অসমীয়া ৱিকিপিডিয়া aswiki https://as.wikipedia.org/wiki/%E0%A6%AC%E0%A7%87%E0%A6%9F%E0%A7%81%E0%A6%AA%E0%A6%BE%E0%A6%A4 MediaWiki 1.46.0-wmf.24 first-letter মাধ্যম বিশেষ বাৰ্তা সদস্য সদস্য বাৰ্তা ৱিকিপিডিয়া ৱিকিপিডিয়া বাৰ্তা চিত্ৰ চিত্ৰ বাৰ্তা মিডিয়াৱিকি মিডিয়াৱিকি আলোচনা সাঁচ সাঁচ বাৰ্তা সহায় সহায় বাৰ্তা শ্ৰেণী শ্ৰেণী বাৰ্তা ৱিকিচ'ৰা ৱিকিচ'ৰা আলোচনা MOS MOS talk TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk 0 2196 603086 600790 2026-04-26T20:39:45Z ~2026-25513-37 49648 লিংক যোগ 603086 wikitext text/x-wiki {{নিৰ্বাচিত প্ৰবন্ধ}} {{Infobox person | name = ভূপেন হাজৰিকা | honorific prefix = [[ভাৰত ৰত্ন]] | image = Dr. Bhupen Hazarika, Assam, India.jpg | caption = ২০১১ চনত ভূপেন হাজৰিকা | birth_date = {{Birth date|df=yes|1926|9|8}} | birth_place = [[শদিয়া]], [[অসম প্ৰদেশ|অসম]], [[ব্ৰিটিছ ৰাজ|ব্ৰিটিছ ভাৰত]] | death_date = {{Death date and age|df=yes|2011|11|5|1926|09|08}} | death_place = [[মুম্বাই]], [[মহাৰাষ্ট্ৰ]], [[ভাৰত]]<ref name=death>{{cite news|title=Acclaimed singer Bhupen Hazarika dies at 85|url=http://ibnlive.in.com/news/acclaimed-singer-bhupen-hazarika-dies-at-85/199577-8-66.html|date=5 November 1986|newspaper=CNN-IBN|accessdate=5 November 2011|archivedate=6 November 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20111106193926/http://ibnlive.in.com/news/acclaimed-singer-bhupen-hazarika-dies-at-85/199577-8-66.html|deadurl=yes}}</ref> | nationality = [[ভাৰতীয়]] | other_names = সুধাকণ্ঠ | alma_mater = [[কটন বিশ্ববিদ্যালয়|কটন মহাবিদ্যালয়]], <br /> কাশী হিন্দু বিশ্ববিদ্যালয়, <br /> [[কলম্বিয়া বিশ্ববিদ্যালয়]] | occupation = [[গীতিকাৰ]], <br /> [[কণ্ঠশিল্পী]], <br /> [[সুৰকাৰ]], <br /> [[সংগীত পৰিচালক]], <br /> [[চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা]], <br /> [[প্ৰগতিশীল লেখক]], <br /> [[ৰাজনীতিবিদ]] | years_active = ১৯৩৬–২০১০ | spouse = {{marriage|[[প্ৰিয়ম্বদা পেটেল]]|1950|1963}} | children = পূৰ্ণাংগ [[তেজ হাজৰিকা]] (জন্ম ১৯৫২) | parents = {{plainlist| * [[নীলকান্ত হাজৰিকা]] * [[শান্তিপ্ৰিয়া হাজৰিকা]] }} | relatives = [[জয়ন্ত হাজৰিকা]] (ভাতৃ) | awards = [[ভাৰত ৰত্ন]] (২০১৯, মৰণোত্তৰভাৱে)<br />[[পদ্মবিভূষণ]] (২০১২, মৰণোত্তৰভাৱে)<br />[[পদ্মশ্ৰী]] (১৯৭৭)<br />[[দাদাচাহেব ফাল্কে বঁটা]] (১৯৯২)<br />[[পদ্মভূষণ]] (২০০১)<br />[[সংগীত নাটক একাডেমী বঁটা]] (১৯৮৭)<br />[[অসম ৰত্ন]] (২০০৯) | website = {{url|www.bhupenhazarika.com}} | signature = Bhupen_Hazarika_Signature.png }}{{Listen | type = music | filename = সাগর সঙ্গমে সাঁতার কেটেছি কত.mp3 | title = সাগৰ সঙ্গমে সাঁতাৰ কেটেছি কত | description = গীতিকাৰ পুলক বন্দ্যোপাধ্যায়, সুৰকাৰ এবং সঙ্গীতশিল্পী ভূপেন হাজৰিকা | pos = }} '''ড॰ ভূপেন হাজৰিকা''' ({{lang-en|Dr. Bhupen Hazarika}}, ১৯২৬-২০১১) [[অসম]] তথা [[ভাৰত]]ৰ এগৰাকী গায়ক, সুৰকাৰ, গীতিকাৰ আৰু সংগীত পৰিচালক আছিল। তদুপৰি তেখেত আছিল এগৰাকী চিত্ৰকৰ, লেখক, বিশ্ববিদ্যালয়ৰ শিক্ষক, চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক আৰু আলোচনীৰ সম্পাদক। কিছু সময়ৰ কাৰণে তেখেতে সংসদীয় ৰাজনীতিতো যোগদান কৰিছিল। '''সুধাকণ্ঠ''' নামেৰে পৰিচিত ভূপেন হাজৰিকাই [[অসম]], [[পশ্চিমবংগ]] তথা ভাৰতৰ অন্যান্য প্ৰদেশৰ বাহিৰেও চুবুৰীয়া দেশ [[বাংলাদেশ|বাংলাদেশতো]] এগৰাকী জনপ্ৰিয় শিল্পীৰূপে খ্যাতি লাভ কৰিছিল।<ref name="hindu">{{cite newsgroup | url=http://www.thehindu.com/news/national/article2604715.ece | title=Bangladesh Foreign Minister pays tributes to Hazarika | date=November 8, 2011 | accessdate=April 24, 2012 | newsgroup=The Hindu}}</ref> ড° হাজৰিকাক এগৰাকী বিশ্ব-নাগৰিক আৰু মানৱতাবাদী শিল্পী বুলি গণ্য কৰা হয়। [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]], [[বঙালী ভাষা|বঙালী]], [[হিন্দী ভাষা|হিন্দী]], [[ইংৰাজী ভাষা|ইংৰাজী]] আদি বিভিন্ন ভাষাত তেখেতে সংগীত ৰচনা কৰিছিল আৰু কণ্ঠদান কৰিছিল। তেখেতৰ গীতত সমসাময়িক সমাজ, সংস্কৃতি, ৰাজনীতি, দুৰ্নীতি আদি স্পষ্টভাৱে প্ৰতিফলিত হোৱা দেখা যায়। তেখেতৰ কৰ্মৰাজিয়ে [[অসম|অসমৰ]] কলা-সংস্কৃতি জগতৰ উন্নয়ন সাধনৰ উপৰিও [[অসম]] তথা [[ভাৰত|ভাৰতক]] বিশ্বদৰবাৰত প্ৰতিষ্ঠিত কৰাতো অৱদান আগবঢ়াই আহিছে। হাজৰিকাই [[সংগীত]], [[সাহিত্য]], [[পৰিৱেশ্য কলা]] ({{Lang|en|performing arts}}), [[চলচ্চিত্ৰ]] আদিৰ বিভিন্ন অধ্যয়নচক্ৰ তথা সাংস্কৃতিক উৎসৱত ভাগ লৈ [[বেলজিয়াম]], কংগো, চমৰখন্দ, [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ|আমেৰিকা]], [[ইউৰোপ]], [[কানাডা]], [[দক্ষিণ-পূব এছিয়া]], [[জাপান]], [[অষ্ট্ৰেলিয়া]] আদি ভ্ৰমণ কৰিছিল।<ref>{{cite web |url=http://bhupenhazarika.com/bio/index.php |title=Dr. Bhupen Hazarika |publisher=Bhupenhazarika.com |date= |accessdate=2012-12-25 |archivedate=2012-12-31 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20121231105441/http://www.bhupenhazarika.com/bio/index.php |deadurl=yes }}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.dnaindia.com/india/report_assam-rises-in-respect-of-bhupen-hazarika_1609104 |title=Assam rises in respect of Bhupen Hazarika - India - DNA |publisher=Dnaindia.com |date=2011-11-08 |accessdate=2012-12-25}}</ref><ref>{{Cite web |title=আৰ্কাইভ কপি |url=http://www.newsbullet.in/movies/25-more/20820-bhupen-hazarika-the-bard-of-brahmaputra |access-date=2011-11-08 |archivedate=2011-11-07 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111107013421/http://www.newsbullet.in/movies/25-more/20820-bhupen-hazarika-the-bard-of-brahmaputra |deadurl=yes }}</ref> সাহিত্য আৰু সংস্কৃতি ক্ষেত্ৰত ড॰ হাজৰিকা অসমকে ধৰি দেশ-বিদেশতো বহুলভাৱে সমাদৃত আৰু সন্মানিত হৈছে। অসমৰ সৰ্বোচ্চ অসামৰিক সন্মান [[অসম ৰত্ন]], ভাৰতৰ সাংস্কৃতিক জগতৰ উল্লেখনীয় [[সংগীত নাটক একাডেমী বঁটা|সংগীত নাটক একাডেমী বঁটাৰ]] উপৰিও তেখেতে ১৯৯২ চনত ভাৰতৰ চলচ্চিত্ৰৰ সৰ্বোচ্চ সন্মান [[দাদা চাহেব ফাল্কে বঁটা]] লাভ কৰিছিল। ড॰ হাজৰিকাই ১৯৯৩ চনৰ শিৱসাগৰত অনুষ্ঠিত [[অসম সাহিত্য সভা|অসম সাহিত্য সভাৰ]] ঊনষাঠিতম অধিৱেশনৰ সভাপতিত্ব কৰিছিল। [[সংগীত নাটক একাডেমী|সংগীত নাটক একাডেমীৰ]] ''চেয়াৰমেন'' পদ লাভ কৰোঁতা হাজৰিকা প্ৰথমগৰাকী অসমীয়া ব্যক্তি।<ref>ড॰ ভূপেন হাজৰিকাৰ সংক্ষিপ্ত জীৱনপঞ্জী; পৃষ্ঠা: ২৮৪, ২৮৫; অসম সাহিত্য সভা পত্ৰিকা; ষট্‌ষষ্টিতম বৰ্ষ, তৃতীয় সংখ্যা; ডিচেম্বৰ-জানুৱাৰী-ফেব্ৰুৱাৰী: ২০১১-১২ খ্ৰীষ্টাব্দ, ১৯৩৩ শক, ৫৬৩ শংকৰাব্দ</ref> তেখেতে আগবঢ়োৱা অৱদানৰ বাবে [[ভাৰত চৰকাৰ|ভাৰত চৰকাৰে]] ২০১৯ চনত তেখেতক মৰণোত্তৰভাৱে ভাৰতৰ সৰ্বোচ্চ অসামৰিক সন্মান [[ভাৰত ৰত্ন]] প্ৰদান কৰে। == জন্ম আৰু পৰিয়াল == ড॰ ভূপেন হাজৰিকাৰ জন্ম হৈছিল ১৯২৬ চনৰ ৮ ছেপ্টেম্বৰত [[শদিয়া]]ৰ এখন গাঁৱৰ এটা সম্ভ্ৰান্ত [[কৈৱৰ্ত|কৈৱৰ্ত্ত]] পৰিয়ালত। তেখেতৰ পিতৃৰ নাম আছিল নীলকান্ত হাজৰিকা আৰু মাতৃৰ নাম আছিল শান্তিপ্ৰিয়া হাজৰিকা। [[নাজিৰা]]ৰ আমোলাপট্টিত নীলকান্ত হাজৰিকাৰ আচল ঘৰ আছিল যদিও চাকৰিসূত্ৰে অসমৰ বিভিন্ন ঠাইত ঘূৰি ফুৰিব লগা হৈছিল। ভাই-ভনী সকলো মিলি তেখেতসকলৰৰ মুঠ দহোটা সন্তান আছিল। পৰিয়ালৰ দহোটা সন্তানৰ জ্যেষ্ঠ আছিল ভূপেন হাজৰিকা। বাকী কেইগৰাকী হৈছে অমৰ হাজৰিকা (১৯২৯-১৯৮৯), প্ৰবীণ হাজৰিকা (১৯৩২-২০২৩), [[সুদক্ষিণা শৰ্মা]](১৯৩৪-২০২৩), নৃপেন হাজৰিকা, বলেন হাজৰিকা(১৯৩৮-২০১৬), কবিতা বৰুৱা, স্তুতি পেটেল, [[জয়ন্ত হাজৰিকা]] (১৯৪৩-১৯৭৭) আৰু [[সমৰ হাজৰিকা]](১৯৪৭-২০২৬)। ভূপেন হাজৰিকাৰ অনুজ [[জয়ন্ত হাজৰিকা]] (১৯৪৩-১৯৭৭), [[সমৰ হাজৰিকা]](১৯৪৭-২০২৬), [[সুদক্ষিণা শৰ্মা]](১৯৩৪-২০২৩)ও আগশাৰীৰ সংগীত শিল্পী। ড॰ হাজৰিকাই তেখেতৰ সংগীতপ্ৰাণ মনটো শৈশৱতে ঘৰখনৰ পৰিৱেশৰ পৰা লাভ কৰিছিল। তেখেতৰ পিতাকে প্ৰথমে শিক্ষকতা কৰিছিল, পিছলৈ বিদ্যালয়সমূহৰ উপ-পৰিদৰ্শক আৰু শেষত মাটিৰ হাকিম হয়।<ref>মই এটি যাযাবৰ, পৃষ্ঠা-৬</ref> শদিয়াত থাকোঁতে ভূপেন হাজৰিকাৰ ঘৰৰ লগত আদিবাসী মানুহৰ খুউব মিলা-প্ৰীতি আছিল। তেখেতলোকৰ ঘৰৰপৰা বহু দূৰৈত থকা বনুং গাঁওখনৰ মানুহে আহি কেঁচুৱা ভূপেনক চোৱা-চিতা কৰিছিল। তেওঁলোকে শান্তিপ্ৰিয়াক বৰ মৰম কৰিছিল। একোজনী আদিবাসী ছোৱালীয়ে পঞ্চলিছডাল জুইশলা কাঠী দিলে পঞ্চলিছদিন কাম কৰি দিছিল। বোধহয় তেওঁলোক বিনিময় প্ৰথাত বিশ্বাস কৰিছিল। ড' ভূপেন হাজৰিকাৰ ঘৰত মৰমতে মতা নাম আছিল '''বৰ মইনা''' | ভূপেন হাজৰিকা ডাঙৰ হ‘লত ফুৰাবলৈ পেৰামবুলেটৰ (কেঁচুৱা ফুৰোৱা গাড়ী) কিনিবলৈ দেউতাক নীলকান্ত হাজৰিকাৰ ধন নাছিল। তেতিয়া ওচৰৰে চাহাব এজনে দেউতাকক মাতি নি তেওঁৰ ঘৰত থকা গাড়ী এখন উপহাৰস্বৰূপে দিছিল। সেইখন গাড়ীতে আদিবাসী ছোৱালীবিলাকে কেঁচুৱা ভূপেনক ঘূৰাই লৈ ফুৰাইছিল।<ref name="মই এটি যাযাবৰ"/> মাক-দেউতাকে তেওঁৰ নামটো ভূপেন্দ্ৰ কুমাৰ হাজৰিকা বুলি ৰাখিছিল। পিছে ঘৰত সদায়েই ''ডাঙৰমইনা'' বুলি মাতিছিল।<ref name="মই এটি যাযাবৰ"/> ভূপেন হাজৰিকা আছিল এনে এগৰাকী ব্যক্তি, যি সংগীতৰ জৰিয়তে আমাৰ সমাজখন সংস্কাৰ কৰিব বিচাৰিছিলি। ===অনাথবন্ধু দাস আৰু ভূপেন হাজৰিকা=== অনাথবন্ধু দাস আছিল ভূপেন হাজৰিকাৰ মোমায়েক। অনাথবন্ধু দাসে খুব সোনকালেই ১৯২৪ চনত; মাত্ৰ ২৩ বছৰ বয়সত ইহ-সংসাৰ ত্যাগ কৰিছিল। গীতে-মাতে সকলোতে আগৰণুৱা অনাথবন্ধু দাসৰ [[টাইফইড|টাইফইড ৰোগ]] হৈছিল। ৰোগত আক্ৰান্ত হৈ থাকোঁতেই তেওঁ এদিন ভনীয়েক শান্তিপ্ৰিয়াক মাতি আনি তেওঁক ওচৰতে থকা নীলকান্ত হাজৰিকাৰ লগতে বিবাহ-পাশত আৱদ্ধ হ'বলৈ কৈছিল। কথাখিনি কোৱাৰ পিছদিনাই তেওঁৰ মৃত্যু হৈছিল।<ref name="মই এটি যাযাবৰ"/> যেতিয়া ১৯২৬ চনত শদিয়াত শান্তিপ্ৰিয়াৰ গৰ্ভত ভূপেন হাজৰিকাৰ জন্ম হৈছিল, তেতিয়া নীলকান্ত হাজৰিকাই শদিয়াৰ পৰা এখন টেলিগ্ৰাম প্ৰেৰণ কৰিছিল গুৱাহাটীৰ ভৰলুমুখৰ ঘৰলৈ; য’ত লিখা আছিল― "{{lang|en|Blessed with a male Child.}}" দিনটো আছিল ৮ ছেপ্টেম্বৰ। টেলিগ্ৰামখন শান্তিপ্ৰিয়াৰ মাকে অৰ্থাৎ ভূপেন হাজৰিকাৰ আইতাকে ঘৰৰ সকলোকে দেখুৱাইছিল আৰু কৈছিল যে শান্তিৰ গৰ্ভত তেওঁৰ পুত্ৰ অনাথ আকৌ আহিছে। ভূপেন হাজৰিকা জন্ম হোৱাৰ ঠিক তিনি-চাৰিদিনৰ আগত আইতাকে হুলস্থূল লগাই সকলোকে কৈ ফুৰিছিল যে― “অনাথ আহিছিল মোৰ ওচৰলৈ।” আহি হেনো তেওঁক কৈছিল― “মা তই কিয় কান্দি থাক! মই গৈছিলোঁ, কিন্তু আকৌ আহিলোঁ নহয়। মই শান্তিৰ গৰ্ভত আকৌ আহিছোঁ।” <ref name="মই এটি যাযাবৰ">{{cite book | title=মই এটি যাযাবৰ | publisher=এছ.এইছ.শৈক্ষিক ন্যাস | author=হাজৰিকা,সূৰ্য্য | year=২০১৩ | location=গুৱাহাটী | isbn=৯৭৮-৮১-৯০৪৭৭৪-৬-৮}}</ref> ভূপেন হাজৰিকাৰ চাৰি নে পাঁচ বছৰ বয়সত আইতাকে এদিন কৈছিল― “তোক মই অনাথ বুলিহে মাতিম, ভূপেন বুলি নামাতোঁ।” তেওঁ ভাবিছিল যে, ২৩ বছৰ বয়সতে মৃত্যুবৰণ কৰা প্ৰতিভাৱান অনাথবন্ধু দাসেই শান্তিপ্ৰিয়াৰ গৰ্ভত পুনৰ ভূপেন হৈ উপজিছে।<ref name="মই এটি যাযাবৰ"/> == শৈশৱ আৰু শিক্ষা == ড॰ হাজৰিকাই [[ধুবুৰী]], [[গুৱাহাটী]] আৰু [[তেজপুৰ]]ত স্কুলীয়া শিক্ষা গ্ৰহণ কৰিছিল। গুৱাহাটীৰ [[ভৰলুমুখ প্ৰাথমিক বিদ্যালয়]]ৰ পৰা প্ৰাথমিক শিক্ষা গ্ৰহণ কৰে। [[তেজপুৰ চৰকাৰী উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয়]]ৰ পৰা ১৯৪০ চনত প্ৰৱেশিকা পৰীক্ষা, ১৯৪২ চনত [[কটন বিশ্ববিদ্যালয় |কটন মহাবিদ্যালয়ৰ]] পৰা ইণ্টাৰমেডিয়েট (কলা বিভাগ), ১৯৪৪ চনত [[কাশী হিন্দু বিশ্ববিদ্যালয়|কাশী হিন্দু বিশ্ববিদ্যালয়ৰ]] পৰা স্নাতক আৰু ১৯৪৬ চনত [[ৰাজনীতি বিজ্ঞান|ৰাজনীতি বিজ্ঞানত]] স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী লাভ কৰে।<ref name="manipurhub1"/> ''ৰ’ল অৱ মাছ কমিউনিকেশ্যন ইন ইণ্ডিয়াছ এডাল্ট এডুকেশ্যন'' ( '{{Lang|en|Role of Mass Communication in India's Adult Education}}' ) বিষয়ত অধ্যয়ন কৰি [[কলম্বিয়া বিশ্ববিদ্যালয়|কলম্বিয়া বিশ্ববিদ্যালয়ৰ]] পৰা ডক্টৰেট উপাধি লাভ কৰে। তেখেতে [[চিকাগো বিশ্ববিদ্যালয়|চিকাগো বিশ্ববিদ্যালয়ৰ]] পৰা শৈক্ষিক প্ৰকল্পত সহায়ৰ কাৰণে [[চলচ্চিত্ৰ|চলচ্চিত্ৰৰ]] ভূমিকা অধ্যয়নৰ বাবে লিছ্‌ল ফেল’শ্বিপ লাভ কৰিছিল।<ref>{{cite web |url=http://www.bhupenhazarika.com/bio/index.php |title=Dr. Bhupen Hazarika |publisher=Bhupenhazarika.com |date= |accessdate=2012-12-25 |archivedate=2011-08-07 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110807212545/http://www.bhupenhazarika.com/bio/index.php |deadurl=yes }}</ref> প্ৰাইমেৰী বিদ্যালয়ৰ এছোৱা সময় ভূপেন হাজৰিকাই ঘৰতে পঢ়িছিল। কাৰণ, ভৰলুমুখৰ আইতাকৰ ঘৰখনত প্ৰায় আটাইবোৰ সদস্যয়েই শিক্ষা-বৃত্তিৰ লগত জড়িত আছিল। দেউতাক আছিল [[কটন কলেজিয়েট চৰকাৰী উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয়|কটন কলেজিয়েট হাইস্কুল]]ৰ শিক্ষক, মাহীয়েক ভৱপ্ৰিয়া দাস মাছখোৱা ছোৱালী হাইস্কুলৰ শিক্ষয়িত্ৰী আৰু ককাক ৰতিকান্ত দাসো আছিল এজন শিক্ষক। তেওঁলোক আটায়ে মিলি ভূপেন হাজৰিকাক অ-আ-ক-খ শিকাইছিল। অংক বিষয়ত ভূপেন হাজৰিকাৰ বৰ মন নাছিল। তৃতীয় শ্ৰেণীলৈকে তেওঁ ঘৰতে পঢ়িছিল। তাৰপিছতহে তেওঁক সোণাৰাম হাইস্কুলত নাম লগাই দিয়া হৈছিল। সেই সময়ত তেওঁৰ বয়স আছিল ছবছৰ।<ref name="মই এটি যাযাবৰ"/> ভৰলুমুখৰ ঘৰত থাকোঁতেই মাহীয়েক ভৱপ্ৰিয়া দাসে ভূপেন হাজৰিকাক এখন হাৰমনিয়াম আনি দিছিল। তেওঁলোকৰ ওচৰতে থকা দাসগুপ্ত নে সেনগুপ্ত নামৰ এক্সাইজ ছুপাৰিণ্টেডেণ্ট এজনে অৰ্গেনত ব্ৰাহ্মসংগীত বজাইছিল। ভূপেন হাজৰিকাই সেইবোৰ শুনিছিল। ভূপেন হাজৰিকাৰ মাকে পদ্মধৰ চলিহাৰ গীত, ব্ৰাহ্মসংগীত, বঙালী গীত, ৰবীন্দ্ৰসংগীত গাইছিল। ঘৰত [[বৰগীত]]ৰ চৰ্চাও চলিছিল। এনেকৈয়ে সৰুতেই নিজৰ ঘৰখনত ভূপেন হাজৰিকাৰ সংগীতৰ লগত পৰিচয় হৈছিল।<ref name="মই এটি যাযাবৰ"/> ভূপেন হাজৰিকা সমাধি ক্ষেত্ৰৰ আলোকচিত্ৰ.jpg|জালুকবাৰীত অৱস্থিত ভূপেন হাজৰিকাৰ সমাধিৰ আলোকচিত্ৰ ===লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱাৰ লগত সাক্ষাৎ=== দেউতাক নীলকান্ত হাজৰিকা কটন কলেজিয়েট হাইস্কুললৈ অহাৰ কেইদিনমানৰ পিছতেই সাহিত্যৰথী [[লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱা]] অসমলৈ আহিছিল। পুনৰ ঘূৰি যোৱাৰ সময়ত তেওঁক কটন কলেজিয়েটৰ ছাত্ৰসকলকৰ বাৰ্ষিক সন্মিলনলৈ নিমন্ত্ৰণ কৰা হৈছিল। তেওঁক সেই সন্মিলনৰ সভাপতি পতা হৈছিল। সেইদিনা আছিল ১৯৩০ চনৰ ৩০ অক্টোবৰ। দেউতাক নীলকান্ত হাজৰিকাই সৰু চুৰিয়া আৰু পাটৰ কুৰ্তা এটা পিন্ধাই শিশু ভূপেনক তালৈ লৈ গৈছিল। ভূপেন হাজৰিকাই তাতেই এটা গীত পৰিৱেশন কৰিছিল। তেওঁ গাইছিল : {{quote|<poem> 'কি সতে হিয়াৰে আমি কওঁ তুমি যোৱাঁগৈ কৰ্ত্তব্যে মাতিছে যদি যোৱাঁ তুমি যোৱাঁগৈ। '<ref name="মই এটি যাযাবৰ"/> </poem>}} গীতটো তেওঁক শিকাইছিল মাহীয়েক ভৱপ্ৰিয়া দাসে। গীতটো শুনাৰ পাছত বেজবৰুৱাদেৱে শিশু ভূপেনক চুমা এটা খাইছিল। চুমাটো খোৱাৰ আগতে বেজবৰুৱাই "মই পাপী মানুহ, ই বৰ পৱিত্ৰ ল'ৰা" বুলি কৈ চৌকিদাৰৰ হতুৱাই পানী এগিলাচ অনাইছিল। কাৰণ সেই সময়ত তেওঁৰ মুখত তামোল আছিল। সেই পানীৰে কুল কুল কৰি উঠিহে বেজবৰৱাই ভূপেন হাজৰিকাৰ কপালত চুমা এটা খাইছিল আৰু কৈছিল― "খুব ডাঙৰ শিল্পী হ'বা তুমি। " উল্লেখযোগ্য যে, তাৰ পিছদিনাই বেজবৰুৱাই হাওড়ালৈ ৰাওনা হৈছিল। পাছদিনা [[সাদিনীয়া অসমীয়া]]ত খবৰ ওলাইছিল― "নীলকান্ত হাজৰিকাৰ ল'ৰা শ্ৰীমান ভূপেন হাজৰিকাই গান গালে।" <ref name="মই এটি যাযাবৰ"/> প্ৰণিধানযোগ্য যে, লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱাৰ আত্মজীৱনী [[মোৰ জীৱন সোঁৱৰণ]]তো এই বিশেষ সাক্ষাতটোৰ বিষয়ে উল্লেখ কৰা আছে।<ref name="মই এটি যাযাবৰ"/> ===তেজপুৰত শৈশৱকাল=== [[File:Tezpur Govt Boys H.S. School.jpg|thumb|ভূপেন হাজৰিকাই স্কুলীয়া শিক্ষা গ্ৰহণ কৰা [[তেজপুৰ চৰকাৰী উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয়|তেজপুৰ গৱৰ্নমেণ্ট হাইস্কুল]]]] ১৯৩৩ চনত গুৱাহাটীৰ সোণাৰাম স্কুলত তৃতীয় শ্ৰেণীত নামভৰ্তি কৰোৱাৰ পাছত কিছুদিন তেওঁলোক গুৱাহাটীত আছিল। ১৯৩৫ চনত বিদ্যালয়ৰ সহ-পৰিদৰ্শক (ছাব ইনস্পেক্টৰ অৱ স্কুল্‌ছ) হৈ নীলকান্ত হাজৰিকা ধুবুৰীত থাকে। ধুবুৰী প্ৰাইমেৰী স্কুলত ভূপেন হাজৰিকাই এবছৰ পঢ়ে। তাৰপিছত ১৯৩৬ চনত দেউতাক তেজপুৰলৈ বদলি হৈ আহে ছাব-ডেপুটী-কালেক্টৰ হৈ। অৰ্থাৎ নীলকান্ত হাজৰিকা এইবাৰ মাটিৰ হাকিম হ'ল।<ref name="মই এটি যাযাবৰ"/> ১৯৩৬ চনত দেউতাকে ভূপেন হাজৰিকাক [[তেজপুৰ চৰকাৰী উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয়|তেজপুৰ গৱৰ্নমেণ্ট হাইস্কুল]]ত নাম লগাই দিছিল ক্লাছ ছিক্সত। তেজপুৰতেই ভূপেন হাজৰিকাই [[বিষ্ণু ৰাভা]] আৰু [[জ্যোতিপ্ৰসাদ আগৰৱালা]]ৰ সাক্ষাৎ লভে। লগতে [[পাৰ্ৱতি প্ৰসাদ বৰুৱা]], [[পদ্মধৰ চলিহা]] আদিৰ নাম শুনে, চিনাকি হয়। তেজপুৰত বঙালী ষ্টেজত এবাৰ ভূপেন হাজৰিকাই ৰবীন্দ্ৰ সংগীত প্ৰতিযোগিতাত যোগদান কৰি প্ৰথম পুৰস্কাৰ লাভ কৰে। লগতে সোণৰ মেডেল এটাও পায়।<ref name="মই এটি যাযাবৰ"/> ১৯৩৭ চনত ১১ বছৰ বয়সত ভূপেন হাজৰিকাই প্ৰথমটো গীত ৰচনা কৰে। গীতটো আছিল : {{quote|<poem> 'কুসুম্বৰ পুত্ৰ শ্ৰীশঙ্কৰ গুৰুৱে ধৰিছিল নামৰে তান, নামৰে সুৰতে আনন্দত নাচিছিল পৱিত্ৰ বৰদোৱা থান...'<ref name="মই এটি যাযাবৰ"/> </poem>}} ===বিষ্ণু-জ্যোতিৰ সান্নিধ্য=== তেজপুৰত অনুষ্ঠিত হোৱা [[অসম সাহিত্য সভা]]ৰ অধিৱেশনৰ আগে-আগে বিষ্ণু ৰাভা, জ্যোতিপ্ৰসাদ আগৰৱালা আৰু [[ফণী শৰ্মা]] এখন বিদেশী গাড়ীত উঠি নীলকান্ত হাজৰিকাৰ ঘৰলৈ আহিছিল। সেইসময়ত বিষ্ণু ৰাভাই জ্যোতিপ্ৰসাদক ককাইদেউ বুলি সম্বোধন কৰিছিল। ভূপেন হাজৰিকা ক্লাছ ছেভেনত। প্ৰাৰম্ভিক চা-চিনাকিৰ পাছত তেওঁলোকে দেউতাকৰ আগত ভূপেনক কলিকতালৈ লৈ যোৱাৰ প্ৰস্তাৱ দিলে। গীত এটাৰ ৰেকৰ্ডিঙৰ বাবে। দেউতাক সন্মত হ’ল। তাৰপিছত কলিকতালৈ যোৱাৰ আগে-আগে জ্যোতি-বিষ্ণুৰ লগত ভূপেন হাজৰিকাৰ গানৰ খুব আখৰা হ'ল। খেয়াল গাবলৈ অসুবিধা পোৱা ভূপেন হাজৰিকাক জ্যোতিপ্ৰসাদে প্ৰকাশভংগী শিকালে আৰু বিষ্ণু প্ৰসাদে কেইটামান সৰু সৰু খেয়াল শিকাই দিলে। যথা সময়ত ৰঙাপাৰাৰ পৰা তেওঁলোকৰ কলিকতা-যাত্ৰা আৰম্ভ হ’ল।<ref name="মই এটি যাযাবৰ"/> কলিকতাত জ্যোতিপ্ৰসাদ আগৰৱালা আৰু বিষ্ণুপ্ৰসাদ ৰাভাই বিদ্যুৎ গতিৰে গীত লিখিলে। দিনে-নিশাই সুৰ সংযোজন কৰিলে। [[শোণিত কুঁৱৰী]] আৰু [[জয়মতী কুঁৱৰী]]ৰ গীত ৰেকৰ্ডিং হ'ল। এছিয়াৰ সৰ্ববৃহৎ ৰেকৰ্ডিং কোম্পানী 'হিজ্ মাষ্টাৰ্ছ ভইচ' তেতিয়া দমদমত আছিল। ভূপেন হাজৰিকাক জয়মতী কুঁৱৰী আৰু শোণিত কুঁৱৰীৰ নাৰী-কণ্ঠৰ গীতবোৰ গাবলৈ দিয়া হৈছিল। কাৰণ ভূপেন হাজৰিকাৰ মাতটো সৰু আছিল।<ref name="মই এটি যাযাবৰ"/> ইয়াৰ পিছত জ্যোতি-বিষ্ণুৱে ভূপেন হাজৰিকাৰ হতুৱাই ‘কাষতে কলচী লৈ’, ‘উলাহেৰে নাচি বাগি হ’লি বিয়াকুল’, ‘বিশ্ববিজয়ী ন-জোৱান’ আদি গীত কেইটামান ৰেকৰ্ড কৰোৱালে। এদিন অৰোৰা ফিল্মত ''{{lang|en|Youngest Artist of his Master's Voice of India Record Sangeet}}'' ৰেকৰ্ডে মুক্তি পালে। ক’ভাৰত দিয়া হৈছিল ভূপেন হাজৰিকাৰ ছবি। নেভী ব্লু ৰঙৰ হাফপেণ্ট, বগা শ্বাৰ্ট, আধা টাই পিন্ধা আৰু সোণৰ মেডেল পিন্ধা ছবি এখন।<ref name="মই এটি যাযাবৰ"/> কলিকতাত গীত ৰেকৰ্ডিং কৰি এদিন ভূপেন হাজৰিকা ঘৰ ওলালহি। তাৰপিছত পৰীক্ষাত বহিল আৰু পাছো কৰিলে। অংকত খুব কম নম্বৰ পাইছিল। সম্ভৱতঃ ৩১।<ref name="মই এটি যাযাবৰ"/> == কৰ্মজীৱন == [[image:Bundesarchiv Bild 183-L0216-0033, Berlin, 3. Festival des politischen Lieds.jpg|thumb|১৯৭২ চন [[:de:Hartmut König|Hartmut König]]-ৰ লগত বাৰ্লিনৰ [[:en:Festival of Political Songs|Festival of Political Songs]]-ত ভূপেন হাজৰিকা]] [[File:Renowned music director, Shri Bhupen Hazarika meets the Prime Minister Shri Atal Bihari Vajpayee in New Delhi on February 27, 2004.jpg|thumb|right|২০০৪ চনত তদানীন্তন ভাৰতৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী [[অটল বিহাৰী বাজপায়ী]]ৰ সৈতে ভূপেন হাজৰিকা]] ড॰ হাজৰিকাই কিছুদিন [[বি বৰুৱা মহাবিদ্যালয়]] আৰু [[গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়|গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ত]] অধ্যাপনা কৰিছিল। ১৯৪৮ চনত [[গুৱাহাটী অনাতাঁৰ কেন্দ্ৰ]] প্ৰতিষ্ঠা হোৱাত, উক্ত অনুষ্ঠানৰ সৈতে তেখেত জড়িত হৈছিল। ১৯৬৭ চনৰপৰা ১৯৭২ চনলৈ ভূপেন হাজৰিকা [[অসম বিধানসভা]]ৰ সদস্য আছিল।<ref>[http://assamassembly.gov.in/mla-1967-72.html Assam Legislative Assembly - MLA 1967-72], [[অসম বিধানসভা]]ৰ চৰকাৰী ৱেবছাইট, আহৰণ কৰা তাৰিখ: ০৫-০৪-২০১২]</ref> নাওবৈচা সমষ্টিৰপৰা তেখেতে বিধায়ক নিৰ্বাচিত হৈছিল। বিধায়ক হৈ থকাৰ সময়ত তেখেতে এটা ফিল্ম ষ্টুডিঅ', এটা আৰ্ট গেলাৰী আৰু এটা জাতীয় নাট্যশালা গঢ়াৰ বাবে যুঁজ দিছিল।<ref>ভূপেন হাজৰিকা, ''মই বিধান সভাৰ সদস্য কিয় হৈছিলো?'', শিল্পীৰ পৃথিৱীৰ ভূপেন হাজৰিকা (সম্পাদনা: হেমচন্দ্ৰ বৰা), তৃতীয় প্ৰকাশ, নৱেম্বৰ, ২০১১ পৃষ্ঠা: ১৪</ref> তেখেতে কাৰ্যনিবাহ কৰা অন্য পদসমূহ হ'ল:<ref>{{cite web|url=http://www.bhupenhazarika.com/wordpress/?p=5 |title=Blog Archive » Dr. Bhupen Hazarika - Short Bio |publisher=Bhupen Hazarika |date=2004-06-09 |accessdate=2012-12-25}}</ref> * চেয়াৰমেন, এপেলেট বডী অৱ চেণ্ট্ৰেল বৰ্ড অৱ ফিল্ম চেঞ্চৰ্ছ, [[ভাৰত চৰকাৰ]], ১৯৯০ ৰ পৰা আৰম্ভ কৰি ৯ বছৰ * মেম্বাৰ, স্ক্ৰীপ্ট কমিটী অৱ নেশ্যনেল ফিল্ম ডেভেলপমেণ্ট কৰ্প’ৰেশ্যন, ইষ্টাৰ্ণ ইণ্ডিয়া * ডাইৰেক্টৰ, নেশ্যনেল লেভেল অন দ্য বৰ্ড অৱ ডাইৰেক্টৰ্ছ অৱ নেশ্যনেল ফিল্ম ডেভেলপমেণ্ট কৰ্প’ৰেশ্যন, ভাৰত চৰকাৰ * এক্‌জিকিউটীভ কাউনঞ্চিল মেম্বাৰ, চিল্ড্ৰেঞ্চ ফিল্ম ছ'চাইটী * মেম্বাৰ, বৰ্ড অৱ ট্ৰাষ্টীজ, পুৱৰ আৰ্টিষ্ট্‌ছ ৱেলফেয়াৰ ফাণ্ড, ভাৰত চৰকাৰ * চেয়াৰমেন, জুৰী অৱ দ্য নেশ্যনেল ফিল্ম এৱাৰ্ড্‌ছ, ১৯৮৫ * জুৰী মেম্বাৰ, জুৰী অৱ দ্য নেশ্যনেল ফিল্ম এৱাৰ্ড্‌‌ছ, ১৯৫৮-ৰ পৰা ১৯৯০-লৈকে কেইবাবাৰো * মেম্বাৰ, পি চি জোশী কমিটী। এই কমিটী ভাৰত চৰকাৰৰ তথ্য মন্ত্ৰালয়ে টেলিভিছন কাৰ্যক্ৰমৰ সহায়ত একবিংশ শতিকাত ভাৰতত ছফ্টৱেৰ প্ৰ’গ্ৰেমিঙত প্ৰোৎসাহ দিয়াৰ উদ্দেশ্যে অনুসন্ধান কৰিবলৈ নিয়োগ কৰিছিল। * মেম্বাৰ, ফিল্ম এণ্ড টেলিভিছন ইনষ্টিটিউটৰ পলিচী মেকিং বডী, ভাৰত চৰকাৰ ===পল ৰ’বচনক সাক্ষাৎ=== [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]]ত থাকোঁতেই ভূপেন হাজৰিকাই আমেৰিকাৰ গণ-অধিকাৰ আন্দোলনৰ লগত জড়িত আফ্ৰিকান-আমেৰিকান গায়ক আৰু অভিনেতা [[পল ৰ’বচন]]ক লুকাই লুকাই লগ কৰিবলৈ গৈছিল। সেই কাৰণে তেওঁক বহুতেই ‘কমিউনিষ্ট’ বুলি ধৰি লৈছিল। আমেৰিকাত থকা ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰদূত [[বিজয়লক্ষ্মী পণ্ডিত|বিজয়লক্ষ্মী পণ্ডিতে]] ভূপেন হাজৰিকালৈ ফোন কৰি সাৱধানবাণী শুনাইছিল— “তই বৰ দুষ্ট হৈ গৈছ। আমাৰ পইচা লৈ তই ইয়াত সেই ৰঙা-নীলাবিলাকৰ মাজতে ঘূৰি ফুৰিছ।” পল ৰ’বচনে সেই সময়ত গঢ়ি তোলা উগ্ৰ ৰক্ষণশীলতা বিৰোধী আন্দোলনবোৰৰ প্ৰতি ভূপেন হাজৰিকাৰ নৈতিক সমৰ্থন আছিল। আমেৰিকা এৰিবৰ প্ৰাক্-মুহূৰ্তত ভূপেন হাজৰিকা পল ৰ’বচনৰ ওচৰলৈ গৈছিল আৰু লণ্ডনলৈ যাব বুলি কৈছিল। ৰ'বচনে ভূপেন হাজৰিকাক লণ্ডনত থকা ৰজনীপাম দত্তক সাক্ষাৎ কৰিবলৈ কৈছিল।<ref name="মই এটি যাযাবৰ"/> পল ৰ’বচনে ভূপেন হাজৰিকাক বাৰুকৈয়ে প্ৰভাৱান্বিত কৰিছিল। ভূপেন হাজৰিকাই সেয়েহে কৈছিল— “তেওঁৰ গীতে আমাক বিদ্যুৎ প্ৰবাহৰ দৰে ছুই গ'ল‌। বিজুলী সঞ্চাৰেৰে সহস্ৰ ৰাইজ যেন উদ্বুদ্ধ হ'ল বৰ্ণ-বৈষম্যৰ বিৰুদ্ধে যুঁজিবলৈ‌। তেওঁ গোৱা গীতে আমাক এক নতুন সংগীত জগতৰ বতৰা দিলে‌। … তেওঁক দেখি বিষ্ণু ককাইদেউক লগ পোৱা যেন লাগিছিল‌। একলব্যৰ দৰে দূৰৈৰপৰা তেওঁৰ ধুমুহা-সদৃশ ব্যক্তিত্বক সন্মান জনাই লাহে লাহে ওচৰ চাপিছিলোঁ‌।” <ref>{{cite web|author=বৰ্ণালী বৰুৱা দাস |url=http://muktosinta.org/otitor-buronji/ |title=নীল নদীৰ পাৰত ফাল্লাহীন,জন আৰু ৰংমনৰ বিননি |publisher=মুক্তচিন্তা |date=২ মাৰ্চ ২০১৬ |accessdate=২৮ এপ্ৰিল ২০২০}}</ref> উল্লেখযোগ্য যে, পল ৰ’বচনৰ '{{Lang|en|We are in the same boat brother}}' গীতটো ভূপেন হাজৰিকাই ‘আমি একেখন নাৱৰে যাত্ৰী’ৰ ৰূপত বিভিন্ন প্ৰসংগত গাইছে।<ref>{{cite web |author=জয়কান্ত শৰ্মা |url=https://janambhumi.in/VFZSVmVVNTZSVDA9/%E0%A6%A10%20%E0%A6%AD%E0%A7%82%E0%A6%AA%E0%A7%87%E0%A6%A8%20%E0%A6%B9%E0%A6%BE%E0%A6%9C%E0%A7%B0%E0%A6%BF%E0%A6%95%E0%A6%BE%E0%A7%B0%20%E0%A7%B0%E0%A6%BE%E0%A6%9C%E0%A6%A8%E0%A7%88%E0%A6%A4%E0%A6%BF%E0%A6%95%20%E0%A6%A6%E0%A6%B0%E0%A7%8D%E0%A6%B6%E0%A6%A8.html |title=ড॰ ভূপেন হাজৰিকাৰ ৰাজনৈতিক দৰ্শন |publisher=জনমভূমি |date=৪ নৱেম্বৰ ২০১৭ |accessdate=২৮ এপ্ৰিল ২০২০ |archivedate=2020-09-29 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200929125635/https://janambhumi.in/VFZSVmVVNTZSVDA9/%E0%A6%A10%20%E0%A6%AD%E0%A7%82%E0%A6%AA%E0%A7%87%E0%A6%A8%20%E0%A6%B9%E0%A6%BE%E0%A6%9C%E0%A7%B0%E0%A6%BF%E0%A6%95%E0%A6%BE%E0%A7%B0%20%E0%A7%B0%E0%A6%BE%E0%A6%9C%E0%A6%A8%E0%A7%88%E0%A6%A4%E0%A6%BF%E0%A6%95%20%E0%A6%A6%E0%A6%B0%E0%A7%8D%E0%A6%B6%E0%A6%A8.html |deadurl=yes }}</ref> ==ব্যক্তিগত জীৱন== [[File:Bhupen Hazarika, Kalpana Lajmi, Sudhir Mishra at 2nd Apsara Awards Nominations Announcement.jpg|thumb|২০০৬ চনত [[কল্পনা লাজমী]] আৰু সুধীৰ মিশ্ৰাৰ লগত ভূপেন হাজৰিকা]] ১৯৫০ চনত [[নিউয়ৰ্ক মহানগৰ|নিউয়ৰ্কত]] ড॰ হাজৰিকা [[উগাণ্ডা]]ৰ এটা গুজৰাটী পৰিয়ালৰ ছোৱালী [[প্ৰিয়ম্বদা পেটেল]]ৰ লগত বিবাহ পাশত আবদ্ধ হয়।<ref name="manipurhub1">http://manipurhub.com/ne-news/assam-news/dr-bhupen-hazarika-life-of-a-genius/{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ১৯৫২ চনত তেওঁলোকৰ একমাত্ৰ পুত্ৰ সন্তান তেজ হাজৰিকাৰ জন্ম হয়। ১৯৬৩ চনত তেওঁলোকৰ বিচ্ছেদ হয়।<ref name="manipurhub1"/><ref>{{cite web |author=Posted by: Shekhar |url=http://entertainment.oneindia.in/music/indian/2011/bhupen-hazarika-tribute-remembered-songs-071111.html |title=Bhupen Hazarika always remembered for his songs - Oneindia Entertainment |publisher=Entertainment.oneindia.in |date=2011-11-07 |accessdate=2012-12-25 |archivedate=2012-04-16 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120416083459/http://entertainment.oneindia.in/music/indian/2011/bhupen-hazarika-tribute-remembered-songs-071111.html |deadurl=yes }}</ref> ড॰ হাজৰিকাৰ মৃত্যুৰ সময়ত প্ৰিয়ম্বদা পেটেল [[কানাডা]]ৰ অ’টৱাত আছিল।<ref>{{cite web |author=TI Trade |url=http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=nov0911/at06 |title=The Assam Tribune Online |publisher=Assamtribune.com |date=2011-11-09 |accessdate=2012-12-25 |archivedate=2011-11-14 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111114011512/http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=nov0911/at06 |deadurl=yes }}</ref> পৰৱৰ্তীকালত ড॰ হাজৰিকাৰ ‘[[ৰু’দালি]]’, ‘[[দমন (চলচ্চিত্ৰ)|দমন]]’, ‘[[এক পল]]’ আদি খ্যাত চলচ্চিত্ৰ পৰিচালিকা [[কল্পনা লাজমী|কল্পনা লাজমীৰ]] লগত মধুৰ সম্পৰ্ক গঢ়ি উঠে।<ref>{{cite web |url=http://www.bhupenhazarika.com/wordpress/?p=22#comment-6582 |title=Blog Archive » I don't need 'wife' tag to prove my love for Bhupen: Kalpana |publisher=Bhupen Hazarika |date=2009-02-20 |accessdate=2012-12-25 |archivedate=2011-06-10 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110610162936/http://www.bhupenhazarika.com/wordpress/?p=22#comment-6582 |deadurl=yes }}</ref> জীৱনৰ শেষ কালচোৱাত তেখেত ঘনিষ্ঠ বান্ধৱী, চলচ্চিত্ৰ পৰিচালিকা [[কল্পনা লাজমী]]ৰ তত্ত্বাবধানত মুম্বাইত আছিল।<ref>{{cite web |url=http://ibnlive.in.com/blogs/rituparnachatterjee/2802/62880/kalpana-lajmibhupen-hazarika-a-40yearold-love-story.html |title=Rituparna Chatterjee's Blog : Kalpana Lajmi-Bhupen Hazarika: A 40-year-old love story |publisher=Ibnlive.in.com |date=2011-11-05 |accessdate=2012-12-25 |archivedate=2011-11-07 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111107205132/http://ibnlive.in.com/blogs/rituparnachatterjee/2802/62880/kalpana-lajmibhupen-hazarika-a-40yearold-love-story.html |deadurl=yes }}</ref><ref>{{cite web |url=http://movies.ndtv.com/movie_story.aspx?Section=Movies&ID=ENTEN20110187485&subcatg=MOVIESINDIA&keyword=music&nid=147290 |title=Kalpana Lajmi inconsolable after Bhupen Hazarika's death |publisher=Movies.ndtv.com |date=2011-11-06 |accessdate=2012-12-25 |archivedate=2011-12-14 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111214065413/http://movies.ndtv.com/movie_story.aspx?Section=Movies&ID=ENTEN20110187485&subcatg=MOVIESINDIA&keyword=music&nid=147290 |deadurl=yes }}</ref> ২০১৮ চনৰ ৩০ অক্টোবৰত<ref>{{Cite book |last=Lajmi |first=Kalpana |title=Bhupen Hazarika: as I knew him |last2=Mitra |first2=Sunanda Shyamal |date=2018 |publisher=HarperCollins Publishers India |isbn=978-93-5302-335-5 |location=Noida, Uttar Pradesh, India|url=http://books.google.co.in/books/about/Bhupen_Hazarika_As_I_Knew_Him.html?id=yGZsDwAAQBAJ&source=kp_book_description&redir_esc=y}}</ref> কল্পনা লাজমীয়ে সুনন্দা শ্যামল মিত্ৰৰ সহযোগত লিখা আত্মজীৱনী ‘ভূপেন হাজৰিকা: এজ আই নিউ হিম’ ({{Lang|en|Bhupen Hazarika: As I Knew Him}}) প্ৰকাশ পায়। এই আত্মজীৱনীত কল্পনা লাজমীয়ে ভূপেন হাজৰিকাক সোতৰ বছৰ বয়সতে লগ পোৱাৰ কথা উল্লেখ কৰে। সেইসময়ত ভূপেন হাজৰিকাৰ বয়স আছিল পঞ্চলিছ।<ref>{{Cite web |title=Bhupen Hazarika Always Felt That He and Kalpana Lajmi Should Celebrate Their Love Story |url=https://www.news18.com/news/movies/bhupen-hazarika-always-felt-that-he-and-kalpana-lajmi-should-celebrate-their-love-story-1886315.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20241126160947/https://www.news18.com/news/movies/bhupen-hazarika-always-felt-that-he-and-kalpana-lajmi-should-celebrate-their-love-story-1886315.html |archive-date=2024-11-26 |access-date=2026-02-22 |website=www.news18.com |language=en}}</ref> == বংশলতা == {{ভূপেন হাজৰিকা (বংশলতা)}} ==সমালোচকৰ দৃষ্টিত ভূপেন হাজৰিকা== অসমৰ বিশিষ্ট লেখক, প্ৰবন্ধকাৰ আৰু অধ্যাপক [[হীৰেন গোহাঁই|ড° হীৰেন গোঁহায়ে]] ড° ভূপেন হাজৰিকাৰ সন্দৰ্ভত মন্তব্য আগবঢ়াইছে যে-<br /> {{cquote|ভূপেন হাজৰিকাৰ কণ্ঠস্বৰ ইংৰাজীত TENOR বুলি উল্লেখ কৰা প্ৰকাৰৰ ভিতৰত পৰে। কিন্তু ভূপেন হাজৰিকাৰ 'মহাবাহু ব্ৰহ্মপুত্ৰ' শব্দকেইটা যি গাম্ভীৰ্যৰে উচ্চাৰিত হৈছে, 'বুকু হম হম কৰে'ত বেদনা বিধৌত যি গহীন ধ্বনি শুনা গৈছে তাতকৈ ‘কামেং সীমান্ত দেখিলোঁ, শত্ৰুৰ পশুত্ব চিনিলোঁ’ শাৰীটোত তাতকে উচ্চ গ্ৰামৰ বিননি শুনা যায়। আমাৰ টোকাৰী গীত আদিত সচৰাচৰ প্ৰয়োগ হোৱা স্বৰটোও তেওঁ ক'ৰবাত-ক'ৰবাত ব্যৱহাৰ কৰিছে। আকৌ প্ৰয়োজনবোধে অতি অন্তৰংগ, নিৱিড় স্বৰো ফুটাই তুলিছে। এইবোৰ স্বৰসাধনাৰ ফল। .....<ref name="হীৰেন">{{cite book | title=শিল্প-সংস্কৃতিৰ ৰণাঙ্গন | publisher=ঐকান্তিক | author=গোহাঁই. হীৰেন | authorlink=সাম্প্ৰতিক অসমীয়া গান | year=২০২১ | location=গোলাঘাট | pages=৩০৮ | isbn=৯৭৮-৮১-৯৫১৪৪৮-৪-৬}}</ref>}} ভূপেন্দ্ৰ সংগীতৰ পৰ্যালোচনা আগবঢ়াই লেখিকা-সমালোচিকা ড° বৰ্ণালী বৰুৱা দাসে নিজৰ গ্ৰন্থ 'গভীৰ আস্থাৰ গান'ত লিখিছে-<br /> {{cquote| লোক-সংগীতৰ সুৰক আধুনিক গীতত প্ৰয়োগ কৰাৰ ক্ষেত্ৰত ভূপেন হাজৰিকাৰ দক্ষতা অসাধাৰণ। গীতৰ কথাৰ সৈতে স্বতঃস্ফূৰ্তভাৱে বিভিন্ন লোক-সংগীত সুৰ যেন গাঁথ খাই পৰেহি। খাটিখোৱা মানুহৰ কথা ক'বলৈ সেই খাটিখোৱা মানুহৰ প্ৰাণৰ সুৰবোৰকেই তেওঁ বুটলি লৈছিল। আৰু সেই লোক-সুৰ আৰু লোক-কথাক নিজৰ অপৰিসীম সৃষ্টিশীলতাৰে গণ-সংগীতলৈ ৰূপান্তৰিত কৰিছিল।<ref name="বৰ্ণালী">{{cite book | title=গভীৰ আস্থাৰ গান | publisher=ষ্টুডেণ্টচ ষ্ট'ৰছ | author=দাস. ড° বৰ্ণালী বৰুৱা দাস | authorlink=' এন্ধাৰ কাতিৰ নিশাতে': শ্ৰোতাৰ অনুভূতিক জোকাৰি যোৱা এটি গীত | year=২০২১ | location=গুৱাহাটী | pages=৫৪}}</ref>}} == মৃত্যু == [[বৃক্ক]]ৰ সমস্যা আৰু আনুষংগিক জটিলতাত ভুগি থকা ড॰ হাজৰিকাই ২০১১ চনৰ ৫ নৱেম্বৰৰ দিনা [[মুম্বাই]]ৰ কোকিলাবেন ধীৰুভাই আম্বানি চিকিৎসালয়ত ইহলীলা সম্বৰণ কৰে।<ref>{{cite web|title=Music Legend Bhupen Hazarika passes away|url=http://www.bollywoodlife.com/news-gossip/bhupen-hazarika-passes-away|publisher=Bollywood Life|accessdate=5 November 2011}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.indiavision.com/news/article/entertainment/245379/bhupen-hazarika-is-no-more|title=Bhupen Hazarika is no more.|date=5 November 2011|publisher=Indiavision news|access-date=5 November 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111107192641/http://www.indiavision.com/news/article/entertainment/245379/bhupen-hazarika-is-no-more|archive-date=7 November 2011|url-status=dead|archivedate=7 November 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20111107192641/http://www.indiavision.com/news/article/entertainment/245379/bhupen-hazarika-is-no-more|deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite news |url=https://www.bbc.co.uk/news/world-asia-15606150 |publisher=BBC News |title=Celebrated Indian singer Bhupen Hazarika dies |date=5 November 2011}}</ref> মৃত্যুৰ সময়ত তেখেতৰ বয়স আছিল ৮৫ বছৰ। মৃত্যুৰ পিছত হাজৰিকাৰ নশ্বৰদেহ [[গুৱাহাটী]]লৈ অনা হয় আৰু ৯ নৱেম্বৰৰ দিনা অন্তিম সংস্কাৰ কৰা হয়, য’ত প্ৰায় ৫ লাখ জনতাই ভাগ লয়।<ref>{{cite web |url=http://www.indiatvnews.com/entertainment/bollywood/Lakhs_Attend_Bhupen_Hazarika_s_Funeral-3175.html |title=Lakhs aend Bhupen Hazarika's funeral |publisher=indiatv |accessdate=13 December 2011 |archivedate=8 April 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120408191933/http://www.indiatvnews.com/entertainment/bollywood/Lakhs_Attend_Bhupen_Hazarika_s_Funeral-3175.html |deadurl=yes }}</ref><ref>{{cite web |author=Smitha |url=http://entertainment.oneindia.in/music/indian/2011/bhupen-hazarika-tribute-bollywood-291211.html |title=Bollywood pays tribute to Bhupen Hazarika&nbsp; — Oneindia Entertainment |publisher=Entertainment.oneindia.in |date=29 December 2011 |accessdate=25 December 2012 |archivedate=6 January 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120106082731/http://entertainment.oneindia.in/music/indian/2011/bhupen-hazarika-tribute-bollywood-291211.html |deadurl=yes }}</ref> তেখেতৰ সমাধিক্ষেত্ৰ জালুকবাৰীত [[গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়]]ৰ কাষত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হয়। সমাধিক্ষেত্ৰখনত ‘সোণোৱালী সোঁৱৰণি’ নামৰ এক তিনি মহলীয়া সংগ্ৰহালয়ো আছে, য’ত ভূপেন হাজৰিকাৰ জীৱনৰ লগত জড়িত সামগ্ৰী আৰু আলোকচিত্ৰ আছে।<ref>{{cite web|url=https://www.sentinelassam.com/news/life-of-bhupen-hazarika-to-come-alive-at-his-samadhi-khetramuseum-to-be-inaugurated/ |title=Life of Bhupen Hazarika to come alive at his Samadhi Khetra,museum to be inaugurated |publisher=দ্য ছেণ্টিনেল |date=৫ নৱেম্বৰ ২০১৮ |accessdate=২৯ এপ্ৰিল ২০২০}}</ref> <gallery> Dr Bhupen Hazarika at Nizarapar.jpg|নিজৰাপাৰৰ ঘৰত, ৭ নৱেম্বৰ ২০১১ Arabinda Rajkhowa's Tribute to Dr. Bhupen Hazarika.jpg|অন্তিম সন্মান প্ৰদৰ্শন, জজফিল্ড, গুৱাহাটী, ৮ নৱেম্বৰ ২০১১ Panorma-720-wiki.jpg|অন্তিম সন্মান প্ৰদৰ্শন, জজফিল্ড, গুৱাহাটী, ৮ নৱেম্বৰ ২০১১ ভূপেন হাজৰিকাৰ সমাধি ক্ষেত্ৰৰ আলোকচিত্ৰ (1).jpg|ভূপেন হাজৰিকাৰ সমাধিক্ষেত্ৰ, জালুকবাৰী </gallery> == শিল্প আৰু সাহিত্য == [[File:The tableau of Assam passes through the Rajpath during the full dress rehearsal for the Republic Day Parade-2014, in New Delhi on January 23, 2014.jpg|thumb|[[নতুন দিল্লী]]ত অনুষ্ঠিত ২০১৪ চনৰ [[গণৰাজ্য দিৱস (ভাৰত)|গণৰাজ্য দিৱস]] উদ্‌যাপনত [[অসম]]ৰ প্ৰতীক পটত ভূপেন হাজৰিকাৰ কৰ্মৰাজিক প্ৰদৰ্শন কৰা হয়]] [[File:Bhupen Hazarika Museum at Kalakhetra by Bishnu Saikia.jpg|thumb|গুৱাহাটীৰ [[শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ কলাক্ষেত্ৰ]]ৰ ভিতৰত অৱস্থিত ভূপেন হাজৰিকাৰ সংগ্ৰহালয়]] পাঁচবছৰ বয়সতে [[কটন কলেজিয়েট চৰকাৰী উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয়|কটন কলেজিয়েট হাইস্কুলত]] গীত গাই ভূপেন হাজৰিকাই সাহিত্যৰথী [[লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱা]]ৰ আশীৰ্বাদ লাভ কৰিছিল।<ref name=kuri>কুৰি শতিকাৰ কুৰিজন বিশিষ্ট অসমীয়া; সম্পাদনা: প্ৰণতি গোস্বামী শৰ্মা, অনিল শৰ্মা; জাৰ্নাল এম্পৰিয়াম, ১৯৯৯</ref> ড॰ হাজৰিকাৰ প্ৰকৃত শিল্পী জীৱনৰ আৰম্ভণি হয় [[তেজপুৰ]]ত। তেজপুৰত থকা সময়ত তেওঁ অসমীয়া সাংস্কৃতিক জগতৰ বাটকটীয়া শিল্পী ৰূপকোঁৱৰ [[জ্যোতিপ্ৰসাদ আগৰৱালা]], কলাগুৰু [[বিষ্ণুপ্ৰসাদ ৰাভা]] আৰু নটসূৰ্য [[ফণী শৰ্মা]]ৰ সান্নিধ্যৰে অনুপ্ৰাণিত হৈছিল। ১৯৩৬ চনত তেওঁলোকেই দহবছৰীয়া ভূপেন হাজৰিকাক [[কলিকতা]]লৈ নি চেনোলা মিউজিকেল প্ৰডাক্ট কোম্পানীত '[[শোণিত কুঁৱৰী]]' আৰু 'জয়মতী' নাটক দুখনৰ গীত বাণীবদ্ধ কৰায়।<ref name=kuri/> একে সময়তে বিষ্ণু ৰাভাই স্বৰচিত 'উলাহতে নাচিবাগি হ'লি বিয়াকুল' আৰু 'কাষতে কলচী লৈ' গীত দুটিও বাণীবদ্ধ কৰোৱায়। ১৯৩৯ চনত জ্যোতিপ্ৰসাদ আগৰৱালাৰ [[ইন্দ্ৰমালতী (চলচ্চিত্ৰ)|ইন্দ্ৰমালতী]] ছবিৰ নেপথ্য গায়ক হিচাপে প্ৰচুৰ জনপ্ৰিয়তা অৰ্জন কৰে। ১৯৫৫ চনত [[দিল্লী]] অনুষ্ঠিত আন্তঃবিশ্ববিদ্যালয় যুৱ মহোৎসৱত ভূপেন হাজৰিকাৰ নেতৃত্বত [[গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়|গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ে]] শ্ৰেষ্ঠ প্ৰতিযোগীৰ সন্মান অৰ্জন কৰে।<ref name=kuri/> ড॰ ভূপেন হাজৰিকাই নিজে লিখা আৰু কণ্ঠদান কৰা গীতসমূহকে [[ভূপেন্দ্ৰ সংগীত]] বোলা হয়। তেওঁ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় খ্যাতিসম্পন্ন শিল্পী [[পল ৰ'বচন]]ৰ দ্বাৰা যথেষ্ট অনুপ্ৰাণিত হৈছিল। ৰ'বচনৰ '{{Lang|en|Old man river}}'<ref>{{cite web|author=Log nu in om een reactie te plaatsen. |url=http://www.youtube.com/watch?v=eh9WayN7R-s |title=Paul Robeson - Ol' Man River (Showboat - 1936) J.Kern O. Hammerstein II |publisher=YouTube |date= |accessdate=2012-12-25}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.lyricsfreak.com/f/frank+sinatra/ol+man+river_20055702.html |title=Ol' Man River Lyrics - Frank Sinatra |publisher=Lyricsfreak.com |date= |accessdate=2012-12-25}}</ref>-ৰ অৱলম্বনতে তেখেতে তেখেতৰ '[[বিস্তীৰ্ণ পাৰৰে]]' গানটো ৰচনা কৰে। পাছত ইয়াৰ [[বঙালী ভাষা|বঙালী]] আৰু [[হিন্দী ভাষা|হিন্দী]] অনুবাদো প্ৰকাশ কৰা হয়। আন কিছু উল্লেখযোগ্য ভূপেন্দ্ৰ সংগীতসমূহ হৈছে: 'সাগৰ সংগমত কতনা সাঁতুৰিলোঁ', 'জিলিকাব লুইতৰ পাৰ', 'অ' বিদেশী বন্ধু', 'মেঘে গিৰ্‌ গিৰ্‌ কৰে', 'বিমূৰ্ত মোৰ নিশাটি' আদি। সাহিত্যৰ ক্ষেত্ৰলৈও ভূপেন হাজৰিকাৰ যথেষ্ট অৱদান আছে। তেখেতৰ বেছিভাগ গান তেখেতে নিজে ৰচনা কৰা। কলম্বিয়া বিশ্ববিদ্যালয়ত থকা সময়ত তেখেত 'নিউ ইণ্ডিয়া' পত্ৰিকাৰ ১৪৯-১৫০ সংখ্যাৰ সম্পাদক আছিল। ১৯৬৫ চনত তেখেত কলা বিষয়ক 'গতি' আলোচনীৰ চাৰিটা খণ্ড, ১৯৭০ চনত ক্ষুদ্ৰ আলোচনী '[[বিন্দু (আলোচনী)|বিন্দু]]'-ৰ আঠটা খণ্ড, ১৯৬৫ আৰু ১৯৮০ চনৰ ভিতৰত মাহেকীয়া আলোচনী 'আমাৰ প্ৰতিনিধি', আৰু ১৯৮৩ ৰ পৰা ১৯৯০ চনৰ ভিতৰত পষেকীয়া আলোচনী 'প্ৰতিধ্বনি'ৰ সম্পাদক আছিল। শিশুসকলৰৰ বাবেও ভূপেন হাজৰিকাই 'ভূপেন মামাৰ গীতে মাতে অ, আ, ক, খ' নামৰ অসমীয়া আখৰ-চিনাকিৰ এখন জনপ্ৰিয় পুথি লিখিছিল।<ref>[http://bhupenhazarikadigitalarchive.org/songs-with-BHA-lyrics-bhupen%20maamaar%20giite%20maate.htm ভূপেন মামাৰ গীতে মাতে]{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> [[অসম সাহিত্য সভা]]ই ২০০৮ চনৰ ৮ ফেব্ৰুৱাৰীত হাজৰিকাৰ সাহিত্যকৰ্মৰ বাবে 'সাহিত্যাচাৰ্য' উপাধি প্ৰদান কৰে।<ref>{{cite web|url=http://books.google.co.in/books?id=oP4vH-4oSEcC&pg=PA165&lpg=PA165&dq=amar+pratinidhi&source=bl&ots=PMQqVR2wmd&sig=6rA4PxaWxlFcVU2SgmizGNm3v98&hl=en&ei=bQK-TpjKLMforAf84InsAQ&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=6&ved=0CDYQ6AEwBQ#v=onepage&q=amar%20pratinidhi&f=false |title=The Music And Musical Instruments Of North Eastern India - Dilip Ranjan Barthakur - Google Books |publisher=Books.google.co.in |date= |accessdate=2012-12-25}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.vigyanprasar.gov.in/dream/february99/febvpnews.htm |title=Dream 2047: VP News |publisher=Vigyanprasar.gov.in |date= |accessdate=2012-12-25}}</ref><ref>{{cite web |url=http://onlinesivasagar.com/music/bhupen-hazarika.html |title=Dr Bhupen Hazarika - Bhupen Hazarika's songs music films director singer musician assamese bengali hindi |publisher=Onlinesivasagar.com |date= |accessdate=2012-12-25 |archivedate=2012-11-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20121117032725/http://onlinesivasagar.com/music/bhupen-hazarika.html |deadurl=yes }}</ref><ref name="manipurhub1"/><ref>{{cite web |author=TI Trade |url=http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=nov1211/at08 |title=The Assam Tribune Online |publisher=Assamtribune.com |date=2011-11-12 |accessdate=2012-12-25 }}{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{cite web|author=prasujya |url=http://bhupenhazarika-news.blogspot.com/2008/07/one-editorial-of-amar-pratinidhi-oct.html |title=Bhupen Hazarika: Editorial of Amar Pratinidhi -Oct,1967 issue by Bhupen Hazarika |publisher=Bhupenhazarika-news.blogspot.com |date=2008-07-10 |accessdate=2012-12-25}}</ref><ref>{{cite web|url=http://ratimohannath.blogspot.com/ |title=Rati Mohan Nath : A man of Pen and Papers |publisher=Ratimohannath.blogspot.com |date= |accessdate=2012-12-25}}</ref> <!-- On top of his contributions to the field of music with his creations- lyrics and musical compositions, the maestro leaves behind 15 compilations of his prose works. He has also a published work for the children — Bhupen Mamar Geete-Mate, A, Aa, Ka, Kha and a transcript autobiography — Moi eti jajabor. The book that derived its title from one of his highly popular songs that starts with the same words dwelling upon his nomadic lifestyle. This song was perhaps responsible for his being described as 'the roving minstrel'. Noted writer, columnist Arup Dutta has a popular book on Bhupen Hazarika with this title. It needs mention here that Bhupen Hazarika travelled widely as a delegate to conferences on mass communication, music, poetry, performing art and cinema. He edited the 149th-50th edition of the New India, which is the annual journal of Columbia University. He was also the editor of the four editions of the art journal Gati in 1965, eight editions of the mini magazine Bindu in 1970, monthly Amar Pratinidhi between 1965 and 1980 and quarterly magazine Pratidhvani between 1983 and 90. The Asam Sahitya Sabha conferred him the Sahityacharyya title on February 8, 2008. The Assam Government also presented him with a lifetime achievement award at a function held at the Ravindra Bhawan in the city in the evening that day. Via Assam Tribune --> ==চলচ্চিত্ৰপঞ্জী== {{main|ভূপেন হাজৰিকাৰ কৰ্মৰাজি}} ভূপেন হাজৰিকাই পৰিচালনা কৰা প্ৰথমখন অসমীয়া ছবি [[এৰা বাটৰ সুৰ]] মুক্তি পায় ১৯৫৬ চনত। তেওঁ ছবিখন পৰিচালনা কৰাৰ লগতে কাহিনী, সংগীত আৰু গীতো ৰচনা কৰিছিল।<ref name="arun">{{cite book | title=১০০ অসমীয়া চলচ্চিত্ৰৰ কাহিনী আৰু গীত (পৃঃ ৬৭) | publisher=শশী শিশু প্ৰকাশন, গুৱাহাটী | author=অৰুণলোচন দাস | year=২০১৩}}</ref><ref name="atul">{{Cite book |title=মঞ্চলেখা, পৃষ্ঠা ৩১৩, অতুলচন্দ্ৰ হাজৰিকা, লয়াৰ্চ বুক ষ্টল, গুৱাহাটী, ১৯৬৭}}</ref> তেওঁ পৰিচালনা কৰা আন উল্লেখযোগ্য ছবিসমূহ হৈছে [[শকুন্তলা (চলচ্চিত্ৰ)|শকুন্তলা]] (১৯৬১), [[প্ৰতিধ্বনি (চলচ্চিত্ৰ)|প্ৰতিধ্বনি]] (১৯৬৪), [[লটিঘটি]] (১৯৬৬), [[চিকমিক বিজুলী]] (১৯৬৯), [[ছিৰাজ (১৯৮৮ চলচ্চিত্ৰ)|ছিৰাজ]] (১৯৮৮) আদি। চলচ্চিত্ৰ পৰিচালনাৰ লগতে ভূপেন হাজৰিকাই অসমীয়া, বঙালী, হিন্দী তথা আন ভাষাৰ অনেক ছবিত সংগীত পৰিচালনা কৰিছে। উল্লেখযোগ্য যে [[আব্দুল মজিদ]] পৰিচালিত ১৯৭৫ চনৰ ছবি [[চামেলি মেমচা'ব]]ত কৰা সংগীত পৰিচালনাৰ বাবে ভূপেন হাজৰিকাই শ্ৰেষ্ঠ সংগীত পৰিচালকৰ [[ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা]] লাভ কৰিবৰ সক্ষম হয়। {| class="wikitable sortable collapsible" |- style="background:#b0c4de; text-align:center; " ! rowspan="2" style="width:33px; "|বৰ্ষ ! rowspan="2"|বোলছবি ! colspan="6"|ভূমিকা |- style="background:#b0c4de; text-align:center; " ! নেপথ্য গায়ক ! সুৰকাৰ ! নিৰ্দেশক ! প্ৰযোজক ! লেখক ! অভিনেতা |- | ১৯৩৯ | ''[[ইন্দ্ৰমালতী]]'' |{{yes}} | | | | | |- | ১৯৪৮ | [[ছিৰাজ (১৯৮৮ চলচ্চিত্ৰ)|ছিৰাজ]] |{{yes}} | | | | | |- | ১৯৫৫ | ''[[পিয়লি ফুকন (চলচ্চিত্ৰ)|পিয়লি ফুকন]]'' |{{yes}} | | | | | |- | ১৯৫৬ | [[এৰা বাটৰ সুৰ]] |{{yes}} | |{{yes}} | | | |- | ১৯৫৮ | ''মাহুত বন্ধু ৰে'' | | |{{yes}} | | | |- | ১৯৬১ | [[শকুন্তলা (চলচ্চিত্ৰ)|শকুন্তলা]] |{{yes}} |{{yes}} |{{yes}} | | | |- | ১৯৬৪ | [[প্ৰতিধ্বনি (চলচ্চিত্ৰ)|প্ৰতিধ্বনি]] | | |{{yes}} | | | |- | ১৯৬৪ | ''কা স্বৰিতী'' | | |{{yes}} | | | |- | ১৯৬৬ | [[লটিঘটি]] | | |{{yes}} | | | |- | ১৯৬৯ | [[চিকমিক বিজুলী]] |{{yes}} |{{yes}} |{{yes}} | | | |- | ১৯৭৪ | [[আৰোপ]] | |{{yes}} | | | | |- | ১৯৭৪ | ''ফৰ হুম দ্য ছান ছাইনচ্'' | | |{{yes}} | | | |- | ১৯৭৫ | [[চামেলি মেমচা'ব]] |{{yes}} |{{yes}} | | | | |- |১৯৭৫ |খোজ |{{yes}} |{{yes}} | | | |- | ১৯৭৬ | ৰূপকোঁৱৰ জ্যোতিপ্ৰসাদ আগৰৱালা আৰু জয়মতী | | |{{yes}} | | | |- | ১৯৭৬ | ''মেৰা ধৰম মেৰি মা'' |{{yes}} | |{{yes}} | | | |- | ১৯৭৭ | ''থ্ৰু মেল'ডী এণ্ড ৰীডম'' | | |{{yes}} | | | |- | ১৯৭৭ | ''সীমানা পেৰয়ে'' | |{{yes}} | | | | |- |১৯৭৮ |চামেলী মেমচা'ব (বাংলা) |{{yes}} | | | | |- | ১৯৭৯ | মন-প্ৰজাপতি | | |{{yes}} | | | |- | ১৯৭৯ | ''[[দেৱদাস (চলচ্চিত্ৰ)|দেৱদাস]]'' |{{yes}} | | | | | |- |১৯৮১ |চামেলী মেমচা'ব (হিন্দী) |{{yes}} | | | | |- | ১৯৮২ | [[অপৰূপা]] | |{{yes}} | | | | |- | ১৯৮৬ | স্বীকাৰোক্তি | | |{{yes}} | | | |- | ১৯৮৬ | ''এক পল'' |{{yes}} |{{yes}} | |{{yes}} | |{{yes}} |- | ১৯৮৮ | চিৰাজ |{{yes}} | |{{yes}} | | | |- | ১৯৯৩ | ''[[ৰুদালি]]'' |{{yes}} |{{yes}} | | | | |- | ১৯৯৩ | প্ৰতিমূৰ্তি | |{{yes}} | | | | |- |১৯৯৫ |পানী |{{yes}} |{{yes}} | | | |- | ১৯৯৭ | ''দো ৰাহে'' | |{{yes}} | | | | |- | ১৯৯৭ | ''দৰমিয়া: ইন বিটোৱিন'' |{{yes}} |{{yes}} | | | | |- | ১৯৯৮ | ''চাজ'' | |{{yes}} | | | | |- | ২০০০ | ''[[গজ গামিনী]]'' |{{yes}} |{{yes}} | | | | |- | ২০০১ | ''ডামন: এ ভিকটিম অৱ মেৰিটেল ভায়'লেঞ্চ'' |{{yes}} |{{yes}} | | | | |- | ২০০৩ | ''কিঁ‌উ?'' | |{{yes}} | | | | |- | ২০০৬ | ''চিংগাৰী'' |{{yes}} | | | |{{yes}} | |- | ২০১১ | ''[[গান্ধী টু হিটলাৰ]]'' |{{yes}} | | | | | |} == জনপ্ৰিয় সংস্কৃতিত == [[চিত্ৰ:Jajabor the legend.png|thumb|right|যাযাবৰ-দ্য লিজেণ্ড ধাৰাবাহিকৰ এটি দৃশ্যত শিশু ভূপেন হাজৰিকা আৰু তেওঁৰ মাতৃ]] হাজৰিকাক কেন্দ্ৰ কৰি ৰেঙনি চেনেলত “যাযাবৰ-দ্য লিজেণ্ড” শীৰ্ষক এখন ধাৰাবাহিক সম্প্ৰচাৰিত হয়। ছবিখনৰ চিত্ৰনাট্য, সংলাপৰ লগতে ইয়াৰ পৰিচালনাৰ দায়িত্বত আছে কণ্ঠশিল্পী ও নিৰ্মাতা সদানন্দ গগৈ। এ.এম টেলিভিছনৰ বেনাৰত নিৰ্মিত এই ছবিখনৰ প্ৰযোজনা কৰিছে সঞ্জীৱ নাৰায়াণে। ভূপেন হাজৰিকাৰ শিক্ষা জীৱনকে আদি কৰি তেওঁৰ সৃষ্টি তথা তেওঁ জীৱন পৰিক্ৰমাৰ আটাইবোৰ বস্তুকেই এই ধাৰাবাহিক খনত উপস্থাপন কৰা হৈছে। এই ধাৰাবাহিকখনত অভিনয় কৰিছে [[চেতনা দাস]], [[আইমী বৰুৱা]], কিশোৰ চৌধুৰী, মনোজ কুমাৰ দাস, এনিশা শৰ্মা, নন্দিনী কাশ্যপ, ৰূপম বৰুৱা, দেৱজিৎ হাজৰিকা, ৰাজশ্ৰী আগৰৱাল, সমীৰণ পোদ্দাৰ, কবিতা দুৱৰা, ৰূপম অনুৰাগ, ৰূপজ্যোতি দাস, জুলী লহকৰ, প্ৰশান্ত দাস, গৌতম পাঠক, অঞ্জন জ্যোতি বওজ, স্পেইনী, শ্ৰেয়াছ মল্ল বুজৰবৰুৱা আৰু ৰাজদ্বীপ বৰায়ে।<ref name=":-/">{{cite web | url=https://rupaliparda.com/archives/11014 | title=সুধাকণ্ঠৰ জীৱন-কাহিনীৰে আহি আছে অসমীয়া ছবি “যাযাবৰ- দা লিজেণ্ড” | publisher=Rupaliparda | date=20 March 2020 | accessdate=27 June 2022}}</ref> == বঁটা আৰু কৃতিত্ব == [[File:Pratibha Devisingh Patil presenting the Sangeet Natak Akademi Fellow Award-08 to Shri Bhupendra Kumar Hazarika for his outstanding contribution to Indian music.jpg|thumb|২০০৯ চনত [[ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰপতি]]য়ে ভূপেন হাজৰিকাক সংগীত নাটক একাডেমী ফেল' বঁটা প্ৰদান কৰিছে]] [[File:Bhupen Hazarika 2016 stamp.jpg|thumb|২০১৬ত প্ৰকাশহোৱা এটা ডাক টিকটত ভূপেন হাজৰিকা। ]] [[File:Bhupen Hazarika 2013 stamp of India.jpg|thumb|২০১৩ চনত প্ৰকাশহোৱা এটা ডাক টিকটত ভূপেন হাজৰিকা। ]] [[File:ভূপেন হাজৰিকা সমাধি ক্ষেত্ৰৰ আলোকচিত্ৰ.jpg|thumb|ভূপেন হাজৰিকা সমাধি ক্ষেত্ৰৰ আলোকচিত্ৰ]] * ১৯৬১ চনত ড॰ হাজৰিকাই নিৰ্মাণ কৰা ‘[[শকুন্তলা (চলচ্চিত্ৰ)|শকুন্তলা]]’ ছবিখনে [[অসমীয়া ভাষাৰ শ্ৰেষ্ঠ ছবিৰ ৰাষ্ট্ৰীয় বঁটা|ৰাষ্ট্ৰপতি পদক]] লাভ কৰে। * ১৯৬৪ চনত ড॰ হাজৰিকাই নিৰ্মাণ কৰা ‘[[প্ৰতিধ্বনি (চলচ্চিত্ৰ)|প্ৰতিধ্বনি]]’ ছবিখনে ৰাষ্ট্ৰপতি পদক লাভ কৰে। এই ছবিখন ফ্ৰাঞ্চৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱলৈ আমন্ত্ৰিত হৈছিল। * ১৯৬৬ চনত ড॰ হাজৰিকাই নিৰ্মাণ কৰা ‘[[লটিঘটি]]’ প্ৰথম অসমীয়া ব্যংগ চলচ্চিত্ৰখনৰ বাবে ৰাষ্ট্ৰপতি পদক লাভ কৰে। * ১৯৭৬ চনত [[আব্দুল মজিদ]]ৰ পৰিচালিত ‘[[চামেলি মেমচা'ব]]’ৰ সংগীত পৰিচালনাৰ বাবে বছৰটোৰ সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ সংগীত পৰিচালকৰ সন্মান লাভ কৰে। এই [[সংগীত]]ৰ বাবে তেওঁক ৰাষ্ট্ৰপতিয়ে '[[ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা|ৰজত কমল বঁটা]]' আৰু নগদ দহ হেজাৰ টকাৰে সন্মান যাচে। * ১৯৭৮ চনত দুখন অসমীয়া গানৰ বিশেষ ৰেকৰ্ড প্ৰকাশ কৰাৰ উপৰিও তেওঁ 'আমি এক যাযাবৰ' বুলি আঠোটা বঙালী গীতৰ এল পি ৰেকৰ্ড এইছ এম ভি ৰ পৰা এখন এম্বেচেদৰ আৰু এখন সোণৰ ৰেকৰ্ড লাভ কৰে। * ১৯৭৭ চনত [[পশ্চিমবংগ]]ৰ ‘বঙালী চলচ্চিত্ৰ পুৰস্কাৰ সমিতি’য়ে ‘দম্পতী’ ছবিখনৰ বাবে বছৰটোৰ শ্ৰেষ্ঠ সংগীত পৰিচালকৰ যাচিছিল। * ১৯৭৭ চনত [[পদ্মশ্ৰী]] বঁটা লাভ কৰে। * ১৯৭৮ চনত ‘সীমনা পেৰিয়ে’ৰ সংগীত পৰিচালনাৰ কাৰণে 'বাংলাদেশ ফিল্ম ইণ্ডাষ্টিজ'ৰ তৰফৰ পৰা বছৰৰ শ্ৰেষ্ঠ সংগীত পৰিচালকৰূপে সন্মানিত হৈছিল। * ১৯৭৬ চনৰ ২৬ জানুৱাৰীত অৰুণাচল চৰকাৰে তেওঁক 'মেৰা ধৰম মেৰি মা' নামৰ হিন্দী ছবি নিৰ্মাণ কৰাৰ বাবে সম্বৰ্দ্ধনা জনাই সোণৰ পদক উপহাৰ দিছিল। * মহুৱা সুন্দৰী নাটকৰ শ্ৰেষ্ঠ লোকসংগীত শিল্পী বঁটা (১৯৭৯) * ১৯৮৭ চনত [[অসম চৰকাৰ]]ৰ পৰা [[শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ বঁটা]] লাভ কৰে। * ১৯৮৭ চনত [[সংগীত নাটক একাডেমী বঁটা]] লাভ কৰে। * ১৯৮৭ চনত [[ইন্দিৰা গান্ধী স্মৃতি বঁটা]] লাভ কৰে। * ১৯৯৩ চনৰ [[শিৱসাগৰ]]ত অনুষ্ঠিত হোৱা [[অসম সাহিত্য সভা]]ৰ ঊনষাঠিতম অধিবেশনৰ সভাপতিৰ আসন শুৱনি কৰিছিল। * ১৯৯৩ চনত শ্ৰেষ্ঠ সংগীত পৰিচালকৰ ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা লাভ কৰে। * ১৯৯৩ চনত ড॰ হাজৰিকাক ১৯৯২ চনৰ বাবে ভাৰতৰ চলচ্চিত্ৰ জগতৰ সৰ্বোচ্চ সন্মান ‘[[দাদা চাহেব ফাল্কে বঁটা]]’ সেই সময়ৰ ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰপতি ড॰ শংকৰ দয়াল শৰ্মাই প্ৰদান কৰে। * ২০০১ চনত [[পদ্মভূষণ]] বঁটা লাভ কৰে। * ২০০১ চনত [[মধ্যপ্ৰদেশ]] চৰকাৰৰ পৰা [[লতা মংগেশকাৰ বঁটা]] লাভ কৰে। *২০০৬ চনত তেওঁৰ [[বঙালী ভাষা|বঙালী]] গীত "মানুষ মানুষেৰ জন্য" বিবিচি বঙালীৰ শ্ৰোতা জৰীপত "সৰ্বকালৰ সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ বঙালী গীত"ৰ তালিকাত দ্বিতীয় স্থান লাভ কৰে। <ref name="bbc">{{Cite web|url=https://www.bbc.com/bengali/news/story/2006/05/060502_mbsheragaan|title=সৰ্বকালেৰ সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ বাংলা গান|date=May 2006|website=www.bbc.com/bengali|access-date=23 October 2021}}</ref> * ২০০৮ চনত [[অসম সাহিত্য সভা]]ৰ পৰা সাহিত্যচাৰ্য সন্মান লাভ কৰে। * ২০০৯ [[অসম চৰকাৰ]]ৰ পৰা [[অসম ৰত্ন]] বঁটা লাভ কৰে। * ২০০৯ চনত ড° ভূপেন হাজৰিকাই সংগীত নাটক অকাডেমীৰ সৰ্বোচ্চ সন্মান অকাডেমিৰ ফেলোশ্বিপ সেই সময়ৰ ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰপতি প্ৰতিভা পাটিলৰ পৰা লাভ কৰে। * ২০১২ চনত মৰণোত্তৰভাবে ভাৰত চৰকাৰৰ দ্বিতীয় সৰ্বোচ্চ অসামৰিক সন্মান [[পদ্মবিভূষণ]]ৰে সন্মানিত হয়। * ২০১৩ আৰু ২০১৬ চনত ভাৰত চৰকাৰৰ ডাক বিভাগে ড° ভূপেন হাজৰিকাৰ নামত এটা ডাকটিকট প্ৰকাশ কৰে। * ২০১৯ চনত মৰণোত্তৰভাবে ভাৰত চৰকাৰৰ সৰ্বোচ্চ অসামৰিক সন্মান [[ভাৰত ৰত্ন]]ৰে সন্মানিত হয়। * ২০২৫ চনত ভূপেন হাজৰিকাৰ জন্ম শতবাৰ্ষিকী উপলক্ষে ভাৰত চৰকাৰে তেওঁৰ নামত এটা ১০০ টকীয়া মুদ্ৰা প্ৰৱৰ্তন কৰে। ===গুগল ডুডল=== [[চিত্ৰ:Dr-bhupen-hazarikas-96th-birthday-6753651837109494-m.png|thumb]] গুগলে হাজৰিকাৰ ৯৬ সংখ্যক জন্মদিন উদ্‌যাপন কৰি এটা ডুডল উছৰ্গা কৰিছিল। এই ডুডলটো আছিল এটা ক্লে’ ৱৰ্ক। হাৰম’নিয়াম বজাই থকা অৱস্থাত হাজৰিকাৰ এই ডুডলটোৰ সৃষ্টি কৰিছে মুম্বাইৰ অতিথি শিল্পী, গ্ৰাফিক ডিজাইনাৰ, কলা পৰিচালক আৰু চিত্ৰকৰ ৰুতুজা মালিয়ে। ==ভূপেন হাজৰিকাৰ শতবৰ্ষ== ২০২৫ চনত ভূপেন হাজৰিকাৰ জন্ম শতবাৰ্ষিকী বছৰজোৰা কাৰ্যসূচীৰে অসম চৰকাৰৰ উদ্যোগত পালন কৰা হয়। সেই উপলক্ষে অসমৰ লগতে ভাৰতৰ বিভিন্ন প্ৰান্তৰ উপৰিও বিদেশতো তেওঁৰ শতবৰ্ষ উৎযাপন কৰা হয়।অসম চৰকাৰৰ সাংস্কৃতিক পৰিক্ৰমা বিভাগৰ উদ্যোগত জালুকবাৰীৰ তেওঁৰ সমাধিক্ষেত্ৰত অনুষ্ঠিত হোৱা এই কাৰ্যসূচীত অসমৰ মাননীয় ৰাজ্যপাল লক্ষ্মণ প্ৰসাদ আচাৰ্যই মুখ্য অতিথি হিচাপে অংশগ্ৰহণ কৰে আৰু অসমৰ মাননীয় মুখ্যমন্ত্ৰী ড° হিমন্ত বিশ্ব শৰ্মাৰ লগতে মাননীয় সাংস্কৃতিক পৰিক্ৰমা বিভাগৰ মন্ত্ৰী বিমল বৰাও উপস্থিত থাকে। এই অনুষ্ঠানত সুধাকণ্ঠৰ ভাতৃ সমৰ হাজৰিকা(বৰ্তমান প্ৰয়াত), পুত্ৰ তেজ পুন্নাগ হাজৰিকা, বোৱাৰী হেমিল্টন হাজৰিকা আৰু নাতি ছেইজ আকাশ হাজৰিকা উপস্থিত থাকে। ১৩ ছেপ্টেম্বৰত প্ৰধানমন্ত্ৰী নৰেন্দ্ৰ মোদীয়ে হাজৰিকাৰ শতবৰ্ষৰ মূল অনুষ্ঠানত ভাগ লয়। এই অনুষ্ঠানত কেন্দ্ৰীয় মন্ত্ৰী সৰ্বানন্দ সোণোৱাল, অৰুণাচল প্ৰদেশৰ মুখ্যমন্ত্ৰী পেমা খান্দু, সুধাকণ্ঠ ভূপেন হাজৰিকাৰ পুত্ৰ তেজ হাজৰিকা, ভূপেন হাজৰিকাৰ পৰিয়ালৰ সদস্যসকলৰ লগতে অসমৰ সামাজিক সংস্কৃতিক জগতৰ বিশিষ্ট ব্যক্তিসকলে অংশগ্ৰহণ কৰে । সাংস্কৃতিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰী বিমল বৰাৰ আদৰণি ভাষণেৰে অনুষ্ঠানৰ আৰম্ভণি হোৱাৰ পিছতে এহেজাৰ দুশ গৰাকী শিল্পীয়ে বিশ্ববন্দিত শিল্পীগৰাকীৰ কণ্ঠৰ ১৪ টা গীতৰ বচা বচা অংশ সমস্বৰে পৰিবেশন কৰি নান্দনিক পৰিবেশৰ সৃষ্টি কৰে। এই অনুষ্ঠানতে প্ৰধানমন্ত্ৰী মোদীয়ে ভাৰতীয় ৰিজাৰ্ভ বেংকে জাৰি কৰা ড° ভূপেন হাজৰিকা স্মাৰক ১০০ টকীয়া মুদ্ৰা মুকলি কৰে। প্ৰধানমন্ত্ৰীয়ে এই অনুষ্ঠানতে অসম চৰকাৰৰ তত্বাৱধানত অনুৰাধা শৰ্মা পুজাৰীয়ে সংকলন কৰা ড° ভূপেন হাজৰিকাৰ জীৱনী গ্ৰন্থখন উন্মোচন কৰে। তেওঁ লগতে ২১ টা ভাষালৈ অনুদিত এই গ্রন্থখন ভার্চুৱেল ব্যৱস্থাৰে উন্মোচন কৰে। নিজৰ ভাষণৰ আৰম্ভণিতে প্রধানমন্ত্ৰীয়ে ভূপেন হাজৰিকা অমৰ হওক বুলি ধবনি দিয়ে। তেওঁ কিংবদন্তি শিল্পী ড০ ভূপেন হাজৰিকাৰ অবিস্মৰণীয় প্ৰতিভাৰ কথা শ্ৰদ্ধাৰে স্মৰণ কৰে। ।<ref name="; )">{{cite web | url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/google-celebrates-singer-composer-filmmaker-bhupen-hazarikas-96th-birth-anniversary-with-its-doodle/articleshow/94064986.cms | title=Google celebrates singer-composer-filmmaker Bhupen Hazarika's 96th birth anniversary with its doodle | publisher=The times of India | accessdate=8 September 2022}}</ref><ref name="; =)">{{cite news | url=https://www.thehindu.com/entertainment/music/google-doodle-pays-tribute-to-acclaimed-indian-singer-bhupen-hazarika-on-his-birth-anniversary/article65864981.ece | title=Google Doodle pays tribute to acclaimed Indian singer Bhupen Hazarika on his birth anniversary | agency=The Hindu | accessdate=8 September 2022}}</ref><ref name=":1">{{cite web | url=https://www.ndtv.com/india-news/dr-bhupen-hazarika-google-pays-tribute-to-singer-dr-bhupen-hazarikas-96th-birthday-with-artistic-doodle-3325675 | title=Dr. Bhupen Hazarika's 96th Birth Anniversary: Googles Tribute To Singer | publisher=NDtv | accessdate=8 September 2022}}</ref> ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{reflist|30em}} == বাহ্যিক সংযোগ == {{Commons category|Bhupen Hazarika|ভূপেন হাজৰিকা}} {{wikiquote}} * [https://lyricsofbhupenda.in/ ভূপেন হাজৰিকাৰ গীত সমূহৰ কথা (Lyrics Archive of Bhupen Hazarika)] * {{Official website|http://www.bhupenhazarika.com/}} * {{IMDb name|id=0371913}} * [https://web.archive.org/web/20130910040522/http://drbhupenhazarika.org/Lyrics/ ভূপেন্দ্ৰ সংগীত‎ৰ কথা] * [http://bhupenhazarikadigitalarchive.org/ ভূপেন হাজৰিকা ডিজিটেল আৰ্কাইভ]{{Dead link|date=April 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://issuu.com/sumantabaruah/docs/bindu-pdf ভূপেন হাজৰিকাই সম্পাদনা কৰা ক্ষুদ্ৰ আলোচনী "বিন্দু"ৰ প্ৰথম সংস্কৰণ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160729220509/https://issuu.com/sumantabaruah/docs/bindu-pdf |date=2016-07-29 }} * ''[https://web.archive.org/web/20040504173209/http://timesofindia.indiatimes.com/cms.dll/articleshow?artid=25683842&sType=1 The song of Bhupen Hazarika]'', The Times of India, 19 October 2002 * ''[http://www.bloomberg.com/news/2011-11-08/subcontinent-mourns-an-indian-folk-hero-choudhury.html Subcontinent Mourns an Indian Folk Hero: Choudhury]'', Bloomberg, 9 November 2011 * ''[https://www.thehindu.com/news/the-unsung-genius-of-assams-balladeer-bhupen-hazarika-19262011/article2601009.ece?homepage=true The unsung genius of Assam's balladeer - Bhupen Hazarika (1926-2011)]'', The Hindu, 5 November 2011 * [https://www.assamesegyan.xyz/2023/03/bhupen-hazarika-essay-in-assamese.html Assamesegyan]{{Dead link|date=July 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{ভাৰত ৰত্ন|state=expanded}} {{পদ্ম বঁটা বিজয়ী অসমৰ ব্যক্তি}} {{দাদাচাহেব ফাল্কে বঁটা}} {{NationalFilmAwardBestMusicDirection}} {{Navbox assam biography}} {{Authority control}} [[শ্ৰেণী:ভূপেন হাজৰিকা|*]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ ব্যক্তি‎]] [[শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি‎]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ কণ্ঠশিল্পী]] [[শ্ৰেণী:অসমীয়া গীতিকাৰ]] [[শ্ৰেণী:অসমীয়া চলচ্চিত্ৰৰ সংগীত পৰিচালক]] [[শ্ৰেণী:বঙালী চলচ্চিত্ৰৰ সংগীত পৰিচালক]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক‎‎‎]] [[শ্ৰেণী:অসমীয়া ভাষাৰ চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ ৰাজনীতিক]] [[শ্ৰেণী:অসম সাহিত্য সভাৰ সভাপতি]]«‘’» [[শ্ৰেণী:পদ্মশ্ৰী বঁটা বিজয়ী]] [[শ্ৰেণী:পদ্মবিভূষণ বঁটা বিজয়ী]] [[শ্ৰেণী:পদ্মভূষণ বঁটা বিজয়ী]] [[শ্ৰেণী:ভাৰত ৰত্ন বঁটা বিজয়ী]] [[শ্ৰেণী:শ্ৰেষ্ঠ সংগীত পৰিচালনাৰ ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা বিজয়ী]] [[শ্ৰেণী:দাদাচাহেব ফাল্কে বঁটা বিজয়ী]] [[শ্ৰেণী:সংগীত নাটক একাডেমী বঁটা বিজয়ী]] [[শ্ৰেণী:শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ বঁটা বিজয়ী]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ সংগীতকাৰ]] [[শ্ৰেণী:অসম ৰত্ন বঁটা বিজয়ী]] kipdbqh6zkllam5fyd6k6a6dnm33w28 0 2318 603009 602547 2026-04-26T15:33:01Z ~2026-25359-00 49641 603009 wikitext text/x-wiki {{নিৰ্বাচিত প্ৰবন্ধ}} {{Infobox musical artist | bgcolour = lightgray | name = জুবিন গাৰ্গ | image = File:Zubin Garg Live performance (cropped).jpg | caption = ২০২৫ চনত জুবিন গাৰ্গ | image_size = 300px | birth_date = {{Birth date|1972|11|18}} | background = solo_singer | birth_name = জুবিন বৰঠাকুৰ | alias = {{hlist|গ’ল্ডী<ref>{{cite web|last=Goswami|first=Darshana|title=The wonder boy called Goldie|website=Thumbprint NE|date=2025-09-22|url=https://thumbprintmag.in/single_post.php?id=the-wonder-boy-called-goldie|access-date=2025-09-22}}{{Dead link|date=December 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>|অসমৰ হাৰ্টথ্ৰব|লুইতকণ্ঠ|হামিং সম্ৰাট|জুবিনদা|হিয়াৰ আমঠু<ref>{{cite news |last1=Baruah |first1=Sukrita |date=19 September 2025 |title=Zubeen da, voice of a generation, who listened to his own conscience|url=https://indianexpress.com/article/india/zubeen-da-voice-of-a-generation-who-listened-to-his-own-conscience-10259892/ |work=The Indian Express |access-date=20 September 2025}}</ref>|সোণটি}} | birth_place = [[তুৰা, মেঘালয়|তুৰা]], [[মেঘালয়]], [[ভাৰত]] {{flagicon|IND}} | death_date = {{Death date and age|2025|09|19|1972|11|18}} | death_place=[[Singapore General Hospital|ছিংগাপুৰ জেনেৰেল হস্পিটেল]], [[বুকিত মেৰাহ]], [[ছিংগাপুৰৰ কেন্দ্ৰীয় এলেকা]] {{flagicon|Singapore}}<ref>{{cite web|title=Singer Zubeen Garg died in Singapore while swimming, not during scuba diving: report|website=The Hindu|date=2 Oct 2025|url=https://www.thehindu.com/news/national/singer-zubeen-garg-died-in-singapore-while-swimming-not-during-scuba-diving-report/article70117336.ece/|access-date=5 Oct 2025}}</ref><ref>{{cite news |title=Zubeen Garg is No More – Pratidin Time |url=https://www.pratidintime.com/latest-assam-news-breaking-news-assam/zubeen-garg-is-no-more-10479313 | access-date=19 September 2025 |work=Pratidin Time |date=19 September 2025 |language=en}}</ref> | death_cause = | genre = {{hlist|[[অসমীয়া লোকগীত]]|[[ৰক সংগীত]]|[[বিহুগীত|বিহু]]|[[চলচ্চিত্ৰ]] [[সংগীত]]|[[অসমীয়া গীতি সাহিত্য]]|[[ভাৰতীয় লোক-সংগীত]]}} | occupation = {{hlist|কণ্ঠশিল্পী|নেপথ্য গায়ক|সংগীত পৰিচালক|সুৰকাৰ|গীতিকাৰ|সংগীত ব্যৱস্থাপক|চলচ্চিত্ৰ অভিনেতা|পৰিচালক|প্ৰযোজক|বাদ্যযন্ত্ৰী|কবি|সমাজকৰ্মী|অভিনেতা}} | instrument = {{hlist|কীব’ৰ্ড|গীটাৰ|তবলা|মেণ্ড’লিন|দগৰ|পাৰকিউছন|আদি}} | nationality = {{flagicon|IND}} ভাৰতীয় | Ethnicity = [[অসমীয়া]] | label = {{hlist|এন.কে. প্ৰডাকশ্যন|ছ’নী মিউজিক|মেগনাছাউণ্ড ৰেকৰ্ড্‌ছ|ইউনিভাৰ্ছেল মিউজিক গ্ৰুপ|টাইম্‌ছ মিউজিক|টি-ছিৰীজ|জী মিউজিক কোম্পানী|ইৰʼছ নাও|সাৰেগামা|এছ.ভি.এফ.|সুৰিন্দৰ ফিল্ম্‌ছ|ইস্কে মুভীজ|ইক’ মিউজিক|ধ্বনি ৰেকৰ্ড্‌ছ|জুবিন গাৰ্গ মিউজিক|আপোন ৰেকৰ্ড্‌ছ|এ.চি. মাল্টিমিডিয়া|জলীউড নাও মিউজিক}} | years_active = ১৯৯২ - ২০২৫ | spouse = গৰিমা শইকীয়া গাৰ্গ | website = |Birth_name=জুবিন বৰঠাকুৰ|Work=[[জুবিন গাৰ্গে ৰেকৰ্ডিং কৰা গীতৰ তালিকা]]}} '''জুবিন গাৰ্গ''' ({{Lang-en|[[:en:Zubeen Garg|Zubeen Garg]]}}; [[১৮ নৱেম্বৰ]], ১৯৭২ – [[১৯ ছেপ্টেম্বৰ]], [[২০২৫]]) [[অসম]], [[ভাৰত|ভাৰতৰ]] এগৰাকী প্ৰসিদ্ধ কণ্ঠশিল্পী। ইয়াৰ উপৰি তেওঁ এগৰাকী [[সংগীত]] পৰিচালক, গীতিকাৰ, সুৰকাৰ, [[অভিনেতা]], চলচ্চিত্ৰ প্ৰযোজক, [[চলচ্চিত্ৰ]] পৰিচালক, চিত্ৰনাট্যকাৰ, বাদ্যযন্ত্ৰী, [[কবি]] আৰু সমাজকৰ্মী।<ref>{{cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/bengali/movies/news/Zubeen-Garg-on-a-different-track/articleshow/7791874.cms|title=Zubeen Garg on a different track|last=Ganguly|first=Ruman|date=26 March 2011|work=[[Indiatimes]]|access-date=2 July 2012|archive-date=8 March 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130308021824/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-03-26/news-interviews/29191918_1_zubeen-garg-bengali-films-bengali-version|url-status=live}}</ref> [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]], [[হিন্দী ভাষা|হিন্দী]], [[বাংলা ভাষা|বাংলা]], [[বড়ো ভাষা|বড়ো]], [[কোচ ৰাজবংশী ভাষা|কোচ-ৰাজবংশী]] ([[কামতাপুৰী ভাষা|কামতাপুৰী]]/[[গোৱালপাৰীয়া উপভাষা|গোৱালপাৰীয়া]]), [[অসমৰ চাহ জনগোষ্ঠী|চাহ বাগানীয়া]], [[হাজং ভাষা|হাজং]], [[মিচিং ভাষা|মিচিং]], [[কাৰ্বি ভাষা|কাৰ্বি]], [[গাৰো ভাষা|গাৰো]], [[ৰাভা ভাষা|ৰাভা]], [[পাতিৰাভা]], [[ডিমাচা ভাষা|ডিমাচা]], [[আহোম ভাষা|টাই-আহোম]], [[দেউৰী ভাষা|দেউৰী]], [[নেপালী ভাষা|নেপালী]], [[ভোজপুৰী ভাষা|ভোজপুৰী]], [[বিষ্ণুপ্ৰিয়া মণিপুৰী ভাষা|বিষ্ণুপ্ৰিয়া মণিপুৰী]], [[ককবৰক ভাষা|ককবৰক]], [[ওড়িয়া ভাষা|ওড়িয়া]], [[তামিল ভাষা|তামিল]], [[তেলুগু ভাষা|তেলুগু]], [[কন্নড় ভাষা|কন্নড়]], [[ইংৰাজী ভাষা|ইংৰাজী]], [[আদি ভাষা|আদি]], [[গালো ভাষা|গালো]], [[তিৱা জনগোষ্ঠী|তিৱা]], [[নিচি ভাষা|নিচি]], [[মালয়ালম ভাষা|মালয়ালম]], [[মাৰাঠী ভাষা|মাৰাঠী]], [[সংস্কৃত]], [[সিন্ধী]], [[উৰ্দু]] ইত্যাদি বিভিন্ন [[ভাষা|ভাষাত]] তেওঁ‌ কণ্ঠদান কৰিছে।<ref>{{Cite news|title=Zubeen's arrived|url=https://www.dailypioneer.com/2013/sunday-edition/zubeens-arrived.html|access-date=10 January 2021|work=The Pioneer|language=en|date=26 May 2013|archive-date=4 April 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230404000432/https://www.dailypioneer.com/2013/sunday-edition/zubeens-arrived.html|url-status=live|archivedate=4 April 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230404000432/https://www.dailypioneer.com/2013/sunday-edition/zubeens-arrived.html|deadurl=yes}}</ref><ref>{{Cite news |title=Singer Zubeen Garg hospitalised after head injury |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/music/singer-zubeen-garg-hospitalised-in-assam-after-head-injury-8041184/ |work=The Indian Express |date=20 July 2022 |access-date=12 February 2023 |archive-date=27 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230327154132/https://indianexpress.com/article/entertainment/music/singer-zubeen-garg-hospitalised-in-assam-after-head-injury-8041184/ |url-status=live }}</ref> ১৯৯২ চনত জুবিনৰ প্ৰথমটো এলবাম ''[[অনামিকা (শ্ৰব্য এলবাম)|অনামিকা]]'' মুক্তি পোৱাৰ<ref name="futuresounds1">{{cite web | url=http://www.futuresounds.in/store/anamika/ | title=About Zubeen's debut album Anamika at futuresounds.com | publisher=futuresounds.com | accessdate= 4 September 2015}}</ref> লগে লগে পেছাদাৰী সংগীত জগতখনৰ সৈতে জুবিন জড়িত হৈ পৰে। [[বাংলা]] চলচ্চিত্ৰ ''শুধু তুমি''ৰ কাৰণে জুবিনে ২০০৫ চনত শ্ৰেষ্ঠ সংগীত পৰিচালকৰ বঁটা লাভ কৰিছিল। [[হিন্দী ভাষা|হিন্দী ভাষাৰ]] ''য়া আলি'' গীতটোৰ বাবে জুবিনে ২০০৬ চনত ''গ্ল’বেল ইণ্ডিয়ান ফিল্ম এৱাৰ্ড (GIFA)'' আৰু ''ষ্টাৰডাষ্ট এৱাৰ্ড''ত ''শ্ৰেষ্ঠ নেপথ্য কণ্ঠশিল্পী (পুৰুষ)'' বঁটা লাভ কৰিছিল। ইয়াৰ উপৰি ''Echoes of Silence'' (ইংৰাজী-খাচী) ছবিৰ বাবে ''শ্ৰেষ্ঠ সংগীত পৰিচালক'' হিচাপে তেওঁ [[ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা|ৰাষ্ট্ৰীয় বঁটা (ৰজত কমল)]] লাভ কৰিছিল।<ref>{{Cite web |title=Assam shines with five honours at 71st National Film Awards |url=https://assamtribune.com/assam/assam-shines-with-five-honours-at-71st-national-film-awards-1587082 |website=The Assam Tribune |date=2 August 2025 |access-date=6 January 2025 |language=en}}</ref> আধুনিক অসমীয়া সংগীতত নতুন মাত্ৰা প্ৰদান কৰাৰ বাবে ২০১৪ চনত জুবিন গাৰ্গলৈ [[ৰেনেছাঁ অসম বঁটা]] আগবঢ়োৱা হয়।<ref name="amarasom">{{cite web | title=জুবিন গাৰ্গলৈ ৰেনেছাঁ অসম বঁটা | publisher=[[আমাৰ অসম]] | date=১৩ মাৰ্চ ২০১৫ | accessdate=১৪ মাৰ্চ২০১৫}}</ref> ২০২৪ চনৰ ২৭ মে’ত জুবিন গাৰ্গক [[মেঘালয়|মেঘালয়ৰ]] বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়ে সন্মানীয় ডক্টৰ অৱ লিটাৰেচাৰ (ডি.লিট) ডিগ্ৰী প্ৰদান কৰে। ২০২৫ চনত [[বেলতলা]] বহাগী উৎসৱ সমিতিয়ে তেওঁক জীৱনজোৰা সাধনাৰ [[ভূপেন হাজৰিকা|ড॰ ভূপেন হাজৰিকা]] বঁটা প্ৰদান কৰে। জুবিন গাৰ্গ বহুবাদ্যযন্ত্ৰী। তেওঁ বহুকেইবিধ বাদ্যযন্ত্ৰ বজাব জানিছিল। ইয়াৰ ভিতৰত আনন্দলহৰী, [[ঢোল]], [[দোতোৰা]], ড্ৰাম, [[গীটাৰ]], হাৰমনিকা, [[হাৰমনিয়াম]], মেণ্ড’লিন, কীব’ৰ্ড, [[তবলা]] আৰু একাধিক পাৰকিউছন বাদ্য অন্তৰ্ভুক্ত। অসমৰ সৰ্বাধিক পাৰিশ্ৰমিকপ্ৰাপ্ত কণ্ঠশিল্পীসকলৰ ভিতৰত তেওঁ অন্যতম।<ref>{{Cite web|date=16 April 2017|title=Barred from singing in Hindi, Assam singer leaves Bihu stage|url=https://indianexpress.com/article/cities/guwahati/zubeen-garg-noonmati-bihu-sanmilan-stopped-from-singing-hindi-song-assam-top-singer-quits-bihu-stage-with-an-abuse-4614435/|url-access=limited|access-date=19 December 2020|website=The Indian Express|language=en}}</ref> প্ৰায় ৩৩ বছৰজোৰা তেওঁৰ কেৰিয়াৰত জুবিন গাৰ্গে ৪০টা ভাষাত ৩৮,০০০তকৈও অধিক [[গীত]] বাণীবদ্ধ কৰিছে।<ref>{{cite news|title=Thousands of fans bid adieu to Zubeen at Guwahati stadium|url=https://www.thehindu.com/entertainment/music/singer-zubeen-gargs-body-arrives-at-guwahati-airport-thousands-gather-to-get-last-glimpse/article70076293.ece|access-date=23 September 2025|work=[[The Hindu]]|date=21 September 2025|language=en-IN}}</ref><ref>{{cite news|last1=Deb|first1=Abhijit|title=From 'Anamika' to 'Ya Ali': Zubeen Garg, a man of many emotions, bids farewell|url=https://www.thestatesman.com/entertainment/from-anamika-to-ya-ali-zubeen-garg-a-man-of-many-emotions-bids-farewell-1503488612.html|access-date=23 September 2025|work=[[The Statesman (India)|The Statesman]]|date=19 September 2025|language=en}}</ref> ২০২৫ চনৰ ১৯ ছেপ্টেম্বৰ‌ত [[ছিংগাপুৰ|ছিংগাপুৰত]] জুবিন গাৰ্গৰ মৃত্যু হয়। ==বংশ আৰু পৰিয়াল== ১৯৭২ চনৰ ১৮ নৱেম্বৰত [[মেঘালয়|মেঘালয়ৰ]] [[তুৰা, মেঘালয়|তুৰাত]] জুবিন গাৰ্গৰ জন্ম হয়।<ref name="Birthday">{{cite news |last1=Borkotoky |first1=Tonmoy |title=Zubeen Garg turns 48; fans shower him with birthday wishes |url=https://www.newslivetv.com/assam/zubeen-garg-turns-48-fans-shower-him-with-birthday-wishes/ |access-date=20 November 2019 |work=News Live TV |date=18 November 2019 |archive-date=11 October 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201011231758/https://newslivetv.com/zubeen-garg-turns-48-fans-shower-him-with-birthday-wishes/ |url-status=live }}</ref><ref>{{cite news |title=Rockstar with a humane heart – Zubeen Garg turns 48 today – Sentinelassam |url=https://www.sentinelassam.com/north-east-india-news/assam-news/rockstar-with-a-humane-heart-zubeen-garg-turns-48-today-512140 |access-date=18 November 2020 |work=The Sentinel |date=18 November 2020 |language=en |archive-date=18 November 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201118051439/https://www.sentinelassam.com/north-east-india-news/assam-news/rockstar-with-a-humane-heart-zubeen-garg-turns-48-today-512140 |url-status=live }}</ref> জুবিনৰ পিতৃৰ নাম হৈছে মোহিনীমোহন বৰঠাকুৰ (ছদ্মনাম: কপিল ঠাকুৰ) আৰু মাতৃ স্বৰ্গীয় ইলি বৰঠাকুৰ (বিয়াৰ পূৰ্বে তেওঁ ইলি অধ্যাপক)।<ref name="Apr2022">{{cite news |last1=Parashar |first1=Utpal |date=29 July 2019 |title='These Brahmins should be killed,' says Assam singer Zubeen Garg; cases filed |url=https://www.hindustantimes.com/india-news/these-brahmins-should-be-killed-says-assam-singer-zubeen-garg-cases-filed/story-QgaKOmiMcqiCEhzOc8K29O.html |work=Hindustan Times |access-date=12 April 2022 |archive-date=15 January 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220115111218/https://www.hindustantimes.com/india-news/these-brahmins-should-be-killed-says-assam-singer-zubeen-garg-cases-filed/story-QgaKOmiMcqiCEhzOc8K29O.html |url-status=live }}</ref><ref>{{cite news |last1=Sharma |first1=Dristi |title=How Singer Zubeen Garg Got His Name |url=https://www.ndtv.com/entertainment/how-singer-zubeen-garg-got-his-name-9307155 |access-date=20 September 2025 |work=[[NDTV]] |date=19 September 2025}}</ref><ref>{{cite news |title='Ya Ali' singer Zubeen Garg provided security after ULFA threat |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/entertainment-others/ya-ali-singer-zubeen-garg-provided-security-after-ulfa-threat/ |url-access=subscription |access-date=25 September 2025 |work=[[The Indian Express]] |date=22 April 2013 |language=en |archive-date=27 December 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241227233959/https://indianexpress.com/article/entertainment/entertainment-others/ya-ali-singer-zubeen-garg-provided-security-after-ulfa-threat/ |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |title=Zubeen Garg Biography, Zubeen Garg Profile - entertainment.oneindia.in |url=http://entertainment.oneindia.in/celebs/zubeen-garg/biography.html |website=[[Oneindia]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20130812032230/http://entertainment.oneindia.in/celebs/zubeen-garg/biography.html |access-date=25 September 2025 |archive-date=12 August 2013 |language=en |archivedate=12 August 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130812032230/http://entertainment.oneindia.in/celebs/zubeen-garg/biography.html |deadurl=yes }}</ref><ref>{{cite news |title=Why Jibon Borthakur Chose to Become Zubeen Garg |url=https://www.pratidintime.com/latest-assam-news-breaking-news-assam/why-zubeen-borthakur-chose-to-become-zubeen-garg-10481588 |access-date=25 September 2025 |work=[[Pratidin Time]] |date=20 September 2025 |language=en |archive-date=5 October 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251005162156/https://www.pratidintime.com/latest-assam-news-breaking-news-assam/why-zubeen-borthakur-chose-to-become-zubeen-garg-10481588 |url-status=live }}</ref> ইলি অধ্যাপকৰ ঘৰ যোৰহাটৰ পুলিবৰৰ ভাতেমৰা গাঁৱত আছিল। কপিল ঠাকুৰ ২৪ বছৰ বয়সত বিবাহপাশত আবদ্ধ হৈছিল আৰু বিয়াৰ পাছত কপিল ঠাকুৰৰ লগত থাকিবলৈ ইলি অধ্যাপক তুৰালৈ গৈছিল।<ref name="পিতৃৰ দৃষ্টিত জুবিন (২)">{{Cite book |last=ঠাকুৰ |first=কপিল |title=পিতৃৰ দৃষ্টিত জুবিন |publisher=চন্দ্ৰ প্ৰকাশ |year=২০১১ |page=২ |language=as}}</ref> তুৰাৰ অসামৰিক চিকিৎসালয়তে তেওঁলোকৰ প্ৰথম সন্তান জুবিনৰ জন্ম হৈছিল।<ref name="পিতৃৰ দৃষ্টিত জুবিন (৩)">{{Cite book |last=ঠাকুৰ |first=কপিল |title=পিতৃৰ দৃষ্টিত জুবিন |publisher=চন্দ্ৰ প্ৰকাশ |year=২০১১ |page=৩ |language=as}}</ref> জুবিনৰ প্ৰকৃত নাম জুবিন বৰঠাকুৰ। প্ৰসিদ্ধ গীতিকাৰ জুবিন মেহতাৰ নামত জুবিনৰ নাম ৰখা হৈছিল আৰু পাছত ''গাৰ্গ'' গোত্ৰ নামটো জুবিন গাৰ্গে প্ৰৱেশিকা পৰীক্ষাৰ সময়ত নিজেই সংযোজন কৰি ল'লে। সংগীত জগততো তেওঁ‌ জুবিন গাৰ্গৰূপে পৰিচিত হৈছিল। জুবিন গাৰ্গৰ প্ৰতিপালনত সহায় কৰিবলৈ তেওঁৰ মাহীয়েক কুনি গৈ তুৰাত কিছুদিন আছিল।<ref name="পিতৃৰ দৃষ্টিত জুবিন (৩)"/> জুবিনৰ পিতৃ-পৰিয়াল মূলতে [[শিৱসাগৰ জিলা|শিৱসাগৰ জিলাৰ]] [[জাঁজী|জাঁজীৰ]] অন্তৰ্গত তামোলীছিগা গাঁৱৰ। পৰৱৰ্তী সময়ত শিক্ষা আৰু চাকৰিৰ সন্ধানত তেওঁলোকৰ পৰিয়ালটো যোৰহাট পাইছিলহি। যোৰহাটত তেওঁলোক ভাৰাঘৰত আছিল।<ref>{{Cite book |last=ঠাকুৰ |first=কপিল |title=পিতৃৰ দৃষ্টিত জুবিন |publisher=চন্দ্ৰ প্ৰকাশ |year=২০১১ |page=১ |language=as}}</ref> প্ৰথমতে কপিল ঠাকুৰে চৰকাৰী কাৰ্যালয়ত কেৰাণীৰ চাকৰিত কৰিছিল আৰু পুৱা-গধূলি কেইটামান টিউচন কৰিছিল। কপিল ঠাকুৰে কলা শাখাত স্নাতক উত্তীৰ্ণ হৈছিল যদিও অৰ্থাভাৱত স্নাতকোত্তৰ সম্পূৰ্ণ কৰিব নোৱাৰিলে। কিন্তু তেওঁ কোনোপধ্যেই ভাই-ভনী আৰু নিজৰ শিক্ষা যতি পৰিবলৈ দিয়া নাছিল।<ref name="পিতৃৰ দৃষ্টিত জুবিন (২)"/> চাকৰিৰ সন্ধান কৰি থাকোঁতেই তেওঁ তুৰাত বৰ্তমানতকৈ ভাল চাকৰি এটা পালে। আৰু তাতে ৪০ টকাত এটা ৰুম ভাৰালৈ লৈ থাকিবলৈ ল'লে। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ অধিক পঢ়া-শুনা কৰি অসম লোকসেৱা আয়োগৰ পৰীক্ষাত অৱতীৰ্ণ হয় আৰু সেইসূত্ৰে শ্ৰম বিভাগত নিজ দায়িত্ব পালন কৰে। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ মাটিৰ হাকিম হিচাপে (বৰ্তমানৰ চাৰ্কোল অফিচাৰ) কৰিমগঞ্জলৈ বদলি হয়।<ref>{{Cite book |last=ঠাকুৰ |first=কপিল |title=পিতৃৰ দৃষ্টিত জুবিন |publisher=চন্দ্ৰ প্ৰকাশ |year=২০১১ |page=৫ |language=as}}</ref> আৰু চাকৰি-জীৱনৰ প্ৰথমছোৱাত সঘনাই ইঠাই-সিঠাইলৈ বদলি হ’বলগীয়া হৈছিল। সেয়ে কণমানি জুবিনৰ ল’ৰালি বিভিন্ন ঠাইৰ ভিন্ন অভিজ্ঞতাৰে ভৰ-পূৰ আছিল। জুবিনৰ পিতৃয়ে ''কপিল ঠাকুৰ''ৰ ছদ্মনামত কবিতা, গল্প, প্ৰবন্ধ আৰু উপন্যাস লিখিছে। জুবিনৰ মাতৃ ইলি বৰঠাকুৰ এগৰাকী দক্ষ নৃত্যশিল্পী, অভিনেত্ৰী আৰু সু-গায়িকা আছিল। তথাপি তেওঁ নিজৰ প্ৰতিভাক পেছা হিচাপে লোৱা নাছিল। ইয়াৰ পৰিৱৰ্তে তেওঁ‌ কণমানি জুবিনক ঘৰতেই সকলো কলা শিকোৱাৰ সিদ্ধান্ত লৈছিল। জুবিনে মাতৃকেই নিজৰ জীৱনৰ প্ৰথম গুৰু বুলি বিবেচনা কৰিছিল। ২০০০ চনৰ ২ ছেপ্টেম্বৰত ইলি বৰঠাকুৰৰ মৃত্যু হয়।<ref>{{Cite book |title=জুবিন গাৰ্গ: জীৱনৰপৰা গানলৈ |editor-last=শইকীয়া |editor-first=মণ্টু |publisher=চন্দ্ৰ প্ৰকাশ |year=২০০৯ |page=৬৭ |language=as}}</ref> জুবিনৰ ভগ্নী দুগৰাকী: [[জংকী বৰঠাকুৰ]] আৰু পামী বৰঠাকুৰ। জংকী এগৰাকী গায়িকা আৰু অভিনেত্ৰী আছিল। দুৰ্ভাগ্যজনকভাৱে ২০০২ চনৰ ১২ জানুৱাৰীত [[তেজপুৰ|তেজপুৰৰ]] ওচৰত ঘটা এটা শোকাৱহ মটৰ দুৰ্ঘটনাত জংকীৰ মৃত্যু হয়।<ref name="india.com">{{cite web | url=https://www.india.com/entertainment/how-zubeen-gargs-sister-jongki-barthakurs-untimely-death-shaped-his-musical-journey-8086747/ | title=How Zubeen Garg’s sister Jongki Barthakur’s untimely death shaped his musical journey | publisher=India.com | date=7 September, 2025 | accessdate=7 October 2025 | author=Mehzabeen, Mallika}}</ref> ইয়াৰ পাছতে জুবিনে জংকীৰ স্মৃতিত ''শিশু'' নামৰ এটা এলবাম মুক্তি দিয়ে। আনগৰাকী ভগ্নী ড॰ পামী বৰঠাকুৰ এগৰাকী অধ্যাপক। ড॰ বৰঠাকুৰে ''সাংগীতিক ভূগোল''ত গৱেষণা কৰি ডক্টৰেট অৰ্জন কৰিছে। তেওঁ বৰ্তমান অসমস্থিত ৰয়েল গ্ল’বেল বিশ্ববিদ্যালয়ত অধ্যাপিকা হিচাপে কৰ্মৰত।<ref name=" RGU">{{cite web | url=https://www.rgu.ac/faculty-palme-borthakur | title=Dr. Palme Borthakur | publisher=Royal Global University | accessdate=23 September 2025}}</ref><ref name="USTM">{{cite web | url=https://ustm.ac.in/32359-2/ | title=Dr. Palme Borthakur | publisher=USTM | accessdate=23 September 2025}}</ref> ২০০২ চনৰ ৪ ফেব্ৰুৱাৰীত জুবিন গাৰ্গ গৰিমা শইকীয়াৰ সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হয়।<ref>{{cite web|last=Desk|first=TOI Entertainment|title=Who is Garima Saikia Garg? Meet wife of late singer Zubeen Garg and acclaimed costume designer|website=The Times of India|date=2025-09-19|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/who-is-garima-saikia-garg-meet-wife-of-late-singer-zubeen-garg-and-acclaimed-costume-designer/articleshow/123999749.cms|access-date=2025-09-22}}</ref> == শিক্ষা == পিতৃৰ চাকৰিসূত্ৰে জুবিন গাৰ্গৰ শিশুকাল একাধিক ঠাইত বিস্তৃত হৈ আছিল। তুৰাত জন্ম হোৱা শিশু জুবিনে শৈশৱৰ দুবছৰ তেজপুৰত কটায়। ইয়াৰ পাছত পৰিয়ালটো যোৰহাটলৈ অহাত তেওঁক চিনামৰাৰ ইংৰাজী মাধ্যমৰ স্কুল 'কাৰ্মেল'ত নামভৰ্তি কৰাই দিয়া হ’ল।<ref>{{Cite book |last=ঠাকুৰ |first=কপিল |title=পিতৃৰ দৃষ্টিত জুবিন |publisher=চন্দ্ৰ প্ৰকাশ |year=২০১১ |page=৪ |language=as}}</ref> ===কৰিমগঞ্জত=== ইয়াৰ পাছত পিতৃৰ চাকৰি পুনৰ বদলি হোৱাত তেওঁলোক কৰিমগঞ্জলৈ যাবলগীয়া হয়। পিতৃ কপিল ঠাকুৰে এইবাৰ হাকিম হিচাপে কৰিমগঞ্জত যোগদান কৰিলে। কৰিমগঞ্জত তেওঁলোক আঠ বছৰ থাকে। পিতৃৰ দৃষ্টিত শিশু অৱস্থাত জুবিন ''দুষ্ট আৰু খট্‌খটীয়া'' হিচাপে পৰিচিত আছিল। কৰিমগঞ্জৰ বঙালী সমাজৰ মাজত থাকি তেওঁলোকে বঙালী জীৱনৰ লগত মিলি যাবলৈ চেষ্টা কৰিলে। ঘৰৰ আৰু বাহিৰত লগ পোৱা অসমীয়া মানুহৰ বাহিৰে বাকী সকলোতে তেওঁলোকে কৰিমগঞ্জৰ [[ছিলঠীয়া ভাষা|ছিলঠীয়া বঙালী]] ভাষাতেই কথা পাতিছিল। জুবিনেও সৰুৰেপৰা বাংলা ভাষা আয়ত্ত কৰিছিল।<ref>{{Cite book |last=ঠাকুৰ |first=কপিল |title=পিতৃৰ দৃষ্টিত জুবিন |publisher=চন্দ্ৰ প্ৰকাশ |year=২০১১ |page=৬ |language=as}}</ref> পিতৃৰ এই সম্পৰ্কত ভাষ্য এনেধৰণৰ—<blockquote>কৰিমগঞ্জৰ বাংলাটো আচলতে ছিলঠীয়া বাংলা। অসমৰ কামৰূপীয়া ভাষাৰ দৰে। জুবিনো সৰুৰেপৰা বাংলাভাষী হৈ উঠিল। বঙালী সমাজৰ লগত উঠা-বহা, ফুৰা-চকা কৰি তেওঁ ৰবীন্দ্ৰনাথ, নজৰুল আদিৰ লগত এসময়ত ভালদৰে পৰিচিত হৈ পৰিছিল।</blockquote> কৰিমগঞ্জত থকা প্ৰথমটো বছৰতেই জুবিনক তাৰ একমাত্ৰ ইংৰাজী মাধ্যমৰ বিদ্যালয় "প্ৰান্তিক কিণ্ডাৰগাৰ্টেন"ত নাম লিখাই দিয়া হ’ল। ইয়াৰ পাছত তেওঁক কৰিমগঞ্জৰ হাইস্কুলত নামভৰ্তি কৰোৱা হয়। শৈশৱৰ সময়ছোৱাত জুবিন গাৰ্গৰ [[অমিতাভ বচ্চন|অমিতাভ বচ্চনৰ]] ছবিবোৰ প্ৰিয় আছিল। আৰু অমিতাভ বচ্চনৰ অনুকৰণৰ তেওঁ থ্ৰি-পীচ ছ্যুট পিন্ধিছিল। গানৰ প্ৰতি তেওঁৰ ধাউতি দিনক-দিনে বাঢ়ি অহা দেখি জুবিনক কৰিমগঞ্জৰ বিশিষ্ট তবলাবাদক ৰবীন বেনাৰ্জীৰ অধীনত [[তবলা]] শিকিবলৈ দিয়া হ’ল। পিতৃয়ে কৰিমগঞ্জৰ যাত্ৰা-দল ''শিল্পী-তীৰ্থ''ৰ সৈতে জড়িত হৈ এটা বছৰতে তিনিখন যাত্ৰা কৰিছিল; য’ত জুবিন গাৰ্গে তেওঁক সংগ দিছিল। আনহাতে বিদ্যালয়ত বছৰেকীয়া উৎসৱত জুবিন গাৰ্গে তবলা বাদন কৰিছিল।<ref>{{Cite book |last=ঠাকুৰ |first=কপিল |title=পিতৃৰ দৃষ্টিত জুবিন |publisher=চন্দ্ৰ প্ৰকাশ |year=২০১১ |page=৭ |language=as}}</ref> বানপীড়িত কৰিমগঞ্জত বান-সাহায্যৰ কাম আৰু নিৰ্বাচনৰ কামত ব্যস্ত হ’বলগীয়া হোৱা হেতুকে কপিল ঠাকুৰ পৰিয়ালৰ প্ৰতি কেতিয়াবা প্ৰয়োজনীয় ধ্যান দিব পৰা নাছিল। তেনেস্থলত পত্নী ইলি বৰঠাকুৰে সন্তানৰ যত্ন লৈছিল। জুবিন গাৰ্গ আৰু জংকীক প্ৰাথমিক গান শিকোৱাৰ দায়িত্ব মাতৃ ইলি বৰঠাকুৰে লৈছিল। কৰিমগঞ্জত প্ৰায় আঠ বছৰ কটাই তেওঁলোক বিজনীলৈ আহে।<ref>{{Cite book |last=ঠাকুৰ |first=কপিল |title=পিতৃৰ দৃষ্টিত জুবিন |publisher=চন্দ্ৰ প্ৰকাশ |year=২০১১ |page=৮ |language=as}}</ref> জুবিনে জীৱনৰ প্ৰথম গুৰু বুলি নিজৰ মাতৃকেই বিবেচনা কৰে। পৰৱৰ্তী সময়ত জুবিনে গুৰু ৰমণী ৰায়ৰ ওচৰত অসমীয়া লোক-সংগীতৰ শিক্ষা গ্ৰহণ কৰে। তেওঁ তামোলপুৰ উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয়ৰপৰা মেট্ৰিক পাছ কৰিছিল। [[যোৰহাট|যোৰহাটৰ]] [[জগন্নাথ বৰুৱা মহাবিদ্যালয়|জগন্নাথ বৰুৱা মহাবিদ্যালয়ৰ]] ছাত্ৰ জুবিনে তেওঁলোকৰ পৰিয়াল [[গুৱাহাটী|গুৱাহাটীলৈ]] স্থায়ীভাৱে থাকিবলৈ গুচি অহাৰ পাছত গুৱাহাটীৰ [[ভোলানাথ বৰুৱা মহাবিদ্যালয়|বি. বৰুৱা মহাবিদ্যালয়ত]] স্নাতক বিজ্ঞান শাখাত নামভৰ্তি কৰে। কিন্তু সংগীতৰ ক্ষেত্ৰখনৰ লগত সম্পূৰ্ণৰূপে নিজকে নিয়োজিত কৰিব লগা হোৱাত তেওঁ কলেজীয়া শিক্ষা আধৰুৱা হৈ ৰয়। ==কণ্ঠশিল্পী হিচাপে== === সংগীতশিল্পী হিচাপে যাত্ৰাৰম্ভ (১৯৯২-১৯৯৫) === বি. বৰুৱা কলেজত পঢ়ি থাকোঁতেই, ১৯৯২ চনত [[গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়]]ত অনুষ্ঠিত যুৱ মহোৎসৱত পাশ্চাত্য সংগীত শাখাত একক পৰিৱেশনত স্বৰ্ণ পদক অৰ্জন কৰাটোৱেই আছিল জুবিনৰ জীৱনৰ টাৰ্নিং পইণ্ট। ইয়াতেই জুবিনে কণ্ঠশিল্পীৰূপে জীৱনত প্ৰথমবাৰৰ বাবে সফলতা আৰু বিশ্বাসৰ সোৱাদ পায়। ১৯৯৩ চনৰ দুৰ্গা পূজাৰ ষষ্ঠীৰদিনা এন কে প্ৰডাকচনে পৰিৱেশন কৰা প্ৰথম এলবাম ''অনামিকা'' মুক্তি হোৱাৰ লগে লগে তেওঁ পেছাদাৰী সংগীত জগতখনত সোমাই পৰে।<ref>{{Cite book |title=জুবিন গাৰ্গ: জীৱনৰপৰা গানলৈ |editor-last=শইকীয়া |editor-first=মণ্টু |publisher=চন্দ্ৰ প্ৰকাশ |year=২০০৯ |page=৩৭ |language=as}}</ref> অৱশ্যে তেওঁৰ প্ৰথম বাণীবদ্ধ হোৱা গীত দুটা আছিল— ''তুমি জানো পাৰিবা সোণ'' আৰু ''তুমি জোনাকী সুবাস''। এই গীতদুটা তেওঁ ''ঋতু'' নামৰ এলবামটোৰ বাবে বাণীবদ্ধ কৰিছিল। কিন্তু ১৯৯৩ চন পৰ্যন্ত এইটো এলবামে মুক্তি পোৱা নাছিল। ''অনামিকা'' এলবামটোৱে অগতানুগতিকতাৰ বাবে অতি কম সময়তেই সমগ্ৰ উত্তৰ-পূব ভাৰতত ই‌ন্‌ষ্টেণ্ট হিটৰূপে জনপ্ৰিয়তাৰ শীৰ্ষত আৰোহণ কৰিছিল। পৰৱৰ্তী সময়ছোৱাত তেওঁ ''সপোনৰ সুৰ'' (১৯৯২), ''জোনাকী মন'' (১৯৯৩), ''মায়া'' (১৯৯৪), ''আশা'' (১৯৯৫)কে প্ৰমুখ্য কৰি ভালেমান এলবাম মুকলি কৰে। <ref>{{Citation |title=Xopunor Xur - Zubeen Garg - Download or Listen Free - JioSaavn |date=6 November 2023 |url=https://www.jiosaavn.com/album/xopunor-xur/0VAyq8SQg0Q_ |access-date=21 September 2025 |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=Asha • Future Sounds |url=https://www.futuresounds.in/store/asha/ |access-date=21 September 2025 |website=Future Sounds |language=en-US}}</ref><ref>{{Citation |title=Junaki Mon - Zubeen Garg, Jonki - Download or Listen Free - JioSaavn |date=18 July 2009 |url=https://www.jiosaavn.com/album/junaki-mon/ovJnC-NY70c_ |access-date=21 September 2025 |language=en-US}}</ref><ref>{{Citation |title=Maya (Original) by Zubeen Garg on Apple Music |date=8 May 2021 |url=https://music.apple.com/ca/album/maya-original/1580812170 |access-date=21 September 2025 |language=en-CA}}</ref> ১৯৯৫ চনত মুম্বাইলৈ যোৱাৰ পূৰ্বে তেওঁ ''উজান পিৰীতি'' নামৰ ব্যাৱসায়িকভাৱে সফল হোৱা এটি [[বিহু|বিহুৰ]] এলবাম মুকলি কৰিছিল।<ref>{{cite book|last=Saikia|first=Montu|title=Zubeen Garg: Jibanar Para Ganaloi|publisher=Chandra Prakash|location=Guwahati|year=2009|page=97|url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.452684|language=Assamese}}</ref> === বলিউদত কণ্ঠশিল্পী হিচাপে (১৯৯৫-২০১৩) === কুৰি শতিকাৰ শেষৰ দশকৰ মাজভাগতে জুবিন গাৰ্গে [[বলিউড]] সংগীত জগতত কাম কৰিবলৈ [[মুম্বাই]]লৈ গুচি যায় আৰু তাৰপৰাই তেওঁৰ প্ৰথম ইণ্ডীপপ একক এলবাম ''চান্দনী ৰাত'' প্ৰকাশ কৰে।<ref>{{Citation|title=Chandni Raat by Zubeen Garg|date=9 October 2015|url=https://music.apple.com/us/album/chandni-raat/1048576498|language=en-US|access-date=24 October 2022}}</ref> পাছলৈ তেওঁ ''চন্দা (১৯৯৬)'', ''শ্ৰদ্ধাঞ্জলি খণ্ড ১,২,৩ (১৯৯৬–৯৭)'', ''জলৱা (১৯৯৮)'', ''য়ুহি কভি (১৯৯৮), জাডু (১৯৯৯), স্পৰ্শ (২০০০)'' আদি একাধিক হিন্দী এলবাম আৰু ৰিমিক্স বাণীবদ্ধ কৰে।<ref>{{Cite news|date=19 September 2025|title=Who Was Singer Zubeen Garg? All About His Popular Songs, Family, Achievements|url=https://www.timesnownews.com/entertainment-news/bollywood/who-was-singer-zubeen-garg-who-died-at-52-all-about-his-popular-songs-family-achievements-article-152855099|access-date=22 September 2025|work=Times Now}}</ref> তেওঁ ''গদ্দাৰ (১৯৯৫), দিল ছে (১৯৯৮), ড’লি ছজা কে ৰখনা (১৯৯৮), ফিজা (২০০০), কাঁটে (২০০২)'' আদি হিন্দী ভাষাৰ চলচ্চিত্ৰৰ বাবে গীত গাইছিল।<ref>{{cite web|url=http://www.bollywoodmdb.com/celebrities/biography/zubeen-garg/792|title=About Zubeen Garg|website=bollywoodmdb.com|access-date=30 April 2017|archive-date=27 January 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180127083834/http://www.bollywoodmdb.com/celebrities/biography/zubeen-garg/792|url-status=live}}</ref> ২০০৩ চনত তেওঁ ''মুদ্দা – দি ইছ্যু'' চিনেমাৰ "ছপ্নে ছাৰে" আৰু "খোৱাবৌ কী", ''চুপকে ছে'' চিনেমাৰ "মাংগো অগৰ দিল ছে ত’ খুদা", ''মুম্বাই ছে আয়া মেৰা দৌস্ত'' চিনেমাৰ "হোলী ৰে" আৰু ''জাল: দা ট্ৰেপ'' চিনেমাৰ "জ’ প্যাৰ তুমনে" গীত গাইছিল।<ref>{{Citation|last=Array|title=Jo Pyar Tumne (Jaal – The Trap / Soundtrack Version) (Full Song) – KK, K. S. Chithra – Download or Listen Free – JioSaavn|date=14 August 2008|url=https://www.jiosaavn.com/song/jo-pyar-tumne-jaal---the-trap--soundtrack-version/MQcBSA1RBgI|access-date=8 March 2020|archive-date=20 February 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190220181601/https://www.jiosaavn.com/song/jo-pyar-tumne-jaal---the-trap--soundtrack-version/MQcBSA1RBgI|url-status=live}}</ref> ===বাংলা ভাষাৰ কণ্ঠশিল্পী হিচাপে (২০০৩–২০১৭)=== বলীউড আৰু অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ আৰু সংগীত উদ্যোগত গান গোৱাৰ সমান্তৰালকৈ ২০০৩ চনত [[বঙালী ভাষা|বাংলা]] সংগীত জগতত জুবিন গাৰ্গৰ অভিষেক ঘটে, য’ত তেওঁ ''মন'' চিনামাত দুটা গীত গাইছিল। পাছৰ বছৰত তেওঁ ''শুধু তুমি'' চিনামাত তিনিটা গীত গীত গায় আৰু ছবিখনৰ সংগীত পৰিচালনা কৰে।<ref>{{Citation|last=Array|title=Ektuku Chhoan Lage (Shudhu Tumi / Soundtrack Version) (Full Song) – Zubeen Garg – Download or Listen Free – JioSaavn|date=5 October 2008|url=https://www.jiosaavn.com/song/ektuku-chhoan-lage-shudhu-tumi--soundtrack-version/NA48ZSFaelc|access-date=8 March 2020}}</ref> ২০০৫ চনত তেওঁ ''প্ৰেমী'' নামৰ বাংলা চিনেমাখনত "অ’ বন্ধুৰে" আৰু "লাগেনা ভালো" গাইছিল। ==='য়া আলী'ৰ সফলতা আৰু পৰৱৰ্তী সময় (২০০৬–২০২৫)=== [[চিত্ৰ:Zubeen Garg in a concert in 2016 (4).jpg|thumb|180x180px|২০০৭ চনত জিন্দেগী নামৰ চিনেমাখনৰ অডিঅ' মুক্তিৰ সময়ত গাৰ্গ]] ''গেংষ্টাৰ'' চিনেমাখনৰ জৰিয়তে জুবিন গাৰ্গে বলীউডত সৰ্বাধিক পৰিচিতি লাভ কৰে। ইয়াত তেওঁ "য়া আলী" গীতটো গাইছিল।<ref>{{cite web|title=Music Hits 2000–2009|url=http://www.boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=286&catName=MjAwMC0yMDA5|website=Boxofficeindia.com|access-date=30 April 2017|date=22 January 2009|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20090122120910/http://www.boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=286&catName=MjAwMC0yMDA5|archive-date=22 January 2009|archivedate=15 February 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080215081557/http://www.boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=286&catName=MjAwMC0yMDA5&PHPSESSID=108b9056cd4ca14236f9c6119d34dcce|deadurl=yes}}</ref> এই গীতটোৰ জৰিয়তে তেওঁ ২০০৬ চনত শ্ৰেষ্ঠ নেপথ্য কণ্ঠশিল্পীৰ ''গ্ল’বেল ইণ্ডিয়ান ফিল্ম এৱাৰ্ড্‌ছ (GIFA)'' লাভ কৰে। তেওঁৰ পৰৱৰ্তী হিন্দী এলবাম ''জিন্দেগী'' ২০০৭ চনত মুক্তি পায়।<ref>{{Cite web|title=Zubeen Garg launches new album|url=https://www.radioandmusic.com/content/editorial/news/zubeen-garg-launches-new-album|access-date=12 February 2023|website=www.radioandmusic.com|language=en}}</ref> ২০০৮ চনত তেওঁ ''মন মানে না'' চিনেমাৰ "মন মানে না", ''চিৰোদিনী তুমি যে'' আমাৰ চিনেমাৰ "পিয়া ৰে পিয়া ৰে", আৰু ''লাভ'' ''ষ্টৰী'' চিনেমাৰ "মন জেতে চায় শুধু" আদি কেইবাটাও বঙালী গীত ৰেকৰ্ডিং কৰে। [[File:Zubin & Zublee mesmerising the crowd with their iconic live performance of “Anuradha”.jpg|thumb|'অনুৰাধা' গীতৰ জৰিয়তে জুবিন গাৰ্গ আৰু [[জুবলী বৰুৱা]]ই দৰ্শকক সুকীয়া অনুভূতি প্ৰদান কৰে। ]] == মঞ্চৰ সংগীতানুষ্ঠান == [[File:Zubeen_EUphuism.JPG|thumb|২০১১ চনত এখন সংগীতানুষ্ঠানত পৰিৱেশনৰত জুবিন গাৰ্গ]] সমগ্ৰ অসমৰ বিহু অনুষ্ঠান আৰু অন্যান্য সাংস্কৃতিক উৎসৱত জুবিন গাৰ্গে কেৱল অসমীয়া গীতেই নহয়, হিন্দী, বঙালী, আৰু অন্যান্য ভাষাতো গীত গাইছিল। আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় আৰু বহিঃৰাজ্যত তেওঁ অসমীয়া আৰু ভাৰতীয় সংগীতক প্ৰতিনিধিত্ব কৰি আহিছে। উল্লেখযোগ্য যে, তেওঁ ট্ৰিনিদাদ আৰু ট’বাগোত অনুষ্ঠান পৰিৱেশন কৰিছিল, য’ত তেওঁ কেইবাটাও হিন্দী আৰু অসমীয়া হিট গীত গাইছিল আৰু কঞ্চাৰ্টৰ শিৰোনাম দখল কৰা প্ৰথমজন অসমীয়া মনোৰঞ্জনকাৰী হিচাপে পৰিগণিত হৈছিল।<ref>{{cite news |title=Zubeen Garg enthralls Trinidad audience |url=https://www.hindustantimes.com/music/zubeen-garg-enthralls-trinidad-audience/story-sfcF1kZq2wnEi32VcF2ukO.html |work=Hindustan Times |date=17 August 2010 |access-date=20 September 2025}} </ref> ==পেছাদাৰী সংগীত জীৱন== ====অসমীয়া এলবাম==== {{columns-list|3| * [[অনামিকা (শ্ৰব্য এলবাম)|অনামিকা]] (১৯৯২) * অনুৰাধা (১৯৯২) * [[মায়া (শ্ৰব্য এলবাম)|মায়া]] (১৯৯৪) * [[আশা (এলবাম)|আশা]] (১৯৯৫) * [[জুবিনৰ গান (শ্ৰব্য এলবাম)|জুবিনৰ গান]] (১৯৯৬) * [[ৰং (শ্ৰব্য এলবাম)|ৰং]] (১৯৯৬) * [[মুক্তি (শ্ৰব্য এলবাম)|মুক্তি]] (১৯৯৭) * জানমণি (১৯৯৮) * শব্দ (১৯৯৮) * স্নিগ্ধ জোনাক (১৯৯৮) * মেঘৰ বৰণ (১৯৯৯) * [[পাখি]] (১৯৯৯) * ৰাংঢালী (১৯৯৯) * সপোন (১৯৯৯) * হিয়া মন (২০০১) * শিশু (২০০২) * বান্ধৈ (২০০২) * আকৌ হিয়া মন (২০০২) * চিনাকি মন (২০০৩) * পকা ধানে ৰিঙিয়ায় (২০০৩) * লাজুকী মন (২০০৪) * যন্ত্ৰ (২০০৪) * ডেউকা (২০০৫) * চিনাকি সুৰ (২০০৫) * আছেনে কোনোবা হিয়াত (২০০৬) * মুখা (২০০৬) * সন্ধ্যা (২০০৬) * বৰষুণ (২০০৬) * উন্মনা মন (২০০৬) * ৰিঙা ৰিঙা মন (২০০৬) * দিলৰুবা (২০০৭) * উৰণীয়া মন (২০০৭) * জোনাকী মন (২০০৮) * ৰুমাল (২০০৮) * মোৰ প্ৰিয় গীত (২০০৮) * অভিমানী মন (২০০৯) * মোৰ গানত জ্বলে (২০০৯) * অবুজন মন (২০১০) * গান (২০১১) * সোণালী মন (২০১১) * ৰুণজুন (২০১২) * ৰক (Rock) (২০১২) * বাঁহী (২০১৩) * পথ (২০১৪) * কিং (King) (২০১৫) * ৰংমন * মনে মনে * নিৰিবিলি গধূলি * আলসুৱা মন * চিনাকি সুৰ * ভৰ-দুপৰীয়া * হিৰ’ * সপোনৰ সুৰ * কোন তুমি * সন্ধ্যাতৰা খণ্ড-১ * সন্ধ্যাতৰা খণ্ড-২ * পাৰিজাত * মা * চিলা (২০২০) }} ====হিন্দী আৰু বঙালী এলবাম==== {{columns-list|2| * চাঁন্দিনী ৰাত (১৯৯৫) * চঁন্দা (১৯৯৬) * য়ুহি কভী (১৯৯৮) * স্পৰ্শ (২০০০-০১) * শ্ৰদ্ধাঞ্জলি (খণ্ড ১,২,৩) * মেৰে লিয়ে<ref>{{Cite web|title=মেৰে লিয়ে (2001) - হিন্দী এলবাম, ট্ৰেকলিষ্ট, সম্পূৰ্ণ এলবাম বিৱৰণ আৰু অধিক (আৰ্কাইভ কৰা)|url=http://www.zubeendiscography.com/2021/08/451265843261439035.html|access-date=২০২১-০৯-০৯|website=ZG Discography|language=en|archivedate=2021-08-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210828180443/http://www.zubeendiscography.com/2021/08/451265843261439035.html|deadurl=unfit}}</ref> (২০০১) * নূপুৰ (২০০১) * [[জিন্দেগী (শ্ৰব্য এলবাম)|জিন্দেগী]] (২০০৭) * [[পাকীজা (শ্ৰব্য এলবাম)|পাকীজা]] (২০১২) * চুফী ইশ্ক (২০১৭) |}} ===সংগীত পৰিচালনা=== {| class="wikitable" |- style="text-align:center; " ! colspan=4 style="background:#B0C4DE; " | অসমীয়া ছবি |- style="text-align:center; " ! style="background:#ccc; "| বৰ্ষ ! style="background:#ccc; "| কথাছবি ! style="background:#ccc; "| পৰিচালক ! style="background:#ccc; "| অন্যান্য তথ্য |- |২০২৫ |[[ৰৈ ৰৈ বিনালে (চলচ্চিত্ৰ)|ৰৈ ৰৈ বিনালে]] |ৰাজেশ ভূঞা | |- |২০২৫ |যোদ্ধা |ভাস্কৰ গোস্বামী | |- |২০২৫ |[[ভাইমন দা (চলচ্চিত্ৰ)|ভাইমন দা]] |শশাংক সমীৰ |এটি গীত (এৰা-এৰি) |- |২০২৪ |[[চিকাৰ]] |দেবাংকৰ বৰগোহাঁই | |- |২০২৩ |ৰাঘৱ |[[যতীন বৰা]] | |- |২০২৩ |দ্য শ্লেমবুক |বিষ্ণুজ্যোতি সন্দিকৈ | |- |২০২৩ |ডক্টৰ বেজবৰুৱা ২ |[[নিপন গোস্বামী]] | |- |২০১৯ |প্ৰতিঘাত |অচিন্ত শংকৰ |শীৰ্ষগীত |- | ২০১৯ || [[কাঞ্চনজংঘা (চলচ্চিত্ৰ)|কাঞ্চনজংঘা]] || জুবিন গাৰ্গ || |- | ২০১৯ || [[ৰত্নাকৰ (চলচ্চিত্ৰ)|ৰত্নাকৰ]] || [[যতীন বৰা]] || |- |২০১৮ |দ্য আণ্ডাৰৱৰ্ল্ড |ৰাজেশ যশপাল | |- | ২০১৭ || প্ৰিয়াৰ প্ৰিয় || [[মুনিন বৰুৱা]] || |- | ২০১৭ || [[মিছন চাইনা]] || জুবিন গাৰ্গ || |- | ২০১৫ || [[গানে কি আনে]] || ৰাজেশ যশপাল || |- | ২০১৪ || [[ৰ'দৰ চিঠি|ৰ’দৰ চিঠি]] || [[বাহাৰুল ইছলাম]] || |- | ২০১২ || [[এখন নেদেখা নদীৰ সিপাৰে]] || বিদ্যুৎ কটকী || |- | ২০০৮ || [[মন যায়]]|| [[এম মণিৰাম]] || |- | ২০০৬ || [[আমি অসমীয়া]]|| ৰাজীৱ ভট্টাচাৰ্য্য || |- | ২০০৬ || [[অধিনায়ক (চলচ্চিত্ৰ)|অধিনায়ক]] || যতীন বৰা || |- | ২০০৪ || [[দীনবন্ধু (২০০৪ চলচ্চিত্ৰ)|দীনবন্ধু]]|| [[মুনিন বৰুৱা]] || |- | ২০০৪ || [[ৰং]]|| [[মুনিন বৰুৱা]] || |- | ২০০৪ || [[বাৰুদ (চলচ্চিত্ৰ)|বাৰুদ]] || [[মুনিন বৰুৱা]] || |- | ২০০৩ || জোনাকবিহীন এই জীৱন || মুন্না আহমেদ || আৱহ সংগীত |- | ২০০৩ || অগ্নিসাক্ষী|| যদুমণি দত্ত || |- | ২০০৩ || [[বিধাতা (চলচ্চিত্ৰ)|বিধাতা]] || [[মুনিন বৰুৱা]] || |- | ২০০৩|| প্ৰিয়া মিলন || মুন্না আহমেদ || |- | ২০০৩ || জুমন সুমন|| মহিবুল হক || |- |২০০২ |[[জোনাকী মন]] |জীৱৰাজ বৰ্মন | |- | ২০০২ || [[প্ৰেম আৰু প্ৰেম]]|| [[শম্ভু গুপ্তা]] || |- | ২০০২ || [[জীৱন নদীৰ দুটি পাৰ ]]|| মুন্না আহমেদ || |- | ২০০২ || [[কন্যাদান (চলচ্চিত্ৰ)|কন্যাদান]] || [[মুনিন বৰুৱা]] || |- | ২০০১ || [[নায়ক (চলচ্চিত্ৰ)|নায়ক]] || [[মুনিন বৰুৱা]] || |- | ২০০১ || শেষ উপহাৰ|| গোপাল বৰঠাকুৰ||শীৰ্ষগীত |- | ২০০১ || [[দাগ (অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ)|দাগ]]|| [[মুনিন বৰুৱা]] || |- | ২০০০|| [[তুমি মোৰ মাথোঁ মোৰ]]|| জুবিন গাৰ্গ|| |- | ২০০০ || [[হিয়া দিয়া নিয়া]]|| [[মুনিন বৰুৱা]] || |- style="text-align:center; " ! colspan=4 style="background:#B0C4DE; " | অন্য ভাষা |- style="text-align:center; " ! style="background:#ccc; "| বৰ্ষ ! style="background:#ccc; "| কথাছবি ! style="background:#ccc; "| ভাষা ! style="background:#ccc; "| অন্যান্য তথ্য |- |২০১৯ |সামসাৰা |[[বাংলা]] |মুক্তিপ্ৰাপ্ত |- | width="150"|২০১৬ || width="200"| দিল ত’ দীৱানা হ্যে || width="200"| হিন্দী || width="150"| মুক্তিপ্ৰাপ্ত |- |২০১০ |কাছে এসো তুমি |বাংলা |মুক্তিপ্ৰাপ্ত |- |২০১০ |মন নিয়ে |বাংলা |মুক্তিপ্ৰাপ্ত |- | width="150" |২০০৬ || width="200" | ষ্ট্ৰিংছ || width="200" | [[হিন্দী]] || width="150" | মুক্তিপ্ৰাপ্ত |- | width="150" | ২০০৪ || width="200" | শুধু তুমি || width="200" | বাংলা || width="150" | মুক্তিপ্ৰাপ্ত |} == অভিনয় জীৱন == জুবিন গাৰ্গে ২০০০ চনত এন কে প্ৰডাকচনৰ অধীনত নিৰ্মিত ''[[তুমি মোৰ মাথোঁ মোৰ]]'' ছবিত অভিনেতা আৰু পৰিচালক হিচাপে আত্মপ্ৰকাশ কৰে। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ ''[[দীনবন্ধু (চলচ্চিত্ৰ)|দীনবন্ধু]] (২০০৪), [[মন যায় (চলচ্চিত্ৰ)|মন যায়]] (২০০৮), [[গানে কি আনে|গানে কি আনে (২০১৬)]], [[মিছন চাইনা (চলচ্চিত্ৰ)|মিছন চাইনা]] (২০১৭), দ্য আণ্ডাৰৱৰ্ল্ড (২০১৮), [[কাঞ্চনজংঘা (চলচ্চিত্ৰ)|কাঞ্চনজংঘা]] (২০১৯), ৰাজনীতি (২০২২), ''ডক্টৰ বেজবৰুৱা ২ (২০২৩), ৱাইড এংগল(২০২৪), চিকাৰ (২০২৪)''ত অভিনয় কৰিছিল। জুবিন অভিনীত ''[[ৰৈ ৰৈ বিনালে (চলচ্চিত্ৰ)|ৰৈ ৰৈ বিনালে]]'' ২০২৫ চনৰ ৩১ অক্টোবৰত মুক্তিলাভ কৰে।<ref name="IMDB">{{cite web | url=https://www.imdb.com/title/tt29939499/ | title=Roi Roi Binale | accessdate=23 September 2025}}</ref> জুবিন গাৰ্গে অভিনয় কৰা একাধিক ছবিয়েই বক্স অফিচত সফলতা লাভ কৰিছে। ২০১৭ চনত ৮ ছেপ্টেম্বৰত ৬৫টা চিনেমা হলত মুক্তি লাভ কৰা ''মিছন চাইনা''ক দিল্লী, বেংগালুৰু আৰু মুম্বাইকে ধৰি অসমৰ বাহিৰত থকা আঠটা চিনেমা হলত মুক্তি দিয়া হৈছিল। ছবিখনে প্ৰথম সপ্তাহৰ ভিতৰতে মুঠ ২ কোটি ৪০ লাখ টকা সংগ্ৰহ কৰিছিল।<ref>{{cite web|url=https://www.time8.in/the-exact-box-office-collection-of-mission-china-over-the-1st-week-revealed/|title=The Exact Box Office Collection of Mission China 1st Week Revealed|access-date=16 September 2017|website=Time8.in}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.northeastguide.in/assam/mission-china-collection-box-office-movie-review-total-budget/|title=Mission China Box Office|website=Northeastguide.in|access-date=9 September 2017|archivedate=9 September 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170909095105/https://www.northeastguide.in/assam/mission-china-collection-box-office-movie-review-total-budget/|deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite web|url=https://in.bookmyshow.com/buytickets/mission-china-national-capital-region-ncr/movie-ncr-ET00061289-MT/20170911/|title=Mission China Realising Theatre |website=Bookmyshow.com|access-date=11 September 2017}}</ref> মিছন চাইনাই [[অসম|অসমত]] যথেষ্ট ব্যৱধানত ব্লকবাষ্টাৰ বাহুবলী আৰু [[ছলমান খান|ছলমান খানৰ]] [[বজৰংগী ভাইজান|বজৰংগী ভাইজানৰ]] প্ৰথম দিনৰ সংগ্ৰহৰ অভিলেখ ভংগ কৰিছিল।<ref>{{Cite web|date=10 September 2017|title=Mission China: Old-fashioned projector promo helps Assamese film beat Baahubali record|url=https://www.hindustantimes.com/regional-movies/mission-china-old-fashioned-projector-promo-helps-assamese-film-beat-baahubali-record/story-OfDn0UHUMlikrueyPECFJK.html|access-date=28 January 2021|website=Hindustan Times|language=en}}</ref> বৰ্তমান ই [[:en:Assamese_cinema#List_of_highest-grossing_Assamese_films|সৰ্বাধিক উপাৰ্জনকাৰী অসমীয়া ছবিৰ]] ভিতৰত ৬ নং স্থানত আছে। ২০১৯ চনত মুক্তিলভা ''কাঞ্চনজংঘা''ই ১০ দিনতে ৩.৯ কোটি টকা সংগ্ৰহ কৰি সকলো অভিলেখ ভংগ কৰিছিল। দৰ্শকৰ ব্যাপক সঁহাৰি লাভ কৰা ছবিখনে প্ৰথমদিনাই ২২.৫ লাখ টকা সংগ্ৰহ কৰিবলৈ সক্ষম হৈছিল। তিনিদিনৰ ভিতৰতে কাঞ্চনজংঘাই কোটিৰো অধিক টকাৰ ব্যৱসায় কৰে। ২০২৫ চনত মুক্তি লভা জুবিন গাৰ্গৰ অন্তিম ছবি "ৰৈ ৰৈ বিনালে"ই ৩০ কোটি টকা ব্যৱসায় কৰি আৰু ৰাতিপুৱা ৪.০০ বজাত অসমীয়া চিনেমাৰ প্ৰথম প্ৰদৰ্শনীৰ ব্যৱস্থাৰে ৯০ বছৰীয়া অসমীয়া চিনেমাৰ জগতত ইতিহাস ৰচে। <ref name="India Today NE">{{cite web | url=https://www.indiatodayne.in/entertainment/story/zubeens-kanchanjangha-sweeps-box-office-collects-3-9-crore-10-days-397330-2019-09-16 | title=Zubeen’s Kanchanjangha Sweeps Box Office, Collects 3.9 Crore in 10 days | publisher=India Today NE | date=Sep 16, 2019, Updated Jun 29, 2022, 1:43 AM IST | accessdate=23 September 2025}}</ref> [[File:গানে কি আনে চলচ্চিত্ৰ প'ষ্টাৰ.jpg|thumb|গানে কি আনে চলচ্চিত্ৰৰ প'ষ্টাৰত জুবিন গাৰ্গ]] ===অভিনীত ছবি=== {| class="wikitable sortable" ! width="50" | বৰ্ষ ! width="200" | কথাছবি ! width="200" | পৰিচালক ! width="200" | চৰিত্ৰ |- | ২০২২ || ৰাজনীতি || মঞ্জিত শৰ্মা || অৰিন্দম |- | ২০১৯ || [[কাঞ্চনজংঘা (চলচ্চিত্ৰ)|কাঞ্চনজংঘা]] || জুবিন গাৰ্গ || অনিৰ্বাণ ভট্টাচাৰ্য |- | ২০১৮ || দি আণ্ডাৰৱৰ্ল্ড || ৰাজেশ যশপাল|| |- | ২০১৭ || প্ৰিয়াৰ প্ৰিয় || [[মুনিন বৰুৱা]] || প্ৰিয়ব্ৰত কাকতি |- | ২০১৭ || [[মিছন চাইনা]] || জুবিন গাৰ্গ ||কৰ্ণেল গোস্বামী |- | ২০১৬ || [[গানে কি আনে]] || ৰাজেশ যশপাল ||নীলাভ জোনাক বৰুৱা |- | ২০১৬ || [[সাত নম্বৰৰ সন্ধানত]] || [[আব্দুল মজিদ]] || বিশেষ এভূমুকি |- | ২০১৫ || [[অহেতুক]] || বাণী দাস || বিশেষ এভূমুকি |- | ২০১৪ || [[ৰ'দৰ চিঠি|ৰ’দৰ চিঠি]] || [[বাহাৰুল ইছলাম]] || |- | ২০১১ || [[ৰামধেনু (চলচ্চিত্ৰ)|ৰামধেনু]] || [[মুনিন বৰুৱা]] || বিশেষ এভূমুকি |- | ২০০৮ || [[মন যায়]] || [[এম মণিৰাম]]|| মানৱ |- | ২০০৪ ||[[দীনবন্ধু (২০০৪ চলচ্চিত্ৰ)|দীনবন্ধু]] || [[মুনিন বৰুৱা]] || বিপুল |- | ২০০২ || [[প্ৰেম আৰু প্ৰেম]] || [[শম্ভু গুপ্তা]] || বিশেষ এভূমুকি |- | ২০০০ || [[তুমি মোৰ মাথোঁ মোৰ]] || জুবিন গাৰ্গ ||ৰিচি |- |২০২৩ || [[ডক্তৰ বেজবৰুৱা ২|ডক্টৰ বেজবৰুৱা ২]]|| [[নিপন গোস্বামী]] || আৰক্ষী বিষয়া মহাদেৱ বৰবৰুৱা |- |২০২৪ || চিকাৰ || দেবাংকৰ বৰগোহাঁই ||শংকৰ চিকাৰী |- |২০২৪ || [[ৱাইড এংগল (চলচ্চিত্ৰ)|ৱাইড এংগল]]|| জীৱন নাথ || গৌতম শৰ্মা |- |২০২৫ || [[ৰৈ ৰৈ বিনালে (চলচ্চিত্ৰ)|ৰৈ ৰৈ বিনালে]] || ৰাজেশ ভূঞা || ৰাউল (এগৰাকী অন্ধ শিল্পীৰ ৰূপত) |} ==সাহিত্য চৰ্চা== জুবিন গাৰ্গ সাহিত্য জগতৰ লগতো জড়িত হৈ আছিল। ২০১৭ চনত তেওঁ কাব্য গ্ৰন্থৰ বাবে সেউজী-সেউজী বঁটা লাভ কৰিছিল।<ref>{{Cite web|title=Assam: Seuji-Seuji Award conferred upon singer Zubeen Garg|url=https://www.thenortheasttoday.com/current-affairs/states/assam-seuji-seuji-award-conferred-upon-singer-zubeen-garg|access-date=19 December 2020|website=The Northeast Today|date=22 December 2017}}{{Dead link|date=October 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> {| class="wikitable" |- style="background:#cfc; text-align:center; " |'''বৰ্ষ''' |'''পুথি''' |'''ভাষা''' |- |২০০৯ |''শব্দ অনুভূতি'' | rowspan="3" |অসমীয়া |- |২০১৮ |''জুবিনৰ পদ্য''<ref>{{Cite web|title=With over Rs 4.5 crores in sales and 4 lakh visitors, 20th Northeast Book Fair breaks all past records|url=https://www.guwahatiplus.com/article-detail/with-over-rs-4-5-crores-in-sales-and-4-lakh-visitors-20th-northeast-book-fair-breaks-all-past-records|access-date=23 September 2020|website=G Plus|language=en}}</ref> |- |২০২০ |''জুবিনৰ পদ্য (দ্বিতীয় সংস্কৰণ)'' |} ==সামাজিক সক্ৰিয়তা আৰু লোকহিতৈষী কৰ্ম== গাৰ্গে বিভিন্ন কামৰ বাবে ধন আগবঢ়োৱা ''কলাগুৰু আৰ্টিষ্ট ফাউণ্ডেশ্যন'' নামৰ এটা দাতব্য সংস্থা চলাইছিল। অসমত বিধ্বংসী বানপানী হ’লে তেওঁ মানুহক কাপোৰ, ঔষধ আৰু বৰঙনি দান কৰিবলৈ আহ্বান জনায়।<ref>{{cite news |title=Beyond Bollywood |url=https://www.indiatoday.in/magazine/nation/story/20181105-beyond-bollywood-1374988-2018-10-27 |access-date=18 September 2019 |work=India Today |date=5 November 2018 |language=en |archive-date=2 January 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190102154758/https://www.indiatoday.in/magazine/nation/story/20181105-beyond-bollywood-1374988-2018-10-27 |url-status=live }}</ref> তেওঁ [[অসম লোকসেৱা আয়োগ|এপিএছচি]]-ৰ নিযুক্তি ক্ষেত্ৰৰ দুৰ্নীতিৰ বিষয়টো লৈ তেওঁৰ [[কাঞ্চনজংঘা (চলচ্চিত্ৰ)|কাঞ্চনজংঘা]] চিনেমাখন নিৰ্মাণ কৰিছিল।<ref>{{Cite web|url=https://www.guwahatiplus.com/daily-news/zubeen-s-next-film-kanchenjunga-to-be-based-on-apsc-scam|title=Zubeen's next film 'Kanchenjunga' to be based on APSC scam|website=G Plus|language=en|access-date=18 September 2019|archive-date=9 February 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190209092909/http://www.guwahatiplus.com/daily-news/zubeen-s-next-film-kanchenjunga-to-be-based-on-apsc-scam|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.sentinelassam.com/north-east-india-news/assam-news/singing-sensation-zubeen-garg-and-team-visits-dhemaji-for-kanchanjangha-promotion/|title=Singing sensation Zubeen Garg and Team visits Dhemaji for Kanchanjangha Promotion|date=29 October 2018|website=The Sentinel|language=en-US|access-date=18 September 2019|archive-date=31 August 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190831065523/https://www.sentinelassam.com/north-east-india-news/assam-news/singing-sensation-zubeen-garg-and-team-visits-dhemaji-for-kanchanjangha-promotion/|url-status=live}}</ref> জুবিন [[ফুটবল]] অনুৰাগী আছিল আৰু [[বানপানী|বানপীড়িত লোকসকলৰ]] বাবে ধন সংগ্ৰহৰ মানসেৰে মেট্‌চ খেলিছিল।<ref>{{Cite web|url=https://www.thehansindia.com/posts/index/Sports/2015-10-05/Soccer-for-charity-in-Assam/179263|title=Soccer for charity in Assam|website=The Hans India|date=5 October 2015|access-date=14 May 2019|archive-date=14 May 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190514063145/https://www.thehansindia.com/posts/index/Sports/2015-10-05/Soccer-for-charity-in-Assam/179263|url-status=live}}</ref> গাৰ্গ অসমৰ '[[নাগৰিকত্ব (সংশোধনী) আইন, ২০১৯|কা]]'-বিৰোধী প্ৰতিবাদত আগ-ভাগ লোৱা অন্যতম অৰাজনৈতিক ব্যক্তি আছিল।<ref>{{Cite news|url=https://www.news18.com/news/india/music-art-tie-them-as-zubeen-garg-and-a-host-of-assamese-artistes-lead-anti-caa-stir-from-the-front-2432069.html|title=Music, Art Tie Them as Zubeen Garg and a Host of Assamese Artistes Lead Anti-CAA Stir from the Front|website=News18|access-date=13 March 2020|date=21 December 2019|archive-date=14 January 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200114054315/https://www.news18.com/news/india/music-art-tie-them-as-zubeen-garg-and-a-host-of-assamese-artistes-lead-anti-caa-stir-from-the-front-2432069.html|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news |last1=Sengupta |first1=Aditi |title='Don't mess with Assam': Zubeen Garg |url=https://www.thehindubusinessline.com/blink/cover/dont-mess-with-assam-zubeen-garg/article30404699.ece |access-date=13 March 2020 |work=@businessline |date=26 December 2019 |language=en |archive-date=17 April 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200417192412/https://www.thehindubusinessline.com/blink/cover/dont-mess-with-assam-zubeen-garg/article30404699.ece |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |title=CAA 'not forgotten': Zubeen Garg |url=https://www.telegraphindia.com/north-east/caa-not-forgotten-zubeen-garg/cid/1801261 |access-date=24 October 2022 |website=www.telegraphindia.com}}</ref> ২০২১ চনৰ মে’ মাহত [[কৰ'নাভাইৰাছ ৰোগ ২০১৯|ক’ভিড-১৯-ৰ]] সংক্ৰমণৰ উত্থানৰ সময়ত গাৰ্গে গুৱাহাটীত থকা দুমহলীয়া ঘৰটো ক’ভিড কেয়াৰ চেণ্টাৰলৈ ৰূপান্তৰিত কৰিবলৈ আগবঢ়াইছিল। ইয়াৰ লক্ষ্য আছিল সেইসময়ত ৰোগীৰ বাবে বিছনাৰ বৰ্ধিত চাহিদা পূৰণ কৰা।<ref>{{Cite web |date=6 May 2021 |title=Zubeen Garg offers his house to convert as Covid care centre |url=https://assamtribune.com/guwahati/zubeen-garg-offers-his-house-to-convert-as-covid-care-centre-1091844 |access-date=19 June 2024 |website=The Assam Tribune |language=en}}</ref> ==ব্যক্তিগত জীৱন== ২০০২ চনৰ ৪ ফেব্ৰুৱাৰীত জুবিন গাৰ্গে অসমৰ [[গোলাঘাট|গোলাঘাটৰ]] নিবাসী ফেশ্বন ডিজাইনাৰ গৰিমা শইকীয়াক বিয়া কৰায়।<ref>{{cite web| url=https://thenortheasttoday.com/assam-zubeen-to-celebrate-his-birthday-by-releasing-music-album-of-mission-china/| title=Assam: Zubeen Garg to celebrate his birthday by releasing music album of 'Mission China'!| work=The North East Today| date=18 November 2016| access-date=8 September 2017| archive-date=23 May 2017| archive-url=https://web.archive.org/web/20170523122714/http://thenortheasttoday.com/assam-zubeen-to-celebrate-his-birthday-by-releasing-music-album-of-mission-china/| url-status=live| archivedate=23 May 2017| archiveurl=https://web.archive.org/web/20170523122714/http://thenortheasttoday.com/assam-zubeen-to-celebrate-his-birthday-by-releasing-music-album-of-mission-china/| deadurl=yes}}</ref> গৰিমা শইকীয়া গোলাঘাটৰ শান্তিপুৰৰ সুৰেন্দ্ৰনাথ শইকীয়া আৰু ৰুণুমী শইকীয়াৰ একমাত্ৰ জীয়ৰী। তেওঁ মুম্বাই বিশ্ববিদ্যালয়ৰপৰা ইংৰাজী সাহিত্যত স্নাতকোত্তৰ সম্পূৰ্ণ কৰে। ইয়াৰ লগতে তেওঁ এগৰাকী ৰাজ্যিক পৰ্যায়ৰ টেবুল টেনিছ খেলুৱৈ। তেওঁলোকৰ চিনাকি ফেন-মেইলৰ জৰিয়তে হৈছিল। গৰিমা শইকীয়া গাৰ্গে ডিজাইন কৰা ভালেমান সাজ-পোছাক জুবিন গাৰ্গে পৰিধান কৰে।<ref>{{Cite book |last=ঠাকুৰ |first=কপিল |title=পিতৃৰ দৃষ্টিত জুবিন |publisher=চন্দ্ৰ প্ৰকাশ |year=২০১১ |page=৫৭ |language=as}}</ref> তেওঁ সহ-প্ৰযোজক হিচাপেও একাধিক ছবিত জুবিন গাৰ্গৰ সৈতে কাম কৰিছে। ===ধৰ্মীয় দৃষ্টিভংগী আৰু ঈশ্বৰ বিশ্বাস=== জুবিন গাৰ্গে নিজকে ''ধৰ্ম-অবিশ্বাসী'' বুলি গণ্য কৰিছিল আৰু কৈছিল যে, তেওঁৰ কোনো জাতি-ধৰ্ম নাই, তেওঁ মুক্ত।<ref>{{cite news |title=I Don't Have Any Caste, Religion Or God: Zubeen Garg |url=https://m.guwahatiplus.com/article/i-don-t-have-any-caste-religion-or-god-zubeen-garg/5862/amp#amp_tf=From%20%251%24s&aoh=17141538671889&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com |work=Guwahati Plus |date=29 July 2019 |access-date=27 April 2024}}</ref> জুবিন গাৰ্গৰ ঈশ্বৰ বিশ্বাস সম্পৰ্কত স্পষ্ট অভিমত দিয়াটো প্ৰায় দুষ্কৰ বুলি পিতৃ কপিল ঠাকুৰে ''পিতৃৰ দৃষ্টিৰে জুবিন'' গ্ৰন্থত লিখিছে। জুবিন গাৰ্গে গুৱাহাটীৰ কৌটিলিংগম মন্দিৰলৈ মাজে-মধ্যে যোৱাৰ কথা তেওঁ শুনিছে। ইয়াৰ লগতে অসমৰ বাহিৰত থকা কোনো কোনো মন্দিৰ দৰ্শন কৰাৰ কথাও তেওঁ শুনিছে। অৱশ্যে এটা কথা পিতৃয়ে ক'ব বিচাৰে যে, ''জুবিন গাৰ্গৰ বুদ্ধ-দৰ্শন খুব প্ৰিয়। '' অৱশ্যে সেই সম্পৰ্কে সণ্ঢালনিকৈ অধ্যয়ন কৰিবলৈ তেওঁ ''এতিয়া সময় দুৰ্লভ'' বুলি প্ৰকাশ কৰে।<ref>{{Cite book |last=ঠাকুৰ |first=কপিল |title=পিতৃৰ দৃষ্টিত জুবিন |publisher=চন্দ্ৰ প্ৰকাশ |year=২০১১ |page=৫৯ |language=as}}</ref> ==বঁটা আৰু সন্মান== [[File:Zubeen Garg receiving National Award.jpg|thumb|৫৫সংখ্যক ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা, ২০০৯ত নন-ফিচাৰ ফিল্ম ''ইক’জ অৱ চাইলেঞ্চ''ৰ বাবে জুবিন গাৰ্গক ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰপতি [[প্ৰতিভা পাটিল|প্ৰতিভা পাটিলে]] শ্ৰেষ্ঠ সংগীত পৰিচালনাৰ বঁটা দিয়ে। ]] ১৯৯৬ চনত চেনেল ভি মিউজিক এৱাৰ্ড্‌ছ আৰু স্ক্ৰীন এৱাৰ্ড্‌ছত জুবিন গাৰ্গ "চান্দনী ৰাত" এলবামৰ বাবে শ্ৰেষ্ঠ ভাৰতীয় পপ এলবাম হিচাপে নিৰ্বাচিত হয় যিটো ক্ৰমে দলেৰ মেহেন্দীৰ এলবাম ''বলো তা ৰা ৰা'' আৰু সুচিত্ৰ কৃষ্ণমূৰ্থীৰ এলবাম ''ডোলে ডোলে''ৰ হাতত পৰাস্ত হয়। ২০১১ চনত আমেৰিকাৰ ইলিনয়ৰ অক ব্ৰুকত অনুষ্ঠিত হোৱা অসম অধিৱেশনৰদ্বাৰা জুবিন গাৰ্গক বছৰৰ অতিথি শিল্পী হিচাপে সন্মানিত কৰা হয়।<ref>{{cite book |last1=Koch |first1=Lars-Christian |last2=Klotz |first2=Sebastian |last3=Bohlman |first3=Philip V |title=Sounding Cities : Auditory Transformations in Berlin, Chicago, and Kolkata |date=2018 |publisher=LIT |location=Zürich |isbn=978-3-643-90555-0 |pages=213 |language=English}}</ref> ২০২৪ চনৰ ২৭ মে'ত জুবিন গাৰ্গক [[মেঘালয়|মেঘালয়ৰ]] [[বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়, মেঘালয়|বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়ৰ]] পৰা সন্মানীয় ডক্টৰ অৱ লিটাৰেচাৰ (ডি.লিট) ডিগ্ৰী প্ৰদান কৰা হয়।<ref>{{Cite web |title=Hon. D.Litt. to Zubeen Garg and Lou Majaw at 10th USTM Convocation |work=USTM |url=https://ustm.ac.in/event/hon-d-litt-to-zubeen-garg-and-lou-majaw-at-10th-ustm-convocation/ |access-date=27 August 2024 |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=27 August 2024 |title=USTM Holds 10th Convocation, Honors Zubeen Garg and Lou Majaw |url=https://www.pratidintime.com/north-east/meghalaya/ustm-holds-10th-convocation-honors-zubeen-garg-and-lou-majaw |access-date=27 August 2024 |website=Pratidin Time |language=en}}</ref> ২০০৯ চনৰ ৫৫সংখ্যক [[ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা|ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটাত]] অ-কাহিনীমূলক ছবি ''ইক’জ অৱ চাইলেঞ্চ''ৰ বাবে তেওঁ শ্ৰেষ্ঠ সংগীত পৰিচালনাৰ বঁটা লাভ কৰে। ২০২৫ চনৰ ৯ ডিচেম্বৰ তাৰিখে কটন বিশ্ববিদ্যালয়ে জুবিন গাৰ্গক মৰণোত্তৰভাৱে সন্মানীয় ডক্টৰ অৱ লিটাৰেচাৰ (ডি.লিট) ডিগ্ৰী প্ৰদান কৰে। ২০২৫ চনৰ ২১ নৱেম্বৰ তাৰিখে ভাৰতীয় ডাক বিভাগৰ অসম শাখাই শিল্পীগৰাকীৰ ৫৩ সংখ্যক জন্মদিন উপলক্ষ্যে তেওঁৰ নামত এটি বিশেষ স্মৃতিচাৰণ পোষ্ট কাৰ্ড মুকলি কৰে। ২০২৬ চনৰ ফিল্মফেয়াৰ(অসম) য়ে জুবিন গাৰ্গক মৰণোত্তৰভাৱে জীৱনজোৰা সাধনা বঁটা আৰু 'ৰৈ ৰৈ বিনালে' ছবিখনৰ বাবে বিশেষ বঁটা প্ৰদান কৰে। {| class="wikitable" |- style="background:#cfc; text-align:center; " | বৰ্ষ|| '''বঁটা'''|| চলচ্চিত্ৰ/এলবাম/থিয়েটাৰ|| '''শিতান'''|| '''ফলাফল''' |- |rowspan="2" |১৯৯৬ |স্ক্ৰীন বঁটা |rowspan="2" |''চান্দনী ৰাত'' |rowspan="2" |শ্ৰেষ্ঠ ভাৰতীয় পপ এলবাম |{{nom}} |- |চেনেল ভি মিউজিক বঁটা |{{nom}} |- | rowspan="2" |২০০৫ |BFJA বঁটা|| ''শুধো তুমি''|| শ্ৰেষ্ঠ সংগীত পৰিচালক|| {{won}} |- |প্ৰাগ চিনে বঁটা-২০০৫ |''ৰং'' |শ্ৰেষ্ঠ পুৰুষ নেপথ্য কণ্ঠশিল্পী – "ছায়া দৰে থাকা তুমি"<ref>{{Cite web|date=7 March 2021|title=Northeast's Sensation Zubeen Garg: Early Life, Career, Awards & Controversies – Sentinelassam|url=https://www.sentinelassam.com/entertainment/wikipedia-of-northeasts-singing-sensation-zubeen-garg-527402|access-date=9 March 2021|website=www.sentinelassam.com|language=en}}</ref> |{{won}} |- |২০০৬ |গ্ল’বেল ইণ্ডিয়ান ফিল্ম এৱাৰ্ড<ref name="GIFA List Of Winners">{{cite web|title=G.I.F.A. Awards 2006: winners|date=10 December 2006|url=http://www.bollywoodhungama.com/features/2006/12/10/1918/index.html|website=[[Bollywood Hungama]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20081121175701/http://www.bollywoodhungama.com/features/2006/12/10/1918/index.html|access-date=24 April 2017|archive-date=21 November 2008}}</ref> | rowspan="6" |গেংষ্টাৰ | rowspan="4" |শ্ৰেষ্ঠ পুৰুষ কণ্ঠশিল্পী (য়া আলি) |{{won}} |- | rowspan="5" |২০০৭ |ফিল্মফেয়াৰ বঁটা |{{nom}} |- |জী চিনে |{{nom}} |- |আইফা বঁটা<ref name=altfg>{{cite web |author=Andre Soares |url=http://www.altfg.com/blog/awards/indian-film-academy-awards-2007/ |title=Indian Film Academy Awards 2007 |publisher=Altfg.com |date=2 June 2007 |access-date=13 June 2012 |archive-date=8 February 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120208180559/http://www.altfg.com/blog/awards/indian-film-academy-awards-2007/ |url-status=live }}</ref> |{{nom}} |- |ষ্টাৰডাষ্ট বঁটা<ref>{{cite web|title=Stardust Awards Winners for 2006|url=http://www.indicine.com/movies/bollywood/stardust-awards-winners-for-2006/|publisher=indicine.com|access-date=24 April 2017|archive-date=17 July 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180717184206/http://www.indicine.com/movies/bollywood/stardust-awards-winners-for-2006/|url-status=live}}</ref> |নতুন আলোড়নকাৰী কণ্ঠ |{{won}} |- |স্ক্ৰীন বঁটা<ref>{{Cite web |date=3 May 2022 |title=Screen Award for Best Male Playback Singer |url=https://bollywoodproduct.in/screen-award-for-best-male-playback-singer/ |access-date=2 July 2022 |website=Bollywood Product |language=en-US}}</ref> |শ্ৰেষ্ঠ পুৰুষ কণ্ঠ (য়া আলি) |{{nom}} |- | rowspan="2" |২০০৮ | rowspan="2" |কলাকাৰ বঁটা |জিন্দেগী | rowspan="2" |শ্ৰেষ্ঠ মিউজিক এলবাম |{{won}} |- |''তুমি'' |{{won}} |- | ২০০৯ ||৫৫সংখ্যক ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা || ''ইক’জ অৱ চাইলেঞ্চ'' || শ্ৰেষ্ঠ অ-কাহিনীমূলক সংগীত পৰিচালনাৰ বাবে ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা|| {{won}} |- |২০১১ |প্ৰাগ চিনে বঁটা ২০১১ |''[[জেতুকা পাতৰ দৰে (চলচ্চিত্ৰ)|জেতুকা পাতৰ দৰে]]'' |শ্ৰেষ্ঠ পুৰুষ কণ্ঠশিল্পী – ''"পুৱাৰ হাঁহিত"'' |{{nom}} |- |২০১২ ||প্ৰাগ চিনে বঁটা-২০১২<ref>{{cite web |title=Prag Cine Awards 2015 to be held in Assam |date=24 January 2015 |url=http://www.indiantelevision.com/television/tv-channels/news-broadcasting/prag-cine-awards-2015-to-be-held-in-assam-150124 |publisher=indiantelevision.com |access-date=24 April 2017 |archive-date=1 May 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170501001923/http://www.indiantelevision.com/television/tv-channels/news-broadcasting/prag-cine-awards-2015-to-be-held-in-assam-150124 |url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|title=Prag Cine Award on March 21, 22|url=http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=jan2815/city053|publisher=assamtribune.com|access-date=24 April 2017|archive-date=2 April 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402195918/http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=jan2815%2Fcity053|url-status=live|archivedate=2 April 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150402195918/http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=jan2815/city053|deadurl=yes}}</ref> |''[[ৰামধেনু (চলচ্চিত্ৰ)|ৰামধেনু]]'' |শ্ৰেষ্ঠ পুৰুষ কণ্ঠশিল্পী – ''"ৰং দিয়া মৰম"'' |{{nom}} |- |২০১৩ |প্ৰাগ চিনে বঁটা ২০১৩ |''মি এণ্ড মাই ছিষ্টাৰ'' |শ্ৰেষ্ঠ পুৰুষ কণ্ঠশিল্পী – ''"থুনুক-থানাক"'' |{{nom}} |- |২০১৪ |প্ৰাগ চিনে বঁটা ২০১৪ |''চিঞৰ'' |"শ্ৰেষ্ঠ পুৰুষ কণ্ঠশিল্পী – ''"কালৰ অসুৰ"'' |{{nom}} |- | rowspan="2" | ২০১৫ | rowspan="2" |প্ৰাগ চিনে বঁটা উত্তৰ-পূব ২০১৫||''[[অহেতুক]]'' |শ্ৰেষ্ঠ পুৰুষ কণ্ঠশিল্পী – ''"অহেতুক"'' |{{won}} |- |''ৰ’দৰ চিঠি'' |শ্ৰেষ্ঠ সংগীত পৰিচালনা |{{nom}} |- | rowspan="2" |২০১৬ | rowspan="2" |গপ চপ মিউজিক বঁটা |''বলিয়া কৃষ্ণ (হেঙুল থিয়েটাৰ)'' |বছৰটোৰ শীৰ্ষক গীত – "''বলিয়া কৃষ্ণ''" |{{won}} |- | rowspan="3" |''গানে কি আনে'' |শ্ৰেষ্ঠ সংগীত পৰিচালক – ''"জানো জানো"'' |{{won}} |- | rowspan="3" |২০১৭ | rowspan="2" |প্ৰাগ চিনে নৰ্থ-ইষ্ট ২০১৭ |শ্ৰেষ্ঠ সংগীত পৰিচালনা |{{nom}} |- |শ্ৰেষ্ঠ নেপথ্য পুৰুষ কণ্ঠশিল্পী – ''"জানো জানো"'' |{{nom}} |- |ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰ বঁটা |''[[কহিনুৰ থিয়েটাৰ|কহিনুৰ থিয়েটাৰ]]'' |ৰেড এফ এম শ্ৰেষ্ঠ নেপথ্য কণ্ঠশিল্পী – "জনম জনম''"''<ref>{{Cite web|title=Dalmia Bharat : First Mobile Theatre Awards presented by Dalmia Cement {{!}} MarketScreener|url=https://www.marketscreener.com/quote/stock/DALMIA-BHARAT-LTD-9743873/news/Dalmia-Bharat-First-Mobile-Theatre-Awards-presented-by-Dalmia-Cement-24725283/|access-date=13 February 2021|website=www.marketscreener.com|date=10 July 2017 |language=en}}</ref> |{{won}} |- | rowspan="5" | ২০১৮ | rowspan="4" |প্ৰাগ চিনে বঁটা ২০১৮<ref>{{Cite web |date=28 May 2018 |title=Prag Cine Awards North-East 2018: Best director award for Utpal Barpujari |url=http://nenow.in/north-east-news/prag-cine-awards-north-east-2018-best-director-award-for-utpal-barpujari.html |access-date=20 August 2022 |website=NORTHEAST NOW |language=en-US}}</ref>|| rowspan="3" | ''[[মিছন চাইনা (চলচ্চিত্ৰ)|মিছন চাইনা]]'' || শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা (জনপ্ৰিয়) || {{won}} |- | শ্ৰেষ্ঠ ছবি (জনপ্ৰিয়) || {{won}} |- |শ্ৰেষ্ঠ নেপথ্য পুৰুষ কণ্ঠশিল্পী – ''"দিন জ্বলে ৰাতি জ্বলে"'' |{{nom}} |- |''প্ৰিয়াৰ প্ৰিয়'' |শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা |{{nom}} |- |ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰ বঁটা |''[[আৱাহন থিয়েটাৰ|আৱাহন থিয়েটাৰ]]'' |ৰেড এফ এম শ্ৰেষ্ঠ নেপথ্য পুৰুষ কণ্ঠশিল্পী – ''"অ' মা"''<ref>{{Cite web|title=Assam's Mobile theater industry gets due recognition; Artists, writers and personalities awarded|url=https://www.thenortheasttoday.com/current-affairs/states/assams-mobile-theater-industry-gets-due-recognition-artists-writers-and-personalities-awarded|access-date=13 February 2021|website=TheNortheastToday – Read From North East (TNT)|date=22 June 2018|language=en}}{{Dead link|date=September 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |{{won}} |- |২০১৯ |ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰ বঁটা |''দেউতা (চিৰঞ্জীৱ থিয়েটাৰ)'' |ৰেড এফ এম শ্ৰেষ্ঠ নেপথ্য পুৰুষ কণ্ঠশিল্পী – ''"অ' দেউতা"''<ref>{{Cite web|date=20 July 2019|title=Tapan Das Bags Best Theatre Actor Award|url=https://www.pratidintime.com/tapan-das-bags-best-theatre-actor-award/|access-date=13 February 2021|website=Pratidin Time|language=en-US|archivedate=2 May 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210502130727/https://www.pratidintime.com/tapan-das-bags-best-theatre-actor-award/|deadurl=yes}}</ref> |{{won}} |- | rowspan="7" |২০২১ | rowspan="7" |প্ৰাগ চিনে বঁটা<ref>{{Cite web |title=20th Prag Cine Awards on Jan 30 |url=https://www.pratidintime.com/latest-assam-news-breaking-news-assam/20th-prag-cine-awards-on-jan-30 |access-date=20 August 2022 |website=Pratidin Time |date=24 December 2020 |language=en}}</ref> | rowspan="3" |''[[কাঞ্চনজংঘা (চলচ্চিত্ৰ)|কাঞ্চনজংঘা]]'' |শ্ৰেষ্ঠ ছবি (জনপ্ৰিয়) |{{nom}} |- |শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা (জনপ্ৰিয়) |{{won}} |- |শ্ৰেষ্ঠ নেপথ্য পুৰুষ কণ্ঠশিল্পী – ''"পাঞ্চনা"'' |{{won}} |- | rowspan="2" |[[ৰত্নাকৰ (চলচ্চিত্ৰ)|ৰত্নাকৰ]] |শ্ৰেষ্ঠ সংগীত পৰিচালক |{{won}} |- |শ্ৰেষ্ঠ কথা – ''"ৰাতি ৰাতি"'' |{{nom}} |- |''প্ৰতিঘাত'' |শ্ৰেষ্ঠ সংগীত পৰিচালক |{{nom}} |- |''[[বৰনদী ভটিয়ায়]]'' |শ্ৰেষ্ঠ নেপথ্য পুৰুষ কণ্ঠশিল্পী – ''"বৰনদী ভটিয়ায়"'' |{{nom}} |- | rowspan="2" |২০২২ | rowspan="2" |[[প্ৰাগ চিনে বঁটা]] ২০২২<ref>{{Cite web |title=Galaxy of Stars Gathered at the 'Prag Cine Awards 2022', Check the Winners List |url=https://pragnews.com/Galaxy-of-Stars-Gathered-at-the-%27Prag-Cine-Awards-2022%27,-Check-the-Winners-List |access-date=20 August 2022 |website=pragnews.com |language=en }}{{Dead link|date=September 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |দা ফায়াৰিং ৰেঞ্জ |শ্ৰেষ্ঠ নেপথ্য পুৰুষ কণ্ঠশিল্পী (২০২০) |{{nom}} |- |চন্দ্ৰাৱলী |শ্ৰেষ্ঠ পুৰুষ কণ্ঠশিল্পী (২০২১) |{{nom}} |- | rowspan="4" |২০২৩ |৮ম অসম ৰাজ্যিক চলচ্চিত্ৰ বঁটা<ref>{{Cite web |date=10 March 2023 |title=8th Assam State Film Awards announced, Jonaki Porua—Fireflies, Bulbul Can Sing win best film award |url=http://nenow.in/top-news/8th-assam-state-film-awards-announced-jonaki-porua-fireflies-bulbul-can-sing-win-best-film-award.html |access-date=13 March 2023 |website=Northeast Now |language=en-US}}</ref><ref>{{Citation |title='৩৫ হাজাৰ গান গোৱাৰ পিছত এতিয়া আৰু শ্ৰেষ্ঠ কণ্ঠশিল্পীৰ বঁটা লৈ থাকিবলৈ দিন নাই' | date=13 March 2023 |url=https://www.youtube.com/watch?v=dJWoPZknc0w |access-date=13 March 2023 |language=en}}</ref> |[[কাঞ্চনজংঘা]] |শ্ৰেষ্ঠ পুৰুষ কণ্ঠশিল্পী – ''"পাঞ্চনা"'' |{{Won}} |- | rowspan="3" |ৰাজস্থান চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱ ''<small>(অন্যান্য ৰাজ্যিক ছবিত)</small>'' | rowspan="3" |ডক্টৰ বেজবৰুৱা ২ |শ্ৰেষ্ঠ পুৰুষ কণ্ঠশিল্পী – ''"কি নাম দি মাতিম"'' |{{nom}} |- |শ্ৰেষ্ঠ সংগীত পৰিচালনা – "''কি নাম দি মাতিম"'' |{{nom}} |- |শ্ৰেষ্ঠ সহযোগী চৰিত্ৰ |{{Won}} |- |২০২৪ |ফিল্মফেয়াৰ বঁটা-অসমীয়া<ref>{{Cite web |title=Filmfare Awards Assamese 2024 Winners – Complete List Out! |url=https://www.filmfare.com/awards/filmfare-awards-assamese-2024/winners |access-date=5 April 2025 |website=filmfare.com |language=en}}</ref> |দা শ্লেম বুক |শ্ৰেষ্ঠ সংগীত এলবাম |{{Won}} |- |২০২৫ |ভূপেন হাজৰিকা বঁটা |বেলতলা বহাগী উৎসৱ সমিতি। কবিতা বৰুৱাৰদ্বাৰা প্ৰদান, [[ভূপেন হাজৰিকা]]ৰ কনিষ্ঠ ভগ্নী |জীৱনজোৰা সাধনাৰ বঁটা<ref>{{Cite news |title=Zubeen Garg conferred the Bhupen Hazarika Award 2025 |url=https://dainikjanambhumi.com/news/dr-bhupen-hazarika-award-has-been-presented-to-zubeen-garg?utm_source=chatgpt.com |work=Dainik Janambhumi}}</ref><ref>{{Cite news |title=Zubeen Garg to be conferred with Dr. Bhupen Hazarika Award |url=https://www.sentinelassam.com/cities/guwahati-city/assam-singer-zubeen-garg-to-be-conferred-with-dr-bhupen-hazarika-award |work=The Sentinel}}</ref> |সন্মানীত |- |} ==বিতৰ্ক== জুবিন গাৰ্গ কেইবাবাৰো বিভিন্ন বিতৰ্কৰ মাজত সোমাই পৰিছিল। গান গাই থকা অৱস্থাত জখলা বগোৱাকে ধৰি মঞ্চত কৰা কেতবোৰ কাণ্ডৰ বাবে তেওঁ কেইবাবাৰো সমালোচিত হৈছিল।<ref name="timesof">{{cite web | url=http://www.timesofassam.com/headlines/zubin-garg-into-controversy-again/ | title=Zubeen Garg into controversy again | publisher=Times of Assam | date=2010-08-26 | accessdate=2013-04-27}}</ref> ২০১১ চনৰ ছেপ্টেম্বৰত তেওঁ ''অসম বন্ধ''ৰ বিৰুদ্ধে আৰক্ষী থানাত এজাহাৰ দাখিল কৰিছিল যদিও পাছলৈ সেয়া উঠাই লয়।{{উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন}} ===ভূপেন হাজৰিকাৰ অন্ত্যেষ্টিক্ৰিয়া=== ২০১১ চনৰ ৯ নৱেম্বৰত [[গুৱাহাটী]]ৰ জালুকবাৰীস্থিত [[গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়]]ৰ চৌহদত অনুষ্ঠিত [[ভূপেন হাজৰিকা|ড॰ ভূপেন হাজৰিকা]]ৰ অন্তিম শ্ৰদ্ধাঞ্জলি অনুষ্ঠানত জুবিনক মূৰত এখন কাপোৰৰ সৈতে এটা হালধীয়া বৰণৰ গেঞ্জী পৰিহিত অৱস্থাত দেখা দিছিল। জুবিনৰ সেই পোছাকযোৰক লৈ সমগ্ৰ অসমজুৰি বিতৰ্কৰ সৃষ্টি হৈছিল। অৱশেষত জুবিন গাৰ্গে ক্ষমা-প্ৰাৰ্থনা বিচাৰি বিতৰ্কৰ শেষ কৰিছিল।{{উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন}} ===বিহু-মঞ্চত হিন্দী গান=== ২০১৩ চনত নিষিদ্ধ ঘোষিত সংগঠন [[আলফা]]ই অসমৰ গায়কসকলক বিহু-মঞ্চত হিন্দী গীত পৰিৱেশন নকৰিবলৈ জাননী দিছিল। কিন্তু এই আদেশ অমান্য কৰি জুবিন গাৰ্গে লতাশিল বিহু-মঞ্চত তেওঁৰ জনপ্ৰিয় হিন্দী গান ''য়া আলী'' পৰিৱেশন কৰে আৰু ইয়াৰ প্ৰতিক্ৰিয়াস্বৰূপে আলফাৰ সৰ্বাধিনায়ক পৰেশ বৰুৱাই জুবিন গাৰ্গক ''ভাৰতীয় সাংস্কৃতিক আগ্ৰাসনৰ এজেণ্ট''ৰূপে অভিহিত কৰি তেওঁক সংঘাতৰ বাবে সাৱধান কৰি দিছিল।<ref name="tehelka">{{cite web | url=http://tehelka.com/zubeen-hits-the-wrong-notes-for-ulfa/ | title=Zubeen hits the wrong notes for ULFA | publisher=Tehelka.com | date=2013-04-19 | accessdate=2013-04-27 | author=Ratnadip Choudhury | archivedate=2013-04-23 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20130423164622/http://tehelka.com/zubeen-hits-the-wrong-notes-for-ulfa/ | deadurl=yes }}</ref> এই ঘটনাত অসমৰ মুখ্যমন্ত্ৰী [[তৰুণ গগৈ]]য়ে জুবিনক সমৰ্থন কৰি তেওঁক নিৰাপত্তা প্ৰদান কৰিছিল।<ref name="ইণ্ডিয়ান">{{cite web | url=http://www.indianexpress.com/news/ya-ali-singer-zubeen-garg-provided-security-after-ulfa-threat/1105979/ | title='Ya Ali' singer Zubeen Garg provided security after ULFA threat | publisher=The Indian Express | date=2013-04-22 | accessdate=2013-04-27}}</ref> অৱশ্যে কেইদিনমানৰ পাছতে এই বিবাদৰ মীমাংসা হয়। জুবিনৰ মৃত্যুত শোক প্ৰকাশ কৰি এই নিষিদ্ধ ঘোষিত সংগঠনটিয়ে এটি প্ৰেছ বিজ্ঞপ্তি প্ৰকাশ কৰিছে। ===সুৰাকণ্ঠ=== ২০১৯ চনত বঙাইগাঁও জিলাৰ বক্সিং এছ’চিয়েশ্যনৰ সাংস্কৃতিক অনুষ্ঠানত ব্ৰাহ্মণ সম্প্ৰদায়ৰ ওপৰত বিতৰ্কিত মন্তব্য আগবঢ়োৱাৰ পাছত দৰং আৰু ওদালগুৰি জিলা ব্ৰাহ্মণ যুৱ মঞ্চই তেওঁক '''সুৰাকণ্ঠ''' উপাধি প্ৰদান কৰিছিল।<ref>[https://sangbad365.com/brahman-samaj-vs-zubeen/ জুবীন গাৰ্গক জুবীন গাৰ্গ নহয়, জুবীন সুৰাকণ্ঠ আখ্যা ব্ৰাহ্মণ সমাজৰ যুৱ মঞ্চই]</ref> ===মাজুলীত নিষিদ্ধ=== মাজুলীৰ পূৱেৰুণ কলা পৰিষদৰ উদ্যোগত অনুষ্ঠিত ৰঙালী বিহু সন্মিলনৰ‌ সামৰণি অনুষ্ঠানত জুবিনক ''সংগীত সিন্ধু'' উপাধি প্ৰদান কৰাৰ অৱস্থাত জুবিনে সত্ৰাধিকাৰক ''প্ৰভু ঈশ্বৰ'' সম্বোধন কৰা সম্পৰ্কত আপত্তি দৰ্শায়।<ref name=":0" /> ফলত মাজুলী জিলা সত্ৰ মহাসভাই তেওঁক মাজুলীত সাংস্কৃতিক অনুষ্ঠান পৰিৱেশনত নিষেধাজ্ঞা জাৰী কৰিছিল।<ref name=":0">[https://assam.news18.com/news/assam/zubeen-garg-is-banned-in-majuli-by-majuli-satra-mahasabha-for-insulting-satradhikar-tv-bhaskar-subham-g-377776.html Zubeen Garg Controversy: মাজুলীত নিষিদ্ধ জুবিন গাৰ্গ! সত্ৰাধিকাৰক অসন্মান কৰি শ্ৰীকৃষ্ণক তুচ্ছ-তাচ্ছিল্য কৰি ৰোষত পৰিল মাজুলীবাসীৰ]</ref><ref>{{cite news |last2=Raj |first2=Suhasini |last1=Walker |first1=Mark |author2-link=Suhasini Raj |title=Zubeen Garg, Singer Who Charmed India With a Bollywood Hit, Dies at 52 |url=https://www.nytimes.com/2025/09/22/world/asia/zubeen-garg-dead.html |access-date=23 September 2025 |work=[[The New York Times]] |date=22 September 2025}}</ref><ref>{{cite news |title=Assam: Zubeen Garg Faces Ban From Majuli District Satra Mahasabha |url=https://www.sentinelassam.com/north-east-india-news/assam-news/assam-zubeen-garg-faces-ban-from-majuli-district-satra-mahasabha |work=Sentinel Assam |date=26 April 2024 |access-date=27 April 2024}}</ref> ===লগুণ বিতৰ্ক=== ২০১৯ চনত শিল্পীগৰাকীয়ে বিতৰ্কৰ সন্মুখীন হৈছিল যেতিয়া তেওঁ কৈছিল ''মই ব্ৰাহ্মণ, কিন্তু চিনেমাখনত মোৰ [[লগুণ]] (ব্ৰাহ্মণসকলে পিন্ধা পৱিত্ৰ সূতা) ছিঙি পেলাইছোঁ। মই আগতেও লগুণডাল আঁতৰাই পেলাইছিলোঁ আৰু এতিয়াও পিন্ধা নাই। '' পাছলৈ তেওঁ এই বক্তব্যৰ বাবে ক্ষমা বিচাৰে।<ref>{{cite web | title=Assam singer Zubeen Garg says,'These Brahmins should be killed'; case registered | date=30 July 2019 | url=https://www.oneindia.com/india/assam-singer-zubeen-garg-says-these-brahmins-should-be-killed-case-registered-2926237.html }}</ref> জুবিন গাৰ্গে মিডিয়াৰ আগত স্পষ্ট কৰি দিলে যে তেওঁ আচলতে তেনেকৈ বুজাব বিচৰা নাছিল। তেওঁ কয়—'' "মই ধেমালি-ধেমালিতে কৈছিলোঁ বাবে মানুহে ভুল বুজিলে। মই বুজাব বিচাৰিছিলোঁ যে আমি উচ্চ জাতি-নিম্ন জাতিৰ ব্যৱস্থাটো নাইকিয়া কৰিব লাগে। মই সেই কঞ্চেপ্টটোত বিশ্বাস কৰোঁ। সেই প্ৰচেষ্টাত 'বামুণ' শব্দটো ভুলতে ওলাই গ’ল। মই ব্ৰাহ্মণ সমাজৰ সন্মুখত ক্ষমা বিচাৰিছোঁ যিহেতু মোৰ উদ্দেশ্য নাছিল। মই নিজেও ব্ৰাহ্মণ ল’ৰা। মানুহে অতদিনে দেখি আহিছে—মই কি কৰি আহিছোঁ।" মই সকলো শ্ৰেণীৰ মানুহৰ বাবে কাম কৰিছোঁ।" '' ইয়াৰ উপৰি গাৰ্গে কয়— ''"মই সেইসময়ত ক্লান্ত হৈ পৰিছিলোঁ কাৰণ মই বিগত ৩-৪ ৰাতি ধৰি অবিৰতভাৱে অনুষ্ঠান পৰিৱেশন কৰি আছিলোঁ। আই এম ছ’ৰী। আগলৈ আৰু এনেকুৱা নহয়।" ''<ref name="Prag News">{{Cite AV media |url=https://www.youtube.com/watch?v=D2sTTsZQ7rg |title=Zubeen-Brahmin controversy: Zubeen Garg seeks apology for the brahmin controversy}}</ref> == মৃত্যু == [[File:People gathered at the Sarusajai Bhogeswar Baurah Sports Complex in Guwahati to pay their respects to Zubeen Garg.jpg|thumb|সৰুসজাইস্থিত ভোগেশ্বৰ বৰুৱা ক্ৰীড়া প্ৰাঙ্গণত ৰখা জুবিন গাৰ্গৰ পাৰ্থিৱ শৰীৰ চাবলৈ ৰাইজ সমবেত হয়। ]] [[File:Admirers and fans of Zubeen Garg are lighting the lamps at a market of Guwahati.jpg|thumb|অসমৰ বিভিন্ন ঠাইত জুবিন গাৰ্গক সুঁৱৰি সন্ধ্যা চাকি আৰু মম জ্বলোৱা হয়। ]] ২০২৫ চনৰ ১৯ ​​ছেপ্টেম্বৰ‌ তাৰিখে [[:en:Saint_John's_Island|ছেইণ্ট জ’ন্‌ছ দ্বীপ]]ৰ সমীপত থকা ছিংগাপুৰ প্ৰণালী ([[:en:Singapore_Strait|Singapore Strait]])ৰ বুকুত হোৱা এক দুৰ্ঘটনাৰ পাছত জুবিন গাৰ্গৰ মৃত্যু হয়। তেওঁ পানীৰ তলত উশাহ লোৱাৰ অসুবিধাৰ সন্মুখীন হৈছিল, এনে পৰিস্থিতিৰপৰা উদ্ধাৰ কৰি কাৰ্ডিঅ’পালমনাৰী ৰিছাছিটেশ্যন (চিপিআৰ) দিয়াৰ পাছত [[Singapore General Hospital|ছিংগাপুৰ জেনেৰেল হস্পিটেলৰ]] আই.চি.ইউত ভৰ্তি হোৱাৰ পাছত তেওঁক মৃত বুলি ঘোষণা কৰা হৈছিল।<ref>{{cite news |title=Assamese singer Zubeen Garg dies in scuba diving accident in Singapore |url=https://indianexpress.com/article/india/zubeen-garg-assamese-singer-dies-in-singapore-scuba-diving-accident-10259381/ |work=The Indian Express |date=19 September 2025 |access-date=19 September 2025}}</ref><ref>{{cite news |title=Popular Assam singer Zubeen Garg dies in Singapore accident |url=https://www.ndtv.com/entertainment/popular-assam-singer-zubeen-garg-dies-in-singapore-accident-9306555 |work=NDTV |date=19 September 2025 |access-date=19 September 2025}}</ref> তেওঁ ছিংগাপুৰত নৰ্থ ইষ্ট ইণ্ডিয়া ফেষ্টিভেলত অংশগ্ৰহণ কৰিবলৈ গৈছিল, য’ত তেওঁ অনুষ্ঠান পৰিৱেশন কৰাৰ কথা আছিল। ২০২৫ চনৰ ২২ ছেপ্টেম্বৰত মুখ্যমন্ত্ৰী হিমন্ত বিশ্ব শৰ্মাই ঘোষণা কৰে যে ২৩ ছেপ্টেম্বৰত গুৱাহাটীৰ ওচৰৰ কমাৰকুছি এন চি গাঁৱত গাৰ্গৰ মৃতদেহ সম্পূৰ্ণ ৰাজ্যিক সন্মানেৰে দাহ কৰা হ’ব।<ref>{{cite news |title=Zubeen Garg to be cremated with full state honours near Guwahati on September 23 |url=https://www.telegraphindia.com/entertainment/zubeen-garg-to-be-cremated-with-full-state-honours-near-guwahati-on-september-23/cid/2124279 |work=The Telegraph |date=22 September 2025 |access-date=22 September 2025}}</ref> যোৰহাটৰ জনসাধাৰণে অসম চৰকাৰক যোৰহাটত মৃতদেহ দাহৰ বাবে জনোৱা দাবীৰ প্ৰতি লক্ষ্য ৰাখি ৰাজ্যিক মন্ত্ৰীসভাৰ আলোচনা আৰু পৰিয়ালটোৰ সুবিধা তথা পছন্দ দুয়োটা দিশত বিবেচনা কৰি এই সিদ্ধান্ত লোৱা হৈছিল। পত্নী গৰিমা শইকীয়া গাৰ্গ আৰু ভগ্নী পামী বৰঠাকুৰে ৮৫বছৰীয়া পিতৃৰ দুৰ্বল স্বাস্থ্য আৰু গুৱাহাটীৰপৰা আঁতৰত ৰীতি-নীতি সমাপন কৰাত হোৱা অসুবিধাৰ কথা উল্লেখ কৰে। আপোচ হিচাপে চৰকাৰে ঘোষণা কৰে যে, গাৰ্গৰ চিতাভস্ম যোৰহাটলৈও লৈ যোৱা হ’ব। গুৱাহাটীৰ দাহস্থলীৰ লগতে যোৰহাটতো গাৰ্গৰ স্মৃতিসৌধ নিৰ্মাণ কৰা হ’ব বুলি চৰকাৰে ঘোষণা কৰে।<ref>{{cite news |title=Assam CM: Family's wish to perform Zubeen Garg's last rites near Guwahati prioritised; memorials planned in both Guwahati and Jorhat |url=https://www.telegraphindia.com/entertainment/zubeen-garg-to-be-cremated-with-full-state-honours-near-guwahati-on-september-23/cid/2124279 |work=The Telegraph |date=22 September 2025 |access-date=22 September 2025}}</ref> [[File:Ambulance carrying Zubeen Garg amidst crowd.jpg|thumb|ৰাইজৰ মাজেৰে যাত্ৰা কৰা জুবিন গাৰ্গৰ পাৰ্থিৱ শৰীৰ কঢ়িয়াই নিয়া এম্বুলেঞ্চখন]] স্থানীয় গাঁৱৰ লোকে স্বেচ্ছামূলকভাৱে কাম কৰা ৩.৩ একৰ চৰকাৰী আবণ্টিত মাটিত বিস্তৃত এই শ্মশান ক্ষেত্ৰখনত ৫ হাজাৰ লোকৰ উপস্থিতি সম্ভৱ যদিও অনুমাণিক ৫০ হাজাৰ লোকৰ আগমন ঘটে। গাৰ্গৰ মৃতদেহ ২৩ ছেপ্টেম্বৰৰ পুৱালৈকে গুৱাহাটীৰ অৰ্জুন ভোগেশ্বৰ বৰুৱা ক্ৰীড়া ভৱনত জনসাধাৰণে শ্ৰদ্ধাঞ্জলি জনোৱাৰ বাবে ৰাজ্যিক ব্যৱস্থাৰে ৰখা হৈছিল।<ref>{{cite news |title=Zubeen Garg's body to be kept at Guwahati sports complex before cremation |url=https://www.telegraphindia.com/entertainment/zubeen-gargs-mortal-remains-to-be-kept-at-sarusajai-till-monday-assam-cm/cid/2124200 |work=The Telegraph |date=21 September 2025 |access-date=22 September 2025}}</ref> তেওঁৰ অন্ত্যেষ্টিক্ৰিয়াৰ দিনটোলৈকে (২৩ ছেপ্টেম্বৰ) ৰাজ্যিক শোকৰ সময় বৃদ্ধি কৰা হয়।<ref>{{cite news |title=Zubeen Garg cremation: Mourning period extended by one day |url=https://www.telegraphindia.com/entertainment/zubeen-garg-to-be-cremated-with-full-state-honours-near-guwahati-on-september-23/cid/2124279 |work=The Telegraph |date=22 September 2025 |access-date=22 September 2025}}</ref> ২০২৫ চনৰ ১৯ ​​ছেপ্টেম্বৰত ছিংগাপুৰত তেওঁৰ মৃত্যুৰ পাছত তাত জুবিন গাৰ্গৰ মৃতদেহৰ মৰণোত্তৰ পৰীক্ষা কৰা হয়। এই পৰীক্ষাৰ ফলাফলত পানীত ডুব যোৱা কাৰণত তেওঁৰ মৃত্যুহোৱা বুলি উল্লেখ কৰা হয়।<ref>{{cite web |title=Zubeen Garg’s death certificate cites drowning as cause of death |url=https://www.hindustantimes.com/india-news/why-assam-government-ordered-second-post-mortem-of-zubeen-garg-s-body-101758549639461.html |website=Hindustan Times |date=22 September 2025 |access-date=22 September 2025}}</ref> তেওঁৰ মৃতদেহ অসমলৈ অনাৰ পাছত বিভিন্নপক্ষৰপৰা জনসাধাৰণৰ দাবী আৰু আৱেদনৰ বাবে ৰাজ্য চৰকাৰে সৰ্বসাধাৰণৰ উদ্বেগ দূৰ কৰিবলৈ আৰু যিকোনো ধৰণৰ সন্দেহ নুই কৰিবলৈ দ্বিতীয়বাৰৰ বাবে মৰণোত্তৰ পৰীক্ষাৰ নিৰ্দেশ দিয়ে।<ref>{{cite web |title=Second post-mortem on Zubeen Garg on Tuesday after demands from people, says Assam CM |url=https://www.indiatoday.in/entertainment/story/second-post-mortem-on-zubeen-garg-on-tuesday-after-demands-from-people-says-assam-cm-himanta-biswa-sarma-2791537-2025-09-22 |website=India Today |date=22 September 2025 |access-date=22 September 2025}}</ref> পত্নী গৰিমা গাৰ্গৰ সন্মতি সাপেক্ষে অন্ত্যোষ্টিক্ৰিয়াৰ পূৰ্বে এইম্‌ছ গুৱাহাটীৰ এটা দলৰ সহযোগত গুৱাহাটী চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় আৰু চিকিৎসালয়ত এই পদ্ধতিৰ দিন ধাৰ্য কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web |title=Second post-mortem of Zubeen Garg’s body to be done on Tuesday morning |url=https://www.tribuneindia.com/news/india/second-post-mortem-of-zubeen-gargs-body-to-be-done-on-tuesday-morning/ |website=The Tribune |date=22 September 2025 |access-date=22 September 2025}}</ref> ===শ্ৰদ্ধাঞ্জলি=== জুবিন গাৰ্গৰ মৃত্যুত সমগ্ৰ ভাৰতবৰ্ষতে ব্যাপক শ্ৰদ্ধাঞ্জলি দিয়া হয়। প্ৰধানমন্ত্ৰী [[নৰেন্দ্ৰ মোদী|নৰেন্দ্ৰ মোডী]], বিৰোধী দলৰ নেতা [[ৰাহুল গান্ধী]], অসমৰ মুখ্যমন্ত্ৰী [[হিমন্ত বিশ্ব শৰ্মা]], [[ৰাইজৰ দল]]ৰ সভাপতি [[অখিল গগৈ]], অসম জাতীয় পৰিষদৰ সভাপতি লুৰীণজ্যোতি গগৈকে ধৰি বহু উচ্চ পদস্থ ব্যক্তিয়ে গাৰ্গৰ দেহাৱসানত শোক প্ৰকাশ কৰে।<ref>{{cite news |title=Condolences pour in over death of singer Zubeen Garg |url=https://www.thehindu.com/entertainment/music/condolences-pour-in-over-death-of-singer-zubeen-garg/article70069962.ece |access-date=19 September 2025 |work=[[The Hindu]] |date=19 September 2025 |language=en-IN}}</ref><ref>{{Cite news |date=19 September 2025 |title=Singer Zubeen Garg passes away at 52: PM Modi expresses grief; Rahul Gandhi, Kharge pay tribute |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/assam-cm-himanta-biswa-sarma-mourns-zubeen-gargs-death-calls-him-assams-favourite-rockstar/articleshow/123996813.cms |access-date=19 September 2025 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> শ্ৰদ্ধাঞ্জলিস্বৰূপে [[অসম চৰকাৰ|অসম চৰকাৰে]] ২০ ছেপ্টেম্বৰৰপৰা ২২ ছেপ্টেম্বৰলৈ তিনিদিনীয়া ৰাজ্যিক শোক ঘোষণা কৰে।<ref>{{cite news |title=Assam declares three-day State mourning over singer Zubeen Garg's death |url=https://www.thehindu.com/news/national/assam/zubeen-garg-death-singapore-assam-state-mourning-three-days/article70073216.ece |access-date=20 September 2025 |work=[[The Hindu]] |date=20 September 2025 |language=en-IN}}</ref> [[পশ্চিমবংগ|, উত্তৰ পূব ভাৰতৰ সৰ্ববৃহৎ ধৰ্মীয় অনুষ্ঠান শ্ৰীমন্ত শঙ্কৰদেৱ সঙ্ঘই সাতদিনীয়াকৈ সকলো কাৰ্যসূচী স্থগিত কৰি শোক প্ৰকাশ কৰে।পশ্চিম বংগ]]ৰ মুখ্যমন্ত্ৰী [[মমতা বেনাৰ্জী]]য়েও শোক প্ৰকাশ কৰি গাৰ্গক তেওঁৰ "প্ৰিয় ভাতৃ" বুলি অভিহিত কৰে আৰু তেওঁৰ "মৃদু কণ্ঠ আৰু অদম্য মনোভাব"ৰ প্ৰশংসা কৰে আৰু লগতে কয় যে, তেওঁৰ গীতসমূহ "চিৰদিনৰ বাবে অমৰ" হৈ থাকিব।<ref>{{cite news |title=Bengal CM Mamata Banerjee mourns singer Zubeen Garg's death |url=https://theprint.in/india/bengal-cm-mamata-banerjee-mourns-singer-zubeen-gargs-death/2747044/ |work=ThePrint |agency=PTI |date=19 September 2025 |access-date=23 September 2025}}</ref> ৰাজনৈতিক নেতাৰ উপৰি ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ আৰু সংগীত উদ্যোগৰ অসংখ্য ব্যক্তিয়ে গাৰ্গৰ মৃত্যুত শোক প্ৰকাশ কৰে। সহযোগী অসমীয়া গায়ক [[অংগৰাগ মহন্ত|পাপনে]] গাৰ্গক "এটা প্ৰজন্মৰ কণ্ঠ" বুলি অভিহিত কৰি ভাতৃ হেৰুৱাৰ সমান ক্ষতি বুলি অভিহিত কৰে। তেওঁৰ সৈতে ''গেংষ্টাৰ (২০০৬)'' ছবিত সহযোগ কৰা সংগীত পৰিচালক প্ৰীতম চক্ৰৱৰ্তীয়ে তেওঁ “হতভম্ব আৰু বিধ্বস্ত” হৈছে বুলি উল্লেখ কৰি গাৰ্গৰ পৰিয়াললৈ সমবেদনা জ্ঞাপন কৰে। সংগীত শিল্পী [[এ. আৰ. ৰহমান|এ আৰ ৰহমান]], প্ৰবীণ গায়ক হৰিহৰণ, সুৰকাৰ জীত গাংগুলী, ৰেপাৰ বাদশ্বাহ, গায়ক [[আলিছা চিনাই|আলিশা চিনাই]], [[মহালক্ষ্মী আয়াৰ]], [[শান|চান]], অমল মালিক, [[দেৱজিৎ সাহা|দেৱজিত সাহা]], [[কল্পনা পাটোৱাৰী]], [[শিল্পা ৰাও]], [[সুনিধি চৌহান]], নেহা বাচিন, ৰাগেশ্বৰী লম্বা স্বৰূপ, [[সাগৰিকা মুখাৰ্জী|সাগৰিকা]], [[শ্ৰেয়া ঘোষাল]], [[তৰালি শৰ্মা|তৰালী শৰ্মা]], বিশাল মিশ্ৰ, বিশাল দদলানী, আৰু অভিনেতা দেৱ আৰু প্ৰসেনজিৎ চেটাৰ্জীয়েও ছ’চিয়েল মিডিয়াত শ্ৰদ্ধাঞ্জলি জনায়।<ref>{{cite news |last1=P |first1=Devadasan K. |title=Zubeen Garg’s final journey: India bids tearful goodbye |url=https://gulfnews.com/entertainment/zubeen-gargs-final-journey-india-bids-tearful-goodbye-1.500277469 |access-date=23 September 2025 |work=[[Gulf News]] |date=21 September 2025 |language=en}}</ref><ref>{{cite news |last1=Khan |first1=Lubna |title=Hariharan Pays Tribute After ‘True Soul’ Zubeen Garg’s Death: ‘He Belonged To People’ |url=https://www.news18.com/movies/regional-cinema/hariharan-pays-tribute-after-true-soul-zubeen-gargs-death-he-belonged-to-people-aa-9588636.html |access-date=23 September 2025 |work=[[CNN-News18|News18]] |date=22 September 2025 |language=en}}</ref><ref>{{cite news |last1=Bhattacharya |first1=Tanisha |title=Zubeen Garg Death: Tributes From Shaan, Papon And Others - "Devastated And Shocked" |url=https://www.ndtv.com/entertainment/zubeen-garg-death-tributes-from-pritam-armaan-malik-and-others-devastated-and-shocked-9307008 |access-date=22 September 2025 |work=[[NDTV]] |date=19 September 2025}}</ref><ref name="sangbadpratidin">{{cite news |title='ভাইকে হাৰালাম', জুবিনেৰ মৃত্যুতে বাকৰুদ্ধ পাপন, শোকপ্ৰকাশ প্ৰীতম ও দেবেৰ |trans-title='Lost a brother': Papon speechless, tributes from Pritam and Dev after Zubeen's death |url=https://www.sangbadpratidin.in/entertainment/cinema/zubeen-garg-death-pritam-papon-dev-jeet-ganguly-are-devastated-by-news/ |work=Sangbad Pratidin |date=19 September 2025 |access-date=23 September 2025 |language=bn}}</ref> অসমীয়া অভিনেতা [[আদিল হুছেইন|আদিল হুছেইনে]] অসমীয়া সংগীত আৰু চিনামাত গাৰ্গৰ সাংস্কৃতিক গুৰুত্বৰ কথা দোহাৰি সমগ্ৰ বাতৰিটোক “হৃদয়বিদাৰক” বুলি অভিহিত কৰে।<ref name="sangbadpratidin" /> ২০২৫ চনৰ ২১ ছেপ্টেম্বৰত ৰঘু ডাকাটৰ ট্ৰেইলাৰ মুকলি অনুষ্ঠানত গাৰ্গৰ স্মৃতিত কলকাতাৰ নেতাজী ইনড’ৰ ষ্টেডিয়ামত ৩০ ছেকেণ্ডৰ মৌনতা অৱলম্বন কৰা হয়।<ref>{{cite news |title=Raghu Dakat trailer launch, Dev's 20 years in Tollywood: Event pays tribute to Zubeen Garg with silence |url=https://bengali.abplive.com/entertainment/himanta-biswa-sarma-shared-raghu-dakat-trailer-launch-video-as-they-paid-tribute-to-zubeen-garg-entertainment-news-bollywood-1153347 |work=ABP Ananda |date=21 September 2025 |access-date=23 September 2025 |language=bn}}</ref> ২০১৯ চনত গুৱাহাটীৰ [[বি বৰুৱা মহাবিদ্যালয়|বি. বৰুৱা মহাবিদ্যালয়]]ত অনুষ্ঠিত এক সংগীতানুষ্ঠানত গাৰ্গে প্ৰকাশ কৰিছিল যে "[[মায়াবিনী ৰাতিৰ বুকুত]]" গীতটো তেওঁৰ মৃত্যুৰ সময়ত বজাব লাগে। তেওঁৰ মৃত্যুৰ পাছত এই গীতটো কেৱল তেওঁৰ অন্ত্যেষ্টিক্ৰিয়াতে নহয়—সমগ্ৰ অসমতে, ঘৰে-দোকানে আৰু ৰাজহুৱা অনুষ্ঠানত ব্যাপকভাৱে পৰিৱেশন কৰা শ্ৰদ্ধাঞ্জলিৰ সামূহিক গীত হিচাপে পৰিণত হয়।<ref>{{cite magazine |last=Das |first=Yudhajit Shankar |date=22 September 2025 |url=https://www.indiatoday.in/india/story/zubeen-garg-funeral-song-mayabini-ratir-bukut-song-anthem-procession-guwahati-fans-grief-2791423-2025-09-22 |title=Zubeen Garg funeral: The phenomenon called Zubeen Garg and how Mayabini became an anthem |magazine=India Today |accessdate=23 September 2025}}</ref> ===লিমকা বুক অৱ ৰেকৰ্ডছ=== ছিংগাপুৰৰপৰা জুবিন গাৰ্গৰ পাৰ্থিৱ শৰীৰ গুৱাহাটী আহি পোৱাৰ পাছতেই লক্ষাধিক লোক তেওঁৰ শৰীৰ কঢ়িয়াই নিয়া বাহনৰ কাষত থিয় দিয়ে। একাধিক বাতৰিৰ মতে, লিমকা বুক অৱ ৰেকৰ্ড্‌ছে সমবেত হোৱা লোকৰ সংখ্যাক পৃথিৱীৰ ভিতৰতে চতুৰ্থ সৰ্বাধিক হিচাপে অভিহিত কৰে। [[মাইকেল জেকচন]], পোপ ফ্ৰাঞ্চিছ আৰু দ্বিতীয় ৰাণী এলিজাবেথৰ পাছতে এই সমাৱেশক চতুৰ্থ বৃহত্তম হিচাপে তালিকাভুক্ত কৰা হয়।<ref name="HT">{{cite web | url=https://www.hindustantimes.com/india-news/zubeen-gargs-funeral-in-guwahati-listed-as-fourth-biggest-gathering-enters-limca-book-of-records-101758541214756.html | title=Zubeen Garg fans queue up in thousands for last glimpse of their idol | publisher=Hindustan Times | date=Updated on: Sept 23, 2025 08:06 am IST | accessdate=24 September 2025 | author=HT NEWS DESK}}</ref> <ref name="MC">{{cite web | url=https://www.moneycontrol.com/entertainment/zubeen-garg-s-funeral-becomes-forth-biggest-gathering-enters-limca-book-of-records-article-13565844.html | title=Zubeen Garg’s funeral becomes fourth biggest gathering, enters Limca Book of Records | publisher=Money Control | date=September 22, 2025 15:00 IST | accessdate=24 September 2025 | author=MONEY CONTROL}}</ref> <ref name="News Arena">{{cite web | url=https://newsarenaindia.com/nation/zubeen-s-funeral-ranked-4th-largest-global-gathering/57172 | title=Zubeen’s funeral ranked 4th largest global gathering | publisher=News Arena India | date=September 22, 2025, 02:49 PM | accessdate=24 September 2025}}</ref> ===তদন্ত=== ছিংগাপুৰ কৰ্তৃপক্ষই প্ৰদান কৰা মৃত্যুৰ প্ৰমাণ-পত্ৰত জুবিন গাৰ্গৰ মৃত্যুৰ কাৰণ ডুব যোৱা বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে।<ref>{{Cite news |title=Zubeen Garg's cause of death revealed: Death certificate states singer died due to drowning |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/zubeen-gargs-cause-of-death-revealed-death-certificate-states-singer-died-due-to-drowning/articleshow/124030064.cms |work=The Times of India |date=20 September 2025 |access-date=22 September 2025}}</ref> গাৰ্গৰ মেনেজাৰ আৰু ফেষ্টিভেল আয়োজকৰ বিৰুদ্ধে গাফিলতি আৰু সুৰক্ষা ব্যৱস্থাৰ অভাৱৰ অভিযোগত কেইবাখনো এজাহাৰ দাখিল কৰা হৈছিল, য'ত গাৰ্গে লাইফ জেকেট পিন্ধিবলৈ অস্বীকাৰ কৰা বুলিও বাতৰি প্ৰকাশ পাইছিল।<ref>{{Cite news |title=Zubeen Garg death: Assam Police file FIR against event organiser, controversy angle to be probed |url=https://www.hindustantimes.com/india-news/zubeen-garg-death-assam-police-file-fir-against-event-organiser-controversy-angle-to-be-probed-101758350955318.html|work=Hindustan Times |date=21 September 2025 |access-date=22 September 2025}}</ref><ref>{{Cite news |title=No life jacket? Controversy angle under scanner in Zubeen Garg death probe so far |url=https://www.hindustantimes.com/india-news/no-life-jacket-controversy-angle-under-scanner-zubeen-garg-death-probe-so-far-101758362390294.html|work=Hindustan Times |date=21 September 2025 |access-date=22 September 2025}}</ref> পিছলৈ তেওঁৰ পত্নীয়ে তেওঁৰ মেনেজাৰৰ বিৰুদ্ধে গোচৰ প্ৰত্যাহাৰ কৰাৰ বাবে আবেদন জনায়।<ref>{{Cite news |title=Withdraw FIRs against Siddhartha, says Garima |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/guwahati/withdraw-firs-against-siddhartha-says-garima/articleshow/124019732.cms |work=The Times of India |date=21 September 2025 |access-date=22 September 2025}}</ref> কিন্তু পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ মেইলযোগে চিআইডিৰ ওচৰত এজাহাৰ দাখিল কৰে। এই এজাহাৰত তেওঁ সিদ্ধাৰ্থ শৰ্মা, [[শ্যামকানু মহন্ত|শ্যামকানু মহন্তকে]] সাঙুৰি ছিংগাপুৰত জুবিন গাৰ্গৰ কাষত উপস্থিত থকাসকলৰ বিৰুদ্ধে গোচৰ তঁৰে। <ref name="Garima">{{cite news | url=https://www.patrika.com/en/national-news/wife-of-zubeen-garg-garima-garg-saikia-files-fir-against-all-accused-in-suspected-death-case-in-singapore-19981524 | title=Wife of Zubeen Garg, Garima Saikia Garg, files FIR against all accused in suspected death case in Singapore | date=Sep 28, 2025 | agency=Patrika | accessdate=3 October 2025}}</ref> <ref name="Garima1">{{cite news | url=https://thelogicalindian.com/zubeen-gargs-wife-files-cid-complaint-names-manager-organiser-in-probe-demand-over-singers-death/ | title=Zubeen Garg’s Wife Files CID Complaint, Names Manager, Organiser in Probe Demand Over Singer’s Death | date=Sep 29, 2025 | agency=The logical Indian| accessdate=3 October 2025}}</ref> <ref name="Garima2">{{cite news | url=https://www.asomiyapratidin.in/homepage/garima-saikia-garg-fir-cid-10508796 | title=কাৰ কাৰ বিৰুদ্ধে এজাহাৰ দাখিল কৰিলে গৰিমা শইকীয়া গাৰ্গে?| date=Sep 27, 2025 | agency=অসমীয়া প্ৰতিদিন| accessdate=3 October 2025}}</ref> জনসাধাৰণৰ দাবীৰ পাছত অসম চৰকাৰে গাৰ্গৰ পৰিয়ালৰ সদস্যৰ সন্মতি সাপেক্ষে [[গুৱাহাটী চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় চিকিৎসালয়|গুৱাহাটী চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় চিকিৎসালয়]]ত দ্বিতীয়বাৰৰ বাবে মৰণোত্তৰ পৰীক্ষাৰ নিৰ্দেশ দিয়ে।<ref>{{Cite news |last=Kalita |first=Kangkan |title=Second post-mortem on Garg on Tuesday after demands from people, says Assam CM Himanta Biswa Sarma |url=https://www.indiatoday.in/entertainment/story/second-post-mortem-on-zubeen-garg-on-tuesday-after-demands-from-people-says-assam-cm-himanta-biswa-sarma-2791537-2025-09-22|work=[[India Today]] |date=22 September 2025 |access-date=22 September 2025}}</ref>২৩ ছেপ্টেম্বৰৰ পুৱাৰ ভাগত তেওঁৰ মৰণোত্তৰ পৰীক্ষা সম্পন্ন হয়।<ref name="autopsy2">{{cite web |last= |first= |title=Zubeen Garg’s Second Post-Mortem Completed in Guwahati Ahead of Final Rites |url=https://www.ndtv.com/entertainment/zubeen-gargs-second-post-mortem-completed-in-guwahati-ahead-of-final-rites-9326201 |website=NDTV |publisher=NDTV |date=2025-09-23 |access-date=2025-10-12}}</ref> জনতাৰ দাবী আৰু অসমীয়া শিল্পীৰ হেঁচাত তদন্তৰ বাবে এটা বিশেষ তদন্তকাৰী দল (SIT) গঠন কৰা হয়।<ref>{{cite news |last1=Purkayastha |first1=Biswa Kalyan |title=Assam: SIT formed to probe Zubeen Garg's death; Congress demands CBI inquiry |url=https://www.hindustantimes.com/india-news/assam-sit-formed-to-probe-zubeen-garg-s-death-congress-demands-cbi-inquiry-101758724645343.html |access-date=25 September 2025 |work=[[Hindustan Times]] |date=24 September 2025 |language=en}}</ref><ref>{{cite news |last1=Karmakar |first1=Sumir |title=Assam Police form SIT to probe Zubeen Garg's death following suspicion of foul play |url=https://www.deccanherald.com/india/assam/assam-police-form-sit-to-probe-zubeen-gargs-death-following-suspicion-of-foul-play-3741754 |access-date=25 September 2025 |work=[[Deccan Herald]] |date=24 September 2025 |language=en}}</ref><ref>{{cite news |last1=Son |first1=Mallika |title=Assam CM Himanta Sarma Orders SIT Probe Into Singer Zubeen Garg's Death |url=https://www.news18.com/india/assam-cm-himanta-sarma-orders-sit-probe-into-singer-zubeen-gargs-death-ws-l-9594331.html |access-date=25 September 2025 |work=[[CNN-News18|News18]] |date=24 September 2025 |language=en}}</ref> এছ আই টি-ৰ নেতৃত্বত আছিল চিআইডি-ৰ বিশেষ ডিজিপি, আইপিএছ এম পি গুপ্তা আৰু আন ৯জন আৰক্ষী বিষয়া।<ref>{{cite news |last1=Varma |first1=Ananya |title=Assam Police Form 10-Member SIT To Probe 'Suspicious' Demise Of Zubeen Garg |url=https://www.timesnownews.com/india/assam-police-form-10-member-sit-to-probe-suspicious-demise-of-zubeen-garg-article-152888057 |access-date=25 September 2025 |work=[[Times Now]] |date=24 September 2025 |language=en}}</ref><ref>{{cite news |title=Following CM's order Assam DGP forms10-member SIT to probe into Zubeen Garg's death- The Week |url=https://www.theweek.in/wire-updates/national/2025/09/24/cal55-as-zubeen-ld-sit.html |access-date=25 September 2025 |work=[[The Week (Indian magazine)|The Week]] |agency=[[Press Trust of India|PTI]] |date=24 September 2025}}</ref> এছআইটি-ৰ সহায়ৰ পাছত চিআইডি-এ গাৰ্গৰ সন্দেহজনক মৃত্যুৰ সৈতে জড়িত ভাৰতীয় ন্যায় সংহিতাৰ ধাৰা ৬১(২), ১০৫, আৰু ১০৬(১)ৰ অধীনত এটা গোচৰ (২০২৫ চনৰ ১৮ নং গোচৰ) পঞ্জীয়ন কৰে।<ref>{{cite news |title=SIT, CID raids organiser's home amid probe into singer Zubeen Garg's demise |url=https://www.hindustantimes.com/india-news/sit-cid-raids-organiser-shyamkanu-mahantas-home-amid-probe-into-singer-zubeen-gargs-demise-101758894850541.html |access-date=26 September 2025 |work=[[Hindustan Times]] |agency=[[Asian News International|ANI]] |date=26 September 2025 |language=en}}</ref> ফেষ্টিভেলৰ আয়োজক শ্যামকানু মহন্ত আৰু গাৰ্গৰ পৰিচালক সিদ্ধাৰ্থ শৰ্মাৰ বাসগৃহত অভিযান চলোৱা হয় আৰু এই সময়ত ইলেক্ট্ৰনিক ৰেকৰ্ড আৰু নথি-পত্ৰ জব্দ কৰা হয়।<ref>{{cite news |last1=Maheshwari |first1=Khushi |title=Zubeen Garg Death: SIT Team Raids Houses Of Festival Organiser, His Manager |url=https://www.ndtvprofit.com/nation/zubeen-garg-death-sit-team-raids-houses-of-festival-organiser-his-manager |access-date=26 September 2025 |work=[[NDTV]] |date=25 September 2025 |language=en }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{cite news |title=Assam: SIT raids homes of singer Zubeen Garg’s manager, event organiser |url=https://scroll.in/latest/1087010/assam-sit-raids-homes-of-singer-zubeen-gargs-manager-event-organiser |access-date=26 September 2025 |work=[[Scroll.in]] |date=26 September 2025 |language=en}}</ref> ছিংগাপুৰত ডাইভিঙৰ সময়ত গাৰ্গৰ লগত যোৱা শেখৰ জ্যোতি গোস্বামীকো এছআইটি-এ জেৰা কৰি আটক কৰি ৰাখিছিল।<ref>{{cite news |title=Musician Shekharjyoti Goswami Arrested in Zubeen Garg Death Probe |url=https://www.sentinelassam.com/topheadlines/breaking-shekharjyoti-goswami-arrested-by-sit-in-zubeen-garg-death-case |work=The Sentinel Assam |date=25 September 2025 |access-date=26 September 2025}}</ref> অসমৰ মুখ্যমন্ত্ৰী হিমন্ত বিশ্ব শৰ্মাই মন্তব্য কৰিছিল যে যদি এছআইটি-এ নিৰ্ণায়ক ফলাফল নিদিয়ে তেন্তে গোচৰটো কেন্দ্ৰীয় তদন্তকাৰী সংস্থাক (চিবিআই)ক গতাই দিয়া হ’ব।<ref>{{cite news |title=SIT questions musician in Zubeen Garg death case; CM warns probe may go to CBI if no results |url=https://m.economictimes.com/news/india/sit-questions-musician-in-zubeen-garg-death-case-cm-himanta-biswa-sarma-warns-probe-may-go-to-cbi-if-no-results/articleshow/124118501.cms |work=The Economic Times |date=23 September 2025 |access-date=26 September 2025}}</ref> জনতাৰ ক্ষোভৰ সাক্ষী হৈ সদৌ অসম অধিবক্তা সন্থাই তেওঁলোকৰ সদস্যসকলক গাৰ্গৰ মৃত্যুৰ গোচৰত অভিযুক্ত ব্যক্তিসকলক প্ৰতিনিধিত্ব নকৰিবলৈ আহ্বান জনায়।<ref>{{cite news |title=Lawyers urged not to represent accused in Zubeen Garg death case |url=https://www.thehindu.com/news/national/assam/lawyers-urged-not-to-represent-accused-in-zubeen-garg-death-case/article70098339.ece |access-date=27 September 2025 |work=[[The Hindu]] |date=26 September 2025 |language=en-IN}}</ref><ref>{{cite news |title=Zubeen Garg’s death: Assam lawyers’ association urged not to represent accused; CID issues notices to witnesses |url=https://www.newindianexpress.com/nation/2025/Sep/26/zubeen-gargs-death-assam-lawyers-association-urged-not-to-represent-accused-cid-issues-notices-to-witnesses |access-date=27 September 2025 |work=[[The New Indian Express]] |date=26 September 2025 |language=en}}</ref> তেওঁৰ মৃত্যুৰ পৰিস্থিতিৰ তদন্তৰ ফলত ২০২৫ চনৰ ১ অক্টোবৰত ইভেণ্টৰ আয়োজক শ্যামকানু মহন্ত আৰু মেনেজাৰ সিদ্ধাৰ্থ শৰ্মাক গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হয়।<ref name="PratidinTime2025">{{cite web | title=BREAKING: Shyamkanu Mahanta, Siddharth Sharma Arrested, Brought To Guwahati | website=Pratidin Time | date=1 October 2025 | url=https://www.pratidintime.com/guwahati-news-breaking-latest/breaking-shyamkanu-mahanta-siddharth-sharma-arrested-brought-to-guwahati-10518028 | access-date=1 October 2025}}</ref> ২ অক্টোবৰ তাৰিখে শ্যামকানু মহন্ত, সিদ্ধাৰ্থ শৰ্মাৰ বিৰুদ্ধে চিআইডি-এ ভাৰতীয় ন্যায় সংহিতাৰ অধীনত ১০৩ ধাৰা আৰোপ কৰে। এইটো ধাৰা পৰিকল্পিত হত্যাৰ লগত জড়িত।<ref>{{cite news |title=Murder charges added against Shyamkanu Mahanta & Siddharth sharma in Zubeen Garg Death Case |url=https://www.guwahatiplus.com/assam/murder-charges-added-against-shyamkanu-mahanta-siddharth-sharma-in-zubeen-garg-death-case |access-date=3 October 2025 |work= The Guwahati Plus |date=2 October 2025 |language=en}}</ref><ref>{{cite news |title=Section 103 of BNS slapped on accused in Zubeen’s death case|url=https://www.sentinelassam.com/topheadlines/assam-section-103-of-bns-slapped-on-accused-in-zubeens-death-case |access-date=3 October 2025 |work= The Sentinal |date=2 October 2025 |language=en}}</ref> ২ অক্টোবৰতে ছিংগাপুৰৰ ঘটনাস্থলীত উপস্থিত থকা শেখৰ জ্যোতি গোস্বামী আৰু কণ্ঠশিল্পী অমৃতপ্ৰভা মহন্তক গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হয়। বিশেষ তদন্তকাৰী দলৰ সূত্ৰৰ মতে, শেখৰ জ্যোতি গোস্বামীক ইতিমধ্যে ভাইৰেল হৈ পৰা ভিডিঅ’টোত গাৰ্গৰ অতি ওচৰত সাঁতুৰি থকা দেখা গৈছিল আৰু অমৃতপ্ৰভা মহন্তই সমগ্ৰ কাণ্ডটো নিজৰ চেলফোনত ৰেকৰ্ড কৰিছিল। দুয়োকে বিগত ৬ দিন ধৰি জেৰা কৰা হৈছিল।<ref name="NDTV">{{cite news | url=https://www.ndtv.com/india-news/shekhar-jyoti-goswami-amritprava-mahanta-bandmate-co-singer-arrested-in-zubeen-garg-death-case-total-now-4-sources-9386048 | title=Bandmate, Co-Singer Arrested In Zubeen Garg Death Case, Total Now 4: Sources | work=NDTV | date=Oct 03, 2025 06:52 am IST | agency=NDTV | accessdate=3 October 2025}}</ref><ref name="Northeast">{{cite news | url=https://northeasttoday.in/northeast/assam/zubeen-garg-death-case-cid-arrests-musicians-shekhar-goswami-and-amritprava-mahanta/ | title=Zubeen Garg Death Case: CID Arrests Musicians Shekhar Goswami And Amritprava Mahanta | work=Northeast | date=3rd October 2025 | agency=North East Today | accessdate=3 October 2025}}</ref> ==উত্তৰাধিকাৰ== জুবিন গাৰ্গক উদ্‌যাপন কৰিবলৈ ২০২২ চনৰ ২ ডিচেম্বৰত [[ডিগবৈ|ডিগবৈত]] নাজিৰাটিং তামোলী পৰ্যটন মহোৎসৱৰ সময়ত গায়কজনৰ বাবে নিৰ্মাণ কৰা ২০ ফুট উচ্চতাৰ এটা মূৰ্তি উন্মোচন কৰা হয়।<ref>{{Cite web |date=3 January 2023 |title=Zubeen Garg's Statue Unveiled in Digboi |url=https://www.sentinelassam.com/north-east-india-news/assam-news/zubeen-gargs-statue-unveiled-in-digboi-631273 |access-date=8 January 2023 |website=www.sentinelassam.com |language=en}}</ref> টেঙাপানীৰ গাঁওবাসীয়ে ন দিহিং নদীৰ সিপাৰে নিৰ্মাণ কৰা আৰু জুবিন গাৰ্গৰ নামেৰে নামকৰণ কৰা এখন বাঁহৰ দলং টেঙাপানী-থেপাবাৰীত গায়কজনে ২০২০ চনৰ ২৯ ফেব্ৰুৱাৰীত উদ্বোধন কৰে।<ref>{{Cite web |date=20 February 2020 |title='Zubeen Garg Bridge' in Kakopathar to be inaugurated by the star himself on 29 Feb |url=https://newslivetv.com/zubeen-garg-bridge-in-kakopathar-to-be-inaugurated-by-the-star-himself-on-29-feb/ |access-date=8 January 2023}}</ref><ref>{{cite news |last1=Ojha |first1=Manoj Kumar |date=29 May 2020 |title=Zubeen Garg to open namesake bridge in Assam |url=https://www.telegraphindia.com/states/zubeen-garg-to-open-namesake-bridge-in-assam/cid/1749568 |work=The Telegraph |access-date=27 April 2024}}</ref> তেওঁৰ পিতৃৰ নাম আছিল কপিল বৰঠাকুৰ।কপিল বৰঠাকুৰে পুত্ৰ জুবিন গাৰ্গৰ আত্মজীৱনী লিখি উলিয়ায়। ===সাংস্কৃতিক গুৰুত্ব=== জুবিন গাৰ্গৰ কৰ্মৰাজি সংৰক্ষণৰ বাবে অনুৰাগী আৰু সংৰক্ষণকাৰীয়ে একাধিক প্ৰচেষ্টা হাতত লৈছে। গুৱাহাটীৰ হাতীগাঁৱৰ বিশাল কলিতাই তেওঁৰ অনুৰাগী আৰু সাংস্কৃতিক প্ৰভাৱৰ পৰিসৰৰ ওপৰত আলোকপাত কৰি ''চান্দনী ৰাত'' এলবামৰ স্বাক্ষৰিত কপিকে ধৰি গাৰ্গৰ ৰেকৰ্ডিঙৰ ৩৩ হাজাৰৰো অধিক কেছেট আৰু চিডি সংকলন কৰা বুলি জানিব পৰা গৈছে। ভৌতিক সংগ্ৰহৰ উপৰি তেওঁৰ সংগীতৰ অৱদানসমূহ ভৱিষ্যত প্ৰজন্মৰ বাবে সংৰক্ষণ আৰু সুলভ কৰিবলৈ প্ৰায় ৩৫,০০০ গীত থকা এটা ডিজিটেল আৰ্কাইভ সৃষ্টি কৰা হৈছে।<ref>{{Cite news |title=35,000-song archive vows to keep Zubeen's voice alive |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/guwahati/35000-songs-archive-vows-to-keep-zubeens-voice-alive/articleshow/124019744.cms|work=The Times of India |access-date=23 September 2025}}</ref> ==জুবিন গাৰ্গ সম্পৰ্কত বিভিন্নজন== অসমৰ বিশিষ্ট লেখক-সাহিত্যিক ড॰ [[নগেন শইকীয়া|নগেন শইকীয়া]]ই<ref name="নি১">{{cite news | url=https://niyomiyabarta.com/epaper/20092025/index.php | title= আজিৰ দিনটো শোক দিৱ হিচাপে গণ্য কৰিব লাগে| date=২০ ছেপ্টেম্বৰ ২০২৫ | agency=নিয়মীয়া বাৰ্তা | accessdate=23 September 2025 | author=[[নগেন শইকীয়া|শইকীয়া, নগেন]] | location=গুৱাহাটী | pages=১,১৩}}</ref> জুবিন গাৰ্গ সন্দৰ্ভত মন্তব্য কৰে— <blockquote>মই দেখিছোঁ জুবিনৰ কণ্ঠত এনে এক সুৰৰ যাদু আছে, যি মানুহক, শ্ৰোতাক সহজেই আকৰ্ষণ কৰিব পাৰে </blockquote> অসমৰ কবি-সাহিত্যিক-গীতিকাৰ [[হীৰেন ভট্টাচাৰ্য]]ই জুবিন গাৰ্গৰ জনপ্ৰিয়তা সম্পৰ্কে কৈছে<ref>{{cite book | title=জুবিন গাৰ্গ জীৱনৰপৰা গানলৈ | publisher=চন্দ্ৰ প্ৰকাশ | author=ভট্টাচাৰ্য, হীৰেন, অনুলেখন : মণ্টু শইকীয়া | authorlink=জুবিন অসমীয়া সংগীতৰ ক্ষেত্ৰত এক জোকাৰণি | year=জানুৱাৰী, ২০০৯ | location=গুৱাহাটী | pages=১,২}}</ref>— <blockquote>জুবিন সঁচাই আচৰিত। ইমান কম বয়সতে, ইমান সোনকালে জনপ্ৰিয়তা লাভ কৰা দেখি আচৰিত হওঁ। জুবিন কোনো ৰেডিঅ’ৰ শিল্পী নহয়। দূৰদৰ্শনৰ শিল্পী নহয় বা তেনেধৰণৰ কোনো বেকগ্ৰাউণ্ডো নাই। জুবিনে যোগ্যতাৰ ভিত্তিত জনপ্ৰিয়তা পাইছে নিঃসন্দেহে। </blockquote> [[ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা]] বিজয়ী অসমৰ চলচ্চিত্ৰ সমালোচক [[উৎপল দত্ত (লেখক)|উৎপল দত্ত]]ই কৈছে—<blockquote> দৰ্শক আৰু সাধাৰণ মানুহক আকৰ্ষণ কৰিব পৰা যি ক্ষমতা, গীতৰ বজাৰত গীত বিক্ৰীৰ যি নিশ্চয়তা প্ৰদান, তেওঁৰ সৃষ্টিৰ পোহৰৰ প্ৰতিফলনত জিলিকি উঠাৰ যি হেঁপাহ, সেইবোৰেই তেওঁৰ নক্ষত্ৰ-স্থান স্থিৰ কৰি ৰাখিছে। সমগ্ৰ অসমৰ বিশালসংখ্যক গুণমুগ্ধৰ স্বাৰ্থহীন ভালপোৱাৰ অধিকাৰী হৈছিল জুবিন।<ref name="নি">{{cite news | url=https://niyomiyabarta.com/epaper/22092025/page7.php | title=অসমৰ বিনোদন জগতৰ অতুলনীয় নক্ষত্ৰ-জুবিন গাৰ্গ | date=২২ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৯ | agency=নিয়মীয়া বাৰ্তা | accessdate=22 September 2025 | author=দত্ত, উৎপল | location=গুৱাহাটী | pages=৭}}</ref></blockquote> জুবিন গাৰ্গ সম্পৰ্কত [[ভূপেন হাজৰিকা|ভূপেন হাজৰিকাৰ]] মন্তব্য: <blockquote>জুবিন বৰ 'টেলেণ্টেড' ল'ৰা। মই ভাবোঁ সি খুব অধ্যয়ন কৰে। জুবিনে নিজক আৰু শ্ৰোতাক ভালদৰে জানে, সেই কাৰণে ইমান জনপ্ৰিয়তা আৰু তেওঁ সৃষ্টিৰ প্ৰতি শ্ৰোতাৰ ইমান আগ্ৰহ।</blockquote> ==জুবিন গাৰ্গৰ প্ৰিয়== *প্ৰিয় ব্যক্তিত্ব: কলাগুৰু [[বিষ্ণুপ্ৰসাদ ৰাভা]] *চে গুৱেভাৰা *প্ৰিয় ব্যক্তি: অভিনেতা [[চাৰ্লি চেপলিন]] *প্ৰিয় গ্ৰন্থ: 'My Autobiography' (Charlie Chaplin) *প্ৰিয় অভিনেতা: মাৰ্লন ব্ৰেণ্ডো *প্ৰিয় চলচ্চিত্ৰ: 'Citizen Kane' আৰু 'The Bicycle Thief *ৰ'ল মডেল: ন্যাপোলিঅ' বোনাপাৰ্ট ==আৰু চাওক== * [[জুবিন গাৰ্গে ৰেকৰ্ডিং কৰা গীতৰ তালিকা]] * [[জুবিন|জুবিন শব্দৰ অৰ্থ]] * [[হাচটেগ জাষ্টিচ ফ'ৰ জুবিন গাৰ্গ]] ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist|2}} ==গ্ৰন্থসূচী== * '''পিতৃৰ দৃষ্টিত জুবিন''', কপিল ঠাকুৰ, চন্দ্ৰ প্ৰকাশ, ২০১১ * '''জুবিন গাৰ্গ: জীৱনৰপৰা গানলৈ''', মণ্টু শইকীয়া সম্পাদিত, চন্দ্ৰ প্ৰকাশ, ২০০৯ ==বাহ্যিক সংযোগ== * [https://geetsankalan.com/singers/zubeen-garg গীত সংকলন ৱেবচাইটত জুবিন গাৰ্গৰ গীত] {{Commons category|Zubeen Garg|জুবিন গাৰ্গ}} {{Wikiquote}} * {{Facebook|ZUBEENsOFFICIAL}} * {{Twitter|zubeengarg1}} * {{Instagram|zubeen.garg}} * {{IMDb name|0958276}} * [https://zubeenda.online/ জুবিনদা.অনলাইন] * [https://zubeengarg.com/ জুবিনগাৰ্গ.কম] * [https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.452684/mode/1up জুবিনৰ গাৰ্গ — জীৱনৰ পৰা গানলৈ, মণ্টু শইকীয়া সম্পাদিত, চন্দ্ৰ প্ৰকাশ] {{জুবিন গাৰ্গ}} {{অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ}} {{অসমৰ প্ৰসিদ্ধ ব্যক্তি}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:জুবিন গাৰ্গ|*]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ কণ্ঠশিল্পী]] [[শ্ৰেণী:হিন্দী চলচ্চিত্ৰৰ নেপথ্য কণ্ঠশিল্পী]] [[শ্ৰেণী:অসমীয়া চলচ্চিত্ৰৰ নেপথ্য কণ্ঠশিল্পী]] [[শ্ৰেণী:বঙালী চলচ্চিত্ৰৰ নেপথ্য কণ্ঠশিল্পী]] [[শ্ৰেণী:অসমীয়া চলচ্চিত্ৰৰ সংগীত পৰিচালক]] [[শ্ৰেণী:অসমীয়া অভিনেতা]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক]] [[শ্ৰেণী:অসমীয়া ভাষাৰ চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক]] [[ শ্ৰেণী:অসমীয়া ভাষাৰ গীতিকাৰ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ সংগীতকাৰ]] [[শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:সমাজকৰ্মী]] [[শ্ৰেণী:সমাজহিতৈষী]] [[শ্ৰেণী:চলচ্চিত্ৰ প্ৰযোজক]] [[শ্ৰেণী:চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক]] [[শ্ৰেণী:কবি]] [[শ্ৰেণী:চিত্ৰনাট্য লেখক]] [[শ্ৰেণী:সুৰকাৰ]] [[শ্ৰেণী:গীতিকাৰ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় গীতিকাৰ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় সুৰকাৰ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় কণ্ঠশিল্পী]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় সংগীত পৰিচালক]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় সংগীতজ্ঞ]] [[শ্ৰেণী:বাদ্যযন্ত্ৰী]] [[শ্ৰেণী:ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা (ভাৰত) বিজয়ী]] [[শ্ৰেণী:অসমীয়া কবি]] [[শ্ৰেণী:কণ্ঠশিল্পী]] mnyvedv041muhyo9s1mueuqnobsl9q7 0 7562 603047 422892 2026-04-26T18:10:42Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 603047 wikitext text/x-wiki {{বিস্তাৰ}} {{Infobox product |title = ৱৰ্ল্ড ৱাইড ৱেব |image = [[File:WWW logo by Robert Cailliau.svg|Center|200px]] |caption = [[ৰবাৰ্ট কাইলিয়াউ]]য়ে বনোৱা দ্য ৱেবৰ ঐতিহাসিক ল'গ' |inventor = [[টিম বাৰ্নাৰ্ছ লী]] |launch year = ১৯৯১ |company = [[চাৰ্ন]] |available = বিশ্বব্যাপী }} ৱৰ্ল্ড ৱাইড ৱেব ({{Lang-en|World Wide Web}}) বা '''ডব্লিউ ডব্লিউ ডব্লিউ''' (WWW) বা '''ডব্লিউ থ্ৰী''' (W3) বা সাধাৰণভাৱে '''দ্য ৱেব''' (the Web) হ’ল [[ইণ্টাৰনেট]]ত উপলব্ধ পৰস্পৰৰ লগত [[হাইপাৰটেক্সটে|হাইপাৰটেক্সটে]]ৰে (hypertext) সংযুক্ত [[তথ্য]]ৰে গঠিত এটা [[তথ্য প্ৰযুক্তি|তথ্য প্ৰযুক্তিগত]] প্ৰণালী বা তন্ত্ৰ (System)। ব্ৰিটিছ ইঞ্জিনীয়াৰ আৰু কম্পিউটাৰ বিশেষজ্ঞ চাৰ [[টিম বাৰ্নাৰ্ছ লী]]য়ে ১৯৮৯ চনৰ মাৰ্চ মাহত পুৰণা হাইপাৰটেক্সটৰ ধাৰণাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি প্ৰথম ৱৰ্ল্ড ৱাইড ৱেবৰ প্ৰস্তাব দিয়ে, তেওঁ বৰ্তমান ৱৰ্ল্ড ৱাইড ৱেব কনছৰটিয়ামৰ (World Wide Web Consortium) ডাইৰেক্টৰ। ১৯৯০ চনত [[চুইজাৰলেণ্ড]]ৰ [[জেনেভা]]ত অৱস্থিত চাৰ্ন (CERN) ৰ মুখ্য কাৰ্য্যালয়ত [[টিম বাৰ্নাৰ্ছ লী|বাৰ্নাৰ্ছ লী]] আৰু বেলজিয়ামৰ কম্পিউটাৰ বিজ্ঞানী ৰ’বাৰ্ট কাইলিয়াউ-এ হাইপাৰটেক্সট ব্যৱহাৰ কৰাৰ প্ৰস্তাব দিয়ে আৰু ডিচেম্বৰ মাহত প্ৰকল্পটোৰ বিষয়ে ৰাজহুৱা ভাৱে প্ৰকাশ কৰে। ==ইতিহাস== [[File:Cern datacenter.jpg|thumb|right|240px|২০১০ চনত '''ডব্লিউ ডব্লিউ ডব্লিউ''' চাৰ্ভাৰ কিছুমানৰ সৈতে চাৰ্ন (CERN) তথ্যকেন্দ্ৰ]] Popular Science আলোচনীৰ ১৯৭০ চনৰ মে মাহৰ সংখ্যাত আৰ্থাৰ চি ক্লৰ্কে ভৱিষ্যবাণী কৰিছিল "এদিন উপগ্ৰহৰ সহায়ত জেৰ'ক্স , টেলিফ'ন, টেলিভিছন আৰু এটা সৰু কম্পিউটাৰ, আৰু তথ্য সাৰবৰাহ তথা ভিডিঅ' ক'নফাৰেন্স ব্যৱহাৰ কৰি পৃথিৱীৰ সমস্ত জ্ঞানৰ ভাণ্ডাৰ আপোনাৰ আঙুলিৰ মুৰত আনিব পৰা যাব। " ১৯৮৯ চনৰ মাৰ্চ মাহত [[টিম বাৰ্নাৰ্ছ লী]]য়ে এক প্ৰস্তাৱ দিয়ে য'ত তেওঁ ১৯৮০ নিজে নিৰ্মাণ কৰা এক ডেটাবেছ আৰু চফ্টৱেৰ প্ৰ্কল্প ENQUIRE ৰ উল্লেখ কৰে। ৰ’বাৰ্ট কাইলিয়াউৰ সহায়ত ১৯৯০ চনৰ ১২ নৱেম্বৰত ক্লায়েণ্ট-ছাৰ্ভাৰ স্থাপত্য (client–server architecture) ব্যৱহাৰ কৰি ব্ৰাউজাৰত "হাইপাৰটেক্সট ডকুমেণ্ট" (hypertext document) "জাল" (web) হিচাপে প্ৰদৰ্শন কৰিব পৰা "ৱৰ্ল্ড ৱাইড ৱেব" নামৰ "হাইপাৰটেক্সট প্ৰকল্প" (Hypertext project) এটাৰ প্ৰাসঙ্গীক প্ৰস্তাৱ দিয়ে। ১৯৯১ চনৰ আগস্ত মাহৰ ৬ তাৰিখে [[টিম বাৰ্নাৰ্ছ লী]]য়ে ৱৰ্ল্ড ৱাইড ৱেবৰ বিষয়ে alt.hypertext newsgroup ত এটা চুটি সাৰাংখ লিখে। এই তাৰিখটোকে ইণ্টাৰনেটত ৱেব ৰাজহুৱাভাৱে উপলব্ধ হোৱাৰ প্ৰথম তাৰিখ বুলি চিহ্নিত কৰা হয়। ১৯৯২ বাৰ্নাৰ্ছ লীয়ে প্ৰথম ফ'টো আপল'ড কৰে। ইউৰোপৰ বাহিৰত SPIRES-HEP ডেটাবেছক হ'ষ্ট কৰিবলৈ SLAC ত প্ৰথমটো ছাৰ্ভাৰ স্থাপন কৰা হয়। ১৯৯৩ চনৰ ৩০ এপ্ৰিলত ৱৰ্ল্ড ৱাইড ৱেব সকলোৰে বাবে বিনমুলীয়া বুলি চাৰ্নে ঘোষণা কৰে। ইলিঅ'নছ ইউনিভাৰ্ছিটিৰ National Center for Supercomputing Applications ত মাৰ্ক এণ্ডাৰছনৰ নেতৃত্বত এদল গবেষকে [[মোজাইক]] (Mosaic) নামৰ এটা বাউজাৰ সাজি উলিয়াই। সাধাৰণতে ৱৰ্ল্ড ৱাইড ৱেব আৰু ইণ্টাৰনেট একে যেন লাগিলেও কিন্তু এটা আনটোৰ সমাৰ্থক নহয়। ==কৰ্ম পদ্ধতি== [[ইণ্টাৰনেট]] হ'ল পৰস্পৰৰ লগত সংযুক্ত কম্পিউটাৰ নেটৱৰ্কৰ এক সৰ্বজনীন তন্ত্ৰ আৰু ৱেব হল ইয়াৰ এটা বিভাগ। ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * [http://www.w3.org/History/19921103-hypertext/hypertext/WWW/ Early archive of the first Web site] * [http://www.mit.edu/people/mkgray/net/ Internet Statistics: Growth and Usage of the Web and the Internet] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090226054950/http://www.mit.edu/people/mkgray/net/ |date=2009-02-26 }} * [http://www.livinginternet.com/w/w.htm Living Internet] A comprehensive history of the Internet, including the World Wide Web. * {{dmoz|Computers/Internet/Web_Design_and_Development|Web Design and Development}} * [http://www.w3.org/ World Wide Web Consortium (W3C)] * [http://www.w3.org/Protocols/NL-PerfNote.html W3C Recommendations Reduce "World Wide Wait"] * [http://www.worldwidewebsize.com/ World Wide Web Size] Daily estimated size of the World Wide Web. * [http://cle.ens-lyon.fr/40528325/0/fiche___pagelibre/ Antonio A. Casilli, Some Elements for a Sociology of Online Interactions] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110501162838/http://cle.ens-lyon.fr/40528325/0/fiche___pagelibre/ |date=2011-05-01 }} * [http://web-graph.org/ The Erdős Webgraph Server] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210301013100/http://web-graph.org/ |date=2021-03-01 }} offers weekly updated graph representation of a constantly increasing fraction of the WWW. [[শ্ৰেণী:ইণ্টাৰনেট]] [[শ্ৰেণী:কম্পিউটাৰ বিজ্ঞান]] [[শ্ৰেণী:তথ্য প্ৰযুক্তি]] ft0omgdqvtik3ot5maq24qc9an3maos 0 21973 603207 600885 2026-04-27T08:17:30Z KhiLanTzi 23530 removing Unsourced material isn't WP:OWN behaviour it's necessary 603207 wikitext text/x-wiki '''কেৰু''' ({{lang-aho|𑜀𑜢𑜐𑜫}}<ref>{{cite web|title=Ahom-Assamese-English Dictionary|url=https://ia801408.us.archive.org/2/items/in.ernet.dli.2015.463794/2015.463794.Ahom-assamese-english-Dictionary.pdf|access-date=13 Apr 2026|page=12}}</ref>) হৈছে [[অসমীয়া]] পৰম্পৰাগত কাণত পিন্ধা এবিধ অলংকাৰ। কেৰু অতীততে [[চুতীয়া ৰাজ্য|চুতীয়া]] আৰু [[আহোম]] ৰাজ্যত প্ৰচলিত আছিল। অসমৰ [[বৰপেটা জিলা]]ত ই এক বিশিষ্ট অলংকাৰ।{{cn}} চানেকি অনুযায়ী কেৰুৰ নাম বেলেগ বেলেগ। যেনে: সোণৰ কেৰু, ৰূপৰ কেৰু, বাখ্ৰাম কেৰু,জাংফাই কেৰু, লং কেৰু ইত্যাদি।<ref>'অসমৰ সংস্কৃতি কোষ: ড° নাৰায়ন দাস, ড° পৰমানন্দ ৰাজবংশী'</ref> [[File:Keru earrings.jpg|thumb|পাৰম্পৰিক কেৰু কাণফুলি।]] ==ইতিহাস== বুৰঞ্জীত কেৰু কাণফুলিৰ প্ৰথম উল্লেখ [[চুতীয়া ৰাজ্য|চুতীয়া ৰাজ্যৰ]] ক্ষেত্ৰত পোৱা যায়। সাতসৰী বুৰঞ্জীৰ অনুসৰি [[নীতিপাল]] ৰজাই আহোম ৰজা চুহুংমুঙৰ লগত সন্ধি কৰিবলৈ আন বস্তুৰ লগতে সোণৰ কেৰু উপহাৰ কৰিছিল<ref>Satsari Buranji, p. 58</ref>। একেই কথাৰ উল্লেখ ''আহোম বুৰঞ্জী'' (GC Barua) গ্ৰন্থ খনৰ পৰা অসমীয়া লৈ অনুবাদ কৰা ''দেওধাই বুৰঞ্জী''<ref>Deodhai Buranji,"ৰজাদেৱলৈ সন্দেশ দি আহিছিল: সোণৰ কেৰু ১ যোৰ, সোনোৱালী কাপোৰ ১ জোৰ, নৰা কাপোৰ এখান।"</ref> আৰু ''পুৰণি অসম বুৰঞ্জী''<ref>Purani Assam Buranji, p.40</ref> গ্ৰন্থ কেইখনতো উল্লেখ কৰা হৈছে। টাই ভাষাৰ ''আহোম বুৰঞ্জী''(GC Barua) গ্ৰন্থ খনত চুতীয়া ৰজাই দিয়া সোণৰ কেৰুৰ বাবে ''টং-ৰু-খাম''(অৰ্থ ধাতু-কাণ-সোণ) শব্দ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে।<ref>{{Cite web |title="poi tî thau-möng Nang-sung tong-rû-khang-kham kû 1<br> thaomuŋ-naŋceŋgoloi sôNor keru 1 yôr, nora-kapôr 1 khan;" |url=http://brahmaputra.ceh.vjf.cnrs.fr/bdd/IMG/pdf/parallele_ahom-assamais2-2.pdf |access-date=2020-08-23 |archivedate=2020-07-28 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200728195005/http://brahmaputra.ceh.vjf.cnrs.fr/bdd/IMG/pdf/parallele_ahom-assamais2-2.pdf |deadurl=yes }}</ref> থাই ভাষাত কাণফুলিক একে‌ ধৰণে টং-হু (ต่างหู) কোৱা হয়।<ref>[http://thai-language.com/id/202034 thai-language.com "ต่างหู" definition is "earring"]</ref> [[File:Deori tribal woman attire.jpg|thumb|কেৰুৰ লগতে থুৰিয়া পৰিধান কৰা দেউৰী ‌বৃদ্ধ মহিলা এগৰাকী।]] ===আহোম যুগ=== বুৰঞ্জী সমূহৰ বহুতো খণ্ডত কেৰুৰ উল্লেখ পোৱা যায়।‌ বুৰঞ্জীসমূহত আহোম ছাওফা সকলে বিভিন্ন সময়ত সোণৰ কেৰু দান কৰা উল্লেখ আছে। ছাওফা [[চুহিত্পংফা]]ই [[লাকনি]] ৰুং-চাও ({{CE|১৭৮৪}}ত) ফুৰালুং ধৰ্মৰ পণ্ডিতসকলক সোণৰ কেৰু দান কৰিছিল।<ref>"...goldear-rings (Kerus), bangles, Kunbin and Kunkhā to the Deodhai, Mohan, and Bailung Pandits...."{{cite book|last=Barua|first=Golap Chandra|title=Ahom-buranji (with Parallel English Translation) from the Earliest Time to the End of Ahom Rule|publisher=Printed at the Baptist mission Press|date=1930|url=https://books.google.co.in/books/about/Ahom_buranji_with_Parallel_English_Trans.html?id=TewrkC1yCD0C|access-date=9 Apr 2026|page=340}}</ref> চাওফা [[চুচেংফা]]ই লাকনি কামাও ({{CE|১৮০৪}}ত) নিজ পুত্ৰ চাৰিং ৰজাৰ মৃত্যু পাছত ফুৰালুং ধৰ্মীয় দেওধাই পণ্ডিত সকলক সোণ, মাটি সম্পত্তি আৰু কেৰু দান কৰিছিল।<ref>"...The Ahom Pandits (Deodhai Pandits) were given ear-rings, lands, and gold...."{{cite book|last=Barua|first=Golap Chandra|title=Ahom-buranji (with Parallel English Translation) from the Earliest Time to the End of Ahom Rule|publisher=Printed at the Baptist mission Press|date=1930|url=https://books.google.co.in/books/about/Ahom_buranji_with_Parallel_English_Trans.html?id=TewrkC1yCD0C|access-date=9 Apr 2026|page=}}</ref> == আকৃতি আৰু গঠন == কেৰু দেখিবলৈ অৰ্ধ চন্দ্ৰ আকৃতিৰ। ইয়াৰ তলৰ ফালে সৰু বেল-বুটামজাতীয় অলংকাৰ থাকে যিয়ে কাণত পিন্ধাৰ সময়ত সৌন্দৰ্য্য বৃদ্ধিৰ উপৰিও এটা মৃদু ধ্বনি উৎপন্ন কৰে। কেৰু সাধাৰণতে খাটি সোণৰে তৈয়াৰ কৰা হয় যদিও কিছু অঞ্চলত ৰূপ বা মিশ্ৰ ধাতু ব্যৱহাৰ কৰিও কেইবিধ কেৰু বানোৱা দেখা যায়। <ref>দেৱব্ৰত শৰ্মা. ''অসমীয়া জাতি আৰু সংস্কৃতি'', গৌৰব প্ৰকাশন, ২০১১</ref> [[File:Traditional Rajasthani Chandbali earring.jpg|thumb|ৰাজস্থানৰ পাৰম্পৰিক "মুৰ্কি" নামৰ বালী কাণফুলি।]] == অঞ্চল অনুসৰি প্ৰচলন == কেৰুৰ প্ৰচলন মূলত উজনি অসম আৰু নামনিৰ বৰপেটা, [[নলবাৰী]], [[কামৰূপ]], আৰু [[গোৱালপাৰা]] আদি অঞ্চলত [[ব্ৰত]], বিয়াৰ অনুষ্ঠান, [[বিহু]] আদি উৎসৱ উপলক্ষে পৰিধান কৰা দেখা যায়। কেইবাজনো পৰম্পৰাগত মণিহাৰী শিল্পীৰ মতে, কেৰু এটা যুগৰ পৰা যুগলৈ পৰিয়ালৰ সদস্যৰ মাজত হস্তান্তৰিত হৈ আহিছে।<ref>Assam State Portal. ''Culture of Assam''. Govt. of Assam. [https://www.scribd.com/document/787133452/Culture-of-Assam-Assam-State-Portal]</ref> == সাংস্কৃতিক গুৰুত্ব == কেৰু কেৱল অলংকাৰ নহয়, ই অসমীয়া পৰম্পৰা আৰু মহিলা সৌন্দৰ্য্যৰ এক অপৰিহাৰ্য অংশ। কেৰুৰ নান্দনিকতা আৰু ঐতিহাসিক প্ৰসঙ্গই ইয়াক অসমীয়া সমাজত এক সাংস্কৃতিক প্ৰতীক হিচাপে পৰিগণিত কৰে। == তথ্যসূত্ৰ == <references/> ==উৎস প্ৰসংগ== * {{cite book|last=Agnihotri|first=Shailendra Kumar|title=Phakials & Other Minor Thai Communities of Assam|publisher=S. Kumar and Associates|date=1994|isbn=978-81-900376-3-1|url=https://books.google.co.in/books?id=QhJuAAAAMAAJ|access-date=9 Apr 2026}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ অলংকাৰ]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ সংস্কৃতি]] qmxmrygin4j4t26twn75tez0xfyzsxy 0 29713 603105 597500 2026-04-27T01:35:46Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 603105 wikitext text/x-wiki ==অসম সম্পৰ্কীয়== *ইংৰাজী ৱেবছাইট: **'''[https://assam.gov.in/home.php অসম চৰকাৰৰ মূল ৱেবছাইট]''' **'''[https://assam.gov.in/home.php/districts-page.html জিলা ভিত্তিক ৱেবছাইটৰ তালিকা]''' **'''[https://www.assam.org/ অসম সম্পৰ্কীয় বেচৰকাৰী ৱেবছাইট]''' **'''[https://tezpuronline.in/ তেজপুৰ অনলাইন]''' ==অসমীয়া ৱিকি== {| class="wikitable sortable" |- ! নাম!! ৱেবছাইট!! বিষয়বস্তুৰ প্ৰকাৰ |- | [[অসমীয়া ৱিকিপিডিয়া]] || [https://as.m.wikipedia.org as.wikipedia.org ] || তথ্যকোষ |- | [[অসমীয়া ৱিকিউৎস]] || [https://as.m.wikisource.org/ wikisource.org] || মুক্ত পুথিভঁৰাল |- | [[ৱিকিমিডিয়া কমন্স]] || [https://commons.m.wikimedia.org/wiki/বেটুপাত commons.wikimedia.org] || আলোকচিত্ৰ ভঁৰাল |- | [[ৱিকিউদ্ধৃতি]] || [https://as.m.wikiquote.org/wiki/বেটুপাত wikiquote.org] || উদ্ধৃতি ভঁৰাল |- | [[ৱিকিগ্ৰন্থ]] || [https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wb/as/বেটুপাত wikibook] || |- | [[ৱিকি ভ্ৰমণ]] || [https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wy/as/বেটুপাত wikivoyage] || |} ==ধৰ্ম সম্পৰ্কীয়== {| class="wikitable sortable" |- ! নাম!! ৱেবছাইট!! ভাষা |- | [[শ্ৰীমন্ত শঙ্কৰদেৱ সঙ্ঘ]]|| [https://srimantasankardevsangha.org/ srimantasankardevsangha.org] || [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]], [[ইংৰাজী]] |- | [[আউনীআটী সত্ৰ]] || [https://www.auniati.org/ auniati.org] || [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]], [[ইংৰাজী]] |} ==পৰ্যটন সম্পৰ্কীয়== {| class="wikitable sortable" |- ! নাম!! ৱেবছাইট!! ভাষা |- | অসম || [https://assamtourism.org/ assamtourism.org] || [[ইংৰাজী]] |- | নেচাৰ ফৰেষ্ট || [https://www.naturesfoster.org/ naturesfoster.org] || [[ইংৰাজী]] |- | মাজুলী || [https://www.majuli.info/ majuli.info] || [[জাৰ্মান ভাষা|জাৰ্মান]] |} ==ব্যক্তি সম্পৰ্কীয়== {| class="wikitable sortable" |- ! নাম!! ৱেবছাইট!! ভাষা |- | [[জুবিন গাৰ্গ]]ৰ সোঁৱৰণত|| [https://zubeenda.online/ zubeenda.online] || [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]], [[ইংৰাজী]] |- | [[মুনীন বৰকটকী]]ৰ সোঁৱৰণত|| [https://www.muninbarkotoki.org/ muninbarkotoki.org] || [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]], [[ইংৰাজী]] |- | [[সৌৰভ কুমাৰ চলিহা]]ৰ সোঁৱৰণত|| [https://www.sauravkumarchaliha.in/intro.html sauravkumarchaliha.in] || [[ইংৰাজী]] |} ==ভাষা-সাহিত্য বিষয়ক== ===বিশ্বকোষ=== {| class="wikitable sortable" |- ! নাম!! ৱেবছাইট |- |- | [[অসমীয়া ৱিকিপিডিয়া]]|| [https://as.wikipedia.org/ as.wikipedia.org] |- | অসমীয়াপিডিয়া || [https://assamesepedia.miraheze.org/wiki/বেটুপাত assamesepedia.miraheze.org] |} ===অনলাইন অভিধান=== {| class="wikitable sortable" |- ! নাম!! ৱেবছাইট!! ভাষা |- | অসমীয়া সমাৰ্থক শব্দকোষ || [https://www.axombichitra.com/p/assamese-synonyms.html?m=1 axombichitra.com] || [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] |- |আহোম ৱেব ডিক্সনেৰি |[https://www.ahomweb.in/ ahomweb.in] |[[আহোম ভাষা|আহোম]] |- |এংল'-বড়ো ডিক্সনেৰি |[https://anglo-bodo-dictionary.com/ anglo-bodo-dictionary.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240427015747/https://www.anglo-bodo-dictionary.com/ |date=2024-04-27 }} |[[বড়ো ভাষা|বড়ো]] |- | [[চন্দ্ৰকান্ত অভিধান]] || [https://dsal.uchicago.edu/dictionaries/candrakanta/ candrakanta] || [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] |- | [[শব্দ (অভিধান)|শব্দ ডট নেট]] || [https://xobdo.org/ xobdo.org] || [[শব্দ (অভিধান)#ভাষা আৰু শব্দৰ সংখ্যা|বহুভাষিক]] |} ===গ্ৰন্থ সম্পৰ্কীয় ৱেবছাইট=== {| class="wikitable sortable" |- ! নাম!! ৱেবছাইট!! ভাষা |-|| [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]], [[ইংৰাজী]] |- | বনলতা প্ৰকাশন || [https://www.banalata.in/ banalata.in] || [[ইংৰাজী]], [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] |- | বাণী মন্দিৰ || [https://banimandir.com/ banimandir.com] || [[ইংৰাজী]], [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] |} ===বিনামূলীয়া ই-বুক=== {| class="wikitable sortable" |- ! নাম!! ৱেবছাইট/এপচ্!! ভাষা |- | অসমীয়া [[ৱিকি উৎস]] || [https://as.m.wikisource.org/ wikisource.org] || [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] |- | [[ইণ্টাৰনেট আৰ্কাইভ]] || [https://archive.org/search?query=Assamese+ archive.org] || [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]], [[ইংৰাজী ভাষা|ইংৰাজী]] |- | এচামিচ বুকচ্ এপ্|| [https://play.google.com/store/apps/details?id=com.book.assamese Assamese Books App] || [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] |- | প্ৰচেষ্টা || [https://prosestaa.wordpress.com/ prosestaa.wordpress.com] || [[ইংৰাজী]], [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] |- | সাৰথি || [https://www.sarothiasom.in/e-books/#google_vignette sarothiasom.in] || [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] |} ===সাহিত্য বিষয়ক ৱেবছাইট=== {| class="wikitable sortable" |- ! নাম!! ৱেবছাইট!! ভাষা |- |- | আকাংক্ষা (অসমীয়া ব্ল'গৰ তালিকা)|| [https://akansya.blogspot.com/p/blog-page.html?m=1 akansya.blogspot.com] || [[ইংৰাজী]] |- | [[সাহিত্য ডট অৰ্গ]] || [https://xahitya.org/ xahitya.org] || [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] |} ===অন্যান্য ৱেবছাইট=== {| class="wikitable sortable" |- ! নাম!! ৱেবছাইট!! বিষয়বস্তুৰ প্ৰকাৰ!! ভাষা |- | অনলাইন কীব'ৰ্ড || [https://www.lexilogos.com/keyboard/assamese.htm lexilogos.com] || অসমীয়া অনলাইন [[কীব'ৰ্ড]] || [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]], বহুভাষিক |- | টেক্সট্ কনভাৰ্ট || [http://www.textconvert.mobie.in/ textconvert.mobie.in] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250219222854/http://textconvert.mobie.in/ |date=2025-02-19 }} || লিপ্যন্তৰ || [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]], বহুভাষিক |} ==মনোৰঞ্জনমূলক== ===অনলাইন ৰেডিঅ' চেনেল=== {| class="wikitable sortable" |- ! নাম!! ৱেবছাইট |- | [[আকাশবাণী গুৱাহাটী]] || [https://onlineradiofm.in/stations/all-india-radio-air-assamese onlineradiofm.in/<br/> AIR Assamese] |- | আকাশবাণী গুৱাহাটী-প্ৰাগজ্যোতিষপুৰ || [https://onlineradiofm.in/stations/air-guwahati-pragjyotishpur onlineradiofm.in/<br/> AIR Guwahati Pragjyotishpur] |- | এনিটাইম ইণ্টাৰনেট ৰেডিঅ' || [https://zeno.fm/radio/anytimeinternetradio/ zeno.fm/ Anytime Internet Radio] |- | জুবিন এফ.এম. || [https://zeno.fm/radio/zubeen/ zeno.fm/Zubeen FM] |- | ৰেডিঅ' গোপ-চপ‌ ৯৪.৩ এফ.এম.<ref>[https://gupshupradio.com/ ৰেডিঅ' গোপ-চপ‌ ৯৪.৩ এফ.এম.]</ref> || [https://radio.garden/listen/radio-gup-shup-94-3-fm/61Hvvmu0 radio.garden/<br/> Radio Gup-Shup] |- | ৰেডিঅ' ৱাও শিলচৰ || [https://www.radioline.co/en/radios/radio_wow radioline.co/<br/> Radio Wow Silchar] <br/> |} ===অসমীয়া গানৰ ৱেবছাইট=== {| class="wikitable sortable" |- ! নাম!! ৱেবছাইট |- | গীত সংকলন || [https://geetsankalan.com/ geetsankalan.com] |} ===ইউটিউব চেনেল=== {| class="wikitable sortable" |- ! নাম!! লিংক!! ভাষা |- | [[জোনাক (দূৰদৰ্শন কেন্দ্ৰ)|জোনাক]] || [https://youtube.com/@jonackchannel?si=GTm6W51vM5Wpi40i Jonack] || অসমীয়া |- | [[ৰং (দূৰদৰ্শন কেন্দ্ৰ)|ৰং]] || [https://youtube.com/@rangtv?si=3EYm2KEmLJVNE4bQ Rang TV] || অসমীয়া |- | [[ৰামধেনু (দূৰদৰ্শন কেন্দ্ৰ)|ৰামধেনু]] || [https://youtube.com/@ramdhenutv227?si=wNwSxTalhzXFKTRC Ramdhenu TV]{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} || অসমীয়া |- | [[ৰেঙণি টিভি|ৰেঙণি]] || [https://youtube.com/@rengonitv?si=sIxckAJ1kfs1hB2- Rengoni TV] || অসমীয়া |- | স্পন্দন || [https://youtube.com/@spondontvassam?si=ncxCaqnGbR7SLcuE Spondon Tv] || অসমীয়া |- |} ==শিক্ষামূলক== ===বাতৰি কাকত=== {| class="wikitable sortable" |- ! নাম!! লিংক!! পাঠ্যক্ৰম!! ভাষা |- | জিজ্ঞাস|| [https://jigyas.co.in/ Jigyas] || স্কুলীয়া ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ বাবে|| অসমীয়া |- |} ===ৱেবছাইট=== {| class="wikitable sortable" |- ! নাম!! লিংক!! পাঠ্যক্ৰম!! মাধ্যম |- | ই-শিক্ষা|| [https://aeshiksha.blogspot.com/?m=0 E-Siksha] || শংকৰদেৱ শিশু বিদ্যা নিকেতন|| অসমীয়া |- | ডেইলী আসাম|| [https://dailyassam.com/ Daily Assam] || স্কুল-কলেজৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ বাবে|| অসমীয়া, বাংলা |- | দেৱ লাইব্ৰেৰী|| [https://devlibrary.in/ Dev Library]{{Dead link|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} || স্কুল-কলেজৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ বাবে|| অসমীয়া, ইংৰাজী, বাংলা |} ===ইউটিউব চেনেল=== {| class="wikitable sortable" |- ! নাম!! লিংক!! পাঠ্যক্ৰম!! ভাষা |- | এজুকেশ্বন ফ'ৰ আসাম|| [https://youtube.com/@educationforassam?si=8_GSbgFlqsQNXnah Education For Assam] || চৰকাৰী চাকৰিৰ প্ৰস্তুতিমূলক|| অসমীয়া |- | কেকেচ্ ব্ল'গ সাপটগ্ৰাম || [https://youtube.com/@kksvlogsapatgram?si=wBxMsof-qPx9gqfQ KKs Vlog Sapatgram] || শংকৰদেৱ শিশু বিদ্যা নিকেতন || অসমীয়া |- |} ==সংবাদভিত্তিক== ===বাতৰি কাকত আৰু আলোচনী=== {{Details|অসমৰ বাতৰি কাকত আৰু আলোচনীৰ তালিকা}} '''''বিনামূলীয়া ইণ্টাৰনেট সংস্কৰণ (ই-পেপাৰ) :''''' {| class="wikitable sortable" |- ! নাম!! ভাষা!! ৱেবছাইট!! প্ৰকাৰ!! পৃষ্ঠা সংখ্যা!! মূল্য (টকা) |- | অসম আদিত্য<ref>{{Cite web |title='অসম আদিত্য'ৰ পঞ্জীয়ন |url=https://iprd.assam.gov.in/documents-detail/registration-of-newspapers-asom-aditya |access-date=2024-03-14 |archivedate=2024-03-14 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240314084919/https://iprd.assam.gov.in/documents-detail/registration-of-newspapers-asom-aditya |deadurl=yes }}</ref> || [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] || [https://epaper.asomaditya.com/ epaper.asomaditya.com] || দৈনিক || ১২ || ৭.০০ |- | অসম বাৰ্তা || [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] || [https://epaper.asombarta.in/ epaper.asombarta.in] || দৈনিক || ৮ || ১০.০০ |- | [[অসমীয়া খবৰ]] || [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] || [http://www.assamiyakhabor.com/ assamiyakhabor.com] || দৈনিক || ১২ || ৭.০০ |- | [[দৈনিক অগ্ৰদূত]] || [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] || [https://dainikagradoot.in/blog/category/daily/ dainikagradoot.in] || দৈনিক || ১৪ || ৯.০০ |- | [[দৈনিক গণ অধিকাৰ]] || [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] || [https://epaper.ganaadhikar.com/ epaper.ganaadhikar.com] || দৈনিক || ১২ || ১০.০০ |- | [[দৈনিক জনমভূমি]] || [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] || [http://dainikjanambhumi.co.in dainikjanambhumi.co.in] || দৈনিক || ১৪ || ৯.০০ |- | [[নিয়মীয়া বাৰ্তা]] || [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] || [https://niyomiyabarta.com/epaper/ niyomiyabarta.com/epaper] || দৈনিক || ১৬ || ৮.০০ |- | [[আমাৰ অসম]], पूर्वांचल प्रहरी, The Meghalaya Guardian, [https://en.wikipedia.org/wiki/The_North_East_Times The North East Times], || [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]], [[হিন্দী ভাষা|হিন্দী]], [[ইংৰাজী]], [[ইংৰাজী]] || [http://glpublications.in/ glpublications.in] || দৈনিক || ১৬ <br/> ১২ <br/> ১২ <br/> ৮ || ৯.০০ <br/> ১০.০০ <br/> ৫.০০ <br/> ২.০০ |- | সাময়িক প্ৰসঙ্গ || [[বাংলা ভাষা|বাংলা]] ||[https://samayikprasanga.in/epaper.php samayikprasanga.in/epaper] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210531181113/https://samayikprasanga.in/epaper.php |date=2021-05-31 }} || দৈনিক || ১২ || ৮.০০ |- | दैनिक पूर्वोदय || [[হিন্দী ভাষা|হিন্দী]] || [https://epaper.dainikpurvoday.com/ epaper.dainikpurvoday.com] || দৈনিক || ১২ || ১০.০০ |- | प्रातः खबर || [[হিন্দী ভাষা|হিন্দী]] || [http://www.pratahkhabar.in/mpaper.aspx pratahkhabar.in] || দৈনিক || ১২ || ১০.০০ |- | গণস্তম্ভ || [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] || [http://ganastambha.in/ ganastambha.in] || সাপ্তাহিক || ৮ || ৭.০০ |- | অন্যযুগ || [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] || [https://www.anyayug.com/?m=1 anyayug.com] || মাহেকীয়া (অনলাইন)|| || |} ===সংবাদভিত্তিক ৱেবছাইট=== {| class="wikitable sortable" |- ! নাম!! ভাষা!! ৱেবছাইট!! ধৰণ |- | অসম খবৰ || [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]], [[ইংৰাজী]] || [https://asomkhobor.com/ asomkhobor.com] || নিউজ ৱেব |- | অসম বাৰ্তা || [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]], [[ইংৰাজী]], [[হিন্দী ভাষা|হিন্দী]] || [https://asombarta.com/home-as/ asombarta.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240309212749/https://asombarta.com/home-as/ |date=2024-03-09 }} || নিউজ ৱেব |- | [[অসমীয়া প্ৰতিদিন]] || [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] || [https://www.asomiyapratidin.in/ asomiyapratidin.in] || দৈনিক বাতৰি কাকত |- | এন.বি. নিউজ || [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] || [https://www.nbnewstv.com/ nbnewstv.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240314105806/https://www.nbnewstv.com/ |date=2024-03-14 }} || টেলিভিছন চেনেল |- | [[এন কে টিভি|এন.কে. টিভি]] || [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] || [https://as.nktv.in/ as.nktv.com] || টেলিভিছন চেনেল |- | [https://en.m.wikipedia.org/wiki/ETV_Network ই.টি.ভি. ভাৰত - অসম] || [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] (বহুভাষিক) || [https://www.etvbharat.com/assamese/assam etvbharat.com] || টেলিভিছন চেনেল |- | [[গণ অধিকাৰ|গণ অধিকাৰ]] || [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] || [https://ganaadhikar.com/ ganaadhikar.com/] || দৈনিক বাতৰি কাকত |- | [[ডি ৱাই ৩৬৫|ডি.ৱাই. ৩৬৫]] || [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] || [https://dy365.in/assamese/ dy365.in ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230726054316/http://dy365.in/assamese/ |date=2023-07-26 }} || টেলিভিছন চেনেল |- | [https://en.wikipedia.org/wiki/Dailyhunt ডেইলি হাণ্ট] || [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] (বহুভাষিক) || [https://m.dailyhunt.in/news/india/assamese/news?mode=pwa&launch=true dailyhunt.in/assamese] || নিউজ ৱেব |- | [[দৈনন্দিন বাৰ্তা]] || [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] || [https://www.dainandinbartagroup.in/ dainandinbartagroup.in] || দৈনিক বাতৰি কাকত |- | [[দৈনিক অগ্ৰদূত]] || [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] || [https://dainikagradoot.in/ dainikagradoot.in] || দৈনিক বাতৰি কাকত |- | নৰ্থ-ইষ্ট নাও || [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] || [https://assam.nenow.in/ assam.nenow.in] || নিউজ ৱেব |- | [[নিউজ ১৮ অসম নৰ্থ ইষ্ট]] || [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] (বহুভাষিক) || [https://assam.news18.com/amp/ assam.news18.com] || টেলিভিছন চেনেল |- | নিউজ নেক্সট ৱান|| [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] || [https://newsnextone.com/ newsnextone.com] || নিউজ ৱেব |- | [[নিয়মীয়া বাৰ্তা]] || [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] || [https://niyomiyabarta.com/home/ niyomiyabarta.com] || দৈনিক বাতৰি কাকত |- | [[প্ৰাগ নিউজ]] || [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]], [[ইংৰাজী]] || [https://pragnews.com/ pragnews.com] || টেলিভিছন চেনেল |- | [https://en.m.wikipedia.org/wiki/Hindustan_Samachar হিন্দুস্থান সমাচাৰ] || [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] (বহুভাষিক) || [https://assamese.hindusthansamachar.in/ hindusthansamachar.in] || নিউজ ৱেব |- | Asom Barta || [[ইংৰাজী]] || [https://asombarta.in/ asombarta.in] || নিউজ ৱেব |- | Assam Times|| [[ইংৰাজী]] || [https://www.assamtimes.org/ assamtimes.org] || নিউজ ৱেব |- | EastMojo || [[ইংৰাজী]] || [https://www.eastmojo.com/ eastmojo.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240315193400/https://www.eastmojo.com/ |date=2024-03-15 }} || নিউজ ৱেব |-[https://en.m.wikipedia.org/wiki/DY365 DY365] || [[ইংৰাজী]] || [https://dy365.in/ dy365.in ] || টেলিভিছন চেনেল |- | [[নিউজ লাইভ|NEWS LIVE]] || [[ইংৰাজী]], [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] || [http://newslivetv.com/ newslivetv.com] || টেলিভিছন চেনেল |- | [[এন কে টিভি|NK TV]] || [[ইংৰাজী]] || [https://nktv.in/ nktv.com] || টেলিভিছন চেনেল |- | [https://en.m.wikipedia.org/wiki/North_East_Live#p-lang North-East Live] || [[ইংৰাজী]] || [https://northeastlivetv.com/ northeastlivetv.com] || টেলিভিছন চেনেল |- | NorthEast Now || [[ইংৰাজী]] || [https://m.nenow.in/amp nenow.in] || নিউজ ৱেব |- | North East Times || [[ইংৰাজী]] || [https://www.northeasttimes.in/ northeasttimes.in] || নিউজ ৱেব |- | [[প্ৰতিদিন টাইম|Pratidin TIME]] || [[ইংৰাজী]] || [https://www.pratidintime.com/ pratidintime.com] || টেলিভিছন চেনেল |- | Prime News TV<ref>[https://www.justdial.com/Guwahati/Prime-News-Assam-Sachivalaya/9999PX361-X361-130227135821-J7R7_BZDET Justdial.com (Prime News TV)]</ref><ref>[https://www.tradeindia.com/prime-news-4993570/ tradeindia.com (Prime News TV)]</ref>|| [[ইংৰাজী]] || [http://www.primenewstv.com/ primenewstv.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121009041935/http://www.primenewstv.com/ |date=2012-10-09 }} || টেলিভিছন চেনেল |- | [[দ্যা আছাম ট্ৰিবিউন|The Assam Tribune]] || [[ইংৰাজী]] || [https://assamtribune.com/ assamtribune] || দৈনিক বাতৰি কাকত |- | [[দ্যা ছেণ্টিনেল|The Sentinel]] || [[ইংৰাজী]] || [https://sentinelassam.com/ sentinelassam.com] || দৈনিক বাতৰি কাকত |- | সাময়িক প্ৰসঙ্গ<ref>[https://samayikprasanga.online/contact/ Samayik Prasanga Contact]</ref> || [[বাংলা ভাষা|বাংলা]] ||[https://samayikprasanga.online/ samayikprasanga.in] || দৈনিক বাতৰি কাকত |- | [[দ্যা ছেণ্টিনেল|The Sentinel]] || [[হিন্দী ভাষা|হিন্দী]] || [https://hindi.sentinelassam.com/ hindi.sentinelassam.com] || নিউজ ৱেব |- | दैनिक पूर्वोदय<ref>[https://epaper.dainikpurvoday.com/contact.aspx Dainik Purvoday Contact]</ref> || [[হিন্দী ভাষা|হিন্দী]] || [https://dainikpurvoday.com/ dainikpurvoday.com] || দৈনিক বাতৰি কাকত |} ===ইউটিউব চেনেল=== {| class="wikitable sortable" |- ! নাম!! লিংক!! ভাষা |- | [[আছাম টক্‌ছ]] || [https://youtube.com/@assamtalkslive?si=Si5bjrO2mGLYXYh2 Assam Talk] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250119225623/https://www.youtube.com/@assamtalkslive?si=Si5bjrO2mGLYXYh2 |date=2025-01-19 }} || অসমীয়া |- | এ.আই.আৰ. নিউজ (আকাশবাণী) গুৱাহাটী|| [https://youtube.com/@airnewsguwahati?si=TpQ2gPYaRHa7xrjh AIR News Guwahati] || অসমীয়া |- | [[এন কে টিভি]] || [https://youtube.com/@nktvplus?si=lRk8NplR_2dttISV NKTV PLUS] || অসমীয়া |- | এন বি নিউজ || [https://youtube.com/@nbnewstv?si=MTtInk2nOXRg_OpH NB News] || অসমীয়া |- | এন ডি ২৪ || [https://youtube.com/@nd24assam?si=MQZ3FwRs1cu1VLdC ND24] || অসমীয়া |- | কাৰেণ্ট ট্ৰেণ্ড আসাম || [https://youtube.com/@currenttrendassam5783?si=Avuxl_DyWI4qlRS7 Current Trend Assam] || অসমীয়া |- | টাইম ৮ অসম|| [https://youtube.com/@time8axom150?si=bJGIoS6Je9RjDYKf Time8 Axom] || অসমীয়া |- | [[ডি ৱাই ৩৬৫|ডি.ৱাই. ৩৬৫]] || [https://youtube.com/@dy365news?si=Ates6rAJttG-QVoH/ DY365] || অসমীয়া |- | ডী ডী নিউজ অসমীয়া|| [https://youtube.com/@ddnewsassamese?si=GqYAKjy6GcikH0GG DD News Assamese] || অসমীয়া |- | নৰ্থ ইষ্ট লাইভ || [https://youtube.com/@northeastliveyt?si=2N8HU3BmAVWr3Cqu Northeast Live] || অসমীয়া |- | [[নিউজ লাইভ]] || [https://youtube.com/@newslivetvofficial?si=TwNgt-P77iTtSbfn NEWS LIVE] || অসমীয়া |- | [[নিউজ ১৮ অসম নৰ্থ ইষ্ট]] || [https://youtube.com/@news18assamnortheastlive?si=QKgGeEW-P-cKVNlR News18 Assam/Northeast] || অসমীয়া |- | প্ৰথম খবৰ ২৪×৭|| [https://youtube.com/@prathamkhabar24x7?si=M0yDjDTcnowCZo-4 Pratham Khabar 24×7] || অসমীয়া |- | [[প্ৰতিদিন টাইম]] || [https://youtube.com/@prtidintime?si=Jqg2cUMzEkdCw7-Y Pratidin Time] || অসমীয়া |- | [[প্ৰাগ নিউজ]] || [https://youtube.com/@pragnews-assam?si=jFQrCunxk3pUaI1o Prag News] || অসমীয়া |- |} ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} {{অসমৰ বাতৰি কাকত আৰু আলোচনী}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ সংবাদ পত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:টেলিভিছন চেনেল]] [[শ্ৰেণী:অসম সম্পৰ্কীয় তালিকা]] [[শ্ৰেণী:অসমীয়া সাহিত্য]] [[শ্ৰেণী:ৱেবছাইট]] [[শ্ৰেণী:বাতৰি কাকত]] [[শ্ৰেণী:আলোচনী]] [[en:List of Assamese periodicals#E-Magazines]] gcfh4wfz7t4gpy3qgwvmdir2zzv8yw3 0 41400 603196 380032 2026-04-27T07:40:55Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 603196 wikitext text/x-wiki {{Infobox geographical indication | name = আৰানমুলা কান্নাড়ি | color = Golden | image = Aranmula kannadi.jpg | image_size = 250px | alternative names = আৰানমুলা দাপোন | description = হস্তজাত ধাতৱ দাপোন | type = হস্তশিল্প | area = আৰানমুলা, [[কেৰালা]] | country = [[ভাৰত]] | material = দাপোন | official website = {{URL|http://aranmulakannadi.org/}} }} '''আৰানমুলা কান্নাড়ি''' ({{lang-ml|ആറന്മുളക്കണ്ണാടി}}, মানে '''[[:en:Aranmula kannadi|Aranmula mirror]]''' বা আৰানমুলা দাপোন) হল এক প্ৰকাৰৰ হস্তজাত ধাতৱ দাপোন। এই দাপোন কেৱল ভাৰতৰ কেৰালা ৰাজ্যৰ আৰানমুলা গাৱত তৈয়াৰ কৰা হয়। ==বিৱৰণ== এই দাপোনৰ সন্মুখৰ তল স্বচ্ছ আৰু পিছফালৰ তলত ধাতুৰে নিৰ্মিত আৰু এখন দাপোন থাকে। এই দাপোন প্ৰস্তুত কৰা শিল্পীসকলক বিশ্বকৰ্মা বোলে। আৰানমুলা কান্নাড়িৰ নিৰ্মাণ কাৰ্য্যত ব্যৱহাৰ হোৱা উপাদানসমূহৰ বিষয়ে কেৱল বিশ্বকৰ্মাসকলে জানে। কাৰণ ইয়াৰ প্ৰস্তুত প্ৰণালী পাৰিবাৰিক গোপনীয়তা হিচাপে পৰিয়ালত চলি আহিছে। ধাতুবিজ্ঞানৰ বিশেষজ্ঞসকলৰ মতে এই দাপোনত টিন আৰু তাম ব্যৱহাৰ কৰা হয়।<ref name= Hindu2012>{{cite news| url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/article3634151.ece?textsize=small&test=2 | location=Kollam, India | work=The Hindu | title=Aranmula mirrors| date=2012-07-13}}</ref> টিন আৰু তামৰ সঠিক মিশ্ৰণৰ মাধ্যমত এই আয়না তৈয়াৰ কৰা হয়। ইয়াৰ পিছত যেতিয়ালৈকে দাপোনত স্বচ্ছ প্ৰতিবিম্ব গঠন নহয় তেতিয়ালৈকে আৰানমুলা কান্নাড়িক পলিচ কৰা হয়। ==ব্যৱহাৰ == [[Image:ARANMULA KANNADI RAW.jpg|thumb|right| আৰানমুলা কান্নাড়িৰ আয়না অংশ]] সাধাৰণ দাপোন হিচাপে আৰানমুলা কান্নাড়িক ব্যৱহাৰ কৰা হয়। কইনাৰ বিদায় সময়ত বিভিন্ন উপকৰণৰ লগত এই দাপোনো দিয়া হয়। কেৰালাৰ এই ধাতৱ দাপোন ঐতিহ্যৰ ইতিহাস বহন কৰিছে আৰু এই আয়নাক সৌভাগ্যৰ প্ৰতীক হিচাপে বিবেচনা কৰা হয়<ref name= Hindu2012/>। সেয়ে যুগ যুগ ধৰি এই আয়না ধৰ্মীয় ঐতিহ্যৰ এটি অংশ হৈ পৰিছে। লণ্ডনৰ ব্ৰিটিছ মিউজিয়ামত এখন ৪৫ ছেন্টিমিটাৰ ব্যাসাৰ্দ্ধৰ আৰানমুলা কান্নাড়ি আছে।<ref name= Hindu2012/> == ভৌগোলিক অস্তিত্ব== এই দাপোনে ভাৰতৰ ভৌগোলিক অস্তিত্বৰ ইংগিত বহন কৰে। সেইবাবে এই আয়না ২০০৪-০৫ চনত ভাৰত চৰকাৰৰ দ্বাৰা ভৌগোলিক ইংগিত হিচাপে স্বীকৃতি পায়।<ref name="GITag"> {{cite web|url=http://ipindia.nic.in/girindia/|title=STATE WISE REGISTRATI ON DETAILS OF G.I APPLICATIONS |year=2004-05|publisher= |pages=|accessdate= 13 June 2013|location=India}}</ref> == বাহ্যিক সংযোগ== * [http://www.aranmulakannadi.org aranmulakannadi.org] * [http://www.aranmulamirror.com aranmulamirror.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190607004907/http://aranmulamirror.com/ |date=2019-06-07 }} * [http://www.exploreruralindia.org/sitenvillages/Aranmula/tourism_interests.asp?atpSltState=Kerala&atpSltVillage=Aranmula Explore Rural India]{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} == তথ্য সংগ্ৰহ== {{reflist}} [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ভৌগোলিক স্বীকৃতি]] [[শ্ৰেণী:সঁজুলি]] n2hm9db2qud73izpqcqdo1ome82n5sn 0 41603 603024 386129 2026-04-26T15:55:25Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 603024 wikitext text/x-wiki {{Italic title}} {{Use dmy dates|date=June 2015}} {{infobox book | name = ৰুবায়েট<br>''رباعیات عمر خیام'' | image = rubaiyat cover.JPG | caption = Front cover of ''Rubaiyat of Omar Khayyam'' translated by [[Edward FitzGerald (poet)|Edward FitzGerald]], illustrated by [[Willy Pogány]] | width = 200 | author = [[ওমৰ খৈয়াম]] | genre = কাব্য সংকলন }} '''ৰুবায়েট''' ({{lang-fa|رباعیات عمر خیام}}) একাদশ শতিকাৰ পাৰস্যৰ কবি [[ওমৰ খৈয়াম]]ৰ দ্বাৰা ৰচিত এখন কাব্য সংকলন। পাৰ্চী ভাষাত ''ৰুবায়'' শব্দৰ অৰ্থ দুশৰীয়া এক বিশেষ শ্ৰেণীৰ কবিতাৰ পংক্তি। ''ৰুবায়েট''ৰ অৰ্থ ''ৰুবায়''ৰ দুগুণ অৰ্থাৎ চাৰিশৰীয়া কবিতাৰ পংক্তি। পাৰ্চী ভাষাত ৰচিত মূল কাব্যগ্ৰন্থ খনিত ওমৰ খৈয়ামৰ প্ৰায় ১০০০ এনে কবিতা সংকলিত কৰা হৈছে। ওমৰ খৈয়ামৰ জীৱনৰ সৰ্বোচ্চ কীৰ্তি হৈছে ৰুবায়েট। এইখন কাব্যগ্ৰন্থই ওমৰ খৈয়ামলৈ বিশ্বজোৰা খ্যাতি কঢ়িয়াই আনিছে। 'ৰুবায়ট'ত খৈয়ামে ভোগবাদ আৰু বিলাস-বাসনাৰ প্ৰশংসা আৰু সমৰ্থন কৰিছে। কিন্ত্ত জীৱন আৰু জগত সম্পৰ্কে তেওঁৰ সেই গভীৰ উপলব্ধিৰ সৰসতা তথা ব্যঞ্জনা অত্যন্ত মৰ্মস্পৰ্শী আৰু ৰমণীয়। <ref> শান্তনু কৌশিক বৰুৱা, সংক্ষিপ্ত অসমীয়া বিশ্বকোষ, প্ৰথম খণ্ড, পৃষ্ঠা নং: </ref> ==অসমীয়া ভাষালৈ ওমৰ খৈয়ামৰ ৰচনাৱলীৰ ভাঙনি== ওমৰ খৈয়ামৰ ৰুবায়ট কাব্যগ্ৰন্থখন বৰ্তমান সময়লৈ পৃথিৱীৰ প্ৰায়বোৰ ভাষালৈকে অনূদিত হৈছে। অসমীয়া ভাষাত এই গ্ৰন্থখনি অনুবাদ কৰিছে কবি যতীন্দ্ৰনাথ দুৱৰাই। ১৯২৬ চনত দুৱৰাই ওমৰ তীৰ্থ নামেৰে ৰুবায়ট অনুবাদ কৰে। [[Image:033-Earth-could-not-answer-nor-the-Seas-that-mourn-q75-829x1159.jpg|right|thumb|illustration for ''The Rubaiyat of Omar Khayyam'': "Earth could not answer; nor the Seas that mourn"]] [[Image:Rubaiyat Morris Burne-Jones Manuscript.jpg|thumb|Page of illuminated manuscript by [[William Morris]], illustrated by [[Edward Burne-Jones]], 1870s.]] [[Image:Edmund J Sullivan Illustrations to The Rubaiyat of Omar Khayyam First Version Quatrain-051.jpg|thumb|<center>Illustration by [[Edmund Joseph Sullivan]] for Quatrain 51 of Fitzgerald's First Version.</center>]] <blockquote><poem> ইংৰাজীলৈ অনূদিত ওমৰ খৈয়ামৰ 'ৰুবায়েট'ৰ কেইটামান কবিতাৰ পংক্তি: Some for the glories of this world; and some Sigh for The Prophet's Paradise to come; Ah, take the cash and let the credit go, Nor heed the rumble of a distant drum And much as Wine has played the Infidel And robbed me of my robe of Honour, well ... I often wonder what the vintners buy One half so precious as the stuff they sell For some we loved, the loveliest and best That from His rolling vintage Time has pressed, Have drunk their glass a round or two before, And one by one crept silently to rest But helpless pieces in the game He plays Upon this chequer-board of Nights and Days He hither and thither moves, and checks ... and slays Then one by one, back in the Closet lays "The Moving Finger writes: and, having writ, Moves on: nor all thy Piety nor Wit Shall lure it back to cancel half a Line, Nor all thy Tears wash out a Word of it." </poem></blockquote> ==অন্যান্য ভাষালৈ ''ৰুবায়েট''ৰ অনুবাদ== ===Other languages=== * In 2015 it was translated into [[Romanian language|Romanian]] for the first time by orientalist philologist Gheorghe Iorga. * Many [[Russian language|Russian-language]] translations have been undertaken, reflecting the popularity of the ''Rubaiyat'' in [[Russia]] since the late 19th century and the increasingly popular tradition of using it for the purposes of [[bibliomancy]]. The earliest verse translation (by [[V. L. Velichko]]) was published in 1891. The version by Osip Rumer published in 1914 is a translation of FitzGerald's version. Rumer later published a version of 304 rubaiyat translated directly from Persian. A lot of poetic translations (some based on verbatim translations into prose by others) were also written by [[German Plisetsky]], [[Konstantin Bal'mont]], Ts. Banu, I. Tkhorzhevsky, L. Pen'kovsky, and others. * In [[Polish language|Polish]], several collections of ''Rubaiyat'' have appeared, including one by Professor [[Andrzej Gawroński]], which is regarded as the best. * Poet [[Cornelis Jacobus Langenhoven]] (1873&ndash;1932, author of ''[[Die Stem van Suid-Afrika]]'') produced the first translation in [[Afrikaans language|Afrikaans]]. [[Herman Charles Bosman]] wrote a translation in Afrikaans published in 1948. * [[Eric Hermelin]] translated the Rubaiyat into [[Swedish language|Swedish]] in 1928. * [[G. Sankara Kurup]] produced a translation into [[Malayalam language|Malayalam]] (1932) * [[Thirunalloor Karunakaran]] translated the Rubaiyat into [[Malayalam language|Malayalam]] in 1989. * [[Duvvoori Ramireddy]] translated the Rubaiyat into [[Telugu language|Telugu]] in 1935. * [[Maithili Sharan Gupt]] and [[Harivanshrai Bachchan]] translated the book into [[Hindi]] in 1959. * Kantichandra Ghosh, [[Muhammad Shahidullah]] (in 1942), [[Kazi Nazrul Islam]] (in 1958) and [[Shakti Chattopadhyay]] (in 1978) produced translations into [[Bengali language|Bengali]] * [[D. V. Gundappa]] translated the work into [[Kannada]] as a collection of poems titled "Umarana Osage" in 1952 * [[Gopal Chandra Kanungo]] illustrated and translated the book into [[Odia language|Odia]] in 1954. [[Devdas Chhotray]] adapted Edward Fitzgerald's work in Oriya and recorded it in musical form in 2011. * [[Sir John Morris-Jones]] translated direct from Persian into Welsh in 1928. * [[Thomas Ifor Rees]] produced a [[Welsh language|Welsh]] translation, published in Mexico City in 1939. * [[Francesco Gabrieli]] produced an [[Italian language|Italian]] translation (''Le Rubaiyyàt di Omar Khayyàm'') in 1944. Alessandro Bausani produced another translation in 1965. * Fraînque Le Maistre produced a [[Jèrriais]] version (based on FitzGerald's 1st edition) during the [[German occupation of the Channel Islands]] 1940&ndash;1945. * [[Robert Bin Shaaban]] produced a version in [[Swahili language|Swahili]] (dated 1948, published 1952) * [[Kerson Huang]] based a Chinese version on FitzGerald's version. Other than that there are altogether 48 translations(partial or complete) into Chinese, the complete list can be found at Baidu Baike. * In 1990, Jowann Richards produced a [[Cornish language|Cornish]] translation. * [[Scotland|Scottish]] poet [[Rab Wilson]] published a version in [[Scots language|Scots]] in 2004. * [[Fan Noli]] produced an [[Albanian language|Albanian]] translation, the melody and poetics of which are highly regarded. * At least four versions exist in the [[Thai language]]. These translations were made from the work of Edward FitzGerald many years ago. Their respective authors are HRH Prince Narathip Prapanpong, Rainan Aroonrungsee (pen name: Naan Gitirungsi), Pimarn Jamjarus (pen name: Kaen Sungkeet), and Suriyachat Chaimongkol. * [[Haljand Udam]] produced an [[Estonian language|Estonian]] translation. * The poet [[J. H. Leopold]] (1865–1925) rendered a number of Rubaiyat in [[Dutch language|Dutch]]. * [[Ahmed Rami (poet)|Ahmed Rami]], a famous late Egyptian poet, translated the work into Arabic. His translation was sung by [[Umm Kulthum]]. * The [[Kurdish people|Kurdish]] poet Hajar translated the Rubaiyat in his ''Chwar Parchakani Xayam'', which is also available as an audiobook in which the narrator sings the verses. * [[Armenian people|Armenian]] poet [[Kevork Emin]] has translated several verses of the Rubaiyat. * The [[Assyrian people|Assyrian]] journalist and poet [[Naum Faiq]] translated the Rubaiyat into the [[Syriac language]]. * The [[Assyrian people|Assyrian]] author Eshaya Elisha Khinno translated the Rubaiyat into [[Neo-Aramaic languages|Sureth]] (Assyrian Neo-Aramaic)<ref>{{cite web |url=http://www.meltha.dk/page-32.htm |title=Logo |publisher=Meltha.dk |date= |accessdate=11 April 2013 |archivedate=12 April 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130412011148/http://www.meltha.dk/page-32.htm |deadurl=yes }}</ref><ref>{{cite book|url=http://books.google.com/?id=LJafcQAACAAJ&dq=inauthor:%22Eshaya+Elisha+Khinno%22 |title=Rubaiyat of Omar Khayam: A Translation Into Assyrian Language Plus Other ... - Omar Khayyam, Eshaya Elisha Khinno - Google Books |accessdate=11 April 2013}}</ref> * In [[Finnish language]] first translations were made by [[Toivo Lyy]] in 1929. More recently [[Jaakko Hämeen-Anttila]] (1999 and 2008) and [[Kiamars Baghban]] with [[Leevi Lehto]] (2009) have translated Khayyam in Finnish. * The earliest translation in [[Hungarian language|Hungarian]] consisted of a few stanzas taken from the French version of Nicolas, by Béla Erődi in 1919-20. Lőrinc Szabó finalized his translation of the Fitzgerald version in 1943. * First Czech translator is [[w:cs:Josef Štýbr|Josef Štýbr]]. At first he translated from English (from Fitzgerald's "translations") (1922), after that from original language (1931). Translation from original can be found on [[s:cs:Čtyřverší Omara Chajjáma|Czech wikisource]] (770 poems). Next translators are mentioned [[s:cs:Autor:Omar Chajjám|here]]. * The first translator into [[Slovene language|Slovene]] was [[Alojz Gradnik]], his translation being published in 1955. It was translated again by slovene translator and poet [[Bert Pribac]] in 2007 from the French Toussaint edition.<ref name="Rubaije Omera Hajjama">[http://www.mullasadra.com/knjige/RUBAIJE.html Rubaije Omera Hajjama] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101006021150/http://www.mullasadra.com/knjige/RUBAIJE.html |date=6 October 2010 }} {{sr icon}}</ref> * The first translation of nine short poems into [[Serbo-Croatian language|Serbo-Croatian]] was published in 1920, and was the work of [[Safvet beg Bašagić]]. In 1932, Jelena Skerlić-Ćorović re-published these nine, alongside 75 more poems. In 1964, a noted [[Oriental studies|orientalist]] Fehim Bajraktarević published his translation of Rubaiyat.<ref name="Rubaije Omera Hajjama"/> * [[Hồ Thượng Tuy]] translated from English into [[Vietnamese language|Vietnamese]] (from FitzGerald’s 1st edition) in 1990. * [[Nguyễn Viết Thắng]] produced a Vietnamese translation of 487 rubaiyat, translated from English and Russian in 1995, published in [[Hanoi]] in 2003. * [[Xabier Correa Corredoira]] published a [[Galician language|Galician]] translation in 2010.<ref>{{cite web |url=http://www.culturagalega.org/lg3/novidade.php?Cod_prdccn=1919 |title=Web of the Galician Culture Council |publisher=Culturagalega.org |date= |accessdate=11 April 2013 }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * [[Hemendra Kumar Roy]] translated the Rubaiyat into Bengali. * [[Radha Mohan Gadanayak]] translated the Rubaiyat into [[Odia language|Odia]]<ref name="Rubaiyat of Omar Khayyam">{{cite web | url=http://odiabookbazar.com/index.php?route=product/product&product_id=5666 | title=Rubaiyat of Omar Khayyam | publisher=Odia Book Bazar | date=2015 | accessdate=September 26, 2015}}</ref> * Upendra Nath Jha 'Vyas' translated the Rubaiyat into [[Maithili language|Maithili]] * Christos Marketis translated 120 rubaiyat into Greek in 1975. * It was translated into Latvian by Andrejs Kurcijs in 1970. * Srimadajjada Adibhatla Narayana Das (1864–1945) translated the original Persian quatrains and Edward Fitzgerald's English translations into Sanskrit and pure-Telugu. Pandit Narayana Das claimed his translation was more literal than that of Fitzgerald. See: [[Ajjada Adibhatla Narayana Dasu]] * In [[Japan]], until 1949, more than 10 poets and/or scholars made translations into [[Japanese language|Japanese]].<ref name="ogawa">Omar Khayyam. ''Rubaiyat''. Translated by {{Nihongo|Ryosaku Ogawa|小川亮作|Ogawa Ryosaku}}. [[Iwanami Shoten]], 1949 (revised ed. in 1979), pp.&nbsp;167&ndash;73. ISBN 978-4003278314.</ref> The first complete translation from Persian into the modern Japanese language was made by Ryosaku Ogawa in 1949, which is still popular and has been published from [[Iwanami Shoten]] (it is now under public domain and also freely available from [[Aozora Bunko]]).<ref>{{cite web|url=http://www.aozora.gr.jp/cards/000288/card1760.html |title=図書カード：ルバイヤート |publisher=Aozora.gr.jp |date=21 July 2006 |accessdate=11 April 2013}}</ref> Historically, the first attempt is 6 poems translated by [[Kambara Ariake]] in 1908.<ref name="ogawa" /> In 1910, Kakise Hikozo translated 110 poems from the 5th edition of FitzGerald's translation.<ref name="ogawa" /> The first translation from Persian into the [[classical Japanese language]] was made by a linguist Shigeru Araki in 1920.<ref name="ogawa" /> Among other various translations, Ogawa highly evaluates Ryo Mori ([[:ja:森亮]])'s one produced in 1931.<ref name="ogawa" /> * [[Naum Faiq]], A prominent [[Assyrian people|Assyrian]] journalist and author translated the quatrains into [[Syriac language|Syriac]]. The translation exist in its manuscript form and remains unpublished. * In [[Ethiopian]] all of Rubaiyat of Omar Khayyam are under [[Amharic language]] on Ethiopian university. you could read itinerary of [[Houshang Shamee]] to [[Africa]]. * In [[Icelandic language|Icelandic]] Magnús Ásgeirsson translated the Rubaiyat in 1935. There was an earlier translation by [[Einar Benediktsson]] in 1921. ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist}} [[শ্ৰেণী:সংকলন]] [[শ্ৰেণী:কবিতা]] rnie8uhsk642fyf9oss72edd31j88j8 0 52405 603178 567256 2026-04-27T06:24:30Z যদুমণি 32127 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 603178 wikitext text/x-wiki {{আজিৰ দিনটো|27|04|117}} ==ঘটনাৱলী== * ১৫২৭ - বাবৰক দিল্লীৰ সম্ৰাট ঘোষণা কৰা হয়। * ১৮৬১ - আমেৰিকাৰ ৰাষ্ট্ৰপতি লিংকনে জেনেৰেল উইনফিল্ড স্কটক আদেশ জাৰি কৰি ফিলাডেলফিয়া আৰু ৱাশ্বিংটনৰ মাজৰ ৰিট অৱ হেবিয়াছ কৰ্পাছ যিকোনো সামৰিক লাইনত বা তাৰ ওচৰত স্থগিত ৰাখিবলৈ অনুমোদন জনায়। * ১৯৩৪ - [[ভাৰতীয় বিজ্ঞান একাডেমী]] প্ৰতিষ্ঠা কৰা হয়। * ১৯৬১ - নাছাই গামা ৰশ্মিৰ অধ্যয়নৰ বাবে এক্সপ্ল’ৰাৰ ১১ক পৃথিৱীৰ কক্ষপথত উৎক্ষেপণ কৰে। * ১৯৮৬ - প্ৰণৱ মুখাৰ্জীক কংগ্ৰেছৰপৰা ৬ বছৰৰ বাবে বহিষ্কাৰ কৰা হয়। * ১৯৯৩ - ৰাষ্ট্ৰীয় মহিলা পুঁজি গঠন কৰা হয়। * ১৯৯৪ - [[দক্ষিণ আফ্ৰিকা]]ৰ স্বাধীনতা দিৱস। * [[২০২৫]] – ভাৰতীয় নৌসেনাই দীঘলপৰিসৰৰ ক্ষেপণাস্ত্ৰ পৰীক্ষা কৰে, আৰু প্ৰধানমন্ত্ৰী মোদীয়ে পাকিস্তানৰ বিৰুদ্ধে সন্ত্ৰাসবাদ সমৰ্থনৰ অভিযোগ তোলে।<ref>{{Cite web |title=India test-fires missiles after deadly Kashmir attack, tensions rise |url=https://www.theguardian.com/world/2025/apr/27/india-test-fires-missiles-tensions-rise-pakistan-kashmir-attack |access-date=28 April 2025 |website=The Guardian |language=en}}</ref> ==জন্ম== * ১৫৯৩ - মুমতাজ মহল, ১৬২৮ চনৰ ১৯ ​​জানুৱাৰীৰপৰা ১৬৩১ চনৰ ১৭ জুনলৈকে মোগল সম্ৰাট শ্বাহজাহানৰ পত্নী হিচাপে মোগল সাম্ৰাজ্যৰ ৰাণী। * ১৯১২ - [[জোহৰা ছেহগল]], ভাৰতীয় অভিনেত্ৰী, নৃত্যশিল্পী। * ১৯১৩ - ফিলিপ এবেলছন, এজন আমেৰিকান পদাৰ্থবিজ্ঞানী, বৈজ্ঞানিক সম্পাদক আৰু বিজ্ঞান লেখক। * ১৯২০ - মণিভাই ভীমভাই দেশাই, এজন ভাৰতীয় সমাজ কৰ্মী আৰু মহাত্মা গান্ধীৰ সহযোগী আছিল। * ১৯২৯ - জয়দেৱ দেশাই, এজন ভাৰতীয় যোগ গুৰু, গৱেষক, লেখক, শিক্ষাবিদ, আৰু দ্য যোগ ইনষ্টিটিউটৰ সভাপতি। * ১৯৪৬ - প্ৰসন্ন কুমাৰ পটাছানী, এগৰাকী ভাৰতীয় অধিবক্তা, দাৰ্শনিক, কবি, আৰু লোকসভাৰ প্ৰাক্তন সদস্য। * ১৯৪৮ - হৰিশ ৰাৱাট, ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ দলৰ নেতা। ২০১৪ চনৰপৰা ২০১৭ চনলৈ উত্তৰাখণ্ডৰ মুখ্যমন্ত্ৰী হিচাপে থকা ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ। * ১৯৭৬ - [[:en:Faisal_Saif|ফৈজল ছৈফ]], এগৰাকী ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক, চিত্ৰনাট্যকাৰ, আৰু চলচ্চিত্ৰ সমালোচক * ১৯৮৩ - [[ক'কে]], স্পেইনৰ পেছাদাৰী ফুটবল খেলুৱৈ। == মৃত্যু == * ১৯৩০ - টি.কে. মাধৱন, এজন ভাৰতীয় সমাজ সংস্কাৰক, আৰু সাংবাদিক আছিল। * ১৯৬০ - ৰাজশেখৰ বসু, এজন বঙালী লেখক, ৰসায়নবিদ, আৰু অভিধানকাৰ।   ১৯৫৬ চনত পদ্মভূষণ বঁটা লাভ কৰে। * ২০০৯ - [[ফিৰোজ খান]], ভাৰতীয় অভিনেতা। * ২০০৯ - জিয়াউৰ ৰহমান, ভাৰতীয় চিকাৰী। * ২০১৭- [[দিলীপ কুমাৰ বৰুৱা]], শিক্ষাবিদ, লেখক আৰু অৰ্থনীতিবিদ। * ২০১৭- [[বিনোদ খান্না]], ভাৰতীয় অভিনেতা। * ২০২১ - মনোজ দাস, ভাৰতীয় লেখক। == দিৱস == * বিশ্ব গ্ৰাফিক ডিজাইন দিৱস। * মুক্তি দিৱস ([[দক্ষিণ আফ্ৰিকা]])। * বিশ্ব টেপিৰ দিৱস: এই দিৱসটো টেপিৰ, ইয়াৰ সংৰক্ষণ, বন্যপ্ৰাণীত ইহঁতে সন্মুখীন হোৱা ভাবুকিৰ বিষয়ে সজাগতা সৃষ্টিৰ বাবে উৎসৰ্গিত কৰা হয়। টেপিৰ হৈছে মধ্য আৰু দক্ষিণ আমেৰিকাৰ লগতে দক্ষিণ-পূব এছিয়াতো পোৱা বৃহৎ, তৃণভোজী স্তন্যপায়ী প্ৰাণী। * [[দক্ষিণ আফ্ৰিকা]] স্বাধীনতা দিৱস। * নেদাৰলেণ্ডৰ ৰজা দিৱস (কনিংছডাগ): পূৰ্বতে ৰাণী দিৱস বুলি জনাজাত এই ৰাষ্ট্ৰীয় বন্ধৰ দিনটোত নেদাৰলেণ্ডৰ ৰজা উইলেম-আলেকজেণ্ডাৰৰ জন্মদিন পালন কৰা হয়। ইয়াত ৰাস্তাৰ বজাৰ, কনচাৰ্ট, পৰম্পৰাগত ডাচ উদ্‌যাপনকে ধৰি দেশজুৰি উদ্‌যাপন কৰা হয়। ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} == বাহ্যিক সংযোগ == {{commons|Category:27 April|২৭ এপ্ৰিল}} * [http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/april/27 বিবিচি: এই দিনত] ---- {{Months}} 02os5tsld21gz6tfcyccc2rjaicsovz 0 53581 603111 440792 2026-04-27T03:11:57Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 603111 wikitext text/x-wiki {{Assamesecalendar|30|month=আঘোণ|monthstart=17 November 2024|float={{{float|right}}}|clear={{{clear|none}}}}} '''আঘোণ''' মাহ অসমীয়া বৰ্ষপঞ্জীৰ অষ্টম মাহ। এই মাহৰ আন এটি নাম হৈছে মাৰ্গশীৰ্ষ।<ref>{{Cite web |title=আৰ্কাইভ কপি |url=http://www.hindunet.org/ |access-date=2019-09-14 |archivedate=2019-02-20 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190220171335/https://hindunet.org/ |deadurl=yes }}</ref> মৃগশিৰা নক্ষত্ৰৰ নামেৰে এই মাহৰ নাম 'মাৰ্গশীৰ্ষ' হৈছে। এই সময়ত খেতি পথাৰ বোৰ পকা ধানেৰে শোভিত হৈ পৰে। অসমীয়া পৰম্পৰা অনুসৰি সেয়ে এই মাহ ধান চপোৱাৰ সময়।<ref>https://www.newsnextone.com/aghoon-assamese-peple-</ref> নামনি অসমৰ কোনো কোনো অঞ্চলত ধৰ্মীয় বিশ্বাসৰ লগত সম্বন্ধ নথকা ‘মহোহো’ উৎসৱ আঘোণ মাহৰ পূৰ্ণিমাৰ ৰাতি পালন কৰা হয়।<ref>https://www.newsnextone.com/aghoon-assamese-peple-</ref> আঘোণ মাহত পালন কৰা হয় অন্যান্য আনুষংগিক অনুষ্ঠান সমূহ হৈছে- লখিমী অনা, লখিমী আদৰা, [[ন-খোৱা উৎসৱ]] ইত্যাদি।<ref>{{Cite web |title=আৰ্কাইভ কপি |url=https://janambhumi.in/VFZSVk1rNXFhejA9/%E0%A6%86%E0%A6%98%E0%A7%8B%E0%A6%A3.html |access-date=2019-09-14 |archivedate=2020-09-29 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200929150938/https://janambhumi.in/VFZSVk1rNXFhejA9/%E0%A6%86%E0%A6%98%E0%A7%8B%E0%A6%A3.html |deadurl=yes }}</ref> [[File:Rice Crop at it's ripen stage..JPG|250px|right|ডিচেম্বৰ মাহত পকা ধানৰ চিত্ৰ]] আঘোণ, [[অসমীয়া]] পঞ্জিকাৰ বাৰটা মাহ, ক্ৰমে [[ব'হাগ]], [[জেঠ]], [[আহাৰ]], [[শাওণ]], [[ভাদ]], [[আহিন]], [[কাতি]], [[আঘোণ]], [[পুহ]], [[মাঘ]], [[ফাগুন]] আৰু [[চ'ত]]ৰ অন্যতম।<ref name="assamese-months">{{cite web | url=http://hindupad.com/assamese-months/ | title=Assamese months names}}</ref> আঘোণ মাহত ৩০ দিন থাকে।<ref name="বৰকটকী">বৰকটকী কোম্পানী, যোৰহাট</ref> আঘোণ মাহৰ আৰম্ভণিত [[হেমন্ত]] ঋতুৰ দ্বিতীয় সপ্তাহ চলি থাকে। বঙালী বৰ্ষপঞ্জী মতে এই আঘোণ মাহক 'অগ্ৰহায়ণ' বুলি কোৱা হয়। ইয়াক পূৰ্বতে বছৰৰ প্ৰথম মাহ বুলি ধৰা হৈছিল। 'অগ্ৰ' শব্দৰ অৰ্থ 'প্ৰথম' আৰু 'হায়ণ' শব্দৰ অৰ্থ 'বছৰ'। বছৰৰ প্ৰথমতে আৰম্ভ হোৱা মাহ হিচাপে এই মাহৰ নাম 'অগ্ৰহায়ণ' ৰখা হৈছিল। "অগ্ৰহায়ণ" শব্দৰ আভিধানিক অৰ্থ হ'ল বছৰৰ শ্ৰেষ্ঠ ব্ৰীহি (ধান) উৎপন্ন হোৱা সময়। জনবিশ্বাস মতে আঘোণ মাহ বিবাহৰ পক্ষে বিশেষ শুভ মাহ। পশ্চিমবঙ্গৰ লোকসমাজে আঘোণ মাহক 'লক্ষ্মীৰ মাহ' বুলি কয়।<ref>''বঙালীৰ লোকসংস্কৃতিৰ বিশ্বকোষ'', ড. দুলাল চৌধুৰী সম্পাদিত, একাডেমী অফ ফোকলোৰ, কলকাতা, ২০০৪, পৃ. ২৫৭</ref> == অন্য পঞ্জিকাত আঘোণৰ সমসাময়িক মাহ == অসমীয়া পঞ্জিকাত আঘোণ মাহ চলি থাকোঁতে [[গ্ৰেগৰিয়ান বৰ্ষপঞ্জী|গ্ৰেগৰিয়ান পঞ্জিকা]]ত [[নৱেম্বৰ]] আৰু [[ডিচেম্বৰ]] মাহ হয়। আঘোণ নৱেম্বৰৰ ১৮ বা ১৯ তাৰিখত আৰম্ভ হয় আৰু ডিচেম্বৰৰ মধ্যলৈকে থাকে।<ref name="বৰকটকী"/> আঘোণ মাহ চলি থকাৰ সময়ত অন্য কিছু ভাৰতীয় হিন্দু পঞ্জিকাত [[কাতি মাহ|কাৰ্তিক]] মাহ চলি থাকে।<ref name="assamese-months"/> ==উৎসৱ-পৰ্ব, দিৱস আদি== ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:অসমীয়া মাহ]] spal37sif1m1qczyb9cc4ijgcbd7qj5 0 58994 603091 484968 2026-04-26T21:20:49Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 603091 wikitext text/x-wiki {{infobox officeholder | name = অনু আগা | image =Anu Aga.jpg | alt = | caption = | office1 = ৰাজ্য সভাৰ সাংসদ (মনোনীত) | constituency1 = | term_start1 = ২৭ এপ্ৰিল ২০১২ | term_end1 = ২৬ এপ্ৰিল ২০১৮ | predecessor1 = | successor1 = | office2 = সদস্য, <br /> ৰাষ্ট্ৰীয় উপদেষ্টা পৰিষদ | term_start2 = ২০১০ | term_end2 = ২০১৪ | predecessor2 = | successor2 = | birth_date = {{birth date and age|df=yes|1942|08|03}} | birth_place = [[মুম্বাই]],ভাৰত | death_date = <!-- {{death date and age|df=yes|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} --> | death_place = | nationality = ভাৰতীয় |residence = [[পুণে]],ভাৰত | alma_mater = ছেইণ্ট জেভিয়াৰ্ছ কলেজ,মুম্বাই<br>টাটা সমাজ বিজ্ঞান প্ৰতিষ্ঠান | other_names = | occupation = প্ৰাক্তন অধ্যক্ষ, থাৰ্মেক্স লিমিটেড,সমাজকৰ্মী }} '''অনু আগা''' ({{Lang-en|Anu Aga}}; জন্ম ১৯৪২) হৈছে এগৰাকী ভাৰতীয় বিলিয়নাৰ, উদ্যোগী মহিলা, এগৰাকী সমাজকৰ্মী, [[ৰাজ্যসভা]]ৰ মনোনীত সাংসদ। শক্তি আৰু পৰিৱেশ অভিযান্ত্ৰিকৰ কোম্পানী থাৰ্মেক্স লিমিটেডৰ অধ্যক্ষা হিচাপে তেখেতে ১৯৯৬ চনৰ পৰা ২০০৪ চনলৈ কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল।<ref>{{Cite news|url=https://www.forbes.com/profile/anu-aga|title=Anu Aga|last=|first=|date=March 6, 2018|work=Forbes|accessdate=2018-08-22|language=en}}</ref><ref>{{cite news |title= Anu Aga passes Thermax baton to new chairperson|url=http://www.indianexpress.com/oldStory/56382/ |publisher=[[Indian Express]] |date=5 October 2004 }}</ref> আঠগৰাকী ধনাঢ্য ভাৰতীয় নাৰীৰ তালিকাত তেখেতে স্থানলাভ কৰিছিল। ২০০৭ চনত [[ফ'ৰ্বছ্]] আলোচনীয়ে যুগুত কৰা 'ভাৰতৰ ৪০ গৰাকী প্ৰতিপত্তিশালী ব্যক্তি'ৰ তালিকাতো অনু আগাই স্থান লাভ কৰিছিল।<ref name=fo>{{cite web |title= India's Richest |url=https://www.forbes.com/lists/2007/77/biz_07india_Indias-Richest_Rank_2.html |date=14 November 2007 |publisher=[[Forbes.com]]|page=2}}</ref><ref>{{cite news |title=Anu Aga and triumph of the spirit |url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/Anu-Aga-and-triumph-of-the-spirit/articleshow/484592.cms |publisher=[[The Times of India]] |date=9 February 2004 |first1=Pooja |last1=Vashisht}}</ref> ASSOCHAM (The Associated Chambers of Commerce of India)ৰ সৰ্বভাৰতীয় নাৰী গোটে তেখেতক 'দশকটোৰ সফল মুম্বাইৰ নাৰী' সন্মানেৰে বিভূষিত কৰে।<ref>{{cite news|title=Women of the Decade |url=http://www.afternoondc.in/city-news/women-of-the-decade/article_99847/ |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140219114553/http://www.afternoondc.in/city-news/women-of-the-decade/article_99847 |archivedate=19 February 2014 }}</ref> থাৰ্মেক্সৰ পৰা অৱসৰ গ্ৰহণ কৰাৰ পাছত, অনু আগাই সামাজিক কৰ্মত আত্মপ্ৰকাশ কৰে। সামাজিক কৰ্মৰ বাবে ২০১০ চনত তেখেতক ভাৰত চৰকাৰে [[পদ্মশ্ৰী]] সন্মান যাঁচে।<ref>{{cite press release |title=This Year's Padma Awards announced |url=http://www.pib.nic.in/release/release.asp?relid=57307 |publisher=[[Ministry of Home Affairs (India)|Ministry of Home Affairs]] |date=25 January 2010 }}</ref> বৰ্তমান তেখেত 'ভাৰতৰ কাৰণে শিকোৱা' (Teach For India) অনুষ্ঠানটোৰ অধ্যক্ষা।<ref>{{cite web|url=http://www.teachforindia.org/about/board-of-directors.php |title=Archived copy |accessdate=2012-03-03 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120311232126/http://www.teachforindia.org/about/board-of-directors.php |archivedate=11 March 2012 |df=dmy }}</ref> ২০১২ চনৰ ২৬ এপ্ৰিলত তেখেত [[ৰাজ্যসভা]]ৰ এগৰাকী সাংসদ হিচাপে মনোনীত হয়। মনোনীত কৰা ৰাষ্ট্ৰপতিগৰাকী হৈছে [[প্ৰতিভা পাটিল]]।<ref>{{cite web | title = Nominated (Rajya Sabha) - Statement as on 03/02/2014 | publisher = Govt. of India | url = http://mplads.nic.in/rshtml/rsanst00.htm | accessdate = 2014-02-04 | archive-url = https://web.archive.org/web/20140222002503/http://mplads.nic.in/rshtml/rsanst00.htm | archive-date = 22 February 2014 | url-status = dead | archivedate = 2014-02-22 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20140222002503/http://mplads.nic.in/rshtml/rsanst00.htm | deadurl = yes }}</ref> == প্ৰাৰম্ভিক জীৱন আৰু শিক্ষা == ১৯৪২ চনৰ ৩ আগষ্টত এটা পাৰ্চী পৰিয়ালত অনু আগাৰ জন্ম হৈছিল।<ref>{{Cite web|url=https://www.thequint.com/videos/2017/08/03/anu-aga-thermax-birthday-rahul-bajaj|title=On Anu Aga’s Birthday, a Message From Her Close Friend Rahul Bajaj|website=The Quint|language=en|accessdate=2019-01-03}}</ref>জন্মস্থান আছিল [[মুম্বাই]]।<ref>https://archive.india.gov.in/govt/rajyasabhampbiodata.php?mpcode=2227{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name="Anuaga" /> অনু আগাই মুম্বাইস্থিত চেইণ্ট জেভিয়াৰ্ছ কলেজৰ পৰা অৰ্থনীতিত স্নাতক ডিগ্ৰী অৰ্জন কৰে।<ref>{{cite news|title= St Xavier’s past, present, future...|url= http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2010-01-05/bollywood/28139734_1_memory-lane-alma-mater-alumni|publisher= [[The Times of India]]|date= 5 January 2010|access-date= 2020-04-18|archivedate= 2011-08-11|archiveurl= https://web.archive.org/web/20110811031713/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2010-01-05/bollywood/28139734_1_memory-lane-alma-mater-alumni|deadurl= yes}}</ref> তাৰপিছত মুম্বাইৰে প্ৰসিদ্ধ টাটা সমাজ বিজ্ঞান প্ৰতিষ্ঠানৰ পৰা চিকিৎসা আৰু মনোবৈজ্ঞানিক সামাজিক কৰ্মত স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী অৰ্জন কৰে। তেখেত এগৰাকী ফুলব্ৰাইট স্কলাৰো আছিল আৰু আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰত চাৰিমাহ অধ্যয়ন কৰিছিল।<ref name="Anuaga">{{cite web | url=https://www.hurunindia.net/single-post/2017/09/07/Anu-Aga | title=Anu Aga | accessdate=18 April 2020 }}{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == কৰ্মজীৱন == অনু আগাই ১৯৮৫ চনত থাৰ্মেক্সত যোগদান কৰে। ১৯৯১ চনৰ পৰা ১৯৯৬ চনলৈ তেখেতে এইটো প্ৰতিষ্ঠানত মানৱ কল্যাণ বিভাগটোৰ গুৰু দায়িত্ব চম্ভালে। পতি ৰোহিণ্টন আগাৰ মৃত্যুৰ পাছত অনু আগা থাৰ্মেক্সৰ অধ্যক্ষাৰ পদত অধিষ্ঠিত হয় আৰু ২০০৪ চনত সেই পদৰ পৰা অৱসৰ গ্ৰহণ কৰে। অনু আগাৰ পাছত তেখেতৰ জীয়েক মেহেৰ পুদুমজী সেই পদত বহে। অনু আগা প্ৰতিষ্ঠানটোৰ পৰিচালনা পৰিষদৰ লগত সংযুক্ত হৈ থাকে আৰু ভিন্ন সামাজিক কৰ্মত জড়িত হৈ পৰে।<ref name=fo/> ১৯৯০ চনত অনু আগাই "আকাংক্ষা" নামৰ এটা সংস্থা প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। 'আকাংক্ষা' হৈছে এটা বেচৰকাৰী অলাভজনক সংস্থা যিয়ে মুম্বাইৰ বস্তি এলেকাত থকা দৰিদ্ৰ আৰু দুৰ্ভগীয়া শিশুক শিক্ষাদান কৰাৰ লগতে বৃত্তিমূলক সুবিধাৰ প্ৰদান কৰে। ২০০৮ চনত অনু আগাই 'ভাৰতৰ কাৰণে শিকোৱা' (Teach for India) প্ৰতিষ্ঠা কৰাত সহায় কৰে। তেখেত ইয়াৰ সহ-প্ৰতিষ্ঠাতা আছিল আৰু বৰ্তমান অনু আগা এই অনুষ্ঠানটোৰ অধ্যক্ষা। ২০১২ চনৰ ২৬ এপ্ৰিলত ৰাষ্ট্ৰপতি প্ৰতিভা পাটিলে অনু আগাক ৰাজ্য সভাৰ সাংসদৰূপে মনোনীত কৰে।<ref name=Anuaga/> থাৰ্মেক্সৰ সামাজিক পদক্ষেপমূলক সংস্থা (Thermax Social Initiative Foundation,TSIS)ৰ লগতো অনু আগা ঘনিষ্ঠভাৱে জড়িত। এই সংস্থাটোৱে "আকাংক্ষা" আৰু পৌৰ এলেকাৰ লগত সহযোগিতামূলকভাৱে নিম্ন-আয়বৰ্গীয় লোকৰ দুখনকৈ বিদ্যালয় তত্ত্বাৱধান কৰে।<ref name=ther/> == বঁটা আৰু সন্মান == * পদ্মশ্ৰী সন্মান, ২০১০ চনত। * ২০১৫ চনত MAEER’s MIT groupৰ পৰা জীৱনজোৰা সাধনাৰ বঁটা। * ২০১১ চনত ফ'ৰ্বছ্ আলোচনীয়ে যুগুতোৱা "প্ৰতিপত্তিশালী ভাৰতীয়"ৰ তালিকাত ৭৯তম স্থান দখল।<ref name="ther">{{cite web | url=https://www.ndtv.com/people/who-is-anu-aga-478989 | title=Who is Anu aga | publisher=NDTV | date=27-04-2012 | accessdate=18 April 2020}}</ref> * থাৰ্মেক্সৰ বিকাশ, উদ্ভাৱনশীলতা আৰু নেতৃত্বৰ বাবে Frost & Sullivanৰ পৰা বঁটা লাভ।<ref>https://www.thermaxglobal.com/about-us/awards/</ref> * ২০১৯ চনত ইটিপ্ৰাইমৰ পৰা জীৱনজোৰা সাধনাৰ বঁটা।<ref>https://economictimes.indiatimes.com/news/company/corporate-trends/coronavirus-pandamic-larsen-toubro-contributes-rs-150-crore-to-pm-cares-fund/videoshow/74886661.cms</ref> == ব্যক্তিগত জীৱন == হাৰ্ভাৰ্ড বিজিনেছ স্কুলৰ স্নাতক ৰোহিণ্টন আগাৰ সৈতে অনু আগাৰ বৈবাহিক জীৱন আৰম্ভ হয়। কন্যা মেহেৰ আৰু ল'ৰা কুৰুষ তেওঁলোকৰ সন্তান। ১৯৯৬ চনত হৃদযন্ত্ৰৰ ক্ৰিয়া বন্ধ হৈ স্বামী ৰোহিণ্টন আগাৰ হঠাতে মৃত্যু ঘটে। তাৰ ঠিক এক-ডেৰ বছৰৰ পাছতেই তেওঁৰ পঁচিশ বছৰীয়া পুত্ৰ কুৰুষেও অকাল মৃত্যুক সাবটি লয়।<ref>{{cite web |title=Anu Aga: A House by the River |url=http://business.in.com/column/zen-garden/anu-aga-a-house-by-the-river/2362/1 |date=21 July 2009 |publisher=Forbes India |page= |access-date=18 April 2020 |archivedate=24 July 2009 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090724140636/http://business.in.com/column/zen-garden/anu-aga-a-house-by-the-river/2362/1 |deadurl=yes }}</ref><ref>{{cite news |title=Fitness – executive style |url=http://www.blonnet.com/canvas/2002/10/26/stories/2002102600010200.htm |publisher=[[Business Line]] |date=26 October 2002 |access-date=18 April 2020 |archivedate=9 February 2009 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090209202558/http://blonnet.com/canvas/2002/10/26/stories/2002102600010200.htm |deadurl=yes }}</ref> বৰ্তমান তেখেত মহাৰাষ্ট্ৰৰ পুণেত বাস কৰে।<ref>[http://www.harmonyindia.org/hportal/VirtualPageView.jsp?page_id=1412 Silk & steel: Anu Aga] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716083832/http://www.harmonyindia.org/hportal/VirtualPageView.jsp?page_id=1412 |date=16 July 2011 }} Harmony India.</ref> তেখেতৰ জীয়েক মেহেৰ পুদুমুজী হৈছে থাৰ্মেক্সৰ বৰ্তমানৰ অধ্যক্ষা। মাকে অৱসৰ লোৱাৰ পাছত ২০০৪ চনত মেহেৰ এই পদত বহে। লণ্ডনৰ ইম্পিৰিয়েল বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তিবিদ্যা কলেজৰ পৰা মেহেৰে ৰাসায়নিক অভিযান্ত্ৰিকত স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী লৈ ১৯৯০ চনৰ ছেপ্টেম্বৰত থাৰ্মেক্সত যোগদান কৰে।<ref>https://prabook.com/web/meher.pudumjee/725848</ref> == তথ্যসংগ্ৰহ == {{Reflist|30em}} == বাহ্যিক সংযোগ == * [http://www.thermaxindia.com/About-Us/Heritage-and-Values/Founding-Family.aspx অনু আগা –অধ্যক্ষা পৰিচিতি] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150518233924/http://www.thermaxindia.com/about-us/heritage-and-values/founding-family.aspx |date=2015-05-18 }} থাৰ্মেক্স ইণ্ডিয়া [[শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ব্যৱসায়ী]] [[শ্ৰেণী:সমাজকৰ্মী]] [[শ্ৰেণী:পদ্মশ্ৰী বঁটা বিজয়ী]] [[শ্ৰেণী:বিংশ শতিকাৰ ভাৰতীয় মহিলা বিজ্ঞানী]] 0zkn7or5g5wlf45v0ygigxe6tah5igw 0 68097 603181 517444 2026-04-27T06:56:05Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 603181 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = আলিয়া ভাট | image = Alia Bhatt grace the screening of Netflix’s film Guilty (2) (cropped).jpg | image_size = | caption = নেটফ্লিক্সৰ ছবি 'গিল্টি'ৰ প্ৰদৰ্শনীৰ সময়ত আলিয়া ভাট | birth_date = {{birth date and age |df=yes|1992|3|15}} | birth_place = বোম্বাই, ভাৰত | citizenship = ব্ৰিটিছ<ref name="BritishCitizen">{{cite news|last1=Singh|first1=Prashant|title=Alia Bhatt can't vote in 2014, encourages youth to cast their votes|url=http://www.hindustantimes.com/entertainment/alia-bhatt-can-t-vote-in-2014-encourages-youth-to-cast-their-votes/story-O0cEnVn13dMi85tnQIiJmK.html|work=Hindustan Times|access-date=5 June 2016|date=3 April 2014|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160713192416/http://www.hindustantimes.com/entertainment/alia-bhatt-can-t-vote-in-2014-encourages-youth-to-cast-their-votes/story-O0cEnVn13dMi85tnQIiJmK.html|archive-date=13 July 2016}}</ref> | occupation = {{hlist|অভিনেত্ৰী|গায়িকা}} | other_names = | years_active = ২০১২–বৰ্তমান | parents = [[মহেশ ভট্ট]]<br/>[[ছোনী ৰাজদান]] | notable_works = {{hlist|হাইৱে|উড়তা পঞ্জাব|ৰাজী|গালি বয়}} | awards = {{hlist|ফিল্মফেয়াৰ|আইফা}} }} '''আলিয়া ভাট''' ({{lang-en|Alia Bhatt}}; জন্ম: ১৫ মাৰ্চ ১৯৯২) হৈছে এগৰাকী ভাৰতীয় অভিনেত্ৰী আৰু গায়িকা। তেখেত ভাৰতৰ লগতে ব্ৰিটেইনৰ নাগৰিকত্বৰ অধিকাৰী। আলিয়াৰ সৰহভাগ কৰ্ম হিন্দী ছবি জগতত আবদ্ধ। <!-- Please do not change; she has stated that she is a British citizen --> ২০১৯ বৰ্ষৰ সৰ্বাধিক উপাৰ্জনকাৰী অভিনেত্ৰীৰ ভিতৰত অন্যতম আলিয়াই এতিয়ালৈকে চাৰিটা ফিল্মফেয়াৰ বঁটাৰ লগতে অনেক বঁটা-সন্মান আৰু স্বীকৃতি অৰ্জন কৰিছে। ২০১৭ চনত ফৰ্বছ-এছিয়াই যুগুত কৰা 'ফৰ্বছ থাৰ্টি আণ্ডাৰ থাৰ্টি'ৰ তালিকাত আলিয়া অন্তৰ্ভুক্ত হৈছে। ইয়াৰ লগতে ফৰ্বছ-ইণ্ডিয়াৰৰ এশগৰাকী চেলেব্ৰিটিৰ তালিকাতো আলিয়াৰ নাম সংযোজিত হৈছে। বলিউডৰ খ্যাত ভাট পৰিয়ালত জন্মগ্ৰহণ কৰা আলিয়াই ছবিনিৰ্মাতা মহেশ ভাট আৰু অভিনেত্ৰী ছনি ৰাজদানৰ জীয়ৰী। ১৯৮৯ চনৰ থ্ৰিলাৰধৰ্মী ছবি 'সংঘৰ্ষ'ত প্ৰথমবাৰৰ বাবে আলিয়াই শিশু শিল্পী ৰূপে ভূমুকি মাৰে। কৰণ জোহৰৰ কিশোৰ-ড্ৰামা 'ষ্টুডেণ্ট অৱ দ্য ইয়েৰ' (২০১২) আছিল আলিয়াই শীৰ্ষ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰা প্ৰথমখন ছবি। পৰৱৰ্তী পৰ্যায়ত আলিয়াই ধৰ্মা প্ৰযোজনা গোষ্ঠীৰ উদ্যোগত নিৰ্মিত হোৱা বহুকেইখন ছবি যেনে, 'টু ষ্টেটছ্' (২০১৪), 'হাম্পটি শৰ্মা কি দুলহনীয়া'(২০১৪), 'বদ্ৰীনাথ কি দুলহনীয়া'(২০১৭), 'ডিয়েৰ জিন্দেগী'(২০১৬)ত অভিনয় কৰে। ২০১৪ চনৰ অপহৰণমূলক ড্ৰামা ছবি 'হাইৱে'ৰ বাবে ফিল্মফেয়াৰৰ পৰা সমালোচনাৰ শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰী বঁটা লাভ কৰে। ইয়াৰ লগতে 'উড়তা পঞ্জাব', 'ৰাজী', 'গালী বয়'ৰ বাবে অইন তিনিটা ফিল্মফেয়াৰৰ শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰীৰ বঁটা লাভ কৰে। ছবিত অভিনয় কৰাৰ উপৰি, আলিয়া ভাটৰ বস্ত্ৰ আৰু হাতমোনাৰ নিজস্ব ব্যৱসায় আছে। সমান্তৰালভাৱে আলিয়াৰ 'CoExist' নামৰ পাৰিপাৰ্শ্বিক উদ্যোগ এটাৰো প্ৰতিষ্ঠাতা। ২০১৭ চনত প্ৰতিষ্ঠিত হোৱা এইটো অনুষ্ঠানে ৰাস্তাত থকা জন্তুৰ কল্যাণৰ হকে কাম কৰি আহিছে।<ref name="CoExist">{{cite news | url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/alia-bhatt-stands-for-welfare-of-street-cats-dogs/articleshow/59752081.cms | work=The Times Of India | title=Alia Bhatt champions the welfare of street cats and dogs | date=25 July 2017 | access-date=7 February 2018 | url-status=live | archive-url=https://web.archive.org/web/20180208111828/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/alia-bhatt-stands-for-welfare-of-street-cats-dogs/articleshow/59752081.cms | archive-date=8 February 2018 | df=dmy-all }}</ref> ২০১৪ চনত কণ্ঠদান কৰা 'ছমজাৱা'কে ধৰি আলিয়াই এতিয়ালৈকে ছটাকৈ ছবিৰ গীতত কণ্ঠ নিগৰাইছে।<ref>{{cite web|title=Samjhawan (Unplugged by Alia Bhatt) [From "Humpty Sharma Ki Dulhania"] - Single|url=https://itunes.apple.com/in/album/samjhawan-unplugged-by-alia-bhatt-from-humpty-sharma/895407623|publisher=iTunes (Apple Inc.)|date=7 July 2014|access-date=7 February 2018|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20180208111828/https://itunes.apple.com/in/album/samjhawan-unplugged-by-alia-bhatt-from-humpty-sharma/895407623|archive-date=8 February 2018}}</ref> ==প্ৰাৰম্ভিক জীৱন== {{See also|ভট্ট পৰিয়াল}} ১৯৯৩ চনৰ ১৫ মাৰ্চত আলিয়া ভাটৰ জন্ম হৈছিল।<ref>{{cite news|last=Sharma|first=Sarika|title=Alia Bhatt celebrates birthday shooting for 'Humpty Sharma Ki Dulhania'|url=http://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/alia-bhatt-celebrates-birthday-shooting-for-humpty-sharma-ki-dulhania/|access-date=15 March 2014|work=The Indian Express|date=15 March 2014|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20140315132259/http://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/alia-bhatt-celebrates-birthday-shooting-for-humpty-sharma-ki-dulhania/|archive-date=15 March 2014}}</ref><ref>{{cite news|last=Saxena|first=Kashika|title=I am sometimes retarded, sometimes composed: Alia Bhatt|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news-interviews/I-am-sometimes-retarded-sometimes-composed-Alia-Bhatt/articleshow/23967163.cms|access-date=15 March 2014|newspaper=The Times of India|date=11 October 2013|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20180112111122/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news-interviews/I-am-sometimes-retarded-sometimes-composed-Alia-Bhatt/articleshow/23967163.cms|archive-date=12 January 2018}}</ref> জন্মস্থান আছিল বোম্বাই। পিতৃ আছিল বলিউডৰ যশস্বী ছবি-নিৰ্মাতা মহেশ ভাট আৰু মাতৃ আছিল অভিনেত্ৰী ছনি ৰাজদান। পিতৃ হৈছে গুজৰাটী জাত্যাংশৰ আৰু<ref>{{cite news|last=Gupta|first=Priya|title=I have great reverence for women: Mahesh Bhatt|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/bollywood/news-interviews/I-have-great-reverence-for-women-Mahesh-Bhatt/articleshow/18006519.cms?referral=PM|work=The Times of India|access-date=8 March 2014|date=14 January 2013|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160122015006/http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/bollywood/news-interviews/I-have-great-reverence-for-women-Mahesh-Bhatt/articleshow/18006519.cms?referral=PM|archive-date=22 January 2016}}</ref><ref>{{cite web|last=Varma|first=Lipika (13 April 2014)|title=State of affairs: Arjun Kapoor and Alia Bhatt|url=http://www.deccanchronicle.com/140413/entertainment-bollywood/article/state-affairs-arjun-kapoor-and-alia-bhatt|work=Deccan Chronicle|access-date=16 April 2014|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20140415195251/http://www.deccanchronicle.com/140413/entertainment-bollywood/article/state-affairs-arjun-kapoor-and-alia-bhatt|archive-date=15 April 2014|date=13 April 2014}}</ref> আৰু মাতৃ হৈছে কাশ্মিৰী পণ্ডিত আৰু জাৰ্মান বংশদ্ভূত।<ref>{{cite tweet|user=Soni_Razdan |title=@PoojaB1972 @MaheshNBhatt @AdrianMLevy I'm half Kashmiri Pandit and Half German..also an atheist and have not imposed any faith on my kids|number=404503733880385536|date=23 November 2013 |access-date=18 January 2014}}</ref><ref>{{cite web|last=Shedde|first=Meenakshi|date=17 February 2014|title=Berlin diary: Alia Bhatt's family connection to the German city|url=http://www.firstpost.com/bollywood/berlin-diary-alia-bhatts-berlin-connection-even-before-highway-1393603.html|work=Firstpost|access-date=8 March 2014|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20140221083400/http://www.firstpost.com/bollywood/berlin-diary-alia-bhatts-berlin-connection-even-before-highway-1393603.html|archive-date=21 February 2014}}</ref><ref>{{cite web|last=Dubey|first=Bharati (12 February 2014)|title=Alia Bhatt's German roots|url=http://www.mid-day.com/articles/alia-bhatts-german-roots/15089076|work=Mid-Day|access-date=8 March 2014|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20140305080227/http://www.mid-day.com/articles/alia-bhatts-german-roots/15089076|archive-date=5 March 2014|date=12 February 2014|archivedate=5 March 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140305080227/http://www.mid-day.com/articles/alia-bhatts-german-roots/15089076|deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite web|last=Dutta|first=Pradeep (30 January 2001)|title=I'll voice the worries of Kashmiri Pandits'|url=http://expressindia.indianexpress.com/news/ie/daily/20010130/ian30059.html|work=Indian Express|access-date=8 March 2014|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20131014224331/http://expressindia.indianexpress.com/news/ie/daily/20010130/ian30059.html|archive-date=14 October 2013}}</ref> আলিয়াই ব্ৰিটেইনৰো নাগৰিকত্ব অৰ্জন কৰিছে।<ref name="BritishCitizen"/> আলিয়াৰ জ্যেষ্ঠ ভগ্নীৰ নাম হৈছে শ্বাহীন।<ref>{{cite web |last=Sharma |first=Neha (2 May 2010) |title=Another Bhatt on the block |url=http://www.hindustantimes.com/news-feed/archives/another-bhatt-on-the-block/article1-538439.aspx |work=Hindustan Times |access-date=29 March 2014 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140317053438/http://www.hindustantimes.com/news-feed/archives/another-bhatt-on-the-block/article1-538439.aspx |archive-date=17 March 2014 |archivedate=17 March 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140317053438/http://www.hindustantimes.com/news-feed/archives/another-bhatt-on-the-block/article1-538439.aspx |deadurl=yes }}</ref> আনহাতে [[পূজা ভাট]] আৰু ৰাহুল ভাট হৈছে আলিয়াৰ অৰ্ধ ভাই-ভগ্নী। অভিনেতা [[ইমৰাণ হাছমী]] আৰু পৰিচালক মোহিত ছুৰী হৈছে আলিয়াৰ পিতৃসম্বন্ধীয়। পৰিচালক মুকেশ ভাট হৈছে আলিয়াৰ খুড়ায়েক।<ref>{{cite news |url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/delhi-times/The-Saraansh-of-Mahesh-Bhatts-life/articleshow/34774326.cms |title=The Saraansh of Mahesh Bhatt's life |work=The Times of India |date=18 January 2003 |author=Anubha Sawhney |access-date=1 August 2012 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20121026121442/http://timesofindia.indiatimes.com/city/delhi-times/The-Saraansh-of-Mahesh-Bhatts-life/articleshow/34774326.cms |archive-date=26 October 2012 }}</ref> আলিয়াই যমনাবাই নাৰ্ছি স্কুলৰ পৰা শিক্ষাগ্ৰহণ কৰে।<ref>{{cite web|url= http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/Alia-Bhatt-Lesser-known-facts/criphotostory/47565521.cms|title= Alia bhatt lesser Known facts|work= The Times of India|url-status=live|archive-url= https://web.archive.org/web/20170317201643/http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/Alia-Bhatt-Lesser-known-facts/criphotostory/47565521.cms|archive-date= 17 March 2017|df= dmy-all}}</ref> তেনেই কম বয়সতে আলিয়াৰ মনত অভিনেত্ৰী হোৱাৰ বাসনা জাগ্ৰত হৈছিল। কিণ্ডাৰগাৰ্টেনত পঢ়ি থকাৰ সময়ত এটা কোৰাছত অভ্যাস কৰি থকাৰ সময়তে আলিয়াৰ প্ৰথমটো উপলব্ধি হৈছিল।<ref name="little">{{cite news |url=https://www.forbesindia.com/article/2014-celebrity-100/alia-bhatt-the-little-old-star/39209/1 |title=Alia Bhatt: The little old star |work=Forbes |last=Upadhyay |first=Karishma |date=18 December 2014 |access-date=16 May 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191202062406/http://www.forbesindia.com/article/2014-celebrity-100/alia-bhatt-the-little-old-star/39209/1 |archive-date=2 December 2019 |url-status=live }}</ref><ref name="rediff12">{{cite web |url=https://www.rediff.com/movies/slide-show/slide-show-1-interview-with-alia-bhatt/20120917.htm#1 |title=Alia Bhatt's silver screen debut |website=Rediff.com |last=Khilnani |first=Rohit |date=17 September 2012 |access-date=16 May 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171123154233/http://www.rediff.com/movies/slide-show/slide-show-1-interview-with-alia-bhatt/20120917.htm#1 |archive-date=23 November 2017 |url-status=live }}</ref> পৰৱৰ্তী কালত শ্যামক দাৱৰৰ নৃত্য প্ৰতিষ্ঠানত আলিয়াই নৃত্য-শিক্ষা ল'বলৈ আৰম্ভ কৰিছিল।<ref name="little"/>১৯৯৯ চনত পিতৃৰ দ্বাৰা পৰিচালিত ছবি 'সংঘৰ্ষ'ত মাত্ৰ পাঁচ বছৰ বয়সীয়া আলিয়াই এটি শিশুৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰে। তেখেতে [[প্ৰীতি জিণ্টা]]ৰ শৈশৱৰ চৰিত্ৰটো ৰূপায়ণ কৰিছিল।<ref>{{cite web |url=http://indiatoday.intoday.in/story/alia-bhatts-silver-screen-debut/1/197880.html |title=Alia Bhatt's silver screen debut |location=New Delhi |work=India Today |last1=Joshi |first1=Sonali |last2=Varma |first2=Lipika |date=28 May 2012 |access-date=1 August 2012 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20120804130849/http://indiatoday.intoday.in/story/alia-bhatts-silver-screen-debut/1/197880.html |archive-date=4 August 2012 }}</ref> নিজৰ অভিজ্ঞতাৰ বিষয়ে ক'বলৈ গৈ আলিয়াই মন্তব্য কৰে যে, “I don’t remember much of the shoot. I would go to the sets only for the food.”<ref name="little"/> ২০১২ চনত নিৰ্মিত হোৱা কৰণ জোহৰৰ ছবি 'ষ্টুডেণ্ট অৱ দ্য ইয়েৰ' আছিল আলিয়াৰ প্ৰথমখন ছবি। ছবিখনত আলিয়াই সিদ্ধাৰ্থ মলহোত্ৰা আৰু বৰুণ ধাৱানৰ সৈতে অভিনয় কৰিছিল।<ref>{{cite web |url=http://www.hindustantimes.com/Entertainment/Bollywood/The-new-stars-of-Bollywood/Article1-644946.aspx |title=The new stars of Bollywood |work=Hindustan Times |date=31 December 2010 |access-date=27 September 2012 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20121005081045/http://www.hindustantimes.com/Entertainment/Bollywood/The-new-stars-of-Bollywood/Article1-644946.aspx |archive-date=5 October 2012 |archivedate=5 October 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20121005081045/http://www.hindustantimes.com/Entertainment/Bollywood/The-new-stars-of-Bollywood/Article1-644946.aspx |deadurl=yes }}</ref> ছবিখনৰ বাবে ৫০০ গৰাকী ছোৱালীৰ সৈতে আলিয়াই অডিশ্যন দিছিল আৰু ১৬ কেজি ওজন কমোৱাৰ পাছত আলিয়াক চৰিত্ৰটোৰ বাব নিৰ্বাচিত কৰা হয়।<ref name="rediff12"/> ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== {{Commons category|Alia Bhatt|আলিয়া ভাট}} * {{Twitter|aliaa08}} * {{Instagram|aliaabhatt}} * {{IMDb name|1017633}} {{Filmfare Award for Best Actress}} {{FilmfareCriticsAwardBestActress|state=collapsed}} [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:যুক্তৰাজ্যৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় অভিনেত্ৰী]] [[শ্ৰেণী:হিন্দী চলচ্চিত্ৰৰ অভিনেত্ৰী]] [[শ্ৰেণী:ফিল্মফেয়াৰ বঁটা বিজয়ী]] l2qknsawo1c3gqmf0pbqxmwzpmxda36 1 69943 603235 273982 2026-04-27T10:54:57Z ~2026-25612-07 49653 /* অগ্নিৰ ডেউকা */ নতুন অনুচ্ছেদ 603235 wikitext text/x-wiki {{talk page}} == অগ্নিৰ ডেউকা == অগ্নিৰ ডেউকাৰ আলোচনা [[বিশেষ:বৰঙনিসমূহ/&#126;2026-25612-07|&#126;2026-25612-07]] ([[সদস্য বাৰ্তা:&#126;2026-25612-07|talk]]) 10:54, 27 April 2026 (ইউ.টি.চি.) 1wv5kvu16opzi3lpwnu9qiely6w3cjq 0 70819 603208 600261 2026-04-27T08:30:21Z KhiLanTzi 23530 NPOV চুতীয়া ৰাজ্যৰ কথা চুতীয়া ৰাজ্যৰ প্ৰবন্ধত লিখিব। উৎসত ঘূগুহা দৌলৰ কথা লিখিলেহে দিব নহলে নিজা গৱেষণা নকৰিব। 603208 wikitext text/x-wiki {{Infobox religious building | building_name = ঘুগুহা দৌল | image = Ghuguha dol and ruins 06.jpg | image_size = 250px | alt = | caption = ঘুগুহা দৌলৰ বাটচ'ৰা | map_type = | map_size = | map_caption = | location = গঙমুখ গাওঁ (বৰ্তমানৰ [[ধেমাজি জিলা]]ৰ ঘুগুহা) | coordinates = | latitude = 27.37 | longitude = 94.47 | coordinates_region = | religious_affiliation = লাংকুৰি [[ফুৰালুং ধৰ্ম]] (স্থাপনৰ সময়ৰ পৰা বৰ্তমানলৈ)<ref>[https://as.vikaspedia.in/education/9859b89ae9f0-9ac9c19f099e9cd99c9c0/9ae9ae9ae9ae বিকাশপেদিয়া, অসম চৰকাৰৰ টাই আহোম উন্নয়ণ পৰিষদৰ দ্বাৰা যুগুটোৱা তথ্য]</ref>, [[হিন্দু ধৰ্ম]] (১৯৫০ চনৰ পৰা) | region = লখিমপুৰৰপৰা ধেমাজি পোৱাৰ আগেয়ে ১৫ নং ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথৰপৰা চমৰাজান-নৰোৱাথান সংযোগী পথেৰে প্ৰায় ৫ কিলোমিটাৰ ভিতৰলৈ ঘুগুহা অঞ্চলত | state = [[অসম]] | district = [[ধেমাজি]] | founded_by = [[চুতণফা|শিৱসিংহ]] | year_completed = ১৮ শতিকাৰ আগভাগ |province=|status=|materials=বৰা চাউল,হাঁহৰ কণী|designated=|organizational_status=}} '''ঘুগুহা দৌল''' [[ধেমাজি জিলা|ধেমাজি জিলাৰ]] ঘুগুহা চাপৰি (মধ্যযুগৰ [[হাবুং]]ত<ref name="niyomiya barta">{{cite web |url=https://niyomiyabarta.com/special-writing/ghuguha-dol-heritage-tourism-potential/ |title=ঘূগুহা দ’ল : ঐতিহ্য–পর্যটনৰ সম্ভাৱনা |author=দীপামণি হাজৰিকা বৰুৱা |date=27 October 2024 |access-date=2026-04-04 |quote=দ'লৰ চৌহদত ছটা সৰু-বৰ পুখুৰী দেখিবলৈ পোৱা যায়। }}</ref><ref name="sentinel">{{cite news|url=https://www.sentinelassam.com/amp/story/news/plea-to-develop-habung-into-tourist-spot |title=Plea to develop Habung into tourist spot |author=Sentinel Digital Desk |date=29 September 2016 |access-date=2026-04-04 |quote=Ghuguha Dol is attached to Habung which can be made a tourist spot like Shiba Dol of Sivasagar.}}</ref>) অৱস্থিত এটা দৌল যি [[ফুৰালুং ধৰ্ম]]ৰ দেৱতা লাংকুৰিৰ আৰাধনাৰ বাবে স্থাপন কৰা হৈছিল।l<ref>[https://as.vikaspedia.in/education/9859b89ae9f0-9ac9c19f099e9cd99c9c0/9ae9ae9ae9ae বিকাশপেদিয়া, অসম চৰকাৰৰ টাই আহোম উন্নয়ণ পৰিষদৰ দ্বাৰা যুগুটোৱা তথ্য]</ref> আৰু পাছলৈ বিষ্ণু দৌল আৰু শিৱ দৌল হিচাপে ব্যৱহৃত হয়।<ref>{{cite web |url=https://niyomiyabarta.com/special-writing/ghuguha-dol-heritage-tourism-potential/ |title=ঘূগুহা দ’ল : ঐতিহ্য–পর্যটনৰ সম্ভাৱনা |author=দীপামণি হাজৰিকা বৰুৱা |date=27 October 2024 |access-date=2026-04-04 |quote=বর্তমান সময়ত বেছিকৈ শিৱদ'ল হিচাপেহে ব্যৱহৃত হোৱা দেখা যায়। }}</ref> কিছু উৎসৰ মতে এই দৌল [[চাওফা]] [[চ্যু-ডাং-ফা]]ই নিজৰ মাতৃ নাং ঘুগুহী কুঁৱৰীৰ স্মৃতিত তেওঁক ডাঙৰ দীঘল কৰা [[হাবুং]] অঞ্চলত স্থাপন কৰিছিল।<ref name="টাই">{{cite book | title=টাই সংস্কৃতিৰ ৰূপৰেখা | publisher=বনলতা | author=লীলা গগৈ | year=১৯৯৪ | pages=লেখকৰ একাষাৰ | isbn=81-7339-079-7}}</ref> <ref>{{cite web |title=District Disaster Management Plan Dhemaji |publisher=Government of Assam |url=https://asdma.assam.gov.in/sites/default/files/swf_utility_folder/departments/asdma_revenue_uneecopscloud_com_oid_70/menu/document/dhemaji_2025_26.pdf |access-date=30 March 2026 |quote=“It is believed that the shrine was constructed in memory of Ghuguhi, mother of Bamuni Konwar.” }}</ref><ref>{{cite web |title=Ghuguha Dol |publisher=India Unveiled |url=https://www.indiaunveiled.in/destination/ghuguha-dol |access-date=30 March 2026 |quote=“The shrine was constructed in memory of Ghuguhi, the mother of Bamuni Konwar.” }}</ref><ref name=":0">{{cite web |title=Dhemaji District |publisher=Assams.info |url=https://www.assams.info/places/dhemaji-district |access-date=30 March 2026 |quote=“Ghuguha Dol was constructed in memory of Ghuguhi, mother of Bamuni Konwar.” }} </ref>পুৰাতত্ত্ব বিভাগৰ অনুসৰি এই দৌল আহোম [[চাওফা]] [[চুতণফা]]ই নিজৰ ৰাণী অম্বিকা দেৱীৰ মৃত্যু স্থানত নিৰ্মাণ কৰিছিল<ref>https://culturalaffairs.assam.gov.in/portlet-innerpage/protected-archaeological-sites-and-monuments{{Dead link|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Ghuguha Doul is a brick built temple belonging to the Ahom age. It was erected by the Ahom king Siva Singha ( 1714 - 44 CE) in the name of Ambika Devi during the first part of the 18th century CE.]</ref> [[ধেমাজি]] চহৰৰ পৰা ২০ কি.মি.ৰ দক্ষিণ-পূব দিশত এই দৌল অৱস্থিত।<ref name="villageinfo">{{cite web|url=https://villageinfo.in/assam/dhemaji/dhemaji/ghuguha-chapori/|title=Ghuguha Chapori Village in Dhemaji, Assam |access-date=2026-04-04|quote=Ghuguha Chapori is a village in Dhemaji, Dhemaji, Assam (787058) ... Located 20 km from Dhemaji.}}</ref> <ref name="holidify">{{cite web|url=https://www.holidify.com/places/dhemaji/ghugulani-sightseeing-4544.html |title=Ghuguha Dol, Dhemaji | Photos, History, How to Reach |access-date=2026-04-04|quote=One can reach the temple by road, towards the south-east direction from Dhemaji at a distance of 20 Kms.}}</ref> {{Multiple image | align = center | total_width = 280 | image1 = Ghuguha dol and ruins 03.jpg | image2 = Ghuguha dol and ruins 07.jpg | image3 = Ghuguha Dol.jpg | image4 = ঘুগুহাদৌলৰ বাটচ'ৰা.jpg | image5 = Ghuguha dol and ruins 06.jpg | footer = ঘুগুহা দৌলৰ বিভিন্ন দৃশ্য }} ==ইতিহাস== লীলা গগৈয়ে আহোম যুগৰ দৌল দেৱালয়সমূহৰ বিষয়ে অধ্যয়ন কৰি তেওঁৰ টাই সংস্কৃতিৰ ৰূপৰেখা নামৰ গ্ৰন্থত যি সময় নিৰ্ধাৰণ কৰিছে, তাত কিছুসংখ্যত দৌল-দেৱালয় আৰু পুখুৰীৰ সময় নিৰ্ধাৰণ কৰিব পৰা নাযায় বুলি উল্লেখ কৰিছে। ঘুগুহা দৌলৰ নাম উক্ত সময় নিৰ্ধাৰণ কৰিব নোৱৰা তালিকাখনতে অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। অসম পুৰাতত্ত্ব বিভাগৰ অনুসৰি এই দৌল আহোম ৰজা [[চুতণফা|শিৱসিংহই]] নিজৰ ৰাণী অম্বিকা দেৱীৰ কাৰণে নিৰ্মাণ কৰিছিল<ref>https://culturalaffairs.assam.gov.in/portlet-innerpage/protected-archaeological-sites-and-monuments{{Dead link|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Ghuguha Doul is a brick built temple belonging to the Ahom age. It was erected by the Ahom king Siva Singha ( 1714 - 44 CE) in the name of Ambika Devi during the first part of the 18th century CE.]</ref> ==স্থাপত্য== {{Multiple image | align = center | direction vertical| total_width=800 | image1 =Ghuguha dol and ruins 03.jpg | caption1 = ঘুগুহা দৌলৰ ভগ্নাৱশেষ | image2 =Ghuguha dol and ruins 07.jpg | caption2 = দৌলটোক আগুৰি থকা বেৰৰ অংশ | image3 = Ghuguha Dol.jpg | caption3 = দৌলসহ চৌপাশ | image4 =ঘুগুহাদৌলৰ বাটচ'ৰা.jpg | caption4 =দৌললৈ সোমোৱাৰ বাটত আদৰণি তোৰণ}} দৌলটোৰ বাহিৰৰ বেৰসমূহ যথেষ্ট নষ্ট হৈছে। বেৰত কোনো ভাস্কৰ্য বৰ্তমান নাই। দৌলটো আঠকোণীয়াকৈ নিৰ্মিত। আনকি দৌলটো ওপৰলৈকে আঠকোণীয়াকৈ নিৰ্মাণ কৰা হৈছে। উচ্চতা প্ৰায় ৪৩ ফুট। মূল দৌলৰ লগতে লাগি থকা মণ্ডপটো ভাগিছে যদিও পুৰাতত্ত্ব বিভাগে কিছু মেৰামতি কৰিছে। দৌলটোৰ চৌহদত কেইবাটাও পুখুৰী আছে। প্ৰায় এশ বিঘাজোৰা এলেকাৰ চৌহদটোত গড় মৰাৰ চিনো ৰক্ষিত হৈ আছে। দৌলটো বহুকাল ধৰিহাবিয়ে আৱৰি থকাৰ বাবে অধিক ক্ষয়প্ৰাপ্ত হ’ল। দৌলত থকা মূৰ্তি মানে নি হাবিত পেলালে বুলি অনুমান কৰা হয়। ঘুগুহা দৌল যথেষ্ট ক্ষতিগ্ৰস্ত হৈছে। ইয়াৰ বেৰত ভাস্কৰ্যআছিল যদিও সম্পূৰ্ণ ধ্বংস হৈছে। কিন্তু মূল দৌলটো অক্ষত অৱস্থাত আছে। দৌলৰ ভিতৰভাগো চাব পাৰি। আঠকোণীয়া দৌলটোৰ কলচি এখন শৰাইৰ দৰে।<ref name="regun">{{cite book | title=মধ্যযুগ | publisher=নিৰীক্ষণ প্ৰকাশন | author=ৰেগন, ৰাজু ‍(সম্পাদক) | authorlink=ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ উত্তৰ পাৰত অৱস্থিত আহেম যুগৰ তিনিটা দৌল আৰু পৰ্যটনৰ সম্ভাৱনা- অৰিবন্দ ৰাজখোৱা | pages=95-98 | isbn=9789382723400}}</ref> ==বৰ্তমান অৱস্থা== ১৯৫০ চন মানৰপৰা ইয়াত শিৱপূজা অনুষ্ঠিত হৈ আহিছে। বৰ্তমান অসম চৰকাৰ পুৰাতত্ত্ব বিভাগে ঘুগুহা দৌলক পৰ্যটন ক্ষেত্ৰলৈ উন্নীত কৰিবৰ বাবে কিছুমান ব্যৱস্থা হাতত হৈছে। এটা সুন্দৰ বাটচ'ৰাকে ধৰি অতিথিশালা, ভোজনশালা আদি নিৰ্মাণ কৰি ঘুগুহা দৌলৰ সৌন্দৰ্য আৰু সুবিধা বৃদ্ধি কৰিছে। এই দৌলত শিৱ পূজাৰ ইতিহাস যুক্ত হৈ আছে।<ref name="regun"/> ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} {{refbegin}} * {{cite journal |last1=Guha |first1=Amalendu |title=Pre-Ahom Roots and the Medieval State in Assam: A Reply |journal=Social Scientist |date=June 1984 |volume=12 |issue=6 |pages=70 |doi=10.2307/3517005 |jstor=3517005}} *{{cite book |last=Baruah|url=https://archive.org/details/chutiaburanji/mode/2up|first=Swarnalata|title=Chutia Jatir Buranji|date=2007}} {{refend}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ ধৰ্মীয় স্থান]] 7olcdkkz17dzh7x5exzx7m1qhufdu2t 0 72569 603049 546939 2026-04-26T18:27:40Z ~2026-25493-87 49645 603049 wikitext text/x-wiki {{Unreferenced}} {{Infobox film |name = আদ্ভিত্য |starring = অৰ্ণৱ আয়ান <br /> প্ৰাঞ্জল শইকীয়া <br /> নিহা ৰাণী দাস |director = [[অৰিন্দম শৰ্মা]] |producer = [[ব্ৰজেন্দ্ৰ নাথ শৰ্মা]] |story = অৰিন্দম শৰ্মা |screenplay = অৰিন্দম শৰ্মা |cinematography = অৰিন্দম শৰ্মা <br /> কৈলাশ দুৱাৰা <br /> নাচিৰুল হুছেইন |studio = কৃষ্ণা ক্ৰাফ্ট প্ৰডাকচন্‌ছ (ইণ্ডিয়া) প্ৰাইভেট লিমিটেড |released = |country = [[ভাৰত]] |language = [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] |budget = |gross = }} '''আদ্ভিত্য''' ({{lang-en|Advitya}}) হৈছে [[অৰিন্দম শৰ্মা]]ৰ দ্বাৰা ৰচিত, পৰিচালিত আৰু [[কৃষ্ণা ক্ৰাফ্ট প্ৰডাকচন্‌ছ (ইণ্ডিয়া) প্ৰাইভেট লিমিটেড]]ৰ বেনাৰত [[ব্ৰজেন্দ্ৰ নাথ শৰ্মা]]ৰ দ্বাৰা প্ৰযোজিত এখন আহিবলগীয়া পূৰ্ণদৈৰ্ঘ্যৰ [[কল্পবিজ্ঞান]]ৰ ভিত্তিত নিৰ্মাণ হোৱা ছুপাৰহিৰো [[অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ]]। এই ছবিখনত অৰ্ণৱ আয়ান, প্ৰাঞ্জল শইকীয়া আৰু নিহা ৰাণী দাসে মুখ্য চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছে। ছবিখন পৰিচালক অৰিন্দম শৰ্মাৰ পৰিচালনাৰ প্ৰথম ছবি ==নিৰ্মাণ== আদ্ভিত্যৰ বাবে মূল প্ৰযোজনা ২০১৮ চনত আৰম্ভ হৈছিল। চলচ্চিত্ৰখনৰ প্ৰথম অফিচিয়েল টিজাৰ ২০১৯ চনৰ জুনত মুক্তি দিয়া হৈছিল। নিৰ্মাতাসকলে ছবিখন সোনকালেই মুক্তি দিবলৈ আগবাঢ়িছিল। ==ডিজিটেল দুৰ্ঘটনা== একাধিক প্ৰণালীৰ বিফলতাৰ ফলত ছবিখনৰ নিৰ্মাতাসকলে আদ্ভিত্যৰ সকলো বেক-আপৰ সৈতে মূল দৃশ্যগ্ৰহণৰ দৃশ্যসমূহ হেৰুৱাইছিল। এই ঘটনাটোৱে প্ৰযোজক আৰু পৰিচালকক এটা ডাঙৰ আৱেগিক আৰু বিত্তীয় সংকটত পেলাইছিল। ==নিৰ্মাণ 2.0== এই ডিজিটেল দুৰ্ঘটনাৰ পিছত, লিখক-পৰিচালক অৰিন্দম শৰ্মাই আৰম্ভণিৰে পৰা গোটেই ছবিখন পুনৰ প্ৰথমৰ পৰা দৃশ্যগ্ৰহণ কৰিবলৈ মন স্থিৰ কৰে। দ্য হিন্দুক দিয়া এক সাক্ষাৎকাৰত তেওঁ লগতে কয় যে নিহা ৰাণী দাস আৰু বিকাশ বৰাৰ বাহিৰে আন কোনোৱে আকৌ এবাৰ ছবিখনৰ অংশ হ'বলৈ সন্মত হোৱা নাই। নিহা ৰাণী দাস আৰু বিকাশ বৰাৰ বাহিৰে ছবিখনৰ সকলো অভিনেতা-অভিনেত্ৰীক সলনি কৰা হৈছে। আৰু অসমৰ টেলিভিশ্যন জগতৰ অভিনেতা অৰ্ণৱ আয়ান বোৰ্ডলৈ আহিল আৰু তেওঁক মুখ্য চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিবলৈ কাষ্ট কৰা হৈছিল। পৰিচালকজনে আদ্ভিত্যৰ প্ৰযোজনা পৰ্যায় ২.0ত চলচ্চিত্ৰখনৰ চিত্ৰনাট্যত আৰু অধিক একচন চিকুৱেঞ্চ যোগ দিছিল। চলচ্চিত্ৰখনৰ দৃশ্যগ্ৰহণ ২০২০ চনৰ আৰম্ভণিতে আৰম্ভ হৈছিল। কিন্তু, কোভিড-১৯ লকডাউনে ২০২০ চনৰ মাৰ্চত চলচ্চিত্ৰখনৰ দ্বিতীয় পৰ্যায়ৰ দৃশ্যগ্ৰহণৰ সময়সূচীক প্ৰভাৱিত কৰিছিল যাৰ ফলত পৰিচালক আৰু প্ৰযোজকে কেইমাহমান অপেক্ষা কৰিবলগীয়া হৈছিল। তাৰপাছত, ২০২০ বৰ্ষৰ অক্টোবৰ আৰু নৱেম্বৰ মাহত আদ্ভিত্য ছবিখনৰ দৃশ্যগ্ৰহণ সম্পূৰ্ণ কৰিছিল। চলচ্চিত্ৰখনত ৩৫০ তকৈও অধিক ভি.এফ.এক্স (VFX) শ্বট আছে। ছবিখনৰ দৃশ্যগ্ৰহণ পৰিচালক অৰিন্দম শৰ্মাৰ লগতে কৈলাস দুৱৰা আৰু নাচিৰুল হুছেইনে কৰিছিল। ==সংগীত== ছবিখনত থকা দুটি গীতত কণ্ঠদান কৰিছে ক্ৰমে [[দীক্ষু শৰ্মা]] আৰু সঞ্চিতা শৰ্মাই। ==মুক্তি== আদ্ভিত্যৰ নিৰ্মাতাই ২০২১ চনৰ শেষৰ ফালে ছবিখনৰ বাণিজ্যিক মুক্তিৰ বাবে অপেক্ষা কৰি আছে। ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} <ref>{{Cite news|url=https://www.pratidintime.com/tete-e-tete-with-assams-first-superhero-creator/amp/|title="Director Arindam Sharma's exclusive interview with Pratidin Times"|website=www.pratidintime.com|access-date=2021-07-13|archivedate=2021-07-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210714235026/https://www.pratidintime.com/tete-e-tete-with-assams-first-superhero-creator/amp/|deadurl=yes}}</ref> <ref>{{Cite news |url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/assams-fictional-superhero-advitya-all-set-to-hit-the-screens-in-fancy-outfit-without-mask/article34564328.ece|title="Arindam Sharma's directorial Advitya is all set to release"|website=www.thehindu.com}}</ref> <ref>{{Cite news |url=https://www.facebook.com/photo?fbid=853223175404033&set=a.214300179296339|title="The Times of India: First film on Assamese superhero "Advitya" all set to wow audience"|website=www.thefacebook.com}}</ref> <ref>{{Cite news|url=https://http/|title="Asam Bani E-paper: ন-চিন্তাৰে অসমীয়া চলচিত্ৰত নৱ্য় সংযোজন "আদ্ভিত্য়" - কল্য়াণ কুমাৰ কলিতা"|website=www.asambani.com|access-date=2021-07-13|archivedate=2016-01-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160114075411/https://http/|deadurl=yes}}</ref> <ref>{{Cite news|url=https://purbodix.com/2021/06/06/%e0%a6%95%e0%a6%b2%e0%a7%8d%e0%a6%aa-%e0%a6%ac%e0%a6%bf%e0%a6%9c%e0%a7%8d%e0%a6%9e%e0%a6%be%e0%a6%a8%e0%a7%b0-%e0%a6%95%e0%a6%be%e0%a6%b9%e0%a6%bf%e0%a6%a8%e0%a7%80%e0%a7%b0%e0%a7%87-%e0%a6%8f/|title="পূ্ৰ্বদিশ: কল্প বিজ্ঞানৰ কাহিনীৰে এক ব্যতিক্ৰমধৰ্মী ছিব ‘আদ্ভিত্য’"|website=https://purbodix.com/|access-date=2021-07-13|archivedate=2022-01-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220111130755/https://purbodix.com/2021/06/06/%e0%a6%95%e0%a6%b2%e0%a7%8d%e0%a6%aa-%e0%a6%ac%e0%a6%bf%e0%a6%9c%e0%a7%8d%e0%a6%9e%e0%a6%be%e0%a6%a8%e0%a7%b0-%e0%a6%95%e0%a6%be%e0%a6%b9%e0%a6%bf%e0%a6%a8%e0%a7%80%e0%a7%b0%e0%a7%87-%e0%a6%8f/|deadurl=yes}}</ref> <ref>{{Cite news |url=https://rupaliparda.com/archives/26126|title="চলিত বৰ্ষৰ শেষৰ ফালে “আদ্ভিত্য”; উৎসাহিত দৰ্শকোঃ"|website=https://rupaliparda.com/}}</ref> <ref>{{Cite news|url=https://dainikasam.assamtribune.com/full-page-pdf/epaper/pdf/2021/06/25/dainik-asam/2375/epaper-page-14?infinitescroll=1#&gid=pswgname0&pid=1|title="নতুন ট্ৰিটমেন্টৰ আদ্ভিত্য়"|website=https://dainikasam.assamtribune.com/|access-date=2021-07-13|archivedate=2022-07-06|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220706165025/https://dainikasam.assamtribune.com/full-page-pdf/epaper/pdf/2021/06/25/dainik-asam/2375/epaper-page-14?infinitescroll=1#&gid=pswgname0&pid=1|deadurl=yes}}</ref> ==বাহ্যিক সংযোগ== *{{IMDB title|14782262}} *{{Official website|https://www.krrishnakraft-productions.com/advitya}} [[শ্ৰেণী:অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:ছুপাৰহিৰো অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ]] nm73eu8qu805gsq8d7wnvs4sxwbq1pr 603057 603049 2026-04-26T18:51:50Z YoBoss9 49644 Release info added 603057 wikitext text/x-wiki {{Unreferenced}} {{Infobox film | name = আদ্ভিত্য | starring = অৰ্ণৱ আয়ান <br /> প্ৰাঞ্জল শইকীয়া <br /> নিহা ৰাণী দাস | director = [[অৰিন্দম শৰ্মা]] | producer = [[ব্ৰজেন্দ্ৰ নাথ শৰ্মা]] | story = অৰিন্দম শৰ্মা | screenplay = অৰিন্দম শৰ্মা | cinematography = অৰিন্দম শৰ্মা <br /> কৈলাশ দুৱাৰা <br /> নাচিৰুল হুছেইন | studio = কৃষ্ণা ক্ৰাফ্ট প্ৰডাকচন্‌ছ (ইণ্ডিয়া) প্ৰাইভেট লিমিটেড | released = ৭ এপ্ৰিল, ২০২৩ | country = [[ভাৰত]] | language = [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] | budget = | gross = }} '''আদ্ভিত্য''' ({{lang-en|Advitya}}) হৈছে [[অৰিন্দম শৰ্মা]]ৰ দ্বাৰা ৰচিত, পৰিচালিত আৰু [[কৃষ্ণা ক্ৰাফ্ট প্ৰডাকচন্‌ছ (ইণ্ডিয়া) প্ৰাইভেট লিমিটেড]]ৰ বেনাৰত [[ব্ৰজেন্দ্ৰ নাথ শৰ্মা]]ৰ দ্বাৰা প্ৰযোজিত অসমীয়া ছবিজগতৰ ইতিহাসৰ প্ৰথমখন পূৰ্ণদৈৰ্ঘ্যৰ [[কল্পবিজ্ঞান]]ৰ ভিত্তিত নিৰ্মাণ হোৱা ছুপাৰহিৰো [[অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ]]। এই ছবিখনত অৰ্ণৱ আয়ান, প্ৰাঞ্জল শইকীয়া আৰু নিহা ৰাণী দাসে মুখ্য চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছে। ছবিখন পৰিচালক অৰিন্দম শৰ্মাৰ পৰিচালনাৰ প্ৰথম ছবি। ছবিখনে ৭ এপ্ৰিল ২০২৩ তাৰিখে অসমৰ ছবি গৃহত মুক্তি লাভ কৰিছিল। ==নিৰ্মাণ== আদ্ভিত্যৰ বাবে মূল প্ৰযোজনা ২০১৮ চনত আৰম্ভ হৈছিল। চলচ্চিত্ৰখনৰ প্ৰথম অফিচিয়েল টিজাৰ ২০১৯ চনৰ জুনত মুক্তি দিয়া হৈছিল। নিৰ্মাতাসকলে ছবিখন সোনকালেই মুক্তি দিবলৈ আগবাঢ়িছিল। যদিও, শেষত গৈ ছবিখনে ২০২৩ বৰ্ষৰ এপ্ৰিল মাহৰ ৭ তাৰিখে অসমৰ ছবিগৃহত মুক্তি লাভ কৰে। ==ডিজিটেল দুৰ্ঘটনা== একাধিক প্ৰণালীৰ বিফলতাৰ ফলত ছবিখনৰ নিৰ্মাতাসকলে আদ্ভিত্যৰ সকলো বেক-আপৰ সৈতে মূল দৃশ্যগ্ৰহণৰ দৃশ্যসমূহ হেৰুৱাইছিল। এই ঘটনাটোৱে প্ৰযোজক আৰু পৰিচালকক এটা ডাঙৰ আৱেগিক আৰু বিত্তীয় সংকটত পেলাইছিল। ==নিৰ্মাণ 2.0== এই ডিজিটেল দুৰ্ঘটনাৰ পিছত, লিখক-পৰিচালক অৰিন্দম শৰ্মাই আৰম্ভণিৰে পৰা গোটেই ছবিখন পুনৰ প্ৰথমৰ পৰা দৃশ্যগ্ৰহণ কৰিবলৈ মন স্থিৰ কৰে। দ্য হিন্দুক দিয়া এক সাক্ষাৎকাৰত তেওঁ লগতে কয় যে নিহা ৰাণী দাস আৰু বিকাশ বৰাৰ বাহিৰে আন কোনোৱে আকৌ এবাৰ ছবিখনৰ অংশ হ'বলৈ সন্মত হোৱা নাই। নিহা ৰাণী দাস আৰু বিকাশ বৰাৰ বাহিৰে ছবিখনৰ সকলো অভিনেতা-অভিনেত্ৰীক সলনি কৰা হৈছে। আৰু অসমৰ টেলিভিশ্যন জগতৰ অভিনেতা অৰ্ণৱ আয়ান বোৰ্ডলৈ আহিল আৰু তেওঁক মুখ্য চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিবলৈ কাষ্ট কৰা হৈছিল। পৰিচালকজনে আদ্ভিত্যৰ প্ৰযোজনা পৰ্যায় ২.0ত চলচ্চিত্ৰখনৰ চিত্ৰনাট্যত আৰু অধিক একচন চিকুৱেঞ্চ যোগ দিছিল। চলচ্চিত্ৰখনৰ দৃশ্যগ্ৰহণ ২০২০ চনৰ আৰম্ভণিতে আৰম্ভ হৈছিল। কিন্তু, কোভিড-১৯ লকডাউনে ২০২০ চনৰ মাৰ্চত চলচ্চিত্ৰখনৰ দ্বিতীয় পৰ্যায়ৰ দৃশ্যগ্ৰহণৰ সময়সূচীক প্ৰভাৱিত কৰিছিল যাৰ ফলত পৰিচালক আৰু প্ৰযোজকে কেইমাহমান অপেক্ষা কৰিবলগীয়া হৈছিল। তাৰপাছত, ২০২০ বৰ্ষৰ অক্টোবৰ আৰু নৱেম্বৰ মাহত আদ্ভিত্য ছবিখনৰ দৃশ্যগ্ৰহণ সম্পূৰ্ণ কৰিছিল। চলচ্চিত্ৰখনত ৩৫০ তকৈও অধিক ভি.এফ.এক্স (VFX) শ্বট আছে। ছবিখনৰ দৃশ্যগ্ৰহণ পৰিচালক অৰিন্দম শৰ্মাৰ লগতে কৈলাস দুৱৰা আৰু নাচিৰুল হুছেইনে কৰিছিল। ==সংগীত== ছবিখনত থকা দুটি গীতত কণ্ঠদান কৰিছে ক্ৰমে [[দীক্ষু শৰ্মা]] আৰু সঞ্চিতা শৰ্মাই। ==মুক্তি== ছবিখনে ২০২৩ বৰ্ষৰ ৭ এপ্ৰিল তাৰিখে অসমৰ ছবিগৃহত মুক্তি লাভ কৰে। ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} <ref>{{Cite news|url=https://www.pratidintime.com/tete-e-tete-with-assams-first-superhero-creator/amp/|title="Director Arindam Sharma's exclusive interview with Pratidin Times"|website=www.pratidintime.com|access-date=2021-07-13|archivedate=2021-07-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210714235026/https://www.pratidintime.com/tete-e-tete-with-assams-first-superhero-creator/amp/|deadurl=yes}}</ref> <ref>{{Cite news |url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/assams-fictional-superhero-advitya-all-set-to-hit-the-screens-in-fancy-outfit-without-mask/article34564328.ece|title="Arindam Sharma's directorial Advitya is all set to release"|website=www.thehindu.com}}</ref> <ref>{{Cite news |url=https://www.facebook.com/photo?fbid=853223175404033&set=a.214300179296339|title="The Times of India: First film on Assamese superhero "Advitya" all set to wow audience"|website=www.thefacebook.com}}</ref> <ref>{{Cite news|url=https://http/|title="Asam Bani E-paper: ন-চিন্তাৰে অসমীয়া চলচিত্ৰত নৱ্য় সংযোজন "আদ্ভিত্য়" - কল্য়াণ কুমাৰ কলিতা"|website=www.asambani.com|access-date=2021-07-13|archivedate=2016-01-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160114075411/https://http/|deadurl=yes}}</ref> <ref>{{Cite news|url=https://purbodix.com/2021/06/06/%e0%a6%95%e0%a6%b2%e0%a7%8d%e0%a6%aa-%e0%a6%ac%e0%a6%bf%e0%a6%9c%e0%a7%8d%e0%a6%9e%e0%a6%be%e0%a6%a8%e0%a7%b0-%e0%a6%95%e0%a6%be%e0%a6%b9%e0%a6%bf%e0%a6%a8%e0%a7%80%e0%a7%b0%e0%a7%87-%e0%a6%8f/|title="পূ্ৰ্বদিশ: কল্প বিজ্ঞানৰ কাহিনীৰে এক ব্যতিক্ৰমধৰ্মী ছিব ‘আদ্ভিত্য’"|website=https://purbodix.com/|access-date=2021-07-13|archivedate=2022-01-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220111130755/https://purbodix.com/2021/06/06/%e0%a6%95%e0%a6%b2%e0%a7%8d%e0%a6%aa-%e0%a6%ac%e0%a6%bf%e0%a6%9c%e0%a7%8d%e0%a6%9e%e0%a6%be%e0%a6%a8%e0%a7%b0-%e0%a6%95%e0%a6%be%e0%a6%b9%e0%a6%bf%e0%a6%a8%e0%a7%80%e0%a7%b0%e0%a7%87-%e0%a6%8f/|deadurl=yes}}</ref> <ref>{{Cite news |url=https://rupaliparda.com/archives/26126|title="চলিত বৰ্ষৰ শেষৰ ফালে “আদ্ভিত্য”; উৎসাহিত দৰ্শকোঃ"|website=https://rupaliparda.com/}}</ref> <ref>{{Cite news|url=https://dainikasam.assamtribune.com/full-page-pdf/epaper/pdf/2021/06/25/dainik-asam/2375/epaper-page-14?infinitescroll=1#&gid=pswgname0&pid=1|title="নতুন ট্ৰিটমেন্টৰ আদ্ভিত্য়"|website=https://dainikasam.assamtribune.com/|access-date=2021-07-13|archivedate=2022-07-06|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220706165025/https://dainikasam.assamtribune.com/full-page-pdf/epaper/pdf/2021/06/25/dainik-asam/2375/epaper-page-14?infinitescroll=1#&gid=pswgname0&pid=1|deadurl=yes}}</ref> ==বাহ্যিক সংযোগ== *{{IMDB title|14782262}} *{{Official website|https://www.krrishnakraft-productions.com/advitya}} [[শ্ৰেণী:অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:ছুপাৰহিৰো অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ]] gvp0l3brvs2ui638h5epe4ixkts9dz1 603060 603057 2026-04-26T18:58:22Z ~2026-25555-09 49647 Release info added 603060 wikitext text/x-wiki {{Unreferenced}} {{Infobox film | name = আদ্ভিত্য | starring = অৰ্ণৱ আয়ান <br /> প্ৰাঞ্জল শইকীয়া <br /> নিহা ৰাণী দাস | director = [[অৰিন্দম শৰ্মা]] | producer = [[ব্ৰজেন্দ্ৰ নাথ শৰ্মা]] | story = অৰিন্দম শৰ্মা | screenplay = অৰিন্দম শৰ্মা | cinematography = অৰিন্দম শৰ্মা <br /> কৈলাশ দুৱাৰা <br /> নাচিৰুল হুছেইন | studio = কৃষ্ণা ক্ৰাফ্ট প্ৰডাকচন্‌ছ (ইণ্ডিয়া) প্ৰাইভেট লিমিটেড | released = ৭ এপ্ৰিল, ২০২৩ | country = [[ভাৰত]] | language = [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] | budget = | gross = }} '''আদ্ভিত্য''' ({{lang-en|Advitya}}) হৈছে [[অৰিন্দম শৰ্মা]]ৰ দ্বাৰা ৰচিত, পৰিচালিত আৰু [[কৃষ্ণা ক্ৰাফ্ট প্ৰডাকচন্‌ছ (ইণ্ডিয়া) প্ৰাইভেট লিমিটেড]]ৰ বেনাৰত [[ব্ৰজেন্দ্ৰ নাথ শৰ্মা]]ৰ দ্বাৰা প্ৰযোজিত অসমীয়া ছবিজগতৰ ইতিহাসৰ প্ৰথমখন পূৰ্ণদৈৰ্ঘ্যৰ [[কল্পবিজ্ঞান]]ৰ ভিত্তিত নিৰ্মাণ হোৱা ছুপাৰহিৰো [[অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ]]। এই ছবিখনত অৰ্ণৱ আয়ান, প্ৰাঞ্জল শইকীয়া আৰু নিহা ৰাণী দাসে মুখ্য চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছে। ছবিখন পৰিচালক অৰিন্দম শৰ্মাৰ পৰিচালনাৰ প্ৰথম ছবি। ছবিখনে ৭ এপ্ৰিল ২০২৩ তাৰিখে অসমৰ ছবি গৃহত মুক্তি লাভ কৰিছিল। ==নিৰ্মাণ== আদ্ভিত্যৰ বাবে মূল প্ৰযোজনা ২০১৮ চনত আৰম্ভ হৈছিল। চলচ্চিত্ৰখনৰ প্ৰথম অফিচিয়েল টিজাৰ ২০১৯ চনৰ জুনত মুক্তি দিয়া হৈছিল। নিৰ্মাতাসকলে ছবিখন সোনকালেই মুক্তি দিবলৈ আগবাঢ়িছিল। যদিও, শেষত গৈ ছবিখনে ২০২৩ বৰ্ষৰ এপ্ৰিল মাহৰ ৭ তাৰিখে অসমৰ ছবিগৃহত মুক্তি লাভ কৰে। ==ডিজিটেল দুৰ্ঘটনা== একাধিক প্ৰণালীৰ বিফলতাৰ ফলত ছবিখনৰ নিৰ্মাতাসকলে আদ্ভিত্যৰ সকলো বেক-আপৰ সৈতে মূল দৃশ্যগ্ৰহণৰ দৃশ্যসমূহ হেৰুৱাইছিল। এই ঘটনাটোৱে প্ৰযোজক আৰু পৰিচালকক এটা ডাঙৰ আৱেগিক আৰু বিত্তীয় সংকটত পেলাইছিল। ==নিৰ্মাণ 2.0== এই ডিজিটেল দুৰ্ঘটনাৰ পিছত, লিখক-পৰিচালক অৰিন্দম শৰ্মাই আৰম্ভণিৰে পৰা গোটেই ছবিখন পুনৰ প্ৰথমৰ পৰা দৃশ্যগ্ৰহণ কৰিবলৈ মন স্থিৰ কৰে। দ্য হিন্দুক দিয়া এক সাক্ষাৎকাৰত তেওঁ লগতে কয় যে নিহা ৰাণী দাস আৰু বিকাশ বৰাৰ বাহিৰে আন কোনোৱে আকৌ এবাৰ ছবিখনৰ অংশ হ'বলৈ সন্মত হোৱা নাই। নিহা ৰাণী দাস আৰু বিকাশ বৰাৰ বাহিৰে ছবিখনৰ সকলো অভিনেতা-অভিনেত্ৰীক সলনি কৰা হৈছে। আৰু অসমৰ টেলিভিশ্যন জগতৰ অভিনেতা অৰ্ণৱ আয়ান বোৰ্ডলৈ আহিল আৰু তেওঁক মুখ্য চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিবলৈ কাষ্ট কৰা হৈছিল। পৰিচালকজনে আদ্ভিত্যৰ প্ৰযোজনা পৰ্যায় ২.0ত চলচ্চিত্ৰখনৰ চিত্ৰনাট্যত আৰু অধিক একচন চিকুৱেঞ্চ যোগ দিছিল। চলচ্চিত্ৰখনৰ দৃশ্যগ্ৰহণ ২০২০ চনৰ আৰম্ভণিতে আৰম্ভ হৈছিল। কিন্তু, কোভিড-১৯ লকডাউনে ২০২০ চনৰ মাৰ্চত চলচ্চিত্ৰখনৰ দ্বিতীয় পৰ্যায়ৰ দৃশ্যগ্ৰহণৰ সময়সূচীক প্ৰভাৱিত কৰিছিল যাৰ ফলত পৰিচালক আৰু প্ৰযোজকে কেইমাহমান অপেক্ষা কৰিবলগীয়া হৈছিল। তাৰপাছত, ২০২০ বৰ্ষৰ অক্টোবৰ আৰু নৱেম্বৰ মাহত আদ্ভিত্য ছবিখনৰ দৃশ্যগ্ৰহণ সম্পূৰ্ণ কৰিছিল। চলচ্চিত্ৰখনত ৩৫০ তকৈও অধিক ভি.এফ.এক্স (VFX) শ্বট আছে। ছবিখনৰ দৃশ্যগ্ৰহণ পৰিচালক অৰিন্দম শৰ্মাৰ লগতে কৈলাস দুৱৰা আৰু নাচিৰুল হুছেইনে কৰিছিল। ==সংগীত== ছবিখনত থকা দুটি গীতত কণ্ঠদান কৰিছে ক্ৰমে [[দীক্ষু শৰ্মা]] আৰু সঞ্চিতা শৰ্মাই। ==মুক্তি== ছবিখনে ২০২৩ বৰ্ষৰ ৭ এপ্ৰিল তাৰিখে অসমৰ ছবিগৃহত মুক্তি লাভ কৰে। ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} <ref>{{Cite news|url=https://www.pratidintime.com/tete-e-tete-with-assams-first-superhero-creator/amp/|title="Director Arindam Sharma's exclusive interview with Pratidin Times"|website=www.pratidintime.com|access-date=2021-07-13|archivedate=2021-07-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210714235026/https://www.pratidintime.com/tete-e-tete-with-assams-first-superhero-creator/amp/|deadurl=yes}}</ref> <ref>{{Cite news |url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/assams-fictional-superhero-advitya-all-set-to-hit-the-screens-in-fancy-outfit-without-mask/article34564328.ece|title="Arindam Sharma's directorial Advitya is all set to release"|website=www.thehindu.com}}</ref> <ref>{{Cite news |url=https://www.facebook.com/photo?fbid=853223175404033&set=a.214300179296339|title="The Times of India: First film on Assamese superhero "Advitya" all set to wow audience"|website=www.thefacebook.com}}</ref> <ref>{{Cite news|url=https://http/|title="Asam Bani E-paper: ন-চিন্তাৰে অসমীয়া চলচিত্ৰত নৱ্য় সংযোজন "আদ্ভিত্য়" - কল্য়াণ কুমাৰ কলিতা"|website=www.asambani.com|access-date=2021-07-13|archivedate=2016-01-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160114075411/https://http/|deadurl=yes}}</ref> <ref>{{Cite news|url=https://purbodix.com/2021/06/06/%e0%a6%95%e0%a6%b2%e0%a7%8d%e0%a6%aa-%e0%a6%ac%e0%a6%bf%e0%a6%9c%e0%a7%8d%e0%a6%9e%e0%a6%be%e0%a6%a8%e0%a7%b0-%e0%a6%95%e0%a6%be%e0%a6%b9%e0%a6%bf%e0%a6%a8%e0%a7%80%e0%a7%b0%e0%a7%87-%e0%a6%8f/|title="পূ্ৰ্বদিশ: কল্প বিজ্ঞানৰ কাহিনীৰে এক ব্যতিক্ৰমধৰ্মী ছিব ‘আদ্ভিত্য’"|website=https://purbodix.com/|access-date=2021-07-13|archivedate=2022-01-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220111130755/https://purbodix.com/2021/06/06/%e0%a6%95%e0%a6%b2%e0%a7%8d%e0%a6%aa-%e0%a6%ac%e0%a6%bf%e0%a6%9c%e0%a7%8d%e0%a6%9e%e0%a6%be%e0%a6%a8%e0%a7%b0-%e0%a6%95%e0%a6%be%e0%a6%b9%e0%a6%bf%e0%a6%a8%e0%a7%80%e0%a7%b0%e0%a7%87-%e0%a6%8f/|deadurl=yes}}</ref> <ref>{{Cite news |url=https://rupaliparda.com/archives/26126|title="চলিত বৰ্ষৰ শেষৰ ফালে “আদ্ভিত্য”; উৎসাহিত দৰ্শকোঃ"|website=https://rupaliparda.com/}}</ref> <ref>{{Cite news|url=https://dainikasam.assamtribune.com/full-page-pdf/epaper/pdf/2021/06/25/dainik-asam/2375/epaper-page-14?infinitescroll=1#&gid=pswgname0&pid=1|title="নতুন ট্ৰিটমেন্টৰ আদ্ভিত্য়"|website=https://dainikasam.assamtribune.com/|access-date=2021-07-13|archivedate=2022-07-06|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220706165025/https://dainikasam.assamtribune.com/full-page-pdf/epaper/pdf/2021/06/25/dainik-asam/2375/epaper-page-14?infinitescroll=1#&gid=pswgname0&pid=1|deadurl=yes}}</ref> ==বাহ্যিক সংযোগ== *BookMyShow https://in.bookmyshow.com/movies/kalaburagi-gulbarga/advitya/ET00355300 *{{IMDB title|14782262}} *{{Official website|https://www.krrishnakraft-productions.com/advitya}} [[শ্ৰেণী:অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:ছুপাৰহিৰো অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ]] 6w52w8t3yphp11zf6ka59kxaprpdyay 0 73937 603122 600080 2026-04-27T04:32:15Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 603122 wikitext text/x-wiki {{Short description|4th chapter of the Qur'an}} {{infobox surah |number=৪ |hizb= |subject_ayat= |sajdahs= |muqattaat= |letters= |words= |verses=১৭৬ |rukus=২৪ |juz=৪-৫ |name=আন-নিশা |time= |othernames= |othernames-ar= |classification=মদিনা |next_sura=[[আল-মা'ইদা]] ৫ |prev_sura=[[আল-ইমৰান]] ৩ |name-en=মহিলা |name-ar={{lang|ar|ٱلنِّسَاء}} |audio=}} '''আন-নিশা''' {{lang-ar|ٱلنساء}}, {{transl|ar|An-Nisāʾ}}; {{small|অৰ্থ:}} মহিলা)<ref name="Quran 4 U">{{cite web|url=http://www.quran4u.com/Tafsir%20Ibn%20Kathir/004%20Nisa.htm|title=Tafsir Ibn Kathir (English): Surah Al Nisa|work=Quran 4 U|author=Ibn Kathir|author-link=Ibn Kathir|publisher=[[Tafsir]]|access-date=23 December 2019}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.sacred-texts.com//isl/pick/004.htm|title=The Meaning of the Glorious Qur'ân,: 4. an-Nisa': Women|publisher=Sacred-texts.com|access-date=2016-05-24|archivedate=2001-11-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20011108201633/http://www.sacred-texts.com//isl/pick/004.htm|deadurl=yes}}</ref> হৈছে [[কোৰআন|কোৰআ]]ন চতুৰ্থ অধ্যায় ([[ছূৰা]]), যাৰ ১৭৬ টা আয়াত (শ্লোক) আছে। শিৰোনামটো গোটেই অধ্যায়টোত মহিলাসকলৰ অজস্ৰ প্ৰসংগৰ পৰা উদ্ভৱ হৈছে, যাৰ ভিতৰত আছে আয়াত নং ৩৪ আৰু ১২৭-১৩০।<ref name="Haleem, M. A. S 2008">Haleem, M. A. S. Abdel. The Qur'an. New York: Oxford University Press, 2008. Print.</ref> ছূৰা আন-নিশাৰ অৰ্থ হৈছে মহিলা আৰু গোটেই ছূৰাটোত মহিলাৰ বিষয়ে আলোচনা কৰা হৈছে। == সাৰাংশ == [[চিত্ৰ:Qur'anic_Verses_(4-_94-100,_100-105)_WDL6795.pdf|thumb|ছূৰা নিশা হ'ল, মহিলাসম্পৰ্কীয় কোৰআনৰ এটা অধ্যায়।]] * '''১''' পুৰুষ আৰু তেওঁৰ চৰিত্ৰ * '''২-৫''' অনাথ, এনেধৰণৰ প্ৰতি অভিভাৱকৰ কৰ্তব্য *'''৬-১৩''' উত্তৰাধিকাৰৰ নিয়ম *'''১৪-১৫''' ব্যভিচাৰৰ শাস্তি *'''১৬-১৭''' অনুতাপ ৰখা হৈছে *'''১৮-১৯''' মহিলাৰ অধিকাৰ *'''২০-২৭''' [[বিবাহ]]ত নিষিদ্ধ আৰু আইনী ডিগ্ৰী *'''২৮-৩০''' গেমিং, ৰেপিন, আৰু [[আত্মহত্যা]] নিষিদ্ধ *'''৩১-৩৩''' মহিলাৰ ত্যাধিক স্বামীৰ শ্ৰেষ্ঠতা স্বীকৃত *'''৩৪''' পুৰুষ আৰু পত্নীৰ মীমাংসা *'''৩৫-৩৬''' পিতৃ-মাতৃ, অনাথ, দৰিদ্ৰ আদিৰ সৈতে অনুগ্ৰহ কৰি ব্যৱহাৰ কৰিব লাগিব *'''৩৭-৪১''' ভিক্ষা দিয়াৰ ভণ্ডামিক গৰিহণা দিয়া হৈছে *'''৪২''' মাতাল আৰু দূষিত লোকসকলৰ বাবে প্ৰাৰ্থনা নিষিদ্ধ *'''৪৩-৪৫''' ইহুদীউপহাসক নিন্দা কৰা হৈছে *'''৪৬-৫৩''' ক্ষমা কৰিব নোৱাৰা পাপটো আইডোলেট্ৰি কৰক *'''৫৪-৫৫''' বিশ্বাস আৰু অবিশ্বাসৰ পুৰষ্কাৰ *'''৫৬''' ট্ৰাষ্টক বিশ্বস্ততাৰে পৰিশোধ কৰিব লাগিব *'''৫৭-৬৮''' ঈশ্বৰ আৰু তেওঁৰ পাঁচনিৰ দ্বাৰা নিষ্পত্তি কৰিব লগা বিবাদ *'''৬৯-৭৪''' বিশ্বাসৰ বাবে যুঁজ দিয়াত সাৱধানতা আদি *'''৭৫-৮৪''' অবাধ্য আৰু কাপুৰুষপুনৰ প্ৰমাণিত *'''৮৫''' প্ৰণাম ঘূৰাই দিব লাগিব *'''৮৬-৯০''' ভণ্ড আৰু ধৰ্মত্যাগীসকলৰ সৈতে কৰা আচৰণ *'''৯১-৯৩''' বিশ্বাসীসকলক হত্যা বা লুণ্ঠন নকৰিব *'''৯৪-৯৯''' মুছলমান ভূমিলৈ উৰা মাৰিবলৈ গধুৰ দেশত বিশ্বাসী *'''১০০-১০২''' যুদ্ধৰ সময়ত প্ৰাৰ্থনাৰ বাবে বিশেষ আদেশ * '''১০৩''' ইছলামৰ প্ৰতি উৎসাহ ৰখাৰ বাবে উপদেশ *'''১০৪-১১৪''' জালিয়াতিৰ নিন্দা কৰা হৈছে *'''১১৫-১২৫''' আইডোলেট্ৰি আৰু ইছলামতুলনা কৰা হৈছে আদেশ দিয়া মহিলা আৰু অনাথসকলৰ সৈতে লেনদেনত *'''১২৬''' ইকুইটি *'''১২৭-১২৯''' পুৰুষ মহিলাৰ ৰক্ষক *'''১৩০-১৩২''' ঈশ্বৰক ভয় কৰিব লাগিব *'''১৩৩''' প্ৰৱঞ্চনাক নিন্দা কৰা হৈছে *'''১৩৪-১৩৮''' জন মুছলমানক স্থিৰতাৰ বাবে অনুৰোধ জনোৱা হৈছে *'''১৩৯-১৪৩''' ভণ্ডসকলক আঁতৰাই ৰাখিব লাগিব *'''১৪৪-১৫১''' ভণ্ডামি আৰু বিশ্বাসৰ পুৰষ্কাৰৰ তুলনা কৰা হৈছে *'''১৫২-১৫৪''' অহংকাৰী আৰু অবাধ্য ইহুদীধ্বংস *'''১৫৫-১৫৮''' ইহুদীসকলে মেৰী আৰু যীচুক বদনাম কৰে * '''[https://www.islamawakened.com/quran/4/159/default.htm ১৫৯]{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}-[https://www.islamawakened.com/quran/4/160/default.htm ১৬০]{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}''' শাস্তি হিচাপে ইহুদীসকলৰ বাবে কিছুমান প্ৰকাৰৰ খাদ্য নিষিদ্ধ *'''১৬১-১৬৮''' [[মুহাম্মাদ|মুহাম্মাদৰ]] অনুপ্ৰেৰণা আন ভৱিষ্যতবক্তাসকলৰ দৰে *'''১৬৯-১৭৪''' খ্ৰীষ্টানসকলে যীচুক ঈশ্বৰৰ পুত্ৰ আৰু ত্ৰিমূৰ্তিৰ মতবাদত বিশ্বাস কৰাৰ বাবে পুনৰ প্ৰমাণিত হৈছিল *'''১৭৫''' দূৰৰ আত্মীয়সকলৰ বাবে উত্তৰাধিকাৰৰ নিয়ম <ref>{{cite book|last1=Wherry|first1=Elwood Morris|author1-link=Elwood Morris Wherry|title=A Complete Index to Sale's Text, Preliminary Discourse, and Notes|date=1896|publisher=Kegan Paul, Trench, Trubner, and Co|location=London}} {{PD-notice}}</ref> এই মদিনান [[ছূৰা]]ৰ লক্ষ্য হৈছে [[মুছলিম|মুছলমান]]সকলৰ বাবে গ্ৰহণযোগ্য আচৰণৰ ৰূপৰেখা প্ৰস্তুত কৰি নৱগঠিত মুছলমান সম্প্ৰদায়ক সুৰক্ষা দিয়া।<ref name="archive1">[[iarchive:InTheShadeOfTheQuranSayyidQutb|Qutb, Sayyid. In the Shade of the Qur'an. 3. eBook.]] {{Cite web |title=আৰ্কাইভ কপি |url=https://archive.org/details/InTheShadeOfTheQuranSayyidQutb |access-date=September 2, 2021 |archivedate=September 11, 2015 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150911183133/https://archive.org/details/InTheShadeOfTheQuranSayyidQutb |deadurl=unfit }}</ref> ই এক কৰ্তৃত্বশীল আইনী উৎস হিচাপে [[কোৰআন]]ৰ ভূমিকা<ref>Ernst, Carl W. How to Read the Qur'an : A New Guide, with Select Translations. Chapel Hill: The University of North Carolina Press, 2011. Ebook Library. Web. 25 Nov. 2012.</ref> আৰু সম্প্ৰদায়টোক গঢ় দিয়াৰ সামৰ্থ্যক বৰ্ণনা কৰে। চুৰাহৰ উদ্দেশ্য হৈছে মুছলমান সমাজত এতিয়া নৈতিক বুলি গণ্য নকৰা পৌত্তলিক, আৰৱ সম্প্ৰদায়ৰ পূৰ্বৰ প্ৰথাবোৰ নিৰ্মূল কৰা।<ref name="archive1" /> উদাহৰণ স্বৰূপে (৪:২- ৪), অনাথ ছোৱালীবোৰৰ সৈতে নিৰপেক্ষভাৱে লেনদেন কৰাৰ বিষয়ে এই চুৰাহৰ অংশটোৱে অনাথ ছোৱালীবোৰক তেওঁলোকৰ সম্পত্তি ল'বলৈ বিয়া কৰাই দিয়াৰ প্ৰাক-ইছলামিক আৰবী প্ৰথাক সম্বোধন কৰিছে।<ref name="ReferenceA">Haleem, M. A. S. Abdel. The Qur'an. New York: Oxford University Press, 2008. Print. 50.</ref> [[শ্বীৰ্ক]] (৪: ৪৮ আৰু ৪: ১১৬ চাওঁক)<ref name="Quran 4 U" /> ইয়াক অবিশ্বাসৰ আটাইতকৈ বেয়া প্ৰকাৰ বুলি ধৰা হয়, আৰু কোৰআনত ইয়াক একমাত্ৰ পাপ হিচাপে চিনাক্ত কৰা হৈছে যাক ঈশ্বৰে ক্ষমা নকৰে।<ref>{{Cite web |title=আৰ্কাইভ কপি |url=https://referenceworks.brillonline.com/browse/encyclopaedia-of-islam-2/alphaRange/Sh%20-%20Sn/S?s.start=300 |access-date=2021-09-02 |archivedate=2023-04-07 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230407210257/https://referenceworks.brillonline.com/browse/encyclopaedia-of-islam-2/alphaRange/Sh%20-%20Sn/S?s.start=300 |deadurl=yes }}</ref> বিষয়গতভাৱে, "আন-নিশা"-এ কেৱল মহিলাৰ বিষয়ে চিন্তাই নহয়, লগতে উত্তৰাধিকাৰ, বিবাহ আইন, শিশু আৰু অনাথসকলৰ সৈতে কেনেদৰে মোকাবিলা কৰিব লাগে, আইনী আচৰণ, আত্মৰক্ষা (জিহাদ), মুছলমান সম্প্ৰদায় আৰু কিতাপখনৰ লোকসকলৰ মাজৰ সম্পৰ্ক, যুদ্ধ আৰু খ্ৰীষ্টান হিচাপে ঈশ্বৰৰ পুত্ৰৰ পৰিৱৰ্তে ভৱিষ্যতবক্তা হিচাপে যীচুৰ ভূমিকাৰ বিষয়েও আলোচনা কৰে।<ref name="archive1" /> তদুপৰি, যুদ্ধৰ বিষয়ে আলোচনা কৰাৰ সময়ত, এই ছূৰাহে মুছলমান সম্প্ৰদায়ক যুদ্ধত দুৰ্বল লোকসকলৰ বাবে যুঁজিবলৈ উৎসাহিত কৰে,<ref name="ReferenceA" /> ৪:৭৫ আয়াতত এইদৰে কোৱা হৈছে: ''"আপুনি কিয় ঈশ্বৰৰ উদ্দেশ্যত আৰু সেই নিপীড়িত পুৰুষ, মহিলা আৰু শিশুসকলৰ বাবে যুঁজ দিয়া উচিত নহয়, যিসকলে চিঞৰি চিঞৰি কৈছিল, 'প্ৰভু, আমাক এই চহৰৰ পৰা উদ্ধাৰ কৰক, যাৰ লোকসকল অত্যাচাৰকাৰী! আপোনাৰ অনুগ্ৰহৰ দ্বাৰা, আমাক এজন ৰক্ষক দিয়ক আৰু আমাক এজন সহায়ক দিয়ক!'?''<ref>Haleem, M. A. S. Abdel. The Qur'an. New York: Oxford University Press, 2008. Print. 57.</ref> ছূৰাটোৱে প্ৰাৰম্ভিক মুছলমান সম্প্ৰদায়ৰ দ্বাৰা সন্মুখীন হোৱা বহুতো সমস্যাৰ সমাধান কৰে আৰু সম্প্ৰদায়টোৱে সন্মুখীন হোৱা প্ৰত্যাহ্বানৰ প্ৰতি সঁহাৰি দিয়ে। ছূৰাত সম্বোধন কৰা বিভিন্ন ধৰণৰ সমস্যা আৰু চুৰাৰ দৈৰ্ঘ্যই সাহিত্যিক গাঁথনিত বিভক্ত কৰাটো কঠিন কৰি তোলে। অৱশ্যে, ছূৰাৰ প্ৰতিটো শাখাত থকা বিষয়বস্তুৰ অধ্যয়নৰ ওপৰত আধাৰিত কৰি, Amīn আহচান Islāhī ছূৰাক তিনিটা বিষয়ভিত্তিক শাখাত বিভক্ত কৰে: সামাজিক সংস্কাৰ, ইছলামিক সম্প্ৰদায় আৰু ইয়াৰ বিৰোধীসকল, আৰু এটা সিদ্ধান্ত।<ref>Boullata, Issa J. Literary Structures of Religious Meaning in the Qur'an. Richmond: Curzon Press, 2000. eBook. 29</ref> মাছিয়াছ জাহনিচাৰে এই ছূৰাহৰ গাঁথনি চোৱাৰ এক বিকল্প উপায় উপস্থাপন কৰিছে। তেওঁ দাবী কৰে যে এই ছূৰাৰ কেন্দ্ৰীয় বিষয়বস্তু হৈছে খ্ৰীষ্টানসকলৰ সম্বোধন। সমান্তৰাল, পুনৰাবৃত্তি, আৰু আঙুঠিৰ গঠনৰ দৰে সঁজুলিৰ ওপৰত আধাৰিত কৰি তেওঁ ছূৰাৰ গাঁথনি পৰীক্ষাৰ ওপৰত আধাৰিত কৰি এই সিদ্ধান্তত উপনীত হৈছে।<ref name="Ernst, Carl W 2011">Ernst, Carl W. How to Read the Qur'an : A New Guide, with Select Translations. Chapel Hill: The University of North Carolina Press, 2011. Ebook Library. Web. 25 Nov. 2012. 190.</ref> অৱশ্যে, কাৰ্ল আৰ্নষ্টে স্বীকাৰ কৰে যে এনে বিস্তৃত ছূৰাবোৰৰ গঠন অধিক সম্পূৰ্ণভাৱে বুজিবলৈ এই ধৰণৰ গাঁথনিগত বিশ্লেষণত অধিক কাম কৰাৰ প্ৰয়োজন।<ref name="Ernst, Carl W 2011" /> কোৰআন আৰু মহিলা, আমিনা ৱাদুদে কোৰআৰ ব্যাখ্যাক তিনিটা শ্ৰেণীত স্থান দিছে: পৰম্পৰাগত, প্ৰতিক্ৰিয়াশীল আৰু সামগ্ৰিক।<ref>Wadud, Amina. Qur'an and Woman: Rereading the Sacred Texts from a Woman's Perspective. New York: Oxford University Press, 1999. Print. 1.</ref> ছূৰা হ'ল যি ধৰণৰ ব্যাখ্যা প্ৰযোজ্য হয় সেইটোৱে মুছলমান সমাজৰ ভিতৰত মহিলাৰ ভূমিকাৰ ওপৰত এজনৰ দৃষ্টিভংগীক যথেষ্ট প্ৰভাৱিত কৰে। তৃতীয় পদ্ধতি গ্ৰহণ কৰি, এক সামগ্ৰিক দৃষ্টিভংগীয়ে কোৰআনৰ নাৰীবাদী পঢ়াৰ অনুমতি দিয়ে,<ref>Wadud, Amina. Qur'an and Woman: Rereading the Sacred Texts from a Woman's Perspective. New York: Oxford University Press, 1999. Print. 3.</ref> যিটো নিশাৰ বাবে বিশেষভাৱে প্ৰাসংগিক আৰু এই ছূৰাৰ বুজাবুজিক নতুন ৰূপ দিব পাৰে। == শ্ৰেণীবিভাজন == বিশ্বাস কৰা প্ৰকাশৰ সময় আৰু প্ৰাসংগিক পৃষ্ঠভূমিসম্পৰ্কে (আশাব-আল-নুজুl)<ref name="Haleem, M. A. S 2008" /> এইটো মুহাম্মাদ হুছাইন তাবাতাবায়ে নিশ্চিত কৰা অনুসৰি এটা মদিনান ছূৰা, যিয়ে কয় যে বিষয়বস্তুৰ ওপৰত আধাৰিত কৰি হিজৰাৰ পিছত ছূৰাটো নিশ্চয় প্ৰকাশ কৰা হৈছিল।<ref>“Tafsir Al-Mizan - An Exegesis of the Holy Quran by the Late Allamah Muhammad Hussain Tabatabai.” Web. 25 Nov. 2012.</ref> যদিও ইছলামিক পৰম্পৰাৰ ওপৰত আধাৰিত ছূৰাৰ Nöldeke শ্ৰেণীবিভাজন অনুসৰি, Nisā সাধাৰণতে চতুৰ্থ ছূৰা হিচাপে দেখা যায়, "মহিলা" প্ৰায় শততম ছূৰা হিচাপে প্ৰকাশিত হৈছিল।<ref>Robinson, Neal. Discovering the Qur'an: A Contemporary Approach to a Veiled Text. London: SCM Press LTD, 1996. Print.77.</ref> আমিৰ-আলীয়ে ইয়াক ৯৪ তম ছূৰা, আনহাতে হাৰ্জ. ওচমান আৰু ইবনে'আব্বাছে বিশ্বাস কৰে যে ই ৯২ তম।<ref name="autogenerated1">[http://www.Clay.Smith.name/Revelation_Order.doc Smith, Clay Chip. "Revelation Order of the Qur'an According to 13 Sources." A Chronological Perspective of the Qur'an. N.p.. Web. 25 November 2012.] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20030913131336/http://www.clay.smith.name/Revelation_Order.doc|date=13 September 2003}}</ref> জাফাৰ এচ-চাদিকে ইয়াক ৯১ তম ছূৰাহে প্ৰকাশ কৰাৰ দৰে ৰাখে।<ref name="autogenerated1" /> অনাথ সম্পৰ্কীয় আইনৰ ওপৰত আধাৰিত কৰি, উহুদ যুদ্ধত বহুতো মুছলমান নিহত হোৱাৰ পিছত ছূৰাহটো সম্ভৱতঃ প্ৰকাশ পাইছিল, যাৰ ফলত নতুন মুছলমান সম্প্ৰদায়ত অসংখ্য নিৰ্ভৰশীল লোক ৰৈ গৈছিল।<ref>Robinson, Neal. Discovering the Qur'an: A Contemporary Approach to a Veiled Text. London: SCM Press LTD, 1996. Print. 80.</ref> সেয়েহে, ইছলামিক বৰ্ষপঞ্জী অনুসৰি প্ৰায় তিনি বছৰৰ ভিতৰত এই উন্মোচন আৰম্ভ হৈছিল, কিন্তু আঠ বছৰলৈকে সম্পূৰ্ণ হোৱা নাছিল।<ref name="archive1" /> ফলস্বৰূপে, কোৰআনৰ দ্বিতীয় দীৰ্ঘতম এই ছূৰাৰ কিছু অংশ "পৰীক্ষা কৰা মহিলা", ছূৰা ৬০ ৰ কিছু অংশৰ সৈতে একেলগে প্ৰকাশ কৰা হৈছিল।<ref name="archive1" /> অৱশ্যে, ছূৰাবোৰে কিছুমান বিষয়গত সমন্বয় দেখুৱাইছে, যদিও ইয়াৰ অসংলগ্ন আৰু চলি তৎক্ষণাৎ প্ৰকাশিত হৈছে।<ref>Tafsir Al-Mizan - An Exegesis of the Holy Quran by the Late Allamah Muhammad Hussain Tabatabai.” Web. 25 Nov. 2012.</ref> তদুপৰি, সামগ্ৰিকভাৱে কোৰআনৰ ভিতৰত এই ছূৰা স্থাপনৰ সৈতে সম্পৰ্কিত, নীল ৰবিনছনে তেওঁ ছূৰাৰ "ডভটেইলিং" (dovetailing) বুলি উল্লেখ কৰিছে।<ref name="Robinson, Neal 1996">Robinson, Neal. Discovering the Qur'an: A Contemporary Approach to a Veiled Text. London: SCM Press LTD, 1996. Print. 266.</ref> গাঁথনিৰ এই ধাৰণাটোৰ ওপৰত আধাৰিত কৰি, এটা ছূৰা এটা বিষয়ৰ সৈতে সমাপ্ত হয় যাক লগে লগে পৰৱৰ্তী ছূৰাত তুলি লোৱা হয়।<ref name="Robinson, Neal 1996" /> 'ইমৰান, সুৰা ৩'ৰ পৰিয়ালত ছূৰাৰ শেষৰ ফালে পুৰুষ আৰু মহিলাৰ আলোচনা অন্তৰ্ভুক্ত আছে (৩.১৯৫)।<ref name="Robinson, Neal 1996" /> এই বিষয়বস্তুটো ছূৰা ৪-ৰ আৰম্ভণিতে অব্যাহত আছে:<ref name="Robinson, Neal 1996" /> ''"মানুহে, আপোনাৰ প্ৰভুৰ প্ৰতি সতৰ্ক হওঁক, যিয়ে আপোনাক একক [[আত্মা]]ৰ পৰা সৃষ্টি কৰিছিল, আৰু ইয়াৰ পৰা ইয়াৰ সঙ্গী সৃষ্টি কৰিছিল, আৰু তেওঁলোকৰ যুটিৰ পৰা অগণন পুৰুষ আৰু মহিলাদূৰলৈ বিয়পি পৰিছিল; ঈশ্বৰৰ প্ৰতি সতৰ্ক হওঁক, যাৰ নামত আপুনি ইজনে সিজনক অনুৰোধ কৰে।"''<ref>Haleem, M. A. S. Abdel. The Qur'an. New York: Oxford University Press, 2008. Print. 50</ref> এই ডভটেইলিংয়ে ছূৰাবোৰ অৰ্ডাৰ দিয়াত জড়িত এক জটিল সম্পাদকীয় প্ৰক্ৰিয়াসূচিত কৰিব পাৰে।<ref>Robinson, Neal. Discovering the Qur'an: A Contemporary Approach to a Veiled Text. London: SCM Press LTD, 1996. Print. 270.</ref> == এক্সেজেচিছ == === ৩ বিবাহ আৰু দাসত্বৰ প্ৰতিষ্ঠান === {{main|ইছলামত বিবাহ।|ইছলামত পলিগাইনি|আপোনাৰ সোঁ হাতৰ কি আছে}}{{quote|আৰু যদি আপুনি ভয় কৰে যে আপুনি অনাথ ছোৱালীবোৰৰ সৈতে ন্যায়সঙ্গতভাৱে মোকাবিলা কৰিব নোৱাৰিব, তেনেহ'লে আপোনাৰ পচন্দৰ (আন) মহিলা, দুই বা তিনি বা চাৰিগৰাকীক বিয়া কৰাব; কিন্তু যদি আপুনি ভয় কৰে যে আপুনি ন্যায়সঙ্গতভাৱে (তেওঁলোকৰ সৈতে) মোকাবিলা কৰিব নোৱাৰিব, তেনেহ'লে কেৱল এজন বা (বন্দী আৰু সেৱক) যিটো আপোনাৰ সোঁ হাতৰ ওচৰত আছে। সেইটো আপোনাক টা'উলুৰ পৰা প্ৰতিহত কৰিব।<ref name = "Quran 4 U"/>{{rp|4:3}}<ref>{{cite web|url= https://www.islamawakened.com/quran/4/3/ |title=Quran 4:3 Translation Yusuf Ali (Orig. 1938) |work=Islam Awakened|access-date=22 January 2020}}</ref>}}মামলুক যুগৰ এজন পণ্ডিত ইবন কাথিৰৰ 'ব্যাখ্যা' (টাফিৰ)ত এই শ্লোকটোৰ এক বিতং ব্যাখ্যা দিয়া হৈছে :{{quote|৪:৩ যদি আপুনি ভয় কৰে যে আপুনি একাধিক বিবাহ কৰি আপোনাৰ পত্নীৰ মাজত ন্যায় কৰিব নোৱাৰিব, তেন্তে কেৱল এগৰাকী পত্নীক বিয়া কৰাব, বা কেৱল মহিলা বন্দীৰ সৈতে নিজকে সন্তুষ্ট কৰিব নোৱাৰিব।<ref name = "Quran 4 U"/>{{rp|4:3}}}}আল-জালালাইনে মতে:{{quote|৪: ৩ প্ৰত্যেক পুৰুষে দুই বা তিনি বা চাৰিটা বিয়া কৰিব পাৰে কিন্তু ইয়াক অতিক্ৰম নকৰে; কিন্তু যদি আপুনি ভয় কৰে যে আপুনি তেওঁলোকৰ ব্যয় আৰু ব্যক্তিগত অংশৰ ক্ষেত্ৰত তেওঁলোকৰ প্ৰতি ন্যায়সঙ্গত নহ'ব; তাৰ পিছত কেৱল এজনক বিয়া কৰাওক বা নিজকে [[আপোনাৰ সোঁ হাতৰ কি অধিকাৰ আছে|আপোনাৰ সোঁ হাতৰ কি আছে]] দাসীছোৱালীৰ মাজত সীমাবদ্ধ ৰাখক কিয়নো এইবোৰৰ পত্নীৰ সমান অধিকাৰ নাই; এনেদৰে কেৱল চাৰি বা কেৱল এজনীৰ বিয়া কৰা বা দাসী ছোৱালীৰ আশ্ৰয় লোৱাৰ দ্বাৰা এইটো অধিক ভাল যে আপুনি অন্যায় নকৰিব যে আপুনি অসামঞ্জস্যপূৰ্ণ নহ'ব।<ref name="Al-Jalalayn">{{cite web|url= https://www.altafsir.com/Tafasir.asp?tMadhNo=0&tTafsirNo=74&tSoraNo=4&tAyahNo=3&tDisplay=yes&UserProfile=0&LanguageId=2 |title= The Tasfirs - Al-Jalalayn|author=Al-Jalalayn|author-link=Tafsir al-Jalalayn|date=2017 |work=Altafsir.com|access-date=10 February 2020}}</ref>}} === ১৫-১৬ বেআইনী যৌন সম্ভোগ === {{See also|যৌন}}৪:১৫-১৬ আয়াতত বেআইনী যৌন সম্ভোগৰ শাস্তিৰ বাবে প্ৰথম, প্ৰাথমিক নিৰ্দেশনা উল্লেখ কৰা হৈছে। প্ৰথম শ্লোকটো মহিলাৰ সৈতে সম্পৰ্কিত। নিৰ্ধাৰিত শাস্তিটো আছিল পৰৱৰ্তী নিৰ্দেশনা প্ৰকাশ নোহোৱালৈকে তেওঁলোকক সীমাবদ্ধ ৰখা। দ্বিতীয় শ্লোকটো (অৰ্থাৎ ১৬) দুয়োটা লিংগৰ সৈতে সম্পৰ্কিত। আদেশটোত উল্লেখ কৰা হৈছে যে তেওঁলোকক শাস্তি দিয়া উচিত - অৰ্থাৎ, তেওঁলোকক প্ৰহাৰ কৰা উচিত আৰু ৰাজহুৱাভাৱে ধিক্কাৰ দিয়া উচিত। পিছত, আন এটা আদেশ প্ৰকাশ কৰা হৈছিল (ছূৰা [[আন-নূৰ]] আয়াত ২৪:২) যিয়ে নিৰ্ধাৰণ কৰিছিল যে পুৰুষ আৰু মহিলা দুয়োকে এশটা চাবুক দিব লাগে।<ref>{{cite web|url=https://www.islamicstudies.info/tafheem.php?sura=4&verse=15&to=16|title=Towards Understanding the Quran|work=Islamic Foundation UK|access-date=8 December 2019}}</ref> === ২২-২৩ ইনচেষ্ট === {{Main|মহৰম}}আয়াত ৪:২২-২৩ আয়াতত উল্লেখ কৰা হৈছে যে পৰিয়ালৰ ভিতৰত কোনো শ্ৰেণীৰ মহিলাৰ সৈতে বিবাহ বা যৌন সম্ভোগক হাৰাম বুলি গণ্য কৰা হ'ব।<ref>{{cite web|url=https://www.islamawakened.com/quran/4/22/|title=Quran 4:22 Translation Yusuf Ali (Orig. 1938)|work=Islam Awakened|access-date=20 March 2020}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.islamawakened.com/quran/4/23/|title=Quran 4:23 Translation Yusuf Ali (Orig. 1938)|work=Islam Awakened|access-date=20 March 2020}}</ref> এই সম্পৰ্ক আৰু সীমাবদ্ধতাবোৰ তাফিৰ আল-জালালাইনৰ ভিতৰত সংজ্ঞায়িত আৰু বিস্তৃত কৰা হৈছে।<ref>{{cite web|url=https://www.altafsir.com/Tafasir.asp?tMadhNo=1&tTafsirNo=74&tSoraNo=4&tAyahNo=22&tDisplay=yes&UserProfile=0&LanguageId=2|title=The Tasfirs Verse 4:22|author=al-Jalalayn|author-link=Tafsir al-Jalalayn|work=altafsir.com|access-date=20 March 2020}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.altafsir.com/Tafasir.asp?tMadhNo=1&tTafsirNo=74&tSoraNo=4&tAyahNo=23&tDisplay=yes&UserProfile=0&LanguageId=2|title=The Tasfirs Verse 4:23|author=al-Jalalayn|author-link=Tafsir al-Jalalayn|work=altafsir.com|access-date=20 March 2020}}</ref> === ৩৪ তেওঁলোকক উপদেশ দিয়ক, নিৰ্বাসিত কৰক আৰু প্ৰচণ্ড আঘাত কৰক === {{Main article|আন-নিশা, ৩৪}}{{quote|৪:৩৪ পুৰুষসকল হৈছে মহিলাসকলৰ ৰক্ষক আৰু ৰক্ষণাবেক্ষণকাৰী, কিয়নো আল্লাহই তেওঁলোকৰ মাজৰ এজনক আনজনক উৎকৃষ্ট কৰি তুলিছে, আৰু কিয়নো তেওঁলোকে তেওঁলোকৰ সামৰ্থ্যৰ পৰা (তেওঁলোকক সমৰ্থন কৰিবলৈ) ব্যয় কৰে। সেয়েহে ধাৰ্ম্মিক মহিলাসকল হৈছে কানিতাত আৰু স্বামীৰ অনুপস্থিতিত ৰক্ষা কৰে যিটো আল্লাই তেওঁলোকক সুৰক্ষা দিবলৈ আদেশ দিয়ে। সেই মহিলাসকলৰ বিষয়ে যাৰ ফালৰ পৰা আপুনি বেয়া আচৰণ দেখিছে, তেওঁলোকক উপদেশ দিছে, আৰু তেওঁলোকক তেওঁলোকৰ বিচনাত এৰি দিছে, আৰু তেওঁলোকক প্ৰহাৰ কৰিছে, কিন্তু যদি তেওঁলোকে আজ্ঞাকাৰী হৈ ঘূৰি আহে, তেন্তে তেওঁলোকৰ বিৰুদ্ধে কোনো উপায় বিচৰা নাই। নিশ্চিতভাৱে, আল্লাহ হ'ল এভাৰ মোষ্ট হাই, মোষ্ট গ্ৰেট।<ref name = "Quran 4 U"/>{{rp|4:34}}<ref>{{Cite web|url=https://quran.com/4/34|title = Surah An-Nisa - 34}}</ref>}}মূল আৰবী ৪:৩৪ ৰ কেইবাটাও ব্যাখ্যা আছে।<ref>{{cite web|url=http://tanzil.net/#4:34|title=Surat Al Nisaa 4:34|work=Tanzil.net|access-date=19 February 2020}}</ref> ইছলামৰ বিশ্বকোষ আৰু মুছলিম বিশ্বই কোৰআনৰ আটাইতকৈ কম সমতাবাদী আয়াত ৪:৩৪ আয়াত বুলি অভিহিত কৰিছে।<ref>{{cite web|url=https://archive.org/details/EncyclopediaOfIslamAndTheMuslimWorld_411|title=The Encyclopedia of Islam and the Muslim World Vol 1|author=Martin, Richard C|page=267|date=2004|work=[[Gale (publisher)|Thomson Gale]]|access-date=7 May 2020}}</ref> কিছুমান মুছলমান, যেনে ইছলামিক নাৰীবাদী গোটে যুক্তি দিয়ে যে মুছলমান পুৰুষসকলে ঘৰুৱা হিংসাৰ অজুহাত হিচাপে পাঠটো ব্যৱহাৰ কৰে।<ref name="issue">{{cite news|url=https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2006/10/20/AR2006102001261.html|title=Clothes Aren't the Issue|last=Nomani|first=Asra Q.|date=October 22, 2006|work=[[The Washington Post]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20180922033032/http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2006/10/20/AR2006102001261_2.html?noredirect=on|archive-date=2018-09-22|url-status=live}}</ref> === ৪৮ মূৰ্তিবিদ্যা আৰু বহুধৰ্ম === {{Main|শিৰ্ক (ইছোলম)}}{{quote|৪:৪৮ আয়াতত, আল্লাহই ক্ষমা নকৰে যে তেওঁৰ সৈতে (উপাসনাত) অংশীদাৰ স্থাপন কৰা উচিত, কিন্তু তেওঁ কাক বিচাৰে তাৰ বাহিৰে ক্ষমা কৰে; আৰু যিজনে উপাসনাত আল্লাৰ সৈতে অংশীদাৰ স্থাপন কৰে, তেওঁ সঁচাকৈয়ে এক প্ৰচণ্ড পাপ উদ্ভাৱন কৰিছে।<ref name = "Quran 4 U"/>{{rp|4:48}}}}তাফিৰ, ইবন কাথিৰে কয়, "আল্লাহই ক্ষমা নকৰে যে তেওঁৰ সৈতে অংশীদাৰ স্থাপন কৰিব লাগে (উপাসনাত), অৰ্থাৎ, তেওঁ এজন সেৱকক লগ পালে তেওঁ ক্ষমা নকৰে যেতিয়া তেওঁ তেওঁৰ সৈতে অংশীদাৰসকলৰ সৈতে সম্পৰ্ক ৰাখে"<ref name="Quran 4 U" />{{rp|4:48}} পবিত্ৰ কোৰআনৰ পোহৰত আলোকিত ভাষ্যত কোৱা হৈছে, "বহুত্ববাদ হৈছে পাপৰ আটাইতকৈ বেয়া ৰূপ আৰু ই ঈশ্বৰৰ ক্ষমাৰ বিৰুদ্ধে এক বাধা।"<ref>{{cite web|url=https://www.al-islam.org/printpdf/book/export/html/29333|title=An Enlightening Commentary into the Light of the Holy Qur'an vol. 4|page=47|work=Al Islam.org|access-date=16 March 2020}}</ref> === ৫৯ আজ্ঞাকাৰী পদ === {{Main|আজ্ঞাকাৰী আয়াত}}{{quote|৪:৫৯ "হে বিশ্বাস কৰা! আল্লাহৰ আজ্ঞা পালন কৰক, আৰু বাৰ্তাবাহক আৰু আপোনালোকৰ মাজত কৰ্তৃত্বৰ অভিযোগ থকা সকলক মানি লওক। যদি আপুনি নিজৰ মাজত যিকোনো বস্তুত পাৰ্থক্য ৰাখে, ইয়াক আল্লাহ আৰু তেওঁৰ বাৰ্তাবাহকলৈ প্ৰেৰণ কৰক, যদি আপুনি আল্লাহ আৰু অন্তিম দিনত বিশ্বাস কৰে: সেয়া সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ, আৰু চূড়ান্ত সংকল্পৰ বাবে আটাইতকৈ উপযুক্ত।<ref name = "Quran 4 U"/>{{rp|4:59}}}} === ৬৯ শ্বহীদ আৰু ধাৰ্ম্মিক === মুহাম্মাদ ইবনে চুলাইমানে লিপিবদ্ধ কৰিছিল যে আল-ছাদিকে তেওঁৰ বৃদ্ধ পিতৃ আবু মুহাম্মাদ ইবনে চুলাইমানক নিম্নলিখিত শ্লোকটোৰ বিষয়ে এইদৰে কৈছিল: "আৰু যিজনে আল্লা আৰু বাৰ্তাবাহকৰ আজ্ঞা পালন কৰে - সেইসকল তেওঁলোকৰ সৈতে থাকিব যাক আল্লাই ভৱিষ্যতবক্তা, সত্যৰ দৃঢ় নিশ্চিতকৰ্তা, শ্বহীদ আৰু ধাৰ্ম্মিকসকলৰ অনুগ্ৰহ প্ৰদান কৰিছে। আৰু সেইবোৰ সঙ্গী হিচাপে উৎকৃষ্ট।" (৪:৬৯) এইদৰে কৈছিল: "এই আয়াতত আল্লাহৰ বাৰ্ত্তাবাহক ভৱিষ্যতবক্তাসকলৰ, আৰু আমি (আহল আল-বায়ত) এই বিষয়ত সত্যবাদী আৰু শ্বহীদ আৰু আপোনালোক সকলোৱে, (আমাৰ অনুগামীসকল) ধাৰ্ম্মিক, গতিকে এই নামটো গ্ৰহণ কৰক।"<ref name="Kulayni">{{cite book|last1=al-Kulayni|first1=Muhammad ibn Ya‘qūb|title=Al-Kafi|date=2015|publisher=Islamic Seminary Incorporated|location=NY|isbn=9780991430864|edition=Volume 8}}</ref> === ৭৪-৭৬ তৰোৱালৰ পদ === {{main|Sword verses}}দীপক কুথাৰ মতে, "জিহাদৰ প্ৰচাৰকসকলৰ দ্বাৰা অবিশ্বাসীসকলৰ (দাৰ উল কুফ্ৰ) বিৰুদ্ধে হোৱা হিংসাৰ বেছিভাগ ধৰ্মীয় ন্যায্যতা কোৰাণৰ "তৰোৱালৰ আয়াত"ৰ ওপৰত আধাৰিত।<ref>{{cite book|title=Understanding terrorism and political violence: the life cycle of birth, growth, transformation, and demise|first=Dipak K.|last=Gupta|publisher=Taylor & Francis|year=2008|page=232|url=https://books.google.com/books?id=a5S8tAyPuQwC&pg=PA232|isbn=9780203930274}}</ref> (পৰম্পৰাগতভাৱে মুছলমানসকলে "তৰোৱালৰ পদ্য"ৰ কথা কয়, একক, অৰ্থাৎ। {{cite quran|9|5|s=r}}). {{cite quran|4|76|s=r}} ইয়াত হিংসাৰ সমৰ্থন ৰখাৰ বাবে ব্যাখ্যা কৰিব পৰা পাঠাংশ আছে,<ref name="globalpolitician">{{cite web|last=Roy|first=Saberi|title=Islam, Islamic Fundamentalism and Islamic Terrorism|url=http://www.globalpolitician.com/print.asp?id=3084|publisher=Globalpolitician|access-date=17 March 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20131015005435/http://www.globalpolitician.com/print.asp?id=3084|archive-date=15 October 2013|archivedate=15 October 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131015005435/http://www.globalpolitician.com/print.asp?id=3084|deadurl=yes}}</ref> ইবনে কাথিৰৰ মতে:{{quote|গতিকে যিসকলে এই পৃথিৱীৰ জীৱনক ইয়াৰ পিছত, আল্লাহৰ কাৰণে ব্যৱসায় কৰে, আৰু যিজনে আল্লাহৰ কাৰণে যুঁজ দিয়ে, আৰু হত্যা কৰা হয় বা বিজয় লাভ কৰে, আমি তেওঁক এক ডাঙৰ পুৰস্কাৰ প্ৰদান কৰিম। আৰু আপোনাৰ কি সমস্যা হৈছে যে আপুনি আল্লাহৰ কাৰণে নহয়, আৰু পুৰুষ, মহিলা আৰু শিশুসকলৰ মাজত দুৰ্বল, দুৰ্ব্যৱহাৰ আৰু নিপীড়িত লোকসকলৰ বাবে যুঁজ দিয়ে, যাৰ কান্দোন হৈছে: "আমাৰ প্ৰভু! আমাক এই চহৰৰ পৰা উদ্ধাৰ কৰক যাৰ লোকসকল অত্যাচাৰকাৰী; আৰু আপোনাৰ পৰা আমাৰ বাবে ডাঙৰ-দীঘল হওঁক যি আপোনালোকৰ পৰা সুৰক্ষা দিব, আৰু আমাক আপোনাৰ পৰা ডাঙৰ-দীঘল কৰিব যি বিশ্বাস কৰা, আল্লাৰ কাৰণত যুঁজ দিয়া, আৰু যিসকলে অবিশ্বাস কৰে, তেওঁলোকে [[তাঘুত]]ৰ কাৰণে যুঁজ দিয়াত সহায় কৰিব। গতিকে [[শায়তান]]ৰ বন্ধুবৰ্গৰ বিৰুদ্ধে যুঁজ দিয়ক; সঁচাকৈয়ে দুৰ্বল হৈছে শায়তানৰ প্লট।<ref name = "Quran 4 U"/>{{rp|Verse 4.74 - 4:76}}}}তাফিৰ ইবন কাথিৰে কয়, "সেয়েহে, বিশ্বাসীসকলে আল্লাহৰ আজ্ঞাকাৰীতা আৰু তেওঁৰ আনন্দ লাভ কৰিবলৈ যুঁজ দিয়ে, আনহাতে অবিশ্বাসীসকলে শায়তানৰ আজ্ঞাকাৰীতাত যুঁজ দিয়ে। আল্লাহই তেতিয়া বিশ্বাসীসকলক তেওঁৰ শত্ৰুৰ সৈতে যুঁজিবলৈ উৎসাহিত কৰে।"<ref name="Quran 4 U" />{{rp|4.74 - 4:75}} ইছলামে আত্মৰক্ষাৰ ক্ষেত্ৰত যুদ্ধ (কোৰআন ২২:৩৯), ইছলামৰ প্ৰতিৰক্ষা (ইয়াক বিয়পোৱাৰ সলনি), যিসকলক বলপূৰ্বক ভাৱে ঘৰৰ পৰা আঁতৰাই দিয়া হৈছে তেওঁলোকক সুৰক্ষা দিবলৈ অনুমতি দিয়ে কিয়নো তেওঁলোক মুছলমান (কোৰআন ২২:৪০), আৰু নিপীড়িত নিৰীহলোকক সুৰক্ষা দিবলৈ (কোৰআন ৪:৭৫)। "অতীতৰ কিছুমান মুছলমান চিন্তাবিদ আৰু আজি কিছুমান মৌলবাদী মুছলমান . . . (আয়াত ৪:৭৬ ৰ বিষয়ে কৈছে) . . . তথাকথিত 'তৰোৱালৰ আয়াতসমূহ'ত কেৱল প্ৰতিৰক্ষাৰ বাবে যুদ্ধৰ অনুমতি দিয়া আয়াতবোৰ "বাতিল" কৰা হৈছে (বাতিল কৰা হৈছে)। তেওঁলোকে অবিশ্বাসীসকলৰ বিৰুদ্ধে যুদ্ধক ইছলাম বিয়পোৱাৰ এক সঁজুলি হিচাপে ন্যায়সঙ্গত কৰিবলৈ এই 'তৰোৱালৰ আয়াত' ব্যৱহাৰ কৰিছিল।" কিন্তু সম্পূৰ্ণ আৰু সীমাহীন সংঘৰ্ষৰ ধাৰণাটো সম্পূৰ্ণৰূপে অইছলামিক (কোৰআনৰ অন্যান্য আয়াত অনুসৰি)।<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.co.uk/religion/religions/islam/islamethics/war.shtml|title=Religions|work=[[BBC]]|access-date=24 December 2019}}</ref> === ৮৯-৯০ আপুনি য'তেই তেওঁলোকক বিচাৰি পায় তেওঁলোকক হত্যা কৰক === {{quote|৪:৮৯ তেওঁলোকে বিচাৰে যে আপুনি বিশ্বাসক প্ৰত্যাখ্যান কৰে আৰু এনেদৰে আপুনি সকলোসমান হয় (ইজনে সিজনৰ দৰে)। গতিকে আল্লাৰ পথত প্ৰব্ৰজন নকৰালৈকে তেওঁলোকৰ পৰা আৱলিয়াক নল'ব। কিন্তু যদি তেওঁলোকে ঘূৰি যায়, তেওঁলোকক লওঁক (ধৰি ৰাখক) আৰু আপুনি তেওঁলোকক য'তেই বিচাৰি পায় তেওঁলোকক হত্যা কৰক, আৰু তেওঁলোকৰ পৰা আউলিয়া বা সহায়ক নিলয়।}}{{quote|৪:৯০ যিসকলে এটা গোটত যোগদান কৰে, আপোনাৰ আৰু যাৰ মাজত এক চুক্তি (শান্তিৰ) আছে, বা যিসকলে আপোনাৰ সৈতে যুঁজ দিয়াৰ লগতে নিজৰ লোকৰ সৈতে যুঁজ দিয়াত বাধা দি আপোনাৰ ওচৰলৈ যায়। যদি আল্লাহই ইচ্ছা কৰিছিল, তেন্তে তেওঁ তেওঁলোকক আপোনাৰ ওপৰত ক্ষমতা প্ৰদান কৰিলেহেঁতেন, আৰু তেওঁলোকে আপোনাৰ সৈতে যুঁজিলেহেঁতেন। সেয়েহে, যদি তেওঁলোকে আপোনাৰ পৰা প্ৰত্যাহাৰ কৰে, আৰু আপোনাৰ বিৰুদ্ধে যুঁজ নিদিয়ে, আৰু আপোনাক শান্তি প্ৰদান কৰে, তেন্তে আল্লাহই তেওঁলোকৰ বিৰুদ্ধে আপোনাৰ বাবে কোনো উপায় প্ৰস্তুত কৰা নাই।<ref name = "Quran 4 U"/>{{rp|4:89–90}}}}[[মুহাম্মাদ|মুহাম্মাদে]] তেওঁৰ সঙ্গীসকলক এই ব্যক্তিসকলক সহায়ক বা অভিভাৱক হিচাপে লোৱা পৰিহাৰ কৰিবলৈ পৰামৰ্শ দিয়ে।<ref name="Kulayni" /> আল-আওফিয়ে ইবন আব্বাছৰ পৰা প্ৰতিবেদন দিছিল, যদি তেওঁলোকে হিজৰ ত্যাগ কৰে, আস-ছুদ্দীয়ে কৈছিল যে আয়াত এই অংশটোৰ অৰ্থ হৈছে, "যদি তেওঁলোকে তেওঁলোকৰ অবিশ্বাসক ৰাজহুৱা কৰে আৰু আপুনি তেওঁলোকক য'তেই বিচাৰে তেওঁলোকক হত্যা কৰে, আৰু আৱলিয়া বা সহায়কসকলক তেওঁলোকৰ পৰা নিদিয়ে"। অৱশ্যে, ইবন কাথিৰে স্পষ্ট কৰে যে অ-যুঁজাৰু, যিসকল নিৰপেক্ষ বা যুঁজৰ ক্ষেত্ৰত দ্বিধাগ্ৰস্ত আৰু যিসকলে আপোনাক শান্তি প্ৰদান কৰে তেওঁলোকৰ বিৰুদ্ধে যুঁজ দিব নালাগে।<ref name="Quran 4 U" /> === ১১৬ [[শ্বীৰ্ক]] === {{See also|শ্বীৰ্ক (ইছলাম)|l1=শ্বীৰ্ক}}{{quote|৪:১১৬ ঈশ্বৰে তেওঁৰ সৈতে আন দেৱতাৰ সৈতে যোগ দান নকৰাকৈ (পাপ) ক্ষমা নকৰে; কিন্তু তেওঁ কাক ক্ষমা কৰে, তেওঁ ইয়াৰ বাহিৰে আন পাপবোৰক সন্তুষ্ট কৰে: যি জনে ঈশ্বৰৰ সৈতে আন দেৱতাৰ সৈতে যোগ দান কৰে, হেথ বহু দূৰত (সোঁফালৰ পৰা) বিপথগামী হৈছিল। '' অনুবাদ [[আব্দুল্লাহ ইউছুফ আলী| ইউছুফ আলী]] (অৰিগ। ১৯৩৮)''<ref>{{cite web|url= https://www.islamawakened.com/quran/4/116 |title=Quran 4:116 Translation Yusuf Ali (Orig. 1938) |work=Islam Awakened|access-date=4 February 2020}}</ref>}}তাফিৰ ইবন কাথিৰে এইদৰে কৈছে: "শিৰ্কক ক্ষমা কৰা নহ'ব, বাস্তৱত মূৰ্তিধাৰীসকলে শায়তানৰ উপাসনা কৰে"।<ref name="Quran 4 U" /> === ১২৭-১৩০ মহিলা অনাথ, স্বামীৰ দ্বাৰা ত্যাগ, আৰু বৈবাহিক শান্তিৰ আকাংক্ষা === এই আয়াতবোৰত মহিলা অনাথসকলৰ সৈতে সম্পৰ্কিত বিষয়বোৰ সামৰি লোৱা হৈছে; স্বামীৰ দ্বাৰা ত্যাগ আৰু বৈবাহিক শান্তিৰ আকাংক্ষা।<ref name="Quran 4 U" />{{rp|4:127–130}} === ১৪৫ ভণ্ড === কিতাব আল-কাফিত, জাফাৰ আল-চাদিকে তেওঁৰ সঙ্গীসকললৈ এখন পত্ৰ লিখি আল্লা, তেওঁৰ বাৰ্তাবাহক আৰু "ৱালি আল আমৰ" (মুহাম্মাদৰ সন্তান) মানি চলাৰ গুৰুত্বৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰি কয় যে যিসকলে তেওঁলোকৰ গুণাগুণ অমান্য কৰে আৰু অস্বীকাৰ কৰে তেওঁলোক "মিছা আৰু ভণ্ড"। তেওঁ দৃঢ়তাৰে কয় যে এইসকল ব্যক্তিক "ভণ্ড" বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে, "সঁচাকৈয়ে, ভণ্ডসকল জুইৰ নিম্নতম গভীৰতাত থাকিব - আৰু আপুনি তেওঁলোকৰ বাবে কেতিয়াও সহায়ক বিচাৰি নাপাব।" === ১৫৭ যীচুৰ মৃত্যুসন্দৰ্ভত ইছলামী দৃষ্টিভংগী === {{Main|যীচুৰ মৃত্যুসম্পৰ্কে ইছলামী দৃষ্টিভংগী}}{{quote|৪:১৫৭ আৰু তেওঁলোকে কোৱাৰ বাবে, "আমি আল-মাছিহ 'আল্লাহৰ বাৰ্তাবাহক মাৰিয়ামৰ পুত্ৰ ইছা'ক হত্যা কৰিছিলোঁ, কিন্তু তেওঁলোকে তেওঁক হত্যা কৰা নাছিল, বা তেওঁক ক্ৰুচবিদ্ধ কৰা নাছিল, কিন্তু তেওঁলোকৰ বাবে এনে লাগিছিল, আৰু যিসকলে ইয়াত ভিন্নতা আছে তেওঁলোক সন্দেহৰে ভৰি আছে। তেওঁলোকৰ কোনো (নিৰ্দিষ্ট) জ্ঞান নাই, তেওঁলোকে অনুমানৰ বাহিৰে আন একো অনুসৰণ নকৰে। নিশ্চিতভাৱে; তেওঁলোকে তাক হত্যা কৰা নাছিল।<ref name = "Quran 4 U"/>{{rp|4:157}}<ref>{{Cite web|url=https://quran.com/4/157|title = Surah An-Nisa - 157}}</ref>}}খ্ৰীষ্টানসকলে দাবী কৰা ঈশ্বৰৰ পুত্ৰৰ পৰিৱৰ্তে যীচুক ভৱিষ্যতবক্তা হিচাপে ইছলামী দৃষ্টিভংগীৰ এক ব্যাখ্যা তাফিৰ ইবনে কাথিৰত দিয়া হৈছে।<ref name="Quran 4 U" />{{rp|4:157}} === ১৭১ ত্ৰিমূৰ্তিৰ প্ৰতি ইছলামী দৃষ্টিভংগী === {{Main|ত্ৰিমূৰ্তিৰ প্ৰতি ইছলামী দৃষ্টিভংগী}}{{quote|৪:১৭১ আল্লাহ হ'ল এজন ঈশ্বৰ। তেওঁ এজন পুত্ৰ হোৱাৰ ওপৰত আছে।<ref name = "Quran 4 U"/>{{rp|4:171}}}} == লগতে চাওক == * [[আত-তালাক]] - বিবাহ বিচ্ছেদ * [[ইছলাম আৰু লিংগ পৃথকীকৰণ]] * [[ইছলামিক নাৰীবাদ]] * [[ইছলামিক বৈবাহিক ন্যায়শাস্ত্ৰ]] * [[ইছলামত এলজিবিটি]] * [[লুট]] * [[আজ্ঞাকাৰী আয়াত]] * [[ইছলামত মহিলা]] {{কোৰআনৰ ছূৰাসমূহ}} == তথ্য উৎস == {{Reflist}} == বহিঃ সংযোগ == * {{commons category-inline}} * [http://www.wdl.org/en/item/6795 "কোৰআনিক আয়াতসমূহ (৪: ৯৪-১০০, ১০০-১০৫)"] হৈছে বিশ্ব ডিজিটেল পুথিভঁৰালৰ দ্বাদশ শতিকাৰ এটা Nisā ডিজিটাইজড পাণ্ডুলিপি * [https://quran.com/4 কোৰআন ৪]কোৰআনৰ পৰিষ্কাৰ অনুবাদ * [https://www.islamawakened.com/quran/4/126/ Q৪:১২৬], 50+ অনুবাদ, islamawakened.com {{Sura|4|[[Al Imran]]|[[Al-Ma'ida]]}} {{Authority control}} [[শ্ৰেণী:ছূৰা]] [[শ্ৰেণী:কোৰআন]] [[শ্ৰেণী:ইছলাম ধৰ্ম]] [[শ্ৰেণী:আল-কোৰআনৰ ছূৰাসমূহ]] [[শ্ৰেণী:মদিয়ান ছূৰা]] jn77ooea45ok3dd45a5001vjm2elcyg 0 74076 602988 386114 2026-04-26T14:59:45Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 602988 wikitext text/x-wiki [[File:Teaching the importance of breastfeeding in India (8806268443).jpg|thumb|মাতৃদুগ্ধ পানৰ প্ৰয়োজনীয়তা সম্পৰ্কে সজাগতা সৃষ্টি]] '''ৰাষ্ট্ৰীয় পোষণ মাহ''' হৈছে [[ভাৰত চৰকাৰ]]ৰ এক জনকল্যাণমূলক কাৰ্য্যসূচী। ভাৰতত পোষণ অভিযানক গতি প্ৰদান কৰিবলৈ ২০১৮ চনৰ ২৪ জুলাই তাৰিখে 'ভাৰতৰ পুষ্টি প্ৰত্যাহ্বানৰ ওপৰত ৰাষ্ট্ৰীয় পৰিষদে' ছেপ্টেম্বৰ মাহটো ৰাষ্ট্ৰীয় পোষণ মাহ হিচাপে উদযাপন কৰাৰ সিদ্ধান্ত লয়। এই মাহত সকলো ভাৰতৰ সমূহ ৰাজ্য তথা কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চলসমূহৰ দ্বাৰা তৃণমূল স্তৰলৈকে পুষ্টি সজাগতা সম্পৰ্কীয় কাৰ্যকলাপ সম্পন্ন কৰা হয়। পোষণ অভিযান বা ৰাষ্ট্ৰীয় পুষ্টি অভিযান হৈছে ভাৰত চৰকাৰৰ এক জনকল্যাণমূলক কাৰ্যসূচী। এই অভিযান ৬ বছৰ বয়সলৈকে শিশু, কিশোৰী, গৰ্ভৱতী মহিলা আৰু [[স্তন্যপান]] কৰাই থকা মাতৃসকলৰ পুষ্টিগত স্থিতি উন্নত কৰাৰ বাবে আৰম্ভ কৰা হৈছে। শিশু, কিশোৰী, গৰ্ভৱতী আৰু স্তনপান কৰাই থকা মহিলা, তেওঁলোকৰ পৰিয়ালৰ সদস্য (স্বামী, পিতৃ, শাহুৱেক) আৰু সমাজৰ সদস্য, স্বাস্থ্য সেৱা প্ৰদানকাৰী ([[এএনএম]], [[স্বীকৃতিপ্ৰাপ্ত সামাজিক স্বাস্থ্যকৰ্মী|আশা]], [[অংগনবাদী]] কৰ্মী) মাজত পুষ্টি সজাগতা বৃদ্ধি কৰা আৰু সকলোৰে বাবে স্বাস্থ্য আৰু পুষ্টি নিশ্চিত কৰাটোৱেই পোষণ অভিযানৰ লক্ষ্য।<ref name="পোষণ মাহ">{{cite web | url=https://www.nhp.gov.in/rashtriya-poshan-maah_pg | title=ৰাষ্ট্ৰীয় পোষণ মাহ | accessdate=4 September 2021 | archivedate=4 September 2021 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20210904093534/https://www.nhp.gov.in/rashtriya-poshan-maah_pg | deadurl=yes }}</ref> ==লক্ষ্য আৰু উদ্দেশ্য== সমুদায়সমূহক একগোট কৰাটো নিশ্চিত কৰাৰ লগতে জনসাধাৰণৰ অংশগ্ৰহণ শক্তিশালী কৰাৰ বাবে প্ৰতি বছৰে ছেপ্টেম্বৰ মাহটো সমগ্ৰ ভাৰততে পোষণ মাহ হিচাপে উদযাপন কৰা হয়। উক্ত মাহটোত মানৱ শৰীৰৰ বাবে সঠিক পুষ্টিৰ গুৰুত্ব আৰু ভূমিকাৰ ওপৰত আলোকপাত কৰা হয়। মানৱ শৰীৰৰ সুচাৰু কাম-কাজ আৰু বিকাশৰ বাবে অত্যাৱশ্যকীয় পুষ্টি আৰু কেলৰিৰ সংমিশ্ৰণৰ সৈতে এক সন্তুলিত আহাৰ প্ৰয়োজনীয়তাৰ দিশটোতো ই গুৰুত্ব প্ৰদান কৰে। পোষণ মাহৰ সময়ত, সমগ্ৰ দেশতে তৃণমূল স্তৰলৈকে পুষ্টি সজাগতা সম্পৰ্কীয় কাৰ্যকলাপ সম্পন্ন কৰা হয়। পোষণ মাহ উদযাপনৰ জৰিয়তে অংগনৱাড়ী কৰ্মী তথা স্বাস্থ্য আৰু পৰিয়াল কল্যাণ বিভাগৰ মাধ্যমেৰে মহিলা আৰু শিশু বিকাশ বিভাগৰ দৰে কাৰ্যকৰী বিভাগ আৰু সংস্থাসমূহে আশাকৰ্মী, এএনএম আদিৰ জৰিয়তে কাৰ্যকলাপবোৰ সম্পাদন কৰা আৰু মহিলা আৰু শিশুসকলৰ বাবে এক স্বাস্থ্যকৰ ভৱিষ্যত নিশ্চিত কৰাৰ বাবে গোটেই মাহটোত সামগ্ৰিক পুষ্টিৰ বাৰ্তা প্ৰচাৰ কৰাৰ উদ্দেশ্য বান্ধি লোৱা হৈছে। এই উদ্দেশ্য আগত ৰাখি ছেপ্টেম্বৰ মাহটোত মহিলা আৰু শিশু বিকাশ বিভাগৰ দৰে কাৰ্যকৰী বিভাগ আৰু সংস্থা, আশাকৰ্মী, এএনএম, প্ৰাথমিক স্বাস্থ্য কেন্দ্ৰ, সামূহিক স্বাস্থ্য কেন্দ্ৰ, বিদ্যালয় শিক্ষা আৰু সাহিত্য বিভাগৰ জৰিয়তে বিদ্যালয়, পঞ্চায়তৰ জৰিয়তে পঞ্চায়তী ৰাজ বিভাগ, আৰু গ্ৰামোন্নয়ন ট্ৰাফ স্ব-সহায়ক গোটৰ জৰিয়তে কাৰ্যকলাপবোৰ সম্পাদন কৰাৰ লগতে আৰু সজাগতাৰ বাৰ্তা প্ৰচাৰ কৰা হয়।<ref>{{cite web | url=https://www.niti.gov.in/poshan-abhiyaan | title=NITI Aayog | publisher=NITI Aayog | accessdate=4 September 2021}}</ref> ==বিষয়বস্তু== প্ৰতি বছৰে পোষণ মাহ উদযাপন কৰিবলৈ এক নিৰ্দিষ্ট বিষযবস্তু বাছনি কৰা হয়। ২০২১ চনত ভাৰতত ’’আজাদী কা অমৃত মহোৎসৱ’’<ref>{{cite web | url=https://amritmahotsav.nic.in | title=Azadi ki amrit mahotsav | publisher=Govt of India. | accessdate=4 September 2021}}</ref> উদযাপন কৰি থকাৰ বাবে ইয়াৰ সামগ্ৰিক প্ৰসাৰ ক্ষিপ্ৰতৰ কৰাটো নিশ্চিত কৰাৰ বাবে গোটেই মাহটোক সামগ্ৰিক পুষ্টি উন্নত কৰাৰ দিশত সাপ্তাহিক বিষয়বস্তুত বিভক্ত কৰা হৈছে। ===২০২১ চনৰ বিষয়বস্তু=== মহিলা আৰু শিশু বিকাশ মন্ত্ৰালয়ে চাৰিটা সাপ্তাহিক বিষয়বস্তুৰ সৈতে গোটেই মাহটোত কেইবাটাও কাৰ্যকলাপৰ পৰিকল্পনা কৰিছে। প্ৰথম বিষয়টো হৈছে "পোষণ বটিকা" হিচাপে বৃক্ষৰোপণ কাৰ্যসূচী আৰু ইয়াক প্ৰথমটো সপ্তাহ অৰ্থাৎ ১-৭ ছেপ্টেম্বৰৰ ভিতৰত পালন কৰা হ'ব। দ্বিতীয় বিষয়টো হৈছে পুষ্টিৰ বাবে যোগ আৰু আয়ুষ (AYUSH)।<ref>{{cite web | url=https://www.ayush.gov.in | title=The Ministry of Ayurveda, Yoga, Naturopathy, Unani, Siddha, Sowa-Rigpa and Homoeopathy | publisher=Govt of India | accessdate=4 September 2021}}</ref> ইয়াক ৮-১৫ ছেপ্টেম্বৰৰ ভিতৰত পালন কৰা হ'ব। কিছুসংখ্যক নিৰ্বাচিত জিলাৰ অংগনৱাড়ী হিতাধিকাৰীসকলক 'আঞ্চলিক পুষ্টি কিট' বিতৰণ হিচাপে তৃতীয় বিষয়টো ধাৰ্য কৰা হৈছে আৰু ইয়াক ১৬-২৩ ছেপ্টেম্বৰৰ ভিতৰত পালন কৰা হ'ব। চতুৰ্থ বিষয়টো হৈছে 'এছ.এ.এম. (Severely Acute Malnourished, গুৰুতৰভাৱে অত্যন্ত পুষ্টিহীন) শিশুৰ চিনাক্তকৰণ আৰু পুষ্টিকৰ খাদ্য বিতৰণ' আৰু ইয়াক অন্তিম সপ্তাহত পালন কৰা হ'ব।<ref name="Swachhindia">{{cite web | url=https://swachhindia.ndtv.com/poshan-maah-2021-all-you-need-to-know-62102/ | title=পোষণ মাহ ২০২১ | accessdate=4 September 2021 | archivedate=4 September 2021 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20210904101251/https://swachhindia.ndtv.com/poshan-maah-2021-all-you-need-to-know-62102/ | deadurl=yes }}</ref> == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ চৰকাৰী যোজনা আৰু নীতি]] in29zuh5lf9l1q2qzjhhfv7u1kwfu23 0 74948 602967 581828 2026-04-26T13:44:18Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 602967 wikitext text/x-wiki [[File:Nursing area sign.png|thumb|স্তন্যপানৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰতীক]] '''ৰাজহুৱা স্থানত স্তন্যপান''' কৰোৱাৰ সামাজিক মনোভাৱ আৰু আইনী স্থিতি সমগ্ৰ বিশ্বৰ সংস্কৃতিত ব্যাপকভাৱে পৃথক হোৱা দেখা যায়। বহুতো দেশত, দক্ষিণ বিশ্ব আৰু কেইবাখনো পশ্চিমীয়া দেশত, সাধাৰণ ৰাইজৰ মুকলি দৃষ্টিত শিশুক [[স্তন্যপান]] কৰোৱাটো সাধাৰণ কথা আৰু ইয়াক এক সমস্যা হিচাপে গণ্য কৰা নহয়। [[অষ্ট্ৰেলিয়া]]কে ধৰি পৃথিৱীৰ বহুতো ঠাইত,<ref>{{cite news|url=https://www.breastfeeding.asn.au/bf-info/breastfeeding-and-law/legalright|title=Breastfeeding in public – your legal rights|date=Aug 2016|accessdate=12 Nov 2018|publisher=Australian Breastfeeding Association}}</ref> [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]] আৰু [[ইউৰোপ]]ৰ কিছু অংশত, [[এছিয়া]]ৰ কিছুমান দেশৰ সৈতে, মহিলাসকলৰ ৰাজহুৱা আৰু কৰ্মক্ষেত্ৰত কেঁচুৱাক নাৰ্চিং কৰাৰ স্পষ্ট আইনী অধিকাৰ আছে। যদিও এই প্ৰথা আইনী বা সামাজিকভাৱে স্বীকৃত, তথাপিও কিছুমান মাতৃয়ে আন লোকৰ প্ৰকৃত বা সম্ভাৱ্য আপত্তি, নেতিবাচক মন্তব্য বা উৎপীড়নৰ বাবে স্তন্যপান কৰোৱাৰ বাবে ৰাজহুৱাস্থানত স্তন উন্মোচন কৰিবলৈ অনিচ্ছা প্ৰকাশ কৰে।<ref>{{cite journal|doi=10.1186/1746-4358-3-11|title=Got milk? Not in public!|pmid=18680578|year=2008|last1=Wolf|first1=J.H.|volume=3|issue=1|page=11|pmc=2518137|journal=International Breastfeeding Journal}}</ref><ref name=Vance_2005>{{cite journal | last = Vance | first = Melissa R. | title = Breastfeeding Legislation in the United States: A General Overview and Implications for Helping Mothers | journal = LEAVEN | volume = 41 | issue = 3 | pages = 51–54 | date = June–July 2005 | url = http://www.llli.org/llleaderweb/LV/LVJunJul05p51.html | url-status = dead | archive-url = https://web.archive.org/web/20070331220518/http://www.llli.org/llleaderweb/LV/LVJunJul05p51.html | archive-date = 2007-03-31 | accessdate = 2008-12-30 }}</ref> আনুমানিক ভাৱে সমগ্ৰ বিশ্বৰ প্ৰায় ৬৩% মাতৃয়ে ৰাজহুৱাভাৱে স্তন্যপান কৰাইছে।<ref>{{Cite book|title = Breast Feeding With Confidence|last = Cox|first = Sue|publisher = Meadowbrook Press|year = 2002|isbn = 978-0684040059|location = United States|url-access = registration|url = https://archive.org/details/breastfeedingwit00suec}}</ref> সংবাদ মাধ্যমসমূহে কেইবাটাও এনে ঘটনাৰ প্ৰতিবেদন প্ৰকাশ কৰিছে য'ত কৰ্মী বা আন লোকে মহিলাসকলৰ মুকলিত স্তন্যপান কৰোৱাত আপত্তি প্ৰদৰ্শন বা নিষিদ্ধ কৰিছে।<ref>{{cite web|title=Places Moms Have Been Shamed For Breastfeeding|url=https://www.huffingtonpost.com/2012/09/18/dawn-holland-breastfeeding_n_1893681.html#slide=start|publisher=Huffington Post|accessdate=28 September 2015|date=September 18, 2012|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150929013228/http://www.huffingtonpost.com/2012/09/18/dawn-holland-breastfeeding_n_1893681.html#slide=start|archive-date=29 September 2015}}</ref> কিছুমান মাতৃয়ে নেতিবাচক মনোযোগ পৰিহাৰ কৰি আবুৰতাৰ বাবে আন এটা স্থানলৈ গৈ স্তন্যপান কৰায়। কিন্তু কিছুমান মাতৃয়ে তেওঁলোকৰ মুকলিত স্তন্যপান কৰোৱাৰ ক্ষেত্ৰত পোৱা বাধাৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিবাদ কৰিছে, আৰু আইনী ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰিছে বা প্ৰতিবাদত লিপ্ত হৈছে।<ref>{{cite web|title=Dawn Holland, Breastfeeding Mom, Asked To Nurse In Applebee's Bathroom|url=https://www.huffingtonpost.com/2012/09/18/dawn-holland-breastfeeding_n_1893681.html|publisher=Huffington Post|accessdate=28 September 2015|date=September 18, 2012|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150929013228/http://www.huffingtonpost.com/2012/09/18/dawn-holland-breastfeeding_n_1893681.html|archive-date=29 September 2015}}</ref> প্ৰতিবাদত অপৰাধীৰ ব্যৱসায়, সংগঠন আদি ৰাজহুৱাভাৱে বৰ্জন কৰা, "নাৰ্চ-ইন" বা স্তন্যপানৰ ফ্লেছ ম'ব আয়োজন কৰা আদি কাৰ্যসূচী অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয় য'ত নাৰ্চিং মাতৃৰ গোটবোৰ প্ৰতিবাদ স্থলীত একত্ৰিত হয় অৰ্থাৎ য'ত অভিযোগৰ উৎপত্তি হৈছিল আৰু সেইস্থানত একে সময়তে মুকলিকৈ তেওঁলোকৰ কেঁচুৱাবোৰক স্তন্যপান কৰাইছিল। ইয়াৰ প্ৰত্যুত্তৰত, কিছুমান কোম্পানীয়ে মাতৃসকলৰ ওচৰত ক্ষমা বিচাৰি তেওঁলোকৰ কৰ্মচাৰীসকলক পুনৰ প্ৰশিক্ষণ দিবলৈ সন্মত হৈছে। ==দেশ ভেদে স্তন্যপানৰ মনোভাৱ== ===এছিয়াৰ দেশসমূহ=== [[File:Woman breast-feeding baby.jpg|thumb|200px|এগৰাকী ইণ্ডোনেছিয়ান মহিলাই ৰাজহুৱা স্থানত স্তন্যপান কৰাইছে]] [[চীন]]ত ৰাজহুৱাভাৱে স্তন্যপান কৰাটো পৰম্পৰাগতভাৱে অবিতৰ্কিত আছিল, আৰু ২০১০ চন পৰ্যন্ত কোনো ধনৰণৰ আপত্তি সম্পৰ্কীয় তথ্য পোৱা নগৈছিল। শেহতীয়াকৈ আপত্তিৰ কেইটামান উদাহৰণ স্পষ্টতঃ সামাজিক মাধ্যমৰ বিবৰ্ধনৰ প্ৰভাৱ। ছাংহাইত, ৰাজহুৱাভাৱে স্তন্যপান কৰাই থকাটো কোনো কোনো লোকৰ দ্বাৰা লজ্জাজনক বুলি গণ্য কৰা হয়, অৱশ্যে বহুতে ইয়াৰ সমৰ্থন কৰে। ৰাজহুৱা স্থানত বেবীকেয়াৰ সুবিধা স্থাপনৰ বাবেও আহ্বান জনোৱা হৈছে।<ref>{{cite web|url=http://www.chinadaily.com.cn/china/2007-01/27/content_794272.htm|title=Congress to consider privacy issue|work=chinadaily.com.cn|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20090307105647/http://www.chinadaily.com.cn/china/2007-01/27/content_794272.htm|archive-date=2009-03-07}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.chinadaily.com.cn/opinion/2007-01/29/content_795228.htm|title=Breastfeeding in public|work=chinadaily.com.cn|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20090620071708/http://www.chinadaily.com.cn/opinion/2007-01/29/content_795228.htm|archive-date=2009-06-20}}</ref> স্তন্যপানৰ সৈতে সম্পৰ্কিত [[ভাৰত]]ৰ কোনো আইনী ব্যৱস্থা নাই, প্ৰচলন আৰু সামাজিক গ্ৰহণযোগ্যতা অঞ্চল ভেদে পৃথক হয়। গ্ৰাম্য ভাৰতত ই সম্পূৰ্ণৰূপে গ্ৰহণযোগ্য। সমাজৰ উচ্চ শ্ৰেণীত ৰাজহুৱাভাৱে স্তন্যপান কৰাটো এক লজ্জাজনক কথা বুলি ভৱা হয়। ঠিক সেইদৰে [[মালয়েছিয়া]]ত ৰাজহুৱাভাৱে স্তন্যপান গ্ৰহণযোগ্য।<ref>{{cite web|url=http://www.babycenter.com.my/baby/breastfeeding/tips-for-breastfeeding-inpublic/|title=BabyCenter mums' tips for breastfeeding in public|location=Malaysia|work=BabyCenter|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20120527144646/http://www.babycenter.com.my/baby/breastfeeding/tips-for-breastfeeding-inpublic/|archive-date=2012-05-27|access-date=2021-09-15|archivedate=2012-05-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120527144646/http://www.babycenter.com.my/baby/breastfeeding/tips-for-breastfeeding-inpublic/|deadurl=yes}}</ref> ৰাজহুৱাকৈ স্তন্যপান কৰোৱাৰ বিষয়ে [[নেপাল]]ৰো কোনো আইন নাই। ইয়াত ৰাজহুৱা স্থানত স্তন্যপান এক সাধাৰণ বিষয় আৰু ব্যাপকভাৱে গ্ৰহণযোগ্য। নেপালৰ বাছ, পাৰ্ক, ৰেষ্টুৰেণ্ট, চিকিৎসালয় আদিৰ দৰে ৰাজহুৱা স্থানত মাতৃসকলে তেওঁলোকৰ কেঁচুৱাক স্তন্যপান কৰোৱা অৱশ্যে অস্বাভাৱিক নহয়। নেপালী সমাজত, শিশুক স্তন্যপান কৰাই থকাটো মাতৃসকলৰ বাবে অতি আৱশ্যক বুলি গণ্য কৰা হয়। যিসকল মাতৃয়ে তেওঁলোকৰ সন্তানক স্তন্যপান কৰাব নোৱাৰে বা কৰিব নোৱাৰে তেওঁলোকক 'বোকচি' বা 'ডাইনী' বুলি কোৱা হয় আৰু ইয়াৰ সৈতে যথেষ্ট সামাজিক কলঙ্ক জড়িত হৈ আছে। [[ফিলিপাইন]]ত, স্তন্যপান বিভিন্ন আইনৰ দ্বাৰা সুৰক্ষিত, যেনে ২০০৯ চনৰ সম্প্ৰসাৰিত স্তন্যপান প্ৰচাৰ আইন<ref>{{cite web|url=http://www.lawphil.net/statutes/repacts/ra2010/ra_10028_2010.html|title=R.A. No. 10028|work=lawphil.net|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160305175720/http://lawphil.net/statutes/repacts/ra2010/ra_10028_2010.html|archive-date=2016-03-05}}</ref> আৰু ফিলিপাইনৰ মিল্ক ক'ড (কাৰ্যবাহী আদেশ ৫১)।<ref>{{cite web|url=http://www.lawphil.net/executive/execord/eo1986/eo_51_1986.html|title=E.O. No. 51|work=lawphil.net|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20111028220002/http://www.lawphil.net/executive/execord/eo1986/eo_51_1986.html|archive-date=2011-10-28}}</ref> মাতৃসকলক ৰাজহুৱাভাৱে স্তন্যপান কৰোৱাৰ অনুমতি দিয়া হয়। নিয়োগকৰ্তাসকলে স্তন্যপান কৰোৱা কৰ্মচাৰীসকলক স্তন্যপান কৰোৱা বা মাতৃদুগ্ধ নিঃসৰণ কৰিবলৈ বিৰতিৰ অনুমতি দিয়ে। আইনখনে এইটোও কৈছে যে প্ৰতি আঠ ঘণ্টাৰ কামৰ সময়ত এই বিৰতি চল্লিশ মিনিটতকৈ কম হ'ব নালাগে।<ref>{{cite web|url=http://www.chroniclesofanursingmom.com/2013/03/more-on-legal-rights-of-breastfeeding.html|title=Chronicles of a Nursing Mom: More on the Legal Rights of Breastfeeding and Working Women|work=chroniclesofanursingmom.com|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402132748/http://www.chroniclesofanursingmom.com/2013/03/more-on-legal-rights-of-breastfeeding.html|archive-date=2015-04-02}}</ref> কাৰ্যালয়, ৰাজহুৱা প্ৰতিষ্ঠান যেনে মল আৰু বিদ্যালয়, আৰু চৰকাৰী প্ৰতিষ্ঠানসমূহে বাথৰুমৰ পৰা পৃথকে স্তন্যপান কেন্দ্ৰ স্থাপন কৰিব লাগিব, য'ত মাতৃসকলে তেওঁলোকৰ কেঁচুৱাক স্তন্যপান কৰাব পাৰে বা গাখীৰ নিঃসৰণ কৰিব পাৰে। মিল্ক ক'ডে দুবছৰৰ তলৰ নৱজাতকৰ বাবে ''ইনফেণ্ট ফৰ্মূলা" বা "দুধদানি"ৰ বিজ্ঞাপন নিষিদ্ধ কৰিছে।<ref>{{cite web|url=http://www.pcw.gov.ph/law/executive-order-no-51|title=Executive Order No. 51 – Philippine Commission on Women|work=pcw.gov.ph|accessdate=21 December 2016|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20161213114954/http://www.pcw.gov.ph/law/executive-order-no-51|archive-date=13 December 2016|df=dmy-all}}</ref> [[চৌদি আৰৱ]]ত যদিও মহিলাসকলে তেওঁলোকৰ শৰীৰৰ কোনো অংশ ৰাজহুৱাভাৱে প্ৰদৰ্শন কৰিব নোৱাৰে, অৱশ্যে স্তন্যপান কৰোৱাৰ ক্ষেত্ৰৰ ই এক ব্যতিক্ৰম। মহিলাসকলে মল আৰু পাৰ্কত স্তন্যপান কৰোৱাটো সাধাৰণ বুলি ভৱা হয়, আৰু চৌদি আৰৱৰ লোকসকলৰ মাজত ই গ্ৰহণযোগ্য।<ref>{{cite book|last=Riordan|first=Jan|title=Breastfeeding and Human Lactation|pages=718–719|isbn=978-0-7637-4585-1|year=2005|chapter=The Cultural Context of Breastfeeding|chapter-url=https://books.google.com/books?id=-XhKfbW8ig8C&q=%22public+breastfeeding%22&pg=PA718|publisher=Jones and Bartlett|location=Sudbury, Mass.|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20180126185038/https://books.google.com/books?id=-XhKfbW8ig8C&pg=PA718&dq=%22public+breastfeeding%22&lr=&ei=ciZfSfyiNoPAlQTF4tj7BQ#PPA715,M1|archive-date=2018-01-26}}</ref> নৱেম্বৰ ২০১০-ৰ পৰা টাইৱানৰ ৰাজহুৱা স্থানত স্তন্যপান আইনে ৰাজহুৱাভাৱে স্তন্যপান কৰোৱাৰ অধিকাৰ সুৰক্ষিত কৰিছে, আনহাতে গোপনীয়তাৰ সৈতে মোকাবিলা কৰিবলৈ আৰু গৰম পানী আৰু বিদ্যুৎ যোগানৰ প্ৰৱেশাধিকাৰ প্ৰদান কৰাৰ বাবে স্তন্যপান কৰোৱা কোঠা স্থাপন কৰা হৈছে, মাতৃৰ স্তন্যপান কৰোৱাৰ অধিকাৰত হস্তক্ষেপ কৰাৰ বিপৰীতে জৰিমনা বিহাৰো আইন প্ৰণয়ন হৈছে।<ref>{{cite web | title=Public Breastfeeding Act | publisher=[[Ministry of Justice (Republic of China)]] | date=2010-11-24 | url=http://law.moj.gov.tw/Eng/LawClass/LawAll.aspx?PCode=L0070036 | accessdate=2011-08-26 | url-status=live | archive-url=https://archive.today/20120710151515/http://law.moj.gov.tw/Eng/LawClass/LawAll.aspx?PCode=L0070036 | archive-date=2012-07-10 }}</ref> ২০১২ চনৰ ১৮ জুলাইত নেচনেল পেলেচ মিউজিয়ামৰ পৰা স্তন্যপান কৰাই থকা মাতৃক বহিষ্কাৰ কৰাৰ ঘটনাকলৈ তীব্ৰ প্ৰতিক্ৰিয়াৰ সৃষ্টি হয়।<ref>{{cite web |url=http://59.151.17.12/html/womenofchina/report/143187-1.htm |title=Taipei Museum Faces Investigation for Evicting Breastfeeding Mother |author=Liu Yunting |date=July 23, 2012 |work=Translated from Shenzhen Evening News |publisher=All-China Women's Federation |accessdate=August 14, 2012 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180126185038/http://59.151.17.12/html/womenofchina/report/143187-1.htm |archive-date=January 26, 2018 |archivedate=January 26, 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180126185038/http://59.151.17.12/html/womenofchina/report/143187-1.htm |deadurl=yes }}</ref> টাইৱানৰ সেই কৰ্মচাৰী গৰাকীক আৰু তেওঁৰ নিয়োগকৰ্তা দুয়োকে ৬০০০ নতুন টাইৱান ডলাৰ (প্ৰায় ২০০ আমেৰিকান ডলাৰ) জৰিমনা বিহা হৈছিল।<ref>{{cite web |url=http://www.theborneopost.com/2012/08/15/taiwan-museum-fined-for-stopping-breastfeeding-mum/ |title=Taiwan museum fined for stopping breastfeeding mum |date=August 15, 2012 |publisher=From AFP, posted at Borneo Post Online |accessdate=August 14, 2012 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305020534/http://www.theborneopost.com/2012/08/15/taiwan-museum-fined-for-stopping-breastfeeding-mum/ |archive-date=March 5, 2016 }}</ref> ===আফ্ৰিকা=== আফ্ৰিকাৰ বহুতো ক্ষেত্ৰত ৰাজহুৱাভাৱে স্তন্যপান কৰাটো সাধাৰণ কথা। কেঁচুৱাবোৰক সাধাৰণতে মাকৰ পিঠিত দীঘল কাপোৰত কঢ়িয়াই অনা হয় আৰু কেৱল স্তন্যপান কৰাবলৈকে সন্মুখলৈ অনা হয়। জন্মদাত্ৰী মাতৃয়ে কেঁচুৱাৰ নাৰ্চিংৰ আবুৰতা ৰক্ষা কৰিব পাৰে, কিন্তু সাধাৰণতে এনেকৈ স্তন লুকুৱাই ৰখাৰ কোনো প্ৰয়াস কৰা নহয়। যেতিয়া কেঁচুৱা এটাই ৰাজহুৱাস্থানত কান্দি থকা দেখা যায় তেতিয়া ধাৰণা কৰা হয় যে কেঁচুৱাটোৰ সৈতে থকা মহিলাগৰাকী শিশুটোৰ মাতৃ নহয়, কিয়নো সাধাৰণতে ভবা হয় যে যদি তেওঁ মাতৃ হয় তেন্তে তেওঁ কেঁচুৱাটোক স্তন্যপান কৰাব।<ref name="Breastfeeding in public">{{cite web | url=http://www.007b.com/public-breastfeeding-world.php | title=Breastfeeding in public around the world | publisher=007 Breasts | accessdate=15 October 2014 | url-status=live | archive-url=https://web.archive.org/web/20141008045416/http://www.007b.com/public-breastfeeding-world.php | archive-date=8 October 2014 }}</ref> মৰক্কোতো ৰাজহুৱা স্তন্যপান আইনী আৰু ব্যাপকভাৱে স্বীকৃত।<ref>{{cite book|title=Morocco: A Survival Guide to Customs and Etiquette|url=https://books.google.com/books?id=ZRyJAAAAQBAJ|first=Orin|last=Hargraves|publisher=Marshall Cavendish|year=2010|isbn=9789814435895|page=108|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20180126185038/https://books.google.com/books?id=ZRyJAAAAQBAJ|archive-date=2018-01-26}}</ref>চিয়েৰা লিয়নত বিশ্বৰ ভিতৰত নৱজাতকৰ মৃত্যুৰ হাৰ সৰ্বাধিক। দেশখনলৈ এক সদিচ্ছা মূলক ভ্ৰমণৰ সময়ত, অভিনেত্ৰী চালমা হায়েকে কেমেৰাৰ সমুখতে এটা ভোকাতুৰ মাত্ৰ এসপ্তাহ বয়সৰ কেঁচুৱাক স্তন্যপান কৰাইছিল কাৰণ কেঁচুৱাটিৰ মাতৃ গৰাকীয়ে গাখীৰ উৎপাদন কৰিব নোৱাৰিছিল।<ref>{{cite news|url=https://www.huffingtonpost.com/2009/02/10/salma-hayek-breastfeeds-a_n_165676.html|title=Salma Hayek Breastfeeds African Baby (VIDEO)|publisher=Huffingtonpost.com|accessdate=May 10, 2009|first=Katherine|last=Thomson|date=February 10, 2009|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20090428160211/http://www.huffingtonpost.com/2009/02/10/salma-hayek-breastfeeds-a_n_165676.html|archive-date=April 28, 2009}}</ref> চালমাই ব্যক্ত কৰিছিল যে স্তন্যপানৰ সৈতে সম্পৰ্কিত লজ্জাবোধ হ্ৰাস কৰিবলৈ আৰু নৱজাতকৰ পুষ্টিক উৎসাহিত কৰিবলৈ তেওঁ এনে কৰিছিল।<ref>{{cite web|url=http://www.babble.com/celebrity/public-breastfeeding-pictures-celeb-moms-photos/salma-hayek-3/ |title=Celebs Who Breastfeed in Public |accessdate=August 1, 2001 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130614085140/http://www.babble.com/celebrity/public-breastfeeding-pictures-celeb-moms-photos/salma-hayek-3/ |archive-date=June 14, 2013 }}</ref> ===ইউৰোপ=== [[File:Lactancia bebe aire libre.jpg|thumb|স্পেইনত স্তন্যপানৰ সমৰ্থক সন্মিলনত নিজৰ কেঁচুৱাক স্তনপান কৰাই থকা মহিলা]] ====ক্ৰেজ ৰিপাব্লিক==== যদিও ইয়াত ৰাজহুৱাভাৱে স্তন্যপান প্ৰায়ে কৰোৱা হয় আৰু ই অবৈধ নহয়,{{cn}} কিছুমান মানুহে ইয়াক অস্বীকাৰ কৰে। বেংক বা কফি দোকানৰ দৰে ৰাজহুৱা ভৱনত স্তন্যপান কৰাই থকা মাতৃসকলক কেতিয়াবা ওলাই যাবলৈ কোৱা হয়। এইবোৰৰ ফলত মাতৃসকলে ৰাজহুৱা প্ৰতিবাদ কৰিব পাৰে।<ref>{{cite news|title=Czech "breastfeeding guerrilla" mums stage "feed-ins" over incident at Austrian bank|url=https://english.radio.cz/czech-breastfeeding-guerrilla-mums-stage-feed-ins-over-incident-austrian-bank-8133421|website=Radio Prague International|date=15 April 2019|access-date=25 November 2022|archive-date=25 November 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221125130256/https://english.radio.cz/czech-breastfeeding-guerrilla-mums-stage-feed-ins-over-incident-austrian-bank-8133421|url-status=live}}</ref> ====ফ্ৰান্স==== ৰাজহুৱাভাৱে স্তন্যপান কৰোৱাটো বৈধ আৰু বহুলভাৱে গ্ৰহণযোগ্য। ====জাৰ্মানী==== ৰাজহুৱাভাৱে স্তন্যপান কৰোৱাটো বহুলভাৱে গ্ৰহণ কৰা হৈছে যদিও, বিশেষকৈ ১৯৬৮ চনৰ আন্দোলনৰ পিছত যেতিয়া ৰাজহুৱা "নাৰ্ছ-ইন" (জাৰ্মান: ষ্টিল-ইন) সাধাৰণ আছিল, ৰাজহুৱাভাৱে স্তন্যপান কৰা বিষয়টোক লৈ বিশেষভাৱে সম্বোধন কৰা কোনো আইন নাই।<ref>{{cite web|url=http://eltern.t-online.de/stillen-in-der-oeffentlichkeit-normal-oder-obszoen-/id_20622508/index|title=Ist Stillen in der Öffentlichkeit obszön?|trans-title=Is Breastfeeding in Public Obscene?|website=T-Online|date=8 February 2013|language=de|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20111010032553/http://eltern.t-online.de/stillen-in-der-oeffentlichkeit-normal-oder-obszoen-/id_20622508/index|archive-date=10 October 2011}}</ref> ''ফেডাৰেল ৰিপাব্লিক অৱ জাৰ্মানীৰ মৌলিক আইন''খনৰ ২ নং অধ্যায়ৰ ৬ নং অনুচ্ছেদত উল্লেখ আছে যে "শিশুৰ যত্ন আৰু লালন-পালন পিতৃ-মাতৃৰ স্বাভাৱিক অধিকাৰ হিচাপে" আনহাতে ৪ নং অনুচ্ছেদে "প্ৰতিগৰাকী মাতৃক সম্প্ৰদায়ৰ সুৰক্ষা আৰু যত্নৰ অধিকাৰ প্ৰদান কৰে"।<ref>{{cite act|url=http://www.iuscomp.org/gla/statutes/GG.htm#6|title=[[Basic Law for the Federal Republic of Germany]] (Grundgesetz, GG)|article=6|date=23 May 1949|access-date=31 August 2017|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170323071619/http://www.iuscomp.org/gla/statutes/GG.htm#6|archive-date=23 March 2017}}</ref> ====আইচলেণ্ড==== ৰাজহুৱাভাৱে স্তনপান কৰোৱাটো ব্যাপক আৰু বিতৰ্কহীন।<ref>{{cite web|title=Taking care of children in Iceland|url=http://nordicmum.com/taking-care-of-children-in-iceland/|website=www.nordicmum.com|date=8 May 2014|access-date=20 November 2016|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20161010004640/http://nordicmum.com/taking-care-of-children-in-iceland/|archive-date=10 October 2016|archivedate=10 October 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161010004640/http://nordicmum.com/taking-care-of-children-in-iceland/|deadurl=yes}}</ref> ====ইটালী==== ইটালীত ৰাজহুৱাভাৱে স্তন্যপান কৰোৱাৰ বিৰুদ্ধে কোনো আইন নাই যদিও ইয়াৰ প্ৰতি প্ৰতিক্ৰিয়া বিভিন্ন সম্প্ৰদায়ত বেলেগ বেলেগ। কিছুমানে ইয়াক লজ্জাজনক বা নিষিদ্ধ বুলি গণ্য কৰে আৰু ইয়াৰ ফলত ৰাজহুৱা স্থানত থকাৰ সময়ত মাতৃসকলে স্তন্যপানৰ পৰা বিৰত থাকিব পাৰে। ইয়াৰ বাবে ইহঁতে পিছলৈ ব্যৱহাৰৰ বাবে ঘৰতে গাখীৰ তৈয়াৰ কৰি আনে বা ঘৰৰ পৰা আঁতৰত থকা সময় সীমিত আৰু হ্ৰাস কৰে।<ref>{{cite journal|journal=The International Journal of Qualitative Studies on Health and Well-being|last1=DeMaria|first1=AL|last2=Ramos-Ortiz|first2=J|last3=Basile|first3=K.|title=Breastfeeding trends, influences, and perceptions among Italian women: a qualitative study|date=December 2020|volume=15|issue=1|doi=10.1080/17482631.2020.1734275|pmid=33369546 |pmc=7054928}}</ref> ====আয়াৰলেণ্ড==== আয়াৰলেণ্ড ৰিপাব্লিকত য’তেই প্ৰয়োজন হয় তাতেই স্তন্যপান কৰাটো ''সমান মৰ্যাদা আইন ২০০০''ৰ আইনৰ অধীনত সুৰক্ষিত, যিয়ে মানুহক বৈষম্য আৰু হাৰাশাস্তিৰ পৰা (যৌন নিৰ্যাতনকে ধৰি) সুৰক্ষা প্ৰদান কৰে। যদিও স্তন্যপানৰ পোনপটীয়া কথা উল্লেখ কৰা হোৱা নাই, ৰাজহুৱা স্থানত স্তন্যপান কৰাৰ বাবে সুৰক্ষা লিংগ ভিত্তিত এই আইনখনে সামৰি লৈছে। ফলত স্তন্যপানদাতৃ মহিলাক ৰ'বলৈ কোৱা, আন ঠাইলৈ যোৱা বা ঢাকি ৰাখিবলৈ কোৱাটো অপৰাধ।<ref>{{Cite journal |last1=Grant |first1=Aimee |last2=Pell |first2=Bethan |last3=Copeland |first3=Lauren |last4=Brown |first4=Amy |last5=Ellis |first5=Rebecca |last6=Morris |first6=Delyth |last7=Williams |first7=Denitza |last8=Phillips |first8=Rhiannon |date=October 2022 |title=Views and experience of breastfeeding in public: A qualitative systematic review |journal=Maternal & Child Nutrition |language=en |volume=18 |issue=4 |article-number=e13407 |doi=10.1111/mcn.13407 |issn=1740-8695 |pmc=9480936 |pmid=35914544}}</ref> ইয়াৰ দ্বাৰা যিকোনো ঠাইতে স্তন্যপান কৰোৱাৰ আইনীভাৱে সুৰক্ষিত অধিকাৰ প্ৰদান কৰা হয় যদিও আয়াৰলেণ্ডত স্তন্যপানৰ হাৰ বিশ্বৰ ভিতৰতে আটাইতকৈ কম।{{cn}} ====নেদাৰলেণ্ড==== ৰাজহুৱাভাৱে স্তন্যপান কৰাই দিয়াটো সাধাৰণ আৰু সামাজিকভাৱে বহুলভাৱে গ্ৰহণযোগ্য। ৰাজহুৱাভাৱে স্তন্যপান কৰোৱাৰ বিৰুদ্ধে কোনো আইন নাই। ডাচ আইন অনুসৰি যেতিয়া কোনো কৰ্মচাৰীয়ে নিজৰ শিশুটিক স্তন্যপান কৰাব বিচাৰে, তেতিয়া নিয়োগকৰ্তাই জন্মৰ পিছৰ প্ৰথম ন মাহৰ বাবে এটা উপযুক্ত নাৰ্চিং ৰুম প্ৰদান কৰিব লাগিব আৰু দৰমহা পাই থকাৰ সময়ত কামৰ ২৫% সময় শিশুটিক খুৱাবলৈ বা পাম্প কৰাত ব্যয় কৰিবলৈ অনুমতি দিব লাগিব। প্ৰথম ন মাহৰ পিছতো নিয়োগকৰ্তাই স্তন্যপানৰ চৰ্তসমূহ পূৰণ হোৱাটো নিশ্চিত কৰিব লাগিব (যেনে সময়মতে বিৰতি, নাৰ্চিং ৰুম, নিৰাপদ পৰিৱেশ আদি), কিন্তু স্তন্যপান বা পাম্প কৰাত খৰচ কৰা সময়ৰ বাবে আৰু ধন দিব নালাগে।<ref>{{cite web|url=http://www.borstvoeding.com/borstbaan/wet.html|title=Borstvoeding.com: kenniscentrum voor borstvoeding – artikelen- Borst & Baan – Borst & Baan en de wet|work=borstvoeding.com|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20130809055356/http://www.borstvoeding.com/borstbaan/wet.html|archive-date=2013-08-09|access-date=2026-02-16|archivedate=2013-08-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130809055356/http://www.borstvoeding.com/borstbaan/wet.html|deadurl=yes}}</ref> ====নৰৱে==== নৰৱেত ৰাজহুৱাভাৱে স্তন্যপান কৰোৱাটো ব্যাপকভাৱে প্ৰচলিত, বিশেষকৈ কেফেত।<ref name=Bergstrøm>{{cite web|title=Why do some consider public breastfeeding as inappropriate?|url=https://sciencenorway.no/breastfeeding-forskningno-norway/why-do-some-consider-public-breastfeeding-as-inappropriate/1448130|first=Ida Irene|last=Bergstrøm|date=17 August 2017|website=Science Norway|access-date=14 December 2022|archive-date=14 December 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221214121951/https://sciencenorway.no/breastfeeding-forskningno-norway/why-do-some-consider-public-breastfeeding-as-inappropriate/1448130|url-status=live}}</ref> মাতৃসকলে নিজৰ কেঁচুৱাক স্তন্যপান কৰাবলৈ আঁতৰি থাকিব নালাগে আৰু লুকাই থাকিব নালাগে কাৰণ এই প্ৰথা বহুলভাৱে গ্ৰহণ কৰা<ref>{{cite press release|title=Norway's ongoing journey to optimize breastfeeding support|url=https://www.who.int/europe/news/item/03-08-2023-norways-ongoing-journey-to-optimize-breastfeeding-support|website=World health Organization|date=3 August 2023|access-date=1 September 2023|archive-date=1 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230901121219/https://www.who.int/europe/news/item/03-08-2023-norways-ongoing-journey-to-optimize-breastfeeding-support|url-status=live}}</ref> আৰু আমেৰিকা আৰু যুক্তৰাজ্যৰ দৰে দেশৰ তুলনাত বিতৰ্কহীন। অৱশ্যে আগতে স্তন্যপান কৰাই থকা মাতৃসকলে কেতিয়াবা ৰাজহুৱা স্থানত স্তন্যপান কৰাবলৈ লাজ অনুভৱ কৰিছিল। ৰাজহুৱাভাৱে স্তন্যপান কৰোৱাৰ বাবে তেওঁলোকে সামাজিক নিয়ম মানি চলিব বুলি আশা কৰা হৈছিল আৰু তেনে নকৰিলে সমালোচনা হ'ব পাৰে।<ref name=Bergstrøm/> ====পোলেণ্ড==== পোলেণ্ডত ৰাজহুৱাভাৱে স্তন্যপান কৰাই ব্যাপকভাৱে প্ৰচলিত।{{cn}} ৰাজহুৱা স্থানত স্তন্যপান কৰোৱাৰ আইনী অধিকাৰ আছে, আৰু স্তন্যপান কৰা মাতৃক তেনে কৰাত বাধা দিয়াটো অবৈধ। এই অধিকাৰ পোলেণ্ডৰ অশ্লীলতা নিষিদ্ধ কৰা আইন অনুসৰি বাধাপ্ৰাপ্ত নহয়। তথাপিও পোলেণ্ডত ইয়াৰ বিৰুদ্ধে আপত্তি কৰা লোকো আছে আৰু ই এক বিতৰ্কিত বিষয়। কিছুমান স্তন্যপান কৰা মাতৃয়ে ৰাজহুৱা স্থানত স্তন্যপান কৰাই লাজ পায় আৰু ইয়াৰ বাবে কিছুমান বিশেষ ব্যৱসায় আৰু প্ৰতিষ্ঠানে প্ৰদান কৰা সুবিধাসমূহৰ ব্যৱহাৰ কৰে। আন কিছুমানে সেই কাৰ্যকলাপটো স্কাৰ্ফ বা স্তন্যপানৰ আৱৰণৰ তলত লুকুৱাই ৰাখে। পোলেণ্ডৰ আইন অনুসৰি স্তন্যপান কৰা কৰ্মচাৰীসকলক কৰ্মৰ সময়ত স্তন্যপান কৰোৱাৰ বাবে দৰমহাযুক্ত বিৰতিও প্ৰদান কৰা হয়।<ref>{{cite web|title=Breastfeeding in public|url=https://epozytywnaopinia.pl/en/breastfeeding-in-public/|website=epozytywna opinia.pl|publisher=Instytut Matki i Dziecka|first=Joanna|last=Pruban|date=22 April 2022|access-date=15 December 2022|archive-date=15 December 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221215115544/https://epozytywnaopinia.pl/en/breastfeeding-in-public/|url-status=live}}</ref> ====স্পেইন==== স্পেইনৰ সমতা আইনত ৰাজহুৱা স্থানত স্তন্যপান কৰোৱাৰ আইনী অধিকাৰ প্ৰদান কৰা হৈছে।<ref>{{cite news|title='I got looks of kindness': Is breastfeeding in public considered OK in Spain?|url=https://www.thelocal.es/20230120/i-got-looks-of-kindness-is-breastfeeding-in-public-considered-ok-in-spain/|website=[[The Local]]|location=Spain|date=20 January 2023|access-date=18 February 2023|archive-date=18 February 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230218112851/https://www.thelocal.es/20230120/i-got-looks-of-kindness-is-breastfeeding-in-public-considered-ok-in-spain/|url-status=live}}</ref> ইয়াক বহুলভাৱে গ্ৰহণ কৰা হৈছে।{{cn}} ২০১৬ চনত সংসদৰ সদস্য কেৰ'লিনা বেস্কানছাই ডেপুটি কংগ্ৰেছত নিজৰ পুত্ৰক স্তনপান কৰাইছিল আৰু তেনে কৰাৰ বাবে প্ৰশংসা আৰু সমালোচনা দুয়োটা লাভ কৰিছিল।<ref>{{cite news |title=Spain breastfeeding MP Bescansa causes stir in parliament |url=https://www.bbc.com/news/world-europe-35303171 |access-date=26 December 2020 |work=BBC News |date=13 January 2016 |archive-date=25 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210225171633/https://www.bbc.com/news/world-europe-35303171 |url-status=live }}</ref> ==বিতৰ্ক== [[File:Bloco Popular Fora Temer - Otros Carnavales • 24-02-2017 • Rio de Janeiro (33088497186).jpg|thumb|ৰিঅ ডি জেনেৰিঅ, [[ব্ৰাজিল]], ২০১৭ৰ এক কাৰ্নিভালত স্তন্যপান কৰাই থকা এগৰাকী মহিলা। ]] ===কানাডাত কৰ্মক্ষেত্ৰত স্তন্যপান=== কানাডিয়ান অধিকাৰ আৰু স্বাধীনতাৰ ঘোষণাপত্ৰৰ অধীনত মহিলাসকলক [[কানাডা]]ত বৈষম্যৰ বিৰুদ্ধে সুৰক্ষিত কৰা হয়। কিন্তু কানাডা হৈছে এনে একমাত্ৰ দেশ যি স্তন্যপানৰ বাবে বিৰতিৰ অনুমোদন কৰা নাছিল। ২৬%-ৰো অধিক মাতৃয়ে স্তন্যপান কৰায় যদিও তেওঁলোকৰ বহুসংখ্যকে কৰ্মক্ষেত্ৰত থকা সীমাবদ্ধতাৰ বাবে স্তন্যপান কৰোৱা কাৰ্য বন্ধ কৰিবলৈ বাধ্য হয়।<ref>{{cite news|last=Heymann|first=Jody|title=Breastfeeding breaks at work pay off; Canada is in the minority of countries that do not guarantee women paid breaks to feed infants at work|newspaper=The Ottawa Citizen|date=7 Oct 2013|id={{ProQuest|1439984164}}}}</ref> ===আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰত ৰাজহুৱা স্থানৰ স্তন্যপান=== যুক্তৰাষ্ট্ৰত চৌহদৰ গৰাকী, বা উপস্থিত লোকে স্তন্যপানত আপত্তি কৰা বা ইয়াক নিষেধ কৰাৰ ঘটনা ঘটিছে। কিছুমান ক্ষেত্ৰত মাতৃসকলে গুচি গৈছে। আনহাতে কোনো ক্ষেত্ৰত স্তন্যপান কৰোৱাৰ অধিকাৰ নিশ্চিত কৰা আইন ভংগ কৰাৰ বাবে আইনী ব্যৱস্থাও গ্ৰহণ কৰা হৈছে।<ref name="Barsch_2006">{{cite news | last= Barsch | first= Sky | title= Woman alleges she was kicked off Burlington flight for breast-feeding | date= June 11, 2006 | publisher= Associated Press | url= http://www.foxnews.com/story/0,2933,229390,00.html | accessdate= January 24, 2007 | url-status= dead | archive-url= https://web.archive.org/web/20070122232519/http://www.foxnews.com/story/0%2C2933%2C229390%2C00.html | archive-date= January 22, 2007 }}</ref> কিছুমান কোম্পানীয়ে পৰৱৰ্তী সময়ত আনকি ক্ষমা প্ৰাৰ্থনাও কৰিছে।<ref name=legoland>{{cite news|title=Legoland Apologizes To Kelly Sabourin, Breastfeeding Mom Told To Move|url=https://www.huffingtonpost.com/2012/02/03/legoland-kelly-sabourin_n_1253276.html|accessdate=28 September 2015|date=February 3, 2012|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150929005048/http://www.huffingtonpost.com/2012/02/03/legoland-kelly-sabourin_n_1253276.html|archive-date=29 September 2015}}</ref> স্তন্যপানৰ অনুমতি দিয়া কেণ্টাকী আইন দেখুওৱা স্বত্বেও এগৰাকী মহিলাক স্তন্যপান কৰোৱাৰ অনুমতি দিয়া হোৱা নাছিল বাবে<ref>{{cite web|url=http://www.ncsl.org/research/health/breastfeeding-state-laws.aspx|title=Summary of Enacted Breastfeeding Legislation Kentucky|accessdate=21 February 2014|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20140210112805/http://www.ncsl.org/research/health/breastfeeding-state-laws.aspx|archive-date=10 February 2014|archivedate=30 November 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151130120629/http://www.ncsl.org/research/health/breastfeeding-state-laws.aspx|deadurl=yes}}</ref> আঁ‌তৰি যায়। কিন্তু তেওঁ পিছত ৰেষ্টুৰেণ্ট আৰু অন্যান্য ৰাজহুৱা স্থানৰ সন্মুখত একাধিক প্ৰতিবাদৰ আয়োজন কৰে।<ref>{{cite web|url=http://www.kentucky.com/181/story/161782.html |title=Applebee's, woman in dispute over breast-feeding |accessdate=2009-12-17 |url-status=bot: unknown |archive-url=https://web.archive.org/web/20080101113120/http://www.kentucky.com/181/story/161782.html |archive-date=January 1, 2008 }}</ref> ২০০৭ চনৰ জুন মাহত ব্ৰুক ৰিয়ানে এপলবীজ ৰেষ্টুৰেণ্ট এখনৰ পিছফালে থকা এটা বুথত আহাৰ খাই থাকোঁ‌তে নিজৰ সাত মাহৰ পুত্ৰক স্তন্যপান কৰাবলৈ আৰম্ভ কৰে। এজন লোকে প্ৰবন্ধকৰ ওচৰত অশালীন অনাবৃতকৰণৰ অভিযোগ আনে। প্ৰবন্ধক আৰু এগৰাকী পৰিচাৰিকাই তেওঁক অংগ আবৃত কৰি ৰাখিবলৈ কয়। তেওঁ প্ৰবন্ধকগৰাকীক কেণ্টাকী আইনৰ এটা প্ৰতিলিপি দিয়ে যি ৰাজহুৱা ভাৱে স্তন্যপান কৰোৱাৰ অনুমতি দিছিল। কিন্তু তেওঁ মান্তি নহ'ল বাবে মহিলাগৰাকীয়ে নিজৰ পুত্ৰক তেওঁৰ গাড়ীত স্তন্যপান কৰোৱাটোকে বাছি লয়। পিছত ৰেষ্টুৰেণ্ট আৰু অন্যান্য ৰাজহুৱা স্থানৰ সন্মুখত "নাৰ্চ-আউট" প্ৰতিবাদৰ আয়োজন কৰে।<ref>{{cite web |url=http://www.pregnancyweightloss6.com/after-pregnancy-weight-loss/breastfeeding-protest-targets-restaurant-chain/ |title=Breastfeeding Protest Targets Restaurant Chain |date=10 September 2007 |accessdate=21 February 2014 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140227175207/http://www.pregnancyweightloss6.com/after-pregnancy-weight-loss/breastfeeding-protest-targets-restaurant-chain/ |archive-date=27 February 2014 |archivedate=27 February 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140227175207/http://www.pregnancyweightloss6.com/after-pregnancy-weight-loss/breastfeeding-protest-targets-restaurant-chain/ |deadurl=yes }}</ref> ২০০৮ চনত নিউ অৰলিন্সৰ এগৰাকী মহিলাই এক পথ উৎসৱত (street festival) তেওঁৰ ট্ৰাকৰ ওপৰত এটা তম্বু তৰি ৰাখিছিল যাতে তেওঁ নিজৰ জীয়েকক ব্যক্তিগতভাৱে স্তন্যপান কৰাব পাৰে। তেওঁক আৰক্ষীয়ে "অনুমোদিত নোহোৱা বুথ" খোলাৰ অভিযোগত এই উৎসৱৰ পৰা আঁতৰাই দিয়ে।<ref>{{cite web|url=http://www.momsbreastaurant.org/about_story.shtml|title=Mom's Breastaurant|work=momsbreastaurant.org|url-status=dead|archive-url=https://archive.today/20120804221615/http://www.momsbreastaurant.org/about_story.shtml|archive-date=2012-08-04|access-date=2021-09-15|archivedate=2012-08-04|archiveurl=https://archive.is/20120804221615/http://www.momsbreastaurant.org/about_story.shtml|deadurl=yes}}</ref><ref>"Mom's Breastaurant", Catherine P. Businelle, ''Mothering'', January/February 2008, p. 62</ref><ref>"Milpitas woman creates retreat for nursing moms", Wes Bowers, ''Milpitas Post'', August 14, 2008, p. 38</ref> ===আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ সামৰিক বাহিনীত ইউনিফৰ্মত স্তন্যপান=== ২০১২ চনৰ মে মাহত, ৱাশ্বিংটনৰ ফেয়াৰচাইল্ড বায়ু সেনা ঘাটিত নিয়োজিত দুজন বায়ু সেনা নেচনেল গাৰ্ড সেৱাৰ সদস্যই ফেয়াৰচাইল্ড ব্ৰেষ্টফিডিং ছাপোৰ্ট গ্ৰুপৰ মম টু মমৰ দ্বাৰা আয়োজিত স্তন্যপান সজাগতা অভিযানত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। ফটোগ্ৰাফাৰ ব্ৰাইঞ্জা চিগুৰদাৰডটিৰ (যি এগৰাকী সেনা-পত্নীও আছিল) টেৰান ইচেগোয়েন-মেককেব আৰু ক্ৰিষ্টিনা লুনাক ইউনিফৰ্মত স্তন্যপান কৰোৱাই থকাৰ দৃশ্য মঞ্চস্থ কৰাৰ লগতে ফটো তুলিছিল। মম2মমৰ প্ৰতিষ্ঠাপক ক্ৰিষ্টাল স্কটে কয় যে মানুহে ভাবিছে যে ফটোখন সামৰিক পোছাকৰ বাবে এক কলঙ্কস্বৰূপ আৰু তেওঁলোকৰ কাৰ্যকলাপক ইউনিফৰ্মত শৌচ কৰা বা প্ৰস্ৰাৱ কৰাৰ সৈতে তুলনা কৰিছে।<ref>{{cite journal | last = McFarlane | first = Megan D. | title = Breastfeeding as subversive: mothers, mammaries and the military | journal = [[International Feminist Journal of Politics]] | volume = 17 | issue = 2 | pages = 191–208 | doi = 10.1080/14616742.2013.849967 | date = 2015 | s2cid = 143271042 }}</ref> কিছুমান সামৰিক কৰ্মীয়ে অনুভৱ কৰিছিল যে এগৰাকী মহিলাই ইউনিফৰ্ম পিন্ধি শুশ্ৰূষা কৰোঁতে পেছাদাৰী সামৰিক কায়দা বজাই ৰখাটো অসম্ভৱ। কিন্তু কিছুসংখ্যক সক্ৰিয়ভাৱে কৰ্তব্যৰত প্ৰবীণ সামৰিক সদস্য তথা মাতৃয়ে এই কাৰ্য সমৰ্থন কৰি কৈছিল যে মহিলাসকলে সামৰিক বাহিনীৰ সন্মান বৃদ্ধি কৰিছে।<ref name="Weinstein">{{cite web|last=Weinstein|first=Adam|title=Mother of All Wars: The Battle to Breastfeed in Uniform|url=https://www.motherjones.com/mojo/2012/05/breastfeeding-military-uniform|publisher=Mother Jones|accessdate=25 May 2013|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20130423224313/https://www.motherjones.com/mojo/2012/05/breastfeeding-military-uniform|archive-date=23 April 2013}}</ref> ===ফেইচবুক বিতৰ্ক=== [[ফেইচবুক]]ৰ সেৱাৰ চৰ্তাৱলী উলংঘা কৰি আপত্তিজনক সমল ৰখাৰ বুলি মাতৃসকলে তেওঁলোকৰ সন্তানক স্তন্যপান কৰোৱাৰ ফটো আঁতৰোৱাৰ বাবে [[ফেইচবুক]] সমালোচিত হৈছে।<ref>{{cite news|url=https://itunes.apple.com/us/podcast/lex-appeal-2-breastfeeding/id359323807?i=85336196&mt=2 |title=Episode 2: Breastfeeding and the Right to Go Topless |publisher=Lex Appeal |date=2010-07-31 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150402105549/https://itunes.apple.com/us/podcast/lex-appeal-2-breastfeeding/id359323807?i=85336196&mt=2 |archive-date=2015-04-02 }}</ref> কেঁচুৱাটোৱে স্তনবৃন্ত ঢাকি ৰাখিলেও ফেইচবুকে দাবী কৰিছিল যে এই আলোকচিত্ৰসমূহে উন্মুক্ত স্তন দেখুৱাই তেওঁলোকৰ শালীনতা নীতি উলংঘা কৰিছে। এই কাৰ্যটোক ভণ্ডামি বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছিল কিয়নো ফেইচবুকে এটা ''ডেটিং'' সেৱাৰ বাবে ''টপলেছ'' মডেলৰ আলোকচিত্ৰ ব্যৱহাৰ কৰি দিয়া বিজ্ঞাপন আঁ‌তৰাবলৈ কৰা আহ্বানৰ সঁহাৰি দিবলৈ কেইবাদিনো সময় লৈছিল।<ref>{{cite news | url=https://www.smh.com.au/news/web/facebook-mothers-outraged-at-breastfeeding-ban/2007/09/07/1188783470779.html | work=The Sydney Morning Herald | title=Facebook ban incurs 'lactivist' wrath | date=2007-09-07 | url-status=live | archive-url=https://web.archive.org/web/20090221035037/http://www.smh.com.au/news/web/facebook-mothers-outraged-at-breastfeeding-ban/2007/09/07/1188783470779.html | archive-date=2009-02-21 | access-date=2021-09-15 | archivedate=2009-02-21 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20090221035037/http://www.smh.com.au/news/web/facebook-mothers-outraged-at-breastfeeding-ban/2007/09/07/1188783470779.html | deadurl=yes }}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{ৰেফলিষ্ট|30em}} [[শ্ৰেণী:স্তন্যপান]] [[শ্ৰেণী:নাৰীৰ অধিকাৰ]] 0v81kjd0oywjphqtnxew9n6bgpgdrz6 0 76887 603152 379955 2026-04-27T05:31:01Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 603152 wikitext text/x-wiki [[File:BamyanBuddha_Smaller_1.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:BamyanBuddha_Smaller_1.jpg|thumb|বামিয়ানৰ এটি বিশাল বুদ্ধৰ মূৰ্ত্তি।]] '''আফগানিস্তানত বৌদ্ধ ধৰ্ম'''ৰ প্ৰৱেশ ঘটিছিল খ্ৰীষ্টিপূৰ্ব তৃতীয় শতিকাত, যেতিয়া [[মৌৰ্য বংশ]]ৰ [[সম্ৰাট অশোক|সম্ৰাট অশোকে]] বৰ্তমানৰ [[আফগানিস্তান]] অঞ্চল দখল কৰিছিল। ২৬৮ৰ পৰা ২৩২ চনলৈ শাসন কৰা সম্ৰাট অশোকৰ শাসনতেই খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ২৬০ত [[কাণ্ডাহাৰ]]ৰ [[চিল জেনা]]ত বৌদ্ধ বাণী থকা শিলালিপি নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। এই ধৰ্ম [[হিন্দু কুশ পৰ্বত|হিন্দু কুশ পৰ্বতাঞ্চল]]ত ব্যাপকভাৱে প্ৰসাৰ হ'ল। ১৭৮ চনৰ [[লোকসেম|লোকসেমে]] তেতিয়াৰ [[চীন|চীন দেশ]]ৰ ৰাজধানী [[লুৱ'য়াং|লুৱ'য়াঙ]]লৈ যাত্ৰা কৰিছিল। তেঁৱেই [[মহাযান বৌদ্ধ ধৰ্ম|মহাযান বৌদ্ধ]] শাস্ত্ৰ [[চীনা ভাষা]]লৈ অনুবাদ কৰা প্ৰথম ব্যক্তি।<ref name="Foltz, p. 46">Foltz, ''Religions of the Silk Road'', p. 46</ref> তেওঁৰ লগতে উল্লেখ আছে [[মহাবংশ]]ৰ ২৯তম্‌ অধ্যায়ত পোৱা [[মহাধৰ্মৰক্ষিত]]ৰ<ref>Full text of the Mahavamsa [http://lakdiva.org/mahavamsa/chapters.html Click chapter XXIX]</ref> যি "আলাছাণ্ড্ৰা নামৰ গ্ৰীক চহৰ"ৰ পৰা ৩০ হাজাৰ বৌদ্ধ ভিক্ষুক লৈ [[শ্ৰীলংকা|শ্ৰী লংকা]]লৈ ভ্ৰমণ কৰিছিল, তাত [[অনুৰাধাপুৰ]]ৰ মহান স্তুপ নিৰ্মাণৰ উদ্দেশ্যেৰে। এই আলাচাণ্ড্ৰা চহৰ বাস্তৱত এলেক্‌জেণ্ড্ৰিয়া অৱ ককেচাচ নামেৰে জনাজাত এখন চহৰ যি আফগানিস্তানৰ কাবুল মহানগৰৰ প্ৰায় ১৫০ কিলোমিটাৰ উত্তৰে স্থিত। খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ১৬৫ৰ পৰা ১৩৫লৈ শাসন কৰা গ্ৰেক'-বেক্ট্ৰিয়ান শাসক, [[প্ৰথম মেনাণ্ডাৰ]], যাক পালি ভাষাত "মিলিন্দ" বোলা হয়, বৌদ্ধ ধৰ্মৰ এজন বিখ্যাত পৃষ্ঠপোষক আছিল। তেওঁৰ কীৰ্তি বৌদ্ধ গ্ৰন্থ [[মিলিন্দ পন্‌হ]]ত পোৱা যায়। কেইবাশতিকাৰ বাবে, [[নৱ বিহাৰ]] নামৰ [[ইৰান|পাৰ্চী]] বৌদ্ধ মঠ আছিল [[মধ্য এছিয়া]]ৰ [[বৌদ্ধ ধৰ্ম|বৌদ্ধ ধৰ্মাৱলম্বী]] লোকসকলৰ শিক্ষাৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ কেন্দ্ৰ। এই মঠ আফগানিস্তানৰ উত্তৰ ভাগৰ [[বল্খ]] নামৰ অঞ্চলত স্থিত। সপ্তম শতিকাৰ পাছৰে পৰা আফগানিস্তানত [[ইছলাম|মুছলমান]] আক্ৰমণ আৰম্ভ হ'ল। এই আক্ৰমণৰ ক্ৰম একাদশ শতিকাত [[ঘজনবী]] আৰু তেওঁৰ বিংশধৰৰ শাসনত সমাপ্ত হ'ল। মুছলমান আক্ৰমণৰ লগে লগেই আফগানিস্তানত বৌদ্ধ ধৰ্মৰ প্ৰভাৱ হ্ৰাস পাবলৈ ধৰিলে।<ref>{{cite news|url=http://studybuddhism.com/en/advanced-studies/history-culture/buddhism-in-mongolia-central-asia/history-of-buddhism-in-afghanistan|title=History of Buddhism in Afghanistan|last=Berzin|first=Alexander|date=December 2006|access-date=June 5, 2016}}</ref> == প্ৰত্নতাত্ত্বিক অনুসন্ধান == [[File:Manuscript_fragment_of_the_Buddhist_Jatakamala,_Sanskrit_language_in_the_Gilgit-Bamiyan-Typ_II_Protosarada_script,_Toyuk,_probably_8th-9th_century_-_Ethnological_Museum,_Berlin_-_DSC01754.JPG|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Manuscript_fragment_of_the_Buddhist_Jatakamala,_Sanskrit_language_in_the_Gilgit-Bamiyan-Typ_II_Protosarada_script,_Toyuk,_probably_8th-9th_century_-_Ethnological_Museum,_Berlin_-_DSC01754.JPG|thumb|ট'য়ুক অঞ্চলত পোৱা, সপ্তম বা অষ্টম শতিকাৰ গিলিগিত-বামিয়ান-দ্বিতীয় প্ৰকাৰৰ প্ৰাক-শাৰদা লিপিত [[সংস্কৃত ভাষা]]ত লিখিত বৌদ্ধ [[জাতক|জাতকমালা]]ৰ প্ৰতিলিপিৰ অংশ। বৰ্তমানে বাৰ্লিণৰ এথ্‌ন'লজিকেল সংগ্ৰহালয়ত সংৰক্ষিত।]] === বামিয়ান মঠৰ গ্ৰন্থাগাৰ === আফগানিস্তানৰ [[বামিয়ান|বামিয়ান]] অঞ্চলত প্ৰাচীন বৌদ্ধ সম্প্ৰদায় [[মহাসাংঘিক বৌদ্ধ ধৰ্ম|মহাসাংঘিক]]-লোকোত্তৰবাদৰ ভালেমান প্ৰভাৱ আছিল। [[চীনা বৌদ্ধ ধৰ্ম|চীনা বৌদ্ধ]] ভিক্ষু [[হিউৱেন-চাং|হিউৱেন চাঙে]] সপ্তম শতিকাত বামিয়ানত এটি লোকোত্তৰবাদী মঠ ভ্ৰমণ কৰিছিল। পাছলৈ প্ৰত্নতত্ত্ববিদে এই মঠ উদ্ধাৰ কৰিলে।<ref name="Schøyen Collection: Buddhism">{{cite web|url=http://www.schoyencollection.com/buddhism.html|title=Schøyen Collection: Buddhism|access-date=23 June 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120610164637/http://www.schoyencollection.com/buddhism.html|archive-date=10 June 2012|url-status=dead|archivedate=10 June 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120610164637/http://www.schoyencollection.com/buddhism.html|deadurl=yes}}</ref> কেইবাখনো মহাযান সূত্ৰৰ প্ৰতিলিপি এই মঠত উদ্ধাৰ কৰা হৈছে, যি বৰ্তমানে [[ছ'য়েন সংগ্ৰহ]]ৰ অন্তৰ্গত। কিছু প্ৰতিলিপি [[গান্ধাৰী ভাষা]]ত লিখিত, [[কাৰষ্ঠী লিপি]]ত আৰু আন প্ৰতিলিপি [[সংস্কৃত ভাষা]]ত লিখিত, [[গুপ্ত লিপি]]ত। বৰ্তমানে প্ৰতিমোক্ষ বিভংগ, মহাপৰিনিৰ্বাণ সূত্ৰ, চামগি সূত্ৰ, বজ্ৰচেদিকা সূত্ৰ, প্ৰবাৰণ সূত্ৰ আদি অনেক সূত্ৰ সুৰক্ষিত অৱস্থাত আছে।<ref name="Schøyen Collection: Buddhism" /> === বৌদ্ধ অৱশেষ === ২০১০ চনৰ আগষ্ট মাহত ৪২ বৌদ্ধ অৱশেষ আফগানিস্তানৰ [[লগাৰ]] প্ৰান্তৰ [[মেচ আয়নাক]]ত উদ্ধাৰ কৰা হ'ল। এই অঞ্চল [[কাবুল]]ৰ দক্ষিণে স্থিত। লগাৰত দুটি বৌদ্ধ মন্দিৰ (স্তুপ), বুদ্ধৰ মূৰ্ত্তি, সোণ আৰু ৰূপৰ মুদ্ৰা আদি পোৱা গৈছে।<ref>Embassy of the United States, Kabul. [https://www.flickr.com/photos/kabulpublicdiplomacy/sets/72157628017116210/ Mes Aynak 10.29.2011]</ref><ref>{{cite web|url=http://www.cal.org/co/afghan/ahist.html|title=42 Buddhist relics discovered in Logar|access-date=2010-08-23|work=Maqsood Azizi|publisher=[[Pajhwok Afghan News]]|date=Aug 18, 2010|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20100317123355/http://www.cal.org/CO/afghan/ahist.html|archive-date=2010-03-17|archivedate=2010-03-17|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100317123355/http://www.cal.org/CO/afghan/ahist.html|deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.newsdaily.com/stories/tre67g1cn-us-afghanistan-buddhist-relics/|title=Afghan archaeologists find Buddhist site as war rages|access-date=2010-08-16|work=Sayed Salahuddin|publisher=News Daily|date=Aug 17, 2010|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20100818151642/http://www.newsdaily.com/stories/tre67g1cn-us-afghanistan-buddhist-relics/|archive-date=2010-08-18|archivedate=2010-08-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100818151642/http://www.newsdaily.com/stories/tre67g1cn-us-afghanistan-buddhist-relics/|deadurl=yes}}</ref> প্ৰত্নতত্ত্ববিদৰ মতে এই অৱশেষত কিছু কিছু দ্বিতীয় শতিকাৰ। [[ঘজনি]]তো কিছুমান বৌদ্ধ স্থল পোৱা গৈছে।<ref>[[Embassy of the United States, Kabul]]. [https://www.flickr.com/photos/kabulpublicdiplomacy/sets/72157627983387200/?page=2 Ghazni 10.26.2011]</ref> == তথ্য সংগ্ৰহ == [[শ্ৰেণী:বৌদ্ধ ধৰ্ম]] [[শ্ৰেণী:আফগানিস্তান]] b080hogn07gosfjz0fza2a110s8xipf 0 86263 603232 347034 2026-04-27T10:34:24Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 603232 wikitext text/x-wiki [[File:Uganda - Ruwenzori Mountain Lady.jpg|thumb|উগাণ্ডা- ৰোৱেনজৰী পৰ্বতীয়া নাৰী]] উগাণ্ডাৰ বহু পৰম্পৰাগত সমাজত মহিলাসকলৰ বাবে অনেক অৰ্থনৈতিক আৰু সামাজিক দায়িত্ব অৰ্পণ কৰা হৈছে। উগাণ্ডাৰ মহিলাসকল বিভিন্ন অৰ্থনৈতিক আৰু শৈক্ষিক পটভূমিৰ পৰা আহিছে। সমগ্ৰ দেশতে অৰ্থনৈতিক আৰু সামাজিক অগ্ৰগতিৰ পিছতো উগাণ্ডাত ঘৰুৱা হিংসা আৰু যৌন নিৰ্যাতন এক গম্ভীৰ বিষয় হৈয়ে আছে। ঘৰুৱা হিংসাৰ ক্ৰমবৰ্ধমান মাত্ৰাৰ সৈতে নিৰক্ষৰতাৰ প্ৰত্যক্ষ সম্পৰ্ক বিদ্যমান। ইয়াৰ মূল কাৰণ হ’ল ঘৰৰ সদস্যসকলে তেওঁলোকৰ ভৱিষ্যতৰ পৰিকল্পনাক প্ৰত্যক্ষভাৱে প্ৰভাৱিত কৰাৰ সঠিক সিদ্ধান্ত ল’ব নোৱাৰে। চৰকাৰী প্ৰতিবেদনত মহিলাৰ প্ৰতি ঘৰুৱা হিংসাৰ মাত্ৰা বৃদ্ধি পোৱাৰ তথ্য প্ৰকাশ পাইছে-যাৰ বাবে দৰিদ্ৰতাই প্ৰত্যক্ষভাৱে জগৰীয়া। কুৰি শতিকাৰ ৮০ৰ দশকত বুগাণ্ডাৰ গ্ৰাম্য অঞ্চলৰ কিছুমান মহিলাই পুৰুষৰ লগত কথা পাতিলে আঁঠু কাঢ়ি ল'ব লাগিব আশা কৰা হৈছিল। একে সময়তে শিশুৰ যত্ন আৰু জীৱিকাৰ বাবে কৃষিৰ প্ৰাথমিক দায়িত্ব মহিলাসকলে বহন কৰিছিল আৰু বিংশ শতিকাত নগদ শস্যৰ কৃষিত মহিলাসকলে যথেষ্ট অৱদান আগবঢ়াইছিল।<ref name=cs>[http://lcweb2.loc.gov/frd/cs/ugtoc.html Uganda country study]. [[Library of Congress]] [[Federal Research Division]] (December 1990). ''This article incorporates text from this source, which is in the [[public domain]].</ref> পৰম্পৰাগতভাৱে পাৰিবাৰিক আৰ্থিক বিষয় নিয়ন্ত্ৰণ কৰাটো পুৰুষৰ ভূমিকা হৈ আহিছে যদিও মহিলাসকলে নিজৰ পৰিয়াল আৰু বৃহত্তৰ উগাণ্ডাৰ অৰ্থনীতিলৈ যথেষ্ট অৰ্থনৈতিক অৱদান আগবঢ়ায়। বহু মহিলাই কয় যে তেওঁলোকে নিয়োগৰ সুযোগ বিচাৰিবলৈ সংগ্ৰাম কৰি আছে৷ আনহাতে কিছুসংখ্যকে নিজৰ সম্প্ৰদায় এৰি অন্য ঠাইত অধিক নিয়োগৰ সুযোগ বিচাৰি যায়। আমেৰিকাৰ খ্ৰীষ্ট্ৰীয় ধৰ্ম-প্ৰচাৰমূলক ব্যৱস্থাৰ প্ৰভাৱে ঐতিহ্যগত লিংগ ভূমিকাসমূহ পুনুৰুজ্জীৱিত কৰিছে আৰু এই ভূমিকাসমূহ ঘৰুৱা দায়িত্বৰ ভিত্তিতে স্থাপিত। সেয়েহে উগাণ্ডাৰ সংস্কৃতিৰ ভিতৰত মহিলাৰ নিয়োগ অসন্তোষজনক হৈয়েই আছে। কিন্তু দেশজুৰি মহিলাসকলৰ কৰ্মসংস্থাপন সৃষ্টিৰ বাবে অধিক পদক্ষেপ গ্ৰহণ কৰা হৈছে।<ref name="January 2002">{{cite web|title=Uganda Participatory Poverty Assessment Process Mubende District Report|url=http://www.commonlii.org/ug/other/UGJLOS/report/R3/3.pdf|work=January 2002|access-date=2023-02-26|archivedate=2018-07-13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180713065743/http://www.commonlii.org/ug/other/UGJLOS/report/R3/3.pdf|deadurl=yes}}</ref> বহু দিশত উগাণ্ডাৰ মহিলাসকলে পশ্চিমীয়া সমাজৰ মহিলাসকলৰ অধিকাৰতকৈ অধিক অধিকাৰ লাভ কৰিছে। উগাণ্ডাৰ বহু লোকে মহিলাসকলক গুৰুত্বপূৰ্ণ ধৰ্মীয় আৰু সম্প্ৰদায়ৰ নেতা হিচাপে স্বীকৃতি দিয়ে। মহিলাসকলে মাটিৰ মালিক হোৱাৰ অধিকাৰ লাভ কৰিছে, পুৰুষে লোৱা গুৰুত্বপূৰ্ণ ৰাজনৈতিক সিদ্ধান্তক প্ৰভাৱিত কৰিছে, নিজৰ লাভৰ বাবে শস্যৰ খেতি কৰিছে। ১৯২০ চনত দক্ষিণ-পূব উগাণ্ডাৰ দৰে যেতিয়া নগদ শস্যৰ কৃষি লাভজনক হৈ উঠিছিল, তেতিয়া পুৰুষে প্ৰায়ে নিজৰ মহিলা আত্মীয়ৰ মালিকানাধীন মাটিৰ অধিকাৰ দাবী কৰিছিল আৰু তেওঁলোকৰ দাবীক স্থানীয় পৰিষদ আৰু ৰক্ষিত আদালতে সমৰ্থন কৰিছিল। উগাণ্ডাৰ বিত্তীয় সেৱাত মহিলাসকলৰ প্ৰতিনিধিত্ব কম৷ উগাণ্ডাৰ প্ৰায় ৩৯ শতাংশ প্ৰতিষ্ঠান মহিলাসকলে নিয়ন্ত্ৰণ কৰে, তথাপিও তেওঁলোকে মাত্ৰ ৯ শতাংশহে বাণিজ্যিক ঋণ লাভ কৰে। পুৰুষতকৈ তেওঁলোকৰ বেংক একাউণ্ট থকাৰ সম্ভাৱনাও ৪০% কম। ইয়াৰ উপৰি মাত্ৰ ২৫% মহিলাইহে মোবাইল ধন ব্যৱহাৰ কৰে।<ref name=":334">{{Cite web|title=The woman running a pillow factory in Uganda gets a financial cushion|url=https://www.eib.org/en/stories/africa-gender-equality|access-date=2021-07-15|website=European Investment Bank|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|last=Mugabi|first=Enock|title=Women's Entrepreneurship Development in Uganda|url=https://www.ilo.org/wcmsp5/groups/public/---ed_emp/---emp_ent/---ifp_seed/documents/publication/wcms_360427.pdf|url-status=live}}</ref> উগাণ্ডাত এজন পুৰুষে কেতিয়াবা নিজৰ জ্যেষ্ঠ পত্নীক "পুৰুষৰ মৰ্যাদা" প্ৰদান কৰে, যাৰ ফলত তেওঁ পুৰুষৰ প্ৰতি সমান আৰু আন পত্নীৰ প্ৰতি উচ্চমানৰ আচৰণ কৰিব পাৰে। বিংশ শতিকাত বহুস্ত্ৰী বিবাহে এনে সামাজিক বান্ধোনক প্ৰতিনিধিত্ব কৰিছিল যিবোৰক আইনগতভাৱে বিবাহ হিচাপে স্বীকৃতি দিয়া হোৱা নাছিল৷ আৰু যাৰ ফলত বিবাহ-বিচ্ছেদ বা বিধৱা হোৱাৰ ক্ষেত্ৰত মহিলাসকলৰ উত্তৰাধিকাৰ বা ভৰণ-পোষণৰ আইনী অধিকাৰ নাছিল।<ref name=cs/> ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:দেশভেদে নাৰী]] 77y4tiew0ce91clwhr35g8r24a60nkf 0 96072 602987 366191 2026-04-26T14:53:11Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 602987 wikitext text/x-wiki {{পোখালি}} {{Infobox holiday |holiday_name = ৰাষ্ট্ৰীয় ডেংগু দিৱস |type = ৰাষ্ট্ৰীয় |longtype = |image = Aedes Mosquito (45847886074).jpg |image_size = 150px |caption = ডেংগু বিয়পোৱা আইডিছ মহ |official_name = |nickname = |duration = এদিন |frequency = বাৰ্ষিক |observed by = [[ভাৰত]] |date = ১৬ মে’ |celebrations = সজাগতা সৃষ্টি |relatedto = }} '''ৰাষ্ট্ৰীয় ডেংগু দিৱস''' ({{lang-en| National Dengue Day}}) হৈছে এক ডেংগু সজাগতা দিৱস। [[ভাৰত|ভাৰতত]] প্ৰতি বছৰে ১৬ মে’ তাৰিখে 'ৰাষ্ট্ৰীয় ডেংগু দিৱস' পালন কৰা হয়।<ref name=":-1">{{cite web | url=https://www.bqprime.com/nation/india-observes-national-dengue-day-on-may-16-every-year-bqc | title=National Dengue Day 2023: Meaning, Symptoms, Prevention, Treatment | publisher=BQ prime | accessdate=16 May 2023 }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> এয়া ডেংগু প্ৰতিৰোধ আৰু নিয়ন্ত্ৰণৰ ব্যৱস্থাৰ বিষয়ে জনসাধাৰণক জ্ঞান দিয়াৰ উদ্দেশ্যে স্বাস্থ্য আৰু পৰিয়াল কল্যাণ মন্ত্ৰালয়ৰ এক পদক্ষেপ।<ref name=":-2">{{cite web | url=https://www.livemint.com/news/india/what-is-national-dengue-day-learn-more-about-the-symptoms-of-the-disease-prevention-and-more-11684204317656.html | title=What is National Dengue Day? Learn more about the symptoms of the disease, prevention and more | publisher=Live mint | accessdate=16 May 2023}}</ref> ভাৰতত আন দেশতকৈ ডেংগুৰ হাৰ বেছি। নগৰায়ন, ভ্ৰমণ, বাণিজ্য, জলবায়ু পৰিৱৰ্তন, ভাইৰাছৰ বিৱৰ্তন আদি বিভিন্ন কাৰকৰ বাবে এই ৰোগ হ’ব পাৰে। ফলপ্ৰসূ ভেকচিন আৰু ঔষধৰ চিকিৎসাৰ অনুপস্থিতিয়েও বিশ্বব্যাপী ডেংগুৰ বোজা বৃদ্ধি কৰিছে। ==ডেংগু কি== ডেংগু হৈছে ডেংগু ভাইৰাছৰ দ্বাৰা হোৱা এক সংক্ৰমণ, যিটো সংক্ৰমিত মহৰ কামোৰৰ দ্বাৰা মানুহলৈ বিয়পে, মূলতঃ এই মহ ইডিছ এজিপ্টি প্ৰজাতিৰ। ই এক সংক্ৰমণজনিত ৰোগ যিয়ে বিশ্বৰ গ্ৰীষ্মমণ্ডলীয় আৰু উপগ্ৰীষ্মমণ্ডলীয় অঞ্চল বিশেষকৈ সৰু-ডাঙৰ চহৰ অঞ্চলৰ লোক ইয়াৰ দ্বাৰা আক্ৰান্ত হয়।<ref name=":-3">{{cite web | url=https://health.economictimes.indiatimes.com/news/industry/national-dengue-day-experts-emphasise-preventive-measures-timely-medical-intervention-to-prevent-disease/100279229 | title=National Dengue Day: Experts emphasise preventive measures, timely medical intervention to prevent disease | publisher=Health world.com | accessdate=16 May 2023}}</ref> ==তাৎপৰ্য== যিহেতু ডেংগু ১০০খনতকৈও অধিক দেশত এক স্থানীয় ৰোগ হৈ আছে, সেয়েহে মানুহে এই ৰোগৰ পৰিণতি আৰু ইয়াৰ সংক্ৰমণ ৰোধ কৰিবলৈ ল’বলগীয়া ব্যৱস্থাসমূহ বুজাটো গুৰুত্বপূৰ্ণ। ৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত এই ৰোগ সম্পৰ্কে সজাগতা বৃদ্ধিৰ বাবে ৰাষ্ট্ৰীয় ডেংগু দিৱস উৎসৰ্গিত আৰু চৰকাৰে ৰোগ নিৰীক্ষণ কাৰ্যসূচী আৰু ডেংগু ধৰা পৰিলে মানি চলিবলগীয়া কাৰণ, লক্ষণ, আৰু প্ৰট’কলৰ বিষয়ে জনশিক্ষাক জোৰ দিবলৈ বিভিন্ন কাৰ্যসূচীৰ আয়োজন কৰে।<ref name=":-4">{{cite web | url=https://www.cnbctv18.com/healthcare/national-dengue-day-2023-date-significance-and-everything-you-need-to-know-16668901.htm/amp | title=National Dengue Day 2023: Date, significance and everything you need to know | publisher=CNBC tv18 | accessdate=16 May 2023}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:দিৱসসমূহ]] 5i5jtb2h43x57i3zrwjhzqvpth17gca 0 96313 603095 599431 2026-04-26T22:06:56Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 603095 wikitext text/x-wiki '''অব্যয়''' ({{lang-en|Preposition}}) হৈছে পাঁচপ্ৰকাৰ পদৰ (যেনে; বিশেষ্য বিশেষণ, সৰ্বনাম, অব্যয় আৰু ক্ৰিয়া) মাজৰ এক পদ। ''যি পদৰ লগত কোনো বিভক্তি যোগ নহয় অৰ্থাৎ কোনো অৱস্থাতে ৰূপৰ সলনি নহয়, তাকে অব্যয় পদ (Preposition) বোলে। ''<ref name="; -1">{{cite web | url=https://assamesegrammar.com/%e0%a6%85%e0%a6%ac%e0%a7%8d%e0%a6%af%e0%a7%9f-%e0%a6%aa%e0%a6%a6%e0%a7%b0-%e0%a6%b6%e0%a7%8d%e0%a7%b0%e0%a7%87%e0%a6%a3%e0%a7%80-%e0%a6%ac%e0%a6%bf%e0%a6%ad%e0%a6%be%e0%a6%97-%e0%a5%a4-classification/ | title=অব্যয় পদৰ শ্ৰেণী বিভাগ। Classification of Preposition 2023 | publisher=Assamese Grammar | accessdate=27 May 2023}}</ref> অব্যয় পদৰ লিঙ্গ, সংখ্যা আৰু কাৰক একো নাই। আৰু, ও, ঐ, তেন্তে, যথা, তথা, সৈতে, দৰে, নাইবা, না, নি, নে, যদি, কিন্তু, ইতি, নিমিত্তে, এতেকে,হায়, উঃ, আঃ, ইঃ, অ, ইত্যাদি অব্যয় পদৰ কিছুমান উদাহৰণ। অসমীয়া ব্যাকৰণৰ [[উপসৰ্গ]] এবিধ অব্যয় শব্দ। উপসৰ্গ মুঠতে কুৰিটা। সেই কেইটা হ'ল - প্ৰ, পৰা, অপ, সম, নি, অৱ, অনু, নি, দুৰ্‌, বি, অধি, সু, উৎ, পৰি, প্ৰতি, অভি, অপি, অতি, উপ, আ।<ref name="; -2">{{cite web | url=https://ab.oakokho.com/%E0%A6%85%E0%A6%A7%E0%A7%8D%E0%A6%AF%E0%A6%BE%E0%A7%9F-%E0%A7%A6%E0%A7%AE/%E0%A6%89%E0%A6%AA%E0%A6%B8%E0%A7%B0%E0%A7%8D%E0%A6%97 | title=উপসৰ্গ | publisher=oakokho.com | accessdate=27 May 2023 }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> কিছুমান অব্যয় শব্দ আন এটা শব্দৰ অনুৰূপ হয়, তাক অনুৰূপ অব্যয় বোলা হয়। মৰ মৰ ধূপ্‌ ধূপ্‌, থপ্‌ থপ্‌, ইত্যাদি এনে অব্যয় শব্দ।<ref name="; -3">{{cite book | url=https://as.wikisource.org/wiki/%E0%A6%85%E0%A6%B8%E0%A6%AE%E0%A7%80%E0%A6%AF%E0%A6%BC%E0%A6%BE_%E0%A6%B2%27%E0%A7%B0%E0%A6%BE%E0%A7%B0_%E0%A6%AC%E0%A7%8D%E0%A6%AF%E0%A6%BE%E0%A6%95%E0%A7%B0%E0%A6%A3 | title=অসমীয়া ল'ৰাৰ ব্যাকৰণ | publisher=গুণাভিৰাম বৰুৱা | author=দীনবন্ধু তৰ্কালঙ্কাৰ-কৰ্ত্তৃক | authorlink=পদ | pages=১৯}}</ref> ==প্ৰকাৰ== অব্যয় পদ সাত প্ৰকাৰৰ। সেইবোৰ হ'ল: *সংযোজক অব্যয় (Conjunction) *বিয়োজক অব্যয় (Dijunctive Conjunction) *ভাৱবোধক অব্যয় (Interjection) *সম্বোধনবোধক অব্যয় (Relative Preposition) *প্ৰশ্নবোধক অব্যয় (Interrogative Preposition) *সমিধানবোধক অব্যয় (Solutionary Preposition) *আনুষঙ্গিক অব্যয় (Preposition) আনহাতে আন কিছুমানৰ মতে অব্যয় পদ আঠ প্ৰকাৰৰ। ওপৰোক্ত সাতটাৰ বাহিৰেও আঠ নং প্ৰকাৰটো হ'ল: *সন্দেহবোধক অব্যয় ===সংযোজক অব্যয়=== ''যি অব্যয় পদে দুটা বিশেষ্যপদ, সৰ্বনামপদ বা বাক্যক লগ লগায় তাকে সংযোজক বা যোজক অব্যয় বোলে। '' উদাহৰণ– *অজয় আৰু ৰাহুলে ক্ৰিকেট খেলিব। *তেওঁ ভাল অথচ তেওঁৰ ভাইটি দুষ্ট। অথচ, যে, হেতু, আৰু, কাৰণে, এতেকে, তথা, যথা, যদি, কিন্তু ইত্যাদি হ'ল সংযোজক অব্যয়। ===বিয়োজক অব্যয়=== ''যি অব্যয় পদে দুটা বা অধিক পদ বা শব্দক পৃথক ৰূপ দেখুৱায় তাকে বিয়োজক বা পৃথকবোধক অব্যয় বোলে। '' উদাহৰণ– *অনামিকা বা তাইৰ মাকে কামটো কৰিব। *তুমি আহিলা তথাপি কিতাপখন আনিব নোৱাৰিলা। তথাপি, কিন্তু, অথবা, বা, কিম্বা, নতুবা ইত্যাদি হ'ল বিয়োজক বা পৃথকবোধক অব্যয়। ===ভাৱবোধক অব্যয়=== ''মনৰ আবেগজনিত সুখ, দুখ, হাঁহি, কান্দোন, বিষ্ময় আদি বুজোৱা অব্যয় পদক ভাৱবোধক অব্যয় বোলে। '' উদাহৰণ– *বাঃ! আমি খেলত জিকিলোঁ। *ছিঃ তুমি কিমান নীচ! উঃ, বাঃ, হায়, ইছ, ঔ, দেহি ঔ, ইত্যাদি হ'ল ভাৱবোধক অব্যয়। ===সম্বোধনবোধক অব্যয়=== ''কাৰোবাক সম্বোধন কৰাৰ ক্ষেত্ৰত ব্যৱহাৰ হোৱা অব্যয় পদক সম্বোধনবোধক বা সম্বোধনাৰ্থক অব্যয় বোলে।'' উদাহৰণ– *হেৰা! সোনকালে ইয়ালৈ আহ। *হে ৰাম, তুমি কি কৰিলা? হেৰি, হেৰা, হে, এ, ঐ, হে আদি সম্বোধনবোধক অব্যয়। ===প্ৰশ্নবোধক অব্যয়=== ''প্ৰশ্ন সুধোতে ব্যৱহাৰ হোৱা অব্যয় পদক প্ৰশ্নবোধক বা প্ৰশ্নাৰ্থক অব্যয় বোলে। '' উদাহৰণ– *সি আহিল নে? *তুমি অংকটো কৰিলা জানো? কি, নেকি, জানো, কেনে, নো, নে আদি প্ৰশ্নবোধক অব্যয়।মদবদদঢয লহলডলদলঢলঢল ===সমিধানবোধক অব্যয়=== ''প্ৰশ্নৰ উত্তৰ বা কোনো সমিধান দিয়া অৰ্থত ব্যৱহাৰ হোৱা অব্যয় পদক সমিধানবোধক অব্যয় বোলে।'' উদাহৰণ– *হয়, ৰাজেন আহিল। *এৰা, মই ভাল। *ওঁহো, সি যাব নোৱাৰা। ও, হয়, এৰা, বাৰু, ওঁহো, হু, আদি সমিধানবোধক অব্যয়। ===আনুষঙ্গিক অব্যয়=== ''যি অব্যয় পদে কোনো সংজ্ঞা বা ব্যক্তিবোধক সৰ্বনামৰ পিছত বহি বিশেষ অৰ্থ প্ৰকাশ কৰে তাকে আনুষঙ্গিক অব্যয় বোলে।'' উদাহৰণ– *তুমি আহিবা চোন। *তুমি ৰামৰ সৈতে আহিবা। হেতু, বিনা, বিনে, নিমিত্তে, প্ৰতি, দৰে, বাহিৰে, হে, তো, কাৰণে, কিন্তু, নিচিনা, সৈতে, হ’লে আদি আনুসঙ্গিক অব্যয়। ===সন্দেহবোধক অব্যয়=== সন্দেহবোধক অব্যয় যিবিলাক অব্যয় শব্দই কোনো কথাৰ অনিশ্চয়তা দেখুৱায়, সিহঁতক সন্দেহবোধক অব্যয় বোলে। যদি, কিজানি, জানোচা আদি সন্দেহবোধক অব্যয় শব্দ। ==আৰু চাওক== *[https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wb/as/Preposition_(পদান্বয়ী_অব্যয়) Preposition (পদান্বয়ী‌ অব্যয়)] ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} {{ব্যাকৰণ}} [[শ্ৰেণী:ব্যাকৰণ]] [[শ্ৰেণী:পদ (ব্যাকৰণ)]] [[শ্ৰেণী:অসমীয়া ব্যাকৰণ]] 9empjwqey1nznslqhfmlnhkkfxmpix2 0 96456 603082 569895 2026-04-26T20:06:43Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 603082 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder |name = অজয় বংগা |image =Ajay Banga.jpg |caption= ২০২৩ চনত অজয় বংগা |office = [[বিশ্ব বেংক]] গোটৰ অধ্যক্ষ |term_start = ২ জুন ২০২৩ |term_end = |predecessor =ডেভিদ মালপাছ |successor = |birth_name = অজয়পাল সিং বংগা |birth_date = {{birth date and age|1959|11|10}} |birth_place = [[পুনে]], [[ভাৰত]] |death_date = |death_place = |citizenship = ভাৰতীয় (১৯৫৯-২০০৭)<br>আমেৰিকান (২০০৭-বৰ্তমান) |relatives = |education = ছেইণ্ট ষ্টিফেনছ কলেজ, দিল্লী (বিএ)<br>ভাৰতীয় ব্যৱস্থাপনা প্ৰতিষ্ঠান, আহমেদাবাদ (এমবিএ) }} '''অজয়পাল সিং বংগা''' ({{lang-en|Ajaypal Singh Banga}}; জন্ম: ১০ নৱেম্বৰ, ১৯৫৯<ref>{{cite web |title=Ajay Banga |url=https://investor.mastercard.com/corporate-governance/board-of-directors/person-details/default.aspx?ItemId=69055b98-d74b-4715-8b6f-87a385930985 |publisher=Mastercard Incorporated |access-date=February 11, 2021}}</ref>) ভাৰতত জন্মগ্ৰহণ কৰা এগৰাকী আমেৰিকান ব্যৱসায়িক কাৰ্যবাহী।<ref name="ledger-enquirer">{{cite web |url=https://www.ledger-enquirer.com/news/business/article101425582.html |title=MasterCard CEO discusses diversity, technology, unpredictable world and personal incidents}}</ref> বৰ্তমান তেওঁ [[বিশ্ব বেংক]] গোটৰ অধ্যক্ষ<ref name=":2">{{Cite news |last=Rappeport |first=Alan |date=2023-06-02 |title=Ajay Banga Era Begins at the World Bank |language=en-US |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2023/06/02/business/economy/ajay-banga-world-bank.html |access-date=2023-06-10 |issn=0362-4331}}</ref> আৰু জেনেৰেল আটলাণ্টিকৰ উপাধ্যক্ষ পদত অধিষ্ঠিত।<ref name=":1">{{Cite web |date=2021-12-01 |title=Ajay Banga Joins General Atlantic as Vice Chairman |url=https://www.businesswire.com/news/home/20211201005403/en/Ajay-Banga-Joins-General-Atlantic-as-Vice-Chairman |access-date=2022-08-05 |website=www.businesswire.com |language=en}}</ref> ইয়াৰ পূৰ্বে ২০১০ চনৰ জুলাইৰ পৰা ২০২০ চনৰ ৩১ ডিচেম্বৰলৈকে তেওঁ মাষ্টাৰকাৰ্ডৰ মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়া (চিইঅ') হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰাৰ পিছত তেওঁ বিত্তীয় সেৱা আগবঢ়োৱা কোম্পানীটোৰ কাৰ্যবাহী অধ্যক্ষ আছিল।<ref name="indiorg">{{cite news|last1=Reshmanth|title=These CEOs of Indian Origin will make you feel proud|url=http://www.southreport.com/these-ceos-of-indian-origin-will-make-you-feel-proud/|access-date=May 22, 2017|publisher=South Report|date=April 6, 2015|archivedate=October 15, 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191015082549/http://www.southreport.com/these-ceos-of-indian-origin-will-make-you-feel-proud/|deadurl=yes}}</ref><ref name="mastercard.com">{{cite web|url=http://www.mastercard.com/us/company/en/newsroom/ceo_transition_announcement.html|title=About Mastercard - Smart & Secure Payment Solutions|website=www.mastercard.com}}</ref> ২০২১ চনৰ ৩১ ডিচেম্বৰত তেওঁ এই পদৰ পৰা অৱসৰ গ্ৰহণ কৰি জেনেৰেল আটলাণ্টিকত যোগদান কৰে। ইয়াৰ লগতে তেওঁ [[নেদাৰলেণ্ড]]ৰ বিনিয়োগ হোল্ডিং কোম্পানী এক্স’ৰৰ অধ্যক্ষ আৰু আমেৰিকাৰ উপৰাষ্ট্ৰপতি [[কমলা হেৰিছ]]ৰ সৈতে মধ্য আমেৰিকাৰ বাবে ৰাজহুৱা-ব্যক্তিগত অংশীদাৰিত্বৰ অধ্যক্ষৰ পদত কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছে।<ref name="auto3">{{Cite web|last=|first=|title=Partnership for Central America - Ajay Banga|url=https://www.centampartnership.org/ajaybanga|url-status=live|access-date=2023-02-23|website=Partnership for Central America|language=en|archivedate=2023-02-23|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230223162204/https://www.centampartnership.org/ajaybanga|deadurl=yes}}</ref><ref>{{Cite web|last=|first=|title=President Biden Announces U.S. Nomination of Ajay Banga to Lead World Bank|url=https://www.whitehouse.gov/briefing-room/statements-releases/2023/02/23/president-biden-announces-u-s-nomination-of-ajay-banga-to-lead-world-bank/|url-status=live|access-date=2023-02-23|website=The White House|date=23 February 2023|language=en|archivedate=2023-02-23|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230223150319/https://www.whitehouse.gov/briefing-room/statements-releases/2023/02/23/president-biden-announces-u-s-nomination-of-ajay-banga-to-lead-world-bank/|deadurl=yes}}</ref> বাংগা ভাৰতত বিনিয়োগ কৰা ৩০০ৰো অধিক বৃহৎ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় কোম্পানীক প্ৰতিনিধিত্ব কৰা আমেৰিকা-ভাৰত ব্যৱসায়িক পৰিষদৰ (USIBC) প্ৰাক্তন অধ্যক্ষ আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বাণিজ্য পৰিষদৰ অধ্যক্ষ।<ref>{{Cite web|date=23 June 2020|title=ICC elects Mastercard CEO Ajay Banga as new Chair|url=https://iccwbo.org/media-wall/news-speeches/icc-elects-mastercard-ceo-ajay-banga-as-new-chair/|website=International Chamber of Commerce}}</ref> ২০২৩ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহত বাইডেন প্ৰশাসনে মনোনীত হোৱাৰ পিছত ২০২৩ চনৰ ৩ মে'ত বংগাক [[বিশ্ব বেংক]]ৰ সভাপতি নিৰ্বাচিত কৰা হয়। ২০২৩ চনৰ ২ জুন তাৰিখে তেওঁ বিশ্ব বেংকৰ অধ্যক্ষৰ কাৰ্যভাৰ আনুষ্ঠানিকভাৱে গ্ৰহণ কৰে।<ref name="wbg" /><ref>{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2023/02/23/business/world-bank-president-nomination.html|title=U.S. Nominates Ajay Banga to Lead World Bank|first1=Alan|last1=Rappeport|first2=Coral|last2=Davenport|work=The New York Times |date=February 23, 2023|via=NYTimes.com}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.whitehouse.gov/briefing-room/statements-releases/2023/02/23/president-biden-announces-u-s-nomination-of-ajay-banga-to-lead-world-bank/|title=President Biden Announces U.S. Nomination of Ajay Banga to Lead World Bank|first=The White|last=House|date=February 23, 2023|website=The White House|access-date=June 10, 2023|archivedate=February 23, 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230223150319/https://www.whitehouse.gov/briefing-room/statements-releases/2023/02/23/president-biden-announces-u-s-nomination-of-ajay-banga-to-lead-world-bank/|deadurl=yes}}</ref> ==প্ৰাৰম্ভিক জীৱন আৰু শিক্ষা== ১৯৫৯ চনৰ ১০ নৱেম্বৰত ভাৰতৰ [[মহাৰাষ্ট্ৰ]]ৰ [[পুনে]]ৰ খাদকী ছাউনীত অজয় বংগাৰ জন্ম হৈছিল।<ref>{{Cite web|url=http://www.sainionline.com/personalities/ajay-banga-ceo-of-master-card-international|title=Ajay Banga, CEO of Master Card International - यदुवंशी सैनी राजपूतों का इतिहास|website=www.sainionline.com|access-date=2023-06-10|archivedate=2023-06-02|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230602193218/http://www.sainionline.com/personalities/ajay-banga-ceo-of-master-card-international|deadurl=yes}}</ref><ref>{{Cite web|last=Parker|first=Garrett|date=2019-03-01|title=10 Things You Didn't Know about Mastercard CEO Ajaypal Singh Banga|url=https://moneyinc.com/mastercard-ceo-ajaypal-singh-banga/|access-date=2020-12-21|website=Money Inc|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=Maharashtra-Born Ajay Banga To Take Over As President Of World Bank on June 2 |url=https://www.news18.com/business/maharashtra-born-ajay-banga-to-take-over-as-president-of-world-bank-on-june-2-7717375.html |website=News18 India}}</ref> চেইনি শিখ পৰিয়ালত জন্মগ্ৰহণ কৰা বংগাৰ পিতৃ হৰভজন সিং বংগা এজন অৱসৰপ্ৰাপ্ত লেফটেনেণ্ট জেনেৰেল আছিল আৰু তেওঁ ভাৰতীয় সেনাবাহিনীত কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল।<ref name="auto2">Aime Williams, Camilla Hodgson and Anjli Raval (25 February 2023), [https://www.ft.com/content/097b3d80-5b46-4604-a5ce-9726819d9b8a Ajay Banga, World Bank nominee must swap finance for climate] ''Financial Times''.</ref> তেওঁৰ পৰিয়াল মূলতঃ পঞ্জাৱৰ জলন্ধাৰৰ মূল নিৱাসী আছিল। অজয় বংগা ব্যৱসায়ী এম এছ বাংগাৰ কনিষ্ঠ ভাতৃ।<ref>{{Cite web|url=https://www.forbes.com/global/2010/0809/companies-mastercard-vindi-ajay-india-banga-brothers.html|title=India's Banga Brothers|last=Karmali|first=Naazneen|website=Forbes|language=en|access-date=2020-04-09}}</ref> বংগাই শ্বিমলাৰ ছেইণ্ট এডৱাৰ্ড স্কুলত<ref>{{Cite web|url=https://www.tribuneindia.com/news/himachal/world-bank-prez-nominee-studied-at-st-edwards-482940|title=World Bank prez nominee studied at St Edward's : The Tribune India|accessdate=5 March 2023}}</ref> আৰু হায়দৰাবাদত অৱস্থিত হায়দৰাবাদ পাব্লিক স্কুলত শিক্ষা গ্ৰহণ কৰিছিল। তাৰ পিছত তেওঁ দিল্লীৰ ছেইণ্ট ষ্টিফেনছ কলেজৰ পৰা অৰ্থনীতিত সন্মানসহ স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে আৰু তাৰ পিছত আহমেদাবাদৰ ভাৰতীয় ব্যৱস্থাপনা প্ৰতিষ্ঠানৰ পৰা ব্যৱস্থাপনাৰ স্নাতকোত্তৰৰ সমতুল্য ডিগ্ৰী মেনেজমেণ্টত পিজিপি লাভ কৰে।<ref name="mastercard.com"/><ref name=":0">{{Cite web|title=Bloomberg - Executive Profile|url=https://www.bloomberg.com/research/stocks/people/person.asp?personId=23673920&privcapId=6477196|access-date=2019-06-16|website=www.bloomberg.com}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://newsroom.mastercard.com/press-releases/mastercard-names-ajay-banga-president-and-chief-executive-officer-succeeding-robert-w-selander/ |title=MasterCard Names Ajay Banga President and Chief Executive Officer Succeeding Robert W. Selander |access-date=2022-02-15 |archivedate=2022-02-15 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220215092535/https://newsroom.mastercard.com/press-releases/mastercard-names-ajay-banga-president-and-chief-executive-officer-succeeding-robert-w-selander/ |deadurl=yes }}</ref> ২০০৭ চনত তেওঁ আমেৰিকাৰ নাগৰিকত্ব গ্ৰহণ কৰে।<ref>[https://www.devex.com/news/biden-nominates-ex-mastercard-ceo-ajay-banga-to-lead-world-bank-105015 Biden nominates ex-Mastercard CEO Ajay Banga to lead World Bank] Devex</ref> ==কৰ্মজীৱন== ১৯৮১ চনত নেচলেৰ সৈতে পৰিচালনা প্ৰশিক্ষাৰ্থী হিচাপে ব্যৱসায়িক কেৰিয়াৰ আৰম্ভ কৰা<ref name="auto1">Suzanne Kapner (13 September 2010), [https://www.ft.com/content/4c177f22-bd07-11df-954b-00144feab49a Master who plays his cards right] ''Financial Times''.</ref> বাংগাই পৰৱৰ্তী ১৩ বছৰ বিক্ৰী, বিপণন আৰু সাধাৰণ পৰিচালনাৰ ক্ষেত্ৰত কাম কৰে। পিছলৈ তেওঁ পেপচিকোত যোগদান কৰে আৰু অৰ্থনীতি উদাৰ হোৱাৰ লগে লগে ভাৰতত পিজ্জা হাট আৰু কেএফচিকে ধৰি ইয়াৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ফাষ্ট ফুড ফ্ৰেঞ্চাইজি<ref name="auto2"/> আৰম্ভ কৰাত জড়িত হয়।<ref>{{Cite web|url=https://www.forbes.com/profile/ajaypal-banga/|title=Ajaypal Banga|website=Forbes|language=en|access-date=2020-04-09}}</ref> [[File:The Prime Minister, Shri Narendra Modi meets the CEO of Master Card and Chairman of USIBC, Shri Ajay Banga, in New York on September 24, 2015.jpg|thumb|ভাৰতৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী [[নৰেন্দ্ৰ মোদী]]ৰ সৈতে অজয় বংগা]] ===চিটিগ্ৰুপ, ১৯৯৬–২০০৯=== ১৯৯৬ চনত বাংগাই চিটিগ্ৰুপত যোগদান কৰে। ইয়াত তেওঁ প্ৰশিক্ষণৰ অংশ হিচাপে কিছু সময়ৰ বাবে ঋণ সংগ্ৰাহক হিচাপে কাম কৰে।<ref name="auto1"/> ২০০০ চনৰ পৰা ২০০২ চনলৈকে তেওঁ চিটিফাইনেন্সিয়েল আৰু ইউ এছ কনজিউমাৰ এচেটছ ডিভিজনৰ নেতৃত্ব দিছিল।<ref name="auto4">Greg Farrell (20 June 2009), [https://www.ft.com/content/8361b35a-5d20-11de-9d42-00144feabdc0 Banga leaves Citi for MasterCard] ''Financial Times''.</ref> ২০০৫ চনৰ পৰা ২০০৮ চনলৈকে তেওঁ চিটিৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় গ্ল'বেল কনজিউমাৰ গ্ৰুপৰ মুখ্য কাৰ্যবাহী আছিল। এই গ্ৰুপ উত্তৰ আমেৰিকাৰ বাহিৰৰ সকলো ক্ৰেডিট কাৰ্ড আৰু কনজিউমাৰ বেংকিং কাৰ্য্যকলাপৰ লগত জড়িত।<ref name="auto4"/> সেই সময়ছোৱাত তেওঁ সমগ্ৰ বিশ্বৰ ক্ষুদ্ৰ বিত্তীয় খণ্ডত চিটিৰ কৌশলৰ নেতৃত্ব দিছিল।<ref name="mastercard.com" /> ২০০৮ চনত বাংগাই চিটি বেংকৰ এছিয়া-পেচিফিক ব্যৱসায়ৰ মুখ্য কাৰ্যবাহীৰ দায়িত্ব লাভ কৰে আৰু নিউয়ৰ্ক আৰু হংকঙৰ মাজত সময় বিভাজন কৰে।<ref>Andrew Martin and Eric Dash (12 April 2010), [https://www.nytimes.com/2010/04/13/business/13card.html Naming a New Chief, MasterCard Signals It Is Open to Changes] ''New York Times''.</ref> এই ক্ষমতাত তেওঁ ২০০৮ চনত চিটিগ্ৰুপৰ এছিয়ান কাৰ্য্যকলাপৰ এক বৃহৎ পুনৰ্গঠনৰ নেতৃত্ব দিছিল। ইয়াৰ ফলস্বৰূপে আঞ্চলিক মুৰব্বীসকলক বেংকৰ প্ৰডাক্ট লাইনত বৃদ্ধি পোৱা কৰ্তৃত্ব প্ৰদান কৰিছিল।<ref name="auto">Maria Aspan (12 April 2010), [https://www.reuters.com/article/us-mastercard-idUSTRE63B24D20100412 MasterCard names ex-Citi exec Banga as CEO] ''Reuters''.</ref> ২০০৮ চনত বাংগাই চিটিগ্ৰুপৰ পৰা প্ৰায় এক কোটি ডলাৰ ক্ষতিপূৰণ লাভ কৰে। ইয়াৰ ফলত তেওঁ সেই বছৰত প্ৰতিষ্ঠানটোৰ অন্যতম সৰ্বাধিক দৰমহা পোৱা কাৰ্যবাহী হিচাপে পৰিগণিত হয়।<ref name="auto"/> ===মাষ্টাৰকাৰ্ড, ২০১০–২০২১=== ২০১০ চনৰ এপ্ৰিল মাহত মাষ্টাৰকাৰ্ডে ঘোষণা কৰে যে ইয়াৰ পূৰ্বে ইয়াৰ মুখ্য পৰিচালন বিষয়া (COO) বাংগা ২০১০ চনৰ ১ জুলাইৰ পৰা কাৰ্যকৰী হোৱাকৈ অধ্যক্ষ আৰু মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়া আৰু পৰিচালনা সমিতিৰ সদস্য হ'ব।<ref name=":0" /> ১৯৯৭ চনৰ মাৰ্চ মাহৰ পৰা চিইঅ' হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰা ৰবাৰ্ট ডব্লিউ চেলেণ্ডাৰৰ পিছত বাংগাই কাৰ্যনিৰ্বাহ আৰম্ভ কৰে।<ref name="auto1"/> প্ৰথম বছৰত তেওঁ ১৩.৫ মিলিয়ন ডলাৰ ক্ষতিপূৰণ লাভ কৰে।<ref name="mastercard.com" /> তেওঁৰ কাৰ্যকালত বাংগাই মাষ্টাৰকাৰ্ডৰ ৰাজহ তিনিগুণ বৃদ্ধি কৰে, নিকা আয় ছয়গুণ বৃদ্ধি কৰে আৰু বজাৰ মূলধন ৩০ বিলিয়ন ডলাৰৰ তলৰ পৰা ৩০০ বিলিয়ন ডলাৰতকৈ অধিকলৈ বৃদ্ধি কৰে।<ref name="auto2"/> ২০২০ চনত তেওঁ প্ৰাইচলেছ প্লেনেট ক'লিচন<ref>Alan Rappeport and Coral Davenport (23 February 2023), [https://www.nytimes.com/2023/02/23/business/world-bank-president-nomination.html U.S. Nominates Ajay Banga to Lead World Bank] ''New York Times''.</ref> গঠন কৰাৰ কথা ঘোষণা কৰে। ই হৈছে প্ৰায় ১০০টা প্ৰতিষ্ঠানৰ এটা গোট যিয়ে পৰিৱেশ সংৰক্ষণৰ বাবে কৰ্পৰেট বিনিয়োগ কৰে আৰু মাষ্টাৰকাৰ্ডৰ ১০ কোটি গছ ৰোপণৰ প্ৰতিশ্ৰুতি আৰম্ভ কৰে।<ref name="auto2"/> ===পৰৱৰ্তী কাৰ্য=== ২০২০ চনত পল পলমেনৰ পিছত বাংগা আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বাণিজ্য চেম্বাৰ (আইচিচি)ৰ অধ্যক্ষ নিৰ্বাচিত হয়। ইয়াৰ পূৰ্বে তেওঁ ২০১৮ চনৰ জুন মাহৰ পৰা আইচিচিৰ প্ৰথম উপাধ্যক্ষ হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল।<ref>{{Cite web|date=2020-06-23|title=ICC elects Mastercard CEO Ajay Banga as new Chair|url=https://iccwbo.org/media-wall/news-speeches/icc-elects-mastercard-ceo-ajay-banga-as-new-chair/|access-date=2021-03-05|website=ICC - International Chamber of Commerce}}</ref> ২০২২ চনৰ ১ জানুৱাৰীত বাংগাই জেনেৰেল আটলাণ্টিকত উপাধ্যক্ষ হিচাপে দায়িত্ব গ্ৰহণ কৰে।<ref name=":1" /> ==ৰাজহুৱা খণ্ড== ২০১৫ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহত আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ ৰাষ্ট্ৰপতি [[বাৰাক ওবামা]]ই বাংগাক ৰাষ্ট্ৰপতিৰ বাণিজ্য নীতি আৰু আলোচনাৰ পৰামৰ্শদাতা সমিতিৰ সদস্য হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিবলৈ নিযুক্তি দিয়ে।<ref>{{cite web|date=5 February 2015|title=President Obama Announces More Key Administration Posts|url=https://obamawhitehouse.archives.gov/the-press-office/2015/02/05/president-obama-announces-more-key-administration-posts|work=whitehouse.gov|via=National Archives}}</ref> ২০২০ চনৰ নিৰ্বাচনৰ পিছৰে পৰা বাংগাই মধ্য আমেৰিকাৰ পাৰ্টনাৰশ্বিপৰ অধ্যক্ষ হিচাপে আমেৰিকাৰ উপ-ৰাষ্ট্ৰপতি [[কমলা হেৰিছ]]ৰ বাহিৰৰ উপদেষ্টা হিচাপে কাম কৰি আহিছে। তেওঁ এল ছালভাডৰ, গুৱেটামালা আৰু হণ্ডুৰাছত প্ৰশাসনৰ কামৰ বিষয়ে পৰামৰ্শ দিয়া ব্যৱসায়িক নেতাৰ এটা দলৰ নেতৃত্ব দিছে।<ref>Andrew Duehren and Andrew Restuccia (23 February 2023), [https://www.wsj.com/articles/biden-to-nominate-former-mastercard-executive-ajay-banga-to-lead-world-bank-ad1670ec Biden to Nominate Former Mastercard Executive Ajay Banga to Lead World Bank] ''Wall Street Journal''.</ref> ২০২৩ চনৰ ২৩ ফেব্ৰুৱাৰীত ৰাষ্ট্ৰপতি [[জ' বাইডেন|জ' বাইডেনে]] [[বিশ্ব বেংক]]ৰ নেতৃত্ব দিবলৈ বাংগাক মনোনীত কৰে। ২০২৩ চনৰ ৩ মে'ত বিশ্ব বেংকে অজয় বাংগাক চতুৰ্দশ অধ্যক্ষ হিচাপে নিশ্চিত কৰে<ref name="wbg">{{cite news |last1=Shalal |first1=Andrea |last2=Lawder |first2=David |date=May 3, 2023 |title=World Bank board elects US nominee Ajay Banga as president |url=https://www.reuters.com/business/finance/world-bank-board-poised-elect-us-nominee-ajay-banga-president-2023-05-03/ |publisher=Reuters}}</ref> আৰু ২০২৩ চনৰ ২ জুনত তেওঁৰ কাৰ্যকাল আৰম্ভ কৰে।<ref name=":2" /> ==বঁটা আৰু সন্মান== বাংগাই ২০১৪ চনৰ ২২ মে' তাৰিখে নিউয়ৰ্ক বিশ্ববিদ্যালয় ষ্টাৰন স্কুল অফ বিজনেছৰ স্নাতক সমাৱৰ্তনত মুখ্য বক্তা হিচাপে অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। ইয়াত তেওঁ উদ্ভাৱন আৰু নেতৃত্বক আগুৱাই নিয়াত বৈচিত্ৰ্যৰ গুৰুত্বৰ বিষয়ে বক্তৃতা প্ৰদান কৰে।<ref>{{cite web|title=Press Release - Ajay Banga, President & CEO of MasterCard, to Keynote 2014 Graduate Convocation - NYU Stern|url=http://www.stern.nyu.edu/experience-stern/news-events/banga-keynote-convocation-14|website=www.stern.nyu.edu}}</ref> ২০১৫ চনৰ ক্লাছ অৱ মেনেজমেণ্টৰ সময়ত তেওঁ নিজৰ মাতৃশিক্ষানুষ্ঠান ভাৰতীয় ব্যৱস্থাপনা প্ৰতিষ্ঠান আহমেদাবাদৰ বাবেও মুখ্য বক্তা আছিল।<ref>{{cite web|title=MasterCard CEO Ajay Banga's six lessons on leadership—as told to the IIM-A class of 2015 — Quartz|url=https://qz.com/377104/ajay-bangas-six-lessons-on-leadership-as-told-to-the-iim-a-class-of-2015/|website=qz.com|date=8 April 2015}}{{Dead link|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name="peng_ALea">{{Cite web|author=Ajay Banga|title=A Leader Listens|url=https://penguin.co.in/book/a-leader-listens/|access-date=25 November 2020|work=Penguin Random House India}}</ref> বংগা বিভিন্ন বিত্তীয় প্ৰযুক্তি সন্মিলন আৰু বিভিন্ন নেতৃত্ব সন্মিলনত নিয়মীয়াকৈ বক্তা হিচাপে যোগদান কৰি আহিছে। জিম ক্ৰেমাৰে আয়োজন কৰা মেড মানি শ্ব' ২০১৪ চনৰ ৬ নৱেম্বৰ তাৰিখে প্ৰচাৰিত হোৱা এটা এপিছডত তেওঁক দেখা গৈছিল।<ref>{{cite web|last=Allen|first=Karma|date=6 November 2014|title=Cramer, MasterCard CEO talk radical banking moves|website=CNBC|url=https://www.cnbc.com/id/102161792#.}}</ref> [[ভাৰত চৰকাৰ|ভাৰত চৰকাৰে]] ২০১৬ চনত অজয় বাংগাক দেশৰ চতুৰ্থ সৰ্বোচ্চ অসামৰিক সন্মান [[পদ্মশ্ৰী]] প্ৰদান কৰে।<ref>{{Cite web |title=Padma Awards 2016 |url=https://pib.gov.in/newsite/PrintRelease.aspx?relid=135783}}</ref> ==জড়িত অনুষ্ঠান-প্ৰতিষ্ঠান== ===কৰ্পৰেট ব’ৰ্ড=== * এক্স'ৰ, পৰিচালনা সমিতিৰ সদস্য (২০২১ চনৰ পৰা)<ref>[https://www.exor.com/press-releases/2022-05-24/exor-appoints-ajay-banga-chairman Exor appoints Ajay Banga as Chairman] Exor, press release of 24 May 2022.</ref><ref name="auto2"/> * টেমাচেক হোল্ডিংছ, পৰিচালনা সমিতিৰ সদস্য (২০২১ চনৰ পৰা)<ref>[https://www.temasek.com.sg/en/news-and-resources/news-room/news/2021/ajay-banga-jenny-lee-join-temasek-board Ajay Banga and Jenny Lee to join Temasek Board]{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Temasek Holdings, press release of 30 September 2021.</ref><ref name="auto2"/> * বিয়ণ্ডনেটজিৰো, পৰামৰ্শদাতা ব'ৰ্ডৰ সদস্য (২০২১ চনৰ পৰা)<ref>[https://beyond-net-zero.com/team/ Advisory Board] BeyondNetZero.</ref><ref>{{cite news|last1=Karsh|first1=Melissa|date=July 16, 2021|title=General Atlantic Targets $4 Billion for New Climate Strategy|publisher=Bloomberg Law|url=https://news.bloomberglaw.com/private-equity/general-atlantic-starts-new-strategy-to-pursue-climate-deals}}</ref> * ডাউ কেমিকেল কোম্পানী, পৰিচালনা সমিতিৰ সদস্য (২০১৩–২০২১)<ref>[https://investors.dow.com/en/news/news-details/2021/Dow-Board-of-Directors-nominates-Debra-L.-Dial-and-Luis-A.-Moreno-to-the-Board/default.aspx Dow Board of Directors nominates Debra L. Dial and Luis A. Moreno to the Board] Dow Chemical Company, press of 11 February 2020.</ref> ===অলাভজনক সংস্থা=== * মধ্য আমেৰিকাৰ বাবে অংশীদাৰিত্ব (PCA), অধ্যক্ষ (২০২২ চনৰ পৰা)<ref name="auto3"/> * আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বাণিজ্য পৰিষদ (আইচিচি), অধ্যক্ষ (২০২০ চনৰ পৰা)<ref>[https://iccwbo.org/media-wall/news-speeches/icc-elects-mastercard-ceo-ajay-banga-as-new-chair/ ICC elects Mastercard CEO Ajay Banga as new Chair] International Chamber of Commerce (ICC), press release of 23 June 2020.</ref> * আমেৰিকান ৰেড ক্ৰছ (ARC), গভৰ্ণৰ ব'ৰ্ডৰ সদস্য (২০১৪ চনৰ পৰা) * ইকনমিক ক্লাব অৱ নিউয়ৰ্ক, ব'ৰ্ডৰ ভাইচ চেয়াৰ<ref>[https://www.econclubny.org/board-directors Trustees & Officers] Economic Club of New York.</ref> * পিটাৰছন ইনষ্টিটিউট ফৰ ইণ্টাৰনেশ্যনেল ইকনমিক্স, পৰিচালনা সমিতিৰ সদস্য<ref>[https://www.piie.com/about/board-directors Board of Directors] Peterson Institute for International Economics.</ref> * ত্ৰিপাক্ষিক আয়োগ, সদস্য আমেৰিকান ইণ্ডিয়া ফাউণ্ডেশ্যন, পৰিচালনা সমিতিৰ সহ-অধ্যক্ষ (২০১৬–২০১৯)<ref>[https://aif.org/aif-announces-appointment-of-mastercard-ceo-ajay-banga-as-co-chair/ AIF Announces Appointment of MasterCard CEO Ajay Banga as Co-Chair] American India Foundation, press release of 26 January 2016.</ref> * নিউয়ৰ্ক হল অৱ চাইন্স, ব’ৰ্ড অৱ ট্ৰাষ্টীৰ ভাইচ চেয়াৰ * নেচনেল আৰ্বান লীগ, ব’ৰ্ডৰ সদস্য ==তথ্য উৎস== {{ৰেফলিষ্ট}} {{Authority control}} [[শ্ৰেণী:অৰ্থনীতিবিদ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় মূলৰ আমেৰিকান]] [[শ্ৰেণী:আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:পদ্মশ্ৰী বঁটা বিজয়ী]] sriykwuf1pycr2pc5179wed648ma6j5 0 100619 603194 454294 2026-04-27T07:39:04Z Symphonicallyu 48306 603194 wikitext text/x-wiki {{পোখালি}} {{Infobox writing system |name = Prachalit Nepal |native_name = {{Script|Newa|𑐥𑑂𑐬𑐔𑐮𑐶𑐟 𑐣𑐾𑐥𑐵𑐮}}<ref name=Pandey2011>{{cite web|url=http://std.dkuug.dk/JTC1/SC2/WG2/docs/n4038.pdf|title=N4038: Preliminary Proposal to Encode the Prachalit Nepal Script in ISO/IEC 10646|first=Anshuman|last=Pandey|date=2011-05-03|access-date=2016-06-24|archivedate=2016-03-24|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160324065913/http://std.dkuug.dk/jtc1/sc2/wg2/docs/n4038.pdf|deadurl=yes}}</ref> |sample = Newar Varnamala.png |caption = |type = [[Abugida]] |languages = [[Nepal Bhasa]], [[Sanskrit]], [[Pali]] |fam1=[[Proto-Sinaitic script]] |fam2=[[Phoenician alphabet]] |fam3=[[Aramaic script]] (?) |fam4=[[Brāhmī script|Brāhmī]] |fam5=[[Gupta script|Gupta]] |fam6=[[Siddhaṃ script|Siddham]]<ref name="masica">{{cite book |last1=Masica |first1=Colin |title=The Indo-Aryan languages |date=1993 |page=143}}</ref> |fam7=[[Nepalese scripts|Nepalese]] |sisters=[[Ranjana script|Ranjana]]<br />[[Bhujimol script|Bhujimol]] |iso15924 = Newa |unicode =[https://www.unicode.org/charts/PDF/U11400.pdf U+11400&ndash;U+1147F] |note = none }} [[File:Ghorashar_letterhead_1958.jpg|thumb|200x200px|১৯৫৮ চনৰ লাছাৰ নেপালী ব্যৱসায়িক ঘৰৰ লেটাৰহেডত ব্যৱহৃত নেপাল লিপি।]] [[File:Letter_in_nepal_script.jpg|thumb|252x252px|১৯২৪ চনৰ ৭ মে' তাৰিখে লাছাৰ পৰা কাঠমাণ্ডুলৈ প্ৰেৰণ কৰা নেপাল ভাষা আৰু নেপাল লিপিৰ চিঠি।]] '''প্ৰচলিত''' হ'ল ব্ৰাহ্মী লিপিৰ পৰা উৎপত্তি হোৱা [[ধ্বনিগত বৰ্ণমালা লিপি|ব্ৰাহ্মিক]] লিপি পৰিয়ালৰ এটা অংশ তথা নেপালী লিপিৰ পৰা বিকশিত হোৱা এক প্ৰকাৰৰ '''আবুগিদা''' লিপি ৷ [[নেৱাৰী ভাষা|নেৱাৰী]] বা নেপাল ভাষা, [[সংস্কৃত ভাষা|সংস্কৃত]] আৰু [[পালি ভাষা|পালি]] ভাষা লিখাৰ ক্ষেত্ৰত এই লিপি ব্যবহাৰ কৰা হয় ৷ [[ছিক্কিম|ছিকিম]] চৰকাৰৰ বুলেটিন ''ছিকিম হেৰাল্ড'' (নেৱাৰী সংস্কৰণ)কে ধৰি বিভিন্ন প্ৰকাশন এতিয়াও এই লিপিতে প্ৰকাশ পায়। ==স্বৰবৰ্ণ== [[File:Prachalit vowels.png|500px|none]] ==ব্যঞ্জনবৰ্ণ== [[File:Prachalit consonants.png|500px|none]] ==চিহ্ন== [[File:Prachalit signs.png|500px|none]] ==সংখ্যা== [[File:Prachalit digits.png|500px|none]] ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী: লিপি]] 9b24qmdiv2gqvlai6i4xyb3yc061s0a 0 100666 603093 570903 2026-04-26T21:32:49Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 603093 wikitext text/x-wiki {{Infobox person |image = Anubhav Mohanty.JPG |caption = ভুৱনেশ্বৰৰ উৎকল মণ্ডপত অনুষ্ঠিত হোৱা ওড়িশা ৰাজ্যিক চলচ্চিত্ৰ বঁটা ২০১৪ত ভাষণ দি থকা অৱস্থাত অনুভৱ মহান্তি |image_size = |alt = [[ଭୁବନେଶ୍ୱର]]ର [[ଉତ୍କଳ ମଣ୍ଡପ]]ରେ ହେଉଥିବା ୨୦୧୪ [[ଓଡ଼ିଶା ରାଜ୍ୟ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପୁରସ୍କାର]] ଉତ୍ସବରେ ଭାଷଣ ଦେଉଥିବା ବେଳେ ମହାନ୍ତି |birth_name = অনুভৱ মহান্তি |birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1981|01|20}} |birth_place = [[কটক]], [[ওড়িশা]] |death_date = |death_place = |death_cause = |resting_place = |resting_place_coordinates = <!-- {{Coord|LAT|LONG|display=inline,title}} --> |other_names = ফাপুন |known_for = ওড়িয়া অভিনেতা, প্ৰয়োজক আৰু কাহিনীকাৰ |education = স্নাতক |spouse = [[বৰ্ষা প্ৰিয়দৰ্শিনী]] |children = |parents = অভয় কুমাৰ মহান্তি <br /> মধুস্মিতা মহান্তি |awards = |signature = |footnotes = |box_width = }} '''অনুভৱ মহান্তি''' ([[ওড়িয়া ভাষা|ওড়িয়া]]: ଅନୁଭବ ମହାନ୍ତି) (জন্ম: ২০ জানুৱাৰী ১৯৭৭) [[ওড়িশা|ওড়িশাত]] বাস কৰা এজন [[উড়িয়া ভাষা|ওড়িয়া]] চলচ্চিত্ৰৰ অভিনেতা, লোকসভাৰ সদস্য আৰু প্ৰাক্তন [[ৰাজ্যসভা|ৰাজ্যসভাৰ]] সদস্য। অনুভৱ মহান্তি ওড়িয়া চলচ্চিত্ৰ জগতৰ সৰ্ববৃহৎ ছুপাৰষ্টাৰ। বিশেষকৈ ওড়িশাত মহন্তৰ এক উল্লেখযোগ্য অনুৰাগী অনুসৰণকাৰী আছে।<ref>{{cite news |url=http://www.telegraphindia.com/1041202/asp/nation/story_4075790.asp |title=Tolly pretty faces for Oriya film revival |author=Mohanty, Debabrata |work=The Telegraph (India) |access-date=24 October 2008 |location=Calcutta, India |date=2 December 2004 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110526003631/http://www.telegraphindia.com/1041202/asp/nation/story_4075790.asp |archive-date=26 May 2011 |url-status=dead}}</ref> অনুভৱ মহান্তিয়ে প্ৰথমে এলবাম ভিডিঅ'ৰ যোগেদি নিজৰ কেৰিয়াৰ আৰম্ভ কৰিছিল, তাৰ পিছত প্ৰথমে ব্ৰজৰাজ মুভি বেনাৰত চলচ্চিত্ৰত কাম কৰাৰ সুযোগ লাভ কৰিছিল, যাৰ নাম আছিল আই লাভ ইউ। এই ছবিখনে ওডিয়া চলচ্চিত্ৰ জগতত ইতিহাসৰ সৃষ্টি কৰিছিল। ২০০৪ চনত ''আই লাভ ইউ'' ছবিৰ জৰিয়তে তেওঁ ওড়িয়া চলচ্চিত্ৰৰ অভিনেতা হিচাপে নিজৰ কেৰিয়াৰ আৰম্ভ কৰে। তদুপৰি তেওঁ ''সাথী আমাৰ'' নামৰ চলচ্চিত্ৰৰ মাধ্যমেৰে বাংলা চলচ্চিত্ৰতো অভিনয় জীৱন আৰম্ভ কৰে। ওড়িয়া চলচ্চিত্ৰৰ ভিতৰত অৰ্জুন, সথিৰে, প্ৰেমী নম্বৰ ৱান, কালি শংকৰ, ছতি চিড়ি দেলে তু, নেই যা ৰে মেঘ মতে, সুনা চড়েই মো ৰূপ চড়েই, আকাশে কি ৰং লগিলা, অভিমন্যু, বালুংগা টোকা, ছামথিং ছামথিং, অগস্ত্য, অভয় আদি উল্লেখযোগ্য। ২০২৪ চনত তেওঁ ''কৰ্মা'' চলচ্চিত্ৰৰ জৰিয়তে পূৰ্বৰ সকলো ৰেকৰ্ড ভংগ কৰি নতুন অভিলেখ গঢ়িবলৈ সক্ষম হয়। চলচ্চিত্ৰ জীৱনৰ বাহিৰেও [[২০১৯ৰ ভাৰতৰ সাধাৰণ নিৰ্বাচন|২০১৯ চনৰ ভাৰতীয় সাধাৰণ নিৰ্বাচনত]] কেন্দ্ৰপড়া লোকসভা সমষ্টিৰ পৰা নিকটতম প্ৰতিদ্বন্দ্বী [[জয় পাণ্ডা|বৈজয়ন্ত পাণ্ডাৰ]] হাতত পৰাস্ত হৈ লোকসভাৰ সদস্য হিচাপে নিৰ্বাচিত হৈছিল। <ref>{{Cite web|url=http://sambad.in/state/anubhav-mohanty-win-election-at-kendrapada-367426/|title=ବୈଜୟନ୍ତଙ୍କୁ ହରାଇଲେ ଅନୁଭବ|date=2019-05-24|work=Sambad|language=en-US|accessdate=2019-05-24}}</ref> == চলচ্চিত্ৰ জীৱন == অনুভ মহান্তিয়ে প্ৰথমে ওডিয়া মিউজিক ভিডিঅ'ত অভিনয় কৰি নিজৰ কেৰিয়াৰ আৰম্ভ কৰিছিল আৰু তাৰ পিছত ২০০৪ চনত নম্ৰতা থাপাৰ সৈতে ''আই লাভ ইউ'' ছবিত অভিনয় কৰি ওডিয়া চলচ্চিত্ৰত নিজৰ কেৰিয়াৰ আৰম্ভ কৰে। ২০০৪ চনত আই লাভ ইউ <ref>{{Cite news|title=ଏହି ପପୁଲାର ନିର୍ଦ୍ଦେଶକଙ୍କ ସହ କାମ କରିନାହାନ୍ତି ଓଲିଉଡ ସୁପରଷ୍ଟାର ଅନୁଭବ|url=https://odisha.live/2018/05/31/ollywood-star-anubhav-mohanty-never-worked-with-these-popular-directors/|accessdate=27 August 2018|work=OdishaLIVE|date=31 May 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200327014143/https://odisha.live/2018/05/31/ollywood-star-anubhav-mohanty-never-worked-with-these-popular-directors/|archivedate=27 March 2020}}</ref> ৰ জৰিয়তে অভিনেতা হিচাপে নিজৰ কেৰিয়াৰ আৰম্ভ কৰা অনুভৱে এতিয়ালৈকে ৩৩খনতকৈও অধিক [[ওড়িশাৰ চলচ্চিত্ৰ|ওডিয়া]] আৰু [[বঙালী ভাষা|বাংলা]] ছবিত অভিনয় কৰিছে। ২০০৪ চনত তেওঁৰ আন দুখন চলচ্চিত্ৰ ''সাথিৰে'' আৰু "বৰ্ষা মাই ডাৰ্লিং" মুক্তি লাভ কৰিছিল। ইয়াৰ পিছত তেওঁৰ কেইবাখনো ছবি, যেনে - নেই যা ৰে মেঘ মোতে (২০০৮), সুনা চড়েই মো ৰূপ চড়েই (২০০৯), আকাশে কি ৰংগ লগিলা (২০০৯), অভিমন্যু (২০০৯), আম' ভিতৰে কিছি অছি (২০১০), দিৱানা (২০১০), কিয়ে সে ডাকুছি কৌঠি মোতে (২০১১), বালুংগা টোকা (২০১১), ছামথিং ছামথিং (২০১২), মেট্ৰিক ফেইল (২০১২), এচিপি ৰণবীৰ (২০১২), মো দুনিয়া তু হি তু (২০১৩), হাত ধৰি চালুথা (২০১৩), কেহি জেন ভল লাগেৰে (২০১৩), ছামথিং ছামথিং ২ ( ২০১৪), গপ হেলে বি সত (২০১৫), অগস্ত্য (২০১৬), অভয় (২০১৭), কাবুলা বাৰাবুলা (২০১৭), প্ৰেম কুমাৰ: ছেলাৰ্চ অৱ দ্য ইয়েৰ (২০১৮) ব্যৱসায়িকভাৱে সফল হৈছিল। এতিয়া - অনুভৱ মহান্তিয়ে বহুতো টেগ লাইন পাইছে, যেনে, ওড়িয়া ফিল্মছৰ বাদশ্বাহ, ছুপাৰষ্টাৰ অনুভৱ মহান্তি, ভাইজান অৱ ওড়িশা, মেগাষ্টাৰ অনুভৱ মহান্তি। বহু বছৰ কাম কৰাৰ পিছত অনুভৱ মহান্তিয়ে বহুতো বঁটা লাভ কৰিছে। ২০১২ চনত ''বালুংগা টোকা''ৰ সফলতাৰ পিছত তেওঁ বিষ্ণুপ্ৰিয়া আৰ্টছ এণ্ড গ্ৰাফিক্স নামেৰে নিজাকৈ প্ৰডাকচন হাউচ সৃষ্টি কৰে। ২০১২ চনৰ আটাইতকৈ হিট ছবিখন আছিল ''ছামথিং ছমথিং''। অনুভৱে বাংলা চলচ্চিত্ৰ জগতত আত্মপ্ৰকাশ কৰিছিল ''সাথী আমাৰ'' চিনেমাখনেৰে ৰচনা বেনাৰ্জীৰ সৈতে বিশেষভাৱে অভিনয় কৰি।<ref>{{cite web |url=http://www.welcomeorissa.com/oriya_film_industry.php |title=Wel Come To Orissa {{!}} About Orissa, Orissa Culture, Odissi, Oriya Songs, Purely Soul & Image of Orissa |publisher=welcomeorissa.com |access-date=24 October 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081223053546/http://www.welcomeorissa.com/oriya_film_industry.php |archive-date=23 December 2008 |url-status=dead |archivedate=23 December 2008 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20081223053546/http://www.welcomeorissa.com/oriya_film_industry.php |deadurl=yes }}</ref><ref>{{cite web |url=http://movies.fullodisha.com/category/odia-celebrities/ |title=Orissa Film Celebrity |publisher=movies.fullodisha.com |access-date=24 October 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150327054208/http://movies.fullodisha.com/category/odia-celebrities/ |archive-date=27 March 2015 |url-status=dead |archivedate=27 March 2015 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150327054208/http://movies.fullodisha.com/category/odia-celebrities/ |deadurl=yes }}</ref> ২০১৯ চনত অনুভৱ মহান্তিয়ে তেওঁৰ আটাইতকৈ দামী ওডিয়া ছবি বিজু বাবু প্ৰযোজিত ''নীল মাধৱ পণ্ডা''<ref>{{cite web |url=https://www.dailypioneer.com/2019/state-editions/panda---s-movie----biju-babu----released.html |title=Panda Releases Biju Babu |work=Daily Pioneer |access-date=9 May 2022 |archivedate=10 May 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220510113851/https://www.dailypioneer.com/2019/state-editions/panda---s-movie----biju-babu----released.html |deadurl=yes }}</ref> চলচ্চিত্ৰত অভিনয় কৰে, যিখন ছবিয়ে কিছু ৰাজনৈতিক বিতৰ্কৰ বাবে বক্স অফিচত আশা কৰা ধৰণে ভাল কাম কৰিব নোৱাৰিলে। ৪ বছৰীয়া এটা দীঘলীয়া ব্যৱধানৰ পিছত অনুভৱ মহান্তিয়ে চিনেমাৰ জগতলৈ ঘূৰি আহি ''লাভ ইন লণ্ডন'' নামৰ এখন ছবি নিৰ্মাণ কৰে। ছবিখন বিপুল হিট হৈ পৰিল। তাৰ পিছত ২০২৪ চনৰ ৰাজা মহোৎসৱৰ সময়ত অনুভৱ মহন্তই বেলেগ কাহিনী আৰু চৰিত্ৰৰ কুহুদিত এখন চিনেমা কৰিছিল যিখন ছবিয়ে ৰাইজে ভাল সমাদৰ লাভ কৰিছিল। শেহতীয়াকৈ অনুভৱ মহান্তিক দেখা গৈছিল ২০২৪ চনৰ দশহেৰাৰ দিনা মুক্তি লাভ কৰা ''কৰ্মা'' ছবিখনত, যিয়ে পূৰ্বৰ সকলো অভিলেখ ভংগ কৰি এক নতুন অভিলেখ গঢ়ি তুলিছিল। এতিয়া অনুভৱ মহান্তিৰ আগন্তুক ছবি আৰু ওড়িয়া চলচ্চিত্ৰ জগতৰ আটাইতকৈ প্ৰত্যাশিত চিনেমা ''ৰাৱন''ৰ বাবে সকলোৱে উৎসাহিত হৈ পৰিছে। ==ৰাজনৈতিক কেৰিয়াৰ== ২০১৩ চনৰ ২৭ এপ্ৰিলত তেওঁ আঞ্চলিক ৰাজনৈতিক দল বিজেডিত যোগদান কৰে।<ref>{{cite web |last1=Mohanty |first1=Subhasish |last2=Panda |first2=Namita |title=Reel hero courts BJD – Chief minister inducts Anubhav Mohanty into party |url=http://www.telegraphindia.com/1130428/jsp/odisha/story_16835453.jsp |work=The Telegraph |access-date=12 June 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141129050747/http://www.telegraphindia.com/1130428/jsp/odisha/story_16835453.jsp#.U5mqSnaiOPA |archive-date=29 November 2014 |url-status=dead}}</ref> ২০১৪ চনৰ জুন মাহত তেওঁ ৰাজ্যসভাৰ আটাইতকৈ কম বয়সীয়া সংসদ সদস্য হিচাপে বিনা প্ৰতিদ্বন্দ্বিতাৰে ৰাজ্যসভালৈ নিৰ্বাচিত হয়।<ref>{{cite web |title=Odisha: Anubhav Mohanty elected to Rajya Sabha uncontested and He has 1st most young parliamentarian of Rajyasabha still today |url=http://www.orissadiary.com/CurrentNews.asp?id=50747 |publisher=OdishaDiary |access-date=12 June 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141129143837/http://www.orissadiary.com/CurrentNews.asp?id=50747 |archive-date=29 November 2014 |url-status=dead |archivedate=29 November 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20141129143837/http://www.orissadiary.com/CurrentNews.asp?id=50747 |deadurl=yes }}</ref> ২০১৯ চনৰ ২৩ মে'ত পূৰ্বতে নিৰ্বাচিত বৈজয়ন্ত পণ্ডাক পৰাস্ত কৰি কেন্দ্ৰপাৰা (লোকসভা সমষ্টি)ৰ পৰা সংসদ সদস্য হিচাপে নিৰ্বাচিত হয়।<ref>{{cite news |url=https://www.indiatoday.in/elections/lok-sabha-2019/story/kendrapara-lok-sabha-result-anubhav-mohanty-wins-1533364-2019-05-24 |title=Kendrapara Lok Sabha results 2019: Anubhav Mohanty wins with over 6.5 lakh votes, BJD set for a comeback |work=India Today |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20191226081028/https://www.indiatoday.in/elections/lok-sabha-2019/story/kendrapara-lok-sabha-result-anubhav-mohanty-wins-1533364-2019-05-24 |archive-date=26 December 2019}}</ref> ==চলচ্চিত্ৰ== {| class="wikitable sortable" ! বৰ্ষ ! চলচ্চিত্ৰ |- | rowspan="4" |২০০৪ |আই লাভ ইউ <ref>{{cite web |url=https://www.newindianexpress.com/states/odisha/2012/jan/17/he-starts-donning-different-hats-330907.html |title=He starts donning different hats |website=The New Indian Express |date=17 January 2012}}</ref> |- |টোপাএ সিন্দুৰ দিটোপা লুহ |- |সাথীৰে |- |নায়ক নূহে খলনায়ক |- | rowspan="6" |২০০৫ ||প্ৰিয়া মোৰ প্ৰিয়া |- |বৰ্ষা মাই ডাৰ্লিং |- |প্ৰথম প্ৰেম |- |অৰ্জুন |- |প্ৰেমী নং ১ |- |সাথী আমাৰ ''(বাংলা)'' |- | rowspan="4" |2006 ||থেংক ইউ ভগৱান |- |স্বাৰ্থপৰ ''(বাংলা)'' |- |এৰি নাম প্ৰেম ''(বাংলা)'' |- |জীবন সাথী ''(বাংলা)'' |- | rowspan="3" |২০০৭||মহানায়ক |- |কালি শংকৰ ''(বাংলা-ওড়িয়া)'' |- |তো বীনা মো কাহানী অধা |- | rowspan="6" |২০০৮||ধন ৰে ৰাখিবু শপথ মোৰ |- |চুপ কিএ আসুছি |- |মোতে ত লভ হেলাৰে |- |ছাতি চিড়ি দেলে তু |- |মুন্না-এ লভ ষ্ট'ৰী |- |আ জন্‌হৰে লেখিবা না |- | rowspan="5" |২০০৯||নেই যা ৰে মেঘ মোতে |- |সূনা চড়েই ৰূপা চড়েই |- |আকাশে কি‌ ৰংগ লাগিলা <ref>{{cite web |url=https://www.newindianexpress.com/states/odisha/2011/aug/26/meet-archita-the-bubbly-actress-284933.html |title=Meet Archita, the bubbly actress |website=The New Indian Express |date=26 August 2011}}</ref> |- |সাত সুৰে বন্ধা এই জীৱন |- |অভিমন্যু <ref>{{cite web |url=https://www.newindianexpress.com/states/odisha/2009/nov/13/pagala-karichhi-paunji-tora-103464.html |title=Pagala karichhi paunji tora |website=The New Indian Express |date=13 November 2009}}</ref> |- | rowspan="4" |২০১০ ||ডন |- |আম ভিতৰে কিছি অছি |- |মুঁ কোন এতে খৰাপ |- |দিৱানা <ref>{{cite web |url=https://www.telegraphindia.com/odisha/double-honour-for-babushan-state-film-awards-2010-announced-newcomer-riya-bags-best-actress-award/cid/475993 |title=Double honour for Babushan - State film Awards 2010 announced, newcomer Riya bags Best Actress award |website=The Telegraph (India) |date=12 December 2012}}</ref> |- | rowspan="3" |২০১১||মষ্ট ৱাণ্টেড |- |কিয়েসে ডাকুছি কৌঠি মোতে |- |বালুঙ্গা টোকা <ref>{{cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/bengali/movies/news/iamprsquom-aiming-for-8-packs-anubhav-mohanty/articleshow/10968526.cms |title=I'm aiming for 8 packs: Anubhav Mohanty |website=The Times of India |date=11 January 2017}}</ref> |- | rowspan="3" |২০১২|| ছামথিং ছামথিং <ref>{{cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/regional/success-bash-of-something-something/articleshow/12715282.cms |title=Success bash of 'Something Something' |website=The Times of India |date=9 October 2013}}</ref> |- |মেট্ৰিক ফেইল |- |ACP ৰণৱীৰ |- | rowspan="3" |২০১৩ || মোৰ দুনীয়া তু হি তু <ref>{{cite web |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/2013/mar/10/the-remake-raja-of-odia-cinema-457134.html |title=The remake Raja of Odia cinema |website=The New Indian Express |date=10 March 2013}}</ref> |- |হাত ধৰি চালুথা <ref>{{cite web |url=https://www.newindianexpress.com/states/odisha/2013/dec/27/nothing-to-cheer-about-556238.html |title=Nothing to Cheer About |website=The New Indian Express |date=27 December 2013}}</ref> |- |কেহি জনে ভল লাগেৰে |- | rowspan="2" |20১৪ ||ছামথিং ছামথিং ২ <ref name="newindianexpress_698378">{{cite web |url=https://www.newindianexpress.com/states/odisha/2014/Dec/26/no-hits-few-to-remember-698378.html |title=No Hits, Few to Remember |website=newindianexpress.co |date=26 December 2014}}</ref> |- |মেণ্টাল |- | rowspan="2" |২০১৫||গপ হেলে বি সত <ref>{{Cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/bhubaneswar/2015-is-not-a-memorable-ollywood-story-to-be-told/articleshow/50389304.cms |title=2015 is not a memorable Ollywood story to be told &#124; Bhubaneswar News - Times of India |website=[[The Times of India]]}}</ref> |- |জঘা হাতে পঘা <ref>{{Cite web |url=https://www.dailypioneer.com/2016/state-editions/deluge-of-movies-hit-ollywood-in-2015.html |title=Deluge of movies hit Ollywood in 2015 |access-date=2024-12-24 |archivedate=2019-03-01 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190301140218/https://www.dailypioneer.com/2016/state-editions/deluge-of-movies-hit-ollywood-in-2015.html |deadurl=yes }}</ref> |- | rowspan="3" |২০১৬ ||গোটে সুঅ' গোটে শাৰী <ref>{{Cite web |url=https://www.telegraphindia.com/odisha/stars-fight-to-grab-eyeballs-on-raja/cid/1506251 |title=Stars fight to grab eyeballs on Raja}}</ref> |- | অগস্ত্য |- | বেবী <ref>{{Cite web |url=https://mycitylinks.in/2016-neither-memorable-nor-a-forgettable-year-for-ollywood/?amp |title=2016: Neither Memorable nor a Forgettable Year for Ollywood |date=17 January 2003}}</ref> |- | rowspan="2" |২০১৭ || অভয় |- | কাবুলা বাৰাবুলা |- |২০১৮ || প্ৰেম কুমাৰ: Salesman of the Year |- |২০১৯ || বিজু বাবু |- | rowspan="1" |২০২৩ || লাভ ইন লণ্ডন |- | rowspan="3" |২০২৪|| বিগুল |- | কুহুড়ী |- | কৰ্মা - When Destiny Strikes Back |} ==বঁটা আৰু মনোনয়ন== {| class="wikitable sortable" |- ! বছৰ!! চলচ্চিত্ৰ!! বঁটা!! বিভাগ!! ফলাফল!! তথ্যসূত্ৰ |- |rowspan=2| ২০১০ || ''আকাশে কি ৰঙ্গ লাগিলা'' || বাৰ্ষিক বাণীচিত্ৰ চিনে বঁটা || শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা (পুৰুষ) || {{won}} |style="text-align:center; " |<ref>{{cite web |title=Reason to rejoice, celebrating diamond jubilee |url=https://www.newindianexpress.com/states/odisha/2010/jun/11/reason-to-rejoice-celebrating-diamond-jubilee-122653.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20220701213351/https://www.newindianexpress.com/states/odisha/2010/jun/11/reason-to-rejoice-celebrating-diamond-jubilee-122653.html |url-status=dead |archive-date=1 July 2022 |work=[[The New Indian Express]] |date=11 June 2010 |access-date=1 July 2022 |archivedate=1 July 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220701213351/https://www.newindianexpress.com/states/odisha/2010/jun/11/reason-to-rejoice-celebrating-diamond-jubilee-122653.html |deadurl=yes }}</ref> |- | ''অভিমন্যু'' || তৰঙ্গ চিনে এৱাৰ্ড || শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা (পুৰুষ) || {{won}} |style="text-align:center; " |<ref>{{cite web |title=More awards for entertainment industry |url=https://www.newindianexpress.com/states/odisha/2010/jun/18/more-awards-for-entertainment-industry-124351.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20220701213349/https://www.newindianexpress.com/states/odisha/2010/jun/18/more-awards-for-entertainment-industry-124351.html |url-status=dead |archive-date=1 July 2022 |work=[[The New Indian Express]] |date=18 June 2010 |access-date=1 July 2022 |archivedate=1 July 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220701213349/https://www.newindianexpress.com/states/odisha/2010/jun/18/more-awards-for-entertainment-industry-124351.html |deadurl=yes }}</ref> |- |rowspan=2| ২০১১ || ''আকাশে কি ৰঙ্গ লাগিলা'' || ওড়িশা ৰাজ্যিক চলচ্চিত্ৰ বঁটা || শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা || {{won}} |style="text-align:center; " |<ref>{{cite web |title=Jayadev Award goes to Sadhu Meher, Mahashweta |url=https://www.newindianexpress.com/states/odisha/2011/aug/06/jayadev-award-goes-to-sadhu-meher-mahashweta-278931.html |work=[[The New Indian Express]] |date=6 August 2011 |access-date=1 July 2022}}</ref><ref>{{cite web |title=Starry Nite marks state film awards |url=https://www.news18.com/news/india/starry-nite-marks-state-film-awards-391100.html |publisher=[[CNN-News18]] |date=10 August 2011 |access-date=1 July 2022}}</ref> |- | ''দিৱানা'' || ইটিভি ওড়িয়া ফিল্ম বঁটা || শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা || {{won}} |style="text-align:center; " |<ref>{{Cite web |url=http://news.fullorissa.com/etv-odia-film-award-2011-winners/ |title=ETV Oriya film award 2011 winners |access-date=24 May 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110421002349/http://news.fullorissa.com/etv-odia-film-award-2011-winners/ |archive-date=21 April 2011 |url-status=dead |archivedate=21 April 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110421002349/http://news.fullorissa.com/etv-odia-film-award-2011-winners/ |deadurl=yes }}</ref> |- | rowspan=4| ২০১২ ||rowspan=4| ''বালুঙ্গা টোকা'' || তৰঙ্গ চিনে এৱাৰ্ড || শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা (পুৰুষ) || {{won}} |style="text-align:center; " |<ref>{{cite web |title=TARANG CINE AWARDS 2012 WINNERS |url=http://incredibleorissa.com/oriyafilms/tarang-cine-awards-2012-winners-best-film-actor-actress-director/ |publisher=Incredible Orissa |date=12 March 2012 |access-date=1 July 2022 |archivedate=4 December 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20121204170416/http://incredibleorissa.com/oriyafilms/tarang-cine-awards-2012-winners-best-film-actor-actress-director/ |deadurl=yes }}</ref> |- | ইটিভি ওড়িয়া ফিল্ম বঁটা || শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা || {{won}} |style="text-align:center; " |<ref>{{cite web |title=‘Balunga Toka’ best film, Anubhav best actor |url=https://www.newindianexpress.com/states/odisha/2012/mar/13/balunga-toka-best-film-anubhav-best-actor-348567.html |work=[[The New Indian Express]] |date=13 March 2012 |access-date=1 July 2022}}</ref> |- | লালচান্দ মনোৰঞ্জন বঁটা || শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা || {{won}} |style="text-align:center; " |<ref>{{cite web |title=Lalchand Entertainment Awards to be aired today |url=https://www.newindianexpress.com/states/odisha/2012/jun/10/lalchand-entertainment-awards-to-be-aired-today-375827.html |work=[[The New Indian Express]] |date=13 March 2012 |access-date=1 July 2022}}</ref> |- | ওড়িশা ফিল্মফেয়াৰ বঁটা ||‌ শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা || {{won}} |style="text-align:center; " |<ref>{{cite web |title=Star studded Film Fair awards |url=https://www.newindianexpress.com/states/odisha/2012/dec/14/star-studded-film-fair-awards-433779.html |work=[[The New Indian Express]] |date=14 December 2012 |access-date=1 July 2022}}</ref> |- | ২০১৩ || ''ছামথিং ছামথিং'' ||rowspan=2| তৰঙ্গ চিনে এৱাৰ্ড ||rowspan=2| শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা (পুৰুষ) || {{won}} |style="text-align:center; " |<ref>{{cite web |title=TARANG CINE AWARDS 2013 WINNERS |url=http://incredibleorissa.com/oriyafilms/tarang-cine-awards-2013/ |publisher=Incredible Orissa |date=4 March 2013 |access-date=1 July 2022 |archivedate=12 April 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230412102315/http://incredibleorissa.com/oriyafilms/tarang-cine-awards-2013/ |deadurl=yes }}</ref> |- |rowspan=3| ২০১৪ ||rowspan=2| ''হাত ধৰি চালুথা'' || {{won}} |style="text-align:center; " |<ref>{{cite web |title=TARANG CINE AWARDS 2014 WINNERS |url=http://incredibleorissa.com/tarang-cine-awards-2014/ |publisher=Incredible Orissa |date=10 March 2014 |access-date=1 July 2022 |archivedate=10 April 2017 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170410010942/http://incredibleorissa.com/tarang-cine-awards-2014/ |deadurl=yes }}</ref> |- |rowspan=2| ফিল্মফেয়াৰ এৱাৰ্ডছ ইষ্ট ||rowspan=2| শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা (পুৰুষ) || {{nom}} |rowspan=2 style="text-align:center; " |<ref>{{cite web |title=Nominations for the Best Actor (Oriya) |url=https://www.filmfare.com/features/nominations-for-the-best-actor-oriya-5708.html |publisher=[[Filmfare]] |date=27 March 2014 |access-date=1 July 2022}}</ref><ref>{{cite web |title=Filmfare Award 2013 – East Odia Film Nominations |url=https://odialive.com/filmfare-award-2013-east-odia-film-nominations/ |publisher=OdiaLive |date=29 March 2014 |access-date=1 July 2022}}</ref> |- | ''মো দুনীয়া তু হি তু'' || {{nom}} |- | ২০১৫ || ''ছামথিং ছামথিং টু'' ||rowspan=2| তৰঙ্গ চিনে এৱাৰ্ড || শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা (পুৰুষ) || {{won}} |style="text-align:center; " |<ref>{{cite web |title=6TH TARANG CINE AWARDS 2015 WINNERS |url=https://incredibleorissa.com/6th-tarang-cine-awards-2015/ |publisher=Incredible Orissa |date=22 March 2015 |access-date=1 July 2022 |archivedate=1 March 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220301102044/https://incredibleorissa.com/6th-tarang-cine-awards-2015/ |deadurl=yes }}</ref> |- | ২০১৮ || ''অভয়'' || ষ্টাৰ এণ্টাৰটেইনমেণ্ট অৱ দ্য ইয়েৰ || {{won}} |style="text-align:center; " |<ref>{{cite web |title=9th Tarang Cine Awards - Full Details |url=https://www.odishafiles.in/2018/04/9th-tarang-cine-awards-full-details.html |publisher=Odisha Files |date=2 April 2018 |access-date=1 July 2022 |archive-date=22 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220522095838/https://www.odishafiles.in/2018/04/9th-tarang-cine-awards-full-details.html |url-status=dead |archivedate=22 May 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220522095838/https://www.odishafiles.in/2018/04/9th-tarang-cine-awards-full-details.html |deadurl=yes }}</ref> |} ===অন্যান্য বঁটা, মনোনয়ন, আৰু স্বীকৃতি=== *২০০৪–০৫: ৰাজীৱ গান্ধী প্ৰতিভা সন্মান ==বৈবাহিক জীৱন== অনুভৱে ২০১৪ চনৰ ৮ ফেব্ৰুৱাৰীত অভিনেত্ৰী বৰষা প্ৰিয়াদৰ্শনীৰ সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হয়,<ref>{{cite news |title=ସମଥିଙ୍ଗ ସମଥିଙ୍ଗରୁ ଜୀବନସାଥୀ |url=https://www.dharitri.com/e-Paper/Bhubaneswar/090214/p9.htm |access-date=16 March 2025 |publisher=Dharitri |date=9 February 2014}}</ref><ref>{{cite news |title=Anubhav entitled to get divorce decree:HC |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/cuttack/anubhav-mohanty-divorce-decree-orissa-high-court-ruling/articleshow/106197751.cms |access-date=16 March 2025 |publisher=Times of India |date=22 December 2023}}</ref> অৱশ্যে ২০২০ চনত বছৰাই অনুভৱৰ বিৰুদ্ধে হাৰাশাস্তিৰ অভিযোগ উত্থাপন কৰি ঘৰুৱা হিংসাৰ গোচৰ ৰুজু কৰাত তেওঁলোকৰ বৈবাহিক জীৱন যথেষ্ট প্ৰত্যাহ্বানৰ সন্মুখীন হয়।<ref>{{Cite news |title=Varsha Priyadarshini files fresh case against Kendrapara MP Anubhav Mohanty |url=https://www.newindianexpress.com/states/odisha/2020/Dec/20/varsha-priyadarshini-files-fresh-case-against-kendrapara-mp-anubhav-mohanty-2238693.html |work=The New Indian Express}}</ref><ref>{{Cite news |title=Domestic violence, dowry case lodged against BJD MP Anubhav Mohanty after wife files complaint |url=https://www.indiatoday.in/india/story/domestic-violence-dowry-case-lodged-against-bjd-mp-anubhav-mohanty-after-wife-files-complaint-1751402-2020-12-20 |work=India Today}}</ref> ইয়াৰ উত্তৰত অনুভৱে ২০২০ চনৰ জুলাই মাহত বিবাহ বিচ্ছেদৰ বাবে আবেদন জনায়, যাৰ ফলত এক অতি প্ৰচাৰিত আইনী যুদ্ধৰ সৃষ্টি হয়।<ref>{{Cite news |title=BJD MP Anubhav Mohanty breaks silence, says filed divorce in July |url=https://www.newindianexpress.com/states/odisha/2020/Sep/07/bjd-mp-anubhav-mohanty-breaks-silence-says-filed-divorce-in-july-2193545.html |work=The New Indian Express}}</ref><ref>{{Cite news |title=BJD MP Anubhav Mohanty moves Delhi court seeking divorce |url=https://www.deccanherald.com/india/bjd-mp-anubhav-mohanty-moves-delhi-court-seeking-divorce-883855.html |work=Deccan Herald}}</ref> এই দম্পতীহালৰ বিবাদৰ বিষয়ে সংবাদ মাধ্যমত বহুলভাৱে প্ৰকাশ পাইছে, ইয়াৰ ভিতৰত আদালতৰ নিৰ্দেশেও ইজনে সিজনৰ বিষয়ে ৰাজহুৱাভাৱে মন্তব্য কৰাত বাধা আৰোপ কৰিছে।<ref>{{Cite news |title=Orissa high court restricts Biju Janta Dal MP Anubhav Mohanty from commenting against actress Varsha Priyadarshini |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/cuttack/orissa-high-court-restricts-biju-janta-dal-mp-anubhav-mohanty-from-commenting-against-actress-varsha/articleshow/91849074.cms |work=The Times of India}}</ref> [[ওড়িশা]] উচ্চ ন্যায়ালয়ে তেওঁৰ পক্ষত ৰায় দি তেওঁক বিবাহ বিচ্ছেদৰ ডিক্ৰী প্ৰদান কৰে আৰু পত্নীৰ আচৰণৰ বাবে, তেওঁৰ স্থায়ী জীৱিকাৰ ধন অস্বীকাৰ কৰে।<ref>{{Cite web |date=22 December 2023 |title=Anubhav Mohanty Granted Divorce: Fast Track Justice For Sitting MP Vs Struggle For Common Men {{!}} Voice For Men India |url=https://voiceformenindia.com/anubhav-mohanty-divorce-case-fast-track-justice-for-sitting-mp-vs-struggle-for-common-men-voice-for-men-india/ |access-date=3 April 2025 |website=Voice For Men |language=en-US }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==বাহ্যিক সংযোগ== {{Commons category|অনুভৱ মহান্তি}} * {{IMDb name|3373484}} *[http://www.anubhavmohanty.in AnubhavMohanty] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211212132740/https://anubhavmohanty.in/ |date=১২ ডিচেম্বৰ ২০২১}} * [https://web.archive.org/web/20150924055901/http://www.ollywoodmaza.com/odia-celebrities/anubhav-mohanty-oriya-actor-biography Anubhav Mohanty at Ollywood Maza] * [https://apnafilms.com/top-actors-from-eastern-region-cinemas/ Anubhav Mohanty], one of the most successful actor in East India *[https://www.odiafilm.in/2021/07/ollywood-superstar-anubhav-mohanty.html?/ Anubhav Mohanty Biography In Odia] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210822035017/https://www.odiafilm.in/2021/07/ollywood-superstar-anubhav-mohanty.html?/ |date=২২ আগষ্ট ২০২১}} ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী: ভাৰতীয় অভিনেতা]] [[শ্ৰেণী:ওড়িয়া চলচ্চিত্ৰৰ অভিনেতা]] l0jn6x7hst61llnac7a7kvbrvvca3i7 0 103765 603099 562664 2026-04-26T22:42:08Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 603099 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = অম্বিকা | image = Actress Ambika (cropped).JPG | caption = ২০১৪ চনত অম্বিকা | birth_date = | birth_place = কল্লাৰা, [[থিৰুৱনন্তপুৰম]], [[কেৰালা]], [[ভাৰত]] | parents = কল্লৰা কুঞ্জন নাইৰ (পিতৃ)<br/>চাৰচাম্মা (মাতৃ) | years active = ১৯৭৬-১৯৮৯(মুখ্য চৰিত্ৰত)<br/> ১৯৯৭ৰ পৰা এতিয়ালৈ (সহযোগী চৰিত্ৰত) | family = ৰাধা (ভনী) | spouse = * প্ৰেমকুমাৰ (১৯৮৮-১৯৯৬) * ৰবিকান্ত (অভিনেতা) ২০০০-২০০২ | children = ৰামকেশৱ (জন্ম:১৯৮৯)<br/>ঋষিকেশ (জন্ম:১৯৯১) | awards = কলাইমামণি (১৯৮৪) }} '''অম্বিকা''' এগৰাকী ভাৰতীয় অভিনেত্ৰী। তেওঁ প্ৰধানকৈ দক্ষিণৰ সমগ্ৰ চলচ্চিত্ৰ উদ্যোগ আৰু কেইবাখনো টিভি ধাৰাবাহিকত কৰা কামৰ বাবে পৰিচিত। বৰ্তমানলৈ তেওঁ ইংৰাজী ছবি এখনতো (ভাৰতীয়-আমেৰিকান) অভিনয় কৰিছে। ১৯৭৬ চনৰ পৰা ১৯৮৯ চনলৈ এটা দশকৰো অধিক সময় দক্ষিণ ভাৰতৰ শীৰ্ষ নায়িকাৰ ভিতৰত অন্যতম। কনিষ্ঠ ভগ্নী ৰাধাও এগৰাকী অভিনেত্ৰী আছিল। কেৰিয়াৰৰ শিখৰত তেওঁলোকে একেলগে কেইবাখনো দক্ষিণ ভাৰতীয় ছবিত অভিনয় কৰিছিল।<ref>{{Cite web |last=Desk |first=Entertainment |title=സഹോദരിയെന്നാൽ നിങ്ങളുടെ ബാക്കപ്പാണ്; അംബികയ്ക്ക് ഒപ്പമുള്ള ചിത്രവുമായി രാധ |url=https://malayalam.indianexpress.com/entertainment/actress-ambika-and-radha-sisterhood-photos-throwback-636357/ |access-date=2023-12-07 |website=malayalam.indianexpress.com |language=ml}}</ref> ভগ্নীদ্বয়ে 'এ আৰ এছ ষ্টুডিঅ' নামৰ এটা চিনেমা ষ্টুডিঅ' চলায়, যিটো তেওঁলোকে ২০১৩ চনত হোটেল কমপ্লেক্সলৈ ৰূপান্তৰিত কৰে।<ref>{{Cite web |last=Desk |first=Entertainment |title=അന്ന് മോഹൻലാലിനേക്കാൾ പ്രതിഫലം കൈപ്പറ്റിയ നായിക |url=https://malayalam.indianexpress.com/entertainment/south-indian-actress-throwback-photo-561072/ |access-date=2023-12-07 |website=malayalam.indianexpress.com |language=ml}}</ref> ==ব্যক্তিগত জীৱন== অম্বিকাৰ জন্ম হৈছিল কল্লাৰ কুঞ্জন নাইৰ আৰু চাৰচম্মাৰ ঘৰত থিৰুৱনন্তপুৰমৰ কল্লাৰত।<ref>{{cite web|title=Badai Bungalow with Ambika|url=https://www.youtube.com/watch?v=yyt3SDBQS5U|publisher=asianet|access-date=20 October 2015}}{{cbignore}}{{Dead YouTube link|date=February 2022}}</ref> ২০১৪ চনৰ ভিতৰত তেওঁৰ মাতৃ কল্লাৰ চাৰচম্মা মহিলা কংগ্ৰেছৰ নেত্ৰী আছিল।<ref name=solve>{{cite web|title=Will Solve Issues Between Government, Party: Rahul|url=http://www.newindianexpress.com/states/kerala/Will-Solve-Issues-Between-GovernmentParty-Rahul/2014/12/11/article2565595.ece|archive-url=https://web.archive.org/web/20151113171349/http://www.newindianexpress.com/states/kerala/Will-Solve-Issues-Between-GovernmentParty-Rahul/2014/12/11/article2565595.ece|url-status=dead|archive-date=13 November 2015|date=11 December 2014|publisher=newindianexpress.com|access-date=20 October 2015|archivedate=13 November 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151113171349/http://www.newindianexpress.com/states/kerala/Will-Solve-Issues-Between-GovernmentParty-Rahul/2014/12/11/article2565595.ece|deadurl=yes}}{{failed verification|date=June 2017}}</ref> তেওঁৰ দুগৰাকী সৰু ভনীয়েক ৰাধা আৰু মল্লিকা আৰু দুজন সৰু ভাই অৰ্জুন আৰু সুৰেশ আছে। ১৯৮৮ চনত প্ৰেমকুমাৰ মেনন নামৰ প্ৰবাসী ভাৰতীয় এজনৰ সৈতে বিবাহপাশত আৱদ্ধ হয় অম্বিকা। কিন্তু ১৯৯৬ চনত তেওঁলোকৰ বিবাহ বিচ্ছেদ হয়।<ref>{{Cite web |last=Navaneethakrishnan |first=Stalin |title=Ambika Love Story: ‘விடாத கிசுகிசு.. அடுத்தடுத்து விவகாரத்து..’ அம்பிகாவின் மறுபக்கம்! |url=https://tamil.hindustantimes.com/photos/tamil-actress-ambika-love-story-and-marriage-life-131694606132945.html |access-date=2023-12-07 |website=Tamil Hindustan Times |language=ta |archivedate=2023-12-07 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231207180701/https://tamil.hindustantimes.com/photos/tamil-actress-ambika-love-story-and-marriage-life-131694606132945.html |deadurl=yes }}</ref> পিছলৈ ২০০০ চনত অভিনেতা ৰবিকান্তৰ সৈতে পুনৰ বিবাহপাশত আৱদ্ধ হয় আৰু ২০০২ চনত বিবাহ বিচ্ছেদ হয়। বৰ্তমান তেওঁ পুত্ৰসকলৰ সৈতে চেন্নাইত বসতি স্থাপন কৰি আছে।<ref>{{cite web |url=http://www.kerala9.com/profile/ambika |title=Ambika profile |work=Kerala9 |access-date=2014-11-16 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304070959/http://www.kerala9.com/profile/ambika |archive-date=4 March 2016 |df=dmy |archivedate=2016-03-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304070959/http://www.kerala9.com/profile/ambika |deadurl=yes }}</ref> ==অভিনয় জীৱন== ১৯৭৬ চনত ''চোত্তানিকৰা আম্মা'' ছবিৰ জৰিয়তে মালয়ালম চিনেমাত শিশু শিল্পী হিচাপে নিজৰ কেৰিয়াৰ আৰম্ভ কৰা অম্বিকাই পিছলৈ ২০০ৰো অধিক দক্ষিণ ভাৰতীয় ছবিত নায়িকা হিচাপে অভিনয় কৰে। নায়িকা হিচাপে তেওঁৰ কেৰিয়াৰ আৰম্ভ হৈছিল মালয়ালম চিনেমা ''সীথা''ৰ পৰা, যিখন ছবি তেওঁৰ কেৰিয়াৰৰ বহু শেষৰ ফালেহে মুক্তি পাইছিল। কিন্তু ''নীলাথামৰা'' আৰু ''লেজ্জাৱতী'' আদি ছবিৰ জৰিয়তে তেওঁ কেইবছৰমানৰ ভিতৰতে কেৱল মালয়ালম ভাষাতে নহয়,<ref>{{cite web|url=http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?contentId=14991455&programId=7940855&channelId=-1073750705&BV_ID=@@&tabId=3|archive-url=https://archive.today/20140615102453/http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?contentId=14991455&programId=7940855&channelId=-1073750705&BV_ID=@@&tabId=3|url-status=dead|archive-date=15 June 2014|title=Ambika|work=Manorama Online|access-date=14 June 2014}}</ref> তামিল আৰু কানাড়া ভাষাতো এগৰাকী ব্যস্ত অভিনেত্ৰী হৈ পৰে। ১৯৭৯ চনত ''চক্কালাথি'' ছবিৰ জৰিয়তে অম্বিকাই তামিল ভাষাৰ ছবিত আত্মপ্ৰকাশ কৰে। কে ভাগ্যৰাজৰ তামিল ছবি ''অন্ধা ৭ নাটকাল''ত কণমানি ছোৱালীৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰি অম্বিকাই চিনেমাপ্ৰেমীৰ চকুৰ মণি হৈ পৰিল। ১৯৮৪ চনত সুন্দৰৰাজনৰ পৰিচালনাত শিৱকুমাৰ, মোহন আৰু পাণ্ডিয়ানে মুখ্য চৰিত্ৰত অভিনয় কৰা ''নান পাদুম পাদল'' ছবিত অভিনয় কৰে।<ref>{{Cite news |date=2020-08-05 |title=When Sivakumar turned makeup man for actress Ambika for the climax of a film |work=The Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/when-sivakumar-turned-makeup-man-for-actress-ambika-for-the-climax-of-a-film/articleshow/77371176.cms |access-date=2023-09-05 |issn=0971-8257}}</ref> ''কাক্কি সত্তাই'' (১৯৮৫) ছবিৰে অম্বিকাই খ্যাতি লাভ কৰিছিল। তেওঁ তেওঁৰ ভগ্নী ৰাধাৰ সৈতে ''কাধল পৰিছু'' (১৯৮৭) ছবিত অভিনয় কৰিছিল, য'ত দুয়োগৰাকী অভিনেত্ৰীয়ে দুগৰাকী ভগ্নীৰ চৰিত্ৰত অভিনয়ৰ দক্ষতা প্ৰদৰ্শন কৰিছিল, দুয়োগৰাকীৰ ব্যক্তিত্ব শক্তিশালী কিন্তু বিৰোধী আছিল।<ref>{{Cite web |last=Navaneethakrishnan |first=Stalin |title=Actress Ambika: ‘எங்களுக்குள் போட்டியா? பொறாமையே இருந்தது’ அம்பிகா ஓப்பன்! |url=https://tamil.hindustantimes.com/entertainment/actress-ambika-interviewed-about-her-cinema-and-younger-sister-radha-131674486376604.html |access-date=2023-12-07 |website=Tamil Hindustan Times |language=ta |archivedate=2023-12-07 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231207181947/https://tamil.hindustantimes.com/entertainment/actress-ambika-interviewed-about-her-cinema-and-younger-sister-radha-131674486376604.html |deadurl=yes }}</ref> ১৯৮৬ চনত মোহনলালে অভিনয় কৰা ব্যৱসায়িকভাৱে সফল মালয়ালম চিনেমা ''ৰাজাৱিন্তে মাকান''ত অভিনয় কৰে। ''ৰাজাৱিন্তে মাকান'' চিনেমাত তেওঁ মোহনলালতকৈ বেছি মাননি পাইছিল। সেই সময়ত মোহনলালতকৈ অম্বিকা আছিল ব্যস্ত আৰু জনপ্ৰিয়।<ref>{{Cite web |last=Desk |first=Entertainment |title=പത്ത് വർഷങ്ങൾ കഴിഞ്ഞാണ് അംബി ചേച്ചി വീട്ടിൽ വരുന്നത്; താരസഹോദരിമാർ ഒന്നിച്ചപ്പോൾ |url=https://malayalam.indianexpress.com/entertainment/actress-ambika-visits-sister-radha-in-mumbai-see-photos-718173/ |access-date=2023-12-07 |website=malayalam.indianexpress.com |language=ml}}</ref> পিছৰ বছৰত বক্স অফিচৰ আন এখন হিট ছবি ''ইৰুপাথাম নুটাণ্ডু'' ছবিতো তেওঁৰ সৈতে অভিনয় কৰিছিল। ১৯৮০ৰ দশকটো অম্বিকাৰ বাবে সোণালী যুগ আছিল; কাৰণ তেওঁ তামিল, মালয়ালম, তেলেগু আৰু কানাড়া ভাষাৰ ২০০ৰো অধিক ছবিত অভিনয় কৰিছিল আৰু বেছিভাগ ছবিয়েই বক্স অফিচত হিট হৈছিল।<ref>{{Cite news |date=2022-06-08 |title=#UnforgettableOnes: Actress Ambika |work=The Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/unforgettableones-actress-ambika/articleshow/92075721.cms |access-date=2023-09-05 |issn=0971-8257}}</ref> অম্বিকাই নিজৰ সময়ৰ আগশাৰীৰ অভিনেতা [[কমল হাছান]], [[ৰজনীকান্ত]], বিজয়কান্ত, সত্যৰাজ, মামূটী, [[মোহনলাল]], দিলীপ, শংকৰ, [[এন টি ৰামা ৰাও]], কৃষ্ণ, কৃষ্ণম ৰাজু, ড° ৰাজকুমাৰ, অম্বৰীশ আৰু চিৰঞ্জীৱীৰ সৈতে বহু ছবি নিৰ্মাণ কৰিছিল।<ref>{{Cite news |date=2020-07-02 |title=Ambika remembers working with Dr Rajkumar |work=The Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/ambika-remembers-working-with-dr-rajkumar/articleshow/76746343.cms |access-date=2023-09-05 |issn=0971-8257}}</ref> ==অন্যান্য কাম== অম্বিকাই বহু বিজ্ঞাপনত অভিনয় কৰিছে। তেওঁ এগৰাকী ডিজাইনাৰো।<ref>{{Cite news |date=2014-01-14 |title=Ambika is back! |work=The Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/ambika-is-back/articleshow/28784362.cms |access-date=2023-09-05 |issn=0971-8257}}</ref> তেওঁ বহুতো ৰিয়েলিটি শ্ব'ৰ বিচাৰক হিচাপেও কাম কৰিছে।<ref>{{Cite news |date=2020-07-07 |title=Actress Ambika joins social media platform Twitter |work=The Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/actress-ambika-joins-social-media-platform-twitter/articleshow/76837750.cms |access-date=2023-09-05 |issn=0971-8257}}</ref> জি তামিল টিভিত প্ৰচাৰিত মিচেছ হিটলাৰ ধাৰাবাহিকখনত মুখ্য চৰিত্ৰত অভিনয় কৰি আহিছে আৰু ছান টিভিত প্ৰচাৰিত আনবে ভা ধাৰাবাহিকখনতো ভানিথা নামৰ এগৰাকী জ্যেষ্ঠ চৰকাৰী বিষয়াৰ চৰিত্ৰত বিশেষ অভিনয় কৰি আহিছে।<ref>{{Cite web |date=2021-09-08 |title=’வனிதா’ கதாப்பாத்திரத்தில் அம்பிகா - ’அன்பே வா’ சீரியலில் புது டிவிஸ்ட்! |url=https://tamil.news18.com/news/entertainment/television-actress-ambika-is-excited-about-her-cameo-in-anbe-vaa-serial-on-sun-tv-vin-ghta-555593.html |access-date=2023-12-07 |website=News18 தமிழ் |language=ta }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> টেলিভিছনৰ ধাৰাবাহিক মংগলিয়ামত কেমিঅ’ কৰিছিল। ৰিয়েলিটি শ্ব' ড্ৰামা জুনিয়ৰছত বিচাৰকৰ ভূমিকাও গ্ৰহণ কৰে।<ref>{{Cite news |title=Watch: When Ambika got teary-eyed during niece Karthika Nair's wedding |work=The Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/malayalam/watch-when-ambika-got-teary-eyed-during-niece-karthika-nairs-wedding/amp_articleshow/105536623.cms |access-date=2023-12-07 |issn=0971-8257}}</ref> ==তথ্য সূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় অভিনেত্ৰী]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় নাৰী]] [[শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি]] iqihjapdnkefaclli9197o5pzrm20w6 603100 603099 2026-04-26T22:42:10Z KiranBOT 45247 AMP-Tracking URLs ৰ পৰা আঁতৰোৱা হৈছে ([[:m:User:KiranBOT/AMP|বিশদ]]) ([[User talk:Usernamekiran|ভুল প'ৰিবেশ]]) v2.2.9s 603100 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = অম্বিকা | image = Actress Ambika (cropped).JPG | caption = ২০১৪ চনত অম্বিকা | birth_date = | birth_place = কল্লাৰা, [[থিৰুৱনন্তপুৰম]], [[কেৰালা]], [[ভাৰত]] | parents = কল্লৰা কুঞ্জন নাইৰ (পিতৃ)<br/>চাৰচাম্মা (মাতৃ) | years active = ১৯৭৬-১৯৮৯(মুখ্য চৰিত্ৰত)<br/> ১৯৯৭ৰ পৰা এতিয়ালৈ (সহযোগী চৰিত্ৰত) | family = ৰাধা (ভনী) | spouse = * প্ৰেমকুমাৰ (১৯৮৮-১৯৯৬) * ৰবিকান্ত (অভিনেতা) ২০০০-২০০২ | children = ৰামকেশৱ (জন্ম:১৯৮৯)<br/>ঋষিকেশ (জন্ম:১৯৯১) | awards = কলাইমামণি (১৯৮৪) }} '''অম্বিকা''' এগৰাকী ভাৰতীয় অভিনেত্ৰী। তেওঁ প্ৰধানকৈ দক্ষিণৰ সমগ্ৰ চলচ্চিত্ৰ উদ্যোগ আৰু কেইবাখনো টিভি ধাৰাবাহিকত কৰা কামৰ বাবে পৰিচিত। বৰ্তমানলৈ তেওঁ ইংৰাজী ছবি এখনতো (ভাৰতীয়-আমেৰিকান) অভিনয় কৰিছে। ১৯৭৬ চনৰ পৰা ১৯৮৯ চনলৈ এটা দশকৰো অধিক সময় দক্ষিণ ভাৰতৰ শীৰ্ষ নায়িকাৰ ভিতৰত অন্যতম। কনিষ্ঠ ভগ্নী ৰাধাও এগৰাকী অভিনেত্ৰী আছিল। কেৰিয়াৰৰ শিখৰত তেওঁলোকে একেলগে কেইবাখনো দক্ষিণ ভাৰতীয় ছবিত অভিনয় কৰিছিল।<ref>{{Cite web |last=Desk |first=Entertainment |title=സഹോദരിയെന്നാൽ നിങ്ങളുടെ ബാക്കപ്പാണ്; അംബികയ്ക്ക് ഒപ്പമുള്ള ചിത്രവുമായി രാധ |url=https://malayalam.indianexpress.com/entertainment/actress-ambika-and-radha-sisterhood-photos-throwback-636357/ |access-date=2023-12-07 |website=malayalam.indianexpress.com |language=ml}}</ref> ভগ্নীদ্বয়ে 'এ আৰ এছ ষ্টুডিঅ' নামৰ এটা চিনেমা ষ্টুডিঅ' চলায়, যিটো তেওঁলোকে ২০১৩ চনত হোটেল কমপ্লেক্সলৈ ৰূপান্তৰিত কৰে।<ref>{{Cite web |last=Desk |first=Entertainment |title=അന്ന് മോഹൻലാലിനേക്കാൾ പ്രതിഫലം കൈപ്പറ്റിയ നായിക |url=https://malayalam.indianexpress.com/entertainment/south-indian-actress-throwback-photo-561072/ |access-date=2023-12-07 |website=malayalam.indianexpress.com |language=ml}}</ref> ==ব্যক্তিগত জীৱন== অম্বিকাৰ জন্ম হৈছিল কল্লাৰ কুঞ্জন নাইৰ আৰু চাৰচম্মাৰ ঘৰত থিৰুৱনন্তপুৰমৰ কল্লাৰত।<ref>{{cite web|title=Badai Bungalow with Ambika|url=https://www.youtube.com/watch?v=yyt3SDBQS5U|publisher=asianet|access-date=20 October 2015}}{{cbignore}}{{Dead YouTube link|date=February 2022}}</ref> ২০১৪ চনৰ ভিতৰত তেওঁৰ মাতৃ কল্লাৰ চাৰচম্মা মহিলা কংগ্ৰেছৰ নেত্ৰী আছিল।<ref name=solve>{{cite web|title=Will Solve Issues Between Government, Party: Rahul|url=http://www.newindianexpress.com/states/kerala/Will-Solve-Issues-Between-GovernmentParty-Rahul/2014/12/11/article2565595.ece|archive-url=https://web.archive.org/web/20151113171349/http://www.newindianexpress.com/states/kerala/Will-Solve-Issues-Between-GovernmentParty-Rahul/2014/12/11/article2565595.ece|url-status=dead|archive-date=13 November 2015|date=11 December 2014|publisher=newindianexpress.com|access-date=20 October 2015|archivedate=13 November 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151113171349/http://www.newindianexpress.com/states/kerala/Will-Solve-Issues-Between-GovernmentParty-Rahul/2014/12/11/article2565595.ece|deadurl=yes}}{{failed verification|date=June 2017}}</ref> তেওঁৰ দুগৰাকী সৰু ভনীয়েক ৰাধা আৰু মল্লিকা আৰু দুজন সৰু ভাই অৰ্জুন আৰু সুৰেশ আছে। ১৯৮৮ চনত প্ৰেমকুমাৰ মেনন নামৰ প্ৰবাসী ভাৰতীয় এজনৰ সৈতে বিবাহপাশত আৱদ্ধ হয় অম্বিকা। কিন্তু ১৯৯৬ চনত তেওঁলোকৰ বিবাহ বিচ্ছেদ হয়।<ref>{{Cite web |last=Navaneethakrishnan |first=Stalin |title=Ambika Love Story: ‘விடாத கிசுகிசு.. அடுத்தடுத்து விவகாரத்து..’ அம்பிகாவின் மறுபக்கம்! |url=https://tamil.hindustantimes.com/photos/tamil-actress-ambika-love-story-and-marriage-life-131694606132945.html |access-date=2023-12-07 |website=Tamil Hindustan Times |language=ta |archivedate=2023-12-07 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231207180701/https://tamil.hindustantimes.com/photos/tamil-actress-ambika-love-story-and-marriage-life-131694606132945.html |deadurl=yes }}</ref> পিছলৈ ২০০০ চনত অভিনেতা ৰবিকান্তৰ সৈতে পুনৰ বিবাহপাশত আৱদ্ধ হয় আৰু ২০০২ চনত বিবাহ বিচ্ছেদ হয়। বৰ্তমান তেওঁ পুত্ৰসকলৰ সৈতে চেন্নাইত বসতি স্থাপন কৰি আছে।<ref>{{cite web |url=http://www.kerala9.com/profile/ambika |title=Ambika profile |work=Kerala9 |access-date=2014-11-16 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304070959/http://www.kerala9.com/profile/ambika |archive-date=4 March 2016 |df=dmy |archivedate=2016-03-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304070959/http://www.kerala9.com/profile/ambika |deadurl=yes }}</ref> ==অভিনয় জীৱন== ১৯৭৬ চনত ''চোত্তানিকৰা আম্মা'' ছবিৰ জৰিয়তে মালয়ালম চিনেমাত শিশু শিল্পী হিচাপে নিজৰ কেৰিয়াৰ আৰম্ভ কৰা অম্বিকাই পিছলৈ ২০০ৰো অধিক দক্ষিণ ভাৰতীয় ছবিত নায়িকা হিচাপে অভিনয় কৰে। নায়িকা হিচাপে তেওঁৰ কেৰিয়াৰ আৰম্ভ হৈছিল মালয়ালম চিনেমা ''সীথা''ৰ পৰা, যিখন ছবি তেওঁৰ কেৰিয়াৰৰ বহু শেষৰ ফালেহে মুক্তি পাইছিল। কিন্তু ''নীলাথামৰা'' আৰু ''লেজ্জাৱতী'' আদি ছবিৰ জৰিয়তে তেওঁ কেইবছৰমানৰ ভিতৰতে কেৱল মালয়ালম ভাষাতে নহয়,<ref>{{cite web|url=http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?contentId=14991455&programId=7940855&channelId=-1073750705&BV_ID=@@&tabId=3|archive-url=https://archive.today/20140615102453/http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?contentId=14991455&programId=7940855&channelId=-1073750705&BV_ID=@@&tabId=3|url-status=dead|archive-date=15 June 2014|title=Ambika|work=Manorama Online|access-date=14 June 2014}}</ref> তামিল আৰু কানাড়া ভাষাতো এগৰাকী ব্যস্ত অভিনেত্ৰী হৈ পৰে। ১৯৭৯ চনত ''চক্কালাথি'' ছবিৰ জৰিয়তে অম্বিকাই তামিল ভাষাৰ ছবিত আত্মপ্ৰকাশ কৰে। কে ভাগ্যৰাজৰ তামিল ছবি ''অন্ধা ৭ নাটকাল''ত কণমানি ছোৱালীৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰি অম্বিকাই চিনেমাপ্ৰেমীৰ চকুৰ মণি হৈ পৰিল। ১৯৮৪ চনত সুন্দৰৰাজনৰ পৰিচালনাত শিৱকুমাৰ, মোহন আৰু পাণ্ডিয়ানে মুখ্য চৰিত্ৰত অভিনয় কৰা ''নান পাদুম পাদল'' ছবিত অভিনয় কৰে।<ref>{{Cite news |date=2020-08-05 |title=When Sivakumar turned makeup man for actress Ambika for the climax of a film |work=The Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/when-sivakumar-turned-makeup-man-for-actress-ambika-for-the-climax-of-a-film/articleshow/77371176.cms |access-date=2023-09-05 |issn=0971-8257}}</ref> ''কাক্কি সত্তাই'' (১৯৮৫) ছবিৰে অম্বিকাই খ্যাতি লাভ কৰিছিল। তেওঁ তেওঁৰ ভগ্নী ৰাধাৰ সৈতে ''কাধল পৰিছু'' (১৯৮৭) ছবিত অভিনয় কৰিছিল, য'ত দুয়োগৰাকী অভিনেত্ৰীয়ে দুগৰাকী ভগ্নীৰ চৰিত্ৰত অভিনয়ৰ দক্ষতা প্ৰদৰ্শন কৰিছিল, দুয়োগৰাকীৰ ব্যক্তিত্ব শক্তিশালী কিন্তু বিৰোধী আছিল।<ref>{{Cite web |last=Navaneethakrishnan |first=Stalin |title=Actress Ambika: ‘எங்களுக்குள் போட்டியா? பொறாமையே இருந்தது’ அம்பிகா ஓப்பன்! |url=https://tamil.hindustantimes.com/entertainment/actress-ambika-interviewed-about-her-cinema-and-younger-sister-radha-131674486376604.html |access-date=2023-12-07 |website=Tamil Hindustan Times |language=ta |archivedate=2023-12-07 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231207181947/https://tamil.hindustantimes.com/entertainment/actress-ambika-interviewed-about-her-cinema-and-younger-sister-radha-131674486376604.html |deadurl=yes }}</ref> ১৯৮৬ চনত মোহনলালে অভিনয় কৰা ব্যৱসায়িকভাৱে সফল মালয়ালম চিনেমা ''ৰাজাৱিন্তে মাকান''ত অভিনয় কৰে। ''ৰাজাৱিন্তে মাকান'' চিনেমাত তেওঁ মোহনলালতকৈ বেছি মাননি পাইছিল। সেই সময়ত মোহনলালতকৈ অম্বিকা আছিল ব্যস্ত আৰু জনপ্ৰিয়।<ref>{{Cite web |last=Desk |first=Entertainment |title=പത്ത് വർഷങ്ങൾ കഴിഞ്ഞാണ് അംബി ചേച്ചി വീട്ടിൽ വരുന്നത്; താരസഹോദരിമാർ ഒന്നിച്ചപ്പോൾ |url=https://malayalam.indianexpress.com/entertainment/actress-ambika-visits-sister-radha-in-mumbai-see-photos-718173/ |access-date=2023-12-07 |website=malayalam.indianexpress.com |language=ml}}</ref> পিছৰ বছৰত বক্স অফিচৰ আন এখন হিট ছবি ''ইৰুপাথাম নুটাণ্ডু'' ছবিতো তেওঁৰ সৈতে অভিনয় কৰিছিল। ১৯৮০ৰ দশকটো অম্বিকাৰ বাবে সোণালী যুগ আছিল; কাৰণ তেওঁ তামিল, মালয়ালম, তেলেগু আৰু কানাড়া ভাষাৰ ২০০ৰো অধিক ছবিত অভিনয় কৰিছিল আৰু বেছিভাগ ছবিয়েই বক্স অফিচত হিট হৈছিল।<ref>{{Cite news |date=2022-06-08 |title=#UnforgettableOnes: Actress Ambika |work=The Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/unforgettableones-actress-ambika/articleshow/92075721.cms |access-date=2023-09-05 |issn=0971-8257}}</ref> অম্বিকাই নিজৰ সময়ৰ আগশাৰীৰ অভিনেতা [[কমল হাছান]], [[ৰজনীকান্ত]], বিজয়কান্ত, সত্যৰাজ, মামূটী, [[মোহনলাল]], দিলীপ, শংকৰ, [[এন টি ৰামা ৰাও]], কৃষ্ণ, কৃষ্ণম ৰাজু, ড° ৰাজকুমাৰ, অম্বৰীশ আৰু চিৰঞ্জীৱীৰ সৈতে বহু ছবি নিৰ্মাণ কৰিছিল।<ref>{{Cite news |date=2020-07-02 |title=Ambika remembers working with Dr Rajkumar |work=The Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/kannada/movies/news/ambika-remembers-working-with-dr-rajkumar/articleshow/76746343.cms |access-date=2023-09-05 |issn=0971-8257}}</ref> ==অন্যান্য কাম== অম্বিকাই বহু বিজ্ঞাপনত অভিনয় কৰিছে। তেওঁ এগৰাকী ডিজাইনাৰো।<ref>{{Cite news |date=2014-01-14 |title=Ambika is back! |work=The Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/ambika-is-back/articleshow/28784362.cms |access-date=2023-09-05 |issn=0971-8257}}</ref> তেওঁ বহুতো ৰিয়েলিটি শ্ব'ৰ বিচাৰক হিচাপেও কাম কৰিছে।<ref>{{Cite news |date=2020-07-07 |title=Actress Ambika joins social media platform Twitter |work=The Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/actress-ambika-joins-social-media-platform-twitter/articleshow/76837750.cms |access-date=2023-09-05 |issn=0971-8257}}</ref> জি তামিল টিভিত প্ৰচাৰিত মিচেছ হিটলাৰ ধাৰাবাহিকখনত মুখ্য চৰিত্ৰত অভিনয় কৰি আহিছে আৰু ছান টিভিত প্ৰচাৰিত আনবে ভা ধাৰাবাহিকখনতো ভানিথা নামৰ এগৰাকী জ্যেষ্ঠ চৰকাৰী বিষয়াৰ চৰিত্ৰত বিশেষ অভিনয় কৰি আহিছে।<ref>{{Cite web |date=2021-09-08 |title=’வனிதா’ கதாப்பாத்திரத்தில் அம்பிகா - ’அன்பே வா’ சீரியலில் புது டிவிஸ்ட்! |url=https://tamil.news18.com/news/entertainment/television-actress-ambika-is-excited-about-her-cameo-in-anbe-vaa-serial-on-sun-tv-vin-ghta-555593.html |access-date=2023-12-07 |website=News18 தமிழ் |language=ta }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> টেলিভিছনৰ ধাৰাবাহিক মংগলিয়ামত কেমিঅ’ কৰিছিল। ৰিয়েলিটি শ্ব' ড্ৰামা জুনিয়ৰছত বিচাৰকৰ ভূমিকাও গ্ৰহণ কৰে।<ref>{{Cite news |title=Watch: When Ambika got teary-eyed during niece Karthika Nair's wedding |work=The Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/malayalam/watch-when-ambika-got-teary-eyed-during-niece-karthika-nairs-wedding/articleshow/105536623.cms |access-date=2023-12-07 |issn=0971-8257}}</ref> ==তথ্য সূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় অভিনেত্ৰী]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় নাৰী]] [[শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি]] llb2gede6p5pfz4hp1ivojr2dxdyiil 0 104022 602968 576589 2026-04-26T13:51:26Z ~2026-20729-08 49640 Community jora gaya hai 602968 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=অংকুশ হাজৰা|image=|caption=|birth_date={{Birth date and age|1989|02|14|df=yes}}|birth_place=বৰ্ধমান, [[পশ্চিম বংগ]], [[ভাৰত]]|nationality=|occupation={{hlist|অভিনেতা|নৃত্যশিল্পী|আঁত ধৰোঁতা|প্ৰযোজক|টেলিভিছন ব্যক্তিত্ব}}|yearsactive=২০১০–বৰ্তমান|known_for={{plainlist| * ''[[কেল্লাফতে]]'' * ''কানামাছি'' * ''[[জামাই ৪২০]]'' * ''[[কি কৰে তোকে বোলবো]]'' * ''[[কেলোৰ কীৰ্তি]]'' * ''হৰিপদ বেণ্ডৱালা'' * ''বলো দুগ্গা মাইকি'' * ''ভিলেন'' * ''আবাৰ বিবাহ অভিযান'' }}|spouse=|partner=|relatives=|children=|website=|awards=চাওক [[অংকুশ হাজৰা#বঁটা আৰু মনোনয়ন|বঁটা আৰু মনোনয়ন]]}}'''মাহিষ্য ক্ষত্ৰিয় সম্প্ৰদায়ৰ পৰা অহা লোক অংকুশ হাজৰা''' [[বঙালী ভাষা|বাংলা]] চলচ্চিত্ৰ জগতৰ এগৰাকী ভাৰতীয় অভিনেতা, চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা, নৃত্যশিল্পী আৰু টেলিভিছন ব্যক্তিত্ব।<ref name=":0">{{Cite news|title=Actor Ankush Hazra excited about his new comedy show; speculations are high who might host it|url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/bengali/actor-ankush-hazra-excited-about-his-new-comedy-show-speculations-are-high-who-might-host-it/articleshow/78204343.cms|access-date=18 October 2020|work=The Times of India|date=18 September 2020|language=en}}</ref> ২০১০ চনত তেওঁ ''কেল্লাফতে'' ছবিৰে অভিষেক ঘটায়। ইয়াৰ উপৰিও তেওঁ ''খিলাড়ি'', ''কানামাছি'', ''আমি শুধু চেয়েছি তোমায়'', ''ভিলেন'', ''বিবাহ অভিযান'', ''মেজিক'', আৰু ''এফ আই আৰ'' আদি ছবিত অভিনয় কৰিছে। ২০২২ চনৰ ১৫ আগষ্টত তেওঁ চলচ্চিত্ৰ প্ৰডাকচন হাউচ অংকুশ হাজৰা মোচন পিকচাৰ্ছ মুকলি কৰে।<ref name=":3">{{Cite web |date=22 August 2021 |title=Kishmish: দেৱ-অংকুশ একেলগে আকৌ এবাৰ, ছবিখনৰ প্ৰথম পৰ্যায়ৰ শ্বুটিং শেষ |url=https://zeenews.india.com/bengali/entertainment/dev-and-ankush-will-be-seen-together-in-kishmish_399720.html |access-date=7 October 2022 |website=Zee24Ghanta.com|language=bn}}</ref> == অভিনয় জীৱন == === ২০১০-২০২০ === হাজৰাই চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক পিজুছ সাহাৰ দৃষ্টি আকৰ্ষণ কৰিছিল যিয়ে তেওঁৰ বেনাৰ-প্ৰিন্স এণ্টাৰটেইনমেণ্ট পি৪ৰ ৰোমাণ্টিক কমেডী ছবি ''কেল্লাফতে''ত অভিনয় কৰিছিল। এই ছবিখনো প্ৰযোজনা কৰিছিল সাহাই। নৱাগত ৰূপশ্ৰীৰ বিপৰীতে হাজৰাৰ যোৰ।<ref name=":1">{{cite web |title=Kellafate Review |url=http://www.calcuttaweb.com/cinema/review/kellafate.shtml |access-date=21 April 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130809140621/http://www.calcuttaweb.com/cinema/review/kellafate.shtml |archive-date=9 August 2013 |archivedate=9 August 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130809140621/http://www.calcuttaweb.com/cinema/review/kellafate.shtml |deadurl=yes }}</ref><ref name=":2">{{cite web |title=Romeo vs Juliet Exclusive Show |url=https://www.youtube.com/watch?v=OinXUOwrC7M |website=YouTube |access-date=28 January 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150723212345/https://www.youtube.com/watch?v=OinXUOwrC7M |archive-date=23 July 2015 |url-status=live}}</ref> পিছলৈ হাজৰাই ৰাজীব বিশ্বাসৰ পৰিচালনাত নিৰ্মিত বাংলা ৰোমাণ্টিক নাটক ''ইডিয়ট'' অৱ এস্কায় মুভিজত অভিনয় কৰে। তেওঁ নিজৰ বাংলা ছবি ''কানামাছি'' লৈ উভতি আহিছিল। তেওঁৰ পৰৱৰ্তী ছবি আছিল ''কি কৰে তোকে বোলবো''। ২০১৯ চনৰ ২১ জুন তাৰিখে মুক্তি পালে ''বিবাহ অভিযান''।<ref>{{Cite news |title='Bibaho Obhijaan' official poster out now, announces release date - Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/bengali/movies/news/bibaho-obhijaan-official-poster-out-now-announces-release-date/articleshow/69423892.cms |access-date=8 October 2022 |website=The Times of India |language=en}}</ref> === ২০২১-বৰ্তমান === তেওঁ ''মেজিক'' ছবিখনৰ বাবে ''ইলুজন'' আৰু ''এণ্টাৰ ভিউ'' নামৰ দুখন প্ৰচাৰমূলক চুটি ছবি কৰিছিল। তেওঁৰ ছবিসমূহৰ ভিতৰত আছে ক্ৰাইম থ্ৰিলাৰ ছবি ''এফ আই আৰ''। তাৰ পিছত তেওঁ ''কিছমিছ'' ছবিত অতিথি হিচাপে উপস্থিত হয়।<ref name=":3"/><ref name="ABP_March2022"/> হলি ৰক স্কুল আৰু ইষ্ট ৱেষ্ট মডেল স্কুলৰ পৰা শিক্ষা সমাপ্ত কৰে। হেৰিটেজ একাডেমীৰ পৰা তেওঁ বি.বি.এ. ডিগ্ৰী লাভ কৰে।<ref name="ABP_March2022">{{cite news |title=Ankush Hazra Birthday: প্ৰেমৰ দিনটোত অংকুশ হাজৰাৰ জন্মদিন, জন্মদিনৰ অজ্ঞাত তথ্য |url=https://bengali.abplive.com/photo-gallery/entertainment/ankush-hazra-birthday-popular-films-and-facts-of-this-popular-actor-see-in-pics-867298 |work=ABP Live |language=bn |date=14 February 2022 |access-date=14 March 2024}}</ref> ২০২০ চনৰ জুলাই মাহৰ এক তথ্য অনুযায়ী, হাজৰা সহযোগী অভিনেত্ৰী ঐন্দ্ৰিলা সেনৰ সৈতে সম্পৰ্কত আছে।<ref>{{cite news |title=When actor Ankush Hazra lost a bet to girlfriend Oindrila Sen |url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/bengali/when-actor-ankush-hazra-lost-a-bet-to-girlfriend-oindrila-sen/articleshow/76977011.cms |access-date=17 August 2020 |work=The Times of India |date=15 July 2020 |language=en |archive-date=11 October 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201011120030/https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/bengali/when-actor-ankush-hazra-lost-a-bet-to-girlfriend-oindrila-sen/articleshow/76977011.cms}}</ref><ref>{{cite news |title=It's finally 'Love Marriage' for Ankush and Oindrila Sen! |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/bengali/movies/news/its-finally-love-marriage-for-ankush-and-oindrila-sen/articleshow/87178720.cms?from=mdr |access-date=25 May 2023 |work=The Times of India |date=21 October 2021}}</ref><ref>{{cite news |title=Tolly couple Oindrila Sen-Ankush Hazra enjoys a fun ride |url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/bengali/tolly-couple-oindrila-sen-ankush-hazra-enjoys-a-scooty-ride/articleshow/95026916.cms |access-date=13 March 2024 |work=The Times of India |date=22 October 2022}}</ref> == চলচ্চিত্ৰপঞ্জী == === অভিনেতা হিচাপে === {| class="wikitable" | style="background:#ffc; "| {{Dagger}} | এতিয়াও মুক্তি নোপোৱা চলচ্চিত্ৰসমূহক বুজায় |} {| class="wikitable sortable" |- ! বছৰ ! চলচ্চিত্ৰ ! ভূমিকা ! টোকা ! তথ্যসূত্ৰ |- | ২০১০ | scope=row| ''[[কেল্লাফতে]]'' | শিবু |আত্মপ্ৰকাশৰ চলচ্চিত্ৰ | |- | ২০১২ | scope=row|''ইডিয়ট'' | সম্ৰাট | | |- |rowspan=2| ২০১৩ | scope=row| ''কানামাছি'' | আবীৰ | | |- | scope=row| ''খিলাড়ি'' | চুলেমান / কৃষ্ণ | | |- | ২০১৪ | scope=row| ''আমি শুধু চেয়েছি তোমায়'' | অভিজিৎ | rowspan="3" |ভাৰত-বাংলাদেশৰ যুটীয়া উদ্যোগ | |- | rowspan=3| ২০১৫ |scope=row| ''ৰোমিঅ' বনাম জুলিয়েট'' | ৰোমিঅ | |- | scope="row" | ''আশিকি'' | ৰাহুল | |- | scope="row" |''[[জামাই ৪২০]]'' | জয় | | |- | rowspan=4|২০১৬ | ''[[কি কৰে তোকে বোলবো]]'' | আকাশ | | |- | ''[[কেলোৰ কীৰ্তি]]'' | অপুৰ্ব | | |- | ''জুলফিকাৰ'' | আখতাৰ আহমেদ | | |- | ''হৰিপদ বেণ্ডৱালা'' | হৰিপদ | | |- | rowspan=2| ২০১৭ | scope=row| ''আমি যে কে তোমাৰ'' | আদিত্য | | |- | scope=row| ''বলো দুগ্গা মাইকি'' | সাম্য | | |- | ২০১৮ | scope=row| ''ভিলেন'' | জয় / ৰাজা | | |- | ২০১৯ | scope=row| ''বিবাহ অভিযান'' | অনুপম | | |- | rowspan="2" | ২০২১ | scope=row|''মেজিক'' | ইন্দ্ৰজীৎ | | |- | style="" |''এফ.আই.আৰ নং ৩৩৯/০৭/০৬'' | এ চি পি অভ্ৰজিৎ দত্ত | |<ref>{{cite news |title=Ankush, Ritabhari shooting for Joydeep's thriller 'FIR' |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/bengali/movies/news/ankush-ritabhari-shooting-for-joydeeps-thriller-fir/articleshow/79317994.cms |work=The Times of India |date=20 November 2020 |access-date=16 January 2021}}</ref> |- | rowspan="3" |২০২২ |''চেভিংছ একাউণ্ট'' |অভিমন্যু সেন | জি৫ত মুক্তি দিয়া হৈছে |<ref>{{Cite news |title=IN PIC: Ankush and Sayantika shooting for Raja Chanda's thriller |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/bengali/movies/news/in-pic-ankush-and-sayantika-shooting-for-raja-chandas-thriller/articleshow/86223041.cms |work=The Times of India | date=15 September 2021 |access-date=4 July 2022}}</ref> |- |''ওগো বিদেশিনী'' | এ বি "অনাথ বন্ধু" | |<ref>{{Cite web |title=Ankush- Alexandra: অংকুশৰ প্ৰেমত পৰিছে আন এজন বিদেশী, ঐন্দ্ৰিলা নহয়! পূজাৰ আগত এটা ডাঙৰ খবৰ |url=https://bangla.aajtak.in/cinema-and-tv-serial-news/tollywood-bengali-cinema/story/ankush-hazra-romances-alexandra-taylor-onscreen-new-bangla-movie-ogo-bideshini-trailer-launches-comedy-love-story-soc-453204-2022-09-30 |access-date=10 October 2022 |website=Aaj Tak Bangla |language=bn}}</ref> |- | ''উত্তৰণ'' | ৰুদ্ৰ মল্লিক | জি৫ত মুক্তি দিয়া হৈছে | |- | rowspan="4" |২০২৩ |''ভয়'' | অয়ন ৰায় | জি৫ত মুক্তি দিয়া হৈছে |<ref>{{Cite news |title=Ankush Hazra-Nusraat Faria starrer 'Bhoy' set for its OTT premiere |work=The Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/bengali/ankush-hazra-nusraat-faria-starrer-bhoy-set-for-its-ott-premiere/articleshow/97301935.cms?from=mdr |access-date=10 February 2023 |issn=0971-8257}}</ref> |- |''লাভ মেৰেজ'' | সায়ণ | | |- |''আবাৰ বিবাহ অভিযান'' |অনুপম | |<ref>{{Cite web |last=সংবাদদাতা |first=নিজস্ব |title=Abar Bibaho Obhijaan {{!}} ‘আবাৰ বিবাহ অভিযান’ৰ শ্বুটিং আৰম্ভ হৈছে, চৰিত্ৰসমূহৰ ফাৰ্ষ্ট লুক আনন্দবাজাৰ অনলাইনত |url=https://www.anandabazar.com/entertainment/first-look-of-the-characters-from-the-bengali-film-abar-bibaho-obhijaan-launched-dgtl/cid/1382385 |access-date=10 February 2023 |website=www.anandabazar.com |language=bn}}</ref> |- |''কুৰবান'' |হাছান | ২৫ সংখ্যক চলচ্চিত্ৰ |<ref>{{Cite news |title=I am coming to Bangladesh: Ankush Hazra |url=https://www.thedailystar.net/entertainment/tv-film/news/i-am-coming-bangladesh-ankush-hazra-3444906 |work=The Daily Star |date=16 October 2023 |access-date=5 November 2023}}</ref> |- |২০২৪ |{{Pending film|[[মিৰ্জা: পাৰ্ট ওৱান - জোকাৰ|মিৰ্জা]]}} |মিৰ্জা |ঈদ ২০২৪-ত মুক্তি |<ref>{{cite news |title=বছৰৰ আৰম্ভণিতে চিন্তিত অনুৰাগী, অংকুশ গুৰুতৰভাৱে আঘাতপ্ৰাপ্ত হ’ল শ্বুটিং ফ্ল’ৰত, এতিয়া কেনে আছে? |url=https://www.anandabazar.com/entertainment/bengali-actor-ankush-hazra-got-injured-during-the-shooting-of-his-upcoming-movie-mirza-dgtl/cid/1485615 |work=Ananda Bazaar |language=bn |date=1 January 2024 |access-date=4 January 2024}}</ref> |} === অতিথিৰ ৰূপত === {| class="wikitable" | style="background:#ffc; "| {{Dagger}} | এতিয়াও মুক্তি নোপোৱা ছবিসমূহক বুজায় |} {| class="wikitable sortable" |- ! বছৰ ! চলচ্চিত্ৰ ! ভূমিকা ! পৰিচালক ! টোকা ! তথ্যসূত্ৰ |- |২০২২ |''কিছমিছ'' |নিজেই |ৰাহুল মুখাৰ্জী |বিশেষ আবিৰ্ভাৱ |<ref>{{Cite web |date=22 August 2021 |title=দেৱে ‘অতিথি’ অংকুশক ধন্যবাদ দিলে, কি হৈছে? |url=https://bangla.hindustantimes.com/entertainment/ankush-to-do-a-guest-appearance-in-kishmish-movie-with-dev-31629598993331.html |access-date=7 October 2022 |website=Hindustantimes Bangla |language=bn |archivedate=7 October 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221007151918/https://bangla.hindustantimes.com/entertainment/ankush-to-do-a-guest-appearance-in-kishmish-movie-with-dev-31629598993331.html |deadurl=yes }}</ref> |- | rowspan="2" |২০২৩ |''বিয়ে বিভ্ৰাট'' |নিজেই |ৰাজা চন্দ |বিশেষ আবিৰ্ভাৱ | |- |''[[ৰক্তবীজ]]'' | |শিবপ্ৰসাদ মুখাৰ্জী আৰু নন্দিতা ৰায় |বিশেষ আবিৰ্ভাৱ | |} === দূৰদৰ্শন === {| class="wikitable" |- style="background:#ff9; text-align:center; " ! বছৰ!! শ্ব'!! ভূমিকা!! চেনেল |- | ২০১৬ || ''ডান্স বাংলা ডান্স'' || (৯ম ছিজন) বিচাৰক || rowspan="4" | জি বাংলা<ref>{{cite news |last1=Chowdhury |first1=Chitra Home |title=Fan of the Week Contest! Dance Bangla Dance Junior 9 4th September 2016 Episode Performance Video |url=https://www.dekhnews.com/dance-bangla-dance-junior-9-4th-september-2016-video/ |access-date=23 February 2022 |work=DEkh News |date=4 September 2016 |archivedate=26 November 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221126065219/https://dekhnews.com/dance-bangla-dance-junior-9-4th-september-2016-video/ |deadurl=yes }}</ref> |- | ২০১৭|| ''দিদি নং ১'' || (৭ম ছিজন) অতিথি |- | ২০১৮|| ''ডান্স বাংলা ডান্স''|| (১০ম ছিজন) বিচাৰক<ref>{{cite news |title=Mythology themed episode on Dance Bangla Dance Junior 10 |url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/bengali/mythology-themed-episode-on-dance-bangla-dance-junior-10/articleshow/63427654.cms |access-date=23 February 2022 |work=The Times of India |date=23 March 2018 |language=en}}</ref> |- | ২০২১ || ''দিদি নং ১'' || (৮ম ছিজন) অতিথি |- | rowspan="2" | ২০২০-২০২১|| ''হাছিৱালা এণ্ড কোম্পানী'' || (১ম ছিজন) বিচাৰক | rowspan="2" |ষ্টাৰ জলছা |- | ''ডান্স ডান্স জুনিয়ৰ'' || (২য় মৌসুম) অতিথি বিচাৰক |- | rowspan="2" | ২০২১|| ''ডান্স বাংলা ডান্স'' || (১১ম মৌসুম) আয়োজক || rowspan="2" | জি বাংলা<ref>{{cite news |title=Zee Bangla launches 11th season of its dance reality show Dance Bangla Dance |url=https://bestmediainfo.com/2021/05/zee-bangla-launches-11th-season-of-its-dance-reality-show-dance-bangla-dance/ |access-date=23 February 2022 |work=www.bestmediaifo.com |date=24 May 2021}}</ref> |- |দাদাগিৰি |অতিথি |- |২০২২ |''মন ফাগুন'' |অতিথিৰ উপস্থিতি<ref>{{Cite web |title=Valentine's Day Special Episode of Mon Phagun: মন ফাগুনে ভ্যালেণ্টাইন্স ডে স্পেশালে অঙ্কুশ-লগ্নজিতা |url=https://www.etvbharat.com/bengali/west-bengal/sitara/tv-and-theater/ankush-hazra-lagnajita-chakraborty-in-valentines-day-special-episode-of-bengali-serial-mon-phagun/wb20220211115647368 |access-date=20 October 2022 |website=ETV Bharat News|date=11 February 2022 }}</ref> |ষ্টাৰ জলছা |- |rowspan="2" |২০২৩ |''মিঠাই'' |অতিথিৰ উপস্থিতি |rowspan="2"|জি বাংলা |- |''ডান্স বাংলা ডান্স'' || (দ্বাদশ মৌসুম) আয়োজক<ref>{{cite news |title=Dance Bangla Dance: শুভশ্ৰী, শ্ৰাবন্তি, মৌনি একেলগে প্ৰথমবাৰৰ বাবে বিচাৰকৰ আসনত বহি ১০ বছৰৰ পিছত সৰু পৰ্দালৈ ঘূৰি আহিছে মিথুন|url=https://bengali.abplive.com/entertainment/dance-bangla-dance-for-the-first-time-mouni-roy-subhasree-ganguly-and-subhasree-ganguly-will-judge-a-dance-reality-show-mithun-chakraborty-is-back-953140|language=bn}}</ref><ref>{{cite news |title=Subhashree Ganguly, Srabanti Chatterjee and Ankush Hazra add to Dance Bangla Dance 12's glitz|url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/bengali/dance-bangla-dance-12-to-welcome-subhashree-ganguly-srabanti-chatterjee-and-ankush-hazra/articleshow/97479710.cms|language=bn}}</ref><ref>{{cite news |title="We Will Make Dancing Superstars With This Edition Of Dance Bangla Dance"- Mithun Chakraborty|url=https://thekolkatamail.com/we-will-make-dancing-superstars-with-this-edition-of-dance-bangla-dance-mithun-chakraborty/|language=bn}}</ref><ref>{{cite news |title="Ankush Hazra to host the new season of Dance Bangla Dance|url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/bengali/ankush-hazra-to-host-the-new-season-of-dance-bangla-dance/articleshow/96871461.cms|language=bn}}</ref> |- |} === ৱেব ছিৰিজ === {| class="wikitable" | style="background:#ffc; "| {{Dagger}} | এতিয়াও মুকলি নোহোৱা ৱেবছিৰিজসমূহক বুজায় |} {| class="wikitable" |- ! style="background:#cfc; text-align:center; "| '''বছৰ''' ! style="background:#cfc; text-align:center; "| '''ৱেব ছিৰিজ''' ! style="background:#cfc; text-align:center; "| '''ভূমিকা''' ! style="background:#cfc; text-align:center; "| '''পৰিচালক''' ! style="background:#cfc; text-align:center; "| '''প্লেটফৰ্ম''' |- | ২০২০ | scope=row| ''কেছ জণ্ডিচ'' | দাস ডাঙৰীয়া | সুভাংকৰ চট্টোপাধ্যায় | হইচই |- | ২০২৩ | ''শিকাৰপুৰ''<ref>{{cite news |last1=Jha |first1=Lata |title=Content makers, OTTs look beyond southern languages |url=https://www.livemint.com/industry/media/content-makers-otts-look-beyond-southern-languages-11655805294961.html |access-date=12 August 2022 |work=Mint |date=21 June 2022 |language=en}}</ref> | কেষ্টো | নিৰ্ঝৰ মিত্ৰ | জি৫ |- |} === মিউজিক ভিডিঅ' === {| class="wikitable" |- style="background:#ff9; text-align:center; " ! বছৰ ! ভিডিঅ' ! পৰিচালকসকল ! কণ্ঠশিল্পী ! সুৰকাৰসকল ! ভাষা ! মিউজিক লেবেল |- | ২০২৩ | ''এসেছে মা দুৰ্গা মা'' | ৰাজ চক্ৰৱৰ্তী | কেশব দে | |[[বঙালী ভাষা|বাংলা]] | <ref>{{Citation |title=Eseche Maa Durga Maa - Keshab Dey, Ankita Bhattacharyya - Download or Listen Free - JioSaavn |date=24 September 2023 |url=https://www.jiosaavn.com/album/eseche-maa-durga-maa/XMRO1JlUAEc_ |access-date=29 September 2023 |language=en-US}}</ref> |} === বিজ্ঞাপনৰ মিউজিক ভিডিঅ' === {| class="wikitable" |- style="background:#ff9; text-align:center; " ! বছৰ ! ভিডিঅ' ! কণ্ঠশিল্পী ! সুৰকাৰসকল ! মিউজিক লেবেল ! তথ্যসূত্ৰ |- |২০২২ |লেটচ ১এক্সবেট | |[[মিমি চক্ৰৱৰ্তী]] |১এক্সবেট |<ref>{{Citation |title=Let's 1XBat featuring Mimi Chakraborty and Ankush Hazra |url=https://www.youtube.com/watch?v=JwbmXbFtgfU |language=en |access-date=15 October 2022}}</ref> |} == বঁটা আৰু মনোনয়ন == {| class="wikitable sortable" |- style="background:#cfc; text-align:center; " | '''বছৰ''' | '''পুৰস্কাৰ''' | '''বিভাগ''' | '''চলচ্চিত্ৰ''' | '''ফলাফল''' |- |২০১৭ |আই বি এফ এ বঁটা |শ্ৰেষ্ঠ জোড়ী (অংকুশ আৰু নুছৰত জাহান) |''হৰিপদ বেণ্ডৱালা'' |{{Won}} |- |২০২০ | ফিল্মছ এণ্ড ফ্ৰেমছ ডিজিটেল ফিল্ম এৱাৰ্ডছ |শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা (কমিক ৰ'ল) |''বিবাহ অভিযান'' |{{Won}} |- |২০২৩ |''মহানায়ক সন্মান''<ref>{{Cite news |title=মুখ্যমন্ত্ৰীয়ে ‘মহানায়ক’ সন্মান প্ৰদান কৰে কোয়েল, শুভশ্ৰী, শ্ৰাবন্তী, শিল্পী সকলক বঁটা প্ৰদান কৰে |url=https://bengali.abplive.com/entertainment/mahanayak-award-koel-mallick-subhasree-chakraborty-ankush-hazra-got-mahanayak-award-from-mamata-banerjee-know-in-details-995693 |access-date=24 July 2023 |work=ABP News |date=24 July 2023 |language=bn}}</ref><ref>{{Cite news |last=Samaddar |first=Tulika |date=25 July 2023 |title=অংকুশ আচলতে ‘মহান’ সন্মানৰ ‘যোগ্য’ নেকি? বঁটা লাভ কৰাৰ পিছত তেওঁ নিজেই উত্তৰ দিলে |url=https://bangla.hindustantimes.com/entertainment/ankush-hazra-shares-heart-felt-note-after-receiving-mahanayak-samman-from-mamata-banerjee-31690246581384.html |work=Hindustan Times |access-date=25 July 2023 |language=bn |archivedate=25 July 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230725013258/https://bangla.hindustantimes.com/entertainment/ankush-hazra-shares-heart-felt-note-after-receiving-mahanayak-samman-from-mamata-banerjee-31690246581384.html |deadurl=yes }}</ref> |{{n/a}} |{{n/a}} |{{won}} |} == তথ্য উৎস == {{ৰেফলিষ্ট}} == বাহ্যিক সংযোগ == * {{IMDb name|4232416}} {{authority control}} {{DEFAULTSORT:অংকুশ হাজৰা}} [[শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:বঙালী চলচ্চিত্ৰৰ অভিনেতা]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় অভিনেতা]] [[শ্ৰেণী:চলচ্চিত্ৰ প্ৰযোজক]] [[শ্ৰেণী:পশ্চিমবঙ্গৰ ব্যক্তি]] 2ettx5id9juzcqvmqoe20df962fdiju 0 104815 603088 496900 2026-04-26T20:50:46Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 603088 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=অনস্বৰা ৰাজন|image=Anaswara Rajan.png|caption=অনস্বৰা ৰাজন|birth_date={{Birth date and age|2002|9|8|df=y}}|birth_place=কাৰিভেল্লুৰ, [[কেৰেলা]], ভাৰত|nationality=[[ভাৰত|ভাৰতীয়]]|parents=ৰাজন পায়্যাদক্কথ (পিতৃ)<br />ঊষা ৰাজন (মাতৃ)|occupation=অভিনেত্ৰী|years_active=২০১৭{{endash}}বৰ্তমান}}'''অনস্বৰা ৰাজন''' এগৰাকী ভাৰতীয় অভিনেত্ৰী। তাই মূলতঃ [[মালয়ালম ভাষা|মালয়ালম]] ছবিত অভিনয় কৰে৷ ২০১৭ চনত মুক্তিপ্ৰাপ্ত ''উদাহৰণম সুজাতা'' তাইৰ প্ৰথমখন ছবি আছিল।<ref name="timesofindia.indiatimes.com">{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/anaswara-rajan-i-havent-enjoyed-any-movie-set-like-thanneermathan-dinangal/articleshow/70304583.cms|title=Anaswara Rajan: I haven't enjoyed any movie set like 'Thanneermathan Dinangal'|website=The Times of India|date=20 July 2019}}</ref> ব্যৱসায়িকভাৱে সফল মালয়ালম ছবি ''উদাহৰণম সুজাতা'' (২০১৭), ''থান্নীৰ মথান দিনাংগল'' (২০১৯), ''আধ্যাৰাত্ৰি'' (২০১৯), ''ছুপাৰ শৰণ্যা'' (২০২২), ''মাইক'' (২০২২), ''প্ৰাণয়া বিলাসম'' (২০২৩), ''নেৰু'' (২০২৩) আৰু ''আব্ৰাহাম অ'জ্লাৰ'' (২০২৪)ৰ জৰিয়তে অনস্বৰাই জনপ্ৰিয়তা লাভ কৰে। == প্ৰাৰম্ভিক জীৱন == ২০০২ চনৰ ৮ ছেপ্টেম্বৰত [[কেৰেলা]]ৰ কন্নুৰ জিলাৰ কাৰিভেল্লুৰ চহৰৰ এক মধ্যবিত্ত পৰিয়ালত অনস্বৰা ৰাজনে জন্মগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{cite web |date=8 September 2020 |title=Anaswara Rajan turns 18 |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/anaswara-rajan-turns-18/articleshow/77999097.cms |work=The Times of India}}</ref> তাইৰ পিতৃৰ নাম ৰাজন পায়্যাদক্কথ আৰু মাতৃৰ নাম ঊষা ৰাজন।<ref>{{cite web|url=https://malayalam.samayam.com/malayalam-cinema/celebrity-news/finally-legal-to-do-all-the-things-ive-been-doing-since-i-was-15-says-anaswara-rajan-on-her-18th-birthday/articleshow/77997556.cms?story=2|title=ഇനി എല്ലാ കാര്യങ്ങളും നിയമപരമായി ചെയ്യാം! മധുര പതിനെട്ടിന്‍റെ സന്തോഷം പങ്കുവെച്ച് അനശ്വര|work=Samayam|language=ml|publisher=The Times of India|date=8 September 2020|access-date=19 August 2022}}</ref> পায়নুৰৰ ছেইণ্ট মেৰীছ গাৰ্লছ হাইস্কুলত শিক্ষা গ্ৰহণ কৰে।<ref>{{cite news |title=Dreaming of a chance to act with Dulquer, says Anaswara |url=https://englisharchives.mathrubhumi.com/movies-music/interview/udaharanam-sujatha-child-actress-1.2354350 |work=English Archives |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Daily |first=Keralakaumudi |title='It was my sister's gift, even my parents got terrified'; Anaswara Rajan on dealing with vicious cyber attacks |url=https://keralakaumudi.com/en/news/news.php?id=1262591&u=it-was-my-sisters-gift-even-my-parents-got-terrified-anaswara-rajan-on-dealing-with-vicious-cyber-attacks-1262591 |access-date=2024-03-13 |website=Keralakaumudi Daily |language=en}}</ref> == অভিনয় জীৱন == মঞ্জু ৱাৰিয়ৰ অভিনীত ''উদাহৰণম সুজাতা'' (২০১৭) ছবিত সুজাথাৰ বিদ্ৰোহী কন্যা, আথিৰাৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰি অনস্বৰাই চলচ্চিত্ৰ জগতত আত্মপ্ৰকাশ কৰে। ''থান্নীৰ মথান দিনাংগল'' (২০১৯) ছবিখনত অনস্বৰাই প্ৰথমবাৰৰ বাবে মুখ্য চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল।<ref name="timesofindia.indiatimes.com"/> প্ৰেম, ভুল বুজাবুজি আৰু ডাঙৰ হোৱাৰ সংগ্ৰামৰ হৃদয়স্পৰ্শী কাহিনীৰে, হাইস্কুল এখনৰ পটভূমিত নিৰ্মিত হৈছিল ছবিখন। ছবিখন শ্লিপাৰ হিট হৈ পৰিল, পৰৱৰ্তী সময়ত অনস্বৰাই এই উদ্যোগত খ্যাতি অৰ্জন কৰে।<ref>{{Cite web |title=Glimpses 2019: From 'Lucifer' to 'Virus', 5 finest Malayalam movies of the year |url=https://www.theweek.in/news/entertainment/2019/12/19/malayalam-cinema-in-2019-from-lucifer-to-virus-5-finest-movies-of-the-year.html |access-date=2023-08-20 |website=The Week |language=en}}</ref> ''আধ্যাৰাত্ৰি'' (২০১৯) ছবিখনত কন্যা আৰু মাতৃ হিচাপে দ্বৈত ভূমিকা পালন কৰিছিল। বক্স অফিচত শক্তিশালী প্ৰদৰ্শন লাভ কৰা ''[[ছুপাৰ শৰণ্যা]]'' (২০২২) ছবিখনত মুখ্য চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল।<ref>{{Cite web |title=Change in movie goers' taste confuses all in Malayalam film industry |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2022/jul/18/change-in-movie-goers-taste-confuses-all-in-malayalam-film-industry-2477646.html |access-date=2023-08-20 |website=The New Indian Express}}</ref> [[তৃষা (অভিনেত্ৰী)|তৃষা]] অভিনীত ছবি ''ৰাংগী'' (২০২২)ৰ জৰিয়তে অনস্বৰাই তামিল ছবিজগতত প্ৰৱেশ কৰে।<ref>{{cite web |url=https://www.indiaabroad.com/anaswara-rajan-to-make-tamil-debut-with-raangi/article_1738bb6a-17e0-5620-bc26-09630c105133.html |title=Anaswara Rajan to Make Tamil Debut With 'Raangi' |website=India Abroad |access-date=11 February 2020 |archive-date=12 October 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201012001413/https://www.indiaabroad.com/anaswara-rajan-to-make-tamil-debut-with-raangi/article_1738bb6a-17e0-5620-bc26-09630c105133.html |url-status=dead |archivedate=12 October 2020 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20201012001413/https://www.indiaabroad.com/anaswara-rajan-to-make-tamil-debut-with-raangi/article_1738bb6a-17e0-5620-bc26-09630c105133.html |deadurl=yes }}</ref> ২০২৩ চনত তামিল ছবি ''ঠাগছ''ত হৃধু হাৰুণৰ সৈতে অভিনয় কৰিছিল। এণ্টনি ভাৰ্গেজে অভিনীত মালয়ালম ছবি ''স্বতন্ত্ৰ্যম অৰ্ধৰাথ্ৰিয়ল''ৰ আনুষ্ঠানিক পুনৰ্নিৰ্মাণ আছিল। ''ইয়াৰিয়ান ২'' (২০২৩) ছবিৰে হিন্দীত অভিষেক ঘটায়। একে বছৰতে জীথু জোচেফৰ দ্বাৰা পৰিচালিত মোহনলালে অন্ধ ভাস্কৰ্য শিল্পী হিচাপে অভিনয় কৰা ''নেৰু'' ছবিত অভিনয় কৰে। ছবিখনত তেওঁৰ অভিনয়ক বহুত প্ৰশংসা কৰা হৈছিল আৰু কেৰিয়াৰৰ শ্ৰেষ্ঠ ছবি বুলি গণ্য কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite news |date=2023-12-21 |title=Netizens are all praise for Anaswara Rajan’s performance in ‘Neru’! |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/netizens-are-all-praise-for-anaswara-rajans-performance-in-neru/articleshow/106187788.cms?from=mdr |access-date=2024-03-04 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> == চলচ্চিত্ৰপঞ্জী == === চলচ্চিত্ৰ === {{Pending films key}} *''সকলোবোৰ চলচ্চিত্ৰ [[মালয়ালম ভাষা|মালয়ালম ভাষাতেই]] আছে, অন্যথা ভাষাটো উল্লেখ কৰা হৈছে।'' {| class="wikitable sortable" |- ! বছৰ !! শিৰোনাম !! ভূমিকা !! class="unsortable" | টোকা !! class="unsortable" | তথ্যসূত্ৰ |- | ২০১৭ || ''উদাহৰণম সুজাতা'' || আথিৰা কৃষ্ণন ||প্ৰথম ছবি||<ref>{{cite news |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/this-day-that-year-anaswara-rajan-on-three-years-of-udaharanam-sujatha/articleshow/78363813.cms |title=This Day That Year: Anaswara Rajan on three years of 'Udaharanam Sujatha' |date=28 September 2020 |access-date=14 December 2021 |work=The Times of India}}</ref> |- | rowspan=4 | ২০১৯ || ''এভিডে'' || শ্বাহানা || ||<ref>{{cite news |url=https://www.deccanchronicle.com/amp/entertainment/movie-reviews/050719/evidey-movie-review-strong-acting-saves-evidey.html |title=Evidey movie review: Strong acting saves Evidey |date=5 July 2019 |access-date=14 December 2021 |work=Deccan Chronicle}}</ref> |- | ''থান্নীৰ মথান দিনাংগল'' || কীৰ্তি || ||<ref>{{cite news |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/this-day-that-year-anaswara-rajan-shares-a-memory-as-the-song-jathikkathottam-clocks-one/articleshow/76940868.cms |title=This Day That Year: Anaswara Rajan shares a memory as the song Jathikkathottam clocks one |date=13 July 2020 |access-date=14 December 2021 |work=The Times of India}}</ref> |- | ''মাই চেন্টা'' || প্ৰাপ্তবয়স্ক ইছা এলিজাবেথ জেকব|| কেমিঅ’ ৰূপ || |- | ''আধ্যাৰাত্ৰি'' || আশ্বাথী ৰামচন্দ্ৰন আৰু শালিনী ৰামচন্দ্ৰন{{efn|name=দ্বৈত|অনস্বৰাই দ্বৈত চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছে}} || দ্বৈত চৰিত্ৰ ||<ref>{{cite news |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/aadya-rathri-aju-varghese-transforms-into-baahubali-anaswara-rajan-turns-devasena-for-njanennum-kinavu/articleshow/71295392.cms |title=Aadya Rathri: Aju Varghese transforms into Baahubali, Anaswara Rajan turns Devasena for 'Njanennum Kinavu' |date=25 September 2019 |access-date=14 December 2021 |work=The Times of India}}</ref> |- | ২০২০ || ''ভাংকু'' || ৰসিয়া || rowspan="2" | মুখ্য ভূমিকা||<ref>{{cite web |title=Anaswara Rajan's Vaanku teaser is in solidarity with JNU |url=https://english.manoramaonline.com/entertainment/entertainment-news/2020/01/08/anaswara-rajan-vaanku-teaser-jnu-solidarity.html |website=[[Malayala Manorama]]}}</ref> |- |rowspan=4 | ২০২২ || ''[[ছুপাৰ শৰণ্যা]]'' || শৰণ্যা বাসুদেৱন ||<ref>{{cite news |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/arjun-ashokan-and-anaswara-rajan-in-thaneer-mathan-teams-next/articleshow/77706220.cms |title=Arjun Ashokan and Anaswara Rajan in Thaneer Mathan team's next |work=The Times of India|date=23 August 2020 }}</ref> |- | ''আভিয়াল'' || আম্মুকুট্টি || ||<ref>{{cite news |title=Avial trailer - അനശ്വര രാജൻ ജോജുവിന്റെ മകളായി; 'അവിയൽ' ട്രെയ്‌ലർ പുറത്തിറങ്ങി |url=https://malayalam.news18.com/news/film/movies-trailer-of-avial-starring-joju-geroge-and-anaswara-rajan-mm-519309.html |access-date=14 March 2022 |publisher=[[News 18]] |date=11 March 2022 |archivedate=17 March 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220317094944/https://malayalam.news18.com/nodeapi/pageview_candidate |deadurl=yes }}</ref> |- | ''মাইক'' || মাইক ওৰফে ছাৰা থমাছ{{efn|দুটা বা তাতোকৈ অধিক নাম থকা এটা চৰিত্ৰত অনস্বৰাই অভিনয় কৰিছে|name=চৰিত্ৰ}}|| ||<ref>{{cite news |url=https://www.onmanorama.com/entertainment/entertainment-news/2021/12/08/john-abraham-first-look-malayalam-cinema-mike-ranjith-sajeev-anaswara-rajan.html |title=John Abraham launches first look of his debut Malayalam production 'Mike', introduces Ranjith Sajeev with Anaswara Rajan |date=8 December 2021 |access-date=14 December 2021 |work=Onmanorama}}</ref> |- | ''ৰাংগী'' || সুস্মিতা || rowspan="2" | [[তামিল ভাষা|তামিল]] চলচ্চিত্ৰ ||<ref>{{cite news |title=Trisha's Raangi to release directly on OTT? |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/trishas-raangi-to-release-directly-on-ott/articleshow/82192468.cms |work=The Times of India|date=22 April 2021 }}</ref> |- | rowspan=5 | ২০২৩ || ''ঠাগছ'' || কায়াল শিৱকুমাৰ|| |- | ''প্ৰাণয়া বিলাসম''|| ডেকা অনুশ্ৰী || ||<ref>{{Cite news |title='Pranaya Vilasam' release date: Anaswara Rajan starrer to hit the big screens on THIS date |work=The Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/pranaya-vilasam-release-date-anaswara-rajan-starrer-to-hit-the-big-screens-on-this-date/articleshow/97479159.cms |access-date=2023-04-11 |issn=0971-8257}}</ref> |- | ''পদ্মিনী'' || মনীষা || কেমিঅ’ ৰূপ || |- | ''ইয়াৰিয়ান ২'' || ইকৰুহ আৱস্থি || [[হিন্দী ভাষা|হিন্দী]] চলচ্চিত্ৰ ||<ref>{{cite news|url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/pearl-v-puri-priya-varrier-meezaan-jafri-others-roped-yaariyan-2-release-summer-2023/|title=Divya Khosla Kumar, Pearl V Puri, and Meezaan Jafri roped for Yaariyan 2; film to release in Summer 2023|work=Bollywood Hungama|date=12 October 2022|access-date=16 October 2022}}</ref><ref>{{Cite web |date=2022-08-20 |title=Meezan Jafri steps into Dulquer Salmaan's shoes for Bangalore Days' Hindi remake, Yaariyan 2 |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/meezan-jafri-steps-into-dulquer-salmaan-s-shoes-for-bangalore-days-hindi-remake-yaariyan-2-101660988985537.html |access-date=2023-03-30 |website=Hindustan Times |language=en}}</ref> |- | ''নেৰু'' || ছাৰা মহম্মদ|| ||<ref>{{Cite web |title=Filming of Mohanlal's Neru wraps up |url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2023/oct/05/filming-of-mohanlals-neru-wraps-up-48335.html |access-date=2023-11-26 |website=The New Indian Express |language=en}}</ref> |- | rowspan=3 | ২০২৪ || ''আব্ৰাহাম অ'জ্লাৰ'' || সুজা জয়দেৱ || ||<ref>{{Cite news |title=Malayalam Actor Jayaram-starrer Medical Crime-drama Abraham Ozler Goes On Floors |work=News18 |url=https://www.news18.com/movies/malayalam-actor-jayaram-starrer-medical-crime-drama-abraham-ozler-goes-on-floors-7885651.html}}</ref> |- | {{Pending film|[[মালয়ালী ফ্ৰম ইণ্ডিয়া]]}} || কৃষ্ণা || ||<ref>{{Cite news |last=Bureau |first=The Hindu |date=2023-12-25 |title=Nivin Pauly’s film with Dijo Jose Antony titled ‘Malayalee From India’ |language=en-IN |work=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/nivin-paulys-film-with-dijo-jose-antony-titled-malayalee-from-india/article67673636.ece |access-date=2023-12-26 |issn=0971-751X}}</ref> |- | {{Pending film|গুৰুবায়ুৰ আম্বালনাদয়ী}} || অঞ্জলি || ||<ref> {{Cite news |last= |first= |date=2023-05-13 |title=‘Guruvayoor Ambalanadayil’, starring Prithviraj Sukumaran and Basil Joseph, goes on floors |url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/guruvayoor-ambalanadayil-starring-prithviraj-sukumaran-and-basil-joseph-goes-on-floors/article66846403.ece |access-date=2024-03-04 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref> |} === চুটি চলচ্চিত্ৰ === {| class="wikitable sortable" !বছৰ !শিৰোনাম !ভাষা !টোকা !তথ্যসূত্ৰ |- |২০১৫ |''গ্ল'ব'' |মালয়ালম |আজিলৈকে প্ৰথম আৰু একমাত্ৰ চুটি ছবি |<ref>{{Citation |title=GLOBE Malayalam Short Film with English Subtitles {{!}} HD {{!}} 2017 {{!}} Anaswara Rajan Short Film |url=https://www.youtube.com/watch?v=Ma4TycMtAFY |language=en |access-date=26 June 2021}}</ref> |- |} == টোকা == {{notelist}} == তথ্য উৎস == {{ৰেফলিষ্ট}} == বাহ্যিক সংযোগ == * {{IMDb name|9503553}} * {{instagram|anaswara.rajan}} {{কৰ্তৃপক্ষ নিয়ন্ত্ৰণ}} {{DEFAULTSORT:অনস্বৰা ৰাজন}} [[শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:কেৰালাৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:কেৰালাৰ অভিনেত্ৰী]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় অভিনেত্ৰী]] [[শ্ৰেণী:তামিল চলচ্চিত্ৰৰ অভিনেত্ৰী]] [[শ্ৰেণী:মালয়ালম চলচ্চিত্ৰৰ অভিনেত্ৰী]] 5pbtajm65ykchwl3qa2emo6udqbnzmv 603089 603088 2026-04-26T20:50:48Z KiranBOT 45247 AMP-Tracking URLs ৰ পৰা আঁতৰোৱা হৈছে ([[:m:User:KiranBOT/AMP|বিশদ]]) ([[User talk:Usernamekiran|ভুল প'ৰিবেশ]]) v2.2.9s 603089 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=অনস্বৰা ৰাজন|image=Anaswara Rajan.png|caption=অনস্বৰা ৰাজন|birth_date={{Birth date and age|2002|9|8|df=y}}|birth_place=কাৰিভেল্লুৰ, [[কেৰেলা]], ভাৰত|nationality=[[ভাৰত|ভাৰতীয়]]|parents=ৰাজন পায়্যাদক্কথ (পিতৃ)<br />ঊষা ৰাজন (মাতৃ)|occupation=অভিনেত্ৰী|years_active=২০১৭{{endash}}বৰ্তমান}}'''অনস্বৰা ৰাজন''' এগৰাকী ভাৰতীয় অভিনেত্ৰী। তাই মূলতঃ [[মালয়ালম ভাষা|মালয়ালম]] ছবিত অভিনয় কৰে৷ ২০১৭ চনত মুক্তিপ্ৰাপ্ত ''উদাহৰণম সুজাতা'' তাইৰ প্ৰথমখন ছবি আছিল।<ref name="timesofindia.indiatimes.com">{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/anaswara-rajan-i-havent-enjoyed-any-movie-set-like-thanneermathan-dinangal/articleshow/70304583.cms|title=Anaswara Rajan: I haven't enjoyed any movie set like 'Thanneermathan Dinangal'|website=The Times of India|date=20 July 2019}}</ref> ব্যৱসায়িকভাৱে সফল মালয়ালম ছবি ''উদাহৰণম সুজাতা'' (২০১৭), ''থান্নীৰ মথান দিনাংগল'' (২০১৯), ''আধ্যাৰাত্ৰি'' (২০১৯), ''ছুপাৰ শৰণ্যা'' (২০২২), ''মাইক'' (২০২২), ''প্ৰাণয়া বিলাসম'' (২০২৩), ''নেৰু'' (২০২৩) আৰু ''আব্ৰাহাম অ'জ্লাৰ'' (২০২৪)ৰ জৰিয়তে অনস্বৰাই জনপ্ৰিয়তা লাভ কৰে। == প্ৰাৰম্ভিক জীৱন == ২০০২ চনৰ ৮ ছেপ্টেম্বৰত [[কেৰেলা]]ৰ কন্নুৰ জিলাৰ কাৰিভেল্লুৰ চহৰৰ এক মধ্যবিত্ত পৰিয়ালত অনস্বৰা ৰাজনে জন্মগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{cite web |date=8 September 2020 |title=Anaswara Rajan turns 18 |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/anaswara-rajan-turns-18/articleshow/77999097.cms |work=The Times of India}}</ref> তাইৰ পিতৃৰ নাম ৰাজন পায়্যাদক্কথ আৰু মাতৃৰ নাম ঊষা ৰাজন।<ref>{{cite web|url=https://malayalam.samayam.com/malayalam-cinema/celebrity-news/finally-legal-to-do-all-the-things-ive-been-doing-since-i-was-15-says-anaswara-rajan-on-her-18th-birthday/articleshow/77997556.cms?story=2|title=ഇനി എല്ലാ കാര്യങ്ങളും നിയമപരമായി ചെയ്യാം! മധുര പതിനെട്ടിന്‍റെ സന്തോഷം പങ്കുവെച്ച് അനശ്വര|work=Samayam|language=ml|publisher=The Times of India|date=8 September 2020|access-date=19 August 2022}}</ref> পায়নুৰৰ ছেইণ্ট মেৰীছ গাৰ্লছ হাইস্কুলত শিক্ষা গ্ৰহণ কৰে।<ref>{{cite news |title=Dreaming of a chance to act with Dulquer, says Anaswara |url=https://englisharchives.mathrubhumi.com/movies-music/interview/udaharanam-sujatha-child-actress-1.2354350 |work=English Archives |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Daily |first=Keralakaumudi |title='It was my sister's gift, even my parents got terrified'; Anaswara Rajan on dealing with vicious cyber attacks |url=https://keralakaumudi.com/en/news/news.php?id=1262591&u=it-was-my-sisters-gift-even-my-parents-got-terrified-anaswara-rajan-on-dealing-with-vicious-cyber-attacks-1262591 |access-date=2024-03-13 |website=Keralakaumudi Daily |language=en}}</ref> == অভিনয় জীৱন == মঞ্জু ৱাৰিয়ৰ অভিনীত ''উদাহৰণম সুজাতা'' (২০১৭) ছবিত সুজাথাৰ বিদ্ৰোহী কন্যা, আথিৰাৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰি অনস্বৰাই চলচ্চিত্ৰ জগতত আত্মপ্ৰকাশ কৰে। ''থান্নীৰ মথান দিনাংগল'' (২০১৯) ছবিখনত অনস্বৰাই প্ৰথমবাৰৰ বাবে মুখ্য চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল।<ref name="timesofindia.indiatimes.com"/> প্ৰেম, ভুল বুজাবুজি আৰু ডাঙৰ হোৱাৰ সংগ্ৰামৰ হৃদয়স্পৰ্শী কাহিনীৰে, হাইস্কুল এখনৰ পটভূমিত নিৰ্মিত হৈছিল ছবিখন। ছবিখন শ্লিপাৰ হিট হৈ পৰিল, পৰৱৰ্তী সময়ত অনস্বৰাই এই উদ্যোগত খ্যাতি অৰ্জন কৰে।<ref>{{Cite web |title=Glimpses 2019: From 'Lucifer' to 'Virus', 5 finest Malayalam movies of the year |url=https://www.theweek.in/news/entertainment/2019/12/19/malayalam-cinema-in-2019-from-lucifer-to-virus-5-finest-movies-of-the-year.html |access-date=2023-08-20 |website=The Week |language=en}}</ref> ''আধ্যাৰাত্ৰি'' (২০১৯) ছবিখনত কন্যা আৰু মাতৃ হিচাপে দ্বৈত ভূমিকা পালন কৰিছিল। বক্স অফিচত শক্তিশালী প্ৰদৰ্শন লাভ কৰা ''[[ছুপাৰ শৰণ্যা]]'' (২০২২) ছবিখনত মুখ্য চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল।<ref>{{Cite web |title=Change in movie goers' taste confuses all in Malayalam film industry |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2022/jul/18/change-in-movie-goers-taste-confuses-all-in-malayalam-film-industry-2477646.html |access-date=2023-08-20 |website=The New Indian Express}}</ref> [[তৃষা (অভিনেত্ৰী)|তৃষা]] অভিনীত ছবি ''ৰাংগী'' (২০২২)ৰ জৰিয়তে অনস্বৰাই তামিল ছবিজগতত প্ৰৱেশ কৰে।<ref>{{cite web |url=https://www.indiaabroad.com/anaswara-rajan-to-make-tamil-debut-with-raangi/article_1738bb6a-17e0-5620-bc26-09630c105133.html |title=Anaswara Rajan to Make Tamil Debut With 'Raangi' |website=India Abroad |access-date=11 February 2020 |archive-date=12 October 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201012001413/https://www.indiaabroad.com/anaswara-rajan-to-make-tamil-debut-with-raangi/article_1738bb6a-17e0-5620-bc26-09630c105133.html |url-status=dead |archivedate=12 October 2020 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20201012001413/https://www.indiaabroad.com/anaswara-rajan-to-make-tamil-debut-with-raangi/article_1738bb6a-17e0-5620-bc26-09630c105133.html |deadurl=yes }}</ref> ২০২৩ চনত তামিল ছবি ''ঠাগছ''ত হৃধু হাৰুণৰ সৈতে অভিনয় কৰিছিল। এণ্টনি ভাৰ্গেজে অভিনীত মালয়ালম ছবি ''স্বতন্ত্ৰ্যম অৰ্ধৰাথ্ৰিয়ল''ৰ আনুষ্ঠানিক পুনৰ্নিৰ্মাণ আছিল। ''ইয়াৰিয়ান ২'' (২০২৩) ছবিৰে হিন্দীত অভিষেক ঘটায়। একে বছৰতে জীথু জোচেফৰ দ্বাৰা পৰিচালিত মোহনলালে অন্ধ ভাস্কৰ্য শিল্পী হিচাপে অভিনয় কৰা ''নেৰু'' ছবিত অভিনয় কৰে। ছবিখনত তেওঁৰ অভিনয়ক বহুত প্ৰশংসা কৰা হৈছিল আৰু কেৰিয়াৰৰ শ্ৰেষ্ঠ ছবি বুলি গণ্য কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite news |date=2023-12-21 |title=Netizens are all praise for Anaswara Rajan’s performance in ‘Neru’! |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/netizens-are-all-praise-for-anaswara-rajans-performance-in-neru/articleshow/106187788.cms?from=mdr |access-date=2024-03-04 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> == চলচ্চিত্ৰপঞ্জী == === চলচ্চিত্ৰ === {{Pending films key}} *''সকলোবোৰ চলচ্চিত্ৰ [[মালয়ালম ভাষা|মালয়ালম ভাষাতেই]] আছে, অন্যথা ভাষাটো উল্লেখ কৰা হৈছে।'' {| class="wikitable sortable" |- ! বছৰ !! শিৰোনাম !! ভূমিকা !! class="unsortable" | টোকা !! class="unsortable" | তথ্যসূত্ৰ |- | ২০১৭ || ''উদাহৰণম সুজাতা'' || আথিৰা কৃষ্ণন ||প্ৰথম ছবি||<ref>{{cite news |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/this-day-that-year-anaswara-rajan-on-three-years-of-udaharanam-sujatha/articleshow/78363813.cms |title=This Day That Year: Anaswara Rajan on three years of 'Udaharanam Sujatha' |date=28 September 2020 |access-date=14 December 2021 |work=The Times of India}}</ref> |- | rowspan=4 | ২০১৯ || ''এভিডে'' || শ্বাহানা || ||<ref>{{cite news |url=https://www.deccanchronicle.com/entertainment/movie-reviews/050719/evidey-movie-review-strong-acting-saves-evidey.html |title=Evidey movie review: Strong acting saves Evidey |date=5 July 2019 |access-date=14 December 2021 |work=Deccan Chronicle}}</ref> |- | ''থান্নীৰ মথান দিনাংগল'' || কীৰ্তি || ||<ref>{{cite news |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/this-day-that-year-anaswara-rajan-shares-a-memory-as-the-song-jathikkathottam-clocks-one/articleshow/76940868.cms |title=This Day That Year: Anaswara Rajan shares a memory as the song Jathikkathottam clocks one |date=13 July 2020 |access-date=14 December 2021 |work=The Times of India}}</ref> |- | ''মাই চেন্টা'' || প্ৰাপ্তবয়স্ক ইছা এলিজাবেথ জেকব|| কেমিঅ’ ৰূপ || |- | ''আধ্যাৰাত্ৰি'' || আশ্বাথী ৰামচন্দ্ৰন আৰু শালিনী ৰামচন্দ্ৰন{{efn|name=দ্বৈত|অনস্বৰাই দ্বৈত চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছে}} || দ্বৈত চৰিত্ৰ ||<ref>{{cite news |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/aadya-rathri-aju-varghese-transforms-into-baahubali-anaswara-rajan-turns-devasena-for-njanennum-kinavu/articleshow/71295392.cms |title=Aadya Rathri: Aju Varghese transforms into Baahubali, Anaswara Rajan turns Devasena for 'Njanennum Kinavu' |date=25 September 2019 |access-date=14 December 2021 |work=The Times of India}}</ref> |- | ২০২০ || ''ভাংকু'' || ৰসিয়া || rowspan="2" | মুখ্য ভূমিকা||<ref>{{cite web |title=Anaswara Rajan's Vaanku teaser is in solidarity with JNU |url=https://english.manoramaonline.com/entertainment/entertainment-news/2020/01/08/anaswara-rajan-vaanku-teaser-jnu-solidarity.html |website=[[Malayala Manorama]]}}</ref> |- |rowspan=4 | ২০২২ || ''[[ছুপাৰ শৰণ্যা]]'' || শৰণ্যা বাসুদেৱন ||<ref>{{cite news |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/arjun-ashokan-and-anaswara-rajan-in-thaneer-mathan-teams-next/articleshow/77706220.cms |title=Arjun Ashokan and Anaswara Rajan in Thaneer Mathan team's next |work=The Times of India|date=23 August 2020 }}</ref> |- | ''আভিয়াল'' || আম্মুকুট্টি || ||<ref>{{cite news |title=Avial trailer - അനശ്വര രാജൻ ജോജുവിന്റെ മകളായി; 'അവിയൽ' ട്രെയ്‌ലർ പുറത്തിറങ്ങി |url=https://malayalam.news18.com/news/film/movies-trailer-of-avial-starring-joju-geroge-and-anaswara-rajan-mm-519309.html |access-date=14 March 2022 |publisher=[[News 18]] |date=11 March 2022 |archivedate=17 March 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220317094944/https://malayalam.news18.com/nodeapi/pageview_candidate |deadurl=yes }}</ref> |- | ''মাইক'' || মাইক ওৰফে ছাৰা থমাছ{{efn|দুটা বা তাতোকৈ অধিক নাম থকা এটা চৰিত্ৰত অনস্বৰাই অভিনয় কৰিছে|name=চৰিত্ৰ}}|| ||<ref>{{cite news |url=https://www.onmanorama.com/entertainment/entertainment-news/2021/12/08/john-abraham-first-look-malayalam-cinema-mike-ranjith-sajeev-anaswara-rajan.html |title=John Abraham launches first look of his debut Malayalam production 'Mike', introduces Ranjith Sajeev with Anaswara Rajan |date=8 December 2021 |access-date=14 December 2021 |work=Onmanorama}}</ref> |- | ''ৰাংগী'' || সুস্মিতা || rowspan="2" | [[তামিল ভাষা|তামিল]] চলচ্চিত্ৰ ||<ref>{{cite news |title=Trisha's Raangi to release directly on OTT? |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/trishas-raangi-to-release-directly-on-ott/articleshow/82192468.cms |work=The Times of India|date=22 April 2021 }}</ref> |- | rowspan=5 | ২০২৩ || ''ঠাগছ'' || কায়াল শিৱকুমাৰ|| |- | ''প্ৰাণয়া বিলাসম''|| ডেকা অনুশ্ৰী || ||<ref>{{Cite news |title='Pranaya Vilasam' release date: Anaswara Rajan starrer to hit the big screens on THIS date |work=The Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/pranaya-vilasam-release-date-anaswara-rajan-starrer-to-hit-the-big-screens-on-this-date/articleshow/97479159.cms |access-date=2023-04-11 |issn=0971-8257}}</ref> |- | ''পদ্মিনী'' || মনীষা || কেমিঅ’ ৰূপ || |- | ''ইয়াৰিয়ান ২'' || ইকৰুহ আৱস্থি || [[হিন্দী ভাষা|হিন্দী]] চলচ্চিত্ৰ ||<ref>{{cite news|url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/pearl-v-puri-priya-varrier-meezaan-jafri-others-roped-yaariyan-2-release-summer-2023/|title=Divya Khosla Kumar, Pearl V Puri, and Meezaan Jafri roped for Yaariyan 2; film to release in Summer 2023|work=Bollywood Hungama|date=12 October 2022|access-date=16 October 2022}}</ref><ref>{{Cite web |date=2022-08-20 |title=Meezan Jafri steps into Dulquer Salmaan's shoes for Bangalore Days' Hindi remake, Yaariyan 2 |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/meezan-jafri-steps-into-dulquer-salmaan-s-shoes-for-bangalore-days-hindi-remake-yaariyan-2-101660988985537.html |access-date=2023-03-30 |website=Hindustan Times |language=en}}</ref> |- | ''নেৰু'' || ছাৰা মহম্মদ|| ||<ref>{{Cite web |title=Filming of Mohanlal's Neru wraps up |url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2023/oct/05/filming-of-mohanlals-neru-wraps-up-48335.html |access-date=2023-11-26 |website=The New Indian Express |language=en}}</ref> |- | rowspan=3 | ২০২৪ || ''আব্ৰাহাম অ'জ্লাৰ'' || সুজা জয়দেৱ || ||<ref>{{Cite news |title=Malayalam Actor Jayaram-starrer Medical Crime-drama Abraham Ozler Goes On Floors |work=News18 |url=https://www.news18.com/movies/malayalam-actor-jayaram-starrer-medical-crime-drama-abraham-ozler-goes-on-floors-7885651.html}}</ref> |- | {{Pending film|[[মালয়ালী ফ্ৰম ইণ্ডিয়া]]}} || কৃষ্ণা || ||<ref>{{Cite news |last=Bureau |first=The Hindu |date=2023-12-25 |title=Nivin Pauly’s film with Dijo Jose Antony titled ‘Malayalee From India’ |language=en-IN |work=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/nivin-paulys-film-with-dijo-jose-antony-titled-malayalee-from-india/article67673636.ece |access-date=2023-12-26 |issn=0971-751X}}</ref> |- | {{Pending film|গুৰুবায়ুৰ আম্বালনাদয়ী}} || অঞ্জলি || ||<ref> {{Cite news |last= |first= |date=2023-05-13 |title=‘Guruvayoor Ambalanadayil’, starring Prithviraj Sukumaran and Basil Joseph, goes on floors |url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/guruvayoor-ambalanadayil-starring-prithviraj-sukumaran-and-basil-joseph-goes-on-floors/article66846403.ece |access-date=2024-03-04 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref> |} === চুটি চলচ্চিত্ৰ === {| class="wikitable sortable" !বছৰ !শিৰোনাম !ভাষা !টোকা !তথ্যসূত্ৰ |- |২০১৫ |''গ্ল'ব'' |মালয়ালম |আজিলৈকে প্ৰথম আৰু একমাত্ৰ চুটি ছবি |<ref>{{Citation |title=GLOBE Malayalam Short Film with English Subtitles {{!}} HD {{!}} 2017 {{!}} Anaswara Rajan Short Film |url=https://www.youtube.com/watch?v=Ma4TycMtAFY |language=en |access-date=26 June 2021}}</ref> |- |} == টোকা == {{notelist}} == তথ্য উৎস == {{ৰেফলিষ্ট}} == বাহ্যিক সংযোগ == * {{IMDb name|9503553}} * {{instagram|anaswara.rajan}} {{কৰ্তৃপক্ষ নিয়ন্ত্ৰণ}} {{DEFAULTSORT:অনস্বৰা ৰাজন}} [[শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:কেৰালাৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:কেৰালাৰ অভিনেত্ৰী]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় অভিনেত্ৰী]] [[শ্ৰেণী:তামিল চলচ্চিত্ৰৰ অভিনেত্ৰী]] [[শ্ৰেণী:মালয়ালম চলচ্চিত্ৰৰ অভিনেত্ৰী]] r1t5me1dfcl1ix5fd0nf9kigm4uolhv 0 107103 603234 539543 2026-04-27T10:43:52Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 0 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 603234 wikitext text/x-wiki {{Infobox legislation | image = Emblem of India.svg | image_size = 100 | enacted_by = ভাৰতৰ সংসদ | date_enacted = ৩০ ডিচেম্বৰ ১৯৭১ | status = বলবৎ হৈ আছে |long_title=মণিপুৰ আৰু ত্ৰিপুৰা ৰাজ্য প্ৰতিষ্ঠাৰ ব্যৱস্থা আৰু বৰ্তমানৰ অসম ৰাজ্যৰ পুনৰ্গঠন কৰি মেঘালয় ৰাজ্য আৰু কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চল মিজোৰাম আৰু অৰুণাচল প্ৰদেশৰ গঠন আৰু ইয়াৰ সৈতে সম্পৰ্কিত বিষয়বোৰৰ বাবে প্ৰণয়ন কৰা এখন আইন। |short_title= উত্তৰ-পূব অঞ্চল (পুনৰ্গঠন) আইন, ১৯৭১ |citation=<ref name="lii-nearAct1971">{{cite web |url=http://www.liiofindia.org/cgi-bin/disp.pl/in/legis/cen/num_act/naa1971356/naa1971356.html |title=North-Eastern Areas (Reorganisation) Act, 1971 |website=www.liiofindia.org |date=30 December 1971 |access-date=24 December 2020 }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> }} [[File:SevenSisterStatesNew.png|thumb|আইনখন গৃহীত হোৱাৰ পাছত উত্তৰ পূৰ্বাঞ্চলৰ মানচিত্ৰ]] '''উত্তৰ-পূব অঞ্চল (পুনৰ্গঠন) আইন, ১৯৭১''' ({{lang-en|North-Eastern Areas (Reorganisation) Act, 1971}}) ভাৰতৰ উত্তৰ-পূব অঞ্চলৰ সীমাক ৰাজ্য আৰু কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চলত বিভাজিত কৰাৰ এক বৃহৎ সংস্কাৰ আছিল। ==পৰিৱৰ্তনৰ প্ৰভাৱ== * [[মণিপুৰ]] আৰু [[ত্ৰিপুৰা]] ৰাজ্যৰ প্ৰতিষ্ঠা। পূ্ৰ্বে সেইবোৰ কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চল আছিল। * [[মেঘালয়]] ৰাজ্যৰ প্ৰতিষ্ঠা। পূৰ্বে ই অসমৰ স্বায়ত্তশাসিত অংশ আছিল। * কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চল- [[মিজোৰাম]] আৰু [[অৰুণাচল প্ৰদেশ]]ৰ গঠন। * উপৰোক্ত পৰিৱৰ্তনৰ ফলত অসম ৰাজ্যৰ ক্ষেত্ৰফল হ্ৰাস। * নতুনকৈ সৃষ্টি হোৱা ভূখণ্ডৰ বাবে [[লোকসভা]] আৰু [[ৰাজ্যসভা]]ৰ আসন আবণ্টন। * নতুনকৈ সৃষ্টি হোৱা ভূখণ্ডৰ বাবে বিধানসভাৰ আসন আবণ্টন। * ১৯৭১ চনৰ মূল আইনখনত অসম, নাগালেণ্ড, মেঘালয়, মণিপুৰ আৰু ত্ৰিপুৰাৰ বাবে উমৈহতীয়া উচ্চ ন্যায়ালয়ৰ ব্যৱস্থা থকাৰ বিপৰীতে ২০১২ চনৰ সংশোধনীৰ ফলত ২০১৩ চনৰ মাৰ্চ মাহত মেঘালয়, মণিপুৰ আৰু ত্ৰিপুৰাৰ বাবে পৃথক উচ্চ ন্যায়ালয়ৰ সৃষ্টি কৰা হয়। * বাকী পৰিৱৰ্তিত ভূখণ্ডৰ বাবে নতুন, উমৈহতীয়া উচ্চ ন্যায়ালয়ৰ সৃষ্টি। ==কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চলক ৰাজ্যৰ মৰ্যদা প্ৰদান== *১৯৮৬ চনত [[মিজোৰাম শান্তি চুক্তি]]ৰ পিছত ১৯৮৭ চনত [[মিজোৰাম]]ক ৰাজ্য হিচাপে স্বীকৃতি দিয়া হয়।<ref name="hazarika">{{cite news |last1=Hazarika |first1=S. |title='There is Peace in Mizoram Because of Its Brutal Past' |url=https://thewire.in/uncategorised/there-is-peace-in-mizoram-because-of-the-brutal-past-people-have-suffered |access-date=24 December 2020 |work=The Wire |date=30 September 2016 |archive-date=29 July 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210729135750/https://thewire.in/uncategorised/there-is-peace-in-mizoram-because-of-the-brutal-past-people-have-suffered |url-status=live }}</ref> * [[অৰুণাচল প্ৰদেশ]]ক অৰুণাচল প্ৰদেশ আইন, ১৯৮৬ৰ দ্বাৰা সম্পূৰ্ণভাৱে ৰাজ্যৰ মৰ্যদা প্ৰদান কৰা হয়।<ref name="lii">{{cite web |url=http://www.liiofindia.org/in/legis/cen/num_act/soapa1986234/ |title=State of Arunachal Pradesh Act, 1986 |website=liiofindia.org |date=24 December 1986 |access-date=24 December 2020 |archive-date=29 July 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210729125742/http://www.liiofindia.org/in/legis/cen/num_act/soapa1986234/ |url-status=live |archivedate=29 July 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210729125742/http://www.liiofindia.org/in/legis/cen/num_act/soapa1986234/ |deadurl=yes }}</ref> ==লগতে চাওক== *[[ৰাজ্য পুনৰ্গঠন আইন, ১৯৫৬]] == তথ্যউৎস == {{reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== *[http://www.liiofindia.org/cgi-bin/disp.pl/in/legis/cen/num_act/naa1971356/naa1971356.html আইনখনৰ মূল পাঠ]{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ আইন]] bt8kcxfye62ciqtmgzf1qjwjemzrtt7 0 107348 603083 465124 2026-04-26T20:10:03Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 603083 wikitext text/x-wiki {{Infobox sportsperson | name = অজিত সিং যাদৱ | image =Ajeet Singh Yadav in January 2025.jpg | caption = | birth_date = {{Birth date and age|1993|09|5|df=y}} | birth_place = ইটাৱাহ, [[উত্তৰ প্ৰদেশ]], ভাৰত | height = {{height|ft=5|in=11}} | weight = | country = {{IND}} | sport = এথলেটিক্স | event = জেভেলিন থ্ৰো | disability_class =এফ৪৬ | medaltemplates = {{MedalSport|পুৰুষৰ পেৰা-এথলেটিক্স [[File:Athletics pictogram (Paralympics).svg|25px]] }} {{MedalCountry|{{IND}}}} {{MedalCompetition|পেৰালিম্পিক}} {{MedalSilver|২০২৪ পেৰিছ|জেভেলিন থ্ৰো এফ৪৬}} {{MedalCompetition|এছিয়ান পেৰা গেমছ}} {{MedalBronze|২০২২ হাংঝৌ|জেভেলিন থ্ৰো এফ৪৬}} {{MedalCompetition|বিশ্ব পেৰা চেম্পিয়নশ্বিপ}} {{MedalGold|২০২৩ পেৰিছ | জেভেলিন থ্ৰো এফ৪৬}} {{MedalBronze|২০১৯ ডুবাই | জেভেলিন থ্ৰো এফ৪৬}} {{MedalCompetition|বিশ্ব পেৰা গ্ৰেণ্ড পিৰ্ক্স}} {{MedalGold|২০১৯ বেইজিং | জেভেলিন থ্ৰো এফ৪৬}} {{MedalGold|২০২১ ডুবাই | জেভেলিন থ্ৰো এফ৪৬}} }} '''অজিত সিং যাদৱ''' ({{lang-en|Ajeet Singh Yadav}}; জন্ম: ৫ ছেপ্টেম্বৰ ১৯৯৩) এগৰাকী ভাৰতীয় পেৰা-এথলীট।<ref>{{cite web|url=https://www.paralympic.org/ajeet-singh|title=Ajeet Singh Biography}}</ref> তেওঁ পুৰুষৰ জেভেলিন থ্ৰো প্ৰতিযোগিতাৰ এফ-৪৬ শাখাত অংশগ্ৰহণ কৰে। ২০২৪ত ফ্ৰান্সৰ [[পেৰিছ]]ত অনুষ্ঠিত গ্ৰীষ্মকালীন পেৰালিম্পিকৰ জেভেলিন থ্ৰো প্ৰতিযোগিতাৰ এফ৪৬ শাখাত ৰূপৰ পদক লাভ কৰে।<ref>{{Cite web |title=Ajeet Singh Yadav Wins Paralympics Silver, Had Lost Hand In Train Accident While Saving Friends Life {{!}} Olympics News |url=https://sports.ndtv.com/paralympic-games-2024/ajeet-singh-yadav-wins-paralympics-silver-had-lost-hand-in-train-accident-while-saving-friends-life-6492537 |access-date=2024-09-06 |website=NDTVSports.com |language=en |archivedate=2024-09-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240905222821/https://sports.ndtv.com/paralympic-games-2024/ajeet-singh-yadav-wins-paralympics-silver-had-lost-hand-in-train-accident-while-saving-friends-life-6492537 |deadurl=yes }}</ref><ref>{{Cite web |date=2024-09-04 |title=Train accident survivor Ajeet Singh Yadav who saved friend’s life, wins Paralympics javelin silver with 65.62m throw; Sundar takes bronze |url=https://indianexpress.com/article/sports/sport-others/train-accident-survivor-ajeet-singh-yadav-paralympics-javelin-silver-sundar-bronze-9549222/ |access-date=2024-09-06 |website=The Indian Express |language=en}}</ref> ==প্ৰাৰম্ভিক জীৱন আৰু শিক্ষা== ১৯৯৩ চনৰ ৫ ছেপ্টেম্বৰ তাৰিখে উত্তৰ প্ৰদেশৰ ইটাৱাহত অজিত সিং যাদৱৰ জন্ম হৈছিল। বৰ্তমান তেওঁ মধ্যপ্ৰদেশৰ গ্ৱালিয়ৰত অধ্যয়ন কৰি আছে। ২০১৭ চনত বন্ধুক বচাবলৈ গৈ এটা মৰ্মান্তিক ৰে'ল দুৰ্ঘটনাত পতিত হয়। ফলত তেওঁৰ বাওঁহাতখনৰ কিলাকুটিৰ তলৰ অংশৰ পৰা কাট খায়।<ref>{{cite news|url=https://www.patrika.com/gwalior-news/ajeet-singh-javelin-throw-athlete-3173022/|title=दोस्त के लिए गंवाया हाथ, चोट के बाद भी नेशनल गेम्स में कमाया नाम|website=www.patrika.com}}</ref><ref>{{Cite web|date=2021-07-07|title=4 years after losing arm, para-athlete hopes to win another medal at Paralympics|url=https://www.hindustantimes.com/india-news/4-years-after-losing-arm-para-athlete-hopes-to-win-another-medal-at-paralympics-101625646318921.html|access-date=2021-08-29|website=Hindustan Times|language=en}}</ref> দুৰ্ঘটনাৰ পৰা নিৰাময় লাভ কৰা পৰ্যায়ত দুৰ্ঘটনাৰ প্ৰায় ৪ মাহৰ পিছত ২০১৮ চনত হাৰিয়ানাৰ পঞ্চকুলাত অনুষ্ঠিত পেৰা এথলেটিক চিনিয়ৰ নেচনেল প্ৰতিযোগিতাত তেওঁ অংশগ্ৰহণ কৰে। টাৰ্গেট অলিম্পিক প’ডিয়াম আঁচনিৰ অধীনত ভাৰত চৰকাৰৰ ক্ৰীড়া কৰ্তৃপক্ষৰ কাৰ্যসূচীত তেওঁক অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল। ইয়াৰ লগতে অলিম্পিক গোল্ড কুৱেষ্টেও তেওঁক সমৰ্থন কৰে। তেওঁ গ্ৱালিয়ৰৰ লক্ষ্মীবাঈ ৰাষ্ট্ৰীয় শাৰীৰিক শিক্ষা প্ৰতিষ্ঠানত শাৰীৰিক শিক্ষা আৰু ক্ৰীড়া বিষয়ত পি এইচ ডি কৰি আছে। ==খেলুৱৈ জীৱন== পেৰা জেভেলিন খেলত অংশগ্ৰহণ কৰাৰ পিছত ২০১৯ চনত তেওঁ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত অভিষেক ঘটে। তেওঁ চীনৰ বেইজিঙত অনুষ্ঠিত হোৱা ৭ম বিশ্ব পেৰা এথলেটিকছ গ্ৰেণ্ড প্ৰিস্কত অংশগ্ৰহণ কৰে আৰু জেভেলিন নিক্ষেপত সোণৰ পদক লাভ কৰে।<ref>{{cite news|url=https://www.etvbharat.com/hindi/madhya-pradesh/state/gwalior/player-who-lost-a-hand-in-the-accident-gave-the-country-gold-in-para-athletics/mp20191203220546345|title=एक हादसे में गंवाया हाथ, फिर भी पैरा एथलेटिक्स में देश को दिलाया गोल्ड|website=www.etvbharat.com|date=3 Dec 2019}}</ref> তেওঁ ২০১৯ চনত ডুবাইত অনুষ্ঠিত হোৱা বিশ্ব পেৰা এথলেটিক্স চেম্পিয়নশ্বিপত ভাৰতক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে আৰু ইয়াত তেওঁ ব্ৰঞ্জৰ পদক লাভ কৰে।<ref>{{cite news|url=https://www.paralympic.org/dubai-2019/schedule/info-live-results/atdu19/eng/at/engat_athletics-results-men-s-javelin-throw-f46-1-01.htm|title=Dubai 2019 Results|website=www.paralympic.org}}</ref> ইয়াৰ ফলস্বৰূপে তেওঁ ২০২০ চনৰ গ্ৰীষ্মকালীন পেৰালিম্পিকৰ বাবে যোগ্যতা অৰ্জন কৰিছিল।<ref>{{cite news|url=https://www.gulftoday.ae/sport/2019/11/16/india-record-best-ever-medals-tally-in-dubai-para-event|title=India record best-ever medals tally in Dubai para event|website=www.gulftoday.ae|date=16 Nov 2019}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.indiatoday.in/sports/other-sports/story/kiren-rijiju-felicitates-world-para-athletics-championships-medal-winners-with-cash-awards-1620288-2019-11-18 |title=Kiren Rijiju felicitates World Para Athletics Championships medal winners with cash awards|website=www.indiatoday.in|date=18 Nov 2019}}</ref> ২০২১ চনৰ বিশ্ব পেৰা এথলেটিকছ গ্ৰেণ্ড প্ৰিস্কতো তেওঁ স্বৰ্ণ পদক লাভ কৰে।<ref>{{Cite web|date=2021-07-07|title=Invincible spirit - lost hand but not courage, Etawah's Ajeet sights gold at Tokyo Paralympics|url=https://www.hindustantimes.com/cities/lucknow-news/invincible-spirit-lost-hand-but-not-courage-etawah-s-ajeet-sights-gold-at-tokyo-paralympics-101625681182814.html|access-date=2021-08-29|website=Hindustan Times|language=en}}</ref> ২০২০ চনত টকিঅ'ত অনুষ্ঠিত গ্ৰীষ্মকালীন পেৰালিম্পিকত অজিত সিঙে ভাৰতক প্ৰতিনিধিত্ব কৰিছিল।<ref>{{Cite web |title=Athletics: AJEET SINGH Ajeet Singh |url=ajeetyadadv.in |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210829113934/https://olympics.com/tokyo-2020/paralympic-games/en/results/athletics/athlete-profile-n1641934-ajeet-singh-ajeet-singh.htm |archive-date=29 August 2021 |access-date=2021-08-29 |work=Tokyo 2020 Paralympics |publisher=Tokyo Organising Committee of the Olympic and Paralympic Games}}</ref> তেওঁ ২০২৪ চনত [[পেৰিছ]]ত অনুষ্ঠিত হোৱা গ্ৰীষ্মকালীন পেৰালিম্পিকত ভাৰতক প্ৰতিনিধিত্ব কৰিবলৈ যোগ্যতা অৰ্জন কৰে।<ref>{{Cite web |last=Sportstar |first=Team |date=2024-08-14 |title=India at Paris Paralympics 2024: Complete list of 84 athletes at Paralympic Games |url=https://sportstar.thehindu.com/olympics/paris-paralympics-2024/news/paris-2024-india-paralympics-contingent-full-list-of-84-indian-athletes-qualified-sports-ministry-paralympic-games-news/article68512627.ece |access-date=2024-08-27 |website=Sportstar |language=en}}</ref> পেৰিছত অনুষ্ঠিত গ্ৰীষ্মকালীন পেৰালিম্পিকৰ জেভেলিন থ্ৰো প্ৰতিযোগিতাৰ এফ৪৬ শাখাত ৰূপৰ পদক লাভ কৰে। ==তথ্য উৎস== {{ৰেফলিষ্ট}} [[শ্ৰেণী:উত্তৰ প্ৰদেশৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় পেৰা-এথলীট]] [[শ্ৰেণী:পেৰালিম্পিকত পদক বিজয়ী ভাৰতীয়]] [[শ্ৰেণী:অৰ্জুন বঁটা বিজয়ী]] 8imji6eqkqy7bntiu35ybdgof8x40s0 0 109287 602934 506863 2026-04-26T12:28:27Z Dr. Thomas Liptak 49639 /* চিত্ৰ */ current photo added 602934 wikitext text/x-wiki [[File:Yap Stone Money.jpg|thumb|right|250px|গাচপাৰ গাঁৱৰ য়াপেচ শিল (ৰাই)ৰ এটা বৃহৎ (প্ৰায় ৮ ফুট (২.৪ মিটাৰ) উচ্চতা) উদাহৰণ]] '''ৰাই শিল''' ( {{Lang-en| rai stone}}),<ref>[http://www.trussel2.com/yap/yap-r.htm#raay "Raay₂".] ''Yapese Dictionary''. Updated 27 July 2012. Retrieved 25 November 2013.</ref> বা '''ফেই শিল''',<ref name="rain">{{Cite book |last=Rainbird |first=Paul |title=The archaeology of Micronesia |date=2004 |publisher=Cambridge Univ. Press |isbn=978-0-521-65630-6 |edition=1. publ |series=Cambridge world archaeology |location=Cambridge}}</ref> মাইক্ৰ'নেছিয়াৰ য়াপ দ্বীপপুঞ্জৰ থলুৱা বাসিন্দাসকলে নিৰ্মাণ কৰা আৰু মূল্যৱান বহুতো বৃহৎ সামগ্ৰীৰ ভিতৰত অন্যতম। এইবোৰক য়াপেচ শিলৰ টকা নাম বুলিও জনা যায়। সাধাৰণ ৰাই শিলটো স্ফটিকীয় চূণশিলৰ পৰা তৈয়াৰ কৰা হয় আৰু ইয়াৰ আকৃতি ডিস্কৰ দৰে আৰু ইয়াৰ মাজত এটা ফুটা থাকে। আটাইতকৈ সৰু ব্যাস ৩.৫ চেণ্টিমিটাৰ (১.৪ ইঞ্চি) হ’ব পাৰে। বৰ্তমানৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ শিলটো ৰিয়া গাঁৱৰ ওচৰত ৰুমুং দ্বীপত অৱস্থিত; ইয়াৰ ব্যাস ৩.৬ মিটাৰ (১২ ফুট) আৰু ডাঠ ৫০ চেণ্টিমিটাৰ (২০ ইঞ্চি) আৰু ওজন ৪,০০০ কিলোগ্ৰাম (৮,৮০০ পাউণ্ড)।<ref name=gill>{{cite book|last=Gillilland|first=Cora Lee C.|title=The Stone Money of Yap. A Numismatic Survey. (Smithsonian Studies in History and Technology 23)|year=1975|publisher=Smithsonian Institution Press|location=Washington, DC|pages=75}}</ref><ref name=wondermondo>{{cite web |url=http://www.wondermondo.com/Countries/Au/MicronesiaFS/Yap/RaiOfYap.htm |title=Rai of Yap – the stone money |date=13 November 2011 |publisher=Wondermondo |access-date=19 November 2024 |archivedate=1 November 2015 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20151101140520/http://www.wondermondo.com/Countries/Au/MicronesiaFS/Yap/RaiOfYap.htm |deadurl=yes }}</ref> মাইক্ৰ'নেছিয়াৰ মূলতঃ পালাউত কেইবাটাও দ্বীপত ৰাই শিল খনন কৰা হৈছিল, <ref>{{cite web|url=http://www.jps.auckland.ac.nz/document?wid=3202&page=0&action=null|title=The Settlement of Oceania: An Examination of the Accidental Voyage Theory|publisher=[[Journal of the Polynesian Society]], [[Auckland University]]|year=1962|author=G. S. Parsonson|access-date=19 September 2016|quote=The natives of Yap in Micronesia went 300 miles to the Palau Islands for "stone money", great calcite disks, six to twelve feet in diameter.|archive-date=12 September 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190912183258/http://www.jps.auckland.ac.nz/document/?wid=3202&page=0&action=null|url-status=dead|archivedate=12 September 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190912183258/http://www.jps.auckland.ac.nz/document/?wid=3202&page=0&action=null|deadurl=yes}}</ref> আৰু গুৱামতো সৰুকৈ খনন কৰা হৈছিল। ২০ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে এই প্ৰথা বন্ধ হৈ গ’ল। আজি দ্বীপটোত প্ৰায় ৬,০০০টা ডাঙৰ ৰাই শিল আছে আৰু ইয়াৰে বহুতো বিশ্বৰ সংগ্ৰহালয়ত দেখা যায়।<ref>Patterson, Carolyn Bennett, et al. "At the Birth of Nations: In the Far Pacific". ''National Geographic Magazine'', October 1986, page 498. National Geographic Virtual Library.</ref><ref>{{cite web |url=http://airaistate.com/culture_files/metik%20era%20bisech.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20130820063459/http://airaistate.com/culture_files/metik%20era%20bisech.html |archive-date=20 August 2013 |title=Metuker ra Bisech – Yapese Quarried Stone Money Site |work=AiraiState.com}}</ref> এই শিলবোৰ য়াপেজসকলৰ বাবে অতিশয় মূল্যৱান আছিল আৰু গুৰুত্বপূৰ্ণ আনুষ্ঠানিক উপহাৰৰ বাবে ইয়াক ব্যৱহাৰ কৰিছিল। সহজে লৰাব নোৱাৰা এটা ডাঙৰ শিলৰ মালিকীস্বত্ব ইয়াৰ অৱস্থানৰ দ্বাৰা নহয়, মৌখিক পৰম্পৰাত লিপিবদ্ধ হোৱা ইতিহাসৰ দ্বাৰা প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। শিলটোৰ মৌখিক ইতিহাসত এটা পৰিৱৰ্তন সংযোজন কৰিলে ইয়াৰ মালিকীস্বত্ব সলনি হয়।<ref name=gill/> কিছুমান আধুনিক অৰ্থনীতিবিদে মতামত শিলক ধন হিচাপে লয় আৰু শিলবোৰক প্ৰায়ে এই কথাৰ প্ৰদৰ্শন হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয় যে কিছুমান ধৰণৰ ধনৰ মূল্য কেৱল উক্ত মূল্যৰ ওপৰত ভাগ-বতৰা কৰা বিশ্বাসৰ দ্বাৰাহে নিৰ্ধাৰণ কৰিব পাৰি <ref name=gill/><ref name=fried>{{cite journal|last1=Friedman|first1=Milton|title=The Island of Stone Money|journal=Working Papers in Economics|date=1991|volume=E-91-3|url=https://miltonfriedman.hoover.org/internal/media/dispatcher/215061/full|access-date=15 February 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20211103172314/https://miltonfriedman.hoover.org/internal/media/dispatcher/215061/full|archive-date=3 November 2021|url-status=live}}</ref> ==নাম== মূলতঃ য়াপৰ উত্তৰ অংশত "ৰাই" আৰু দক্ষিণ অংশত "ফাই" নাম ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। নামবোৰ ক্ৰমে "ৰেই" আৰু "ফেই" বুলিও লিপিবদ্ধ কৰা হয় আৰু প্ৰায়ে ডাঙৰ আখৰেৰে লিখা হয়। পালাউত এই শিলবোৰক পালান বুলি কোৱা হয়। <ref name="rain"/> ২০ শতিকাত "ফেই" নামটো অব্যৱহৃত হৈ পৰে।<ref name=gill/> "ৰাই" নামটোৰ অৰ্থ য়াপেছ ভাষাত "তিমি" হ'ব পাৰে। এইটো হয়তো উৎপত্তিৰ কিংবদন্তিসমূহৰ এটাৰ উল্লেখ হ’ব পাৰে, য’ত প্ৰথম শিলবোৰৰ আকৃতি মাছৰ দৰে আছিল।<ref name=fitz2006>Scott M. Fitzpatrick et al. (2006).</ref> ==আকৃতি== [[File:Völkerkundemuseum Hamburg Ozeanien 016.JPG|alt=Round tan stone with hole at center|thumb|[[মিউজিয়াম এম. ৰথেনবাম|হামবাৰ্গ নৃতাত্ত্বিক সংগ্ৰহালয়]] ত ৰাই শিল]] ৰাই শিলবোৰ প্ৰায় ঘূৰণীয়া যদিও শেহতীয়া কিছুমান শিল যথেষ্ট দীঘলীয়া।<ref name=mull>Muller, 1917.</ref><ref name="beau">{{Cite journal |last=De Beauclair |first=Inez |date=1963 |title=The Stone Money of Yap |journal=The Bulletin of the Institute of Ethnology |publisher=Academia Sinica |volume=16 |pages=147–160}}</ref> যিবোৰে সৰ্বোত্তম কাম কৰে, সেইবোৰত দুটা বা তিনিটা খোজত লাহে লাহে কেন্দ্ৰৰ পৰা ৰিমলৈকে ডাঠ কমি যায়। কেন্দ্ৰীয় গাঁতটোৰ ব্যাস শিলটোৰ ব্যাসৰ প্ৰায় ১/৬। কেতিয়াবা কেন্দ্ৰৰ বাহিৰত অতিৰিক্ত ফুটা থাকে।<ref name=mull/><ref name="WF">{{Cite book |last=Furness |first=William Henry |title=The Island of Stone Money: Uap of the Carolines |publisher=J. B. Lippincott Co. |year=1910 |location=Philadelphia and London}}</ref> ইয়াৰ ব্যাস ৩.৫ চেণ্টিমিটাৰ (১.৪ ইঞ্চি)ৰ পৰা ৩.৬ মিটাৰ (১২ ফুট)লৈকে হয় যদিও বেছিভাগেই ৩০ৰ পৰা ৫০ চেণ্টিমিটাৰ (১২ আৰু ২০ ইঞ্চি)ৰ ভিতৰত।<ref name=gill/> শিলবোৰ কেলচিয়াম কাৰ্বনেটেৰে গঠিত পাতল ৰঙৰ স্ফটিকীয় শিলৰ দ্বাৰা নিৰ্মিত। বাদামী বা বগা ৰেখা থকা শিলবোৰ বিশেষভাৱে মূল্যৱান আছিল।<ref name=mull/> জীৰ্ণ শিলবোৰ নিস্তেজ ধূসৰ॥<ref name=WF/> পূৰ্বৰ প্ৰতিবেদনত ভুলকৈ কোৱা হৈছে যে এই পদাৰ্থটো হৈছে প্ৰবাল আৰু সাগৰীয় খোলা আৰু ইয়াৰ পৰা আহৰণ কৰা শিলত আটাইতকৈ সাধাৰণ খনিজ এৰাগ’নাইট। আধুনিক বিশ্লেষণে প্ৰকাশ কৰিলে যে এই খনিজটো আচলতে কেলচাইট।<ref name=fitz2001>Scott M. Fitzpatrick (2001): "Archaeological investigation of Omis Cave: a Yapese stone money quarry in Palau". ''Archaeology of Oceania'', volume 36, pages 153–162.</ref><ref name=marble>Bosiljka Glumac and Scott Fitzpatrick (2020), "[https://www.academia.edu/43289557/Yapese_Stone_Money_Local_Marble_as_a_Potential_Inspiration_for_Producing_Limestone_Exchange_Valuables_in_Palau_Micronesia Yapese stone money: Local marble as a potential inspiration for producing limestone exchange valuables in Palau, Micronesia]". Chapter of ''Cultures of Stone: An Interdisciplinary Approach to the Materiality of Stone'', {{isbn|978-90-8890-893-4}}, pages 65–78.</ref><ref name=fitz2006>Scott M. Fitzpatrick et al. (2006).</ref> বৰষুণৰ পানী (স্পেলিঅ’থেম, বিশেষকৈ ফ্ল’ষ্টোন) সোমাই কিছুমান গুহাৰ বেৰত লাহে লাহে আৱৰ্জনাৰ সৃষ্টি হোৱাৰ বাবে পালাউত এই শিলটো দেখা যায়। লাখ লাখ বছৰৰ আগতে টেকটনিক কাৰ্য্যকলাপে চূণশিলৰ নিক্ষেপসমূহ সাগৰৰ পৰা উলিয়াই আনি বৰষুণৰ পানীৰ দ্বাৰা খহাই পেলাইছিল আৰু এটা সাধাৰণ গুহা-ৰিল্ড কাৰ্ষ্ট ভূতাত্ত্ব গঠন কৰিছিল।<ref name=fitz2013>Scott M. Fitzpatrick (2013), "[https://www.academia.edu/3944549/An_Archaeological_Study_on_the_Extraction_of_Flowstone_from_Caves_and_Rockshelters_for_Producing_Stone_Money_in_Western_Micronesia An Archaeological Study on the Extraction of Flowstone from Caves and Rockshelters for Producing Stone Money in Western Micronesia]{{Dead link|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}". ''Cave and Karst sciences'', volume 30, issue 2, pages 75–82.</ref> ==ব্যৱহাৰ আৰু মূল্য== ৰাই শিল বিৰল গুৰুত্বপূৰ্ণ সামাজিক লেনদেনত ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল আৰু এতিয়াও কৰা হয়,<ref name=NPR>{{cite web |last1=Goldstein |first1=Jacob |last2=Kestenbaum |first2=David |url=https://www.npr.org/blogs/money/2011/02/15/131934618/the-island-of-stone-money |title=The Island of Stone Money |website=NPR.org |publisher=NPR |access-date=5 January 2010}}</ref> বিৰল গুৰুত্বপূৰ্ণ সামাজিক লেনদেনত, যেনে বিবাহ, উত্তৰাধিকাৰ, ৰাজনৈতিক চুক্তি, সংকেত মিত্ৰতা, যুদ্ধত নিহতসকলক মুক্তিপণ দিয়া বা অধিক কমেইহে খাদ্যৰ বিনিময়ত।<ref name="gill" />{{rp|12}} বহুতো প্ৰেক্ষাগৃহৰ সন্মুখত, গাঁৱৰ আদালতৰ আশে-পাশে, বা পথৰ কাষত ৰখা হয়। যদিও কোনো বিশেষ শিলৰ মালিকীস্বত্ব সলনি হ’ব পাৰে, তথাপিও শিলটোৰ ওজন আৰু ক্ষতিৰ আশংকাৰ বাবে খুব কমকৈ লৰচৰ কৰা হয়। এইদৰে শিলটোৰ ভৌতিক অৱস্থান প্ৰায়ে গুৰুত্বপূৰ্ণ নাছিল: মালিকীস্বত্ব ভাগ-বতৰা কৰা চুক্তিৰ দ্বাৰা প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল আৰু শিলটোৰ ভৌতিক প্ৰৱেশ নথকাকৈও হস্তান্তৰ কৰিব পৰা গৈছিল। প্ৰতিটো ডাঙৰ শিলৰ মৌখিক ইতিহাস আছিল য’ত পূৰ্বৰ মালিকৰ নাম সন্নিবিষ্ট কৰা হৈছিল। এটা দৃষ্টান্তত কেনু আৰু আউটৰিগাৰে কঢ়িয়াই অনা এটা বৃহৎ ৰাই ভুলবশতঃ পৰি সাগৰৰ তলত ডুব যায়। যদিও আৰু কেতিয়াও দেখা নাপালে, ৰাই এতিয়াও থাকিব লাগে বুলি সকলোৱে একমত হৈছিল, গতিকে ইয়াৰ লেনদেন আন যিকোনো শিলৰ দৰেই চলি থাকিল।<ref name=NPR /> এটা নিৰ্দিষ্ট শিলৰ আনুমানিক মূল্য ইয়াৰ আকাৰ, কাৰুকাৰ্য্য আৰু ইতিহাসৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি কৰা হৈছিল। উদাহৰণস্বৰূপে, কোনো বিখ্যাত নাৱিকে আনিছিল নে নাই বা ইয়াৰ পৰিবহণৰ সময়ত মানুহৰ মৃত্যু হৈছিল তাৰ ওপৰত মূল্য নিৰ্ভৰ কৰিব পাৰে।<ref name="gill"/>{{rp|11}} ==ইতিহাস== ===উৎপত্তিৰ কিংবদন্তি=== ৰাই শিলৰ উৎপত্তিৰ কাহিনী কেৱল য়াপেছ মৌখিক কিংবদন্তিতহে জীয়াই আছে। এটা তথ্য অনুসৰি, প্ৰায় ৫০০–৬০০ বছৰ আগতে<ref name=fitz2006/> টমিল দ্বীপৰ এজন য়াপেজ আনাগুমাঙক লে-গেৰেম দেৱতাই সাতজন সংগীৰ সৈতে নাৱেৰে পালাউৰ দক্ষিণে থকা পৌৰাণিক মাগাৰাগৰ দ্বীপলৈ যাবলৈ নিৰ্দেশ দিছিল, য'ত তেওঁ এটা জিলিকি থকা শিল দেখা পাইছিল। কিছুমান আৰ্হি অনুসৰি শিলবোৰ প্ৰথমে বিভিন্ন আকৃতিত কাটি লোৱা হৈছিল, যেনে মাছ, জেঠী, কাছ বা অৰ্ধচন্দ্ৰ। কিন্তু শেষত এই আটাইবোৰ পূৰ্ণিমাৰ জোনটোৰ দৰে আকৃতি লৈছিল আৰু কেন্দ্ৰত পৰিবহণৰ বাবে এটা ফুটা আছিল।<ref name=gill/><ref name=lessa>{{cite book|author=William Armand Less|date=1981|url=https://books.google.com/books?id=5fS5CSCOLqIC&pg=PA53|title=More Tales from Ulithi Atoll: A Content Analysis]|page=53|publisher=[[University of California, Berkeley]]|isbn=978-0-520-09615-8}}</ref><ref name=Pine>{{Cite news |last=Pine |first=Art |title=Fixed Assets, or Why a Loan in Yap is Hard to Roll Over |newspaper=The Wall Street Journal |page=A1 |date=29 March 1984}} reprinted in Mankiw, N. Gregory. ''Essentials of Economics, Third Edition.'' Mason: South-Western, 2004. pp. 454–455</ref> আন এটা সংস্কৰণত এই অনুসন্ধান অভিযানৰ নেতৃত্ব দিছিল এনাগুমাং আৰু য়াপৰ ৰুল দ্বীপপুঞ্জৰ এজন ফাথানে।<ref name=fitz2019>Fitzpatrick and McKeon (2019).</ref> এটা বেলেগ কিংবদন্তি অনুসৰি এই আৱিষ্কাৰৰ কাৰণ আছিল, আকস্মিকভাৱে ধুমুহাই পালাউলৈ ঠেলি দিয়া মাছমৰীয়াৰ এটা দল। আন এক সূত্ৰ অনুসৰি তেওঁলোকে স্থানীয় স্পাৰ্কিং ষ্টোনৰ পৰা মাছ এটা ফেশ্বন কৰি ধৰিব নোৱাৰা মাছৰ বিকল্প হিচাপে ৰুলৰ ৰজাৰ ওচৰলৈ লৈ যায়।<ref name=gill/> এটা সুকীয়া কিংবদন্তি অনুসৰি পালাউ খনি আৱিষ্কাৰ হোৱাৰ আগতে [[মাপ|মানচিত্ৰ দ্বীপ]] গাঁৱৰ বাসিন্দাসকলে স্থানীয় [[কোৱাৰ্টজাইট]] শিলৰ পৰা ৰাই শিল নিৰ্মাণৰ চেষ্টা কৰিছিল, কিন্তু প্ৰচেষ্টা পৰিত্যাগ কৰা হৈছিল যুদ্ধ। <ref name=mull/><ref name=gill/><ref name=leonard>Robert D. Leonard (1993), "[https://archive.org/stream/centinel41n1cent/centinel41n1cent_djvu.txt The Stone Money Of Yap]". ''Quarterly Journal of the Central States Numismatic Society'', volume 41, issue 1, pages 31–34.</ref> ===প্ৰত্নতাত্ত্বিক আৰু নৃতত্ত্ববিজ্ঞানৰ প্ৰমাণ=== [[File:Micronesia-large.png|alt=Map of Yap, Palau, and nearby islands.|thumb|য়াপ, পালাউ, আৰু ওচৰৰ দ্বীপসমূহৰ মানচিত্ৰ]] য়াপত কিমান দিনৰ পৰা ৰাই শিল ব্যৱহাৰ হৈ আহিছে সেয়া জানিব পৰা হোৱা নাই। ২০০০ বছৰ বয়সৰ সমতল শিল তাত পোৱা গৈছে যদিও আটাইতকৈ পুৰণি শিলবোৰ আজিৰ ৰাই শিলৰ সৈতে মিল নাই আৰু ইয়াক কেনেকৈ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল সেয়া জনা নাযায়।<ref name=gill/> ৰায় শিলৰ উৎপত্তিৰ বাবে এটা বিকল্প অনুমান হ’ল যে ইয়াৰ বিকাশ হয়তো সৰু সৰু খোদিত গুটিৰ পৰা।<ref name=gill/> ৩.৫ চেণ্টিমিটাৰ (১.৪ ইঞ্চি) আৰু ১১.২ চেণ্টিমিটাৰ (৪.৪ ইঞ্চি) জোখৰ দুখন ডিস্ক (ফুটাবিহীন) পোৱা গৈছিল আৰু ৰেডিঅ’কাৰ্বনৰ তাৰিখ ক্ৰমে ১৬৩৬ ± ২০০ আৰু ১৭৫৬ ± ২০০ বুলি ধৰা হৈছিল। কিন্তু এই বস্তুবোৰ আৰু ৰাই শিলৰ মাজৰ সম্পৰ্ক স্পষ্ট নহয়।<ref name=giff>E. W. Gifford and D. S. Gifford (1959): "Archaeological Excavations in Yap", ''Anthropological Records'', volume 18, issue 2, pages 149–224.</ref> চূণশিলৰ পৰিৱৰ্তে বেছিভাগেই ৰূপান্তৰিত শিলৰ দ্বাৰা গঠিত য়াপ দ্বীপসমূহত কেলচাইট স্পেলিঅ’থেম দেখা নাযায়। কিন্তু মাৰ্বলৰ সৰু সৰু শিৰা আছে, যিটো ৰূপান্তৰিত উৎপত্তিৰ স্ফটিকীয় কেলচাইট শিল, যিবোৰৰ ৰূপ পালাউ ফ্ল’ষ্টোনৰ দৰেই জিলিকি থকা। অনুমান কৰা হৈছে যে য়াপেছে প্ৰথমে এই উৎসসমূহৰ পৰাই স্ফটিকীয় কেলচাইটৰ মূল্য ল’বলৈ আৰম্ভ কৰিছিল, তাৰ পিছত পালাউ গুহাত বহুত বেছি প্ৰচুৰ পৰিমাণে জমা হোৱা ঠাই আৱিষ্কাৰ কৰিছিল।<ref name=marble/> ===স্থানীয় উৎপাদন=== [[File:Stone Money of Uap, 1903, Jayne, String Figures, p.160.jpg|alt=Round stones in a forest|thumb|কঢ়িয়াই নিয়া ল'গ'ৰ সৈতে ৰাই শিল, ১৯০৩]] ১৯ শতিকাৰ ভিতৰত ৰাই শিল উৎপাদন ভালদৰে বিকশিত হৈছিল। গাঁৱৰ মুখিয়ালৰ অনুমোদিত বা নিৰ্দেশ দিয়া লাখ লাখ যুৱকক লৈ পালাউলৈ অভিযান কেইবাবছৰ ধৰি চলিব পাৰে আৰু ইয়াৰ ফলত খনিসমূহত বা সাগৰীয় যাত্ৰাৰ সময়ত সদস্যসকলৰ মৃত্যু হ’ব পাৰে। কিছুমান বিৱৰণী অনুসৰি তেওঁলোক উভতি অহাৰ লগে লগে আটাইতকৈ ডাঙৰ শিল আৰু সৰু শিলৰ ২/৫ ভাগ মুখিয়ালৰ হাতত তুলি দিয়া হৈছিল আৰু মানুহবোৰক "তাৰো"ৰ টোপোলাৰে পুৰস্কৃত কৰা হৈছিল।<ref name=mull/><ref name=beau/> য়াপৰ পৰা ৪০০ কিলোমিটাৰ পশ্চিমে সৰলৰেখাত পালাউ অৱস্থিত। য়াপ আৰু পালাউৰ পিছৰ মৌখিক বিৱৰণী অনুসৰি য়াপেছসকলে প্ৰথমে মাগাৰাগাৰ (Ngaragasemiěg) নামৰ সৰু দ্বীপত খনন কৰিছিল, কাৰণ তেওঁলোকে ওচৰৰ বৃহত্তৰ পেলেলিউ দ্বীপত অৱতৰণ কৰিবলৈ ভয় কৰিছিল। অৱশেষত পালাউৰ স্থানীয় লোকসকলে য়াপেছসকলক শিলৰ খননৰ অনুমতি দিয়ে, ইয়াৰ বিনিময়ত গধুৰ শ্ৰম আৰু য়াপৰ পৰা অনা আন কেইটামান সামগ্ৰী। ১৯০৩ চনৰ এক প্ৰতিবেদনত দাবী কৰা হৈছে যে কোৰ’ৰ দ্বীপৰ এটা বৃহৎ পকী পথ য়াপেছে নিৰ্মাণ কৰিছিল।<ref name=gill/> ==চিত্ৰ== <gallery> File:Rai stone from Yap currency.jpg|অট’ৱাৰ বেংক অৱ কানাডা কাৰেন্সী মিউজিয়ামত ৰাই শিল File:Yapese stone money 2007.jpg|য়াপত ৰাই শিল File:Yap Stone Coin, British Museum.jpg|য়াপ ষ্টোন, ব্ৰিটিছ মিউজিয়াম, লণ্ডন File:Frankfurt, Geldmuseum, Rai stone.jpg|ফ্ৰেংকফৰ্টৰ মানি মিউজিয়ামত প্ৰদৰ্শিত "ৰাই" শিলৰ ধন File:Presentation of Yapese stone money for FSM inauguration.jpg|[[মাইক্ৰ'নেছিয়াৰ ফেডাৰেটেড ষ্টেটছ]] উদ্বোধনী অনুষ্ঠানৰ বাবে য়াপেছ ৰাই শিলৰ উপস্থাপন File:Yap license plate 2000 series.jpg|য়াপৰ নম্বৰ প্লেটত চিত্ৰিত শিল File:HH1883 pg125 Hafen von Jap.jpg|য়াপ দ্বীপলৈ ৰাই শিলৰ পৰিবহণ (১৮৮০) </gallery> ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:মুদ্ৰা]] 2z99sso71c5mfqd82hsqhu0biwhglvb 0 110271 603107 529370 2026-04-27T01:56:13Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 603107 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = অৰুণী ৰাজপক্ষ | image = Sinhalese Girl Wearing A Traditional Kandyan Saree (Osaria)-1.jpg | caption = ২০০৬ চনত অৰুণী | birth_name = අරුණි රාජපක්ෂ | birth_date = {{birth date|df=yes|1984|1|5}} | birth_place = কল্পিতীয়া, পুত্তলাম জিলা, শ্ৰীলংকা | death_date = | death_place = | nationality = | haircolor = Black | eyecolor = Brown | measurements = | height = 173&nbsp; cm | weight = | dress size = | shoesize = | website =arunirajapaksha.com | spouse = {{marriage|নলিন সমৰবিক্ৰম|June 2015|}} |children=ডায়েৰা সমৰবিক্ৰম, ইনাৰা সমৰাৱিক্ৰামা}} [[চিত্ৰ:Aruni in 2015.jpg|thumb|২০১৫ চনত অৰুণী]] '''অৰুণী ৰাজপক্ষ''' ({{lang-en|Aruni Rajapaksha}}) হৈছে [[শ্ৰীলংকা]]ৰ এগৰাকী মডেল, [[অভিনেতা|অভিনেত্ৰী]], টিভি আয়োজক আৰু সৌন্দৰ্য্য প্ৰতিযোগিতাৰ খিতাপধাৰী।<ref>{{Cite web|title=Aruni Rajapaksha - Beauty Queen, Model, Film Actress and TV Presenter|url=http://www.arunirajapaksha.com/|access-date=2021-06-30|website=Aruni Rajapaksha|language=en-US}}</ref> == ব্যক্তিগত জীৱন == ১৯৮৪ চনৰ ৫ জানুৱাৰী তাৰিখে [[শ্ৰীলংকা]]ৰ কল্পিতীয়া চহৰত অৰুণী ৰাজপক্ষই জন্মগ্ৰহণ কৰিছিল। তেওঁ শ্ৰীলংকাৰ কেন্দ্ৰীয় প্ৰদেশৰ কেণ্ডী চহৰত ডাঙৰ-দীঘল হৈছিল। জি.চি.ই. এডভান্স লেভেল পৰীক্ষাত উত্তীৰ্ণ হোৱাৰ পিছত, অৰুণীয়ে সচিবালয়ৰ পাঠ্যক্ৰম এটা অধ্যয়নৰ উদ্দেশ্যে কেণ্ডীৰ কাৰিকৰী মহাবিদ্যালয়ত নামভৰ্তি কৰে। সেই সময়ছোৱাত, তেওঁ কেণ্ডীত ফেশ্বন শ্ব’ৰ আয়োজন কৰিছিল। যাৰ ফলত তেওঁ মডেলিঙত কেৰিয়াৰ গঢ়ি তোলাৰ সুযোগ পাইছিল।<ref>{{cite web|url=http://www.sundaytimes.lk/070422/Plus/027_pls.html|title=It was one goal at a time for this Kandy lamissi|date=2007-04-22|author=Dhananjani Silva}}</ref> ২০১৫ চনত তেওঁ নলিন সমৰবিক্ৰমৰ সৈতে বিবাহপাশত আৱদ্ধ হয়। তেওঁ দুজনী যমজ কন্যা সন্তানৰ মাতৃ। == কৰ্মজীৱন == ২০০৪ চনত, অৰুণিয়ে ''উদাৰতা মেনিকে'' খিতাপ আৰু ''২০০৫ বৰ্ষৰ কেপ্ৰী বিউটি কুইন''ৰ খিতাপ লাভ কৰে।<ref>{{cite web|url=http://www.nation.lk/2008/12/14/youth6.htm|title=Udarata Menike on the ramp|date=2008-12-14|author=Lakna Paranamanna|access-date=6 January 2015|archive-date=4 March 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304031859/http://www.nation.lk/2008/12/14/youth6.htm|url-status=dead}}</ref> অৰুণীয়ে "হেল্লʼ শ্ৰীলংকা" আৰু "লিয়াসেৱানা"ৰ দৰে বিভিন্ন অনুষ্ঠানৰ আয়োজক হিচাপেও কাম কৰি আহিছে।<ref>{{cite web |title=travel and living |url=http://www.hirutv.lk/travel-and-living.html |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20150106162340/http://www.hirutv.lk/travel-and-living.html |archive-date=2015-01-06 |access-date=2015-01-06 |publisher=hirutv.lk |archivedate=2015-01-06 |archiveurl=https://archive.today/20150106162340/http://www.hirutv.lk/travel-and-living.html |deadurl=yes }}</ref> == চলচ্চিত্ৰপুঞ্জী == {| class="wikitable" style="font-size:95%; " |- style="text-align:center; " ! বৰ্ষ!! চলচ্চিত্ৰ!! চৰিত্ৰ!! টোকা |- | ২০১২ || ''চুপাৰ চিক্স''||শ্বেৰিন|| মুখ্য অভিনেত্ৰী |- | ২০১৫ || ''মহাৰাজ গেমুনু''||কলু মেনীকা|| পাৰ্শ্ব অভিনেত্ৰী |- | ২০১৫ || ''এড্ৰেছ না'' (নʼ এড্ৰেছ)<ref>{{cite web|url=http://www.sundaytimes.lk/140119/magazine/address-nehe-a-plot-about-people-without-address-79851.html|title='Address Nehe' A plot about people without address|publisher=sundaytimes.lk|date=2014-01-19|access-date=2015-01-06}}</ref>||নাথালিয়া|| পাৰ্শ্ব অভিনেত্ৰী |- | ২০১৬ || ''পাত্থিনি''|| মাধৱী || পাৰ্শ্ব অভিনেত্ৰী |- | ২০১৬ || ''আদৰণীয় কাথাৱাক'' (এ মেলোডি অৱ লাভ)<ref>{{cite web|url=http://www.sundaytimes.lk/140824/magazine/adaraneeya-kathawak-completes-shooting-114405.html|title='Adaraneeya Kathawak' completes shooting|publisher=sundaytimes.lk|date=2014-08-24|access-date=2015-01-06}}</ref>|| দেউলী || সংগীতধৰ্মী চলচ্চিত্ৰ |} == তথ্য উৎস == {{ৰেফলিষ্ট}} == বাহ্যিক সংযোগ == *[http://www.films.lk/ArtistDetails.php?id=4842 Aruni Rajapaksha's Biography in Sinhala Cinema Database]{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{S-start}} {{S-ach}} {{S-bef|before=[[জেকলিন ফাৰ্নাণ্ডেজ]]}} {{s-ttl|title=মিছ ইউনিভাৰ্ছ শ্ৰীলংকা |years=২০০৭}} {{S-aft|after=ফেইথ লেণ্ডাৰছ}} {{S-end}} {{কৰ্তৃপক্ষ নিয়ন্ত্ৰণ}} {{DEFAULTSORT:অৰুণী ৰাজপক্ষ}} [[শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:শ্ৰীলংকাৰ অভিনেত্ৰী]] [[শ্ৰেণী:শ্ৰীলংকাৰ চলচ্চিত্ৰ অভিনেত্ৰী]] [[শ্ৰেণী:মডেল]] cwam8ad7sme61jyibdhoxyky0l946r0 0 112151 603189 502248 2026-04-27T07:24:15Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 603189 wikitext text/x-wiki {{merge|আৰ. এছ. সুব্বলক্ষ্মী}} {{Infobox person | name = আৰ. এছ. সুব্বালক্ষ্মী | image = Sister Subbalakshmi with some ladies of Madras.jpg | birth_date = {{Birth date|df=yes|1886|08|18}} | birth_place = মাইলাপুৰ, [[মাদ্ৰাজ]], [[ভাৰত]] | death_date = {{death date and age|1969|12|20|1886|08|18|df=y}} | death_place = [[মাদ্ৰাজ]] | resting_place = | occupation = [[সমাজ সংস্কাৰক]], [[শিক্ষাবিদ]], [[মাদ্ৰাজ বিধান পৰিষদ]], [[মাদ্ৰাজ ৰাষ্ট্ৰপতি]]ৰ সদস্য। | education = [[উদ্ভিদ বিজ্ঞান]] | alma_mater = [[মাদ্ৰাজৰ প্ৰেচিডেন্সি কলেজ]] | movement = শিক্ষাৰ জৰিয়তে শিশু বিধৱাৰ পুনৰ্বাসন | awards = [[কাইজাৰ-ই-হিন্দ]] বঁটা, [[পদ্মশ্ৰী]] বঁটা | website = {{URL|sites.google.com/site/sisterrssubbalakshmi/}} | }} আৰ. এছ. সুব্বালক্ষ্মী ({{Lang-en|R. S. Subbalakshmi}}, কেতিয়াবা বানান সুব্বুলক্ষ্মী বা সুভলক্ষ্মী) (১৮ আগষ্ট ১৮৮৬ – ২০ ডিচেম্বৰ ১৯৬৯), ভাৰতৰ এজন সমাজ সংস্কাৰক আৰু শিক্ষাবিদ আছিল। ==প্ৰাথমিক জীৱন আৰু শিক্ষা== সুব্বালক্ষ্মীৰ জন্ম হৈছিল দুৰ্গম থাঞ্জাৱুৰ গাঁও ঋষিয়ুৰত,<ref>{{Cite web|url=https://srkmsaradavidyalaya.org/about-us/our-founder/|title = About Us}}</ref> আনটো দৃষ্টিভংগী আছিল মাদ্ৰাজৰ মাইলাপুৰ<ref>{{cite book|last=Felton|first=Monica|title=A Child Widow's Story|year=2003|publisher=Katha|isbn=81-87649-91-7|pages=13, 14}}</ref> বিশালক্ষ্মী আৰু আৰ ভি সুব্ৰমণিয়া আয়াৰ (এজন চিভিল ইঞ্জিনিয়াৰ)ৰ প্ৰথম কন্যা হিচাপে। তেওঁৰ পিতৃ আৰ.ভি. সুব্ৰমণিয়া আয়েৰ মাদ্ৰাজ প্ৰেচিডেন্সিৰ ৰাজহুৱা কাম বিভাগত কৰ্মৰত আছিল।<ref name="Who's who">{{cite book|title=The Who's who in Madras: ... A pictorial who's who of distinguished personages, princes, zemindars and noblemen in the Madras Presidency|year=1940|publisher=Pearl Press|pages=247}}</ref> তেওঁলোক থাঞ্জাৱুৰ জিলাৰ এটা গতানুগতিক তামিল ব্ৰাহ্মণ পৰিয়ালৰ আছিল। ন বছৰ বয়সত মাদ্ৰাজ প্ৰেচিডেন্সিৰ চিংগলেপুট জিলাৰ চতুৰ্থ মানৰ ৰাজহুৱা পৰীক্ষাত প্ৰথম স্থান দখল কৰিছিল সুব্বালক্ষ্মীয়ে।<ref>{{cite book|last=Ramanathan|first=Malathi|title=Sister R.S.Subbalakshmi, Social Reformer and Educationist|year=1989|publisher=Lok Vangmaya Griha|location=Bombay|pages=11}}</ref> প্ৰথা অনুসৰি অতি সৰুতে তেওঁৰ বিয়া হৈছিল যদিও বহু সোনকালে তেওঁৰ স্বামীৰ মৃত্যু হয়।<ref>{{cite book|last=Felton|first=Monica|title=A Child Widow's Story|year=2003|publisher=Katha|isbn=81-87649-91-7|pages=36}}</ref> ১৯১১ চনৰ এপ্ৰিল মাহত তেওঁ মাদ্ৰাজ প্ৰেচিডেন্সিৰ পৰা স্নাতক হোৱা প্ৰথমগৰাকী হিন্দু মহিলা হিচাপে পৰিগণিত হয়,<ref>{{cite web | url=http://madrasmusings.com/Vol%2020%20No%2024/madras-first-hindu-woman-graduate.html | title=Madras Musings - We care for Madras that is Chennai }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> আৰু এই কাম তেওঁ মাদ্ৰাজৰ প্ৰেচিডেন্সি কলেজৰ পৰা প্ৰথম শ্ৰেণীৰ সন্মানেৰে কৰে।<ref name="Malathi Ramanathan p 24">{{cite book|last=Ramanathan|first=Malathi|title=Sister R.S.Subbalakshmi, Social Reformer and Educationist|year=1989|publisher=Lok Vangmaya Griha|location=Bombay|pages=24–26}}</ref> ==কৰ্মজীৱন== [[File:R.S.Subbalakshmi early 1900s.jpg|thumbnail|right|সুব্বালক্ষ্মী]] ১৯১২ চনত তেওঁ গৃহিণী আৰু অন্যান্য মহিলাসকলৰ মাজত সামাজিক সমস্যাৰ বিষয়ে সচেতনতা বৃদ্ধিৰ বাবে আৰু নিজকে আৰু সাৰদা ইলাম বা বিধৱাৰ ঘৰক শিক্ষিত কৰিবলৈ উৎসাহিত কৰিবলৈ এখন সভাস্থলী আৰু মঞ্চৰ ব্যৱস্থা কৰিবলৈ সাৰদা লেডিজ ইউনিয়ন প্ৰতিষ্ঠা কৰে।<ref name="Malathi Ramanathan p 24" /> যিয়ে মাদ্ৰাজৰ শিশু বিধৱাসকলক পুনৰ্বাসন আৰু শিক্ষিত কৰিছিল। <ref name="Malathi Ramanathan p 24" />পিছলৈ ১৯২১<ref>{{Cite web|url=https://srkmsaradavidyalaya.org/about-us/presidents-welcome/|title=About Us}}</ref> বা ১৯২৭ চনত তেওঁ সাৰদা লেডিজ ইউনিয়নৰ তত্ত্বাৱধানত সাৰদা বিদ্যালয় প্ৰতিষ্ঠা কৰে।<ref name="Malathi Ramanathan p 24" /> ==বঁটা আৰু স্বীকৃতি== ব্ৰিটিছ ৰাজ চৰকাৰে ১৯২০ চনত তেওঁক জনসেৱাৰ বাবে কৈইজাৰ-ই-হিন্দ স্বৰ্ণ পদকেৰে সন্মানিত কৰে আৰু ১৯৫৮ চনত ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ পিছত ভাৰত চৰকাৰে [[পদ্মশ্ৰী]] বঁটা প্ৰদান কৰে।<ref name="Padma Shri">{{cite web|last=Search|first=Padma Shri Awardee|title=Padma Shri awardees list|url=http://india.gov.in/myindia/advsearch_awards.php|access-date=23 April 2012|archivedate=31 January 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090131221505/http://india.gov.in/myindia/advsearch_awards.php|deadurl=yes}}</ref><ref name=Photo>{{cite web|last=Padma Shri Awardees|first=Photos of|title=Padma Shri Award photo|url=http://photodivision.gov.in/IntroPhotodetails.asp?thisPage=1007|publisher=Government of India|access-date=26 April 2012}}</ref> ==ৰাজনৈতিক কেৰিয়াৰ== লেডী উইলিংডন ট্ৰেইনিং কলেজৰ অধ্যক্ষ আৰু আইচ হাউচ হোষ্টেলৰ অধীক্ষক হিচাপে চৰকাৰী সেৱাত থকাৰ সময়তে সুবলাক্ষ্মীক মহিলা ভাৰতীয় সংস্থাত যোগদান কৰাত বাধা দিয়া হৈছিল।<ref name=Forbes>{{cite book|last=Forbes|first=Geraldine|title=Women in Modern India |volume=4 |orig-date=1996 |year=2006|publisher=Cambridge University Press|location=Cambridge |isbn=978-0-521-65377-0 |pages=57–60|edition=Reprinted |url=https://books.google.com/books?id=hjilIrVt9hUC}}</ref>স্কুলখন চলাই ৰাখিবলৈ সুব্বালক্ষ্মীয়ে বাল্যবিবাহৰ বিৰুদ্ধে নিজৰ বিশ্বাস আৰু প্ৰচেষ্টাৰ লগত আপোচ কৰিছিল। তথাপিও তামিল ভাষাত নিজৰ দক্ষতা ব্যৱহাৰ কৰি বাল্যবিবাহক নিৰ্মূল কৰাৰ লগতে ছোৱালীৰ শিক্ষাক উৎসাহিত কৰাৰ প্ৰচেষ্টা চলাইছিল। ১৯৩০ চনত গৃহীত হোৱা শিশু বিবাহ সংযম আইনখনক তেওঁ সক্ৰিয়ভাৱে সমৰ্থন কৰিছিল আৰু যোশী সমিতিৰ আগত হাজিৰ হৈছিল<ref name=Forbes /><ref name=rappaport>{{cite book|last=Rappaport|first=Helen|title=Encyclopedia of women social reformers|url=https://archive.org/details/encyclopediawome00rapp|url-access=limited|year=2001|publisher=ABC-CLIO|location=Santa Barbara, Calif. [u.a.]|isbn=978-1-57607-101-4|pages=[https://archive.org/details/encyclopediawome00rapp/page/n698 652]}}</ref> যিয়ে ছোৱালীৰ বিবাহযোগ্য বয়স চৈধ্য আৰু ল'ৰাৰ বিবাহযোগ্য বয়স ষোল্ল বছৰলৈ বৃদ্ধি কৰাত সহায়ক হিচাপে আইনখন প্ৰণয়ন কৰিছিল। ১৯৫২ চনৰ পৰা ১৯৫৬ চনলৈকে তেওঁ মাদ্ৰাজ বিধান পৰিষদৰ মনোনীত সদস্য হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল।<ref>{{cite book|last=Ramanathan|first=Malathi|title=Sister Subbalakshmi Sister Subbalakshmi Ammal Birth Centenary Souvenir|year=1986|publisher=Sarada Ladies Union|location=Madras}}</ref> ==মৃত্যু== ১৯৬৯ চনৰ ২০ ডিচেম্বৰত একাদশী দিৱসত সুব্বালক্ষ্মীৰ মৃত্যু হয়।<ref name=Rajaji>{{cite journal|last=Rajagopalachari|first=C|title=Sahodari Subbalakshmi Sevai: Rajaji's Garland of Praise|journal=Sister Subbalakshmi Ammal First Commemorative Souvenir|year=1970|issue=Madras Sarada Ladies Union}}</ref> ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:শিক্ষাবিদ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ নাৰী]] [[শ্ৰেণী:নাৰী]] llgq3429m6e6g9p69c1mlbfiz1fzsev 0 112177 603188 485283 2026-04-27T07:23:52Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 603188 wikitext text/x-wiki {{Infobox person||name=আৰ. এছ. সুব্বলক্ষ্মী|image=Sister Subbalakshmi with some ladies of Madras.jpg|death_date={{Birth date|df=yes|1886|08|18}}|birth_date={{death date and age|1969|12|20|1886|08|18|df=y}}|awards=[[কাইজাৰ-ই-হিন্দ বঁটা]], [[পদ্মশ্ৰী]] |URL={{URL|sites.google.com/site/sisterrssubbalakshmi/}}}} '''আৰ. এছ. সুব্বলক্ষ্মী''' ({{lang-en|R. S. Subbalakshmi}}; ১৮ আগষ্ট ১৮৮৬ - ২০ ডিচেম্বৰ ১৯৬৯) (কেতিয়াবা সুব্বলক্ষ্মী বা শুভলক্ষ্মী বুলি লিখা হয়) আছিল ভাৰতৰ এগৰাকী সমাজ সংস্কাৰক আৰু [[শিক্ষা|শিক্ষাবিদ। ]] == প্ৰাৰম্ভিক জীৱন আৰু শিক্ষা == ৰিচিউৰৰ দূৰৱৰ্তী থাঞ্জাভুৰ গাঁৱত সুব্বলক্ষ্মীৰ জন্ম হৈছিল, মাদ্ৰাজ মাইলাপুৰ বিশালক্ষ্মী আৰু আৰ. ভি. সুব্ৰমনিয়া আয়াৰৰ (এজন অসামৰিক অভিযন্তা) প্ৰথম কন্যা হিচাপে তেওঁৰ জন্ম। তেওঁৰ পিতৃ আৰ. ভি. সুব্ৰৰমনিয়া আয়াৰ মাদ্ৰাজ প্ৰেচিডেন্সিৰ ৰাজহুৱা নিৰ্মাণ বিভাগত নিয়োজিত আছিল।<ref>{{Cite web|url=https://srkmsaradavidyalaya.org/about-us/our-founder/|title = About Us}}</ref><ref>{{cite book|last=Felton|first=Monica|title=A Child Widow's Story|year=2003|publisher=Katha|isbn=81-87649-91-7|pages=13, 14}}</ref><ref name="Who's who">{{cite book|title=The Who's who in Madras: ... A pictorial who's who of distinguished personages, princes, zemindars and noblemen in the Madras Presidency|year=1940|publisher=Pearl Press|pages=247}}</ref> তেওঁলোক থাঞ্জাভুৰ জিলাৰ এক গোঁড়া তামিল ব্ৰাহ্মণ পৰিয়ালৰ লোক আছিল। সুব্বলক্ষ্মীয়ে ৯ বছৰ বয়সত মাদ্ৰাজ প্ৰেচিডেন্সিৰ চতুৰ্থ শ্ৰেণীৰ চিংলপুট জিলাত ৰাজহুৱা পৰীক্ষাত প্ৰথম স্থান লাভ কৰিছিল।<ref>{{cite book|last=Ramanathan|first=Malathi|title=Sister R.S.Subbalakshmi, Social Reformer and Educationist|year=1989|publisher=Lok Vangmaya Griha|location=Bombay|pages=11}}</ref> প্ৰথা অনুসৰি তেওঁ অতি কম বয়সতে বিবাহপাশত আৱদ্ধ হৈছিল, অৱশ্যে তাৰ কিছু দিনৰ পিছতেই তেওঁৰ স্বামীৰ মৃত্যু হৈছিল।<ref>{{cite book|last=Felton|first=Monica|title=A Child Widow's Story|year=2003|publisher=Katha|isbn=81-87649-91-7|pages=36}}</ref> ১৯১১ চনৰ এপ্ৰিল মাহত তেওঁ মাদ্ৰাজ প্ৰেচিডেন্সিৰ পৰা স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰা প্ৰথমগৰাকী হিন্দু মহিলা হয় আৰু মাদ্ৰাজ প্ৰেছিডেন্সি কলেজৰ পৰাই প্ৰথম শ্ৰেণীসহ সন্মান লাভ কৰে।<ref>{{cite web | url=http://madrasmusings.com/Vol%2020%20No%2024/madras-first-hindu-woman-graduate.html | title=Madras Musings - We care for Madras that is Chennai }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name="Malathi Ramanathan p 24" /> == কাম == [[চিত্ৰ:R.S.Subbalakshmi_early_1900s.jpg|right|thumb|যুৱতী সুব্বলক্ষ্মী]] গৃহিণী আৰু অন্যান্য মহিলাসকলৰ মাজত সামাজিক সমস্যাৰ বিষয়ে সজাগতা বৃদ্ধি কৰিবলৈ আৰু তেওঁলোকৰ নিজকে আৰু মাদ্ৰাজৰ শিশু বিধৱাসকলৰ পুনৰ্বাসন আৰু শিক্ষিত কৰা সৰদা ইল্লম বা বিধৱা গৃহিনীক শিক্ষিত কৰাৰ বাবে‍ ১৯১২ চনত তেওঁ সৰদা মহিলা সংঘ নামেৰে এক মঞ্চ প্ৰতিষ্ঠা কৰে।<ref name="Malathi Ramanathan p 24">{{Cite book|last=Ramanathan|first1=Malathi|title=Sister R.S.Subbalakshmi, Social Reformer and Educationist|year=1989|publisher=Lok Vangmaya Griha|place=Bombay|pages=24–26}}</ref> পিছলৈ ১৯২১ চনত বা ১৯২৭ চনত তেওঁ সৰদা মহিলা সংঘৰ পৃষ্ঠপোষকতাত সৰদা বিদ্যালয় স্থাপন কৰে।<ref>{{Cite web|url=https://srkmsaradavidyalaya.org/about-us/presidents-welcome/|title=About Us}}</ref><ref name="Malathi Ramanathan p 24" /> ১৯২২ চনত তেওঁ লেডী উইলিংডন ট্ৰেইনিং কলেজ এণ্ড প্ৰেক্টছ স্কুল আৰম্ভ কৰে আৰু ইয়াৰ প্ৰথম অধ্যক্ষ হয়।<ref name="Forbes">{{Cite book|last=Forbes|first1=Geraldine|title=Women in Modern India|volume=4|year=2006|publisher=Cambridge University Press|place=Cambridge|isbn=978-0-521-65377-0|pages=57–60|edition=Reprinted|url=https://books.google.com/books?id=hjilIrVt9hUC}}</ref> ১৯৪২ চনত মাইলাপুৰত প্ৰাপ্তবয়স্ক মহিলাৰ বাবে শ্ৰীবিদ্যা কলানিলায়াম বিদ্যালয় প্ৰতিষ্ঠা কৰে, আৰু মাইলাপুৰৰ মহিলা ক্লাৱৰ সভাপতি হৈ থকাৰ সময়ত ১৯৫৬ চনত মাইলাপুৰৰ মহিলা ক্লাৱ স্কুল ছ'চাইটি গঠন কৰে।<ref>{{Cite book|last=Ramanathan|first1=Malathi|title=Sister R.S.Subbalakshmi, Social Reformer and Educationist|year=1989|publisher=Lok Vangmaya Griha|place=Bombay|pages=91–93}}</ref><ref name="Malathi Ramanathan p 24" /><ref>{{Cite book|last=Ramanathan|first1=Malathi|title=Sister R.S.Subbalakshmi, Social Reformer and Educationist|year=1989|publisher=Lok Vangmaya Griha|place=Bombay|pages=101–105}}</ref> ইয়াৰ উপৰিও, তাম্বৰামৰ ওচৰৰ মাদামবক্কম গাঁৱত ১৯৫৪ চনত তেওঁ মহিলা আৰু শিশুৰ বাবে এক সমাজকল্যাণ কেন্দ্ৰ স্থাপন কাৰ্যৰ সৈ‍তেও জড়িত আছিল৷<ref>{{Cite book|last=Ramanathan|first1=Malathi|title=Sister R.S.Subbalakshmi, Social Reformer and Educationist|year=1989|publisher=Lok Vangmaya Griha|place=Bombay|pages=123}}</ref> == বঁটা আৰু স্বীকৃতি == ১৯২০ চনত ব্ৰিটিছ ৰাজ চৰকাৰে তেওঁক জনসেৱাৰ বাবে কৈছাৰ-ই-হিন্দ স্বৰ্ণ পদকেৰে সম্বৰ্ধনা জনায় আৰু ১৯৫৮ চনত ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ পিছত ভাৰত চৰকাৰে তেওঁক পদ্মশ্ৰী সন্মান প্ৰদান কৰে।<ref name="Padma Shri">{{cite web|last=Search|first=Padma Shri Awardee|title=Padma Shri awardees list|url=http://india.gov.in/myindia/advsearch_awards.php|access-date=23 April 2012|archivedate=31 January 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090131221505/http://india.gov.in/myindia/advsearch_awards.php|deadurl=yes}}</ref><ref name=Photo>{{cite web|last=Padma Shri Awardees|first=Photos of|title=Padma Shri Award photo|url=http://photodivision.gov.in/IntroPhotodetails.asp?thisPage=1007|publisher=Government of India|access-date=26 April 2012}}</ref> == ৰাজনৈতিক জীৱন == লেডী উইলিংডন ট্ৰেইনিং কলেজৰ প্ৰধান শিক্ষয়িত্ৰী আৰু আইচ হাউচ হোষ্টেলৰ অধীক্ষক হিচাপে চৰকাৰী সেৱাত থকাৰ সময়তে সুব্বলক্ষ্মীক মহিলা ভাৰতীয় সন্থাত যোগদান কৰাত নিষেধাজ্ঞা আৰোপ কৰা হৈছিল।<ref name=Forbes /> স্কুলখন চলাই ৰাখিবলৈ সুব্বলক্ষ্মীয়ে বাল্যবিবাহৰ বিৰুদ্ধে নিজৰ বিশ্বাস আৰু প্ৰচেষ্টাৰ লগত আপোচ কৰিছিল। তথাপিও তামিল ভাষাত নিজৰ সাৱলীলতা ব্যৱহাৰ কৰি বাল্যবিবাহ বিলুপ্ত কৰাৰ লগতে ছোৱালীৰ শিক্ষাক উৎসাহিত কৰাৰ প্ৰচেষ্টা চলাইছিল। তেতিয়াৰ নতুনকৈ প্ৰতিষ্ঠা হোৱা সৰ্বভাৰতীয় মহিলা সন্মিলনৰ ঐতিহাসিক, প্ৰথমখন সন্মিলন, যাক "শৈক্ষিক সংস্কাৰৰ ওপৰত সৰ্বভাৰতীয় মহিলা সন্মিলন" বুলি কোৱা হয়, ১৯২৭ চনৰ জানুৱাৰী মাহত পুনাৰ ফাৰ্গুচন কলেজত অনুষ্ঠিত হয়।<ref name="Aparna Basu">{{cite book|last=Ray|first=Aparna Basu, Bharati|title=Women's struggle : a history of the All India Women's Conference, 1927–2002|year=2003|publisher=Manohar|location=New Delhi|isbn=978-81-7304-476-2|pages=23, 213|edition=2nd}}</ref> এই সভাত অংশগ্ৰহণ কৰা আঠাৱনজন বিশিষ্ট প্ৰতিনিধিৰ ভিতৰত অন্যতম আছিল সুব্বলক্ষ্মী।<ref name="Aparna Basu" /><ref name=Theosophist>{{cite book|last=Besant|first=Annie|title=Theosophist Magazine January 1927&nbsp;– March 1927|year=2003|publisher=Kessinger Publishing|pages=630–633}}</ref> ১৯৩০ চনত গৃহীত হোৱা শিশু বিবাহ সংযম আইনখনক তেওঁ সক্ৰিয়ভাৱে সমৰ্থন কৰিছিল আৰু যোশী সমিতিৰ আগত হাজিৰ হৈছিল<ref name=Forbes /><ref name=rappaport>{{cite book|last=Rappaport|first=Helen|title=Encyclopedia of women social reformers|url=https://archive.org/details/encyclopediawome00rapp|url-access=limited|year=2001|publisher=ABC-CLIO|location=Santa Barbara, Calif. [u.a.]|isbn=978-1-57607-101-4|pages=[https://archive.org/details/encyclopediawome00rapp/page/n698 652]}}</ref> যিয়ে ছোৱালীৰ বিবাহযোগ্য বয়স চৈধ্য আৰু ল'ৰাৰ বিবাহযোগ্য বয়স ষোল্ল বছৰলৈ বৃদ্ধি কৰাত সহায়ক হোৱাকৈ আইনখন প্ৰণয়ন কৰিছিল। অৱসৰৰ পিছত মহিলা ভাৰতীয় সন্থাৰ কাম-কাজত জড়িত হৈ পৰে, যাৰ জৰিয়তে তেওঁ এনি বেছাণ্ট আদিৰ লগত বন্ধুত্ব গঢ়ি তুলিছিল। ১৯৫২ চনৰ পৰা ১৯৫৬ চনলৈকে তেওঁ মাদ্ৰাজ বিধান পৰিষদৰ মনোনীত সদস্য হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল।<ref>{{cite book|last=Ramanathan|first=Malathi|title=Sister Subbalakshmi Sister Subbalakshmi Ammal Birth Centenary Souvenir|year=1986|publisher=Sarada Ladies Union|location=Madras}}</ref> == মৃত্যু == ১৯৬৯ চনৰ ২০ ডিচেম্বৰত [[একাদশী তিথি|একাদশী]] দিনা সুব্বলক্ষ্মীৰ মৃত্যু হয়।<ref name=Rajaji>{{cite journal|last=Rajagopalachari|first=C|title=Sahodari Subbalakshmi Sevai: Rajaji's Garland of Praise|journal=Sister Subbalakshmi Ammal First Commemorative Souvenir|year=1970|issue=Madras Sarada Ladies Union}}</ref> == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় নাৰী]] [[শ্ৰেণী:বিংশ শতিকাৰ ভাৰতীয় মহিলা বিজ্ঞানী]] dw2ev0qb84h8qrx3is9epau1b9p1p89 0 114515 603033 492094 2026-04-26T16:24:24Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 603033 wikitext text/x-wiki {{Infobox Politician | name = ৰেখা গুপ্তা | order = ৯ নং | office = দিল্লীৰ মুখ্যমন্ত্ৰী | term_start = ২০ ফেব্ৰুৱাৰী ২০২৫<ref>{{Cite web |last=Pandey |first=Neeraj |date=2025-02-19 |title=Rekha Gupta Named Next Delhi CM, Parvesh Verma To Be Deputy. Oath-Taking Tomorrow |url=https://news.abplive.com/elections/rekha-gupta-delhi-chief-minister-parvesh-verma-delhi-deputy-cm-oath-taking-at-ramlila-maidan-pm-modi-amit-shah-breaking-news-1752173 |access-date=2025-02-19 |website=news.abplive.com |language=en}}</ref> | lieutenant_governor = বিনয় কুমাৰ ছাক্সেনা | deputy =পৰৱেশ বাৰ্মা | succeeding= [[আতিশী|আটিশী মাৰ্লেনা]] | office1 = দিল্লী বিধানসভাৰ সদস্য | term_start1 = ৮ ফেব্ৰুৱাৰী ২০২৫ | constituency1 = শালীমাৰ বাগ বিধানসভা সমষ্টি | predecessor1 = [[বন্দনা কুমাৰী]] | birth_date = ১৯ জুলাই ১৯৭৪ | birth_place = জুলানা, হাৰিয়ানা, [[হাৰিয়ানা]], ভাৰত | education = [[দিল্লী বিশ্ববিদ্যালয়]]<br>চৌধুৰী চৰণ সিং বিশ্ববিদ্যালয় | image = }} '''ৰেখা গুপ্তা''' ({{lang-en|Rekha Gupta}},জন্ম ১৯ জুলাই ১৯৭৪) [[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টি]], [[দিল্লী]]ৰ এগৰাকী ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ৷ তেওঁক ২০২৫ চনৰ ২০ ফেব্ৰুৱাৰীৰ পৰা দিল্লীৰ নৱমগৰাকী মুখ্যমন্ত্ৰীৰ দায়িত্ব অৰ্পণ কৰা হৈছে।<ref>{{Cite web |last=Pandey |first=Neeraj |date=২০২৫-০২-১৯ |title=পৰৱৰ্তী দিল্লীৰ মুখ্যমন্ত্ৰী পৰ্বেশ ভাৰ্মাক নিযুক্তি দিয়া হৈছে ৰেখা গুপ্তাৰ উপ-সভাপতি। কাইলৈ ​​শপত গ্ৰহণ |url=https://news.abplive.com/elections/ৰেখা-গুপ্ত-দিল্লী-মুখ্যমন্ত্ৰী-পৰ্বেশ-ভাৰমা-দল্লী-উপ-চে.মি |access-date=2025-02-19 |website=news.abplive.com |language=en }}{{Dead link|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web |date=2025-02-19 |title=बीजेपी নেसेसे सिले क द वलলি का सी.एम. |url=https://hindi.news18.com/amp/news/delhi-ncr/delhhi-cm-ঘোষণা-কেনেকৈ-bjp-নিৰ্বাচন-দিল্লী-মুখ্যমন্ত্ৰী-ৰেখা-গুপ্ত-বায়'ডাটাত-কি-দেখে-9045013.html |access-date=2025-02-19 |website=News18 हिंदी |language=hi }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> এই পদত অধিষ্ঠিত দিল্লীৰ তেওঁ চতুৰ্থগৰাকী মহিলা মুখ্যমন্ত্ৰী আৰু সামগ্ৰিকভাৱে অষ্টম। তেওঁ শালীমাৰ বাগক প্ৰতিনিধিত্ব কৰি বিধানসভাৰ সদস্য হৈছে৷ তেওঁ [[দিল্লী বিশ্ববিদ্যালয়|দিল্লী বিশ্ববিদ্যালয় ছাত্ৰ সন্থা]]ৰ প্ৰাক্তন সাধাৰণ সম্পাদিকা আৰু সভানেত্ৰী৷ তেওঁ দলৰ ৰাষ্ট্ৰীয় কাৰ্যবাহীৰ সদস্য আৰু দলৰ [[দিল্লী]] ৰাজ্যিক এককৰ সাধাৰণ সম্পাদিকা।<ref>{{Cite web |title=Delhi নতুন মুখ্যমন্ত্ৰী: हैन हँ पका जोओ সেৱন , क ‍ ‍ ‍ ্য ! ৱजह से मान जानी धारक धारक তাवे |url=https://mpcg.ndtv.in/india-rekha-gupta-ৰ-নতুন-cm-প্ৰফাইল-যি-ডেলহি-ৰ-মুখ্যমন্ত্ৰী-হব পাৰে-774647 |access-date=2025-02-19 |website=mpcg.ndtv.in |ভাষা=হাই }}{{Dead link|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ১৯৯৬–১৯৯৭ চনত তেওঁ দিল্লী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ ছাত্ৰ সন্থা (DUSU) ৰ সভানেত্ৰী হয়। পৰৱৰ্তী সময়ত ২০০৭ চনত উত্তৰ পীতামপুৰাৰ (ৱাৰ্ড ৫৪)ৰ পৰা দিল্লী কাউন্সিলাৰ নিৰ্বাচনলৈ নিৰ্বাচিত হয়। ২০১২ চনত উত্তৰ পিতামপুৰাৰ (ৱাৰ্ড ৫৪)ৰ পৰা দিল্লী কাউন্সিলাৰ নিৰ্বাচনত তেওঁ পুনৰ নিৰ্বাচিত হয়।<ref name="b883">{{cite web | শেষ= | প্ৰথম= | title=বিজেপিয়ে ৰেখা গুপ্তাক দিল্লীৰ মেয়ৰ প্ৰাৰ্থী হিচাপে নিযুক্তি দিলে। তাই কোন? | website=ভাৰত আজি | date=২৭ ডিচেম্বৰ ২০২২ | url=https://www.indiatoday.in/india/story/bjp-এ-ৰেখা-গুপ্ত-দিল্লী-মেয়ৰ-প্ৰাৰ্থী-২৩১৪১৭৯-২০২২-১২-২৭ | access-date=৯ ফেব্ৰুৱাৰী ২০২৫ }}{{Dead link|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name="q516">{{web | title=শালীমাৰ বাগ নিৰ্বাচনৰ ফলাফল ২০২৫ৰ হাইলাইটঃ বিজেপিৰ ৰেখা গুপ্তাই আপৰ বিজয়ৰ ধাৰা ভাঙিলে |... website=ভাৰতৰ সময়ছোৱা | date=৮ ফেব্ৰুৱাৰী ২০২৫ | url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/delhi/mangolpuri-election-results-2025-highlight-saap-bandana-kumari-bjp-ৰেখা-গুপ্ত-আৰু-কংগ্ৰেছ-পাৰবীন-কুমাৰ/articleshow/118049276.cms | access-date=৯ ফেব্ৰুৱাৰী ২০২৫}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.rekhagupta.in/pprofile.html|title=ৰেখা গুপ্তা ::এগৰাকী গৌৰৱান্বিত ভাৰতীয়:: &#124;&#124;ৰাজনৈতিক প্ৰফাইল&#124;&#124;|access-date=2025-02-19|archivedate=2023-02-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230214081236/http://www.rekhagupta.in/pprofile.html|deadurl=yes}}</ref> ৰেখা গুপ্তাই ২০২৫ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচনত আপৰ [[বন্দনা কুমাৰী]]ক পৰাস্ত কৰি ২৯,৫৯৫ টা ভোটৰ ব্যৱধানত শালীমাৰ বাগ আসনখন দখল কৰিছিল।<ref name="দিল্লী বিধানসভা নিৰ্বাচনৰ ফলাফল ২০২৫ - শলিমাৰ বাগ">{{cite news|title=দিল্লী বিধানসভা নিৰ্বাচনৰ ফলাফল ২০২৫ - শালীমাৰ বাঘ|url=https://results.eci.gov.in/ResultAcGenFeb2025/candidateswise-U0514.htm|accessdate=১৯ ফেব্ৰুৱাৰী ২০২৫|work=|publisher=ভাৰতীয় নিৰ্বাচন আয়োগ|তাৰিখ=৮ ফেব্ৰুৱাৰী 2025|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250219124505/https://results.eci.gov.in/ResultAcGenFeb2025/candidateswise-U0514.htm|archivedate=19 ফেব্ৰুৱাৰী 2025|ভাষা=hi}}</ref> == তথ্যসূত্ৰ == [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ]] [[শ্ৰেণী:ৰাজনৈতিক ক্ষেত্ৰত নাৰী]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় নাৰী]] [[শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:হাৰিয়ানাৰ ব্যক্তি]] 9irbx1ti76ewb2jh7nx14iyi21pltil 0 117956 603205 492218 2026-04-27T08:11:43Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 603205 wikitext text/x-wiki '''ই কিচ চাইল্ডছ''' ({{Lang-en|E. Kitch Childs}}) এগৰাকী আমেৰিকান ক্লিনিকেল চাইক'লজিষ্ট আছিল৷ ইয়াৰ লগতে তেওঁ উত্তৰ আমেৰিকাৰ মহিলা মুক্তি আন্দোলন; সংখ্যালঘু মহিলা, [[পতিতাবৃত্তি|বেশ্যা]], [[সমকামিতা|সমকামী]] আৰু [[লেছবিয়ান]]সকলৰ পোষকতা কৰাৰ বাবে পৰিচিত এগৰাকী লেছবিয়ান কৰ্মী।<ref>{{Cite web |title=Pioneers of Black Mental Health #BHMMAC2023 |url=https://wellness.mcmaster.ca/pioneers-of-black-mental-health-bhmmac2023/ |access-date=2023-02-08 |website=Student Wellness Centre |language=en-US}}</ref> তেওঁ চিকাগো বিশ্ববিদ্যালয়ৰ সমকামী মুক্তিৰ প্ৰতিষ্ঠাপক সদস্য <ref name=":0">{{Cite web|title=E. KITCH CHILDS|publisher=Chicago LGBT Hall of Fame|url=http://chicagolgbthalloffame.org/childs-e-kitch/|access-date=2020-11-23|language=en-US}}</ref> আৰু চিকাগো বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা মানৱ উন্নয়নত ডক্টৰেট ডিগ্ৰী লাভ কৰা প্ৰথম আফ্ৰিকান আমেৰিকান মহিলা।<ref name=Voices>{{Cite web |title=E. Kitch Childs |url=https://feministvoices.com/profiles/e-kitch-childs |access-date=2023-02-09 |website=Feminist Voices |language=en}}</ref> স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰাৰ পিছত চাইল্ডছে আমেৰিকাৰ নৌসেনাত যোগদান কৰে।<ref>{{Cite journal|last=Childs|first=Ellen|year=1966|title=Careers in the Military Service: A Review of the Literature|journal=National Opinion Research Center, University of Chicago}}</ref>১৯৭৩ চনত তেওঁ কেলিফৰ্ণিয়াৰ অকলেণ্ডত প্ৰথম ব্যক্তিগত অনুশীলন আৰম্ভ কৰে য'ত তেওঁ ১৭ বছৰ ধৰি ক্লিনিকেল চাইক'লজিষ্ট হিচাপে কাম কৰাৰ পিছত ১৯৯০ চনত তেওঁ আমষ্টাৰডামলৈ আহে৷<ref name=":0" /> চাইল্ডছ [[মনোবিজ্ঞান]]ৰ ক্ষেত্ৰখনৰ তেওঁ এগৰাকী আগশাৰীৰ ব্যক্তি আছিল৷ তেওঁৰ ঘৰত আৰু তেওঁৰ ক্লায়েণ্টৰ ঘৰত থেৰাপী অধিবেশন অনুষ্ঠিত কৰা প্ৰথম থেৰাপিষ্টসকলৰ ভিতৰত তেওঁ অন্যতম আছিল।<ref name=":0" /> চাইল্ডছ আছিল এগৰাকী লেছবিয়ান আৰু [[কুইয়াৰ]], মহিলা আৰু [[কৃষ্ণাংগ নাৰীবাদ|কৃষ্ণাংগ]] স্থানৰ এগৰাকী কৰ্মী।<ref name=CPT>{{Cite web |date=2022-02-10 |title=Black History Month, CPT Remembers Mental Health Practitioner and Advocate E. Kitch Childs, PhD |url=https://practicetransformation.umn.edu/news/mental-health-practitioner-and-advocate-e-kitch-childs-phd/ |access-date=2023-02-08 |website=Center for Practice Transformation |language=en-US}}</ref>যৌনকৰ্মীৰ অধিকাৰ সংগঠন COYOTE (Call Off Your Old Tired Ethics) আৰু বৰ্ণবাদ বিৰোধী সামাজিক আন্দোলনৰ সৈতে জড়িত হোৱাৰ জৰিয়তে তেওঁ বেশ্যাবৃত্তিক অপৰাধমুক্ত কৰাৰ পোষকতা কৰিছিল।<ref name="Voices" /> ভাৰ্নিটা গ্ৰে আৰু মিচাল ব্ৰডীৰ সৈতে চিকাগো বিশ্ববিদ্যালয়ৰ চিকাগো লেচবিয়ান লিবাৰেচনৰ তেওঁ প্ৰতিষ্ঠাপক সদস্য আছিল। সেই সময়ত এই সংস্থাটোক ''চিকাগো [[গে'|গে]] লিবাৰেচনৰ উইমেনছ ককাছ'' বুলি নামকৰণ কৰা হৈছিল। ১৯৭০ চনত চিকাগোত প্ৰথম গৌৰৱৰ আয়োজনত সংস্থাটোৱে সহায় কৰিছিল। [[এলজিবিটি]] ব্যক্তিৰ বাবে বিশেষকৈ [[এইচ.আই.ভি/এইড্‌ছ|এইডছ]] ৰোগীৰ বাবে চিকিৎসা প্ৰদান কৰিছিল।<ref>{{Cite web|last=Komar|first=Shreya|title=E. Kitch Childs was a pioneer in mental health|url=https://voyager-online.org/9814/features/e-kitch-childs-was-a-pioneer-in-mental-health/|access-date=2023-02-03|website=The Voyager}}</ref><ref>{{Cite web|date=2022-02-18|title=Black Men and Women Who Shaped Mental Health Part 2|url=https://www.fathersuplift.org/black-men-and-women-who-shaped-mental-health-part-2/|access-date=2023-02-13|website=Fathers' UpLift|language=en-US}}</ref> ১৯৯৩ চনত চাইল্ডছক চিকাগো [[এলজিবিটি]] হল অৱ ফেমত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়।<ref>{{Cite web|title=Induction Ceremonies, Chicago LGBT Hall of Fame – Gerber/Hart Library and Archives|url=https://www.gerberhart.org/induction-ceremonies-chicago-lgbt-hall-of-fame/|access-date=2023-02-03|website=gerberhart.org}}</ref> এই সন্মান সমকামিতাৰ ওপৰত ''আমেৰিকান চাইকিয়াট্ৰিক এছ'চিয়েচন''ৰ স্থিতি ভংগ কৰাৰ প্ৰচেষ্টাৰ স্বীকৃতি স্বৰূপে দিয়া হৈছিল৷<ref>{{Cite web|title=Black Pioneers in Mental Health|url=https://summitsedgecounseling.com/read-me/2023/2/3/black-pioneers-in-mental-health|access-date=2023-02-08|website=Summit's Edge Counseling|date=3 February 2023|language=en-US|archivedate=2025-04-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250411221231/https://summitsedgecounseling.com/read-me/2023/2/3/black-pioneers-in-mental-health|deadurl=yes}}</ref> যিটো ১৯৭৩ চনলৈকে ডায়েগনষ্টিক এণ্ড ষ্টেটিষ্টিক্যাল মেনুৱেল অৱ মেন্টেল ডিছঅৰ্ডাৰত মানসিক বিকাৰ হিচাপে তালিকাভুক্ত কৰা হৈছিল। ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:এলজিবিটি সম্প্ৰদায়ৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ নাৰী অধিকাৰ কৰ্মী]] [[শ্ৰেণী:সমাজকৰ্মী]] [[শ্ৰেণী:মনোবিজ্ঞানী]] mgmhblaln9h7cotmu0cd30ahdspy3ky 0 120128 603236 601989 2026-04-27T11:03:06Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 603236 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = উদয়া সৌন্দৰী | image = | caption = | birth_name = | birth_date = {{Birth date and age|1988|4|28|df=yes}} | birth_place = টিয়ং বাহৰু, [[ছিংগাপুৰ]] | death_date = | death_place = | nationality = ছিংগাপুৰিয়ান | occupation = অভিনেত্ৰী, দূৰদৰ্শন উপস্থাপক | education = | spouse = | relatives = মালেন (ভগ্নী) | children = | othername = সৌন্দৰী | yearsactive = ২০১১–বৰ্তমান }} '''উদয়া সৌন্দৰী''' (জন্ম ২৮ এপ্ৰিল ১৯৮৮) এগৰাকী [[ছিংগাপুৰ|ছিংগাপুৰিয়ান]] নাৰী তথা ভাৰতীয় দূৰদৰ্শন অভিনেত্ৰী আৰু দূৰদৰ্শন উপস্থাপক।<ref>{{Cite web|url=https://thelasalleshow.lasalle.edu.sg/portfolio/udaya-soundari|title=Udaya Soundari|website=thelasalleshow.lasalle.edu.sg}}{{Dead link|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://nettv4u.com/celebrity/tamil/host/udaya-soundari|title= Kollywood host Udaya Soundari |website=nettv4u.com}}</ref> তেওঁ ''পৰন্ধু ছেলা ভা'' (২০১৬) আৰু ''এ ইয়েল্লো বৰ্ড'' (২০১৬) চলচ্চিত্ৰত অভিনয় কৰিছে। তেওঁ প্ৰধানা বিজা মহোৎসৱত একেটা বছৰত তিনিটা বঁটা জয় কৰা প্ৰথম ছিংগাপুৰিয়ান ব্যক্তি।<ref>{{Cite web|url=https://www.straitstimes.com/lifestyle/entertainment/udaya-soundari-is-the-first-to-win-three-awards-at-pradhana-vizha|title=Udaya Soundari is the first to win three awards at Pradhana Vizha|website=www.straitstimes.com}}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.todayonline.com/entertainment/television/udaya-sweeps-pradhana-vizha-2014-awards|title=Udaya sweeps Pradhana Vizha 2014 awards|website=www.todayonline.com}}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==ব্যক্তিগত জীৱন== উদয়া ছিংগাপুৰত জন্ম গ্ৰহণ কৰে আৰু ডাঙৰ হয়। তেওঁৰ এখনী কণমানি ভগ্নী মালেনো এজনী দূৰদৰ্শন অভিনেত্ৰী।<ref>{{Cite web|url=https://www.todayonline.com/entertainment/television/deepavali-family-time-udaya|title= Deepavali is family time for Udaya |website=www.todayonline.com}}</ref> ২০১৫ চনত, সামাজিক মাধ্যমত উদয়াৰ সদৃশ এগৰাকী মহিলাৰ যৌন ভিডিঅ' প্ৰচাৰিত হয়।<ref>{{Cite web|url=https://www.emirates247.com/entertainment/films-music/is-this-the-face-of-south-indian-superstar-udaya-on-adult-video-2015-02-28-1.582559|title= Is this the face of South Indian superstar Udaya on adult video? |website=www.emirates247.com}}</ref> উদয়াই দাবী কৰে যে সেই ভিডিঅ'ত থকা মহিলা তেওঁ নহয়।<ref>{{Cite web|url=https://www.asiaone.com/singapore/vasantham-actress-says-its-not-her-sex-video|title=Vasantham actress says it's not her in sex video|website=www.asiaone.com}}</ref> == বঁটা আৰু মনোনয়ন == {| class="wikitable sortable" |- style="background:#b0c4de; text-align:center;" ! বছৰ ! বঁটা !! শ্ৰেণী !! কৰ্ম !! ফলাফল |- | rowspan="3" | ২০১৪ |rowspan="7"| '''প্ৰধানা বিজা''' || সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰী ||''এ হেলো বাৰ্ড'' || {{won}}<ref>{{Cite web|url=https://www.todayonline.com/entertainment/television/excitement-builds-pradhana-vizha-2014|title=Excitement builds for Pradhana Vizha 2014|website=www.todayonline.com}}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- | সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ মিডিয়া ব্যক্তিত্ব || ||{{won}} |- | আটাইতকৈ জনপ্ৰিয় মহিলা ব্যক্তিত্ব || ||{{won}} |- | ২০১৬ || আটাইতকৈ জনপ্ৰিয় মহিলা ব্যক্তিত্ব || ||{{nom}}<ref>{{Cite web|url=https://www.todayonline.com/entertainment/television/pradhana-vizha-2016-awards-nominees-revealed|title=Pradhana Vizha 2016 awards nominees revealed|website=www.todayonline.com}}</ref> |- | rowspan="3" | ২০২২ || সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ কৌতুক পৰিৱেশন || ''অডুক্কু ভিডু আন্নাসামী'' || {{won}}<ref>{{Cite web|url=https://cnalifestyle.channelnewsasia.com/entertainment/vasantham-pradhana-vizha-2022-winners-mediacorp-343231|title=Udaya Soundari took home three awards: For Best Actress for CID Sakoonthala, Best Host (Entertainment) for Amarkala Deepavali 2021 and Best Comedy Performance (Drama Series) for Adukku Vettu Annasamy 2: 80's Lootty!.|website=cnalifestyle.channelnewsasia.com}}</ref> |- |সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ অনুষ্ঠান পৰিচালিকা (মহিলা) || ''অমাৰকালা দীপাৱলি ২০২২'' || {{won}} |- |সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰী || ''চিআইডি চকুথালা'' || {{won}} |} ==বাহ্যিক সংযোগ== * {{IMDb name|4400035}} {{DEFAULTSORT:Udaya Soundari}} ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ছিংগাপুৰৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:তামিল ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:অভিনেত্ৰী]] [[শ্ৰেণী:তামিল চলচ্চিত্ৰৰ অভিনেত্ৰী]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় অভিনেত্ৰী]] gdotxrztz7nsl84ml26qize0547u1wl 0 123413 603104 545964 2026-04-27T00:39:16Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 603104 wikitext text/x-wiki {{confuse|ণত্ববিধি|ষত্ববিধি}}{{Expert}} {{Infobox language feature |name = ণত্ববিধি আৰু ষত্ববিধি |type = [[বৰ্ণ পৰিৱৰ্তন নিয়ম]] |language = [[অসমীয়া ভাষা]] |origin = [[সংস্কৃত ভাষা]] |scope = [[তৎসম শব্দ]] |category = [[ব্যাকৰণ]] }} '''ণত্ববিধি''' আৰু '''ষত্ববিধি''' {{lang|as|অসমীয়া ভাষা}}ৰ দুটা গুৰুত্বপূৰ্ণ বৰ্ণ পৰিৱৰ্তনৰ নিয়ম। এই নিয়মসমূহ মূলতঃ [[সংস্কৃত ভাষা]]ৰ পৰা আহৰণ কৰা হৈছে আৰু অসমীয়া ভাষাত ব্যৱহৃত [[তৎসম শব্দ]]সমূহৰ শুদ্ধ প্ৰয়োগৰ বাবে প্ৰয়োজনীয়। এই বিধিসমূহে ভাষাৰ উচ্চাৰণ আৰু বানানৰ মানদণ্ড নিৰ্ধাৰণ কৰাত সহায় কৰে।<ref name="SEBA">{{cite book|title=অসমীয়া ব্যাকৰণ জ্যোতি|publisher=SEBA|year=2023|url=https://www.sebaonline.org/textbooks/}}{{Dead link|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == ণত্ববিধি == {{Main|ণত্ববিধি}} ; সংজ্ঞা '''ণত্ববিধি''' হৈছে অসমীয়া ভাষাত ব্যৱহৃত [[তৎসম শব্দ]]সমূহত নিৰ্দিষ্ট অৱস্থানত [[দন্ত্য]]মূলীয় 'ন' বৰ্ণটো [[মূৰ্ধন্য]] 'ণ' বৰ্ণলৈ ৰূপান্তৰিত হোৱাৰ নিয়ম।<ref name="DevLibrary">{{cite web|title=অসমীয়া ব্যাকৰণ|url=https://devlibrary.in/assamese-grammar|publisher=Dev Library|access-date=2025-07-08}}{{Dead link|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> এই নিয়মটো মূলতঃ [[সংস্কৃত ভাষা]]ৰ পৰা আহৰণ কৰা হৈছে। ===ণত্ববিধিৰ প্ৰাথমিক নিয়মসমূহ:=== ১) ''ঋ, ৰ, ষ বৰ্ণৰ প্ৰভাৱত ণত্ব'' : ঋ, ৰ আৰু ষ বৰ্ণৰ পাছত থকা 'ন' বৰ্ণ 'ণ' হয়।<ref name="ণ">{{cite book | title=ব্যাকৰণ তত্ত্ব আৰু তাত্ত্বিক | publisher=বান্ধৱ | author=ডেকা, ড° খগেশ সেন | authorlink=অসমীয়া আখৰ জোঁটনি:ষত্ব আৰু ণত্ব বিধি | year=২০১৯ | pages=১১১}}</ref> তদুপৰি, ঋ, ৰ, ষ আৰু ন-ৰ মাজত কোনো স্বৰবৰ্ণ, বা ক আৰু প বৰ্গৰ কোনো বৰ্ণ, বা য, ৱ, হ, বা ং অনুস্বাৰ থাকিলেও ন বৰ্ণ ণ হয়। উদাহৰণ:<ref name="ঋ">{{cite web | url=https://as.wikisource.org/wiki/%E0%A6%AC%E0%A6%B9%E0%A6%B2_%E0%A6%AC%E0%A7%8D%E0%A6%AF%E0%A6%BE%E0%A6%95%E0%A7%B0%E0%A6%A3/%E0%A6%A6%E0%A7%8D%E0%A6%AC%E0%A6%BF%E0%A6%A4%E0%A7%80%E0%A6%AF%E0%A6%BC_%E0%A6%85%E0%A6%A7%E0%A7%8D%E0%A6%AF%E0%A6%BE%E0%A6%AF%E0%A6%BC | title=ণত্ব বিধি | accessdate=11 July 2025}}</ref> *ঋণ (ঋ + ণ) *বৰ্ণ (ৰ + ণ) *কৃষ্ণ (ষ + ণ) *গৰ্ণ (ৰ + ণ) *কৃপণ, *গ্ৰহণ, *ব্ৰাহ্মণ, *ৰাৱণ, *নাৰায়ণ। ২) ''ট বৰ্গৰ প্ৰভাৱত ণত্ব:'' ট, ঠ, ড, ঢ, ণ বৰ্ণৰ পাছত থকা 'ন' বৰ্ণ 'ণ' হয়৷<ref name="ঋ"/><ref name="ণ"/> উদাহৰণ: *ঘণ্টা (ট + ণ) *কণ্ঠ (ঠ + ণ) *দণ্ড (ড + ণ) ৩) ''উপসৰ্গৰ প্ৰভাৱত ণত্ব:'' প্ৰ, পৰা, নিৰ্ আদি উপসৰ্গৰ পাছত ন-কাৰ আৰম্ভ হোৱা ধাতু থাকিলে 'ন' বৰ্ণ 'ণ' হয়৷<ref name="ঋ"/><ref name="ণ"/> উদাহৰণ: *প্ৰণাম (প্ৰ + নাম) *প্ৰণয় (প্ৰ + নয়) *নিৰ্ণয় (নিৰ্ + নয়) *পৰিণাম (পৰি + নাম) ৪) ''স্বৰবৰ্ণৰ প্ৰভাৱত ণত্ব:'' ঋ, ৰ, ষ বৰ্ণৰ পাছত যিকোনো স্বৰবৰ্ণ আহি তাৰ পাছত 'ন' বৰ্ণ থাকিলে সেই 'ন' বৰ্ণ 'ণ' হয়।<ref name="ঋ"/> উদাহৰণ: *হৰিণ (ৰ + ই + ণ) *শৰণ (ৰ + ণ) *গুণ (ণ) ৫) ''উত্তৰ, চান্দ্ৰ, পৰ'' আদি শব্দ আগত থাকিলে পাচৰ শব্দৰ দন্ত্য ন মূৰ্দ্ধন্য হয়।<ref name="ঋ"/><ref name="ণ"/> উদাহৰণ: *উত্তৰ + অয়ন=উত্তৰায়ণ, *চান্দ্ৰ + অয়ন=চান্দ্ৰায়ণ, *পৰ + অয়ন = পৰায়ণ। ৬) ''পূৰ্ব্ব, পৰ, অপৰ'' আদি শব্দ আগত থাকিলে, পাছৰ অহ্ন শব্দৰ ন বৰ্ণ ণ হয়।<ref name="ঋ"/> উদাহৰণ: *পূৰ্ব্ব+অহ্ন= পূৰ্ব্বাহ্ণ, *পৰ+অহ্ন= পৰাহ্ণ, *অপৰ+অহ্ন= অপৰাহ্ণ। ৭) দুৰ্ উপসৰ্গৰ বাদে আন উপসৰ্গৰ ৰ-ৰ পাচত থকা নম্ আৰু নী ধাতুৰ ন বৰ্ণ ণ হয়।<ref name="ঋ"/> উদাহৰণ: *প্ৰ–নম্+ঘঞ্‌= প্ৰণাম, *প্ৰ—নী+অল= প্ৰণয়। ৮) দুটা শব্দ গোট খাই এটা প্ৰসিদ্ধ নাম হ’লে, আগৰ শব্দত ঋ, ৰ, বা ষ থাকিলে, পাছৰ শব্দৰ ন মূৰ্দ্ধন্য হয়।<ref name="ঋ"/><ref name="ণ"/> উদাহৰণ: *শূৰ্পণখা, *অক্ষৌহিণী। ===ণত্ববিধিৰ ব্যতিক্ৰমসমূহ:=== অসমীয়া ভাষাৰ শব্দ গঠনত ণ প্ৰয়োগৰ কিছু ব্যতিক্ৰমো আছে। কিছুমান শব্দত ণত্ব বিধি প্ৰযোজ্য নহয়।<ref name="ঋ"/>উদাহৰণ: *অসমীয়া শব্দত ঋ, ৰ, ষ-ৰ মাজত কোনো ব্যঞ্জনবৰ্ণ বা অ-ৰ বাহিৰে আন স্বৰবৰ্ণ থাকিলে “ণ’’ নহয়। :ৰইনা, বৰিয়নি, ফেৰেঙ্গনি, গেৰেকনি, বৰীয়ানী। :গৃহন (গৃহ + ণ নহয়, গৃহ + ন) :সিংহাসন (সিংহ + আসন) :অনুৰাধা (অনু + ৰাধা) * ''প্ৰত্যয়যুক্ত শব্দ:''- কিছুমান প্ৰত্যয়যুক্ত শব্দত ণত্ববিধি প্ৰয়োগ নহয়। :গৃহিনী (গৃহ + ইনী) :বৰানী, :বৰুৱানী, :কমাৰনী, :কুমাৰনী, :গৰাকিয়নী। * দুটা ভিন ভিন শব্দ গোট খাই এটা হ’লে, আগৰ শব্দটোত ঋ, ৰ, ষ থাকিলেও পাচৰ শব্দৰ ন মূৰ্দ্ধন্য নহয়। :দুৰ+নাম=দুৰ্নাম, :হৰি+নাম=হৰিনাম :ত্ৰি+নয়ন=ত্ৰিনয়ন :সৰ্ব+নাম=সৰ্বনাম :হৰি+নাৰায়ণ=হৰিনাৰায়ণ :হৰি+নাথ=হৰিনাথ * বিদেশী শব্দৰ লিপ্যন্তৰকৰণত ণত্ব বিধি প্ৰয়োগ কৰা নহয়। * পদত ৰ থাকিলেও তেনে পদৰ সৈতে যুক্ত হোৱা প্ৰত্যয়ত ণত্ব বিধি প্ৰয়োগ নহয়।<ref name="ণ"/> * সংস্কৃতৰ কিছুমান সন্ধিজাত আৰু সমাসবদ্ধ পদত ণত্ব বিধি প্ৰযোজ্য নহয়।<ref name="ণ"/> উদাহৰণ: :নৰেন্দ্ৰ>নৰেন, :বীৰেন্দ্ৰ>বীৰেন :হীৰেন্দ্ৰ>হীৰেন :ত্ৰি+নয়ন=ত্ৰিনয়ন কিছুমান শব্দত স্বাভাৱিকতে ণ প্ৰয়োগ কৰা হয়। এইবোৰত কোনো নিয়ম নাথাকে। তেনে কিছুমান শব্দ: বাণিজ্য, বণিক, ঘুণ, কণ, পণ, পাণি, শোণিত, চিক্কণ, গুণ, গণ, শণ, বাণী, কণিকা, কঙ্কণ, অণু, বেণী, বেণু, বাণ, গৌণ, তূণ, ফণা, বীণা, নিপুণ, কল্যাণ, লৱণ, মাণিক্য, কোণ, মণি আৰু পুণ্য আদি৷<ref name="ঋ"/><ref name="ণ"/> === ণত্ববিধি প্ৰয়োগৰ উদাহৰণ তালিকা === {| class="wikitable" ! মূল শব্দ!! ণত্ববিধি প্ৰয়োগ!! অৰ্থ |- | ঋণ || ঋণ || ধাৰ |- | বৰ্ণ || বৰ্ণ || ৰং |- | কৃষ্ণ || কৃষ্ণ || শ্ৰীকৃষ্ণ |- | প্ৰণাম || প্ৰণাম || নমস্কাৰ |- | হৰিণ || হৰিণ || মৃগ |- | গুণ || গুণ || বৈশিষ্ট্য |- | মণি || মণি || ৰত্ন |- | কণ্ঠ || কণ্ঠ || ডিঙি |- | গ্ৰহণ || গ্ৰহণ || লোৱা |- | ভূমি || ভূমি || মাটি |} == ষত্ববিধি == {{Main|ষত্ববিধি}} ; সংজ্ঞা '''ষত্ববিধি''' হৈছে অসমীয়া ভাষাত ব্যৱহৃত [[তৎসম শব্দ]]সমূহত নিৰ্দিষ্ট অৱস্থানত [[দন্ত্য]] 'স' বৰ্ণটো [[মূৰ্ধন্য]] 'ষ' বৰ্ণলৈ ৰূপান্তৰিত হোৱাৰ নিয়ম।<ref name="DailyAssam">{{cite web|title=নতুন অসমীয়া ব্যাকৰণ|url=https://www.dailyassam.com/2020/06/assamese-grammar-new-assamese-grammar.html|publisher=Daily Assam|date=2020-06-15|access-date=2025-07-08}}</ref> এই নিয়মটো বৰ্ণগত পৰিৱেশ ভেদে প্ৰয়োগ হয়। === ষত্ববিধিৰ প্ৰাথমিক নিয়মসমূহ === ১) ই, উ কাৰৰ প্ৰভাৱত ষত্ব * ই, ঈ, উ, ঊ বৰ্ণৰ পাছত থকা 'স' বৰ্ণ 'ষ' হয়৷ উদাহৰণ: ** বিষয় (বি + ষয়) ** পুষ্প (পু + ষ্প) ** অভিষেক (অভি + ষেক) ** শুষ্ক (শু + ষ্ক) ২) ক, খ, প, ফ বৰ্ণৰ প্ৰভাৱত ষত্ব * ক, খ, প, ফ বৰ্ণৰ পাছত থকা 'স' বৰ্ণ 'ষ' হয়৷ উদাহৰণ: ** পক্ষী (পক্ + ষী) ** ভক্ষণ (ভক্ + ষণ) ** আকাশ (আকা + ষ) ৩) ট বৰ্গৰ প্ৰভাৱত ষত্ব * ট, ঠ, ড, ঢ, ণ বৰ্ণৰ লগত থকা 'স' বৰ্ণ 'ষ' হয়৷</br> উদাহৰণ: ** অষ্টম (অষ্ট + ম) ** কষ্ট (কষ্ট) ** সৃষ্টি (সৃষ্টি) ** বৃষ্টি (বৃষ্টি) ৪) উপসৰ্গৰ প্ৰভাৱত ষত্ব * অভি, বি, নিৰ্ আদি উপসৰ্গৰ পাছত স-কাৰ আৰম্ভ হোৱা ধাতু থাকিলে 'স' বৰ্ণ 'ষ' হয়৷ উদাহৰণ: ** অভিষেক (অভি + সেক) ** বিষাদ (বি + সাদ) ** নিষেধ (নি + সেধ) === ষত্ববিধিৰ ব্যতিক্ৰমসমূহ=== ১) ব্যতিক্ৰমী শব্দ * কিছুমান শব্দত ষত্ববিধি প্ৰয়োগ নহয়৷ উদাহৰণ: ** সূৰ্য্য (সূৰ্য্য, ষূৰ্য্য নহয়) ** স্বৰ্গ (স্বৰ্গ, ষ্বৰ্গ নহয়) ** পুৰস্কাৰ (পুৰস্কাৰ, পুৰষ্কাৰ নহয়) ২) ধাতুৰ মূলৰূপ * কিছুমান ধাতুৰ মূলৰূপত ষত্ববিধি প্ৰয়োগ নহয়৷ উদাহৰণ: ** স্থান (স্থান, ষ্থান নহয়) ** স্নান (স্নান, ষ্ণান নহয়) === ষত্ববিধি প্ৰয়োগৰ উদাহৰণ তালিকা=== {| Class="wikitable" ! মূল শব্দ!! ষত্ববিধি প্ৰয়োগ!! অৰ্থ |- | বিষয় || বিষয় || বিষয়বস্তু |- | পুষ্প || পুষ্প || ফুল |- | অভিষেক || অভিষেক || স্নান |- | পক্ষী || পক্ষী || চৰাই |- | ভক্ষণ || ভক্ষণ || খোৱা |- | অষ্টম || অষ্টম || অষ্টম |- | কষ্ট || কষ্ট || দুখ |- | বিষাদ || বিষাদ || শোক |- | নিষেধ || নিষেধ || নিষেধ |} == ভাষাগত তাৎপৰ্য্য == === ঐতিহাসিক গুৰুত্ব === ণত্ববিধি আৰু ষত্ববিধিয়ে অসমীয়া ভাষাৰ [[সংস্কৃত পৰম্পৰা]]ৰ লগত সম্পৰ্ক প্ৰতিফলিত কৰে। এই নিয়মসমূহে ভাষাৰ ব্যুৎপত্তিগত শুদ্ধতা বজাই ৰাখে।<ref name="Sarothiasom">{{cite web|title=সাৰথি অসমীয়া অনলাইন সংগ্ৰহালয়|url=https://www.sarothiasom.in/e-books/|publisher=Sarothiasom|access-date=2025-07-08}}</ref> === শিক্ষাগত প্ৰয়োজনীয়তা === আধুনিক অসমীয়া ভাষাত এই নিয়মসমূহ শিক্ষাৰ্থীসকলে অধ্যয়ন কৰিব লাগে কাৰণ: * শুদ্ধ [[বানান]] লিখাৰ বাবে * [[তৎসম শব্দ]]সমূহৰ সঠিক [[উচ্চাৰণ]]ৰ বাবে * সাহিত্যিক গুণগত মান বজাই ৰাখিবলৈ === প্ৰয়োগৰ ক্ষেত্ৰ=== এই নিয়মসমূহ প্ৰয়োগৰ ক্ষেত্ৰসমূহ হৈছে: * সাহিত্য ৰচনা * শিক্ষা প্ৰতিষ্ঠানৰ পৰীক্ষা * চৰকাৰী কাৰ্য্যালয়ৰ দাপ্তৰিক কাম * গণমাধ্যমৰ প্ৰকাশনা == সাধাৰণ ভুল আৰু সংশোধন== === ণত্ববিধিৰ সাধাৰণ ভুল=== * ভুল: কন্টক → শুদ্ধ: কণ্টক </br> * ভুল: ঘন্টা → শুদ্ধ: ঘণ্টা </br> * ভুল: কুন্ঠা → শুদ্ধ: কুণ্ঠা </br> * ভুল: কান্ড → শুদ্ধ: কাণ্ড </br> * ভুল: সন্ঢালনি → শুদ্ধ: সণ্ঢালনি </br> * ভুল: হৰিন → শুদ্ধ: হৰিণ </br> * ভুল: প্ৰণাম → শুদ্ধ: প্ৰণাম</br> * ভুল: গুন → শুদ্ধ: গুণ</br> * ভুল: মনি → শুদ্ধ: মণি</br> === ষত্ববিধিৰ সাধাৰণ ভুল=== * ভুল: কস্ট → শুদ্ধ: কষ্ট</br> * ভুল: ৰুস্ট → শুদ্ধ: ৰুষ্ট</br> * ভুল: বিস্ঠা → শুদ্ধ: বিষ্ঠা</br> * ভুল: প্ৰতিস্ঠা → শুদ্ধ: প্ৰতিষ্ঠা</br> * ভুল: বিসয় → শুদ্ধ: বিষয়</br> * ভুল: পুষ্প → শুদ্ধ: পুষ্প</br> * ভুল: অভিসেক → শুদ্ধ: অভিষেক</br> * ভুল: বিসাদ → শুদ্ধ: বিষাদ</br> == আধুনিক প্ৰয়োগ আৰু বিতৰ্ক== === ব্যাৱহাৰিক প্ৰয়োগ=== আধুনিক অসমীয়া ভাষাত এই নিয়মসমূহৰ প্ৰয়োগ লৈ কিছু বিতৰ্ক আছে। কিছুমান ভাষাবিদে মত প্ৰকাশ কৰিছে যে অতি কঠোৰ নিয়ম প্ৰয়োগে ভাষাৰ স্বাভাৱিক বিকাশত বাধা দিয়ে।{{cn}} == সম্পৰ্কিত বিষয় == === অন্যান্য ব্যাকৰণিক নিয়ম === * [[সন্ধি প্ৰকৰণ]] * [[উচ্চাৰণ নিয়ম]] * [[বানান নিয়ম]] * [[প্ৰত্যয় প্ৰকৰণ]] ===ভাষাতাত্ত্বিক দিশ=== * [[ধ্বনিতত্ত্ব]] * [[ৰূপতত্ত্ব]] * [[বাক্যতত্ত্ব]] * [[অৰ্থতত্ত্ব]] == উৎস আৰু তথ্যসূত্ৰ == === প্ৰাথমিক উৎস === * {{cite book|title=অসমীয়া ব্যাকৰণ জ্যোতি|publisher=SEBA|year=2023|url=https://www.sebaonline.org/textbooks/class-9/ASSAMESE%20MIL_Asomiya%20Byakaran%20Jyoti_Assamese_Class%20IX-X.pdf|ref=SEBA|access-date=2025-07-08|archivedate=2025-02-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250214002827/https://www.sebaonline.org/textbooks/class-9/ASSAMESE%20MIL_Asomiya%20Byakaran%20Jyoti_Assamese_Class%20IX-X.pdf}} * {{cite book|title=আধুনিক অসমীয়া ব্যাকৰণ|publisher=ADP College Library|year=2022|url=https://adpcollege.ac.in/online/attendence/lib/1629213625.pdf|ref=ADP}} * {{cite web|title=সাৰথি অসমীয়া অনলাইন সংগ্ৰহালয়|url=https://www.sarothiasom.in/e-books/|publisher=Sarothiasom|access-date=2025-07-08|ref=Sarothiasom}} === শিক্ষা প্ৰতিষ্ঠানৰ সম্পদ === * {{cite web|title=অসমীয়া ব্যাকৰণ|url=https://devlibrary.in/assamese-grammar|publisher=Dev Library|access-date=2025-07-08|ref=DevLibrary}}{{Dead link|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * {{cite web|title=Class 10 Assamese Grammar|url=https://devlibrary.in/class-10-assamese-grammar|publisher=Dev Library|access-date=2025-07-08|ref=DevLibrary10|archivedate=2025-07-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250708123514/https://devlibrary.in/class-10-assamese-grammar|deadurl=yes}} * {{cite web|title=নতুন অসমীয়া ব্যাকৰণ|url=https://www.dailyassam.com/2020/06/assamese-grammar-new-assamese-grammar.html|publisher=Daily Assam|date=2020-06-15|access-date=2025-07-08|ref=DailyAssam}} * {{cite web|title=অসমীয়া ব্যাকৰণৰ কিতাপ সমূহ|url=https://www.dailyassam.com/2021/06/assamese-grammar-assamese-books-grammar.html|publisher=Daily Assam|date=2021-06-20|access-date=2025-07-08|ref=DailyAssam2}} === অনলাইন শিক্ষা প্লেটফৰ্ম === * {{cite web|title=উপসৰ্গ আৰু ব্যাকৰণ|url=https://ab.oakokho.com/%E0%A6%85%E0%A6%A7%E0%A7%8D%E0%A6%AF%E0%A6%BE%E0%A7%9F-%E0%A7%A6%E0%A7%AE/%E0%A6%89%E0%A6%AA%E0%A6%B8%E0%A7%B0%E0%A7%8D%E0%A6%97|publisher=Oakokho|access-date=2025-07-08|ref=Oakokho}}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * {{cite web|title=প্ৰতিযোগিতা মূলক পৰীক্ষাৰ নোটচ|url=https://babu9707521351.weebly.com/3-2437248824782496247924922494-2476250924792494245325442467class-9101112--tet.html|publisher=Weebly|access-date=2025-07-08|ref=Weebly}} === অতিৰিক্ত তথ্যসূত্ৰ === * গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অসমীয়া বিভাগ * ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অসমীয়া বিভাগ * অসম শিক্ষা পৰিষদ (SEBA) === ক্লাছিক গ্ৰন্থ === * হেমচন্দ্ৰ গোস্বামীৰ "অসমীয়া ব্যাকৰণ" * সত্যনাথ বৰাৰ "অসমীয়া ভাষাতত্ত্ব" * বাণীকান্ত কাকতিৰ "অসমীয়া ভাষাৰ ইতিহাস" === ডিজিটেল সংগ্ৰহ === * গুগল বুকচ - অসমীয়া ব্যাকৰণ গ্ৰন্থ * ইণ্টাৰনেট আৰ্কাইভ - অসমীয়া ভাষাৰ সম্পদ * ডিজিটেল লাইব্ৰেৰী অৱ ইণ্ডিয়া == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} == অতিৰিক্ত পঠন == * {{cite book|author=হেমচন্দ্ৰ গোস্বামী|title=অসমীয়া ব্যাকৰণ|publisher=লক্ষ্মী প্ৰকাশন|year=1996}} * {{cite book|author=সত্যনাথ বৰা|title=অসমীয়া ভাষাতত্ত্ব|publisher=বনলতা প্ৰকাশন|year=2010}} * {{cite book|author=বাণীকান্ত কাকতি|title=অসমীয়া ভাষাৰ ইতিহাস|publisher=অসম প্ৰকাশন পৰিষদ|year=2005}} == বাহ্যিক সংযোগ == * [https://www.sebaonline.org/textbooks/ অসম শিক্ষা পৰিষদৰ পাঠ্যপুস্তক]{{Dead link|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [https://devlibrary.in/assamese-grammar Dev Library - অসমীয়া ব্যাকৰণ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250708123514/https://devlibrary.in/assamese-grammar |date=2025-07-08 }} * [https://www.sarothiasom.in/e-books/ সাৰথি অসমীয়া অনলাইন সংগ্ৰহালয়] {{অসমীয়া ভাষা}} {{ব্যাকৰণ}} [[শ্ৰেণী:অসমীয়া ব্যাকৰণ]] [[শ্ৰেণী:অসমীয়া ভাষা]] [[শ্ৰেণী:ব্যাকৰণ]] [[শ্ৰেণী:ভাষাবিজ্ঞান]] [[শ্ৰেণী:সংস্কৃত ব্যাকৰণ]] [[শ্ৰেণী:বৰ্ণপৰিৱৰ্তন]] 4rn4tq0yu3hu4gj1bf0l6jq7wllxsnd 0 123963 603103 528023 2026-04-26T23:19:30Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 603103 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}} {{Infobox person|name=অশ্বিনী ভাৱে|othername=|image=AshwiniBhave.jpg|imagesize=|caption=২০০৯ চনত ভাৱে|birth_date={{birth date and age|1967|5|7|df=yes}}|birth_place=[[মুম্বাই]], [[মহাৰাষ্ট্ৰ]], ভাৰত|spouse=কিশোৰ বপৰ্দিকাৰ|children=২|nationality=ভাৰতীয়|occupation={{Hlist|অভিনেত্ৰী|চলচ্চিত্ৰ প্ৰযোজক}}|years_active=১৯৮৬–বৰ্তমান|website=}} '''অশ্বিনী ভাৱে''' ({{Lang-en|Ashwini Bhave}}; জন্ম: ৭ মেʼ ১৯৬৭) এগৰাকী ভাৰতীয় অভিনেত্ৰী আৰু প্ৰযোজক। তেওঁ মাৰাঠী, [[বলিউড|হিন্দী]], আৰু কন্নড় চলচ্চিত্ৰৰ লগতে হিন্দী টেলিভিছনত তেওঁৰ কামৰ বাবে পৰিচিত। ১৯৮০ আৰু নব্বৈৰ দশকৰ শেষৰ ফালে মাৰাঠী চলচ্চিত্ৰৰ অন্যতম জনপ্ৰিয় অভিনেত্ৰী হিচাপে স্থিতিস্থাপক, আৱেগিকভাৱে স্তৰিত মহিলাৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰি প্ৰশংসা লাভ কৰিছিল। তেওঁ তেওঁৰ জীৱনকালত দুটা মহাৰাষ্ট্ৰ ৰাজ্যিক চলচ্চিত্ৰ বঁটা, এটা বংগ চলচ্চিত্ৰ সাংবাদিক সংস্থাৰ বঁটা, এটা জী চিত্ৰ গৌৰৱ পুৰস্কাৰ, আৰু ফিল্মফেয়াৰ মাৰাঠী বঁটাত তিনিটা মনোনয়ন পত্ৰকে ধৰি অসংখ্য বঁটা-বাহন তথা স্বীকৃতি লাভ কৰিছে। ভাৱেই স্কুলত পঢ়ি থকাৰ সময়ৰে পৰাই অভিনয় কৰিছিল। ''গগনভেদী'' নামৰ থিয়েটাৰৰ নাটক এখনত তেওঁ প্ৰথম অভিনয় কৰিছিল আৰু ১৯৮৬ চনত মাৰাঠী পাৰিবাৰিক নাটক ''শ্বাবাছ সুনবাইত'' মুখ্য চৰিত্ৰত অভিনয় কৰি চলচ্চিত্ৰত পদাৰ্পণ কৰে। ''আশী হি বনৱা বনৱী'' (১৯৮৮), ''এক ৰাত্ৰা মন্তৰলেলি'' (১৯৮৯), ''কালত নাকালত'' (১৯৮৯), ''হালাদ ৰুছালি কুংকু হাছলা'' (১৯৯১) আদি ছবিত অভিনয়েৰে তেওঁ বিশেষ খ্যাতি লাভ কৰে। আৰ কে ফিল্মছৰ ''হেনা'' (১৯৯১)ত অভিনয়েৰে [[বলিউড|হিন্দী চিনেমা জগত]]লৈ তেওঁৰ আগমন ঘটিছিল, ছবিখনে তেওঁলৈ ৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ৰ স্বীকৃতি কঢ়িয়াই আনিছিল। তাৰ পিছত তেওঁ ''মীৰা কা মোহন'' (১৯৯২), ''[[সৈনিক (চলচ্চিত্ৰ)|সৈনিক]]'' (১৯৯৩), ''চিতা'' (১৯৯৪), ''জুৰমানা'' (১৯৯৬), আৰু ''বন্ধন'' (১৯৯৮)কে ধৰি বহুকেইখন সফল হিন্দী ছবিত অভিনয় কৰে আৰু ''আহুতি'' (১৯৯২), ''বজিৰ'' (১৯৯৪), ''পুৰুষ'' (১৯৯৪), আৰু ''চৰকাৰণামা'' (১৯৯৮)ৰ দৰে ছবিসমূহত আৱেগপূৰ্ণ অভিনয়ৰ বাবে সমালোচকসকলৰ দ্বাৰাও প্ৰশংসিত হয়। তেওঁৰ অভিনীত কন্নড় ছবি ''শাৰভেগড়া চাৰাদৰা'' (১৯৮৯) আৰু ''বিষ্ণু বিজয়া'' (১৯৯৩)য়েও বক্স অফিচত ভাল প্ৰদৰ্শন কৰিছিল। ২০০০ চনৰ আৰম্ভণিতে ছবিজগতৰ পৰা বিৰতি লোৱাৰ পিছত ভাৱেই ''কদাচিত'' (২০০৮) নামৰ ছবিত অভিনয়ৰে পুনৰ উভতি আহে, তেওঁ ছবিখনৰ জৰিয়তে প্ৰযোজক হিচাপেও আত্মপ্ৰকাশ কৰে। পৰৱৰ্তী বছৰবোৰত তেওঁ ''আজচা দিৱস মাঝা'' (২০১৩), ''ধ্যানিমণি'' (২০১৭), আৰু ''মাঞ্জা'' (২০১৭) ছবিত আৰু ৱেব ছিৰিজ ''দ্য ৰাইকাৰ কেছ'' (২০২০)ত সাক্ষী ৰাইকাৰৰ চৰিত্ৰত অভিনয়েৰে ভূয়সী প্ৰশংসা লাভ কৰে। ২০২৪ চনত তেওঁৰ অভিনীত ছবি ''ঘৰত গণপতি''য়ে ব্যৱসায়িকভাৱে সফলতা লাভ কৰাৰ লগতে বঁটা প্ৰদানৰ অনুষ্ঠানসমূহত এক শক্তিশালী প্ৰতিদ্বন্দ্বী হৈ পৰিছিল। অভিনয়ৰ বাহিৰেও ভাৱেই ছান ফ্ৰান্সিস্কোৰ একাডেমী অৱ আৰ্ট ইউনিভাৰ্চিটিৰ পৰা মোশ্যন পিকচাৰ্ছ আৰু টেলিভিছন বিষয়ত স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰিছে। চফ্টৱেৰ ইঞ্জিনিয়াৰ কিশোৰ বপাৰ্দিকাৰৰ সৈতে তেওঁ বিবাহপাশত আৱদ্ধ হয়, আৰু দম্পতীহালৰ দুটি সন্তান আছে। [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ|আমেৰিকালৈ]] স্থানান্তৰিত হোৱাৰ পিছতো, ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰত বিশেষকৈ মাৰাঠী ছবিত ভাৱেই এক সক্ৰিয় আৰু সন্মানীয় উপস্থিতি অব্যাহত ৰাখিছে।<ref>{{Cite web|title=Ashwini Bhave Bio|url=http://www.in.com/ashwini-bhave/biography-28071.html|work=In.com|accessdate=2 December 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161030185031/http://www.in.com/ashwini-bhave/biography-28071.html|archivedate=30 October 2016}}</ref> == প্ৰাৰম্ভিক জীৱন == ১৯৬৭ চনৰ ৭ মেʼ তাৰিখে [[মহাৰাষ্ট্ৰ|মহাৰাষ্ট্ৰৰ]] [[মুম্বাই|মুম্বাইত]] মহাৰাষ্ট্ৰীয় কোকানাস্থ ব্ৰাহ্মণ পৰিয়ালত ভাৱেৰ জন্ম হৈছিল। তেওঁ ডাঙৰ-দীঘল হৈছিল চুনাভট্টিৰ উপকণ্ঠ অঞ্চলত।<ref>{{Cite web|last=gaush94|date=2025-03-16|title=Ashwini Bhave Wiki, Biography, Family, Age, and More|url=https://www.wikigraphy.in/ashwini-bhave/|accessdate=2025-07-06|language=en-US}}</ref> তেওঁৰ মাতৃ উষা ভাৱে সাধনা বিদ্যালয়ত শিক্ষয়িত্ৰী আছিল, যʼত অশ্বিনীয়ে স্কুলীয়া শিক্ষা সমাপ্ত কৰিছিল, আনহাতে তেওঁৰ পিতৃ শাৰদ ভাৱে এছ আই ই এছ কলেজৰ ভৌতিক ৰসায়ন বিজ্ঞানৰ অধ্যাপক আছিল আৰু তেওঁৰ ককায়েক অতুল, এগৰাকী চিভিল ইঞ্জিনিয়াৰ।<ref>{{Cite web|title=Ashwini Bhave Wiki, Age, Husband, Children, Family, Biography & More - WikiBio|url=https://wikibio.in/ashwini-bhave/|accessdate=2025-07-06|language=en-US}}</ref> স্কুলত থাকোঁতে তেওঁ আবৃত্তি আৰু বাকপটু প্ৰতিযোগিতাৰ দৰে কাৰ্য্যকলাপসমূহত সক্ৰিয়ভাৱে অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। দশম শ্ৰেণীৰ গ্ৰীষ্মকালীন ছুটীৰ সময়ত মাৰাঠী থিয়েটাৰ প্ৰডাকশ্যন কোম্পানী চন্দ্ৰলেখাই মধুকৰ তোৰাদমালৰ ''গগনভেদীৰ'' প্ৰস্তাৱ দিছিল, যাৰ ফলত অভিনয়ৰ ক্ষেত্ৰখনত তেওঁৰ প্ৰাৰম্ভিক আগ্ৰাসন ঘটিছিল।<ref>{{Cite web|last=Panchal|first=Chetana Gavkhadkar|date=2010-03-10|title=Ashwini Bhave, Interview|url=https://marathimovieworld.com/interviews/ashwinibhave-interview.php|accessdate=2025-07-06|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|last=शिंदे-पॉल|first=रसिका|date=2025-05-07|title=Ashwini Bhave was very fond of sports along with acting. {{!}} Entertainment mix masala|url=https://kalakrutimedia.com/ashwini-bhave-wanted-to-become-sports-person-marathi-info/|accessdate=2025-07-06|work=Kalakruti Media|language=en-US|archivedate=2025-07-06|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250706155850/https://kalakrutimedia.com/ashwini-bhave-wanted-to-become-sports-person-marathi-info/|deadurl=yes}}</ref> স্কুলীয়া শিক্ষা সমাপ্ত কৰাৰ পিছত ভাৱেই মুম্বাইৰ ডি জি ৰূপৰেল কলেজৰ পৰা [[দৰ্শন]] বিষয়ত স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে। == ব্যক্তিগত জীৱন == ২৬ জুলাই তাৰিখে চফ্টৱেৰ ইঞ্জিনিয়াৰ কিশোৰ বোপৰ্দিকাৰৰ সৈতে ভাৱেই বিবাহপাশত আবদ্ধ হয়।<ref>{{Cite web|last=डेस्क|first=एबीपी माझा एंटरटेनमेंट|date=2023-07-18|title=लग्नानंतर परदेशात झाली सेटल, जाणून घ्या अश्विनी भावेची लव्ह स्टोरी...|url=https://marathi.abplive.com/entertainment/television/ashwini-bhave-know-about-actress-childhood-marathi-and-hindi-movies-and-serials-1193484|accessdate=2025-07-06|work=marathi.abplive.com|language=mr}}</ref> [[হাইদৰাবাদ|হায়দৰাবাদ]]ত ''বন্ধন'' (১৯৯৮) ছবিৰ চিত্ৰগ্ৰহণ চলি থকা সময়ত দুয়োৰে সাক্ষাৎ হয় আৰু কিছু সময়ৰ প্ৰেমৰ সম্পৰ্কৰ অন্তত দুয়ো বিবাহপাশত আবদ্ধ হয়। বিবাহৰ পিছত দম্পতীহাল [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ|আমেৰিকা]]লৈ স্থানান্তৰিত হয় আৰু ছান ফ্ৰান্সিস্কো উপসাগৰীয় অঞ্চলত বসতি স্থাপন কৰে।<ref>{{Cite web|title=अश्विनी भावे: फिल्मी दुनिया छोड़ अमेरिका चली गई अक्षय कुमार की ये हीरोइन, सॉफ्टवेयर इंजीनियर से की शादी|url=https://www.amarujala.com/photo-gallery/entertainment/bollywood/ashiwini-bhave-left-bollywood-after-marriage-know-about-her-and-she-is|accessdate=24 May 2022|work=Amar Ujala|language=hi}}</ref><ref>{{Cite web|last=Singh|first=Deepali|title=I would love to work with Aamir Khan, says Ashwini Bhave|url=https://www.dnaindia.com/entertainment/interview-i-would-love-to-work-with-aamir-khan-says-ashwini-bhave-2320750|accessdate=2025-07-10|work=DNA India|language=en}}</ref> তেওঁলোকৰ দুটা সন্তান আছে: পুত্ৰ সমীৰ আৰু কন্যা সচি।<ref>{{Cite news |date=2015-11-10 |title=I want my kids to have good memories of the festival |url=https://www.hindustantimes.com/regional-movies/i-want-my-kids-to-have-good-memories-of-the-festival/story-6BAQBkDBTvamr1Vsvy1jmJ.html |access-date=2025-07-03 |work=Hindustan Times}}</ref> ২০০২ চনত আমেৰিকাত বাস কৰি থকাৰ সময়তে ভাৱেই একাডেমী অৱ আৰ্ট ইউনিভাৰ্চিটিৰ পৰা মোশ্যন পিকচাৰ্ছ আৰু টেলিভিছন বিষয়ত স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে।<ref>{{Cite web|last=टीम|first=एबीपी माझा वेब|date=2022-05-07|title='लिंबू कलरची साडी' म्हटलं की डोळ्यांसमोर येणारा चेहरा! जाणून घ्या अभिनेत्री अश्विनी भावेंबद्दल.|url=https://marathi.abplive.com/entertainment/happy-birthday-ashwini-bhave-know-about-actress-career-journey-1056939|accessdate=2025-07-06|work=marathi.abplive.com|language=mr}}</ref> == চলচ্চিত্ৰপুঞ্জী == === চলচ্চিত্ৰ === {| class="wikitable sortable" ! বৰ্ষ ! শিৰোনাম ! চৰিত্ৰ ! ভাষা ! টোকা |- |1986 |''Shabas Sunbai'' |Ratan Inamdar |[[মাৰাঠী ভাষা|Marathi]] | |- |1987 |''Rajlakshmi'' |Jamuna |[[হিন্দী ভাষা|Hindi]] |Film version of series ''Shrikant'' (1987) |- | rowspan="3" |1988 |''Ashi Hi Banwa Banwi'' |Madhuri | rowspan="5" |Marathi | |- |''Kiss Bai Kiss'' |Gauri | |- |''Gholat Ghol'' |Madhu Kulkarni | |- | rowspan="3" |1989 |''Ek Ratra Mantarleli'' |Padma | |- |''Kalat Nakalat'' |Manisha Salkar | |- |''Sharavegada Saradara'' |Teja's love interest |[[কন্নড় ভাষা|Kannada]] | |- | rowspan="2" |1990 |''Dhadakebaaz'' |PSI Uma Jadhav | rowspan="2" |Marathi | |- |''Baap Re Baap'' |Anju | |- | rowspan="2" |1991 |''Henna'' |Chandani Kaul |Hindi | |- |''Halad Rusli Kunku Hasla'' |Gauri | rowspan="2" |Marathi | |- | rowspan="8" |1992 |''Sagle Sarkhech'' |Madhavi Jagdale | |- |''Meera Ka Mohan'' |Meera | rowspan="4" |Hindi | |- |''Naya Sawan'' |Kavita |Unreleased |- |''Bank Robbery'' | |Unreleased |- |''Honeymoon'' |Lata | |- |''Than Than Gopal'' |Priya / Radha Jawalkar | rowspan="3" |Marathi | |- |''Aahuti'' |Aasha Sathe | |- |''Zunj Tujhi Majhi'' |Reshma Phadke | |- | rowspan="6" |1993 |''Parampara'' |Rajeshwari | rowspan="3" |Hindi | |- |''Kayda Kanoon'' |Shehnaz Lucknowi / Maria D'Souza | |- |''[[সৈনিক (চলচ্চিত্ৰ)|Sainik]]'' |Alka | |- | rowspan="2" |''Vishnu Vijaya'' | rowspan="2" |Anita |Kannada | |- |Hindi |Released as ''Ashaant'' |- |''Janmathep'' |Kasturi | rowspan="2" |Marathi | |- | rowspan="9" |1994 |''Vazir'' |Kamal Kamble | |- |''Chauraha'' |Poonam | rowspan="5" |Hindi | |- |''Mohabbat Ki Arzoo'' |Shalu Singh | |- |''Cheetah'' |Dr. Anita Kedarnath | |- |''Ekka Raja Rani'' |Asha | |- |''Zakhmi Dil'' |Gayatri | |- |''Mayechi Sawli'' |Radha Shehnaiwale | rowspan="2" |Marathi | |- |''Chal Gammat Karu'' | | |- |''Purush'' |Ambika Apte | rowspan="5" |Hindi | |- |1995 |''Vapsi Sajan Ki'' |Pooja | |- | rowspan="3" |1996 |''Jurmana'' |Adv. Kiran Saxena | |- |''Shastra'' | |Special appearance |- |''Bhairavi'' |Ragini Sridhar | |- | rowspan="3" |1997 |''Rangena Halliyage Rangada Rangegowda'' |Kasthuri |Kannada | |- |''Police Station'' | | rowspan="4" |Hindi | |- |''Judge Mujrim'' |Insp. Ashwini Sinha | |- | rowspan="3" |1998 |''Yugpurush'' |Deepti | |- |''Bandhan'' |Pooja Thakur | |- |''Sarkarnama'' |Vaijayanti Patil |Marathi | |- |1999 |''Teri Mohabbat Ke Naam'' |Amrita |Hindi | |- |2008 |''Kadachit'' |Dr. Gayatri Pradhan | rowspan="4" |Marathi | |- |2013 |''Aajcha Divas Majha'' |Mrs. Mohite | |- | rowspan="2" |2017 |''Dhyanimani'' |Shalini Pathak (Shalu) | |- |''Manjha'' |Samidha<ref>{{Cite web|url=http://marathicineyug.com/news/latest-news/2092-teaser-poster-of-manjha-is-out-film-releases-on-21-april-2017|title=Teaser Poster of 'Manjha' is out, Film Releases on 21 April 2017|work=Marathicineyug.com|accessdate=2 April 2019|archivedate=2 April 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190402131433/http://marathicineyug.com/news/latest-news/2092-teaser-poster-of-manjha-is-out-film-releases-on-21-april-2017}}</ref> | |- | rowspan="3" |2024 |''The Still Life'' ''Of An Actor'' |Nina |English |Short film |- |''Gharat Ganpati'' |Ahilya Sharad Gharat | rowspan="2" |Marathi |<ref>{{Cite web|date=1 May 2024|title=Gharat Ganpati Movie (2024): Cast, Trailer, OTT, Songs, Release Date {{!}} घरत गणपती {{!}} Exclusive 2024 - Rang Marathi|url=https://rangmarathi.com/gharat-ganpati-movie/|accessdate=1 May 2024|work=Rang Marathi}}</ref> |- |''Gulaabi'' |Gauri Apte |<ref>{{Cite web|title=Gulaabi Movie (2024): Cast, Trailer, OTT, Songs, Release Date {{!}} गुलाबी {{!}} Gulabi {{!}} Exclusive 2024|url=https://rangmarathi.com/gulaabi-movie/|work=Rang Marathi|accessdate=19 January 2025|date=20 December 2024}}</ref> |} === টেলিভিছন === * ''পাৰ্টনাৰ্ছ'' * ''আপনে পৰায়ে'' * ''অন্তৰীক্ষ'' * ''শ্ৰীকান্ত'' (১৯৮৭), যমুনাৰ চৰিত্ৰত * ''যুগ'' (১৯৯৭) ৰুক্মিণীৰ চৰিত্ৰত * ''ৰাউ'' (১৯৯৭) মস্তানীৰ চৰিত্ৰত === থিয়েটাৰ === * ''গগনভেদী'' * ''লগ্নাচি বেদী'' * ''বসুচি সাসু'' === ৱেব ধাৰাবাহিক === {| class="wikitable" ! বৰ্ষ ! চলচ্চিত্ৰ ! ভূমিকা ! ভাষা |- | ২০২০ | ''ৰাইকাৰ গোচৰ'' | সাক্ষী নাইক ৰাইকাৰ <ref>{{Cite web|title=The Raikar Case Review: It's Not A Complicated Murder Mystery|url=https://www.news18.com/news/movies/the-raikar-case-review-its-not-a-complicated-murder-mystery-2573543.html|accessdate=24 May 2022|work=News18|date=11 April 2020|language=en}}</ref> | [[হিন্দী ভাষা|হিন্দী]] |} === প্ৰযোজক === * ''কদাচিত'' (২০০৭) * ''দ্য হিউমেন এক্সপেৰিমেণ্ট'' (২০১৩) == বঁটা আৰু মনোনয়ন == {| class="wikitable" ! বৰ্ষ ! বঁটা ! শিতান ! কৰ্ম ! ফলাফল ! তথ্যসূত্ৰ |- | ১৯৯৩ চনত | মহাৰাষ্ট্ৰ ৰাজ্যিক চলচ্চিত্ৰ বঁটা | শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰী | ''আহুতি'' |{{Won}} | |- | ১৯৯৪ চনত | ফিল্মফেয়াৰ মাৰাঠী বঁটা | শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰী | ''বজিৰ'' |{{Nom}} | |- | ১৯৯৪ চনত | বংগ চলচ্চিত্ৰ সাংবাদিক সন্থাৰ বঁটা | শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰী (হিন্দী) | ''পুৰুষ'' |{{Won}} | |- | ২০০৮ চনত | মহাৰাষ্ট্ৰ ৰাজ্যিক চলচ্চিত্ৰ বঁটা | শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰী | rowspan="5" | ''কদাচিত'' |{{Won}} | <ref name=":0">{{Cite news|date=2008-03-14|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/my-husband-is-proud-of-me-ashvini/articleshow/2864831.cms|dead-url=2025-07-10}}</ref> |- | ২০০৮ চনত | মুম্বাই আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱ | শ্ৰেষ্ঠ ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ |{{Nom}} | <ref>{{Cite web|title=Mumbai International Film Festival 2008|url=https://mubi.com/en/awards-and-festivals/mumbai?year=2008|accessdate=2025-07-11|work=MUBI|language=en}}</ref> |- | ২০০৯ চনত | মাতা সন্মন | শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰী |{{Won}} | <ref name=":0" /> |- | ২০০৯ চনত | জি চিত্ৰ গৌৰৱ পুৰস্কাৰ | শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰী |{{Nom}} | <ref name=":0" /> |- | ২০০৯ চনত | ষ্টাৰ স্ক্ৰীণ এৱাৰ্ড | শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰী |{{Won}} | <ref name=":0" /> |- | ২০১৮ চনত | ফিল্মফেয়াৰ মাৰাঠী বঁটা | শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰী সমালোচক | ''মাঞ্জা'' |{{Nom}} | <ref>{{Cite news|date=2018-09-25|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/marathi/movies/news/marathi-nominations-for-the-4th-jio-filmfare-marathi-awards-2018/articleshow/65949558.cms|dead-url=2025-07-11}}</ref> |- | ২০২৫ চনত | জি চিত্ৰ গৌৰৱ পুৰস্কাৰ | শ্ৰেষ্ঠ সহযোগী অভিনেত্ৰী | rowspan="4" | <nowiki><i id="mwBLY">ঘৰ গণপতি</i></nowiki> |{{Won}} | <ref>{{Cite web|date=1 May 2024|title=Gharat Ganpati Movie (2024): Cast, Trailer, OTT, Songs, Release Date {{!}} घरत गणपती {{!}} Exclusive 2024 - Rang Marathi|url=https://rangmarathi.com/gharat-ganpati-movie/|accessdate=1 May 2024|work=Rang Marathi}}</ref> |- | ২০২৫ চনত | NDTV মাৰাঠী মনোৰঞ্জন বঁটা | সহযোগী চৰিত্ৰত শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰী |{{Nom}} | <ref>{{Cite web|title=NDTV Marathi ENT Awards 2025: एनडीटीव्ही मराठी पुरस्कार सोहळ्यात 'फुलवंती'ची बाजी! पाहा सर्व विजेत्यांची यादी....|url=https://marathi.ndtv.com/entertainment/ndtv-marathi-entertainment-awards-2025-prajakta-mali-won-best-actress-award-look-at-all-winners-here-7786498|accessdate=2025-07-10|work=NDTV Marathi|language=mr|archivedate=2025-07-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250714021422/https://marathi.ndtv.com/entertainment/ndtv-marathi-entertainment-awards-2025-prajakta-mali-won-best-actress-award-look-at-all-winners-here-7786498|deadurl=yes}}</ref> |- | ২০২৫ চনত | মাতা সন্মন | শ্ৰেষ্ঠ সহযোগী অভিনেত্ৰী |{{Nom}} | <ref>{{Cite web|title='मटा सन्मान २०२५'साठी मानांकने जाहीर; गुणवंत कलाकार आणि गाजलेल्या कलाकृतींचा होणार गौरव|url=https://marathi.indiatimes.com/entertainment/mata-sanmaan/news/mata-sanman-nomination-2025-announced-for-television-cinema-natak-and-web-series-category/articleshow/118632796.cms|accessdate=2025-07-10|work=Maharashtra Times|language=mr}}</ref> |- | ২০২৫ চনত | ফিল্মফেয়াৰ মাৰাঠী বঁটা | শ্ৰেষ্ঠ সহযোগী অভিনেত্ৰী |{{Nom}} | <ref>{{Cite web|last=Naik|first=Payal|date=2025-07-07|title=१०व्या मराठी फिल्मफेअर पुरस्कार नामांकनांची यादी जाहीर; कोण ठरणार सर्वोत्कृष्ट? 'या' चित्रपटांमध्ये चुरस|url=https://www.esakal.com/premier/10th-marathi-filmfare-awards-nominations-announced-who-will-be-best-intense-competition-among-these-films-psn14|accessdate=2025-07-11|work=Marathi News Esakal|language=Mr}}</ref> |} == লগতে চাওক == {{Portal|ভাৰত}} * [[ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰৰ অভিনেত্ৰীসকলৰ তালিকা]] == তথ্য উৎস == {{Reflist}} == বাহ্যিক সংযোগ == {{Commons category|Ashwini Bhave|অশ্বিনী ভাৱে}} * {{IMDb name|0080385}} {{কৰ্তৃপক্ষ নিয়ন্ত্ৰণ}} {{DEFAULTSORT:অশ্বিনী ভাৱে}} [[শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:হিন্দী টেলিভিছনৰ অভিনেত্ৰী]] [[শ্ৰেণী:কন্নড় চলচ্চিত্ৰৰ অভিনেত্ৰী]] [[শ্ৰেণী:মাৰাঠী চলচ্চিত্ৰৰ অভিনেত্ৰী]] [[শ্ৰেণী:হিন্দী চলচ্চিত্ৰৰ অভিনেত্ৰী]] [[শ্ৰেণী:মুম্বাইৰ অভিনেত্ৰী]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় মঞ্চ অভিনেত্ৰী]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ অভিনেত্ৰী]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় অভিনেত্ৰী]] [[শ্ৰেণী:মাৰাঠী ব্যক্তি]] 6vhukdab0lt7evwn7bv4pp2j6rmohy1 0 124282 602944 537173 2026-04-26T13:12:10Z JyotiPN 22102 মৃত্যু 602944 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ৰঘু ৰায় | image = Raghu Rai pix by Vikramjit Kakati.jpg | image_size = 280px | caption = ২০১৫ চনত ৰঘু ৰায় | birth_date = {{Birth date|1942|12|18|df=y}} | birth_place = জং, [[ব্ৰিটিছ ভাৰত]]। | death_date = {{Death date and age|2026|04|26|1942|12|18|df=y}} | death_place = | nationality = ভাৰতীয় | years_active = ১৯৬৫ – বৰ্তমান | known_for = | occupation = ফটোগ্ৰাফাৰ, [[ফটো সাংবাদিক]] }} '''ৰঘুনাথ ৰায় চৌধুৰী''' বা '''ৰঘু ৰায়''' ({{lang-en|Raghu Rai}}, জন্ম ১৮ ডিচেম্বৰ, ১৯৪২) এজন কিংবদন্তি ভাৰতীয় ফটোগ্ৰাফাৰ আৰু ফটো সাংবাদিক।<ref>[http://www.globaladjustments.com/?q=node/723 Raghu Rai: The Man Who Redefined Photojournalism in India]</ref><ref>[https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-sundaymagazine/imaging-india/article28527950.ece Imaging India]</ref> তেওঁ ভাৰতৰ ফটোগ্ৰাফী জগতৰ মহীৰুহ। তেওঁক ''ভাৰতীয় ফটোগ্ৰাফীৰ পিতৃ'' বুলি কোৱা হয়।<ref name="RS">{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.therawsociety.org/raghu-rai/|title=Raghu Rai, The Father of Indian Photography (ইংৰাজীতে)|date=২০২১-১২-২৭|archive-date=২০২১-১২-২৮|আৰ্কাইভেৰ-url=https://web.archive.org/web/20211228145412/https://www.therawsociety.org/raghu-rai/|url-অৱশ্থা=অকাৰ্যকৰ|access-date=2025-08-07|archivedate=2021-12-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211228145412/https://www.therawsociety.org/raghu-rai/|deadurl=yes}}</ref> প্ৰবাদপ্ৰতিম ফটো সাংবাদিকগৰাকী ১৯৭২ চনত ভাৰতৰ অসামৰিক সন্মান [[পদ্মশ্ৰী বঁটা]]ৰে সন্মানিত হৈছিল। ১৯৭১ চনত [[বাংলাদেশ]]ৰ মুক্তিযুদ্ধ আৰু পাছলৈ ১৯৮৪ চনত [[ভূপাল]] গেছ ট্ৰেজেডী ইতিহাসৰ জীৱন্ত দলিল উপস্থাপন কৰি তেওঁ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় খ্যাতি অৰ্জন কৰে। সমগ্ৰ পৃথিৱী তেওঁ যিদৰে ভ্ৰমণ কৰিছে, নিজৰ জন্মভূমিৰ প্ৰতিটো কোণলৈ হাতত কেমেৰা লৈ তেওঁ ভ্ৰমিছে। তেওঁৰ কেমেৰাত বন্দী হৈছে [[দালাই লামা]]ৰ হাঁহি, প্ৰাৰ্থনাৰত [[মাদাৰ টেৰেছা]] বা [[বিছমিল্লা খাঁ]]ৰ অভিব্যক্তি। ''ৰঘু ৰাইচ ইণ্ডিয়া : ৰিফ্লেকচনচ্‌ ইন কালাৰ'' (Raghu Rai's India: Reflections in Colour) আৰু ''ৰিফ্লেকচন ইন ব্লেক এণ্ড হোৱাইট'' (Reflections in Black and White) নামৰ কিতাপ দুখনত সকলো সংকলিত হৈছে।<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=http://scroll.in/article/775515/in-pictures-raghu-rais-five-decade-career-captures-the-essence-of-india|title=In pictures: Raghu Rai's five-decade career captures the essence of India|last=Chaudhuri|first=Zinnia Ray|ওয়েবসাইট=Scroll.in|language=en-US|date=2021-01-16}}</ref><ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.thequint.com/photos/raghu-rai-on-the-story-behind-his-five-most-iconic-photographs|title=Raghu Rai on the Story Behind His Five Most Iconic Photographs|last=Bawa|first=Jaskirat Singh|date=2015-11-14|ওয়েবসাইট=TheQuint|language=en|date=2021-01-16}}</ref><ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.newindianexpress.com/cities/delhi/2019/aug/19/a-good-photographer-needs-fire-in-the-belly-says-award-winning-photojournalist-raghu-rai-2021000.html|title=A good photographer needs fire in the belly, says award-winning photojournalist Raghu Rai|ওয়েবসাইট=The New Indian Express|date=2021-01-16}}</ref> ==জন্ম আৰু প্ৰাথমিক জীৱন== ৰঘুনাথ ৰায়ৰ জন্ম হৈছিল ১৯৪২ চনৰ ১৮ ডিচেম্বৰত [[ব্ৰিটিছ ভাৰত]]ৰ পঞ্জাৱৰ জং নামৰ গাঁৱত, বৰ্তমান এই গাঁওখন [[পাকিস্তান]]ত।<ref name="guar">{{cite news|url=https://www.theguardian.com/artanddesign/2010/jan/17/raghu-rai-photography-exhibitions-london|title=Raghu Rai {{pipe}} Interview|last=Day|first=Elizabeth|date=17 January 2010|work=The Observer|date=18 September 2014}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.mid-day.com/articles/oh-my-god-what-used/105403|title=Oh my god! This was what it used to be|date=11 December 2010|work=[[Mid-Day]]}}</ref> মাক-দেউতাকৰ তেওঁ আছিল কনিষ্ঠ সন্তান।<ref name="guar"/> দেউতাকে ৰঘুক অভিযন্তা হোৱাটো বিচাৰিছিল। পঢ়া-শুনা কৰি চিভিল ইঞ্জিনিয়াৰ হৈ তেওঁ দিল্লীত চৰকাৰী চাকৰিও কৰিছিল। কিন্তু তেওঁৰ ভাল লগা নাছিল। জ্যেষ্ঠ ভাতৃ শৰমপাল চৌধুৰী (এছ. পাল)য়ে ইতিমধ্যে ফটোগ্ৰাফাৰ হিচাপে নিজকে প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। ককায়েকক নিজৰ মনৰ কথা কোৱাত ককায়েকে ভায়েকৰ আগ্ৰহ দেখি বন্ধু এজনৰ ওচৰলৈ পঠিয়াই দিলে। ১৯৬২ চনত তেওঁ ককায়েকৰ বন্ধুৰ কাম-কাজ চাবলৈ গাঁৱলৈ গৈছিল আৰু নিজাববীয়াকৈ শিকিছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ ফটোগ্ৰাফীৰ সৈতে ঘনিষ্ঠভাৱে জড়িত হৈ পৰিল। ==কৰ্ম-জীৱন== ১৯৬৫ চনত [[কলিকতা|কলকাতাৰ]] ইংৰাজী দৈনিক কাকত দ্য ষ্টেটছমেনৰ দিল্লী কাৰ্যালয়ত মুখ্য ফটোগ্ৰাফাৰ হিচাপে ৰায়ে নিযুক্তি লাভ কৰে।<ref name="MP">{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url= https://www.magnumphotos.com/photographer/raghu-rai/ |title=ৰঘু ৰাই (ইংৰেজিতে)|date=২০২১-১২-২৭}}</ref> ১৯৭৬ চনত তেওঁ দ্য ষ্টেটছমেন এৰি কলকাতাৰপৰা প্ৰকাশিত ইংৰাজী সাপ্তাহিক কাকত "চানডে"ত চিত্ৰ সম্পাদক হিচাপে যোগদান কৰে। ফৰাচী মানৱতাবাদী ফটোগ্ৰাফাৰ হেনৰী কাৰ্টিয়েৰ-ব্ৰেছনে ১৯৭১ চনত [[পেৰিছ|পেৰিছত]] অনুষ্ঠিত এখন প্ৰদৰ্শনীত ৰঘু ৰায়ৰ কৰ্মৰাজি দেখি‍ মুগ্ধ হৈছিল। তেওঁ ৰঘু ৰায়ক তেওঁ প্ৰতিষ্ঠা কৰা আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সংস্থা - 'মেগনাম ফটো'ত ফটো সাংবাদিক হিচাপে নিযুক্তি দিয়ে।<ref name="time2">{{cite magazine|url=http://content.time.com/time/magazine/article/0,9171,2056617,00.html|date=14 March 2011|title=Pocketful of Rai|magazine=Time|access-date=7 August 2025|archivedate=17 April 2024|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240417004312/https://content.time.com/time/magazine/article/0,9171,2056617,00.html|deadurl=yes}}</ref> ইতিমধ্যে [[ভাৰত]] আৰু বিশ্বই [[বাংলাদেশ|বাংলাদেশৰ]] মুক্তিযুদ্ধৰ ঐতিহাসিক দিনবোৰ তেওঁৰ কেমেৰাত দেখিছে। ১৯৮০ চনত "চানডে‍" এৰি ইংৰাজী ভাষাৰ বাতৰি আলোচনী ইণ্ডিয়া টুডেৰ প্ৰাৰম্ভৰ কালছোৱাত চিত্ৰ সম্পাদক/ভিজুৱেলাইজাৰ/ফটোগ্ৰাফাৰ হিচাপে কাম কৰিছিল। ১৯৮২ চনৰপৰা ১৯৯১ চনলৈকে তেওঁ বিশেষ বিশেষ সংখ্যা, অলংকৰণ, সামাজিক, ৰাজনৈতিক, সাংস্কৃতিক বিষয়ৰ সচিত্ৰ প্ৰবন্ধ আদিত অৰিহণা যোগাইছিল। তেওঁ পষেকীয়া ইণ্ডিয়া টুডেৰ ফটোগ্ৰাফীৰ পৰিচালক পদতো কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল।<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=http://invisiblephotographer.asia/2012/11/14/invisibleinterview-raghurai-part1/|title=Invisible Interview: Raghu Rai, India – Part 1|last=Lee|first=Kevin|date=14 November 2012|ওয়েবসাইট=Invisible Photographer Asia|date=18 September 2014|archive-date=২৯ সেপ্টেম্বৰ ২০১৪|আৰ্কাইভেৰ-url=https://web.archive.org/web/20140929184334/http://invisiblephotographer.asia/2012/11/14/invisibleinterview-raghurai-part1/|url-অৱশ্থা=অকাৰ্যকৰ}}</ref> ৰঘু ৰায় ১৯৯০ চনৰপৰা ১৯৯৭ চনৰ ভিতৰত তিনিখন বিশ্ব প্ৰেছ ফটো প্ৰতিযোগিতাৰ<ref name="guar2">{{cite news|url=https://www.theguardian.com/artanddesign/2010/jan/17/raghu-rai-photography-exhibitions-london|title=Raghu Rai {{pipe}} Interview|last=Day|first=Elizabeth|date=17 January 2010|date=18 September 2014|সংবাদপত্ৰ=The Observer}}</ref> জুৰীৰ সদস্য আছিল, আৰু ইউনেস্কোৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ফটো প্ৰতিযোগিতাত দুবাৰকৈ জুৰীৰ সদস্য আছিল। তেওঁ ১৯৮৪ চনত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সংস্থা গ্ৰীণপিছৰ বাবে ভূপাল গেছ ট্ৰেজেডীৰ বিশদ বিৱৰণীৰে এখন তথ্যচিত্ৰ সম্পূৰ্ণ কৰিছিল। পাছলৈ ইয়াক ২০০৪ চনত এক্সপ’জাৰ: এ প’ৰ্ট্ৰেইট অৱ কৰ্পৰেট ক্ৰাইম নামৰ কিতাপখনত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়, আৰু দুৰ্ঘটনাৰ কুৰি‍বছৰীয়া জয়ন্তীত ভাৰতৰ উপৰি তিনিটা স্থানত - [[ইউৰোপ]], [[আমেৰিকা]] আৰু [[দক্ষিণ এছিয়া]]ত ইয়াক প্ৰদৰ্শন কৰা হয়। ইয়াৰ জৰিয়তে ৰঘু ৰায়ে ভূপালৰ আশে-পাশে থকা অঞ্চলসমূহত ক্ষতিপূৰণ নোপোৱাকৈ আজিও বিষাক্ত পৰিৱেশত বাস কৰি থকা দুৰ্ঘটনাটোৰ ক্ষতিগ্ৰস্তসকলক সাহায্য প্ৰদান কৰাৰ লগতে সংশ্লিষ্ট সকলোৰে মাজত সজাগতা সৃষ্টিৰ বাবে প্ৰয়াস কৰিছিল।<ref>{{cite news|url=https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-sundaymagazine/picturing-disaster/article28517869.ece|title=Picturing disaster |date=15 September 2002|সংবাদপত্ৰ=[[The Hindu]]}}</ref> ==পুৰস্কাৰ== *১৯৭২ চনত [[ভাৰত চৰকাৰ| ভাৰত চৰকাৰ]]ৰ বাংলাদেশৰ মুক্তিযুদ্ধৰ প্ৰশংসনীয় কামৰ বাবে [[পদ্মশ্ৰী]] অসামৰিক বঁটা।<ref>{{cite news|url=https://www.business-standard.com/article/pti-stories/raghu-rai-chosen-as-first-recipient-of-newly-instated-international-photography-award-119091600865_1.html|title=Raghu Rai chosen as first recipient of newly instated international photography award|date=2019-09-16|work=Business Standard India|date=2021-01-16|এজেন্সি=Press Trust of India}}</ref> *২০১৯ চনত উইলিয়াম ক্লেইনৰ একাডেমী ডেছ ব’ছ আৰ্টছ ফটোগ্ৰাফী বঁটা।<ref name="magnumphotos.com">{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.magnumphotos.com/newsroom/magnum-digest/the-magnum-digest-september-13-2019/|title=The Magnum Digest: September 13, 2019|date=13 September 2019|ওয়েবসাইট=Magnum Photos|date=2019-09-16}}</ref> *২০১৭ চনত ভাৰত চৰকাৰ আৰু সম্প্ৰচাৰ মন্ত্ৰ্যালয়ৰ "জীৱনজোৰা সাফল্য একাডেমী।" *২০১৯ - ডেছ বিউছ আৰ্টছ ফটোগ্ৰাফী বঁটা - উইলিয়াম ক্লেইন।<ref name="magnumphotos.com"/> ==প্ৰদৰ্শনী== * ১৯৯৭: ৰেট্ৰ’স্পেকটিভ – নেচনেল গেলেৰী অৱ মডাৰ্ণ আৰ্ট, [[নতুন দিল্লী]], [[ভাৰত]]। * ২০০২: ৰঘু ৰায়ৰ ভাৰত – এ ৰেট্ৰ’স্পেকটিভ, ফটোফিউজন, [[লণ্ডন]]।<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.photofusion.org/exhibitions/photography-exhibition-raghu-rai/|title=Photography Exhibition: Raghu Rai's India|ওয়েবসাইট=Photofusion|date=2020-07-03|archive-date=২০২০-০৭-০৩|আৰ্কাইভেৰ-url=https://web.archive.org/web/20200703183912/https://www.photofusion.org/exhibitions/photography-exhibition-raghu-rai/|url-অৱশ্থা=অকাৰ্যকৰ|access-date=2025-08-07|archivedate=2020-07-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200703183912/https://www.photofusion.org/exhibitions/photography-exhibition-raghu-rai/|deadurl=yes}}</ref> * ২০০২: ভলকেৰ্ট ফাউণ্ডেশ্যন, উইণ্টাৰথাৰ, ছুইজাৰলেণ্ড। * ২০০৩: ভোপাল – ছালা কনচিগ্লিয়েৰ, ভেনিচ, [[ইটালী]]; ফটোগ্ৰাফিক গেলেৰী, হেলচিংকি, ফিনলেণ্ড। * ২০০৩: এক্সপ’জাৰ: প'ৰ্ট্ৰেইট অৱ এ কৰ্পৰেট ক্ৰাইম – ইউনিভাৰ্চিটি অৱ মিছিগান, এন আৰ্বাৰ, [[আমেৰিকা]]। * ২০০৪: এক্সপ’জাৰ – ড্ৰিক গেলেৰী, [[ঢাকা]], [[বাংলাদেশ]] লেইকা গেলেৰী, প্ৰাগ, চেক গণৰাজ্য। * ২০০৫: ভোপাল ১৯৮৪–২০০৪ – মেলকৱেগ গেলেৰী, আমষ্টাৰডাম, [[নেদাৰলেণ্ড]]। * ২০০৫: ভাৰত – মিউজিঅ’ কেপিটলিনি চেণ্ট্ৰেল মণ্টেমাৰ্টিনি, [[ৰোম]], [[ইটালী]]। * ২০০৭: ৰেনকণ্ট্ৰেছ ডি আৰ্লছ উৎসৱ, [[ফ্ৰান্স]]।<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.rencontres-arles.com/en/presentation-du-festival/|title=Presentation of the festival - Les Rencontres d'Arles|ওয়েবসাইট=www.rencontres-arles.com|date=2020-07-03|archive-date=২০১৯-০৩-৩০|আৰ্কাইভেৰ-url=https://web.archive.org/web/20190330200212/https://www.rencontres-arles.com/en/presentation-du-festival/|url-অৱশ্থা=অকাৰ্যকৰ|access-date=2025-08-07|archivedate=2019-03-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190330200212/https://www.rencontres-arles.com/en/presentation-du-festival/|deadurl=yes}}</ref> * ২০১২: মাই ইণ্ডিয়া – ফটোফ্ৰিঅ’, [[অষ্ট্ৰেলিয়া]]। * ২০১৩: গছ (ক'লা আৰু বগা), [[নতুন দিল্লী]]। * ২০১৪: ভাৰতৰ পোহৰত: ৰঘু ৰায়ৰ ফটোগ্ৰাফী, হংকং আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ফটো মহোৎসৱ, হংকং। * ২০১৫: গছ, আৰ্ট এলাইভ আৰ্ট গেলেৰী, দিল্লী।<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.vervemagazine.in/arts-and-culture/photography-exhibition-trees-raghu-rai-art-alive-gallery-new-delhi|title=Framing Flora|date=2015-04-27|ওয়েবসাইট=Verve Magazine|language=en-US|date=2021-01-16}}</ref> * ২০১৬, "ৰঘু ৰায়ৰ সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ ফটোগ্ৰাফ", ওজাছ আৰ্ট, [[নতুন দিল্লী]]।<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.vervemagazine.in/arts-and-culture/photography-show-picturing-time-raghu-rai-pjas-art-new-delhi|title=Picturing Time With Raghu Rai|date=2016-01-27|ওয়েবসাইট=Verve Magazine|language=en-US|date=2021-01-16}}</ref>'' ==গ্ৰন্থ== *১৯৭৪ ''A Day in the life of Indira Gandhi'', Nachiketa Publications, India *১৯৮৩ ''Delhi: A Portrait'', Delhi Tourist Development Corporation/Oxford University Press, India/UK *১৯৮৪ ''The [[Sikhs]]'', Lustre Press, India *১৯৮৫ ''Indira Gandhi'' (with [[Pupul Jayakar]]), Lustre Press, India *১৯৮৬/৮৭ ''Taj Mahal'', Times Editions, Singapore; Robert Laffont, France; Rizzoli Publications, USA *১৯৮৮ ''Dreams of India'', Time Books International, Singapore; (L'Inde), Arthaud, France *১৯৮৯ ''[[Calcutta]]'', Time Books International, India *১৯৯০ ''[[Delhi]] and [[Agra]]'' (with Lai Kwok Kin and Nitin Rai), Hunter Publications, Inc., USA *১৯৯০/৯১ ''Tibet in Esilio'', Mondadori, Italy; (Tibet in Exile), Chronicle Books, USA *১৯৯১ ''[[Khajuraho]]'', Time Books International, India *১৯৯৪ ''Raghu Rai's Delhi'', Indus/Harper Collins, India *১৯৯৬/০১ ''Dreams of India'', Times Editions, Singapore/Greenwich, UK {{ISBN|9789812046062}} *১৯৯৬ ''Faith and Compassion: The Life and Work or Mother Teresa'', Element Books, USA. {{ISBN|9781852309121}} *১৯৯৭ ''My Land and Its People'', Vadehra Gallery, India *১৯৯৮ ''Man, Metal and Steel'', Steel Authority of India, Ltd., India *২০০০ ''Raghu Rai... in his Own Words'', Roli Books, India *২০০০ ''[[Lakshadweep]]'', UT of Lakshadweep, India *২০০১ ''Raghu Rai's India – A Retrospective'', Asahi Shimbun, Japan *২০০২ ''[[Bhopal Gas Tragedy]] (with Suroopa Mukherjee)'', Tulika Publishers, India *২০০৩/০৪ ''Saint Mother: A Life Dedicated'', Timeless Books, India;Mère Teresa), La Martinière, France *২০০৪ ''Exposure: Portrait Of A Corporate Crime'', Greenpeace, Netherlands *২০০৪ ''[[Indira Gandhi]]: A Living Legacy'', Timeless Books, India *২০০৫ ''Romance of India'', Timeless Books, India *২০০৫ ''[[Mother Teresa]]: A Life of Dedication'', Harry N. Abrams, USA. {{ISBN|9780810958753}} *২০০৮ ''Raghu Rai's India: Reflections in Colour'', Haus Books. {{ISBN|9781905791965}} *২০১০ ''India's Great Masters: A Photographic Journey into the Heart of Classical Music''<ref name=hind>{{cite news |title=Ragas in frames |url=http://www.thehindu.com/arts/art/article584101.ece?homepage=true |newspaper=The Hindu |date=20 August 2010 }}</ref> * ২০১১ ''The Indians: Portraits From My Album'', Penguin Books. {{ISBN|978-0-670-08469-2}}.<ref>{{cite magazine |title=Sees, Shoots And Leaves |url=http://archive.tehelka.com/story_main49.asp?filename=hub050311SEES.asp |archive-url=https://web.archive.org/web/20160825191321/http://archive.tehelka.com/story_main49.asp?filename=hub050311SEES.asp |url-status=dead |archive-date=2016-08-25 |date=5 March 2011 |magazine=[[Tehelka]] |volume=8 |issue=9 |access-date=2025-08-07 |archivedate=2016-08-25 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160825191321/http://archive.tehelka.com/story_main49.asp?filename=hub050311SEES.asp |deadurl=yes }}</ref> *২০১৩ ''Bangladesh: The Price of Freedom'', Niyogi Books. {{ISBN|978-93-81523-69-8}} * ২০১৩ ''Trees'', PHOTOINK, India *২০১৪ ''The Tale of Two: An Outgoing and an Incoming Prime Minister'' *২০১৪ ''[[Vijayanagara]] Empire: Ruins to Resurrection'', Niyogi Books. {{ISBN|978-93-83098-24-8}} ==তথ্য সংগ্ৰহ== [[শ্ৰেণী:আলোক চিত্ৰ লওঁতা]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ফটো সাংবাদিক]] lxu5kyk22s15hn9z5qgl1d9ttpu5crf 603130 602944 2026-04-27T04:51:20Z কুমুদ ঘোষ 42738 /* পুৰস্কাৰ */ 603130 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ৰঘু ৰায় | image = Raghu Rai pix by Vikramjit Kakati.jpg | image_size = 280px | caption = ২০১৫ চনত ৰঘু ৰায় | birth_date = {{Birth date|1942|12|18|df=y}} | birth_place = জং, [[ব্ৰিটিছ ভাৰত]]। | death_date = {{Death date and age|2026|04|26|1942|12|18|df=y}} | death_place = | nationality = ভাৰতীয় | years_active = ১৯৬৫ – বৰ্তমান | known_for = | occupation = ফটোগ্ৰাফাৰ, [[ফটো সাংবাদিক]] }} '''ৰঘুনাথ ৰায় চৌধুৰী''' বা '''ৰঘু ৰায়''' ({{lang-en|Raghu Rai}}, জন্ম ১৮ ডিচেম্বৰ, ১৯৪২) এজন কিংবদন্তি ভাৰতীয় ফটোগ্ৰাফাৰ আৰু ফটো সাংবাদিক।<ref>[http://www.globaladjustments.com/?q=node/723 Raghu Rai: The Man Who Redefined Photojournalism in India]</ref><ref>[https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-sundaymagazine/imaging-india/article28527950.ece Imaging India]</ref> তেওঁ ভাৰতৰ ফটোগ্ৰাফী জগতৰ মহীৰুহ। তেওঁক ''ভাৰতীয় ফটোগ্ৰাফীৰ পিতৃ'' বুলি কোৱা হয়।<ref name="RS">{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.therawsociety.org/raghu-rai/|title=Raghu Rai, The Father of Indian Photography (ইংৰাজীতে)|date=২০২১-১২-২৭|archive-date=২০২১-১২-২৮|আৰ্কাইভেৰ-url=https://web.archive.org/web/20211228145412/https://www.therawsociety.org/raghu-rai/|url-অৱশ্থা=অকাৰ্যকৰ|access-date=2025-08-07|archivedate=2021-12-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211228145412/https://www.therawsociety.org/raghu-rai/|deadurl=yes}}</ref> প্ৰবাদপ্ৰতিম ফটো সাংবাদিকগৰাকী ১৯৭২ চনত ভাৰতৰ অসামৰিক সন্মান [[পদ্মশ্ৰী বঁটা]]ৰে সন্মানিত হৈছিল। ১৯৭১ চনত [[বাংলাদেশ]]ৰ মুক্তিযুদ্ধ আৰু পাছলৈ ১৯৮৪ চনত [[ভূপাল]] গেছ ট্ৰেজেডী ইতিহাসৰ জীৱন্ত দলিল উপস্থাপন কৰি তেওঁ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় খ্যাতি অৰ্জন কৰে। সমগ্ৰ পৃথিৱী তেওঁ যিদৰে ভ্ৰমণ কৰিছে, নিজৰ জন্মভূমিৰ প্ৰতিটো কোণলৈ হাতত কেমেৰা লৈ তেওঁ ভ্ৰমিছে। তেওঁৰ কেমেৰাত বন্দী হৈছে [[দালাই লামা]]ৰ হাঁহি, প্ৰাৰ্থনাৰত [[মাদাৰ টেৰেছা]] বা [[বিছমিল্লা খাঁ]]ৰ অভিব্যক্তি। ''ৰঘু ৰাইচ ইণ্ডিয়া : ৰিফ্লেকচনচ্‌ ইন কালাৰ'' (Raghu Rai's India: Reflections in Colour) আৰু ''ৰিফ্লেকচন ইন ব্লেক এণ্ড হোৱাইট'' (Reflections in Black and White) নামৰ কিতাপ দুখনত সকলো সংকলিত হৈছে।<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=http://scroll.in/article/775515/in-pictures-raghu-rais-five-decade-career-captures-the-essence-of-india|title=In pictures: Raghu Rai's five-decade career captures the essence of India|last=Chaudhuri|first=Zinnia Ray|ওয়েবসাইট=Scroll.in|language=en-US|date=2021-01-16}}</ref><ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.thequint.com/photos/raghu-rai-on-the-story-behind-his-five-most-iconic-photographs|title=Raghu Rai on the Story Behind His Five Most Iconic Photographs|last=Bawa|first=Jaskirat Singh|date=2015-11-14|ওয়েবসাইট=TheQuint|language=en|date=2021-01-16}}</ref><ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.newindianexpress.com/cities/delhi/2019/aug/19/a-good-photographer-needs-fire-in-the-belly-says-award-winning-photojournalist-raghu-rai-2021000.html|title=A good photographer needs fire in the belly, says award-winning photojournalist Raghu Rai|ওয়েবসাইট=The New Indian Express|date=2021-01-16}}</ref> ==জন্ম আৰু প্ৰাথমিক জীৱন== ৰঘুনাথ ৰায়ৰ জন্ম হৈছিল ১৯৪২ চনৰ ১৮ ডিচেম্বৰত [[ব্ৰিটিছ ভাৰত]]ৰ পঞ্জাৱৰ জং নামৰ গাঁৱত, বৰ্তমান এই গাঁওখন [[পাকিস্তান]]ত।<ref name="guar">{{cite news|url=https://www.theguardian.com/artanddesign/2010/jan/17/raghu-rai-photography-exhibitions-london|title=Raghu Rai {{pipe}} Interview|last=Day|first=Elizabeth|date=17 January 2010|work=The Observer|date=18 September 2014}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.mid-day.com/articles/oh-my-god-what-used/105403|title=Oh my god! This was what it used to be|date=11 December 2010|work=[[Mid-Day]]}}</ref> মাক-দেউতাকৰ তেওঁ আছিল কনিষ্ঠ সন্তান।<ref name="guar"/> দেউতাকে ৰঘুক অভিযন্তা হোৱাটো বিচাৰিছিল। পঢ়া-শুনা কৰি চিভিল ইঞ্জিনিয়াৰ হৈ তেওঁ দিল্লীত চৰকাৰী চাকৰিও কৰিছিল। কিন্তু তেওঁৰ ভাল লগা নাছিল। জ্যেষ্ঠ ভাতৃ শৰমপাল চৌধুৰী (এছ. পাল)য়ে ইতিমধ্যে ফটোগ্ৰাফাৰ হিচাপে নিজকে প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। ককায়েকক নিজৰ মনৰ কথা কোৱাত ককায়েকে ভায়েকৰ আগ্ৰহ দেখি বন্ধু এজনৰ ওচৰলৈ পঠিয়াই দিলে। ১৯৬২ চনত তেওঁ ককায়েকৰ বন্ধুৰ কাম-কাজ চাবলৈ গাঁৱলৈ গৈছিল আৰু নিজাববীয়াকৈ শিকিছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ ফটোগ্ৰাফীৰ সৈতে ঘনিষ্ঠভাৱে জড়িত হৈ পৰিল। ==কৰ্ম-জীৱন== ১৯৬৫ চনত [[কলিকতা|কলকাতাৰ]] ইংৰাজী দৈনিক কাকত দ্য ষ্টেটছমেনৰ দিল্লী কাৰ্যালয়ত মুখ্য ফটোগ্ৰাফাৰ হিচাপে ৰায়ে নিযুক্তি লাভ কৰে।<ref name="MP">{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url= https://www.magnumphotos.com/photographer/raghu-rai/ |title=ৰঘু ৰাই (ইংৰেজিতে)|date=২০২১-১২-২৭}}</ref> ১৯৭৬ চনত তেওঁ দ্য ষ্টেটছমেন এৰি কলকাতাৰপৰা প্ৰকাশিত ইংৰাজী সাপ্তাহিক কাকত "চানডে"ত চিত্ৰ সম্পাদক হিচাপে যোগদান কৰে। ফৰাচী মানৱতাবাদী ফটোগ্ৰাফাৰ হেনৰী কাৰ্টিয়েৰ-ব্ৰেছনে ১৯৭১ চনত [[পেৰিছ|পেৰিছত]] অনুষ্ঠিত এখন প্ৰদৰ্শনীত ৰঘু ৰায়ৰ কৰ্মৰাজি দেখি‍ মুগ্ধ হৈছিল। তেওঁ ৰঘু ৰায়ক তেওঁ প্ৰতিষ্ঠা কৰা আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সংস্থা - 'মেগনাম ফটো'ত ফটো সাংবাদিক হিচাপে নিযুক্তি দিয়ে।<ref name="time2">{{cite magazine|url=http://content.time.com/time/magazine/article/0,9171,2056617,00.html|date=14 March 2011|title=Pocketful of Rai|magazine=Time|access-date=7 August 2025|archivedate=17 April 2024|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240417004312/https://content.time.com/time/magazine/article/0,9171,2056617,00.html|deadurl=yes}}</ref> ইতিমধ্যে [[ভাৰত]] আৰু বিশ্বই [[বাংলাদেশ|বাংলাদেশৰ]] মুক্তিযুদ্ধৰ ঐতিহাসিক দিনবোৰ তেওঁৰ কেমেৰাত দেখিছে। ১৯৮০ চনত "চানডে‍" এৰি ইংৰাজী ভাষাৰ বাতৰি আলোচনী ইণ্ডিয়া টুডেৰ প্ৰাৰম্ভৰ কালছোৱাত চিত্ৰ সম্পাদক/ভিজুৱেলাইজাৰ/ফটোগ্ৰাফাৰ হিচাপে কাম কৰিছিল। ১৯৮২ চনৰপৰা ১৯৯১ চনলৈকে তেওঁ বিশেষ বিশেষ সংখ্যা, অলংকৰণ, সামাজিক, ৰাজনৈতিক, সাংস্কৃতিক বিষয়ৰ সচিত্ৰ প্ৰবন্ধ আদিত অৰিহণা যোগাইছিল। তেওঁ পষেকীয়া ইণ্ডিয়া টুডেৰ ফটোগ্ৰাফীৰ পৰিচালক পদতো কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল।<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=http://invisiblephotographer.asia/2012/11/14/invisibleinterview-raghurai-part1/|title=Invisible Interview: Raghu Rai, India – Part 1|last=Lee|first=Kevin|date=14 November 2012|ওয়েবসাইট=Invisible Photographer Asia|date=18 September 2014|archive-date=২৯ সেপ্টেম্বৰ ২০১৪|আৰ্কাইভেৰ-url=https://web.archive.org/web/20140929184334/http://invisiblephotographer.asia/2012/11/14/invisibleinterview-raghurai-part1/|url-অৱশ্থা=অকাৰ্যকৰ}}</ref> ৰঘু ৰায় ১৯৯০ চনৰপৰা ১৯৯৭ চনৰ ভিতৰত তিনিখন বিশ্ব প্ৰেছ ফটো প্ৰতিযোগিতাৰ<ref name="guar2">{{cite news|url=https://www.theguardian.com/artanddesign/2010/jan/17/raghu-rai-photography-exhibitions-london|title=Raghu Rai {{pipe}} Interview|last=Day|first=Elizabeth|date=17 January 2010|date=18 September 2014|সংবাদপত্ৰ=The Observer}}</ref> জুৰীৰ সদস্য আছিল, আৰু ইউনেস্কোৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ফটো প্ৰতিযোগিতাত দুবাৰকৈ জুৰীৰ সদস্য আছিল। তেওঁ ১৯৮৪ চনত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সংস্থা গ্ৰীণপিছৰ বাবে ভূপাল গেছ ট্ৰেজেডীৰ বিশদ বিৱৰণীৰে এখন তথ্যচিত্ৰ সম্পূৰ্ণ কৰিছিল। পাছলৈ ইয়াক ২০০৪ চনত এক্সপ’জাৰ: এ প’ৰ্ট্ৰেইট অৱ কৰ্পৰেট ক্ৰাইম নামৰ কিতাপখনত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়, আৰু দুৰ্ঘটনাৰ কুৰি‍বছৰীয়া জয়ন্তীত ভাৰতৰ উপৰি তিনিটা স্থানত - [[ইউৰোপ]], [[আমেৰিকা]] আৰু [[দক্ষিণ এছিয়া]]ত ইয়াক প্ৰদৰ্শন কৰা হয়। ইয়াৰ জৰিয়তে ৰঘু ৰায়ে ভূপালৰ আশে-পাশে থকা অঞ্চলসমূহত ক্ষতিপূৰণ নোপোৱাকৈ আজিও বিষাক্ত পৰিৱেশত বাস কৰি থকা দুৰ্ঘটনাটোৰ ক্ষতিগ্ৰস্তসকলক সাহায্য প্ৰদান কৰাৰ লগতে সংশ্লিষ্ট সকলোৰে মাজত সজাগতা সৃষ্টিৰ বাবে প্ৰয়াস কৰিছিল।<ref>{{cite news|url=https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-sundaymagazine/picturing-disaster/article28517869.ece|title=Picturing disaster |date=15 September 2002|সংবাদপত্ৰ=[[The Hindu]]}}</ref> মৃত্যু ==পুৰস্কাৰ== *১৯৭২ চনত [[ভাৰত চৰকাৰ| ভাৰত চৰকাৰ]]ৰ বাংলাদেশৰ মুক্তিযুদ্ধৰ প্ৰশংসনীয় কামৰ বাবে [[পদ্মশ্ৰী]] অসামৰিক বঁটা।<ref>{{cite news|url=https://www.business-standard.com/article/pti-stories/raghu-rai-chosen-as-first-recipient-of-newly-instated-international-photography-award-119091600865_1.html|title=Raghu Rai chosen as first recipient of newly instated international photography award|date=2019-09-16|work=Business Standard India|date=2021-01-16|এজেন্সি=Press Trust of India}}</ref> *২০১৯ চনত উইলিয়াম ক্লেইনৰ একাডেমী ডেছ ব’ছ আৰ্টছ ফটোগ্ৰাফী বঁটা।<ref name="magnumphotos.com">{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.magnumphotos.com/newsroom/magnum-digest/the-magnum-digest-september-13-2019/|title=The Magnum Digest: September 13, 2019|date=13 September 2019|ওয়েবসাইট=Magnum Photos|date=2019-09-16}}</ref> *২০১৭ চনত ভাৰত চৰকাৰ আৰু সম্প্ৰচাৰ মন্ত্ৰ্যালয়ৰ "জীৱনজোৰা সাফল্য একাডেমী।" *২০১৯ - ডেছ বিউছ আৰ্টছ ফটোগ্ৰাফী বঁটা - উইলিয়াম ক্লেইন।<ref name="magnumphotos.com"/> ==প্ৰদৰ্শনী== * ১৯৯৭: ৰেট্ৰ’স্পেকটিভ – নেচনেল গেলেৰী অৱ মডাৰ্ণ আৰ্ট, [[নতুন দিল্লী]], [[ভাৰত]]। * ২০০২: ৰঘু ৰায়ৰ ভাৰত – এ ৰেট্ৰ’স্পেকটিভ, ফটোফিউজন, [[লণ্ডন]]।<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.photofusion.org/exhibitions/photography-exhibition-raghu-rai/|title=Photography Exhibition: Raghu Rai's India|ওয়েবসাইট=Photofusion|date=2020-07-03|archive-date=২০২০-০৭-০৩|আৰ্কাইভেৰ-url=https://web.archive.org/web/20200703183912/https://www.photofusion.org/exhibitions/photography-exhibition-raghu-rai/|url-অৱশ্থা=অকাৰ্যকৰ|access-date=2025-08-07|archivedate=2020-07-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200703183912/https://www.photofusion.org/exhibitions/photography-exhibition-raghu-rai/|deadurl=yes}}</ref> * ২০০২: ভলকেৰ্ট ফাউণ্ডেশ্যন, উইণ্টাৰথাৰ, ছুইজাৰলেণ্ড। * ২০০৩: ভোপাল – ছালা কনচিগ্লিয়েৰ, ভেনিচ, [[ইটালী]]; ফটোগ্ৰাফিক গেলেৰী, হেলচিংকি, ফিনলেণ্ড। * ২০০৩: এক্সপ’জাৰ: প'ৰ্ট্ৰেইট অৱ এ কৰ্পৰেট ক্ৰাইম – ইউনিভাৰ্চিটি অৱ মিছিগান, এন আৰ্বাৰ, [[আমেৰিকা]]। * ২০০৪: এক্সপ’জাৰ – ড্ৰিক গেলেৰী, [[ঢাকা]], [[বাংলাদেশ]] লেইকা গেলেৰী, প্ৰাগ, চেক গণৰাজ্য। * ২০০৫: ভোপাল ১৯৮৪–২০০৪ – মেলকৱেগ গেলেৰী, আমষ্টাৰডাম, [[নেদাৰলেণ্ড]]। * ২০০৫: ভাৰত – মিউজিঅ’ কেপিটলিনি চেণ্ট্ৰেল মণ্টেমাৰ্টিনি, [[ৰোম]], [[ইটালী]]। * ২০০৭: ৰেনকণ্ট্ৰেছ ডি আৰ্লছ উৎসৱ, [[ফ্ৰান্স]]।<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.rencontres-arles.com/en/presentation-du-festival/|title=Presentation of the festival - Les Rencontres d'Arles|ওয়েবসাইট=www.rencontres-arles.com|date=2020-07-03|archive-date=২০১৯-০৩-৩০|আৰ্কাইভেৰ-url=https://web.archive.org/web/20190330200212/https://www.rencontres-arles.com/en/presentation-du-festival/|url-অৱশ্থা=অকাৰ্যকৰ|access-date=2025-08-07|archivedate=2019-03-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190330200212/https://www.rencontres-arles.com/en/presentation-du-festival/|deadurl=yes}}</ref> * ২০১২: মাই ইণ্ডিয়া – ফটোফ্ৰিঅ’, [[অষ্ট্ৰেলিয়া]]। * ২০১৩: গছ (ক'লা আৰু বগা), [[নতুন দিল্লী]]। * ২০১৪: ভাৰতৰ পোহৰত: ৰঘু ৰায়ৰ ফটোগ্ৰাফী, হংকং আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ফটো মহোৎসৱ, হংকং। * ২০১৫: গছ, আৰ্ট এলাইভ আৰ্ট গেলেৰী, দিল্লী।<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.vervemagazine.in/arts-and-culture/photography-exhibition-trees-raghu-rai-art-alive-gallery-new-delhi|title=Framing Flora|date=2015-04-27|ওয়েবসাইট=Verve Magazine|language=en-US|date=2021-01-16}}</ref> * ২০১৬, "ৰঘু ৰায়ৰ সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ ফটোগ্ৰাফ", ওজাছ আৰ্ট, [[নতুন দিল্লী]]।<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.vervemagazine.in/arts-and-culture/photography-show-picturing-time-raghu-rai-pjas-art-new-delhi|title=Picturing Time With Raghu Rai|date=2016-01-27|ওয়েবসাইট=Verve Magazine|language=en-US|date=2021-01-16}}</ref>'' ==গ্ৰন্থ== *১৯৭৪ ''A Day in the life of Indira Gandhi'', Nachiketa Publications, India *১৯৮৩ ''Delhi: A Portrait'', Delhi Tourist Development Corporation/Oxford University Press, India/UK *১৯৮৪ ''The [[Sikhs]]'', Lustre Press, India *১৯৮৫ ''Indira Gandhi'' (with [[Pupul Jayakar]]), Lustre Press, India *১৯৮৬/৮৭ ''Taj Mahal'', Times Editions, Singapore; Robert Laffont, France; Rizzoli Publications, USA *১৯৮৮ ''Dreams of India'', Time Books International, Singapore; (L'Inde), Arthaud, France *১৯৮৯ ''[[Calcutta]]'', Time Books International, India *১৯৯০ ''[[Delhi]] and [[Agra]]'' (with Lai Kwok Kin and Nitin Rai), Hunter Publications, Inc., USA *১৯৯০/৯১ ''Tibet in Esilio'', Mondadori, Italy; (Tibet in Exile), Chronicle Books, USA *১৯৯১ ''[[Khajuraho]]'', Time Books International, India *১৯৯৪ ''Raghu Rai's Delhi'', Indus/Harper Collins, India *১৯৯৬/০১ ''Dreams of India'', Times Editions, Singapore/Greenwich, UK {{ISBN|9789812046062}} *১৯৯৬ ''Faith and Compassion: The Life and Work or Mother Teresa'', Element Books, USA. {{ISBN|9781852309121}} *১৯৯৭ ''My Land and Its People'', Vadehra Gallery, India *১৯৯৮ ''Man, Metal and Steel'', Steel Authority of India, Ltd., India *২০০০ ''Raghu Rai... in his Own Words'', Roli Books, India *২০০০ ''[[Lakshadweep]]'', UT of Lakshadweep, India *২০০১ ''Raghu Rai's India – A Retrospective'', Asahi Shimbun, Japan *২০০২ ''[[Bhopal Gas Tragedy]] (with Suroopa Mukherjee)'', Tulika Publishers, India *২০০৩/০৪ ''Saint Mother: A Life Dedicated'', Timeless Books, India;Mère Teresa), La Martinière, France *২০০৪ ''Exposure: Portrait Of A Corporate Crime'', Greenpeace, Netherlands *২০০৪ ''[[Indira Gandhi]]: A Living Legacy'', Timeless Books, India *২০০৫ ''Romance of India'', Timeless Books, India *২০০৫ ''[[Mother Teresa]]: A Life of Dedication'', Harry N. Abrams, USA. {{ISBN|9780810958753}} *২০০৮ ''Raghu Rai's India: Reflections in Colour'', Haus Books. {{ISBN|9781905791965}} *২০১০ ''India's Great Masters: A Photographic Journey into the Heart of Classical Music''<ref name=hind>{{cite news |title=Ragas in frames |url=http://www.thehindu.com/arts/art/article584101.ece?homepage=true |newspaper=The Hindu |date=20 August 2010 }}</ref> * ২০১১ ''The Indians: Portraits From My Album'', Penguin Books. {{ISBN|978-0-670-08469-2}}.<ref>{{cite magazine |title=Sees, Shoots And Leaves |url=http://archive.tehelka.com/story_main49.asp?filename=hub050311SEES.asp |archive-url=https://web.archive.org/web/20160825191321/http://archive.tehelka.com/story_main49.asp?filename=hub050311SEES.asp |url-status=dead |archive-date=2016-08-25 |date=5 March 2011 |magazine=[[Tehelka]] |volume=8 |issue=9 |access-date=2025-08-07 |archivedate=2016-08-25 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160825191321/http://archive.tehelka.com/story_main49.asp?filename=hub050311SEES.asp |deadurl=yes }}</ref> *২০১৩ ''Bangladesh: The Price of Freedom'', Niyogi Books. {{ISBN|978-93-81523-69-8}} * ২০১৩ ''Trees'', PHOTOINK, India *২০১৪ ''The Tale of Two: An Outgoing and an Incoming Prime Minister'' *২০১৪ ''[[Vijayanagara]] Empire: Ruins to Resurrection'', Niyogi Books. {{ISBN|978-93-83098-24-8}} ==তথ্য সংগ্ৰহ== [[শ্ৰেণী:আলোক চিত্ৰ লওঁতা]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ফটো সাংবাদিক]] 80ltlaz7xmr0snhwd6ru9dkzajcy3it 603131 603130 2026-04-27T04:51:50Z কুমুদ ঘোষ 42738 /* কৰ্ম-জীৱন */ 603131 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ৰঘু ৰায় | image = Raghu Rai pix by Vikramjit Kakati.jpg | image_size = 280px | caption = ২০১৫ চনত ৰঘু ৰায় | birth_date = {{Birth date|1942|12|18|df=y}} | birth_place = জং, [[ব্ৰিটিছ ভাৰত]]। | death_date = {{Death date and age|2026|04|26|1942|12|18|df=y}} | death_place = | nationality = ভাৰতীয় | years_active = ১৯৬৫ – বৰ্তমান | known_for = | occupation = ফটোগ্ৰাফাৰ, [[ফটো সাংবাদিক]] }} '''ৰঘুনাথ ৰায় চৌধুৰী''' বা '''ৰঘু ৰায়''' ({{lang-en|Raghu Rai}}, জন্ম ১৮ ডিচেম্বৰ, ১৯৪২) এজন কিংবদন্তি ভাৰতীয় ফটোগ্ৰাফাৰ আৰু ফটো সাংবাদিক।<ref>[http://www.globaladjustments.com/?q=node/723 Raghu Rai: The Man Who Redefined Photojournalism in India]</ref><ref>[https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-sundaymagazine/imaging-india/article28527950.ece Imaging India]</ref> তেওঁ ভাৰতৰ ফটোগ্ৰাফী জগতৰ মহীৰুহ। তেওঁক ''ভাৰতীয় ফটোগ্ৰাফীৰ পিতৃ'' বুলি কোৱা হয়।<ref name="RS">{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.therawsociety.org/raghu-rai/|title=Raghu Rai, The Father of Indian Photography (ইংৰাজীতে)|date=২০২১-১২-২৭|archive-date=২০২১-১২-২৮|আৰ্কাইভেৰ-url=https://web.archive.org/web/20211228145412/https://www.therawsociety.org/raghu-rai/|url-অৱশ্থা=অকাৰ্যকৰ|access-date=2025-08-07|archivedate=2021-12-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211228145412/https://www.therawsociety.org/raghu-rai/|deadurl=yes}}</ref> প্ৰবাদপ্ৰতিম ফটো সাংবাদিকগৰাকী ১৯৭২ চনত ভাৰতৰ অসামৰিক সন্মান [[পদ্মশ্ৰী বঁটা]]ৰে সন্মানিত হৈছিল। ১৯৭১ চনত [[বাংলাদেশ]]ৰ মুক্তিযুদ্ধ আৰু পাছলৈ ১৯৮৪ চনত [[ভূপাল]] গেছ ট্ৰেজেডী ইতিহাসৰ জীৱন্ত দলিল উপস্থাপন কৰি তেওঁ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় খ্যাতি অৰ্জন কৰে। সমগ্ৰ পৃথিৱী তেওঁ যিদৰে ভ্ৰমণ কৰিছে, নিজৰ জন্মভূমিৰ প্ৰতিটো কোণলৈ হাতত কেমেৰা লৈ তেওঁ ভ্ৰমিছে। তেওঁৰ কেমেৰাত বন্দী হৈছে [[দালাই লামা]]ৰ হাঁহি, প্ৰাৰ্থনাৰত [[মাদাৰ টেৰেছা]] বা [[বিছমিল্লা খাঁ]]ৰ অভিব্যক্তি। ''ৰঘু ৰাইচ ইণ্ডিয়া : ৰিফ্লেকচনচ্‌ ইন কালাৰ'' (Raghu Rai's India: Reflections in Colour) আৰু ''ৰিফ্লেকচন ইন ব্লেক এণ্ড হোৱাইট'' (Reflections in Black and White) নামৰ কিতাপ দুখনত সকলো সংকলিত হৈছে।<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=http://scroll.in/article/775515/in-pictures-raghu-rais-five-decade-career-captures-the-essence-of-india|title=In pictures: Raghu Rai's five-decade career captures the essence of India|last=Chaudhuri|first=Zinnia Ray|ওয়েবসাইট=Scroll.in|language=en-US|date=2021-01-16}}</ref><ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.thequint.com/photos/raghu-rai-on-the-story-behind-his-five-most-iconic-photographs|title=Raghu Rai on the Story Behind His Five Most Iconic Photographs|last=Bawa|first=Jaskirat Singh|date=2015-11-14|ওয়েবসাইট=TheQuint|language=en|date=2021-01-16}}</ref><ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.newindianexpress.com/cities/delhi/2019/aug/19/a-good-photographer-needs-fire-in-the-belly-says-award-winning-photojournalist-raghu-rai-2021000.html|title=A good photographer needs fire in the belly, says award-winning photojournalist Raghu Rai|ওয়েবসাইট=The New Indian Express|date=2021-01-16}}</ref> ==জন্ম আৰু প্ৰাথমিক জীৱন== ৰঘুনাথ ৰায়ৰ জন্ম হৈছিল ১৯৪২ চনৰ ১৮ ডিচেম্বৰত [[ব্ৰিটিছ ভাৰত]]ৰ পঞ্জাৱৰ জং নামৰ গাঁৱত, বৰ্তমান এই গাঁওখন [[পাকিস্তান]]ত।<ref name="guar">{{cite news|url=https://www.theguardian.com/artanddesign/2010/jan/17/raghu-rai-photography-exhibitions-london|title=Raghu Rai {{pipe}} Interview|last=Day|first=Elizabeth|date=17 January 2010|work=The Observer|date=18 September 2014}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.mid-day.com/articles/oh-my-god-what-used/105403|title=Oh my god! This was what it used to be|date=11 December 2010|work=[[Mid-Day]]}}</ref> মাক-দেউতাকৰ তেওঁ আছিল কনিষ্ঠ সন্তান।<ref name="guar"/> দেউতাকে ৰঘুক অভিযন্তা হোৱাটো বিচাৰিছিল। পঢ়া-শুনা কৰি চিভিল ইঞ্জিনিয়াৰ হৈ তেওঁ দিল্লীত চৰকাৰী চাকৰিও কৰিছিল। কিন্তু তেওঁৰ ভাল লগা নাছিল। জ্যেষ্ঠ ভাতৃ শৰমপাল চৌধুৰী (এছ. পাল)য়ে ইতিমধ্যে ফটোগ্ৰাফাৰ হিচাপে নিজকে প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। ককায়েকক নিজৰ মনৰ কথা কোৱাত ককায়েকে ভায়েকৰ আগ্ৰহ দেখি বন্ধু এজনৰ ওচৰলৈ পঠিয়াই দিলে। ১৯৬২ চনত তেওঁ ককায়েকৰ বন্ধুৰ কাম-কাজ চাবলৈ গাঁৱলৈ গৈছিল আৰু নিজাববীয়াকৈ শিকিছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ ফটোগ্ৰাফীৰ সৈতে ঘনিষ্ঠভাৱে জড়িত হৈ পৰিল। ==কৰ্ম-জীৱন== ১৯৬৫ চনত [[কলিকতা|কলকাতাৰ]] ইংৰাজী দৈনিক কাকত দ্য ষ্টেটছমেনৰ দিল্লী কাৰ্যালয়ত মুখ্য ফটোগ্ৰাফাৰ হিচাপে ৰায়ে নিযুক্তি লাভ কৰে।<ref name="MP">{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url= https://www.magnumphotos.com/photographer/raghu-rai/ |title=ৰঘু ৰাই (ইংৰেজিতে)|date=২০২১-১২-২৭}}</ref> ১৯৭৬ চনত তেওঁ দ্য ষ্টেটছমেন এৰি কলকাতাৰপৰা প্ৰকাশিত ইংৰাজী সাপ্তাহিক কাকত "চানডে"ত চিত্ৰ সম্পাদক হিচাপে যোগদান কৰে। ফৰাচী মানৱতাবাদী ফটোগ্ৰাফাৰ হেনৰী কাৰ্টিয়েৰ-ব্ৰেছনে ১৯৭১ চনত [[পেৰিছ|পেৰিছত]] অনুষ্ঠিত এখন প্ৰদৰ্শনীত ৰঘু ৰায়ৰ কৰ্মৰাজি দেখি‍ মুগ্ধ হৈছিল। তেওঁ ৰঘু ৰায়ক তেওঁ প্ৰতিষ্ঠা কৰা আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সংস্থা - 'মেগনাম ফটো'ত ফটো সাংবাদিক হিচাপে নিযুক্তি দিয়ে।<ref name="time2">{{cite magazine|url=http://content.time.com/time/magazine/article/0,9171,2056617,00.html|date=14 March 2011|title=Pocketful of Rai|magazine=Time|access-date=7 August 2025|archivedate=17 April 2024|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240417004312/https://content.time.com/time/magazine/article/0,9171,2056617,00.html|deadurl=yes}}</ref> ইতিমধ্যে [[ভাৰত]] আৰু বিশ্বই [[বাংলাদেশ|বাংলাদেশৰ]] মুক্তিযুদ্ধৰ ঐতিহাসিক দিনবোৰ তেওঁৰ কেমেৰাত দেখিছে। ১৯৮০ চনত "চানডে‍" এৰি ইংৰাজী ভাষাৰ বাতৰি আলোচনী ইণ্ডিয়া টুডেৰ প্ৰাৰম্ভৰ কালছোৱাত চিত্ৰ সম্পাদক/ভিজুৱেলাইজাৰ/ফটোগ্ৰাফাৰ হিচাপে কাম কৰিছিল। ১৯৮২ চনৰপৰা ১৯৯১ চনলৈকে তেওঁ বিশেষ বিশেষ সংখ্যা, অলংকৰণ, সামাজিক, ৰাজনৈতিক, সাংস্কৃতিক বিষয়ৰ সচিত্ৰ প্ৰবন্ধ আদিত অৰিহণা যোগাইছিল। তেওঁ পষেকীয়া ইণ্ডিয়া টুডেৰ ফটোগ্ৰাফীৰ পৰিচালক পদতো কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল।<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=http://invisiblephotographer.asia/2012/11/14/invisibleinterview-raghurai-part1/|title=Invisible Interview: Raghu Rai, India – Part 1|last=Lee|first=Kevin|date=14 November 2012|ওয়েবসাইট=Invisible Photographer Asia|date=18 September 2014|archive-date=২৯ সেপ্টেম্বৰ ২০১৪|আৰ্কাইভেৰ-url=https://web.archive.org/web/20140929184334/http://invisiblephotographer.asia/2012/11/14/invisibleinterview-raghurai-part1/|url-অৱশ্থা=অকাৰ্যকৰ}}</ref> ৰঘু ৰায় ১৯৯০ চনৰপৰা ১৯৯৭ চনৰ ভিতৰত তিনিখন বিশ্ব প্ৰেছ ফটো প্ৰতিযোগিতাৰ<ref name="guar2">{{cite news|url=https://www.theguardian.com/artanddesign/2010/jan/17/raghu-rai-photography-exhibitions-london|title=Raghu Rai {{pipe}} Interview|last=Day|first=Elizabeth|date=17 January 2010|date=18 September 2014|সংবাদপত্ৰ=The Observer}}</ref> জুৰীৰ সদস্য আছিল, আৰু ইউনেস্কোৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ফটো প্ৰতিযোগিতাত দুবাৰকৈ জুৰীৰ সদস্য আছিল। তেওঁ ১৯৮৪ চনত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সংস্থা গ্ৰীণপিছৰ বাবে ভূপাল গেছ ট্ৰেজেডীৰ বিশদ বিৱৰণীৰে এখন তথ্যচিত্ৰ সম্পূৰ্ণ কৰিছিল। পাছলৈ ইয়াক ২০০৪ চনত এক্সপ’জাৰ: এ প’ৰ্ট্ৰেইট অৱ কৰ্পৰেট ক্ৰাইম নামৰ কিতাপখনত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়, আৰু দুৰ্ঘটনাৰ কুৰি‍বছৰীয়া জয়ন্তীত ভাৰতৰ উপৰি তিনিটা স্থানত - [[ইউৰোপ]], [[আমেৰিকা]] আৰু [[দক্ষিণ এছিয়া]]ত ইয়াক প্ৰদৰ্শন কৰা হয়। ইয়াৰ জৰিয়তে ৰঘু ৰায়ে ভূপালৰ আশে-পাশে থকা অঞ্চলসমূহত ক্ষতিপূৰণ নোপোৱাকৈ আজিও বিষাক্ত পৰিৱেশত বাস কৰি থকা দুৰ্ঘটনাটোৰ ক্ষতিগ্ৰস্তসকলক সাহায্য প্ৰদান কৰাৰ লগতে সংশ্লিষ্ট সকলোৰে মাজত সজাগতা সৃষ্টিৰ বাবে প্ৰয়াস কৰিছিল।<ref>{{cite news|url=https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-sundaymagazine/picturing-disaster/article28517869.ece|title=Picturing disaster |date=15 September 2002|সংবাদপত্ৰ=[[The Hindu]]}}</ref> ==মৃত্যু== ==পুৰস্কাৰ== *১৯৭২ চনত [[ভাৰত চৰকাৰ| ভাৰত চৰকাৰ]]ৰ বাংলাদেশৰ মুক্তিযুদ্ধৰ প্ৰশংসনীয় কামৰ বাবে [[পদ্মশ্ৰী]] অসামৰিক বঁটা।<ref>{{cite news|url=https://www.business-standard.com/article/pti-stories/raghu-rai-chosen-as-first-recipient-of-newly-instated-international-photography-award-119091600865_1.html|title=Raghu Rai chosen as first recipient of newly instated international photography award|date=2019-09-16|work=Business Standard India|date=2021-01-16|এজেন্সি=Press Trust of India}}</ref> *২০১৯ চনত উইলিয়াম ক্লেইনৰ একাডেমী ডেছ ব’ছ আৰ্টছ ফটোগ্ৰাফী বঁটা।<ref name="magnumphotos.com">{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.magnumphotos.com/newsroom/magnum-digest/the-magnum-digest-september-13-2019/|title=The Magnum Digest: September 13, 2019|date=13 September 2019|ওয়েবসাইট=Magnum Photos|date=2019-09-16}}</ref> *২০১৭ চনত ভাৰত চৰকাৰ আৰু সম্প্ৰচাৰ মন্ত্ৰ্যালয়ৰ "জীৱনজোৰা সাফল্য একাডেমী।" *২০১৯ - ডেছ বিউছ আৰ্টছ ফটোগ্ৰাফী বঁটা - উইলিয়াম ক্লেইন।<ref name="magnumphotos.com"/> ==প্ৰদৰ্শনী== * ১৯৯৭: ৰেট্ৰ’স্পেকটিভ – নেচনেল গেলেৰী অৱ মডাৰ্ণ আৰ্ট, [[নতুন দিল্লী]], [[ভাৰত]]। * ২০০২: ৰঘু ৰায়ৰ ভাৰত – এ ৰেট্ৰ’স্পেকটিভ, ফটোফিউজন, [[লণ্ডন]]।<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.photofusion.org/exhibitions/photography-exhibition-raghu-rai/|title=Photography Exhibition: Raghu Rai's India|ওয়েবসাইট=Photofusion|date=2020-07-03|archive-date=২০২০-০৭-০৩|আৰ্কাইভেৰ-url=https://web.archive.org/web/20200703183912/https://www.photofusion.org/exhibitions/photography-exhibition-raghu-rai/|url-অৱশ্থা=অকাৰ্যকৰ|access-date=2025-08-07|archivedate=2020-07-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200703183912/https://www.photofusion.org/exhibitions/photography-exhibition-raghu-rai/|deadurl=yes}}</ref> * ২০০২: ভলকেৰ্ট ফাউণ্ডেশ্যন, উইণ্টাৰথাৰ, ছুইজাৰলেণ্ড। * ২০০৩: ভোপাল – ছালা কনচিগ্লিয়েৰ, ভেনিচ, [[ইটালী]]; ফটোগ্ৰাফিক গেলেৰী, হেলচিংকি, ফিনলেণ্ড। * ২০০৩: এক্সপ’জাৰ: প'ৰ্ট্ৰেইট অৱ এ কৰ্পৰেট ক্ৰাইম – ইউনিভাৰ্চিটি অৱ মিছিগান, এন আৰ্বাৰ, [[আমেৰিকা]]। * ২০০৪: এক্সপ’জাৰ – ড্ৰিক গেলেৰী, [[ঢাকা]], [[বাংলাদেশ]] লেইকা গেলেৰী, প্ৰাগ, চেক গণৰাজ্য। * ২০০৫: ভোপাল ১৯৮৪–২০০৪ – মেলকৱেগ গেলেৰী, আমষ্টাৰডাম, [[নেদাৰলেণ্ড]]। * ২০০৫: ভাৰত – মিউজিঅ’ কেপিটলিনি চেণ্ট্ৰেল মণ্টেমাৰ্টিনি, [[ৰোম]], [[ইটালী]]। * ২০০৭: ৰেনকণ্ট্ৰেছ ডি আৰ্লছ উৎসৱ, [[ফ্ৰান্স]]।<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.rencontres-arles.com/en/presentation-du-festival/|title=Presentation of the festival - Les Rencontres d'Arles|ওয়েবসাইট=www.rencontres-arles.com|date=2020-07-03|archive-date=২০১৯-০৩-৩০|আৰ্কাইভেৰ-url=https://web.archive.org/web/20190330200212/https://www.rencontres-arles.com/en/presentation-du-festival/|url-অৱশ্থা=অকাৰ্যকৰ|access-date=2025-08-07|archivedate=2019-03-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190330200212/https://www.rencontres-arles.com/en/presentation-du-festival/|deadurl=yes}}</ref> * ২০১২: মাই ইণ্ডিয়া – ফটোফ্ৰিঅ’, [[অষ্ট্ৰেলিয়া]]। * ২০১৩: গছ (ক'লা আৰু বগা), [[নতুন দিল্লী]]। * ২০১৪: ভাৰতৰ পোহৰত: ৰঘু ৰায়ৰ ফটোগ্ৰাফী, হংকং আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ফটো মহোৎসৱ, হংকং। * ২০১৫: গছ, আৰ্ট এলাইভ আৰ্ট গেলেৰী, দিল্লী।<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.vervemagazine.in/arts-and-culture/photography-exhibition-trees-raghu-rai-art-alive-gallery-new-delhi|title=Framing Flora|date=2015-04-27|ওয়েবসাইট=Verve Magazine|language=en-US|date=2021-01-16}}</ref> * ২০১৬, "ৰঘু ৰায়ৰ সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ ফটোগ্ৰাফ", ওজাছ আৰ্ট, [[নতুন দিল্লী]]।<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.vervemagazine.in/arts-and-culture/photography-show-picturing-time-raghu-rai-pjas-art-new-delhi|title=Picturing Time With Raghu Rai|date=2016-01-27|ওয়েবসাইট=Verve Magazine|language=en-US|date=2021-01-16}}</ref>'' ==গ্ৰন্থ== *১৯৭৪ ''A Day in the life of Indira Gandhi'', Nachiketa Publications, India *১৯৮৩ ''Delhi: A Portrait'', Delhi Tourist Development Corporation/Oxford University Press, India/UK *১৯৮৪ ''The [[Sikhs]]'', Lustre Press, India *১৯৮৫ ''Indira Gandhi'' (with [[Pupul Jayakar]]), Lustre Press, India *১৯৮৬/৮৭ ''Taj Mahal'', Times Editions, Singapore; Robert Laffont, France; Rizzoli Publications, USA *১৯৮৮ ''Dreams of India'', Time Books International, Singapore; (L'Inde), Arthaud, France *১৯৮৯ ''[[Calcutta]]'', Time Books International, India *১৯৯০ ''[[Delhi]] and [[Agra]]'' (with Lai Kwok Kin and Nitin Rai), Hunter Publications, Inc., USA *১৯৯০/৯১ ''Tibet in Esilio'', Mondadori, Italy; (Tibet in Exile), Chronicle Books, USA *১৯৯১ ''[[Khajuraho]]'', Time Books International, India *১৯৯৪ ''Raghu Rai's Delhi'', Indus/Harper Collins, India *১৯৯৬/০১ ''Dreams of India'', Times Editions, Singapore/Greenwich, UK {{ISBN|9789812046062}} *১৯৯৬ ''Faith and Compassion: The Life and Work or Mother Teresa'', Element Books, USA. {{ISBN|9781852309121}} *১৯৯৭ ''My Land and Its People'', Vadehra Gallery, India *১৯৯৮ ''Man, Metal and Steel'', Steel Authority of India, Ltd., India *২০০০ ''Raghu Rai... in his Own Words'', Roli Books, India *২০০০ ''[[Lakshadweep]]'', UT of Lakshadweep, India *২০০১ ''Raghu Rai's India – A Retrospective'', Asahi Shimbun, Japan *২০০২ ''[[Bhopal Gas Tragedy]] (with Suroopa Mukherjee)'', Tulika Publishers, India *২০০৩/০৪ ''Saint Mother: A Life Dedicated'', Timeless Books, India;Mère Teresa), La Martinière, France *২০০৪ ''Exposure: Portrait Of A Corporate Crime'', Greenpeace, Netherlands *২০০৪ ''[[Indira Gandhi]]: A Living Legacy'', Timeless Books, India *২০০৫ ''Romance of India'', Timeless Books, India *২০০৫ ''[[Mother Teresa]]: A Life of Dedication'', Harry N. Abrams, USA. {{ISBN|9780810958753}} *২০০৮ ''Raghu Rai's India: Reflections in Colour'', Haus Books. {{ISBN|9781905791965}} *২০১০ ''India's Great Masters: A Photographic Journey into the Heart of Classical Music''<ref name=hind>{{cite news |title=Ragas in frames |url=http://www.thehindu.com/arts/art/article584101.ece?homepage=true |newspaper=The Hindu |date=20 August 2010 }}</ref> * ২০১১ ''The Indians: Portraits From My Album'', Penguin Books. {{ISBN|978-0-670-08469-2}}.<ref>{{cite magazine |title=Sees, Shoots And Leaves |url=http://archive.tehelka.com/story_main49.asp?filename=hub050311SEES.asp |archive-url=https://web.archive.org/web/20160825191321/http://archive.tehelka.com/story_main49.asp?filename=hub050311SEES.asp |url-status=dead |archive-date=2016-08-25 |date=5 March 2011 |magazine=[[Tehelka]] |volume=8 |issue=9 |access-date=2025-08-07 |archivedate=2016-08-25 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160825191321/http://archive.tehelka.com/story_main49.asp?filename=hub050311SEES.asp |deadurl=yes }}</ref> *২০১৩ ''Bangladesh: The Price of Freedom'', Niyogi Books. {{ISBN|978-93-81523-69-8}} * ২০১৩ ''Trees'', PHOTOINK, India *২০১৪ ''The Tale of Two: An Outgoing and an Incoming Prime Minister'' *২০১৪ ''[[Vijayanagara]] Empire: Ruins to Resurrection'', Niyogi Books. {{ISBN|978-93-83098-24-8}} ==তথ্য সংগ্ৰহ== [[শ্ৰেণী:আলোক চিত্ৰ লওঁতা]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ফটো সাংবাদিক]] erbzjyhv3ztt2sjf3cuvz50nvkps3u0 603132 603131 2026-04-27T04:54:42Z কুমুদ ঘোষ 42738 /* কৰ্ম-জীৱন */ 603132 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ৰঘু ৰায় | image = Raghu Rai pix by Vikramjit Kakati.jpg | image_size = 280px | caption = ২০১৫ চনত ৰঘু ৰায় | birth_date = {{Birth date|1942|12|18|df=y}} | birth_place = জং, [[ব্ৰিটিছ ভাৰত]]। | death_date = {{Death date and age|2026|04|26|1942|12|18|df=y}} | death_place = | nationality = ভাৰতীয় | years_active = ১৯৬৫ – বৰ্তমান | known_for = | occupation = ফটোগ্ৰাফাৰ, [[ফটো সাংবাদিক]] }} '''ৰঘুনাথ ৰায় চৌধুৰী''' বা '''ৰঘু ৰায়''' ({{lang-en|Raghu Rai}}, জন্ম ১৮ ডিচেম্বৰ, ১৯৪২) এজন কিংবদন্তি ভাৰতীয় ফটোগ্ৰাফাৰ আৰু ফটো সাংবাদিক।<ref>[http://www.globaladjustments.com/?q=node/723 Raghu Rai: The Man Who Redefined Photojournalism in India]</ref><ref>[https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-sundaymagazine/imaging-india/article28527950.ece Imaging India]</ref> তেওঁ ভাৰতৰ ফটোগ্ৰাফী জগতৰ মহীৰুহ। তেওঁক ''ভাৰতীয় ফটোগ্ৰাফীৰ পিতৃ'' বুলি কোৱা হয়।<ref name="RS">{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.therawsociety.org/raghu-rai/|title=Raghu Rai, The Father of Indian Photography (ইংৰাজীতে)|date=২০২১-১২-২৭|archive-date=২০২১-১২-২৮|আৰ্কাইভেৰ-url=https://web.archive.org/web/20211228145412/https://www.therawsociety.org/raghu-rai/|url-অৱশ্থা=অকাৰ্যকৰ|access-date=2025-08-07|archivedate=2021-12-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211228145412/https://www.therawsociety.org/raghu-rai/|deadurl=yes}}</ref> প্ৰবাদপ্ৰতিম ফটো সাংবাদিকগৰাকী ১৯৭২ চনত ভাৰতৰ অসামৰিক সন্মান [[পদ্মশ্ৰী বঁটা]]ৰে সন্মানিত হৈছিল। ১৯৭১ চনত [[বাংলাদেশ]]ৰ মুক্তিযুদ্ধ আৰু পাছলৈ ১৯৮৪ চনত [[ভূপাল]] গেছ ট্ৰেজেডী ইতিহাসৰ জীৱন্ত দলিল উপস্থাপন কৰি তেওঁ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় খ্যাতি অৰ্জন কৰে। সমগ্ৰ পৃথিৱী তেওঁ যিদৰে ভ্ৰমণ কৰিছে, নিজৰ জন্মভূমিৰ প্ৰতিটো কোণলৈ হাতত কেমেৰা লৈ তেওঁ ভ্ৰমিছে। তেওঁৰ কেমেৰাত বন্দী হৈছে [[দালাই লামা]]ৰ হাঁহি, প্ৰাৰ্থনাৰত [[মাদাৰ টেৰেছা]] বা [[বিছমিল্লা খাঁ]]ৰ অভিব্যক্তি। ''ৰঘু ৰাইচ ইণ্ডিয়া : ৰিফ্লেকচনচ্‌ ইন কালাৰ'' (Raghu Rai's India: Reflections in Colour) আৰু ''ৰিফ্লেকচন ইন ব্লেক এণ্ড হোৱাইট'' (Reflections in Black and White) নামৰ কিতাপ দুখনত সকলো সংকলিত হৈছে।<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=http://scroll.in/article/775515/in-pictures-raghu-rais-five-decade-career-captures-the-essence-of-india|title=In pictures: Raghu Rai's five-decade career captures the essence of India|last=Chaudhuri|first=Zinnia Ray|ওয়েবসাইট=Scroll.in|language=en-US|date=2021-01-16}}</ref><ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.thequint.com/photos/raghu-rai-on-the-story-behind-his-five-most-iconic-photographs|title=Raghu Rai on the Story Behind His Five Most Iconic Photographs|last=Bawa|first=Jaskirat Singh|date=2015-11-14|ওয়েবসাইট=TheQuint|language=en|date=2021-01-16}}</ref><ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.newindianexpress.com/cities/delhi/2019/aug/19/a-good-photographer-needs-fire-in-the-belly-says-award-winning-photojournalist-raghu-rai-2021000.html|title=A good photographer needs fire in the belly, says award-winning photojournalist Raghu Rai|ওয়েবসাইট=The New Indian Express|date=2021-01-16}}</ref> ==জন্ম আৰু প্ৰাথমিক জীৱন== ৰঘুনাথ ৰায়ৰ জন্ম হৈছিল ১৯৪২ চনৰ ১৮ ডিচেম্বৰত [[ব্ৰিটিছ ভাৰত]]ৰ পঞ্জাৱৰ জং নামৰ গাঁৱত, বৰ্তমান এই গাঁওখন [[পাকিস্তান]]ত।<ref name="guar">{{cite news|url=https://www.theguardian.com/artanddesign/2010/jan/17/raghu-rai-photography-exhibitions-london|title=Raghu Rai {{pipe}} Interview|last=Day|first=Elizabeth|date=17 January 2010|work=The Observer|date=18 September 2014}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.mid-day.com/articles/oh-my-god-what-used/105403|title=Oh my god! This was what it used to be|date=11 December 2010|work=[[Mid-Day]]}}</ref> মাক-দেউতাকৰ তেওঁ আছিল কনিষ্ঠ সন্তান।<ref name="guar"/> দেউতাকে ৰঘুক অভিযন্তা হোৱাটো বিচাৰিছিল। পঢ়া-শুনা কৰি চিভিল ইঞ্জিনিয়াৰ হৈ তেওঁ দিল্লীত চৰকাৰী চাকৰিও কৰিছিল। কিন্তু তেওঁৰ ভাল লগা নাছিল। জ্যেষ্ঠ ভাতৃ শৰমপাল চৌধুৰী (এছ. পাল)য়ে ইতিমধ্যে ফটোগ্ৰাফাৰ হিচাপে নিজকে প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। ককায়েকক নিজৰ মনৰ কথা কোৱাত ককায়েকে ভায়েকৰ আগ্ৰহ দেখি বন্ধু এজনৰ ওচৰলৈ পঠিয়াই দিলে। ১৯৬২ চনত তেওঁ ককায়েকৰ বন্ধুৰ কাম-কাজ চাবলৈ গাঁৱলৈ গৈছিল আৰু নিজাববীয়াকৈ শিকিছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ ফটোগ্ৰাফীৰ সৈতে ঘনিষ্ঠভাৱে জড়িত হৈ পৰিল। ==কৰ্ম-জীৱন== ১৯৬৫ চনত [[কলিকতা|কলকাতাৰ]] ইংৰাজী দৈনিক কাকত দ্য ষ্টেটছমেনৰ দিল্লী কাৰ্যালয়ত মুখ্য ফটোগ্ৰাফাৰ হিচাপে ৰায়ে নিযুক্তি লাভ কৰে।<ref name="MP">{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url= https://www.magnumphotos.com/photographer/raghu-rai/ |title=ৰঘু ৰাই (ইংৰেজিতে)|date=২০২১-১২-২৭}}</ref> ১৯৭৬ চনত তেওঁ দ্য ষ্টেটছমেন এৰি কলকাতাৰপৰা প্ৰকাশিত ইংৰাজী সাপ্তাহিক কাকত "চানডে"ত চিত্ৰ সম্পাদক হিচাপে যোগদান কৰে। ফৰাচী মানৱতাবাদী ফটোগ্ৰাফাৰ হেনৰী কাৰ্টিয়েৰ-ব্ৰেছনে ১৯৭১ চনত [[পেৰিছ|পেৰিছত]] অনুষ্ঠিত এখন প্ৰদৰ্শনীত ৰঘু ৰায়ৰ কৰ্মৰাজি দেখি‍ মুগ্ধ হৈছিল। তেওঁ ৰঘু ৰায়ক তেওঁ প্ৰতিষ্ঠা কৰা আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সংস্থা - 'মেগনাম ফটো'ত ফটো সাংবাদিক হিচাপে নিযুক্তি দিয়ে।<ref name="time2">{{cite magazine|url=http://content.time.com/time/magazine/article/0,9171,2056617,00.html|date=14 March 2011|title=Pocketful of Rai|magazine=Time|access-date=7 August 2025|archivedate=17 April 2024|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240417004312/https://content.time.com/time/magazine/article/0,9171,2056617,00.html|deadurl=yes}}</ref> ইতিমধ্যে [[ভাৰত]] আৰু বিশ্বই [[বাংলাদেশ|বাংলাদেশৰ]] মুক্তিযুদ্ধৰ ঐতিহাসিক দিনবোৰ তেওঁৰ কেমেৰাত দেখিছে। ১৯৮০ চনত "চানডে‍" এৰি ইংৰাজী ভাষাৰ বাতৰি আলোচনী ইণ্ডিয়া টুডেৰ প্ৰাৰম্ভৰ কালছোৱাত চিত্ৰ সম্পাদক/ভিজুৱেলাইজাৰ/ফটোগ্ৰাফাৰ হিচাপে কাম কৰিছিল। ১৯৮২ চনৰপৰা ১৯৯১ চনলৈকে তেওঁ বিশেষ বিশেষ সংখ্যা, অলংকৰণ, সামাজিক, ৰাজনৈতিক, সাংস্কৃতিক বিষয়ৰ সচিত্ৰ প্ৰবন্ধ আদিত অৰিহণা যোগাইছিল। তেওঁ পষেকীয়া ইণ্ডিয়া টুডেৰ ফটোগ্ৰাফীৰ পৰিচালক পদতো কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল।<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=http://invisiblephotographer.asia/2012/11/14/invisibleinterview-raghurai-part1/|title=Invisible Interview: Raghu Rai, India – Part 1|last=Lee|first=Kevin|date=14 November 2012|ওয়েবসাইট=Invisible Photographer Asia|date=18 September 2014|archive-date=২৯ সেপ্টেম্বৰ ২০১৪|আৰ্কাইভেৰ-url=https://web.archive.org/web/20140929184334/http://invisiblephotographer.asia/2012/11/14/invisibleinterview-raghurai-part1/|url-অৱশ্থা=অকাৰ্যকৰ}}</ref> ৰঘু ৰায় ১৯৯০ চনৰপৰা ১৯৯৭ চনৰ ভিতৰত তিনিখন বিশ্ব প্ৰেছ ফটো প্ৰতিযোগিতাৰ<ref name="guar2">{{cite news|url=https://www.theguardian.com/artanddesign/2010/jan/17/raghu-rai-photography-exhibitions-london|title=Raghu Rai {{pipe}} Interview|last=Day|first=Elizabeth|date=17 January 2010|date=18 September 2014|সংবাদপত্ৰ=The Observer}}</ref> জুৰীৰ সদস্য আছিল, আৰু ইউনেস্কোৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ফটো প্ৰতিযোগিতাত দুবাৰকৈ জুৰীৰ সদস্য আছিল। তেওঁ ১৯৮৪ চনত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সংস্থা গ্ৰীণপিছৰ বাবে ভূপাল গেছ ট্ৰেজেডীৰ বিশদ বিৱৰণীৰে এখন তথ্যচিত্ৰ সম্পূৰ্ণ কৰিছিল। পাছলৈ ইয়াক ২০০৪ চনত এক্সপ’জাৰ: এ প’ৰ্ট্ৰেইট অৱ কৰ্পৰেট ক্ৰাইম নামৰ কিতাপখনত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়, আৰু দুৰ্ঘটনাৰ কুৰি‍বছৰীয়া জয়ন্তীত ভাৰতৰ উপৰি তিনিটা স্থানত - [[ইউৰোপ]], [[আমেৰিকা]] আৰু [[দক্ষিণ এছিয়া]]ত ইয়াক প্ৰদৰ্শন কৰা হয়। ইয়াৰ জৰিয়তে ৰঘু ৰায়ে ভূপালৰ আশে-পাশে থকা অঞ্চলসমূহত ক্ষতিপূৰণ নোপোৱাকৈ আজিও বিষাক্ত পৰিৱেশত বাস কৰি থকা দুৰ্ঘটনাটোৰ ক্ষতিগ্ৰস্তসকলক সাহায্য প্ৰদান কৰাৰ লগতে সংশ্লিষ্ট সকলোৰে মাজত সজাগতা সৃষ্টিৰ বাবে প্ৰয়াস কৰিছিল।<ref>{{cite news|url=https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-sundaymagazine/picturing-disaster/article28517869.ece|title=Picturing disaster |date=15 September 2002|সংবাদপত্ৰ=[[The Hindu]]}}</ref> দুবছৰ ধৰি প্ৰষ্টেট কেন্সাৰৰ সৈতে যুঁজি ২০২৬ চনৰ ২৬ এপ্ৰিলত ৮৬ বছৰ বয়সত দিল্লীত ৰায়ৰ মৃত্যু হয়৷ ==মৃত্যু== ==পুৰস্কাৰ== *১৯৭২ চনত [[ভাৰত চৰকাৰ| ভাৰত চৰকাৰ]]ৰ বাংলাদেশৰ মুক্তিযুদ্ধৰ প্ৰশংসনীয় কামৰ বাবে [[পদ্মশ্ৰী]] অসামৰিক বঁটা।<ref>{{cite news|url=https://www.business-standard.com/article/pti-stories/raghu-rai-chosen-as-first-recipient-of-newly-instated-international-photography-award-119091600865_1.html|title=Raghu Rai chosen as first recipient of newly instated international photography award|date=2019-09-16|work=Business Standard India|date=2021-01-16|এজেন্সি=Press Trust of India}}</ref> *২০১৯ চনত উইলিয়াম ক্লেইনৰ একাডেমী ডেছ ব’ছ আৰ্টছ ফটোগ্ৰাফী বঁটা।<ref name="magnumphotos.com">{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.magnumphotos.com/newsroom/magnum-digest/the-magnum-digest-september-13-2019/|title=The Magnum Digest: September 13, 2019|date=13 September 2019|ওয়েবসাইট=Magnum Photos|date=2019-09-16}}</ref> *২০১৭ চনত ভাৰত চৰকাৰ আৰু সম্প্ৰচাৰ মন্ত্ৰ্যালয়ৰ "জীৱনজোৰা সাফল্য একাডেমী।" *২০১৯ - ডেছ বিউছ আৰ্টছ ফটোগ্ৰাফী বঁটা - উইলিয়াম ক্লেইন।<ref name="magnumphotos.com"/> ==প্ৰদৰ্শনী== * ১৯৯৭: ৰেট্ৰ’স্পেকটিভ – নেচনেল গেলেৰী অৱ মডাৰ্ণ আৰ্ট, [[নতুন দিল্লী]], [[ভাৰত]]। * ২০০২: ৰঘু ৰায়ৰ ভাৰত – এ ৰেট্ৰ’স্পেকটিভ, ফটোফিউজন, [[লণ্ডন]]।<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.photofusion.org/exhibitions/photography-exhibition-raghu-rai/|title=Photography Exhibition: Raghu Rai's India|ওয়েবসাইট=Photofusion|date=2020-07-03|archive-date=২০২০-০৭-০৩|আৰ্কাইভেৰ-url=https://web.archive.org/web/20200703183912/https://www.photofusion.org/exhibitions/photography-exhibition-raghu-rai/|url-অৱশ্থা=অকাৰ্যকৰ|access-date=2025-08-07|archivedate=2020-07-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200703183912/https://www.photofusion.org/exhibitions/photography-exhibition-raghu-rai/|deadurl=yes}}</ref> * ২০০২: ভলকেৰ্ট ফাউণ্ডেশ্যন, উইণ্টাৰথাৰ, ছুইজাৰলেণ্ড। * ২০০৩: ভোপাল – ছালা কনচিগ্লিয়েৰ, ভেনিচ, [[ইটালী]]; ফটোগ্ৰাফিক গেলেৰী, হেলচিংকি, ফিনলেণ্ড। * ২০০৩: এক্সপ’জাৰ: প'ৰ্ট্ৰেইট অৱ এ কৰ্পৰেট ক্ৰাইম – ইউনিভাৰ্চিটি অৱ মিছিগান, এন আৰ্বাৰ, [[আমেৰিকা]]। * ২০০৪: এক্সপ’জাৰ – ড্ৰিক গেলেৰী, [[ঢাকা]], [[বাংলাদেশ]] লেইকা গেলেৰী, প্ৰাগ, চেক গণৰাজ্য। * ২০০৫: ভোপাল ১৯৮৪–২০০৪ – মেলকৱেগ গেলেৰী, আমষ্টাৰডাম, [[নেদাৰলেণ্ড]]। * ২০০৫: ভাৰত – মিউজিঅ’ কেপিটলিনি চেণ্ট্ৰেল মণ্টেমাৰ্টিনি, [[ৰোম]], [[ইটালী]]। * ২০০৭: ৰেনকণ্ট্ৰেছ ডি আৰ্লছ উৎসৱ, [[ফ্ৰান্স]]।<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.rencontres-arles.com/en/presentation-du-festival/|title=Presentation of the festival - Les Rencontres d'Arles|ওয়েবসাইট=www.rencontres-arles.com|date=2020-07-03|archive-date=২০১৯-০৩-৩০|আৰ্কাইভেৰ-url=https://web.archive.org/web/20190330200212/https://www.rencontres-arles.com/en/presentation-du-festival/|url-অৱশ্থা=অকাৰ্যকৰ|access-date=2025-08-07|archivedate=2019-03-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190330200212/https://www.rencontres-arles.com/en/presentation-du-festival/|deadurl=yes}}</ref> * ২০১২: মাই ইণ্ডিয়া – ফটোফ্ৰিঅ’, [[অষ্ট্ৰেলিয়া]]। * ২০১৩: গছ (ক'লা আৰু বগা), [[নতুন দিল্লী]]। * ২০১৪: ভাৰতৰ পোহৰত: ৰঘু ৰায়ৰ ফটোগ্ৰাফী, হংকং আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ফটো মহোৎসৱ, হংকং। * ২০১৫: গছ, আৰ্ট এলাইভ আৰ্ট গেলেৰী, দিল্লী।<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.vervemagazine.in/arts-and-culture/photography-exhibition-trees-raghu-rai-art-alive-gallery-new-delhi|title=Framing Flora|date=2015-04-27|ওয়েবসাইট=Verve Magazine|language=en-US|date=2021-01-16}}</ref> * ২০১৬, "ৰঘু ৰায়ৰ সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ ফটোগ্ৰাফ", ওজাছ আৰ্ট, [[নতুন দিল্লী]]।<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.vervemagazine.in/arts-and-culture/photography-show-picturing-time-raghu-rai-pjas-art-new-delhi|title=Picturing Time With Raghu Rai|date=2016-01-27|ওয়েবসাইট=Verve Magazine|language=en-US|date=2021-01-16}}</ref>'' ==গ্ৰন্থ== *১৯৭৪ ''A Day in the life of Indira Gandhi'', Nachiketa Publications, India *১৯৮৩ ''Delhi: A Portrait'', Delhi Tourist Development Corporation/Oxford University Press, India/UK *১৯৮৪ ''The [[Sikhs]]'', Lustre Press, India *১৯৮৫ ''Indira Gandhi'' (with [[Pupul Jayakar]]), Lustre Press, India *১৯৮৬/৮৭ ''Taj Mahal'', Times Editions, Singapore; Robert Laffont, France; Rizzoli Publications, USA *১৯৮৮ ''Dreams of India'', Time Books International, Singapore; (L'Inde), Arthaud, France *১৯৮৯ ''[[Calcutta]]'', Time Books International, India *১৯৯০ ''[[Delhi]] and [[Agra]]'' (with Lai Kwok Kin and Nitin Rai), Hunter Publications, Inc., USA *১৯৯০/৯১ ''Tibet in Esilio'', Mondadori, Italy; (Tibet in Exile), Chronicle Books, USA *১৯৯১ ''[[Khajuraho]]'', Time Books International, India *১৯৯৪ ''Raghu Rai's Delhi'', Indus/Harper Collins, India *১৯৯৬/০১ ''Dreams of India'', Times Editions, Singapore/Greenwich, UK {{ISBN|9789812046062}} *১৯৯৬ ''Faith and Compassion: The Life and Work or Mother Teresa'', Element Books, USA. {{ISBN|9781852309121}} *১৯৯৭ ''My Land and Its People'', Vadehra Gallery, India *১৯৯৮ ''Man, Metal and Steel'', Steel Authority of India, Ltd., India *২০০০ ''Raghu Rai... in his Own Words'', Roli Books, India *২০০০ ''[[Lakshadweep]]'', UT of Lakshadweep, India *২০০১ ''Raghu Rai's India – A Retrospective'', Asahi Shimbun, Japan *২০০২ ''[[Bhopal Gas Tragedy]] (with Suroopa Mukherjee)'', Tulika Publishers, India *২০০৩/০৪ ''Saint Mother: A Life Dedicated'', Timeless Books, India;Mère Teresa), La Martinière, France *২০০৪ ''Exposure: Portrait Of A Corporate Crime'', Greenpeace, Netherlands *২০০৪ ''[[Indira Gandhi]]: A Living Legacy'', Timeless Books, India *২০০৫ ''Romance of India'', Timeless Books, India *২০০৫ ''[[Mother Teresa]]: A Life of Dedication'', Harry N. Abrams, USA. {{ISBN|9780810958753}} *২০০৮ ''Raghu Rai's India: Reflections in Colour'', Haus Books. {{ISBN|9781905791965}} *২০১০ ''India's Great Masters: A Photographic Journey into the Heart of Classical Music''<ref name=hind>{{cite news |title=Ragas in frames |url=http://www.thehindu.com/arts/art/article584101.ece?homepage=true |newspaper=The Hindu |date=20 August 2010 }}</ref> * ২০১১ ''The Indians: Portraits From My Album'', Penguin Books. {{ISBN|978-0-670-08469-2}}.<ref>{{cite magazine |title=Sees, Shoots And Leaves |url=http://archive.tehelka.com/story_main49.asp?filename=hub050311SEES.asp |archive-url=https://web.archive.org/web/20160825191321/http://archive.tehelka.com/story_main49.asp?filename=hub050311SEES.asp |url-status=dead |archive-date=2016-08-25 |date=5 March 2011 |magazine=[[Tehelka]] |volume=8 |issue=9 |access-date=2025-08-07 |archivedate=2016-08-25 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160825191321/http://archive.tehelka.com/story_main49.asp?filename=hub050311SEES.asp |deadurl=yes }}</ref> *২০১৩ ''Bangladesh: The Price of Freedom'', Niyogi Books. {{ISBN|978-93-81523-69-8}} * ২০১৩ ''Trees'', PHOTOINK, India *২০১৪ ''The Tale of Two: An Outgoing and an Incoming Prime Minister'' *২০১৪ ''[[Vijayanagara]] Empire: Ruins to Resurrection'', Niyogi Books. {{ISBN|978-93-83098-24-8}} ==তথ্য সংগ্ৰহ== [[শ্ৰেণী:আলোক চিত্ৰ লওঁতা]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ফটো সাংবাদিক]] 16mks4fnzaigizhxwv0v90w1c076hd2 603134 603132 2026-04-27T05:00:01Z কুমুদ ঘোষ 42738 /* মৃত্যু */ 603134 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ৰঘু ৰায় | image = Raghu Rai pix by Vikramjit Kakati.jpg | image_size = 280px | caption = ২০১৫ চনত ৰঘু ৰায় | birth_date = {{Birth date|1942|12|18|df=y}} | birth_place = জং, [[ব্ৰিটিছ ভাৰত]]। | death_date = {{Death date and age|2026|04|26|1942|12|18|df=y}} | death_place = | nationality = ভাৰতীয় | years_active = ১৯৬৫ – বৰ্তমান | known_for = | occupation = ফটোগ্ৰাফাৰ, [[ফটো সাংবাদিক]] }} '''ৰঘুনাথ ৰায় চৌধুৰী''' বা '''ৰঘু ৰায়''' ({{lang-en|Raghu Rai}}, জন্ম ১৮ ডিচেম্বৰ, ১৯৪২) এজন কিংবদন্তি ভাৰতীয় ফটোগ্ৰাফাৰ আৰু ফটো সাংবাদিক।<ref>[http://www.globaladjustments.com/?q=node/723 Raghu Rai: The Man Who Redefined Photojournalism in India]</ref><ref>[https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-sundaymagazine/imaging-india/article28527950.ece Imaging India]</ref> তেওঁ ভাৰতৰ ফটোগ্ৰাফী জগতৰ মহীৰুহ। তেওঁক ''ভাৰতীয় ফটোগ্ৰাফীৰ পিতৃ'' বুলি কোৱা হয়।<ref name="RS">{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.therawsociety.org/raghu-rai/|title=Raghu Rai, The Father of Indian Photography (ইংৰাজীতে)|date=২০২১-১২-২৭|archive-date=২০২১-১২-২৮|আৰ্কাইভেৰ-url=https://web.archive.org/web/20211228145412/https://www.therawsociety.org/raghu-rai/|url-অৱশ্থা=অকাৰ্যকৰ|access-date=2025-08-07|archivedate=2021-12-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211228145412/https://www.therawsociety.org/raghu-rai/|deadurl=yes}}</ref> প্ৰবাদপ্ৰতিম ফটো সাংবাদিকগৰাকী ১৯৭২ চনত ভাৰতৰ অসামৰিক সন্মান [[পদ্মশ্ৰী বঁটা]]ৰে সন্মানিত হৈছিল। ১৯৭১ চনত [[বাংলাদেশ]]ৰ মুক্তিযুদ্ধ আৰু পাছলৈ ১৯৮৪ চনত [[ভূপাল]] গেছ ট্ৰেজেডী ইতিহাসৰ জীৱন্ত দলিল উপস্থাপন কৰি তেওঁ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় খ্যাতি অৰ্জন কৰে। সমগ্ৰ পৃথিৱী তেওঁ যিদৰে ভ্ৰমণ কৰিছে, নিজৰ জন্মভূমিৰ প্ৰতিটো কোণলৈ হাতত কেমেৰা লৈ তেওঁ ভ্ৰমিছে। তেওঁৰ কেমেৰাত বন্দী হৈছে [[দালাই লামা]]ৰ হাঁহি, প্ৰাৰ্থনাৰত [[মাদাৰ টেৰেছা]] বা [[বিছমিল্লা খাঁ]]ৰ অভিব্যক্তি। ''ৰঘু ৰাইচ ইণ্ডিয়া : ৰিফ্লেকচনচ্‌ ইন কালাৰ'' (Raghu Rai's India: Reflections in Colour) আৰু ''ৰিফ্লেকচন ইন ব্লেক এণ্ড হোৱাইট'' (Reflections in Black and White) নামৰ কিতাপ দুখনত সকলো সংকলিত হৈছে।<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=http://scroll.in/article/775515/in-pictures-raghu-rais-five-decade-career-captures-the-essence-of-india|title=In pictures: Raghu Rai's five-decade career captures the essence of India|last=Chaudhuri|first=Zinnia Ray|ওয়েবসাইট=Scroll.in|language=en-US|date=2021-01-16}}</ref><ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.thequint.com/photos/raghu-rai-on-the-story-behind-his-five-most-iconic-photographs|title=Raghu Rai on the Story Behind His Five Most Iconic Photographs|last=Bawa|first=Jaskirat Singh|date=2015-11-14|ওয়েবসাইট=TheQuint|language=en|date=2021-01-16}}</ref><ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.newindianexpress.com/cities/delhi/2019/aug/19/a-good-photographer-needs-fire-in-the-belly-says-award-winning-photojournalist-raghu-rai-2021000.html|title=A good photographer needs fire in the belly, says award-winning photojournalist Raghu Rai|ওয়েবসাইট=The New Indian Express|date=2021-01-16}}</ref> ==জন্ম আৰু প্ৰাথমিক জীৱন== ৰঘুনাথ ৰায়ৰ জন্ম হৈছিল ১৯৪২ চনৰ ১৮ ডিচেম্বৰত [[ব্ৰিটিছ ভাৰত]]ৰ পঞ্জাৱৰ জং নামৰ গাঁৱত, বৰ্তমান এই গাঁওখন [[পাকিস্তান]]ত।<ref name="guar">{{cite news|url=https://www.theguardian.com/artanddesign/2010/jan/17/raghu-rai-photography-exhibitions-london|title=Raghu Rai {{pipe}} Interview|last=Day|first=Elizabeth|date=17 January 2010|work=The Observer|date=18 September 2014}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.mid-day.com/articles/oh-my-god-what-used/105403|title=Oh my god! This was what it used to be|date=11 December 2010|work=[[Mid-Day]]}}</ref> মাক-দেউতাকৰ তেওঁ আছিল কনিষ্ঠ সন্তান।<ref name="guar"/> দেউতাকে ৰঘুক অভিযন্তা হোৱাটো বিচাৰিছিল। পঢ়া-শুনা কৰি চিভিল ইঞ্জিনিয়াৰ হৈ তেওঁ দিল্লীত চৰকাৰী চাকৰিও কৰিছিল। কিন্তু তেওঁৰ ভাল লগা নাছিল। জ্যেষ্ঠ ভাতৃ শৰমপাল চৌধুৰী (এছ. পাল)য়ে ইতিমধ্যে ফটোগ্ৰাফাৰ হিচাপে নিজকে প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। ককায়েকক নিজৰ মনৰ কথা কোৱাত ককায়েকে ভায়েকৰ আগ্ৰহ দেখি বন্ধু এজনৰ ওচৰলৈ পঠিয়াই দিলে। ১৯৬২ চনত তেওঁ ককায়েকৰ বন্ধুৰ কাম-কাজ চাবলৈ গাঁৱলৈ গৈছিল আৰু নিজাববীয়াকৈ শিকিছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ ফটোগ্ৰাফীৰ সৈতে ঘনিষ্ঠভাৱে জড়িত হৈ পৰিল। ==কৰ্ম-জীৱন== ১৯৬৫ চনত [[কলিকতা|কলকাতাৰ]] ইংৰাজী দৈনিক কাকত দ্য ষ্টেটছমেনৰ দিল্লী কাৰ্যালয়ত মুখ্য ফটোগ্ৰাফাৰ হিচাপে ৰায়ে নিযুক্তি লাভ কৰে।<ref name="MP">{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url= https://www.magnumphotos.com/photographer/raghu-rai/ |title=ৰঘু ৰাই (ইংৰেজিতে)|date=২০২১-১২-২৭}}</ref> ১৯৭৬ চনত তেওঁ দ্য ষ্টেটছমেন এৰি কলকাতাৰপৰা প্ৰকাশিত ইংৰাজী সাপ্তাহিক কাকত "চানডে"ত চিত্ৰ সম্পাদক হিচাপে যোগদান কৰে। ফৰাচী মানৱতাবাদী ফটোগ্ৰাফাৰ হেনৰী কাৰ্টিয়েৰ-ব্ৰেছনে ১৯৭১ চনত [[পেৰিছ|পেৰিছত]] অনুষ্ঠিত এখন প্ৰদৰ্শনীত ৰঘু ৰায়ৰ কৰ্মৰাজি দেখি‍ মুগ্ধ হৈছিল। তেওঁ ৰঘু ৰায়ক তেওঁ প্ৰতিষ্ঠা কৰা আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সংস্থা - 'মেগনাম ফটো'ত ফটো সাংবাদিক হিচাপে নিযুক্তি দিয়ে।<ref name="time2">{{cite magazine|url=http://content.time.com/time/magazine/article/0,9171,2056617,00.html|date=14 March 2011|title=Pocketful of Rai|magazine=Time|access-date=7 August 2025|archivedate=17 April 2024|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240417004312/https://content.time.com/time/magazine/article/0,9171,2056617,00.html|deadurl=yes}}</ref> ইতিমধ্যে [[ভাৰত]] আৰু বিশ্বই [[বাংলাদেশ|বাংলাদেশৰ]] মুক্তিযুদ্ধৰ ঐতিহাসিক দিনবোৰ তেওঁৰ কেমেৰাত দেখিছে। ১৯৮০ চনত "চানডে‍" এৰি ইংৰাজী ভাষাৰ বাতৰি আলোচনী ইণ্ডিয়া টুডেৰ প্ৰাৰম্ভৰ কালছোৱাত চিত্ৰ সম্পাদক/ভিজুৱেলাইজাৰ/ফটোগ্ৰাফাৰ হিচাপে কাম কৰিছিল। ১৯৮২ চনৰপৰা ১৯৯১ চনলৈকে তেওঁ বিশেষ বিশেষ সংখ্যা, অলংকৰণ, সামাজিক, ৰাজনৈতিক, সাংস্কৃতিক বিষয়ৰ সচিত্ৰ প্ৰবন্ধ আদিত অৰিহণা যোগাইছিল। তেওঁ পষেকীয়া ইণ্ডিয়া টুডেৰ ফটোগ্ৰাফীৰ পৰিচালক পদতো কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল।<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=http://invisiblephotographer.asia/2012/11/14/invisibleinterview-raghurai-part1/|title=Invisible Interview: Raghu Rai, India – Part 1|last=Lee|first=Kevin|date=14 November 2012|ওয়েবসাইট=Invisible Photographer Asia|date=18 September 2014|archive-date=২৯ সেপ্টেম্বৰ ২০১৪|আৰ্কাইভেৰ-url=https://web.archive.org/web/20140929184334/http://invisiblephotographer.asia/2012/11/14/invisibleinterview-raghurai-part1/|url-অৱশ্থা=অকাৰ্যকৰ}}</ref> ৰঘু ৰায় ১৯৯০ চনৰপৰা ১৯৯৭ চনৰ ভিতৰত তিনিখন বিশ্ব প্ৰেছ ফটো প্ৰতিযোগিতাৰ<ref name="guar2">{{cite news|url=https://www.theguardian.com/artanddesign/2010/jan/17/raghu-rai-photography-exhibitions-london|title=Raghu Rai {{pipe}} Interview|last=Day|first=Elizabeth|date=17 January 2010|date=18 September 2014|সংবাদপত্ৰ=The Observer}}</ref> জুৰীৰ সদস্য আছিল, আৰু ইউনেস্কোৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ফটো প্ৰতিযোগিতাত দুবাৰকৈ জুৰীৰ সদস্য আছিল। তেওঁ ১৯৮৪ চনত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সংস্থা গ্ৰীণপিছৰ বাবে ভূপাল গেছ ট্ৰেজেডীৰ বিশদ বিৱৰণীৰে এখন তথ্যচিত্ৰ সম্পূৰ্ণ কৰিছিল। পাছলৈ ইয়াক ২০০৪ চনত এক্সপ’জাৰ: এ প’ৰ্ট্ৰেইট অৱ কৰ্পৰেট ক্ৰাইম নামৰ কিতাপখনত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়, আৰু দুৰ্ঘটনাৰ কুৰি‍বছৰীয়া জয়ন্তীত ভাৰতৰ উপৰি তিনিটা স্থানত - [[ইউৰোপ]], [[আমেৰিকা]] আৰু [[দক্ষিণ এছিয়া]]ত ইয়াক প্ৰদৰ্শন কৰা হয়। ইয়াৰ জৰিয়তে ৰঘু ৰায়ে ভূপালৰ আশে-পাশে থকা অঞ্চলসমূহত ক্ষতিপূৰণ নোপোৱাকৈ আজিও বিষাক্ত পৰিৱেশত বাস কৰি থকা দুৰ্ঘটনাটোৰ ক্ষতিগ্ৰস্তসকলক সাহায্য প্ৰদান কৰাৰ লগতে সংশ্লিষ্ট সকলোৰে মাজত সজাগতা সৃষ্টিৰ বাবে প্ৰয়াস কৰিছিল।<ref>{{cite news|url=https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-sundaymagazine/picturing-disaster/article28517869.ece|title=Picturing disaster |date=15 September 2002|সংবাদপত্ৰ=[[The Hindu]]}}</ref> দুবছৰ ধৰি প্ৰষ্টেট কেন্সাৰৰ সৈতে যুঁজি ২০২৬ চনৰ ২৬ এপ্ৰিলত ৮৬ বছৰ বয়সত দিল্লীত ৰায়ৰ মৃত্যু হয়৷ ==মৃত্যু== দুবছৰ ধৰি প্ৰষ্টেট কেন্সাৰৰ সৈতে যুঁজি ২০২৬ চনৰ ২৬ এপ্ৰিলত ৮৬ বছৰ বয়সত দিল্লীত ৰায়ৰ মৃত্যু হয়৷<ref>{{cite news |title=Raghu Rai (1942–2026) A thousand photographs and a million words |url=https://www.thehindu.com/entertainment/art/raghu-rai-photographer-dies-obituary-april-26-2026/article70907984.ece?_gl=1*89jwhk*_ga*YW1wLV85OGpZUUprZ1dZNFc4ZXNZNnVpQ3NBaEcwak5uVHNHTWo1YUQ1emhuQXZRbGg2cURjLWJWN1NmY3dVZ2tJdGQ.*_ga_MHCVDGHV0S*MTc3NzE4Nzc2OC4zLjAuMTc3NzE4Nzc2OC4wLjAuMA.. |access-date=26 April 2026 |publisher=The Hindu |date=26 April 2026}}</ref><ref name="l812">{{cite web | last=Bobal | first=Kritika | title=Raghu Rai, Man Behind India's Most Iconic Images, Dies At 83 | website=www.ndtv.com | date=2026-04-26 | url=https://www.ndtv.com/india-news/raghu-rai-man-behind-indias-most-iconic-images-dies-at-83-11410443/amp/1 | access-date=2026-04-26}}</ref> ==পুৰস্কাৰ== *১৯৭২ চনত [[ভাৰত চৰকাৰ| ভাৰত চৰকাৰ]]ৰ বাংলাদেশৰ মুক্তিযুদ্ধৰ প্ৰশংসনীয় কামৰ বাবে [[পদ্মশ্ৰী]] অসামৰিক বঁটা।<ref>{{cite news|url=https://www.business-standard.com/article/pti-stories/raghu-rai-chosen-as-first-recipient-of-newly-instated-international-photography-award-119091600865_1.html|title=Raghu Rai chosen as first recipient of newly instated international photography award|date=2019-09-16|work=Business Standard India|date=2021-01-16|এজেন্সি=Press Trust of India}}</ref> *২০১৯ চনত উইলিয়াম ক্লেইনৰ একাডেমী ডেছ ব’ছ আৰ্টছ ফটোগ্ৰাফী বঁটা।<ref name="magnumphotos.com">{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.magnumphotos.com/newsroom/magnum-digest/the-magnum-digest-september-13-2019/|title=The Magnum Digest: September 13, 2019|date=13 September 2019|ওয়েবসাইট=Magnum Photos|date=2019-09-16}}</ref> *২০১৭ চনত ভাৰত চৰকাৰ আৰু সম্প্ৰচাৰ মন্ত্ৰ্যালয়ৰ "জীৱনজোৰা সাফল্য একাডেমী।" *২০১৯ - ডেছ বিউছ আৰ্টছ ফটোগ্ৰাফী বঁটা - উইলিয়াম ক্লেইন।<ref name="magnumphotos.com"/> ==প্ৰদৰ্শনী== * ১৯৯৭: ৰেট্ৰ’স্পেকটিভ – নেচনেল গেলেৰী অৱ মডাৰ্ণ আৰ্ট, [[নতুন দিল্লী]], [[ভাৰত]]। * ২০০২: ৰঘু ৰায়ৰ ভাৰত – এ ৰেট্ৰ’স্পেকটিভ, ফটোফিউজন, [[লণ্ডন]]।<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.photofusion.org/exhibitions/photography-exhibition-raghu-rai/|title=Photography Exhibition: Raghu Rai's India|ওয়েবসাইট=Photofusion|date=2020-07-03|archive-date=২০২০-০৭-০৩|আৰ্কাইভেৰ-url=https://web.archive.org/web/20200703183912/https://www.photofusion.org/exhibitions/photography-exhibition-raghu-rai/|url-অৱশ্থা=অকাৰ্যকৰ|access-date=2025-08-07|archivedate=2020-07-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200703183912/https://www.photofusion.org/exhibitions/photography-exhibition-raghu-rai/|deadurl=yes}}</ref> * ২০০২: ভলকেৰ্ট ফাউণ্ডেশ্যন, উইণ্টাৰথাৰ, ছুইজাৰলেণ্ড। * ২০০৩: ভোপাল – ছালা কনচিগ্লিয়েৰ, ভেনিচ, [[ইটালী]]; ফটোগ্ৰাফিক গেলেৰী, হেলচিংকি, ফিনলেণ্ড। * ২০০৩: এক্সপ’জাৰ: প'ৰ্ট্ৰেইট অৱ এ কৰ্পৰেট ক্ৰাইম – ইউনিভাৰ্চিটি অৱ মিছিগান, এন আৰ্বাৰ, [[আমেৰিকা]]। * ২০০৪: এক্সপ’জাৰ – ড্ৰিক গেলেৰী, [[ঢাকা]], [[বাংলাদেশ]] লেইকা গেলেৰী, প্ৰাগ, চেক গণৰাজ্য। * ২০০৫: ভোপাল ১৯৮৪–২০০৪ – মেলকৱেগ গেলেৰী, আমষ্টাৰডাম, [[নেদাৰলেণ্ড]]। * ২০০৫: ভাৰত – মিউজিঅ’ কেপিটলিনি চেণ্ট্ৰেল মণ্টেমাৰ্টিনি, [[ৰোম]], [[ইটালী]]। * ২০০৭: ৰেনকণ্ট্ৰেছ ডি আৰ্লছ উৎসৱ, [[ফ্ৰান্স]]।<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.rencontres-arles.com/en/presentation-du-festival/|title=Presentation of the festival - Les Rencontres d'Arles|ওয়েবসাইট=www.rencontres-arles.com|date=2020-07-03|archive-date=২০১৯-০৩-৩০|আৰ্কাইভেৰ-url=https://web.archive.org/web/20190330200212/https://www.rencontres-arles.com/en/presentation-du-festival/|url-অৱশ্থা=অকাৰ্যকৰ|access-date=2025-08-07|archivedate=2019-03-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190330200212/https://www.rencontres-arles.com/en/presentation-du-festival/|deadurl=yes}}</ref> * ২০১২: মাই ইণ্ডিয়া – ফটোফ্ৰিঅ’, [[অষ্ট্ৰেলিয়া]]। * ২০১৩: গছ (ক'লা আৰু বগা), [[নতুন দিল্লী]]। * ২০১৪: ভাৰতৰ পোহৰত: ৰঘু ৰায়ৰ ফটোগ্ৰাফী, হংকং আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ফটো মহোৎসৱ, হংকং। * ২০১৫: গছ, আৰ্ট এলাইভ আৰ্ট গেলেৰী, দিল্লী।<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.vervemagazine.in/arts-and-culture/photography-exhibition-trees-raghu-rai-art-alive-gallery-new-delhi|title=Framing Flora|date=2015-04-27|ওয়েবসাইট=Verve Magazine|language=en-US|date=2021-01-16}}</ref> * ২০১৬, "ৰঘু ৰায়ৰ সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ ফটোগ্ৰাফ", ওজাছ আৰ্ট, [[নতুন দিল্লী]]।<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.vervemagazine.in/arts-and-culture/photography-show-picturing-time-raghu-rai-pjas-art-new-delhi|title=Picturing Time With Raghu Rai|date=2016-01-27|ওয়েবসাইট=Verve Magazine|language=en-US|date=2021-01-16}}</ref>'' ==গ্ৰন্থ== *১৯৭৪ ''A Day in the life of Indira Gandhi'', Nachiketa Publications, India *১৯৮৩ ''Delhi: A Portrait'', Delhi Tourist Development Corporation/Oxford University Press, India/UK *১৯৮৪ ''The [[Sikhs]]'', Lustre Press, India *১৯৮৫ ''Indira Gandhi'' (with [[Pupul Jayakar]]), Lustre Press, India *১৯৮৬/৮৭ ''Taj Mahal'', Times Editions, Singapore; Robert Laffont, France; Rizzoli Publications, USA *১৯৮৮ ''Dreams of India'', Time Books International, Singapore; (L'Inde), Arthaud, France *১৯৮৯ ''[[Calcutta]]'', Time Books International, India *১৯৯০ ''[[Delhi]] and [[Agra]]'' (with Lai Kwok Kin and Nitin Rai), Hunter Publications, Inc., USA *১৯৯০/৯১ ''Tibet in Esilio'', Mondadori, Italy; (Tibet in Exile), Chronicle Books, USA *১৯৯১ ''[[Khajuraho]]'', Time Books International, India *১৯৯৪ ''Raghu Rai's Delhi'', Indus/Harper Collins, India *১৯৯৬/০১ ''Dreams of India'', Times Editions, Singapore/Greenwich, UK {{ISBN|9789812046062}} *১৯৯৬ ''Faith and Compassion: The Life and Work or Mother Teresa'', Element Books, USA. {{ISBN|9781852309121}} *১৯৯৭ ''My Land and Its People'', Vadehra Gallery, India *১৯৯৮ ''Man, Metal and Steel'', Steel Authority of India, Ltd., India *২০০০ ''Raghu Rai... in his Own Words'', Roli Books, India *২০০০ ''[[Lakshadweep]]'', UT of Lakshadweep, India *২০০১ ''Raghu Rai's India – A Retrospective'', Asahi Shimbun, Japan *২০০২ ''[[Bhopal Gas Tragedy]] (with Suroopa Mukherjee)'', Tulika Publishers, India *২০০৩/০৪ ''Saint Mother: A Life Dedicated'', Timeless Books, India;Mère Teresa), La Martinière, France *২০০৪ ''Exposure: Portrait Of A Corporate Crime'', Greenpeace, Netherlands *২০০৪ ''[[Indira Gandhi]]: A Living Legacy'', Timeless Books, India *২০০৫ ''Romance of India'', Timeless Books, India *২০০৫ ''[[Mother Teresa]]: A Life of Dedication'', Harry N. Abrams, USA. {{ISBN|9780810958753}} *২০০৮ ''Raghu Rai's India: Reflections in Colour'', Haus Books. {{ISBN|9781905791965}} *২০১০ ''India's Great Masters: A Photographic Journey into the Heart of Classical Music''<ref name=hind>{{cite news |title=Ragas in frames |url=http://www.thehindu.com/arts/art/article584101.ece?homepage=true |newspaper=The Hindu |date=20 August 2010 }}</ref> * ২০১১ ''The Indians: Portraits From My Album'', Penguin Books. {{ISBN|978-0-670-08469-2}}.<ref>{{cite magazine |title=Sees, Shoots And Leaves |url=http://archive.tehelka.com/story_main49.asp?filename=hub050311SEES.asp |archive-url=https://web.archive.org/web/20160825191321/http://archive.tehelka.com/story_main49.asp?filename=hub050311SEES.asp |url-status=dead |archive-date=2016-08-25 |date=5 March 2011 |magazine=[[Tehelka]] |volume=8 |issue=9 |access-date=2025-08-07 |archivedate=2016-08-25 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160825191321/http://archive.tehelka.com/story_main49.asp?filename=hub050311SEES.asp |deadurl=yes }}</ref> *২০১৩ ''Bangladesh: The Price of Freedom'', Niyogi Books. {{ISBN|978-93-81523-69-8}} * ২০১৩ ''Trees'', PHOTOINK, India *২০১৪ ''The Tale of Two: An Outgoing and an Incoming Prime Minister'' *২০১৪ ''[[Vijayanagara]] Empire: Ruins to Resurrection'', Niyogi Books. {{ISBN|978-93-83098-24-8}} ==তথ্য সংগ্ৰহ== [[শ্ৰেণী:আলোক চিত্ৰ লওঁতা]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ফটো সাংবাদিক]] rsct11j58kkxqkhi6i9dpa5yogegjeh 603135 603134 2026-04-27T05:00:34Z কুমুদ ঘোষ 42738 /* মৃত্যু */ 603135 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ৰঘু ৰায় | image = Raghu Rai pix by Vikramjit Kakati.jpg | image_size = 280px | caption = ২০১৫ চনত ৰঘু ৰায় | birth_date = {{Birth date|1942|12|18|df=y}} | birth_place = জং, [[ব্ৰিটিছ ভাৰত]]। | death_date = {{Death date and age|2026|04|26|1942|12|18|df=y}} | death_place = | nationality = ভাৰতীয় | years_active = ১৯৬৫ – বৰ্তমান | known_for = | occupation = ফটোগ্ৰাফাৰ, [[ফটো সাংবাদিক]] }} '''ৰঘুনাথ ৰায় চৌধুৰী''' বা '''ৰঘু ৰায়''' ({{lang-en|Raghu Rai}}, জন্ম ১৮ ডিচেম্বৰ, ১৯৪২) এজন কিংবদন্তি ভাৰতীয় ফটোগ্ৰাফাৰ আৰু ফটো সাংবাদিক।<ref>[http://www.globaladjustments.com/?q=node/723 Raghu Rai: The Man Who Redefined Photojournalism in India]</ref><ref>[https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-sundaymagazine/imaging-india/article28527950.ece Imaging India]</ref> তেওঁ ভাৰতৰ ফটোগ্ৰাফী জগতৰ মহীৰুহ। তেওঁক ''ভাৰতীয় ফটোগ্ৰাফীৰ পিতৃ'' বুলি কোৱা হয়।<ref name="RS">{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.therawsociety.org/raghu-rai/|title=Raghu Rai, The Father of Indian Photography (ইংৰাজীতে)|date=২০২১-১২-২৭|archive-date=২০২১-১২-২৮|আৰ্কাইভেৰ-url=https://web.archive.org/web/20211228145412/https://www.therawsociety.org/raghu-rai/|url-অৱশ্থা=অকাৰ্যকৰ|access-date=2025-08-07|archivedate=2021-12-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211228145412/https://www.therawsociety.org/raghu-rai/|deadurl=yes}}</ref> প্ৰবাদপ্ৰতিম ফটো সাংবাদিকগৰাকী ১৯৭২ চনত ভাৰতৰ অসামৰিক সন্মান [[পদ্মশ্ৰী বঁটা]]ৰে সন্মানিত হৈছিল। ১৯৭১ চনত [[বাংলাদেশ]]ৰ মুক্তিযুদ্ধ আৰু পাছলৈ ১৯৮৪ চনত [[ভূপাল]] গেছ ট্ৰেজেডী ইতিহাসৰ জীৱন্ত দলিল উপস্থাপন কৰি তেওঁ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় খ্যাতি অৰ্জন কৰে। সমগ্ৰ পৃথিৱী তেওঁ যিদৰে ভ্ৰমণ কৰিছে, নিজৰ জন্মভূমিৰ প্ৰতিটো কোণলৈ হাতত কেমেৰা লৈ তেওঁ ভ্ৰমিছে। তেওঁৰ কেমেৰাত বন্দী হৈছে [[দালাই লামা]]ৰ হাঁহি, প্ৰাৰ্থনাৰত [[মাদাৰ টেৰেছা]] বা [[বিছমিল্লা খাঁ]]ৰ অভিব্যক্তি। ''ৰঘু ৰাইচ ইণ্ডিয়া : ৰিফ্লেকচনচ্‌ ইন কালাৰ'' (Raghu Rai's India: Reflections in Colour) আৰু ''ৰিফ্লেকচন ইন ব্লেক এণ্ড হোৱাইট'' (Reflections in Black and White) নামৰ কিতাপ দুখনত সকলো সংকলিত হৈছে।<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=http://scroll.in/article/775515/in-pictures-raghu-rais-five-decade-career-captures-the-essence-of-india|title=In pictures: Raghu Rai's five-decade career captures the essence of India|last=Chaudhuri|first=Zinnia Ray|ওয়েবসাইট=Scroll.in|language=en-US|date=2021-01-16}}</ref><ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.thequint.com/photos/raghu-rai-on-the-story-behind-his-five-most-iconic-photographs|title=Raghu Rai on the Story Behind His Five Most Iconic Photographs|last=Bawa|first=Jaskirat Singh|date=2015-11-14|ওয়েবসাইট=TheQuint|language=en|date=2021-01-16}}</ref><ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.newindianexpress.com/cities/delhi/2019/aug/19/a-good-photographer-needs-fire-in-the-belly-says-award-winning-photojournalist-raghu-rai-2021000.html|title=A good photographer needs fire in the belly, says award-winning photojournalist Raghu Rai|ওয়েবসাইট=The New Indian Express|date=2021-01-16}}</ref> ==জন্ম আৰু প্ৰাথমিক জীৱন== ৰঘুনাথ ৰায়ৰ জন্ম হৈছিল ১৯৪২ চনৰ ১৮ ডিচেম্বৰত [[ব্ৰিটিছ ভাৰত]]ৰ পঞ্জাৱৰ জং নামৰ গাঁৱত, বৰ্তমান এই গাঁওখন [[পাকিস্তান]]ত।<ref name="guar">{{cite news|url=https://www.theguardian.com/artanddesign/2010/jan/17/raghu-rai-photography-exhibitions-london|title=Raghu Rai {{pipe}} Interview|last=Day|first=Elizabeth|date=17 January 2010|work=The Observer|date=18 September 2014}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.mid-day.com/articles/oh-my-god-what-used/105403|title=Oh my god! This was what it used to be|date=11 December 2010|work=[[Mid-Day]]}}</ref> মাক-দেউতাকৰ তেওঁ আছিল কনিষ্ঠ সন্তান।<ref name="guar"/> দেউতাকে ৰঘুক অভিযন্তা হোৱাটো বিচাৰিছিল। পঢ়া-শুনা কৰি চিভিল ইঞ্জিনিয়াৰ হৈ তেওঁ দিল্লীত চৰকাৰী চাকৰিও কৰিছিল। কিন্তু তেওঁৰ ভাল লগা নাছিল। জ্যেষ্ঠ ভাতৃ শৰমপাল চৌধুৰী (এছ. পাল)য়ে ইতিমধ্যে ফটোগ্ৰাফাৰ হিচাপে নিজকে প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। ককায়েকক নিজৰ মনৰ কথা কোৱাত ককায়েকে ভায়েকৰ আগ্ৰহ দেখি বন্ধু এজনৰ ওচৰলৈ পঠিয়াই দিলে। ১৯৬২ চনত তেওঁ ককায়েকৰ বন্ধুৰ কাম-কাজ চাবলৈ গাঁৱলৈ গৈছিল আৰু নিজাববীয়াকৈ শিকিছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ ফটোগ্ৰাফীৰ সৈতে ঘনিষ্ঠভাৱে জড়িত হৈ পৰিল। ==কৰ্ম-জীৱন== ১৯৬৫ চনত [[কলিকতা|কলকাতাৰ]] ইংৰাজী দৈনিক কাকত দ্য ষ্টেটছমেনৰ দিল্লী কাৰ্যালয়ত মুখ্য ফটোগ্ৰাফাৰ হিচাপে ৰায়ে নিযুক্তি লাভ কৰে।<ref name="MP">{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url= https://www.magnumphotos.com/photographer/raghu-rai/ |title=ৰঘু ৰাই (ইংৰেজিতে)|date=২০২১-১২-২৭}}</ref> ১৯৭৬ চনত তেওঁ দ্য ষ্টেটছমেন এৰি কলকাতাৰপৰা প্ৰকাশিত ইংৰাজী সাপ্তাহিক কাকত "চানডে"ত চিত্ৰ সম্পাদক হিচাপে যোগদান কৰে। ফৰাচী মানৱতাবাদী ফটোগ্ৰাফাৰ হেনৰী কাৰ্টিয়েৰ-ব্ৰেছনে ১৯৭১ চনত [[পেৰিছ|পেৰিছত]] অনুষ্ঠিত এখন প্ৰদৰ্শনীত ৰঘু ৰায়ৰ কৰ্মৰাজি দেখি‍ মুগ্ধ হৈছিল। তেওঁ ৰঘু ৰায়ক তেওঁ প্ৰতিষ্ঠা কৰা আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সংস্থা - 'মেগনাম ফটো'ত ফটো সাংবাদিক হিচাপে নিযুক্তি দিয়ে।<ref name="time2">{{cite magazine|url=http://content.time.com/time/magazine/article/0,9171,2056617,00.html|date=14 March 2011|title=Pocketful of Rai|magazine=Time|access-date=7 August 2025|archivedate=17 April 2024|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240417004312/https://content.time.com/time/magazine/article/0,9171,2056617,00.html|deadurl=yes}}</ref> ইতিমধ্যে [[ভাৰত]] আৰু বিশ্বই [[বাংলাদেশ|বাংলাদেশৰ]] মুক্তিযুদ্ধৰ ঐতিহাসিক দিনবোৰ তেওঁৰ কেমেৰাত দেখিছে। ১৯৮০ চনত "চানডে‍" এৰি ইংৰাজী ভাষাৰ বাতৰি আলোচনী ইণ্ডিয়া টুডেৰ প্ৰাৰম্ভৰ কালছোৱাত চিত্ৰ সম্পাদক/ভিজুৱেলাইজাৰ/ফটোগ্ৰাফাৰ হিচাপে কাম কৰিছিল। ১৯৮২ চনৰপৰা ১৯৯১ চনলৈকে তেওঁ বিশেষ বিশেষ সংখ্যা, অলংকৰণ, সামাজিক, ৰাজনৈতিক, সাংস্কৃতিক বিষয়ৰ সচিত্ৰ প্ৰবন্ধ আদিত অৰিহণা যোগাইছিল। তেওঁ পষেকীয়া ইণ্ডিয়া টুডেৰ ফটোগ্ৰাফীৰ পৰিচালক পদতো কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল।<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=http://invisiblephotographer.asia/2012/11/14/invisibleinterview-raghurai-part1/|title=Invisible Interview: Raghu Rai, India – Part 1|last=Lee|first=Kevin|date=14 November 2012|ওয়েবসাইট=Invisible Photographer Asia|date=18 September 2014|archive-date=২৯ সেপ্টেম্বৰ ২০১৪|আৰ্কাইভেৰ-url=https://web.archive.org/web/20140929184334/http://invisiblephotographer.asia/2012/11/14/invisibleinterview-raghurai-part1/|url-অৱশ্থা=অকাৰ্যকৰ}}</ref> ৰঘু ৰায় ১৯৯০ চনৰপৰা ১৯৯৭ চনৰ ভিতৰত তিনিখন বিশ্ব প্ৰেছ ফটো প্ৰতিযোগিতাৰ<ref name="guar2">{{cite news|url=https://www.theguardian.com/artanddesign/2010/jan/17/raghu-rai-photography-exhibitions-london|title=Raghu Rai {{pipe}} Interview|last=Day|first=Elizabeth|date=17 January 2010|date=18 September 2014|সংবাদপত্ৰ=The Observer}}</ref> জুৰীৰ সদস্য আছিল, আৰু ইউনেস্কোৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ফটো প্ৰতিযোগিতাত দুবাৰকৈ জুৰীৰ সদস্য আছিল। তেওঁ ১৯৮৪ চনত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সংস্থা গ্ৰীণপিছৰ বাবে ভূপাল গেছ ট্ৰেজেডীৰ বিশদ বিৱৰণীৰে এখন তথ্যচিত্ৰ সম্পূৰ্ণ কৰিছিল। পাছলৈ ইয়াক ২০০৪ চনত এক্সপ’জাৰ: এ প’ৰ্ট্ৰেইট অৱ কৰ্পৰেট ক্ৰাইম নামৰ কিতাপখনত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়, আৰু দুৰ্ঘটনাৰ কুৰি‍বছৰীয়া জয়ন্তীত ভাৰতৰ উপৰি তিনিটা স্থানত - [[ইউৰোপ]], [[আমেৰিকা]] আৰু [[দক্ষিণ এছিয়া]]ত ইয়াক প্ৰদৰ্শন কৰা হয়। ইয়াৰ জৰিয়তে ৰঘু ৰায়ে ভূপালৰ আশে-পাশে থকা অঞ্চলসমূহত ক্ষতিপূৰণ নোপোৱাকৈ আজিও বিষাক্ত পৰিৱেশত বাস কৰি থকা দুৰ্ঘটনাটোৰ ক্ষতিগ্ৰস্তসকলক সাহায্য প্ৰদান কৰাৰ লগতে সংশ্লিষ্ট সকলোৰে মাজত সজাগতা সৃষ্টিৰ বাবে প্ৰয়াস কৰিছিল।<ref>{{cite news|url=https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-sundaymagazine/picturing-disaster/article28517869.ece|title=Picturing disaster |date=15 September 2002|সংবাদপত্ৰ=[[The Hindu]]}}</ref> দুবছৰ ধৰি প্ৰষ্টেট কেন্সাৰৰ সৈতে যুঁজি ২০২৬ চনৰ ২৬ এপ্ৰিলত ৮৬ বছৰ বয়সত দিল্লীত ৰায়ৰ মৃত্যু হয়৷ ==মৃত্যু== দুবছৰ ধৰি প্ৰষ্টেট কেন্সাৰৰ সৈতে যুঁজি ২০২৬ চনৰ ২৬ এপ্ৰিলত ৮৬ বছৰ বয়সত দিল্লীত ৰঘৰায়ৰ মৃত্যু হয়৷<ref>{{cite news |title=Raghu Rai (1942–2026) A thousand photographs and a million words |url=https://www.thehindu.com/entertainment/art/raghu-rai-photographer-dies-obituary-april-26-2026/article70907984.ece?_gl=1*89jwhk*_ga*YW1wLV85OGpZUUprZ1dZNFc4ZXNZNnVpQ3NBaEcwak5uVHNHTWo1YUQ1emhuQXZRbGg2cURjLWJWN1NmY3dVZ2tJdGQ.*_ga_MHCVDGHV0S*MTc3NzE4Nzc2OC4zLjAuMTc3NzE4Nzc2OC4wLjAuMA.. |access-date=26 April 2026 |publisher=The Hindu |date=26 April 2026}}</ref><ref name="l812">{{cite web | last=Bobal | first=Kritika | title=Raghu Rai, Man Behind India's Most Iconic Images, Dies At 83 | website=www.ndtv.com | date=2026-04-26 | url=https://www.ndtv.com/india-news/raghu-rai-man-behind-indias-most-iconic-images-dies-at-83-11410443/amp/1 | access-date=2026-04-26}}</ref> ==পুৰস্কাৰ== *১৯৭২ চনত [[ভাৰত চৰকাৰ| ভাৰত চৰকাৰ]]ৰ বাংলাদেশৰ মুক্তিযুদ্ধৰ প্ৰশংসনীয় কামৰ বাবে [[পদ্মশ্ৰী]] অসামৰিক বঁটা।<ref>{{cite news|url=https://www.business-standard.com/article/pti-stories/raghu-rai-chosen-as-first-recipient-of-newly-instated-international-photography-award-119091600865_1.html|title=Raghu Rai chosen as first recipient of newly instated international photography award|date=2019-09-16|work=Business Standard India|date=2021-01-16|এজেন্সি=Press Trust of India}}</ref> *২০১৯ চনত উইলিয়াম ক্লেইনৰ একাডেমী ডেছ ব’ছ আৰ্টছ ফটোগ্ৰাফী বঁটা।<ref name="magnumphotos.com">{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.magnumphotos.com/newsroom/magnum-digest/the-magnum-digest-september-13-2019/|title=The Magnum Digest: September 13, 2019|date=13 September 2019|ওয়েবসাইট=Magnum Photos|date=2019-09-16}}</ref> *২০১৭ চনত ভাৰত চৰকাৰ আৰু সম্প্ৰচাৰ মন্ত্ৰ্যালয়ৰ "জীৱনজোৰা সাফল্য একাডেমী।" *২০১৯ - ডেছ বিউছ আৰ্টছ ফটোগ্ৰাফী বঁটা - উইলিয়াম ক্লেইন।<ref name="magnumphotos.com"/> ==প্ৰদৰ্শনী== * ১৯৯৭: ৰেট্ৰ’স্পেকটিভ – নেচনেল গেলেৰী অৱ মডাৰ্ণ আৰ্ট, [[নতুন দিল্লী]], [[ভাৰত]]। * ২০০২: ৰঘু ৰায়ৰ ভাৰত – এ ৰেট্ৰ’স্পেকটিভ, ফটোফিউজন, [[লণ্ডন]]।<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.photofusion.org/exhibitions/photography-exhibition-raghu-rai/|title=Photography Exhibition: Raghu Rai's India|ওয়েবসাইট=Photofusion|date=2020-07-03|archive-date=২০২০-০৭-০৩|আৰ্কাইভেৰ-url=https://web.archive.org/web/20200703183912/https://www.photofusion.org/exhibitions/photography-exhibition-raghu-rai/|url-অৱশ্থা=অকাৰ্যকৰ|access-date=2025-08-07|archivedate=2020-07-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200703183912/https://www.photofusion.org/exhibitions/photography-exhibition-raghu-rai/|deadurl=yes}}</ref> * ২০০২: ভলকেৰ্ট ফাউণ্ডেশ্যন, উইণ্টাৰথাৰ, ছুইজাৰলেণ্ড। * ২০০৩: ভোপাল – ছালা কনচিগ্লিয়েৰ, ভেনিচ, [[ইটালী]]; ফটোগ্ৰাফিক গেলেৰী, হেলচিংকি, ফিনলেণ্ড। * ২০০৩: এক্সপ’জাৰ: প'ৰ্ট্ৰেইট অৱ এ কৰ্পৰেট ক্ৰাইম – ইউনিভাৰ্চিটি অৱ মিছিগান, এন আৰ্বাৰ, [[আমেৰিকা]]। * ২০০৪: এক্সপ’জাৰ – ড্ৰিক গেলেৰী, [[ঢাকা]], [[বাংলাদেশ]] লেইকা গেলেৰী, প্ৰাগ, চেক গণৰাজ্য। * ২০০৫: ভোপাল ১৯৮৪–২০০৪ – মেলকৱেগ গেলেৰী, আমষ্টাৰডাম, [[নেদাৰলেণ্ড]]। * ২০০৫: ভাৰত – মিউজিঅ’ কেপিটলিনি চেণ্ট্ৰেল মণ্টেমাৰ্টিনি, [[ৰোম]], [[ইটালী]]। * ২০০৭: ৰেনকণ্ট্ৰেছ ডি আৰ্লছ উৎসৱ, [[ফ্ৰান্স]]।<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.rencontres-arles.com/en/presentation-du-festival/|title=Presentation of the festival - Les Rencontres d'Arles|ওয়েবসাইট=www.rencontres-arles.com|date=2020-07-03|archive-date=২০১৯-০৩-৩০|আৰ্কাইভেৰ-url=https://web.archive.org/web/20190330200212/https://www.rencontres-arles.com/en/presentation-du-festival/|url-অৱশ্থা=অকাৰ্যকৰ|access-date=2025-08-07|archivedate=2019-03-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190330200212/https://www.rencontres-arles.com/en/presentation-du-festival/|deadurl=yes}}</ref> * ২০১২: মাই ইণ্ডিয়া – ফটোফ্ৰিঅ’, [[অষ্ট্ৰেলিয়া]]। * ২০১৩: গছ (ক'লা আৰু বগা), [[নতুন দিল্লী]]। * ২০১৪: ভাৰতৰ পোহৰত: ৰঘু ৰায়ৰ ফটোগ্ৰাফী, হংকং আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ফটো মহোৎসৱ, হংকং। * ২০১৫: গছ, আৰ্ট এলাইভ আৰ্ট গেলেৰী, দিল্লী।<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.vervemagazine.in/arts-and-culture/photography-exhibition-trees-raghu-rai-art-alive-gallery-new-delhi|title=Framing Flora|date=2015-04-27|ওয়েবসাইট=Verve Magazine|language=en-US|date=2021-01-16}}</ref> * ২০১৬, "ৰঘু ৰায়ৰ সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ ফটোগ্ৰাফ", ওজাছ আৰ্ট, [[নতুন দিল্লী]]।<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.vervemagazine.in/arts-and-culture/photography-show-picturing-time-raghu-rai-pjas-art-new-delhi|title=Picturing Time With Raghu Rai|date=2016-01-27|ওয়েবসাইট=Verve Magazine|language=en-US|date=2021-01-16}}</ref>'' ==গ্ৰন্থ== *১৯৭৪ ''A Day in the life of Indira Gandhi'', Nachiketa Publications, India *১৯৮৩ ''Delhi: A Portrait'', Delhi Tourist Development Corporation/Oxford University Press, India/UK *১৯৮৪ ''The [[Sikhs]]'', Lustre Press, India *১৯৮৫ ''Indira Gandhi'' (with [[Pupul Jayakar]]), Lustre Press, India *১৯৮৬/৮৭ ''Taj Mahal'', Times Editions, Singapore; Robert Laffont, France; Rizzoli Publications, USA *১৯৮৮ ''Dreams of India'', Time Books International, Singapore; (L'Inde), Arthaud, France *১৯৮৯ ''[[Calcutta]]'', Time Books International, India *১৯৯০ ''[[Delhi]] and [[Agra]]'' (with Lai Kwok Kin and Nitin Rai), Hunter Publications, Inc., USA *১৯৯০/৯১ ''Tibet in Esilio'', Mondadori, Italy; (Tibet in Exile), Chronicle Books, USA *১৯৯১ ''[[Khajuraho]]'', Time Books International, India *১৯৯৪ ''Raghu Rai's Delhi'', Indus/Harper Collins, India *১৯৯৬/০১ ''Dreams of India'', Times Editions, Singapore/Greenwich, UK {{ISBN|9789812046062}} *১৯৯৬ ''Faith and Compassion: The Life and Work or Mother Teresa'', Element Books, USA. {{ISBN|9781852309121}} *১৯৯৭ ''My Land and Its People'', Vadehra Gallery, India *১৯৯৮ ''Man, Metal and Steel'', Steel Authority of India, Ltd., India *২০০০ ''Raghu Rai... in his Own Words'', Roli Books, India *২০০০ ''[[Lakshadweep]]'', UT of Lakshadweep, India *২০০১ ''Raghu Rai's India – A Retrospective'', Asahi Shimbun, Japan *২০০২ ''[[Bhopal Gas Tragedy]] (with Suroopa Mukherjee)'', Tulika Publishers, India *২০০৩/০৪ ''Saint Mother: A Life Dedicated'', Timeless Books, India;Mère Teresa), La Martinière, France *২০০৪ ''Exposure: Portrait Of A Corporate Crime'', Greenpeace, Netherlands *২০০৪ ''[[Indira Gandhi]]: A Living Legacy'', Timeless Books, India *২০০৫ ''Romance of India'', Timeless Books, India *২০০৫ ''[[Mother Teresa]]: A Life of Dedication'', Harry N. Abrams, USA. {{ISBN|9780810958753}} *২০০৮ ''Raghu Rai's India: Reflections in Colour'', Haus Books. {{ISBN|9781905791965}} *২০১০ ''India's Great Masters: A Photographic Journey into the Heart of Classical Music''<ref name=hind>{{cite news |title=Ragas in frames |url=http://www.thehindu.com/arts/art/article584101.ece?homepage=true |newspaper=The Hindu |date=20 August 2010 }}</ref> * ২০১১ ''The Indians: Portraits From My Album'', Penguin Books. {{ISBN|978-0-670-08469-2}}.<ref>{{cite magazine |title=Sees, Shoots And Leaves |url=http://archive.tehelka.com/story_main49.asp?filename=hub050311SEES.asp |archive-url=https://web.archive.org/web/20160825191321/http://archive.tehelka.com/story_main49.asp?filename=hub050311SEES.asp |url-status=dead |archive-date=2016-08-25 |date=5 March 2011 |magazine=[[Tehelka]] |volume=8 |issue=9 |access-date=2025-08-07 |archivedate=2016-08-25 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160825191321/http://archive.tehelka.com/story_main49.asp?filename=hub050311SEES.asp |deadurl=yes }}</ref> *২০১৩ ''Bangladesh: The Price of Freedom'', Niyogi Books. {{ISBN|978-93-81523-69-8}} * ২০১৩ ''Trees'', PHOTOINK, India *২০১৪ ''The Tale of Two: An Outgoing and an Incoming Prime Minister'' *২০১৪ ''[[Vijayanagara]] Empire: Ruins to Resurrection'', Niyogi Books. {{ISBN|978-93-83098-24-8}} ==তথ্য সংগ্ৰহ== [[শ্ৰেণী:আলোক চিত্ৰ লওঁতা]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ফটো সাংবাদিক]] drby9lrrdfu7bbti9n5mlweiketvvai 603137 603135 2026-04-27T05:06:05Z কুমুদ ঘোষ 42738 /* মৃত্যু */ 603137 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ৰঘু ৰায় | image = Raghu Rai pix by Vikramjit Kakati.jpg | image_size = 280px | caption = ২০১৫ চনত ৰঘু ৰায় | birth_date = {{Birth date|1942|12|18|df=y}} | birth_place = জং, [[ব্ৰিটিছ ভাৰত]]। | death_date = {{Death date and age|2026|04|26|1942|12|18|df=y}} | death_place = | nationality = ভাৰতীয় | years_active = ১৯৬৫ – বৰ্তমান | known_for = | occupation = ফটোগ্ৰাফাৰ, [[ফটো সাংবাদিক]] }} '''ৰঘুনাথ ৰায় চৌধুৰী''' বা '''ৰঘু ৰায়''' ({{lang-en|Raghu Rai}}, জন্ম ১৮ ডিচেম্বৰ, ১৯৪২) এজন কিংবদন্তি ভাৰতীয় ফটোগ্ৰাফাৰ আৰু ফটো সাংবাদিক।<ref>[http://www.globaladjustments.com/?q=node/723 Raghu Rai: The Man Who Redefined Photojournalism in India]</ref><ref>[https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-sundaymagazine/imaging-india/article28527950.ece Imaging India]</ref> তেওঁ ভাৰতৰ ফটোগ্ৰাফী জগতৰ মহীৰুহ। তেওঁক ''ভাৰতীয় ফটোগ্ৰাফীৰ পিতৃ'' বুলি কোৱা হয়।<ref name="RS">{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.therawsociety.org/raghu-rai/|title=Raghu Rai, The Father of Indian Photography (ইংৰাজীতে)|date=২০২১-১২-২৭|archive-date=২০২১-১২-২৮|আৰ্কাইভেৰ-url=https://web.archive.org/web/20211228145412/https://www.therawsociety.org/raghu-rai/|url-অৱশ্থা=অকাৰ্যকৰ|access-date=2025-08-07|archivedate=2021-12-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211228145412/https://www.therawsociety.org/raghu-rai/|deadurl=yes}}</ref> প্ৰবাদপ্ৰতিম ফটো সাংবাদিকগৰাকী ১৯৭২ চনত ভাৰতৰ অসামৰিক সন্মান [[পদ্মশ্ৰী বঁটা]]ৰে সন্মানিত হৈছিল। ১৯৭১ চনত [[বাংলাদেশ]]ৰ মুক্তিযুদ্ধ আৰু পাছলৈ ১৯৮৪ চনত [[ভূপাল]] গেছ ট্ৰেজেডী ইতিহাসৰ জীৱন্ত দলিল উপস্থাপন কৰি তেওঁ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় খ্যাতি অৰ্জন কৰে। সমগ্ৰ পৃথিৱী তেওঁ যিদৰে ভ্ৰমণ কৰিছে, নিজৰ জন্মভূমিৰ প্ৰতিটো কোণলৈ হাতত কেমেৰা লৈ তেওঁ ভ্ৰমিছে। তেওঁৰ কেমেৰাত বন্দী হৈছে [[দালাই লামা]]ৰ হাঁহি, প্ৰাৰ্থনাৰত [[মাদাৰ টেৰেছা]] বা [[বিছমিল্লা খাঁ]]ৰ অভিব্যক্তি। ''ৰঘু ৰাইচ ইণ্ডিয়া : ৰিফ্লেকচনচ্‌ ইন কালাৰ'' (Raghu Rai's India: Reflections in Colour) আৰু ''ৰিফ্লেকচন ইন ব্লেক এণ্ড হোৱাইট'' (Reflections in Black and White) নামৰ কিতাপ দুখনত সকলো সংকলিত হৈছে।<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=http://scroll.in/article/775515/in-pictures-raghu-rais-five-decade-career-captures-the-essence-of-india|title=In pictures: Raghu Rai's five-decade career captures the essence of India|last=Chaudhuri|first=Zinnia Ray|ওয়েবসাইট=Scroll.in|language=en-US|date=2021-01-16}}</ref><ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.thequint.com/photos/raghu-rai-on-the-story-behind-his-five-most-iconic-photographs|title=Raghu Rai on the Story Behind His Five Most Iconic Photographs|last=Bawa|first=Jaskirat Singh|date=2015-11-14|ওয়েবসাইট=TheQuint|language=en|date=2021-01-16}}</ref><ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.newindianexpress.com/cities/delhi/2019/aug/19/a-good-photographer-needs-fire-in-the-belly-says-award-winning-photojournalist-raghu-rai-2021000.html|title=A good photographer needs fire in the belly, says award-winning photojournalist Raghu Rai|ওয়েবসাইট=The New Indian Express|date=2021-01-16}}</ref> ==জন্ম আৰু প্ৰাথমিক জীৱন== ৰঘুনাথ ৰায়ৰ জন্ম হৈছিল ১৯৪২ চনৰ ১৮ ডিচেম্বৰত [[ব্ৰিটিছ ভাৰত]]ৰ পঞ্জাৱৰ জং নামৰ গাঁৱত, বৰ্তমান এই গাঁওখন [[পাকিস্তান]]ত।<ref name="guar">{{cite news|url=https://www.theguardian.com/artanddesign/2010/jan/17/raghu-rai-photography-exhibitions-london|title=Raghu Rai {{pipe}} Interview|last=Day|first=Elizabeth|date=17 January 2010|work=The Observer|date=18 September 2014}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.mid-day.com/articles/oh-my-god-what-used/105403|title=Oh my god! This was what it used to be|date=11 December 2010|work=[[Mid-Day]]}}</ref> মাক-দেউতাকৰ তেওঁ আছিল কনিষ্ঠ সন্তান।<ref name="guar"/> দেউতাকে ৰঘুক অভিযন্তা হোৱাটো বিচাৰিছিল। পঢ়া-শুনা কৰি চিভিল ইঞ্জিনিয়াৰ হৈ তেওঁ দিল্লীত চৰকাৰী চাকৰিও কৰিছিল। কিন্তু তেওঁৰ ভাল লগা নাছিল। জ্যেষ্ঠ ভাতৃ শৰমপাল চৌধুৰী (এছ. পাল)য়ে ইতিমধ্যে ফটোগ্ৰাফাৰ হিচাপে নিজকে প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। ককায়েকক নিজৰ মনৰ কথা কোৱাত ককায়েকে ভায়েকৰ আগ্ৰহ দেখি বন্ধু এজনৰ ওচৰলৈ পঠিয়াই দিলে। ১৯৬২ চনত তেওঁ ককায়েকৰ বন্ধুৰ কাম-কাজ চাবলৈ গাঁৱলৈ গৈছিল আৰু নিজাববীয়াকৈ শিকিছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ ফটোগ্ৰাফীৰ সৈতে ঘনিষ্ঠভাৱে জড়িত হৈ পৰিল। ==কৰ্ম-জীৱন== ১৯৬৫ চনত [[কলিকতা|কলকাতাৰ]] ইংৰাজী দৈনিক কাকত দ্য ষ্টেটছমেনৰ দিল্লী কাৰ্যালয়ত মুখ্য ফটোগ্ৰাফাৰ হিচাপে ৰায়ে নিযুক্তি লাভ কৰে।<ref name="MP">{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url= https://www.magnumphotos.com/photographer/raghu-rai/ |title=ৰঘু ৰাই (ইংৰেজিতে)|date=২০২১-১২-২৭}}</ref> ১৯৭৬ চনত তেওঁ দ্য ষ্টেটছমেন এৰি কলকাতাৰপৰা প্ৰকাশিত ইংৰাজী সাপ্তাহিক কাকত "চানডে"ত চিত্ৰ সম্পাদক হিচাপে যোগদান কৰে। ফৰাচী মানৱতাবাদী ফটোগ্ৰাফাৰ হেনৰী কাৰ্টিয়েৰ-ব্ৰেছনে ১৯৭১ চনত [[পেৰিছ|পেৰিছত]] অনুষ্ঠিত এখন প্ৰদৰ্শনীত ৰঘু ৰায়ৰ কৰ্মৰাজি দেখি‍ মুগ্ধ হৈছিল। তেওঁ ৰঘু ৰায়ক তেওঁ প্ৰতিষ্ঠা কৰা আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সংস্থা - 'মেগনাম ফটো'ত ফটো সাংবাদিক হিচাপে নিযুক্তি দিয়ে।<ref name="time2">{{cite magazine|url=http://content.time.com/time/magazine/article/0,9171,2056617,00.html|date=14 March 2011|title=Pocketful of Rai|magazine=Time|access-date=7 August 2025|archivedate=17 April 2024|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240417004312/https://content.time.com/time/magazine/article/0,9171,2056617,00.html|deadurl=yes}}</ref> ইতিমধ্যে [[ভাৰত]] আৰু বিশ্বই [[বাংলাদেশ|বাংলাদেশৰ]] মুক্তিযুদ্ধৰ ঐতিহাসিক দিনবোৰ তেওঁৰ কেমেৰাত দেখিছে। ১৯৮০ চনত "চানডে‍" এৰি ইংৰাজী ভাষাৰ বাতৰি আলোচনী ইণ্ডিয়া টুডেৰ প্ৰাৰম্ভৰ কালছোৱাত চিত্ৰ সম্পাদক/ভিজুৱেলাইজাৰ/ফটোগ্ৰাফাৰ হিচাপে কাম কৰিছিল। ১৯৮২ চনৰপৰা ১৯৯১ চনলৈকে তেওঁ বিশেষ বিশেষ সংখ্যা, অলংকৰণ, সামাজিক, ৰাজনৈতিক, সাংস্কৃতিক বিষয়ৰ সচিত্ৰ প্ৰবন্ধ আদিত অৰিহণা যোগাইছিল। তেওঁ পষেকীয়া ইণ্ডিয়া টুডেৰ ফটোগ্ৰাফীৰ পৰিচালক পদতো কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল।<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=http://invisiblephotographer.asia/2012/11/14/invisibleinterview-raghurai-part1/|title=Invisible Interview: Raghu Rai, India – Part 1|last=Lee|first=Kevin|date=14 November 2012|ওয়েবসাইট=Invisible Photographer Asia|date=18 September 2014|archive-date=২৯ সেপ্টেম্বৰ ২০১৪|আৰ্কাইভেৰ-url=https://web.archive.org/web/20140929184334/http://invisiblephotographer.asia/2012/11/14/invisibleinterview-raghurai-part1/|url-অৱশ্থা=অকাৰ্যকৰ}}</ref> ৰঘু ৰায় ১৯৯০ চনৰপৰা ১৯৯৭ চনৰ ভিতৰত তিনিখন বিশ্ব প্ৰেছ ফটো প্ৰতিযোগিতাৰ<ref name="guar2">{{cite news|url=https://www.theguardian.com/artanddesign/2010/jan/17/raghu-rai-photography-exhibitions-london|title=Raghu Rai {{pipe}} Interview|last=Day|first=Elizabeth|date=17 January 2010|date=18 September 2014|সংবাদপত্ৰ=The Observer}}</ref> জুৰীৰ সদস্য আছিল, আৰু ইউনেস্কোৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ফটো প্ৰতিযোগিতাত দুবাৰকৈ জুৰীৰ সদস্য আছিল। তেওঁ ১৯৮৪ চনত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সংস্থা গ্ৰীণপিছৰ বাবে ভূপাল গেছ ট্ৰেজেডীৰ বিশদ বিৱৰণীৰে এখন তথ্যচিত্ৰ সম্পূৰ্ণ কৰিছিল। পাছলৈ ইয়াক ২০০৪ চনত এক্সপ’জাৰ: এ প’ৰ্ট্ৰেইট অৱ কৰ্পৰেট ক্ৰাইম নামৰ কিতাপখনত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়, আৰু দুৰ্ঘটনাৰ কুৰি‍বছৰীয়া জয়ন্তীত ভাৰতৰ উপৰি তিনিটা স্থানত - [[ইউৰোপ]], [[আমেৰিকা]] আৰু [[দক্ষিণ এছিয়া]]ত ইয়াক প্ৰদৰ্শন কৰা হয়। ইয়াৰ জৰিয়তে ৰঘু ৰায়ে ভূপালৰ আশে-পাশে থকা অঞ্চলসমূহত ক্ষতিপূৰণ নোপোৱাকৈ আজিও বিষাক্ত পৰিৱেশত বাস কৰি থকা দুৰ্ঘটনাটোৰ ক্ষতিগ্ৰস্তসকলক সাহায্য প্ৰদান কৰাৰ লগতে সংশ্লিষ্ট সকলোৰে মাজত সজাগতা সৃষ্টিৰ বাবে প্ৰয়াস কৰিছিল।<ref>{{cite news|url=https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-sundaymagazine/picturing-disaster/article28517869.ece|title=Picturing disaster |date=15 September 2002|সংবাদপত্ৰ=[[The Hindu]]}}</ref> দুবছৰ ধৰি প্ৰষ্টেট কেন্সাৰৰ সৈতে যুঁজি ২০২৬ চনৰ ২৬ এপ্ৰিলত ৮৬ বছৰ বয়সত দিল্লীত ৰায়ৰ মৃত্যু হয়৷ ==মৃত্যু== দুবছৰ ধৰি প্ৰষ্টেট কেন্সাৰৰ সৈতে যুঁজি ২০২৬ চনৰ ২৬ এপ্ৰিলত ৮৬ বছৰ বয়সত দিল্লীত ৰঘৰায়ৰ মৃত্যু হয়৷<ref>{{cite news |title=Raghu Rai (1942–2026) A thousand photographs and a million words |url=https://www.thehindu.com/entertainment/art/raghu-rai-photographer-dies-obituary-april-26-2026/article70907984.ece?_gl=1*89jwhk*_ga*YW1wLV85OGpZUUprZ1dZNFc4ZXNZNnVpQ3NBaEcwak5uVHNHTWo1YUQ1emhuQXZRbGg2cURjLWJWN1NmY3dVZ2tJdGQ.*_ga_MHCVDGHV0S*MTc3NzE4Nzc2OC4zLjAuMTc3NzE4Nzc2OC4wLjAuMA.. |access-date=26 April 2026 |publisher=The Hindu |date=26 April 2026}}</ref><ref name="l812">{{cite web | last=Bobal | first=Kritika | title=Raghu Rai, Man Behind India's Most Iconic Images, Dies At 83 | website=www.ndtv.com | date=2026-04-26 | url=https://www.ndtv.com/india-news/raghu-rai-man-behind-indias-most-iconic-images-dies-at-83-11410443/amp/1 | access-date=2026-04-26}}</ref> মৃত্যুৰ সময়ত তেওঁ পত্নী গুৰমীত ৰায়, পুত্ৰ নীতিন আৰু কন্যা লগান, অৱনী আৰু পূৰ্বাইক এৰি থৈ যায়।<ref name="tele26">{{cite web | last=PTI | first=Our Web Desk | title=Legendary photographer Raghu Rai dies at 83, leaves behind visual history of India | website=Telegraph India | date=2026-04-26 | url=https://www.telegraphindia.com/india/legendary-photographer-raghu-rai-dies-at-83-leaves-behind-visual-history-of-india/cid/2157896#goog_rewarded | access-date=2026-04-26}}</ref> ==পুৰস্কাৰ== *১৯৭২ চনত [[ভাৰত চৰকাৰ| ভাৰত চৰকাৰ]]ৰ বাংলাদেশৰ মুক্তিযুদ্ধৰ প্ৰশংসনীয় কামৰ বাবে [[পদ্মশ্ৰী]] অসামৰিক বঁটা।<ref>{{cite news|url=https://www.business-standard.com/article/pti-stories/raghu-rai-chosen-as-first-recipient-of-newly-instated-international-photography-award-119091600865_1.html|title=Raghu Rai chosen as first recipient of newly instated international photography award|date=2019-09-16|work=Business Standard India|date=2021-01-16|এজেন্সি=Press Trust of India}}</ref> *২০১৯ চনত উইলিয়াম ক্লেইনৰ একাডেমী ডেছ ব’ছ আৰ্টছ ফটোগ্ৰাফী বঁটা।<ref name="magnumphotos.com">{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.magnumphotos.com/newsroom/magnum-digest/the-magnum-digest-september-13-2019/|title=The Magnum Digest: September 13, 2019|date=13 September 2019|ওয়েবসাইট=Magnum Photos|date=2019-09-16}}</ref> *২০১৭ চনত ভাৰত চৰকাৰ আৰু সম্প্ৰচাৰ মন্ত্ৰ্যালয়ৰ "জীৱনজোৰা সাফল্য একাডেমী।" *২০১৯ - ডেছ বিউছ আৰ্টছ ফটোগ্ৰাফী বঁটা - উইলিয়াম ক্লেইন।<ref name="magnumphotos.com"/> ==প্ৰদৰ্শনী== * ১৯৯৭: ৰেট্ৰ’স্পেকটিভ – নেচনেল গেলেৰী অৱ মডাৰ্ণ আৰ্ট, [[নতুন দিল্লী]], [[ভাৰত]]। * ২০০২: ৰঘু ৰায়ৰ ভাৰত – এ ৰেট্ৰ’স্পেকটিভ, ফটোফিউজন, [[লণ্ডন]]।<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.photofusion.org/exhibitions/photography-exhibition-raghu-rai/|title=Photography Exhibition: Raghu Rai's India|ওয়েবসাইট=Photofusion|date=2020-07-03|archive-date=২০২০-০৭-০৩|আৰ্কাইভেৰ-url=https://web.archive.org/web/20200703183912/https://www.photofusion.org/exhibitions/photography-exhibition-raghu-rai/|url-অৱশ্থা=অকাৰ্যকৰ|access-date=2025-08-07|archivedate=2020-07-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200703183912/https://www.photofusion.org/exhibitions/photography-exhibition-raghu-rai/|deadurl=yes}}</ref> * ২০০২: ভলকেৰ্ট ফাউণ্ডেশ্যন, উইণ্টাৰথাৰ, ছুইজাৰলেণ্ড। * ২০০৩: ভোপাল – ছালা কনচিগ্লিয়েৰ, ভেনিচ, [[ইটালী]]; ফটোগ্ৰাফিক গেলেৰী, হেলচিংকি, ফিনলেণ্ড। * ২০০৩: এক্সপ’জাৰ: প'ৰ্ট্ৰেইট অৱ এ কৰ্পৰেট ক্ৰাইম – ইউনিভাৰ্চিটি অৱ মিছিগান, এন আৰ্বাৰ, [[আমেৰিকা]]। * ২০০৪: এক্সপ’জাৰ – ড্ৰিক গেলেৰী, [[ঢাকা]], [[বাংলাদেশ]] লেইকা গেলেৰী, প্ৰাগ, চেক গণৰাজ্য। * ২০০৫: ভোপাল ১৯৮৪–২০০৪ – মেলকৱেগ গেলেৰী, আমষ্টাৰডাম, [[নেদাৰলেণ্ড]]। * ২০০৫: ভাৰত – মিউজিঅ’ কেপিটলিনি চেণ্ট্ৰেল মণ্টেমাৰ্টিনি, [[ৰোম]], [[ইটালী]]। * ২০০৭: ৰেনকণ্ট্ৰেছ ডি আৰ্লছ উৎসৱ, [[ফ্ৰান্স]]।<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.rencontres-arles.com/en/presentation-du-festival/|title=Presentation of the festival - Les Rencontres d'Arles|ওয়েবসাইট=www.rencontres-arles.com|date=2020-07-03|archive-date=২০১৯-০৩-৩০|আৰ্কাইভেৰ-url=https://web.archive.org/web/20190330200212/https://www.rencontres-arles.com/en/presentation-du-festival/|url-অৱশ্থা=অকাৰ্যকৰ|access-date=2025-08-07|archivedate=2019-03-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190330200212/https://www.rencontres-arles.com/en/presentation-du-festival/|deadurl=yes}}</ref> * ২০১২: মাই ইণ্ডিয়া – ফটোফ্ৰিঅ’, [[অষ্ট্ৰেলিয়া]]। * ২০১৩: গছ (ক'লা আৰু বগা), [[নতুন দিল্লী]]। * ২০১৪: ভাৰতৰ পোহৰত: ৰঘু ৰায়ৰ ফটোগ্ৰাফী, হংকং আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ফটো মহোৎসৱ, হংকং। * ২০১৫: গছ, আৰ্ট এলাইভ আৰ্ট গেলেৰী, দিল্লী।<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.vervemagazine.in/arts-and-culture/photography-exhibition-trees-raghu-rai-art-alive-gallery-new-delhi|title=Framing Flora|date=2015-04-27|ওয়েবসাইট=Verve Magazine|language=en-US|date=2021-01-16}}</ref> * ২০১৬, "ৰঘু ৰায়ৰ সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ ফটোগ্ৰাফ", ওজাছ আৰ্ট, [[নতুন দিল্লী]]।<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.vervemagazine.in/arts-and-culture/photography-show-picturing-time-raghu-rai-pjas-art-new-delhi|title=Picturing Time With Raghu Rai|date=2016-01-27|ওয়েবসাইট=Verve Magazine|language=en-US|date=2021-01-16}}</ref>'' ==গ্ৰন্থ== *১৯৭৪ ''A Day in the life of Indira Gandhi'', Nachiketa Publications, India *১৯৮৩ ''Delhi: A Portrait'', Delhi Tourist Development Corporation/Oxford University Press, India/UK *১৯৮৪ ''The [[Sikhs]]'', Lustre Press, India *১৯৮৫ ''Indira Gandhi'' (with [[Pupul Jayakar]]), Lustre Press, India *১৯৮৬/৮৭ ''Taj Mahal'', Times Editions, Singapore; Robert Laffont, France; Rizzoli Publications, USA *১৯৮৮ ''Dreams of India'', Time Books International, Singapore; (L'Inde), Arthaud, France *১৯৮৯ ''[[Calcutta]]'', Time Books International, India *১৯৯০ ''[[Delhi]] and [[Agra]]'' (with Lai Kwok Kin and Nitin Rai), Hunter Publications, Inc., USA *১৯৯০/৯১ ''Tibet in Esilio'', Mondadori, Italy; (Tibet in Exile), Chronicle Books, USA *১৯৯১ ''[[Khajuraho]]'', Time Books International, India *১৯৯৪ ''Raghu Rai's Delhi'', Indus/Harper Collins, India *১৯৯৬/০১ ''Dreams of India'', Times Editions, Singapore/Greenwich, UK {{ISBN|9789812046062}} *১৯৯৬ ''Faith and Compassion: The Life and Work or Mother Teresa'', Element Books, USA. {{ISBN|9781852309121}} *১৯৯৭ ''My Land and Its People'', Vadehra Gallery, India *১৯৯৮ ''Man, Metal and Steel'', Steel Authority of India, Ltd., India *২০০০ ''Raghu Rai... in his Own Words'', Roli Books, India *২০০০ ''[[Lakshadweep]]'', UT of Lakshadweep, India *২০০১ ''Raghu Rai's India – A Retrospective'', Asahi Shimbun, Japan *২০০২ ''[[Bhopal Gas Tragedy]] (with Suroopa Mukherjee)'', Tulika Publishers, India *২০০৩/০৪ ''Saint Mother: A Life Dedicated'', Timeless Books, India;Mère Teresa), La Martinière, France *২০০৪ ''Exposure: Portrait Of A Corporate Crime'', Greenpeace, Netherlands *২০০৪ ''[[Indira Gandhi]]: A Living Legacy'', Timeless Books, India *২০০৫ ''Romance of India'', Timeless Books, India *২০০৫ ''[[Mother Teresa]]: A Life of Dedication'', Harry N. Abrams, USA. {{ISBN|9780810958753}} *২০০৮ ''Raghu Rai's India: Reflections in Colour'', Haus Books. {{ISBN|9781905791965}} *২০১০ ''India's Great Masters: A Photographic Journey into the Heart of Classical Music''<ref name=hind>{{cite news |title=Ragas in frames |url=http://www.thehindu.com/arts/art/article584101.ece?homepage=true |newspaper=The Hindu |date=20 August 2010 }}</ref> * ২০১১ ''The Indians: Portraits From My Album'', Penguin Books. {{ISBN|978-0-670-08469-2}}.<ref>{{cite magazine |title=Sees, Shoots And Leaves |url=http://archive.tehelka.com/story_main49.asp?filename=hub050311SEES.asp |archive-url=https://web.archive.org/web/20160825191321/http://archive.tehelka.com/story_main49.asp?filename=hub050311SEES.asp |url-status=dead |archive-date=2016-08-25 |date=5 March 2011 |magazine=[[Tehelka]] |volume=8 |issue=9 |access-date=2025-08-07 |archivedate=2016-08-25 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160825191321/http://archive.tehelka.com/story_main49.asp?filename=hub050311SEES.asp |deadurl=yes }}</ref> *২০১৩ ''Bangladesh: The Price of Freedom'', Niyogi Books. {{ISBN|978-93-81523-69-8}} * ২০১৩ ''Trees'', PHOTOINK, India *২০১৪ ''The Tale of Two: An Outgoing and an Incoming Prime Minister'' *২০১৪ ''[[Vijayanagara]] Empire: Ruins to Resurrection'', Niyogi Books. {{ISBN|978-93-83098-24-8}} ==তথ্য সংগ্ৰহ== [[শ্ৰেণী:আলোক চিত্ৰ লওঁতা]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ফটো সাংবাদিক]] lq94lcjhj6asohypm3g7d1a9bxjw0b7 603138 603137 2026-04-27T05:07:12Z কুমুদ ঘোষ 42738 removed [[Category:জীৱিত ব্যক্তি]] using [[WP:HC|HotCat]] 603138 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ৰঘু ৰায় | image = Raghu Rai pix by Vikramjit Kakati.jpg | image_size = 280px | caption = ২০১৫ চনত ৰঘু ৰায় | birth_date = {{Birth date|1942|12|18|df=y}} | birth_place = জং, [[ব্ৰিটিছ ভাৰত]]। | death_date = {{Death date and age|2026|04|26|1942|12|18|df=y}} | death_place = | nationality = ভাৰতীয় | years_active = ১৯৬৫ – বৰ্তমান | known_for = | occupation = ফটোগ্ৰাফাৰ, [[ফটো সাংবাদিক]] }} '''ৰঘুনাথ ৰায় চৌধুৰী''' বা '''ৰঘু ৰায়''' ({{lang-en|Raghu Rai}}, জন্ম ১৮ ডিচেম্বৰ, ১৯৪২) এজন কিংবদন্তি ভাৰতীয় ফটোগ্ৰাফাৰ আৰু ফটো সাংবাদিক।<ref>[http://www.globaladjustments.com/?q=node/723 Raghu Rai: The Man Who Redefined Photojournalism in India]</ref><ref>[https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-sundaymagazine/imaging-india/article28527950.ece Imaging India]</ref> তেওঁ ভাৰতৰ ফটোগ্ৰাফী জগতৰ মহীৰুহ। তেওঁক ''ভাৰতীয় ফটোগ্ৰাফীৰ পিতৃ'' বুলি কোৱা হয়।<ref name="RS">{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.therawsociety.org/raghu-rai/|title=Raghu Rai, The Father of Indian Photography (ইংৰাজীতে)|date=২০২১-১২-২৭|archive-date=২০২১-১২-২৮|আৰ্কাইভেৰ-url=https://web.archive.org/web/20211228145412/https://www.therawsociety.org/raghu-rai/|url-অৱশ্থা=অকাৰ্যকৰ|access-date=2025-08-07|archivedate=2021-12-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211228145412/https://www.therawsociety.org/raghu-rai/|deadurl=yes}}</ref> প্ৰবাদপ্ৰতিম ফটো সাংবাদিকগৰাকী ১৯৭২ চনত ভাৰতৰ অসামৰিক সন্মান [[পদ্মশ্ৰী বঁটা]]ৰে সন্মানিত হৈছিল। ১৯৭১ চনত [[বাংলাদেশ]]ৰ মুক্তিযুদ্ধ আৰু পাছলৈ ১৯৮৪ চনত [[ভূপাল]] গেছ ট্ৰেজেডী ইতিহাসৰ জীৱন্ত দলিল উপস্থাপন কৰি তেওঁ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় খ্যাতি অৰ্জন কৰে। সমগ্ৰ পৃথিৱী তেওঁ যিদৰে ভ্ৰমণ কৰিছে, নিজৰ জন্মভূমিৰ প্ৰতিটো কোণলৈ হাতত কেমেৰা লৈ তেওঁ ভ্ৰমিছে। তেওঁৰ কেমেৰাত বন্দী হৈছে [[দালাই লামা]]ৰ হাঁহি, প্ৰাৰ্থনাৰত [[মাদাৰ টেৰেছা]] বা [[বিছমিল্লা খাঁ]]ৰ অভিব্যক্তি। ''ৰঘু ৰাইচ ইণ্ডিয়া : ৰিফ্লেকচনচ্‌ ইন কালাৰ'' (Raghu Rai's India: Reflections in Colour) আৰু ''ৰিফ্লেকচন ইন ব্লেক এণ্ড হোৱাইট'' (Reflections in Black and White) নামৰ কিতাপ দুখনত সকলো সংকলিত হৈছে।<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=http://scroll.in/article/775515/in-pictures-raghu-rais-five-decade-career-captures-the-essence-of-india|title=In pictures: Raghu Rai's five-decade career captures the essence of India|last=Chaudhuri|first=Zinnia Ray|ওয়েবসাইট=Scroll.in|language=en-US|date=2021-01-16}}</ref><ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.thequint.com/photos/raghu-rai-on-the-story-behind-his-five-most-iconic-photographs|title=Raghu Rai on the Story Behind His Five Most Iconic Photographs|last=Bawa|first=Jaskirat Singh|date=2015-11-14|ওয়েবসাইট=TheQuint|language=en|date=2021-01-16}}</ref><ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.newindianexpress.com/cities/delhi/2019/aug/19/a-good-photographer-needs-fire-in-the-belly-says-award-winning-photojournalist-raghu-rai-2021000.html|title=A good photographer needs fire in the belly, says award-winning photojournalist Raghu Rai|ওয়েবসাইট=The New Indian Express|date=2021-01-16}}</ref> ==জন্ম আৰু প্ৰাথমিক জীৱন== ৰঘুনাথ ৰায়ৰ জন্ম হৈছিল ১৯৪২ চনৰ ১৮ ডিচেম্বৰত [[ব্ৰিটিছ ভাৰত]]ৰ পঞ্জাৱৰ জং নামৰ গাঁৱত, বৰ্তমান এই গাঁওখন [[পাকিস্তান]]ত।<ref name="guar">{{cite news|url=https://www.theguardian.com/artanddesign/2010/jan/17/raghu-rai-photography-exhibitions-london|title=Raghu Rai {{pipe}} Interview|last=Day|first=Elizabeth|date=17 January 2010|work=The Observer|date=18 September 2014}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.mid-day.com/articles/oh-my-god-what-used/105403|title=Oh my god! This was what it used to be|date=11 December 2010|work=[[Mid-Day]]}}</ref> মাক-দেউতাকৰ তেওঁ আছিল কনিষ্ঠ সন্তান।<ref name="guar"/> দেউতাকে ৰঘুক অভিযন্তা হোৱাটো বিচাৰিছিল। পঢ়া-শুনা কৰি চিভিল ইঞ্জিনিয়াৰ হৈ তেওঁ দিল্লীত চৰকাৰী চাকৰিও কৰিছিল। কিন্তু তেওঁৰ ভাল লগা নাছিল। জ্যেষ্ঠ ভাতৃ শৰমপাল চৌধুৰী (এছ. পাল)য়ে ইতিমধ্যে ফটোগ্ৰাফাৰ হিচাপে নিজকে প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। ককায়েকক নিজৰ মনৰ কথা কোৱাত ককায়েকে ভায়েকৰ আগ্ৰহ দেখি বন্ধু এজনৰ ওচৰলৈ পঠিয়াই দিলে। ১৯৬২ চনত তেওঁ ককায়েকৰ বন্ধুৰ কাম-কাজ চাবলৈ গাঁৱলৈ গৈছিল আৰু নিজাববীয়াকৈ শিকিছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ ফটোগ্ৰাফীৰ সৈতে ঘনিষ্ঠভাৱে জড়িত হৈ পৰিল। ==কৰ্ম-জীৱন== ১৯৬৫ চনত [[কলিকতা|কলকাতাৰ]] ইংৰাজী দৈনিক কাকত দ্য ষ্টেটছমেনৰ দিল্লী কাৰ্যালয়ত মুখ্য ফটোগ্ৰাফাৰ হিচাপে ৰায়ে নিযুক্তি লাভ কৰে।<ref name="MP">{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url= https://www.magnumphotos.com/photographer/raghu-rai/ |title=ৰঘু ৰাই (ইংৰেজিতে)|date=২০২১-১২-২৭}}</ref> ১৯৭৬ চনত তেওঁ দ্য ষ্টেটছমেন এৰি কলকাতাৰপৰা প্ৰকাশিত ইংৰাজী সাপ্তাহিক কাকত "চানডে"ত চিত্ৰ সম্পাদক হিচাপে যোগদান কৰে। ফৰাচী মানৱতাবাদী ফটোগ্ৰাফাৰ হেনৰী কাৰ্টিয়েৰ-ব্ৰেছনে ১৯৭১ চনত [[পেৰিছ|পেৰিছত]] অনুষ্ঠিত এখন প্ৰদৰ্শনীত ৰঘু ৰায়ৰ কৰ্মৰাজি দেখি‍ মুগ্ধ হৈছিল। তেওঁ ৰঘু ৰায়ক তেওঁ প্ৰতিষ্ঠা কৰা আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সংস্থা - 'মেগনাম ফটো'ত ফটো সাংবাদিক হিচাপে নিযুক্তি দিয়ে।<ref name="time2">{{cite magazine|url=http://content.time.com/time/magazine/article/0,9171,2056617,00.html|date=14 March 2011|title=Pocketful of Rai|magazine=Time|access-date=7 August 2025|archivedate=17 April 2024|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240417004312/https://content.time.com/time/magazine/article/0,9171,2056617,00.html|deadurl=yes}}</ref> ইতিমধ্যে [[ভাৰত]] আৰু বিশ্বই [[বাংলাদেশ|বাংলাদেশৰ]] মুক্তিযুদ্ধৰ ঐতিহাসিক দিনবোৰ তেওঁৰ কেমেৰাত দেখিছে। ১৯৮০ চনত "চানডে‍" এৰি ইংৰাজী ভাষাৰ বাতৰি আলোচনী ইণ্ডিয়া টুডেৰ প্ৰাৰম্ভৰ কালছোৱাত চিত্ৰ সম্পাদক/ভিজুৱেলাইজাৰ/ফটোগ্ৰাফাৰ হিচাপে কাম কৰিছিল। ১৯৮২ চনৰপৰা ১৯৯১ চনলৈকে তেওঁ বিশেষ বিশেষ সংখ্যা, অলংকৰণ, সামাজিক, ৰাজনৈতিক, সাংস্কৃতিক বিষয়ৰ সচিত্ৰ প্ৰবন্ধ আদিত অৰিহণা যোগাইছিল। তেওঁ পষেকীয়া ইণ্ডিয়া টুডেৰ ফটোগ্ৰাফীৰ পৰিচালক পদতো কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল।<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=http://invisiblephotographer.asia/2012/11/14/invisibleinterview-raghurai-part1/|title=Invisible Interview: Raghu Rai, India – Part 1|last=Lee|first=Kevin|date=14 November 2012|ওয়েবসাইট=Invisible Photographer Asia|date=18 September 2014|archive-date=২৯ সেপ্টেম্বৰ ২০১৪|আৰ্কাইভেৰ-url=https://web.archive.org/web/20140929184334/http://invisiblephotographer.asia/2012/11/14/invisibleinterview-raghurai-part1/|url-অৱশ্থা=অকাৰ্যকৰ}}</ref> ৰঘু ৰায় ১৯৯০ চনৰপৰা ১৯৯৭ চনৰ ভিতৰত তিনিখন বিশ্ব প্ৰেছ ফটো প্ৰতিযোগিতাৰ<ref name="guar2">{{cite news|url=https://www.theguardian.com/artanddesign/2010/jan/17/raghu-rai-photography-exhibitions-london|title=Raghu Rai {{pipe}} Interview|last=Day|first=Elizabeth|date=17 January 2010|date=18 September 2014|সংবাদপত্ৰ=The Observer}}</ref> জুৰীৰ সদস্য আছিল, আৰু ইউনেস্কোৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ফটো প্ৰতিযোগিতাত দুবাৰকৈ জুৰীৰ সদস্য আছিল। তেওঁ ১৯৮৪ চনত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সংস্থা গ্ৰীণপিছৰ বাবে ভূপাল গেছ ট্ৰেজেডীৰ বিশদ বিৱৰণীৰে এখন তথ্যচিত্ৰ সম্পূৰ্ণ কৰিছিল। পাছলৈ ইয়াক ২০০৪ চনত এক্সপ’জাৰ: এ প’ৰ্ট্ৰেইট অৱ কৰ্পৰেট ক্ৰাইম নামৰ কিতাপখনত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়, আৰু দুৰ্ঘটনাৰ কুৰি‍বছৰীয়া জয়ন্তীত ভাৰতৰ উপৰি তিনিটা স্থানত - [[ইউৰোপ]], [[আমেৰিকা]] আৰু [[দক্ষিণ এছিয়া]]ত ইয়াক প্ৰদৰ্শন কৰা হয়। ইয়াৰ জৰিয়তে ৰঘু ৰায়ে ভূপালৰ আশে-পাশে থকা অঞ্চলসমূহত ক্ষতিপূৰণ নোপোৱাকৈ আজিও বিষাক্ত পৰিৱেশত বাস কৰি থকা দুৰ্ঘটনাটোৰ ক্ষতিগ্ৰস্তসকলক সাহায্য প্ৰদান কৰাৰ লগতে সংশ্লিষ্ট সকলোৰে মাজত সজাগতা সৃষ্টিৰ বাবে প্ৰয়াস কৰিছিল।<ref>{{cite news|url=https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-sundaymagazine/picturing-disaster/article28517869.ece|title=Picturing disaster |date=15 September 2002|সংবাদপত্ৰ=[[The Hindu]]}}</ref> দুবছৰ ধৰি প্ৰষ্টেট কেন্সাৰৰ সৈতে যুঁজি ২০২৬ চনৰ ২৬ এপ্ৰিলত ৮৬ বছৰ বয়সত দিল্লীত ৰায়ৰ মৃত্যু হয়৷ ==মৃত্যু== দুবছৰ ধৰি প্ৰষ্টেট কেন্সাৰৰ সৈতে যুঁজি ২০২৬ চনৰ ২৬ এপ্ৰিলত ৮৬ বছৰ বয়সত দিল্লীত ৰঘৰায়ৰ মৃত্যু হয়৷<ref>{{cite news |title=Raghu Rai (1942–2026) A thousand photographs and a million words |url=https://www.thehindu.com/entertainment/art/raghu-rai-photographer-dies-obituary-april-26-2026/article70907984.ece?_gl=1*89jwhk*_ga*YW1wLV85OGpZUUprZ1dZNFc4ZXNZNnVpQ3NBaEcwak5uVHNHTWo1YUQ1emhuQXZRbGg2cURjLWJWN1NmY3dVZ2tJdGQ.*_ga_MHCVDGHV0S*MTc3NzE4Nzc2OC4zLjAuMTc3NzE4Nzc2OC4wLjAuMA.. |access-date=26 April 2026 |publisher=The Hindu |date=26 April 2026}}</ref><ref name="l812">{{cite web | last=Bobal | first=Kritika | title=Raghu Rai, Man Behind India's Most Iconic Images, Dies At 83 | website=www.ndtv.com | date=2026-04-26 | url=https://www.ndtv.com/india-news/raghu-rai-man-behind-indias-most-iconic-images-dies-at-83-11410443/amp/1 | access-date=2026-04-26}}</ref> মৃত্যুৰ সময়ত তেওঁ পত্নী গুৰমীত ৰায়, পুত্ৰ নীতিন আৰু কন্যা লগান, অৱনী আৰু পূৰ্বাইক এৰি থৈ যায়।<ref name="tele26">{{cite web | last=PTI | first=Our Web Desk | title=Legendary photographer Raghu Rai dies at 83, leaves behind visual history of India | website=Telegraph India | date=2026-04-26 | url=https://www.telegraphindia.com/india/legendary-photographer-raghu-rai-dies-at-83-leaves-behind-visual-history-of-india/cid/2157896#goog_rewarded | access-date=2026-04-26}}</ref> ==পুৰস্কাৰ== *১৯৭২ চনত [[ভাৰত চৰকাৰ| ভাৰত চৰকাৰ]]ৰ বাংলাদেশৰ মুক্তিযুদ্ধৰ প্ৰশংসনীয় কামৰ বাবে [[পদ্মশ্ৰী]] অসামৰিক বঁটা।<ref>{{cite news|url=https://www.business-standard.com/article/pti-stories/raghu-rai-chosen-as-first-recipient-of-newly-instated-international-photography-award-119091600865_1.html|title=Raghu Rai chosen as first recipient of newly instated international photography award|date=2019-09-16|work=Business Standard India|date=2021-01-16|এজেন্সি=Press Trust of India}}</ref> *২০১৯ চনত উইলিয়াম ক্লেইনৰ একাডেমী ডেছ ব’ছ আৰ্টছ ফটোগ্ৰাফী বঁটা।<ref name="magnumphotos.com">{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.magnumphotos.com/newsroom/magnum-digest/the-magnum-digest-september-13-2019/|title=The Magnum Digest: September 13, 2019|date=13 September 2019|ওয়েবসাইট=Magnum Photos|date=2019-09-16}}</ref> *২০১৭ চনত ভাৰত চৰকাৰ আৰু সম্প্ৰচাৰ মন্ত্ৰ্যালয়ৰ "জীৱনজোৰা সাফল্য একাডেমী।" *২০১৯ - ডেছ বিউছ আৰ্টছ ফটোগ্ৰাফী বঁটা - উইলিয়াম ক্লেইন।<ref name="magnumphotos.com"/> ==প্ৰদৰ্শনী== * ১৯৯৭: ৰেট্ৰ’স্পেকটিভ – নেচনেল গেলেৰী অৱ মডাৰ্ণ আৰ্ট, [[নতুন দিল্লী]], [[ভাৰত]]। * ২০০২: ৰঘু ৰায়ৰ ভাৰত – এ ৰেট্ৰ’স্পেকটিভ, ফটোফিউজন, [[লণ্ডন]]।<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.photofusion.org/exhibitions/photography-exhibition-raghu-rai/|title=Photography Exhibition: Raghu Rai's India|ওয়েবসাইট=Photofusion|date=2020-07-03|archive-date=২০২০-০৭-০৩|আৰ্কাইভেৰ-url=https://web.archive.org/web/20200703183912/https://www.photofusion.org/exhibitions/photography-exhibition-raghu-rai/|url-অৱশ্থা=অকাৰ্যকৰ|access-date=2025-08-07|archivedate=2020-07-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200703183912/https://www.photofusion.org/exhibitions/photography-exhibition-raghu-rai/|deadurl=yes}}</ref> * ২০০২: ভলকেৰ্ট ফাউণ্ডেশ্যন, উইণ্টাৰথাৰ, ছুইজাৰলেণ্ড। * ২০০৩: ভোপাল – ছালা কনচিগ্লিয়েৰ, ভেনিচ, [[ইটালী]]; ফটোগ্ৰাফিক গেলেৰী, হেলচিংকি, ফিনলেণ্ড। * ২০০৩: এক্সপ’জাৰ: প'ৰ্ট্ৰেইট অৱ এ কৰ্পৰেট ক্ৰাইম – ইউনিভাৰ্চিটি অৱ মিছিগান, এন আৰ্বাৰ, [[আমেৰিকা]]। * ২০০৪: এক্সপ’জাৰ – ড্ৰিক গেলেৰী, [[ঢাকা]], [[বাংলাদেশ]] লেইকা গেলেৰী, প্ৰাগ, চেক গণৰাজ্য। * ২০০৫: ভোপাল ১৯৮৪–২০০৪ – মেলকৱেগ গেলেৰী, আমষ্টাৰডাম, [[নেদাৰলেণ্ড]]। * ২০০৫: ভাৰত – মিউজিঅ’ কেপিটলিনি চেণ্ট্ৰেল মণ্টেমাৰ্টিনি, [[ৰোম]], [[ইটালী]]। * ২০০৭: ৰেনকণ্ট্ৰেছ ডি আৰ্লছ উৎসৱ, [[ফ্ৰান্স]]।<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.rencontres-arles.com/en/presentation-du-festival/|title=Presentation of the festival - Les Rencontres d'Arles|ওয়েবসাইট=www.rencontres-arles.com|date=2020-07-03|archive-date=২০১৯-০৩-৩০|আৰ্কাইভেৰ-url=https://web.archive.org/web/20190330200212/https://www.rencontres-arles.com/en/presentation-du-festival/|url-অৱশ্থা=অকাৰ্যকৰ|access-date=2025-08-07|archivedate=2019-03-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190330200212/https://www.rencontres-arles.com/en/presentation-du-festival/|deadurl=yes}}</ref> * ২০১২: মাই ইণ্ডিয়া – ফটোফ্ৰিঅ’, [[অষ্ট্ৰেলিয়া]]। * ২০১৩: গছ (ক'লা আৰু বগা), [[নতুন দিল্লী]]। * ২০১৪: ভাৰতৰ পোহৰত: ৰঘু ৰায়ৰ ফটোগ্ৰাফী, হংকং আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ফটো মহোৎসৱ, হংকং। * ২০১৫: গছ, আৰ্ট এলাইভ আৰ্ট গেলেৰী, দিল্লী।<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.vervemagazine.in/arts-and-culture/photography-exhibition-trees-raghu-rai-art-alive-gallery-new-delhi|title=Framing Flora|date=2015-04-27|ওয়েবসাইট=Verve Magazine|language=en-US|date=2021-01-16}}</ref> * ২০১৬, "ৰঘু ৰায়ৰ সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ ফটোগ্ৰাফ", ওজাছ আৰ্ট, [[নতুন দিল্লী]]।<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.vervemagazine.in/arts-and-culture/photography-show-picturing-time-raghu-rai-pjas-art-new-delhi|title=Picturing Time With Raghu Rai|date=2016-01-27|ওয়েবসাইট=Verve Magazine|language=en-US|date=2021-01-16}}</ref>'' ==গ্ৰন্থ== *১৯৭৪ ''A Day in the life of Indira Gandhi'', Nachiketa Publications, India *১৯৮৩ ''Delhi: A Portrait'', Delhi Tourist Development Corporation/Oxford University Press, India/UK *১৯৮৪ ''The [[Sikhs]]'', Lustre Press, India *১৯৮৫ ''Indira Gandhi'' (with [[Pupul Jayakar]]), Lustre Press, India *১৯৮৬/৮৭ ''Taj Mahal'', Times Editions, Singapore; Robert Laffont, France; Rizzoli Publications, USA *১৯৮৮ ''Dreams of India'', Time Books International, Singapore; (L'Inde), Arthaud, France *১৯৮৯ ''[[Calcutta]]'', Time Books International, India *১৯৯০ ''[[Delhi]] and [[Agra]]'' (with Lai Kwok Kin and Nitin Rai), Hunter Publications, Inc., USA *১৯৯০/৯১ ''Tibet in Esilio'', Mondadori, Italy; (Tibet in Exile), Chronicle Books, USA *১৯৯১ ''[[Khajuraho]]'', Time Books International, India *১৯৯৪ ''Raghu Rai's Delhi'', Indus/Harper Collins, India *১৯৯৬/০১ ''Dreams of India'', Times Editions, Singapore/Greenwich, UK {{ISBN|9789812046062}} *১৯৯৬ ''Faith and Compassion: The Life and Work or Mother Teresa'', Element Books, USA. {{ISBN|9781852309121}} *১৯৯৭ ''My Land and Its People'', Vadehra Gallery, India *১৯৯৮ ''Man, Metal and Steel'', Steel Authority of India, Ltd., India *২০০০ ''Raghu Rai... in his Own Words'', Roli Books, India *২০০০ ''[[Lakshadweep]]'', UT of Lakshadweep, India *২০০১ ''Raghu Rai's India – A Retrospective'', Asahi Shimbun, Japan *২০০২ ''[[Bhopal Gas Tragedy]] (with Suroopa Mukherjee)'', Tulika Publishers, India *২০০৩/০৪ ''Saint Mother: A Life Dedicated'', Timeless Books, India;Mère Teresa), La Martinière, France *২০০৪ ''Exposure: Portrait Of A Corporate Crime'', Greenpeace, Netherlands *২০০৪ ''[[Indira Gandhi]]: A Living Legacy'', Timeless Books, India *২০০৫ ''Romance of India'', Timeless Books, India *২০০৫ ''[[Mother Teresa]]: A Life of Dedication'', Harry N. Abrams, USA. {{ISBN|9780810958753}} *২০০৮ ''Raghu Rai's India: Reflections in Colour'', Haus Books. {{ISBN|9781905791965}} *২০১০ ''India's Great Masters: A Photographic Journey into the Heart of Classical Music''<ref name=hind>{{cite news |title=Ragas in frames |url=http://www.thehindu.com/arts/art/article584101.ece?homepage=true |newspaper=The Hindu |date=20 August 2010 }}</ref> * ২০১১ ''The Indians: Portraits From My Album'', Penguin Books. {{ISBN|978-0-670-08469-2}}.<ref>{{cite magazine |title=Sees, Shoots And Leaves |url=http://archive.tehelka.com/story_main49.asp?filename=hub050311SEES.asp |archive-url=https://web.archive.org/web/20160825191321/http://archive.tehelka.com/story_main49.asp?filename=hub050311SEES.asp |url-status=dead |archive-date=2016-08-25 |date=5 March 2011 |magazine=[[Tehelka]] |volume=8 |issue=9 |access-date=2025-08-07 |archivedate=2016-08-25 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160825191321/http://archive.tehelka.com/story_main49.asp?filename=hub050311SEES.asp |deadurl=yes }}</ref> *২০১৩ ''Bangladesh: The Price of Freedom'', Niyogi Books. {{ISBN|978-93-81523-69-8}} * ২০১৩ ''Trees'', PHOTOINK, India *২০১৪ ''The Tale of Two: An Outgoing and an Incoming Prime Minister'' *২০১৪ ''[[Vijayanagara]] Empire: Ruins to Resurrection'', Niyogi Books. {{ISBN|978-93-83098-24-8}} ==তথ্য সংগ্ৰহ== [[শ্ৰেণী:আলোক চিত্ৰ লওঁতা]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ফটো সাংবাদিক]] prw77xm2w48l495c49a81jofkzewylf 603139 603138 2026-04-27T05:07:35Z কুমুদ ঘোষ 42738 added [[Category:মৃত ব্যক্তি]] using [[WP:HC|HotCat]] 603139 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ৰঘু ৰায় | image = Raghu Rai pix by Vikramjit Kakati.jpg | image_size = 280px | caption = ২০১৫ চনত ৰঘু ৰায় | birth_date = {{Birth date|1942|12|18|df=y}} | birth_place = জং, [[ব্ৰিটিছ ভাৰত]]। | death_date = {{Death date and age|2026|04|26|1942|12|18|df=y}} | death_place = | nationality = ভাৰতীয় | years_active = ১৯৬৫ – বৰ্তমান | known_for = | occupation = ফটোগ্ৰাফাৰ, [[ফটো সাংবাদিক]] }} '''ৰঘুনাথ ৰায় চৌধুৰী''' বা '''ৰঘু ৰায়''' ({{lang-en|Raghu Rai}}, জন্ম ১৮ ডিচেম্বৰ, ১৯৪২) এজন কিংবদন্তি ভাৰতীয় ফটোগ্ৰাফাৰ আৰু ফটো সাংবাদিক।<ref>[http://www.globaladjustments.com/?q=node/723 Raghu Rai: The Man Who Redefined Photojournalism in India]</ref><ref>[https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-sundaymagazine/imaging-india/article28527950.ece Imaging India]</ref> তেওঁ ভাৰতৰ ফটোগ্ৰাফী জগতৰ মহীৰুহ। তেওঁক ''ভাৰতীয় ফটোগ্ৰাফীৰ পিতৃ'' বুলি কোৱা হয়।<ref name="RS">{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.therawsociety.org/raghu-rai/|title=Raghu Rai, The Father of Indian Photography (ইংৰাজীতে)|date=২০২১-১২-২৭|archive-date=২০২১-১২-২৮|আৰ্কাইভেৰ-url=https://web.archive.org/web/20211228145412/https://www.therawsociety.org/raghu-rai/|url-অৱশ্থা=অকাৰ্যকৰ|access-date=2025-08-07|archivedate=2021-12-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211228145412/https://www.therawsociety.org/raghu-rai/|deadurl=yes}}</ref> প্ৰবাদপ্ৰতিম ফটো সাংবাদিকগৰাকী ১৯৭২ চনত ভাৰতৰ অসামৰিক সন্মান [[পদ্মশ্ৰী বঁটা]]ৰে সন্মানিত হৈছিল। ১৯৭১ চনত [[বাংলাদেশ]]ৰ মুক্তিযুদ্ধ আৰু পাছলৈ ১৯৮৪ চনত [[ভূপাল]] গেছ ট্ৰেজেডী ইতিহাসৰ জীৱন্ত দলিল উপস্থাপন কৰি তেওঁ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় খ্যাতি অৰ্জন কৰে। সমগ্ৰ পৃথিৱী তেওঁ যিদৰে ভ্ৰমণ কৰিছে, নিজৰ জন্মভূমিৰ প্ৰতিটো কোণলৈ হাতত কেমেৰা লৈ তেওঁ ভ্ৰমিছে। তেওঁৰ কেমেৰাত বন্দী হৈছে [[দালাই লামা]]ৰ হাঁহি, প্ৰাৰ্থনাৰত [[মাদাৰ টেৰেছা]] বা [[বিছমিল্লা খাঁ]]ৰ অভিব্যক্তি। ''ৰঘু ৰাইচ ইণ্ডিয়া : ৰিফ্লেকচনচ্‌ ইন কালাৰ'' (Raghu Rai's India: Reflections in Colour) আৰু ''ৰিফ্লেকচন ইন ব্লেক এণ্ড হোৱাইট'' (Reflections in Black and White) নামৰ কিতাপ দুখনত সকলো সংকলিত হৈছে।<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=http://scroll.in/article/775515/in-pictures-raghu-rais-five-decade-career-captures-the-essence-of-india|title=In pictures: Raghu Rai's five-decade career captures the essence of India|last=Chaudhuri|first=Zinnia Ray|ওয়েবসাইট=Scroll.in|language=en-US|date=2021-01-16}}</ref><ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.thequint.com/photos/raghu-rai-on-the-story-behind-his-five-most-iconic-photographs|title=Raghu Rai on the Story Behind His Five Most Iconic Photographs|last=Bawa|first=Jaskirat Singh|date=2015-11-14|ওয়েবসাইট=TheQuint|language=en|date=2021-01-16}}</ref><ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.newindianexpress.com/cities/delhi/2019/aug/19/a-good-photographer-needs-fire-in-the-belly-says-award-winning-photojournalist-raghu-rai-2021000.html|title=A good photographer needs fire in the belly, says award-winning photojournalist Raghu Rai|ওয়েবসাইট=The New Indian Express|date=2021-01-16}}</ref> ==জন্ম আৰু প্ৰাথমিক জীৱন== ৰঘুনাথ ৰায়ৰ জন্ম হৈছিল ১৯৪২ চনৰ ১৮ ডিচেম্বৰত [[ব্ৰিটিছ ভাৰত]]ৰ পঞ্জাৱৰ জং নামৰ গাঁৱত, বৰ্তমান এই গাঁওখন [[পাকিস্তান]]ত।<ref name="guar">{{cite news|url=https://www.theguardian.com/artanddesign/2010/jan/17/raghu-rai-photography-exhibitions-london|title=Raghu Rai {{pipe}} Interview|last=Day|first=Elizabeth|date=17 January 2010|work=The Observer|date=18 September 2014}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.mid-day.com/articles/oh-my-god-what-used/105403|title=Oh my god! This was what it used to be|date=11 December 2010|work=[[Mid-Day]]}}</ref> মাক-দেউতাকৰ তেওঁ আছিল কনিষ্ঠ সন্তান।<ref name="guar"/> দেউতাকে ৰঘুক অভিযন্তা হোৱাটো বিচাৰিছিল। পঢ়া-শুনা কৰি চিভিল ইঞ্জিনিয়াৰ হৈ তেওঁ দিল্লীত চৰকাৰী চাকৰিও কৰিছিল। কিন্তু তেওঁৰ ভাল লগা নাছিল। জ্যেষ্ঠ ভাতৃ শৰমপাল চৌধুৰী (এছ. পাল)য়ে ইতিমধ্যে ফটোগ্ৰাফাৰ হিচাপে নিজকে প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। ককায়েকক নিজৰ মনৰ কথা কোৱাত ককায়েকে ভায়েকৰ আগ্ৰহ দেখি বন্ধু এজনৰ ওচৰলৈ পঠিয়াই দিলে। ১৯৬২ চনত তেওঁ ককায়েকৰ বন্ধুৰ কাম-কাজ চাবলৈ গাঁৱলৈ গৈছিল আৰু নিজাববীয়াকৈ শিকিছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ ফটোগ্ৰাফীৰ সৈতে ঘনিষ্ঠভাৱে জড়িত হৈ পৰিল। ==কৰ্ম-জীৱন== ১৯৬৫ চনত [[কলিকতা|কলকাতাৰ]] ইংৰাজী দৈনিক কাকত দ্য ষ্টেটছমেনৰ দিল্লী কাৰ্যালয়ত মুখ্য ফটোগ্ৰাফাৰ হিচাপে ৰায়ে নিযুক্তি লাভ কৰে।<ref name="MP">{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url= https://www.magnumphotos.com/photographer/raghu-rai/ |title=ৰঘু ৰাই (ইংৰেজিতে)|date=২০২১-১২-২৭}}</ref> ১৯৭৬ চনত তেওঁ দ্য ষ্টেটছমেন এৰি কলকাতাৰপৰা প্ৰকাশিত ইংৰাজী সাপ্তাহিক কাকত "চানডে"ত চিত্ৰ সম্পাদক হিচাপে যোগদান কৰে। ফৰাচী মানৱতাবাদী ফটোগ্ৰাফাৰ হেনৰী কাৰ্টিয়েৰ-ব্ৰেছনে ১৯৭১ চনত [[পেৰিছ|পেৰিছত]] অনুষ্ঠিত এখন প্ৰদৰ্শনীত ৰঘু ৰায়ৰ কৰ্মৰাজি দেখি‍ মুগ্ধ হৈছিল। তেওঁ ৰঘু ৰায়ক তেওঁ প্ৰতিষ্ঠা কৰা আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সংস্থা - 'মেগনাম ফটো'ত ফটো সাংবাদিক হিচাপে নিযুক্তি দিয়ে।<ref name="time2">{{cite magazine|url=http://content.time.com/time/magazine/article/0,9171,2056617,00.html|date=14 March 2011|title=Pocketful of Rai|magazine=Time|access-date=7 August 2025|archivedate=17 April 2024|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240417004312/https://content.time.com/time/magazine/article/0,9171,2056617,00.html|deadurl=yes}}</ref> ইতিমধ্যে [[ভাৰত]] আৰু বিশ্বই [[বাংলাদেশ|বাংলাদেশৰ]] মুক্তিযুদ্ধৰ ঐতিহাসিক দিনবোৰ তেওঁৰ কেমেৰাত দেখিছে। ১৯৮০ চনত "চানডে‍" এৰি ইংৰাজী ভাষাৰ বাতৰি আলোচনী ইণ্ডিয়া টুডেৰ প্ৰাৰম্ভৰ কালছোৱাত চিত্ৰ সম্পাদক/ভিজুৱেলাইজাৰ/ফটোগ্ৰাফাৰ হিচাপে কাম কৰিছিল। ১৯৮২ চনৰপৰা ১৯৯১ চনলৈকে তেওঁ বিশেষ বিশেষ সংখ্যা, অলংকৰণ, সামাজিক, ৰাজনৈতিক, সাংস্কৃতিক বিষয়ৰ সচিত্ৰ প্ৰবন্ধ আদিত অৰিহণা যোগাইছিল। তেওঁ পষেকীয়া ইণ্ডিয়া টুডেৰ ফটোগ্ৰাফীৰ পৰিচালক পদতো কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল।<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=http://invisiblephotographer.asia/2012/11/14/invisibleinterview-raghurai-part1/|title=Invisible Interview: Raghu Rai, India – Part 1|last=Lee|first=Kevin|date=14 November 2012|ওয়েবসাইট=Invisible Photographer Asia|date=18 September 2014|archive-date=২৯ সেপ্টেম্বৰ ২০১৪|আৰ্কাইভেৰ-url=https://web.archive.org/web/20140929184334/http://invisiblephotographer.asia/2012/11/14/invisibleinterview-raghurai-part1/|url-অৱশ্থা=অকাৰ্যকৰ}}</ref> ৰঘু ৰায় ১৯৯০ চনৰপৰা ১৯৯৭ চনৰ ভিতৰত তিনিখন বিশ্ব প্ৰেছ ফটো প্ৰতিযোগিতাৰ<ref name="guar2">{{cite news|url=https://www.theguardian.com/artanddesign/2010/jan/17/raghu-rai-photography-exhibitions-london|title=Raghu Rai {{pipe}} Interview|last=Day|first=Elizabeth|date=17 January 2010|date=18 September 2014|সংবাদপত্ৰ=The Observer}}</ref> জুৰীৰ সদস্য আছিল, আৰু ইউনেস্কোৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ফটো প্ৰতিযোগিতাত দুবাৰকৈ জুৰীৰ সদস্য আছিল। তেওঁ ১৯৮৪ চনত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সংস্থা গ্ৰীণপিছৰ বাবে ভূপাল গেছ ট্ৰেজেডীৰ বিশদ বিৱৰণীৰে এখন তথ্যচিত্ৰ সম্পূৰ্ণ কৰিছিল। পাছলৈ ইয়াক ২০০৪ চনত এক্সপ’জাৰ: এ প’ৰ্ট্ৰেইট অৱ কৰ্পৰেট ক্ৰাইম নামৰ কিতাপখনত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়, আৰু দুৰ্ঘটনাৰ কুৰি‍বছৰীয়া জয়ন্তীত ভাৰতৰ উপৰি তিনিটা স্থানত - [[ইউৰোপ]], [[আমেৰিকা]] আৰু [[দক্ষিণ এছিয়া]]ত ইয়াক প্ৰদৰ্শন কৰা হয়। ইয়াৰ জৰিয়তে ৰঘু ৰায়ে ভূপালৰ আশে-পাশে থকা অঞ্চলসমূহত ক্ষতিপূৰণ নোপোৱাকৈ আজিও বিষাক্ত পৰিৱেশত বাস কৰি থকা দুৰ্ঘটনাটোৰ ক্ষতিগ্ৰস্তসকলক সাহায্য প্ৰদান কৰাৰ লগতে সংশ্লিষ্ট সকলোৰে মাজত সজাগতা সৃষ্টিৰ বাবে প্ৰয়াস কৰিছিল।<ref>{{cite news|url=https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-sundaymagazine/picturing-disaster/article28517869.ece|title=Picturing disaster |date=15 September 2002|সংবাদপত্ৰ=[[The Hindu]]}}</ref> দুবছৰ ধৰি প্ৰষ্টেট কেন্সাৰৰ সৈতে যুঁজি ২০২৬ চনৰ ২৬ এপ্ৰিলত ৮৬ বছৰ বয়সত দিল্লীত ৰায়ৰ মৃত্যু হয়৷ ==মৃত্যু== দুবছৰ ধৰি প্ৰষ্টেট কেন্সাৰৰ সৈতে যুঁজি ২০২৬ চনৰ ২৬ এপ্ৰিলত ৮৬ বছৰ বয়সত দিল্লীত ৰঘৰায়ৰ মৃত্যু হয়৷<ref>{{cite news |title=Raghu Rai (1942–2026) A thousand photographs and a million words |url=https://www.thehindu.com/entertainment/art/raghu-rai-photographer-dies-obituary-april-26-2026/article70907984.ece?_gl=1*89jwhk*_ga*YW1wLV85OGpZUUprZ1dZNFc4ZXNZNnVpQ3NBaEcwak5uVHNHTWo1YUQ1emhuQXZRbGg2cURjLWJWN1NmY3dVZ2tJdGQ.*_ga_MHCVDGHV0S*MTc3NzE4Nzc2OC4zLjAuMTc3NzE4Nzc2OC4wLjAuMA.. |access-date=26 April 2026 |publisher=The Hindu |date=26 April 2026}}</ref><ref name="l812">{{cite web | last=Bobal | first=Kritika | title=Raghu Rai, Man Behind India's Most Iconic Images, Dies At 83 | website=www.ndtv.com | date=2026-04-26 | url=https://www.ndtv.com/india-news/raghu-rai-man-behind-indias-most-iconic-images-dies-at-83-11410443/amp/1 | access-date=2026-04-26}}</ref> মৃত্যুৰ সময়ত তেওঁ পত্নী গুৰমীত ৰায়, পুত্ৰ নীতিন আৰু কন্যা লগান, অৱনী আৰু পূৰ্বাইক এৰি থৈ যায়।<ref name="tele26">{{cite web | last=PTI | first=Our Web Desk | title=Legendary photographer Raghu Rai dies at 83, leaves behind visual history of India | website=Telegraph India | date=2026-04-26 | url=https://www.telegraphindia.com/india/legendary-photographer-raghu-rai-dies-at-83-leaves-behind-visual-history-of-india/cid/2157896#goog_rewarded | access-date=2026-04-26}}</ref> ==পুৰস্কাৰ== *১৯৭২ চনত [[ভাৰত চৰকাৰ| ভাৰত চৰকাৰ]]ৰ বাংলাদেশৰ মুক্তিযুদ্ধৰ প্ৰশংসনীয় কামৰ বাবে [[পদ্মশ্ৰী]] অসামৰিক বঁটা।<ref>{{cite news|url=https://www.business-standard.com/article/pti-stories/raghu-rai-chosen-as-first-recipient-of-newly-instated-international-photography-award-119091600865_1.html|title=Raghu Rai chosen as first recipient of newly instated international photography award|date=2019-09-16|work=Business Standard India|date=2021-01-16|এজেন্সি=Press Trust of India}}</ref> *২০১৯ চনত উইলিয়াম ক্লেইনৰ একাডেমী ডেছ ব’ছ আৰ্টছ ফটোগ্ৰাফী বঁটা।<ref name="magnumphotos.com">{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.magnumphotos.com/newsroom/magnum-digest/the-magnum-digest-september-13-2019/|title=The Magnum Digest: September 13, 2019|date=13 September 2019|ওয়েবসাইট=Magnum Photos|date=2019-09-16}}</ref> *২০১৭ চনত ভাৰত চৰকাৰ আৰু সম্প্ৰচাৰ মন্ত্ৰ্যালয়ৰ "জীৱনজোৰা সাফল্য একাডেমী।" *২০১৯ - ডেছ বিউছ আৰ্টছ ফটোগ্ৰাফী বঁটা - উইলিয়াম ক্লেইন।<ref name="magnumphotos.com"/> ==প্ৰদৰ্শনী== * ১৯৯৭: ৰেট্ৰ’স্পেকটিভ – নেচনেল গেলেৰী অৱ মডাৰ্ণ আৰ্ট, [[নতুন দিল্লী]], [[ভাৰত]]। * ২০০২: ৰঘু ৰায়ৰ ভাৰত – এ ৰেট্ৰ’স্পেকটিভ, ফটোফিউজন, [[লণ্ডন]]।<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.photofusion.org/exhibitions/photography-exhibition-raghu-rai/|title=Photography Exhibition: Raghu Rai's India|ওয়েবসাইট=Photofusion|date=2020-07-03|archive-date=২০২০-০৭-০৩|আৰ্কাইভেৰ-url=https://web.archive.org/web/20200703183912/https://www.photofusion.org/exhibitions/photography-exhibition-raghu-rai/|url-অৱশ্থা=অকাৰ্যকৰ|access-date=2025-08-07|archivedate=2020-07-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200703183912/https://www.photofusion.org/exhibitions/photography-exhibition-raghu-rai/|deadurl=yes}}</ref> * ২০০২: ভলকেৰ্ট ফাউণ্ডেশ্যন, উইণ্টাৰথাৰ, ছুইজাৰলেণ্ড। * ২০০৩: ভোপাল – ছালা কনচিগ্লিয়েৰ, ভেনিচ, [[ইটালী]]; ফটোগ্ৰাফিক গেলেৰী, হেলচিংকি, ফিনলেণ্ড। * ২০০৩: এক্সপ’জাৰ: প'ৰ্ট্ৰেইট অৱ এ কৰ্পৰেট ক্ৰাইম – ইউনিভাৰ্চিটি অৱ মিছিগান, এন আৰ্বাৰ, [[আমেৰিকা]]। * ২০০৪: এক্সপ’জাৰ – ড্ৰিক গেলেৰী, [[ঢাকা]], [[বাংলাদেশ]] লেইকা গেলেৰী, প্ৰাগ, চেক গণৰাজ্য। * ২০০৫: ভোপাল ১৯৮৪–২০০৪ – মেলকৱেগ গেলেৰী, আমষ্টাৰডাম, [[নেদাৰলেণ্ড]]। * ২০০৫: ভাৰত – মিউজিঅ’ কেপিটলিনি চেণ্ট্ৰেল মণ্টেমাৰ্টিনি, [[ৰোম]], [[ইটালী]]। * ২০০৭: ৰেনকণ্ট্ৰেছ ডি আৰ্লছ উৎসৱ, [[ফ্ৰান্স]]।<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.rencontres-arles.com/en/presentation-du-festival/|title=Presentation of the festival - Les Rencontres d'Arles|ওয়েবসাইট=www.rencontres-arles.com|date=2020-07-03|archive-date=২০১৯-০৩-৩০|আৰ্কাইভেৰ-url=https://web.archive.org/web/20190330200212/https://www.rencontres-arles.com/en/presentation-du-festival/|url-অৱশ্থা=অকাৰ্যকৰ|access-date=2025-08-07|archivedate=2019-03-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190330200212/https://www.rencontres-arles.com/en/presentation-du-festival/|deadurl=yes}}</ref> * ২০১২: মাই ইণ্ডিয়া – ফটোফ্ৰিঅ’, [[অষ্ট্ৰেলিয়া]]। * ২০১৩: গছ (ক'লা আৰু বগা), [[নতুন দিল্লী]]। * ২০১৪: ভাৰতৰ পোহৰত: ৰঘু ৰায়ৰ ফটোগ্ৰাফী, হংকং আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ফটো মহোৎসৱ, হংকং। * ২০১৫: গছ, আৰ্ট এলাইভ আৰ্ট গেলেৰী, দিল্লী।<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.vervemagazine.in/arts-and-culture/photography-exhibition-trees-raghu-rai-art-alive-gallery-new-delhi|title=Framing Flora|date=2015-04-27|ওয়েবসাইট=Verve Magazine|language=en-US|date=2021-01-16}}</ref> * ২০১৬, "ৰঘু ৰায়ৰ সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ ফটোগ্ৰাফ", ওজাছ আৰ্ট, [[নতুন দিল্লী]]।<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.vervemagazine.in/arts-and-culture/photography-show-picturing-time-raghu-rai-pjas-art-new-delhi|title=Picturing Time With Raghu Rai|date=2016-01-27|ওয়েবসাইট=Verve Magazine|language=en-US|date=2021-01-16}}</ref>'' ==গ্ৰন্থ== *১৯৭৪ ''A Day in the life of Indira Gandhi'', Nachiketa Publications, India *১৯৮৩ ''Delhi: A Portrait'', Delhi Tourist Development Corporation/Oxford University Press, India/UK *১৯৮৪ ''The [[Sikhs]]'', Lustre Press, India *১৯৮৫ ''Indira Gandhi'' (with [[Pupul Jayakar]]), Lustre Press, India *১৯৮৬/৮৭ ''Taj Mahal'', Times Editions, Singapore; Robert Laffont, France; Rizzoli Publications, USA *১৯৮৮ ''Dreams of India'', Time Books International, Singapore; (L'Inde), Arthaud, France *১৯৮৯ ''[[Calcutta]]'', Time Books International, India *১৯৯০ ''[[Delhi]] and [[Agra]]'' (with Lai Kwok Kin and Nitin Rai), Hunter Publications, Inc., USA *১৯৯০/৯১ ''Tibet in Esilio'', Mondadori, Italy; (Tibet in Exile), Chronicle Books, USA *১৯৯১ ''[[Khajuraho]]'', Time Books International, India *১৯৯৪ ''Raghu Rai's Delhi'', Indus/Harper Collins, India *১৯৯৬/০১ ''Dreams of India'', Times Editions, Singapore/Greenwich, UK {{ISBN|9789812046062}} *১৯৯৬ ''Faith and Compassion: The Life and Work or Mother Teresa'', Element Books, USA. {{ISBN|9781852309121}} *১৯৯৭ ''My Land and Its People'', Vadehra Gallery, India *১৯৯৮ ''Man, Metal and Steel'', Steel Authority of India, Ltd., India *২০০০ ''Raghu Rai... in his Own Words'', Roli Books, India *২০০০ ''[[Lakshadweep]]'', UT of Lakshadweep, India *২০০১ ''Raghu Rai's India – A Retrospective'', Asahi Shimbun, Japan *২০০২ ''[[Bhopal Gas Tragedy]] (with Suroopa Mukherjee)'', Tulika Publishers, India *২০০৩/০৪ ''Saint Mother: A Life Dedicated'', Timeless Books, India;Mère Teresa), La Martinière, France *২০০৪ ''Exposure: Portrait Of A Corporate Crime'', Greenpeace, Netherlands *২০০৪ ''[[Indira Gandhi]]: A Living Legacy'', Timeless Books, India *২০০৫ ''Romance of India'', Timeless Books, India *২০০৫ ''[[Mother Teresa]]: A Life of Dedication'', Harry N. Abrams, USA. {{ISBN|9780810958753}} *২০০৮ ''Raghu Rai's India: Reflections in Colour'', Haus Books. {{ISBN|9781905791965}} *২০১০ ''India's Great Masters: A Photographic Journey into the Heart of Classical Music''<ref name=hind>{{cite news |title=Ragas in frames |url=http://www.thehindu.com/arts/art/article584101.ece?homepage=true |newspaper=The Hindu |date=20 August 2010 }}</ref> * ২০১১ ''The Indians: Portraits From My Album'', Penguin Books. {{ISBN|978-0-670-08469-2}}.<ref>{{cite magazine |title=Sees, Shoots And Leaves |url=http://archive.tehelka.com/story_main49.asp?filename=hub050311SEES.asp |archive-url=https://web.archive.org/web/20160825191321/http://archive.tehelka.com/story_main49.asp?filename=hub050311SEES.asp |url-status=dead |archive-date=2016-08-25 |date=5 March 2011 |magazine=[[Tehelka]] |volume=8 |issue=9 |access-date=2025-08-07 |archivedate=2016-08-25 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160825191321/http://archive.tehelka.com/story_main49.asp?filename=hub050311SEES.asp |deadurl=yes }}</ref> *২০১৩ ''Bangladesh: The Price of Freedom'', Niyogi Books. {{ISBN|978-93-81523-69-8}} * ২০১৩ ''Trees'', PHOTOINK, India *২০১৪ ''The Tale of Two: An Outgoing and an Incoming Prime Minister'' *২০১৪ ''[[Vijayanagara]] Empire: Ruins to Resurrection'', Niyogi Books. {{ISBN|978-93-83098-24-8}} ==তথ্য সংগ্ৰহ== [[শ্ৰেণী:আলোক চিত্ৰ লওঁতা]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ফটো সাংবাদিক]] [[শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি]] kmloej489iwmbe6dccb5skpvg5tl57y 0 124495 603136 600082 2026-04-27T05:04:27Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 603136 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}} প্ৰতি বছৰে বিভিন্ন দিনত বিশ্বজুৰি আনুষ্ঠানিকভাৱে বিভিন্ন "দিৱস" পালন কৰা হয়। বিশ্বব্যাপী পালন কৰা '''আন্তৰ্জাতিক দিৱস''' আৰু বিভিন্ন দেশে‍ পালন কৰা নিজ নিজ '''দিৱস'''ৰ তালিকা এই পৃষ্ঠাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। এই দিৱসবোৰৰ উদ্দেশ্য হৈছে কোনো একোটা বিশেষ দিনত শেহতীয়া আন্তৰ্জাতিক গুৰুত্বপূৰ্ণ বিষয় একোটাৰ ওপৰত বিশ্বজনীন জনসচেতনতা বৃদ্ধি কৰা বা কোনো এটা বিশেষ ক্ষেত্ৰৰ অতীতৰ পৰিঘটনাক স্মৰণ কৰা। সাধাৰণতে প্ৰতিটো দিৱসতে 'প্ৰতিপাদ্য বিষয়' নিৰ্ধাৰণ কৰা যিয়ে সেই বিশেষ দিনটোৰ ভূমিকাক সকলোৰে বাবে অধিক গুৰুত্বপূৰ্ণ আৰু অৰ্থপূৰ্ণ কৰি তোলে। ==দিৱস== === জানুৱাৰি‍ === {| class="wikitable sortable" |- ! তাৰিখ ! নাম ! প্ৰতিষ্ঠিত বা স্বীকৃতিপ্ৰদান |- | ১ জানুৱাৰি‍ | [[বিশ্ব পৰিয়াল দিৱস]] <ref name="disabled-world.com">enabled World News, 30 April 2011 - a list of US national or international awareness days, weeks, or months set by a major organization or government to commemorate a medical research or ethical cause of importance: [http://www.disabled-world.com/disability/awareness/awareness-dates.php#i4tuz2LlTfG9yB Awareness date]</ref> | |- | ১ জানুৱাৰি‍ | [[Polar bear plunge|মেৰু ভালুকৰ সাঁতোৰ দিৱস]] | কানাডাৰ বিভিন্ন সংগঠন |- | ১ জানুৱাৰি | [[পাব্লিক ডমেইন দিৱস]] | ৱালেছ মেকলিন |- | ২ জানুৱাৰি‍ | [[জাতীয় কল্পবিজ্ঞান দিৱস]] (মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ) | |- | ৪ জানুৱাৰি‍ | [[বিশ্ব ব্ৰেইল দিৱস]] ([[Louis Braille|লুই ব্ৰেল]]ৰ জন্মদিন) | [[World Health Organization|বিশ্ব স্বাস্থ্য সংস্থা]]<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.who.int/bulletin/volumes/90/1/12-010112/en/|আৰ্কাইভেৰ-url=https://web.archive.org/web/20140329064633/http://www.who.int/bulletin/volumes/90/1/12-010112/en/|url-অৱশ্থা=dead|archive-date=29 March 2014|title=WHO {{!}} Public health round-up|ওয়েবসাইট=WHO|date=2 January 2019}}</ref> |- | ৭ জানুৱাৰি‍ | [[ডিষ্টাফ ডে]] | ইউৰোপৰ কিছু অংশৰ ঐতিহ্য |- | ১০ জানুৱাৰি‍ | বিশ্ব টিনটিন দিৱস <ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|date=6 July 2021|title=Sunday January 10, World Tintin Day|url=https://www.world-today-news.com/sunday-january-10-world-tintin-day/|ওয়েবসাইট=World Today News|language=en-US|access-date=19 August 2025|archivedate=13 May 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230513050935/https://www.world-today-news.com/sunday-january-10-world-tintin-day/|deadurl=yes}}</ref> | |- | ১১ জানুৱাৰি‍ | জাতীয় মানৱ সৰবৰাহ সচেতনতা দিৱস <ref name="110th Congress 2007">{{ওয়েব উদ্ধৃতি |url=http://www.govtrack.us/congress/bill.xpd?bill=sc110-40 |title=S. Con. Res. 40 |date=22 June 2007 |author=110th Congress (2007) |work=Legislation |publisher=GovTrack.us |উক্তি=A concurrent resolution supporting the goals and ideals of observing the National Day of Human... |archive-date=১১ জুন ২০১০ |আৰ্কাইভেৰ-url=https://web.archive.org/web/20100611201214/http://www.govtrack.us/congress/bill.xpd?bill=sc110-40 |url-অৱশ্থা=অকাৰ্যকৰ |access-date=19 August 2025 |archivedate=11 June 2010 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100611201214/http://www.govtrack.us/congress/bill.xpd?bill=sc110-40 |deadurl=yes }}</ref> | |- | ১১ জানুৱাৰি‍ |কৰ্ম দিৱসত আন্তৰ্জাতিক সমতা <ref>{{cite news|title=Equal pay in Britain's workplaces: 6 myths busted|url=https://www.telegraph.co.uk/women/work/equal-pay-gender-pay-gap-britains-workplaces-6-myths-busted/ |আৰ্কাইভেৰ-url=https://ghostarchive.org/archive/20220112/https://www.telegraph.co.uk/women/work/equal-pay-gender-pay-gap-britains-workplaces-6-myths-busted/ |archive-date=12 January 2022 |url-সংগ্ৰহ=subscription |url-অৱশ্থা=live|work=The Telegraph|date=11 January 2017}}{{cbignore}}</ref> | |- | ১৪ জানুৱাৰি‍ | [[বিশ্ব যুক্তি দিৱস]] | [[UNESCO|ইউনেস্কো]], [[International Council for Philosophy and Humanistic Studies|CIPSH]]<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি | url = https://en.unesco.org/commemorations/worldlogicday |title = UNESCO: World Logic Day |date = 8 June 2020 |date=15 August 2020}}</ref> |- | ১৫ জানুৱাৰি‍ | [[উইকিপিডিয়া:উইকিপিডিয়া দিবস|ৱি‍কিপিডিয়া দিৱস]] <ref name=wpday /> | [[ৱি‍কিপিডিয়া]] সম্পাদক |- | ১৫ জানুৱাৰি‍ | অন্ত্ৰৰ মেলৰোটেচন আৰু ভলভুলাছ সজাগতা দিৱস<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি |title= Intestinal Malrotation Foundation |url= http://www.intestinalmalrotation.com}}</ref> | অন্ত্ৰেৰ ম্যালৰোটেশন ফাউণ্ডেশন |- | ১৬ জানুৱাৰি‍ | [[জাতীয় ধৰ্মীয় স্বাধীনতা দিৱস]] | মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ ৰাষ্ট্ৰপতি |- | ২১ জানুৱাৰি‍ | [[জাতীয় আলিঙ্গন দিৱস]] (মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ) | কেভিন জাবোৰ্নি |- | ২৪ জানুৱাৰি‍ | মবিয়াছ চিণ্ড্ৰম সজাগতা দিৱস<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি |title= Many Faces of Moebius Syndrome |url= http://www.manyfacesofmoebiussyndrome.com}}</ref> | |- | ২৪ জানুৱাৰি‍ | জাতীয় অভিনন্দন দিৱস <ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.holidaysmart.com/holidays/daily/compliment-day|title=Compliment Day {{!}} Holiday Smart|ওয়েবসাইট=www.holidaysmart.com|language=en|date=10 December 2019}}</ref> | |- | ২৪ জানুৱাৰি‍ |[[আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শিক্ষা দিৱস]] |[[ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ সাধাৰণ পৰিষদ]]<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.un.org/en/observances/education-day/background|title=Background {{!}} International Day of Education {{!}} United Nations|last=Nations|first=United|ওয়েবসাইট=www.un.org|language=en|date=16 January 2020}}</ref> |- | ২৫ জানুৱাৰি‍ | [[বাৰ্ণচ নাইট]] (ৰবাৰ্টচ বাৰ্ণচৰ জন্মবাৰ্ষিকী) | স্কটল্যাণ্ড [[ৰবাৰ্ট বাৰ্ণচ]]ৰ বন্ধুসকল |- | ২৬ জানুৱাৰি‍ | [[অষ্ট্ৰেলিয়া দিৱস]] | |- | ২৭ জানুৱাৰি‍ | আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় হ’ল’কাষ্ট স্মৃতি দিৱস | [[জাতিসংঘৰ সাধাৰণ পৰিষদ]]<ref name="UNObDays">{{cite news|url=https://www.un.org/en/events/observances/days.shtml|title=United Nations Observances, International Days |সংবাদপত্ৰ=United Nations |publisher=UN|date=3 May 2013|last১=Nations |first১=United }}</ref> |- | ২৭ জানুৱাৰি‍ | পাৰিবাৰিক সাক্ষৰতা দিৱস<ref>Disabled World News, 30 April 2011 - a list of US national or international awareness days, weeks, or months set by a major organization or government to commemorate a medical research or ethical cause of importance: [http://www.disabled-world.com/disability/awareness/awareness-dates.php#ixzz2LlW5imo2 Awareness date]</ref> | কানাডা; ১৯৯৯ চনত এবিসি লাইফ লিটাৰেচি কানাডাদ্বাৰা সৃষ্ট জাতীয় সচেতনতা উদ্যোগ |- | ২৮ জানুৱাৰি‍ | [[তথ্য গোপনীয়তা দিৱস]] এ.কে.এ.তথ্য সুৰক্ষা দিৱস | [[ইউৰোপ কাউন্সিল]] আৰু বিভিন্ন জাতীয় চৰকাৰ<ref name="mcqspoint.com">{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.mcqspoint.com/general-knowledge/international-days|title=List of all International Days|ওয়েবসাইট=www.mcqspoint.com|date=১৬ জুন ২০২২|archive-date=১০ এপ্ৰিল ২০২২|আৰ্কাইভেৰ-url=https://web.archive.org/web/20220410065051/https://www.mcqspoint.com/general-knowledge/international-days|url-অৱশ্থা=অকাৰ্যকৰ|access-date=2025-08-19|archivedate=2022-04-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220410065051/https://www.mcqspoint.com/general-knowledge/international-days|deadurl=yes}}</ref> |- | ৩০ জানুৱাৰি‍ | [[ক্ৰনিক ট্ৰমাটিক এনসেফালোপ্যাথি|সিটিই]] সচেতনতা দিৱস | পেট্ৰিক ৰিশা সিটিই সচেতনতা ফাউণ্ডেশন<ref>{{cite news |url= http://stopcte.org/events/cte-awareness-day-january-30/ |title= CTE Awareness Day January 30 - StopCTE - The Patrick Risha CTE Awareness Foundation |work= StopCTE - The Patrick Risha CTE Awareness Foundation |date= 13 May 2017 |language=en-US}}</ref> |- | ৩০ জানুৱাৰি‍ (বা নিকটতম বিদ্যালয়ৰ দিন) | [[অহিংসা আৰু শান্তিৰ স্কুল দিৱস]] | [[লৰেন্স ভিদাল ভিদাল]] |- | ৩১ জানুৱাৰি‍ | [[ইয়ুথ ওয়ান ওয়াৰ্ল্ড#ষ্ট্ৰিট চিলড্ৰেনস ডে|পথ শিশু দিৱস]] | [[য়ুথ ৱান ৱৰ্ল্ড]] |- | জানুৱাৰি‍ মাহৰ প্ৰথমটো সোমবাৰ | [[হে‍ণ্ডচেল সোমবাৰ]] <ref name=handsel /> | স্কটলেণ্ডৰ ঐতিহ্য |- | [[এপিফ্যানি (ছুটিৰ দিন)|এপিফেনিৰ]] প্ৰথম সোমবাৰ | [[খেতিৰ সোমবাৰ]] | ইংলেণ্ড আৰু বেলজিয়ামৰ কিছু অংশৰ ঐতিহ্য |- | জানুৱাৰি মাহৰ তৃতীয় ৰবিবাৰ | [[বিশ্ব ধৰ্ম দিৱস]] | জাতীয় [[আধ্যাত্মিক সমাৱেশ]] [[যুক্তৰাষ্ট্ৰেৰ বাহাই ধৰ্ম|মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ বাহাই]] |- | জানুৱাৰি‍ মাহৰ শেষৰটো ৰবিবাৰ | [[বিশ্ব কুষ্ঠ দিবস|কুষ্ঠৰোগ প্ৰতিৰোধ দিৱস]] | [[World Health Organization|বিশ্ব স্বাস্থ্য সংস্থা]]<ref name="mcqspoint.com"/><ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.who.int/news-room/detail/24-01-2020-message-for-world-leprosy-day-2020|আৰ্কাইভেৰ-url=https://web.archive.org/web/20200124192420/https://www.who.int/news-room/detail/24-01-2020-message-for-world-leprosy-day-2020|url-অৱশ্থা=dead|archive-date=24 January 2020|ওয়েবসাইট=World Health Organization|title = Message for World Leprosy Day 2020|date = 24 January 2020|first = Yohei|last = Sasakawa}}</ref> |} === ফেব্ৰুৱাৰী === {| class="sortable wikitable" |- ! তাৰিখ ! নাম ! প্ৰতিষ্ঠিত বা স্বীকৃতি প্ৰদান |- | ১ ফেব্ৰুৱাৰী | [[ইমবক]] | গেইলিক পৰম্পৰাগত |- | ১ ফেব্ৰুৱাৰী | [[বিশ্ব হিজাব দিৱস]] <ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি |url= http://worldhijabday.com/|title=World Hijab Day - Better Awareness. Greater Understanding. Peaceful World |ওয়েবসাইট=Worldhijabday.com |date= 27 March 2017}}</ref> | |- |১ ফেব্ৰুৱাৰী |বিশ্ব এছপাৰজিল’ছিছ দিৱস |<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url = https://www.aspergillus.org.uk/blog/announcing-launch-world-aspergillosis-day-feb-1st|title = Announcing the Launch of World Aspergillosis Day Feb 1st}}</ref> |- | ২ ফেব্ৰুৱাৰী | [[গ্ৰাউণ্ডহগ দিৱস]] | |- | ২ ফেব্ৰুৱাৰী | [[বিশ্ব জলাহভূমি দিৱস]] | |- | ২ ফেব্ৰুৱাৰী | বাতবিষ সজাগতা দিৱস<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি |url= http://www.disabled-world.com/disability/awareness/awareness-dates.php |title= List of Health and Disability Awareness Days, Weeks and Months |ওয়েবসাইট=Diabled-world.com |date= 30 April 2011 |date= 27 March 2017}}</ref> | |- | ৪ ফেব্ৰুৱাৰী | মানৱ ভ্ৰাতৃত্ববোধৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় দিৱস<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|last=Nations|first=United|title=International Day of Human Fraternity|url=https://www.un.org/en/observances/human-fraternity|date=5 July 2021|ওয়েবসাইট=United Nations|language=en}}</ref> |- | ৪ ফেব্ৰুৱাৰী | [[Sri Lanka Independence Day|শ্ৰীলংকাৰ স্বাধীনতা দিৱস]] | |- | ৪ ফেব্ৰুৱাৰী | [[বিশ্ব কেন্সাৰ দিৱস]] | ৰাষ্ট্ৰসংঘ, ডব্লিউএইচঅ<ref name="UNObDays"/><ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.who.int/mediacentre/events/annual/world_cancer_day/en/index.html|title=World Cancer Day|ওয়েবসাইট=Who.int|date=30 October 2012}}</ref> |- |৫ ফেব্ৰুৱাৰী |[[কাশ্মীৰ সংহতি দিৱস]] | |- |৫ ফেব্ৰুৱাৰী |[[বিশ্ব নুটেলা দিৱস]]। | |- | ৬ ফেব্ৰুৱাৰী | [[ছামি ৰাষ্ট্ৰীয় দিৱস]] | |- | ৬ ফেব্ৰুৱাৰী | [[ৱাইটাংগী দিৱস]] (নিউজিলেণ্ড) | |- | ৬ ফেব্ৰুৱাৰী | [[মহিলাৰ যৌনাংগ বিকৃতিৰ প্ৰতি শূন্য সহনশীলতাৰ আন্তৰ্জাতিক দিৱস]] | ডব্লিউএইচঅ<ref name="UNObDays" /><ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.who.int/mediacentre/events/annual/female_genital_mutilation/en/index.html|title=International Day of Zero Tolerance to Female Genital Mutilation|publisher=WHO|date=30 October 2012}}</ref> |- | ১০ ফেব্ৰুৱাৰী | [[বিশ্ব পালছ দিৱস]]। | [[UN|ৰাষ্ট্ৰসংঘ]], [[এফএঅ]] |- | ১১ ফেব্ৰুৱাৰী | [[European 112 Day|ইউৰোপীয় ১১২ দিন]] | [[European Union|ইউৰোপীয় সংঘ]]ৰ দ্বাৰা প্ৰতিষ্ঠিত <ref>[https://www.consilium.europa.eu/uedocs/cms_data/docs/pressdata/en/ecofin/106007.pdf Joint Tripartite Declaration Establishing A "European 112 Day"], Press release by the Council of Europe, 10 February 2009</ref> |- | ১১ ফেব্ৰুৱাৰী | [[ৰোগীৰ বিশ্ব দিৱস]]। | [[দ্বিতীয় জন পল]]ৰ দ্বাৰা প্ৰতিষ্ঠিত |- | ১১ ফেব্ৰুৱাৰী | [[বিজ্ঞানত মহিলা আৰু ছোৱালীৰ আন্তৰ্জাতিক দিৱস]] | [[ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ মহিলা]] |- | ১২ ফেব্ৰুৱাৰী | যৌন আৰু প্ৰজনন স্বাস্থ্য সজাগতা দিৱস | কানাডিয়ান ফেডাৰেচন ফৰ চেক্সুৱেল হেল্থ<ref>Disabled World News, 30 April 2011 - a list of US national or international awareness days, weeks, or months set by a major organization or government to commemorate a medical research or ethical cause of importance: [http://www.disabled-world.com/disability/awareness/awareness-dates.php#ixzz2LlY8IChn Awareness date]</ref> |- | ১২ ফেব্ৰুৱাৰী | [[ডাৰউইন দিৱস]] | |- | ১২ ফেব্ৰুৱাৰী | আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় মহিলা স্বাস্থ্য দিৱস | কানাডিয়ান ফাউণ্ডেশ্যন ফৰ উইমেনছ হেল্থ<ref>Disabled World News, 30 April 2011 - a list of US national or international awareness days, weeks, or months set by a major organization or government to commemorate a medical research or ethical cause of importance: [http://www.disabled-world.com/disability/awareness/awareness-dates.php#ixzz2LlYOaJ00 Awareness date]</ref> |- | ১২ ফেব্ৰুৱাৰী | [[ৰঙা হাতৰ দিন]] | শিশু সৈনিক সজাগতা |- | ১৩ ফেব্ৰুৱাৰী | [[বিশ্ব অনাতাঁৰ দিৱস]] | ৰাষ্ট্ৰসংঘ, ইউনেস্কো<ref name="UNObDays"/><ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.un.org/en/observances/radio-day/|title=World Radio Day|publisher=UNESCO|date=30 October 2012}}</ref> |- | ১৪ ফেব্ৰুৱাৰী | [[প্ৰেমৰ দিন]] | |- | ১৪ ফেব্ৰুৱাৰী | [[Congenital heart defect|Congenital Heart Defect Awareness Day]] (Canada) | Children's Heart Society<ref>Disabled World News, 30 April 2011 - a list of US national or international awareness days, weeks, or months set by a major organization or government to commemorate a medical research or ethical cause of importance: [http://www.disabled-world.com/disability/awareness/awareness-dates.php#ixzz2LlYmgN00 Awareness date]</ref> |- | ১৪ ফেব্ৰুৱাৰী | [[V-Day (movement)|V-Day]] | Global day to end violence against women |- | ১৫ ফেব্ৰুৱাৰী (variously, ১৩, ১৪ or ১৫ ফেব্ৰুৱাৰী) | [[Singles Awareness Day]] | |- | ১৫ ফেব্ৰুৱাৰী | [[Total Defence Day]] (Singapore) | |- | ১৫ ফেব্ৰুৱাৰী | International Childhood Cancer Day | Childhood Cancer Foundation<ref>Disabled World News, 30 April 2011 - a list of US national or international awareness days, weeks, or months set by a major organization or government to commemorate a medical research or ethical cause of importance:[http://www.disabled-world.com/disability/awareness/awareness-dates.php#ixzz2LlZAWfll Awareness date]</ref> | |- | ১৭ ফেব্ৰুৱাৰী | [[Random Acts of Kindness Day]] (USA) | |- | ১৭ ফেব্ৰুৱাৰী |[[Statehood Day (Serbia)|Serbian Statehood Day]] | |- | ২০ ফেব্ৰুৱাৰী | [[World Day of Social Justice]] | [[UN|জাতিসংঘ]]<ref>[http://www.un.org/en/events/socialjusticeday World Day of Social Justice]</ref> |- | ২১ ফেব্ৰুৱাৰী | [[আন্তৰ্জাতিক মাতৃভাষা দিবস]] <ref>Disabled World News, 30 April 2011 - a list of US national or international awareness days, weeks, or months set by a major organization or government to commemorate a medical research or ethical cause of importance: [http://www.disabled-world.com/disability/awareness/awareness-dates.php#ixzz2LlZqYnZ6 Awareness date]</ref> | [[UN|জাতিসংঘ]], [[UNESCO|ইউনেস্কো]]<ref name="UNObDays"/> |- | ২১ ফেব্ৰুৱাৰী | [[ভাষা আন্দোলন দিবস]] (বাংলাদেশ) | |- | ২১ ফেব্ৰুৱাৰী | [[Global Information Governance Day]] | |- | ২২ ফেব্ৰুৱাৰী | [[Founders' Day (Scouting)|Founders Day]]<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি |url= https://www.scout.org/en |title= Home - World Organization of the Scout Movement |date= 13 May 2017 |url-অৱশ্থা= bot: unknown |আৰ্কাইভেৰ-url= https://web.archive.org/web/20130403041137/https://www.scout.org/en |archive-date= 3 April 2013 |access-date= 19 August 2025 |archivedate= 3 April 2013 |archiveurl= https://web.archive.org/web/20130403041137/https://www.scout.org/en |deadurl= yes }}</ref> | Scouts' Day, worldwide |- | ২২ ফেব্ৰুৱাৰী | [[World Thinking Day]]<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url= http://www.worldthinkingday.org/en/home|title=WAGGGS - World Thinking Day |ওয়েবসাইট=Worldthinkingday.com |date= 27 March 2017}}</ref> | |- | ২৬ ফেব্ৰুৱাৰী (in UK, first Friday in ফেব্ৰুৱাৰী in USA) | [[National Wear Red Day]] | |- | ২৭ ফেব্ৰুৱাৰী | World NGO Day<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.coe.int/en/web/ingo/-/world-ngo-day-27-february-2019 |title=World NGO Day, 27 February 2019 |ওয়েবসাইট=coe.int |date= |date=2019-01-31}}</ref> | Baltic Sea NGO Forum of the [[Council of the Baltic Sea States]], the [[European External Action Service]] of the [[European Union]].<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://eeas.europa.eu/headquarters/headquarters-homepage/93840/civil-society-no-one-left-behind_sq |title=With Civil Society no one is left behind |ওয়েবসাইট=eeas.europa.eu |date= |date=2021-02-26}}</ref> |- | ২৭ ফেব্ৰুৱাৰী | [[Anosmia Awareness Day]]<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি |title= Anosmia Awareness Day |ওয়েবসাইট= [[Facebook]]|url= https://www.facebook.com/events/225528220844596/}}</ref> | |- | ২৭ ফেব্ৰুৱাৰী | [[National Pancake Day]] (USA) | |- | ২৮/২৯ ফেব্ৰুৱাৰী (last day of ফেব্ৰুৱাৰী) | [[বিৰল ব্যধি দিবস]] <ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি |url= http://www.rarediseaseday.org/ |title= Rare Disease Day 2013 |ওয়েবসাইট=Rarediseaseday.org|date= 10 February 2013}}</ref> | |- | ফেব্ৰুৱাৰী (first Saturday) | [[Ice Cream for Breakfast Day]] | |- | ফেব্ৰুৱাৰী (the Tuesday falling between the ৫th and ১১th inclusive) | Safer Internet Day<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি |url= https://www.saferinternet.org.uk/safer-internet-day/2017 |title= Safer Internet Day 2017 |date= 15 November 2017 |publisher= UK Safer Internet Centre}}</ref><ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি |title=Safer Internet Day - SID Archive |url=https://www.saferinternetday.org/web/sid/archive |ওয়েবসাইট=Safer Internet Day |date=7 February 2020 |archive-date=৩ আগষ্ট ২০২০ |আৰ্কাইভেৰ-url=https://web.archive.org/web/20200803212631/https://www.saferinternetday.org/web/sid/archive |url-অৱশ্থা=অকাৰ্যকৰ |access-date=19 August 2025 |archivedate=3 August 2020 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200803212631/https://www.saferinternetday.org/web/sid/archive |deadurl=yes }}</ref> | |- | ফেব্ৰুৱাৰী (third Monday) | [[Washington's Birthday]] | |} === মাৰ্চ === {| class="sortable wikitable" |- ! style="width:160pt; "|Day ! Name ! Established/recognized by |- | ১ মাৰ্চ | World Civil Defence Day<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=http://www.euromedcp.eu/index.php?option=com_content&view=article&id=798:1-march-world-civil-defence-day&catid=199:general-news&Itemid=881&lang=en|title=euromed - pprd south programme|ওয়েবসাইট=Euromedcp.eu|date=22 August 2017|archive-date=৭ এপ্ৰিল ২০১৪|আৰ্কাইভেৰ-url=https://web.archive.org/web/20140407095733/http://www.euromedcp.eu/index.php?option=com_content&view=article&id=798:1-march-world-civil-defence-day&catid=199:general-news&Itemid=881&lang=en|url-অৱশ্থা=অকাৰ্যকৰ|access-date=19 August 2025|archivedate=7 April 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140407095733/http://www.euromedcp.eu/index.php?option=com_content&view=article&id=798:1-march-world-civil-defence-day&catid=199:general-news&Itemid=881&lang=en|deadurl=yes}}</ref> | |- | ১ মাৰ্চ | [[National Pig Day]] (USA) | |- | ১ মাৰ্চ | [[Self-Injury Awareness Day]] | Also known as Self-Harm Awareness Day |- | ২ মাৰ্চ | [[Employee Appreciation Day]] | |- | ২ মাৰ্চ | [[Texas Independence Day]] | |- | ২ মাৰ্চ (or closest school day) | [[Read Across America Day]] (USA) | National Education Association |- | ৩ মাৰ্চ | [[বিশ্ব বন্যপ্ৰাণী দিবস]] | জাতিসংঘ<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.un.org/en/events/wildlifeday/|title=World Wildlife Day 3 March|ওয়েবসাইট=Un.org|date=22 August 2017}}</ref> |- | ৩ মাৰ্চ | [[বিশ্ব শ্ৰবণ দিবস]] | WHO |- | ৩ মাৰ্চ | [[Liberation Day (Bulgaria)|Liberation Day of the Republic of Bulgaria]] | |- | ৪ মাৰ্চ | HPV Awareness Day | International Papilloma Society |- | ৮ মাৰ্চ | [[আন্তৰ্জাতিক নাৰী দিবস]] | জাতিসংঘ<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.un.org/en/events/womensday/|title=International Women's Day|publisher=UN|date=30 October 2012}}</ref> |- | ১০ মাৰ্চ | National Women and Girl's HIV/AIDS Awareness Day<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি |url= http://aids.gov/news-and-events/awareness-days/ |title= HIV/AIDS Awareness Days |ওয়েবসাইট=Aids.gov |date= 7 April 2016 |date= 27 March 2017}}</ref> | |- | ১০ মাৰ্চ | [[National Mario Day|Mario Day]] | |- | ১১ মাৰ্চ |National Singles Day and Solo Poly Day (worldwide) |UK<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.standard.co.uk/lifestyle/london-life/happy-singles-awareness-day-what-why-celebrate-being-single-valentine-s-day-a4065711.html|title=Singles Awareness Day 2019: What is it and why celebrate the antidote to Valentine's Day?|ওয়েবসাইট=[[Evening Standard]]|date=13 February 2019}}</ref><ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=http://polyamory.org.za|title=Official Polyamory Calendar|date=3 October 2019}}</ref> |- | ১২ মাৰ্চ | World Glaucoma Day<ref>{{cite news |title= World Glaucoma Day 2017: prevention and treatment |এজেন্সি= ICR |url= https://icrcat.com/en/world-glaucoma-day-2017/ |ওয়েবসাইট= Icrcat.com |date= 12 March 2017 |date= ১৬ জুন ২০২২ |archive-date= ২৬ জানুয়াৰি ২০২১ |আৰ্কাইভেৰ-url= https://web.archive.org/web/20210126150916/https://icrcat.com/en/world-glaucoma-day-2017/ |url-অৱশ্থা= অকাৰ্যকৰ }}</ref> | |- | ১২ মাৰ্চ | [[World Day Against Cyber Censorship]] | |- | ১৪ মাৰ্চ |[[পাই দিবস]] | |- | ১৪ মাৰ্চ |[[Dog Theft Awareness Day]] | |- |১৪ মাৰ্চ |[[আন্তৰ্জাতিক গণিত দিবস]] |[[ইউনেস্কো]], ২০১৯ |- | ১৪ মাৰ্চ | [[White Day]] (Japan) | |- | ১৫ মাৰ্চ | [[International Day To Combat Islamophobia]] | জাতিসংঘ<ref>{{cite news |title=General Assembly Unanimously Adopts Texts on Combating Islamophobia, Protecting Rangelands, Tackling Difficulties for Widows, Bicycles as Public Transportation |url=https://www.un.org/press/en/2022/ga12408.doc.htm |date=20 April 2022 |ওয়েবসাইট=[[United Nations]]}}</ref> |- | ১৫ মাৰ্চ | [[বিশ্ব ভোক্তা অধিকাৰ দিবস]] | |- | ১৫ মাৰ্চ or Friday before vernal equinox |[[বিশ্ব নিদ্ৰা দিবস]] | |- | ১৫ মাৰ্চ | [[World Contact Day]] | |- | ১৮ মাৰ্চ | [[Transit Driver Appreciation Day]] | |- |১৮ মাৰ্চ |National [[COVID-19 pandemic|Covid's]] Victims Day (Italy) |Italy<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|title=Covid, la Giornata nazionale in onore delle vittime è legge|date=17 March 2021|url=https://www.repubblica.it/politica/2021/03/17/news/covid_senato_giornata_nazionale_vittime-292592722/}}</ref> |- | ২০ মাৰ্চ | Li-Fraumeni Syndrome Awareness Day<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|date=27 February 2021|url=http://www.LFSawareness.com|title=March 20th is Li-Fraumeni Syndrome Awareness Day|publisher=Living LFS - Li-Fraumeni Syndrome}}</ref> | Living LFS, a ৫০১(c)(৩) nonprofit that encourages, empowers, and educates those living with [[Li–Fraumeni syndrome]]. |- | ২০ মাৰ্চ | [[World Oral Health Day]]<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=http://www.worldoralhealthday.org |title=World Oral Health Day |publisher=FDI |date=13 April 2016}}</ref> | [[FDI World Dental Federation|World Dental Federation (FDI)]] |- | ২০ মাৰ্চ | [[UN French Language Day|International Day of]] [[Francophonie]]<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি |url=http://www.20mars.francophonie.org |title=site |ওয়েবসাইট=20mars.francophonie.org |date=5 December 2011 |archive-date=12 April 2013 |আৰ্কাইভেৰ-url=https://web.archive.org/web/20130412175249/http://www.20mars.francophonie.org/ |url-অৱশ্থা=dead }}</ref> | |- | ২০ মাৰ্চ | [[International Day of Happiness]] | জাতিসংঘ<ref name="UNObDays"/><ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.un.org/ga/search/view_doc.asp?symbol=A/RES/66/281|title=International Day of Happiness|publisher=UN|date=30 October 2012}}</ref> |- | ২০ মাৰ্চ | [[World Sparrow Day]]<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|author=From Gopal Ethiraj – Chennai |url=http://www.asiantribune.com/news/2010/03/18/march-20-be-celebrated-world-house-sparrow-day |title=March 20 to be celebrated as World House Sparrow Day |publisher=Asian Tribune |date=5 December 2011}}</ref> | |- | ২০ মাৰ্চ | World Rights to Water Day<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=http://econeeds.org/projectDescp.php?projNames=WORLD%20RIGHTS%20TO%20WATER%20DAY%20%20&&projId=10|title=World Rights to Water Day|publisher=Eco Need Foundation|date=16 March 2018}}{{Dead link|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> | |- | ২১ মাৰ্চ | Anal Cancer Awareness Day<ref>{{cite news|url=https://connection.asco.org/blogs/no-cancer-left-behind%E2%80%94anal-cancer-awareness-day-march-21st|title=No Cancer Left Behind—Anal Cancer Awareness Day on March 21st|date=13 March 2014|work=ASCO Connection|date=22 June 2018|language=en}}</ref> | |- | ২১ মাৰ্চ | [[Cluster headache|Cluster Headache]] Awareness Day<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|date=15 November 2017|url=https://ouchuk.org/news/cluster-headache-awareness-day|title=Cluster Headache Awareness Day|publisher=OUCH(uk)|archive-date=২২ জুন ২০১৮|আৰ্কাইভেৰ-url=https://web.archive.org/web/20180622193210/https://ouchuk.org/news/cluster-headache-awareness-day|url-অৱশ্থা=অকাৰ্যকৰ|access-date=19 August 2025|archivedate=22 June 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180622193210/https://ouchuk.org/news/cluster-headache-awareness-day|deadurl=yes}}</ref> | Promoted by OUCH (Organisation for the Understanding of Cluster Headaches) alongside The European Headache Federation and European Headache Alliance. |- | ২১ মাৰ্চ | [[Human Rights Day (South Africa)]]<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.parliament.gov.za/project-event-details/2 |title=Human Rights Day |publisher=Parliament of South Africa}}</ref> | [[South Africa]] |- | ২১ মাৰ্চ | [[International Black And White Day]] | |- | ২১ মাৰ্চ | [[International Day for the Elimination of Racial Discrimination]] | জাতিসংঘ<ref name="UNObDays"/> |- | ২১ মাৰ্চ | [[বিশ্ব কবিতা দিবস]] | জাতিসংঘ, ইউনেস্কো<ref name="UNObDays"/><ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.un.org/en/events/poetryday/|title=World Poetry Day|publisher=UN|date=30 October 2012}}</ref> |- | ২১ মাৰ্চ | আন্তৰ্জাতিক [[নওৰোজ]] দিবস | জাতিসংঘ<ref name="UNObDays"/><ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.un.org/en/events/nowruzday/|title=International Day of Nowruz|publisher=UN|date=30 October 2012}}</ref> |- | ২১ মাৰ্চ | [[World Down Syndrome Day]] | জাতিসংঘ<ref name="UNObDays"/><ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.un.org/en/events/downsyndromeday/|title=World Down Syndrome Day|publisher=UN|date=30 October 2012}}</ref> |- | ২১ মাৰ্চ | [[World Puppetry Day]] | [[UNIMA]] |- | ২১ মাৰ্চ | [[International Day of Forests]] | জাতিসংঘ<ref name="UNObDays"/><ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=http://www.fao.org/forestry/36014-063ec88fa19cab1dfe473d7813290b32.pdf|title=International Day of Forests|publisher=UN General Assembly|date=১৬ জুন ২০২২|archive-date=২৮ মাৰ্চ ২০২০|আৰ্কাইভেৰ-url=https://web.archive.org/web/20200328113135/http://www.fao.org/forestry/36014-02022d20f3c3e226276b36d32b2bc811a.pdf|url-অৱশ্থা=অকাৰ্যকৰ|access-date=19 August 2025|archivedate=28 March 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200328113135/http://www.fao.org/forestry/36014-02022d20f3c3e226276b36d32b2bc811a.pdf|deadurl=yes}}</ref> |- | ২২ মাৰ্চ | [[বিশ্ব পানী দিবস]] | জাতিসংঘ<ref name="UNObDays"/><ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.un.org/en/events/waterday/|title=World Water Day|publisher=UN|date=30 October 2012}}</ref> |- | ২৩ মাৰ্চ | [[Pakistan Day]] | |- | ২৩ মাৰ্চ | International atheist day<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|date=22 March 2020|title=Atheist Day 2020|url=https://www.atheistalliance.org/announcements/monday-march-23-2020-is-atheist-day/|date=6 July 2021|ওয়েবসাইট=Atheist Alliance International|language=en-US}}</ref> | |- | ২৩ মাৰ্চ | [[World Meteorological Day]] | জাতিসংঘ, [[World Meteorological Organization|WMO]], WHO<ref name="UNObDays"/><ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=http://www.wmo.int/wmd/|title=World Meteorological Day|publisher=WHO|date=30 October 2012|url-অৱশ্থা=dead|আৰ্কাইভেৰ-ইউআৰএল=https://web.archive.org/web/20121109205511/http://www.wmo.int/wmd/|archive-date=9 November 2012}}</ref> |- | ২৩ মাৰ্চ | National Puppy Day (USA)<ref>{{cite news|ইউআৰএল=https://www.theatlantic.com/photo/2017/03/today-is-national-puppy-day/520587/|title=Today Is National Puppy Day|last=Taylor|first=Alan|ওয়েবসাইট=Theatlantic.com|date=22 June 2018|language=en-US}}</ref><ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি |ইউআৰএল= http://www.nationalpuppyday.com/ |title= National Puppy Day |ওয়েবসাইট=Nationalpuppyday.com |date= 27 March 2017}}</ref> | |- | ২৪ মাৰ্চ | [[World Tuberculosis Day]]<ref name=WHdays /> | জাতিসংঘ, WHO<ref name="UNObDays"/><ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|ইউআৰএল=http://www.stoptb.org/events/world_tb_day/|title=World Tuberculosis Day|publisher=WHO|date=30 October 2012}}</ref> |- | ২৫ মাৰ্চ | [[International Day of Remembrance of the Victims of Slavery and the Transatlantic Slave Trade]] | জাতিসংঘ<ref name="UNObDays"/><ref>[https://www.un.org/en/events/slaveryremembranceday/ "International Day of Remembrance of the Victims of Slavery and the Transatlantic Slave Trade, March 25"], United Nations.</ref> |- | ২৫ মাৰ্চ | [[International Day of the Unborn Child]] | [[Catholic Church]] |- | ২৫ মাৰ্চ | Bangladesh National Genocide Day<ref>{{cite news |ইউআৰএল=http://www.newagebd.net/article/11145/articlelist/323/Cartoon|title=Whole nation should observe National Genocide Day|work=New Age}}</ref> | BPCA<ref name="Genocide Day">[http://gbnews24.com/breaking-news/article/call-for-international-recognitio/ "Call for international recognition and observance of genocide day, March 25"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170316113441/http://gbnews24.com/breaking-news/article/call-for-international-recognitio/ |date=2017-03-16 }} {{ওয়েব আৰ্কাইভ|ইউআৰএল=https://web.archive.org/web/20170316113441/http://gbnews24.com/breaking-news/article/call-for-international-recognitio/ |date=16 March 2017 }}, GBNews.</ref> |- | ২৫ মাৰ্চ | [[EU Talent Day]] | |- | ২৫ মাৰ্চ | [[functional neurological disorder|FND]] Awareness Day UK |For functional neurological disorder and non-epileptic attack disorder<ref>{{cite news|ইউআৰএল=https://www.changestar.co.uk/charity-calendar/ |title= ChangeStar Charity Calendar - ChangeStar |work= ChangeStar |date= 13 May 2017 |language=en-US}}</ref><ref>{{cite news |ইউআৰএল= http://www.fndaction.org.uk/functional-neurological-disorder-awareness-day2/ |title= FND Action |date= 13 May 2017 |language= en-GB}}</ref> |- | ২৫ মাৰ্চ | [[Tolkien Reading Day]] | |- | ২৬ মাৰ্চ | [[বাংলাদেশেৰ স্বাধীনতা দিবস]] | |- | ২৬ মাৰ্চ | [[Purple Day]] for epilepsy | |- | ২৭ মাৰ্চ | [[বিশ্ব থিয়েটাৰ দিবস]] | |- |২৭ মাৰ্চ |Muslim Women's Day | |- | ৩০ মাৰ্চ | World Bipolar Day<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|ইউআৰএল=http://www.isbd.org/world-bipolar-day|title=World Bipolar Day|ওয়েবসাইট=ISBD|language=en-US|date=22 June 2018}}</ref> | International Society for Bipolar Disorders |- | ৩০ মাৰ্চ | World Bass Day<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|ইউআৰএল=https://bass.institute/?page_id=603|title=Bass Day|ওয়েবসাইট=IBS|date=20 March 2021}}</ref> | Institute for Bass Sciences |- | ৩১ মাৰ্চ | International Drug Checking Day<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|ইউআৰএল=https://www.vice.com/en_us/article/wn9bpw/international-drug-checking-day-march-31-2017-harm-reduction/|title=First-Ever International Drug Checking Day to be Held This Friday|ওয়েবসাইট=VICE|date=31 March 2017|language=en|date=24 November 2018}}</ref><ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|ইউআৰএল=https://mixmag.net/read/march-31-is-the-first-ever-international-drug-checking-day-news/|title=MARCH 31 IS THE FIRST EVER INTERNATIONAL DRUG CHECKING DAY|ওয়েবসাইট=MIXMAG|date=31 March 2017|language=en|date=24 November 2018}}</ref><ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|ইউআৰএল=https://www.westword.com/music/echo-and-the-bunnymen-return-to-denver-with-a-new-album-11026445/|title=Happy International Day of Drug Checking! Are Your Drugs Laced?|ওয়েবসাইট=Westword|date=31 March 2017|language=en|date=24 November 2018}}</ref><ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|ইউআৰএল=http://www.drugscience.org.uk/work/drug-safety-testing-disposals-and-dealing-in-an-english-field|title=Drug safety testing, disposals and dealing in an English field: Exploring the outcomes of the UK's first onsite drug checking service|ওয়েবসাইট=drugscience.org.uk|date=11 December 2018|language=en|date=15 January 2019|archive-date=১৫ জানুয়াৰি ২০১৯|আৰ্কাইভেৰ-ইউআৰএল=https://web.archive.org/web/20190115234242/http://www.drugscience.org.uk/work/drug-safety-testing-disposals-and-dealing-in-an-english-field|ইউআৰএল-অৱশ্থা=অকাৰ্যকৰ}}</ref> | |- | ৩১ মাৰ্চ | World Backup Day<ref name="CBC-WorldBackupDay">{{cite news |ইউআৰএল= http://www.cbc.ca/news/technology/world-backup-day-1.3510588 |title= World Backup Day highlights importance of protecting data |last=Misener |first=Dan |date= 29 March 2016 |publisher= [[CBC News]] |date= 30 March 2016}}</ref> | |- | ৩১ মাৰ্চ | [[International Transgender Day of Visibility]] | |- | মাৰ্চ (First Saturday of the [[NCAA Men's Division I Basketball Championship]]) | [[National Corndog Day]] (USA) | |- |মাৰ্চ (Last Saturday) |[[World Day for the End of Fishing|World Day for the End of Fishing (WoDEF)]] |PEA - Pour l'Égalité Animale, [[Animal Ethics (organization)|Animal Ethics]]<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি |date=2022 |title=The World Day and the “Another Perspective on Fish” campaign |ইউআৰএল=https://www.end-of-fishing.org/en/wodef-and-campaign/ |আৰ্কাইভেৰ-ইউআৰএল=https://web.archive.org/web/20210624000513/https://www.end-of-fishing.org/en/wodef-and-campaign/ |archive-date=Jun 24, 2021 |date=Jun 12, 2022 |ওয়েবসাইট=WoDEF - World Day for the End of Fishing}}</ref><ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি |date=2022 |title=World Day for the End of Fishing 2022 |ইউআৰএল=https://www.animal-ethics.org/world-day-for-the-end-of-fishing-2022/ |আৰ্কাইভেৰ-ইউআৰএল=https://web.archive.org/web/20220402202659/https://www.animal-ethics.org/world-day-for-the-end-of-fishing-2022// |archive-date=Apr 2, 2022 |date=Jun 12, 2022 |ওয়েবসাইট=Animal Ethics}}</ref> |- | মাৰ্চ (Second Thursday) | [[World Kidney Day]] | |- | Monday before [[Shrove Tuesday]] | [[Nickanan Night]], [[Collop Monday]]. [[Hall' Monday]]<ref name=collop /> | |} === এপ্ৰিল === {| class="sortable wikitable" |- ! Day ! Name ! Established/recognized by |- | ১ এপ্ৰিল | [[এপ্ৰিল ফুল]] দিবস | |- | ১ এপ্ৰিল | [[Edible Book Festival]] | |- | ২ এপ্ৰিল | [[বিশ্ব অটিজম সচেতনতা দিবস]] | ইউনেস্কো<ref name="UNObDays"/><ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.un.org/en/events/autismday/|title=World Autism Awareness Day|publisher=UN|date=30 October 2012}}</ref> |- | ২ এপ্ৰিল | [[International Children's Book Day]] | |- | ২ এপ্ৰিল | [[International Fact Checking Day]] | |- |৪ এপ্ৰিল |International Day for Mine Awareness and Assistance in Mine Action |ইউনেস্কো |- | ৫ এপ্ৰিল | [[National Maritime Day]] | |- | ৬ এপ্ৰিল | [[উন্নয়ন ও শান্তিৰ জন্য আন্তৰ্জাতিক ক্ৰীড়া দিবস]] | ইউনেস্কো<ref name="UNObDays"/> |- | ৭ এপ্ৰিল | [[International Day of Reflection on the 1994 Rwanda Genocide|Day of Remembrance of the Victims of the Rwanda Genocide]] | ইউনেস্কো<ref name="UNObDays"/><ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.un.org/preventgenocide/rwanda/commemoration.shtml|title=Day of Remembrance of the Victims of the Rwanda Genocide|publisher=UN|date=30 October 2012}}</ref> |- | ৭ এপ্ৰিল | [[বিশ্ব স্বাস্থ্য দিবস]] <ref name=WHdays>[https://www.who.int/mediacentre/events/official_days/en/ Official WHO health days], WHO.</ref> | ইউনেস্কো, WHO<ref name="UNObDays"/><ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.who.int/world-health-day/en/|title=World Health Day|publisher=WHO|date=30 October 2012}}</ref> |- | ৮ এপ্ৰিল | [[International Romani Day]] | |- | ১০ এপ্ৰিল | বিশ্ব [[হোমিওপ্যাথি]] দিবস | |- | ১০ এপ্ৰিল | [[Siblings Day]] (some countries) | |- | ১১ এপ্ৰিল | [[International Louie Louie Day]] | |- | ১২ এপ্ৰিল | [[Equal Pay Day]] | |- | ১২ এপ্ৰিল | [[Cosmonautics Day]] | |- | ১৩ এপ্ৰিল | FND Awareness Day<ref>{{cite news |url= https://fndhope.org/9208-2/ |title= FND Awareness Days - FND Hope |work= FND Hope |date= 4 April 2017 |language=en-US}}</ref> | [[Functional neurological symptom disorder|functional neurological disorder]] and [[conversion disorder]].<br />[[Fndhope|FND Hope]]; since adopted by other groups and medical professionals worldwide.<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=http://www.health.gov.au/internet/main/publishing.nsf/Content/health-pubs-calendar-index.htm|title=International FND Awareness Day|ওয়েবসাইট=Health.gov.au}}</ref><ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.changestar.co.uk/charity-calendar/|title=FND Awareness Day|ওয়েবসাইট=Changestar.co.uk}}</ref><ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=http://www.hc-sc.gc.ca/ahc-asc/calend/index-eng.php|title=FND Awareness Day|date=19 December 2017|ওয়েবসাইট=Hc-sc.gc.ca}}</ref> |- | ১৪ এপ্ৰিল | [[Black Day (South Korea)]] | |- | ১৪ এপ্ৰিল | [[পহেলা বৈশাখ]] (বাংলা নতুন বছৰ) | |- | ১৪ এপ্ৰিল | [[Cake and Cunnilingus Day]] | |- | ১৫ এপ্ৰিল | [[Day of Dialogue]] |- | ১৬ এপ্ৰিল | National Healthcare Decisions Day (US)<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি | url=http://www.nhdd.org/about/ |title=National Healthcare Decisions Day |date=5 March 2012}}</ref> | |- | ১৬ এপ্ৰিল | [[Foursquare Day]] | |- | ১৬ এপ্ৰিল | [[World Voice Day]] | |- | ১৭, ১৮ and ১৯ এপ্ৰিল have been used | [[Record Store Day]] | |- | ১৭ এপ্ৰিল | [[World Federation of Hemophilia|World Haemophilia Day]] | |- | ১৮ এপ্ৰিল | [[International Day For Monuments and Sites]] | |- | ১৮ এপ্ৰিল |[[Youth Homelessness Matters Day]] | National Youth Coalition for Housing, Australia |- | ১৯ এপ্ৰিল | [[History of lysergic acid diethylamide#"Bicycle Day"|Bicycle Day]] | |- | Third Thursday of এপ্ৰিল | [[National High Five Day]] (USA) | |- | ২০ এপ্ৰিল | [[420 (cannabis culture)|৪২০]]: international day for cannabis-related protests and events | Global [[cannabis culture]]<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|title=Does 4/20 Still Matter?|url=https://www.rollingstone.com/culture/features/does-420-still-matter-w477104|publisher=Rolling Stone|date=22 April 2017|date=20 April 2017|archive-date=২২ এপ্ৰিল ২০১৮|আৰ্কাইভেৰ-url=https://web.archive.org/web/20180422164518/https://www.rollingstone.com/culture/features/does-420-still-matter-w477104|url-অৱশ্থা=অকাৰ্যকৰ}}</ref><ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|last১=Gayle|first১=Damien|title=Thousands of cannabis users roll up in Hyde Park for annual 4/20 event|url=https://www.theguardian.com/society/2015/apr/19/thousands-cannabis-users-hyde-park-annual-420-event-end-prohibition|work=The Guardian|date=22 April 2017|date=19 April 2015}}</ref><ref>{{cite news|title=Welt-Marihuana-Tag: Globales Protestkiffen|সংবাদপত্ৰ=Der Spiegel|date=21 April 2017|url=http://www.spiegel.de/fotostrecke/marihuana-tag-kiffen-in-aller-welt-fotostrecke-146805.html|publisher=SPIEGEL ONLINE|date=22 April 2017}}</ref> |- | ২১ এপ্ৰিল | [[Day of Silence]] | |- | ২১ এপ্ৰিল | [[National Tea Day]] | |- | ২২ এপ্ৰিল | [[ধৰিত্ৰী দিবস]] | |- | ২২ এপ্ৰিল | [[International Mother Earth Day]] | ইউনেস্কো<ref name="UNObDays" /><ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.un.org/en/events/motherearthday/|title=International Mother Earth Day|publisher=UN|date=30 October 2012}}</ref> |- | ২২ এপ্ৰিল (UK) | [[Administrative Professionals' Day]] | |- | ২৩ এপ্ৰিল | বিশ্ব বই ও কপিৰাইট দিবস বা [[বিশ্ব বই দিবস]] | ইউনেস্কো, ইউনেস্কো<ref name="UNObDays"/><ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.un.org/en/events/bookday/|title=World Book and Copyright Day|publisher=UN|date=30 October 2012}}</ref> |- | ২৩ এপ্ৰিল | [[UN English Language Day|English Language Day]]<ref name="UNObDays"/> | |- |২৩ এপ্ৰিল |[[National Sovereignty and Children's Day|National Sovereignty and Children's Day (Turkey)]] বা [[শিশু দিবস]] | |- | ২৪ এপ্ৰিল | আৰ্মেনীয় গণহত্যা স্মৰণ দিবস | |- | ২৪ এপ্ৰিল | [[Fashion Revolution Day]] | |- | ২৪ এপ্ৰিল | [[International Sculpture Day]] | |- | ২৪ এপ্ৰিল | [[World Day for Laboratory Animals]] | |- | ২৫ এপ্ৰিল | [[DNA day]] | |- | ২৫ এপ্ৰিল | [[বিশ্ব ম্যালেৰিয়া দিবস]] <ref name=WHdays /> | ইউনেস্কো, WHO<ref name="UNObDays"/><ref name="World Malaria Day">{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.who.int/mediacentre/events/annual/malaria/en/index.html|title=World Malaria Day|publisher=WHO|date=30 October 2012}}</ref> |- |২৫ এপ্ৰিল |[[International Delegate's Day]]<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.un.org/en/observances/delegates-day|title=International Delegate's Day|last=Nations|first=United|ওয়েবসাইট=United Nations|language=en|date=20 April 2020}}</ref> |ইউনেস্কো<ref name="UNObDays" /> |- | ২৫ এপ্ৰিল | [[Parental Alienation Awareness Day]] | |- | ২৫ এপ্ৰিল | [[ANZAC Day]] | |- | ২৫ এপ্ৰিল | [[Liberation Day]] (Italy) | |- | এপ্ৰিল (North America: Wednesday of last full week) | [[Administrative Professionals' Day]] | |- | ২৬ এপ্ৰিল | [[বিশ্ব মেধাসম্পদ দিবস]] | |- | ২৭ এপ্ৰিল | [[King's Day]] (The Netherlands) | |- | ২৭ এপ্ৰিল | [[Freedom Day (South Africa)]] | |- | ২৮ এপ্ৰিল | [[Workers' Memorial Day|World Day for Safety and Health at Work]] | ইউনেস্কো, ILO<ref name="UNObDays"/><ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.un.org/en/events/safeworkday/|title=World Day for Safety and Health at Work|publisher=UN|date=30 October 2012}}</ref> |- | ২৯ এপ্ৰিল | [[Day of Remembrance for all Victims of Chemical Warfare]] | ইউনেস্কো<ref name="UNObDays"/><ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.un.org/en/events/chemwarfareday/|title=Day of Remembrance for all Victims of Chemical Warfare|publisher=UN|date=30 October 2012}}</ref> |- | ২৯ এপ্ৰিল | [[আন্তৰ্জাতিক নৃত্য দিবস]] | ইউনেস্কো<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=http://www.international-dance-day.org/en/danceday.html|title=International Dance Day|publisher=UNESCO|date=13 March 2013|ইউআৰএল-অৱশ্থা=dead|আৰ্কাইভেৰ-ইউআৰএল=https://web.archive.org/web/20130502131921/http://www.international-dance-day.org/en/danceday.html|archive-date=2 May 2013|access-date=19 August 2025|archivedate=2 May 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130502131921/http://www.international-dance-day.org/en/danceday.html|deadurl=yes}}</ref> |- | ৩০ এপ্ৰিল | [[International Jazz Day]] | ইউনেস্কো<ref name="UNObDays"/><ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|ইউআৰএল=https://www.un.org/en/events/jazzday/|title=International Jazz Day|publisher=UN|date=30 October 2012}}</ref> |} === মে === {| class="sortable wikitable" |- ! Day ! Name ! Established/recognized by |- | ১ মে | [[May Day|মে দিবস]] | |- | ১ মে | [[আন্তৰ্জাতিক শ্ৰমিক দিবস]] | |- | মে মাসেৰ প্ৰথম বৃহস্পতিবাৰ | বিশ্ব পাসওয়াৰ্ড দিবস<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি |date=2020-05-06 |title=World Password Day - May 6 |url=https://www.microsoft.com/security/blog/2022/05/05/this-world-password-day-consider-ditching-passwords-altogether/ |date=2022-05-13 |ওয়েবসাইট=Microsoft Security Blog |language=en-US}}</ref> | |- | মে মাসেৰ প্ৰথম শুক্ৰবাৰ | [[কোন প্যাণ্ট নয় দিবস]] | |- | মে মাসেৰ প্ৰথম শনিবাৰ | বিশ্ব নগ্ন উদ্যানচৰ্চা দিবস<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|title=World Naked Gardening Day (WNGD) - First Saturday of May!|url=https://wngd.org/|date=2025-05-26|ওয়েবসাইট=wngd.org}}</ref> | |- | মে মাসেৰ প্ৰথম ৰবিবাৰ | [[বিশ্ব হাসি দিবস]] | |- | ৩ মে | [[বিশ্ব সংবাদপত্ৰ স্বাধীনতা দিবস]] | ইউনেস্কো<ref name="UNObDays"/><ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.un.org/en/events/pressfreedomday/|title=World Press Freedom Day|publisher=UN|date=30 October 2012}}</ref> |- | ৪ মে | [[আন্তৰ্জাতিক অগ্নিনিৰ্বাপক দিবস]] | |- | ৪ মে | Greenery Day | |- | ৪ মে | [[Remembrance of the Dead]] | |- | ৫ মে | [[International Day of the Midwife]] | |- | ৫ মে | [[Cinco de Mayo|Cinco de মেo]] | |- | ৬ মে | আন্তৰ্জাতিক নো ডায়েট দিবস | |- | ৭ মে | [[জাতীয় স্বমেহন দিবস]] | |- | ৭ মে | [[World Wide Day of Genital Autonomy]] | |- | ৮ মে | [[World Red Cross and Red Crescent Day]] | |- | ৮ মে | World Ovarian Cancer Day | World Ovarian Cancer Coalition |- | ৮ মে | [[শিক্ষক দিবসেৰ তালিকা|শিক্ষক দিবস]] | |- | ৮ মে | [[Victory in Europe Day]] | |- | ৮–৯ মে | [[Time of Remembrance and Reconciliation for Those Who Lost Their Lives during the Second World War]] | ইউনেস্কো<ref name="UNObDays"/><ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.un.org/en/events/remembranceday/|title=Time of Remembrance and Reconciliation for Those Who Lost Their Lives during the Second World War|publisher=UN|date=30 October 2012}}</ref> |- | ৯ মে | [[Europe Day]] | |- | ১০ মে | [[Bird Day|International Migratory Bird Day]] | North America |- | ১০ মে | Asian American Pacific Islander Mental Health Awareness Day<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=http://www.huffingtonpost.com/jessica-gimeno/asian-american-mental-ill_b_9864842.html|title=Asian American Mental Health: Confusing Doing Well With Feeling Well|first=Jessica|last=Gimeno|date=9 May 2016|publisher=[[Huff Post]]|date=27 March 2017}}</ref> | |- | Friday before Mother's Day | [[Military Spouse Day]] | |- | [[১১ মে]] [[জাতীয় প্ৰযুক্তি দিবস]] | [[National Technology Day]] | India |- | ১২ মে | [[আন্তৰ্জাতিক নাৰ্স দিবস]] | |- | ১২ মে | [[International May 12th Awareness Day|International মে ১২th Awareness Day]]<ref name=CDC>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.cdc.gov/features/cfsawarenessday/index.html|date=19 May 2020|title=ME/CFS Awareness Day|ওয়েবসাইট=CDC|date=3 June 2020}}</ref> | [[Centers for Disease Control]] and others |- | ২nd Sunday in মে {{efn|varies by country; 2nd Sunday of May is the most commonly observed date}} | [[মাতৃ দিবস|মা দিবস]] | |- | [[১৩ মে]] [[বিশ্ব ককটেল দিবস]] | [[World Cocktail Day]] | |- | [[১৫ মে]]: [[আন্তৰ্জাতিক পৰিবাৰ দিবস]] | [[International Day of Families]] | ইউনেস্কো<ref name="UNObDays"/><ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.un.org/en/events/familyday/|title=International Day of Families|publisher=UN|date=30 October 2012}}</ref> |- | [[১৬ মে]]: [[আন্তৰ্জাতিক আলো দিবস]], *[[শান্তিতে একসাথে বসবাসেৰ আন্তৰ্জাতিক দিবস]] | [[International Day of Light]] | ইউনেস্কো |- |১৬ মে |[[Hereditary angioedema|International HAE awareness day, hae day :-)]] |HAE International<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি |last=PlusR |title=HAE International |url=https://haei.org/ |date=2022-05-23 |ওয়েবসাইট=HAE International (HAEi) |language=en-US}}</ref> |- | ১৭ মে | [[Shades Day]] | Family Holiday Association |- | ১৭ মে | [[Norwegian Constitution Day]] | |- | ১৭ মে | [[International Day Against Homophobia, Transphobia and Biphobia]] | ইউনেস্কো<ref name="UNObDays"/> |- | [[১৭ মে]] | [[বিশ্ব তথ্য সমাজ দিবস|বিশ্ব টেলিযোগাযোগ ও তথ্যসংঘ দিবস]] | [[আন্তৰ্জাতিক টেলিযোগাযোগ ইউনিয়ন]]<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=http://www.itu.int/wtisd/|title=World Telecommunication and Information Society Day|publisher=ITU|date=30 October 2012}}</ref> |- | [[১৮ মে]] | [[বিশ্ব এইডস টিকা দিবস]] | |- | ১৮ মে | [[International AIDS Candlelight Memorial]] | |- | ১৮ মে | [[আন্তৰ্জাতিক জাদুঘৰ দিবস]] |[[আন্তৰ্জাতিক জাদুঘৰ পৰিষদ]] |- | ১৯ মে | [[বিশ্ব প্ৰদাহজনক আন্ত্ৰিক ৰোগ দিবস]]<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://worldibdday.org/|title=19 May, World IBD Day - Crohn's disease and ulcerative colitis|ওয়েবসাইট=World IBD Day, 19 May}}</ref> | ইউৰোপীয় ফেডাৰেশন অফ ক্ৰোনস অ্যাণ্ড আলসাৰেটিভ কোলাইটিস অ্যাসোসিয়েশন (ইএফসিসিএ) |- | ২০ মে | [[বিশ্ব মাত্ৰাবিজ্ঞান দিবস]] | BIPM, OIML<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=http://www.worldmetrologyday.org/|title=World Metrology Day - 20 May 2017|ওয়েবসাইট=www.worldmetrologyday.org|date=20 December 2017}}</ref> |- | ২০ মে | [[বিশ্ব মৌমাছি দিবস]] | ইউনেস্কো, FAO<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি |url= http://www.fao.org/family-farming/detail/en/c/415671/ |title= World Bee Day - 20 May 2018 |date= 7 May 2018}}</ref> |- | ২০ মে | Blue Cone Monochromacy International Awareness Day<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=http://www.blueconemonochromacy.org/|title=Blue Cone Monochromacy|ওয়েবসাইট=Blueconemonochromacy.org|date=27 March 2017}}</ref> | |- | ২১ মে | [[World Day for Cultural Diversity for Dialogue and Development]] | ইউনেস্কো<ref name="UNObDays"/><ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.un.org/en/events/culturaldiversityday/|title=World Day for Cultural Diversity for Dialogue and Development|publisher=UN|date=30 October 2012}}</ref> |- | ২১ মে | [[আন্তৰ্জাতিক চা দিবস]] | ইউনেস্কো<ref name="UNObDays"/><ref>{{cite news|url=https://www.un.org/en/observances/tea-day |title=International Tea Day|সংবাদপত্ৰ=United Nations |publisher=UN|date=8 December 2021|last১=Nations |first১=United }}</ref> |- | ২২ মে | [[International Day for Biological Diversity]] | ইউনেস্কো<ref name="UNObDays"/><ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.un.org/en/events/biodiversityday/|title=International Day for Biological Diversity|publisher=UN|date=30 October 2012}}</ref> |- | ২৩ মে | [[World Turtle Day]] | |- | ২৩ মে | [[Labour Day]] (Jamaica) | |- | ২৪ মে |বিশ্ব [[ভগ্নমনস্কতা]] দিবস ২০১৮ | |- | ২৪ মে | World Orienteering Day<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=http://worldorienteeringday.com/|title=WOD – World Orienteering Day|ওয়েবসাইট=worldorienteeringday.com}}</ref> | |- | ২৫ মে | [[Geek Pride Day]] | |- | ২৫ মে | [[Africa Day]] | |- | ২৫ মে | [[International Missing Children's Day]] | |- | ২৫ মে | [[World Multiple Sclerosis Day]]<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=http://www.worldmsday.org/news/date-and-theme-announced-for-2016/ |title=Date and theme announced for 2016 - World MS Day 2016 |ওয়েবসাইট=Worldmsday.org |date=23 October 2015 |date=4 April 2016}}</ref> | |- | ২৫ মে | [[তোয়ালে দিবস]] | |- | ২৬ মে | [[National Paper Airplane Day]] (USA) | |- | ২৮ মে | [[ৰজঃস্ৰাব স্বাস্থ্যবিধি দিবস]] | |- | ২৯ মে | [[আন্তৰ্জাতিক জাতিসংঘ শান্তিৰক্ষী দিবস]] | ইউনেস্কো<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.un.org/ga/search/view_doc.asp?symbol=A/RES/57/129|title=International Day of UN Peacekeepers|publisher=UN|date=30 October 2012}}</ref> |- | ৩১ মে | [[বিশ্ব তামাকমুক্ত দিবস]] <ref name=WHdays /> | ইউনেস্কো, WHO<ref name="UNObDays"/><ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.who.int/tobacco/wntd/|আৰ্কাইভেৰ-ইউআৰএল=https://web.archive.org/web/20050601112829/http://www.who.int/tobacco/wntd/|ইউআৰএল-অৱশ্থা=dead|archive-date=1 June 2005|title=World No-Tobacco Day|publisher=WHO|date=30 October 2012}}</ref> |- | মে মাসেৰ প্ৰথম মঙ্গলবাৰ | [[বিশ্ব হাঁপানি দিবস]] | |- | মে মাসেৰ প্ৰথম ৰবিবাৰ | [[বিশ্ব হাসি দিবস]] | |- | মে মাসেৰ দ্বিতীয় শনিবাৰ | [[World Fair Trade Day]] | |- | মে মাসেৰ তৃতীয় বৃহস্পতিবাৰ | [[বৈশ্বিক অভিগম্যতা সচেতনতা দিবস]] | |- | মে মাসেৰ শেষ সোমবাৰ | [[Memorial Day]] | |- | মে মাসেৰ [[পূৰ্ণিমা (তিথি)]] | [[বুদ্ধ পূৰ্ণিমা]] <ref name="UNObDays"/> | |- | [[Bird Day|Second weekend of মে]] | [[World Migratory Bird Day]] | ইউনেস্কো, UNEP<ref name="UNObDays"/><ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|ইউআৰএল=http://www.worldmigratorybirdday.org/|title=World Migratory Bird Day|publisher=UN|date=30 October 2012}}</ref> |- | মে (Saturday of third full week) | International Heritage Breeds Day<ref name=nhbd /><ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|title=About International Heritage Breeds Week & Day|ইউআৰএল=https://livestockconservancy.org/index.php/what/internal/international-heritage-breeds-week|ওয়েবসাইট=livestockconservancy.org|publisher=Livestock Conservancy|date=20 April 2016}}</ref> (USA) | |- | মে (First Saturday of the month) | [[Free Comic Book Day]]<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|title=About Free Comic Book Day|ইউআৰএল=https://www.freecomicbookday.com/|ওয়েবসাইট=freecomicbookday.com|publisher=Diamond Comic Distributors}}</ref> | |} === জুন === {| class="sortable wikitable" |- ! Day ! style="width:300pt; "|Name ! Established/recognized by |- | জুন (First Friday) | [[National Donut Day]] (USA) | |- | ১ জুন | [[Global Day of Parents]] | ইউনেস্কো<ref name="UNObDays"/><ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.un.org/ga/search/view_doc.asp?symbol=A/RES/66/292|title=Global Day of Parents|publisher=UN|date=30 October 2012}}</ref> |- | ১ জুন | বিশ্ব শিশু দিবস বা [[শিশু দিবস]] | |- | ১ জুন | [[বিশ্ব দুগ্ধ দিবস]] | |- | ২ জুন | [[আন্তৰ্জাতিক যৌনকৰ্মী দিবস]] | |- | ২ জুন | [[ফেস্তা দেল্লা ৰেপুবব্লিকা]] (ইতালি) | |- | ৩ জুন | [[বিশ্ব সাইকেল দিবস]] | ইউনেস্কো<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.un.org/press/en/2018/ga12008.doc.htm|title=World Bicycle Day|publisher=UN|date=16 April 2018}}</ref> |- | ৪ জুন | [[International Day of Innocent Children Victims of Aggression]] | ইউনেস্কো<ref name="UNObDays"/><ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.un.org/en/events/childvictimday/|title=International Day of Innocent Children Victims of Aggression|publisher=UN|date=30 October 2012}}</ref> |- | ৫ জুন | [[বিশ্ব পৰিৱেশ দিবস]] | ইউনেস্কো, UNEP<ref name="UNObDays"/><ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=http://www.unep.org/wed/|title=World Environment Day|publisher=UNEP|date=30 October 2012|archive-date=১১ জুন ২০০৮|আৰ্কাইভেৰ-url=https://web.archive.org/web/20080611062556/http://www.unep.org/wed/2008/english/Host_Countries/index.asp|url-অৱশ্থা=অকাৰ্যকৰ|access-date=19 August 2025|archivedate=11 June 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080611062556/http://www.unep.org/wed/2008/english/Host_Countries/index.asp|deadurl=yes}}</ref> |- | ৫ জুন | [[Constitution Day (Denmark)|Danish Constitution Day]] | |- | ৬ জুন | ডি-ডে বা [[নৰম্যাণ্ডি অবতৰণ]] | |- | ৬ জুন | World Pest Day | CEPA, NPMA<ref name="World Pest Day">{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=http://npmapestworld.org/education-events/industry-calendar-of-events/world-pest-day|title=World Pest Day|ওয়েবসাইট=NPMA Pestworld|date=22 August 2017|archive-date=২৬ জুন ২০১৭|আৰ্কাইভেৰ-url=https://web.archive.org/web/20170626204931/http://npmapestworld.org/education-events/industry-calendar-of-events/world-pest-day/|url-অৱশ্থা=অকাৰ্যকৰ|access-date=19 August 2025|archivedate=26 June 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170626204931/http://npmapestworld.org/education-events/industry-calendar-of-events/world-pest-day/|deadurl=yes}}</ref> |- | ৬ জুন | [[National Day of Sweden]] | |- | ৭ জুন | [[World Swift Day]] | Swifts Without Frontiers<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://worldswiftday.org/|title=World Swift Day – June 7, 2020, A Day To Celebrate All Swifts Of The World|ওয়েবসাইট=Swifts Without Frontiers|date=26 April 2020}}</ref> |- |৭ জুন |World Food Safety Day |WHO<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|title=World Food Safety Day 2021|url=https://www.who.int/news-room/campaigns/world-food-safety-day/2021|আৰ্কাইভেৰ-url=https://web.archive.org/web/20210228120001/https://www.who.int/news-room/campaigns/world-food-safety-day/2021|url-অৱশ্থা=dead|archive-date=28 February 2021|date=17 May 2021|ওয়েবসাইট=www.who.int|language=en}}</ref> |- | ৮ জুন | [[বিশ্ব মহাসাগৰ দিবস]] | ইউনেস্কো<ref name="UNObDays"/><ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.un.org/en/events/oceansday/|title=World Oceans Day|publisher=UN|date=30 October 2012}}</ref> |- | ৯ জুন | [[Coral Triangle Day]] | |- | ১০ জুন | [[Portugal Day]] | Portugal |- | ১০ জুন | [[World Art Nouveau Day]] | |- |১১ জুন |Brazilian Navy Day | |- | ১২ জুন | Anne Frank Day<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.annefranktag.de/|title=Anne Frank Tag|ওয়েবসাইট=www.annefranktag.de|date=25 October 2018}}</ref> | [[Anne Frank Zentrum|Anne Frank Centre]] |- | ১২ জুন | International Shia Day<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=http://internationalshiaday.com/|title=International Shia Day – International Shia Day|ওয়েবসাইট=internationalshiaday.com|date=১৬ জুন ২০২২|archive-date=১৭ জুন ২০২২|আৰ্কাইভেৰ-url=https://web.archive.org/web/20220617144636/http://internationalshiaday.com/|url-অৱশ্থা=অকাৰ্যকৰ}}</ref> | |- | ১২ জুন | [[শিশুশ্ৰমেৰ বিৰুদ্ধে বিশ্ব দিবস]] <ref name="UNObDays"/><ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.un.org/en/events/childlabourday/|title=World Day Against Child Labour|publisher=UN|date=30 October 2012}}</ref> | |- | ১২ জুন | [[Independence Day (Philippines)]] | |- | ১৩ জুন | [[International Albinism Awareness Day]] | [[United Nations|ইউনেস্কো]]<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=http://www.un.org/en/events/albinismday/|title=International Albinism Awareness Day|ওয়েবসাইট=United Nations|date=24 October 2018}}</ref><ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|ইউআৰএল=http://albinismday.com/|title=International Albinism Awareness Day|ওয়েবসাইট=Under the Same Sun|date=24 October 2018}}{{অকাৰ্যকৰ সংযোগ|date=জুলাই ২০২৫ |bot=InternetArchiveBot |ঠিক কৰাৰ প্ৰচেষ্টা=yes }}</ref> |- | ১৪ জুন | [[বিশ্ব ৰক্তদাতা দিবস]] <ref name=WHdays /> | ইউনেস্কো, WHO<ref name="UNObDays"/><ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|ইউআৰএল=https://www.who.int/worldblooddonorday/en/|title=World Blood Donor Day|publisher=WHO|date=30 October 2012}}</ref> |- | ১৫ জুন | [[Global Wind Day]] | |- | ১৬ জুন | [[Youth Day (South Africa)]] | |- |১৬ জুন |[[International Day of the African Child]] |[[African Union|AU]] ([[Organisation of African Unity|OAU]]) |- | ১৬ জুন | [[Bloomsday]] | |- | ১৭ জুন | [[World Day to Combat Desertification and Drought]] | ইউনেস্কো<ref name="UNObDays"/><ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|ইউআৰএল=https://www.un.org/en/events/desertificationday/|title=World Day to Combat Desertification and Drought|publisher=UN|date=30 October 2012}}</ref> |- | ১৭ জুন | [[Icelandic National Day]] | |- | ১৮ জুন | [[Autistic Pride Day]] | |- | ১৯ জুন or third Saturday of the month | [[Juneteenth|জুনteenth]] | |- | ১৯ জুন |[[কাস্তে-কোষ ব্যাধি|কাস্তে-কোষ দিবস]] |United Nations General Assembly (৬৩rd session) |- | ২০ জুন | [[World Refugee Day|বিশ্ব শৰণাৰ্থী দিবস]] | ইউনেস্কো<ref name="UNObDays"/><ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|ইউআৰএল=https://www.un.org/en/events/refugeeday/|title=World Refugee Day|publisher=UN|date=30 October 2012}}</ref> |- | ২০–২১ জুন (Solstice) | [[International Surfing Day]] | |- | ২১ জুন | International day of the Celebration of the Solstice<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|last=Nations|first=United|title=International Day of the Celebration of the Solstice|ইউআৰএল=https://www.un.org/en/observances/solstice-day|date=6 July 2021|ওয়েবসাইট=United Nations|language=en}}</ref> | |- | ২১ জুন | [[World Humanist Day]] [[বিশ্ব মানবিক দিবস]] | |- | ২১ জুন | [[Go Skateboarding Day]] | |- | ২১ জুন | [[বিশ্ব সংগীত দিবস]] | |- | ২১ জুন | [[আন্তৰ্জাতিক যোগ দিবস]] <ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি |ইউআৰএল=https://www.un.org/en/events/yogaday|title=International Day of Yoga|date= 1 June 2016 }}</ref> | |- | ২১ জুন | International Day of Purpose<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|ইউআৰএল=http://www.dayofpurpose.org/|title=dayofpurpose|ওয়েবসাইট=dayofpurpose|language=en|date=3 April 2018}}</ref> | |- | ২১ জুন | National Indigenous Day (Canada) | |- | ২১ জুন | [[বিশ্ব জল’লেখবিজ্ঞান দিবস]] | |- | ২২ জুন | World Kidney Cancer Q&A Day<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|ইউআৰএল=https://worldkidneycancerday.org/|title=Save the date! - World Kidney Cancer Q&A Day|ওয়েবসাইট=worldkidneycancerday.org}}</ref> | |- | ২৩ জুন | [[International Widows Day|International Widow's Day]] | ইউনেস্কো<ref name="UNObDays"/><ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|ইউআৰএল=https://www.un.org/en/events/widowsday/|title=International Widow's Day|publisher=UN|date=30 October 2012}}</ref> |- | ২৩ জুন | [[আন্তৰ্জাতিক জনসেবা দিবস]] | |- | ২৩ জুন | [[World Female Ranger Day]] | [[How Many Elephants]]<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|ইউআৰএল=https://www.worldfemalerangerday.org/event/world-female-ranger-day/home|শিৰোনাম=Shining a Light on Female Wildlife Rangers in Africa / World Female Ranger Day|ওয়েবসাইট=www.worldfemalerangerday.org|date=24 May 2021|archive-date=২৪ মে ২০২১|আৰ্কাইভেৰ-ইউআৰএল=https://web.archive.org/web/20210524143538/https://www.worldfemalerangerday.org/event/world-female-ranger-day/home|ইউআৰএল-অৱশ্থা=অকাৰ্যকৰ}}</ref> |- | ২৪ জুন | [[Take Your Dog to Work Day]] | |- | ২৪ জুন | [[Fête Nationale du Québec]] | |- | ২৫ জুন | [[World Vitiligo Day]] | VITSAF<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|ইউআৰএল=http://25june.org/|শিৰোনাম=25 june - 25June.org - World Vitiligo Day|ওয়েবসাইট=25june.org}}</ref><ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|ইউআৰএল=http://www.vitsaf.org/|শিৰোনাম=Welcome to the VITSAF!|ওয়েবসাইট=VITSAF|date=১৬ জুন ২০২২|archive-date=২৫ জুন ২০২২|আৰ্কাইভেৰ-ইউআৰএল=https://web.archive.org/web/20220625161020/http://vitsaf.org/|ইউআৰএল-অৱশ্থা=অকাৰ্যকৰ}}</ref> |- | ২৬ জুন | [[International Day against Drug Abuse and Illicit Trafficking]] |ইউনেস্কো<ref name="UNObDays"/><ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|ইউআৰএল=https://www.un.org/en/events/drugabuseday/|শিৰোনাম=International Day against Drug Abuse and Illicit Trafficking|publisher=UN|date=30 October 2012}}</ref> |- | ২৬ জুন | [[International Day in Support of Victims of Torture|United Nations International Day in Support of Victims of Torture]] | ইউনেস্কো<ref name="UNObDays"/><ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|ইউআৰএল=https://www.un.org/en/events/torturevictimsday/|শিৰোনাম=United Nations International Day in Support of Victims of Torture|publisher=UN|date=30 October 2012}}</ref> |- | ২৬ জুন | [[World Refrigeration Day]] | |- | ২৭ জুন | [[National PTSD Awareness Day]] | |- | ২৮ জুন | [[Tau Day]] | |- | ২৮ জুন (Also ২২ অক্টোবৰ) | [[Caps lock#International Caps Lock Day|CAPS LOCK DAY]] | |- | ২৯ জুন | [[Caps lock#International Caps Lock Day|CAPS LOCK DAY]] | |- | ৩০ জুন | International day of the tropics | ইউনেস্কো <ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|last=Nations|first=United|শিৰোনাম=International Day of the Tropics|ইউআৰএল=https://www.un.org/en/observances/tropics-day|date=6 July 2021|ওয়েবসাইট=United Nations|language=en}}</ref> |- | জুন (first, second, or third Saturday) | [[Queen's Official Birthday]] | |- | জুন (first Sunday) | [[National Cancer Survivors Day]] (US) | |- | জুন (second Saturday) | [[World Wide Knit in Public Day]] | |- | জুন (third Sunday) | [[পিতৃ দিবস]] (কিছু দেশে) | |- |জুন (last Saturday) |[[Bundle Day]] (Switzerland) | |} === জুলাই === {| class="sortable wikitable" |- ! Day ! Name ! Established/recognized by |- | জুলাই (First Saturday) | [[International Free Hugs Day]] | |- | জুলাই (First Saturday) | [[International Day of Cooperatives]] | ইউনেস্কো<ref name="UNObDays"/><ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.un.org/en/events/cooperativesday/|title=International Day of Cooperatives|publisher=UN|date=30 October 2012}}</ref> |- | জুলাই (First Weekend) | [[World Aquatics Day]] | [[FINA]]<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি |url=https://www.fina.org/event/fina-world-aquatics-day-2020 |title=FINA World Aquatics Day 2020 {{!}} fina.org - Official FINA website |ওয়েবসাইট=www.fina.org |url-অৱশ্থা=dead |আৰ্কাইভেৰ-url=https://web.archive.org/web/20200201195134/http://www.fina.org/event/fina-world-aquatics-day-2020 |archive-date=2020-02-01}}</ref> |- | ১ জুলাই | [[Independence Day (Somalia)|Somalia Independence Day]] | |- | ১ জুলাই | [[Canada Day]] | |- | ১ জুলাই | [[জাতীয় চিকিৎসক দিবস]] (ভাৰত) | |- | ১ জুলাই | [[Institute of Chartered Accountants of India|Chartered Accountants' Day]] (India) | |- | ২ জুলাই | [[World UFO Day]] | |- | ৪ জুলাই | [[Independence Day (United States)]] | |- | ৫ জুলাই | [[X-Day (Church of the SubGenius)]] | |- | ৫ জুলাই | [[Tynwald Day]] (Isle of Man) | |- | ৬ জুলাই | [[National Fried Chicken Day]] (USA) | |- |৬ জুলাই |[[আন্তৰ্জাতিক চুম্বন দিবস]] |<ref>{{Cite magazine|url=https://www.wired.com/2011/07/national-kissing-day/|title=International Kissing Day!|magazine=Wired|first=Sheril|last=Kirshenbaum|date=6 July 2011|via=www.wired.com}}</ref> |- | ৭ জুলাই | [[World Chocolate Day]] | |- | ১১ জুলাই | [[বিশ্ব জনসংখ্যা দিবস]] | ইউনেস্কো<ref name="UNObDays"/><ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.un.org/en/events/populationday/|title=World Population Day|publisher=UN|date=30 October 2012}}</ref> |- | ১২ জুলাই | [[Malala Day]] | ইউনেস্কো |- | ১২ জুলাই | Simplicity day<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|title=National Simplicity Day 2020: Why The Day Is Important In Modern Times|url=https://www.ndtv.com/world-news/national-simplicity-day-2020-why-the-day-is-important-in-modern-times-2261210|date=6 July 2021|ওয়েবসাইট=NDTV.com}}</ref> | |- | ১৪ জুলাই | বাষ্টাইল ডে বা [[ফ্ৰান্সেৰ জাতীয় উৎসৱ]] | |- | ১৪ জুলাই | [[International Non-Binary People's Day]] | | । - ২০০৯ সালেৰ ১৪ই জুলাই অঙ্কন পতিৰ জন্মদিন |- | ১৫ জুলাই | World Youth Skills Day | ইউনেস্কো<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.un.org/en/events/youthskillsday/|title=World Youth Skills Day, July 15|ওয়েবসাইট=Un.org|date=22 August 2017}}</ref> |- | ১৬ জুলাই | [[Guinea Pig]] Appreciation Day <ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://nationaltoday.com/guinea-pig-appreciation-day/|title=Guinea Pig Appreciation Day|date=16 July 2021}}</ref> | |- | ১৭ জুলাই | [[World Day for International Justice]] | |- | ১৭ জুলাই | [[World Emoji Day]]<ref>[https://www.thesouthafrican.com/lifestyle/world-emoji-day-2019/ World Emoji Day 2019: 10 fun facts about Emojis]</ref> | |- | ১৮ জুলাই | [[ম্যাণ্ডেলা দিবস]] | ইউনেস্কো<ref name="UNObDays"/><ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.un.org/en/events/mandeladay/|title=Nelson Mandela International Day|publisher=UN|date=30 October 2012}}</ref> |- | ২০ জুলাই | [[আন্তৰ্জাতিক দাবা দিবস]] | |- | ২১ জুলাই | [[Belgian National Day]] | |- | ২২ জুলাই | [[পাই দিবস]] | |- | ২৫ জুলাই | [[Christmas in July|Christmas in জুলাই]] | |- | ২৬ জুলাই | International Day for the Conservation of the Mangrove Ecosystem | ইউনেস্কো<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|title=International Day for the Conservation of the Mangrove Ecosystem 2016|url=http://www.unesco.org/new/en/unesco/events/prizes-and-celebrations/celebrations/international-days/int-day-for-the-conservation-of-the-mangrove-ecosystem/mangrove-ecosystem-2016/|ওয়েবসাইট=Unesco.org}}</ref> |- | ২৬ জুলাই | [[Kargil Vijay Diwas]] | |- | ২৬ জুলাই | [[Esperanto Day]] | |- | ২৮ জুলাই | [[বিশ্ব হেপাটাইটিস দিবস]] <ref name=WHdays /> | ইউনেস্কো, WHO<ref name="UNObDays"/><ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.who.int/csr/disease/hepatitis/world_hepatitis_day/en/|title=World Hepatitis Day|publisher=WHO|date=30 October 2012}}</ref> |- | ২৯ জুলাই | [[আন্তৰ্জাতিক ব্যাঘ্ৰ দিবস]] | |- | ৩০ জুলাই | [[বিশ্ব বন্ধুত্ব দিবস]] | ইউনেস্কো<ref name="UNObDays"/><ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.un.org/en/events/friendshipday/|title=International Day of Friendship|publisher=UN|date=30 October 2012}}</ref> |- | ৩০ জুলাই | World Day Against Trafficking in Persons | ইউনেস্কো<ref name="UNObDays"/><ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=http://www.un.org/en/events/humantrafficking/index.shtml|title=World Day against Trafficking in Persons|publisher=UN|date=24 July 2017}}</ref> |- | ৩০ জুলাই | [[National Whistleblower Appreciation Day]] | |- | জুলাই (Last Friday) | [[System Administrator Appreciation Day]] | |- | ৩১ জুলাই |World Ranger Day |IRF,<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি |url=https://www.internationalrangers.org/events/ |title=World Ranger Events |ওয়েবসাইট=International Ranger Federation |date=28 June 2021 |archive-date=২৭ জুন ২০২১ |আৰ্কাইভেৰ-url=https://web.archive.org/web/20210627230248/https://www.internationalrangers.org/events/ |url-অৱশ্থা=অকাৰ্যকৰ |access-date=19 August 2025 |archivedate=27 June 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210627230248/https://www.internationalrangers.org/events/ |deadurl=yes }}</ref> ইউনেস্কো |} * [[Comic Sans#Defense|Comic Sans Day]] - First Friday of জুলাই === আগষ্ট === {| class="sortable wikitable" |- ! Day ! Name ! Established/recognized by |- | ১st Sunday in আগষ্ট | [[International Friendship Day]] | |- | ১st Wednesday in আগষ্ট | [[Professional Engineers Day (U.S.)|Professional Engineers Day]] | |- | ১st Friday in আগষ্ট | [[International Beer Day]] | |- | ৩rd Saturday in আগষ্ট | [[National Honey Bee Day]] | |- |End of আগষ্ট |[[World Day for the End of Speciesism|World Day for the End of Speciesism (WoDES)]] |[[Animal Aid]],<ref name=":0">{{ওয়েব উদ্ধৃতি |last=Animal Aid |date=Aug 2020 |title=World Day for the End of Speciesism: Saturday 29 August |url=https://www.animalaid.org.uk/world-day-for-the-end-of-speciesism-saturday-29-august/ |আৰ্কাইভেৰ-url=https://web.archive.org/web/20210119154750/https://www.animalaid.org.uk/world-day-for-the-end-of-speciesism-saturday-29-august/ |archive-date=Jan 19, 2021 |date=Apr 29, 2022 |ওয়েবসাইট=}}</ref> [[Animal Ethics (organization)|Animal Ethics]],<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি |last=Animal Ethics |title=World Day for the End of Speciesism |date=14 August 2021 |url=https://www.animal-ethics.org/world-day-for-the-end-of-speciesism/ |আৰ্কাইভেৰ-url=https://web.archive.org/web/20211031104427/https://www.animal-ethics.org/world-day-for-the-end-of-speciesism/ |archive-date=Oct 31, 2021 |date=Apr 29, 2022}}</ref> Pour l'Égalité Animale (PEA),<ref name=":0" /><ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি |title=Previous editions |url=https://www.end-of-speciesism.org/en/previous-editions/ |আৰ্কাইভেৰ-url=https://web.archive.org/web/20211030024642/https://www.end-of-speciesism.org/en/previous-editions/ |archive-date=Oct 30, 2021 |date=Apr 29, 2022 |ওয়েবসাইট=World day for the end of speciesism|date=4 April 2018 }}</ref> [[People for the Ethical Treatment of Animals|PETA]]<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি |last=PETA |title=5 Things to Do This 'World Day for the End of Speciesism' |date=24 August 2020 |url=https://www.peta.org/action/world-day-for-the-end-of-speciesism/ |আৰ্কাইভেৰ-url=https://web.archive.org/web/20220127024339/https://www.peta.org/action/world-day-for-the-end-of-speciesism/ |archive-date=Jan 27, 2022 |date=Apr 29, 2022}}</ref> |- | ১ আগষ্ট | [[Emancipation Day]] (Jamaica) | |- | ১ আগষ্ট | [[Yorkshire Day]] | | |- | ৫ আগষ্ট | [[শেখ হাসিনা পলায়ন দিবস]] | |- | ৬ আগষ্ট | [[Independence of Jamaica|Independence Day]] (Jamaica) | |- | ৮ আগষ্ট | [[আন্তৰ্জাতিক বিড়াল দিবস]] | |- | ৯ আগষ্ট | [[National Day (Singapore)]] | |- | ৯ আগষ্ট | [[আন্তৰ্জাতিক আদিবাসী দিবস]] | ইউনেস্কো<ref name="UNObDays"/><ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.un.org/en/events/indigenousday/|title=International Day of the World's Indigenous People|publisher=UN|date=30 October 2012}}</ref> | |- | ১২ আগষ্ট | [[আন্তৰ্জাতিক যুব দিবস]] | ইউনেস্কো<ref name="UNObDays"/><ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.un.org/en/events/youthday/|title=International Youth Day|publisher=UN|date=30 October 2012}}</ref> | |- | ১৩ আগষ্ট | [[International Lefthanders Day]] | |- | ১৪ আগষ্ট | World Lizard Day<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=http://www.reptilesmagazine.com/Lizards/Information-News/Celebrate-World-Lizard-Day/|title=Celebrate World Lizard Day!|ওয়েবসাইট=[[Reptiles (magazine)|Reptiles]]|date=14 August 2014}}</ref> | |- | ১৪ আগষ্ট | [[Youm-e-Azadi]] (Pakistan Independence Day) | |- | ১৫ আগষ্ট | [[National day of mourning]] (Bangladesh) | |- | ১৫ আগষ্ট | [[স্বাধীনতা দিবস (ভাৰত)]] | |- | ১৫ আগষ্ট | [[Victory over Japan Day]] (UK) | |- | ১৬ আগষ্ট | [[Bennington Battle Day]] | |- | ১৭ আগষ্ট | [[Indonesian Independence Day]] | |- | ১৯ আগষ্ট | [[World Humanitarian Day]] | ইউনেস্কো<ref name="UNObDays"/><ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.un.org/en/events/humanitarianday/|title=World Humanitarian Day|publisher=UN|date=30 October 2012}}</ref> |- | ২০ আগষ্ট | [[বিশ্ব মশা দিবস]] | |- | ২০ আগষ্ট | [[Indian Akshay Urja Day]] | |- | ২১ আগষ্ট | [[World Senior Citizens Day]] | |- | ২২ আগষ্ট | [[International Day Commemorating the Victims of Acts of Violence Based on Religion or Belief]] | ইউনেস্কো |- | ২৩ আগষ্ট | [[International Day for the Remembrance of the Slave Trade and its Abolition]] | ইউনেস্কো, ইউনেস্কো<ref name="UNObDays"/><ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=http://www.unesco.org/new/en/culture/themes/dialogue/the-slave-route/right-box/related-information/23-august-international-day-for-the-remembrance-of-the-slave-trade-and-of-its-abolition/|title=International Day for the Remembrance of the Slave Trade and its Abolition|publisher=UNESCO|date=30 October 2012}}</ref> |- | ২৩ আগষ্ট | [[European Day of Remembrance for Victims of Stalinism and Nazism]] | |- | ২৫ আগষ্ট | [[Christmas in August (Yellowstone)|Christmas in আগষ্ট]] | |- |২৫ আগষ্ট |Brazilian Army Day | |- | ২৬ আগষ্ট | [[Women's Equality Day]] | |- | ২৯ আগষ্ট | [[International Day against Nuclear Tests]] | ইউনেস্কো<ref name="UNObDays"/><ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.un.org/en/events/againstnucleartestsday/|title=International Day against Nuclear Tests|publisher=UN|date=30 October 2012}}</ref> |- | ২৯ আগষ্ট | [[জাতীয় ক্ৰীড়া দিবস]] | |- | ৩০ আগষ্ট | [[International Day of the Disappeared]] | |- |৩০ আগষ্ট |El 'Ouardighi Day | |- | ৩১ আগষ্ট | [[Independence Day (Malaysia)|Hari Merdeka]] (Malaysia Independence Day) | |} === সেপ্টেম্বৰ === {| class="sortable wikitable" |- ! Day ! Name ! Established/recognized by |- | সেপ্টেম্বৰ মাসেৰ তৃতীয় শনিবাৰ | [[সফটওয়্যাৰ স্বাধীনতা দিবস]] | |- | ১ সেপ্টেম্বৰ | National Insurance Day (Sri Lanka)<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=http://www.ft.lk/financial-services/Insurance-industry-celebrates-2nd-National-Insurance-Day/42-662355#:~:text=On%201%20September%20the%20insurance,to%20celebrate%20National%20Insurance%20Day|title=Insurance industry celebrates 2nd National Insurance Day|publisher=[[Daily FT]]|date=10 July 2020}}</ref> | Government of Sri Lanka |- | ১ সেপ্টেম্বৰ | [[Random Acts of Kindness Day]] (New Zealand) | |- | ২ সেপ্টেম্বৰ | [[Victory over Japan Day]] (US) | |- | ৩ সেপ্টেম্বৰ | [[গগনচুম্বী অট্টালিকা]] দিবস | |- | ৪ সেপ্টেম্বৰ | [[National Finnish Food Day]] (Finland) | |- | ৫ সেপ্টেম্বৰ | [[আন্তৰ্জাতিক দাতব্য দিবস]] | ইউনেস্কো <ref name="UNObDays"/> |- | ৫ সেপ্টেম্বৰ | [[শিক্ষক দিবসেৰ তালিকা|শিক্ষক দিবস]] (ভাৰত) | |- | ৬ সেপ্টেম্বৰ | [[Defense Day]] (Pakistan) | |- | ৭ সেপ্টেম্বৰ | [[Brazilian Independence Day]] | |- | ৭ সেপ্টেম্বৰ | [[International Day of Clean Air for Blue Skies]] | ইউনেস্কো<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি |title=Build a better future with blue skies for all, UN urges, marking first International Day of Clean Air |url=https://news.un.org/en/story/2020/09/1071782 |ওয়েবসাইট=UN News |date=7 September 2020 |language=en |access-date=19 August 2025 |archivedate=9 March 2025 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250309234927/https://news.un.org/en/story/2020/09/1071782 |deadurl=yes }}</ref><ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি |last১=Nations |first১=United |title=International Day of Clean Air for blue skies |url=https://www.un.org/en/observances/clean-air-day |ওয়েবসাইট=United Nations |date=26 December 2020 |language=en}}</ref> |- | ৮ সেপ্টেম্বৰ | [[World Physical Therapy Day]] | |- | ৮ সেপ্টেম্বৰ | [[আন্তৰ্জাতিক সাক্ষৰতা দিবস]] | ইউনেস্কো, ইউনেস্কো<ref name="UNObDays"/><ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://en.unesco.org/commemorations/literacyday|title=International Literacy Day|date=2 October 2018|publisher=UNESCO|date=29 January 2020}}</ref> |- |৯ সেপ্টেম্বৰ | International Fetal Alcohol Spectrum Disorder (FASD) Awareness Day<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.niaaa.nih.gov/news-events/international-fetal-alcohol-spectrum-disorders-awareness-day-september-9|publisher=[[National Institutes of Health]]|title=International Fetal Alcohol Spectrum Disorders Awareness Day is September 9|date=10 July 2020|archive-date=৯ জুলাই ২০২০|আৰ্কাইভেৰ-url=https://web.archive.org/web/20200709174037/https://www.niaaa.nih.gov/news-events/international-fetal-alcohol-spectrum-disorders-awareness-day-september-9|url-অৱশ্থা=অকাৰ্যকৰ|access-date=19 August 2025|archivedate=9 July 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200709174037/https://www.niaaa.nih.gov/news-events/international-fetal-alcohol-spectrum-disorders-awareness-day-september-9|deadurl=yes}}</ref> | [[National Institutes of Health|NIH]]/International |- |৯ সেপ্টেম্বৰ |[[International Day to Protect Education from Attack]] |ইউনেস্কো <ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|last=Nations|first=United|title=International Day to Protect Education from Attack|url=https://www.un.org/en/observances/protect-education-day|date=8 December 2020|ওয়েবসাইট=United Nations|language=en}}</ref> |- | ১০ সেপ্টেম্বৰ | [[বিশ্ব আত্মহত্যা প্ৰতিৰোধ দিবস]] | ইউনেস্কো, WHO<ref name="UNObDays"/><ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.who.int/news-room/events/detail/2019/09/10/default-calendar/world-suicide-prevention-day-(wspd)|title=World Suicide Prevention Day|publisher=WHO|date=29 January 2020|date = 3 September 2019}}</ref> |- | ১১ সেপ্টেম্বৰ | [[Patriot Day]] | |- | ১২ সেপ্টেম্বৰ | [[ATSEP Day]] | Air traffic safety electronics personnel |- | ১৩ সেপ্টেম্বৰ | [[RUOK? Day]] | Depression awareness and suicide prevention (Australia)<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|title=Home|url=https://www.ruok.org.au/|ওয়েবসাইট=RUOK? Day|date=14 September 2017}}</ref> |- | ১৩ সেপ্টেম্বৰ | [[International Chocolate Day]], Birthday of [[Milton S. Hershey]].<ref name=icd1 /><ref name=icd2 /><ref name=icd3 /> | |- | ১৪ সেপ্টেম্বৰ | [[হিন্দী দিবস]] | |- | ১৫ সেপ্টেম্বৰ | [[আন্তৰ্জাতিক গণতন্ত্ৰ দিবস]] | ইউনেস্কো<ref name="UNObDays"/><ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.un.org/en/events/democracyday/|title=International Day of Democracy|publisher=UN|date=30 October 2012}}</ref> |- | ১৫ সেপ্টেম্বৰ | [[প্ৰকৌশলী দিবস]] (ভাৰত) | |- | ১৬ সেপ্টেম্বৰ | [[আন্তৰ্জাতিক ওজোন স্তৰ সুৰক্ষা দিবস]] | জাতিসংঘ<ref name="UNObDays"/><ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.un.org/en/events/ozoneday/|title=International Day for the Preservation of the Ozone Layer|publisher=UN|date=30 October 2012}}</ref> |- | ১৬ সেপ্টেম্বৰ | Start of [[Mexican Independence Day]] | |- | ১৬ সেপ্টেম্বৰ | [[Malaysia Day]] | |- |১৭ সেপ্টেম্বৰ |World Patient Safety Day |WHO<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.who.int/campaigns/world-patient-safety-day/2019|title=World Patient Safety Day 2019|ওয়েবসাইট=www.who.int|language=en|date=28 August 2019}}</ref> |- | ১৮ সেপ্টেম্বৰ | [[World Water Monitoring Day]] | |- | ১৯ সেপ্টেম্বৰ | [[International Talk Like a Pirate Day]] | |- |২০ সেপ্টেম্বৰ |International Day of University Sport |FISU, ইউনেস্কো <ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|date=23 January 2018|title=International Day of University Sport|url=https://en.unesco.org/events/international-day-university-sport-0|date=12 January 2021|ওয়েবসাইট=UNESCO|language=en}}</ref> |- | ২১ সেপ্টেম্বৰ | [[আন্তৰ্জাতিক শান্তি দিবস]] | জাতিসংঘ<ref name="UNObDays"/><ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.un.org/en/events/peaceday/|title=International Day of Peace|publisher=UN|date=30 October 2012}}</ref> |- | ২১ সেপ্টেম্বৰ | World Alzheimer's Day<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.alzinfo.org/articles/world-alzheimers-day/|title=Fisher Center for Alzheimer's Research Foundation|date=27 August 2010|date=22 August 2021}}</ref> | |- | ২২ সেপ্টেম্বৰ | [[Baltic Unity Day]] | [[Seimas of Lithuania]] and [[Saeima of Latvia]]<ref>{{cite news|url=http://www.saeima.lv/en/about-saeima/work-of-the-saeima/speaker-inara-murniece/speaker-s-headlines/26173-speaker-of-the-saeima-celebrates-the-baltic-unity-day-in-palanga|title=Speaker of the Saeima celebrates the Baltic Unity Day in Palanga|date=23 September 2017|publisher=Saeima of Latvia|date=17 November 2018}}</ref> |- | ২২ সেপ্টেম্বৰ | World Rhino Day<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি | url=https://www.worldrhinoday.org/ |title= World Rhino Day |date= 26 April 2019 }}</ref> | |- | ২২ সেপ্টেম্বৰ | [[Hobbit Day]] | |- | ২২ সেপ্টেম্বৰ | [[World Car Free Day]] | |- | ২৩ সেপ্টেম্বৰ | [[আন্তৰ্জাতিক ইশাৰা ভাষা দিবস]] | জাতিসংঘ<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি | url = https://wfdeaf.org/news/un-23-sept-as-international-day-of-sign-languages |title = United Nations declared 23 September as International Day of Sign Languages - WFD |publisher=WFD |date = 24 December 2017|date = 19 December 2017 }}</ref><ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি | url = https://www.un.org/press/en/2017/gashc4221.doc.htm |title = Third Committee Approves 16 Drafts with Friction Exposed in Contentious Votes on Glorification of Nazism, Cultural Diversity, Right to Development! Meetings Coverage and Press Releases |publisher = UN |date = 24 December 2017}}</ref> |- | ২৩ সেপ্টেম্বৰ | [[Celebrate Bisexuality Day]]<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|ইউআৰএল = http://www.bivisibilityday.com |title = Bisexual Visibility Day }}</ref> | Also known as Bisexual Pride or Bisexual Visibility Day |- | ২৪ সেপ্টেম্বৰ | [[Heritage Day (South Africa)|Heritage Day]] (South Africa) | |- | ২৫ সেপ্টেম্বৰ | World Pharmacists Day<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|ইউআৰএল = https://www.fip.org/world-pharmacists-day |title = World Pharmacists Day |publisher= International Pharmaceutical Federation|date = 16 September 2019 }}</ref> | [[International Pharmaceutical Federation]] |- | ২৬ সেপ্টেম্বৰ | [[ইউৰোপীয় ভাষা দিবস]] | |- | ২৬ সেপ্টেম্বৰ | [[World Contraception Day]]<ref name=WorldContraceptionDay>{{ওয়েব উদ্ধৃতি |ইউআৰএল= http://www.your-life.com/en/home/world-contraception-day/ |title= World Contraception Day |ইউআৰএল-অৱশ্থা=dead |আৰ্কাইভেৰ-ইউআৰএল=https://web.archive.org/web/20140818081827/http://www.your-life.com/en/home/world-contraception-day/ |archive-date= 18 August 2014 }}</ref> | |- | ২৭ সেপ্টেম্বৰ | [[বিশ্ব পৰ্যটন দিবস]] | জাতিসংঘ, UNWTO<ref name="UNObDays"/><ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|ইউআৰএল=https://www.un.org/en/events/tourismday/index.shtml|title=World Tourism Day|publisher=UN|date=30 October 2012}}</ref> |- | ২৮ সেপ্টেম্বৰ | [[বিশ্ব জলাতঙ্ক দিবস]] | জাতিসংঘ, WHO<ref name="UNObDays"/><ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|ইউআৰএল=https://www.who.int/mediacentre/events/annual/world_rabies_day/en/index.html|title=World Rabies Day|publisher=WHO|date=30 October 2012}}</ref> |- | ২৮ সেপ্টেম্বৰ | [[তথ্য অধিকাৰ দিবস]] <ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|ইউআৰএল=http://www.righttoknowday.net/index_eng.php|title=International Right To Know Day - 28 September|ওয়েবসাইট=Righttoknowday.net|date=22 August 2017}}</ref> | |- | ২৮ সেপ্টেম্বৰ | [[International Safe Abortion Day]]<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|ইউআৰএল=http://www.ohchr.org/EN/NewsEvents/Pages/DisplayNews.aspx?NewsID=20600&LangID=E|title=OHCHR - "Unsafe abortion is still killing tens of thousands women around the world" – UN rights experts warn|ওয়েবসাইট=Ohchr.org|date=22 August 2017}}</ref> | |- | ২৮ সেপ্টেম্বৰ | [[Ask a Stupid Question Day]] | |- | ২৯ সেপ্টেম্বৰ | [[বিশ্ব হৃৎপিণ্ড দিবস]] | জাতিসংঘ, WHO<ref name="UNObDays"/><ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|ইউআৰএল=https://www.who.int/mediacentre/events/annual/world_heart_day/en/index.html|title=World Heart Day|publisher=WHO|date=30 October 2012}}</ref> |- | ৩০ সেপ্টেম্বৰ | [[International Translation Day]] |জাতিসংঘ<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|last=Nations|first=United|শিৰোনাম=International Translation Day|ইউআৰএল=https://www.un.org/en/observances/international-translation-day|date=6 July 2021|ওয়েবসাইট=United Nations|language=en}}</ref> |- | ৩০ সেপ্টেম্বৰ | [[Botswana Day]] | |} === অক্টোবৰ === {| class="sortable wikitable" |- ! Day ! Name ! Established/recognized by |- | ১ অক্টোবৰ | [[আন্তৰ্জাতিক প্ৰবীণ দিবস]] | জাতিসংঘ<ref name="UNObDays"/><ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.un.org/en/events/olderpersonsday/|title=International Day of Older Persons|publisher=UN|date=30 October 2012}}</ref> |- | ১ অক্টোবৰ | [[World Vegetarian Day]] | |- |১ অক্টোবৰ |[[আন্তৰ্জাতিক কফি দিবস]] | |- | ২ অক্টোবৰ | [[আন্তৰ্জাতিক অহিংসা দিবস]] | জাতিসংঘ<ref name="UNObDays"/><ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.un.org/en/events/nonviolenceday/index.shtml|title=International Day of Non-Violence|publisher=UN|date=30 October 2012}}</ref> |- | ২ অক্টোবৰ | [[World Cerebral Palsy Day]] | |- | First Friday in অক্টোবৰ |[[World Smile Day]]<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=http://www.worldsmileday.com/|title=Welcome to the World Smile Day Website|ওয়েবসাইট=Worldsmileday.com|date=22 August 2017|archive-date=১৬ এপ্ৰিল ২০২২|আৰ্কাইভেৰ-url=https://web.archive.org/web/20220416081436/http://www.worldsmileday.com/|url-অৱশ্থা=অকাৰ্যকৰ|access-date=19 August 2025|archivedate=16 April 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220416081436/http://www.worldsmileday.com/|deadurl=yes}}</ref> | |- | ২ অক্টোবৰ | [[গান্ধী জয়ন্তী]] | |- | ৩ অক্টোবৰ | [[German Unity Day]] | |- | ৩ অক্টোবৰ | [[Stevie Ray Vaughan]] Day (Austin, Texas, US) | |- | ৪ অক্টোবৰ | [[বিশ্ব প্ৰাণী দিবস]] | |- |৪ অক্টোবৰ |[[Cinnamon roll day]] |Sweden |- | ৪ অক্টোবৰ |[[eDay]] | Electronic Waste Awareness Day (New Zealand) |- | ৫ অক্টোবৰ |[[International Day of No Prostitution]]<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|publisher=Alliance of Progressive Labor|title=Survivors challenge legislators on International Day of No Prostitution|date=26 July 2013|url=http://www.apl.org.ph/ps/2004/20041005catw-ap.htm|url-অৱশ্থা=dead|আৰ্কাইভেৰ-url=https://archive.today/20130727023820/http://www.apl.org.ph/ps/2004/20041005catw-ap.htm|archive-date=27 July 2013|access-date=19 August 2025|archivedate=27 July 2013|archiveurl=https://archive.today/20130727023820/http://www.apl.org.ph/ps/2004/20041005catw-ap.htm|deadurl=yes}}</ref> | |- | ৫ অক্টোবৰ | [[বিশ্ব শিক্ষক দিবস]] | জাতিসংঘ, ইউনেস্কো<ref name="UNObDays"/><ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=http://www.unesco.org/new/en/education/themes/education-building-blocks/teacher-education/world-teachers-day/|title=World Teachers' Day|publisher=UNESCO|date=30 October 2012}}</ref> |- | ৬ অক্টোবৰ | [[German-American Day]] | |- | ৬ অক্টোবৰ | [[National Poetry Day]] (Britain) | |- | Second Saturday in অক্টোবৰ |[[Bird Day|International Migratory Bird Day]] | South America |- | ৮ অক্টোবৰ | National Hydrogen and Fuel Cell Day | |- | ৯ অক্টোবৰ | [[বিশ্ব ডাক দিবস]] | জাতিসংঘ<ref name="UNObDays"/><ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.un.org/en/events/postday/|title=World Post Day|publisher=UN|date=30 October 2012}}</ref> |- | ১০ অক্টোবৰ | [[বিশ্ব মানসিক স্বাস্থ্য দিবস]] | জাতিসংঘ, WHO<ref name="UNObDays"/><ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.who.int/mediacentre/events/annual/world_mental_health_day/en/index.html|title=World Mental Health Day|publisher=WHO|date=30 October 2012}}</ref> |- | ১০ অক্টোবৰ | [[World Day Against the Death Penalty]] | |- | ১০ অক্টোবৰ | [[Fiji Day]] (Fiji) | |- | ১১ অক্টোবৰ | [[আন্তৰ্জাতিক কন্যাশিশু দিবস]] | জাতিসংঘ<ref name="UNObDays"/><ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.un.org/en/events/girlchild/|title=International Day of the Girl Child|publisher=UN|date=30 October 2012}}</ref> |- | ১১ অক্টোবৰ | [[World Obesity Day]] | |- | ১১ অক্টোবৰ |[[National Coming Out Day]] | |- | ১২ অক্টোবৰ |[[বিশ্ব দৃষ্টি দিবস]] | |- |১২ অক্টোবৰ |[[Columbus Day]] |Celebrated in Spain, US, and Latin American countries |- | ১২ অক্টোবৰ | [[Fiesta Nacional de España|Spain National Day]] | |- | ১৩ অক্টোবৰ | World Thrombosis Day | International Society on Thrombosis and Haemostasis [http://www.worldthrombosisday.org/ World Thrombosis Day]<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|title = World Thrombosis Day {{!}} Home|url = http://www.worldthrombosisday.org|ওয়েবসাইট = Worldthrombosisday.org|date = 1 February 2016}}</ref> |- | ১৩ অক্টোবৰ | [[International Day for Natural Disaster Reduction|International Day for Disaster Reduction]] | জাতিসংঘ<ref name="UNObDays"/><ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.un.org/en/events/disasterreductionday/|title=International Day for Disaster Reduction|publisher=UN|date=30 October 2012}}</ref> |- | ১৪ অক্টোবৰ | [[বিশ্ব মান দিবস]] | |- | ১৫ অক্টোবৰ | [[বিশ্ব হাত ধোয়া দিবস]] | |- | ১৫ অক্টোবৰ | [[সাদাছড়ি নিৰাপত্তা দিবস]] | |- | ১৫ অক্টোবৰ | [[Pregnancy and Infant Loss Remembrance Day]] | |- | ১৬ অক্টোবৰ | [[National Boss Day]] ([[Boss's Day]]) | |- | ১৬ অক্টোবৰ | [[বিশ্ব অ্যানাস্থেসিয়া দিবস]] | WFSA<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.wfsahq.org/world-anaesthesia-day|publisher=UN|title=World Anaesthesia Day 2017|date=16 January 2018|archive-date=১৬ অক্টোবৰ ২০১৭|আৰ্কাইভেৰ-url=https://web.archive.org/web/20171016090153/https://www.wfsahq.org/world-anaesthesia-day|url-অৱশ্থা=অকাৰ্যকৰ}}</ref> |- | ১৭ অক্টোবৰ | [[World Food Day|alu's Birth Day]] | |- | ১৭ অক্টোবৰ | [[International Day for the Eradication of Poverty]] | জাতিসংঘ<ref name="UNObDays"/><ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.un.org/en/events/povertyday/|title=International Day for the Eradication of Poverty|publisher=UN|date=30 October 2012}}</ref> |- | ১৮ অক্টোবৰ | [[World Vasectomy Day]]<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=http://www.worldvasectomyday.org/|title=World Vasectomy Day|ওয়েবসাইট=Worldvasectomyday.org|date=22 August 2017}}</ref> | |- | ২০ অক্টোবৰ | [[World Osteoporosis Day]]<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি |url=http://www.worldosteoporosisday.org/about.html |title=World Osteoporosis Day |date=14 February 2012 |ইউআৰএল-অৱশ্থা=dead |আৰ্কাইভেৰ-ইউআৰএল=https://web.archive.org/web/20120201082200/http://www.worldosteoporosisday.org/about.html |archive-date=1 February 2012 |access-date=19 August 2025 |archivedate=1 February 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120201082200/http://www.worldosteoporosisday.org/about.html |deadurl=yes }}</ref> | |- | ২০ অক্টোবৰ | [[বিশ্ব পৰিসংখ্যান দিবস]] | |- | ২১ অক্টোবৰ |[[Nachos|International Day of the Nacho]] | |- | ২১ অক্টোবৰ (২০১৫ only) |[[Back to the Future Part II#Back to the Future Day|''Back to the Future'' Day]] | |- | ২১ অক্টোবৰ | [[Trafalgar Day]] (United Kingdom) | |- | ২২ অক্টোবৰ | [[International Stuttering Awareness Day]] | |- | ২২ অক্টোবৰ (also ২৮ জুন) |[[Caps lock#International Caps Lock Day|CAPS LOCK DAY]] | |- | ২৩ অক্টোবৰ | [[মোল দিবস]] | |- |২৩ অক্টোবৰ |Brazilian Air Force Day | |- | ২৪ অক্টোবৰ | [[জাতিসংঘ দিবস]] | জাতিসংঘ<ref name="UNObDays"/><ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|ইউআৰএল=https://www.un.org/en/events/unday/index.shtml|title=United Nations Day|publisher=UN|date=30 October 2012}}</ref> |- | ২৪ অক্টোবৰ | [[বিশ্ব উন্নয়ন তথ্য দিবস]] | জাতিসংঘ<ref name="UNObDays"/><ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|ইউআৰএল=https://www.un.org/en/events/devinfoday/|title=World Development Information Day|publisher=UN|date=30 October 2012}}</ref> |- | ২৬ অক্টোবৰ | [[Intersex Awareness Day]] | |- | Fourth Monday in অক্টোবৰ | [[Labour Day]] (New Zealand) | |- | ২৭ অক্টোবৰ | [[World Day for Audiovisual Heritage]] | জাতিসংঘ, ইউনেস্কো<ref name="UNObDays"/><ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|ইউআৰএল=https://www.un.org/en/events/audiovisualday/|title=World Day for Audiovisual Heritage|publisher=UN|date=30 October 2012}}</ref> |- | ২৮ অক্টোবৰ | [[International Animation Day]] | |- | ২৯ অক্টোবৰ | [[বিশ্ব ষ্ট্ৰোক দিবস]] | |- | ২৯ অক্টোবৰ | [[জাতীয় বিড়াল দিবস]] (যুক্তৰাষ্ট্ৰ) | |- | ৩০ অক্টোবৰ | [[Mischief Night]] | |- | ১st Mon in Oct |[[World Habitat Day]] | জাতিসংঘ<ref name="UNObDays" /><ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|ইউআৰএল=https://www.un.org/en/events/habitatday/|title=World Habitat Day|publisher=UN|date=30 October 2012}}</ref> |- | Day in ১st week in Oct |[[World Ballet Day]] | |- | ২nd Thu in Oct |[[বিশ্ব দৃষ্টি দিবস]] | জাতিসংঘ, WHO,<ref name="UNObDays" /><ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|ইউআৰএল=https://www.who.int/mediacentre/events/annual/world_sight_day/en/index.html|title=World Sight Day|publisher=WHO|date=30 October 2012}}</ref> IAPB<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|title=World Sight Day - IAPB|ইউআৰএল=https://www.iapb.org/advocacy/world-sight-day/|ওয়েবসাইট=IAPB|publisher=The International Agency for the Prevention of Blindness (IAPB)}}</ref> |- | ৩০ অক্টোবৰ | [[Day of Remembrance of the Victims of Political Repressions]] (Russia) | |- | ৩১ অক্টোবৰ | [[Reformation Day]] | |- | ৩১ অক্টোবৰ | [[World Cities Day]] |জাতিসংঘ<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|last=Nations|first=United|title=World Cities Day|ইউআৰএল=https://www.un.org/en/observances/cities-day|date=6 July 2021|ওয়েবসাইট=United Nations|language=en}}</ref> |} === নভেম্বৰ === {| class="sortable wikitable" |- ! দিন ! style="width:300pt; "|নাম ! Established/recognized by |- | ১ নভেম্বৰ | [[World Vegan Day]] | |- | ১ নভেম্বৰ | [[Lennox-Gastaut Syndrome|International Lennox-Gastaut Syndrome Awareness Day]] | |- | ১ নভেম্বৰ | [[Kerala Piravi]] | |- | ২ নভেম্বৰ | [[International Day to End Impunity for Crimes Against Journalists]] | জাতিসংঘ<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://documents-dds-ny.un.org/doc/UNDOC/GEN/N13/449/23/PDF/N1344923.pdf?OpenElement|title=International Day to End Impunity for Crimes Against Journalists|publisher=UN|date=2 October 2017|archive-date=১ আগষ্ট ২০২০|আৰ্কাইভেৰ-url=https://web.archive.org/web/20200801215246/https://documents-dds-ny.un.org/doc/UNDOC/GEN/N13/449/23/PDF/N1344923.pdf?OpenElement|url-অৱশ্থা=অকাৰ্যকৰ}}</ref> |- | ৫ নভেম্বৰ | [[Guy Fawkes Day]] (United Kingdom) | |- | ৬ নভেম্বৰ | [[International Day for Preventing the Exploitation of the Environment in War and Armed Conflict]] | জাতিসংঘ, WHO<ref name="UNObDays"/><ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.un.org/en/events/environmentconflictday/|title=International Day for Preventing the Exploitation of the Environment in War and Armed Conflict|publisher=UN|date=30 October 2012}}</ref> |- | ৭ নভেম্বৰ | International African Writers' Day | [[Pan African Writers' Association]]<ref>Akomolafe, Femi, [https://newafricanmagazine.com/news-analysis/lifestyle/culture/pawa-africas-literati/ "The PAWA of Africa's literati"], ''New African'', 9 December 2014.</ref> |- | ৮ নভেম্বৰ | [[International Day of Radiology]] | |- | ৮ নভেম্বৰ | [[অ্যাৰন সোয়াৰ্টজ]] দিবস | Aaron Swartz family and associates; <ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি | url=https://www.aaronswartzday.org/about/ |title = About {{pipe}} Aaron Swartz Day and International Hackathon}}</ref> [[Hermes Center]] (Italy)<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি | url=https://www.aaronswartzday.it/ |title=Aaron Swartz Day Italia – 8 Novembre 2020}}</ref> |- | ৮ নভেম্বৰ | [[Intersex Day of Remembrance]] | |- | ৮ নভেম্বৰ | [[World Urbanism Day]] | |- | ৯ নভেম্বৰ | [[World Freedom Day (United States)|World Freedom Day]] | |- | ৯ নভেম্বৰ | [[Iqbal Day]] | |- | ১০ নভেম্বৰ | [[আন্তৰ্জাতিক হিসাববিজ্ঞান দিবস]] | |- | ১০ নভেম্বৰ | [[Keratoconus]] awareness day/World KC Day<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|title=November 10: World Keratoconus Day|url=http://www.keratoconusgroup.org/2016/10/november-10-world-keratoconus-day.html|ওয়েবসাইট=Keratoconus Group|language=en}}</ref><ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|title=What is World KC Day?|url=https://worldkcday.com/2016/09/30/world-kc-day/|ওয়েবসাইট=World KC Day|date=১৬ জুন ২০২২|archive-date=২৪ সেপ্টেম্বৰ ২০২০|আৰ্কাইভেৰ-url=https://web.archive.org/web/20200924135341/https://worldkcday.com/2016/09/30/world-kc-day/|url-অৱশ্থা=অকাৰ্যকৰ|access-date=19 August 2025|archivedate=24 September 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200924135341/https://worldkcday.com/2016/09/30/world-kc-day/|deadurl=yes}}</ref> | |- | ১০ নভেম্বৰ |[[World Science Day for Peace and Development]] |ইউনেস্কো |- | ১১ নভেম্বৰ | [[যুদ্ধবিৰতি দিবস]] (স্মৰণ দিবস নামেও পৰিচিত) | |- | ১১ নভেম্বৰ | [[National Independence Day (Poland)]] | |- | ১১ নভেম্বৰ | [[Singles' Day]] | [[Chinese people]], [[Alibaba Group]] |- | ১২ নভেম্বৰ | [[World Pneumonia Day]] | জাতিসংঘ, WHO<ref name="UNObDays"/><ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.who.int/mediacentre/events/annual/world_pneumonia_day/en/|title=World Pneumonia Day|publisher=WHO|date=30 October 2012}}</ref> |- | ১৩ নভেম্বৰ | [[World Kindness Day]]<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.awarenessdays.com/awareness-days-calendar/world-kindness-day-2018/|title=World Kindness Day 2018|ওয়েবসাইট=Awarenessdays.com}}</ref> | |- | ১৪ নভেম্বৰ | [[World Diabetes Day|বিশ্ব ডায়াবেটিস দিবস]] | জাতিসংঘ, WHO<ref name="UNObDays"/><ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.who.int/mediacentre/events/2007/diabetes_day/en/|title=World Diabetes Day|publisher=WHO|date=30 October 2012|url-অৱশ্থা=dead|আৰ্কাইভেৰ-url=https://web.archive.org/web/20130102165925/http://www.who.int/mediacentre/events/2007/diabetes_day/en/|archive-date=2 January 2013}}</ref> |- | ১৪ নভেম্বৰ | [[Children's Day|শিশু দিবস]] | |- | ১৫ নভেম্বৰ | [[Day of the Imprisoned Writer]] |PEN International<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=http://pen-international.org/protecting-writers-at-risk/day-of-the-imprisoned-writer/|title=Day of the Imprisoned Writer|publisher=PEN International|date=25 June 2019|archive-date=২৬ এপ্ৰিল ২০১৯|আৰ্কাইভেৰ-url=https://web.archive.org/web/20190426041532/https://pen-international.org/protecting-writers-at-risk/day-of-the-imprisoned-writer|url-অৱশ্থা=অকাৰ্যকৰ|access-date=19 August 2025|archivedate=26 April 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190426041532/https://pen-international.org/protecting-writers-at-risk/day-of-the-imprisoned-writer|deadurl=yes}}</ref> |- | ১৬ নভেম্বৰ | [[International Day for Tolerance]] | জাতিসংঘ<ref name="UNObDays"/><ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.un.org/en/events/toleranceday/|title=International Day for Tolerance|publisher=UN|date=30 October 2012}}</ref> |- | ১৭ নভেম্বৰ | [[আন্তৰ্জাতিক শিক্ষাৰ্থী দিবস]] | |- | ১৭ নভেম্বৰ | [[World Prematurity Day]] | |- | ১৯ নভেম্বৰ | [[International Journalist's Remembrance Day]] | জাতিসংঘ<ref name="UNObDays"/><ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.un.org/en/events/Journalistsday/|title=World journalists remembrance Day|publisher=UN|date=30 October 2012}}</ref> |- | ১৯ নভেম্বৰ | [[বিশ্ব শৌচালয় দিবস]] |জাতিসংঘ<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|ইউআৰএল = https://www.un.org/millenniumgoals/pdf/DSG%20sanitation%20two-pager%20FINAL.pdf|title = Call to action on UN website|date = 19 October 2014}}</ref> |- | ১৯ নভেম্বৰ |[[আন্তৰ্জাতিক পুৰুষ দিবস]] | ([[Trinidad and Tobago]], Jamaica, Australia, India, United States, Singapore, [[Malta]], United Kingdom, South Africa, [[Hungary]], Ireland, [[Ghana]], Canada, [[Denmark]], Austria, France, Pakistan, [[Antigua and Barbuda]], [[St. Kitts and Nevis]] and [[Grenada]]) |- | ১৯ নভেম্বৰ | [[Citizen's Day]] | |- | ২০ নভেম্বৰ | [[Transgender Day of Remembrance]] | |- | ২০ নভেম্বৰ | বিশ্ব [[শিশু দিবস]] | |- | ২০ নভেম্বৰ | Africa Industrialization Day | জাতিসংঘ<ref name="UNObDays"/><ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|ইউআৰএল=https://www.un.org/en/events/africaday/|title=Africa Industrialization Day|publisher=UN|date=30 October 2012}}</ref> |- | ২১ নভেম্বৰ | [[World Television Day]] | জাতিসংঘ<ref name="UNObDays"/><ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|ইউআৰএল=https://www.un.org/en/events/televisionday/|title=World Television Day|publisher=UN|date=30 October 2012}}</ref> |- | ২১ নভেম্বৰ | [[World Hello Day]] | |- | ২৩ নভেম্বৰ (Day after [[Thanksgiving (United States)|Thanksgiving]]) | [[National Day of Listening]] (USA) | |- | ২৫ নভেম্বৰ | [[নাৰীৰ প্ৰতি সহিংসতাৰ অৱশান ঘটানোৰ আন্তৰ্জাতিক দিবস]] | জাতিসংঘ<ref name="UNObDays"/><ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|ইউআৰএল=https://www.un.org/en/events/endviolenceday/|title=International Day for the Elimination of Violence against Women|publisher=UN|date=30 October 2012}}</ref> |- | ২৫–২৬ নভেম্বৰ | [[Buy Nothing Day]] | |- | ২৬ নভেম্বৰ | [[Law Day (India)]] | |- | ২৬ নভেম্বৰ | [[National Milk Day (India)]] | |- | ২৬ নভেম্বৰ | [[Constitution Day (India)]] | |- | ২৬ নভেম্বৰ | [[Anti Obesity Day]] | |- | ২৯ নভেম্বৰ | [[International Day of Solidarity with the Palestinian People]] | জাতিসংঘ<ref name="UNObDays"/><ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|ইউআৰএল=https://www.un.org/en/events/palestinianday/index.shtml|title=International Day of Solidarity with the Palestinian People|publisher=UN|date=30 October 2012}}</ref> |- | ৩০ নভেম্বৰ | [[Cities for Life Day]] | |- | ৩০ নভেম্বৰ | [[Day of Remembrance for all Victims of Chemical Warfare]] | |- | নভেম্বৰ (second Thursday) | World Quality Day | [[Chartered Quality Institute]]<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|ইউআৰএল=https://www.quality.org/article/world-quality-day|title = World Quality week|date = 4 March 2019}}</ref> |- | ৩rd Thu in Nov | [[বিশ্ব দৰ্শন দিবস]] | জাতিসংঘ, ইউনেস্কো<ref name="UNObDays"/><ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|ইউআৰএল=https://www.un.org/en/events/philosophyday/|title=World Philosophy Day|publisher=UN|date=30 October 2012}}</ref> |- | ৩rd Sun in Nov | [[World Day of Remembrance for Road Traffic Victims]] | জাতিসংঘ, WHO<ref name="UNObDays"/><ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|ইউআৰএল=https://www.who.int/mediacentre/events/annual/road_victims/en/index.html|title=World Day of Remembrance for Road Traffic Victims|publisher=WHO|date=30 October 2012}}</ref> |} === ডিসেম্বৰ === {| class="sortable wikitable" |- ! Day ! Name ! Established/recognized by |- | ১ ডিসেম্বৰ | [[বিশ্ব এইডস দিবস]] <ref name=WHdays /> | জাতিসংঘ<ref name="UNObDays"/><ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.un.org/en/events/aidsday/|title=World AIDS Day |publisher=UN|date=30 October 2012}}</ref> |- | ২ ডিসেম্বৰ | [[International Day for the Abolition of Slavery]] | জাতিসংঘ<ref name="UNObDays"/><ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.un.org/en/events/slaveryabolitionday/|title=International Day for the Abolition of Slavery|publisher=UN|date=30 October 2012}}</ref> |- |২ ডিসেম্বৰ |[[UAE National Day]] | |- | ৩ ডিসেম্বৰ | [[বিশ্ব প্ৰতিবন্ধী দিবস]] | জাতিসংঘ<ref name="UNObDays"/><ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.un.org/ga/search/view_doc.asp?symbol=A/RES/47/3|title=International Day of Persons with Disabilities|publisher=UN|date=30 October 2012}}</ref> |- | ৫ ডিসেম্বৰ | [[World Soil Day]] | জাতিসংঘ: A/RES/৬৮/২৩২ |- | ৫ ডিসেম্বৰ | [[International Volunteer Day|International Volunteer Day for Economic and Social Development]] | জাতিসংঘ<ref name="UNObDays"/><ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.un.org/en/events/volunteerday/|title=International Volunteer Day for Economic and Social Development|publisher=UN|date=30 October 2012}}</ref> |- | ৬ ডিসেম্বৰ | [[Independence Day (Finland)]] | |- | ৭ ডিসেম্বৰ | [[International Civil Aviation Day]] | জাতিসংঘ, ICAO<ref name="UNObDays"/><ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=http://legacy.icao.int/icao/en/aviation_day.htm|title=International Civil Aviation Day|publisher=ICAO|date=30 October 2012|url-অৱশ্থা=dead|আৰ্কাইভেৰ-url=https://web.archive.org/web/20121120020941/http://legacy.icao.int/icao/en/aviation_day.htm|archive-date=20 November 2012}}</ref> |- | ৯ ডিসেম্বৰ | [[International Anti-Corruption Day]] | জাতিসংঘ<ref name="UNObDays"/><ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.un.org/en/events/anticorruptionday/|title=International Anti-Corruption Day|publisher=UN|date=30 October 2012}}</ref> |- | ১০ ডিসেম্বৰ | [[মানবাধিকাৰ দিবস]] | জাতিসংঘ<ref name="UNObDays"/><ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.un.org/ga/search/view_doc.asp?symbol=A/RES/423%20(V)|title=Human Rights Day|publisher=UN|date=30 October 2012}}</ref> |- | ১১ ডিসেম্বৰ | [[International Mountain Day]] | জাতিসংঘ<ref name="UNObDays"/><ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.un.org/en/events/mountainday/|title=International Mountain Day|publisher=UN|date=30 October 2012}}</ref> |- | ১২ ডিসেম্বৰ | [[Universal Health Coverage Day]] | |- | ১৪ ডিসেম্বৰ | [[Monkey Day]] | |- | ১৬ ডিসেম্বৰ | [[বিজয় দিবস (বাংলাদেশ)]] | |- | ১৬ ডিসেম্বৰ | [[Day of Reconciliation]] | |- | ১৬ ডিসেম্বৰ | [[Independence Day (Bahrain)|Bahrain National Day]] | |- | ১৭ ডিসেম্বৰ | [[International Day to End Violence Against Sex Workers]] | |- | ১৮ ডিসেম্বৰ | [[International Migrants Day|আন্তৰ্জাতিক অভিবাসী দিবস]] | জাতিসংঘ<ref name="UNObDays"/><ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.un.org/en/events/migrantsday/|title=International Migrants Day|publisher=UN|date=30 October 2012}}</ref> |- | ২০ ডিসেম্বৰ | [[International Human Solidarity Day]] | জাতিসংঘ |- | ২২ ডিসেম্বৰ | [[জাতীয় গণিত দিবস (ভাৰত)]] | |- | ২৩ ডিসেম্বৰ | [[Smile day]] | |- | ডিসেম্বৰ ([[Winter Solstice]]) | [[Global Orgasm]] | |- | ডিসেম্বৰ (Thursday before [[Christmas]]) | [[National Regifting Day]] (USA) | |- | ২৫ ডিসেম্বৰ | [[Good Governance Day]] (India) | |- | ২৫ ডিসেম্বৰ | [[Quaid-e-Azam Day]] | |- | ২৬ ডিসেম্বৰ | বক্সিং ডে | |- | ২৭ ডিসেম্বৰ | [[Benazir Bhutto]] Memorial Day (Karachi, Pakistan) | |- | ২৭ ডিসেম্বৰ | [[International Day of Epidemic Preparedness]] | জাতিসংঘ<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|last=Nations|first=United|title=International Day of Epidemic Preparedness|url=https://www.un.org/en/observances/epidemic-preparedness-day|date=2021-12-26|ওয়েবসাইট=United Nations|language=en}}</ref> |- | Full moon day during ডিসেম্বৰ | [[Purnima]] Sukla Paksha | |- | ৩১ ডিসেম্বৰ | New Year's Eve | |} <!-- This page is for minor secular (non-religious) days only --> === অন্যান্য দিন যিবোৰ পৰিস্থিতি অনুসৰি ভিন্ন হয়=== * [[Arbor Day]] * [[Children's Day|শিশু দিবস]] – dates vary between countries * [[Father's Day|পিতৃ দিবস]] – dates vary between countries * [[Flag Day|পতাকা দিবস]] – dates vary between countries * [[Hangul Day]] – ৯ অক্টোবৰ ([[South Korea]]); ১৫ জানুয়াৰি ([[North Korea]]) * [[Imbolc]] – beginning of ফেব্ৰুয়াৰি or at the first local signs of spring * [[উদ্ভাবক দিবস]] (dates vary between countries) * [[Labour Day]] – dates vary between countries * [[Mardi Gras]] * [[মাতৃ দিবস]] – dates vary between countries * [[National day|জাতীয় দিবস]] – dates vary between countries * [[বিশ্ব স্কাউট দিবস]] (and Scout Weeks) – dates vary between countries ==সপ্তাহ== === আন্তৰ্জাতিক === {| class="sortable wikitable" |- ! Week ! Name ! Recognized by |- | ১–৭ ফেব্ৰুয়াৰি | [[World Interfaith Harmony Week]] | UN with A/RES/৬৫/৫<ref name="unweeks">[https://www.un.org/en/events/observances/weeks.shtml List of International Weeks observed by the UN], accessed on 8 February 2013.</ref> |- | ৭–১৪ ফেব্ৰুয়াৰি |[[Congenital Heart Defect Awareness Week]] |Mended Hearts<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://mendedhearts.org/chd-awareness-week/?doing_wp_cron=1515932870.4505989551544189453125|title=Congenital Heart Disease (CHD) Awareness Week|publisher=Mended Hearts}}</ref> |- | Begins every ২nd Sunday of মাৰ্চ | World Glaucoma Week | WGA<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|title=World Glaucoma Week|url=http://www.wgweek.net/|ওয়েবসাইট=www.wgweek.net|language=en}}</ref><ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|title=World Glaucoma Week|url=http://www.worldglaucoma.org/world-glaucoma-week/|ওয়েবসাইট=World Glaucoma Association|date=10 March 2014}}</ref> |- | ২৭ মাৰ্চ – ২ এপ্ৰিল (২০১৭) | [[Global Money Week]]<ref name="GMW">{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=http://www.globalmoneyweek.org/ |title=Global Money Week |publisher=Global Money Week |year=2017 |date=1 February 2017}}</ref> | |- | Last week of এপ্ৰিল | [[World Immunization Week]] | [[World Health Organization|বিশ্ব স্বাস্থ্য সংস্থা]] |- | Last week of এপ্ৰিল | [[Vaccination Week In The Americas]]<ref name="PAHO-VW-2009">{{ওয়েব উদ্ধৃতি |url=http://new.paho.org/hq/index.php?option=com_content&task=view&id=750&Itemid=1 |title=Vaccination Week In The Americas (2009 portal) |publisher=Pan American Health Organization |year=2009 |date=29 April 2009 |আৰ্কাইভেৰ-url=https://web.archive.org/web/20090430043540/http://new.paho.org/hq/index.php?option=com_content&task=view&id=750&Itemid=1 |archive-date=30 April 2009 |url-অৱশ্থা=live |access-date=19 August 2025 |archivedate=30 April 2009 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090430043540/http://new.paho.org/hq/index.php?option=com_content&task=view&id=750&Itemid=1 |deadurl=yes }}</ref> |- | ২৫ এপ্ৰিল – ২ মে (২০০৯) | [[Vaccination Week in the Americas]]<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি |url=http://new.paho.org/hq/index.php?option=com_content&task=view&id=750&Itemid=1 |title=Vaccination Week in the Americas (2009 portal) |publisher=Pan American Health Organization |year=2009 |date=29 April 2009 |archive-date=৩০ এপ্ৰিল ২০০৯ |আৰ্কাইভেৰ-url=https://web.archive.org/web/20090430043540/http://new.paho.org/hq/index.php?option=com_content&task=view&id=750&Itemid=1 |url-অৱশ্থা=অকাৰ্যকৰ |access-date=19 August 2025 |archivedate=30 April 2009 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090430043540/http://new.paho.org/hq/index.php?option=com_content&task=view&id=750&Itemid=1 |deadurl=yes }}</ref> | [[Pan American Health Organization]] |- | ৮ – ১৪ মে | Mental Health Awareness Week<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.mentalhealth.org.uk/campaigns/mental-health-awareness-week|title=Mental Health Awareness Week {{!}} Mental Health Foundation|ওয়েবসাইট=www.mentalhealth.org.uk|date=23 September 2016}}</ref> | Mental Health Foundation and others |- | ২০ – ২৬ মে | Dementia Action Week<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.alzheimers.org.uk/get-involved/dementia-action-week|title=Dementia Action Week {{!}} Alzheimer's Society|ওয়েবসাইট=www.alzheimers.org.uk|date=16 May 2019}}</ref> | |- | Third week in জুন | [[Mosquito Awareness Week]]<ref name="CDC-env">{{ওয়েব উদ্ধৃতি|title=CDC {{!}} National Center for Environmental Health {{!}} Calendar of Events|url=https://www.cdc.gov/nceh/information/calendar.htm|date=20 February 2020|ওয়েবসাইট=Centers for Disease Control|language=en-us|date=31 May 2020}}</ref><ref>{{cite book|last=Lewis|first=Laura Dawn|url=https://books.google.com/books?id=bPtWAgAAQBAJ&pg=PA89|title=2014 LEEP Event, Editorial & Promotional Calendar: Holidays and Observances for the US, UK, Canada, Australia & Chinese Markets|date=3 December 2013|publisher=LEEP Publishing|isbn=978-1-311-04738-0|পাতা=89|language=en}}</ref> | [[Pan American Health Organization]] |- | ১–৭ আগষ্ট | [[World Breastfeeding Week]] | WHO<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.who.int/mediacentre/events/annual/world_breastfeeding_week/en/index.html|title=Official WHO health days|ওয়েবসাইট=World Health Organization}}</ref> |- | ৫–১১ সেপ্টেম্বৰ ২০১৬ – ২০১৭ | Idiopathic Hypersomnia Awareness Week<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=http://www.hypersomnolenceaustralia.com/|title=Support us for your chance to WIN!|ওয়েবসাইট=HYPERSOMNOLENCE AUSTRALIA|date=১৬ জুন ২০২২|archive-date=১৯ জুন ২০১৭|আৰ্কাইভেৰ-url=https://web.archive.org/web/20170619123159/http://www.hypersomnolenceaustralia.com/|url-অৱশ্থা=অকাৰ্যকৰ|access-date=2025-08-19|archivedate=2017-06-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170619123159/http://www.hypersomnolenceaustralia.com/|deadurl=yes}}</ref> | |- | First week in সেপ্টেম্বৰ | [[Zero Waste Week]]<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.zerowasteweek.co.uk/|title=Home|ওয়েবসাইট=Zero Waste Week}}</ref><ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|author=Last updated at 16:53 |url=https://www.bbc.co.uk/newsround/49572488 |title=Zero Waste Week: What is it and how can I get involved? - CBBC Newsround |publisher=Bbc.co.uk |date=2019-09-06 |date=2022-02-25}}</ref> | |- | Last week in সেপ্টেম্বৰ | Global ITP Awareness Week <ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|ইউআৰএল=https://www.globalitp.org/ |title=Home |publisher=Globalitp.org |date=2021-09-24 |date=2022-02-25}}</ref> | Global ITP Alliance |- | ৫ – ১১ অক্টোবৰ | [[Mental Illness Awareness Week]] - ৫–১১ অক্টোবৰ ২০০৮ | |- | ২৬ ডিসেম্বৰ – ১ জানুয়াৰি | [[Kwanzaa]] | |} === আঞ্চলিক বা জাতীয় === * OCDAction - week of Action ১৫–১৯ ফেব্ৰুয়াৰি; raising awareness of obsessive compulsive disorder in the UK<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|ইউআৰএল=http://www.ocdaction.org.uk|title=The UK's Largest OCD Charity - OCD Action|ওয়েবসাইট=Ocdaction.org.uk|date=27 March 2017}}</ref> * [[Celebrate Your Name Week]] - first full week in মাৰ্চ * Fix a Leak Week - মাৰ্চ<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|ইউআৰএল=http://www.epa.gov/watersense/our_water/fix_a_leak.html|title=Fix a Leak Week|ওয়েবসাইট=Epa.gov|date=27 March 2017|date=3 February 2017}}</ref> * UK Parkinson's Awareness Week - ১০–১৬ এপ্ৰিল ২০১৭ * Sleep Awareness Week - Last week of এপ্ৰিল<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|ইউআৰএল=https://sleepfoundation.org/SAW|title=National Sleep Foundation Sleep Awareness Week|ওয়েবসাইট=sleepfoundation.org|date=22 April 2017}}</ref> * [[National Dark-Sky Week]] (USA) - এপ্ৰিল (Week of [[new moon]]) * Public Service Recognition Week - ১–৭ মে<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|ইউআৰএল=http://publicservicerecognitionweek.org|title=Public Service Recognition Week|ওয়েবসাইট=Publicservicerecognitionweek.org|date=27 March 2017}}</ref> * [[National Postcard Week]] (USA) - মে (First full week) * [[National Dairy Goat Awareness Week]] (US) - from the second Saturday to the third Saturday of জুন * [[Gifted Awareness Week]] in New Zealand - the full week including George Parkyn's birthday, ১৭ জুন * Speech Pathology Awareness Week (Australia<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|ইউআৰএল=https://www.speechpathologyaustralia.org.au/|title=Home|ওয়েবসাইট=www.speechpathologyaustralia.org.au|date=6 February 2019|আৰ্কাইভেৰ-ইউআৰএল=https://web.archive.org/web/20170312044014/https://www.speechpathologyaustralia.org.au/|archive-date=12 March 2017|ইউআৰএল-অৱশ্থা=dead}}</ref>) - ২০ আগষ্ট * Contact Lens Health Week - ২১–২৫ আগষ্ট ২০১৭<ref>{{সাময়িকী উদ্ধৃতি|title=Contact Lens Health Week — August 21–25, 2017|সাময়িকী=MMWR. Morbidity and Mortality Weekly Report|খণ্ড=66|সংখ্যা নং=32|পাতাসমূহ=841–845|language=en-us|DOI=10.15585/mmwr.mm6632a1|pmid=28817556|pmc=5657667|date=2017|last১=Cope|first১=J. R.|last২=Collier|first২=S. A.|last৩=Nethercut|first৩=H.|last৪=Jones|first৪=J. M.|last৫=Yates|first৫=K.|last৬=Yoder|first৬=J. S.}}</ref> * [[Idiopathic Hypersomnia]] Awareness Week -<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|ইউআৰএল=http://www.hypersomnolenceaustralia.com/|শিৰোনাম=Join us for "Active April"|ওয়েবসাইট=Hypersomnolenceaustralia.com|date=27 March 2017|archive-date=১৯ জুন ২০১৭|আৰ্কাইভেৰ-ইউআৰএল=https://web.archive.org/web/20170619123159/http://www.hypersomnolenceaustralia.com/|ইউআৰএল-অৱশ্থা=অকাৰ্যকৰ}}</ref> worldwide event designed to raise awareness and educate the community about the rare neurological sleep disorder idiopathic hypersomnia; first week in সেপ্টেম্বৰ * [[Free Speech Week]] - third full week in অক্টোবৰ in the United States * [[National Map Reading Week]] - educational campaign to increase awareness of map skills; third full week in অক্টোবৰ * [[UK Charity Week]]<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|ইউআৰএল = https://www.charitytoday.co.uk/ukcharityweek/ |title = UK CharityWeek Information |date = 9 December 2020 }}</ref> - ৪–১০ ডিসেম্বৰ ডিসেম্বৰ ০৫, ১৯৯৮ ==বছৰ== {| class="sortable wikitable" | ২০২৪ || International Year of Camelids<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=http://undocs.org/A/RES/72/210|title=A/Res/72/210}}</ref> |- | ২০২৩ || [[International Year of Millets]]<ref name="International Years">{{ওয়েব উদ্ধৃতি |title= International Years |ওয়েবসাইট= www.un.org |url=https://www.un.org/en/observances/international-years}}</ref> |- | ২০২২ || [[International Year of Sustainable Mountain Development]]<ref name="International Years"/> |- | ২০২২ || [[International Year of Basic Sciences for Sustainable Development]]<ref name="International Years"/> |- | ২০২২ || [[International Year of Glass]]<ref name="International Years"/> |- | ২০২২ || International Year of Artisanal Fisheries and Aquaculture<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=http://undocs.org/A/RES/72/72|title=A/Res/72/72}}</ref> |- | ২০২১ || [[Year of Health and Care Workers 2021|Year of Health and Care Workers ২০২১]]<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি |title= Year of Health and Care Workers 2021 |ওয়েবসাইট= www.who.int/ |url=https://www.who.int/campaigns/annual-theme/year-of-health-and-care-workers-2021}}</ref> |- | ২০২১ || International Year of Peace and Trust<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://undocs.org/en/A/RES/73/338|title=International Year of Peace and Trust|ওয়েবসাইট=United Nations|language=en|url-অৱশ্থা=dead|আৰ্কাইভেৰ-url=https://web.archive.org/web/20191228172914/https://undocs.org/en/A/RES/73/338|archive-date=28 December 2019|date=15 February 2020}}</ref> |- | ২০২১ || International Year of Creative Economy for Sustainable Development<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://undocs.org/A/RES/74/198|title=International Year of Creative Economy for Sustainable Development|ওয়েবসাইট=United Nations|language=en|url-অৱশ্থা=dead|আৰ্কাইভেৰ-url=https://web.archive.org/web/20200215225511/https://undocs.org/A/RES/74/198|archive-date=15 February 2020|date=15 February 2020}}</ref> |- | ২০২১ || International Year of Fruits and Vegetables<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://undocs.org/en/A/RES/73/327|title=A/Res/73/327}}</ref> |- | ২০২১ || International Year for the Elimination of Child Labour<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://undocs.org/A/RES/74/244|title=International Year of Fruits and Vegetables|ওয়েবসাইট=United Nations|language=en|url-অৱশ্থা=dead|আৰ্কাইভেৰ-url=https://web.archive.org/web/20200215225508/https://undocs.org/A/RES/74/244|archive-date=15 February 2020|date=15 February 2020}}</ref> |- |২০২০ |International Year of the Nurse and Midwife<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.who.int/news-room/campaigns/year-of-the-nurse-and-the-midwife-2020|title=Year of the Nurse and the Midwife 2020|publisher=World Health Organization|date=January 2020}}</ref><ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://publichealthmatters.blog.gov.uk/2020/01/08/international-year-of-the-nurse-and-midwife-2020/|first=Wendy|last=Nicholson|title=International Year of the Nurse and Midwife 2020|publisher=UK.Gov|date=8 January 2020}}</ref> |- |২০২০ |[[International Year of Plant Health]]<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=http://www.fao.org/plant-health-2020/home/en/|title=Home|ওয়েবসাইট=Food and Agriculture Organization of the United Nations|language=en|date=5 January 2020}}</ref> |- | colspan="2" |'''২০১০s''' |- |২০১৯ |[[International Year of Indigenous Languages]] ([http://www.un.org/en/ga/search/view_doc.asp?symbol=A/RES/71/178 A/RES/৭১/১৭৮]) <ref>[https://en.unesco.org/IY2019 invites the United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization] to serve as the lead agency for the Year, in collaboration with other relevant agencies, within existing resources., accessed 29 July 2018</ref> by [[UNESCO|ইউনেস্কো]]; <br />[[Moderation]] ([http://www.un.org/en/ga/search/view_doc.asp?symbol=A/RES/72/129 A/RES/৭২/১২৯]) by [[Alliance of Civilizations]]; <br />[[Periodic table]] of Chemical Elements ([http://www.un.org/en/ga/search/view_doc.asp?symbol=A/RES/72/228 A/RES/৭২/২২৮]) by ইউনেস্কো.<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=http://www.un.org/en/sections/observances/international-years/|title=International Years|date=6 January 2015|ওয়েবসাইট=www.un.org}}</ref> |- |২০১৮ || [[International Year of the Reef]]<ref name="icriforum.org">{{ওয়েব উদ্ধৃতি |title= International Years |ওয়েবসাইট= www.icriforum.org |url=https://www.icriforum.org/international-year-of-the-reef/}}</ref> |- |২০১৭ |International Year of Sustainable Tourism for Development<ref>[http://www.tourism4development2017.org] {{ওয়েব আৰ্কাইভ|url=https://web.archive.org/web/20170406230504/http://www.tourism4development2017.org/|date=6 April 2017}}</ref> |- |২০১৬ |International Year of [[Pulse (legume)|Pulses]]<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|title = Pulses-2016 {{!}} 2016 International Year of Pulses|ইউআৰএল = http://www.fao.org/pulses-2016/en/|ওয়েবসাইট =Fao.org|date = 3 December 2015}}</ref> |- |২০১৫ || [[Gibbon#Conservation status|Year of the Gibbon]]<ref name=YOTG>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|last১=Mittermeier|first১=Russell|title=Letter of Endorsement - Year of the Gibbon|ইউআৰএল=http://www.gibbons.asia/wp-content/uploads/2015/06/Letter-of-Endorsement_YOTG_new.pdf|ওয়েবসাইট=IUCN SSC PSG Section on Small Apes|publisher=IUCN SSC Primate Specialist Group|date=30 July 2015|আৰ্কাইভেৰ-ইউআৰএল=https://web.archive.org/web/20160304083038/http://www.gibbons.asia/wp-content/uploads/2015/06/Letter-of-Endorsement_YOTG_new.pdf|archive-date=4 March 2016|ইউআৰএল-অৱশ্থা=dead}}</ref> |- | ২০১৫ || [[International Year of Light|International Year of Light and Light-based Technologies]]<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি |ইউআৰএল = https://www.un.org/en/events/observances/years.shtml |title = International Year of Light and Light-based Technologies (IYLLBT2015) |date = 7 January 2014 }}</ref> |- | ২০১৫ || [[Soil governance#International Year of Soils|International Year of Soils]]<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি |ইউআৰএল = http://www.fao.org/soils-2015/en/ |title = International Year of Soils (IYS15) |date = 27 August 2014 }}</ref> |- | ২০১৪ || International Year of [[Crystallography]]<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|ইউআৰএল=https://www.un.org/News/Press/docs//2012/ga11262.doc.htm |title=General Assembly Adopts Text Recognizing Right of Return of Internally Displaced, Refugees to Homes throughout Georgia, Including Abkhazia, South Ossetia |date=8 December 2013 |date=13 May 2017 |ইউআৰএল-অৱশ্থা=bot: unknown |আৰ্কাইভেৰ-ইউআৰএল=https://web.archive.org/web/20131208031843/http://www.un.org/News/Press/docs//2012/ga11262.doc.htm |archive-date=8 December 2013 }}</ref><ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|ইউআৰএল=http://www.iucr.org/iycr|title=2014 International Year of Crystallography|ওয়েবসাইট=Iucr.org|date=22 August 2017}}</ref> |- | ২০১৪ || [[Family farm#International Year of Family Farming|International Year of Family Farming]]<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি |ইউআৰএল = http://www.fao.org/family-farming-2014 |title = The International Year of Family Farming (IYFF2014)|ওয়েবসাইট=Fao.org |date = 15 November 2013 }}</ref> |- | ২০১৪ || International Year of Small Island Developing States<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি |ইউআৰএল=https://www.un.org/en/events/observances/years.shtml |title=Archived copy |date=28 June 2017 |ইউআৰএল-অৱশ্থা=dead |আৰ্কাইভেৰ-ইউআৰএল=https://web.archive.org/web/20170707084432/http://www.un.org/en/events/observances/years.shtml |archive-date=7 July 2017 }}</ref> |- | ২০১৪ || International Year of Solidarity with the Palestinian People<ref name="United Nations Observances: International Years">{{ওয়েব উদ্ধৃতি|শিৰোনাম=United Nations Observances: International Years|ইউআৰএল=https://www.un.org/en/sections/observances/international-years/index.html|publisher=[[United Nations]]|date=14 April 2015|সূত্ৰ=United Nations Observances: International Years|date=6 January 2015}}</ref><ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|শিৰোনাম=International Year of Solidarity with the Palestinian People 2014 |ইউআৰএল=https://unispal.un.org/unispal.nsf/solidarity.htm |publisher=[[United Nations]] |date=28 September 2014 |ইউআৰএল-অৱশ্থা=dead |আৰ্কাইভেৰ-ইউআৰএল=https://web.archive.org/web/20140929051526/http://unispal.un.org/unispal.nsf/solidarity.htm |archive-date=29 September 2014 }}</ref> |- | ২০১৩ || [[International Year of Statistics]]<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি |শিৰোনাম= The International Year of Statistics (Statistics2013) |ওয়েবসাইট= www.statistics2013.org |ইউআৰএল= https://www.statistics2013.org/ |date= ১৬ জুন ২০২২ |archive-date= ১৯ জুন ২০২২ |আৰ্কাইভেৰ-ইউআৰএল= https://web.archive.org/web/20220619050417/http://www.statistics2013.org/ |ইউআৰএল-অৱশ্থা= অকাৰ্যকৰ }}</ref> |- | ২০১৩ || [[International Year of Quinoa]]<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি |ইউআৰএল = http://www.fao.org/quinoa-2013/en/ |শিৰোনাম = International Year of Quinoa (IYQ14)|ওয়েবসাইট=Fao.org |date = 15 November 2013}}</ref> |- | ২০১৩ || [[Year of Luigi|The Year of Luigi]]<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি |ইউআৰএল = https://www.nintendo.co.uk/Games/Nintendo-Characters-Hub/The-Year-of-Luigi-Hub/The-Year-of-Luigi-Hub-764763.html |শিৰোনাম =The Year of Luigi |ওয়েবসাইট=www.nintendo.co.uk |date = 3 June 2018}}</ref> |- |২০১২ || [[International Year of Cooperatives]]<ref name="International Years"/> |- |২০১২ || [[International Year of Sustainable Energy for All]]<ref name="International Years"/> |- | ২০১২ || [[Alan Turing Year]] |- | ২০১১ || [[World Veterinary Year 2011|World Veterinary Year ২০১১]] |- | ২০১১ || [[International Year for People of African Descent]], recognized by [[UNESCO|ইউনেস্কো]], proclaimed by UN on ১৮ ডিসেম্বৰ ২০০৯<ref>[http://www.unesco.org/new/en/culture/themes/dialogue/the-slave-route/right-box/related-information/2011-international-year-for-people-of-african-descent/ "2011, International Year for People of African Descent"] {{ওয়েব আৰ্কাইভ|ইউআৰএল=https://web.archive.org/web/20150709113342/http://www.unesco.org/new/en/culture/themes/dialogue/the-slave-route/right-box/related-information/2011-international-year-for-people-of-african-descent/ |date=9 July 2015 }}, UNESCO.</ref><ref>[https://www.un.org/en/events/iypad2011/ "International Year for People of African Descent 2011 – A Year Dedicated to People of African Descent"], United Nations.</ref><ref>[http://www.ohchr.org/EN/NewsEvents/Pages/IntlYearPeopleAfricanDescent.aspx "2011 International Year for People of African Descent"], United Nations Human Rights.</ref> |- | ২০১১ || International year of homophobia prevention and tables |- | ২০১১ || [[International Year of Chemistry]], recognized by [[UNESCO|ইউনেস্কো]] |- | ২০১১ || [[International Year of Forests]] |- | ২০১০ || [[International Year of Youth]] |- | ২০১০ || [[International Year of Biodiversity]] |- | ২০১০ || [[International Year of the Seafarer]]<ref name="International Years"/> |- | ২০১০ || International Year for the Rapprochement of Cultures<ref>[https://www.un.org/en/events/iyrc2010/ "2010 International Year for the Rapprochement of Cultures"], UNESCO.</ref> |- | colspan="2" |'''২০০০s''' |- | ২০০৯ || International Year of the Shark<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|ইউআৰএল=http://www.year-of-the-shark-2009.org/|শিৰোনাম=The Year of the Shark — The top predators of the ocean we can't afford to lose|ওয়েবসাইট=Year-of-the-shark-2009.org|date=22 August 2017|archive-date=১২ জুন ২০১০|আৰ্কাইভেৰ-ইউআৰএল=https://web.archive.org/web/20100612140801/http://www.year-of-the-shark-2009.org/|ইউআৰএল-অৱশ্থা=অকাৰ্যকৰ}}</ref> |- | ২০০৯ || Year of the Gorilla<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|ইউআৰএল=http://www.yog2009.org|শিৰোনাম=yog2009.org|ওয়েবসাইট=Yog2009.org|date=22 August 2017|archive-date=১৮ মাৰ্চ ২০১৯|আৰ্কাইভেৰ-ইউআৰএল=https://web.archive.org/web/20190318122918/http://www.yog2009.org/|ইউআৰএল-অৱশ্থা=অকাৰ্যকৰ}}</ref> |- | ২০০৯ || International Year of Reconciliation<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|ইউআৰএল=http://www.undemocracy.com/generalassembly_61/meeting_56/pg025-bk02 |শিৰোনাম=UNdemocracy - General Assembly Session 61 meeting 56 |date=25 August 2010 |date=13 May 2017 |ইউআৰএল-অৱশ্থা=bot: unknown |আৰ্কাইভেৰ-ইউআৰএল=https://web.archive.org/web/20100825205115/http://www.undemocracy.com/generalassembly_61/meeting_56/pg025-bk02 |archive-date=25 August 2010 }}</ref><ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|ইউআৰএল=http://www.unis.unvienna.org/unis/en/calendar_years_decades_07.html |শিৰোনাম=Calendar of International Years and Decades (2007) |date=18 September 2008 |date=13 May 2017 |ইউআৰএল-অৱশ্থা=bot: unknown |আৰ্কাইভেৰ-ইউআৰএল=https://web.archive.org/web/20080918213921/http://www.unis.unvienna.org/unis/en/calendar_years_decades_07.html |archive-date=18 September 2008 }}</ref> |- | ২০০৯ || [[International Year of Natural Fibres]]<ref>[http://www.fao.org/newsroom/en/news/2006/1000472/index.html "FAO welcomes UN Resolution on International Year of Natural Fibres 2009"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150924151114/http://www.fao.org/newsroom/en/news/2006/1000472/index.html |date=2015-09-24 }} {{ওয়েব আৰ্কাইভ|ইউআৰএল=https://web.archive.org/web/20150924151114/http://www.fao.org/newsroom/en/news/2006/1000472/index.html |date=২৪ সেপ্টেম্বৰ ২০১৫ }}, FAO, 21 December 2006.</ref> |- | ২০০৯ || [[International Year of Human Rights Learning]]<ref name="International Years"/> |- | ২০০৯ || [[International Year of Astronomy]]<ref>[http://www.astronomy2009.org Summary of IYA 2009] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200613094238/https://www.astronomy2009.org/ |date=2020-06-13 }}, Beyond International Year of Astronomy.</ref> (proposal accepted by ৩৩rd session of the ইউনেস্কো General Conference, proclaimed by United Nations ৬২nd General Assembly) |- | ২০০৮ || [[International Year of the Reef]]<ref name="icriforum.org"/> |- | ২০০৮ || [[International Year of Sanitation]] |- | ২০০৮ || [[International Year of the Potato]] |- | ২০০৮ || [[International Year of Languages]] |- | (২০০৭)–২০০৮–(২০০৯) || [[International Year of Planet Earth]] (N.B. ''Triennium'')<ref>[http://www.yearofplanetearth.org "International Year of Planet Earth"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201130105540/http://www.yearofplanetearth.org/ |date=2020-11-30 }}, Planet Earth – Earth Sciences for Society.</ref><!--and [http://www.esfs.org] & [http://www.esfs.org/downloads/PlanetEarthBP.pdf]--> |- | ২০০৭–২০০৮–(২০০৯) || [[International Polar Year]] |- | ২০০৭–২০০৮ || [[International Heliophysical Year]] |- | ২০০৭ || International Year of the Scout<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|ইউআৰএল=http://www.scout.org/en/around_the_world/europe/about_scouting/development_support/centenary_of_scouting_2007 |শিৰোনাম=Centenary of Scouting 2007 / Development & Support / About Scouting / Europe / Around the world / Home - World Organization of the Scout Movement |date=4 January 2011 |date=13 May 2017 |ইউআৰএল-অৱশ্থা=bot: unknown |আৰ্কাইভেৰ-ইউআৰএল=https://web.archive.org/web/20110104183446/http://www.scout.org/en/around_the_world/europe/about_scouting/development_support/centenary_of_scouting_2007 |archive-date=4 January 2011 }}</ref> |- | ২০০৭ || [[Year of the Dolphin]] (extended to ২০০৮) |- | ২০০৬ || [[International Year of Deserts and Desertification]] |- | ২০০৫ || [[World Year of Physics]] (declared by [[IUPAP]])<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|ইউআৰএল=http://www.wyp2005.org|শিৰোনাম=wyp2005.org at Directnic|ওয়েবসাইট=Wyp2005.org|date=22 August 2017|আৰ্কাইভেৰ-ইউআৰএল=https://web.archive.org/web/20161102073249/http://www.wyp2005.org/|archive-date=2 November 2016|ইউআৰএল-অৱশ্থা=dead}}</ref> |- | ২০০৫ || [[International Year of Sport and Physical Education]]<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি |শিৰোনাম= International Year of Sport and Physical education |ওয়েবসাইট= www.un.org |ইউআৰএল=https://www.un.org/sport2005/}}</ref> |- | ২০০৫ || [[International Year of Microcredit]]<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|ইউআৰএল=http://www.uncdf.org/english/microfinance |শিৰোনাম=UNCDF {{!}} United Nations Capital Development Fund |date=28 June 2010 |সংগ্ৰহেৰ-তাৰিখ=13 May 2017 |ইউআৰএল-অৱশ্থা=bot: unknown |আৰ্কাইভেৰ-ইউআৰএল=https://web.archive.org/web/20100628214416/http://www.uncdf.org/english/microfinance |archive-date=28 June 2010 }}</ref> |- | ২০০৪ || [[International Year of Rice]] |- | ২০০৪ || [[International Year to Commemorate the Struggle against Slavery and its Abolition]]<ref>[https://web.archive.org/web/20040619185211/http://portal.unesco.org/culture/en/ev.php-URL_ID=13974&URL_DO=DO_TOPIC&URL_SECTION=201.html "2004: Slavery Abolition Year"], UNESCO.</ref> |- | ২০০৩ || [[Year of Kyrgyz Statehood]]<ref name="International Years"/> |- | ২০০৩ || International Year of Freshwater<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|ইউআৰএল=http://www.wateryear2003.org/en/|শিৰোনাম=wateryear2003.org|ওয়েবসাইট=Wateryear2003.org|সংগ্ৰহেৰ-তাৰিখ=22 August 2017}}{{অকাৰ্যকৰ সংযোগ|date=মাৰ্চ ২০২৫ |bot=InternetArchiveBot |ঠিক কৰাৰ প্ৰচেষ্টা=yes }}</ref> |- | ২০০২ || United Nations Year for Cultural Heritage<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|ইউআৰএল=http://www.unesco.org/culture/unych/ |শিৰোনাম=United Nations Year for Cultural Heritage |date=23 March 2002 |সংগ্ৰহেৰ-তাৰিখ=13 May 2017 |ইউআৰএল-অৱশ্থা=bot: unknown |আৰ্কাইভেৰ-ইউআৰএল=https://web.archive.org/web/20020323190622/http://www.unesco.org/culture/unych/ |archive-date=23 March 2002 }}</ref> |- | ২০০২ || International Year of Mountains<ref>{{UN document |docid=A-RES-53-24 |type=Resolution |body=General Assembly |session=53 |resolution_number=24 |url=http://www.mountains2002.org/|title=International Year of Mountains, 2002|date=19 November 1998|accessdate=19 November 2007}}</ref> |- | ২০০২ || International Year of Ecotourism<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|ইউআৰএল=http://www.world-tourism.org/sustainable/IYE-Main-Menu.htm |শিৰোনাম=International Year of Ecotourism |date=27 June 2004 |সংগ্ৰহেৰ-তাৰিখ=13 May 2017 |ইউআৰএল-অৱশ্থা=bot: unknown |আৰ্কাইভেৰ-ইউআৰএল=https://web.archive.org/web/20040627003138/http://www.world-tourism.org/sustainable/IYE-Main-Menu.htm |archive-date=27 June 2004 }}</ref> |- | ২০০১ || United Nations Year of Dialogue among Civilizations<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|ইউআৰএল=http://www.undemocracy.com/A-RES-53-22 |শিৰোনাম=UNdemocracy - A-RES-53-22 General Assembly Resolution 53/22 |date=2 December 2008 |সংগ্ৰহেৰ-তাৰিখ=13 May 2017 |ইউআৰএল-অৱশ্থা=bot: unknown |আৰ্কাইভেৰ-ইউআৰএল=https://web.archive.org/web/20081202064822/http://www.undemocracy.com/A-RES-53-22 |archive-date=2 December 2008 }}</ref><ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|ইউআৰএল=http://www.undemocracy.com/A-RES-55-23 |শিৰোনাম=UNdemocracy - A-RES-55-23 General Assembly Resolution 55/23 |date=9 January 2009 |সংগ্ৰহেৰ-তাৰিখ=13 May 2017 |ইউআৰএল-অৱশ্থা=bot: unknown |আৰ্কাইভেৰ-ইউআৰএল=https://web.archive.org/web/20090109192319/http://www.undemocracy.com/A-RES-55-23 |archive-date=9 January 2009 }}</ref><ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|ইউআৰএল=http://www.undemocracy.com/A-AC.198-2001-3.pdf|date=1 October 2008|সংগ্ৰহেৰ-তাৰিখ=22 August 2017|ইউআৰএল-অৱশ্থা=bot: unknown|আৰ্কাইভেৰ-ইউআৰএল=https://web.archive.org/web/20081001161649/http://www.undemocracy.com/A-AC.198-2001-3.pdf|archive-date=1 October 2008}}</ref> |- | ২০০১ || [[International Year of Volunteers]] |- | ২০০১ || [[International Year of Mobilization against Racism, Racial Discrimination, Xenophobia and Related Intolerance]] |- | ২০০০ || [[International Year of Thanksgiving]]<ref name="International Years"/> |- | ২০০০ || [[International Year for the Culture of Peace]] |- | colspan="2" | '''১৯৯০s''' |- | ১৯৯৯ || [[International Men's Day]] |- | ১৯৯৯ || [[International Year of Older Persons]] |- | ১৯৯৮ || [[International Year of the Ocean]]<ref name="International Years"/> |- | ১৯৯৭ || [[International Year of the Reef]]<ref name="icriforum.org"/> |- | ১৯৯৬ || [[International Year for the Eradication of Poverty]]<ref name="International Years"/> |- | ১৯৯৫ || [[United Nations Year for Tolerance]] |- | ১৯৯৫ || [[World Year of Peoples’ Commemoration of the Victims of the Second World War]]<ref name="International Years"/> |- | ১৯৯৪ || [[International Year of the Family]] |- | ১৯৯৪ || [[International Year of Sport and the Olympic Ideal]]<ref name="International Years"/> |- | ১৯৯৩ || [[International Year for the World's Indigenous People]] |- | ১৯৯২ || [[International Space Year]] |- | ১৯৯০ || International Literacy Year<ref>{{UN document |docid=A-RES-42-104 |type=Resolution |body=General Assembly |session=42 |resolution_number=104 |accessdate=23 August 2008|title=International Literacy Year|date=7 December 1987}}</ref> |- | colspan="2" | '''১৯৮০s''' |- | ১৯৮৭ || [[International Year of Shelter for the Homeless]] |- | ১৯৮৬ || [[International Year of Peace]] |- | ১৯৮৫ || [[Year of the United Nations]]<ref name="International Years"/> |- | ১৯৮৫ || [[International Youth Year]] |- | ১৯৮৪ || Year of Women in South Africa<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|ইউআৰএল=http://un.org.au/campaigns/international-years/|শিৰোনাম=International Years {{!}} UNIC Canberra|ওয়েবসাইট=un.org.au|language=en-US|সংগ্ৰহেৰ-তাৰিখ=13 May 2017|archive-date=২২ জুন ২০১৭|আৰ্কাইভেৰ-ইউআৰএল=https://web.archive.org/web/20170622081814/http://un.org.au/campaigns/international-years/|ইউআৰএল-অৱশ্থা=অকাৰ্যকৰ}}</ref> |- | ১৯৮৩ || World Communications Year<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|ইউআৰএল=http://www.reaganlibrary.gov/archives/speech/proclamation-5006-world-communications-year-1983-development-communications|language=en-US|সংগ্ৰহেৰ-তাৰিখ=8 October 2021|শিৰোনাম="Proclamation 5006 -- World Communications Year 1983: Development of Communications Infrastructures"}}</ref> |- | ১৯৮২ || [[International Year of Mobilization for Sanctions Against South Africa]]<ref name="International Years"/> |- | ১৯৮১ || [[International Year of Disabled Persons]]<ref name="International Years"/> |- | colspan="2" | '''১৯৭০s''' |- | ১৯৭৯ || [[International Year of the Child]]<ref name="International Years"/> |- | ১৯৭৮/১৯৭৯ || [[International Anti-Apartheid Year]]<ref name="International Years"/> |- | ১৯৭৫ || [[International Women's Year]]<ref name="International Years"/> |- | ১৯৭৪ || [[World Population Year]]<ref>{{সাময়িকী উদ্ধৃতি|last১=Singh|first১=Jyoti Shankar|শিৰোনাম=1974: World population year|সাময়িকী=Intereconomics|খণ্ড=9|সংখ্যা নং=2|publisher=Springer Link|পাতাসমূহ=51–53|language=en|DOI=10.1007/BF02927456|date=1 February 1974|hdl=10419/138972|s2cid=155029276|hdl-access=free}}</ref> |- | ১৯৭১ || [[International Year for Action to Combat Racism and Racial Prejudice]]<ref name="International Years"/> |- | ১৯৭০ || [[International Education Year]]<ref name="International Years"/> |- | colspan="2" | '''১৯৬০s''' |- | ১৯৬৮ || [[International Year of Human Rights]]<ref name="International Years"/> |- | ১৯৬৭ || [[International Tourist Year]]<ref name="International Years"/> |- | ১৯৬৬ || [[International Rice Year]]<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি |শিৰোনাম= The international year of rice: background |ওয়েবসাইট= www.fao.org |ইউআৰএল=https://www.fao.org/3/Y5167E/y5167e02.htm}}</ref> |- | ১৯৬৫ || [[International Cooperation Year]]<ref name="International Years"/> |- | ১৯৬১ || [[International Health and Medical Research Year]]<ref name="International Years"/> |- | colspan="2" | '''১৯৫০s''' |- | ১৯৫৯/১৯৬০ || [[World Refugee Year]]<ref name="International Years"/> |- | ১৯৫৭/১৯৫৮ || [[International Geophysical Year]] |- | colspan="2" | '''Before ১৯৫০''' |- | ১৯৩২/১৯৩৩ || [[International Polar Year]] |- | ১৮৮২/১৮৮৩ || [[International Polar Year]] |} ==দশক== {| class="sortable wikitable" |- ! Decade ! নাম ! Recognized by |- |২০২১–২০৩০ |Decade of Ocean Science for Sustainable Development<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://en.unesco.org/ocean-decade|title=United Nations Decade of Ocean Science for Sustainable Development (2021-2030)|ওয়েবসাইট=UNESCO|language=en|date=2 March 2018|date=9 February 2017}}</ref> |[[UNESCO|ইউনেস্কো]] |- | ২০১৫–২০২৪ || [[International Decade for People of African Descent]] || UN General Assembly<ref name=UNDecades /><ref>[https://www.un.org/en/events/africandescentdecade/index.shtml "2015–2014 International Decade for People of African Descent], United Nations.</ref> |- | ২০১৪–২০২৪ || United Nations Decade of Sustainable Energy for All<ref name=UNDecades /><ref>[http://www.se4all.org/decade/ "Decade of Sustainable Energy for All"]{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Sustainable Energy For All.</ref> || জাতিসংঘ |- | ২০১৩–২০২২ || International Decade for the Rapprochement of Cultures || ইউনেস্কো<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=http://www.unesco.org/new/en/media-services/single-view/news/the_director_general_launches_the_international_decade_for_the_rapprochement_of_cultures_in_kazakhstan/|title=The director general launches the International Decade for the Rapprochement of Cultures|ওয়েবসাইট=Unesco.org|date=22 August 2017}}</ref><ref>[https://en.unesco.org/cultureofpeace/international-decade-rapprochement-cultures "International Decade for the Rapprochement of Cultures (2013-2022)"] {{ওয়েব আৰ্কাইভ|url=https://web.archive.org/web/20150208231639/https://en.unesco.org/cultureofpeace/international-decade-rapprochement-cultures |date=8 February 2015 }}, UNESCO.</ref> |- | ২০১১–২০২০ || [[United Nations Decade on Biodiversity]] || জাতিসংঘ |- | ২০১১–২০২০ ||[[International Decade for the Eradication of Colonialism|Third International Decade for the Eradication of Colonialism]]|| জাতিসংঘ |- | ২০১১–২০২০ || [[Decade of Action for Road Safety]]<ref>[https://web.archive.org/web/20100926204745/http://www.who.int/roadsafety/decade_of_action/en/index.html "Government of Sweden hosts meeting of the Friends of the Decade of Action for Road Safety 2011-2020"], United Nations Road Safety Collaboration.</ref> || জাতিসংঘ |- | ২০০৮–২০১৭ || Second United Nations Decade for the Eradication of Poverty<ref name=UNDecades /> || জাতিসংঘ |- | ২০০৫–২০১৫ || [[Water for Life Decade]] || জাতিসংঘ |- | ২০০৫–২০১৪ || Second International Decade of the World's Indigenous People<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=http://www.un.org/esa/socdev/unpfii/news/a59500/a59500eng.pdf|date=9 March 2005|ওয়েবসাইট=Un.org|date=22 August 2017|url-অৱশ্থা=bot: unknown|আৰ্কাইভেৰ-url=https://web.archive.org/web/20050309153309/http://www.un.org/esa/socdev/unpfii/news/a59500/a59500eng.pdf|archive-date=9 March 2005}}</ref> || জাতিসংঘ |- | ২০০৫–২০১৪ || [[United Nations Decade of Education for Sustainable Development]]<ref>[https://web.archive.org/web/20041009233250/http://portal.unesco.org/education/en/ev.php-URL_ID=27234&URL_DO=DO_TOPIC&URL_SECTION=201.html "Education for Sustainable Development (ESD)"], UNESCO.</ref> || জাতিসংঘ |- | ২০০৩–২০১২ || [[United Nations Literacy Decade]]<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=http://www.unesco.org/education/litdecade |title=United Nations Decade for Literacy |date=29 April 2001 |date=13 May 2017 |url-অৱশ্থা=bot: unknown |আৰ্কাইভেৰ-url=https://web.archive.org/web/20010429185745/http://www.unesco.org/education/litdecade |archive-date=29 April 2001 }}</ref> || জাতিসংঘ |- | ২০০১–২০১০ || International Decade for a Culture of Peace and Non-violence for the Children of the World<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি |url=http://www.unac.org/peacecp/decade/background.html |title=The UN International Decade for the Culture of Peace |date=13 May 2017 |url-অৱশ্থা=bot: unknown |আৰ্কাইভেৰ-url=https://web.archive.org/web/20120218141829/http://www.unac.org/peacecp/decade/background.html |archive-date=18 February 2012 |access-date=19 August 2025 |archivedate=18 February 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120218141829/http://www.unac.org/peacecp/decade/background.html |deadurl=yes }}</ref> || জাতিসংঘ |- | ২০০০–২০১০ || Bone and Joint Decade<ref>[http://www.bjd.org.au/ "What is the Bone and Joint Decade?"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110205085520/http://www.bjd.org.au/ |date=2011-02-05 }} Bone and Joint Decade 2010 - 2020.</ref>|| WHO, জাতিসংঘ |- | ২০০০–২০১০ || Second International Decade for the Eradication of Colonialism<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=http://documents-dds-ny.un.org/doc/UNDOC/GEN/N01/302/66/PDF/N0130266.pdf?OpenElement|title=ODS HOME PAGE|last=Team|first=ODS|ওয়েবসাইট=documents-dds-ny.un.org|date=13 May 2017|archive-date=১৬ জুন ২০১৭|আৰ্কাইভেৰ-url=https://web.archive.org/web/20170616190759/https://documents-dds-ny.un.org/doc/UNDOC/GEN/N01/302/66/PDF/N0130266.pdf?OpenElement|url-অৱশ্থা=অকাৰ্যকৰ}}</ref> || জাতিসংঘ |- | ১৯৯৭–২০০৬ || First United Nations Decade for the Eradication of Poverty<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=https://www.un.org/esa/socdev/poverty/poverty.htm |title=First United Nations Decade for the Eradication of Poverty 1997-2006 |date=23 June 2006 |date=13 May 2017 |url-অৱশ্থা=bot: unknown |আৰ্কাইভেৰ-url=https://web.archive.org/web/20060623034411/http://www.un.org/esa/socdev/poverty/poverty.htm |archive-date=23 June 2006 }}</ref> || জাতিসংঘ |- | ১৯৯৪–২০০৪ || First International Decade of the World's Indigenous People<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=http://www.unhchr.ch/indigenous/decade.htm|title=unhchr.ch&nbsp; -&nbsp; unhchr Resources and Information.|ওয়েবসাইট=Unhchr.ch|date=22 August 2017}}</ref> || জাতিসংঘ<ref name=UNDecades /> |- | ১৯৯৩–২০০৩ || Third Decade to Combat Racism and Racial Discrimination<ref name=UNDecades>[https://www.un.org/en/sections/observances/international-decades/ " International Decades"], United Nations.</ref> || জাতিসংঘ |- | ১৯৯০s || [[International Decade for Natural Disaster Reduction]] || |- | ১৯৭৬–১৯৮৫ || [[United Nations Decade for Women]]<ref>[https://www.un.org/documents/ga/res/37/a37r058.htm " United Nations Decade for Women: Equality, Development and Peace"], United Nations General Assembly, 3 December 1982.</ref> || জাতিসংঘ |} ==তথ্য সংগ্ৰহ== h4lxucwavjupxu4p9soa2fjjzzvopbx 0 125664 602941 540381 2026-04-26T12:55:47Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 602941 wikitext text/x-wiki {{Under construction}} {{Short description|হিন্দুঃস্থানী ৰাগ}} {{Infobox raga | name = বিহাগ | thaat = বিলাৱল | type = ঔড়ৱ-সম্পূৰ্ণ | time = ৰাতি, ৯-১২ | raas(mood) = শৃংগাৰ (ৰোমাণ্টিক/ভক্তিমূলক) | arohana = 'নি সা গ ম প নি সা' | avarohana = সা' নি (ধ) প ম' প গ ম গ ৰে সা | vadi = গ | samavadi = নি | pakad = 'নি সা গ ম প ম প গ ম গ ৰে সা | chalan = গ ম প নি ধ প ম গ, গ ম গ সা | similar = {{ubl|[[Maru Bihag]]|[[Bihagara]]}} }} {{Hindustani Classical Music}} '''ৰাগ বিহাগ''' হৈছে এটা [[Hindustani classical music|হিন্দুঃস্থানী শাস্ত্ৰীয়]] ''[[ৰাগ]]'' (ইংৰাজীত ''raag'' বুলিও লিখা হয়) যি ''[[বিলাৱল ঠাট]]'' ৰ অন্তৰ্গত। বিহাগে সাতটা সংগীত ''[[স্বৰ]]'' ব্যৱহাৰ কৰে, আৰু দুয়োটা [[Madhyama (music)|''মধ্যম'']] (''শুদ্ধ'' আৰু ''তীব্ৰ'') ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ''শুদ্ধ মধ্যম'' অধিক গুৰুত্বপূৰ্ণ; ''তীব্ৰ মধ্যম'' কেৱল ''[[Panchama|পঞ্চম]]''ৰ সৈতে পি এ ম' গ ম গ বাক্যাংশত ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ''[[Avarohana|অৱৰোহণ]]''ত, ঋষভ আৰু ধৈৱতক বিশ্ৰামৰ স্বৰ হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা নহয়, কিন্তু ইহঁতক ''[[মীণ্ড]]''ত ব্যৱহাৰ কৰা হয়। এই ''ৰাগ''ত, ''[[নিষাদ (স্বৰ)]]'' এটা প্ৰধান স্বৰ, আৰু ''[[আলাপ]]'' বা ''[[তান (সংগীত)]]'' সাধাৰণতে এই স্বৰৰপৰা আৰম্ভ কৰা হয়।<ref>{{cite web |title=ৰাগ বিহাগ – ভাৰতীয় শাস্ত্ৰীয় সংগীত – তানৰংগ.কম |url=http://www.tanarang.com/english/bihag_eng.htm |website=www.tanarang.com |access-date=১ ছেপ্টেম্বৰ ২০২১ |archivedate=2021-05-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210517101539/http://www.tanarang.com/english/bihag_eng.htm |deadurl=yes }}</ref> == চলচ্চিত্ৰৰ গীত == '''<big>ভাষা</big> : <big>[[Hindi|হিন্দী]]</big>''' {| class="wikitable sortable" ! style="background:#f4a860" |গীত ! style="background:#c2e7ff" |চলচ্চিত্ৰ ! style="background:#c2e7a3" |সুৰকাৰ ! style="background:#00ffff" |শিল্পী |- |তেৰে চুৰ আউৰ মেৰে গীত |[[Goonj Uthi Shehnai|গুঞ্জ উঠি শেহনাই]] |[[Vasant Desai|ৱসন্ত দেশাই]] |[[Lata Mangeshkar|লতা মংগেশকৰ]] আৰু [[Mohammed Rafi|মহম্মদ ৰফি]] |- |বলিয়ে চুৰিলি বলিয়ান |[[Griha Pravesh (1979 film)|গৃহ প্ৰৱেশ]] |[[Kanu Roy|কানু ৰয়]] |[[Bhupinder Singh (musician)|ভূপিন্দৰ সিং]] আৰু [[Sulakshana Pandit|চুলক্ষণা পণ্ডিত]] |- |বঁকে চকোৰি গোৰি ঝুম ঝুম নাছেগি |[[Hum Matwale Naujahan|হাম মতৱালে নৌজৱান]] |[[Chitragupt (composer)|চিত্ৰগুপ্ত]] |[[Mukesh (singer)|মুকেশ]] |- |কোই গাটা মৈ ছো জাটা |[[Alaap|আলাপ]] |[[Jaidev|জয়দেৱ]] |[[K. J. Yesudas|কে. জে. য়েছুদাস]] |- |আই দিল বেকৰাৰ ক্যুঁ |[[Shahjehan|শ্বাহজেহান]] |[[Naushad|নৌশাদ]] |[[K. L. Saigal|কে. এল. সায়গল]] |- |চলেঙ্গে তীৰ জব দিল পৰ |[[Kohinoor (1960 film)|কোহিনূৰ]] |[[Naushad|নৌশাদ]] |[[Lata Mangeshkar|লতা মংগেশকৰ]] আৰু [[Mohammed Rafi|মহম্মদ ৰফি]] |- |হামাৰে দিল ছেনা জানা |[[Uran Khatola (film)|উৰণ খটোলা]] |[[Naushad|নৌশাদ]] |[[Lata Mangeshkar|লতা মংগেশকৰ]] |- |মেৰি লাডলি ৰে মেৰি লাডলি |[[Andaz (1949 film)|অন্দাজ]] |[[Naushad|নৌশাদ]] |[[Lata Mangeshkar|লতা মংগেশকৰ]] আৰু কোৰাছ |- |তেৰে প্যাৰ মে দিলদাৰ |[[Mere Mehboob|মেৰে মেহবুব]] |[[Naushad|নৌশাদ]] |[[Lata Mangeshkar|লতা মংগেশকৰ]] |- |য়ে ক্যা জগহ হৈ দোস্তোঁ |[[Umrao Jaan (1981 film)|উমৰাও জান]] |[[Mohammed Zahur Khayyam|মহম্মদ জহুৰ খৈয়াম]] |[[Asha Bhosle|আশা ভোচলে]] |- |জিন্দগী কে সফৰ মে গুজৰ জাতে হৈঁ জো মকাম |[[Aap Ki Kasam|আপ কি কছম]] |[[R. D. Burman|আৰ. ডি. বুৰ্মন]] |[[Kishore Kumar|কিশোৰ কুমাৰ]] |- |পিয়া বাৱৰী পিয়া বাৱৰী |[[Khubsoorat|খুবছুৰত]] |[[R. D. Burman|আৰ. ডি. বুৰ্মন]] |[[Asha Bhosle|আশা ভোচলে]] আৰু [[Ashok Kumar|অশোক কুমাৰ]] |- |[[Laal Ishq (song)|লাল ইশ্ক]] |[[Goliyon Ki Raasleela Ram-Leela|গোলিয়োঁ কি ৰাছলীলা ৰাম-লীলা]] |[[Sanjay Leela Bhansali|চঞ্জয় লীলা ভাঞ্চালি]] |[[Arijit Singh|অৰিজিৎ সিং]] |} === ভাষা: [[Kannada|কন্নড়]] === {| class="wikitable" ! style="background:#f9e79f" |গীত ! style="background:#f9e79f" |চলচ্চিত্ৰ ! style="background:#f9e79f" |সুৰকাৰ ! style="background:#f9e79f" |শিল্পী |- |কাৰেদাৰু কেলাডে |[[Sanaadi Appanna|চানাডি অপ্পন্না]] |[[G. K. Venkatesh|জি. কে. ৱেংকটেশ]] |[[S. Janaki|এছ. জানকি]], [[Bismillah Khan|বিছমিল্লা খান]] |} == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} == বাহ্যিক সংযোগ == * {{Citation|last=বৰ, জোয়েপ। |title=ৰাগ গাইড° ৭৪টা হিন্দুঃস্থানী ৰাগৰ সমীক্ষা|date=১৯৯৮|publisher=নিম্বাছ ৰেকৰ্ডছ|oclc=৭৪১২৫০২৭০}} * [https://web.archive.org/web/20070514235610/http://www.itcsra.org/sra_others_samay_index.html এছ.আৰ.এ. সময় আৰু ৰাগৰ ওপৰত] * [https://web.archive.org/web/20070514234610/http://www.itcsra.org/sra_raga/sra_raga_that/sra_raga_that_index.html এছ.আৰ.এ. ৰাগ আৰু ঠাটৰ ওপৰত] * [https://web.archive.org/web/20070510143551/http://www.sawf.org/music/articles.asp?pn=Music ৰাজন পৰিকৰৰ ৰাগৰ ওপৰত] * [http://oceanofragas.com/ocean_htmlpages/Bihag.html ৰাগ বিহাগৰ বিষয়ে অধিক বিৱৰণ] {{Hindustani classical music footer}} {{Rāgas as per Performance Time}} [[Category:Hindustani ragas|হিন্দুঃস্থানী ৰাগ]] [[Category:Indian music articles needing expert attention|ভাৰতীয় সংগীতৰ প্ৰবন্ধৰ বিশেষজ্ঞৰ মনোযোগৰ প্ৰয়োজন]] 1xp9jeik6irc485psvel4xmfp84tgjx 0 126925 602965 557179 2026-04-26T13:38:20Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 602965 wikitext text/x-wiki '''''ৰাজপুণ্যাহ''''' ({{Lang-bn|ৰাজপুণ্যাহ}}) হৈছে এটা পৰম্পৰাগত উৎসৱ য’ত [[বাংলাদেশ|বাংলাদেশৰ]] [[চট্টগ্ৰাম]] অঞ্চলৰ জনগণে নিজৰ গ্ৰাম্য ৰাজা বা উপজাতীয় ৰাজাৰ ওচৰত [[কৰ]] আদায়ৰ বাবে একত্ৰিত হয়। এই উৎসৱটো সাধাৰণতে প্ৰতি পাঁচ বছৰে বা ছয় বছৰে অনুষ্ঠিত হয়, যদিও পূৰ্বতে প্ৰতিবছৰেই কৰা হৈছিল।<ref>[https://www.thedailystar.net/news-detail-121974 festival]</ref><ref>{{cite journal |last1=Illius |first1=Shamsuddin |title=Chakma Raja Celebrates 40 Years |journal=The Independent |date=22 December 2017 |url=https://m.theindependentbd.com/arcprint/details/129173/2017-12-22 |access-date=3 August 2021}}</ref> এই অনুষ্ঠানৰ পাছত এটা লোকমেলা আৰম্ভ হয় যি তিনিদিন চলি থাকে। উক্ত অঞ্চলৰ জনগণৰ বাবে ''ৰাজপুণ্যাহ'' বৰ্তমান অন্যতম সৰ্ববৃহৎ উৎসৱ।<ref>{{cite journal |title=Bandarban wears festive look as Rajpunyah starts |journal=The Daily Star |date=15 January 2010 |url=https://www.thedailystar.net/news-detail-121974 |access-date=3 August 2021}}</ref> প্ৰতিবছৰে হাজাৰ হাজাৰ দেশীয় আৰু বিদেশী পৰ্যটকে এই উৎসৱৰ সময়ত বান্দৰবন ভ্ৰমণ কৰে।<ref>{{cite journal |title=The Bohmong Rajpunyah festival will start on December 21 |journal=Prothom Alo |date=30 November 2016 |url=https://www.prothomalo.com/bangladesh/%E0%A6%AC%E0%A7%8B%E0%A6%AE%E0%A6%BE%E0%A6%82-%E0%A6%B0%E0%A6%BE%E0%A6%9C%E0%A6%AA%E0%A7%81%E0%A6%A3%E0%A7%8D%E0%A6%AF%E0%A6%BE%E0%A6%B9-%E0%A6%89%E0%A7%8E%E0%A6%B8%E0%A6%AC-%E0%A6%B6%E0%A7%81%E0%A6%B0%E0%A7%81-%E0%A6%B9%E0%A6%AC%E0%A7%87-%E0%A7%A8%E0%A7%A7-%E0%A6%A1%E0%A6%BF%E0%A6%B8%E0%A7%87%E0%A6%AE%E0%A7%8D%E0%A6%AC%E0%A6%B0 |access-date=3 August 2021}}</ref> == ইতিহাস == ''ৰাজপুণ্যাহ'' উৎসৱ প্ৰথমবাৰ [[ব্ৰিটিছ ৰাজ|ব্ৰিটিছ শাসনকালত]] আৰম্ভ হৈছিল। বোমাং চক্ৰৰ ৰাজাসকলে ১৮৭৫ চনত ঝুমকৰ আদায়ৰ বাবে এই উৎসৱৰ আৰম্ভণি কৰে।<ref>[https://en.banglapedia.org/index.php/Jhum Jhum]</ref> নৱম বোমাং ৰাজাই ১৮৭৫ চনত আনুষ্ঠানিকভাৱে কৰ সংগ্ৰহ আৰম্ভ কৰিছিল। কিন্তু চৌদশ বোমাং ৰাজা মানছাইপ্ৰু চৌধুৰীৰ ১৯৯০ দশকত মৃত্যু হোৱাৰ পিছত দুবছৰ এই উৎসৱ অনুষ্ঠিত হোৱা নাছিল।<ref>{{Cite web |title=14th Bohmong King Manshaiprue Chowdhury |url=http://bohmongchiefmsp.simplesite.com/442057057?fbclid=IwAR0emR0MD9WAbdplIynNxzw1nZeBPj2mDp8y9iXH9jgO07GbQXng3_8H03Y |access-date=2025-11-09 |archivedate=2021-08-14 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210814082126/http://bohmongchiefmsp.simplesite.com/442057057?fbclid=IwAR0emR0MD9WAbdplIynNxzw1nZeBPj2mDp8y9iXH9jgO07GbQXng3_8H03Y |deadurl=yes }}</ref> == উৎসৱ == ''ৰাজপুণ্যাহ'' বিভিন্ন উপজাতীয় সমাজৰ মাজত ''পইংজৰা পোৱায়ে'' নামেও জনা যায়। চাকমা চক্ৰ ৰাঙামাটিত এই উৎসৱ পালন কৰে,<ref>{{cite journal |title=The traditional Rajpunyah started in Bandarban |journal=The Daily Janakantha |date=20 December 2014 |url=https://www.dailyjanakantha.com/details/article/103267/%E0%A6%AC%E0%A6%BE%E0%A6%A8%E0%A7%8D%E0%A6%A6%E0%A6%B0%E0%A6%AC%E0%A6%BE%E0%A6%A8%E0%A7%87-%E0%A6%90%E0%A6%A4%E0%A6%BF%E0%A6%B9%E0%A7%8D%E0%A6%AF%E0%A6%AC%E0%A6%BE%E0%A6%B9%E0%A7%80-%E0%A6%B0%E0%A6%BE%E0%A6%9C%E0%A6%AA%E0%A7%81%E0%A6%A3%E0%A7%8D%E0%A6%AF%E0%A6%BE%E0%A6%B9-%E0%A6%B6%E0%A7%81%E0%A6%B0%E0%A7%81/ |access-date=3 August 2021 }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> আৰু বোমাং চক্ৰই বান্দৰবনত অনুষ্ঠানটো আয়োজন কৰে।<ref>{{cite journal |title=Raj Punyah |journal=Bangladesh National Portal |date=3 August 2021 |url=http://www.chittagongdiv.gov.bd/site/page/9807a751-2144-11e7-8f57-286ed488c766/ |access-date=9 November 2025 |archivedate=31 July 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210731082854/http://www.chittagongdiv.gov.bd/site/page/9807a751-2144-11e7-8f57-286ed488c766/ |deadurl=yes }}</ref> পৰম্পৰাগতভাৱে, ৰাজাই বছৰৰ আৰম্ভণিতে মেলা আয়োজন কৰি জনগণৰপৰা কৰ সংগ্ৰহ কৰে। এই অনুষ্ঠানত মৌজাৰ গাঁওবুঢ়াসকলে ৰাজাৰ ওচৰত কৰ আদায় কৰে আৰু নিজৰ আনুগত্য প্ৰকাশ কৰে। তাৰ পিছত ৰাজাই জনতাক সম্বোধন কৰে আৰু বিভিন্ন ক্ষেত্ৰত অৱদান ৰখা উপজাতীয়সকলক বঁটা প্ৰদান কৰে।<ref>{{cite journal |last1=Chakraborty |first1=Milon |title=Traditional Rajpunyah Starts in Bandarban |journal=The Daily Ittefaq |date=4 January 2013 |url=https://archive.ittefaq.com.bd/index.php?ref=MjBfMDFfMDRfMTNfMV8xMl8xXzg2Mzc= |access-date=3 August 2021}}</ref> উৎসৱৰ দিনত ৰাজাই হাজাৰ হাজাৰ ফুলৰ মালাৰে শোভিত ৰাজ আসনলৈ উঠি আহে। তাৰ পিছত তেওঁ জনগণৰপৰা এজন এজনকৈ কৰ আৰু উপহাৰ গ্ৰহণ কৰে। প্ৰতিবছৰে বান্দৰবনত ''ৰাজপুণ্যাহ''ৰ সময়ত ৰাজপ্ৰাসাদৰ আঙণ উপজাতীয় আৰু বঙালীসকলৰ এক অনন্য মিলনৰ ক্ষেত্ৰ হৈ উঠে।<ref>[https://www.hindustantimes.com/india/chakma-royal-palace-being-vandalised-by-tourists/story-qMf3FRWdaDqwnaE17yU8nL.html palace]</ref> এই মেলাত [[চাৰ্কাছ]], নৃত্য-গীত, [[পুতলা নাচ]], আদিবাসী বাদ্যযন্ত্ৰ সংগীত, নাটক আৰু ঘূৰণীয়াৰ খেল থাকে। লগতে ব্যৱসায়ীয়ে শতাধিক দোকানত বিভিন্ন সামগ্ৰী বিক্ৰী কৰে।<ref>{{cite journal |last1=Das |first1=S. Basu |title=The 137th Rajpunyah of Bandarban starts on Thursday |website=Banglanews24.com |date=2 January 2013 |url=https://www.banglanews24.com/national/news/bd/162933.details |access-date=3 August 2021}}</ref> == আৰু চাওক == * [[বাংলাদেশৰ সংস্কৃতি]] * [[চট্টগ্ৰাম]] == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:বাংলাদেশৰ উৎসৱ]] h6k5icag8qct22jtv98zeh0vymjnili 0 127363 602959 556648 2026-04-26T13:31:51Z Kandarpajit Kallol 6257 602959 wikitext text/x-wiki {{Reference}}{{Infobox person | name = জহিৰ ৰায়হান | image = Zahir Raihan (1935–1972).jpg | caption = | native_name = জহিৰ ৰায়হান | native_name_lang = bn | birth_date = {{birth date |df=yes|1935|08|19}} | birth_place = নাওখালী জিলা, বেংগল প্ৰেচিডেন্সি, ব্ৰিটিছ ইণ্ডিয়া (বৰ্তমান-সোনাগাজি উপজিলা, মাজুপুৰ,[[বাংলাদেশ]] ) | death_date =৩০ জানুৱাৰী ১৯৭২ (নিখোঁজ) | death_place = | alma_mater = [[ঢাকা বিশ্ববিদ্যালয়]] | occupation = {{flatlist| * চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক * ঔপন্যাসিক * লিখক }} | known_for = | notable_works = ''[[Stop Genocide]]'' | spouse = {{unbulleted list|{{marriage|[[সুমিতা দেৱী ]]|1961|1968|end=বিবাহ বিচ্ছেদ }}|{{marriage|[[সুচান্দা]]|1968}}}} | relatives =বিপুল ৰায়হান<br/>অনল ৰায়হান<br/>আৰাফাত ৰায়হান অপু<br/>তপু | awards = }} '''জহিৰ ৰায়হান''' ({{lang-en|Zahir Raihan}}, ১৯ আগষ্ট ১৯৩৫ — ৩০ জানুৱাৰী ১৯৭২) [[বাংলাদেশ|বাংলাদেশৰ]] এগৰাকী প্ৰখ্যাত চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক, ঔপন্যাসিক আৰু গল্পকাৰ।<ref>{{cite news|last=Siddiqua|first=Fayeka|date=19 August 2024 |url=https://www.thedailystar.net/news/bangladesh/special-read/news/glimpse-zahir-raihans-films-1330771|title=A glimpse into Zahir Raihan's Films |publisher=The Daily Star |access-date=11 May 2025}}</ref> বাংলা সাহিত্যৰ চুটিগল্প শাখালৈ আগবঢ়োৱা অৱদানৰ বাবে ১৯৭২ চনত তেওঁ [[বাংলা একাডেমী সাহিত্য বঁটা]] লাভ কৰে।[[বাংলাদেশ চৰকাৰ]] মৰণোত্তৰভাৱে তেওঁক চিনেমালৈ আগবঢ়োৱা অৱদানৰ বাবে ১৯৭৭ চনত বাংলাদেশৰ দ্বিতীয় সৰ্বোচ্চ অসামৰিক বঁটা [[একুশ্বে পদক]] আৰু সাহিত্যলৈ আগবঢ়োৱা অৱদানৰ বাবে ১৯৯২ চনত বাংলাদেশৰ সৰ্বোচ্চ অসামৰিক বঁটা [[স্বাধীনতাপুৰস্কাৰ|স্বাধীনতা বঁটা]] প্ৰদান কৰে। চিনেমালৈ আগবঢ়োৱা সামগ্ৰিক অৱদানৰ বাবে ১৯৭৫ চনত মৰোণোত্তৰভাৱে তেখেতক বাংলাদেশৰ ১ম “জাতীয় চলচ্চিত্ৰ পুৰস্কাৰ" বঁটা প্ৰদান কৰা হয়। তেখেতৰ প্ৰথমখন উপন্যাস ''শেষ বিকেলেৰ মেয়ে''১৯৬০ চনত প্ৰকাশিত হয়। তেখেতৰ আন আন উল্লেখযোগ্য উপন্যাস হ'ল ''হাজাৰ বছৰ ধৰে'' আৰু ''আৰেক ফাল্গুন'' হাজাৰ বছৰ ধৰে'' উপন্যাসৰ বাবে তেওঁ ১৯৬৪ চনত আদমজী সাহিত্য পুৰস্কাৰ লাভ কৰে। এইখন উপন্যাস আধাৰত নিৰ্মিত চলচ্চিত্ৰখনতে জাতীয় চলচ্চিত্ৰ পুৰস্কাৰ লাভ কৰে। তেওঁৰ নিৰ্মিত প্ৰথম চলচ্চিত্ৰ ''কখনো আসেনি'' (১৯৬১)। ১৯৬৪ চনত ''কাঁচেৰ দেয়াল'' চলচ্চিত্ৰখনৰ বাবে তেওঁ নিগাৰ পুৰস্কাৰ লাভ কৰে। তেওঁৰদ্বাৰা নিৰ্মিত অন্যান্য চলচ্চিত্ৰ হ'ল ''বেহুলা'', ''সঙ্গম'', ''আনোয়াৰা'' আৰু ''জীবন থেকে নেয়া''। ''ষ্টপ জেনোসাইড'' তথ্যচিত্ৰখনত বাংলাদেশেৰ স্বাধীনতা যুদ্ধৰ ভয়াবহ চিত্ৰ তুলি ধৰি তেওঁ সুনাম অৰ্জন কৰিছিল। ==প্ৰাৰম্ভিক জীৱন== ১৯৩৫ চনৰ ১৯ ​​আগষ্টত বৰ্তমানৰ ফেনী জিলাৰ সোণাগাজী উপাজিলাৰ নবাবপুৰ সংঘৰ মাজুপুৰ গাঁৱত জন্মগ্ৰহণ কৰিছিল জহিৰ ৰায়হানে।<ref name="জন্মদিন">{{সংবাদ উদ্ধৃতি|ইউআৰএল=https://www.ekushey-tv.com/আজ-জহিৰ-ৰায়হানেৰ-জন্মদিন/76566|শিৰোনাম=আজ জহিৰ ৰায়হানেৰ জন্মদিন|শেষাংশ=|প্ৰথমাংশ= |ওয়েবসাইট=একুশে টেলিভিশন|ভাষা=bn|তাৰিখ=১৯ আগষ্ট ২০১৯|সংগ্ৰহেৰ-তাৰিখ=২ ফেব্ৰুয়াৰি ২০২১}}</ref> তেওঁৰ পিতৃৰ নাম আছিল মৌলানা মহম্মদ হাবিবুল্লাহ, তেওঁ কলিকতা আলিয়া মাদ্ৰাছাৰ অধ্যাপক আছিল আৰু পিছলৈ ঢাকা আলিয়া মাদ্ৰাছাৰ অধ্যক্ষ হয়। সেইবাবেই জাহিৰে কলিকতা মাদ্ৰাছাৰ এংলো-পাৰ্চিয়ান বিভাগত যোগদান কৰে॥<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|শিৰোনাম=এই দিনে - জহিৰ ৰায়হান|ইউআৰএল=https://www.deshrupantor.com/editorial-news/2022/01/30/342161|সংগ্ৰহেৰ-তাৰিখ=2022-05-20|ওয়েবসাইট=দেশ ৰূপান্তৰ|আৰ্কাইভেৰ-তাৰিখ=২০২২-০৭-০৭|আৰ্কাইভেৰ-ইউআৰএল=https://web.archive.org/web/20220707020856/https://www.deshrupantor.com/editorial-news/2022/01/30/342161|ইউআৰএল-অৱশ্থা=কাৰ্যকৰ}}</ref> কিন্তু ১৯৪৭ চনত দেশ বিভাজনৰ পাছত তেওঁ পৰিয়ালসহ কলিকতাৰপৰা বাংলাদেশ (তেতিয়াৰ পূব পাকিস্তান)লৈ গুচি যায়। ১৯৫৮ চনত [[ঢাকা বিশ্ববিদ্যালয়]] ৰপৰা বাংলা ভাষাত স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে। তেওঁৰ ব্যক্তিগত জীৱনত দুবাৰকৈ বিবাহপাশত আবদ্ধ হয়: ১৯৬১ চনত সুমিতা দেৱীৰ সৈতে আৰু ১৯৬৬ চনত সুচান্দাৰ সৈতে, দুয়োগৰাকীয়েই আছিল সেই সময়ৰ বিখ্যাত চলচ্চিত্ৰ অভিনেত্ৰী।<ref name="জন্মদিন"/> ==কৰ্ম জীৱন== জহিৰ ৰায়হানে বাংলা সাহিত্যত স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী লাভ কৰে। তাৰ পিছত তেওঁৰ সাহিত্য আৰু সাংবাদিক জীৱন আৰম্ভ হয়। ১৯৫০ চনত তেওঁ যুগেৰ আলো আলোচনীত সাংবাদিক হিচাপে কাম কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে। পিছলৈ খাপছাৰা, যান্ত্ৰিক, চিনেমা আদি আলোচনীতো কাম কৰি ১৯৫৬ চনত প্ৰৱাহ আলোচনীত সম্পাদক হিচাপে যোগদান কৰে। ১৯৫৫ চনত তেওঁৰ প্ৰথম গল্পগ্ৰন্থ সূৰ্য্যগ্ৰহণ প্ৰকাশ পায়। ১৯৫৭ চনত তেওঁ চলচ্চিত্ৰ জগতত প্ৰৱেশ কৰে, জাগো হুয়া সবেৰা ছবিত সহকাৰী পৰিচালক হিচাপে। ছালাউদ্দিনৰ ছবি ''যে নদী মৰুপথে'' সহায়ক হিচাপেও কাম কৰিছিল। প্ৰখ্যাত চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক এহতেশামে '' এ দেশ তোমাৰ আমাৰ'' ছবিখনত তেওঁক কাম কৰিবলৈ আমন্ত্ৰণ জনাইছিল, জহিৰে ছবিখনৰ শিৰোনাম গীতটো ৰচনা কৰিছিল। ১৯৬১ চনত '' কোখনো আসেনী'' ছবিৰ জৰিয়তে ৰূপালী পৰ্দাত পৰিচালক হিচাপে আত্মপ্ৰকাশ কৰে। ১৯৬৪ চনত তেওঁ পাকিস্তানৰ প্ৰথমখন ৰঙীন ছবি সংগম (উৰ্দু ভাষাৰ ছবি) নিৰ্মাণ কৰে আৰু পিছৰ বছৰত তেওঁৰ প্ৰথম চিনেমাস্কোপ ছবি বাহানা মুক্তি দিয়ে। ভাষা আন্দোলনৰ সৈতে সক্ৰিয়ভাৱে জড়িত হৈ থকা জহিৰ ৰায়হানে ২১ ফেব্ৰুৱাৰীত অনুষ্ঠিত ঐতিহাসিক আমতলা ৰেলীত উপস্থিত আছিল। ভাষা আন্দোলনে তেওঁৰ ওপৰত গভীৰ প্ৰভাৱ পেলাইছিল তেওঁৰ বিখ্যাত ছবি ''[[জীৱন থেকে নেয়া]]ত দেখা যায়।<ref name="চলচ্চিত্ৰ"/> তেওঁ ১৯৬৯ চনৰ গণ বিদ্ৰোহত অংশ লৈছিল। ১৯৭১ চনত মুক্তিযুদ্ধ আৰম্ভ হোৱাৰ সময়ত তেওঁ কলকাতালৈ গুচি যায় আৰু বাংলাদেশৰ স্বাধীনতাৰ বাবে প্ৰচাৰ আৰু তথ্যচিত্ৰ নিৰ্মাণ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে।<ref name="অবহেলিত"/> তেওঁৰ ছবি জীৱন থেকে নেয়াৰ কেইবাখনো প্ৰদৰ্শনী কলকাতাত অনুষ্ঠিত হয়, আৰু ছবিখনক [[সত্যজিৎ সত্য]], [[মৃণাল সেন]], [[তপন সিং]] [[ঋত্বিক ঘটক]] আদি বিজ্ঞসকলে ভূয়সী প্ৰশংসা কৰে। সেই সময়ত অত্যন্ত আৰ্থিক অসুবিধাৰ সন্মুখীন হোৱাৰ পিছতো তেওঁ নিজৰ ছবি প্ৰদৰ্শনৰপৰা পোৱা সকলো ধন মুক্তিযোদ্ধাৰ তহবিললৈ দান কৰে।<ref name="অবহেলিত">{{সংবাদ উদ্ধৃতি | শিৰোনাম=এখনো অবহেলিত জহিৰ ৰায়হান | লেখক=আমজাদ হোসেন | ইউআৰএল= | সংবাদপত্ৰ=প্ৰথম আলো | তাৰিখ=১৭ আগষ্ট ২০০৬ | সংগ্ৰহেৰ-তাৰিখ=}}</ref> ==বুদ্ধিজীৱী হত্যাৰ তদন্ত সমিতি== [[পান্না কাইজাৰ]] তেওঁৰ মুক্তিযুদ্ধৰ আগতে আৰু পিছতো গ্ৰন্থত কৈছিল যে জহিৰ ৰায়হানে শ্বাহিদুল্লাহ কাইজাৰৰ নিৰুদ্দেশৰ ৰহস্য উন্মোচন কৰাৰ সূত্ৰৰ ভিত্তিত বুদ্ধিজীৱী হত্যা তদন্ত সমিতি গঠন কৰিছিল, য'ত [[এহতেশ্বাম|এহতেশ্বাম হাইদৰ চৌধুৰী]], [[আমিৰ-উল ইছলাম|বেৰিষ্টাৰ আমিৰুল ইছলাম]], [[মৌদুদ] আদি অন্তৰ্ভুক্ত আছিল আহমেদ |বেৰিষ্টাৰ মৌদুদ]], [[এনায়েতুল্লাহ খান]], [[চৈয়দ হাছান ইমাম]], ড° ছিৰাজুল ইছলাম আৰু আন বহু বুদ্ধিজীৱী। তদন্ত সমিতিৰ বাবে কাম কৰি থাকোঁতে তেওঁ বহু গুৰুত্বপূৰ্ণ নথি-পত্ৰ আৰু তথ্য উন্মোচন কৰে। জহিৰ ৰায়হানে জামাতৰ মিটিং চেণ্টাৰৰ নাম, আল-বদৰ-ৰাজাকাৰৰ গোপন ঠিকনা, আৰু এই হত্যাকাণ্ডত তেওঁলোকক সহায় কৰা বুদ্ধিজীৱীসকলৰ নাম সংগ্ৰহ কৰিবলৈ সক্ষম হৈছিল। লগতে একাংশ হত্যাকাৰীৰ গোপন ঠিকনাও উন্মোচন কৰে। জামাতৰ বন্ধু আল-বদৰ-ৰাজাকাৰে বহু তথ্য প্ৰকাশ কৰে। এই তথ্যৰ গোপনীয়তাও তেওঁ ৰাখিছিল। এটা সময়ত তদন্ত সমিতিৰ হৈ জাহিৰ ৰায়হানে প্ৰেছ ক্লাবত এখন সংবাদ-মেলযোগে কৈছিল- '' বুদ্ধিজীৱী হত্যাৰ বহু গোপনীয়তা প্ৰকাশ পাইছে। আমাৰ হাতত বহু তথ্য আৰু প্ৰমাণ আছে যিবোৰ প্ৰকাশ কৰিলে বহু লোকৰ মুখা খুলিব। সময় আহিলে সকলো এটা এটাকৈ প্ৰকাশ কৰিম।" কিন্তু শ্বাহিদুল্লাই যেতিয়া কাইজাৰৰ সন্ধানৰ খবৰটো শুনিলে, তেতিয়া তেওঁ সেইটো পৰীক্ষা কৰিব নোৱাৰিলে কাৰণ তেওঁক বিচাৰি থাকোঁতে জহিৰ ৰায়হান অন্তৰ্ধান হৈ গ’ল। পান্নাই সন্দেহ কৰে যে বুদ্ধিজীৱী হত্যাৰ গোপন তথ্য প্ৰকাশ কৰাৰ ঘোষণাৰ আঁৰৰ কাৰণ হ'ব পাৰে জহিৰ ৰায়হানৰ নিৰুদ্দে।<ref>{{বই উদ্ধৃতি |শেষাংশ1=কায়সাৰ |প্ৰথমাংশ1=পান্না |শিৰোনাম=মুক্তিযুদ্ধ: আগে ও পৰে |তাৰিখ=ফেব্ৰুয়াৰি ১৯৯১ |প্ৰকাশক=আগামী প্ৰকাশনী |অৱশ্থান=ঢাকা |আইএসবিএন=984-4010-047 |পাতাসমূহ=১৪৯-১৫৯ |সংস্কৰণ=৫ম মুদ্ৰণ (জানুয়াৰি ২০০০) |সংগ্ৰহেৰ-তাৰিখ=২০ আগষ্ট ২০২৫}}</ref> জাহিৰ ৰায়হানৰ ভগ্নীয়েও একে দাবী কৰে।<ref>{{সংবাদ উদ্ধৃতি |শিৰোনাম=জহিৰ ৰায়হান গু'ম-খু'নেৰ সঙ্গে কী তাহলে শাহৰিয়াৰ কবিৰই জড়িত? |ইউআৰএল=https://m.youtube.com/watch?si=jEEXPetnshzHLgcA&v=4XSTO2VSb_o&feature=youtu.be |সংগ্ৰহেৰ-তাৰিখ=২০ আগষ্ট ২০২৫ |কৰ্ম=[[চ্যানেল টুয়েণ্টিফোৰ]] ইউটিউব পাতা |তাৰিখ=২৯ জানুয়াৰি ২০২২}}</ref> ==মৃত্যু== ১৯৭১ চনৰ ১৭ ডিচেম্বৰত জহিৰ ৰায়হানে ঢাকালৈ উভতি আহে। তেওঁৰ ভাতৃ [[শ্বাহিদুল্লাহ কাইজাৰ]] আৰু আন বহুতক। বিহাৰীসকলে মিৰপুৰত ৰখাৰ খবৰ পাই ১৯৭২ চনৰ ৩০ জানুৱাৰীৰ পুৱা দুখন গাড়ীৰে মিৰপুৰলৈ ৰাওনা হয় কবীৰ, বাবুল (সুচান্দাৰ ভায়েক), আব্দুল হক (পান্না কাইজাৰৰ ভায়েক), নিজাম আৰু পাৰভেজ। টেলিফোন বাৰ্তা পোৱাৰ পিছত জাহিৰ ৰায়হানে দুখন গাড়ীৰে মিৰপুৰলৈ ৰাওনা হয়। তেওঁৰ লগত আছিল তেওঁৰ কনিষ্ঠ ভাতৃ জাকাৰিয়া হাবিব,খুড়াকৰ ল’ৰা [[শ্বাহিৰিয়া কবীৰ]], বাবুল (সুচান্দাৰ ভাতৃ), আব্দুল হক (পান্না কাইজাৰৰ ভাতৃ), নিজাম আৰু পাৰভেজ। মীৰপুৰ ছেকচন ২ পোৱাৰ পিছত ভাৰতীয় সেনা, বাংলাদেশ সেনা আৰু তাত নিয়োজিত আৰক্ষী জোৱানসকলে নিৰাপত্তাজনিত কাৰণত তেওঁলোকক আগবাঢ়ি যোৱাত বাধা প্ৰদান কৰে। তেতিয়া সেনাই ১২ নং ধাৰাত অভিযান চলাবলৈ ওলাইছিল। তেওঁলোকে কোনো সাধাৰণ নাগৰিকক লগত লৈ যাব বিচৰা নাছিল। বহু কাতৰ অনুৰোধৰ অন্তত জাহিৰ ৰায়হানক লগত লৈ যাবলৈ মান্তি হ'ল। জহিৰ ৰায়হানক থাকিবলৈ কৈ বাকীকেইজনক ওভতাই পঠিয়াই দিলে। বাকীকেইজনৰ সৈতে শ্বাহৰিয়াৰ কবীৰ ঘৰলৈ উভতি আহিল। জাহিৰ ৰায়হানে সেনা আৰু আৰক্ষীৰ কনভয়ৰ সৈতে মিৰপুৰ ছেকচন ১২ অভিমুখে গ’ল। পুৱা প্ৰায় ৯:৩০ বজাত কালাপানী পানীৰ টেংকিৰ সন্মুখত বিহাৰীয়ে সেনা-আৰক্ষীৰ ওপৰত গুলীচালনা আৰম্ভ কৰে। ইয়াৰ মাজতে তেওঁক হত্যা কৰা বুলি দাবী কৰা হৈছে। পুৱা প্ৰায় ১১:৩০ বজাত বিহাৰীয়ে ওচৰৰ ঘৰৰপৰা স্বয়ংক্ৰিয় অস্ত্ৰ আৰু হেণ্ড গ্ৰেনেডেৰে আৰক্ষী আৰু সেনাক আক্ৰমণ কৰে। এই এম্বুছত ৪২ জন লোকৰ মৃত্যু হয়। সেইদিনা বিয়লি সেনাই গধুৰ অস্ত্ৰৰে মিৰপুৰৰ ১২ নং ছেকচনত আক্ৰমণ কৰে। পাছদিনা ৰাতিপুৱা এটা গোটেই বেটেলিয়ন ছেকচন ১২ত প্ৰৱেশ কৰিলে। কিন্তু কাকো পোৱা নগ’ল। ৰাতি সকলো পলাই গৈছিল। মৃতকৰ ৩-৪জনৰ বাহিৰে কাৰো মৃতদেহ পোৱা নগ’ল। মিৰপুৰ সম্পূৰ্ণ খালী হোৱাৰ পিছতো ৩০ জানুৱাৰীৰ নিশা তেওঁলোকক আঁতৰাই পেলোৱা হয়। ৰাতিৰ আন্ধাৰত বিহাৰীসকলে আঁতৰাই পেলোৱা মৃতদেহবোৰৰ সৈতে জহিৰ ৰাইহান নিৰুদ্দেশ হয়। পাছদিনা ৩১ জানুৱাৰীত বিহাৰী আৰু পাকিস্তানী সৈন্যৰ হাতৰপৰা মিৰপুৰ মুক্ত হৈছিল যদিও ক’তো তেওঁৰ মৃতদেহ পোৱা নগ’ল। ।<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি |শেষাংশ1=খান |প্ৰথমাংশ1=কমল জোহা |শিৰোনাম=যেখানে শহীদ হয়েছিলেন জহিৰ ৰায়হান |ইউআৰএল=https://www.prothomalo.com/bangladesh/%E0%A6%AF%E0%A7%87%E0%A6%96%E0%A6%BE%E0%A6%A8%E0%A7%87-%E0%A6%B6%E0%A6%B9%E0%A7%80%E0%A6%A6-%E0%A6%B9%E0%A7%9F%E0%A7%87%E0%A6%9B%E0%A6%BF%E0%A6%B2%E0%A7%87%E0%A6%A8-%E0%A6%9C%E0%A6%B9%E0%A6%BF%E0%A6%B0-%E0%A6%B0%E0%A6%BE%E0%A7%9F%E0%A6%B9%E0%A6%BE%E0%A6%A8 |ওয়েবসাইট=প্ৰথম আলো |সংগ্ৰহেৰ-তাৰিখ=৬ জুলাই ২০২২ |ভাষা=bn |তাৰিখ=১৪ ডিসেম্বৰ ২০১৬ |আৰ্কাইভেৰ-তাৰিখ=৬ জুলাই ২০২২ |আৰ্কাইভেৰ-ইউআৰএল=https://web.archive.org/web/20220706013200/https://www.prothomalo.com/bangladesh/%E0%A6%AF%E0%A7%87%E0%A6%96%E0%A6%BE%E0%A6%A8%E0%A7%87-%E0%A6%B6%E0%A6%B9%E0%A7%80%E0%A6%A6-%E0%A6%B9%E0%A7%9F%E0%A7%87%E0%A6%9B%E0%A6%BF%E0%A6%B2%E0%A7%87%E0%A6%A8-%E0%A6%9C%E0%A6%B9%E0%A6%BF%E0%A6%B0-%E0%A6%B0%E0%A6%BE%E0%A7%9F%E0%A6%B9%E0%A6%BE%E0%A6%A8 |ইউআৰএল-অৱশ্থা=কাৰ্যকৰ }}</ref>[[নিৰ্মল সেন]]ে দাবী কৰিছিল যে [[মুজিববাহিনী]]য়ে জহিৰ ৰায়হানক হত্যা কৰিছিল॥<ref>আমাৰ জবানবন্দি; নিৰ্মল সেন, ইত্যাদি গ্ৰন্থ, ফেব্ৰুয়াৰি ২০১২, পৃষ্ঠা: ৪০৬</ref> ==উত্তৰাধিকাৰী== বাংলাদেশী চিনেমাৰ কিংবদন্তি পুৰুষ জহিৰ ৰায়হানৰ দুগৰাকী পত্নীৰ ভিতৰত অন্যতম [[সুমিতা দেৱী]]। প্ৰয়াত অভিনেত্ৰীগৰাকীৰ দুই পুত্ৰ বিপুল ৰায়হান আৰু অনল ৰায়হান। দুয়োজনেই প্ৰতিষ্ঠিত নাট্য পৰিচালক। আন এগৰাকী পত্নী সুচান্দাৰ দুই পুত্ৰ আৰাফাত ৰাইহান আপু আৰু টাপু ৰাইহান। সৰু পুত্ৰ টাপু ৰাইহানও এজন অভিনেতা। তেওঁ '' সবুজ কোট কালো চছমা'' ছবিত অভিনয় কৰিছিল। জাহিৰ ৰায়হানৰ ভাতৃৰ নাম শ্বাহিদুল্লা কাইজাৰ আৰু ভাতৃৰ কন্যা শ্বামী কাইজাৰ।<ref name="bdnewsglitz090515">{{ওয়েব উদ্ধৃতি|ইউআৰএল=http://glitz.bdnews24.com/details.php?catry=2&showns=51|শিৰোনাম=বিনোদন জগতে আত্মীয়তাৰ বন্ধন|শেষাংশ=সেন গুপ্ত|প্ৰথমাংশ=আশিষ|তাৰিখ=মে ১৫, ২০০৯|প্ৰকাশক=glitz.bdnews24.com|ভাষা=বাংলা|সংগ্ৰহেৰ-তাৰিখ=২০০৯-১০-২৭|আৰ্কাইভেৰ-ইউআৰএল=https://web.archive.org/web/20080517082317/http://glitz.bdnews24.com/details.php?catry=2&showns=51|আৰ্কাইভেৰ-তাৰিখ=১৭ মে ২০০৮|ইউআৰএল-অৱশ্থা=অকাৰ্যকৰ}}</ref> ==বঁটা আৰু সন্মান== [[File:Zahir Raihan (1935–1972).jpg|thumb|পুৰস্কাৰ সৈতে জহিৰ ৰায়হান]] * ১৯৬৪: [[আদমজী সাহিত্য বঁটা]] উপন্যাসৰ বাবে ''[[হাজাৰ বল ধৰ]]''। * ১৯৬৫: [[নিগাৰ বঁটা]] ''[[কাচেৰ দেয়াল]]''<ref name="Birthday"/> ছবিৰ বাবে শ্ৰেষ্ঠ বাংলা চলচ্চিত্ৰ শিতানত * ১৯৭২: [[বাংলা একাডেমী]] গল্প সাহিত্যলৈ অৱদানৰ বাবে [[বাংলা একাডেমী]] [[বাংলা একাডেমী সাহিত্য বঁটা (১৯৭০-৭৯)|বাংলা একাডেমী সাহিত্য বঁটা (১৯৭১)]] (মৰণোত্তৰ)<ref name="জন্মদিন"/> * ১৯৭৭: [[একুশে পদক]], শিল্প (চলচ্চিত্ৰ)লৈ অৱদানৰ বাবে [[বাংলাদেশ চৰকাৰ]]দ্বাৰা প্ৰদান কৰা দ্বিতীয় সৰ্বোচ্চ অসামৰিক সন্মান (মৰণোত্তৰ) * ১৯৯২: [[স্বাধীনতা দিৱস বঁটা]], বাংলাদেশ চৰকাৰে সাহিত্যলৈ অৱদানৰ বাবে প্ৰদান কৰা সৰ্বোচ্চ অসামৰিক সন্মান (মৰণোত্তৰ) * ২০০৫: [[শ্ৰেষ্ঠ কাহিনীৰেখাৰ বাবে বাংলাদেশ ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা|শ্ৰেষ্ঠ কাহিনীভাগৰ শাখাত ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা]] ''[[হাজাৰ বছৰ (চলচ্চিত্ৰ)|হাজাৰ বছৰ]]'' ছবিখনৰ বাবে (মৰণোত্তৰ) ==উল্লেখনীয় কৰ্মৰাজি== === উপন্যাস === * ''শেষ বিকেলাৰ মেয়ে'' (১৯৬০) প্ৰথম উপন্যাস। প্ৰকাশক: সন্ধানী প্ৰকাশনী (ৰোমাণ্টিক প্ৰেম কাহিনী) * ''[[হাজাৰ বছৰ ধৰে]]'' (১৯৬৪) সমসাময়িক বংগৰ গ্ৰাম্য-জীৱনৰ পটভূমিত ৰচিত এটি কাহিনী। (চলচ্চিত্ৰ সংস্কৰণ (২০০৫) * ''আৰেক ফাল্গুন'' (১৯৬৯) ১৯৫২ চনৰ ৰক্তাক্ত ভাষা আন্দোলনৰ পটভূমিত ৰচিত কবিতা। * ''বৰফ গলা নদী'' (১৯৬৯) প্ৰথম প্ৰকাশ: 'উত্তৰন' আলোচনী। আৰ্থিক দুৰ্দশাগ্ৰস্ত মধ্যবিত্তীয় পৰিয়ালৰ অসহায় আত্মকথা। * ''আৰ ক'ত দিন '' (১৯৭০) জেল আৰু ভৰিৰে মোহাৰি যোৱা মানৱ আত্মাৰ আন্তৰ্জাতিক ৰূপ আৰু ইয়াৰ সংগ্ৰাম আৰু সপোনৰ আত্মজীৱনী। * ''কয়েটিক মৃত্যু'' * ''একুশে ফেব্ৰুৱাৰী (১৯৭০)'' * ''তৃষ্ণা '' (১৯৬২) === গল্পসমগ্ৰ === {{div col|colwidth=22em}} * ''সূৰ্যগ্ৰহণ'' প্ৰথম গল্পগ্ৰন্থ (১৩৬২ বঙ্গাব্দ) * '''সোনাৰ হৰিণ'' * ''"[[সময়েৰ প্ৰয়োজনে]]'' * ''একটি জিজ্ঞাসা'' * ''হাৰানো বলয়'' * ''বাঁধ'' * ''নয়াপত্তন'' * ''মহামৃত্যু'' * ''ভাঙাচোৰা'' * ''অপৰাধ'' * ''স্বীকৃতি'' * ''অতি পৰিচিত'' * ''ইচ্ছা অনিচ্ছা'' * ''জন্মান্তৰ'' * ''পোষ্টাৰ'' * ''ইচ্ছাৰ আগুণে জ্বলছি'' * ''কতকগুলো কুকুৰেৰ আৰ্তনাদ'' * ''কয়েকটি সংলাপ'' (১৯৭১) * ''দেমাক'' * ''ম্যাসাকাৰ'' * ''একুশেৰ গল্প'' </div> ===অন্যান্য ৰচনা === * পাকিস্তানৰপৰা বাংলাদেশলৈ (প্ৰবন্ধ ), [[কলকাতা]]ৰ পৰম্পৰাগত ‘পৰিচয়’ সাহিত্য আলোচনীৰ বাংলাদেশ সংখ্যাত প্ৰকাশিত (জুলাই ১৯৭১)। * অক্টোবৰ বিপ্লৱ আৰু ছোভিয়েট চলচ্চিত্ৰ (প্ৰবন্ধ ), [[ছোভিয়েট ইউনিয়ন|ছোভিয়েট বিপ্লৱ]]ৰ ৫০বছৰীয়া জয়ন্তী উপলক্ষ্য্যে অক্টোবৰ সমাজবাদী বিপ্লৱ উদ্‌যাপন সমিতি (ঢাকা) 'তৰংগ'ৰ নবেম্বৰ, ১৯৬৭ স্মৃতিগ্ৰন্থত প্ৰকাশিত। * ওদেৰ জানিয়ে দাও (কবিতা)<ref name="জয়গান">{{News quote|URL=https://www.prothomalo.com/bangladesh/জিবীনেন-জিবনেৰ-জিবনেৰ-ৰেহান|শিৰোনাম=জিৰে-জিবানেহন|শেষ অংশ=মাজিদ|প্ৰথম খণ্ড=পিয়াস|ৱেবছাইট=প্ৰথম Alo|Language=bn|Date=19 August 2020|Collection-date=2 February 2021}}{{বেয়া লিংক|তাৰিখ=ফেব্ৰুৱাৰী 2021 |bot=InternetArchiveBot |ঠিক কৰাৰ চেষ্টা=হয় }}</ref> * জহিৰ ৰায়হানৰ ৰচনাৱলী ১ম খণ্ড * জহিৰ ৰায়হানৰ ৰচনাৱলী ২য় খণ্ড === সম্পাদনা === * এক্সপ্ৰেস (ইংৰাজী সাপ্তাহিক) * প্ৰৱাহ (মাহেকীয়া বাংলা) == চলচ্চিত্ৰ == ; সহকাৰী পৰিচালক হিচাপে * ''জাগো হুয়া সাভেৰা'' (১৯৫৯), * ''এদেশ তোমাৰ আমাৰ'' (১৯৫৯), * ''নবাৰুণ'' (১৯৬০), * ''যে নদী মৰুপথে'' (১৯৬১), ; পৰিচালক, প্ৰযোজক, লেখক আৰু চিত্ৰনাট্যকাৰ হিচাপে {| class="wikitable sortable" style="text-align:center; font-size:100%; " |- ! rowspan="2" style="width:5%; "| বছৰ ! rowspan="2" style="width:20%; "| চলচ্চিত্ৰ ! colspan="4" style="width:16%; "| ভূমিকা ! rowspan="2" style="width:5%; "| ভাষা ! rowspan="2" style="width:20%; "| নোট |- ! style="width:4%; "| পৰিচালক ! style="width:4%; "| প্ৰযোজক ! style="width:4%; "| চিত্ৰনাট্য ! style="width:4%; "| লেখক |- | ১৯৬১ | style="text-align:left; "| ''[[কখনো আসেনি]]'' | {{Yes}} | | {{Yes}} | {{Yes}} | বাংলা | style="text-align:left; "|পৰিচালক হিচাপে প্ৰথম চলচ্চিত্ৰ |- | ১৯৬২ | style="text-align:left; "| ''[[সোনাৰ কাজল]]'' | {{Yes}} | | | | বাংলা | style="text-align:left; "| [[কলিম শৰাফী]] ৰ সৈতে যৌথ পৰিচালনাৰে নিৰ্মিত। |- | ১৯৬৩ | style="text-align:left; "| ''[[কাচেৰ দেয়াল]]'' | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | বাংলা | |- | ১৯৬৪ | style="text-align:left; "| ''[[সঙ্গম (১৯৬৪-এৰ উৰ্দু চলচ্চিত্ৰ)|সঙ্গম]]'' | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | উৰ্দু | style="text-align:left; "|সমগ্ৰ পাকিস্তান তথা বাংলাদেশেৰ চলচ্চিত্ৰেৰ ইতিহাসে নিৰ্মিত প্ৰথম ৰঙীন চলচ্চিত্ৰ। |- | ১৯৬৫ | style="text-align:left; "| ''[[বাহানা (১৯৬৫-এৰ চলচ্চিত্ৰ)|বাহানা]]'' | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | উৰ্দু | style="text-align:left; "|সমগ্ৰ পাকিস্তান তথা বাংলাদেশেৰ চলচ্চিত্ৰৰ ইতিহাসে নিৰ্মিত প্ৰথম চিনেমাস্কোপ চলচ্চিত্ৰ। |- | ১৯৬৬ | style="text-align:left; "| ''[[বেহুলা (চলচ্চিত্ৰ)|বেহুলা]]'' | {{Yes}} | | {{Yes}} | | বাংলা | |- | ১৯৬৭ | style="text-align:left; "| ''[[আনোয়াৰা (চলচ্চিত্ৰ)|আনোয়াৰা]]'' | {{Yes}} | | {{Yes}} | | বাংলা | |- | ১৯৬৮ | style="text-align:left; "| ''[[দুই ভাই (১৯৬৮-এৰ চলচ্চিত্ৰ)|দুই ভাই]]'' | | {{Yes}} | {{Yes}} | | বাংলা | |- | ১৯৬৮ | style="text-align:left; "| ''[[কুচবৰণ কন্যা]]'' | | {{Yes}} | | | বাংলা | |- | ১৯৬৮ | style="text-align:left; "| ''[[জুলেখা]]'' | | {{Yes}} | | | বাংলা | |- | ১৯৬৮ | style="text-align:left; "| ''সুয়োৰাণী-দুয়োৰাণী'' | | {{Yes}} | | | বাংলা | |- | ১৯৬৮ | style="text-align:left; "| ''সংসাৰ'' | | | {{Yes}} | {{Yes}} | বাংলা | |- | ১৯৬৯ | style="text-align:left; "| ''[[মনেৰ মত বউ]]'' | | {{Yes}} | | | বাংলা | |- | ১৯৬৯ | style="text-align:left; "| ''শেষ পৰ্যন্ত'' | | {{Yes}} | | | বাংলা | |- | ১৯৬৫ | style="text-align:left; "| ''একুশে ফেব্ৰুয়াৰি'' | {{Yes}} | | | | বাংলা | অপ্ৰকাশিত |- | ১৯৭০ | style="text-align:left; "| ''[[জীৱন থেকে নেয়া]]'' | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | বাংলা | |- | ১৯৭০ | style="text-align:left; "| ''[[টাকা আনা পাই (চলচ্চিত্ৰ)|টাকা আনা পাই]]'' | | | {{Yes}} | | বাংলা | |- | ১৯৭০ | style="text-align:left; "| ''লেট দেয়াৰ বি লাইট'' | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | ইংৰাজী, বাংলা, উৰ্দু, ৰুশ | style="text-align:left; " | অসমাপ্ত। চলচ্চিত্ৰখন সমাপ্ত হোৱাৰ আগতে আগেই বাংলাদেশৰ স্বাধীনতা যুদ্ধ আৰম্ভ হয়। |- | ১৯৭১ | style="text-align:left; "| ''জলতে সুৰজ কে নিচে'' | | | {{Yes}} | | উৰ্দু | |- | ১৯৭১ | style="text-align:left; "| ''[[ষ্টপ জেনোসাইড]]'' | {{Yes}} | | {{Yes}} | | ইংৰাজী | তথ্যচিত্ৰ |- | ১৯৭১ | style="text-align:left; "| ''বাৰ্থ অব আ নেশন / এ ষ্টেট ইজ বৰ্ন'' | {{Yes}} | | {{Yes}} | {{Yes}} | ইংৰাজী | তথ্যচিত্ৰ |- | ১৯৭১ | style="text-align:left; "| ''চিলড্ৰেন অব বাংলাদেশ'' | {{Yes}} | | {{Yes}} | {{Yes}} | ইংৰাজী | তথ্যচিত্ৰ |- | ১৯৭১ | style="text-align:left; "| ''সাৰেণ্ডাৰ'' | {{Yes}} | | {{Yes}} | {{Yes}} | ইংৰাজী | তথ্যচিত্ৰ |- | ১৯৭২ | style="text-align:left; "| ''প্ৰতিশোধ'' | | {{Yes}} | | | বাংলা | |- | ১৯৭৩ | style="text-align:left; "| ''[[ধীৰে বহে মেঘনা]]'' | | | | | বাংলা | মূল পৰিকল্পনা |- | ২০০৫ | style="text-align:left; "| ''[[হাজাৰ বছৰ ধৰে (চলচ্চিত্ৰ)|হাজাৰ বছৰ ধৰে]]'' | | | | {{Yes}} | বাংলা | |- | ২০১৪ | style="text-align:left; "| ''পোষ্টাৰ'' | | | | {{Yes}} | বাংলা | স্বল্পদৈৰ্ঘ্য চলচ্চিত্ৰ |- |} ==বাহ্যিক সংযোগ == * {{commons-inline}} * {{IMDb name|id=2513556|name=Zahir Raihan}} ==উৎস== [[শ্ৰেণী:বাংলাদেশ]] [[শ্ৰেণী:বাংলাদেশৰ ব্যক্তি]] 6xukzj7dpf18ndvgtmgbnzs8xz1ybc4 602960 602959 2026-04-26T13:32:45Z Kandarpajit Kallol 6257 602960 wikitext text/x-wiki {{unreferenced}}{{Infobox person | name = জহিৰ ৰায়হান | image = Zahir Raihan (1935–1972).jpg | caption = | native_name = জহিৰ ৰায়হান | native_name_lang = bn | birth_date = {{birth date |df=yes|1935|08|19}} | birth_place = নাওখালী জিলা, বেংগল প্ৰেচিডেন্সি, ব্ৰিটিছ ইণ্ডিয়া (বৰ্তমান-সোনাগাজি উপজিলা, মাজুপুৰ,[[বাংলাদেশ]] ) | death_date =৩০ জানুৱাৰী ১৯৭২ (নিখোঁজ) | death_place = | alma_mater = [[ঢাকা বিশ্ববিদ্যালয়]] | occupation = {{flatlist| * চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক * ঔপন্যাসিক * লিখক }} | known_for = | notable_works = ''[[Stop Genocide]]'' | spouse = {{unbulleted list|{{marriage|[[সুমিতা দেৱী ]]|1961|1968|end=বিবাহ বিচ্ছেদ }}|{{marriage|[[সুচান্দা]]|1968}}}} | relatives =বিপুল ৰায়হান<br/>অনল ৰায়হান<br/>আৰাফাত ৰায়হান অপু<br/>তপু | awards = }} '''জহিৰ ৰায়হান''' ({{lang-en|Zahir Raihan}}, ১৯ আগষ্ট ১৯৩৫ — ৩০ জানুৱাৰী ১৯৭২) [[বাংলাদেশ|বাংলাদেশৰ]] এগৰাকী প্ৰখ্যাত চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক, ঔপন্যাসিক আৰু গল্পকাৰ।<ref>{{cite news|last=Siddiqua|first=Fayeka|date=19 August 2024 |url=https://www.thedailystar.net/news/bangladesh/special-read/news/glimpse-zahir-raihans-films-1330771|title=A glimpse into Zahir Raihan's Films |publisher=The Daily Star |access-date=11 May 2025}}</ref> বাংলা সাহিত্যৰ চুটিগল্প শাখালৈ আগবঢ়োৱা অৱদানৰ বাবে ১৯৭২ চনত তেওঁ [[বাংলা একাডেমী সাহিত্য বঁটা]] লাভ কৰে।[[বাংলাদেশ চৰকাৰ]] মৰণোত্তৰভাৱে তেওঁক চিনেমালৈ আগবঢ়োৱা অৱদানৰ বাবে ১৯৭৭ চনত বাংলাদেশৰ দ্বিতীয় সৰ্বোচ্চ অসামৰিক বঁটা [[একুশ্বে পদক]] আৰু সাহিত্যলৈ আগবঢ়োৱা অৱদানৰ বাবে ১৯৯২ চনত বাংলাদেশৰ সৰ্বোচ্চ অসামৰিক বঁটা [[স্বাধীনতাপুৰস্কাৰ|স্বাধীনতা বঁটা]] প্ৰদান কৰে। চিনেমালৈ আগবঢ়োৱা সামগ্ৰিক অৱদানৰ বাবে ১৯৭৫ চনত মৰোণোত্তৰভাৱে তেখেতক বাংলাদেশৰ ১ম “জাতীয় চলচ্চিত্ৰ পুৰস্কাৰ" বঁটা প্ৰদান কৰা হয়। তেখেতৰ প্ৰথমখন উপন্যাস ''শেষ বিকেলেৰ মেয়ে''১৯৬০ চনত প্ৰকাশিত হয়। তেখেতৰ আন আন উল্লেখযোগ্য উপন্যাস হ'ল ''হাজাৰ বছৰ ধৰে'' আৰু ''আৰেক ফাল্গুন'' হাজাৰ বছৰ ধৰে'' উপন্যাসৰ বাবে তেওঁ ১৯৬৪ চনত আদমজী সাহিত্য পুৰস্কাৰ লাভ কৰে। এইখন উপন্যাস আধাৰত নিৰ্মিত চলচ্চিত্ৰখনতে জাতীয় চলচ্চিত্ৰ পুৰস্কাৰ লাভ কৰে। তেওঁৰ নিৰ্মিত প্ৰথম চলচ্চিত্ৰ ''কখনো আসেনি'' (১৯৬১)। ১৯৬৪ চনত ''কাঁচেৰ দেয়াল'' চলচ্চিত্ৰখনৰ বাবে তেওঁ নিগাৰ পুৰস্কাৰ লাভ কৰে। তেওঁৰদ্বাৰা নিৰ্মিত অন্যান্য চলচ্চিত্ৰ হ'ল ''বেহুলা'', ''সঙ্গম'', ''আনোয়াৰা'' আৰু ''জীবন থেকে নেয়া''। ''ষ্টপ জেনোসাইড'' তথ্যচিত্ৰখনত বাংলাদেশেৰ স্বাধীনতা যুদ্ধৰ ভয়াবহ চিত্ৰ তুলি ধৰি তেওঁ সুনাম অৰ্জন কৰিছিল। ==প্ৰাৰম্ভিক জীৱন== ১৯৩৫ চনৰ ১৯ ​​আগষ্টত বৰ্তমানৰ ফেনী জিলাৰ সোণাগাজী উপাজিলাৰ নবাবপুৰ সংঘৰ মাজুপুৰ গাঁৱত জন্মগ্ৰহণ কৰিছিল জহিৰ ৰায়হানে।<ref name="জন্মদিন">{{সংবাদ উদ্ধৃতি|ইউআৰএল=https://www.ekushey-tv.com/আজ-জহিৰ-ৰায়হানেৰ-জন্মদিন/76566|শিৰোনাম=আজ জহিৰ ৰায়হানেৰ জন্মদিন|শেষাংশ=|প্ৰথমাংশ= |ওয়েবসাইট=একুশে টেলিভিশন|ভাষা=bn|তাৰিখ=১৯ আগষ্ট ২০১৯|সংগ্ৰহেৰ-তাৰিখ=২ ফেব্ৰুয়াৰি ২০২১}}</ref> তেওঁৰ পিতৃৰ নাম আছিল মৌলানা মহম্মদ হাবিবুল্লাহ, তেওঁ কলিকতা আলিয়া মাদ্ৰাছাৰ অধ্যাপক আছিল আৰু পিছলৈ ঢাকা আলিয়া মাদ্ৰাছাৰ অধ্যক্ষ হয়। সেইবাবেই জাহিৰে কলিকতা মাদ্ৰাছাৰ এংলো-পাৰ্চিয়ান বিভাগত যোগদান কৰে॥<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|শিৰোনাম=এই দিনে - জহিৰ ৰায়হান|ইউআৰএল=https://www.deshrupantor.com/editorial-news/2022/01/30/342161|সংগ্ৰহেৰ-তাৰিখ=2022-05-20|ওয়েবসাইট=দেশ ৰূপান্তৰ|আৰ্কাইভেৰ-তাৰিখ=২০২২-০৭-০৭|আৰ্কাইভেৰ-ইউআৰএল=https://web.archive.org/web/20220707020856/https://www.deshrupantor.com/editorial-news/2022/01/30/342161|ইউআৰএল-অৱশ্থা=কাৰ্যকৰ}}</ref> কিন্তু ১৯৪৭ চনত দেশ বিভাজনৰ পাছত তেওঁ পৰিয়ালসহ কলিকতাৰপৰা বাংলাদেশ (তেতিয়াৰ পূব পাকিস্তান)লৈ গুচি যায়। ১৯৫৮ চনত [[ঢাকা বিশ্ববিদ্যালয়]] ৰপৰা বাংলা ভাষাত স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে। তেওঁৰ ব্যক্তিগত জীৱনত দুবাৰকৈ বিবাহপাশত আবদ্ধ হয়: ১৯৬১ চনত সুমিতা দেৱীৰ সৈতে আৰু ১৯৬৬ চনত সুচান্দাৰ সৈতে, দুয়োগৰাকীয়েই আছিল সেই সময়ৰ বিখ্যাত চলচ্চিত্ৰ অভিনেত্ৰী।<ref name="জন্মদিন"/> ==কৰ্ম জীৱন== জহিৰ ৰায়হানে বাংলা সাহিত্যত স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী লাভ কৰে। তাৰ পিছত তেওঁৰ সাহিত্য আৰু সাংবাদিক জীৱন আৰম্ভ হয়। ১৯৫০ চনত তেওঁ যুগেৰ আলো আলোচনীত সাংবাদিক হিচাপে কাম কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে। পিছলৈ খাপছাৰা, যান্ত্ৰিক, চিনেমা আদি আলোচনীতো কাম কৰি ১৯৫৬ চনত প্ৰৱাহ আলোচনীত সম্পাদক হিচাপে যোগদান কৰে। ১৯৫৫ চনত তেওঁৰ প্ৰথম গল্পগ্ৰন্থ সূৰ্য্যগ্ৰহণ প্ৰকাশ পায়। ১৯৫৭ চনত তেওঁ চলচ্চিত্ৰ জগতত প্ৰৱেশ কৰে, জাগো হুয়া সবেৰা ছবিত সহকাৰী পৰিচালক হিচাপে। ছালাউদ্দিনৰ ছবি ''যে নদী মৰুপথে'' সহায়ক হিচাপেও কাম কৰিছিল। প্ৰখ্যাত চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক এহতেশামে '' এ দেশ তোমাৰ আমাৰ'' ছবিখনত তেওঁক কাম কৰিবলৈ আমন্ত্ৰণ জনাইছিল, জহিৰে ছবিখনৰ শিৰোনাম গীতটো ৰচনা কৰিছিল। ১৯৬১ চনত '' কোখনো আসেনী'' ছবিৰ জৰিয়তে ৰূপালী পৰ্দাত পৰিচালক হিচাপে আত্মপ্ৰকাশ কৰে। ১৯৬৪ চনত তেওঁ পাকিস্তানৰ প্ৰথমখন ৰঙীন ছবি সংগম (উৰ্দু ভাষাৰ ছবি) নিৰ্মাণ কৰে আৰু পিছৰ বছৰত তেওঁৰ প্ৰথম চিনেমাস্কোপ ছবি বাহানা মুক্তি দিয়ে। ভাষা আন্দোলনৰ সৈতে সক্ৰিয়ভাৱে জড়িত হৈ থকা জহিৰ ৰায়হানে ২১ ফেব্ৰুৱাৰীত অনুষ্ঠিত ঐতিহাসিক আমতলা ৰেলীত উপস্থিত আছিল। ভাষা আন্দোলনে তেওঁৰ ওপৰত গভীৰ প্ৰভাৱ পেলাইছিল তেওঁৰ বিখ্যাত ছবি ''[[জীৱন থেকে নেয়া]]ত দেখা যায়।<ref name="চলচ্চিত্ৰ"/> তেওঁ ১৯৬৯ চনৰ গণ বিদ্ৰোহত অংশ লৈছিল। ১৯৭১ চনত মুক্তিযুদ্ধ আৰম্ভ হোৱাৰ সময়ত তেওঁ কলকাতালৈ গুচি যায় আৰু বাংলাদেশৰ স্বাধীনতাৰ বাবে প্ৰচাৰ আৰু তথ্যচিত্ৰ নিৰ্মাণ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে।<ref name="অবহেলিত"/> তেওঁৰ ছবি জীৱন থেকে নেয়াৰ কেইবাখনো প্ৰদৰ্শনী কলকাতাত অনুষ্ঠিত হয়, আৰু ছবিখনক [[সত্যজিৎ সত্য]], [[মৃণাল সেন]], [[তপন সিং]] [[ঋত্বিক ঘটক]] আদি বিজ্ঞসকলে ভূয়সী প্ৰশংসা কৰে। সেই সময়ত অত্যন্ত আৰ্থিক অসুবিধাৰ সন্মুখীন হোৱাৰ পিছতো তেওঁ নিজৰ ছবি প্ৰদৰ্শনৰপৰা পোৱা সকলো ধন মুক্তিযোদ্ধাৰ তহবিললৈ দান কৰে।<ref name="অবহেলিত">{{সংবাদ উদ্ধৃতি | শিৰোনাম=এখনো অবহেলিত জহিৰ ৰায়হান | লেখক=আমজাদ হোসেন | ইউআৰএল= | সংবাদপত্ৰ=প্ৰথম আলো | তাৰিখ=১৭ আগষ্ট ২০০৬ | সংগ্ৰহেৰ-তাৰিখ=}}</ref> ==বুদ্ধিজীৱী হত্যাৰ তদন্ত সমিতি== [[পান্না কাইজাৰ]] তেওঁৰ মুক্তিযুদ্ধৰ আগতে আৰু পিছতো গ্ৰন্থত কৈছিল যে জহিৰ ৰায়হানে শ্বাহিদুল্লাহ কাইজাৰৰ নিৰুদ্দেশৰ ৰহস্য উন্মোচন কৰাৰ সূত্ৰৰ ভিত্তিত বুদ্ধিজীৱী হত্যা তদন্ত সমিতি গঠন কৰিছিল, য'ত [[এহতেশ্বাম|এহতেশ্বাম হাইদৰ চৌধুৰী]], [[আমিৰ-উল ইছলাম|বেৰিষ্টাৰ আমিৰুল ইছলাম]], [[মৌদুদ] আদি অন্তৰ্ভুক্ত আছিল আহমেদ |বেৰিষ্টাৰ মৌদুদ]], [[এনায়েতুল্লাহ খান]], [[চৈয়দ হাছান ইমাম]], ড° ছিৰাজুল ইছলাম আৰু আন বহু বুদ্ধিজীৱী। তদন্ত সমিতিৰ বাবে কাম কৰি থাকোঁতে তেওঁ বহু গুৰুত্বপূৰ্ণ নথি-পত্ৰ আৰু তথ্য উন্মোচন কৰে। জহিৰ ৰায়হানে জামাতৰ মিটিং চেণ্টাৰৰ নাম, আল-বদৰ-ৰাজাকাৰৰ গোপন ঠিকনা, আৰু এই হত্যাকাণ্ডত তেওঁলোকক সহায় কৰা বুদ্ধিজীৱীসকলৰ নাম সংগ্ৰহ কৰিবলৈ সক্ষম হৈছিল। লগতে একাংশ হত্যাকাৰীৰ গোপন ঠিকনাও উন্মোচন কৰে। জামাতৰ বন্ধু আল-বদৰ-ৰাজাকাৰে বহু তথ্য প্ৰকাশ কৰে। এই তথ্যৰ গোপনীয়তাও তেওঁ ৰাখিছিল। এটা সময়ত তদন্ত সমিতিৰ হৈ জাহিৰ ৰায়হানে প্ৰেছ ক্লাবত এখন সংবাদ-মেলযোগে কৈছিল- '' বুদ্ধিজীৱী হত্যাৰ বহু গোপনীয়তা প্ৰকাশ পাইছে। আমাৰ হাতত বহু তথ্য আৰু প্ৰমাণ আছে যিবোৰ প্ৰকাশ কৰিলে বহু লোকৰ মুখা খুলিব। সময় আহিলে সকলো এটা এটাকৈ প্ৰকাশ কৰিম।" কিন্তু শ্বাহিদুল্লাই যেতিয়া কাইজাৰৰ সন্ধানৰ খবৰটো শুনিলে, তেতিয়া তেওঁ সেইটো পৰীক্ষা কৰিব নোৱাৰিলে কাৰণ তেওঁক বিচাৰি থাকোঁতে জহিৰ ৰায়হান অন্তৰ্ধান হৈ গ’ল। পান্নাই সন্দেহ কৰে যে বুদ্ধিজীৱী হত্যাৰ গোপন তথ্য প্ৰকাশ কৰাৰ ঘোষণাৰ আঁৰৰ কাৰণ হ'ব পাৰে জহিৰ ৰায়হানৰ নিৰুদ্দে।<ref>{{বই উদ্ধৃতি |শেষাংশ1=কায়সাৰ |প্ৰথমাংশ1=পান্না |শিৰোনাম=মুক্তিযুদ্ধ: আগে ও পৰে |তাৰিখ=ফেব্ৰুয়াৰি ১৯৯১ |প্ৰকাশক=আগামী প্ৰকাশনী |অৱশ্থান=ঢাকা |আইএসবিএন=984-4010-047 |পাতাসমূহ=১৪৯-১৫৯ |সংস্কৰণ=৫ম মুদ্ৰণ (জানুয়াৰি ২০০০) |সংগ্ৰহেৰ-তাৰিখ=২০ আগষ্ট ২০২৫}}</ref> জাহিৰ ৰায়হানৰ ভগ্নীয়েও একে দাবী কৰে।<ref>{{সংবাদ উদ্ধৃতি |শিৰোনাম=জহিৰ ৰায়হান গু'ম-খু'নেৰ সঙ্গে কী তাহলে শাহৰিয়াৰ কবিৰই জড়িত? |ইউআৰএল=https://m.youtube.com/watch?si=jEEXPetnshzHLgcA&v=4XSTO2VSb_o&feature=youtu.be |সংগ্ৰহেৰ-তাৰিখ=২০ আগষ্ট ২০২৫ |কৰ্ম=[[চ্যানেল টুয়েণ্টিফোৰ]] ইউটিউব পাতা |তাৰিখ=২৯ জানুয়াৰি ২০২২}}</ref> ==মৃত্যু== ১৯৭১ চনৰ ১৭ ডিচেম্বৰত জহিৰ ৰায়হানে ঢাকালৈ উভতি আহে। তেওঁৰ ভাতৃ [[শ্বাহিদুল্লাহ কাইজাৰ]] আৰু আন বহুতক। বিহাৰীসকলে মিৰপুৰত ৰখাৰ খবৰ পাই ১৯৭২ চনৰ ৩০ জানুৱাৰীৰ পুৱা দুখন গাড়ীৰে মিৰপুৰলৈ ৰাওনা হয় কবীৰ, বাবুল (সুচান্দাৰ ভায়েক), আব্দুল হক (পান্না কাইজাৰৰ ভায়েক), নিজাম আৰু পাৰভেজ। টেলিফোন বাৰ্তা পোৱাৰ পিছত জাহিৰ ৰায়হানে দুখন গাড়ীৰে মিৰপুৰলৈ ৰাওনা হয়। তেওঁৰ লগত আছিল তেওঁৰ কনিষ্ঠ ভাতৃ জাকাৰিয়া হাবিব,খুড়াকৰ ল’ৰা [[শ্বাহিৰিয়া কবীৰ]], বাবুল (সুচান্দাৰ ভাতৃ), আব্দুল হক (পান্না কাইজাৰৰ ভাতৃ), নিজাম আৰু পাৰভেজ। মীৰপুৰ ছেকচন ২ পোৱাৰ পিছত ভাৰতীয় সেনা, বাংলাদেশ সেনা আৰু তাত নিয়োজিত আৰক্ষী জোৱানসকলে নিৰাপত্তাজনিত কাৰণত তেওঁলোকক আগবাঢ়ি যোৱাত বাধা প্ৰদান কৰে। তেতিয়া সেনাই ১২ নং ধাৰাত অভিযান চলাবলৈ ওলাইছিল। তেওঁলোকে কোনো সাধাৰণ নাগৰিকক লগত লৈ যাব বিচৰা নাছিল। বহু কাতৰ অনুৰোধৰ অন্তত জাহিৰ ৰায়হানক লগত লৈ যাবলৈ মান্তি হ'ল। জহিৰ ৰায়হানক থাকিবলৈ কৈ বাকীকেইজনক ওভতাই পঠিয়াই দিলে। বাকীকেইজনৰ সৈতে শ্বাহৰিয়াৰ কবীৰ ঘৰলৈ উভতি আহিল। জাহিৰ ৰায়হানে সেনা আৰু আৰক্ষীৰ কনভয়ৰ সৈতে মিৰপুৰ ছেকচন ১২ অভিমুখে গ’ল। পুৱা প্ৰায় ৯:৩০ বজাত কালাপানী পানীৰ টেংকিৰ সন্মুখত বিহাৰীয়ে সেনা-আৰক্ষীৰ ওপৰত গুলীচালনা আৰম্ভ কৰে। ইয়াৰ মাজতে তেওঁক হত্যা কৰা বুলি দাবী কৰা হৈছে। পুৱা প্ৰায় ১১:৩০ বজাত বিহাৰীয়ে ওচৰৰ ঘৰৰপৰা স্বয়ংক্ৰিয় অস্ত্ৰ আৰু হেণ্ড গ্ৰেনেডেৰে আৰক্ষী আৰু সেনাক আক্ৰমণ কৰে। এই এম্বুছত ৪২ জন লোকৰ মৃত্যু হয়। সেইদিনা বিয়লি সেনাই গধুৰ অস্ত্ৰৰে মিৰপুৰৰ ১২ নং ছেকচনত আক্ৰমণ কৰে। পাছদিনা ৰাতিপুৱা এটা গোটেই বেটেলিয়ন ছেকচন ১২ত প্ৰৱেশ কৰিলে। কিন্তু কাকো পোৱা নগ’ল। ৰাতি সকলো পলাই গৈছিল। মৃতকৰ ৩-৪জনৰ বাহিৰে কাৰো মৃতদেহ পোৱা নগ’ল। মিৰপুৰ সম্পূৰ্ণ খালী হোৱাৰ পিছতো ৩০ জানুৱাৰীৰ নিশা তেওঁলোকক আঁতৰাই পেলোৱা হয়। ৰাতিৰ আন্ধাৰত বিহাৰীসকলে আঁতৰাই পেলোৱা মৃতদেহবোৰৰ সৈতে জহিৰ ৰাইহান নিৰুদ্দেশ হয়। পাছদিনা ৩১ জানুৱাৰীত বিহাৰী আৰু পাকিস্তানী সৈন্যৰ হাতৰপৰা মিৰপুৰ মুক্ত হৈছিল যদিও ক’তো তেওঁৰ মৃতদেহ পোৱা নগ’ল। ।<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি |শেষাংশ1=খান |প্ৰথমাংশ1=কমল জোহা |শিৰোনাম=যেখানে শহীদ হয়েছিলেন জহিৰ ৰায়হান |ইউআৰএল=https://www.prothomalo.com/bangladesh/%E0%A6%AF%E0%A7%87%E0%A6%96%E0%A6%BE%E0%A6%A8%E0%A7%87-%E0%A6%B6%E0%A6%B9%E0%A7%80%E0%A6%A6-%E0%A6%B9%E0%A7%9F%E0%A7%87%E0%A6%9B%E0%A6%BF%E0%A6%B2%E0%A7%87%E0%A6%A8-%E0%A6%9C%E0%A6%B9%E0%A6%BF%E0%A6%B0-%E0%A6%B0%E0%A6%BE%E0%A7%9F%E0%A6%B9%E0%A6%BE%E0%A6%A8 |ওয়েবসাইট=প্ৰথম আলো |সংগ্ৰহেৰ-তাৰিখ=৬ জুলাই ২০২২ |ভাষা=bn |তাৰিখ=১৪ ডিসেম্বৰ ২০১৬ |আৰ্কাইভেৰ-তাৰিখ=৬ জুলাই ২০২২ |আৰ্কাইভেৰ-ইউআৰএল=https://web.archive.org/web/20220706013200/https://www.prothomalo.com/bangladesh/%E0%A6%AF%E0%A7%87%E0%A6%96%E0%A6%BE%E0%A6%A8%E0%A7%87-%E0%A6%B6%E0%A6%B9%E0%A7%80%E0%A6%A6-%E0%A6%B9%E0%A7%9F%E0%A7%87%E0%A6%9B%E0%A6%BF%E0%A6%B2%E0%A7%87%E0%A6%A8-%E0%A6%9C%E0%A6%B9%E0%A6%BF%E0%A6%B0-%E0%A6%B0%E0%A6%BE%E0%A7%9F%E0%A6%B9%E0%A6%BE%E0%A6%A8 |ইউআৰএল-অৱশ্থা=কাৰ্যকৰ }}</ref>[[নিৰ্মল সেন]]ে দাবী কৰিছিল যে [[মুজিববাহিনী]]য়ে জহিৰ ৰায়হানক হত্যা কৰিছিল॥<ref>আমাৰ জবানবন্দি; নিৰ্মল সেন, ইত্যাদি গ্ৰন্থ, ফেব্ৰুয়াৰি ২০১২, পৃষ্ঠা: ৪০৬</ref> ==উত্তৰাধিকাৰী== বাংলাদেশী চিনেমাৰ কিংবদন্তি পুৰুষ জহিৰ ৰায়হানৰ দুগৰাকী পত্নীৰ ভিতৰত অন্যতম [[সুমিতা দেৱী]]। প্ৰয়াত অভিনেত্ৰীগৰাকীৰ দুই পুত্ৰ বিপুল ৰায়হান আৰু অনল ৰায়হান। দুয়োজনেই প্ৰতিষ্ঠিত নাট্য পৰিচালক। আন এগৰাকী পত্নী সুচান্দাৰ দুই পুত্ৰ আৰাফাত ৰাইহান আপু আৰু টাপু ৰাইহান। সৰু পুত্ৰ টাপু ৰাইহানও এজন অভিনেতা। তেওঁ '' সবুজ কোট কালো চছমা'' ছবিত অভিনয় কৰিছিল। জাহিৰ ৰায়হানৰ ভাতৃৰ নাম শ্বাহিদুল্লা কাইজাৰ আৰু ভাতৃৰ কন্যা শ্বামী কাইজাৰ।<ref name="bdnewsglitz090515">{{ওয়েব উদ্ধৃতি|ইউআৰএল=http://glitz.bdnews24.com/details.php?catry=2&showns=51|শিৰোনাম=বিনোদন জগতে আত্মীয়তাৰ বন্ধন|শেষাংশ=সেন গুপ্ত|প্ৰথমাংশ=আশিষ|তাৰিখ=মে ১৫, ২০০৯|প্ৰকাশক=glitz.bdnews24.com|ভাষা=বাংলা|সংগ্ৰহেৰ-তাৰিখ=২০০৯-১০-২৭|আৰ্কাইভেৰ-ইউআৰএল=https://web.archive.org/web/20080517082317/http://glitz.bdnews24.com/details.php?catry=2&showns=51|আৰ্কাইভেৰ-তাৰিখ=১৭ মে ২০০৮|ইউআৰএল-অৱশ্থা=অকাৰ্যকৰ}}</ref> ==বঁটা আৰু সন্মান== [[File:Zahir Raihan (1935–1972).jpg|thumb|পুৰস্কাৰ সৈতে জহিৰ ৰায়হান]] * ১৯৬৪: [[আদমজী সাহিত্য বঁটা]] উপন্যাসৰ বাবে ''[[হাজাৰ বল ধৰ]]''। * ১৯৬৫: [[নিগাৰ বঁটা]] ''[[কাচেৰ দেয়াল]]''<ref name="Birthday"/> ছবিৰ বাবে শ্ৰেষ্ঠ বাংলা চলচ্চিত্ৰ শিতানত * ১৯৭২: [[বাংলা একাডেমী]] গল্প সাহিত্যলৈ অৱদানৰ বাবে [[বাংলা একাডেমী]] [[বাংলা একাডেমী সাহিত্য বঁটা (১৯৭০-৭৯)|বাংলা একাডেমী সাহিত্য বঁটা (১৯৭১)]] (মৰণোত্তৰ)<ref name="জন্মদিন"/> * ১৯৭৭: [[একুশে পদক]], শিল্প (চলচ্চিত্ৰ)লৈ অৱদানৰ বাবে [[বাংলাদেশ চৰকাৰ]]দ্বাৰা প্ৰদান কৰা দ্বিতীয় সৰ্বোচ্চ অসামৰিক সন্মান (মৰণোত্তৰ) * ১৯৯২: [[স্বাধীনতা দিৱস বঁটা]], বাংলাদেশ চৰকাৰে সাহিত্যলৈ অৱদানৰ বাবে প্ৰদান কৰা সৰ্বোচ্চ অসামৰিক সন্মান (মৰণোত্তৰ) * ২০০৫: [[শ্ৰেষ্ঠ কাহিনীৰেখাৰ বাবে বাংলাদেশ ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা|শ্ৰেষ্ঠ কাহিনীভাগৰ শাখাত ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা]] ''[[হাজাৰ বছৰ (চলচ্চিত্ৰ)|হাজাৰ বছৰ]]'' ছবিখনৰ বাবে (মৰণোত্তৰ) ==উল্লেখনীয় কৰ্মৰাজি== === উপন্যাস === * ''শেষ বিকেলাৰ মেয়ে'' (১৯৬০) প্ৰথম উপন্যাস। প্ৰকাশক: সন্ধানী প্ৰকাশনী (ৰোমাণ্টিক প্ৰেম কাহিনী) * ''[[হাজাৰ বছৰ ধৰে]]'' (১৯৬৪) সমসাময়িক বংগৰ গ্ৰাম্য-জীৱনৰ পটভূমিত ৰচিত এটি কাহিনী। (চলচ্চিত্ৰ সংস্কৰণ (২০০৫) * ''আৰেক ফাল্গুন'' (১৯৬৯) ১৯৫২ চনৰ ৰক্তাক্ত ভাষা আন্দোলনৰ পটভূমিত ৰচিত কবিতা। * ''বৰফ গলা নদী'' (১৯৬৯) প্ৰথম প্ৰকাশ: 'উত্তৰন' আলোচনী। আৰ্থিক দুৰ্দশাগ্ৰস্ত মধ্যবিত্তীয় পৰিয়ালৰ অসহায় আত্মকথা। * ''আৰ ক'ত দিন '' (১৯৭০) জেল আৰু ভৰিৰে মোহাৰি যোৱা মানৱ আত্মাৰ আন্তৰ্জাতিক ৰূপ আৰু ইয়াৰ সংগ্ৰাম আৰু সপোনৰ আত্মজীৱনী। * ''কয়েটিক মৃত্যু'' * ''একুশে ফেব্ৰুৱাৰী (১৯৭০)'' * ''তৃষ্ণা '' (১৯৬২) === গল্পসমগ্ৰ === {{div col|colwidth=22em}} * ''সূৰ্যগ্ৰহণ'' প্ৰথম গল্পগ্ৰন্থ (১৩৬২ বঙ্গাব্দ) * '''সোনাৰ হৰিণ'' * ''"[[সময়েৰ প্ৰয়োজনে]]'' * ''একটি জিজ্ঞাসা'' * ''হাৰানো বলয়'' * ''বাঁধ'' * ''নয়াপত্তন'' * ''মহামৃত্যু'' * ''ভাঙাচোৰা'' * ''অপৰাধ'' * ''স্বীকৃতি'' * ''অতি পৰিচিত'' * ''ইচ্ছা অনিচ্ছা'' * ''জন্মান্তৰ'' * ''পোষ্টাৰ'' * ''ইচ্ছাৰ আগুণে জ্বলছি'' * ''কতকগুলো কুকুৰেৰ আৰ্তনাদ'' * ''কয়েকটি সংলাপ'' (১৯৭১) * ''দেমাক'' * ''ম্যাসাকাৰ'' * ''একুশেৰ গল্প'' </div> ===অন্যান্য ৰচনা === * পাকিস্তানৰপৰা বাংলাদেশলৈ (প্ৰবন্ধ ), [[কলকাতা]]ৰ পৰম্পৰাগত ‘পৰিচয়’ সাহিত্য আলোচনীৰ বাংলাদেশ সংখ্যাত প্ৰকাশিত (জুলাই ১৯৭১)। * অক্টোবৰ বিপ্লৱ আৰু ছোভিয়েট চলচ্চিত্ৰ (প্ৰবন্ধ ), [[ছোভিয়েট ইউনিয়ন|ছোভিয়েট বিপ্লৱ]]ৰ ৫০বছৰীয়া জয়ন্তী উপলক্ষ্য্যে অক্টোবৰ সমাজবাদী বিপ্লৱ উদ্‌যাপন সমিতি (ঢাকা) 'তৰংগ'ৰ নবেম্বৰ, ১৯৬৭ স্মৃতিগ্ৰন্থত প্ৰকাশিত। * ওদেৰ জানিয়ে দাও (কবিতা)<ref name="জয়গান">{{News quote|URL=https://www.prothomalo.com/bangladesh/জিবীনেন-জিবনেৰ-জিবনেৰ-ৰেহান|শিৰোনাম=জিৰে-জিবানেহন|শেষ অংশ=মাজিদ|প্ৰথম খণ্ড=পিয়াস|ৱেবছাইট=প্ৰথম Alo|Language=bn|Date=19 August 2020|Collection-date=2 February 2021}}{{বেয়া লিংক|তাৰিখ=ফেব্ৰুৱাৰী 2021 |bot=InternetArchiveBot |ঠিক কৰাৰ চেষ্টা=হয় }}</ref> * জহিৰ ৰায়হানৰ ৰচনাৱলী ১ম খণ্ড * জহিৰ ৰায়হানৰ ৰচনাৱলী ২য় খণ্ড === সম্পাদনা === * এক্সপ্ৰেস (ইংৰাজী সাপ্তাহিক) * প্ৰৱাহ (মাহেকীয়া বাংলা) == চলচ্চিত্ৰ == ; সহকাৰী পৰিচালক হিচাপে * ''জাগো হুয়া সাভেৰা'' (১৯৫৯), * ''এদেশ তোমাৰ আমাৰ'' (১৯৫৯), * ''নবাৰুণ'' (১৯৬০), * ''যে নদী মৰুপথে'' (১৯৬১), ; পৰিচালক, প্ৰযোজক, লেখক আৰু চিত্ৰনাট্যকাৰ হিচাপে {| class="wikitable sortable" style="text-align:center; font-size:100%; " |- ! rowspan="2" style="width:5%; "| বছৰ ! rowspan="2" style="width:20%; "| চলচ্চিত্ৰ ! colspan="4" style="width:16%; "| ভূমিকা ! rowspan="2" style="width:5%; "| ভাষা ! rowspan="2" style="width:20%; "| নোট |- ! style="width:4%; "| পৰিচালক ! style="width:4%; "| প্ৰযোজক ! style="width:4%; "| চিত্ৰনাট্য ! style="width:4%; "| লেখক |- | ১৯৬১ | style="text-align:left; "| ''[[কখনো আসেনি]]'' | {{Yes}} | | {{Yes}} | {{Yes}} | বাংলা | style="text-align:left; "|পৰিচালক হিচাপে প্ৰথম চলচ্চিত্ৰ |- | ১৯৬২ | style="text-align:left; "| ''[[সোনাৰ কাজল]]'' | {{Yes}} | | | | বাংলা | style="text-align:left; "| [[কলিম শৰাফী]] ৰ সৈতে যৌথ পৰিচালনাৰে নিৰ্মিত। |- | ১৯৬৩ | style="text-align:left; "| ''[[কাচেৰ দেয়াল]]'' | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | বাংলা | |- | ১৯৬৪ | style="text-align:left; "| ''[[সঙ্গম (১৯৬৪-এৰ উৰ্দু চলচ্চিত্ৰ)|সঙ্গম]]'' | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | উৰ্দু | style="text-align:left; "|সমগ্ৰ পাকিস্তান তথা বাংলাদেশেৰ চলচ্চিত্ৰেৰ ইতিহাসে নিৰ্মিত প্ৰথম ৰঙীন চলচ্চিত্ৰ। |- | ১৯৬৫ | style="text-align:left; "| ''[[বাহানা (১৯৬৫-এৰ চলচ্চিত্ৰ)|বাহানা]]'' | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | উৰ্দু | style="text-align:left; "|সমগ্ৰ পাকিস্তান তথা বাংলাদেশেৰ চলচ্চিত্ৰৰ ইতিহাসে নিৰ্মিত প্ৰথম চিনেমাস্কোপ চলচ্চিত্ৰ। |- | ১৯৬৬ | style="text-align:left; "| ''[[বেহুলা (চলচ্চিত্ৰ)|বেহুলা]]'' | {{Yes}} | | {{Yes}} | | বাংলা | |- | ১৯৬৭ | style="text-align:left; "| ''[[আনোয়াৰা (চলচ্চিত্ৰ)|আনোয়াৰা]]'' | {{Yes}} | | {{Yes}} | | বাংলা | |- | ১৯৬৮ | style="text-align:left; "| ''[[দুই ভাই (১৯৬৮-এৰ চলচ্চিত্ৰ)|দুই ভাই]]'' | | {{Yes}} | {{Yes}} | | বাংলা | |- | ১৯৬৮ | style="text-align:left; "| ''[[কুচবৰণ কন্যা]]'' | | {{Yes}} | | | বাংলা | |- | ১৯৬৮ | style="text-align:left; "| ''[[জুলেখা]]'' | | {{Yes}} | | | বাংলা | |- | ১৯৬৮ | style="text-align:left; "| ''সুয়োৰাণী-দুয়োৰাণী'' | | {{Yes}} | | | বাংলা | |- | ১৯৬৮ | style="text-align:left; "| ''সংসাৰ'' | | | {{Yes}} | {{Yes}} | বাংলা | |- | ১৯৬৯ | style="text-align:left; "| ''[[মনেৰ মত বউ]]'' | | {{Yes}} | | | বাংলা | |- | ১৯৬৯ | style="text-align:left; "| ''শেষ পৰ্যন্ত'' | | {{Yes}} | | | বাংলা | |- | ১৯৬৫ | style="text-align:left; "| ''একুশে ফেব্ৰুয়াৰি'' | {{Yes}} | | | | বাংলা | অপ্ৰকাশিত |- | ১৯৭০ | style="text-align:left; "| ''[[জীৱন থেকে নেয়া]]'' | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | বাংলা | |- | ১৯৭০ | style="text-align:left; "| ''[[টাকা আনা পাই (চলচ্চিত্ৰ)|টাকা আনা পাই]]'' | | | {{Yes}} | | বাংলা | |- | ১৯৭০ | style="text-align:left; "| ''লেট দেয়াৰ বি লাইট'' | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | ইংৰাজী, বাংলা, উৰ্দু, ৰুশ | style="text-align:left; " | অসমাপ্ত। চলচ্চিত্ৰখন সমাপ্ত হোৱাৰ আগতে আগেই বাংলাদেশৰ স্বাধীনতা যুদ্ধ আৰম্ভ হয়। |- | ১৯৭১ | style="text-align:left; "| ''জলতে সুৰজ কে নিচে'' | | | {{Yes}} | | উৰ্দু | |- | ১৯৭১ | style="text-align:left; "| ''[[ষ্টপ জেনোসাইড]]'' | {{Yes}} | | {{Yes}} | | ইংৰাজী | তথ্যচিত্ৰ |- | ১৯৭১ | style="text-align:left; "| ''বাৰ্থ অব আ নেশন / এ ষ্টেট ইজ বৰ্ন'' | {{Yes}} | | {{Yes}} | {{Yes}} | ইংৰাজী | তথ্যচিত্ৰ |- | ১৯৭১ | style="text-align:left; "| ''চিলড্ৰেন অব বাংলাদেশ'' | {{Yes}} | | {{Yes}} | {{Yes}} | ইংৰাজী | তথ্যচিত্ৰ |- | ১৯৭১ | style="text-align:left; "| ''সাৰেণ্ডাৰ'' | {{Yes}} | | {{Yes}} | {{Yes}} | ইংৰাজী | তথ্যচিত্ৰ |- | ১৯৭২ | style="text-align:left; "| ''প্ৰতিশোধ'' | | {{Yes}} | | | বাংলা | |- | ১৯৭৩ | style="text-align:left; "| ''[[ধীৰে বহে মেঘনা]]'' | | | | | বাংলা | মূল পৰিকল্পনা |- | ২০০৫ | style="text-align:left; "| ''[[হাজাৰ বছৰ ধৰে (চলচ্চিত্ৰ)|হাজাৰ বছৰ ধৰে]]'' | | | | {{Yes}} | বাংলা | |- | ২০১৪ | style="text-align:left; "| ''পোষ্টাৰ'' | | | | {{Yes}} | বাংলা | স্বল্পদৈৰ্ঘ্য চলচ্চিত্ৰ |- |} ==বাহ্যিক সংযোগ == * {{commons-inline}} * {{IMDb name|id=2513556|name=Zahir Raihan}} ==উৎস== [[শ্ৰেণী:বাংলাদেশ]] [[শ্ৰেণী:বাংলাদেশৰ ব্যক্তি]] c4ui75qp7099q7a37c74hr9zppg0zym 602961 602960 2026-04-26T13:35:03Z Kandarpajit Kallol 6257 602961 wikitext text/x-wiki {{unreferenced}}{{Infobox person | name = জহিৰ ৰায়হান | image = Zahir Raihan (1935–1972).jpg | caption = | native_name = জহিৰ ৰায়হান | native_name_lang = bn | birth_date = {{birth date |df=yes|1935|08|19}} | birth_place = নাওখালী জিলা, বেংগল প্ৰেচিডেন্সি, ব্ৰিটিছ ইণ্ডিয়া (বৰ্তমান-সোনাগাজি উপজিলা, মাজুপুৰ,[[বাংলাদেশ]] ) | death_date =৩০ জানুৱাৰী ১৯৭২ (নিখোঁজ) | death_place = | alma_mater = [[ঢাকা বিশ্ববিদ্যালয়]] | occupation = {{flatlist| * চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক * ঔপন্যাসিক * লিখক }} | known_for = | notable_works = ''[[Stop Genocide]]'' | spouse = {{unbulleted list|{{marriage|সুমিতা দেৱী|1961|1968|end=বিবাহ বিচ্ছেদ }}|{{marriage|সুচান্দা|1968}}}} | relatives =বিপুল ৰায়হান<br/>অনল ৰায়হান<br/>আৰাফাত ৰায়হান অপু<br/>তপু | awards = }} '''জহিৰ ৰায়হান''' ({{lang-en|Zahir Raihan}}, ১৯ আগষ্ট ১৯৩৫ — ৩০ জানুৱাৰী ১৯৭২) [[বাংলাদেশ|বাংলাদেশৰ]] এগৰাকী প্ৰখ্যাত চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক, ঔপন্যাসিক আৰু গল্পকাৰ।<ref>{{cite news|last=Siddiqua|first=Fayeka|date=19 August 2024 |url=https://www.thedailystar.net/news/bangladesh/special-read/news/glimpse-zahir-raihans-films-1330771|title=A glimpse into Zahir Raihan's Films |publisher=The Daily Star |access-date=11 May 2025}}</ref> বাংলা সাহিত্যৰ চুটিগল্প শাখালৈ আগবঢ়োৱা অৱদানৰ বাবে ১৯৭২ চনত তেওঁ বাংলা একাডেমী সাহিত্য বঁটা লাভ কৰে। বাংলাদেশ চৰকাৰে মৰণোত্তৰভাৱে তেওঁক চিনেমালৈ আগবঢ়োৱা অৱদানৰ বাবে ১৯৭৭ চনত বাংলাদেশৰ দ্বিতীয় সৰ্বোচ্চ অসামৰিক বঁটা একুশ্বে পদক আৰু সাহিত্যলৈ আগবঢ়োৱা অৱদানৰ বাবে ১৯৯২ চনত বাংলাদেশৰ সৰ্বোচ্চ অসামৰিক বঁটা স্বাধীনতা বঁটা প্ৰদান কৰে। চিনেমালৈ আগবঢ়োৱা সামগ্ৰিক অৱদানৰ বাবে ১৯৭৫ চনত মৰোণোত্তৰভাৱে তেখেতক বাংলাদেশৰ প্ৰথম “জাতীয় চলচ্চিত্ৰ পুৰস্কাৰ" বঁটা প্ৰদান কৰা হয়। তেওঁৰ প্ৰথমখন উপন্যাস ''শেষ বিকেলেৰ মেয়ে''১৯৬০ চনত প্ৰকাশিত হয়। তেওঁৰ আন আন উল্লেখযোগ্য উপন্যাস হ'ল ''হাজাৰ বছৰ ধৰে'' আৰু ''আৰেক ফাল্গুন''। হাজাৰ বছৰ ধৰে'' উপন্যাসৰ বাবে তেওঁ ১৯৬৪ চনত আদমজী সাহিত্য পুৰস্কাৰ লাভ কৰে। এইখন উপন্যাস আধাৰত নিৰ্মিত চলচ্চিত্ৰখনতে জাতীয় চলচ্চিত্ৰ পুৰস্কাৰ লাভ কৰে। তেওঁৰ নিৰ্মিত প্ৰথম চলচ্চিত্ৰ ''কখনো আসেনি'' (১৯৬১)। ১৯৬৪ চনত ''কাঁচেৰ দেয়াল'' চলচ্চিত্ৰখনৰ বাবে তেওঁ নিগাৰ পুৰস্কাৰ লাভ কৰে। তেওঁৰদ্বাৰা নিৰ্মিত অন্যান্য চলচ্চিত্ৰ হ'ল ''বেহুলা'', ''সঙ্গম'', ''আনোয়াৰা'' আৰু ''জীবন থেকে নেয়া''। ''ষ্টপ জেনোসাইড'' তথ্যচিত্ৰখনত বাংলাদেশেৰ স্বাধীনতা যুদ্ধৰ ভয়াবহ চিত্ৰ তুলি ধৰি তেওঁ সুনাম অৰ্জন কৰিছিল। ==প্ৰাৰম্ভিক জীৱন== ১৯৩৫ চনৰ ১৯ ​​আগষ্টত বৰ্তমানৰ ফেনী জিলাৰ সোণাগাজী উপাজিলাৰ নবাবপুৰ সংঘৰ মাজুপুৰ গাঁৱত জন্মগ্ৰহণ কৰিছিল জহিৰ ৰায়হানে।<ref name="জন্মদিন">{{সংবাদ উদ্ধৃতি|ইউআৰএল=https://www.ekushey-tv.com/আজ-জহিৰ-ৰায়হানেৰ-জন্মদিন/76566|শিৰোনাম=আজ জহিৰ ৰায়হানেৰ জন্মদিন|শেষাংশ=|প্ৰথমাংশ= |ওয়েবসাইট=একুশে টেলিভিশন|ভাষা=bn|তাৰিখ=১৯ আগষ্ট ২০১৯|সংগ্ৰহেৰ-তাৰিখ=২ ফেব্ৰুয়াৰি ২০২১}}</ref> তেওঁৰ পিতৃৰ নাম আছিল মৌলানা মহম্মদ হাবিবুল্লাহ, তেওঁ কলিকতা আলিয়া মাদ্ৰাছাৰ অধ্যাপক আছিল আৰু পিছলৈ ঢাকা আলিয়া মাদ্ৰাছাৰ অধ্যক্ষ হয়। সেইবাবেই জাহিৰে কলিকতা মাদ্ৰাছাৰ এংলো-পাৰ্চিয়ান বিভাগত যোগদান কৰে॥<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|শিৰোনাম=এই দিনে - জহিৰ ৰায়হান|ইউআৰএল=https://www.deshrupantor.com/editorial-news/2022/01/30/342161|সংগ্ৰহেৰ-তাৰিখ=2022-05-20|ওয়েবসাইট=দেশ ৰূপান্তৰ|আৰ্কাইভেৰ-তাৰিখ=২০২২-০৭-০৭|আৰ্কাইভেৰ-ইউআৰএল=https://web.archive.org/web/20220707020856/https://www.deshrupantor.com/editorial-news/2022/01/30/342161|ইউআৰএল-অৱশ্থা=কাৰ্যকৰ}}</ref> কিন্তু ১৯৪৭ চনত দেশ বিভাজনৰ পাছত তেওঁ পৰিয়ালসহ কলিকতাৰপৰা বাংলাদেশ (তেতিয়াৰ পূব পাকিস্তান)লৈ গুচি যায়। ১৯৫৮ চনত [[ঢাকা বিশ্ববিদ্যালয়]] ৰপৰা বাংলা ভাষাত স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে। তেওঁৰ ব্যক্তিগত জীৱনত দুবাৰকৈ বিবাহপাশত আবদ্ধ হয়: ১৯৬১ চনত সুমিতা দেৱীৰ সৈতে আৰু ১৯৬৬ চনত সুচান্দাৰ সৈতে, দুয়োগৰাকীয়েই আছিল সেই সময়ৰ বিখ্যাত চলচ্চিত্ৰ অভিনেত্ৰী।<ref name="জন্মদিন"/> ==কৰ্ম জীৱন== জহিৰ ৰায়হানে বাংলা সাহিত্যত স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী লাভ কৰে। তাৰ পিছত তেওঁৰ সাহিত্য আৰু সাংবাদিক জীৱন আৰম্ভ হয়। ১৯৫০ চনত তেওঁ যুগেৰ আলো আলোচনীত সাংবাদিক হিচাপে কাম কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে। পিছলৈ খাপছাৰা, যান্ত্ৰিক, চিনেমা আদি আলোচনীতো কাম কৰি ১৯৫৬ চনত প্ৰৱাহ আলোচনীত সম্পাদক হিচাপে যোগদান কৰে। ১৯৫৫ চনত তেওঁৰ প্ৰথম গল্পগ্ৰন্থ সূৰ্য্যগ্ৰহণ প্ৰকাশ পায়। ১৯৫৭ চনত তেওঁ চলচ্চিত্ৰ জগতত প্ৰৱেশ কৰে, জাগো হুয়া সবেৰা ছবিত সহকাৰী পৰিচালক হিচাপে। ছালাউদ্দিনৰ ছবি ''যে নদী মৰুপথে'' সহায়ক হিচাপেও কাম কৰিছিল। প্ৰখ্যাত চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক এহতেশামে '' এ দেশ তোমাৰ আমাৰ'' ছবিখনত তেওঁক কাম কৰিবলৈ আমন্ত্ৰণ জনাইছিল, জহিৰে ছবিখনৰ শিৰোনাম গীতটো ৰচনা কৰিছিল। ১৯৬১ চনত '' কোখনো আসেনী'' ছবিৰ জৰিয়তে ৰূপালী পৰ্দাত পৰিচালক হিচাপে আত্মপ্ৰকাশ কৰে। ১৯৬৪ চনত তেওঁ পাকিস্তানৰ প্ৰথমখন ৰঙীন ছবি সংগম (উৰ্দু ভাষাৰ ছবি) নিৰ্মাণ কৰে আৰু পিছৰ বছৰত তেওঁৰ প্ৰথম চিনেমাস্কোপ ছবি বাহানা মুক্তি দিয়ে। ভাষা আন্দোলনৰ সৈতে সক্ৰিয়ভাৱে জড়িত হৈ থকা জহিৰ ৰায়হানে ২১ ফেব্ৰুৱাৰীত অনুষ্ঠিত ঐতিহাসিক আমতলা ৰেলীত উপস্থিত আছিল। ভাষা আন্দোলনে তেওঁৰ ওপৰত গভীৰ প্ৰভাৱ পেলাইছিল তেওঁৰ বিখ্যাত ছবি ''[[জীৱন থেকে নেয়া]]ত দেখা যায়।<ref name="চলচ্চিত্ৰ"/> তেওঁ ১৯৬৯ চনৰ গণ বিদ্ৰোহত অংশ লৈছিল। ১৯৭১ চনত মুক্তিযুদ্ধ আৰম্ভ হোৱাৰ সময়ত তেওঁ কলকাতালৈ গুচি যায় আৰু বাংলাদেশৰ স্বাধীনতাৰ বাবে প্ৰচাৰ আৰু তথ্যচিত্ৰ নিৰ্মাণ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে।<ref name="অবহেলিত"/> তেওঁৰ ছবি জীৱন থেকে নেয়াৰ কেইবাখনো প্ৰদৰ্শনী কলকাতাত অনুষ্ঠিত হয়, আৰু ছবিখনক [[সত্যজিৎ সত্য]], [[মৃণাল সেন]], [[তপন সিং]] [[ঋত্বিক ঘটক]] আদি বিজ্ঞসকলে ভূয়সী প্ৰশংসা কৰে। সেই সময়ত অত্যন্ত আৰ্থিক অসুবিধাৰ সন্মুখীন হোৱাৰ পিছতো তেওঁ নিজৰ ছবি প্ৰদৰ্শনৰপৰা পোৱা সকলো ধন মুক্তিযোদ্ধাৰ তহবিললৈ দান কৰে।<ref name="অবহেলিত">{{সংবাদ উদ্ধৃতি | শিৰোনাম=এখনো অবহেলিত জহিৰ ৰায়হান | লেখক=আমজাদ হোসেন | ইউআৰএল= | সংবাদপত্ৰ=প্ৰথম আলো | তাৰিখ=১৭ আগষ্ট ২০০৬ | সংগ্ৰহেৰ-তাৰিখ=}}</ref> ==বুদ্ধিজীৱী হত্যাৰ তদন্ত সমিতি== [[পান্না কাইজাৰ]] তেওঁৰ মুক্তিযুদ্ধৰ আগতে আৰু পিছতো গ্ৰন্থত কৈছিল যে জহিৰ ৰায়হানে শ্বাহিদুল্লাহ কাইজাৰৰ নিৰুদ্দেশৰ ৰহস্য উন্মোচন কৰাৰ সূত্ৰৰ ভিত্তিত বুদ্ধিজীৱী হত্যা তদন্ত সমিতি গঠন কৰিছিল, য'ত [[এহতেশ্বাম|এহতেশ্বাম হাইদৰ চৌধুৰী]], [[আমিৰ-উল ইছলাম|বেৰিষ্টাৰ আমিৰুল ইছলাম]], [[মৌদুদ] আদি অন্তৰ্ভুক্ত আছিল আহমেদ |বেৰিষ্টাৰ মৌদুদ]], [[এনায়েতুল্লাহ খান]], [[চৈয়দ হাছান ইমাম]], ড° ছিৰাজুল ইছলাম আৰু আন বহু বুদ্ধিজীৱী। তদন্ত সমিতিৰ বাবে কাম কৰি থাকোঁতে তেওঁ বহু গুৰুত্বপূৰ্ণ নথি-পত্ৰ আৰু তথ্য উন্মোচন কৰে। জহিৰ ৰায়হানে জামাতৰ মিটিং চেণ্টাৰৰ নাম, আল-বদৰ-ৰাজাকাৰৰ গোপন ঠিকনা, আৰু এই হত্যাকাণ্ডত তেওঁলোকক সহায় কৰা বুদ্ধিজীৱীসকলৰ নাম সংগ্ৰহ কৰিবলৈ সক্ষম হৈছিল। লগতে একাংশ হত্যাকাৰীৰ গোপন ঠিকনাও উন্মোচন কৰে। জামাতৰ বন্ধু আল-বদৰ-ৰাজাকাৰে বহু তথ্য প্ৰকাশ কৰে। এই তথ্যৰ গোপনীয়তাও তেওঁ ৰাখিছিল। এটা সময়ত তদন্ত সমিতিৰ হৈ জাহিৰ ৰায়হানে প্ৰেছ ক্লাবত এখন সংবাদ-মেলযোগে কৈছিল- '' বুদ্ধিজীৱী হত্যাৰ বহু গোপনীয়তা প্ৰকাশ পাইছে। আমাৰ হাতত বহু তথ্য আৰু প্ৰমাণ আছে যিবোৰ প্ৰকাশ কৰিলে বহু লোকৰ মুখা খুলিব। সময় আহিলে সকলো এটা এটাকৈ প্ৰকাশ কৰিম।" কিন্তু শ্বাহিদুল্লাই যেতিয়া কাইজাৰৰ সন্ধানৰ খবৰটো শুনিলে, তেতিয়া তেওঁ সেইটো পৰীক্ষা কৰিব নোৱাৰিলে কাৰণ তেওঁক বিচাৰি থাকোঁতে জহিৰ ৰায়হান অন্তৰ্ধান হৈ গ’ল। পান্নাই সন্দেহ কৰে যে বুদ্ধিজীৱী হত্যাৰ গোপন তথ্য প্ৰকাশ কৰাৰ ঘোষণাৰ আঁৰৰ কাৰণ হ'ব পাৰে জহিৰ ৰায়হানৰ নিৰুদ্দে।<ref>{{বই উদ্ধৃতি |শেষাংশ1=কায়সাৰ |প্ৰথমাংশ1=পান্না |শিৰোনাম=মুক্তিযুদ্ধ: আগে ও পৰে |তাৰিখ=ফেব্ৰুয়াৰি ১৯৯১ |প্ৰকাশক=আগামী প্ৰকাশনী |অৱশ্থান=ঢাকা |আইএসবিএন=984-4010-047 |পাতাসমূহ=১৪৯-১৫৯ |সংস্কৰণ=৫ম মুদ্ৰণ (জানুয়াৰি ২০০০) |সংগ্ৰহেৰ-তাৰিখ=২০ আগষ্ট ২০২৫}}</ref> জাহিৰ ৰায়হানৰ ভগ্নীয়েও একে দাবী কৰে।<ref>{{সংবাদ উদ্ধৃতি |শিৰোনাম=জহিৰ ৰায়হান গু'ম-খু'নেৰ সঙ্গে কী তাহলে শাহৰিয়াৰ কবিৰই জড়িত? |ইউআৰএল=https://m.youtube.com/watch?si=jEEXPetnshzHLgcA&v=4XSTO2VSb_o&feature=youtu.be |সংগ্ৰহেৰ-তাৰিখ=২০ আগষ্ট ২০২৫ |কৰ্ম=[[চ্যানেল টুয়েণ্টিফোৰ]] ইউটিউব পাতা |তাৰিখ=২৯ জানুয়াৰি ২০২২}}</ref> ==মৃত্যু== ১৯৭১ চনৰ ১৭ ডিচেম্বৰত জহিৰ ৰায়হানে ঢাকালৈ উভতি আহে। তেওঁৰ ভাতৃ [[শ্বাহিদুল্লাহ কাইজাৰ]] আৰু আন বহুতক। বিহাৰীসকলে মিৰপুৰত ৰখাৰ খবৰ পাই ১৯৭২ চনৰ ৩০ জানুৱাৰীৰ পুৱা দুখন গাড়ীৰে মিৰপুৰলৈ ৰাওনা হয় কবীৰ, বাবুল (সুচান্দাৰ ভায়েক), আব্দুল হক (পান্না কাইজাৰৰ ভায়েক), নিজাম আৰু পাৰভেজ। টেলিফোন বাৰ্তা পোৱাৰ পিছত জাহিৰ ৰায়হানে দুখন গাড়ীৰে মিৰপুৰলৈ ৰাওনা হয়। তেওঁৰ লগত আছিল তেওঁৰ কনিষ্ঠ ভাতৃ জাকাৰিয়া হাবিব,খুড়াকৰ ল’ৰা [[শ্বাহিৰিয়া কবীৰ]], বাবুল (সুচান্দাৰ ভাতৃ), আব্দুল হক (পান্না কাইজাৰৰ ভাতৃ), নিজাম আৰু পাৰভেজ। মীৰপুৰ ছেকচন ২ পোৱাৰ পিছত ভাৰতীয় সেনা, বাংলাদেশ সেনা আৰু তাত নিয়োজিত আৰক্ষী জোৱানসকলে নিৰাপত্তাজনিত কাৰণত তেওঁলোকক আগবাঢ়ি যোৱাত বাধা প্ৰদান কৰে। তেতিয়া সেনাই ১২ নং ধাৰাত অভিযান চলাবলৈ ওলাইছিল। তেওঁলোকে কোনো সাধাৰণ নাগৰিকক লগত লৈ যাব বিচৰা নাছিল। বহু কাতৰ অনুৰোধৰ অন্তত জাহিৰ ৰায়হানক লগত লৈ যাবলৈ মান্তি হ'ল। জহিৰ ৰায়হানক থাকিবলৈ কৈ বাকীকেইজনক ওভতাই পঠিয়াই দিলে। বাকীকেইজনৰ সৈতে শ্বাহৰিয়াৰ কবীৰ ঘৰলৈ উভতি আহিল। জাহিৰ ৰায়হানে সেনা আৰু আৰক্ষীৰ কনভয়ৰ সৈতে মিৰপুৰ ছেকচন ১২ অভিমুখে গ’ল। পুৱা প্ৰায় ৯:৩০ বজাত কালাপানী পানীৰ টেংকিৰ সন্মুখত বিহাৰীয়ে সেনা-আৰক্ষীৰ ওপৰত গুলীচালনা আৰম্ভ কৰে। ইয়াৰ মাজতে তেওঁক হত্যা কৰা বুলি দাবী কৰা হৈছে। পুৱা প্ৰায় ১১:৩০ বজাত বিহাৰীয়ে ওচৰৰ ঘৰৰপৰা স্বয়ংক্ৰিয় অস্ত্ৰ আৰু হেণ্ড গ্ৰেনেডেৰে আৰক্ষী আৰু সেনাক আক্ৰমণ কৰে। এই এম্বুছত ৪২ জন লোকৰ মৃত্যু হয়। সেইদিনা বিয়লি সেনাই গধুৰ অস্ত্ৰৰে মিৰপুৰৰ ১২ নং ছেকচনত আক্ৰমণ কৰে। পাছদিনা ৰাতিপুৱা এটা গোটেই বেটেলিয়ন ছেকচন ১২ত প্ৰৱেশ কৰিলে। কিন্তু কাকো পোৱা নগ’ল। ৰাতি সকলো পলাই গৈছিল। মৃতকৰ ৩-৪জনৰ বাহিৰে কাৰো মৃতদেহ পোৱা নগ’ল। মিৰপুৰ সম্পূৰ্ণ খালী হোৱাৰ পিছতো ৩০ জানুৱাৰীৰ নিশা তেওঁলোকক আঁতৰাই পেলোৱা হয়। ৰাতিৰ আন্ধাৰত বিহাৰীসকলে আঁতৰাই পেলোৱা মৃতদেহবোৰৰ সৈতে জহিৰ ৰাইহান নিৰুদ্দেশ হয়। পাছদিনা ৩১ জানুৱাৰীত বিহাৰী আৰু পাকিস্তানী সৈন্যৰ হাতৰপৰা মিৰপুৰ মুক্ত হৈছিল যদিও ক’তো তেওঁৰ মৃতদেহ পোৱা নগ’ল। ।<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি |শেষাংশ1=খান |প্ৰথমাংশ1=কমল জোহা |শিৰোনাম=যেখানে শহীদ হয়েছিলেন জহিৰ ৰায়হান |ইউআৰএল=https://www.prothomalo.com/bangladesh/%E0%A6%AF%E0%A7%87%E0%A6%96%E0%A6%BE%E0%A6%A8%E0%A7%87-%E0%A6%B6%E0%A6%B9%E0%A7%80%E0%A6%A6-%E0%A6%B9%E0%A7%9F%E0%A7%87%E0%A6%9B%E0%A6%BF%E0%A6%B2%E0%A7%87%E0%A6%A8-%E0%A6%9C%E0%A6%B9%E0%A6%BF%E0%A6%B0-%E0%A6%B0%E0%A6%BE%E0%A7%9F%E0%A6%B9%E0%A6%BE%E0%A6%A8 |ওয়েবসাইট=প্ৰথম আলো |সংগ্ৰহেৰ-তাৰিখ=৬ জুলাই ২০২২ |ভাষা=bn |তাৰিখ=১৪ ডিসেম্বৰ ২০১৬ |আৰ্কাইভেৰ-তাৰিখ=৬ জুলাই ২০২২ |আৰ্কাইভেৰ-ইউআৰএল=https://web.archive.org/web/20220706013200/https://www.prothomalo.com/bangladesh/%E0%A6%AF%E0%A7%87%E0%A6%96%E0%A6%BE%E0%A6%A8%E0%A7%87-%E0%A6%B6%E0%A6%B9%E0%A7%80%E0%A6%A6-%E0%A6%B9%E0%A7%9F%E0%A7%87%E0%A6%9B%E0%A6%BF%E0%A6%B2%E0%A7%87%E0%A6%A8-%E0%A6%9C%E0%A6%B9%E0%A6%BF%E0%A6%B0-%E0%A6%B0%E0%A6%BE%E0%A7%9F%E0%A6%B9%E0%A6%BE%E0%A6%A8 |ইউআৰএল-অৱশ্থা=কাৰ্যকৰ }}</ref>[[নিৰ্মল সেন]]ে দাবী কৰিছিল যে [[মুজিববাহিনী]]য়ে জহিৰ ৰায়হানক হত্যা কৰিছিল॥<ref>আমাৰ জবানবন্দি; নিৰ্মল সেন, ইত্যাদি গ্ৰন্থ, ফেব্ৰুয়াৰি ২০১২, পৃষ্ঠা: ৪০৬</ref> ==উত্তৰাধিকাৰী== বাংলাদেশী চিনেমাৰ কিংবদন্তি পুৰুষ জহিৰ ৰায়হানৰ দুগৰাকী পত্নীৰ ভিতৰত অন্যতম [[সুমিতা দেৱী]]। প্ৰয়াত অভিনেত্ৰীগৰাকীৰ দুই পুত্ৰ বিপুল ৰায়হান আৰু অনল ৰায়হান। দুয়োজনেই প্ৰতিষ্ঠিত নাট্য পৰিচালক। আন এগৰাকী পত্নী সুচান্দাৰ দুই পুত্ৰ আৰাফাত ৰাইহান আপু আৰু টাপু ৰাইহান। সৰু পুত্ৰ টাপু ৰাইহানও এজন অভিনেতা। তেওঁ '' সবুজ কোট কালো চছমা'' ছবিত অভিনয় কৰিছিল। জাহিৰ ৰায়হানৰ ভাতৃৰ নাম শ্বাহিদুল্লা কাইজাৰ আৰু ভাতৃৰ কন্যা শ্বামী কাইজাৰ।<ref name="bdnewsglitz090515">{{ওয়েব উদ্ধৃতি|ইউআৰএল=http://glitz.bdnews24.com/details.php?catry=2&showns=51|শিৰোনাম=বিনোদন জগতে আত্মীয়তাৰ বন্ধন|শেষাংশ=সেন গুপ্ত|প্ৰথমাংশ=আশিষ|তাৰিখ=মে ১৫, ২০০৯|প্ৰকাশক=glitz.bdnews24.com|ভাষা=বাংলা|সংগ্ৰহেৰ-তাৰিখ=২০০৯-১০-২৭|আৰ্কাইভেৰ-ইউআৰএল=https://web.archive.org/web/20080517082317/http://glitz.bdnews24.com/details.php?catry=2&showns=51|আৰ্কাইভেৰ-তাৰিখ=১৭ মে ২০০৮|ইউআৰএল-অৱশ্থা=অকাৰ্যকৰ}}</ref> ==বঁটা আৰু সন্মান== [[File:Zahir Raihan (1935–1972).jpg|thumb|পুৰস্কাৰ সৈতে জহিৰ ৰায়হান]] * ১৯৬৪: [[আদমজী সাহিত্য বঁটা]] উপন্যাসৰ বাবে ''[[হাজাৰ বল ধৰ]]''। * ১৯৬৫: [[নিগাৰ বঁটা]] ''[[কাচেৰ দেয়াল]]''<ref name="Birthday"/> ছবিৰ বাবে শ্ৰেষ্ঠ বাংলা চলচ্চিত্ৰ শিতানত * ১৯৭২: [[বাংলা একাডেমী]] গল্প সাহিত্যলৈ অৱদানৰ বাবে [[বাংলা একাডেমী]] [[বাংলা একাডেমী সাহিত্য বঁটা (১৯৭০-৭৯)|বাংলা একাডেমী সাহিত্য বঁটা (১৯৭১)]] (মৰণোত্তৰ)<ref name="জন্মদিন"/> * ১৯৭৭: [[একুশে পদক]], শিল্প (চলচ্চিত্ৰ)লৈ অৱদানৰ বাবে [[বাংলাদেশ চৰকাৰ]]দ্বাৰা প্ৰদান কৰা দ্বিতীয় সৰ্বোচ্চ অসামৰিক সন্মান (মৰণোত্তৰ) * ১৯৯২: [[স্বাধীনতা দিৱস বঁটা]], বাংলাদেশ চৰকাৰে সাহিত্যলৈ অৱদানৰ বাবে প্ৰদান কৰা সৰ্বোচ্চ অসামৰিক সন্মান (মৰণোত্তৰ) * ২০০৫: [[শ্ৰেষ্ঠ কাহিনীৰেখাৰ বাবে বাংলাদেশ ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা|শ্ৰেষ্ঠ কাহিনীভাগৰ শাখাত ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা]] ''[[হাজাৰ বছৰ (চলচ্চিত্ৰ)|হাজাৰ বছৰ]]'' ছবিখনৰ বাবে (মৰণোত্তৰ) ==উল্লেখনীয় কৰ্মৰাজি== === উপন্যাস === * ''শেষ বিকেলাৰ মেয়ে'' (১৯৬০) প্ৰথম উপন্যাস। প্ৰকাশক: সন্ধানী প্ৰকাশনী (ৰোমাণ্টিক প্ৰেম কাহিনী) * ''[[হাজাৰ বছৰ ধৰে]]'' (১৯৬৪) সমসাময়িক বংগৰ গ্ৰাম্য-জীৱনৰ পটভূমিত ৰচিত এটি কাহিনী। (চলচ্চিত্ৰ সংস্কৰণ (২০০৫) * ''আৰেক ফাল্গুন'' (১৯৬৯) ১৯৫২ চনৰ ৰক্তাক্ত ভাষা আন্দোলনৰ পটভূমিত ৰচিত কবিতা। * ''বৰফ গলা নদী'' (১৯৬৯) প্ৰথম প্ৰকাশ: 'উত্তৰন' আলোচনী। আৰ্থিক দুৰ্দশাগ্ৰস্ত মধ্যবিত্তীয় পৰিয়ালৰ অসহায় আত্মকথা। * ''আৰ ক'ত দিন '' (১৯৭০) জেল আৰু ভৰিৰে মোহাৰি যোৱা মানৱ আত্মাৰ আন্তৰ্জাতিক ৰূপ আৰু ইয়াৰ সংগ্ৰাম আৰু সপোনৰ আত্মজীৱনী। * ''কয়েটিক মৃত্যু'' * ''একুশে ফেব্ৰুৱাৰী (১৯৭০)'' * ''তৃষ্ণা '' (১৯৬২) === গল্পসমগ্ৰ === {{div col|colwidth=22em}} * ''সূৰ্যগ্ৰহণ'' প্ৰথম গল্পগ্ৰন্থ (১৩৬২ বঙ্গাব্দ) * '''সোনাৰ হৰিণ'' * ''"[[সময়েৰ প্ৰয়োজনে]]'' * ''একটি জিজ্ঞাসা'' * ''হাৰানো বলয়'' * ''বাঁধ'' * ''নয়াপত্তন'' * ''মহামৃত্যু'' * ''ভাঙাচোৰা'' * ''অপৰাধ'' * ''স্বীকৃতি'' * ''অতি পৰিচিত'' * ''ইচ্ছা অনিচ্ছা'' * ''জন্মান্তৰ'' * ''পোষ্টাৰ'' * ''ইচ্ছাৰ আগুণে জ্বলছি'' * ''কতকগুলো কুকুৰেৰ আৰ্তনাদ'' * ''কয়েকটি সংলাপ'' (১৯৭১) * ''দেমাক'' * ''ম্যাসাকাৰ'' * ''একুশেৰ গল্প'' </div> ===অন্যান্য ৰচনা === * পাকিস্তানৰপৰা বাংলাদেশলৈ (প্ৰবন্ধ ), [[কলকাতা]]ৰ পৰম্পৰাগত ‘পৰিচয়’ সাহিত্য আলোচনীৰ বাংলাদেশ সংখ্যাত প্ৰকাশিত (জুলাই ১৯৭১)। * অক্টোবৰ বিপ্লৱ আৰু ছোভিয়েট চলচ্চিত্ৰ (প্ৰবন্ধ ), [[ছোভিয়েট ইউনিয়ন|ছোভিয়েট বিপ্লৱ]]ৰ ৫০বছৰীয়া জয়ন্তী উপলক্ষ্য্যে অক্টোবৰ সমাজবাদী বিপ্লৱ উদ্‌যাপন সমিতি (ঢাকা) 'তৰংগ'ৰ নবেম্বৰ, ১৯৬৭ স্মৃতিগ্ৰন্থত প্ৰকাশিত। * ওদেৰ জানিয়ে দাও (কবিতা)<ref name="জয়গান">{{News quote|URL=https://www.prothomalo.com/bangladesh/জিবীনেন-জিবনেৰ-জিবনেৰ-ৰেহান|শিৰোনাম=জিৰে-জিবানেহন|শেষ অংশ=মাজিদ|প্ৰথম খণ্ড=পিয়াস|ৱেবছাইট=প্ৰথম Alo|Language=bn|Date=19 August 2020|Collection-date=2 February 2021}}{{বেয়া লিংক|তাৰিখ=ফেব্ৰুৱাৰী 2021 |bot=InternetArchiveBot |ঠিক কৰাৰ চেষ্টা=হয় }}</ref> * জহিৰ ৰায়হানৰ ৰচনাৱলী ১ম খণ্ড * জহিৰ ৰায়হানৰ ৰচনাৱলী ২য় খণ্ড === সম্পাদনা === * এক্সপ্ৰেস (ইংৰাজী সাপ্তাহিক) * প্ৰৱাহ (মাহেকীয়া বাংলা) == চলচ্চিত্ৰ == ; সহকাৰী পৰিচালক হিচাপে * ''জাগো হুয়া সাভেৰা'' (১৯৫৯), * ''এদেশ তোমাৰ আমাৰ'' (১৯৫৯), * ''নবাৰুণ'' (১৯৬০), * ''যে নদী মৰুপথে'' (১৯৬১), ; পৰিচালক, প্ৰযোজক, লেখক আৰু চিত্ৰনাট্যকাৰ হিচাপে {| class="wikitable sortable" style="text-align:center; font-size:100%; " |- ! rowspan="2" style="width:5%; "| বছৰ ! rowspan="2" style="width:20%; "| চলচ্চিত্ৰ ! colspan="4" style="width:16%; "| ভূমিকা ! rowspan="2" style="width:5%; "| ভাষা ! rowspan="2" style="width:20%; "| নোট |- ! style="width:4%; "| পৰিচালক ! style="width:4%; "| প্ৰযোজক ! style="width:4%; "| চিত্ৰনাট্য ! style="width:4%; "| লেখক |- | ১৯৬১ | style="text-align:left; "| ''[[কখনো আসেনি]]'' | {{Yes}} | | {{Yes}} | {{Yes}} | বাংলা | style="text-align:left; "|পৰিচালক হিচাপে প্ৰথম চলচ্চিত্ৰ |- | ১৯৬২ | style="text-align:left; "| ''[[সোনাৰ কাজল]]'' | {{Yes}} | | | | বাংলা | style="text-align:left; "| [[কলিম শৰাফী]] ৰ সৈতে যৌথ পৰিচালনাৰে নিৰ্মিত। |- | ১৯৬৩ | style="text-align:left; "| ''[[কাচেৰ দেয়াল]]'' | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | বাংলা | |- | ১৯৬৪ | style="text-align:left; "| ''[[সঙ্গম (১৯৬৪-এৰ উৰ্দু চলচ্চিত্ৰ)|সঙ্গম]]'' | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | উৰ্দু | style="text-align:left; "|সমগ্ৰ পাকিস্তান তথা বাংলাদেশেৰ চলচ্চিত্ৰেৰ ইতিহাসে নিৰ্মিত প্ৰথম ৰঙীন চলচ্চিত্ৰ। |- | ১৯৬৫ | style="text-align:left; "| ''[[বাহানা (১৯৬৫-এৰ চলচ্চিত্ৰ)|বাহানা]]'' | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | উৰ্দু | style="text-align:left; "|সমগ্ৰ পাকিস্তান তথা বাংলাদেশেৰ চলচ্চিত্ৰৰ ইতিহাসে নিৰ্মিত প্ৰথম চিনেমাস্কোপ চলচ্চিত্ৰ। |- | ১৯৬৬ | style="text-align:left; "| ''[[বেহুলা (চলচ্চিত্ৰ)|বেহুলা]]'' | {{Yes}} | | {{Yes}} | | বাংলা | |- | ১৯৬৭ | style="text-align:left; "| ''[[আনোয়াৰা (চলচ্চিত্ৰ)|আনোয়াৰা]]'' | {{Yes}} | | {{Yes}} | | বাংলা | |- | ১৯৬৮ | style="text-align:left; "| ''[[দুই ভাই (১৯৬৮-এৰ চলচ্চিত্ৰ)|দুই ভাই]]'' | | {{Yes}} | {{Yes}} | | বাংলা | |- | ১৯৬৮ | style="text-align:left; "| ''[[কুচবৰণ কন্যা]]'' | | {{Yes}} | | | বাংলা | |- | ১৯৬৮ | style="text-align:left; "| ''[[জুলেখা]]'' | | {{Yes}} | | | বাংলা | |- | ১৯৬৮ | style="text-align:left; "| ''সুয়োৰাণী-দুয়োৰাণী'' | | {{Yes}} | | | বাংলা | |- | ১৯৬৮ | style="text-align:left; "| ''সংসাৰ'' | | | {{Yes}} | {{Yes}} | বাংলা | |- | ১৯৬৯ | style="text-align:left; "| ''[[মনেৰ মত বউ]]'' | | {{Yes}} | | | বাংলা | |- | ১৯৬৯ | style="text-align:left; "| ''শেষ পৰ্যন্ত'' | | {{Yes}} | | | বাংলা | |- | ১৯৬৫ | style="text-align:left; "| ''একুশে ফেব্ৰুয়াৰি'' | {{Yes}} | | | | বাংলা | অপ্ৰকাশিত |- | ১৯৭০ | style="text-align:left; "| ''[[জীৱন থেকে নেয়া]]'' | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | বাংলা | |- | ১৯৭০ | style="text-align:left; "| ''[[টাকা আনা পাই (চলচ্চিত্ৰ)|টাকা আনা পাই]]'' | | | {{Yes}} | | বাংলা | |- | ১৯৭০ | style="text-align:left; "| ''লেট দেয়াৰ বি লাইট'' | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | ইংৰাজী, বাংলা, উৰ্দু, ৰুশ | style="text-align:left; " | অসমাপ্ত। চলচ্চিত্ৰখন সমাপ্ত হোৱাৰ আগতে আগেই বাংলাদেশৰ স্বাধীনতা যুদ্ধ আৰম্ভ হয়। |- | ১৯৭১ | style="text-align:left; "| ''জলতে সুৰজ কে নিচে'' | | | {{Yes}} | | উৰ্দু | |- | ১৯৭১ | style="text-align:left; "| ''[[ষ্টপ জেনোসাইড]]'' | {{Yes}} | | {{Yes}} | | ইংৰাজী | তথ্যচিত্ৰ |- | ১৯৭১ | style="text-align:left; "| ''বাৰ্থ অব আ নেশন / এ ষ্টেট ইজ বৰ্ন'' | {{Yes}} | | {{Yes}} | {{Yes}} | ইংৰাজী | তথ্যচিত্ৰ |- | ১৯৭১ | style="text-align:left; "| ''চিলড্ৰেন অব বাংলাদেশ'' | {{Yes}} | | {{Yes}} | {{Yes}} | ইংৰাজী | তথ্যচিত্ৰ |- | ১৯৭১ | style="text-align:left; "| ''সাৰেণ্ডাৰ'' | {{Yes}} | | {{Yes}} | {{Yes}} | ইংৰাজী | তথ্যচিত্ৰ |- | ১৯৭২ | style="text-align:left; "| ''প্ৰতিশোধ'' | | {{Yes}} | | | বাংলা | |- | ১৯৭৩ | style="text-align:left; "| ''[[ধীৰে বহে মেঘনা]]'' | | | | | বাংলা | মূল পৰিকল্পনা |- | ২০০৫ | style="text-align:left; "| ''[[হাজাৰ বছৰ ধৰে (চলচ্চিত্ৰ)|হাজাৰ বছৰ ধৰে]]'' | | | | {{Yes}} | বাংলা | |- | ২০১৪ | style="text-align:left; "| ''পোষ্টাৰ'' | | | | {{Yes}} | বাংলা | স্বল্পদৈৰ্ঘ্য চলচ্চিত্ৰ |- |} ==বাহ্যিক সংযোগ == * {{commons-inline}} * {{IMDb name|id=2513556|name=Zahir Raihan}} ==উৎস== [[শ্ৰেণী:বাংলাদেশ]] [[শ্ৰেণী:বাংলাদেশৰ ব্যক্তি]] jcr7glpqufozbssufzznhwa6wnfgopm 602962 602961 2026-04-26T13:35:43Z Kandarpajit Kallol 6257 602962 wikitext text/x-wiki {{unreferenced}}{{Infobox person | name = জহিৰ ৰায়হান | image = Zahir Raihan (1935–1972).jpg | caption = | native_name = জহিৰ ৰায়হান | native_name_lang = bn | birth_date = {{birth date |df=yes|1935|08|19}} | birth_place = নাওখালী জিলা, বেংগল প্ৰেচিডেন্সি, ব্ৰিটিছ ইণ্ডিয়া (বৰ্তমান-সোনাগাজি উপজিলা, মাজুপুৰ,[[বাংলাদেশ]] ) | death_date =৩০ জানুৱাৰী ১৯৭২ (নিখোঁজ) | death_place = | alma_mater = [[ঢাকা বিশ্ববিদ্যালয়]] | occupation = {{flatlist| * চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক * ঔপন্যাসিক * লিখক }} | known_for = | notable_works = ''[[Stop Genocide]]'' | spouse = {{unbulleted list|{{marriage|সুমিতা দেৱী|1961|1968|end=বিবাহ বিচ্ছেদ }}|{{marriage|সুচান্দা|1968}}}} | relatives =বিপুল ৰায়হান<br/>অনল ৰায়হান<br/>আৰাফাত ৰায়হান অপু<br/>তপু | awards = }} '''জহিৰ ৰায়হান''' ({{lang-en|Zahir Raihan}}, ১৯ আগষ্ট ১৯৩৫ — ৩০ জানুৱাৰী ১৯৭২) [[বাংলাদেশ|বাংলাদেশৰ]] এগৰাকী প্ৰখ্যাত চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক, ঔপন্যাসিক আৰু গল্পকাৰ।<ref>{{cite news|last=Siddiqua|first=Fayeka|date=19 August 2024 |url=https://www.thedailystar.net/news/bangladesh/special-read/news/glimpse-zahir-raihans-films-1330771|title=A glimpse into Zahir Raihan's Films |publisher=The Daily Star |access-date=11 May 2025}}</ref> বাংলা সাহিত্যৰ চুটিগল্প শাখালৈ আগবঢ়োৱা অৱদানৰ বাবে ১৯৭২ চনত তেওঁ বাংলা একাডেমী সাহিত্য বঁটা লাভ কৰে। বাংলাদেশ চৰকাৰে মৰণোত্তৰভাৱে তেওঁক চিনেমালৈ আগবঢ়োৱা অৱদানৰ বাবে ১৯৭৭ চনত বাংলাদেশৰ দ্বিতীয় সৰ্বোচ্চ অসামৰিক বঁটা একুশ্বে পদক আৰু সাহিত্যলৈ আগবঢ়োৱা অৱদানৰ বাবে ১৯৯২ চনত বাংলাদেশৰ সৰ্বোচ্চ অসামৰিক বঁটা স্বাধীনতা বঁটা প্ৰদান কৰে। চিনেমালৈ আগবঢ়োৱা সামগ্ৰিক অৱদানৰ বাবে ১৯৭৫ চনত মৰোণোত্তৰভাৱে তেখেতক বাংলাদেশৰ প্ৰথম “জাতীয় চলচ্চিত্ৰ পুৰস্কাৰ" বঁটা প্ৰদান কৰা হয়। তেওঁৰ প্ৰথমখন উপন্যাস ''শেষ বিকেলেৰ মেয়ে'' ১৯৬০ চনত প্ৰকাশিত হয়। তেওঁৰ আন আন উল্লেখযোগ্য উপন্যাস হ'ল ''হাজাৰ বছৰ ধৰে'' আৰু ''আৰেক ফাল্গুন''। ''হাজাৰ বছৰ ধৰে'' উপন্যাসৰ বাবে তেওঁ ১৯৬৪ চনত আদমজী সাহিত্য পুৰস্কাৰ লাভ কৰে। এইখন উপন্যাস আধাৰত নিৰ্মিত চলচ্চিত্ৰখনতে জাতীয় চলচ্চিত্ৰ পুৰস্কাৰ লাভ কৰে। তেওঁৰ নিৰ্মিত প্ৰথম চলচ্চিত্ৰ ''কখনো আসেনি'' (১৯৬১)। ১৯৬৪ চনত ''কাঁচেৰ দেয়াল'' চলচ্চিত্ৰখনৰ বাবে তেওঁ নিগাৰ পুৰস্কাৰ লাভ কৰে। তেওঁৰদ্বাৰা নিৰ্মিত অন্যান্য চলচ্চিত্ৰ হ'ল ''বেহুলা'', ''সঙ্গম'', ''আনোয়াৰা'' আৰু ''জীবন থেকে নেয়া''। ''ষ্টপ জেনোসাইড'' তথ্যচিত্ৰখনত বাংলাদেশেৰ স্বাধীনতা যুদ্ধৰ ভয়াবহ চিত্ৰ তুলি ধৰি তেওঁ সুনাম অৰ্জন কৰিছিল। ==প্ৰাৰম্ভিক জীৱন== ১৯৩৫ চনৰ ১৯ ​​আগষ্টত বৰ্তমানৰ ফেনী জিলাৰ সোণাগাজী উপাজিলাৰ নবাবপুৰ সংঘৰ মাজুপুৰ গাঁৱত জন্মগ্ৰহণ কৰিছিল জহিৰ ৰায়হানে।<ref name="জন্মদিন">{{সংবাদ উদ্ধৃতি|ইউআৰএল=https://www.ekushey-tv.com/আজ-জহিৰ-ৰায়হানেৰ-জন্মদিন/76566|শিৰোনাম=আজ জহিৰ ৰায়হানেৰ জন্মদিন|শেষাংশ=|প্ৰথমাংশ= |ওয়েবসাইট=একুশে টেলিভিশন|ভাষা=bn|তাৰিখ=১৯ আগষ্ট ২০১৯|সংগ্ৰহেৰ-তাৰিখ=২ ফেব্ৰুয়াৰি ২০২১}}</ref> তেওঁৰ পিতৃৰ নাম আছিল মৌলানা মহম্মদ হাবিবুল্লাহ, তেওঁ কলিকতা আলিয়া মাদ্ৰাছাৰ অধ্যাপক আছিল আৰু পিছলৈ ঢাকা আলিয়া মাদ্ৰাছাৰ অধ্যক্ষ হয়। সেইবাবেই জাহিৰে কলিকতা মাদ্ৰাছাৰ এংলো-পাৰ্চিয়ান বিভাগত যোগদান কৰে॥<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|শিৰোনাম=এই দিনে - জহিৰ ৰায়হান|ইউআৰএল=https://www.deshrupantor.com/editorial-news/2022/01/30/342161|সংগ্ৰহেৰ-তাৰিখ=2022-05-20|ওয়েবসাইট=দেশ ৰূপান্তৰ|আৰ্কাইভেৰ-তাৰিখ=২০২২-০৭-০৭|আৰ্কাইভেৰ-ইউআৰএল=https://web.archive.org/web/20220707020856/https://www.deshrupantor.com/editorial-news/2022/01/30/342161|ইউআৰএল-অৱশ্থা=কাৰ্যকৰ}}</ref> কিন্তু ১৯৪৭ চনত দেশ বিভাজনৰ পাছত তেওঁ পৰিয়ালসহ কলিকতাৰপৰা বাংলাদেশ (তেতিয়াৰ পূব পাকিস্তান)লৈ গুচি যায়। ১৯৫৮ চনত [[ঢাকা বিশ্ববিদ্যালয়]] ৰপৰা বাংলা ভাষাত স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে। তেওঁৰ ব্যক্তিগত জীৱনত দুবাৰকৈ বিবাহপাশত আবদ্ধ হয়: ১৯৬১ চনত সুমিতা দেৱীৰ সৈতে আৰু ১৯৬৬ চনত সুচান্দাৰ সৈতে, দুয়োগৰাকীয়েই আছিল সেই সময়ৰ বিখ্যাত চলচ্চিত্ৰ অভিনেত্ৰী।<ref name="জন্মদিন"/> ==কৰ্ম জীৱন== জহিৰ ৰায়হানে বাংলা সাহিত্যত স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী লাভ কৰে। তাৰ পিছত তেওঁৰ সাহিত্য আৰু সাংবাদিক জীৱন আৰম্ভ হয়। ১৯৫০ চনত তেওঁ যুগেৰ আলো আলোচনীত সাংবাদিক হিচাপে কাম কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে। পিছলৈ খাপছাৰা, যান্ত্ৰিক, চিনেমা আদি আলোচনীতো কাম কৰি ১৯৫৬ চনত প্ৰৱাহ আলোচনীত সম্পাদক হিচাপে যোগদান কৰে। ১৯৫৫ চনত তেওঁৰ প্ৰথম গল্পগ্ৰন্থ সূৰ্য্যগ্ৰহণ প্ৰকাশ পায়। ১৯৫৭ চনত তেওঁ চলচ্চিত্ৰ জগতত প্ৰৱেশ কৰে, জাগো হুয়া সবেৰা ছবিত সহকাৰী পৰিচালক হিচাপে। ছালাউদ্দিনৰ ছবি ''যে নদী মৰুপথে'' সহায়ক হিচাপেও কাম কৰিছিল। প্ৰখ্যাত চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক এহতেশামে '' এ দেশ তোমাৰ আমাৰ'' ছবিখনত তেওঁক কাম কৰিবলৈ আমন্ত্ৰণ জনাইছিল, জহিৰে ছবিখনৰ শিৰোনাম গীতটো ৰচনা কৰিছিল। ১৯৬১ চনত '' কোখনো আসেনী'' ছবিৰ জৰিয়তে ৰূপালী পৰ্দাত পৰিচালক হিচাপে আত্মপ্ৰকাশ কৰে। ১৯৬৪ চনত তেওঁ পাকিস্তানৰ প্ৰথমখন ৰঙীন ছবি সংগম (উৰ্দু ভাষাৰ ছবি) নিৰ্মাণ কৰে আৰু পিছৰ বছৰত তেওঁৰ প্ৰথম চিনেমাস্কোপ ছবি বাহানা মুক্তি দিয়ে। ভাষা আন্দোলনৰ সৈতে সক্ৰিয়ভাৱে জড়িত হৈ থকা জহিৰ ৰায়হানে ২১ ফেব্ৰুৱাৰীত অনুষ্ঠিত ঐতিহাসিক আমতলা ৰেলীত উপস্থিত আছিল। ভাষা আন্দোলনে তেওঁৰ ওপৰত গভীৰ প্ৰভাৱ পেলাইছিল তেওঁৰ বিখ্যাত ছবি ''[[জীৱন থেকে নেয়া]]ত দেখা যায়।<ref name="চলচ্চিত্ৰ"/> তেওঁ ১৯৬৯ চনৰ গণ বিদ্ৰোহত অংশ লৈছিল। ১৯৭১ চনত মুক্তিযুদ্ধ আৰম্ভ হোৱাৰ সময়ত তেওঁ কলকাতালৈ গুচি যায় আৰু বাংলাদেশৰ স্বাধীনতাৰ বাবে প্ৰচাৰ আৰু তথ্যচিত্ৰ নিৰ্মাণ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে।<ref name="অবহেলিত"/> তেওঁৰ ছবি জীৱন থেকে নেয়াৰ কেইবাখনো প্ৰদৰ্শনী কলকাতাত অনুষ্ঠিত হয়, আৰু ছবিখনক [[সত্যজিৎ সত্য]], [[মৃণাল সেন]], [[তপন সিং]] [[ঋত্বিক ঘটক]] আদি বিজ্ঞসকলে ভূয়সী প্ৰশংসা কৰে। সেই সময়ত অত্যন্ত আৰ্থিক অসুবিধাৰ সন্মুখীন হোৱাৰ পিছতো তেওঁ নিজৰ ছবি প্ৰদৰ্শনৰপৰা পোৱা সকলো ধন মুক্তিযোদ্ধাৰ তহবিললৈ দান কৰে।<ref name="অবহেলিত">{{সংবাদ উদ্ধৃতি | শিৰোনাম=এখনো অবহেলিত জহিৰ ৰায়হান | লেখক=আমজাদ হোসেন | ইউআৰএল= | সংবাদপত্ৰ=প্ৰথম আলো | তাৰিখ=১৭ আগষ্ট ২০০৬ | সংগ্ৰহেৰ-তাৰিখ=}}</ref> ==বুদ্ধিজীৱী হত্যাৰ তদন্ত সমিতি== [[পান্না কাইজাৰ]] তেওঁৰ মুক্তিযুদ্ধৰ আগতে আৰু পিছতো গ্ৰন্থত কৈছিল যে জহিৰ ৰায়হানে শ্বাহিদুল্লাহ কাইজাৰৰ নিৰুদ্দেশৰ ৰহস্য উন্মোচন কৰাৰ সূত্ৰৰ ভিত্তিত বুদ্ধিজীৱী হত্যা তদন্ত সমিতি গঠন কৰিছিল, য'ত [[এহতেশ্বাম|এহতেশ্বাম হাইদৰ চৌধুৰী]], [[আমিৰ-উল ইছলাম|বেৰিষ্টাৰ আমিৰুল ইছলাম]], [[মৌদুদ] আদি অন্তৰ্ভুক্ত আছিল আহমেদ |বেৰিষ্টাৰ মৌদুদ]], [[এনায়েতুল্লাহ খান]], [[চৈয়দ হাছান ইমাম]], ড° ছিৰাজুল ইছলাম আৰু আন বহু বুদ্ধিজীৱী। তদন্ত সমিতিৰ বাবে কাম কৰি থাকোঁতে তেওঁ বহু গুৰুত্বপূৰ্ণ নথি-পত্ৰ আৰু তথ্য উন্মোচন কৰে। জহিৰ ৰায়হানে জামাতৰ মিটিং চেণ্টাৰৰ নাম, আল-বদৰ-ৰাজাকাৰৰ গোপন ঠিকনা, আৰু এই হত্যাকাণ্ডত তেওঁলোকক সহায় কৰা বুদ্ধিজীৱীসকলৰ নাম সংগ্ৰহ কৰিবলৈ সক্ষম হৈছিল। লগতে একাংশ হত্যাকাৰীৰ গোপন ঠিকনাও উন্মোচন কৰে। জামাতৰ বন্ধু আল-বদৰ-ৰাজাকাৰে বহু তথ্য প্ৰকাশ কৰে। এই তথ্যৰ গোপনীয়তাও তেওঁ ৰাখিছিল। এটা সময়ত তদন্ত সমিতিৰ হৈ জাহিৰ ৰায়হানে প্ৰেছ ক্লাবত এখন সংবাদ-মেলযোগে কৈছিল- '' বুদ্ধিজীৱী হত্যাৰ বহু গোপনীয়তা প্ৰকাশ পাইছে। আমাৰ হাতত বহু তথ্য আৰু প্ৰমাণ আছে যিবোৰ প্ৰকাশ কৰিলে বহু লোকৰ মুখা খুলিব। সময় আহিলে সকলো এটা এটাকৈ প্ৰকাশ কৰিম।" কিন্তু শ্বাহিদুল্লাই যেতিয়া কাইজাৰৰ সন্ধানৰ খবৰটো শুনিলে, তেতিয়া তেওঁ সেইটো পৰীক্ষা কৰিব নোৱাৰিলে কাৰণ তেওঁক বিচাৰি থাকোঁতে জহিৰ ৰায়হান অন্তৰ্ধান হৈ গ’ল। পান্নাই সন্দেহ কৰে যে বুদ্ধিজীৱী হত্যাৰ গোপন তথ্য প্ৰকাশ কৰাৰ ঘোষণাৰ আঁৰৰ কাৰণ হ'ব পাৰে জহিৰ ৰায়হানৰ নিৰুদ্দে।<ref>{{বই উদ্ধৃতি |শেষাংশ1=কায়সাৰ |প্ৰথমাংশ1=পান্না |শিৰোনাম=মুক্তিযুদ্ধ: আগে ও পৰে |তাৰিখ=ফেব্ৰুয়াৰি ১৯৯১ |প্ৰকাশক=আগামী প্ৰকাশনী |অৱশ্থান=ঢাকা |আইএসবিএন=984-4010-047 |পাতাসমূহ=১৪৯-১৫৯ |সংস্কৰণ=৫ম মুদ্ৰণ (জানুয়াৰি ২০০০) |সংগ্ৰহেৰ-তাৰিখ=২০ আগষ্ট ২০২৫}}</ref> জাহিৰ ৰায়হানৰ ভগ্নীয়েও একে দাবী কৰে।<ref>{{সংবাদ উদ্ধৃতি |শিৰোনাম=জহিৰ ৰায়হান গু'ম-খু'নেৰ সঙ্গে কী তাহলে শাহৰিয়াৰ কবিৰই জড়িত? |ইউআৰএল=https://m.youtube.com/watch?si=jEEXPetnshzHLgcA&v=4XSTO2VSb_o&feature=youtu.be |সংগ্ৰহেৰ-তাৰিখ=২০ আগষ্ট ২০২৫ |কৰ্ম=[[চ্যানেল টুয়েণ্টিফোৰ]] ইউটিউব পাতা |তাৰিখ=২৯ জানুয়াৰি ২০২২}}</ref> ==মৃত্যু== ১৯৭১ চনৰ ১৭ ডিচেম্বৰত জহিৰ ৰায়হানে ঢাকালৈ উভতি আহে। তেওঁৰ ভাতৃ [[শ্বাহিদুল্লাহ কাইজাৰ]] আৰু আন বহুতক। বিহাৰীসকলে মিৰপুৰত ৰখাৰ খবৰ পাই ১৯৭২ চনৰ ৩০ জানুৱাৰীৰ পুৱা দুখন গাড়ীৰে মিৰপুৰলৈ ৰাওনা হয় কবীৰ, বাবুল (সুচান্দাৰ ভায়েক), আব্দুল হক (পান্না কাইজাৰৰ ভায়েক), নিজাম আৰু পাৰভেজ। টেলিফোন বাৰ্তা পোৱাৰ পিছত জাহিৰ ৰায়হানে দুখন গাড়ীৰে মিৰপুৰলৈ ৰাওনা হয়। তেওঁৰ লগত আছিল তেওঁৰ কনিষ্ঠ ভাতৃ জাকাৰিয়া হাবিব,খুড়াকৰ ল’ৰা [[শ্বাহিৰিয়া কবীৰ]], বাবুল (সুচান্দাৰ ভাতৃ), আব্দুল হক (পান্না কাইজাৰৰ ভাতৃ), নিজাম আৰু পাৰভেজ। মীৰপুৰ ছেকচন ২ পোৱাৰ পিছত ভাৰতীয় সেনা, বাংলাদেশ সেনা আৰু তাত নিয়োজিত আৰক্ষী জোৱানসকলে নিৰাপত্তাজনিত কাৰণত তেওঁলোকক আগবাঢ়ি যোৱাত বাধা প্ৰদান কৰে। তেতিয়া সেনাই ১২ নং ধাৰাত অভিযান চলাবলৈ ওলাইছিল। তেওঁলোকে কোনো সাধাৰণ নাগৰিকক লগত লৈ যাব বিচৰা নাছিল। বহু কাতৰ অনুৰোধৰ অন্তত জাহিৰ ৰায়হানক লগত লৈ যাবলৈ মান্তি হ'ল। জহিৰ ৰায়হানক থাকিবলৈ কৈ বাকীকেইজনক ওভতাই পঠিয়াই দিলে। বাকীকেইজনৰ সৈতে শ্বাহৰিয়াৰ কবীৰ ঘৰলৈ উভতি আহিল। জাহিৰ ৰায়হানে সেনা আৰু আৰক্ষীৰ কনভয়ৰ সৈতে মিৰপুৰ ছেকচন ১২ অভিমুখে গ’ল। পুৱা প্ৰায় ৯:৩০ বজাত কালাপানী পানীৰ টেংকিৰ সন্মুখত বিহাৰীয়ে সেনা-আৰক্ষীৰ ওপৰত গুলীচালনা আৰম্ভ কৰে। ইয়াৰ মাজতে তেওঁক হত্যা কৰা বুলি দাবী কৰা হৈছে। পুৱা প্ৰায় ১১:৩০ বজাত বিহাৰীয়ে ওচৰৰ ঘৰৰপৰা স্বয়ংক্ৰিয় অস্ত্ৰ আৰু হেণ্ড গ্ৰেনেডেৰে আৰক্ষী আৰু সেনাক আক্ৰমণ কৰে। এই এম্বুছত ৪২ জন লোকৰ মৃত্যু হয়। সেইদিনা বিয়লি সেনাই গধুৰ অস্ত্ৰৰে মিৰপুৰৰ ১২ নং ছেকচনত আক্ৰমণ কৰে। পাছদিনা ৰাতিপুৱা এটা গোটেই বেটেলিয়ন ছেকচন ১২ত প্ৰৱেশ কৰিলে। কিন্তু কাকো পোৱা নগ’ল। ৰাতি সকলো পলাই গৈছিল। মৃতকৰ ৩-৪জনৰ বাহিৰে কাৰো মৃতদেহ পোৱা নগ’ল। মিৰপুৰ সম্পূৰ্ণ খালী হোৱাৰ পিছতো ৩০ জানুৱাৰীৰ নিশা তেওঁলোকক আঁতৰাই পেলোৱা হয়। ৰাতিৰ আন্ধাৰত বিহাৰীসকলে আঁতৰাই পেলোৱা মৃতদেহবোৰৰ সৈতে জহিৰ ৰাইহান নিৰুদ্দেশ হয়। পাছদিনা ৩১ জানুৱাৰীত বিহাৰী আৰু পাকিস্তানী সৈন্যৰ হাতৰপৰা মিৰপুৰ মুক্ত হৈছিল যদিও ক’তো তেওঁৰ মৃতদেহ পোৱা নগ’ল। ।<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি |শেষাংশ1=খান |প্ৰথমাংশ1=কমল জোহা |শিৰোনাম=যেখানে শহীদ হয়েছিলেন জহিৰ ৰায়হান |ইউআৰএল=https://www.prothomalo.com/bangladesh/%E0%A6%AF%E0%A7%87%E0%A6%96%E0%A6%BE%E0%A6%A8%E0%A7%87-%E0%A6%B6%E0%A6%B9%E0%A7%80%E0%A6%A6-%E0%A6%B9%E0%A7%9F%E0%A7%87%E0%A6%9B%E0%A6%BF%E0%A6%B2%E0%A7%87%E0%A6%A8-%E0%A6%9C%E0%A6%B9%E0%A6%BF%E0%A6%B0-%E0%A6%B0%E0%A6%BE%E0%A7%9F%E0%A6%B9%E0%A6%BE%E0%A6%A8 |ওয়েবসাইট=প্ৰথম আলো |সংগ্ৰহেৰ-তাৰিখ=৬ জুলাই ২০২২ |ভাষা=bn |তাৰিখ=১৪ ডিসেম্বৰ ২০১৬ |আৰ্কাইভেৰ-তাৰিখ=৬ জুলাই ২০২২ |আৰ্কাইভেৰ-ইউআৰএল=https://web.archive.org/web/20220706013200/https://www.prothomalo.com/bangladesh/%E0%A6%AF%E0%A7%87%E0%A6%96%E0%A6%BE%E0%A6%A8%E0%A7%87-%E0%A6%B6%E0%A6%B9%E0%A7%80%E0%A6%A6-%E0%A6%B9%E0%A7%9F%E0%A7%87%E0%A6%9B%E0%A6%BF%E0%A6%B2%E0%A7%87%E0%A6%A8-%E0%A6%9C%E0%A6%B9%E0%A6%BF%E0%A6%B0-%E0%A6%B0%E0%A6%BE%E0%A7%9F%E0%A6%B9%E0%A6%BE%E0%A6%A8 |ইউআৰএল-অৱশ্থা=কাৰ্যকৰ }}</ref>[[নিৰ্মল সেন]]ে দাবী কৰিছিল যে [[মুজিববাহিনী]]য়ে জহিৰ ৰায়হানক হত্যা কৰিছিল॥<ref>আমাৰ জবানবন্দি; নিৰ্মল সেন, ইত্যাদি গ্ৰন্থ, ফেব্ৰুয়াৰি ২০১২, পৃষ্ঠা: ৪০৬</ref> ==উত্তৰাধিকাৰী== বাংলাদেশী চিনেমাৰ কিংবদন্তি পুৰুষ জহিৰ ৰায়হানৰ দুগৰাকী পত্নীৰ ভিতৰত অন্যতম [[সুমিতা দেৱী]]। প্ৰয়াত অভিনেত্ৰীগৰাকীৰ দুই পুত্ৰ বিপুল ৰায়হান আৰু অনল ৰায়হান। দুয়োজনেই প্ৰতিষ্ঠিত নাট্য পৰিচালক। আন এগৰাকী পত্নী সুচান্দাৰ দুই পুত্ৰ আৰাফাত ৰাইহান আপু আৰু টাপু ৰাইহান। সৰু পুত্ৰ টাপু ৰাইহানও এজন অভিনেতা। তেওঁ '' সবুজ কোট কালো চছমা'' ছবিত অভিনয় কৰিছিল। জাহিৰ ৰায়হানৰ ভাতৃৰ নাম শ্বাহিদুল্লা কাইজাৰ আৰু ভাতৃৰ কন্যা শ্বামী কাইজাৰ।<ref name="bdnewsglitz090515">{{ওয়েব উদ্ধৃতি|ইউআৰএল=http://glitz.bdnews24.com/details.php?catry=2&showns=51|শিৰোনাম=বিনোদন জগতে আত্মীয়তাৰ বন্ধন|শেষাংশ=সেন গুপ্ত|প্ৰথমাংশ=আশিষ|তাৰিখ=মে ১৫, ২০০৯|প্ৰকাশক=glitz.bdnews24.com|ভাষা=বাংলা|সংগ্ৰহেৰ-তাৰিখ=২০০৯-১০-২৭|আৰ্কাইভেৰ-ইউআৰএল=https://web.archive.org/web/20080517082317/http://glitz.bdnews24.com/details.php?catry=2&showns=51|আৰ্কাইভেৰ-তাৰিখ=১৭ মে ২০০৮|ইউআৰএল-অৱশ্থা=অকাৰ্যকৰ}}</ref> ==বঁটা আৰু সন্মান== [[File:Zahir Raihan (1935–1972).jpg|thumb|পুৰস্কাৰ সৈতে জহিৰ ৰায়হান]] * ১৯৬৪: [[আদমজী সাহিত্য বঁটা]] উপন্যাসৰ বাবে ''[[হাজাৰ বল ধৰ]]''। * ১৯৬৫: [[নিগাৰ বঁটা]] ''[[কাচেৰ দেয়াল]]''<ref name="Birthday"/> ছবিৰ বাবে শ্ৰেষ্ঠ বাংলা চলচ্চিত্ৰ শিতানত * ১৯৭২: [[বাংলা একাডেমী]] গল্প সাহিত্যলৈ অৱদানৰ বাবে [[বাংলা একাডেমী]] [[বাংলা একাডেমী সাহিত্য বঁটা (১৯৭০-৭৯)|বাংলা একাডেমী সাহিত্য বঁটা (১৯৭১)]] (মৰণোত্তৰ)<ref name="জন্মদিন"/> * ১৯৭৭: [[একুশে পদক]], শিল্প (চলচ্চিত্ৰ)লৈ অৱদানৰ বাবে [[বাংলাদেশ চৰকাৰ]]দ্বাৰা প্ৰদান কৰা দ্বিতীয় সৰ্বোচ্চ অসামৰিক সন্মান (মৰণোত্তৰ) * ১৯৯২: [[স্বাধীনতা দিৱস বঁটা]], বাংলাদেশ চৰকাৰে সাহিত্যলৈ অৱদানৰ বাবে প্ৰদান কৰা সৰ্বোচ্চ অসামৰিক সন্মান (মৰণোত্তৰ) * ২০০৫: [[শ্ৰেষ্ঠ কাহিনীৰেখাৰ বাবে বাংলাদেশ ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা|শ্ৰেষ্ঠ কাহিনীভাগৰ শাখাত ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা]] ''[[হাজাৰ বছৰ (চলচ্চিত্ৰ)|হাজাৰ বছৰ]]'' ছবিখনৰ বাবে (মৰণোত্তৰ) ==উল্লেখনীয় কৰ্মৰাজি== === উপন্যাস === * ''শেষ বিকেলাৰ মেয়ে'' (১৯৬০) প্ৰথম উপন্যাস। প্ৰকাশক: সন্ধানী প্ৰকাশনী (ৰোমাণ্টিক প্ৰেম কাহিনী) * ''[[হাজাৰ বছৰ ধৰে]]'' (১৯৬৪) সমসাময়িক বংগৰ গ্ৰাম্য-জীৱনৰ পটভূমিত ৰচিত এটি কাহিনী। (চলচ্চিত্ৰ সংস্কৰণ (২০০৫) * ''আৰেক ফাল্গুন'' (১৯৬৯) ১৯৫২ চনৰ ৰক্তাক্ত ভাষা আন্দোলনৰ পটভূমিত ৰচিত কবিতা। * ''বৰফ গলা নদী'' (১৯৬৯) প্ৰথম প্ৰকাশ: 'উত্তৰন' আলোচনী। আৰ্থিক দুৰ্দশাগ্ৰস্ত মধ্যবিত্তীয় পৰিয়ালৰ অসহায় আত্মকথা। * ''আৰ ক'ত দিন '' (১৯৭০) জেল আৰু ভৰিৰে মোহাৰি যোৱা মানৱ আত্মাৰ আন্তৰ্জাতিক ৰূপ আৰু ইয়াৰ সংগ্ৰাম আৰু সপোনৰ আত্মজীৱনী। * ''কয়েটিক মৃত্যু'' * ''একুশে ফেব্ৰুৱাৰী (১৯৭০)'' * ''তৃষ্ণা '' (১৯৬২) === গল্পসমগ্ৰ === {{div col|colwidth=22em}} * ''সূৰ্যগ্ৰহণ'' প্ৰথম গল্পগ্ৰন্থ (১৩৬২ বঙ্গাব্দ) * '''সোনাৰ হৰিণ'' * ''"[[সময়েৰ প্ৰয়োজনে]]'' * ''একটি জিজ্ঞাসা'' * ''হাৰানো বলয়'' * ''বাঁধ'' * ''নয়াপত্তন'' * ''মহামৃত্যু'' * ''ভাঙাচোৰা'' * ''অপৰাধ'' * ''স্বীকৃতি'' * ''অতি পৰিচিত'' * ''ইচ্ছা অনিচ্ছা'' * ''জন্মান্তৰ'' * ''পোষ্টাৰ'' * ''ইচ্ছাৰ আগুণে জ্বলছি'' * ''কতকগুলো কুকুৰেৰ আৰ্তনাদ'' * ''কয়েকটি সংলাপ'' (১৯৭১) * ''দেমাক'' * ''ম্যাসাকাৰ'' * ''একুশেৰ গল্প'' </div> ===অন্যান্য ৰচনা === * পাকিস্তানৰপৰা বাংলাদেশলৈ (প্ৰবন্ধ ), [[কলকাতা]]ৰ পৰম্পৰাগত ‘পৰিচয়’ সাহিত্য আলোচনীৰ বাংলাদেশ সংখ্যাত প্ৰকাশিত (জুলাই ১৯৭১)। * অক্টোবৰ বিপ্লৱ আৰু ছোভিয়েট চলচ্চিত্ৰ (প্ৰবন্ধ ), [[ছোভিয়েট ইউনিয়ন|ছোভিয়েট বিপ্লৱ]]ৰ ৫০বছৰীয়া জয়ন্তী উপলক্ষ্য্যে অক্টোবৰ সমাজবাদী বিপ্লৱ উদ্‌যাপন সমিতি (ঢাকা) 'তৰংগ'ৰ নবেম্বৰ, ১৯৬৭ স্মৃতিগ্ৰন্থত প্ৰকাশিত। * ওদেৰ জানিয়ে দাও (কবিতা)<ref name="জয়গান">{{News quote|URL=https://www.prothomalo.com/bangladesh/জিবীনেন-জিবনেৰ-জিবনেৰ-ৰেহান|শিৰোনাম=জিৰে-জিবানেহন|শেষ অংশ=মাজিদ|প্ৰথম খণ্ড=পিয়াস|ৱেবছাইট=প্ৰথম Alo|Language=bn|Date=19 August 2020|Collection-date=2 February 2021}}{{বেয়া লিংক|তাৰিখ=ফেব্ৰুৱাৰী 2021 |bot=InternetArchiveBot |ঠিক কৰাৰ চেষ্টা=হয় }}</ref> * জহিৰ ৰায়হানৰ ৰচনাৱলী ১ম খণ্ড * জহিৰ ৰায়হানৰ ৰচনাৱলী ২য় খণ্ড === সম্পাদনা === * এক্সপ্ৰেস (ইংৰাজী সাপ্তাহিক) * প্ৰৱাহ (মাহেকীয়া বাংলা) == চলচ্চিত্ৰ == ; সহকাৰী পৰিচালক হিচাপে * ''জাগো হুয়া সাভেৰা'' (১৯৫৯), * ''এদেশ তোমাৰ আমাৰ'' (১৯৫৯), * ''নবাৰুণ'' (১৯৬০), * ''যে নদী মৰুপথে'' (১৯৬১), ; পৰিচালক, প্ৰযোজক, লেখক আৰু চিত্ৰনাট্যকাৰ হিচাপে {| class="wikitable sortable" style="text-align:center; font-size:100%; " |- ! rowspan="2" style="width:5%; "| বছৰ ! rowspan="2" style="width:20%; "| চলচ্চিত্ৰ ! colspan="4" style="width:16%; "| ভূমিকা ! rowspan="2" style="width:5%; "| ভাষা ! rowspan="2" style="width:20%; "| নোট |- ! style="width:4%; "| পৰিচালক ! style="width:4%; "| প্ৰযোজক ! style="width:4%; "| চিত্ৰনাট্য ! style="width:4%; "| লেখক |- | ১৯৬১ | style="text-align:left; "| ''[[কখনো আসেনি]]'' | {{Yes}} | | {{Yes}} | {{Yes}} | বাংলা | style="text-align:left; "|পৰিচালক হিচাপে প্ৰথম চলচ্চিত্ৰ |- | ১৯৬২ | style="text-align:left; "| ''[[সোনাৰ কাজল]]'' | {{Yes}} | | | | বাংলা | style="text-align:left; "| [[কলিম শৰাফী]] ৰ সৈতে যৌথ পৰিচালনাৰে নিৰ্মিত। |- | ১৯৬৩ | style="text-align:left; "| ''[[কাচেৰ দেয়াল]]'' | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | বাংলা | |- | ১৯৬৪ | style="text-align:left; "| ''[[সঙ্গম (১৯৬৪-এৰ উৰ্দু চলচ্চিত্ৰ)|সঙ্গম]]'' | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | উৰ্দু | style="text-align:left; "|সমগ্ৰ পাকিস্তান তথা বাংলাদেশেৰ চলচ্চিত্ৰেৰ ইতিহাসে নিৰ্মিত প্ৰথম ৰঙীন চলচ্চিত্ৰ। |- | ১৯৬৫ | style="text-align:left; "| ''[[বাহানা (১৯৬৫-এৰ চলচ্চিত্ৰ)|বাহানা]]'' | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | উৰ্দু | style="text-align:left; "|সমগ্ৰ পাকিস্তান তথা বাংলাদেশেৰ চলচ্চিত্ৰৰ ইতিহাসে নিৰ্মিত প্ৰথম চিনেমাস্কোপ চলচ্চিত্ৰ। |- | ১৯৬৬ | style="text-align:left; "| ''[[বেহুলা (চলচ্চিত্ৰ)|বেহুলা]]'' | {{Yes}} | | {{Yes}} | | বাংলা | |- | ১৯৬৭ | style="text-align:left; "| ''[[আনোয়াৰা (চলচ্চিত্ৰ)|আনোয়াৰা]]'' | {{Yes}} | | {{Yes}} | | বাংলা | |- | ১৯৬৮ | style="text-align:left; "| ''[[দুই ভাই (১৯৬৮-এৰ চলচ্চিত্ৰ)|দুই ভাই]]'' | | {{Yes}} | {{Yes}} | | বাংলা | |- | ১৯৬৮ | style="text-align:left; "| ''[[কুচবৰণ কন্যা]]'' | | {{Yes}} | | | বাংলা | |- | ১৯৬৮ | style="text-align:left; "| ''[[জুলেখা]]'' | | {{Yes}} | | | বাংলা | |- | ১৯৬৮ | style="text-align:left; "| ''সুয়োৰাণী-দুয়োৰাণী'' | | {{Yes}} | | | বাংলা | |- | ১৯৬৮ | style="text-align:left; "| ''সংসাৰ'' | | | {{Yes}} | {{Yes}} | বাংলা | |- | ১৯৬৯ | style="text-align:left; "| ''[[মনেৰ মত বউ]]'' | | {{Yes}} | | | বাংলা | |- | ১৯৬৯ | style="text-align:left; "| ''শেষ পৰ্যন্ত'' | | {{Yes}} | | | বাংলা | |- | ১৯৬৫ | style="text-align:left; "| ''একুশে ফেব্ৰুয়াৰি'' | {{Yes}} | | | | বাংলা | অপ্ৰকাশিত |- | ১৯৭০ | style="text-align:left; "| ''[[জীৱন থেকে নেয়া]]'' | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | বাংলা | |- | ১৯৭০ | style="text-align:left; "| ''[[টাকা আনা পাই (চলচ্চিত্ৰ)|টাকা আনা পাই]]'' | | | {{Yes}} | | বাংলা | |- | ১৯৭০ | style="text-align:left; "| ''লেট দেয়াৰ বি লাইট'' | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | ইংৰাজী, বাংলা, উৰ্দু, ৰুশ | style="text-align:left; " | অসমাপ্ত। চলচ্চিত্ৰখন সমাপ্ত হোৱাৰ আগতে আগেই বাংলাদেশৰ স্বাধীনতা যুদ্ধ আৰম্ভ হয়। |- | ১৯৭১ | style="text-align:left; "| ''জলতে সুৰজ কে নিচে'' | | | {{Yes}} | | উৰ্দু | |- | ১৯৭১ | style="text-align:left; "| ''[[ষ্টপ জেনোসাইড]]'' | {{Yes}} | | {{Yes}} | | ইংৰাজী | তথ্যচিত্ৰ |- | ১৯৭১ | style="text-align:left; "| ''বাৰ্থ অব আ নেশন / এ ষ্টেট ইজ বৰ্ন'' | {{Yes}} | | {{Yes}} | {{Yes}} | ইংৰাজী | তথ্যচিত্ৰ |- | ১৯৭১ | style="text-align:left; "| ''চিলড্ৰেন অব বাংলাদেশ'' | {{Yes}} | | {{Yes}} | {{Yes}} | ইংৰাজী | তথ্যচিত্ৰ |- | ১৯৭১ | style="text-align:left; "| ''সাৰেণ্ডাৰ'' | {{Yes}} | | {{Yes}} | {{Yes}} | ইংৰাজী | তথ্যচিত্ৰ |- | ১৯৭২ | style="text-align:left; "| ''প্ৰতিশোধ'' | | {{Yes}} | | | বাংলা | |- | ১৯৭৩ | style="text-align:left; "| ''[[ধীৰে বহে মেঘনা]]'' | | | | | বাংলা | মূল পৰিকল্পনা |- | ২০০৫ | style="text-align:left; "| ''[[হাজাৰ বছৰ ধৰে (চলচ্চিত্ৰ)|হাজাৰ বছৰ ধৰে]]'' | | | | {{Yes}} | বাংলা | |- | ২০১৪ | style="text-align:left; "| ''পোষ্টাৰ'' | | | | {{Yes}} | বাংলা | স্বল্পদৈৰ্ঘ্য চলচ্চিত্ৰ |- |} ==বাহ্যিক সংযোগ == * {{commons-inline}} * {{IMDb name|id=2513556|name=Zahir Raihan}} ==উৎস== [[শ্ৰেণী:বাংলাদেশ]] [[শ্ৰেণী:বাংলাদেশৰ ব্যক্তি]] jbx05ze4r8f9rhk4fr0jkxfwxaqug0b 602963 602962 2026-04-26T13:36:09Z Kandarpajit Kallol 6257 602963 wikitext text/x-wiki {{unreferenced}}{{Infobox person | name = জহিৰ ৰায়হান | image = Zahir Raihan (1935–1972).jpg | caption = | native_name = জহিৰ ৰায়হান | native_name_lang = bn | birth_date = {{birth date |df=yes|1935|08|19}} | birth_place = নাওখালী জিলা, বেংগল প্ৰেচিডেন্সি, ব্ৰিটিছ ইণ্ডিয়া (বৰ্তমান-সোনাগাজি উপজিলা, মাজুপুৰ,[[বাংলাদেশ]] ) | death_date =৩০ জানুৱাৰী ১৯৭২ (নিখোঁজ) | death_place = | alma_mater = [[ঢাকা বিশ্ববিদ্যালয়]] | occupation = {{flatlist| * চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক * ঔপন্যাসিক * লিখক }} | known_for = | notable_works = ''Stop Genocide'' | spouse = {{unbulleted list|{{marriage|সুমিতা দেৱী|1961|1968|end=বিবাহ বিচ্ছেদ }}|{{marriage|সুচান্দা|1968}}}} | relatives =বিপুল ৰায়হান<br/>অনল ৰায়হান<br/>আৰাফাত ৰায়হান অপু<br/>তপু | awards = }} '''জহিৰ ৰায়হান''' ({{lang-en|Zahir Raihan}}, ১৯ আগষ্ট ১৯৩৫ — ৩০ জানুৱাৰী ১৯৭২) [[বাংলাদেশ|বাংলাদেশৰ]] এগৰাকী প্ৰখ্যাত চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক, ঔপন্যাসিক আৰু গল্পকাৰ।<ref>{{cite news|last=Siddiqua|first=Fayeka|date=19 August 2024 |url=https://www.thedailystar.net/news/bangladesh/special-read/news/glimpse-zahir-raihans-films-1330771|title=A glimpse into Zahir Raihan's Films |publisher=The Daily Star |access-date=11 May 2025}}</ref> বাংলা সাহিত্যৰ চুটিগল্প শাখালৈ আগবঢ়োৱা অৱদানৰ বাবে ১৯৭২ চনত তেওঁ বাংলা একাডেমী সাহিত্য বঁটা লাভ কৰে। বাংলাদেশ চৰকাৰে মৰণোত্তৰভাৱে তেওঁক চিনেমালৈ আগবঢ়োৱা অৱদানৰ বাবে ১৯৭৭ চনত বাংলাদেশৰ দ্বিতীয় সৰ্বোচ্চ অসামৰিক বঁটা একুশ্বে পদক আৰু সাহিত্যলৈ আগবঢ়োৱা অৱদানৰ বাবে ১৯৯২ চনত বাংলাদেশৰ সৰ্বোচ্চ অসামৰিক বঁটা স্বাধীনতা বঁটা প্ৰদান কৰে। চিনেমালৈ আগবঢ়োৱা সামগ্ৰিক অৱদানৰ বাবে ১৯৭৫ চনত মৰোণোত্তৰভাৱে তেখেতক বাংলাদেশৰ প্ৰথম “জাতীয় চলচ্চিত্ৰ পুৰস্কাৰ" বঁটা প্ৰদান কৰা হয়। তেওঁৰ প্ৰথমখন উপন্যাস ''শেষ বিকেলেৰ মেয়ে'' ১৯৬০ চনত প্ৰকাশিত হয়। তেওঁৰ আন আন উল্লেখযোগ্য উপন্যাস হ'ল ''হাজাৰ বছৰ ধৰে'' আৰু ''আৰেক ফাল্গুন''। ''হাজাৰ বছৰ ধৰে'' উপন্যাসৰ বাবে তেওঁ ১৯৬৪ চনত আদমজী সাহিত্য পুৰস্কাৰ লাভ কৰে। এইখন উপন্যাস আধাৰত নিৰ্মিত চলচ্চিত্ৰখনতে জাতীয় চলচ্চিত্ৰ পুৰস্কাৰ লাভ কৰে। তেওঁৰ নিৰ্মিত প্ৰথম চলচ্চিত্ৰ ''কখনো আসেনি'' (১৯৬১)। ১৯৬৪ চনত ''কাঁচেৰ দেয়াল'' চলচ্চিত্ৰখনৰ বাবে তেওঁ নিগাৰ পুৰস্কাৰ লাভ কৰে। তেওঁৰদ্বাৰা নিৰ্মিত অন্যান্য চলচ্চিত্ৰ হ'ল ''বেহুলা'', ''সঙ্গম'', ''আনোয়াৰা'' আৰু ''জীবন থেকে নেয়া''। ''ষ্টপ জেনোসাইড'' তথ্যচিত্ৰখনত বাংলাদেশেৰ স্বাধীনতা যুদ্ধৰ ভয়াবহ চিত্ৰ তুলি ধৰি তেওঁ সুনাম অৰ্জন কৰিছিল। ==প্ৰাৰম্ভিক জীৱন== ১৯৩৫ চনৰ ১৯ ​​আগষ্টত বৰ্তমানৰ ফেনী জিলাৰ সোণাগাজী উপাজিলাৰ নবাবপুৰ সংঘৰ মাজুপুৰ গাঁৱত জন্মগ্ৰহণ কৰিছিল জহিৰ ৰায়হানে।<ref name="জন্মদিন">{{সংবাদ উদ্ধৃতি|ইউআৰএল=https://www.ekushey-tv.com/আজ-জহিৰ-ৰায়হানেৰ-জন্মদিন/76566|শিৰোনাম=আজ জহিৰ ৰায়হানেৰ জন্মদিন|শেষাংশ=|প্ৰথমাংশ= |ওয়েবসাইট=একুশে টেলিভিশন|ভাষা=bn|তাৰিখ=১৯ আগষ্ট ২০১৯|সংগ্ৰহেৰ-তাৰিখ=২ ফেব্ৰুয়াৰি ২০২১}}</ref> তেওঁৰ পিতৃৰ নাম আছিল মৌলানা মহম্মদ হাবিবুল্লাহ, তেওঁ কলিকতা আলিয়া মাদ্ৰাছাৰ অধ্যাপক আছিল আৰু পিছলৈ ঢাকা আলিয়া মাদ্ৰাছাৰ অধ্যক্ষ হয়। সেইবাবেই জাহিৰে কলিকতা মাদ্ৰাছাৰ এংলো-পাৰ্চিয়ান বিভাগত যোগদান কৰে॥<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|শিৰোনাম=এই দিনে - জহিৰ ৰায়হান|ইউআৰএল=https://www.deshrupantor.com/editorial-news/2022/01/30/342161|সংগ্ৰহেৰ-তাৰিখ=2022-05-20|ওয়েবসাইট=দেশ ৰূপান্তৰ|আৰ্কাইভেৰ-তাৰিখ=২০২২-০৭-০৭|আৰ্কাইভেৰ-ইউআৰএল=https://web.archive.org/web/20220707020856/https://www.deshrupantor.com/editorial-news/2022/01/30/342161|ইউআৰএল-অৱশ্থা=কাৰ্যকৰ}}</ref> কিন্তু ১৯৪৭ চনত দেশ বিভাজনৰ পাছত তেওঁ পৰিয়ালসহ কলিকতাৰপৰা বাংলাদেশ (তেতিয়াৰ পূব পাকিস্তান)লৈ গুচি যায়। ১৯৫৮ চনত [[ঢাকা বিশ্ববিদ্যালয়]] ৰপৰা বাংলা ভাষাত স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে। তেওঁৰ ব্যক্তিগত জীৱনত দুবাৰকৈ বিবাহপাশত আবদ্ধ হয়: ১৯৬১ চনত সুমিতা দেৱীৰ সৈতে আৰু ১৯৬৬ চনত সুচান্দাৰ সৈতে, দুয়োগৰাকীয়েই আছিল সেই সময়ৰ বিখ্যাত চলচ্চিত্ৰ অভিনেত্ৰী।<ref name="জন্মদিন"/> ==কৰ্ম জীৱন== জহিৰ ৰায়হানে বাংলা সাহিত্যত স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী লাভ কৰে। তাৰ পিছত তেওঁৰ সাহিত্য আৰু সাংবাদিক জীৱন আৰম্ভ হয়। ১৯৫০ চনত তেওঁ যুগেৰ আলো আলোচনীত সাংবাদিক হিচাপে কাম কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে। পিছলৈ খাপছাৰা, যান্ত্ৰিক, চিনেমা আদি আলোচনীতো কাম কৰি ১৯৫৬ চনত প্ৰৱাহ আলোচনীত সম্পাদক হিচাপে যোগদান কৰে। ১৯৫৫ চনত তেওঁৰ প্ৰথম গল্পগ্ৰন্থ সূৰ্য্যগ্ৰহণ প্ৰকাশ পায়। ১৯৫৭ চনত তেওঁ চলচ্চিত্ৰ জগতত প্ৰৱেশ কৰে, জাগো হুয়া সবেৰা ছবিত সহকাৰী পৰিচালক হিচাপে। ছালাউদ্দিনৰ ছবি ''যে নদী মৰুপথে'' সহায়ক হিচাপেও কাম কৰিছিল। প্ৰখ্যাত চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক এহতেশামে '' এ দেশ তোমাৰ আমাৰ'' ছবিখনত তেওঁক কাম কৰিবলৈ আমন্ত্ৰণ জনাইছিল, জহিৰে ছবিখনৰ শিৰোনাম গীতটো ৰচনা কৰিছিল। ১৯৬১ চনত '' কোখনো আসেনী'' ছবিৰ জৰিয়তে ৰূপালী পৰ্দাত পৰিচালক হিচাপে আত্মপ্ৰকাশ কৰে। ১৯৬৪ চনত তেওঁ পাকিস্তানৰ প্ৰথমখন ৰঙীন ছবি সংগম (উৰ্দু ভাষাৰ ছবি) নিৰ্মাণ কৰে আৰু পিছৰ বছৰত তেওঁৰ প্ৰথম চিনেমাস্কোপ ছবি বাহানা মুক্তি দিয়ে। ভাষা আন্দোলনৰ সৈতে সক্ৰিয়ভাৱে জড়িত হৈ থকা জহিৰ ৰায়হানে ২১ ফেব্ৰুৱাৰীত অনুষ্ঠিত ঐতিহাসিক আমতলা ৰেলীত উপস্থিত আছিল। ভাষা আন্দোলনে তেওঁৰ ওপৰত গভীৰ প্ৰভাৱ পেলাইছিল তেওঁৰ বিখ্যাত ছবি ''[[জীৱন থেকে নেয়া]]ত দেখা যায়।<ref name="চলচ্চিত্ৰ"/> তেওঁ ১৯৬৯ চনৰ গণ বিদ্ৰোহত অংশ লৈছিল। ১৯৭১ চনত মুক্তিযুদ্ধ আৰম্ভ হোৱাৰ সময়ত তেওঁ কলকাতালৈ গুচি যায় আৰু বাংলাদেশৰ স্বাধীনতাৰ বাবে প্ৰচাৰ আৰু তথ্যচিত্ৰ নিৰ্মাণ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে।<ref name="অবহেলিত"/> তেওঁৰ ছবি জীৱন থেকে নেয়াৰ কেইবাখনো প্ৰদৰ্শনী কলকাতাত অনুষ্ঠিত হয়, আৰু ছবিখনক [[সত্যজিৎ সত্য]], [[মৃণাল সেন]], [[তপন সিং]] [[ঋত্বিক ঘটক]] আদি বিজ্ঞসকলে ভূয়সী প্ৰশংসা কৰে। সেই সময়ত অত্যন্ত আৰ্থিক অসুবিধাৰ সন্মুখীন হোৱাৰ পিছতো তেওঁ নিজৰ ছবি প্ৰদৰ্শনৰপৰা পোৱা সকলো ধন মুক্তিযোদ্ধাৰ তহবিললৈ দান কৰে।<ref name="অবহেলিত">{{সংবাদ উদ্ধৃতি | শিৰোনাম=এখনো অবহেলিত জহিৰ ৰায়হান | লেখক=আমজাদ হোসেন | ইউআৰএল= | সংবাদপত্ৰ=প্ৰথম আলো | তাৰিখ=১৭ আগষ্ট ২০০৬ | সংগ্ৰহেৰ-তাৰিখ=}}</ref> ==বুদ্ধিজীৱী হত্যাৰ তদন্ত সমিতি== [[পান্না কাইজাৰ]] তেওঁৰ মুক্তিযুদ্ধৰ আগতে আৰু পিছতো গ্ৰন্থত কৈছিল যে জহিৰ ৰায়হানে শ্বাহিদুল্লাহ কাইজাৰৰ নিৰুদ্দেশৰ ৰহস্য উন্মোচন কৰাৰ সূত্ৰৰ ভিত্তিত বুদ্ধিজীৱী হত্যা তদন্ত সমিতি গঠন কৰিছিল, য'ত [[এহতেশ্বাম|এহতেশ্বাম হাইদৰ চৌধুৰী]], [[আমিৰ-উল ইছলাম|বেৰিষ্টাৰ আমিৰুল ইছলাম]], [[মৌদুদ] আদি অন্তৰ্ভুক্ত আছিল আহমেদ |বেৰিষ্টাৰ মৌদুদ]], [[এনায়েতুল্লাহ খান]], [[চৈয়দ হাছান ইমাম]], ড° ছিৰাজুল ইছলাম আৰু আন বহু বুদ্ধিজীৱী। তদন্ত সমিতিৰ বাবে কাম কৰি থাকোঁতে তেওঁ বহু গুৰুত্বপূৰ্ণ নথি-পত্ৰ আৰু তথ্য উন্মোচন কৰে। জহিৰ ৰায়হানে জামাতৰ মিটিং চেণ্টাৰৰ নাম, আল-বদৰ-ৰাজাকাৰৰ গোপন ঠিকনা, আৰু এই হত্যাকাণ্ডত তেওঁলোকক সহায় কৰা বুদ্ধিজীৱীসকলৰ নাম সংগ্ৰহ কৰিবলৈ সক্ষম হৈছিল। লগতে একাংশ হত্যাকাৰীৰ গোপন ঠিকনাও উন্মোচন কৰে। জামাতৰ বন্ধু আল-বদৰ-ৰাজাকাৰে বহু তথ্য প্ৰকাশ কৰে। এই তথ্যৰ গোপনীয়তাও তেওঁ ৰাখিছিল। এটা সময়ত তদন্ত সমিতিৰ হৈ জাহিৰ ৰায়হানে প্ৰেছ ক্লাবত এখন সংবাদ-মেলযোগে কৈছিল- '' বুদ্ধিজীৱী হত্যাৰ বহু গোপনীয়তা প্ৰকাশ পাইছে। আমাৰ হাতত বহু তথ্য আৰু প্ৰমাণ আছে যিবোৰ প্ৰকাশ কৰিলে বহু লোকৰ মুখা খুলিব। সময় আহিলে সকলো এটা এটাকৈ প্ৰকাশ কৰিম।" কিন্তু শ্বাহিদুল্লাই যেতিয়া কাইজাৰৰ সন্ধানৰ খবৰটো শুনিলে, তেতিয়া তেওঁ সেইটো পৰীক্ষা কৰিব নোৱাৰিলে কাৰণ তেওঁক বিচাৰি থাকোঁতে জহিৰ ৰায়হান অন্তৰ্ধান হৈ গ’ল। পান্নাই সন্দেহ কৰে যে বুদ্ধিজীৱী হত্যাৰ গোপন তথ্য প্ৰকাশ কৰাৰ ঘোষণাৰ আঁৰৰ কাৰণ হ'ব পাৰে জহিৰ ৰায়হানৰ নিৰুদ্দে।<ref>{{বই উদ্ধৃতি |শেষাংশ1=কায়সাৰ |প্ৰথমাংশ1=পান্না |শিৰোনাম=মুক্তিযুদ্ধ: আগে ও পৰে |তাৰিখ=ফেব্ৰুয়াৰি ১৯৯১ |প্ৰকাশক=আগামী প্ৰকাশনী |অৱশ্থান=ঢাকা |আইএসবিএন=984-4010-047 |পাতাসমূহ=১৪৯-১৫৯ |সংস্কৰণ=৫ম মুদ্ৰণ (জানুয়াৰি ২০০০) |সংগ্ৰহেৰ-তাৰিখ=২০ আগষ্ট ২০২৫}}</ref> জাহিৰ ৰায়হানৰ ভগ্নীয়েও একে দাবী কৰে।<ref>{{সংবাদ উদ্ধৃতি |শিৰোনাম=জহিৰ ৰায়হান গু'ম-খু'নেৰ সঙ্গে কী তাহলে শাহৰিয়াৰ কবিৰই জড়িত? |ইউআৰএল=https://m.youtube.com/watch?si=jEEXPetnshzHLgcA&v=4XSTO2VSb_o&feature=youtu.be |সংগ্ৰহেৰ-তাৰিখ=২০ আগষ্ট ২০২৫ |কৰ্ম=[[চ্যানেল টুয়েণ্টিফোৰ]] ইউটিউব পাতা |তাৰিখ=২৯ জানুয়াৰি ২০২২}}</ref> ==মৃত্যু== ১৯৭১ চনৰ ১৭ ডিচেম্বৰত জহিৰ ৰায়হানে ঢাকালৈ উভতি আহে। তেওঁৰ ভাতৃ [[শ্বাহিদুল্লাহ কাইজাৰ]] আৰু আন বহুতক। বিহাৰীসকলে মিৰপুৰত ৰখাৰ খবৰ পাই ১৯৭২ চনৰ ৩০ জানুৱাৰীৰ পুৱা দুখন গাড়ীৰে মিৰপুৰলৈ ৰাওনা হয় কবীৰ, বাবুল (সুচান্দাৰ ভায়েক), আব্দুল হক (পান্না কাইজাৰৰ ভায়েক), নিজাম আৰু পাৰভেজ। টেলিফোন বাৰ্তা পোৱাৰ পিছত জাহিৰ ৰায়হানে দুখন গাড়ীৰে মিৰপুৰলৈ ৰাওনা হয়। তেওঁৰ লগত আছিল তেওঁৰ কনিষ্ঠ ভাতৃ জাকাৰিয়া হাবিব,খুড়াকৰ ল’ৰা [[শ্বাহিৰিয়া কবীৰ]], বাবুল (সুচান্দাৰ ভাতৃ), আব্দুল হক (পান্না কাইজাৰৰ ভাতৃ), নিজাম আৰু পাৰভেজ। মীৰপুৰ ছেকচন ২ পোৱাৰ পিছত ভাৰতীয় সেনা, বাংলাদেশ সেনা আৰু তাত নিয়োজিত আৰক্ষী জোৱানসকলে নিৰাপত্তাজনিত কাৰণত তেওঁলোকক আগবাঢ়ি যোৱাত বাধা প্ৰদান কৰে। তেতিয়া সেনাই ১২ নং ধাৰাত অভিযান চলাবলৈ ওলাইছিল। তেওঁলোকে কোনো সাধাৰণ নাগৰিকক লগত লৈ যাব বিচৰা নাছিল। বহু কাতৰ অনুৰোধৰ অন্তত জাহিৰ ৰায়হানক লগত লৈ যাবলৈ মান্তি হ'ল। জহিৰ ৰায়হানক থাকিবলৈ কৈ বাকীকেইজনক ওভতাই পঠিয়াই দিলে। বাকীকেইজনৰ সৈতে শ্বাহৰিয়াৰ কবীৰ ঘৰলৈ উভতি আহিল। জাহিৰ ৰায়হানে সেনা আৰু আৰক্ষীৰ কনভয়ৰ সৈতে মিৰপুৰ ছেকচন ১২ অভিমুখে গ’ল। পুৱা প্ৰায় ৯:৩০ বজাত কালাপানী পানীৰ টেংকিৰ সন্মুখত বিহাৰীয়ে সেনা-আৰক্ষীৰ ওপৰত গুলীচালনা আৰম্ভ কৰে। ইয়াৰ মাজতে তেওঁক হত্যা কৰা বুলি দাবী কৰা হৈছে। পুৱা প্ৰায় ১১:৩০ বজাত বিহাৰীয়ে ওচৰৰ ঘৰৰপৰা স্বয়ংক্ৰিয় অস্ত্ৰ আৰু হেণ্ড গ্ৰেনেডেৰে আৰক্ষী আৰু সেনাক আক্ৰমণ কৰে। এই এম্বুছত ৪২ জন লোকৰ মৃত্যু হয়। সেইদিনা বিয়লি সেনাই গধুৰ অস্ত্ৰৰে মিৰপুৰৰ ১২ নং ছেকচনত আক্ৰমণ কৰে। পাছদিনা ৰাতিপুৱা এটা গোটেই বেটেলিয়ন ছেকচন ১২ত প্ৰৱেশ কৰিলে। কিন্তু কাকো পোৱা নগ’ল। ৰাতি সকলো পলাই গৈছিল। মৃতকৰ ৩-৪জনৰ বাহিৰে কাৰো মৃতদেহ পোৱা নগ’ল। মিৰপুৰ সম্পূৰ্ণ খালী হোৱাৰ পিছতো ৩০ জানুৱাৰীৰ নিশা তেওঁলোকক আঁতৰাই পেলোৱা হয়। ৰাতিৰ আন্ধাৰত বিহাৰীসকলে আঁতৰাই পেলোৱা মৃতদেহবোৰৰ সৈতে জহিৰ ৰাইহান নিৰুদ্দেশ হয়। পাছদিনা ৩১ জানুৱাৰীত বিহাৰী আৰু পাকিস্তানী সৈন্যৰ হাতৰপৰা মিৰপুৰ মুক্ত হৈছিল যদিও ক’তো তেওঁৰ মৃতদেহ পোৱা নগ’ল। ।<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি |শেষাংশ1=খান |প্ৰথমাংশ1=কমল জোহা |শিৰোনাম=যেখানে শহীদ হয়েছিলেন জহিৰ ৰায়হান |ইউআৰএল=https://www.prothomalo.com/bangladesh/%E0%A6%AF%E0%A7%87%E0%A6%96%E0%A6%BE%E0%A6%A8%E0%A7%87-%E0%A6%B6%E0%A6%B9%E0%A7%80%E0%A6%A6-%E0%A6%B9%E0%A7%9F%E0%A7%87%E0%A6%9B%E0%A6%BF%E0%A6%B2%E0%A7%87%E0%A6%A8-%E0%A6%9C%E0%A6%B9%E0%A6%BF%E0%A6%B0-%E0%A6%B0%E0%A6%BE%E0%A7%9F%E0%A6%B9%E0%A6%BE%E0%A6%A8 |ওয়েবসাইট=প্ৰথম আলো |সংগ্ৰহেৰ-তাৰিখ=৬ জুলাই ২০২২ |ভাষা=bn |তাৰিখ=১৪ ডিসেম্বৰ ২০১৬ |আৰ্কাইভেৰ-তাৰিখ=৬ জুলাই ২০২২ |আৰ্কাইভেৰ-ইউআৰএল=https://web.archive.org/web/20220706013200/https://www.prothomalo.com/bangladesh/%E0%A6%AF%E0%A7%87%E0%A6%96%E0%A6%BE%E0%A6%A8%E0%A7%87-%E0%A6%B6%E0%A6%B9%E0%A7%80%E0%A6%A6-%E0%A6%B9%E0%A7%9F%E0%A7%87%E0%A6%9B%E0%A6%BF%E0%A6%B2%E0%A7%87%E0%A6%A8-%E0%A6%9C%E0%A6%B9%E0%A6%BF%E0%A6%B0-%E0%A6%B0%E0%A6%BE%E0%A7%9F%E0%A6%B9%E0%A6%BE%E0%A6%A8 |ইউআৰএল-অৱশ্থা=কাৰ্যকৰ }}</ref>[[নিৰ্মল সেন]]ে দাবী কৰিছিল যে [[মুজিববাহিনী]]য়ে জহিৰ ৰায়হানক হত্যা কৰিছিল॥<ref>আমাৰ জবানবন্দি; নিৰ্মল সেন, ইত্যাদি গ্ৰন্থ, ফেব্ৰুয়াৰি ২০১২, পৃষ্ঠা: ৪০৬</ref> ==উত্তৰাধিকাৰী== বাংলাদেশী চিনেমাৰ কিংবদন্তি পুৰুষ জহিৰ ৰায়হানৰ দুগৰাকী পত্নীৰ ভিতৰত অন্যতম [[সুমিতা দেৱী]]। প্ৰয়াত অভিনেত্ৰীগৰাকীৰ দুই পুত্ৰ বিপুল ৰায়হান আৰু অনল ৰায়হান। দুয়োজনেই প্ৰতিষ্ঠিত নাট্য পৰিচালক। আন এগৰাকী পত্নী সুচান্দাৰ দুই পুত্ৰ আৰাফাত ৰাইহান আপু আৰু টাপু ৰাইহান। সৰু পুত্ৰ টাপু ৰাইহানও এজন অভিনেতা। তেওঁ '' সবুজ কোট কালো চছমা'' ছবিত অভিনয় কৰিছিল। জাহিৰ ৰায়হানৰ ভাতৃৰ নাম শ্বাহিদুল্লা কাইজাৰ আৰু ভাতৃৰ কন্যা শ্বামী কাইজাৰ।<ref name="bdnewsglitz090515">{{ওয়েব উদ্ধৃতি|ইউআৰএল=http://glitz.bdnews24.com/details.php?catry=2&showns=51|শিৰোনাম=বিনোদন জগতে আত্মীয়তাৰ বন্ধন|শেষাংশ=সেন গুপ্ত|প্ৰথমাংশ=আশিষ|তাৰিখ=মে ১৫, ২০০৯|প্ৰকাশক=glitz.bdnews24.com|ভাষা=বাংলা|সংগ্ৰহেৰ-তাৰিখ=২০০৯-১০-২৭|আৰ্কাইভেৰ-ইউআৰএল=https://web.archive.org/web/20080517082317/http://glitz.bdnews24.com/details.php?catry=2&showns=51|আৰ্কাইভেৰ-তাৰিখ=১৭ মে ২০০৮|ইউআৰএল-অৱশ্থা=অকাৰ্যকৰ}}</ref> ==বঁটা আৰু সন্মান== [[File:Zahir Raihan (1935–1972).jpg|thumb|পুৰস্কাৰ সৈতে জহিৰ ৰায়হান]] * ১৯৬৪: [[আদমজী সাহিত্য বঁটা]] উপন্যাসৰ বাবে ''[[হাজাৰ বল ধৰ]]''। * ১৯৬৫: [[নিগাৰ বঁটা]] ''[[কাচেৰ দেয়াল]]''<ref name="Birthday"/> ছবিৰ বাবে শ্ৰেষ্ঠ বাংলা চলচ্চিত্ৰ শিতানত * ১৯৭২: [[বাংলা একাডেমী]] গল্প সাহিত্যলৈ অৱদানৰ বাবে [[বাংলা একাডেমী]] [[বাংলা একাডেমী সাহিত্য বঁটা (১৯৭০-৭৯)|বাংলা একাডেমী সাহিত্য বঁটা (১৯৭১)]] (মৰণোত্তৰ)<ref name="জন্মদিন"/> * ১৯৭৭: [[একুশে পদক]], শিল্প (চলচ্চিত্ৰ)লৈ অৱদানৰ বাবে [[বাংলাদেশ চৰকাৰ]]দ্বাৰা প্ৰদান কৰা দ্বিতীয় সৰ্বোচ্চ অসামৰিক সন্মান (মৰণোত্তৰ) * ১৯৯২: [[স্বাধীনতা দিৱস বঁটা]], বাংলাদেশ চৰকাৰে সাহিত্যলৈ অৱদানৰ বাবে প্ৰদান কৰা সৰ্বোচ্চ অসামৰিক সন্মান (মৰণোত্তৰ) * ২০০৫: [[শ্ৰেষ্ঠ কাহিনীৰেখাৰ বাবে বাংলাদেশ ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা|শ্ৰেষ্ঠ কাহিনীভাগৰ শাখাত ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা]] ''[[হাজাৰ বছৰ (চলচ্চিত্ৰ)|হাজাৰ বছৰ]]'' ছবিখনৰ বাবে (মৰণোত্তৰ) ==উল্লেখনীয় কৰ্মৰাজি== === উপন্যাস === * ''শেষ বিকেলাৰ মেয়ে'' (১৯৬০) প্ৰথম উপন্যাস। প্ৰকাশক: সন্ধানী প্ৰকাশনী (ৰোমাণ্টিক প্ৰেম কাহিনী) * ''[[হাজাৰ বছৰ ধৰে]]'' (১৯৬৪) সমসাময়িক বংগৰ গ্ৰাম্য-জীৱনৰ পটভূমিত ৰচিত এটি কাহিনী। (চলচ্চিত্ৰ সংস্কৰণ (২০০৫) * ''আৰেক ফাল্গুন'' (১৯৬৯) ১৯৫২ চনৰ ৰক্তাক্ত ভাষা আন্দোলনৰ পটভূমিত ৰচিত কবিতা। * ''বৰফ গলা নদী'' (১৯৬৯) প্ৰথম প্ৰকাশ: 'উত্তৰন' আলোচনী। আৰ্থিক দুৰ্দশাগ্ৰস্ত মধ্যবিত্তীয় পৰিয়ালৰ অসহায় আত্মকথা। * ''আৰ ক'ত দিন '' (১৯৭০) জেল আৰু ভৰিৰে মোহাৰি যোৱা মানৱ আত্মাৰ আন্তৰ্জাতিক ৰূপ আৰু ইয়াৰ সংগ্ৰাম আৰু সপোনৰ আত্মজীৱনী। * ''কয়েটিক মৃত্যু'' * ''একুশে ফেব্ৰুৱাৰী (১৯৭০)'' * ''তৃষ্ণা '' (১৯৬২) === গল্পসমগ্ৰ === {{div col|colwidth=22em}} * ''সূৰ্যগ্ৰহণ'' প্ৰথম গল্পগ্ৰন্থ (১৩৬২ বঙ্গাব্দ) * '''সোনাৰ হৰিণ'' * ''"[[সময়েৰ প্ৰয়োজনে]]'' * ''একটি জিজ্ঞাসা'' * ''হাৰানো বলয়'' * ''বাঁধ'' * ''নয়াপত্তন'' * ''মহামৃত্যু'' * ''ভাঙাচোৰা'' * ''অপৰাধ'' * ''স্বীকৃতি'' * ''অতি পৰিচিত'' * ''ইচ্ছা অনিচ্ছা'' * ''জন্মান্তৰ'' * ''পোষ্টাৰ'' * ''ইচ্ছাৰ আগুণে জ্বলছি'' * ''কতকগুলো কুকুৰেৰ আৰ্তনাদ'' * ''কয়েকটি সংলাপ'' (১৯৭১) * ''দেমাক'' * ''ম্যাসাকাৰ'' * ''একুশেৰ গল্প'' </div> ===অন্যান্য ৰচনা === * পাকিস্তানৰপৰা বাংলাদেশলৈ (প্ৰবন্ধ ), [[কলকাতা]]ৰ পৰম্পৰাগত ‘পৰিচয়’ সাহিত্য আলোচনীৰ বাংলাদেশ সংখ্যাত প্ৰকাশিত (জুলাই ১৯৭১)। * অক্টোবৰ বিপ্লৱ আৰু ছোভিয়েট চলচ্চিত্ৰ (প্ৰবন্ধ ), [[ছোভিয়েট ইউনিয়ন|ছোভিয়েট বিপ্লৱ]]ৰ ৫০বছৰীয়া জয়ন্তী উপলক্ষ্য্যে অক্টোবৰ সমাজবাদী বিপ্লৱ উদ্‌যাপন সমিতি (ঢাকা) 'তৰংগ'ৰ নবেম্বৰ, ১৯৬৭ স্মৃতিগ্ৰন্থত প্ৰকাশিত। * ওদেৰ জানিয়ে দাও (কবিতা)<ref name="জয়গান">{{News quote|URL=https://www.prothomalo.com/bangladesh/জিবীনেন-জিবনেৰ-জিবনেৰ-ৰেহান|শিৰোনাম=জিৰে-জিবানেহন|শেষ অংশ=মাজিদ|প্ৰথম খণ্ড=পিয়াস|ৱেবছাইট=প্ৰথম Alo|Language=bn|Date=19 August 2020|Collection-date=2 February 2021}}{{বেয়া লিংক|তাৰিখ=ফেব্ৰুৱাৰী 2021 |bot=InternetArchiveBot |ঠিক কৰাৰ চেষ্টা=হয় }}</ref> * জহিৰ ৰায়হানৰ ৰচনাৱলী ১ম খণ্ড * জহিৰ ৰায়হানৰ ৰচনাৱলী ২য় খণ্ড === সম্পাদনা === * এক্সপ্ৰেস (ইংৰাজী সাপ্তাহিক) * প্ৰৱাহ (মাহেকীয়া বাংলা) == চলচ্চিত্ৰ == ; সহকাৰী পৰিচালক হিচাপে * ''জাগো হুয়া সাভেৰা'' (১৯৫৯), * ''এদেশ তোমাৰ আমাৰ'' (১৯৫৯), * ''নবাৰুণ'' (১৯৬০), * ''যে নদী মৰুপথে'' (১৯৬১), ; পৰিচালক, প্ৰযোজক, লেখক আৰু চিত্ৰনাট্যকাৰ হিচাপে {| class="wikitable sortable" style="text-align:center; font-size:100%; " |- ! rowspan="2" style="width:5%; "| বছৰ ! rowspan="2" style="width:20%; "| চলচ্চিত্ৰ ! colspan="4" style="width:16%; "| ভূমিকা ! rowspan="2" style="width:5%; "| ভাষা ! rowspan="2" style="width:20%; "| নোট |- ! style="width:4%; "| পৰিচালক ! style="width:4%; "| প্ৰযোজক ! style="width:4%; "| চিত্ৰনাট্য ! style="width:4%; "| লেখক |- | ১৯৬১ | style="text-align:left; "| ''[[কখনো আসেনি]]'' | {{Yes}} | | {{Yes}} | {{Yes}} | বাংলা | style="text-align:left; "|পৰিচালক হিচাপে প্ৰথম চলচ্চিত্ৰ |- | ১৯৬২ | style="text-align:left; "| ''[[সোনাৰ কাজল]]'' | {{Yes}} | | | | বাংলা | style="text-align:left; "| [[কলিম শৰাফী]] ৰ সৈতে যৌথ পৰিচালনাৰে নিৰ্মিত। |- | ১৯৬৩ | style="text-align:left; "| ''[[কাচেৰ দেয়াল]]'' | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | বাংলা | |- | ১৯৬৪ | style="text-align:left; "| ''[[সঙ্গম (১৯৬৪-এৰ উৰ্দু চলচ্চিত্ৰ)|সঙ্গম]]'' | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | উৰ্দু | style="text-align:left; "|সমগ্ৰ পাকিস্তান তথা বাংলাদেশেৰ চলচ্চিত্ৰেৰ ইতিহাসে নিৰ্মিত প্ৰথম ৰঙীন চলচ্চিত্ৰ। |- | ১৯৬৫ | style="text-align:left; "| ''[[বাহানা (১৯৬৫-এৰ চলচ্চিত্ৰ)|বাহানা]]'' | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | উৰ্দু | style="text-align:left; "|সমগ্ৰ পাকিস্তান তথা বাংলাদেশেৰ চলচ্চিত্ৰৰ ইতিহাসে নিৰ্মিত প্ৰথম চিনেমাস্কোপ চলচ্চিত্ৰ। |- | ১৯৬৬ | style="text-align:left; "| ''[[বেহুলা (চলচ্চিত্ৰ)|বেহুলা]]'' | {{Yes}} | | {{Yes}} | | বাংলা | |- | ১৯৬৭ | style="text-align:left; "| ''[[আনোয়াৰা (চলচ্চিত্ৰ)|আনোয়াৰা]]'' | {{Yes}} | | {{Yes}} | | বাংলা | |- | ১৯৬৮ | style="text-align:left; "| ''[[দুই ভাই (১৯৬৮-এৰ চলচ্চিত্ৰ)|দুই ভাই]]'' | | {{Yes}} | {{Yes}} | | বাংলা | |- | ১৯৬৮ | style="text-align:left; "| ''[[কুচবৰণ কন্যা]]'' | | {{Yes}} | | | বাংলা | |- | ১৯৬৮ | style="text-align:left; "| ''[[জুলেখা]]'' | | {{Yes}} | | | বাংলা | |- | ১৯৬৮ | style="text-align:left; "| ''সুয়োৰাণী-দুয়োৰাণী'' | | {{Yes}} | | | বাংলা | |- | ১৯৬৮ | style="text-align:left; "| ''সংসাৰ'' | | | {{Yes}} | {{Yes}} | বাংলা | |- | ১৯৬৯ | style="text-align:left; "| ''[[মনেৰ মত বউ]]'' | | {{Yes}} | | | বাংলা | |- | ১৯৬৯ | style="text-align:left; "| ''শেষ পৰ্যন্ত'' | | {{Yes}} | | | বাংলা | |- | ১৯৬৫ | style="text-align:left; "| ''একুশে ফেব্ৰুয়াৰি'' | {{Yes}} | | | | বাংলা | অপ্ৰকাশিত |- | ১৯৭০ | style="text-align:left; "| ''[[জীৱন থেকে নেয়া]]'' | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | বাংলা | |- | ১৯৭০ | style="text-align:left; "| ''[[টাকা আনা পাই (চলচ্চিত্ৰ)|টাকা আনা পাই]]'' | | | {{Yes}} | | বাংলা | |- | ১৯৭০ | style="text-align:left; "| ''লেট দেয়াৰ বি লাইট'' | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | ইংৰাজী, বাংলা, উৰ্দু, ৰুশ | style="text-align:left; " | অসমাপ্ত। চলচ্চিত্ৰখন সমাপ্ত হোৱাৰ আগতে আগেই বাংলাদেশৰ স্বাধীনতা যুদ্ধ আৰম্ভ হয়। |- | ১৯৭১ | style="text-align:left; "| ''জলতে সুৰজ কে নিচে'' | | | {{Yes}} | | উৰ্দু | |- | ১৯৭১ | style="text-align:left; "| ''[[ষ্টপ জেনোসাইড]]'' | {{Yes}} | | {{Yes}} | | ইংৰাজী | তথ্যচিত্ৰ |- | ১৯৭১ | style="text-align:left; "| ''বাৰ্থ অব আ নেশন / এ ষ্টেট ইজ বৰ্ন'' | {{Yes}} | | {{Yes}} | {{Yes}} | ইংৰাজী | তথ্যচিত্ৰ |- | ১৯৭১ | style="text-align:left; "| ''চিলড্ৰেন অব বাংলাদেশ'' | {{Yes}} | | {{Yes}} | {{Yes}} | ইংৰাজী | তথ্যচিত্ৰ |- | ১৯৭১ | style="text-align:left; "| ''সাৰেণ্ডাৰ'' | {{Yes}} | | {{Yes}} | {{Yes}} | ইংৰাজী | তথ্যচিত্ৰ |- | ১৯৭২ | style="text-align:left; "| ''প্ৰতিশোধ'' | | {{Yes}} | | | বাংলা | |- | ১৯৭৩ | style="text-align:left; "| ''[[ধীৰে বহে মেঘনা]]'' | | | | | বাংলা | মূল পৰিকল্পনা |- | ২০০৫ | style="text-align:left; "| ''[[হাজাৰ বছৰ ধৰে (চলচ্চিত্ৰ)|হাজাৰ বছৰ ধৰে]]'' | | | | {{Yes}} | বাংলা | |- | ২০১৪ | style="text-align:left; "| ''পোষ্টাৰ'' | | | | {{Yes}} | বাংলা | স্বল্পদৈৰ্ঘ্য চলচ্চিত্ৰ |- |} ==বাহ্যিক সংযোগ == * {{commons-inline}} * {{IMDb name|id=2513556|name=Zahir Raihan}} ==উৎস== [[শ্ৰেণী:বাংলাদেশ]] [[শ্ৰেণী:বাংলাদেশৰ ব্যক্তি]] tmfm9jpkiwwld2hj7ebifd6p83xatrr 602964 602963 2026-04-26T13:36:52Z Kandarpajit Kallol 6257 602964 wikitext text/x-wiki {{unreferenced}}{{Infobox person | name = জহিৰ ৰায়হান | image = Zahir Raihan (1935–1972).jpg | caption = | native_name = জহিৰ ৰায়হান | native_name_lang = bn | birth_date = {{birth date |df=yes|1935|08|19}} | birth_place = নাওখালী জিলা, বেংগল প্ৰেচিডেন্সি, ব্ৰিটিছ ইণ্ডিয়া (বৰ্তমান-সোনাগাজি উপজিলা, মাজুপুৰ,[[বাংলাদেশ]] ) | death_date =৩০ জানুৱাৰী ১৯৭২ (নিখোঁজ) | death_place = | alma_mater = [[ঢাকা বিশ্ববিদ্যালয়]] | occupation = {{flatlist| * চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক * ঔপন্যাসিক * লিখক }} | known_for = | notable_works = ''Stop Genocide'' | spouse = {{unbulleted list|{{marriage|সুমিতা দেৱী|1961|1968|end=বিবাহ বিচ্ছেদ }}|{{marriage|সুচান্দা|1968}}}} | relatives =বিপুল ৰায়হান<br/>অনল ৰায়হান<br/>আৰাফাত ৰায়হান অপু<br/>তপু | awards = }} '''জহিৰ ৰায়হান''' ({{lang-en|Zahir Raihan}}, ১৯ আগষ্ট ১৯৩৫ — ৩০ জানুৱাৰী ১৯৭২) [[বাংলাদেশ|বাংলাদেশৰ]] এগৰাকী প্ৰখ্যাত চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক, ঔপন্যাসিক আৰু গল্পকাৰ।<ref>{{cite news|last=Siddiqua|first=Fayeka|date=19 August 2024 |url=https://www.thedailystar.net/news/bangladesh/special-read/news/glimpse-zahir-raihans-films-1330771|title=A glimpse into Zahir Raihan's Films |publisher=The Daily Star |access-date=11 May 2025}}</ref> বাংলা সাহিত্যৰ চুটিগল্প শাখালৈ আগবঢ়োৱা অৱদানৰ বাবে ১৯৭২ চনত তেওঁ বাংলা একাডেমী সাহিত্য বঁটা লাভ কৰে। বাংলাদেশ চৰকাৰে মৰণোত্তৰভাৱে তেওঁক চিনেমালৈ আগবঢ়োৱা অৱদানৰ বাবে ১৯৭৭ চনত বাংলাদেশৰ দ্বিতীয় সৰ্বোচ্চ অসামৰিক বঁটা একুশ্বে পদক আৰু সাহিত্যলৈ আগবঢ়োৱা অৱদানৰ বাবে ১৯৯২ চনত বাংলাদেশৰ সৰ্বোচ্চ অসামৰিক বঁটা স্বাধীনতা বঁটা প্ৰদান কৰে। চিনেমালৈ আগবঢ়োৱা সামগ্ৰিক অৱদানৰ বাবে ১৯৭৫ চনত মৰোণোত্তৰভাৱে তেখেতক বাংলাদেশৰ প্ৰথম “জাতীয় চলচ্চিত্ৰ পুৰস্কাৰ" বঁটা প্ৰদান কৰা হয়। তেওঁৰ প্ৰথমখন উপন্যাস ''শেষ বিকেলেৰ মেয়ে'' ১৯৬০ চনত প্ৰকাশিত হয়। তেওঁৰ আন আন উল্লেখযোগ্য উপন্যাস হ'ল ''হাজাৰ বছৰ ধৰে'' আৰু ''আৰেক ফাল্গুন''। ''হাজাৰ বছৰ ধৰে'' উপন্যাসৰ বাবে তেওঁ ১৯৬৪ চনত আদমজী সাহিত্য পুৰস্কাৰ লাভ কৰে। এইখন উপন্যাস আধাৰত নিৰ্মিত চলচ্চিত্ৰখনতে জাতীয় চলচ্চিত্ৰ পুৰস্কাৰ লাভ কৰে। তেওঁৰ নিৰ্মিত প্ৰথম চলচ্চিত্ৰ ''কখনো আসেনি'' (১৯৬১)। ১৯৬৪ চনত ''কাঁচেৰ দেয়াল'' চলচ্চিত্ৰখনৰ বাবে তেওঁ নিগাৰ পুৰস্কাৰ লাভ কৰে। তেওঁৰদ্বাৰা নিৰ্মিত অন্যান্য চলচ্চিত্ৰ হ'ল ''বেহুলা'', ''সঙ্গম'', ''আনোয়াৰা'' আৰু ''জীবন থেকে নেয়া''। ''ষ্টপ জেনোসাইড'' তথ্যচিত্ৰখনত বাংলাদেশেৰ স্বাধীনতা যুদ্ধৰ ভয়াবহ চিত্ৰ তুলি ধৰি তেওঁ সুনাম অৰ্জন কৰিছিল। ==প্ৰাৰম্ভিক জীৱন== ১৯৩৫ চনৰ ১৯ ​​আগষ্টত বৰ্তমানৰ ফেনী জিলাৰ সোণাগাজী উপাজিলাৰ নবাবপুৰ সংঘৰ মাজুপুৰ গাঁৱত জন্মগ্ৰহণ কৰিছিল জহিৰ ৰায়হানে। তেওঁৰ পিতৃৰ নাম আছিল মৌলানা মহম্মদ হাবিবুল্লাহ, তেওঁ কলিকতা আলিয়া মাদ্ৰাছাৰ অধ্যাপক আছিল আৰু পিছলৈ ঢাকা আলিয়া মাদ্ৰাছাৰ অধ্যক্ষ হয়। সেইবাবেই জাহিৰে কলিকতা মাদ্ৰাছাৰ এংলো-পাৰ্চিয়ান বিভাগত যোগদান কৰে কিন্তু ১৯৪৭ চনত দেশ বিভাজনৰ পাছত তেওঁ পৰিয়ালসহ কলিকতাৰপৰা বাংলাদেশ (তেতিয়াৰ পূব পাকিস্তান)লৈ গুচি যায়। ১৯৫৮ চনত [[ঢাকা বিশ্ববিদ্যালয়]] ৰপৰা বাংলা ভাষাত স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে। তেওঁৰ ব্যক্তিগত জীৱনত দুবাৰকৈ বিবাহপাশত আবদ্ধ হয়: ১৯৬১ চনত সুমিতা দেৱীৰ সৈতে আৰু ১৯৬৬ চনত সুচান্দাৰ সৈতে, দুয়োগৰাকীয়েই আছিল সেই সময়ৰ বিখ্যাত চলচ্চিত্ৰ অভিনেত্ৰী। ==কৰ্ম জীৱন== জহিৰ ৰায়হানে বাংলা সাহিত্যত স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী লাভ কৰে। তাৰ পিছত তেওঁৰ সাহিত্য আৰু সাংবাদিক জীৱন আৰম্ভ হয়। ১৯৫০ চনত তেওঁ যুগেৰ আলো আলোচনীত সাংবাদিক হিচাপে কাম কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে। পিছলৈ খাপছাৰা, যান্ত্ৰিক, চিনেমা আদি আলোচনীতো কাম কৰি ১৯৫৬ চনত প্ৰৱাহ আলোচনীত সম্পাদক হিচাপে যোগদান কৰে। ১৯৫৫ চনত তেওঁৰ প্ৰথম গল্পগ্ৰন্থ সূৰ্য্যগ্ৰহণ প্ৰকাশ পায়। ১৯৫৭ চনত তেওঁ চলচ্চিত্ৰ জগতত প্ৰৱেশ কৰে, জাগো হুয়া সবেৰা ছবিত সহকাৰী পৰিচালক হিচাপে। ছালাউদ্দিনৰ ছবি ''যে নদী মৰুপথে'' সহায়ক হিচাপেও কাম কৰিছিল। প্ৰখ্যাত চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক এহতেশামে '' এ দেশ তোমাৰ আমাৰ'' ছবিখনত তেওঁক কাম কৰিবলৈ আমন্ত্ৰণ জনাইছিল, জহিৰে ছবিখনৰ শিৰোনাম গীতটো ৰচনা কৰিছিল। ১৯৬১ চনত '' কোখনো আসেনী'' ছবিৰ জৰিয়তে ৰূপালী পৰ্দাত পৰিচালক হিচাপে আত্মপ্ৰকাশ কৰে। ১৯৬৪ চনত তেওঁ পাকিস্তানৰ প্ৰথমখন ৰঙীন ছবি সংগম (উৰ্দু ভাষাৰ ছবি) নিৰ্মাণ কৰে আৰু পিছৰ বছৰত তেওঁৰ প্ৰথম চিনেমাস্কোপ ছবি বাহানা মুক্তি দিয়ে। ভাষা আন্দোলনৰ সৈতে সক্ৰিয়ভাৱে জড়িত হৈ থকা জহিৰ ৰায়হানে ২১ ফেব্ৰুৱাৰীত অনুষ্ঠিত ঐতিহাসিক আমতলা ৰেলীত উপস্থিত আছিল। ভাষা আন্দোলনে তেওঁৰ ওপৰত গভীৰ প্ৰভাৱ পেলাইছিল তেওঁৰ বিখ্যাত ছবি ''[[জীৱন থেকে নেয়া]]ত দেখা যায়।<ref name="চলচ্চিত্ৰ"/> তেওঁ ১৯৬৯ চনৰ গণ বিদ্ৰোহত অংশ লৈছিল। ১৯৭১ চনত মুক্তিযুদ্ধ আৰম্ভ হোৱাৰ সময়ত তেওঁ কলকাতালৈ গুচি যায় আৰু বাংলাদেশৰ স্বাধীনতাৰ বাবে প্ৰচাৰ আৰু তথ্যচিত্ৰ নিৰ্মাণ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে।<ref name="অবহেলিত"/> তেওঁৰ ছবি জীৱন থেকে নেয়াৰ কেইবাখনো প্ৰদৰ্শনী কলকাতাত অনুষ্ঠিত হয়, আৰু ছবিখনক [[সত্যজিৎ সত্য]], [[মৃণাল সেন]], [[তপন সিং]] [[ঋত্বিক ঘটক]] আদি বিজ্ঞসকলে ভূয়সী প্ৰশংসা কৰে। সেই সময়ত অত্যন্ত আৰ্থিক অসুবিধাৰ সন্মুখীন হোৱাৰ পিছতো তেওঁ নিজৰ ছবি প্ৰদৰ্শনৰপৰা পোৱা সকলো ধন মুক্তিযোদ্ধাৰ তহবিললৈ দান কৰে।<ref name="অবহেলিত">{{সংবাদ উদ্ধৃতি | শিৰোনাম=এখনো অবহেলিত জহিৰ ৰায়হান | লেখক=আমজাদ হোসেন | ইউআৰএল= | সংবাদপত্ৰ=প্ৰথম আলো | তাৰিখ=১৭ আগষ্ট ২০০৬ | সংগ্ৰহেৰ-তাৰিখ=}}</ref> ==বুদ্ধিজীৱী হত্যাৰ তদন্ত সমিতি== [[পান্না কাইজাৰ]] তেওঁৰ মুক্তিযুদ্ধৰ আগতে আৰু পিছতো গ্ৰন্থত কৈছিল যে জহিৰ ৰায়হানে শ্বাহিদুল্লাহ কাইজাৰৰ নিৰুদ্দেশৰ ৰহস্য উন্মোচন কৰাৰ সূত্ৰৰ ভিত্তিত বুদ্ধিজীৱী হত্যা তদন্ত সমিতি গঠন কৰিছিল, য'ত [[এহতেশ্বাম|এহতেশ্বাম হাইদৰ চৌধুৰী]], [[আমিৰ-উল ইছলাম|বেৰিষ্টাৰ আমিৰুল ইছলাম]], [[মৌদুদ] আদি অন্তৰ্ভুক্ত আছিল আহমেদ |বেৰিষ্টাৰ মৌদুদ]], [[এনায়েতুল্লাহ খান]], [[চৈয়দ হাছান ইমাম]], ড° ছিৰাজুল ইছলাম আৰু আন বহু বুদ্ধিজীৱী। তদন্ত সমিতিৰ বাবে কাম কৰি থাকোঁতে তেওঁ বহু গুৰুত্বপূৰ্ণ নথি-পত্ৰ আৰু তথ্য উন্মোচন কৰে। জহিৰ ৰায়হানে জামাতৰ মিটিং চেণ্টাৰৰ নাম, আল-বদৰ-ৰাজাকাৰৰ গোপন ঠিকনা, আৰু এই হত্যাকাণ্ডত তেওঁলোকক সহায় কৰা বুদ্ধিজীৱীসকলৰ নাম সংগ্ৰহ কৰিবলৈ সক্ষম হৈছিল। লগতে একাংশ হত্যাকাৰীৰ গোপন ঠিকনাও উন্মোচন কৰে। জামাতৰ বন্ধু আল-বদৰ-ৰাজাকাৰে বহু তথ্য প্ৰকাশ কৰে। এই তথ্যৰ গোপনীয়তাও তেওঁ ৰাখিছিল। এটা সময়ত তদন্ত সমিতিৰ হৈ জাহিৰ ৰায়হানে প্ৰেছ ক্লাবত এখন সংবাদ-মেলযোগে কৈছিল- '' বুদ্ধিজীৱী হত্যাৰ বহু গোপনীয়তা প্ৰকাশ পাইছে। আমাৰ হাতত বহু তথ্য আৰু প্ৰমাণ আছে যিবোৰ প্ৰকাশ কৰিলে বহু লোকৰ মুখা খুলিব। সময় আহিলে সকলো এটা এটাকৈ প্ৰকাশ কৰিম।" কিন্তু শ্বাহিদুল্লাই যেতিয়া কাইজাৰৰ সন্ধানৰ খবৰটো শুনিলে, তেতিয়া তেওঁ সেইটো পৰীক্ষা কৰিব নোৱাৰিলে কাৰণ তেওঁক বিচাৰি থাকোঁতে জহিৰ ৰায়হান অন্তৰ্ধান হৈ গ’ল। পান্নাই সন্দেহ কৰে যে বুদ্ধিজীৱী হত্যাৰ গোপন তথ্য প্ৰকাশ কৰাৰ ঘোষণাৰ আঁৰৰ কাৰণ হ'ব পাৰে জহিৰ ৰায়হানৰ নিৰুদ্দে।<ref>{{বই উদ্ধৃতি |শেষাংশ1=কায়সাৰ |প্ৰথমাংশ1=পান্না |শিৰোনাম=মুক্তিযুদ্ধ: আগে ও পৰে |তাৰিখ=ফেব্ৰুয়াৰি ১৯৯১ |প্ৰকাশক=আগামী প্ৰকাশনী |অৱশ্থান=ঢাকা |আইএসবিএন=984-4010-047 |পাতাসমূহ=১৪৯-১৫৯ |সংস্কৰণ=৫ম মুদ্ৰণ (জানুয়াৰি ২০০০) |সংগ্ৰহেৰ-তাৰিখ=২০ আগষ্ট ২০২৫}}</ref> জাহিৰ ৰায়হানৰ ভগ্নীয়েও একে দাবী কৰে।<ref>{{সংবাদ উদ্ধৃতি |শিৰোনাম=জহিৰ ৰায়হান গু'ম-খু'নেৰ সঙ্গে কী তাহলে শাহৰিয়াৰ কবিৰই জড়িত? |ইউআৰএল=https://m.youtube.com/watch?si=jEEXPetnshzHLgcA&v=4XSTO2VSb_o&feature=youtu.be |সংগ্ৰহেৰ-তাৰিখ=২০ আগষ্ট ২০২৫ |কৰ্ম=[[চ্যানেল টুয়েণ্টিফোৰ]] ইউটিউব পাতা |তাৰিখ=২৯ জানুয়াৰি ২০২২}}</ref> ==মৃত্যু== ১৯৭১ চনৰ ১৭ ডিচেম্বৰত জহিৰ ৰায়হানে ঢাকালৈ উভতি আহে। তেওঁৰ ভাতৃ [[শ্বাহিদুল্লাহ কাইজাৰ]] আৰু আন বহুতক। বিহাৰীসকলে মিৰপুৰত ৰখাৰ খবৰ পাই ১৯৭২ চনৰ ৩০ জানুৱাৰীৰ পুৱা দুখন গাড়ীৰে মিৰপুৰলৈ ৰাওনা হয় কবীৰ, বাবুল (সুচান্দাৰ ভায়েক), আব্দুল হক (পান্না কাইজাৰৰ ভায়েক), নিজাম আৰু পাৰভেজ। টেলিফোন বাৰ্তা পোৱাৰ পিছত জাহিৰ ৰায়হানে দুখন গাড়ীৰে মিৰপুৰলৈ ৰাওনা হয়। তেওঁৰ লগত আছিল তেওঁৰ কনিষ্ঠ ভাতৃ জাকাৰিয়া হাবিব,খুড়াকৰ ল’ৰা [[শ্বাহিৰিয়া কবীৰ]], বাবুল (সুচান্দাৰ ভাতৃ), আব্দুল হক (পান্না কাইজাৰৰ ভাতৃ), নিজাম আৰু পাৰভেজ। মীৰপুৰ ছেকচন ২ পোৱাৰ পিছত ভাৰতীয় সেনা, বাংলাদেশ সেনা আৰু তাত নিয়োজিত আৰক্ষী জোৱানসকলে নিৰাপত্তাজনিত কাৰণত তেওঁলোকক আগবাঢ়ি যোৱাত বাধা প্ৰদান কৰে। তেতিয়া সেনাই ১২ নং ধাৰাত অভিযান চলাবলৈ ওলাইছিল। তেওঁলোকে কোনো সাধাৰণ নাগৰিকক লগত লৈ যাব বিচৰা নাছিল। বহু কাতৰ অনুৰোধৰ অন্তত জাহিৰ ৰায়হানক লগত লৈ যাবলৈ মান্তি হ'ল। জহিৰ ৰায়হানক থাকিবলৈ কৈ বাকীকেইজনক ওভতাই পঠিয়াই দিলে। বাকীকেইজনৰ সৈতে শ্বাহৰিয়াৰ কবীৰ ঘৰলৈ উভতি আহিল। জাহিৰ ৰায়হানে সেনা আৰু আৰক্ষীৰ কনভয়ৰ সৈতে মিৰপুৰ ছেকচন ১২ অভিমুখে গ’ল। পুৱা প্ৰায় ৯:৩০ বজাত কালাপানী পানীৰ টেংকিৰ সন্মুখত বিহাৰীয়ে সেনা-আৰক্ষীৰ ওপৰত গুলীচালনা আৰম্ভ কৰে। ইয়াৰ মাজতে তেওঁক হত্যা কৰা বুলি দাবী কৰা হৈছে। পুৱা প্ৰায় ১১:৩০ বজাত বিহাৰীয়ে ওচৰৰ ঘৰৰপৰা স্বয়ংক্ৰিয় অস্ত্ৰ আৰু হেণ্ড গ্ৰেনেডেৰে আৰক্ষী আৰু সেনাক আক্ৰমণ কৰে। এই এম্বুছত ৪২ জন লোকৰ মৃত্যু হয়। সেইদিনা বিয়লি সেনাই গধুৰ অস্ত্ৰৰে মিৰপুৰৰ ১২ নং ছেকচনত আক্ৰমণ কৰে। পাছদিনা ৰাতিপুৱা এটা গোটেই বেটেলিয়ন ছেকচন ১২ত প্ৰৱেশ কৰিলে। কিন্তু কাকো পোৱা নগ’ল। ৰাতি সকলো পলাই গৈছিল। মৃতকৰ ৩-৪জনৰ বাহিৰে কাৰো মৃতদেহ পোৱা নগ’ল। মিৰপুৰ সম্পূৰ্ণ খালী হোৱাৰ পিছতো ৩০ জানুৱাৰীৰ নিশা তেওঁলোকক আঁতৰাই পেলোৱা হয়। ৰাতিৰ আন্ধাৰত বিহাৰীসকলে আঁতৰাই পেলোৱা মৃতদেহবোৰৰ সৈতে জহিৰ ৰাইহান নিৰুদ্দেশ হয়। পাছদিনা ৩১ জানুৱাৰীত বিহাৰী আৰু পাকিস্তানী সৈন্যৰ হাতৰপৰা মিৰপুৰ মুক্ত হৈছিল যদিও ক’তো তেওঁৰ মৃতদেহ পোৱা নগ’ল। ।<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি |শেষাংশ1=খান |প্ৰথমাংশ1=কমল জোহা |শিৰোনাম=যেখানে শহীদ হয়েছিলেন জহিৰ ৰায়হান |ইউআৰএল=https://www.prothomalo.com/bangladesh/%E0%A6%AF%E0%A7%87%E0%A6%96%E0%A6%BE%E0%A6%A8%E0%A7%87-%E0%A6%B6%E0%A6%B9%E0%A7%80%E0%A6%A6-%E0%A6%B9%E0%A7%9F%E0%A7%87%E0%A6%9B%E0%A6%BF%E0%A6%B2%E0%A7%87%E0%A6%A8-%E0%A6%9C%E0%A6%B9%E0%A6%BF%E0%A6%B0-%E0%A6%B0%E0%A6%BE%E0%A7%9F%E0%A6%B9%E0%A6%BE%E0%A6%A8 |ওয়েবসাইট=প্ৰথম আলো |সংগ্ৰহেৰ-তাৰিখ=৬ জুলাই ২০২২ |ভাষা=bn |তাৰিখ=১৪ ডিসেম্বৰ ২০১৬ |আৰ্কাইভেৰ-তাৰিখ=৬ জুলাই ২০২২ |আৰ্কাইভেৰ-ইউআৰএল=https://web.archive.org/web/20220706013200/https://www.prothomalo.com/bangladesh/%E0%A6%AF%E0%A7%87%E0%A6%96%E0%A6%BE%E0%A6%A8%E0%A7%87-%E0%A6%B6%E0%A6%B9%E0%A7%80%E0%A6%A6-%E0%A6%B9%E0%A7%9F%E0%A7%87%E0%A6%9B%E0%A6%BF%E0%A6%B2%E0%A7%87%E0%A6%A8-%E0%A6%9C%E0%A6%B9%E0%A6%BF%E0%A6%B0-%E0%A6%B0%E0%A6%BE%E0%A7%9F%E0%A6%B9%E0%A6%BE%E0%A6%A8 |ইউআৰএল-অৱশ্থা=কাৰ্যকৰ }}</ref>[[নিৰ্মল সেন]]ে দাবী কৰিছিল যে [[মুজিববাহিনী]]য়ে জহিৰ ৰায়হানক হত্যা কৰিছিল॥<ref>আমাৰ জবানবন্দি; নিৰ্মল সেন, ইত্যাদি গ্ৰন্থ, ফেব্ৰুয়াৰি ২০১২, পৃষ্ঠা: ৪০৬</ref> ==উত্তৰাধিকাৰী== বাংলাদেশী চিনেমাৰ কিংবদন্তি পুৰুষ জহিৰ ৰায়হানৰ দুগৰাকী পত্নীৰ ভিতৰত অন্যতম [[সুমিতা দেৱী]]। প্ৰয়াত অভিনেত্ৰীগৰাকীৰ দুই পুত্ৰ বিপুল ৰায়হান আৰু অনল ৰায়হান। দুয়োজনেই প্ৰতিষ্ঠিত নাট্য পৰিচালক। আন এগৰাকী পত্নী সুচান্দাৰ দুই পুত্ৰ আৰাফাত ৰাইহান আপু আৰু টাপু ৰাইহান। সৰু পুত্ৰ টাপু ৰাইহানও এজন অভিনেতা। তেওঁ '' সবুজ কোট কালো চছমা'' ছবিত অভিনয় কৰিছিল। জাহিৰ ৰায়হানৰ ভাতৃৰ নাম শ্বাহিদুল্লা কাইজাৰ আৰু ভাতৃৰ কন্যা শ্বামী কাইজাৰ।<ref name="bdnewsglitz090515">{{ওয়েব উদ্ধৃতি|ইউআৰএল=http://glitz.bdnews24.com/details.php?catry=2&showns=51|শিৰোনাম=বিনোদন জগতে আত্মীয়তাৰ বন্ধন|শেষাংশ=সেন গুপ্ত|প্ৰথমাংশ=আশিষ|তাৰিখ=মে ১৫, ২০০৯|প্ৰকাশক=glitz.bdnews24.com|ভাষা=বাংলা|সংগ্ৰহেৰ-তাৰিখ=২০০৯-১০-২৭|আৰ্কাইভেৰ-ইউআৰএল=https://web.archive.org/web/20080517082317/http://glitz.bdnews24.com/details.php?catry=2&showns=51|আৰ্কাইভেৰ-তাৰিখ=১৭ মে ২০০৮|ইউআৰএল-অৱশ্থা=অকাৰ্যকৰ}}</ref> ==বঁটা আৰু সন্মান== [[File:Zahir Raihan (1935–1972).jpg|thumb|পুৰস্কাৰ সৈতে জহিৰ ৰায়হান]] * ১৯৬৪: [[আদমজী সাহিত্য বঁটা]] উপন্যাসৰ বাবে ''[[হাজাৰ বল ধৰ]]''। * ১৯৬৫: [[নিগাৰ বঁটা]] ''[[কাচেৰ দেয়াল]]''<ref name="Birthday"/> ছবিৰ বাবে শ্ৰেষ্ঠ বাংলা চলচ্চিত্ৰ শিতানত * ১৯৭২: [[বাংলা একাডেমী]] গল্প সাহিত্যলৈ অৱদানৰ বাবে [[বাংলা একাডেমী]] [[বাংলা একাডেমী সাহিত্য বঁটা (১৯৭০-৭৯)|বাংলা একাডেমী সাহিত্য বঁটা (১৯৭১)]] (মৰণোত্তৰ)<ref name="জন্মদিন"/> * ১৯৭৭: [[একুশে পদক]], শিল্প (চলচ্চিত্ৰ)লৈ অৱদানৰ বাবে [[বাংলাদেশ চৰকাৰ]]দ্বাৰা প্ৰদান কৰা দ্বিতীয় সৰ্বোচ্চ অসামৰিক সন্মান (মৰণোত্তৰ) * ১৯৯২: [[স্বাধীনতা দিৱস বঁটা]], বাংলাদেশ চৰকাৰে সাহিত্যলৈ অৱদানৰ বাবে প্ৰদান কৰা সৰ্বোচ্চ অসামৰিক সন্মান (মৰণোত্তৰ) * ২০০৫: [[শ্ৰেষ্ঠ কাহিনীৰেখাৰ বাবে বাংলাদেশ ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা|শ্ৰেষ্ঠ কাহিনীভাগৰ শাখাত ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা]] ''[[হাজাৰ বছৰ (চলচ্চিত্ৰ)|হাজাৰ বছৰ]]'' ছবিখনৰ বাবে (মৰণোত্তৰ) ==উল্লেখনীয় কৰ্মৰাজি== === উপন্যাস === * ''শেষ বিকেলাৰ মেয়ে'' (১৯৬০) প্ৰথম উপন্যাস। প্ৰকাশক: সন্ধানী প্ৰকাশনী (ৰোমাণ্টিক প্ৰেম কাহিনী) * ''[[হাজাৰ বছৰ ধৰে]]'' (১৯৬৪) সমসাময়িক বংগৰ গ্ৰাম্য-জীৱনৰ পটভূমিত ৰচিত এটি কাহিনী। (চলচ্চিত্ৰ সংস্কৰণ (২০০৫) * ''আৰেক ফাল্গুন'' (১৯৬৯) ১৯৫২ চনৰ ৰক্তাক্ত ভাষা আন্দোলনৰ পটভূমিত ৰচিত কবিতা। * ''বৰফ গলা নদী'' (১৯৬৯) প্ৰথম প্ৰকাশ: 'উত্তৰন' আলোচনী। আৰ্থিক দুৰ্দশাগ্ৰস্ত মধ্যবিত্তীয় পৰিয়ালৰ অসহায় আত্মকথা। * ''আৰ ক'ত দিন '' (১৯৭০) জেল আৰু ভৰিৰে মোহাৰি যোৱা মানৱ আত্মাৰ আন্তৰ্জাতিক ৰূপ আৰু ইয়াৰ সংগ্ৰাম আৰু সপোনৰ আত্মজীৱনী। * ''কয়েটিক মৃত্যু'' * ''একুশে ফেব্ৰুৱাৰী (১৯৭০)'' * ''তৃষ্ণা '' (১৯৬২) === গল্পসমগ্ৰ === {{div col|colwidth=22em}} * ''সূৰ্যগ্ৰহণ'' প্ৰথম গল্পগ্ৰন্থ (১৩৬২ বঙ্গাব্দ) * '''সোনাৰ হৰিণ'' * ''"[[সময়েৰ প্ৰয়োজনে]]'' * ''একটি জিজ্ঞাসা'' * ''হাৰানো বলয়'' * ''বাঁধ'' * ''নয়াপত্তন'' * ''মহামৃত্যু'' * ''ভাঙাচোৰা'' * ''অপৰাধ'' * ''স্বীকৃতি'' * ''অতি পৰিচিত'' * ''ইচ্ছা অনিচ্ছা'' * ''জন্মান্তৰ'' * ''পোষ্টাৰ'' * ''ইচ্ছাৰ আগুণে জ্বলছি'' * ''কতকগুলো কুকুৰেৰ আৰ্তনাদ'' * ''কয়েকটি সংলাপ'' (১৯৭১) * ''দেমাক'' * ''ম্যাসাকাৰ'' * ''একুশেৰ গল্প'' </div> ===অন্যান্য ৰচনা === * পাকিস্তানৰপৰা বাংলাদেশলৈ (প্ৰবন্ধ ), [[কলকাতা]]ৰ পৰম্পৰাগত ‘পৰিচয়’ সাহিত্য আলোচনীৰ বাংলাদেশ সংখ্যাত প্ৰকাশিত (জুলাই ১৯৭১)। * অক্টোবৰ বিপ্লৱ আৰু ছোভিয়েট চলচ্চিত্ৰ (প্ৰবন্ধ ), [[ছোভিয়েট ইউনিয়ন|ছোভিয়েট বিপ্লৱ]]ৰ ৫০বছৰীয়া জয়ন্তী উপলক্ষ্য্যে অক্টোবৰ সমাজবাদী বিপ্লৱ উদ্‌যাপন সমিতি (ঢাকা) 'তৰংগ'ৰ নবেম্বৰ, ১৯৬৭ স্মৃতিগ্ৰন্থত প্ৰকাশিত। * ওদেৰ জানিয়ে দাও (কবিতা)<ref name="জয়গান">{{News quote|URL=https://www.prothomalo.com/bangladesh/জিবীনেন-জিবনেৰ-জিবনেৰ-ৰেহান|শিৰোনাম=জিৰে-জিবানেহন|শেষ অংশ=মাজিদ|প্ৰথম খণ্ড=পিয়াস|ৱেবছাইট=প্ৰথম Alo|Language=bn|Date=19 August 2020|Collection-date=2 February 2021}}{{বেয়া লিংক|তাৰিখ=ফেব্ৰুৱাৰী 2021 |bot=InternetArchiveBot |ঠিক কৰাৰ চেষ্টা=হয় }}</ref> * জহিৰ ৰায়হানৰ ৰচনাৱলী ১ম খণ্ড * জহিৰ ৰায়হানৰ ৰচনাৱলী ২য় খণ্ড === সম্পাদনা === * এক্সপ্ৰেস (ইংৰাজী সাপ্তাহিক) * প্ৰৱাহ (মাহেকীয়া বাংলা) == চলচ্চিত্ৰ == ; সহকাৰী পৰিচালক হিচাপে * ''জাগো হুয়া সাভেৰা'' (১৯৫৯), * ''এদেশ তোমাৰ আমাৰ'' (১৯৫৯), * ''নবাৰুণ'' (১৯৬০), * ''যে নদী মৰুপথে'' (১৯৬১), ; পৰিচালক, প্ৰযোজক, লেখক আৰু চিত্ৰনাট্যকাৰ হিচাপে {| class="wikitable sortable" style="text-align:center; font-size:100%; " |- ! rowspan="2" style="width:5%; "| বছৰ ! rowspan="2" style="width:20%; "| চলচ্চিত্ৰ ! colspan="4" style="width:16%; "| ভূমিকা ! rowspan="2" style="width:5%; "| ভাষা ! rowspan="2" style="width:20%; "| নোট |- ! style="width:4%; "| পৰিচালক ! style="width:4%; "| প্ৰযোজক ! style="width:4%; "| চিত্ৰনাট্য ! style="width:4%; "| লেখক |- | ১৯৬১ | style="text-align:left; "| ''[[কখনো আসেনি]]'' | {{Yes}} | | {{Yes}} | {{Yes}} | বাংলা | style="text-align:left; "|পৰিচালক হিচাপে প্ৰথম চলচ্চিত্ৰ |- | ১৯৬২ | style="text-align:left; "| ''[[সোনাৰ কাজল]]'' | {{Yes}} | | | | বাংলা | style="text-align:left; "| [[কলিম শৰাফী]] ৰ সৈতে যৌথ পৰিচালনাৰে নিৰ্মিত। |- | ১৯৬৩ | style="text-align:left; "| ''[[কাচেৰ দেয়াল]]'' | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | বাংলা | |- | ১৯৬৪ | style="text-align:left; "| ''[[সঙ্গম (১৯৬৪-এৰ উৰ্দু চলচ্চিত্ৰ)|সঙ্গম]]'' | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | উৰ্দু | style="text-align:left; "|সমগ্ৰ পাকিস্তান তথা বাংলাদেশেৰ চলচ্চিত্ৰেৰ ইতিহাসে নিৰ্মিত প্ৰথম ৰঙীন চলচ্চিত্ৰ। |- | ১৯৬৫ | style="text-align:left; "| ''[[বাহানা (১৯৬৫-এৰ চলচ্চিত্ৰ)|বাহানা]]'' | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | উৰ্দু | style="text-align:left; "|সমগ্ৰ পাকিস্তান তথা বাংলাদেশেৰ চলচ্চিত্ৰৰ ইতিহাসে নিৰ্মিত প্ৰথম চিনেমাস্কোপ চলচ্চিত্ৰ। |- | ১৯৬৬ | style="text-align:left; "| ''[[বেহুলা (চলচ্চিত্ৰ)|বেহুলা]]'' | {{Yes}} | | {{Yes}} | | বাংলা | |- | ১৯৬৭ | style="text-align:left; "| ''[[আনোয়াৰা (চলচ্চিত্ৰ)|আনোয়াৰা]]'' | {{Yes}} | | {{Yes}} | | বাংলা | |- | ১৯৬৮ | style="text-align:left; "| ''[[দুই ভাই (১৯৬৮-এৰ চলচ্চিত্ৰ)|দুই ভাই]]'' | | {{Yes}} | {{Yes}} | | বাংলা | |- | ১৯৬৮ | style="text-align:left; "| ''[[কুচবৰণ কন্যা]]'' | | {{Yes}} | | | বাংলা | |- | ১৯৬৮ | style="text-align:left; "| ''[[জুলেখা]]'' | | {{Yes}} | | | বাংলা | |- | ১৯৬৮ | style="text-align:left; "| ''সুয়োৰাণী-দুয়োৰাণী'' | | {{Yes}} | | | বাংলা | |- | ১৯৬৮ | style="text-align:left; "| ''সংসাৰ'' | | | {{Yes}} | {{Yes}} | বাংলা | |- | ১৯৬৯ | style="text-align:left; "| ''[[মনেৰ মত বউ]]'' | | {{Yes}} | | | বাংলা | |- | ১৯৬৯ | style="text-align:left; "| ''শেষ পৰ্যন্ত'' | | {{Yes}} | | | বাংলা | |- | ১৯৬৫ | style="text-align:left; "| ''একুশে ফেব্ৰুয়াৰি'' | {{Yes}} | | | | বাংলা | অপ্ৰকাশিত |- | ১৯৭০ | style="text-align:left; "| ''[[জীৱন থেকে নেয়া]]'' | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | বাংলা | |- | ১৯৭০ | style="text-align:left; "| ''[[টাকা আনা পাই (চলচ্চিত্ৰ)|টাকা আনা পাই]]'' | | | {{Yes}} | | বাংলা | |- | ১৯৭০ | style="text-align:left; "| ''লেট দেয়াৰ বি লাইট'' | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | ইংৰাজী, বাংলা, উৰ্দু, ৰুশ | style="text-align:left; " | অসমাপ্ত। চলচ্চিত্ৰখন সমাপ্ত হোৱাৰ আগতে আগেই বাংলাদেশৰ স্বাধীনতা যুদ্ধ আৰম্ভ হয়। |- | ১৯৭১ | style="text-align:left; "| ''জলতে সুৰজ কে নিচে'' | | | {{Yes}} | | উৰ্দু | |- | ১৯৭১ | style="text-align:left; "| ''[[ষ্টপ জেনোসাইড]]'' | {{Yes}} | | {{Yes}} | | ইংৰাজী | তথ্যচিত্ৰ |- | ১৯৭১ | style="text-align:left; "| ''বাৰ্থ অব আ নেশন / এ ষ্টেট ইজ বৰ্ন'' | {{Yes}} | | {{Yes}} | {{Yes}} | ইংৰাজী | তথ্যচিত্ৰ |- | ১৯৭১ | style="text-align:left; "| ''চিলড্ৰেন অব বাংলাদেশ'' | {{Yes}} | | {{Yes}} | {{Yes}} | ইংৰাজী | তথ্যচিত্ৰ |- | ১৯৭১ | style="text-align:left; "| ''সাৰেণ্ডাৰ'' | {{Yes}} | | {{Yes}} | {{Yes}} | ইংৰাজী | তথ্যচিত্ৰ |- | ১৯৭২ | style="text-align:left; "| ''প্ৰতিশোধ'' | | {{Yes}} | | | বাংলা | |- | ১৯৭৩ | style="text-align:left; "| ''[[ধীৰে বহে মেঘনা]]'' | | | | | বাংলা | মূল পৰিকল্পনা |- | ২০০৫ | style="text-align:left; "| ''[[হাজাৰ বছৰ ধৰে (চলচ্চিত্ৰ)|হাজাৰ বছৰ ধৰে]]'' | | | | {{Yes}} | বাংলা | |- | ২০১৪ | style="text-align:left; "| ''পোষ্টাৰ'' | | | | {{Yes}} | বাংলা | স্বল্পদৈৰ্ঘ্য চলচ্চিত্ৰ |- |} ==বাহ্যিক সংযোগ == * {{commons-inline}} * {{IMDb name|id=2513556|name=Zahir Raihan}} ==উৎস== [[শ্ৰেণী:বাংলাদেশ]] [[শ্ৰেণী:বাংলাদেশৰ ব্যক্তি]] aas7x1v2rp1xzhh4kzpfsvocs5bceyk 602966 602964 2026-04-26T13:38:33Z Kandarpajit Kallol 6257 /* কৰ্ম জীৱন */ 602966 wikitext text/x-wiki {{unreferenced}}{{Infobox person | name = জহিৰ ৰায়হান | image = Zahir Raihan (1935–1972).jpg | caption = | native_name = জহিৰ ৰায়হান | native_name_lang = bn | birth_date = {{birth date |df=yes|1935|08|19}} | birth_place = নাওখালী জিলা, বেংগল প্ৰেচিডেন্সি, ব্ৰিটিছ ইণ্ডিয়া (বৰ্তমান-সোনাগাজি উপজিলা, মাজুপুৰ,[[বাংলাদেশ]] ) | death_date =৩০ জানুৱাৰী ১৯৭২ (নিখোঁজ) | death_place = | alma_mater = [[ঢাকা বিশ্ববিদ্যালয়]] | occupation = {{flatlist| * চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক * ঔপন্যাসিক * লিখক }} | known_for = | notable_works = ''Stop Genocide'' | spouse = {{unbulleted list|{{marriage|সুমিতা দেৱী|1961|1968|end=বিবাহ বিচ্ছেদ }}|{{marriage|সুচান্দা|1968}}}} | relatives =বিপুল ৰায়হান<br/>অনল ৰায়হান<br/>আৰাফাত ৰায়হান অপু<br/>তপু | awards = }} '''জহিৰ ৰায়হান''' ({{lang-en|Zahir Raihan}}, ১৯ আগষ্ট ১৯৩৫ — ৩০ জানুৱাৰী ১৯৭২) [[বাংলাদেশ|বাংলাদেশৰ]] এগৰাকী প্ৰখ্যাত চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক, ঔপন্যাসিক আৰু গল্পকাৰ।<ref>{{cite news|last=Siddiqua|first=Fayeka|date=19 August 2024 |url=https://www.thedailystar.net/news/bangladesh/special-read/news/glimpse-zahir-raihans-films-1330771|title=A glimpse into Zahir Raihan's Films |publisher=The Daily Star |access-date=11 May 2025}}</ref> বাংলা সাহিত্যৰ চুটিগল্প শাখালৈ আগবঢ়োৱা অৱদানৰ বাবে ১৯৭২ চনত তেওঁ বাংলা একাডেমী সাহিত্য বঁটা লাভ কৰে। বাংলাদেশ চৰকাৰে মৰণোত্তৰভাৱে তেওঁক চিনেমালৈ আগবঢ়োৱা অৱদানৰ বাবে ১৯৭৭ চনত বাংলাদেশৰ দ্বিতীয় সৰ্বোচ্চ অসামৰিক বঁটা একুশ্বে পদক আৰু সাহিত্যলৈ আগবঢ়োৱা অৱদানৰ বাবে ১৯৯২ চনত বাংলাদেশৰ সৰ্বোচ্চ অসামৰিক বঁটা স্বাধীনতা বঁটা প্ৰদান কৰে। চিনেমালৈ আগবঢ়োৱা সামগ্ৰিক অৱদানৰ বাবে ১৯৭৫ চনত মৰোণোত্তৰভাৱে তেখেতক বাংলাদেশৰ প্ৰথম “জাতীয় চলচ্চিত্ৰ পুৰস্কাৰ" বঁটা প্ৰদান কৰা হয়। তেওঁৰ প্ৰথমখন উপন্যাস ''শেষ বিকেলেৰ মেয়ে'' ১৯৬০ চনত প্ৰকাশিত হয়। তেওঁৰ আন আন উল্লেখযোগ্য উপন্যাস হ'ল ''হাজাৰ বছৰ ধৰে'' আৰু ''আৰেক ফাল্গুন''। ''হাজাৰ বছৰ ধৰে'' উপন্যাসৰ বাবে তেওঁ ১৯৬৪ চনত আদমজী সাহিত্য পুৰস্কাৰ লাভ কৰে। এইখন উপন্যাস আধাৰত নিৰ্মিত চলচ্চিত্ৰখনতে জাতীয় চলচ্চিত্ৰ পুৰস্কাৰ লাভ কৰে। তেওঁৰ নিৰ্মিত প্ৰথম চলচ্চিত্ৰ ''কখনো আসেনি'' (১৯৬১)। ১৯৬৪ চনত ''কাঁচেৰ দেয়াল'' চলচ্চিত্ৰখনৰ বাবে তেওঁ নিগাৰ পুৰস্কাৰ লাভ কৰে। তেওঁৰদ্বাৰা নিৰ্মিত অন্যান্য চলচ্চিত্ৰ হ'ল ''বেহুলা'', ''সঙ্গম'', ''আনোয়াৰা'' আৰু ''জীবন থেকে নেয়া''। ''ষ্টপ জেনোসাইড'' তথ্যচিত্ৰখনত বাংলাদেশেৰ স্বাধীনতা যুদ্ধৰ ভয়াবহ চিত্ৰ তুলি ধৰি তেওঁ সুনাম অৰ্জন কৰিছিল। ==প্ৰাৰম্ভিক জীৱন== ১৯৩৫ চনৰ ১৯ ​​আগষ্টত বৰ্তমানৰ ফেনী জিলাৰ সোণাগাজী উপাজিলাৰ নবাবপুৰ সংঘৰ মাজুপুৰ গাঁৱত জন্মগ্ৰহণ কৰিছিল জহিৰ ৰায়হানে। তেওঁৰ পিতৃৰ নাম আছিল মৌলানা মহম্মদ হাবিবুল্লাহ, তেওঁ কলিকতা আলিয়া মাদ্ৰাছাৰ অধ্যাপক আছিল আৰু পিছলৈ ঢাকা আলিয়া মাদ্ৰাছাৰ অধ্যক্ষ হয়। সেইবাবেই জাহিৰে কলিকতা মাদ্ৰাছাৰ এংলো-পাৰ্চিয়ান বিভাগত যোগদান কৰে কিন্তু ১৯৪৭ চনত দেশ বিভাজনৰ পাছত তেওঁ পৰিয়ালসহ কলিকতাৰপৰা বাংলাদেশ (তেতিয়াৰ পূব পাকিস্তান)লৈ গুচি যায়। ১৯৫৮ চনত [[ঢাকা বিশ্ববিদ্যালয়]] ৰপৰা বাংলা ভাষাত স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে। তেওঁৰ ব্যক্তিগত জীৱনত দুবাৰকৈ বিবাহপাশত আবদ্ধ হয়: ১৯৬১ চনত সুমিতা দেৱীৰ সৈতে আৰু ১৯৬৬ চনত সুচান্দাৰ সৈতে, দুয়োগৰাকীয়েই আছিল সেই সময়ৰ বিখ্যাত চলচ্চিত্ৰ অভিনেত্ৰী। ==কৰ্ম জীৱন== জহিৰ ৰায়হানে বাংলা সাহিত্যত স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী লাভ কৰে। তাৰ পিছত তেওঁৰ সাহিত্য আৰু সাংবাদিক জীৱন আৰম্ভ হয়। ১৯৫০ চনত তেওঁ যুগেৰ আলো আলোচনীত সাংবাদিক হিচাপে কাম কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে। পিছলৈ খাপছাৰা, যান্ত্ৰিক, চিনেমা আদি আলোচনীতো কাম কৰি ১৯৫৬ চনত প্ৰৱাহ আলোচনীত সম্পাদক হিচাপে যোগদান কৰে। ১৯৫৫ চনত তেওঁৰ প্ৰথম গল্পগ্ৰন্থ সূৰ্য্যগ্ৰহণ প্ৰকাশ পায়। ১৯৫৭ চনত তেওঁ চলচ্চিত্ৰ জগতত প্ৰৱেশ কৰে, জাগো হুয়া সবেৰা ছবিত সহকাৰী পৰিচালক হিচাপে। ছালাউদ্দিনৰ ছবি ''যে নদী মৰুপথে'' সহায়ক হিচাপেও কাম কৰিছিল। প্ৰখ্যাত চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক এহতেশামে ''এ দেশ তোমাৰ আমাৰ'' ছবিখনত তেওঁক কাম কৰিবলৈ আমন্ত্ৰণ জনাইছিল, জহিৰে ছবিখনৰ শিৰোনাম গীতটো ৰচনা কৰিছিল। ১৯৬১ চনত ''কোখনো আসেনি'' ছবিৰ জৰিয়তে ৰূপালী পৰ্দাত পৰিচালক হিচাপে আত্মপ্ৰকাশ কৰে। ১৯৬৪ চনত তেওঁ পাকিস্তানৰ প্ৰথমখন ৰঙীন ছবি সংগম (উৰ্দু ভাষাৰ ছবি) নিৰ্মাণ কৰে আৰু পিছৰ বছৰত তেওঁৰ প্ৰথম চিনেমাস্কোপ ছবি বাহানা মুক্তি দিয়ে। ভাষা আন্দোলনৰ সৈতে সক্ৰিয়ভাৱে জড়িত হৈ থকা জহিৰ ৰায়হানে ২১ ফেব্ৰুৱাৰীত অনুষ্ঠিত ঐতিহাসিক আমতলা ৰেলীত উপস্থিত আছিল। ভাষা আন্দোলনে তেওঁৰ ওপৰত গভীৰ প্ৰভাৱ পেলাইছিল তেওঁৰ বিখ্যাত ছবি ''জীবন থেকে নেয়া''ত দেখা যায়। তেওঁ ১৯৬৯ চনৰ গণ বিদ্ৰোহত অংশ লৈছিল। ১৯৭১ চনত মুক্তিযুদ্ধ আৰম্ভ হোৱাৰ সময়ত তেওঁ কলকাতালৈ গুচি যায় আৰু বাংলাদেশৰ স্বাধীনতাৰ বাবে প্ৰচাৰ আৰু তথ্যচিত্ৰ নিৰ্মাণ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে। তেওঁৰ ছবি জীৱন থেকে নেয়াৰ কেইবাখনো প্ৰদৰ্শনী কলকাতাত অনুষ্ঠিত হয়, আৰু ছবিখনক সত্যজিৎ সত্য, [[মৃণাল সেন]], তপন সিং, [[ঋত্বিক ঘটক]] আদি বিজ্ঞসকলে ভূয়সী প্ৰশংসা কৰে। সেই সময়ত অত্যন্ত আৰ্থিক অসুবিধাৰ সন্মুখীন হোৱাৰ পিছতো তেওঁ নিজৰ ছবি প্ৰদৰ্শনৰপৰা পোৱা সকলো ধন মুক্তিযোদ্ধাৰ তহবিললৈ দান কৰে। ==বুদ্ধিজীৱী হত্যাৰ তদন্ত সমিতি== [[পান্না কাইজাৰ]] তেওঁৰ মুক্তিযুদ্ধৰ আগতে আৰু পিছতো গ্ৰন্থত কৈছিল যে জহিৰ ৰায়হানে শ্বাহিদুল্লাহ কাইজাৰৰ নিৰুদ্দেশৰ ৰহস্য উন্মোচন কৰাৰ সূত্ৰৰ ভিত্তিত বুদ্ধিজীৱী হত্যা তদন্ত সমিতি গঠন কৰিছিল, য'ত [[এহতেশ্বাম|এহতেশ্বাম হাইদৰ চৌধুৰী]], [[আমিৰ-উল ইছলাম|বেৰিষ্টাৰ আমিৰুল ইছলাম]], [[মৌদুদ] আদি অন্তৰ্ভুক্ত আছিল আহমেদ |বেৰিষ্টাৰ মৌদুদ]], [[এনায়েতুল্লাহ খান]], [[চৈয়দ হাছান ইমাম]], ড° ছিৰাজুল ইছলাম আৰু আন বহু বুদ্ধিজীৱী। তদন্ত সমিতিৰ বাবে কাম কৰি থাকোঁতে তেওঁ বহু গুৰুত্বপূৰ্ণ নথি-পত্ৰ আৰু তথ্য উন্মোচন কৰে। জহিৰ ৰায়হানে জামাতৰ মিটিং চেণ্টাৰৰ নাম, আল-বদৰ-ৰাজাকাৰৰ গোপন ঠিকনা, আৰু এই হত্যাকাণ্ডত তেওঁলোকক সহায় কৰা বুদ্ধিজীৱীসকলৰ নাম সংগ্ৰহ কৰিবলৈ সক্ষম হৈছিল। লগতে একাংশ হত্যাকাৰীৰ গোপন ঠিকনাও উন্মোচন কৰে। জামাতৰ বন্ধু আল-বদৰ-ৰাজাকাৰে বহু তথ্য প্ৰকাশ কৰে। এই তথ্যৰ গোপনীয়তাও তেওঁ ৰাখিছিল। এটা সময়ত তদন্ত সমিতিৰ হৈ জাহিৰ ৰায়হানে প্ৰেছ ক্লাবত এখন সংবাদ-মেলযোগে কৈছিল- '' বুদ্ধিজীৱী হত্যাৰ বহু গোপনীয়তা প্ৰকাশ পাইছে। আমাৰ হাতত বহু তথ্য আৰু প্ৰমাণ আছে যিবোৰ প্ৰকাশ কৰিলে বহু লোকৰ মুখা খুলিব। সময় আহিলে সকলো এটা এটাকৈ প্ৰকাশ কৰিম।" কিন্তু শ্বাহিদুল্লাই যেতিয়া কাইজাৰৰ সন্ধানৰ খবৰটো শুনিলে, তেতিয়া তেওঁ সেইটো পৰীক্ষা কৰিব নোৱাৰিলে কাৰণ তেওঁক বিচাৰি থাকোঁতে জহিৰ ৰায়হান অন্তৰ্ধান হৈ গ’ল। পান্নাই সন্দেহ কৰে যে বুদ্ধিজীৱী হত্যাৰ গোপন তথ্য প্ৰকাশ কৰাৰ ঘোষণাৰ আঁৰৰ কাৰণ হ'ব পাৰে জহিৰ ৰায়হানৰ নিৰুদ্দে।<ref>{{বই উদ্ধৃতি |শেষাংশ1=কায়সাৰ |প্ৰথমাংশ1=পান্না |শিৰোনাম=মুক্তিযুদ্ধ: আগে ও পৰে |তাৰিখ=ফেব্ৰুয়াৰি ১৯৯১ |প্ৰকাশক=আগামী প্ৰকাশনী |অৱশ্থান=ঢাকা |আইএসবিএন=984-4010-047 |পাতাসমূহ=১৪৯-১৫৯ |সংস্কৰণ=৫ম মুদ্ৰণ (জানুয়াৰি ২০০০) |সংগ্ৰহেৰ-তাৰিখ=২০ আগষ্ট ২০২৫}}</ref> জাহিৰ ৰায়হানৰ ভগ্নীয়েও একে দাবী কৰে।<ref>{{সংবাদ উদ্ধৃতি |শিৰোনাম=জহিৰ ৰায়হান গু'ম-খু'নেৰ সঙ্গে কী তাহলে শাহৰিয়াৰ কবিৰই জড়িত? |ইউআৰএল=https://m.youtube.com/watch?si=jEEXPetnshzHLgcA&v=4XSTO2VSb_o&feature=youtu.be |সংগ্ৰহেৰ-তাৰিখ=২০ আগষ্ট ২০২৫ |কৰ্ম=[[চ্যানেল টুয়েণ্টিফোৰ]] ইউটিউব পাতা |তাৰিখ=২৯ জানুয়াৰি ২০২২}}</ref> ==মৃত্যু== ১৯৭১ চনৰ ১৭ ডিচেম্বৰত জহিৰ ৰায়হানে ঢাকালৈ উভতি আহে। তেওঁৰ ভাতৃ [[শ্বাহিদুল্লাহ কাইজাৰ]] আৰু আন বহুতক। বিহাৰীসকলে মিৰপুৰত ৰখাৰ খবৰ পাই ১৯৭২ চনৰ ৩০ জানুৱাৰীৰ পুৱা দুখন গাড়ীৰে মিৰপুৰলৈ ৰাওনা হয় কবীৰ, বাবুল (সুচান্দাৰ ভায়েক), আব্দুল হক (পান্না কাইজাৰৰ ভায়েক), নিজাম আৰু পাৰভেজ। টেলিফোন বাৰ্তা পোৱাৰ পিছত জাহিৰ ৰায়হানে দুখন গাড়ীৰে মিৰপুৰলৈ ৰাওনা হয়। তেওঁৰ লগত আছিল তেওঁৰ কনিষ্ঠ ভাতৃ জাকাৰিয়া হাবিব,খুড়াকৰ ল’ৰা [[শ্বাহিৰিয়া কবীৰ]], বাবুল (সুচান্দাৰ ভাতৃ), আব্দুল হক (পান্না কাইজাৰৰ ভাতৃ), নিজাম আৰু পাৰভেজ। মীৰপুৰ ছেকচন ২ পোৱাৰ পিছত ভাৰতীয় সেনা, বাংলাদেশ সেনা আৰু তাত নিয়োজিত আৰক্ষী জোৱানসকলে নিৰাপত্তাজনিত কাৰণত তেওঁলোকক আগবাঢ়ি যোৱাত বাধা প্ৰদান কৰে। তেতিয়া সেনাই ১২ নং ধাৰাত অভিযান চলাবলৈ ওলাইছিল। তেওঁলোকে কোনো সাধাৰণ নাগৰিকক লগত লৈ যাব বিচৰা নাছিল। বহু কাতৰ অনুৰোধৰ অন্তত জাহিৰ ৰায়হানক লগত লৈ যাবলৈ মান্তি হ'ল। জহিৰ ৰায়হানক থাকিবলৈ কৈ বাকীকেইজনক ওভতাই পঠিয়াই দিলে। বাকীকেইজনৰ সৈতে শ্বাহৰিয়াৰ কবীৰ ঘৰলৈ উভতি আহিল। জাহিৰ ৰায়হানে সেনা আৰু আৰক্ষীৰ কনভয়ৰ সৈতে মিৰপুৰ ছেকচন ১২ অভিমুখে গ’ল। পুৱা প্ৰায় ৯:৩০ বজাত কালাপানী পানীৰ টেংকিৰ সন্মুখত বিহাৰীয়ে সেনা-আৰক্ষীৰ ওপৰত গুলীচালনা আৰম্ভ কৰে। ইয়াৰ মাজতে তেওঁক হত্যা কৰা বুলি দাবী কৰা হৈছে। পুৱা প্ৰায় ১১:৩০ বজাত বিহাৰীয়ে ওচৰৰ ঘৰৰপৰা স্বয়ংক্ৰিয় অস্ত্ৰ আৰু হেণ্ড গ্ৰেনেডেৰে আৰক্ষী আৰু সেনাক আক্ৰমণ কৰে। এই এম্বুছত ৪২ জন লোকৰ মৃত্যু হয়। সেইদিনা বিয়লি সেনাই গধুৰ অস্ত্ৰৰে মিৰপুৰৰ ১২ নং ছেকচনত আক্ৰমণ কৰে। পাছদিনা ৰাতিপুৱা এটা গোটেই বেটেলিয়ন ছেকচন ১২ত প্ৰৱেশ কৰিলে। কিন্তু কাকো পোৱা নগ’ল। ৰাতি সকলো পলাই গৈছিল। মৃতকৰ ৩-৪জনৰ বাহিৰে কাৰো মৃতদেহ পোৱা নগ’ল। মিৰপুৰ সম্পূৰ্ণ খালী হোৱাৰ পিছতো ৩০ জানুৱাৰীৰ নিশা তেওঁলোকক আঁতৰাই পেলোৱা হয়। ৰাতিৰ আন্ধাৰত বিহাৰীসকলে আঁতৰাই পেলোৱা মৃতদেহবোৰৰ সৈতে জহিৰ ৰাইহান নিৰুদ্দেশ হয়। পাছদিনা ৩১ জানুৱাৰীত বিহাৰী আৰু পাকিস্তানী সৈন্যৰ হাতৰপৰা মিৰপুৰ মুক্ত হৈছিল যদিও ক’তো তেওঁৰ মৃতদেহ পোৱা নগ’ল। ।<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি |শেষাংশ1=খান |প্ৰথমাংশ1=কমল জোহা |শিৰোনাম=যেখানে শহীদ হয়েছিলেন জহিৰ ৰায়হান |ইউআৰএল=https://www.prothomalo.com/bangladesh/%E0%A6%AF%E0%A7%87%E0%A6%96%E0%A6%BE%E0%A6%A8%E0%A7%87-%E0%A6%B6%E0%A6%B9%E0%A7%80%E0%A6%A6-%E0%A6%B9%E0%A7%9F%E0%A7%87%E0%A6%9B%E0%A6%BF%E0%A6%B2%E0%A7%87%E0%A6%A8-%E0%A6%9C%E0%A6%B9%E0%A6%BF%E0%A6%B0-%E0%A6%B0%E0%A6%BE%E0%A7%9F%E0%A6%B9%E0%A6%BE%E0%A6%A8 |ওয়েবসাইট=প্ৰথম আলো |সংগ্ৰহেৰ-তাৰিখ=৬ জুলাই ২০২২ |ভাষা=bn |তাৰিখ=১৪ ডিসেম্বৰ ২০১৬ |আৰ্কাইভেৰ-তাৰিখ=৬ জুলাই ২০২২ |আৰ্কাইভেৰ-ইউআৰএল=https://web.archive.org/web/20220706013200/https://www.prothomalo.com/bangladesh/%E0%A6%AF%E0%A7%87%E0%A6%96%E0%A6%BE%E0%A6%A8%E0%A7%87-%E0%A6%B6%E0%A6%B9%E0%A7%80%E0%A6%A6-%E0%A6%B9%E0%A7%9F%E0%A7%87%E0%A6%9B%E0%A6%BF%E0%A6%B2%E0%A7%87%E0%A6%A8-%E0%A6%9C%E0%A6%B9%E0%A6%BF%E0%A6%B0-%E0%A6%B0%E0%A6%BE%E0%A7%9F%E0%A6%B9%E0%A6%BE%E0%A6%A8 |ইউআৰএল-অৱশ্থা=কাৰ্যকৰ }}</ref>[[নিৰ্মল সেন]]ে দাবী কৰিছিল যে [[মুজিববাহিনী]]য়ে জহিৰ ৰায়হানক হত্যা কৰিছিল॥<ref>আমাৰ জবানবন্দি; নিৰ্মল সেন, ইত্যাদি গ্ৰন্থ, ফেব্ৰুয়াৰি ২০১২, পৃষ্ঠা: ৪০৬</ref> ==উত্তৰাধিকাৰী== বাংলাদেশী চিনেমাৰ কিংবদন্তি পুৰুষ জহিৰ ৰায়হানৰ দুগৰাকী পত্নীৰ ভিতৰত অন্যতম [[সুমিতা দেৱী]]। প্ৰয়াত অভিনেত্ৰীগৰাকীৰ দুই পুত্ৰ বিপুল ৰায়হান আৰু অনল ৰায়হান। দুয়োজনেই প্ৰতিষ্ঠিত নাট্য পৰিচালক। আন এগৰাকী পত্নী সুচান্দাৰ দুই পুত্ৰ আৰাফাত ৰাইহান আপু আৰু টাপু ৰাইহান। সৰু পুত্ৰ টাপু ৰাইহানও এজন অভিনেতা। তেওঁ '' সবুজ কোট কালো চছমা'' ছবিত অভিনয় কৰিছিল। জাহিৰ ৰায়হানৰ ভাতৃৰ নাম শ্বাহিদুল্লা কাইজাৰ আৰু ভাতৃৰ কন্যা শ্বামী কাইজাৰ।<ref name="bdnewsglitz090515">{{ওয়েব উদ্ধৃতি|ইউআৰএল=http://glitz.bdnews24.com/details.php?catry=2&showns=51|শিৰোনাম=বিনোদন জগতে আত্মীয়তাৰ বন্ধন|শেষাংশ=সেন গুপ্ত|প্ৰথমাংশ=আশিষ|তাৰিখ=মে ১৫, ২০০৯|প্ৰকাশক=glitz.bdnews24.com|ভাষা=বাংলা|সংগ্ৰহেৰ-তাৰিখ=২০০৯-১০-২৭|আৰ্কাইভেৰ-ইউআৰএল=https://web.archive.org/web/20080517082317/http://glitz.bdnews24.com/details.php?catry=2&showns=51|আৰ্কাইভেৰ-তাৰিখ=১৭ মে ২০০৮|ইউআৰএল-অৱশ্থা=অকাৰ্যকৰ}}</ref> ==বঁটা আৰু সন্মান== [[File:Zahir Raihan (1935–1972).jpg|thumb|পুৰস্কাৰ সৈতে জহিৰ ৰায়হান]] * ১৯৬৪: [[আদমজী সাহিত্য বঁটা]] উপন্যাসৰ বাবে ''[[হাজাৰ বল ধৰ]]''। * ১৯৬৫: [[নিগাৰ বঁটা]] ''[[কাচেৰ দেয়াল]]''<ref name="Birthday"/> ছবিৰ বাবে শ্ৰেষ্ঠ বাংলা চলচ্চিত্ৰ শিতানত * ১৯৭২: [[বাংলা একাডেমী]] গল্প সাহিত্যলৈ অৱদানৰ বাবে [[বাংলা একাডেমী]] [[বাংলা একাডেমী সাহিত্য বঁটা (১৯৭০-৭৯)|বাংলা একাডেমী সাহিত্য বঁটা (১৯৭১)]] (মৰণোত্তৰ)<ref name="জন্মদিন"/> * ১৯৭৭: [[একুশে পদক]], শিল্প (চলচ্চিত্ৰ)লৈ অৱদানৰ বাবে [[বাংলাদেশ চৰকাৰ]]দ্বাৰা প্ৰদান কৰা দ্বিতীয় সৰ্বোচ্চ অসামৰিক সন্মান (মৰণোত্তৰ) * ১৯৯২: [[স্বাধীনতা দিৱস বঁটা]], বাংলাদেশ চৰকাৰে সাহিত্যলৈ অৱদানৰ বাবে প্ৰদান কৰা সৰ্বোচ্চ অসামৰিক সন্মান (মৰণোত্তৰ) * ২০০৫: [[শ্ৰেষ্ঠ কাহিনীৰেখাৰ বাবে বাংলাদেশ ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা|শ্ৰেষ্ঠ কাহিনীভাগৰ শাখাত ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা]] ''[[হাজাৰ বছৰ (চলচ্চিত্ৰ)|হাজাৰ বছৰ]]'' ছবিখনৰ বাবে (মৰণোত্তৰ) ==উল্লেখনীয় কৰ্মৰাজি== === উপন্যাস === * ''শেষ বিকেলাৰ মেয়ে'' (১৯৬০) প্ৰথম উপন্যাস। প্ৰকাশক: সন্ধানী প্ৰকাশনী (ৰোমাণ্টিক প্ৰেম কাহিনী) * ''[[হাজাৰ বছৰ ধৰে]]'' (১৯৬৪) সমসাময়িক বংগৰ গ্ৰাম্য-জীৱনৰ পটভূমিত ৰচিত এটি কাহিনী। (চলচ্চিত্ৰ সংস্কৰণ (২০০৫) * ''আৰেক ফাল্গুন'' (১৯৬৯) ১৯৫২ চনৰ ৰক্তাক্ত ভাষা আন্দোলনৰ পটভূমিত ৰচিত কবিতা। * ''বৰফ গলা নদী'' (১৯৬৯) প্ৰথম প্ৰকাশ: 'উত্তৰন' আলোচনী। আৰ্থিক দুৰ্দশাগ্ৰস্ত মধ্যবিত্তীয় পৰিয়ালৰ অসহায় আত্মকথা। * ''আৰ ক'ত দিন '' (১৯৭০) জেল আৰু ভৰিৰে মোহাৰি যোৱা মানৱ আত্মাৰ আন্তৰ্জাতিক ৰূপ আৰু ইয়াৰ সংগ্ৰাম আৰু সপোনৰ আত্মজীৱনী। * ''কয়েটিক মৃত্যু'' * ''একুশে ফেব্ৰুৱাৰী (১৯৭০)'' * ''তৃষ্ণা '' (১৯৬২) === গল্পসমগ্ৰ === {{div col|colwidth=22em}} * ''সূৰ্যগ্ৰহণ'' প্ৰথম গল্পগ্ৰন্থ (১৩৬২ বঙ্গাব্দ) * '''সোনাৰ হৰিণ'' * ''"[[সময়েৰ প্ৰয়োজনে]]'' * ''একটি জিজ্ঞাসা'' * ''হাৰানো বলয়'' * ''বাঁধ'' * ''নয়াপত্তন'' * ''মহামৃত্যু'' * ''ভাঙাচোৰা'' * ''অপৰাধ'' * ''স্বীকৃতি'' * ''অতি পৰিচিত'' * ''ইচ্ছা অনিচ্ছা'' * ''জন্মান্তৰ'' * ''পোষ্টাৰ'' * ''ইচ্ছাৰ আগুণে জ্বলছি'' * ''কতকগুলো কুকুৰেৰ আৰ্তনাদ'' * ''কয়েকটি সংলাপ'' (১৯৭১) * ''দেমাক'' * ''ম্যাসাকাৰ'' * ''একুশেৰ গল্প'' </div> ===অন্যান্য ৰচনা === * পাকিস্তানৰপৰা বাংলাদেশলৈ (প্ৰবন্ধ ), [[কলকাতা]]ৰ পৰম্পৰাগত ‘পৰিচয়’ সাহিত্য আলোচনীৰ বাংলাদেশ সংখ্যাত প্ৰকাশিত (জুলাই ১৯৭১)। * অক্টোবৰ বিপ্লৱ আৰু ছোভিয়েট চলচ্চিত্ৰ (প্ৰবন্ধ ), [[ছোভিয়েট ইউনিয়ন|ছোভিয়েট বিপ্লৱ]]ৰ ৫০বছৰীয়া জয়ন্তী উপলক্ষ্য্যে অক্টোবৰ সমাজবাদী বিপ্লৱ উদ্‌যাপন সমিতি (ঢাকা) 'তৰংগ'ৰ নবেম্বৰ, ১৯৬৭ স্মৃতিগ্ৰন্থত প্ৰকাশিত। * ওদেৰ জানিয়ে দাও (কবিতা)<ref name="জয়গান">{{News quote|URL=https://www.prothomalo.com/bangladesh/জিবীনেন-জিবনেৰ-জিবনেৰ-ৰেহান|শিৰোনাম=জিৰে-জিবানেহন|শেষ অংশ=মাজিদ|প্ৰথম খণ্ড=পিয়াস|ৱেবছাইট=প্ৰথম Alo|Language=bn|Date=19 August 2020|Collection-date=2 February 2021}}{{বেয়া লিংক|তাৰিখ=ফেব্ৰুৱাৰী 2021 |bot=InternetArchiveBot |ঠিক কৰাৰ চেষ্টা=হয় }}</ref> * জহিৰ ৰায়হানৰ ৰচনাৱলী ১ম খণ্ড * জহিৰ ৰায়হানৰ ৰচনাৱলী ২য় খণ্ড === সম্পাদনা === * এক্সপ্ৰেস (ইংৰাজী সাপ্তাহিক) * প্ৰৱাহ (মাহেকীয়া বাংলা) == চলচ্চিত্ৰ == ; সহকাৰী পৰিচালক হিচাপে * ''জাগো হুয়া সাভেৰা'' (১৯৫৯), * ''এদেশ তোমাৰ আমাৰ'' (১৯৫৯), * ''নবাৰুণ'' (১৯৬০), * ''যে নদী মৰুপথে'' (১৯৬১), ; পৰিচালক, প্ৰযোজক, লেখক আৰু চিত্ৰনাট্যকাৰ হিচাপে {| class="wikitable sortable" style="text-align:center; font-size:100%; " |- ! rowspan="2" style="width:5%; "| বছৰ ! rowspan="2" style="width:20%; "| চলচ্চিত্ৰ ! colspan="4" style="width:16%; "| ভূমিকা ! rowspan="2" style="width:5%; "| ভাষা ! rowspan="2" style="width:20%; "| নোট |- ! style="width:4%; "| পৰিচালক ! style="width:4%; "| প্ৰযোজক ! style="width:4%; "| চিত্ৰনাট্য ! style="width:4%; "| লেখক |- | ১৯৬১ | style="text-align:left; "| ''[[কখনো আসেনি]]'' | {{Yes}} | | {{Yes}} | {{Yes}} | বাংলা | style="text-align:left; "|পৰিচালক হিচাপে প্ৰথম চলচ্চিত্ৰ |- | ১৯৬২ | style="text-align:left; "| ''[[সোনাৰ কাজল]]'' | {{Yes}} | | | | বাংলা | style="text-align:left; "| [[কলিম শৰাফী]] ৰ সৈতে যৌথ পৰিচালনাৰে নিৰ্মিত। |- | ১৯৬৩ | style="text-align:left; "| ''[[কাচেৰ দেয়াল]]'' | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | বাংলা | |- | ১৯৬৪ | style="text-align:left; "| ''[[সঙ্গম (১৯৬৪-এৰ উৰ্দু চলচ্চিত্ৰ)|সঙ্গম]]'' | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | উৰ্দু | style="text-align:left; "|সমগ্ৰ পাকিস্তান তথা বাংলাদেশেৰ চলচ্চিত্ৰেৰ ইতিহাসে নিৰ্মিত প্ৰথম ৰঙীন চলচ্চিত্ৰ। |- | ১৯৬৫ | style="text-align:left; "| ''[[বাহানা (১৯৬৫-এৰ চলচ্চিত্ৰ)|বাহানা]]'' | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | উৰ্দু | style="text-align:left; "|সমগ্ৰ পাকিস্তান তথা বাংলাদেশেৰ চলচ্চিত্ৰৰ ইতিহাসে নিৰ্মিত প্ৰথম চিনেমাস্কোপ চলচ্চিত্ৰ। |- | ১৯৬৬ | style="text-align:left; "| ''[[বেহুলা (চলচ্চিত্ৰ)|বেহুলা]]'' | {{Yes}} | | {{Yes}} | | বাংলা | |- | ১৯৬৭ | style="text-align:left; "| ''[[আনোয়াৰা (চলচ্চিত্ৰ)|আনোয়াৰা]]'' | {{Yes}} | | {{Yes}} | | বাংলা | |- | ১৯৬৮ | style="text-align:left; "| ''[[দুই ভাই (১৯৬৮-এৰ চলচ্চিত্ৰ)|দুই ভাই]]'' | | {{Yes}} | {{Yes}} | | বাংলা | |- | ১৯৬৮ | style="text-align:left; "| ''[[কুচবৰণ কন্যা]]'' | | {{Yes}} | | | বাংলা | |- | ১৯৬৮ | style="text-align:left; "| ''[[জুলেখা]]'' | | {{Yes}} | | | বাংলা | |- | ১৯৬৮ | style="text-align:left; "| ''সুয়োৰাণী-দুয়োৰাণী'' | | {{Yes}} | | | বাংলা | |- | ১৯৬৮ | style="text-align:left; "| ''সংসাৰ'' | | | {{Yes}} | {{Yes}} | বাংলা | |- | ১৯৬৯ | style="text-align:left; "| ''[[মনেৰ মত বউ]]'' | | {{Yes}} | | | বাংলা | |- | ১৯৬৯ | style="text-align:left; "| ''শেষ পৰ্যন্ত'' | | {{Yes}} | | | বাংলা | |- | ১৯৬৫ | style="text-align:left; "| ''একুশে ফেব্ৰুয়াৰি'' | {{Yes}} | | | | বাংলা | অপ্ৰকাশিত |- | ১৯৭০ | style="text-align:left; "| ''[[জীৱন থেকে নেয়া]]'' | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | বাংলা | |- | ১৯৭০ | style="text-align:left; "| ''[[টাকা আনা পাই (চলচ্চিত্ৰ)|টাকা আনা পাই]]'' | | | {{Yes}} | | বাংলা | |- | ১৯৭০ | style="text-align:left; "| ''লেট দেয়াৰ বি লাইট'' | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | ইংৰাজী, বাংলা, উৰ্দু, ৰুশ | style="text-align:left; " | অসমাপ্ত। চলচ্চিত্ৰখন সমাপ্ত হোৱাৰ আগতে আগেই বাংলাদেশৰ স্বাধীনতা যুদ্ধ আৰম্ভ হয়। |- | ১৯৭১ | style="text-align:left; "| ''জলতে সুৰজ কে নিচে'' | | | {{Yes}} | | উৰ্দু | |- | ১৯৭১ | style="text-align:left; "| ''[[ষ্টপ জেনোসাইড]]'' | {{Yes}} | | {{Yes}} | | ইংৰাজী | তথ্যচিত্ৰ |- | ১৯৭১ | style="text-align:left; "| ''বাৰ্থ অব আ নেশন / এ ষ্টেট ইজ বৰ্ন'' | {{Yes}} | | {{Yes}} | {{Yes}} | ইংৰাজী | তথ্যচিত্ৰ |- | ১৯৭১ | style="text-align:left; "| ''চিলড্ৰেন অব বাংলাদেশ'' | {{Yes}} | | {{Yes}} | {{Yes}} | ইংৰাজী | তথ্যচিত্ৰ |- | ১৯৭১ | style="text-align:left; "| ''সাৰেণ্ডাৰ'' | {{Yes}} | | {{Yes}} | {{Yes}} | ইংৰাজী | তথ্যচিত্ৰ |- | ১৯৭২ | style="text-align:left; "| ''প্ৰতিশোধ'' | | {{Yes}} | | | বাংলা | |- | ১৯৭৩ | style="text-align:left; "| ''[[ধীৰে বহে মেঘনা]]'' | | | | | বাংলা | মূল পৰিকল্পনা |- | ২০০৫ | style="text-align:left; "| ''[[হাজাৰ বছৰ ধৰে (চলচ্চিত্ৰ)|হাজাৰ বছৰ ধৰে]]'' | | | | {{Yes}} | বাংলা | |- | ২০১৪ | style="text-align:left; "| ''পোষ্টাৰ'' | | | | {{Yes}} | বাংলা | স্বল্পদৈৰ্ঘ্য চলচ্চিত্ৰ |- |} ==বাহ্যিক সংযোগ == * {{commons-inline}} * {{IMDb name|id=2513556|name=Zahir Raihan}} ==উৎস== [[শ্ৰেণী:বাংলাদেশ]] [[শ্ৰেণী:বাংলাদেশৰ ব্যক্তি]] 1tbt8hzhqdg76ein86reo5jusgu3hyw 602969 602966 2026-04-26T14:26:08Z Kandarpajit Kallol 6257 /* বুদ্ধিজীৱী হত্যাৰ তদন্ত সমিতি */ 602969 wikitext text/x-wiki {{unreferenced}}{{Infobox person | name = জহিৰ ৰায়হান | image = Zahir Raihan (1935–1972).jpg | caption = | native_name = জহিৰ ৰায়হান | native_name_lang = bn | birth_date = {{birth date |df=yes|1935|08|19}} | birth_place = নাওখালী জিলা, বেংগল প্ৰেচিডেন্সি, ব্ৰিটিছ ইণ্ডিয়া (বৰ্তমান-সোনাগাজি উপজিলা, মাজুপুৰ,[[বাংলাদেশ]] ) | death_date =৩০ জানুৱাৰী ১৯৭২ (নিখোঁজ) | death_place = | alma_mater = [[ঢাকা বিশ্ববিদ্যালয়]] | occupation = {{flatlist| * চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক * ঔপন্যাসিক * লিখক }} | known_for = | notable_works = ''Stop Genocide'' | spouse = {{unbulleted list|{{marriage|সুমিতা দেৱী|1961|1968|end=বিবাহ বিচ্ছেদ }}|{{marriage|সুচান্দা|1968}}}} | relatives =বিপুল ৰায়হান<br/>অনল ৰায়হান<br/>আৰাফাত ৰায়হান অপু<br/>তপু | awards = }} '''জহিৰ ৰায়হান''' ({{lang-en|Zahir Raihan}}, ১৯ আগষ্ট ১৯৩৫ — ৩০ জানুৱাৰী ১৯৭২) [[বাংলাদেশ|বাংলাদেশৰ]] এগৰাকী প্ৰখ্যাত চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক, ঔপন্যাসিক আৰু গল্পকাৰ।<ref>{{cite news|last=Siddiqua|first=Fayeka|date=19 August 2024 |url=https://www.thedailystar.net/news/bangladesh/special-read/news/glimpse-zahir-raihans-films-1330771|title=A glimpse into Zahir Raihan's Films |publisher=The Daily Star |access-date=11 May 2025}}</ref> বাংলা সাহিত্যৰ চুটিগল্প শাখালৈ আগবঢ়োৱা অৱদানৰ বাবে ১৯৭২ চনত তেওঁ বাংলা একাডেমী সাহিত্য বঁটা লাভ কৰে। বাংলাদেশ চৰকাৰে মৰণোত্তৰভাৱে তেওঁক চিনেমালৈ আগবঢ়োৱা অৱদানৰ বাবে ১৯৭৭ চনত বাংলাদেশৰ দ্বিতীয় সৰ্বোচ্চ অসামৰিক বঁটা একুশ্বে পদক আৰু সাহিত্যলৈ আগবঢ়োৱা অৱদানৰ বাবে ১৯৯২ চনত বাংলাদেশৰ সৰ্বোচ্চ অসামৰিক বঁটা স্বাধীনতা বঁটা প্ৰদান কৰে। চিনেমালৈ আগবঢ়োৱা সামগ্ৰিক অৱদানৰ বাবে ১৯৭৫ চনত মৰোণোত্তৰভাৱে তেখেতক বাংলাদেশৰ প্ৰথম “জাতীয় চলচ্চিত্ৰ পুৰস্কাৰ" বঁটা প্ৰদান কৰা হয়। তেওঁৰ প্ৰথমখন উপন্যাস ''শেষ বিকেলেৰ মেয়ে'' ১৯৬০ চনত প্ৰকাশিত হয়। তেওঁৰ আন আন উল্লেখযোগ্য উপন্যাস হ'ল ''হাজাৰ বছৰ ধৰে'' আৰু ''আৰেক ফাল্গুন''। ''হাজাৰ বছৰ ধৰে'' উপন্যাসৰ বাবে তেওঁ ১৯৬৪ চনত আদমজী সাহিত্য পুৰস্কাৰ লাভ কৰে। এইখন উপন্যাস আধাৰত নিৰ্মিত চলচ্চিত্ৰখনতে জাতীয় চলচ্চিত্ৰ পুৰস্কাৰ লাভ কৰে। তেওঁৰ নিৰ্মিত প্ৰথম চলচ্চিত্ৰ ''কখনো আসেনি'' (১৯৬১)। ১৯৬৪ চনত ''কাঁচেৰ দেয়াল'' চলচ্চিত্ৰখনৰ বাবে তেওঁ নিগাৰ পুৰস্কাৰ লাভ কৰে। তেওঁৰদ্বাৰা নিৰ্মিত অন্যান্য চলচ্চিত্ৰ হ'ল ''বেহুলা'', ''সঙ্গম'', ''আনোয়াৰা'' আৰু ''জীবন থেকে নেয়া''। ''ষ্টপ জেনোসাইড'' তথ্যচিত্ৰখনত বাংলাদেশেৰ স্বাধীনতা যুদ্ধৰ ভয়াবহ চিত্ৰ তুলি ধৰি তেওঁ সুনাম অৰ্জন কৰিছিল। ==প্ৰাৰম্ভিক জীৱন== ১৯৩৫ চনৰ ১৯ ​​আগষ্টত বৰ্তমানৰ ফেনী জিলাৰ সোণাগাজী উপাজিলাৰ নবাবপুৰ সংঘৰ মাজুপুৰ গাঁৱত জন্মগ্ৰহণ কৰিছিল জহিৰ ৰায়হানে। তেওঁৰ পিতৃৰ নাম আছিল মৌলানা মহম্মদ হাবিবুল্লাহ, তেওঁ কলিকতা আলিয়া মাদ্ৰাছাৰ অধ্যাপক আছিল আৰু পিছলৈ ঢাকা আলিয়া মাদ্ৰাছাৰ অধ্যক্ষ হয়। সেইবাবেই জাহিৰে কলিকতা মাদ্ৰাছাৰ এংলো-পাৰ্চিয়ান বিভাগত যোগদান কৰে কিন্তু ১৯৪৭ চনত দেশ বিভাজনৰ পাছত তেওঁ পৰিয়ালসহ কলিকতাৰপৰা বাংলাদেশ (তেতিয়াৰ পূব পাকিস্তান)লৈ গুচি যায়। ১৯৫৮ চনত [[ঢাকা বিশ্ববিদ্যালয়]] ৰপৰা বাংলা ভাষাত স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে। তেওঁৰ ব্যক্তিগত জীৱনত দুবাৰকৈ বিবাহপাশত আবদ্ধ হয়: ১৯৬১ চনত সুমিতা দেৱীৰ সৈতে আৰু ১৯৬৬ চনত সুচান্দাৰ সৈতে, দুয়োগৰাকীয়েই আছিল সেই সময়ৰ বিখ্যাত চলচ্চিত্ৰ অভিনেত্ৰী। ==কৰ্ম জীৱন== জহিৰ ৰায়হানে বাংলা সাহিত্যত স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী লাভ কৰে। তাৰ পিছত তেওঁৰ সাহিত্য আৰু সাংবাদিক জীৱন আৰম্ভ হয়। ১৯৫০ চনত তেওঁ যুগেৰ আলো আলোচনীত সাংবাদিক হিচাপে কাম কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে। পিছলৈ খাপছাৰা, যান্ত্ৰিক, চিনেমা আদি আলোচনীতো কাম কৰি ১৯৫৬ চনত প্ৰৱাহ আলোচনীত সম্পাদক হিচাপে যোগদান কৰে। ১৯৫৫ চনত তেওঁৰ প্ৰথম গল্পগ্ৰন্থ সূৰ্য্যগ্ৰহণ প্ৰকাশ পায়। ১৯৫৭ চনত তেওঁ চলচ্চিত্ৰ জগতত প্ৰৱেশ কৰে, জাগো হুয়া সবেৰা ছবিত সহকাৰী পৰিচালক হিচাপে। ছালাউদ্দিনৰ ছবি ''যে নদী মৰুপথে'' সহায়ক হিচাপেও কাম কৰিছিল। প্ৰখ্যাত চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক এহতেশামে ''এ দেশ তোমাৰ আমাৰ'' ছবিখনত তেওঁক কাম কৰিবলৈ আমন্ত্ৰণ জনাইছিল, জহিৰে ছবিখনৰ শিৰোনাম গীতটো ৰচনা কৰিছিল। ১৯৬১ চনত ''কোখনো আসেনি'' ছবিৰ জৰিয়তে ৰূপালী পৰ্দাত পৰিচালক হিচাপে আত্মপ্ৰকাশ কৰে। ১৯৬৪ চনত তেওঁ পাকিস্তানৰ প্ৰথমখন ৰঙীন ছবি সংগম (উৰ্দু ভাষাৰ ছবি) নিৰ্মাণ কৰে আৰু পিছৰ বছৰত তেওঁৰ প্ৰথম চিনেমাস্কোপ ছবি বাহানা মুক্তি দিয়ে। ভাষা আন্দোলনৰ সৈতে সক্ৰিয়ভাৱে জড়িত হৈ থকা জহিৰ ৰায়হানে ২১ ফেব্ৰুৱাৰীত অনুষ্ঠিত ঐতিহাসিক আমতলা ৰেলীত উপস্থিত আছিল। ভাষা আন্দোলনে তেওঁৰ ওপৰত গভীৰ প্ৰভাৱ পেলাইছিল তেওঁৰ বিখ্যাত ছবি ''জীবন থেকে নেয়া''ত দেখা যায়। তেওঁ ১৯৬৯ চনৰ গণ বিদ্ৰোহত অংশ লৈছিল। ১৯৭১ চনত মুক্তিযুদ্ধ আৰম্ভ হোৱাৰ সময়ত তেওঁ কলকাতালৈ গুচি যায় আৰু বাংলাদেশৰ স্বাধীনতাৰ বাবে প্ৰচাৰ আৰু তথ্যচিত্ৰ নিৰ্মাণ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে। তেওঁৰ ছবি জীৱন থেকে নেয়াৰ কেইবাখনো প্ৰদৰ্শনী কলকাতাত অনুষ্ঠিত হয়, আৰু ছবিখনক সত্যজিৎ সত্য, [[মৃণাল সেন]], তপন সিং, [[ঋত্বিক ঘটক]] আদি বিজ্ঞসকলে ভূয়সী প্ৰশংসা কৰে। সেই সময়ত অত্যন্ত আৰ্থিক অসুবিধাৰ সন্মুখীন হোৱাৰ পিছতো তেওঁ নিজৰ ছবি প্ৰদৰ্শনৰপৰা পোৱা সকলো ধন মুক্তিযোদ্ধাৰ তহবিললৈ দান কৰে। ==বুদ্ধিজীৱী হত্যাৰ তদন্ত সমিতি== পান্না কাইজাৰছ তেওঁৰ মুক্তিযুদ্ধৰ আগতে আৰু পিছতো গ্ৰন্থত কৈছিল যে জহিৰ ৰায়হানে শ্বাহিদুল্লাহ কাইজাৰৰ নিৰুদ্দেশৰ ৰহস্য উন্মোচন কৰাৰ সূত্ৰৰ ভিত্তিত বুদ্ধিজীৱী হত্যা তদন্ত সমিতি গঠন কৰিছিল, য'ত এহতেশ্বাম হাইদৰ চৌধুৰী, বেৰিষ্টাৰ আমিৰুল ইছলাম, বেৰিষ্টাৰ মৌদুদ, এনায়েতুল্লাহ খান, চৈয়দ হাছান ইমাম, ড° ছিৰাজুল ইছলাম আৰু আন বহু বুদ্ধিজীৱী। তদন্ত সমিতিৰ বাবে কাম কৰি থাকোঁতে তেওঁ বহু গুৰুত্বপূৰ্ণ নথি-পত্ৰ আৰু তথ্য উন্মোচন কৰে। জহিৰ ৰায়হানে জামাতৰ মিটিং চেণ্টাৰৰ নাম, আল-বদৰ-ৰাজাকাৰৰ গোপন ঠিকনা, আৰু এই হত্যাকাণ্ডত তেওঁলোকক সহায় কৰা বুদ্ধিজীৱীসকলৰ নাম সংগ্ৰহ কৰিবলৈ সক্ষম হৈছিল। লগতে একাংশ হত্যাকাৰীৰ গোপন ঠিকনাও উন্মোচন কৰে। জামাতৰ বন্ধু আল-বদৰ-ৰাজাকাৰে বহু তথ্য প্ৰকাশ কৰে। এই তথ্যৰ গোপনীয়তাও তেওঁ ৰাখিছিল। এটা সময়ত তদন্ত সমিতিৰ হৈ জাহিৰ ৰায়হানে প্ৰেছ ক্লাবত এখন সংবাদ-মেলযোগে কৈছিল- ''বুদ্ধিজীৱী হত্যাৰ বহু গোপনীয়তা প্ৰকাশ পাইছে। আমাৰ হাতত বহু তথ্য আৰু প্ৰমাণ আছে যিবোৰ প্ৰকাশ কৰিলে বহু লোকৰ মুখা খুলিব। সময় আহিলে সকলো এটা এটাকৈ প্ৰকাশ কৰিম।'' কিন্তু শ্বাহিদুল্লাই যেতিয়া কাইজাৰৰ সন্ধানৰ খবৰটো শুনিলে, তেতিয়া তেওঁ সেইটো পৰীক্ষা কৰিব নোৱাৰিলে কাৰণ তেওঁক বিচাৰি থাকোঁতে জহিৰ ৰায়হান অন্তৰ্ধান হৈ গ’ল। পান্নাই সন্দেহ কৰে যে বুদ্ধিজীৱী হত্যাৰ গোপন তথ্য প্ৰকাশ কৰাৰ ঘোষণাৰ আঁৰৰ কাৰণ হ'ব পাৰে জহিৰ ৰায়হানৰ নিৰুদ্দে। জাহিৰ ৰায়হানৰ ভগ্নীয়েও একে দাবী কৰে। ==মৃত্যু== ১৯৭১ চনৰ ১৭ ডিচেম্বৰত জহিৰ ৰায়হানে ঢাকালৈ উভতি আহে। তেওঁৰ ভাতৃ [[শ্বাহিদুল্লাহ কাইজাৰ]] আৰু আন বহুতক। বিহাৰীসকলে মিৰপুৰত ৰখাৰ খবৰ পাই ১৯৭২ চনৰ ৩০ জানুৱাৰীৰ পুৱা দুখন গাড়ীৰে মিৰপুৰলৈ ৰাওনা হয় কবীৰ, বাবুল (সুচান্দাৰ ভায়েক), আব্দুল হক (পান্না কাইজাৰৰ ভায়েক), নিজাম আৰু পাৰভেজ। টেলিফোন বাৰ্তা পোৱাৰ পিছত জাহিৰ ৰায়হানে দুখন গাড়ীৰে মিৰপুৰলৈ ৰাওনা হয়। তেওঁৰ লগত আছিল তেওঁৰ কনিষ্ঠ ভাতৃ জাকাৰিয়া হাবিব,খুড়াকৰ ল’ৰা [[শ্বাহিৰিয়া কবীৰ]], বাবুল (সুচান্দাৰ ভাতৃ), আব্দুল হক (পান্না কাইজাৰৰ ভাতৃ), নিজাম আৰু পাৰভেজ। মীৰপুৰ ছেকচন ২ পোৱাৰ পিছত ভাৰতীয় সেনা, বাংলাদেশ সেনা আৰু তাত নিয়োজিত আৰক্ষী জোৱানসকলে নিৰাপত্তাজনিত কাৰণত তেওঁলোকক আগবাঢ়ি যোৱাত বাধা প্ৰদান কৰে। তেতিয়া সেনাই ১২ নং ধাৰাত অভিযান চলাবলৈ ওলাইছিল। তেওঁলোকে কোনো সাধাৰণ নাগৰিকক লগত লৈ যাব বিচৰা নাছিল। বহু কাতৰ অনুৰোধৰ অন্তত জাহিৰ ৰায়হানক লগত লৈ যাবলৈ মান্তি হ'ল। জহিৰ ৰায়হানক থাকিবলৈ কৈ বাকীকেইজনক ওভতাই পঠিয়াই দিলে। বাকীকেইজনৰ সৈতে শ্বাহৰিয়াৰ কবীৰ ঘৰলৈ উভতি আহিল। জাহিৰ ৰায়হানে সেনা আৰু আৰক্ষীৰ কনভয়ৰ সৈতে মিৰপুৰ ছেকচন ১২ অভিমুখে গ’ল। পুৱা প্ৰায় ৯:৩০ বজাত কালাপানী পানীৰ টেংকিৰ সন্মুখত বিহাৰীয়ে সেনা-আৰক্ষীৰ ওপৰত গুলীচালনা আৰম্ভ কৰে। ইয়াৰ মাজতে তেওঁক হত্যা কৰা বুলি দাবী কৰা হৈছে। পুৱা প্ৰায় ১১:৩০ বজাত বিহাৰীয়ে ওচৰৰ ঘৰৰপৰা স্বয়ংক্ৰিয় অস্ত্ৰ আৰু হেণ্ড গ্ৰেনেডেৰে আৰক্ষী আৰু সেনাক আক্ৰমণ কৰে। এই এম্বুছত ৪২ জন লোকৰ মৃত্যু হয়। সেইদিনা বিয়লি সেনাই গধুৰ অস্ত্ৰৰে মিৰপুৰৰ ১২ নং ছেকচনত আক্ৰমণ কৰে। পাছদিনা ৰাতিপুৱা এটা গোটেই বেটেলিয়ন ছেকচন ১২ত প্ৰৱেশ কৰিলে। কিন্তু কাকো পোৱা নগ’ল। ৰাতি সকলো পলাই গৈছিল। মৃতকৰ ৩-৪জনৰ বাহিৰে কাৰো মৃতদেহ পোৱা নগ’ল। মিৰপুৰ সম্পূৰ্ণ খালী হোৱাৰ পিছতো ৩০ জানুৱাৰীৰ নিশা তেওঁলোকক আঁতৰাই পেলোৱা হয়। ৰাতিৰ আন্ধাৰত বিহাৰীসকলে আঁতৰাই পেলোৱা মৃতদেহবোৰৰ সৈতে জহিৰ ৰাইহান নিৰুদ্দেশ হয়। পাছদিনা ৩১ জানুৱাৰীত বিহাৰী আৰু পাকিস্তানী সৈন্যৰ হাতৰপৰা মিৰপুৰ মুক্ত হৈছিল যদিও ক’তো তেওঁৰ মৃতদেহ পোৱা নগ’ল। ।<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি |শেষাংশ1=খান |প্ৰথমাংশ1=কমল জোহা |শিৰোনাম=যেখানে শহীদ হয়েছিলেন জহিৰ ৰায়হান |ইউআৰএল=https://www.prothomalo.com/bangladesh/%E0%A6%AF%E0%A7%87%E0%A6%96%E0%A6%BE%E0%A6%A8%E0%A7%87-%E0%A6%B6%E0%A6%B9%E0%A7%80%E0%A6%A6-%E0%A6%B9%E0%A7%9F%E0%A7%87%E0%A6%9B%E0%A6%BF%E0%A6%B2%E0%A7%87%E0%A6%A8-%E0%A6%9C%E0%A6%B9%E0%A6%BF%E0%A6%B0-%E0%A6%B0%E0%A6%BE%E0%A7%9F%E0%A6%B9%E0%A6%BE%E0%A6%A8 |ওয়েবসাইট=প্ৰথম আলো |সংগ্ৰহেৰ-তাৰিখ=৬ জুলাই ২০২২ |ভাষা=bn |তাৰিখ=১৪ ডিসেম্বৰ ২০১৬ |আৰ্কাইভেৰ-তাৰিখ=৬ জুলাই ২০২২ |আৰ্কাইভেৰ-ইউআৰএল=https://web.archive.org/web/20220706013200/https://www.prothomalo.com/bangladesh/%E0%A6%AF%E0%A7%87%E0%A6%96%E0%A6%BE%E0%A6%A8%E0%A7%87-%E0%A6%B6%E0%A6%B9%E0%A7%80%E0%A6%A6-%E0%A6%B9%E0%A7%9F%E0%A7%87%E0%A6%9B%E0%A6%BF%E0%A6%B2%E0%A7%87%E0%A6%A8-%E0%A6%9C%E0%A6%B9%E0%A6%BF%E0%A6%B0-%E0%A6%B0%E0%A6%BE%E0%A7%9F%E0%A6%B9%E0%A6%BE%E0%A6%A8 |ইউআৰএল-অৱশ্থা=কাৰ্যকৰ }}</ref>[[নিৰ্মল সেন]]ে দাবী কৰিছিল যে [[মুজিববাহিনী]]য়ে জহিৰ ৰায়হানক হত্যা কৰিছিল॥<ref>আমাৰ জবানবন্দি; নিৰ্মল সেন, ইত্যাদি গ্ৰন্থ, ফেব্ৰুয়াৰি ২০১২, পৃষ্ঠা: ৪০৬</ref> ==উত্তৰাধিকাৰী== বাংলাদেশী চিনেমাৰ কিংবদন্তি পুৰুষ জহিৰ ৰায়হানৰ দুগৰাকী পত্নীৰ ভিতৰত অন্যতম [[সুমিতা দেৱী]]। প্ৰয়াত অভিনেত্ৰীগৰাকীৰ দুই পুত্ৰ বিপুল ৰায়হান আৰু অনল ৰায়হান। দুয়োজনেই প্ৰতিষ্ঠিত নাট্য পৰিচালক। আন এগৰাকী পত্নী সুচান্দাৰ দুই পুত্ৰ আৰাফাত ৰাইহান আপু আৰু টাপু ৰাইহান। সৰু পুত্ৰ টাপু ৰাইহানও এজন অভিনেতা। তেওঁ '' সবুজ কোট কালো চছমা'' ছবিত অভিনয় কৰিছিল। জাহিৰ ৰায়হানৰ ভাতৃৰ নাম শ্বাহিদুল্লা কাইজাৰ আৰু ভাতৃৰ কন্যা শ্বামী কাইজাৰ।<ref name="bdnewsglitz090515">{{ওয়েব উদ্ধৃতি|ইউআৰএল=http://glitz.bdnews24.com/details.php?catry=2&showns=51|শিৰোনাম=বিনোদন জগতে আত্মীয়তাৰ বন্ধন|শেষাংশ=সেন গুপ্ত|প্ৰথমাংশ=আশিষ|তাৰিখ=মে ১৫, ২০০৯|প্ৰকাশক=glitz.bdnews24.com|ভাষা=বাংলা|সংগ্ৰহেৰ-তাৰিখ=২০০৯-১০-২৭|আৰ্কাইভেৰ-ইউআৰএল=https://web.archive.org/web/20080517082317/http://glitz.bdnews24.com/details.php?catry=2&showns=51|আৰ্কাইভেৰ-তাৰিখ=১৭ মে ২০০৮|ইউআৰএল-অৱশ্থা=অকাৰ্যকৰ}}</ref> ==বঁটা আৰু সন্মান== [[File:Zahir Raihan (1935–1972).jpg|thumb|পুৰস্কাৰ সৈতে জহিৰ ৰায়হান]] * ১৯৬৪: [[আদমজী সাহিত্য বঁটা]] উপন্যাসৰ বাবে ''[[হাজাৰ বল ধৰ]]''। * ১৯৬৫: [[নিগাৰ বঁটা]] ''[[কাচেৰ দেয়াল]]''<ref name="Birthday"/> ছবিৰ বাবে শ্ৰেষ্ঠ বাংলা চলচ্চিত্ৰ শিতানত * ১৯৭২: [[বাংলা একাডেমী]] গল্প সাহিত্যলৈ অৱদানৰ বাবে [[বাংলা একাডেমী]] [[বাংলা একাডেমী সাহিত্য বঁটা (১৯৭০-৭৯)|বাংলা একাডেমী সাহিত্য বঁটা (১৯৭১)]] (মৰণোত্তৰ)<ref name="জন্মদিন"/> * ১৯৭৭: [[একুশে পদক]], শিল্প (চলচ্চিত্ৰ)লৈ অৱদানৰ বাবে [[বাংলাদেশ চৰকাৰ]]দ্বাৰা প্ৰদান কৰা দ্বিতীয় সৰ্বোচ্চ অসামৰিক সন্মান (মৰণোত্তৰ) * ১৯৯২: [[স্বাধীনতা দিৱস বঁটা]], বাংলাদেশ চৰকাৰে সাহিত্যলৈ অৱদানৰ বাবে প্ৰদান কৰা সৰ্বোচ্চ অসামৰিক সন্মান (মৰণোত্তৰ) * ২০০৫: [[শ্ৰেষ্ঠ কাহিনীৰেখাৰ বাবে বাংলাদেশ ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা|শ্ৰেষ্ঠ কাহিনীভাগৰ শাখাত ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা]] ''[[হাজাৰ বছৰ (চলচ্চিত্ৰ)|হাজাৰ বছৰ]]'' ছবিখনৰ বাবে (মৰণোত্তৰ) ==উল্লেখনীয় কৰ্মৰাজি== === উপন্যাস === * ''শেষ বিকেলাৰ মেয়ে'' (১৯৬০) প্ৰথম উপন্যাস। প্ৰকাশক: সন্ধানী প্ৰকাশনী (ৰোমাণ্টিক প্ৰেম কাহিনী) * ''[[হাজাৰ বছৰ ধৰে]]'' (১৯৬৪) সমসাময়িক বংগৰ গ্ৰাম্য-জীৱনৰ পটভূমিত ৰচিত এটি কাহিনী। (চলচ্চিত্ৰ সংস্কৰণ (২০০৫) * ''আৰেক ফাল্গুন'' (১৯৬৯) ১৯৫২ চনৰ ৰক্তাক্ত ভাষা আন্দোলনৰ পটভূমিত ৰচিত কবিতা। * ''বৰফ গলা নদী'' (১৯৬৯) প্ৰথম প্ৰকাশ: 'উত্তৰন' আলোচনী। আৰ্থিক দুৰ্দশাগ্ৰস্ত মধ্যবিত্তীয় পৰিয়ালৰ অসহায় আত্মকথা। * ''আৰ ক'ত দিন '' (১৯৭০) জেল আৰু ভৰিৰে মোহাৰি যোৱা মানৱ আত্মাৰ আন্তৰ্জাতিক ৰূপ আৰু ইয়াৰ সংগ্ৰাম আৰু সপোনৰ আত্মজীৱনী। * ''কয়েটিক মৃত্যু'' * ''একুশে ফেব্ৰুৱাৰী (১৯৭০)'' * ''তৃষ্ণা '' (১৯৬২) === গল্পসমগ্ৰ === {{div col|colwidth=22em}} * ''সূৰ্যগ্ৰহণ'' প্ৰথম গল্পগ্ৰন্থ (১৩৬২ বঙ্গাব্দ) * '''সোনাৰ হৰিণ'' * ''"[[সময়েৰ প্ৰয়োজনে]]'' * ''একটি জিজ্ঞাসা'' * ''হাৰানো বলয়'' * ''বাঁধ'' * ''নয়াপত্তন'' * ''মহামৃত্যু'' * ''ভাঙাচোৰা'' * ''অপৰাধ'' * ''স্বীকৃতি'' * ''অতি পৰিচিত'' * ''ইচ্ছা অনিচ্ছা'' * ''জন্মান্তৰ'' * ''পোষ্টাৰ'' * ''ইচ্ছাৰ আগুণে জ্বলছি'' * ''কতকগুলো কুকুৰেৰ আৰ্তনাদ'' * ''কয়েকটি সংলাপ'' (১৯৭১) * ''দেমাক'' * ''ম্যাসাকাৰ'' * ''একুশেৰ গল্প'' </div> ===অন্যান্য ৰচনা === * পাকিস্তানৰপৰা বাংলাদেশলৈ (প্ৰবন্ধ ), [[কলকাতা]]ৰ পৰম্পৰাগত ‘পৰিচয়’ সাহিত্য আলোচনীৰ বাংলাদেশ সংখ্যাত প্ৰকাশিত (জুলাই ১৯৭১)। * অক্টোবৰ বিপ্লৱ আৰু ছোভিয়েট চলচ্চিত্ৰ (প্ৰবন্ধ ), [[ছোভিয়েট ইউনিয়ন|ছোভিয়েট বিপ্লৱ]]ৰ ৫০বছৰীয়া জয়ন্তী উপলক্ষ্য্যে অক্টোবৰ সমাজবাদী বিপ্লৱ উদ্‌যাপন সমিতি (ঢাকা) 'তৰংগ'ৰ নবেম্বৰ, ১৯৬৭ স্মৃতিগ্ৰন্থত প্ৰকাশিত। * ওদেৰ জানিয়ে দাও (কবিতা)<ref name="জয়গান">{{News quote|URL=https://www.prothomalo.com/bangladesh/জিবীনেন-জিবনেৰ-জিবনেৰ-ৰেহান|শিৰোনাম=জিৰে-জিবানেহন|শেষ অংশ=মাজিদ|প্ৰথম খণ্ড=পিয়াস|ৱেবছাইট=প্ৰথম Alo|Language=bn|Date=19 August 2020|Collection-date=2 February 2021}}{{বেয়া লিংক|তাৰিখ=ফেব্ৰুৱাৰী 2021 |bot=InternetArchiveBot |ঠিক কৰাৰ চেষ্টা=হয় }}</ref> * জহিৰ ৰায়হানৰ ৰচনাৱলী ১ম খণ্ড * জহিৰ ৰায়হানৰ ৰচনাৱলী ২য় খণ্ড === সম্পাদনা === * এক্সপ্ৰেস (ইংৰাজী সাপ্তাহিক) * প্ৰৱাহ (মাহেকীয়া বাংলা) == চলচ্চিত্ৰ == ; সহকাৰী পৰিচালক হিচাপে * ''জাগো হুয়া সাভেৰা'' (১৯৫৯), * ''এদেশ তোমাৰ আমাৰ'' (১৯৫৯), * ''নবাৰুণ'' (১৯৬০), * ''যে নদী মৰুপথে'' (১৯৬১), ; পৰিচালক, প্ৰযোজক, লেখক আৰু চিত্ৰনাট্যকাৰ হিচাপে {| class="wikitable sortable" style="text-align:center; font-size:100%; " |- ! rowspan="2" style="width:5%; "| বছৰ ! rowspan="2" style="width:20%; "| চলচ্চিত্ৰ ! colspan="4" style="width:16%; "| ভূমিকা ! rowspan="2" style="width:5%; "| ভাষা ! rowspan="2" style="width:20%; "| নোট |- ! style="width:4%; "| পৰিচালক ! style="width:4%; "| প্ৰযোজক ! style="width:4%; "| চিত্ৰনাট্য ! style="width:4%; "| লেখক |- | ১৯৬১ | style="text-align:left; "| ''[[কখনো আসেনি]]'' | {{Yes}} | | {{Yes}} | {{Yes}} | বাংলা | style="text-align:left; "|পৰিচালক হিচাপে প্ৰথম চলচ্চিত্ৰ |- | ১৯৬২ | style="text-align:left; "| ''[[সোনাৰ কাজল]]'' | {{Yes}} | | | | বাংলা | style="text-align:left; "| [[কলিম শৰাফী]] ৰ সৈতে যৌথ পৰিচালনাৰে নিৰ্মিত। |- | ১৯৬৩ | style="text-align:left; "| ''[[কাচেৰ দেয়াল]]'' | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | বাংলা | |- | ১৯৬৪ | style="text-align:left; "| ''[[সঙ্গম (১৯৬৪-এৰ উৰ্দু চলচ্চিত্ৰ)|সঙ্গম]]'' | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | উৰ্দু | style="text-align:left; "|সমগ্ৰ পাকিস্তান তথা বাংলাদেশেৰ চলচ্চিত্ৰেৰ ইতিহাসে নিৰ্মিত প্ৰথম ৰঙীন চলচ্চিত্ৰ। |- | ১৯৬৫ | style="text-align:left; "| ''[[বাহানা (১৯৬৫-এৰ চলচ্চিত্ৰ)|বাহানা]]'' | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | উৰ্দু | style="text-align:left; "|সমগ্ৰ পাকিস্তান তথা বাংলাদেশেৰ চলচ্চিত্ৰৰ ইতিহাসে নিৰ্মিত প্ৰথম চিনেমাস্কোপ চলচ্চিত্ৰ। |- | ১৯৬৬ | style="text-align:left; "| ''[[বেহুলা (চলচ্চিত্ৰ)|বেহুলা]]'' | {{Yes}} | | {{Yes}} | | বাংলা | |- | ১৯৬৭ | style="text-align:left; "| ''[[আনোয়াৰা (চলচ্চিত্ৰ)|আনোয়াৰা]]'' | {{Yes}} | | {{Yes}} | | বাংলা | |- | ১৯৬৮ | style="text-align:left; "| ''[[দুই ভাই (১৯৬৮-এৰ চলচ্চিত্ৰ)|দুই ভাই]]'' | | {{Yes}} | {{Yes}} | | বাংলা | |- | ১৯৬৮ | style="text-align:left; "| ''[[কুচবৰণ কন্যা]]'' | | {{Yes}} | | | বাংলা | |- | ১৯৬৮ | style="text-align:left; "| ''[[জুলেখা]]'' | | {{Yes}} | | | বাংলা | |- | ১৯৬৮ | style="text-align:left; "| ''সুয়োৰাণী-দুয়োৰাণী'' | | {{Yes}} | | | বাংলা | |- | ১৯৬৮ | style="text-align:left; "| ''সংসাৰ'' | | | {{Yes}} | {{Yes}} | বাংলা | |- | ১৯৬৯ | style="text-align:left; "| ''[[মনেৰ মত বউ]]'' | | {{Yes}} | | | বাংলা | |- | ১৯৬৯ | style="text-align:left; "| ''শেষ পৰ্যন্ত'' | | {{Yes}} | | | বাংলা | |- | ১৯৬৫ | style="text-align:left; "| ''একুশে ফেব্ৰুয়াৰি'' | {{Yes}} | | | | বাংলা | অপ্ৰকাশিত |- | ১৯৭০ | style="text-align:left; "| ''[[জীৱন থেকে নেয়া]]'' | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | বাংলা | |- | ১৯৭০ | style="text-align:left; "| ''[[টাকা আনা পাই (চলচ্চিত্ৰ)|টাকা আনা পাই]]'' | | | {{Yes}} | | বাংলা | |- | ১৯৭০ | style="text-align:left; "| ''লেট দেয়াৰ বি লাইট'' | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | ইংৰাজী, বাংলা, উৰ্দু, ৰুশ | style="text-align:left; " | অসমাপ্ত। চলচ্চিত্ৰখন সমাপ্ত হোৱাৰ আগতে আগেই বাংলাদেশৰ স্বাধীনতা যুদ্ধ আৰম্ভ হয়। |- | ১৯৭১ | style="text-align:left; "| ''জলতে সুৰজ কে নিচে'' | | | {{Yes}} | | উৰ্দু | |- | ১৯৭১ | style="text-align:left; "| ''[[ষ্টপ জেনোসাইড]]'' | {{Yes}} | | {{Yes}} | | ইংৰাজী | তথ্যচিত্ৰ |- | ১৯৭১ | style="text-align:left; "| ''বাৰ্থ অব আ নেশন / এ ষ্টেট ইজ বৰ্ন'' | {{Yes}} | | {{Yes}} | {{Yes}} | ইংৰাজী | তথ্যচিত্ৰ |- | ১৯৭১ | style="text-align:left; "| ''চিলড্ৰেন অব বাংলাদেশ'' | {{Yes}} | | {{Yes}} | {{Yes}} | ইংৰাজী | তথ্যচিত্ৰ |- | ১৯৭১ | style="text-align:left; "| ''সাৰেণ্ডাৰ'' | {{Yes}} | | {{Yes}} | {{Yes}} | ইংৰাজী | তথ্যচিত্ৰ |- | ১৯৭২ | style="text-align:left; "| ''প্ৰতিশোধ'' | | {{Yes}} | | | বাংলা | |- | ১৯৭৩ | style="text-align:left; "| ''[[ধীৰে বহে মেঘনা]]'' | | | | | বাংলা | মূল পৰিকল্পনা |- | ২০০৫ | style="text-align:left; "| ''[[হাজাৰ বছৰ ধৰে (চলচ্চিত্ৰ)|হাজাৰ বছৰ ধৰে]]'' | | | | {{Yes}} | বাংলা | |- | ২০১৪ | style="text-align:left; "| ''পোষ্টাৰ'' | | | | {{Yes}} | বাংলা | স্বল্পদৈৰ্ঘ্য চলচ্চিত্ৰ |- |} ==বাহ্যিক সংযোগ == * {{commons-inline}} * {{IMDb name|id=2513556|name=Zahir Raihan}} ==উৎস== [[শ্ৰেণী:বাংলাদেশ]] [[শ্ৰেণী:বাংলাদেশৰ ব্যক্তি]] ouoi50u8foc1nxq5a7smlkdvi55zbzj 602970 602969 2026-04-26T14:27:24Z Kandarpajit Kallol 6257 602970 wikitext text/x-wiki {{unreferenced}}{{Infobox person | name = জহিৰ ৰায়হান | image = Zahir Raihan (1935–1972).jpg | caption = | native_name = জহিৰ ৰায়হান | native_name_lang = bn | birth_date = {{birth date |df=yes|1935|08|19}} | birth_place = নাওখালী জিলা, বেংগল প্ৰেচিডেন্সি, ব্ৰিটিছ ইণ্ডিয়া (বৰ্তমান-সোনাগাজি উপজিলা, মাজুপুৰ,[[বাংলাদেশ]] ) | death_date =৩০ জানুৱাৰী ১৯৭২ (নিখোঁজ) | death_place = | alma_mater = [[ঢাকা বিশ্ববিদ্যালয়]] | occupation = {{flatlist| * চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক * ঔপন্যাসিক * লিখক }} | known_for = | notable_works = ''Stop Genocide'' | spouse = {{unbulleted list|{{marriage|সুমিতা দেৱী|1961|1968|end=বিবাহ বিচ্ছেদ }}|{{marriage|সুচান্দা|1968}}}} | relatives =বিপুল ৰায়হান<br/>অনল ৰায়হান<br/>আৰাফাত ৰায়হান অপু<br/>তপু | awards = }} '''জহিৰ ৰায়হান''' ({{lang-en|Zahir Raihan}}, ১৯ আগষ্ট ১৯৩৫ — ৩০ জানুৱাৰী ১৯৭২) [[বাংলাদেশ|বাংলাদেশৰ]] এগৰাকী প্ৰখ্যাত চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক, ঔপন্যাসিক আৰু গল্পকাৰ।<ref>{{cite news|last=Siddiqua|first=Fayeka|date=19 August 2024 |url=https://www.thedailystar.net/news/bangladesh/special-read/news/glimpse-zahir-raihans-films-1330771|title=A glimpse into Zahir Raihan's Films |publisher=The Daily Star |access-date=11 May 2025}}</ref> বাংলা সাহিত্যৰ চুটিগল্প শাখালৈ আগবঢ়োৱা অৱদানৰ বাবে ১৯৭২ চনত তেওঁ বাংলা একাডেমী সাহিত্য বঁটা লাভ কৰে। বাংলাদেশ চৰকাৰে মৰণোত্তৰভাৱে তেওঁক চিনেমালৈ আগবঢ়োৱা অৱদানৰ বাবে ১৯৭৭ চনত বাংলাদেশৰ দ্বিতীয় সৰ্বোচ্চ অসামৰিক বঁটা একুশ্বে পদক আৰু সাহিত্যলৈ আগবঢ়োৱা অৱদানৰ বাবে ১৯৯২ চনত বাংলাদেশৰ সৰ্বোচ্চ অসামৰিক বঁটা স্বাধীনতা বঁটা প্ৰদান কৰে। চিনেমালৈ আগবঢ়োৱা সামগ্ৰিক অৱদানৰ বাবে ১৯৭৫ চনত মৰোণোত্তৰভাৱে তেখেতক বাংলাদেশৰ প্ৰথম “জাতীয় চলচ্চিত্ৰ পুৰস্কাৰ" বঁটা প্ৰদান কৰা হয়। তেওঁৰ প্ৰথমখন উপন্যাস ''শেষ বিকেলেৰ মেয়ে'' ১৯৬০ চনত প্ৰকাশিত হয়। তেওঁৰ আন আন উল্লেখযোগ্য উপন্যাস হ'ল ''হাজাৰ বছৰ ধৰে'' আৰু ''আৰেক ফাল্গুন''। ''হাজাৰ বছৰ ধৰে'' উপন্যাসৰ বাবে তেওঁ ১৯৬৪ চনত আদমজী সাহিত্য পুৰস্কাৰ লাভ কৰে। এইখন উপন্যাস আধাৰত নিৰ্মিত চলচ্চিত্ৰখনতে জাতীয় চলচ্চিত্ৰ পুৰস্কাৰ লাভ কৰে। তেওঁৰ নিৰ্মিত প্ৰথম চলচ্চিত্ৰ ''কখনো আসেনি'' (১৯৬১)। ১৯৬৪ চনত ''কাঁচেৰ দেয়াল'' চলচ্চিত্ৰখনৰ বাবে তেওঁ নিগাৰ পুৰস্কাৰ লাভ কৰে। তেওঁৰদ্বাৰা নিৰ্মিত অন্যান্য চলচ্চিত্ৰ হ'ল ''বেহুলা'', ''সঙ্গম'', ''আনোয়াৰা'' আৰু ''জীবন থেকে নেয়া''। ''ষ্টপ জেনোসাইড'' তথ্যচিত্ৰখনত বাংলাদেশেৰ স্বাধীনতা যুদ্ধৰ ভয়াবহ চিত্ৰ তুলি ধৰি তেওঁ সুনাম অৰ্জন কৰিছিল। ==প্ৰাৰম্ভিক জীৱন== ১৯৩৫ চনৰ ১৯ ​​আগষ্টত বৰ্তমানৰ ফেনী জিলাৰ সোণাগাজী উপাজিলাৰ নবাবপুৰ সংঘৰ মাজুপুৰ গাঁৱত জন্মগ্ৰহণ কৰিছিল জহিৰ ৰায়হানে। তেওঁৰ পিতৃৰ নাম আছিল মৌলানা মহম্মদ হাবিবুল্লাহ, তেওঁ কলিকতা আলিয়া মাদ্ৰাছাৰ অধ্যাপক আছিল আৰু পিছলৈ ঢাকা আলিয়া মাদ্ৰাছাৰ অধ্যক্ষ হয়। সেইবাবেই জাহিৰে কলিকতা মাদ্ৰাছাৰ এংলো-পাৰ্চিয়ান বিভাগত যোগদান কৰে কিন্তু ১৯৪৭ চনত দেশ বিভাজনৰ পাছত তেওঁ পৰিয়ালসহ কলিকতাৰপৰা বাংলাদেশ (তেতিয়াৰ পূব পাকিস্তান)লৈ গুচি যায়। ১৯৫৮ চনত [[ঢাকা বিশ্ববিদ্যালয়]] ৰপৰা বাংলা ভাষাত স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে। তেওঁৰ ব্যক্তিগত জীৱনত দুবাৰকৈ বিবাহপাশত আবদ্ধ হয়: ১৯৬১ চনত সুমিতা দেৱীৰ সৈতে আৰু ১৯৬৬ চনত সুচান্দাৰ সৈতে, দুয়োগৰাকীয়েই আছিল সেই সময়ৰ বিখ্যাত চলচ্চিত্ৰ অভিনেত্ৰী। ==কৰ্ম জীৱন== জহিৰ ৰায়হানে বাংলা সাহিত্যত স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী লাভ কৰে। তাৰ পিছত তেওঁৰ সাহিত্য আৰু সাংবাদিক জীৱন আৰম্ভ হয়। ১৯৫০ চনত তেওঁ যুগেৰ আলো আলোচনীত সাংবাদিক হিচাপে কাম কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে। পিছলৈ খাপছাৰা, যান্ত্ৰিক, চিনেমা আদি আলোচনীতো কাম কৰি ১৯৫৬ চনত প্ৰৱাহ আলোচনীত সম্পাদক হিচাপে যোগদান কৰে। ১৯৫৫ চনত তেওঁৰ প্ৰথম গল্পগ্ৰন্থ সূৰ্য্যগ্ৰহণ প্ৰকাশ পায়। ১৯৫৭ চনত তেওঁ চলচ্চিত্ৰ জগতত প্ৰৱেশ কৰে, জাগো হুয়া সবেৰা ছবিত সহকাৰী পৰিচালক হিচাপে। ছালাউদ্দিনৰ ছবি ''যে নদী মৰুপথে'' সহায়ক হিচাপেও কাম কৰিছিল। প্ৰখ্যাত চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক এহতেশামে ''এ দেশ তোমাৰ আমাৰ'' ছবিখনত তেওঁক কাম কৰিবলৈ আমন্ত্ৰণ জনাইছিল, জহিৰে ছবিখনৰ শিৰোনাম গীতটো ৰচনা কৰিছিল। ১৯৬১ চনত ''কোখনো আসেনি'' ছবিৰ জৰিয়তে ৰূপালী পৰ্দাত পৰিচালক হিচাপে আত্মপ্ৰকাশ কৰে। ১৯৬৪ চনত তেওঁ পাকিস্তানৰ প্ৰথমখন ৰঙীন ছবি সংগম (উৰ্দু ভাষাৰ ছবি) নিৰ্মাণ কৰে আৰু পিছৰ বছৰত তেওঁৰ প্ৰথম চিনেমাস্কোপ ছবি বাহানা মুক্তি দিয়ে। ভাষা আন্দোলনৰ সৈতে সক্ৰিয়ভাৱে জড়িত হৈ থকা জহিৰ ৰায়হানে ২১ ফেব্ৰুৱাৰীত অনুষ্ঠিত ঐতিহাসিক আমতলা ৰেলীত উপস্থিত আছিল। ভাষা আন্দোলনে তেওঁৰ ওপৰত গভীৰ প্ৰভাৱ পেলাইছিল তেওঁৰ বিখ্যাত ছবি ''জীবন থেকে নেয়া''ত দেখা যায়। তেওঁ ১৯৬৯ চনৰ গণ বিদ্ৰোহত অংশ লৈছিল। ১৯৭১ চনত মুক্তিযুদ্ধ আৰম্ভ হোৱাৰ সময়ত তেওঁ কলকাতালৈ গুচি যায় আৰু বাংলাদেশৰ স্বাধীনতাৰ বাবে প্ৰচাৰ আৰু তথ্যচিত্ৰ নিৰ্মাণ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে। তেওঁৰ ছবি জীৱন থেকে নেয়াৰ কেইবাখনো প্ৰদৰ্শনী কলকাতাত অনুষ্ঠিত হয়, আৰু ছবিখনক সত্যজিৎ সত্য, [[মৃণাল সেন]], তপন সিং, [[ঋত্বিক ঘটক]] আদি বিজ্ঞসকলে ভূয়সী প্ৰশংসা কৰে। সেই সময়ত অত্যন্ত আৰ্থিক অসুবিধাৰ সন্মুখীন হোৱাৰ পিছতো তেওঁ নিজৰ ছবি প্ৰদৰ্শনৰপৰা পোৱা সকলো ধন মুক্তিযোদ্ধাৰ তহবিললৈ দান কৰে। ==বুদ্ধিজীৱী হত্যাৰ তদন্ত সমিতি== পান্না কাইজাৰছ তেওঁৰ মুক্তিযুদ্ধৰ আগতে আৰু পিছতো গ্ৰন্থত কৈছিল যে জহিৰ ৰায়হানে শ্বাহিদুল্লাহ কাইজাৰৰ নিৰুদ্দেশৰ ৰহস্য উন্মোচন কৰাৰ সূত্ৰৰ ভিত্তিত বুদ্ধিজীৱী হত্যা তদন্ত সমিতি গঠন কৰিছিল, য'ত এহতেশ্বাম হাইদৰ চৌধুৰী, বেৰিষ্টাৰ আমিৰুল ইছলাম, বেৰিষ্টাৰ মৌদুদ, এনায়েতুল্লাহ খান, চৈয়দ হাছান ইমাম, ড° ছিৰাজুল ইছলাম আৰু আন বহু বুদ্ধিজীৱী। তদন্ত সমিতিৰ বাবে কাম কৰি থাকোঁতে তেওঁ বহু গুৰুত্বপূৰ্ণ নথি-পত্ৰ আৰু তথ্য উন্মোচন কৰে। জহিৰ ৰায়হানে জামাতৰ মিটিং চেণ্টাৰৰ নাম, আল-বদৰ-ৰাজাকাৰৰ গোপন ঠিকনা, আৰু এই হত্যাকাণ্ডত তেওঁলোকক সহায় কৰা বুদ্ধিজীৱীসকলৰ নাম সংগ্ৰহ কৰিবলৈ সক্ষম হৈছিল। লগতে একাংশ হত্যাকাৰীৰ গোপন ঠিকনাও উন্মোচন কৰে। জামাতৰ বন্ধু আল-বদৰ-ৰাজাকাৰে বহু তথ্য প্ৰকাশ কৰে। এই তথ্যৰ গোপনীয়তাও তেওঁ ৰাখিছিল। এটা সময়ত তদন্ত সমিতিৰ হৈ জাহিৰ ৰায়হানে প্ৰেছ ক্লাবত এখন সংবাদ-মেলযোগে কৈছিল- ''বুদ্ধিজীৱী হত্যাৰ বহু গোপনীয়তা প্ৰকাশ পাইছে। আমাৰ হাতত বহু তথ্য আৰু প্ৰমাণ আছে যিবোৰ প্ৰকাশ কৰিলে বহু লোকৰ মুখা খুলিব। সময় আহিলে সকলো এটা এটাকৈ প্ৰকাশ কৰিম।'' কিন্তু শ্বাহিদুল্লাই যেতিয়া কাইজাৰৰ সন্ধানৰ খবৰটো শুনিলে, তেতিয়া তেওঁ সেইটো পৰীক্ষা কৰিব নোৱাৰিলে কাৰণ তেওঁক বিচাৰি থাকোঁতে জহিৰ ৰায়হান অন্তৰ্ধান হৈ গ’ল। পান্নাই সন্দেহ কৰে যে বুদ্ধিজীৱী হত্যাৰ গোপন তথ্য প্ৰকাশ কৰাৰ ঘোষণাৰ আঁৰৰ কাৰণ হ'ব পাৰে জহিৰ ৰায়হানৰ নিৰুদ্দে। জাহিৰ ৰায়হানৰ ভগ্নীয়েও একে দাবী কৰে। ==মৃত্যু== ১৯৭১ চনৰ ১৭ ডিচেম্বৰত জহিৰ ৰায়হানে ঢাকালৈ উভতি আহে। তেওঁৰ ভাতৃ শ্বাহিদুল্লাহ কাইজাৰ আৰু আন বহুতক। বিহাৰীসকলে মিৰপুৰত ৰখাৰ খবৰ পাই ১৯৭২ চনৰ ৩০ জানুৱাৰীৰ পুৱা দুখন গাড়ীৰে মিৰপুৰলৈ ৰাওনা হয় কবীৰ, বাবুল (সুচান্দাৰ ভায়েক), আব্দুল হক (পান্না কাইজাৰৰ ভায়েক), নিজাম আৰু পাৰভেজ। টেলিফোন বাৰ্তা পোৱাৰ পিছত জাহিৰ ৰায়হানে দুখন গাড়ীৰে মিৰপুৰলৈ ৰাওনা হয়। তেওঁৰ লগত আছিল তেওঁৰ কনিষ্ঠ ভাতৃ জাকাৰিয়া হাবিব,খুড়াকৰ ল’ৰা শ্বাহিৰিয়া কবীৰ, বাবুল (সুচান্দাৰ ভাতৃ), আব্দুল হক (পান্না কাইজাৰৰ ভাতৃ), নিজাম আৰু পাৰভেজ। মীৰপুৰ ছেকচন ২ পোৱাৰ পিছত ভাৰতীয় সেনা, বাংলাদেশ সেনা আৰু তাত নিয়োজিত আৰক্ষী জোৱানসকলে নিৰাপত্তাজনিত কাৰণত তেওঁলোকক আগবাঢ়ি যোৱাত বাধা প্ৰদান কৰে। তেতিয়া সেনাই ১২ নং ধাৰাত অভিযান চলাবলৈ ওলাইছিল। তেওঁলোকে কোনো সাধাৰণ নাগৰিকক লগত লৈ যাব বিচৰা নাছিল। বহু কাতৰ অনুৰোধৰ অন্তত জাহিৰ ৰায়হানক লগত লৈ যাবলৈ মান্তি হ'ল। জহিৰ ৰায়হানক থাকিবলৈ কৈ বাকীকেইজনক ওভতাই পঠিয়াই দিলে। বাকীকেইজনৰ সৈতে শ্বাহৰিয়াৰ কবীৰ ঘৰলৈ উভতি আহিল। জাহিৰ ৰায়হানে সেনা আৰু আৰক্ষীৰ কনভয়ৰ সৈতে মিৰপুৰ ছেকচন ১২ অভিমুখে গ’ল। পুৱা প্ৰায় ৯:৩০ বজাত কালাপানী পানীৰ টেংকিৰ সন্মুখত বিহাৰীয়ে সেনা-আৰক্ষীৰ ওপৰত গুলীচালনা আৰম্ভ কৰে। ইয়াৰ মাজতে তেওঁক হত্যা কৰা বুলি দাবী কৰা হৈছে। পুৱা প্ৰায় ১১:৩০ বজাত বিহাৰীয়ে ওচৰৰ ঘৰৰপৰা স্বয়ংক্ৰিয় অস্ত্ৰ আৰু হেণ্ড গ্ৰেনেডেৰে আৰক্ষী আৰু সেনাক আক্ৰমণ কৰে। এই এম্বুছত ৪২ জন লোকৰ মৃত্যু হয়। সেইদিনা বিয়লি সেনাই গধুৰ অস্ত্ৰৰে মিৰপুৰৰ ১২ নং ছেকচনত আক্ৰমণ কৰে। পাছদিনা ৰাতিপুৱা এটা গোটেই বেটেলিয়ন ছেকচন ১২ত প্ৰৱেশ কৰিলে। কিন্তু কাকো পোৱা নগ’ল। ৰাতি সকলো পলাই গৈছিল। মৃতকৰ ৩-৪জনৰ বাহিৰে কাৰো মৃতদেহ পোৱা নগ’ল। মিৰপুৰ সম্পূৰ্ণ খালী হোৱাৰ পিছতো ৩০ জানুৱাৰীৰ নিশা তেওঁলোকক আঁতৰাই পেলোৱা হয়। ৰাতিৰ আন্ধাৰত বিহাৰীসকলে আঁতৰাই পেলোৱা মৃতদেহবোৰৰ সৈতে জহিৰ ৰাইহান নিৰুদ্দেশ হয়। পাছদিনা ৩১ জানুৱাৰীত বিহাৰী আৰু পাকিস্তানী সৈন্যৰ হাতৰপৰা মিৰপুৰ মুক্ত হৈছিল যদিও ক’তো তেওঁৰ মৃতদেহ পোৱা নগ’ল। নিৰ্মল সেনে দাবী কৰিছিল যে মুজিববাহিনীয়ে জহিৰ ৰায়হানক হত্যা কৰিছিল। ==উত্তৰাধিকাৰী== বাংলাদেশী চিনেমাৰ কিংবদন্তি পুৰুষ জহিৰ ৰায়হানৰ দুগৰাকী পত্নীৰ ভিতৰত অন্যতম [[সুমিতা দেৱী]]। প্ৰয়াত অভিনেত্ৰীগৰাকীৰ দুই পুত্ৰ বিপুল ৰায়হান আৰু অনল ৰায়হান। দুয়োজনেই প্ৰতিষ্ঠিত নাট্য পৰিচালক। আন এগৰাকী পত্নী সুচান্দাৰ দুই পুত্ৰ আৰাফাত ৰাইহান আপু আৰু টাপু ৰাইহান। সৰু পুত্ৰ টাপু ৰাইহানও এজন অভিনেতা। তেওঁ '' সবুজ কোট কালো চছমা'' ছবিত অভিনয় কৰিছিল। জাহিৰ ৰায়হানৰ ভাতৃৰ নাম শ্বাহিদুল্লা কাইজাৰ আৰু ভাতৃৰ কন্যা শ্বামী কাইজাৰ।<ref name="bdnewsglitz090515">{{ওয়েব উদ্ধৃতি|ইউআৰএল=http://glitz.bdnews24.com/details.php?catry=2&showns=51|শিৰোনাম=বিনোদন জগতে আত্মীয়তাৰ বন্ধন|শেষাংশ=সেন গুপ্ত|প্ৰথমাংশ=আশিষ|তাৰিখ=মে ১৫, ২০০৯|প্ৰকাশক=glitz.bdnews24.com|ভাষা=বাংলা|সংগ্ৰহেৰ-তাৰিখ=২০০৯-১০-২৭|আৰ্কাইভেৰ-ইউআৰএল=https://web.archive.org/web/20080517082317/http://glitz.bdnews24.com/details.php?catry=2&showns=51|আৰ্কাইভেৰ-তাৰিখ=১৭ মে ২০০৮|ইউআৰএল-অৱশ্থা=অকাৰ্যকৰ}}</ref> ==বঁটা আৰু সন্মান== [[File:Zahir Raihan (1935–1972).jpg|thumb|পুৰস্কাৰ সৈতে জহিৰ ৰায়হান]] * ১৯৬৪: [[আদমজী সাহিত্য বঁটা]] উপন্যাসৰ বাবে ''[[হাজাৰ বল ধৰ]]''। * ১৯৬৫: [[নিগাৰ বঁটা]] ''[[কাচেৰ দেয়াল]]''<ref name="Birthday"/> ছবিৰ বাবে শ্ৰেষ্ঠ বাংলা চলচ্চিত্ৰ শিতানত * ১৯৭২: [[বাংলা একাডেমী]] গল্প সাহিত্যলৈ অৱদানৰ বাবে [[বাংলা একাডেমী]] [[বাংলা একাডেমী সাহিত্য বঁটা (১৯৭০-৭৯)|বাংলা একাডেমী সাহিত্য বঁটা (১৯৭১)]] (মৰণোত্তৰ)<ref name="জন্মদিন"/> * ১৯৭৭: [[একুশে পদক]], শিল্প (চলচ্চিত্ৰ)লৈ অৱদানৰ বাবে [[বাংলাদেশ চৰকাৰ]]দ্বাৰা প্ৰদান কৰা দ্বিতীয় সৰ্বোচ্চ অসামৰিক সন্মান (মৰণোত্তৰ) * ১৯৯২: [[স্বাধীনতা দিৱস বঁটা]], বাংলাদেশ চৰকাৰে সাহিত্যলৈ অৱদানৰ বাবে প্ৰদান কৰা সৰ্বোচ্চ অসামৰিক সন্মান (মৰণোত্তৰ) * ২০০৫: [[শ্ৰেষ্ঠ কাহিনীৰেখাৰ বাবে বাংলাদেশ ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা|শ্ৰেষ্ঠ কাহিনীভাগৰ শাখাত ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা]] ''[[হাজাৰ বছৰ (চলচ্চিত্ৰ)|হাজাৰ বছৰ]]'' ছবিখনৰ বাবে (মৰণোত্তৰ) ==উল্লেখনীয় কৰ্মৰাজি== === উপন্যাস === * ''শেষ বিকেলাৰ মেয়ে'' (১৯৬০) প্ৰথম উপন্যাস। প্ৰকাশক: সন্ধানী প্ৰকাশনী (ৰোমাণ্টিক প্ৰেম কাহিনী) * ''[[হাজাৰ বছৰ ধৰে]]'' (১৯৬৪) সমসাময়িক বংগৰ গ্ৰাম্য-জীৱনৰ পটভূমিত ৰচিত এটি কাহিনী। (চলচ্চিত্ৰ সংস্কৰণ (২০০৫) * ''আৰেক ফাল্গুন'' (১৯৬৯) ১৯৫২ চনৰ ৰক্তাক্ত ভাষা আন্দোলনৰ পটভূমিত ৰচিত কবিতা। * ''বৰফ গলা নদী'' (১৯৬৯) প্ৰথম প্ৰকাশ: 'উত্তৰন' আলোচনী। আৰ্থিক দুৰ্দশাগ্ৰস্ত মধ্যবিত্তীয় পৰিয়ালৰ অসহায় আত্মকথা। * ''আৰ ক'ত দিন '' (১৯৭০) জেল আৰু ভৰিৰে মোহাৰি যোৱা মানৱ আত্মাৰ আন্তৰ্জাতিক ৰূপ আৰু ইয়াৰ সংগ্ৰাম আৰু সপোনৰ আত্মজীৱনী। * ''কয়েটিক মৃত্যু'' * ''একুশে ফেব্ৰুৱাৰী (১৯৭০)'' * ''তৃষ্ণা '' (১৯৬২) === গল্পসমগ্ৰ === {{div col|colwidth=22em}} * ''সূৰ্যগ্ৰহণ'' প্ৰথম গল্পগ্ৰন্থ (১৩৬২ বঙ্গাব্দ) * '''সোনাৰ হৰিণ'' * ''"[[সময়েৰ প্ৰয়োজনে]]'' * ''একটি জিজ্ঞাসা'' * ''হাৰানো বলয়'' * ''বাঁধ'' * ''নয়াপত্তন'' * ''মহামৃত্যু'' * ''ভাঙাচোৰা'' * ''অপৰাধ'' * ''স্বীকৃতি'' * ''অতি পৰিচিত'' * ''ইচ্ছা অনিচ্ছা'' * ''জন্মান্তৰ'' * ''পোষ্টাৰ'' * ''ইচ্ছাৰ আগুণে জ্বলছি'' * ''কতকগুলো কুকুৰেৰ আৰ্তনাদ'' * ''কয়েকটি সংলাপ'' (১৯৭১) * ''দেমাক'' * ''ম্যাসাকাৰ'' * ''একুশেৰ গল্প'' </div> ===অন্যান্য ৰচনা === * পাকিস্তানৰপৰা বাংলাদেশলৈ (প্ৰবন্ধ ), [[কলকাতা]]ৰ পৰম্পৰাগত ‘পৰিচয়’ সাহিত্য আলোচনীৰ বাংলাদেশ সংখ্যাত প্ৰকাশিত (জুলাই ১৯৭১)। * অক্টোবৰ বিপ্লৱ আৰু ছোভিয়েট চলচ্চিত্ৰ (প্ৰবন্ধ ), [[ছোভিয়েট ইউনিয়ন|ছোভিয়েট বিপ্লৱ]]ৰ ৫০বছৰীয়া জয়ন্তী উপলক্ষ্য্যে অক্টোবৰ সমাজবাদী বিপ্লৱ উদ্‌যাপন সমিতি (ঢাকা) 'তৰংগ'ৰ নবেম্বৰ, ১৯৬৭ স্মৃতিগ্ৰন্থত প্ৰকাশিত। * ওদেৰ জানিয়ে দাও (কবিতা)<ref name="জয়গান">{{News quote|URL=https://www.prothomalo.com/bangladesh/জিবীনেন-জিবনেৰ-জিবনেৰ-ৰেহান|শিৰোনাম=জিৰে-জিবানেহন|শেষ অংশ=মাজিদ|প্ৰথম খণ্ড=পিয়াস|ৱেবছাইট=প্ৰথম Alo|Language=bn|Date=19 August 2020|Collection-date=2 February 2021}}{{বেয়া লিংক|তাৰিখ=ফেব্ৰুৱাৰী 2021 |bot=InternetArchiveBot |ঠিক কৰাৰ চেষ্টা=হয় }}</ref> * জহিৰ ৰায়হানৰ ৰচনাৱলী ১ম খণ্ড * জহিৰ ৰায়হানৰ ৰচনাৱলী ২য় খণ্ড === সম্পাদনা === * এক্সপ্ৰেস (ইংৰাজী সাপ্তাহিক) * প্ৰৱাহ (মাহেকীয়া বাংলা) == চলচ্চিত্ৰ == ; সহকাৰী পৰিচালক হিচাপে * ''জাগো হুয়া সাভেৰা'' (১৯৫৯), * ''এদেশ তোমাৰ আমাৰ'' (১৯৫৯), * ''নবাৰুণ'' (১৯৬০), * ''যে নদী মৰুপথে'' (১৯৬১), ; পৰিচালক, প্ৰযোজক, লেখক আৰু চিত্ৰনাট্যকাৰ হিচাপে {| class="wikitable sortable" style="text-align:center; font-size:100%; " |- ! rowspan="2" style="width:5%; "| বছৰ ! rowspan="2" style="width:20%; "| চলচ্চিত্ৰ ! colspan="4" style="width:16%; "| ভূমিকা ! rowspan="2" style="width:5%; "| ভাষা ! rowspan="2" style="width:20%; "| নোট |- ! style="width:4%; "| পৰিচালক ! style="width:4%; "| প্ৰযোজক ! style="width:4%; "| চিত্ৰনাট্য ! style="width:4%; "| লেখক |- | ১৯৬১ | style="text-align:left; "| ''[[কখনো আসেনি]]'' | {{Yes}} | | {{Yes}} | {{Yes}} | বাংলা | style="text-align:left; "|পৰিচালক হিচাপে প্ৰথম চলচ্চিত্ৰ |- | ১৯৬২ | style="text-align:left; "| ''[[সোনাৰ কাজল]]'' | {{Yes}} | | | | বাংলা | style="text-align:left; "| [[কলিম শৰাফী]] ৰ সৈতে যৌথ পৰিচালনাৰে নিৰ্মিত। |- | ১৯৬৩ | style="text-align:left; "| ''[[কাচেৰ দেয়াল]]'' | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | বাংলা | |- | ১৯৬৪ | style="text-align:left; "| ''[[সঙ্গম (১৯৬৪-এৰ উৰ্দু চলচ্চিত্ৰ)|সঙ্গম]]'' | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | উৰ্দু | style="text-align:left; "|সমগ্ৰ পাকিস্তান তথা বাংলাদেশেৰ চলচ্চিত্ৰেৰ ইতিহাসে নিৰ্মিত প্ৰথম ৰঙীন চলচ্চিত্ৰ। |- | ১৯৬৫ | style="text-align:left; "| ''[[বাহানা (১৯৬৫-এৰ চলচ্চিত্ৰ)|বাহানা]]'' | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | উৰ্দু | style="text-align:left; "|সমগ্ৰ পাকিস্তান তথা বাংলাদেশেৰ চলচ্চিত্ৰৰ ইতিহাসে নিৰ্মিত প্ৰথম চিনেমাস্কোপ চলচ্চিত্ৰ। |- | ১৯৬৬ | style="text-align:left; "| ''[[বেহুলা (চলচ্চিত্ৰ)|বেহুলা]]'' | {{Yes}} | | {{Yes}} | | বাংলা | |- | ১৯৬৭ | style="text-align:left; "| ''[[আনোয়াৰা (চলচ্চিত্ৰ)|আনোয়াৰা]]'' | {{Yes}} | | {{Yes}} | | বাংলা | |- | ১৯৬৮ | style="text-align:left; "| ''[[দুই ভাই (১৯৬৮-এৰ চলচ্চিত্ৰ)|দুই ভাই]]'' | | {{Yes}} | {{Yes}} | | বাংলা | |- | ১৯৬৮ | style="text-align:left; "| ''[[কুচবৰণ কন্যা]]'' | | {{Yes}} | | | বাংলা | |- | ১৯৬৮ | style="text-align:left; "| ''[[জুলেখা]]'' | | {{Yes}} | | | বাংলা | |- | ১৯৬৮ | style="text-align:left; "| ''সুয়োৰাণী-দুয়োৰাণী'' | | {{Yes}} | | | বাংলা | |- | ১৯৬৮ | style="text-align:left; "| ''সংসাৰ'' | | | {{Yes}} | {{Yes}} | বাংলা | |- | ১৯৬৯ | style="text-align:left; "| ''[[মনেৰ মত বউ]]'' | | {{Yes}} | | | বাংলা | |- | ১৯৬৯ | style="text-align:left; "| ''শেষ পৰ্যন্ত'' | | {{Yes}} | | | বাংলা | |- | ১৯৬৫ | style="text-align:left; "| ''একুশে ফেব্ৰুয়াৰি'' | {{Yes}} | | | | বাংলা | অপ্ৰকাশিত |- | ১৯৭০ | style="text-align:left; "| ''[[জীৱন থেকে নেয়া]]'' | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | বাংলা | |- | ১৯৭০ | style="text-align:left; "| ''[[টাকা আনা পাই (চলচ্চিত্ৰ)|টাকা আনা পাই]]'' | | | {{Yes}} | | বাংলা | |- | ১৯৭০ | style="text-align:left; "| ''লেট দেয়াৰ বি লাইট'' | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | ইংৰাজী, বাংলা, উৰ্দু, ৰুশ | style="text-align:left; " | অসমাপ্ত। চলচ্চিত্ৰখন সমাপ্ত হোৱাৰ আগতে আগেই বাংলাদেশৰ স্বাধীনতা যুদ্ধ আৰম্ভ হয়। |- | ১৯৭১ | style="text-align:left; "| ''জলতে সুৰজ কে নিচে'' | | | {{Yes}} | | উৰ্দু | |- | ১৯৭১ | style="text-align:left; "| ''[[ষ্টপ জেনোসাইড]]'' | {{Yes}} | | {{Yes}} | | ইংৰাজী | তথ্যচিত্ৰ |- | ১৯৭১ | style="text-align:left; "| ''বাৰ্থ অব আ নেশন / এ ষ্টেট ইজ বৰ্ন'' | {{Yes}} | | {{Yes}} | {{Yes}} | ইংৰাজী | তথ্যচিত্ৰ |- | ১৯৭১ | style="text-align:left; "| ''চিলড্ৰেন অব বাংলাদেশ'' | {{Yes}} | | {{Yes}} | {{Yes}} | ইংৰাজী | তথ্যচিত্ৰ |- | ১৯৭১ | style="text-align:left; "| ''সাৰেণ্ডাৰ'' | {{Yes}} | | {{Yes}} | {{Yes}} | ইংৰাজী | তথ্যচিত্ৰ |- | ১৯৭২ | style="text-align:left; "| ''প্ৰতিশোধ'' | | {{Yes}} | | | বাংলা | |- | ১৯৭৩ | style="text-align:left; "| ''[[ধীৰে বহে মেঘনা]]'' | | | | | বাংলা | মূল পৰিকল্পনা |- | ২০০৫ | style="text-align:left; "| ''[[হাজাৰ বছৰ ধৰে (চলচ্চিত্ৰ)|হাজাৰ বছৰ ধৰে]]'' | | | | {{Yes}} | বাংলা | |- | ২০১৪ | style="text-align:left; "| ''পোষ্টাৰ'' | | | | {{Yes}} | বাংলা | স্বল্পদৈৰ্ঘ্য চলচ্চিত্ৰ |- |} ==বাহ্যিক সংযোগ == * {{commons-inline}} * {{IMDb name|id=2513556|name=Zahir Raihan}} ==উৎস== [[শ্ৰেণী:বাংলাদেশ]] [[শ্ৰেণী:বাংলাদেশৰ ব্যক্তি]] mnx5crk1wucpahol5i5qmvuzk0bnyk7 602971 602970 2026-04-26T14:27:47Z Kandarpajit Kallol 6257 602971 wikitext text/x-wiki {{unreferenced}}{{Infobox person | name = জহিৰ ৰায়হান | image = Zahir Raihan (1935–1972).jpg | caption = | native_name = জহিৰ ৰায়হান | native_name_lang = bn | birth_date = {{birth date |df=yes|1935|08|19}} | birth_place = নাওখালী জিলা, বেংগল প্ৰেচিডেন্সি, ব্ৰিটিছ ইণ্ডিয়া (বৰ্তমান-সোনাগাজি উপজিলা, মাজুপুৰ,[[বাংলাদেশ]] ) | death_date =৩০ জানুৱাৰী ১৯৭২ (নিখোঁজ) | death_place = | alma_mater = [[ঢাকা বিশ্ববিদ্যালয়]] | occupation = {{flatlist| * চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক * ঔপন্যাসিক * লিখক }} | known_for = | notable_works = ''Stop Genocide'' | spouse = {{unbulleted list|{{marriage|সুমিতা দেৱী|1961|1968|end=বিবাহ বিচ্ছেদ }}|{{marriage|সুচান্দা|1968}}}} | relatives =বিপুল ৰায়হান<br/>অনল ৰায়হান<br/>আৰাফাত ৰায়হান অপু<br/>তপু | awards = }} '''জহিৰ ৰায়হান''' ({{lang-en|Zahir Raihan}}, ১৯ আগষ্ট ১৯৩৫ — ৩০ জানুৱাৰী ১৯৭২) [[বাংলাদেশ|বাংলাদেশৰ]] এগৰাকী প্ৰখ্যাত চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক, ঔপন্যাসিক আৰু গল্পকাৰ।<ref>{{cite news|last=Siddiqua|first=Fayeka|date=19 August 2024 |url=https://www.thedailystar.net/news/bangladesh/special-read/news/glimpse-zahir-raihans-films-1330771|title=A glimpse into Zahir Raihan's Films |publisher=The Daily Star |access-date=11 May 2025}}</ref> বাংলা সাহিত্যৰ চুটিগল্প শাখালৈ আগবঢ়োৱা অৱদানৰ বাবে ১৯৭২ চনত তেওঁ বাংলা একাডেমী সাহিত্য বঁটা লাভ কৰে। বাংলাদেশ চৰকাৰে মৰণোত্তৰভাৱে তেওঁক চিনেমালৈ আগবঢ়োৱা অৱদানৰ বাবে ১৯৭৭ চনত বাংলাদেশৰ দ্বিতীয় সৰ্বোচ্চ অসামৰিক বঁটা একুশ্বে পদক আৰু সাহিত্যলৈ আগবঢ়োৱা অৱদানৰ বাবে ১৯৯২ চনত বাংলাদেশৰ সৰ্বোচ্চ অসামৰিক বঁটা স্বাধীনতা বঁটা প্ৰদান কৰে। চিনেমালৈ আগবঢ়োৱা সামগ্ৰিক অৱদানৰ বাবে ১৯৭৫ চনত মৰোণোত্তৰভাৱে তেখেতক বাংলাদেশৰ প্ৰথম “জাতীয় চলচ্চিত্ৰ পুৰস্কাৰ" বঁটা প্ৰদান কৰা হয়। তেওঁৰ প্ৰথমখন উপন্যাস ''শেষ বিকেলেৰ মেয়ে'' ১৯৬০ চনত প্ৰকাশিত হয়। তেওঁৰ আন আন উল্লেখযোগ্য উপন্যাস হ'ল ''হাজাৰ বছৰ ধৰে'' আৰু ''আৰেক ফাল্গুন''। ''হাজাৰ বছৰ ধৰে'' উপন্যাসৰ বাবে তেওঁ ১৯৬৪ চনত আদমজী সাহিত্য পুৰস্কাৰ লাভ কৰে। এইখন উপন্যাস আধাৰত নিৰ্মিত চলচ্চিত্ৰখনতে জাতীয় চলচ্চিত্ৰ পুৰস্কাৰ লাভ কৰে। তেওঁৰ নিৰ্মিত প্ৰথম চলচ্চিত্ৰ ''কখনো আসেনি'' (১৯৬১)। ১৯৬৪ চনত ''কাঁচেৰ দেয়াল'' চলচ্চিত্ৰখনৰ বাবে তেওঁ নিগাৰ পুৰস্কাৰ লাভ কৰে। তেওঁৰদ্বাৰা নিৰ্মিত অন্যান্য চলচ্চিত্ৰ হ'ল ''বেহুলা'', ''সঙ্গম'', ''আনোয়াৰা'' আৰু ''জীবন থেকে নেয়া''। ''ষ্টপ জেনোসাইড'' তথ্যচিত্ৰখনত বাংলাদেশেৰ স্বাধীনতা যুদ্ধৰ ভয়াবহ চিত্ৰ তুলি ধৰি তেওঁ সুনাম অৰ্জন কৰিছিল। ==প্ৰাৰম্ভিক জীৱন== ১৯৩৫ চনৰ ১৯ ​​আগষ্টত বৰ্তমানৰ ফেনী জিলাৰ সোণাগাজী উপাজিলাৰ নবাবপুৰ সংঘৰ মাজুপুৰ গাঁৱত জন্মগ্ৰহণ কৰিছিল জহিৰ ৰায়হানে। তেওঁৰ পিতৃৰ নাম আছিল মৌলানা মহম্মদ হাবিবুল্লাহ, তেওঁ কলিকতা আলিয়া মাদ্ৰাছাৰ অধ্যাপক আছিল আৰু পিছলৈ ঢাকা আলিয়া মাদ্ৰাছাৰ অধ্যক্ষ হয়। সেইবাবেই জাহিৰে কলিকতা মাদ্ৰাছাৰ এংলো-পাৰ্চিয়ান বিভাগত যোগদান কৰে কিন্তু ১৯৪৭ চনত দেশ বিভাজনৰ পাছত তেওঁ পৰিয়ালসহ কলিকতাৰপৰা বাংলাদেশ (তেতিয়াৰ পূব পাকিস্তান)লৈ গুচি যায়। ১৯৫৮ চনত [[ঢাকা বিশ্ববিদ্যালয়]] ৰপৰা বাংলা ভাষাত স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে। তেওঁৰ ব্যক্তিগত জীৱনত দুবাৰকৈ বিবাহপাশত আবদ্ধ হয়: ১৯৬১ চনত সুমিতা দেৱীৰ সৈতে আৰু ১৯৬৬ চনত সুচান্দাৰ সৈতে, দুয়োগৰাকীয়েই আছিল সেই সময়ৰ বিখ্যাত চলচ্চিত্ৰ অভিনেত্ৰী। ==কৰ্ম জীৱন== জহিৰ ৰায়হানে বাংলা সাহিত্যত স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী লাভ কৰে। তাৰ পিছত তেওঁৰ সাহিত্য আৰু সাংবাদিক জীৱন আৰম্ভ হয়। ১৯৫০ চনত তেওঁ যুগেৰ আলো আলোচনীত সাংবাদিক হিচাপে কাম কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে। পিছলৈ খাপছাৰা, যান্ত্ৰিক, চিনেমা আদি আলোচনীতো কাম কৰি ১৯৫৬ চনত প্ৰৱাহ আলোচনীত সম্পাদক হিচাপে যোগদান কৰে। ১৯৫৫ চনত তেওঁৰ প্ৰথম গল্পগ্ৰন্থ সূৰ্য্যগ্ৰহণ প্ৰকাশ পায়। ১৯৫৭ চনত তেওঁ চলচ্চিত্ৰ জগতত প্ৰৱেশ কৰে, জাগো হুয়া সবেৰা ছবিত সহকাৰী পৰিচালক হিচাপে। ছালাউদ্দিনৰ ছবি ''যে নদী মৰুপথে'' সহায়ক হিচাপেও কাম কৰিছিল। প্ৰখ্যাত চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক এহতেশামে ''এ দেশ তোমাৰ আমাৰ'' ছবিখনত তেওঁক কাম কৰিবলৈ আমন্ত্ৰণ জনাইছিল, জহিৰে ছবিখনৰ শিৰোনাম গীতটো ৰচনা কৰিছিল। ১৯৬১ চনত ''কোখনো আসেনি'' ছবিৰ জৰিয়তে ৰূপালী পৰ্দাত পৰিচালক হিচাপে আত্মপ্ৰকাশ কৰে। ১৯৬৪ চনত তেওঁ পাকিস্তানৰ প্ৰথমখন ৰঙীন ছবি সংগম (উৰ্দু ভাষাৰ ছবি) নিৰ্মাণ কৰে আৰু পিছৰ বছৰত তেওঁৰ প্ৰথম চিনেমাস্কোপ ছবি বাহানা মুক্তি দিয়ে। ভাষা আন্দোলনৰ সৈতে সক্ৰিয়ভাৱে জড়িত হৈ থকা জহিৰ ৰায়হানে ২১ ফেব্ৰুৱাৰীত অনুষ্ঠিত ঐতিহাসিক আমতলা ৰেলীত উপস্থিত আছিল। ভাষা আন্দোলনে তেওঁৰ ওপৰত গভীৰ প্ৰভাৱ পেলাইছিল তেওঁৰ বিখ্যাত ছবি ''জীবন থেকে নেয়া''ত দেখা যায়। তেওঁ ১৯৬৯ চনৰ গণ বিদ্ৰোহত অংশ লৈছিল। ১৯৭১ চনত মুক্তিযুদ্ধ আৰম্ভ হোৱাৰ সময়ত তেওঁ কলকাতালৈ গুচি যায় আৰু বাংলাদেশৰ স্বাধীনতাৰ বাবে প্ৰচাৰ আৰু তথ্যচিত্ৰ নিৰ্মাণ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে। তেওঁৰ ছবি জীৱন থেকে নেয়াৰ কেইবাখনো প্ৰদৰ্শনী কলকাতাত অনুষ্ঠিত হয়, আৰু ছবিখনক সত্যজিৎ সত্য, [[মৃণাল সেন]], তপন সিং, [[ঋত্বিক ঘটক]] আদি বিজ্ঞসকলে ভূয়সী প্ৰশংসা কৰে। সেই সময়ত অত্যন্ত আৰ্থিক অসুবিধাৰ সন্মুখীন হোৱাৰ পিছতো তেওঁ নিজৰ ছবি প্ৰদৰ্শনৰপৰা পোৱা সকলো ধন মুক্তিযোদ্ধাৰ তহবিললৈ দান কৰে। ==বুদ্ধিজীৱী হত্যাৰ তদন্ত সমিতি== পান্না কাইজাৰছ তেওঁৰ মুক্তিযুদ্ধৰ আগতে আৰু পিছতো গ্ৰন্থত কৈছিল যে জহিৰ ৰায়হানে শ্বাহিদুল্লাহ কাইজাৰৰ নিৰুদ্দেশৰ ৰহস্য উন্মোচন কৰাৰ সূত্ৰৰ ভিত্তিত বুদ্ধিজীৱী হত্যা তদন্ত সমিতি গঠন কৰিছিল, য'ত এহতেশ্বাম হাইদৰ চৌধুৰী, বেৰিষ্টাৰ আমিৰুল ইছলাম, বেৰিষ্টাৰ মৌদুদ, এনায়েতুল্লাহ খান, চৈয়দ হাছান ইমাম, ড° ছিৰাজুল ইছলাম আৰু আন বহু বুদ্ধিজীৱী। তদন্ত সমিতিৰ বাবে কাম কৰি থাকোঁতে তেওঁ বহু গুৰুত্বপূৰ্ণ নথি-পত্ৰ আৰু তথ্য উন্মোচন কৰে। জহিৰ ৰায়হানে জামাতৰ মিটিং চেণ্টাৰৰ নাম, আল-বদৰ-ৰাজাকাৰৰ গোপন ঠিকনা, আৰু এই হত্যাকাণ্ডত তেওঁলোকক সহায় কৰা বুদ্ধিজীৱীসকলৰ নাম সংগ্ৰহ কৰিবলৈ সক্ষম হৈছিল। লগতে একাংশ হত্যাকাৰীৰ গোপন ঠিকনাও উন্মোচন কৰে। জামাতৰ বন্ধু আল-বদৰ-ৰাজাকাৰে বহু তথ্য প্ৰকাশ কৰে। এই তথ্যৰ গোপনীয়তাও তেওঁ ৰাখিছিল। এটা সময়ত তদন্ত সমিতিৰ হৈ জাহিৰ ৰায়হানে প্ৰেছ ক্লাবত এখন সংবাদ-মেলযোগে কৈছিল- ''বুদ্ধিজীৱী হত্যাৰ বহু গোপনীয়তা প্ৰকাশ পাইছে। আমাৰ হাতত বহু তথ্য আৰু প্ৰমাণ আছে যিবোৰ প্ৰকাশ কৰিলে বহু লোকৰ মুখা খুলিব। সময় আহিলে সকলো এটা এটাকৈ প্ৰকাশ কৰিম।'' কিন্তু শ্বাহিদুল্লাই যেতিয়া কাইজাৰৰ সন্ধানৰ খবৰটো শুনিলে, তেতিয়া তেওঁ সেইটো পৰীক্ষা কৰিব নোৱাৰিলে কাৰণ তেওঁক বিচাৰি থাকোঁতে জহিৰ ৰায়হান অন্তৰ্ধান হৈ গ’ল। পান্নাই সন্দেহ কৰে যে বুদ্ধিজীৱী হত্যাৰ গোপন তথ্য প্ৰকাশ কৰাৰ ঘোষণাৰ আঁৰৰ কাৰণ হ'ব পাৰে জহিৰ ৰায়হানৰ নিৰুদ্দে। জাহিৰ ৰায়হানৰ ভগ্নীয়েও একে দাবী কৰে। ==মৃত্যু== ১৯৭১ চনৰ ১৭ ডিচেম্বৰত জহিৰ ৰায়হানে ঢাকালৈ উভতি আহে। তেওঁৰ ভাতৃ শ্বাহিদুল্লাহ কাইজাৰ আৰু আন বহুতক। বিহাৰীসকলে মিৰপুৰত ৰখাৰ খবৰ পাই ১৯৭২ চনৰ ৩০ জানুৱাৰীৰ পুৱা দুখন গাড়ীৰে মিৰপুৰলৈ ৰাওনা হয় কবীৰ, বাবুল (সুচান্দাৰ ভায়েক), আব্দুল হক (পান্না কাইজাৰৰ ভায়েক), নিজাম আৰু পাৰভেজ। টেলিফোন বাৰ্তা পোৱাৰ পিছত জাহিৰ ৰায়হানে দুখন গাড়ীৰে মিৰপুৰলৈ ৰাওনা হয়। তেওঁৰ লগত আছিল তেওঁৰ কনিষ্ঠ ভাতৃ জাকাৰিয়া হাবিব,খুড়াকৰ ল’ৰা শ্বাহিৰিয়া কবীৰ, বাবুল (সুচান্দাৰ ভাতৃ), আব্দুল হক (পান্না কাইজাৰৰ ভাতৃ), নিজাম আৰু পাৰভেজ। মীৰপুৰ ছেকচন ২ পোৱাৰ পিছত ভাৰতীয় সেনা, বাংলাদেশ সেনা আৰু তাত নিয়োজিত আৰক্ষী জোৱানসকলে নিৰাপত্তাজনিত কাৰণত তেওঁলোকক আগবাঢ়ি যোৱাত বাধা প্ৰদান কৰে। তেতিয়া সেনাই ১২ নং ধাৰাত অভিযান চলাবলৈ ওলাইছিল। তেওঁলোকে কোনো সাধাৰণ নাগৰিকক লগত লৈ যাব বিচৰা নাছিল। বহু কাতৰ অনুৰোধৰ অন্তত জাহিৰ ৰায়হানক লগত লৈ যাবলৈ মান্তি হ'ল। জহিৰ ৰায়হানক থাকিবলৈ কৈ বাকীকেইজনক ওভতাই পঠিয়াই দিলে। বাকীকেইজনৰ সৈতে শ্বাহৰিয়াৰ কবীৰ ঘৰলৈ উভতি আহিল। জাহিৰ ৰায়হানে সেনা আৰু আৰক্ষীৰ কনভয়ৰ সৈতে মিৰপুৰ ছেকচন ১২ অভিমুখে গ’ল। পুৱা প্ৰায় ৯:৩০ বজাত কালাপানী পানীৰ টেংকিৰ সন্মুখত বিহাৰীয়ে সেনা-আৰক্ষীৰ ওপৰত গুলীচালনা আৰম্ভ কৰে। ইয়াৰ মাজতে তেওঁক হত্যা কৰা বুলি দাবী কৰা হৈছে। পুৱা প্ৰায় ১১:৩০ বজাত বিহাৰীয়ে ওচৰৰ ঘৰৰপৰা স্বয়ংক্ৰিয় অস্ত্ৰ আৰু হেণ্ড গ্ৰেনেডেৰে আৰক্ষী আৰু সেনাক আক্ৰমণ কৰে। এই এম্বুছত ৪২ জন লোকৰ মৃত্যু হয়। সেইদিনা বিয়লি সেনাই গধুৰ অস্ত্ৰৰে মিৰপুৰৰ ১২ নং ছেকচনত আক্ৰমণ কৰে। পাছদিনা ৰাতিপুৱা এটা গোটেই বেটেলিয়ন ছেকচন ১২ত প্ৰৱেশ কৰিলে। কিন্তু কাকো পোৱা নগ’ল। ৰাতি সকলো পলাই গৈছিল। মৃতকৰ ৩-৪জনৰ বাহিৰে কাৰো মৃতদেহ পোৱা নগ’ল। মিৰপুৰ সম্পূৰ্ণ খালী হোৱাৰ পিছতো ৩০ জানুৱাৰীৰ নিশা তেওঁলোকক আঁতৰাই পেলোৱা হয়। ৰাতিৰ আন্ধাৰত বিহাৰীসকলে আঁতৰাই পেলোৱা মৃতদেহবোৰৰ সৈতে জহিৰ ৰাইহান নিৰুদ্দেশ হয়। পাছদিনা ৩১ জানুৱাৰীত বিহাৰী আৰু পাকিস্তানী সৈন্যৰ হাতৰপৰা মিৰপুৰ মুক্ত হৈছিল যদিও ক’তো তেওঁৰ মৃতদেহ পোৱা নগ’ল। নিৰ্মল সেনে দাবী কৰিছিল যে মুজিববাহিনীয়ে জহিৰ ৰায়হানক হত্যা কৰিছিল। ==উত্তৰাধিকাৰী== বাংলাদেশী চিনেমাৰ কিংবদন্তি পুৰুষ জহিৰ ৰায়হানৰ দুগৰাকী পত্নীৰ ভিতৰত অন্যতম [[সুমিতা দেৱী]]। প্ৰয়াত অভিনেত্ৰীগৰাকীৰ দুই পুত্ৰ বিপুল ৰায়হান আৰু অনল ৰায়হান। দুয়োজনেই প্ৰতিষ্ঠিত নাট্য পৰিচালক। আন এগৰাকী পত্নী সুচান্দাৰ দুই পুত্ৰ আৰাফাত ৰাইহান আপু আৰু টাপু ৰাইহান। সৰু পুত্ৰ টাপু ৰাইহানও এজন অভিনেতা। তেওঁ '' সবুজ কোট কালো চছমা'' ছবিত অভিনয় কৰিছিল। জাহিৰ ৰায়হানৰ ভাতৃৰ নাম শ্বাহিদুল্লা কাইজাৰ আৰু ভাতৃৰ কন্যা শ্বামী কাইজাৰ। ==বঁটা আৰু সন্মান== [[File:Zahir Raihan (1935–1972).jpg|thumb|পুৰস্কাৰ সৈতে জহিৰ ৰায়হান]] * ১৯৬৪: [[আদমজী সাহিত্য বঁটা]] উপন্যাসৰ বাবে ''[[হাজাৰ বল ধৰ]]''। * ১৯৬৫: [[নিগাৰ বঁটা]] ''[[কাচেৰ দেয়াল]]''<ref name="Birthday"/> ছবিৰ বাবে শ্ৰেষ্ঠ বাংলা চলচ্চিত্ৰ শিতানত * ১৯৭২: [[বাংলা একাডেমী]] গল্প সাহিত্যলৈ অৱদানৰ বাবে [[বাংলা একাডেমী]] [[বাংলা একাডেমী সাহিত্য বঁটা (১৯৭০-৭৯)|বাংলা একাডেমী সাহিত্য বঁটা (১৯৭১)]] (মৰণোত্তৰ)<ref name="জন্মদিন"/> * ১৯৭৭: [[একুশে পদক]], শিল্প (চলচ্চিত্ৰ)লৈ অৱদানৰ বাবে [[বাংলাদেশ চৰকাৰ]]দ্বাৰা প্ৰদান কৰা দ্বিতীয় সৰ্বোচ্চ অসামৰিক সন্মান (মৰণোত্তৰ) * ১৯৯২: [[স্বাধীনতা দিৱস বঁটা]], বাংলাদেশ চৰকাৰে সাহিত্যলৈ অৱদানৰ বাবে প্ৰদান কৰা সৰ্বোচ্চ অসামৰিক সন্মান (মৰণোত্তৰ) * ২০০৫: [[শ্ৰেষ্ঠ কাহিনীৰেখাৰ বাবে বাংলাদেশ ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা|শ্ৰেষ্ঠ কাহিনীভাগৰ শাখাত ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা]] ''[[হাজাৰ বছৰ (চলচ্চিত্ৰ)|হাজাৰ বছৰ]]'' ছবিখনৰ বাবে (মৰণোত্তৰ) ==উল্লেখনীয় কৰ্মৰাজি== === উপন্যাস === * ''শেষ বিকেলাৰ মেয়ে'' (১৯৬০) প্ৰথম উপন্যাস। প্ৰকাশক: সন্ধানী প্ৰকাশনী (ৰোমাণ্টিক প্ৰেম কাহিনী) * ''[[হাজাৰ বছৰ ধৰে]]'' (১৯৬৪) সমসাময়িক বংগৰ গ্ৰাম্য-জীৱনৰ পটভূমিত ৰচিত এটি কাহিনী। (চলচ্চিত্ৰ সংস্কৰণ (২০০৫) * ''আৰেক ফাল্গুন'' (১৯৬৯) ১৯৫২ চনৰ ৰক্তাক্ত ভাষা আন্দোলনৰ পটভূমিত ৰচিত কবিতা। * ''বৰফ গলা নদী'' (১৯৬৯) প্ৰথম প্ৰকাশ: 'উত্তৰন' আলোচনী। আৰ্থিক দুৰ্দশাগ্ৰস্ত মধ্যবিত্তীয় পৰিয়ালৰ অসহায় আত্মকথা। * ''আৰ ক'ত দিন '' (১৯৭০) জেল আৰু ভৰিৰে মোহাৰি যোৱা মানৱ আত্মাৰ আন্তৰ্জাতিক ৰূপ আৰু ইয়াৰ সংগ্ৰাম আৰু সপোনৰ আত্মজীৱনী। * ''কয়েটিক মৃত্যু'' * ''একুশে ফেব্ৰুৱাৰী (১৯৭০)'' * ''তৃষ্ণা '' (১৯৬২) === গল্পসমগ্ৰ === {{div col|colwidth=22em}} * ''সূৰ্যগ্ৰহণ'' প্ৰথম গল্পগ্ৰন্থ (১৩৬২ বঙ্গাব্দ) * '''সোনাৰ হৰিণ'' * ''"[[সময়েৰ প্ৰয়োজনে]]'' * ''একটি জিজ্ঞাসা'' * ''হাৰানো বলয়'' * ''বাঁধ'' * ''নয়াপত্তন'' * ''মহামৃত্যু'' * ''ভাঙাচোৰা'' * ''অপৰাধ'' * ''স্বীকৃতি'' * ''অতি পৰিচিত'' * ''ইচ্ছা অনিচ্ছা'' * ''জন্মান্তৰ'' * ''পোষ্টাৰ'' * ''ইচ্ছাৰ আগুণে জ্বলছি'' * ''কতকগুলো কুকুৰেৰ আৰ্তনাদ'' * ''কয়েকটি সংলাপ'' (১৯৭১) * ''দেমাক'' * ''ম্যাসাকাৰ'' * ''একুশেৰ গল্প'' </div> ===অন্যান্য ৰচনা === * পাকিস্তানৰপৰা বাংলাদেশলৈ (প্ৰবন্ধ ), [[কলকাতা]]ৰ পৰম্পৰাগত ‘পৰিচয়’ সাহিত্য আলোচনীৰ বাংলাদেশ সংখ্যাত প্ৰকাশিত (জুলাই ১৯৭১)। * অক্টোবৰ বিপ্লৱ আৰু ছোভিয়েট চলচ্চিত্ৰ (প্ৰবন্ধ ), [[ছোভিয়েট ইউনিয়ন|ছোভিয়েট বিপ্লৱ]]ৰ ৫০বছৰীয়া জয়ন্তী উপলক্ষ্য্যে অক্টোবৰ সমাজবাদী বিপ্লৱ উদ্‌যাপন সমিতি (ঢাকা) 'তৰংগ'ৰ নবেম্বৰ, ১৯৬৭ স্মৃতিগ্ৰন্থত প্ৰকাশিত। * ওদেৰ জানিয়ে দাও (কবিতা)<ref name="জয়গান">{{News quote|URL=https://www.prothomalo.com/bangladesh/জিবীনেন-জিবনেৰ-জিবনেৰ-ৰেহান|শিৰোনাম=জিৰে-জিবানেহন|শেষ অংশ=মাজিদ|প্ৰথম খণ্ড=পিয়াস|ৱেবছাইট=প্ৰথম Alo|Language=bn|Date=19 August 2020|Collection-date=2 February 2021}}{{বেয়া লিংক|তাৰিখ=ফেব্ৰুৱাৰী 2021 |bot=InternetArchiveBot |ঠিক কৰাৰ চেষ্টা=হয় }}</ref> * জহিৰ ৰায়হানৰ ৰচনাৱলী ১ম খণ্ড * জহিৰ ৰায়হানৰ ৰচনাৱলী ২য় খণ্ড === সম্পাদনা === * এক্সপ্ৰেস (ইংৰাজী সাপ্তাহিক) * প্ৰৱাহ (মাহেকীয়া বাংলা) == চলচ্চিত্ৰ == ; সহকাৰী পৰিচালক হিচাপে * ''জাগো হুয়া সাভেৰা'' (১৯৫৯), * ''এদেশ তোমাৰ আমাৰ'' (১৯৫৯), * ''নবাৰুণ'' (১৯৬০), * ''যে নদী মৰুপথে'' (১৯৬১), ; পৰিচালক, প্ৰযোজক, লেখক আৰু চিত্ৰনাট্যকাৰ হিচাপে {| class="wikitable sortable" style="text-align:center; font-size:100%; " |- ! rowspan="2" style="width:5%; "| বছৰ ! rowspan="2" style="width:20%; "| চলচ্চিত্ৰ ! colspan="4" style="width:16%; "| ভূমিকা ! rowspan="2" style="width:5%; "| ভাষা ! rowspan="2" style="width:20%; "| নোট |- ! style="width:4%; "| পৰিচালক ! style="width:4%; "| প্ৰযোজক ! style="width:4%; "| চিত্ৰনাট্য ! style="width:4%; "| লেখক |- | ১৯৬১ | style="text-align:left; "| ''[[কখনো আসেনি]]'' | {{Yes}} | | {{Yes}} | {{Yes}} | বাংলা | style="text-align:left; "|পৰিচালক হিচাপে প্ৰথম চলচ্চিত্ৰ |- | ১৯৬২ | style="text-align:left; "| ''[[সোনাৰ কাজল]]'' | {{Yes}} | | | | বাংলা | style="text-align:left; "| [[কলিম শৰাফী]] ৰ সৈতে যৌথ পৰিচালনাৰে নিৰ্মিত। |- | ১৯৬৩ | style="text-align:left; "| ''[[কাচেৰ দেয়াল]]'' | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | বাংলা | |- | ১৯৬৪ | style="text-align:left; "| ''[[সঙ্গম (১৯৬৪-এৰ উৰ্দু চলচ্চিত্ৰ)|সঙ্গম]]'' | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | উৰ্দু | style="text-align:left; "|সমগ্ৰ পাকিস্তান তথা বাংলাদেশেৰ চলচ্চিত্ৰেৰ ইতিহাসে নিৰ্মিত প্ৰথম ৰঙীন চলচ্চিত্ৰ। |- | ১৯৬৫ | style="text-align:left; "| ''[[বাহানা (১৯৬৫-এৰ চলচ্চিত্ৰ)|বাহানা]]'' | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | উৰ্দু | style="text-align:left; "|সমগ্ৰ পাকিস্তান তথা বাংলাদেশেৰ চলচ্চিত্ৰৰ ইতিহাসে নিৰ্মিত প্ৰথম চিনেমাস্কোপ চলচ্চিত্ৰ। |- | ১৯৬৬ | style="text-align:left; "| ''[[বেহুলা (চলচ্চিত্ৰ)|বেহুলা]]'' | {{Yes}} | | {{Yes}} | | বাংলা | |- | ১৯৬৭ | style="text-align:left; "| ''[[আনোয়াৰা (চলচ্চিত্ৰ)|আনোয়াৰা]]'' | {{Yes}} | | {{Yes}} | | বাংলা | |- | ১৯৬৮ | style="text-align:left; "| ''[[দুই ভাই (১৯৬৮-এৰ চলচ্চিত্ৰ)|দুই ভাই]]'' | | {{Yes}} | {{Yes}} | | বাংলা | |- | ১৯৬৮ | style="text-align:left; "| ''[[কুচবৰণ কন্যা]]'' | | {{Yes}} | | | বাংলা | |- | ১৯৬৮ | style="text-align:left; "| ''[[জুলেখা]]'' | | {{Yes}} | | | বাংলা | |- | ১৯৬৮ | style="text-align:left; "| ''সুয়োৰাণী-দুয়োৰাণী'' | | {{Yes}} | | | বাংলা | |- | ১৯৬৮ | style="text-align:left; "| ''সংসাৰ'' | | | {{Yes}} | {{Yes}} | বাংলা | |- | ১৯৬৯ | style="text-align:left; "| ''[[মনেৰ মত বউ]]'' | | {{Yes}} | | | বাংলা | |- | ১৯৬৯ | style="text-align:left; "| ''শেষ পৰ্যন্ত'' | | {{Yes}} | | | বাংলা | |- | ১৯৬৫ | style="text-align:left; "| ''একুশে ফেব্ৰুয়াৰি'' | {{Yes}} | | | | বাংলা | অপ্ৰকাশিত |- | ১৯৭০ | style="text-align:left; "| ''[[জীৱন থেকে নেয়া]]'' | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | বাংলা | |- | ১৯৭০ | style="text-align:left; "| ''[[টাকা আনা পাই (চলচ্চিত্ৰ)|টাকা আনা পাই]]'' | | | {{Yes}} | | বাংলা | |- | ১৯৭০ | style="text-align:left; "| ''লেট দেয়াৰ বি লাইট'' | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | ইংৰাজী, বাংলা, উৰ্দু, ৰুশ | style="text-align:left; " | অসমাপ্ত। চলচ্চিত্ৰখন সমাপ্ত হোৱাৰ আগতে আগেই বাংলাদেশৰ স্বাধীনতা যুদ্ধ আৰম্ভ হয়। |- | ১৯৭১ | style="text-align:left; "| ''জলতে সুৰজ কে নিচে'' | | | {{Yes}} | | উৰ্দু | |- | ১৯৭১ | style="text-align:left; "| ''[[ষ্টপ জেনোসাইড]]'' | {{Yes}} | | {{Yes}} | | ইংৰাজী | তথ্যচিত্ৰ |- | ১৯৭১ | style="text-align:left; "| ''বাৰ্থ অব আ নেশন / এ ষ্টেট ইজ বৰ্ন'' | {{Yes}} | | {{Yes}} | {{Yes}} | ইংৰাজী | তথ্যচিত্ৰ |- | ১৯৭১ | style="text-align:left; "| ''চিলড্ৰেন অব বাংলাদেশ'' | {{Yes}} | | {{Yes}} | {{Yes}} | ইংৰাজী | তথ্যচিত্ৰ |- | ১৯৭১ | style="text-align:left; "| ''সাৰেণ্ডাৰ'' | {{Yes}} | | {{Yes}} | {{Yes}} | ইংৰাজী | তথ্যচিত্ৰ |- | ১৯৭২ | style="text-align:left; "| ''প্ৰতিশোধ'' | | {{Yes}} | | | বাংলা | |- | ১৯৭৩ | style="text-align:left; "| ''[[ধীৰে বহে মেঘনা]]'' | | | | | বাংলা | মূল পৰিকল্পনা |- | ২০০৫ | style="text-align:left; "| ''[[হাজাৰ বছৰ ধৰে (চলচ্চিত্ৰ)|হাজাৰ বছৰ ধৰে]]'' | | | | {{Yes}} | বাংলা | |- | ২০১৪ | style="text-align:left; "| ''পোষ্টাৰ'' | | | | {{Yes}} | বাংলা | স্বল্পদৈৰ্ঘ্য চলচ্চিত্ৰ |- |} ==বাহ্যিক সংযোগ == * {{commons-inline}} * {{IMDb name|id=2513556|name=Zahir Raihan}} ==উৎস== [[শ্ৰেণী:বাংলাদেশ]] [[শ্ৰেণী:বাংলাদেশৰ ব্যক্তি]] fdu9iac1u500rfedjf29ujvepkbgsqx 602972 602971 2026-04-26T14:30:43Z Kandarpajit Kallol 6257 /* বঁটা আৰু সন্মান */ 602972 wikitext text/x-wiki {{unreferenced}}{{Infobox person | name = জহিৰ ৰায়হান | image = Zahir Raihan (1935–1972).jpg | caption = | native_name = জহিৰ ৰায়হান | native_name_lang = bn | birth_date = {{birth date |df=yes|1935|08|19}} | birth_place = নাওখালী জিলা, বেংগল প্ৰেচিডেন্সি, ব্ৰিটিছ ইণ্ডিয়া (বৰ্তমান-সোনাগাজি উপজিলা, মাজুপুৰ,[[বাংলাদেশ]] ) | death_date =৩০ জানুৱাৰী ১৯৭২ (নিখোঁজ) | death_place = | alma_mater = [[ঢাকা বিশ্ববিদ্যালয়]] | occupation = {{flatlist| * চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক * ঔপন্যাসিক * লিখক }} | known_for = | notable_works = ''Stop Genocide'' | spouse = {{unbulleted list|{{marriage|সুমিতা দেৱী|1961|1968|end=বিবাহ বিচ্ছেদ }}|{{marriage|সুচান্দা|1968}}}} | relatives =বিপুল ৰায়হান<br/>অনল ৰায়হান<br/>আৰাফাত ৰায়হান অপু<br/>তপু | awards = }} '''জহিৰ ৰায়হান''' ({{lang-en|Zahir Raihan}}, ১৯ আগষ্ট ১৯৩৫ — ৩০ জানুৱাৰী ১৯৭২) [[বাংলাদেশ|বাংলাদেশৰ]] এগৰাকী প্ৰখ্যাত চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক, ঔপন্যাসিক আৰু গল্পকাৰ।<ref>{{cite news|last=Siddiqua|first=Fayeka|date=19 August 2024 |url=https://www.thedailystar.net/news/bangladesh/special-read/news/glimpse-zahir-raihans-films-1330771|title=A glimpse into Zahir Raihan's Films |publisher=The Daily Star |access-date=11 May 2025}}</ref> বাংলা সাহিত্যৰ চুটিগল্প শাখালৈ আগবঢ়োৱা অৱদানৰ বাবে ১৯৭২ চনত তেওঁ বাংলা একাডেমী সাহিত্য বঁটা লাভ কৰে। বাংলাদেশ চৰকাৰে মৰণোত্তৰভাৱে তেওঁক চিনেমালৈ আগবঢ়োৱা অৱদানৰ বাবে ১৯৭৭ চনত বাংলাদেশৰ দ্বিতীয় সৰ্বোচ্চ অসামৰিক বঁটা একুশ্বে পদক আৰু সাহিত্যলৈ আগবঢ়োৱা অৱদানৰ বাবে ১৯৯২ চনত বাংলাদেশৰ সৰ্বোচ্চ অসামৰিক বঁটা স্বাধীনতা বঁটা প্ৰদান কৰে। চিনেমালৈ আগবঢ়োৱা সামগ্ৰিক অৱদানৰ বাবে ১৯৭৫ চনত মৰোণোত্তৰভাৱে তেখেতক বাংলাদেশৰ প্ৰথম “জাতীয় চলচ্চিত্ৰ পুৰস্কাৰ" বঁটা প্ৰদান কৰা হয়। তেওঁৰ প্ৰথমখন উপন্যাস ''শেষ বিকেলেৰ মেয়ে'' ১৯৬০ চনত প্ৰকাশিত হয়। তেওঁৰ আন আন উল্লেখযোগ্য উপন্যাস হ'ল ''হাজাৰ বছৰ ধৰে'' আৰু ''আৰেক ফাল্গুন''। ''হাজাৰ বছৰ ধৰে'' উপন্যাসৰ বাবে তেওঁ ১৯৬৪ চনত আদমজী সাহিত্য পুৰস্কাৰ লাভ কৰে। এইখন উপন্যাস আধাৰত নিৰ্মিত চলচ্চিত্ৰখনতে জাতীয় চলচ্চিত্ৰ পুৰস্কাৰ লাভ কৰে। তেওঁৰ নিৰ্মিত প্ৰথম চলচ্চিত্ৰ ''কখনো আসেনি'' (১৯৬১)। ১৯৬৪ চনত ''কাঁচেৰ দেয়াল'' চলচ্চিত্ৰখনৰ বাবে তেওঁ নিগাৰ পুৰস্কাৰ লাভ কৰে। তেওঁৰদ্বাৰা নিৰ্মিত অন্যান্য চলচ্চিত্ৰ হ'ল ''বেহুলা'', ''সঙ্গম'', ''আনোয়াৰা'' আৰু ''জীবন থেকে নেয়া''। ''ষ্টপ জেনোসাইড'' তথ্যচিত্ৰখনত বাংলাদেশেৰ স্বাধীনতা যুদ্ধৰ ভয়াবহ চিত্ৰ তুলি ধৰি তেওঁ সুনাম অৰ্জন কৰিছিল। ==প্ৰাৰম্ভিক জীৱন== ১৯৩৫ চনৰ ১৯ ​​আগষ্টত বৰ্তমানৰ ফেনী জিলাৰ সোণাগাজী উপাজিলাৰ নবাবপুৰ সংঘৰ মাজুপুৰ গাঁৱত জন্মগ্ৰহণ কৰিছিল জহিৰ ৰায়হানে। তেওঁৰ পিতৃৰ নাম আছিল মৌলানা মহম্মদ হাবিবুল্লাহ, তেওঁ কলিকতা আলিয়া মাদ্ৰাছাৰ অধ্যাপক আছিল আৰু পিছলৈ ঢাকা আলিয়া মাদ্ৰাছাৰ অধ্যক্ষ হয়। সেইবাবেই জাহিৰে কলিকতা মাদ্ৰাছাৰ এংলো-পাৰ্চিয়ান বিভাগত যোগদান কৰে কিন্তু ১৯৪৭ চনত দেশ বিভাজনৰ পাছত তেওঁ পৰিয়ালসহ কলিকতাৰপৰা বাংলাদেশ (তেতিয়াৰ পূব পাকিস্তান)লৈ গুচি যায়। ১৯৫৮ চনত [[ঢাকা বিশ্ববিদ্যালয়]] ৰপৰা বাংলা ভাষাত স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে। তেওঁৰ ব্যক্তিগত জীৱনত দুবাৰকৈ বিবাহপাশত আবদ্ধ হয়: ১৯৬১ চনত সুমিতা দেৱীৰ সৈতে আৰু ১৯৬৬ চনত সুচান্দাৰ সৈতে, দুয়োগৰাকীয়েই আছিল সেই সময়ৰ বিখ্যাত চলচ্চিত্ৰ অভিনেত্ৰী। ==কৰ্ম জীৱন== জহিৰ ৰায়হানে বাংলা সাহিত্যত স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী লাভ কৰে। তাৰ পিছত তেওঁৰ সাহিত্য আৰু সাংবাদিক জীৱন আৰম্ভ হয়। ১৯৫০ চনত তেওঁ যুগেৰ আলো আলোচনীত সাংবাদিক হিচাপে কাম কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে। পিছলৈ খাপছাৰা, যান্ত্ৰিক, চিনেমা আদি আলোচনীতো কাম কৰি ১৯৫৬ চনত প্ৰৱাহ আলোচনীত সম্পাদক হিচাপে যোগদান কৰে। ১৯৫৫ চনত তেওঁৰ প্ৰথম গল্পগ্ৰন্থ সূৰ্য্যগ্ৰহণ প্ৰকাশ পায়। ১৯৫৭ চনত তেওঁ চলচ্চিত্ৰ জগতত প্ৰৱেশ কৰে, জাগো হুয়া সবেৰা ছবিত সহকাৰী পৰিচালক হিচাপে। ছালাউদ্দিনৰ ছবি ''যে নদী মৰুপথে'' সহায়ক হিচাপেও কাম কৰিছিল। প্ৰখ্যাত চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক এহতেশামে ''এ দেশ তোমাৰ আমাৰ'' ছবিখনত তেওঁক কাম কৰিবলৈ আমন্ত্ৰণ জনাইছিল, জহিৰে ছবিখনৰ শিৰোনাম গীতটো ৰচনা কৰিছিল। ১৯৬১ চনত ''কোখনো আসেনি'' ছবিৰ জৰিয়তে ৰূপালী পৰ্দাত পৰিচালক হিচাপে আত্মপ্ৰকাশ কৰে। ১৯৬৪ চনত তেওঁ পাকিস্তানৰ প্ৰথমখন ৰঙীন ছবি সংগম (উৰ্দু ভাষাৰ ছবি) নিৰ্মাণ কৰে আৰু পিছৰ বছৰত তেওঁৰ প্ৰথম চিনেমাস্কোপ ছবি বাহানা মুক্তি দিয়ে। ভাষা আন্দোলনৰ সৈতে সক্ৰিয়ভাৱে জড়িত হৈ থকা জহিৰ ৰায়হানে ২১ ফেব্ৰুৱাৰীত অনুষ্ঠিত ঐতিহাসিক আমতলা ৰেলীত উপস্থিত আছিল। ভাষা আন্দোলনে তেওঁৰ ওপৰত গভীৰ প্ৰভাৱ পেলাইছিল তেওঁৰ বিখ্যাত ছবি ''জীবন থেকে নেয়া''ত দেখা যায়। তেওঁ ১৯৬৯ চনৰ গণ বিদ্ৰোহত অংশ লৈছিল। ১৯৭১ চনত মুক্তিযুদ্ধ আৰম্ভ হোৱাৰ সময়ত তেওঁ কলকাতালৈ গুচি যায় আৰু বাংলাদেশৰ স্বাধীনতাৰ বাবে প্ৰচাৰ আৰু তথ্যচিত্ৰ নিৰ্মাণ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে। তেওঁৰ ছবি জীৱন থেকে নেয়াৰ কেইবাখনো প্ৰদৰ্শনী কলকাতাত অনুষ্ঠিত হয়, আৰু ছবিখনক সত্যজিৎ সত্য, [[মৃণাল সেন]], তপন সিং, [[ঋত্বিক ঘটক]] আদি বিজ্ঞসকলে ভূয়সী প্ৰশংসা কৰে। সেই সময়ত অত্যন্ত আৰ্থিক অসুবিধাৰ সন্মুখীন হোৱাৰ পিছতো তেওঁ নিজৰ ছবি প্ৰদৰ্শনৰপৰা পোৱা সকলো ধন মুক্তিযোদ্ধাৰ তহবিললৈ দান কৰে। ==বুদ্ধিজীৱী হত্যাৰ তদন্ত সমিতি== পান্না কাইজাৰছ তেওঁৰ মুক্তিযুদ্ধৰ আগতে আৰু পিছতো গ্ৰন্থত কৈছিল যে জহিৰ ৰায়হানে শ্বাহিদুল্লাহ কাইজাৰৰ নিৰুদ্দেশৰ ৰহস্য উন্মোচন কৰাৰ সূত্ৰৰ ভিত্তিত বুদ্ধিজীৱী হত্যা তদন্ত সমিতি গঠন কৰিছিল, য'ত এহতেশ্বাম হাইদৰ চৌধুৰী, বেৰিষ্টাৰ আমিৰুল ইছলাম, বেৰিষ্টাৰ মৌদুদ, এনায়েতুল্লাহ খান, চৈয়দ হাছান ইমাম, ড° ছিৰাজুল ইছলাম আৰু আন বহু বুদ্ধিজীৱী। তদন্ত সমিতিৰ বাবে কাম কৰি থাকোঁতে তেওঁ বহু গুৰুত্বপূৰ্ণ নথি-পত্ৰ আৰু তথ্য উন্মোচন কৰে। জহিৰ ৰায়হানে জামাতৰ মিটিং চেণ্টাৰৰ নাম, আল-বদৰ-ৰাজাকাৰৰ গোপন ঠিকনা, আৰু এই হত্যাকাণ্ডত তেওঁলোকক সহায় কৰা বুদ্ধিজীৱীসকলৰ নাম সংগ্ৰহ কৰিবলৈ সক্ষম হৈছিল। লগতে একাংশ হত্যাকাৰীৰ গোপন ঠিকনাও উন্মোচন কৰে। জামাতৰ বন্ধু আল-বদৰ-ৰাজাকাৰে বহু তথ্য প্ৰকাশ কৰে। এই তথ্যৰ গোপনীয়তাও তেওঁ ৰাখিছিল। এটা সময়ত তদন্ত সমিতিৰ হৈ জাহিৰ ৰায়হানে প্ৰেছ ক্লাবত এখন সংবাদ-মেলযোগে কৈছিল- ''বুদ্ধিজীৱী হত্যাৰ বহু গোপনীয়তা প্ৰকাশ পাইছে। আমাৰ হাতত বহু তথ্য আৰু প্ৰমাণ আছে যিবোৰ প্ৰকাশ কৰিলে বহু লোকৰ মুখা খুলিব। সময় আহিলে সকলো এটা এটাকৈ প্ৰকাশ কৰিম।'' কিন্তু শ্বাহিদুল্লাই যেতিয়া কাইজাৰৰ সন্ধানৰ খবৰটো শুনিলে, তেতিয়া তেওঁ সেইটো পৰীক্ষা কৰিব নোৱাৰিলে কাৰণ তেওঁক বিচাৰি থাকোঁতে জহিৰ ৰায়হান অন্তৰ্ধান হৈ গ’ল। পান্নাই সন্দেহ কৰে যে বুদ্ধিজীৱী হত্যাৰ গোপন তথ্য প্ৰকাশ কৰাৰ ঘোষণাৰ আঁৰৰ কাৰণ হ'ব পাৰে জহিৰ ৰায়হানৰ নিৰুদ্দে। জাহিৰ ৰায়হানৰ ভগ্নীয়েও একে দাবী কৰে। ==মৃত্যু== ১৯৭১ চনৰ ১৭ ডিচেম্বৰত জহিৰ ৰায়হানে ঢাকালৈ উভতি আহে। তেওঁৰ ভাতৃ শ্বাহিদুল্লাহ কাইজাৰ আৰু আন বহুতক। বিহাৰীসকলে মিৰপুৰত ৰখাৰ খবৰ পাই ১৯৭২ চনৰ ৩০ জানুৱাৰীৰ পুৱা দুখন গাড়ীৰে মিৰপুৰলৈ ৰাওনা হয় কবীৰ, বাবুল (সুচান্দাৰ ভায়েক), আব্দুল হক (পান্না কাইজাৰৰ ভায়েক), নিজাম আৰু পাৰভেজ। টেলিফোন বাৰ্তা পোৱাৰ পিছত জাহিৰ ৰায়হানে দুখন গাড়ীৰে মিৰপুৰলৈ ৰাওনা হয়। তেওঁৰ লগত আছিল তেওঁৰ কনিষ্ঠ ভাতৃ জাকাৰিয়া হাবিব,খুড়াকৰ ল’ৰা শ্বাহিৰিয়া কবীৰ, বাবুল (সুচান্দাৰ ভাতৃ), আব্দুল হক (পান্না কাইজাৰৰ ভাতৃ), নিজাম আৰু পাৰভেজ। মীৰপুৰ ছেকচন ২ পোৱাৰ পিছত ভাৰতীয় সেনা, বাংলাদেশ সেনা আৰু তাত নিয়োজিত আৰক্ষী জোৱানসকলে নিৰাপত্তাজনিত কাৰণত তেওঁলোকক আগবাঢ়ি যোৱাত বাধা প্ৰদান কৰে। তেতিয়া সেনাই ১২ নং ধাৰাত অভিযান চলাবলৈ ওলাইছিল। তেওঁলোকে কোনো সাধাৰণ নাগৰিকক লগত লৈ যাব বিচৰা নাছিল। বহু কাতৰ অনুৰোধৰ অন্তত জাহিৰ ৰায়হানক লগত লৈ যাবলৈ মান্তি হ'ল। জহিৰ ৰায়হানক থাকিবলৈ কৈ বাকীকেইজনক ওভতাই পঠিয়াই দিলে। বাকীকেইজনৰ সৈতে শ্বাহৰিয়াৰ কবীৰ ঘৰলৈ উভতি আহিল। জাহিৰ ৰায়হানে সেনা আৰু আৰক্ষীৰ কনভয়ৰ সৈতে মিৰপুৰ ছেকচন ১২ অভিমুখে গ’ল। পুৱা প্ৰায় ৯:৩০ বজাত কালাপানী পানীৰ টেংকিৰ সন্মুখত বিহাৰীয়ে সেনা-আৰক্ষীৰ ওপৰত গুলীচালনা আৰম্ভ কৰে। ইয়াৰ মাজতে তেওঁক হত্যা কৰা বুলি দাবী কৰা হৈছে। পুৱা প্ৰায় ১১:৩০ বজাত বিহাৰীয়ে ওচৰৰ ঘৰৰপৰা স্বয়ংক্ৰিয় অস্ত্ৰ আৰু হেণ্ড গ্ৰেনেডেৰে আৰক্ষী আৰু সেনাক আক্ৰমণ কৰে। এই এম্বুছত ৪২ জন লোকৰ মৃত্যু হয়। সেইদিনা বিয়লি সেনাই গধুৰ অস্ত্ৰৰে মিৰপুৰৰ ১২ নং ছেকচনত আক্ৰমণ কৰে। পাছদিনা ৰাতিপুৱা এটা গোটেই বেটেলিয়ন ছেকচন ১২ত প্ৰৱেশ কৰিলে। কিন্তু কাকো পোৱা নগ’ল। ৰাতি সকলো পলাই গৈছিল। মৃতকৰ ৩-৪জনৰ বাহিৰে কাৰো মৃতদেহ পোৱা নগ’ল। মিৰপুৰ সম্পূৰ্ণ খালী হোৱাৰ পিছতো ৩০ জানুৱাৰীৰ নিশা তেওঁলোকক আঁতৰাই পেলোৱা হয়। ৰাতিৰ আন্ধাৰত বিহাৰীসকলে আঁতৰাই পেলোৱা মৃতদেহবোৰৰ সৈতে জহিৰ ৰাইহান নিৰুদ্দেশ হয়। পাছদিনা ৩১ জানুৱাৰীত বিহাৰী আৰু পাকিস্তানী সৈন্যৰ হাতৰপৰা মিৰপুৰ মুক্ত হৈছিল যদিও ক’তো তেওঁৰ মৃতদেহ পোৱা নগ’ল। নিৰ্মল সেনে দাবী কৰিছিল যে মুজিববাহিনীয়ে জহিৰ ৰায়হানক হত্যা কৰিছিল। ==উত্তৰাধিকাৰী== বাংলাদেশী চিনেমাৰ কিংবদন্তি পুৰুষ জহিৰ ৰায়হানৰ দুগৰাকী পত্নীৰ ভিতৰত অন্যতম [[সুমিতা দেৱী]]। প্ৰয়াত অভিনেত্ৰীগৰাকীৰ দুই পুত্ৰ বিপুল ৰায়হান আৰু অনল ৰায়হান। দুয়োজনেই প্ৰতিষ্ঠিত নাট্য পৰিচালক। আন এগৰাকী পত্নী সুচান্দাৰ দুই পুত্ৰ আৰাফাত ৰাইহান আপু আৰু টাপু ৰাইহান। সৰু পুত্ৰ টাপু ৰাইহানও এজন অভিনেতা। তেওঁ '' সবুজ কোট কালো চছমা'' ছবিত অভিনয় কৰিছিল। জাহিৰ ৰায়হানৰ ভাতৃৰ নাম শ্বাহিদুল্লা কাইজাৰ আৰু ভাতৃৰ কন্যা শ্বামী কাইজাৰ। ==বঁটা আৰু সন্মান== [[File:Zahir Raihan (1935–1972).jpg|thumb|পুৰস্কাৰ সৈতে জহিৰ ৰায়হান]] * ১৯৬৪: আদমজী সাহিত্য বঁটা, ''হাজাৰ বল ধৰ'' উপন্যাসৰ বাবে। * ১৯৬৫: নিগাৰ বঁটা, ''কাচেৰ দেয়াল'' ছবিৰ বাবে শ্ৰেষ্ঠ বাংলা চলচ্চিত্ৰ শিতানত * ১৯৭২: [[বাংলা একাডেমী]] বাংলা একাডেমী সাহিত্য বঁটা (১৯৭১) (মৰণোত্তৰ), গল্প সাহিত্যলৈ অৱদানৰ বাবে। * ১৯৭৭: [[একুশে পদক]], শিল্প (চলচ্চিত্ৰ)লৈ অৱদানৰ বাবে বাংলাদেশ চৰকাৰৰদ্বাৰা প্ৰদান কৰা দ্বিতীয় সৰ্বোচ্চ অসামৰিক সন্মান (মৰণোত্তৰ) * ১৯৯২: স্বাধীনতা দিৱস বঁটা, বাংলাদেশ চৰকাৰে সাহিত্যলৈ অৱদানৰ বাবে প্ৰদান কৰা সৰ্বোচ্চ অসামৰিক সন্মান (মৰণোত্তৰ) * ২০০৫: শ্ৰেষ্ঠ কাহিনীভাগৰ শাখাত ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা, ''হাজাৰ বছৰ'' ছবিখনৰ বাবে (মৰণোত্তৰ) ==উল্লেখনীয় কৰ্মৰাজি== === উপন্যাস === * ''শেষ বিকেলাৰ মেয়ে'' (১৯৬০) প্ৰথম উপন্যাস। প্ৰকাশক: সন্ধানী প্ৰকাশনী (ৰোমাণ্টিক প্ৰেম কাহিনী) * ''[[হাজাৰ বছৰ ধৰে]]'' (১৯৬৪) সমসাময়িক বংগৰ গ্ৰাম্য-জীৱনৰ পটভূমিত ৰচিত এটি কাহিনী। (চলচ্চিত্ৰ সংস্কৰণ (২০০৫) * ''আৰেক ফাল্গুন'' (১৯৬৯) ১৯৫২ চনৰ ৰক্তাক্ত ভাষা আন্দোলনৰ পটভূমিত ৰচিত কবিতা। * ''বৰফ গলা নদী'' (১৯৬৯) প্ৰথম প্ৰকাশ: 'উত্তৰন' আলোচনী। আৰ্থিক দুৰ্দশাগ্ৰস্ত মধ্যবিত্তীয় পৰিয়ালৰ অসহায় আত্মকথা। * ''আৰ ক'ত দিন '' (১৯৭০) জেল আৰু ভৰিৰে মোহাৰি যোৱা মানৱ আত্মাৰ আন্তৰ্জাতিক ৰূপ আৰু ইয়াৰ সংগ্ৰাম আৰু সপোনৰ আত্মজীৱনী। * ''কয়েটিক মৃত্যু'' * ''একুশে ফেব্ৰুৱাৰী (১৯৭০)'' * ''তৃষ্ণা '' (১৯৬২) === গল্পসমগ্ৰ === {{div col|colwidth=22em}} * ''সূৰ্যগ্ৰহণ'' প্ৰথম গল্পগ্ৰন্থ (১৩৬২ বঙ্গাব্দ) * '''সোনাৰ হৰিণ'' * ''"[[সময়েৰ প্ৰয়োজনে]]'' * ''একটি জিজ্ঞাসা'' * ''হাৰানো বলয়'' * ''বাঁধ'' * ''নয়াপত্তন'' * ''মহামৃত্যু'' * ''ভাঙাচোৰা'' * ''অপৰাধ'' * ''স্বীকৃতি'' * ''অতি পৰিচিত'' * ''ইচ্ছা অনিচ্ছা'' * ''জন্মান্তৰ'' * ''পোষ্টাৰ'' * ''ইচ্ছাৰ আগুণে জ্বলছি'' * ''কতকগুলো কুকুৰেৰ আৰ্তনাদ'' * ''কয়েকটি সংলাপ'' (১৯৭১) * ''দেমাক'' * ''ম্যাসাকাৰ'' * ''একুশেৰ গল্প'' </div> ===অন্যান্য ৰচনা === * পাকিস্তানৰপৰা বাংলাদেশলৈ (প্ৰবন্ধ ), [[কলকাতা]]ৰ পৰম্পৰাগত ‘পৰিচয়’ সাহিত্য আলোচনীৰ বাংলাদেশ সংখ্যাত প্ৰকাশিত (জুলাই ১৯৭১)। * অক্টোবৰ বিপ্লৱ আৰু ছোভিয়েট চলচ্চিত্ৰ (প্ৰবন্ধ ), [[ছোভিয়েট ইউনিয়ন|ছোভিয়েট বিপ্লৱ]]ৰ ৫০বছৰীয়া জয়ন্তী উপলক্ষ্য্যে অক্টোবৰ সমাজবাদী বিপ্লৱ উদ্‌যাপন সমিতি (ঢাকা) 'তৰংগ'ৰ নবেম্বৰ, ১৯৬৭ স্মৃতিগ্ৰন্থত প্ৰকাশিত। * ওদেৰ জানিয়ে দাও (কবিতা)<ref name="জয়গান">{{News quote|URL=https://www.prothomalo.com/bangladesh/জিবীনেন-জিবনেৰ-জিবনেৰ-ৰেহান|শিৰোনাম=জিৰে-জিবানেহন|শেষ অংশ=মাজিদ|প্ৰথম খণ্ড=পিয়াস|ৱেবছাইট=প্ৰথম Alo|Language=bn|Date=19 August 2020|Collection-date=2 February 2021}}{{বেয়া লিংক|তাৰিখ=ফেব্ৰুৱাৰী 2021 |bot=InternetArchiveBot |ঠিক কৰাৰ চেষ্টা=হয় }}</ref> * জহিৰ ৰায়হানৰ ৰচনাৱলী ১ম খণ্ড * জহিৰ ৰায়হানৰ ৰচনাৱলী ২য় খণ্ড === সম্পাদনা === * এক্সপ্ৰেস (ইংৰাজী সাপ্তাহিক) * প্ৰৱাহ (মাহেকীয়া বাংলা) == চলচ্চিত্ৰ == ; সহকাৰী পৰিচালক হিচাপে * ''জাগো হুয়া সাভেৰা'' (১৯৫৯), * ''এদেশ তোমাৰ আমাৰ'' (১৯৫৯), * ''নবাৰুণ'' (১৯৬০), * ''যে নদী মৰুপথে'' (১৯৬১), ; পৰিচালক, প্ৰযোজক, লেখক আৰু চিত্ৰনাট্যকাৰ হিচাপে {| class="wikitable sortable" style="text-align:center; font-size:100%; " |- ! rowspan="2" style="width:5%; "| বছৰ ! rowspan="2" style="width:20%; "| চলচ্চিত্ৰ ! colspan="4" style="width:16%; "| ভূমিকা ! rowspan="2" style="width:5%; "| ভাষা ! rowspan="2" style="width:20%; "| নোট |- ! style="width:4%; "| পৰিচালক ! style="width:4%; "| প্ৰযোজক ! style="width:4%; "| চিত্ৰনাট্য ! style="width:4%; "| লেখক |- | ১৯৬১ | style="text-align:left; "| ''[[কখনো আসেনি]]'' | {{Yes}} | | {{Yes}} | {{Yes}} | বাংলা | style="text-align:left; "|পৰিচালক হিচাপে প্ৰথম চলচ্চিত্ৰ |- | ১৯৬২ | style="text-align:left; "| ''[[সোনাৰ কাজল]]'' | {{Yes}} | | | | বাংলা | style="text-align:left; "| [[কলিম শৰাফী]] ৰ সৈতে যৌথ পৰিচালনাৰে নিৰ্মিত। |- | ১৯৬৩ | style="text-align:left; "| ''[[কাচেৰ দেয়াল]]'' | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | বাংলা | |- | ১৯৬৪ | style="text-align:left; "| ''[[সঙ্গম (১৯৬৪-এৰ উৰ্দু চলচ্চিত্ৰ)|সঙ্গম]]'' | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | উৰ্দু | style="text-align:left; "|সমগ্ৰ পাকিস্তান তথা বাংলাদেশেৰ চলচ্চিত্ৰেৰ ইতিহাসে নিৰ্মিত প্ৰথম ৰঙীন চলচ্চিত্ৰ। |- | ১৯৬৫ | style="text-align:left; "| ''[[বাহানা (১৯৬৫-এৰ চলচ্চিত্ৰ)|বাহানা]]'' | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | উৰ্দু | style="text-align:left; "|সমগ্ৰ পাকিস্তান তথা বাংলাদেশেৰ চলচ্চিত্ৰৰ ইতিহাসে নিৰ্মিত প্ৰথম চিনেমাস্কোপ চলচ্চিত্ৰ। |- | ১৯৬৬ | style="text-align:left; "| ''[[বেহুলা (চলচ্চিত্ৰ)|বেহুলা]]'' | {{Yes}} | | {{Yes}} | | বাংলা | |- | ১৯৬৭ | style="text-align:left; "| ''[[আনোয়াৰা (চলচ্চিত্ৰ)|আনোয়াৰা]]'' | {{Yes}} | | {{Yes}} | | বাংলা | |- | ১৯৬৮ | style="text-align:left; "| ''[[দুই ভাই (১৯৬৮-এৰ চলচ্চিত্ৰ)|দুই ভাই]]'' | | {{Yes}} | {{Yes}} | | বাংলা | |- | ১৯৬৮ | style="text-align:left; "| ''[[কুচবৰণ কন্যা]]'' | | {{Yes}} | | | বাংলা | |- | ১৯৬৮ | style="text-align:left; "| ''[[জুলেখা]]'' | | {{Yes}} | | | বাংলা | |- | ১৯৬৮ | style="text-align:left; "| ''সুয়োৰাণী-দুয়োৰাণী'' | | {{Yes}} | | | বাংলা | |- | ১৯৬৮ | style="text-align:left; "| ''সংসাৰ'' | | | {{Yes}} | {{Yes}} | বাংলা | |- | ১৯৬৯ | style="text-align:left; "| ''[[মনেৰ মত বউ]]'' | | {{Yes}} | | | বাংলা | |- | ১৯৬৯ | style="text-align:left; "| ''শেষ পৰ্যন্ত'' | | {{Yes}} | | | বাংলা | |- | ১৯৬৫ | style="text-align:left; "| ''একুশে ফেব্ৰুয়াৰি'' | {{Yes}} | | | | বাংলা | অপ্ৰকাশিত |- | ১৯৭০ | style="text-align:left; "| ''[[জীৱন থেকে নেয়া]]'' | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | বাংলা | |- | ১৯৭০ | style="text-align:left; "| ''[[টাকা আনা পাই (চলচ্চিত্ৰ)|টাকা আনা পাই]]'' | | | {{Yes}} | | বাংলা | |- | ১৯৭০ | style="text-align:left; "| ''লেট দেয়াৰ বি লাইট'' | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | ইংৰাজী, বাংলা, উৰ্দু, ৰুশ | style="text-align:left; " | অসমাপ্ত। চলচ্চিত্ৰখন সমাপ্ত হোৱাৰ আগতে আগেই বাংলাদেশৰ স্বাধীনতা যুদ্ধ আৰম্ভ হয়। |- | ১৯৭১ | style="text-align:left; "| ''জলতে সুৰজ কে নিচে'' | | | {{Yes}} | | উৰ্দু | |- | ১৯৭১ | style="text-align:left; "| ''[[ষ্টপ জেনোসাইড]]'' | {{Yes}} | | {{Yes}} | | ইংৰাজী | তথ্যচিত্ৰ |- | ১৯৭১ | style="text-align:left; "| ''বাৰ্থ অব আ নেশন / এ ষ্টেট ইজ বৰ্ন'' | {{Yes}} | | {{Yes}} | {{Yes}} | ইংৰাজী | তথ্যচিত্ৰ |- | ১৯৭১ | style="text-align:left; "| ''চিলড্ৰেন অব বাংলাদেশ'' | {{Yes}} | | {{Yes}} | {{Yes}} | ইংৰাজী | তথ্যচিত্ৰ |- | ১৯৭১ | style="text-align:left; "| ''সাৰেণ্ডাৰ'' | {{Yes}} | | {{Yes}} | {{Yes}} | ইংৰাজী | তথ্যচিত্ৰ |- | ১৯৭২ | style="text-align:left; "| ''প্ৰতিশোধ'' | | {{Yes}} | | | বাংলা | |- | ১৯৭৩ | style="text-align:left; "| ''[[ধীৰে বহে মেঘনা]]'' | | | | | বাংলা | মূল পৰিকল্পনা |- | ২০০৫ | style="text-align:left; "| ''[[হাজাৰ বছৰ ধৰে (চলচ্চিত্ৰ)|হাজাৰ বছৰ ধৰে]]'' | | | | {{Yes}} | বাংলা | |- | ২০১৪ | style="text-align:left; "| ''পোষ্টাৰ'' | | | | {{Yes}} | বাংলা | স্বল্পদৈৰ্ঘ্য চলচ্চিত্ৰ |- |} ==বাহ্যিক সংযোগ == * {{commons-inline}} * {{IMDb name|id=2513556|name=Zahir Raihan}} ==উৎস== [[শ্ৰেণী:বাংলাদেশ]] [[শ্ৰেণী:বাংলাদেশৰ ব্যক্তি]] j2227501by2fr4okaq62nzn0s1t3jdv 602973 602972 2026-04-26T14:31:01Z Kandarpajit Kallol 6257 602973 wikitext text/x-wiki {{unreferenced}}{{Infobox person | name = জহিৰ ৰায়হান | image = Zahir Raihan (1935–1972).jpg | caption = | native_name = জহিৰ ৰায়হান | native_name_lang = bn | birth_date = {{birth date |df=yes|1935|08|19}} | birth_place = নাওখালী জিলা, বেংগল প্ৰেচিডেন্সি, ব্ৰিটিছ ইণ্ডিয়া (বৰ্তমান-সোনাগাজি উপজিলা, মাজুপুৰ,[[বাংলাদেশ]] ) | death_date =৩০ জানুৱাৰী ১৯৭২ (নিখোঁজ) | death_place = | alma_mater = [[ঢাকা বিশ্ববিদ্যালয়]] | occupation = {{flatlist| * চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক * ঔপন্যাসিক * লিখক }} | known_for = | notable_works = ''Stop Genocide'' | spouse = {{unbulleted list|{{marriage|সুমিতা দেৱী|1961|1968|end=বিবাহ বিচ্ছেদ }}|{{marriage|সুচান্দা|1968}}}} | relatives =বিপুল ৰায়হান<br/>অনল ৰায়হান<br/>আৰাফাত ৰায়হান অপু<br/>তপু | awards = }} '''জহিৰ ৰায়হান''' ({{lang-en|Zahir Raihan}}, ১৯ আগষ্ট ১৯৩৫ — ৩০ জানুৱাৰী ১৯৭২) [[বাংলাদেশ|বাংলাদেশৰ]] এগৰাকী প্ৰখ্যাত চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক, ঔপন্যাসিক আৰু গল্পকাৰ।<ref>{{cite news|last=Siddiqua|first=Fayeka|date=19 August 2024 |url=https://www.thedailystar.net/news/bangladesh/special-read/news/glimpse-zahir-raihans-films-1330771|title=A glimpse into Zahir Raihan's Films |publisher=The Daily Star |access-date=11 May 2025}}</ref> বাংলা সাহিত্যৰ চুটিগল্প শাখালৈ আগবঢ়োৱা অৱদানৰ বাবে ১৯৭২ চনত তেওঁ বাংলা একাডেমী সাহিত্য বঁটা লাভ কৰে। বাংলাদেশ চৰকাৰে মৰণোত্তৰভাৱে তেওঁক চিনেমালৈ আগবঢ়োৱা অৱদানৰ বাবে ১৯৭৭ চনত বাংলাদেশৰ দ্বিতীয় সৰ্বোচ্চ অসামৰিক বঁটা একুশ্বে পদক আৰু সাহিত্যলৈ আগবঢ়োৱা অৱদানৰ বাবে ১৯৯২ চনত বাংলাদেশৰ সৰ্বোচ্চ অসামৰিক বঁটা স্বাধীনতা বঁটা প্ৰদান কৰে। চিনেমালৈ আগবঢ়োৱা সামগ্ৰিক অৱদানৰ বাবে ১৯৭৫ চনত মৰোণোত্তৰভাৱে তেখেতক বাংলাদেশৰ প্ৰথম “জাতীয় চলচ্চিত্ৰ পুৰস্কাৰ" বঁটা প্ৰদান কৰা হয়। তেওঁৰ প্ৰথমখন উপন্যাস ''শেষ বিকেলেৰ মেয়ে'' ১৯৬০ চনত প্ৰকাশিত হয়। তেওঁৰ আন আন উল্লেখযোগ্য উপন্যাস হ'ল ''হাজাৰ বছৰ ধৰে'' আৰু ''আৰেক ফাল্গুন''। ''হাজাৰ বছৰ ধৰে'' উপন্যাসৰ বাবে তেওঁ ১৯৬৪ চনত আদমজী সাহিত্য পুৰস্কাৰ লাভ কৰে। এইখন উপন্যাস আধাৰত নিৰ্মিত চলচ্চিত্ৰখনতে জাতীয় চলচ্চিত্ৰ পুৰস্কাৰ লাভ কৰে। তেওঁৰ নিৰ্মিত প্ৰথম চলচ্চিত্ৰ ''কখনো আসেনি'' (১৯৬১)। ১৯৬৪ চনত ''কাঁচেৰ দেয়াল'' চলচ্চিত্ৰখনৰ বাবে তেওঁ নিগাৰ পুৰস্কাৰ লাভ কৰে। তেওঁৰদ্বাৰা নিৰ্মিত অন্যান্য চলচ্চিত্ৰ হ'ল ''বেহুলা'', ''সঙ্গম'', ''আনোয়াৰা'' আৰু ''জীবন থেকে নেয়া''। ''ষ্টপ জেনোসাইড'' তথ্যচিত্ৰখনত বাংলাদেশেৰ স্বাধীনতা যুদ্ধৰ ভয়াবহ চিত্ৰ তুলি ধৰি তেওঁ সুনাম অৰ্জন কৰিছিল। ==প্ৰাৰম্ভিক জীৱন== ১৯৩৫ চনৰ ১৯ ​​আগষ্টত বৰ্তমানৰ ফেনী জিলাৰ সোণাগাজী উপাজিলাৰ নবাবপুৰ সংঘৰ মাজুপুৰ গাঁৱত জন্মগ্ৰহণ কৰিছিল জহিৰ ৰায়হানে। তেওঁৰ পিতৃৰ নাম আছিল মৌলানা মহম্মদ হাবিবুল্লাহ, তেওঁ কলিকতা আলিয়া মাদ্ৰাছাৰ অধ্যাপক আছিল আৰু পিছলৈ ঢাকা আলিয়া মাদ্ৰাছাৰ অধ্যক্ষ হয়। সেইবাবেই জাহিৰে কলিকতা মাদ্ৰাছাৰ এংলো-পাৰ্চিয়ান বিভাগত যোগদান কৰে কিন্তু ১৯৪৭ চনত দেশ বিভাজনৰ পাছত তেওঁ পৰিয়ালসহ কলিকতাৰপৰা বাংলাদেশ (তেতিয়াৰ পূব পাকিস্তান)লৈ গুচি যায়। ১৯৫৮ চনত [[ঢাকা বিশ্ববিদ্যালয়]] ৰপৰা বাংলা ভাষাত স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে। তেওঁৰ ব্যক্তিগত জীৱনত দুবাৰকৈ বিবাহপাশত আবদ্ধ হয়: ১৯৬১ চনত সুমিতা দেৱীৰ সৈতে আৰু ১৯৬৬ চনত সুচান্দাৰ সৈতে, দুয়োগৰাকীয়েই আছিল সেই সময়ৰ বিখ্যাত চলচ্চিত্ৰ অভিনেত্ৰী। ==কৰ্ম জীৱন== জহিৰ ৰায়হানে বাংলা সাহিত্যত স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী লাভ কৰে। তাৰ পিছত তেওঁৰ সাহিত্য আৰু সাংবাদিক জীৱন আৰম্ভ হয়। ১৯৫০ চনত তেওঁ যুগেৰ আলো আলোচনীত সাংবাদিক হিচাপে কাম কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে। পিছলৈ খাপছাৰা, যান্ত্ৰিক, চিনেমা আদি আলোচনীতো কাম কৰি ১৯৫৬ চনত প্ৰৱাহ আলোচনীত সম্পাদক হিচাপে যোগদান কৰে। ১৯৫৫ চনত তেওঁৰ প্ৰথম গল্পগ্ৰন্থ সূৰ্য্যগ্ৰহণ প্ৰকাশ পায়। ১৯৫৭ চনত তেওঁ চলচ্চিত্ৰ জগতত প্ৰৱেশ কৰে, জাগো হুয়া সবেৰা ছবিত সহকাৰী পৰিচালক হিচাপে। ছালাউদ্দিনৰ ছবি ''যে নদী মৰুপথে'' সহায়ক হিচাপেও কাম কৰিছিল। প্ৰখ্যাত চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক এহতেশামে ''এ দেশ তোমাৰ আমাৰ'' ছবিখনত তেওঁক কাম কৰিবলৈ আমন্ত্ৰণ জনাইছিল, জহিৰে ছবিখনৰ শিৰোনাম গীতটো ৰচনা কৰিছিল। ১৯৬১ চনত ''কোখনো আসেনি'' ছবিৰ জৰিয়তে ৰূপালী পৰ্দাত পৰিচালক হিচাপে আত্মপ্ৰকাশ কৰে। ১৯৬৪ চনত তেওঁ পাকিস্তানৰ প্ৰথমখন ৰঙীন ছবি সংগম (উৰ্দু ভাষাৰ ছবি) নিৰ্মাণ কৰে আৰু পিছৰ বছৰত তেওঁৰ প্ৰথম চিনেমাস্কোপ ছবি বাহানা মুক্তি দিয়ে। ভাষা আন্দোলনৰ সৈতে সক্ৰিয়ভাৱে জড়িত হৈ থকা জহিৰ ৰায়হানে ২১ ফেব্ৰুৱাৰীত অনুষ্ঠিত ঐতিহাসিক আমতলা ৰেলীত উপস্থিত আছিল। ভাষা আন্দোলনে তেওঁৰ ওপৰত গভীৰ প্ৰভাৱ পেলাইছিল তেওঁৰ বিখ্যাত ছবি ''জীবন থেকে নেয়া''ত দেখা যায়। তেওঁ ১৯৬৯ চনৰ গণ বিদ্ৰোহত অংশ লৈছিল। ১৯৭১ চনত মুক্তিযুদ্ধ আৰম্ভ হোৱাৰ সময়ত তেওঁ কলকাতালৈ গুচি যায় আৰু বাংলাদেশৰ স্বাধীনতাৰ বাবে প্ৰচাৰ আৰু তথ্যচিত্ৰ নিৰ্মাণ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে। তেওঁৰ ছবি জীৱন থেকে নেয়াৰ কেইবাখনো প্ৰদৰ্শনী কলকাতাত অনুষ্ঠিত হয়, আৰু ছবিখনক সত্যজিৎ সত্য, [[মৃণাল সেন]], তপন সিং, [[ঋত্বিক ঘটক]] আদি বিজ্ঞসকলে ভূয়সী প্ৰশংসা কৰে। সেই সময়ত অত্যন্ত আৰ্থিক অসুবিধাৰ সন্মুখীন হোৱাৰ পিছতো তেওঁ নিজৰ ছবি প্ৰদৰ্শনৰপৰা পোৱা সকলো ধন মুক্তিযোদ্ধাৰ তহবিললৈ দান কৰে। ==বুদ্ধিজীৱী হত্যাৰ তদন্ত সমিতি== পান্না কাইজাৰছ তেওঁৰ মুক্তিযুদ্ধৰ আগতে আৰু পিছতো গ্ৰন্থত কৈছিল যে জহিৰ ৰায়হানে শ্বাহিদুল্লাহ কাইজাৰৰ নিৰুদ্দেশৰ ৰহস্য উন্মোচন কৰাৰ সূত্ৰৰ ভিত্তিত বুদ্ধিজীৱী হত্যা তদন্ত সমিতি গঠন কৰিছিল, য'ত এহতেশ্বাম হাইদৰ চৌধুৰী, বেৰিষ্টাৰ আমিৰুল ইছলাম, বেৰিষ্টাৰ মৌদুদ, এনায়েতুল্লাহ খান, চৈয়দ হাছান ইমাম, ড° ছিৰাজুল ইছলাম আৰু আন বহু বুদ্ধিজীৱী। তদন্ত সমিতিৰ বাবে কাম কৰি থাকোঁতে তেওঁ বহু গুৰুত্বপূৰ্ণ নথি-পত্ৰ আৰু তথ্য উন্মোচন কৰে। জহিৰ ৰায়হানে জামাতৰ মিটিং চেণ্টাৰৰ নাম, আল-বদৰ-ৰাজাকাৰৰ গোপন ঠিকনা, আৰু এই হত্যাকাণ্ডত তেওঁলোকক সহায় কৰা বুদ্ধিজীৱীসকলৰ নাম সংগ্ৰহ কৰিবলৈ সক্ষম হৈছিল। লগতে একাংশ হত্যাকাৰীৰ গোপন ঠিকনাও উন্মোচন কৰে। জামাতৰ বন্ধু আল-বদৰ-ৰাজাকাৰে বহু তথ্য প্ৰকাশ কৰে। এই তথ্যৰ গোপনীয়তাও তেওঁ ৰাখিছিল। এটা সময়ত তদন্ত সমিতিৰ হৈ জাহিৰ ৰায়হানে প্ৰেছ ক্লাবত এখন সংবাদ-মেলযোগে কৈছিল- ''বুদ্ধিজীৱী হত্যাৰ বহু গোপনীয়তা প্ৰকাশ পাইছে। আমাৰ হাতত বহু তথ্য আৰু প্ৰমাণ আছে যিবোৰ প্ৰকাশ কৰিলে বহু লোকৰ মুখা খুলিব। সময় আহিলে সকলো এটা এটাকৈ প্ৰকাশ কৰিম।'' কিন্তু শ্বাহিদুল্লাই যেতিয়া কাইজাৰৰ সন্ধানৰ খবৰটো শুনিলে, তেতিয়া তেওঁ সেইটো পৰীক্ষা কৰিব নোৱাৰিলে কাৰণ তেওঁক বিচাৰি থাকোঁতে জহিৰ ৰায়হান অন্তৰ্ধান হৈ গ’ল। পান্নাই সন্দেহ কৰে যে বুদ্ধিজীৱী হত্যাৰ গোপন তথ্য প্ৰকাশ কৰাৰ ঘোষণাৰ আঁৰৰ কাৰণ হ'ব পাৰে জহিৰ ৰায়হানৰ নিৰুদ্দে। জাহিৰ ৰায়হানৰ ভগ্নীয়েও একে দাবী কৰে। ==মৃত্যু== ১৯৭১ চনৰ ১৭ ডিচেম্বৰত জহিৰ ৰায়হানে ঢাকালৈ উভতি আহে। তেওঁৰ ভাতৃ শ্বাহিদুল্লাহ কাইজাৰ আৰু আন বহুতক। বিহাৰীসকলে মিৰপুৰত ৰখাৰ খবৰ পাই ১৯৭২ চনৰ ৩০ জানুৱাৰীৰ পুৱা দুখন গাড়ীৰে মিৰপুৰলৈ ৰাওনা হয় কবীৰ, বাবুল (সুচান্দাৰ ভায়েক), আব্দুল হক (পান্না কাইজাৰৰ ভায়েক), নিজাম আৰু পাৰভেজ। টেলিফোন বাৰ্তা পোৱাৰ পিছত জাহিৰ ৰায়হানে দুখন গাড়ীৰে মিৰপুৰলৈ ৰাওনা হয়। তেওঁৰ লগত আছিল তেওঁৰ কনিষ্ঠ ভাতৃ জাকাৰিয়া হাবিব,খুড়াকৰ ল’ৰা শ্বাহিৰিয়া কবীৰ, বাবুল (সুচান্দাৰ ভাতৃ), আব্দুল হক (পান্না কাইজাৰৰ ভাতৃ), নিজাম আৰু পাৰভেজ। মীৰপুৰ ছেকচন ২ পোৱাৰ পিছত ভাৰতীয় সেনা, বাংলাদেশ সেনা আৰু তাত নিয়োজিত আৰক্ষী জোৱানসকলে নিৰাপত্তাজনিত কাৰণত তেওঁলোকক আগবাঢ়ি যোৱাত বাধা প্ৰদান কৰে। তেতিয়া সেনাই ১২ নং ধাৰাত অভিযান চলাবলৈ ওলাইছিল। তেওঁলোকে কোনো সাধাৰণ নাগৰিকক লগত লৈ যাব বিচৰা নাছিল। বহু কাতৰ অনুৰোধৰ অন্তত জাহিৰ ৰায়হানক লগত লৈ যাবলৈ মান্তি হ'ল। জহিৰ ৰায়হানক থাকিবলৈ কৈ বাকীকেইজনক ওভতাই পঠিয়াই দিলে। বাকীকেইজনৰ সৈতে শ্বাহৰিয়াৰ কবীৰ ঘৰলৈ উভতি আহিল। জাহিৰ ৰায়হানে সেনা আৰু আৰক্ষীৰ কনভয়ৰ সৈতে মিৰপুৰ ছেকচন ১২ অভিমুখে গ’ল। পুৱা প্ৰায় ৯:৩০ বজাত কালাপানী পানীৰ টেংকিৰ সন্মুখত বিহাৰীয়ে সেনা-আৰক্ষীৰ ওপৰত গুলীচালনা আৰম্ভ কৰে। ইয়াৰ মাজতে তেওঁক হত্যা কৰা বুলি দাবী কৰা হৈছে। পুৱা প্ৰায় ১১:৩০ বজাত বিহাৰীয়ে ওচৰৰ ঘৰৰপৰা স্বয়ংক্ৰিয় অস্ত্ৰ আৰু হেণ্ড গ্ৰেনেডেৰে আৰক্ষী আৰু সেনাক আক্ৰমণ কৰে। এই এম্বুছত ৪২ জন লোকৰ মৃত্যু হয়। সেইদিনা বিয়লি সেনাই গধুৰ অস্ত্ৰৰে মিৰপুৰৰ ১২ নং ছেকচনত আক্ৰমণ কৰে। পাছদিনা ৰাতিপুৱা এটা গোটেই বেটেলিয়ন ছেকচন ১২ত প্ৰৱেশ কৰিলে। কিন্তু কাকো পোৱা নগ’ল। ৰাতি সকলো পলাই গৈছিল। মৃতকৰ ৩-৪জনৰ বাহিৰে কাৰো মৃতদেহ পোৱা নগ’ল। মিৰপুৰ সম্পূৰ্ণ খালী হোৱাৰ পিছতো ৩০ জানুৱাৰীৰ নিশা তেওঁলোকক আঁতৰাই পেলোৱা হয়। ৰাতিৰ আন্ধাৰত বিহাৰীসকলে আঁতৰাই পেলোৱা মৃতদেহবোৰৰ সৈতে জহিৰ ৰাইহান নিৰুদ্দেশ হয়। পাছদিনা ৩১ জানুৱাৰীত বিহাৰী আৰু পাকিস্তানী সৈন্যৰ হাতৰপৰা মিৰপুৰ মুক্ত হৈছিল যদিও ক’তো তেওঁৰ মৃতদেহ পোৱা নগ’ল। নিৰ্মল সেনে দাবী কৰিছিল যে মুজিববাহিনীয়ে জহিৰ ৰায়হানক হত্যা কৰিছিল। ==উত্তৰাধিকাৰী== বাংলাদেশী চিনেমাৰ কিংবদন্তি পুৰুষ জহিৰ ৰায়হানৰ দুগৰাকী পত্নীৰ ভিতৰত অন্যতম [[সুমিতা দেৱী]]। প্ৰয়াত অভিনেত্ৰীগৰাকীৰ দুই পুত্ৰ বিপুল ৰায়হান আৰু অনল ৰায়হান। দুয়োজনেই প্ৰতিষ্ঠিত নাট্য পৰিচালক। আন এগৰাকী পত্নী সুচান্দাৰ দুই পুত্ৰ আৰাফাত ৰাইহান আপু আৰু টাপু ৰাইহান। সৰু পুত্ৰ টাপু ৰাইহানও এজন অভিনেতা। তেওঁ '' সবুজ কোট কালো চছমা'' ছবিত অভিনয় কৰিছিল। জাহিৰ ৰায়হানৰ ভাতৃৰ নাম শ্বাহিদুল্লা কাইজাৰ আৰু ভাতৃৰ কন্যা শ্বামী কাইজাৰ। ==বঁটা আৰু সন্মান== [[File:Zahir Raihan (1935–1972).jpg|thumb|পুৰস্কাৰ সৈতে জহিৰ ৰায়হান]] * ১৯৬৪: আদমজী সাহিত্য বঁটা, ''হাজাৰ বল ধৰ'' উপন্যাসৰ বাবে। * ১৯৬৫: নিগাৰ বঁটা, ''কাচেৰ দেয়াল'' ছবিৰ বাবে শ্ৰেষ্ঠ বাংলা চলচ্চিত্ৰ শিতানত * ১৯৭২: [[বাংলা একাডেমী]] বাংলা একাডেমী সাহিত্য বঁটা (১৯৭১) (মৰণোত্তৰ), গল্প সাহিত্যলৈ অৱদানৰ বাবে। * ১৯৭৭: [[একুশে পদক]], শিল্প (চলচ্চিত্ৰ)লৈ অৱদানৰ বাবে বাংলাদেশ চৰকাৰৰদ্বাৰা প্ৰদান কৰা দ্বিতীয় সৰ্বোচ্চ অসামৰিক সন্মান (মৰণোত্তৰ) * ১৯৯২: স্বাধীনতা দিৱস বঁটা, বাংলাদেশ চৰকাৰে সাহিত্যলৈ অৱদানৰ বাবে প্ৰদান কৰা সৰ্বোচ্চ অসামৰিক সন্মান (মৰণোত্তৰ) * ২০০৫: শ্ৰেষ্ঠ কাহিনীভাগৰ শাখাত ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা, ''হাজাৰ বছৰ'' ছবিখনৰ বাবে (মৰণোত্তৰ) ==উল্লেখনীয় কৰ্মৰাজি== === উপন্যাস === * ''শেষ বিকেলাৰ মেয়ে'' (১৯৬০) প্ৰথম উপন্যাস। প্ৰকাশক: সন্ধানী প্ৰকাশনী (ৰোমাণ্টিক প্ৰেম কাহিনী) * ''হাজাৰ বছৰ ধৰে'' (১৯৬৪) সমসাময়িক বংগৰ গ্ৰাম্য-জীৱনৰ পটভূমিত ৰচিত এটি কাহিনী। (চলচ্চিত্ৰ সংস্কৰণ (২০০৫) * ''আৰেক ফাল্গুন'' (১৯৬৯) ১৯৫২ চনৰ ৰক্তাক্ত ভাষা আন্দোলনৰ পটভূমিত ৰচিত কবিতা। * ''বৰফ গলা নদী'' (১৯৬৯) প্ৰথম প্ৰকাশ: 'উত্তৰন' আলোচনী। আৰ্থিক দুৰ্দশাগ্ৰস্ত মধ্যবিত্তীয় পৰিয়ালৰ অসহায় আত্মকথা। * ''আৰ ক'ত দিন '' (১৯৭০) জেল আৰু ভৰিৰে মোহাৰি যোৱা মানৱ আত্মাৰ আন্তৰ্জাতিক ৰূপ আৰু ইয়াৰ সংগ্ৰাম আৰু সপোনৰ আত্মজীৱনী। * ''কয়েটিক মৃত্যু'' * ''একুশে ফেব্ৰুৱাৰী (১৯৭০)'' * ''তৃষ্ণা '' (১৯৬২) === গল্পসমগ্ৰ === {{div col|colwidth=22em}} * ''সূৰ্যগ্ৰহণ'' প্ৰথম গল্পগ্ৰন্থ (১৩৬২ বঙ্গাব্দ) * '''সোনাৰ হৰিণ'' * ''"[[সময়েৰ প্ৰয়োজনে]]'' * ''একটি জিজ্ঞাসা'' * ''হাৰানো বলয়'' * ''বাঁধ'' * ''নয়াপত্তন'' * ''মহামৃত্যু'' * ''ভাঙাচোৰা'' * ''অপৰাধ'' * ''স্বীকৃতি'' * ''অতি পৰিচিত'' * ''ইচ্ছা অনিচ্ছা'' * ''জন্মান্তৰ'' * ''পোষ্টাৰ'' * ''ইচ্ছাৰ আগুণে জ্বলছি'' * ''কতকগুলো কুকুৰেৰ আৰ্তনাদ'' * ''কয়েকটি সংলাপ'' (১৯৭১) * ''দেমাক'' * ''ম্যাসাকাৰ'' * ''একুশেৰ গল্প'' </div> ===অন্যান্য ৰচনা === * পাকিস্তানৰপৰা বাংলাদেশলৈ (প্ৰবন্ধ ), [[কলকাতা]]ৰ পৰম্পৰাগত ‘পৰিচয়’ সাহিত্য আলোচনীৰ বাংলাদেশ সংখ্যাত প্ৰকাশিত (জুলাই ১৯৭১)। * অক্টোবৰ বিপ্লৱ আৰু ছোভিয়েট চলচ্চিত্ৰ (প্ৰবন্ধ ), [[ছোভিয়েট ইউনিয়ন|ছোভিয়েট বিপ্লৱ]]ৰ ৫০বছৰীয়া জয়ন্তী উপলক্ষ্য্যে অক্টোবৰ সমাজবাদী বিপ্লৱ উদ্‌যাপন সমিতি (ঢাকা) 'তৰংগ'ৰ নবেম্বৰ, ১৯৬৭ স্মৃতিগ্ৰন্থত প্ৰকাশিত। * ওদেৰ জানিয়ে দাও (কবিতা)<ref name="জয়গান">{{News quote|URL=https://www.prothomalo.com/bangladesh/জিবীনেন-জিবনেৰ-জিবনেৰ-ৰেহান|শিৰোনাম=জিৰে-জিবানেহন|শেষ অংশ=মাজিদ|প্ৰথম খণ্ড=পিয়াস|ৱেবছাইট=প্ৰথম Alo|Language=bn|Date=19 August 2020|Collection-date=2 February 2021}}{{বেয়া লিংক|তাৰিখ=ফেব্ৰুৱাৰী 2021 |bot=InternetArchiveBot |ঠিক কৰাৰ চেষ্টা=হয় }}</ref> * জহিৰ ৰায়হানৰ ৰচনাৱলী ১ম খণ্ড * জহিৰ ৰায়হানৰ ৰচনাৱলী ২য় খণ্ড === সম্পাদনা === * এক্সপ্ৰেস (ইংৰাজী সাপ্তাহিক) * প্ৰৱাহ (মাহেকীয়া বাংলা) == চলচ্চিত্ৰ == ; সহকাৰী পৰিচালক হিচাপে * ''জাগো হুয়া সাভেৰা'' (১৯৫৯), * ''এদেশ তোমাৰ আমাৰ'' (১৯৫৯), * ''নবাৰুণ'' (১৯৬০), * ''যে নদী মৰুপথে'' (১৯৬১), ; পৰিচালক, প্ৰযোজক, লেখক আৰু চিত্ৰনাট্যকাৰ হিচাপে {| class="wikitable sortable" style="text-align:center; font-size:100%; " |- ! rowspan="2" style="width:5%; "| বছৰ ! rowspan="2" style="width:20%; "| চলচ্চিত্ৰ ! colspan="4" style="width:16%; "| ভূমিকা ! rowspan="2" style="width:5%; "| ভাষা ! rowspan="2" style="width:20%; "| নোট |- ! style="width:4%; "| পৰিচালক ! style="width:4%; "| প্ৰযোজক ! style="width:4%; "| চিত্ৰনাট্য ! style="width:4%; "| লেখক |- | ১৯৬১ | style="text-align:left; "| ''[[কখনো আসেনি]]'' | {{Yes}} | | {{Yes}} | {{Yes}} | বাংলা | style="text-align:left; "|পৰিচালক হিচাপে প্ৰথম চলচ্চিত্ৰ |- | ১৯৬২ | style="text-align:left; "| ''[[সোনাৰ কাজল]]'' | {{Yes}} | | | | বাংলা | style="text-align:left; "| [[কলিম শৰাফী]] ৰ সৈতে যৌথ পৰিচালনাৰে নিৰ্মিত। |- | ১৯৬৩ | style="text-align:left; "| ''[[কাচেৰ দেয়াল]]'' | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | বাংলা | |- | ১৯৬৪ | style="text-align:left; "| ''[[সঙ্গম (১৯৬৪-এৰ উৰ্দু চলচ্চিত্ৰ)|সঙ্গম]]'' | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | উৰ্দু | style="text-align:left; "|সমগ্ৰ পাকিস্তান তথা বাংলাদেশেৰ চলচ্চিত্ৰেৰ ইতিহাসে নিৰ্মিত প্ৰথম ৰঙীন চলচ্চিত্ৰ। |- | ১৯৬৫ | style="text-align:left; "| ''[[বাহানা (১৯৬৫-এৰ চলচ্চিত্ৰ)|বাহানা]]'' | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | উৰ্দু | style="text-align:left; "|সমগ্ৰ পাকিস্তান তথা বাংলাদেশেৰ চলচ্চিত্ৰৰ ইতিহাসে নিৰ্মিত প্ৰথম চিনেমাস্কোপ চলচ্চিত্ৰ। |- | ১৯৬৬ | style="text-align:left; "| ''[[বেহুলা (চলচ্চিত্ৰ)|বেহুলা]]'' | {{Yes}} | | {{Yes}} | | বাংলা | |- | ১৯৬৭ | style="text-align:left; "| ''[[আনোয়াৰা (চলচ্চিত্ৰ)|আনোয়াৰা]]'' | {{Yes}} | | {{Yes}} | | বাংলা | |- | ১৯৬৮ | style="text-align:left; "| ''[[দুই ভাই (১৯৬৮-এৰ চলচ্চিত্ৰ)|দুই ভাই]]'' | | {{Yes}} | {{Yes}} | | বাংলা | |- | ১৯৬৮ | style="text-align:left; "| ''[[কুচবৰণ কন্যা]]'' | | {{Yes}} | | | বাংলা | |- | ১৯৬৮ | style="text-align:left; "| ''[[জুলেখা]]'' | | {{Yes}} | | | বাংলা | |- | ১৯৬৮ | style="text-align:left; "| ''সুয়োৰাণী-দুয়োৰাণী'' | | {{Yes}} | | | বাংলা | |- | ১৯৬৮ | style="text-align:left; "| ''সংসাৰ'' | | | {{Yes}} | {{Yes}} | বাংলা | |- | ১৯৬৯ | style="text-align:left; "| ''[[মনেৰ মত বউ]]'' | | {{Yes}} | | | বাংলা | |- | ১৯৬৯ | style="text-align:left; "| ''শেষ পৰ্যন্ত'' | | {{Yes}} | | | বাংলা | |- | ১৯৬৫ | style="text-align:left; "| ''একুশে ফেব্ৰুয়াৰি'' | {{Yes}} | | | | বাংলা | অপ্ৰকাশিত |- | ১৯৭০ | style="text-align:left; "| ''[[জীৱন থেকে নেয়া]]'' | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | বাংলা | |- | ১৯৭০ | style="text-align:left; "| ''[[টাকা আনা পাই (চলচ্চিত্ৰ)|টাকা আনা পাই]]'' | | | {{Yes}} | | বাংলা | |- | ১৯৭০ | style="text-align:left; "| ''লেট দেয়াৰ বি লাইট'' | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | ইংৰাজী, বাংলা, উৰ্দু, ৰুশ | style="text-align:left; " | অসমাপ্ত। চলচ্চিত্ৰখন সমাপ্ত হোৱাৰ আগতে আগেই বাংলাদেশৰ স্বাধীনতা যুদ্ধ আৰম্ভ হয়। |- | ১৯৭১ | style="text-align:left; "| ''জলতে সুৰজ কে নিচে'' | | | {{Yes}} | | উৰ্দু | |- | ১৯৭১ | style="text-align:left; "| ''[[ষ্টপ জেনোসাইড]]'' | {{Yes}} | | {{Yes}} | | ইংৰাজী | তথ্যচিত্ৰ |- | ১৯৭১ | style="text-align:left; "| ''বাৰ্থ অব আ নেশন / এ ষ্টেট ইজ বৰ্ন'' | {{Yes}} | | {{Yes}} | {{Yes}} | ইংৰাজী | তথ্যচিত্ৰ |- | ১৯৭১ | style="text-align:left; "| ''চিলড্ৰেন অব বাংলাদেশ'' | {{Yes}} | | {{Yes}} | {{Yes}} | ইংৰাজী | তথ্যচিত্ৰ |- | ১৯৭১ | style="text-align:left; "| ''সাৰেণ্ডাৰ'' | {{Yes}} | | {{Yes}} | {{Yes}} | ইংৰাজী | তথ্যচিত্ৰ |- | ১৯৭২ | style="text-align:left; "| ''প্ৰতিশোধ'' | | {{Yes}} | | | বাংলা | |- | ১৯৭৩ | style="text-align:left; "| ''[[ধীৰে বহে মেঘনা]]'' | | | | | বাংলা | মূল পৰিকল্পনা |- | ২০০৫ | style="text-align:left; "| ''[[হাজাৰ বছৰ ধৰে (চলচ্চিত্ৰ)|হাজাৰ বছৰ ধৰে]]'' | | | | {{Yes}} | বাংলা | |- | ২০১৪ | style="text-align:left; "| ''পোষ্টাৰ'' | | | | {{Yes}} | বাংলা | স্বল্পদৈৰ্ঘ্য চলচ্চিত্ৰ |- |} ==বাহ্যিক সংযোগ == * {{commons-inline}} * {{IMDb name|id=2513556|name=Zahir Raihan}} ==উৎস== [[শ্ৰেণী:বাংলাদেশ]] [[শ্ৰেণী:বাংলাদেশৰ ব্যক্তি]] 6xr0ts266ltcvk5k2ehkj3puuzmib3y 602974 602973 2026-04-26T14:31:55Z Kandarpajit Kallol 6257 602974 wikitext text/x-wiki {{unreferenced}}{{Infobox person | name = জহিৰ ৰায়হান | image = Zahir Raihan (1935–1972).jpg | caption = | native_name = জহিৰ ৰায়হান | native_name_lang = bn | birth_date = {{birth date |df=yes|1935|08|19}} | birth_place = নোৱাখালী জিলা, বেংগল প্ৰেচিডেন্সি, ব্ৰিটিছ ইণ্ডিয়া (বৰ্তমান-সোনাগাজি উপজিলা, মাজুপুৰ,[[বাংলাদেশ]] ) | death_date =৩০ জানুৱাৰী ১৯৭২ (সন্ধানহীন) | death_place = | alma_mater = [[ঢাকা বিশ্ববিদ্যালয়]] | occupation = {{flatlist| * চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক * ঔপন্যাসিক * লিখক }} | known_for = | notable_works = ''Stop Genocide'' | spouse = {{unbulleted list|{{marriage|সুমিতা দেৱী|1961|1968|end=বিবাহ বিচ্ছেদ }}|{{marriage|সুচান্দা|1968}}}} | relatives =বিপুল ৰায়হান<br/>অনল ৰায়হান<br/>আৰাফাত ৰায়হান অপু<br/>তপু | awards = }} '''জহিৰ ৰায়হান''' ({{lang-en|Zahir Raihan}}, ১৯ আগষ্ট ১৯৩৫ — ৩০ জানুৱাৰী ১৯৭২) [[বাংলাদেশ|বাংলাদেশৰ]] এগৰাকী প্ৰখ্যাত চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক, ঔপন্যাসিক আৰু গল্পকাৰ।<ref>{{cite news|last=Siddiqua|first=Fayeka|date=19 August 2024 |url=https://www.thedailystar.net/news/bangladesh/special-read/news/glimpse-zahir-raihans-films-1330771|title=A glimpse into Zahir Raihan's Films |publisher=The Daily Star |access-date=11 May 2025}}</ref> বাংলা সাহিত্যৰ চুটিগল্প শাখালৈ আগবঢ়োৱা অৱদানৰ বাবে ১৯৭২ চনত তেওঁ বাংলা একাডেমী সাহিত্য বঁটা লাভ কৰে। বাংলাদেশ চৰকাৰে মৰণোত্তৰভাৱে তেওঁক চিনেমালৈ আগবঢ়োৱা অৱদানৰ বাবে ১৯৭৭ চনত বাংলাদেশৰ দ্বিতীয় সৰ্বোচ্চ অসামৰিক বঁটা [[একুশে পদক]] আৰু সাহিত্যলৈ আগবঢ়োৱা অৱদানৰ বাবে ১৯৯২ চনত বাংলাদেশৰ সৰ্বোচ্চ অসামৰিক বঁটা স্বাধীনতা বঁটা প্ৰদান কৰে। চিনেমালৈ আগবঢ়োৱা সামগ্ৰিক অৱদানৰ বাবে ১৯৭৫ চনত মৰোণোত্তৰভাৱে তেখেতক বাংলাদেশৰ প্ৰথম “জাতীয় চলচ্চিত্ৰ পুৰস্কাৰ" বঁটা প্ৰদান কৰা হয়। তেওঁৰ প্ৰথমখন উপন্যাস ''শেষ বিকেলেৰ মেয়ে'' ১৯৬০ চনত প্ৰকাশিত হয়। তেওঁৰ আন আন উল্লেখযোগ্য উপন্যাস হ'ল ''হাজাৰ বছৰ ধৰে'' আৰু ''আৰেক ফাল্গুন''। ''হাজাৰ বছৰ ধৰে'' উপন্যাসৰ বাবে তেওঁ ১৯৬৪ চনত আদমজী সাহিত্য পুৰস্কাৰ লাভ কৰে। এইখন উপন্যাস আধাৰত নিৰ্মিত চলচ্চিত্ৰখনতে জাতীয় চলচ্চিত্ৰ পুৰস্কাৰ লাভ কৰে। তেওঁৰ নিৰ্মিত প্ৰথম চলচ্চিত্ৰ ''কখনো আসেনি'' (১৯৬১)। ১৯৬৪ চনত ''কাঁচেৰ দেয়াল'' চলচ্চিত্ৰখনৰ বাবে তেওঁ নিগাৰ পুৰস্কাৰ লাভ কৰে। তেওঁৰদ্বাৰা নিৰ্মিত অন্যান্য চলচ্চিত্ৰ হ'ল ''বেহুলা'', ''সঙ্গম'', ''আনোয়াৰা'' আৰু ''জীবন থেকে নেয়া''। ''ষ্টপ জেনোসাইড'' তথ্যচিত্ৰখনত বাংলাদেশেৰ স্বাধীনতা যুদ্ধৰ ভয়াবহ চিত্ৰ তুলি ধৰি তেওঁ সুনাম অৰ্জন কৰিছিল। ==প্ৰাৰম্ভিক জীৱন== ১৯৩৫ চনৰ ১৯ ​​আগষ্টত বৰ্তমানৰ ফেনী জিলাৰ সোণাগাজী উপাজিলাৰ নবাবপুৰ সংঘৰ মাজুপুৰ গাঁৱত জন্মগ্ৰহণ কৰিছিল জহিৰ ৰায়হানে। তেওঁৰ পিতৃৰ নাম আছিল মৌলানা মহম্মদ হাবিবুল্লাহ, তেওঁ কলিকতা আলিয়া মাদ্ৰাছাৰ অধ্যাপক আছিল আৰু পিছলৈ ঢাকা আলিয়া মাদ্ৰাছাৰ অধ্যক্ষ হয়। সেইবাবেই জাহিৰে কলিকতা মাদ্ৰাছাৰ এংলো-পাৰ্চিয়ান বিভাগত যোগদান কৰে কিন্তু ১৯৪৭ চনত দেশ বিভাজনৰ পাছত তেওঁ পৰিয়ালসহ কলিকতাৰপৰা বাংলাদেশ (তেতিয়াৰ পূব পাকিস্তান)লৈ গুচি যায়। ১৯৫৮ চনত [[ঢাকা বিশ্ববিদ্যালয়]] ৰপৰা বাংলা ভাষাত স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে। তেওঁৰ ব্যক্তিগত জীৱনত দুবাৰকৈ বিবাহপাশত আবদ্ধ হয়: ১৯৬১ চনত সুমিতা দেৱীৰ সৈতে আৰু ১৯৬৬ চনত সুচান্দাৰ সৈতে, দুয়োগৰাকীয়েই আছিল সেই সময়ৰ বিখ্যাত চলচ্চিত্ৰ অভিনেত্ৰী। ==কৰ্ম জীৱন== জহিৰ ৰায়হানে বাংলা সাহিত্যত স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী লাভ কৰে। তাৰ পিছত তেওঁৰ সাহিত্য আৰু সাংবাদিক জীৱন আৰম্ভ হয়। ১৯৫০ চনত তেওঁ যুগেৰ আলো আলোচনীত সাংবাদিক হিচাপে কাম কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে। পিছলৈ খাপছাৰা, যান্ত্ৰিক, চিনেমা আদি আলোচনীতো কাম কৰি ১৯৫৬ চনত প্ৰৱাহ আলোচনীত সম্পাদক হিচাপে যোগদান কৰে। ১৯৫৫ চনত তেওঁৰ প্ৰথম গল্পগ্ৰন্থ সূৰ্য্যগ্ৰহণ প্ৰকাশ পায়। ১৯৫৭ চনত তেওঁ চলচ্চিত্ৰ জগতত প্ৰৱেশ কৰে, জাগো হুয়া সবেৰা ছবিত সহকাৰী পৰিচালক হিচাপে। ছালাউদ্দিনৰ ছবি ''যে নদী মৰুপথে'' সহায়ক হিচাপেও কাম কৰিছিল। প্ৰখ্যাত চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক এহতেশামে ''এ দেশ তোমাৰ আমাৰ'' ছবিখনত তেওঁক কাম কৰিবলৈ আমন্ত্ৰণ জনাইছিল, জহিৰে ছবিখনৰ শিৰোনাম গীতটো ৰচনা কৰিছিল। ১৯৬১ চনত ''কোখনো আসেনি'' ছবিৰ জৰিয়তে ৰূপালী পৰ্দাত পৰিচালক হিচাপে আত্মপ্ৰকাশ কৰে। ১৯৬৪ চনত তেওঁ পাকিস্তানৰ প্ৰথমখন ৰঙীন ছবি সংগম (উৰ্দু ভাষাৰ ছবি) নিৰ্মাণ কৰে আৰু পিছৰ বছৰত তেওঁৰ প্ৰথম চিনেমাস্কোপ ছবি বাহানা মুক্তি দিয়ে। ভাষা আন্দোলনৰ সৈতে সক্ৰিয়ভাৱে জড়িত হৈ থকা জহিৰ ৰায়হানে ২১ ফেব্ৰুৱাৰীত অনুষ্ঠিত ঐতিহাসিক আমতলা ৰেলীত উপস্থিত আছিল। ভাষা আন্দোলনে তেওঁৰ ওপৰত গভীৰ প্ৰভাৱ পেলাইছিল তেওঁৰ বিখ্যাত ছবি ''জীবন থেকে নেয়া''ত দেখা যায়। তেওঁ ১৯৬৯ চনৰ গণ বিদ্ৰোহত অংশ লৈছিল। ১৯৭১ চনত মুক্তিযুদ্ধ আৰম্ভ হোৱাৰ সময়ত তেওঁ কলকাতালৈ গুচি যায় আৰু বাংলাদেশৰ স্বাধীনতাৰ বাবে প্ৰচাৰ আৰু তথ্যচিত্ৰ নিৰ্মাণ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে। তেওঁৰ ছবি জীৱন থেকে নেয়াৰ কেইবাখনো প্ৰদৰ্শনী কলকাতাত অনুষ্ঠিত হয়, আৰু ছবিখনক সত্যজিৎ সত্য, [[মৃণাল সেন]], তপন সিং, [[ঋত্বিক ঘটক]] আদি বিজ্ঞসকলে ভূয়সী প্ৰশংসা কৰে। সেই সময়ত অত্যন্ত আৰ্থিক অসুবিধাৰ সন্মুখীন হোৱাৰ পিছতো তেওঁ নিজৰ ছবি প্ৰদৰ্শনৰপৰা পোৱা সকলো ধন মুক্তিযোদ্ধাৰ তহবিললৈ দান কৰে। ==বুদ্ধিজীৱী হত্যাৰ তদন্ত সমিতি== পান্না কাইজাৰছ তেওঁৰ মুক্তিযুদ্ধৰ আগতে আৰু পিছতো গ্ৰন্থত কৈছিল যে জহিৰ ৰায়হানে শ্বাহিদুল্লাহ কাইজাৰৰ নিৰুদ্দেশৰ ৰহস্য উন্মোচন কৰাৰ সূত্ৰৰ ভিত্তিত বুদ্ধিজীৱী হত্যা তদন্ত সমিতি গঠন কৰিছিল, য'ত এহতেশ্বাম হাইদৰ চৌধুৰী, বেৰিষ্টাৰ আমিৰুল ইছলাম, বেৰিষ্টাৰ মৌদুদ, এনায়েতুল্লাহ খান, চৈয়দ হাছান ইমাম, ড° ছিৰাজুল ইছলাম আৰু আন বহু বুদ্ধিজীৱী। তদন্ত সমিতিৰ বাবে কাম কৰি থাকোঁতে তেওঁ বহু গুৰুত্বপূৰ্ণ নথি-পত্ৰ আৰু তথ্য উন্মোচন কৰে। জহিৰ ৰায়হানে জামাতৰ মিটিং চেণ্টাৰৰ নাম, আল-বদৰ-ৰাজাকাৰৰ গোপন ঠিকনা, আৰু এই হত্যাকাণ্ডত তেওঁলোকক সহায় কৰা বুদ্ধিজীৱীসকলৰ নাম সংগ্ৰহ কৰিবলৈ সক্ষম হৈছিল। লগতে একাংশ হত্যাকাৰীৰ গোপন ঠিকনাও উন্মোচন কৰে। জামাতৰ বন্ধু আল-বদৰ-ৰাজাকাৰে বহু তথ্য প্ৰকাশ কৰে। এই তথ্যৰ গোপনীয়তাও তেওঁ ৰাখিছিল। এটা সময়ত তদন্ত সমিতিৰ হৈ জাহিৰ ৰায়হানে প্ৰেছ ক্লাবত এখন সংবাদ-মেলযোগে কৈছিল- ''বুদ্ধিজীৱী হত্যাৰ বহু গোপনীয়তা প্ৰকাশ পাইছে। আমাৰ হাতত বহু তথ্য আৰু প্ৰমাণ আছে যিবোৰ প্ৰকাশ কৰিলে বহু লোকৰ মুখা খুলিব। সময় আহিলে সকলো এটা এটাকৈ প্ৰকাশ কৰিম।'' কিন্তু শ্বাহিদুল্লাই যেতিয়া কাইজাৰৰ সন্ধানৰ খবৰটো শুনিলে, তেতিয়া তেওঁ সেইটো পৰীক্ষা কৰিব নোৱাৰিলে কাৰণ তেওঁক বিচাৰি থাকোঁতে জহিৰ ৰায়হান অন্তৰ্ধান হৈ গ’ল। পান্নাই সন্দেহ কৰে যে বুদ্ধিজীৱী হত্যাৰ গোপন তথ্য প্ৰকাশ কৰাৰ ঘোষণাৰ আঁৰৰ কাৰণ হ'ব পাৰে জহিৰ ৰায়হানৰ নিৰুদ্দে। জাহিৰ ৰায়হানৰ ভগ্নীয়েও একে দাবী কৰে। ==মৃত্যু== ১৯৭১ চনৰ ১৭ ডিচেম্বৰত জহিৰ ৰায়হানে ঢাকালৈ উভতি আহে। তেওঁৰ ভাতৃ শ্বাহিদুল্লাহ কাইজাৰ আৰু আন বহুতক। বিহাৰীসকলে মিৰপুৰত ৰখাৰ খবৰ পাই ১৯৭২ চনৰ ৩০ জানুৱাৰীৰ পুৱা দুখন গাড়ীৰে মিৰপুৰলৈ ৰাওনা হয় কবীৰ, বাবুল (সুচান্দাৰ ভায়েক), আব্দুল হক (পান্না কাইজাৰৰ ভায়েক), নিজাম আৰু পাৰভেজ। টেলিফোন বাৰ্তা পোৱাৰ পিছত জাহিৰ ৰায়হানে দুখন গাড়ীৰে মিৰপুৰলৈ ৰাওনা হয়। তেওঁৰ লগত আছিল তেওঁৰ কনিষ্ঠ ভাতৃ জাকাৰিয়া হাবিব,খুড়াকৰ ল’ৰা শ্বাহিৰিয়া কবীৰ, বাবুল (সুচান্দাৰ ভাতৃ), আব্দুল হক (পান্না কাইজাৰৰ ভাতৃ), নিজাম আৰু পাৰভেজ। মীৰপুৰ ছেকচন ২ পোৱাৰ পিছত ভাৰতীয় সেনা, বাংলাদেশ সেনা আৰু তাত নিয়োজিত আৰক্ষী জোৱানসকলে নিৰাপত্তাজনিত কাৰণত তেওঁলোকক আগবাঢ়ি যোৱাত বাধা প্ৰদান কৰে। তেতিয়া সেনাই ১২ নং ধাৰাত অভিযান চলাবলৈ ওলাইছিল। তেওঁলোকে কোনো সাধাৰণ নাগৰিকক লগত লৈ যাব বিচৰা নাছিল। বহু কাতৰ অনুৰোধৰ অন্তত জাহিৰ ৰায়হানক লগত লৈ যাবলৈ মান্তি হ'ল। জহিৰ ৰায়হানক থাকিবলৈ কৈ বাকীকেইজনক ওভতাই পঠিয়াই দিলে। বাকীকেইজনৰ সৈতে শ্বাহৰিয়াৰ কবীৰ ঘৰলৈ উভতি আহিল। জাহিৰ ৰায়হানে সেনা আৰু আৰক্ষীৰ কনভয়ৰ সৈতে মিৰপুৰ ছেকচন ১২ অভিমুখে গ’ল। পুৱা প্ৰায় ৯:৩০ বজাত কালাপানী পানীৰ টেংকিৰ সন্মুখত বিহাৰীয়ে সেনা-আৰক্ষীৰ ওপৰত গুলীচালনা আৰম্ভ কৰে। ইয়াৰ মাজতে তেওঁক হত্যা কৰা বুলি দাবী কৰা হৈছে। পুৱা প্ৰায় ১১:৩০ বজাত বিহাৰীয়ে ওচৰৰ ঘৰৰপৰা স্বয়ংক্ৰিয় অস্ত্ৰ আৰু হেণ্ড গ্ৰেনেডেৰে আৰক্ষী আৰু সেনাক আক্ৰমণ কৰে। এই এম্বুছত ৪২ জন লোকৰ মৃত্যু হয়। সেইদিনা বিয়লি সেনাই গধুৰ অস্ত্ৰৰে মিৰপুৰৰ ১২ নং ছেকচনত আক্ৰমণ কৰে। পাছদিনা ৰাতিপুৱা এটা গোটেই বেটেলিয়ন ছেকচন ১২ত প্ৰৱেশ কৰিলে। কিন্তু কাকো পোৱা নগ’ল। ৰাতি সকলো পলাই গৈছিল। মৃতকৰ ৩-৪জনৰ বাহিৰে কাৰো মৃতদেহ পোৱা নগ’ল। মিৰপুৰ সম্পূৰ্ণ খালী হোৱাৰ পিছতো ৩০ জানুৱাৰীৰ নিশা তেওঁলোকক আঁতৰাই পেলোৱা হয়। ৰাতিৰ আন্ধাৰত বিহাৰীসকলে আঁতৰাই পেলোৱা মৃতদেহবোৰৰ সৈতে জহিৰ ৰাইহান নিৰুদ্দেশ হয়। পাছদিনা ৩১ জানুৱাৰীত বিহাৰী আৰু পাকিস্তানী সৈন্যৰ হাতৰপৰা মিৰপুৰ মুক্ত হৈছিল যদিও ক’তো তেওঁৰ মৃতদেহ পোৱা নগ’ল। নিৰ্মল সেনে দাবী কৰিছিল যে মুজিববাহিনীয়ে জহিৰ ৰায়হানক হত্যা কৰিছিল। ==উত্তৰাধিকাৰী== বাংলাদেশী চিনেমাৰ কিংবদন্তি পুৰুষ জহিৰ ৰায়হানৰ দুগৰাকী পত্নীৰ ভিতৰত অন্যতম [[সুমিতা দেৱী]]। প্ৰয়াত অভিনেত্ৰীগৰাকীৰ দুই পুত্ৰ বিপুল ৰায়হান আৰু অনল ৰায়হান। দুয়োজনেই প্ৰতিষ্ঠিত নাট্য পৰিচালক। আন এগৰাকী পত্নী সুচান্দাৰ দুই পুত্ৰ আৰাফাত ৰাইহান আপু আৰু টাপু ৰাইহান। সৰু পুত্ৰ টাপু ৰাইহানও এজন অভিনেতা। তেওঁ '' সবুজ কোট কালো চছমা'' ছবিত অভিনয় কৰিছিল। জাহিৰ ৰায়হানৰ ভাতৃৰ নাম শ্বাহিদুল্লা কাইজাৰ আৰু ভাতৃৰ কন্যা শ্বামী কাইজাৰ। ==বঁটা আৰু সন্মান== [[File:Zahir Raihan (1935–1972).jpg|thumb|পুৰস্কাৰ সৈতে জহিৰ ৰায়হান]] * ১৯৬৪: আদমজী সাহিত্য বঁটা, ''হাজাৰ বল ধৰ'' উপন্যাসৰ বাবে। * ১৯৬৫: নিগাৰ বঁটা, ''কাচেৰ দেয়াল'' ছবিৰ বাবে শ্ৰেষ্ঠ বাংলা চলচ্চিত্ৰ শিতানত * ১৯৭২: [[বাংলা একাডেমী]] বাংলা একাডেমী সাহিত্য বঁটা (১৯৭১) (মৰণোত্তৰ), গল্প সাহিত্যলৈ অৱদানৰ বাবে। * ১৯৭৭: [[একুশে পদক]], শিল্প (চলচ্চিত্ৰ)লৈ অৱদানৰ বাবে বাংলাদেশ চৰকাৰৰদ্বাৰা প্ৰদান কৰা দ্বিতীয় সৰ্বোচ্চ অসামৰিক সন্মান (মৰণোত্তৰ) * ১৯৯২: স্বাধীনতা দিৱস বঁটা, বাংলাদেশ চৰকাৰে সাহিত্যলৈ অৱদানৰ বাবে প্ৰদান কৰা সৰ্বোচ্চ অসামৰিক সন্মান (মৰণোত্তৰ) * ২০০৫: শ্ৰেষ্ঠ কাহিনীভাগৰ শাখাত ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা, ''হাজাৰ বছৰ'' ছবিখনৰ বাবে (মৰণোত্তৰ) ==উল্লেখনীয় কৰ্মৰাজি== === উপন্যাস === * ''শেষ বিকেলাৰ মেয়ে'' (১৯৬০) প্ৰথম উপন্যাস। প্ৰকাশক: সন্ধানী প্ৰকাশনী (ৰোমাণ্টিক প্ৰেম কাহিনী) * ''হাজাৰ বছৰ ধৰে'' (১৯৬৪) সমসাময়িক বংগৰ গ্ৰাম্য-জীৱনৰ পটভূমিত ৰচিত এটি কাহিনী। (চলচ্চিত্ৰ সংস্কৰণ (২০০৫) * ''আৰেক ফাল্গুন'' (১৯৬৯) ১৯৫২ চনৰ ৰক্তাক্ত ভাষা আন্দোলনৰ পটভূমিত ৰচিত কবিতা। * ''বৰফ গলা নদী'' (১৯৬৯) প্ৰথম প্ৰকাশ: 'উত্তৰন' আলোচনী। আৰ্থিক দুৰ্দশাগ্ৰস্ত মধ্যবিত্তীয় পৰিয়ালৰ অসহায় আত্মকথা। * ''আৰ ক'ত দিন '' (১৯৭০) জেল আৰু ভৰিৰে মোহাৰি যোৱা মানৱ আত্মাৰ আন্তৰ্জাতিক ৰূপ আৰু ইয়াৰ সংগ্ৰাম আৰু সপোনৰ আত্মজীৱনী। * ''কয়েটিক মৃত্যু'' * ''একুশে ফেব্ৰুৱাৰী (১৯৭০)'' * ''তৃষ্ণা '' (১৯৬২) === গল্পসমগ্ৰ === {{div col|colwidth=22em}} * ''সূৰ্যগ্ৰহণ'' প্ৰথম গল্পগ্ৰন্থ (১৩৬২ বঙ্গাব্দ) * '''সোনাৰ হৰিণ'' * ''"[[সময়েৰ প্ৰয়োজনে]]'' * ''একটি জিজ্ঞাসা'' * ''হাৰানো বলয়'' * ''বাঁধ'' * ''নয়াপত্তন'' * ''মহামৃত্যু'' * ''ভাঙাচোৰা'' * ''অপৰাধ'' * ''স্বীকৃতি'' * ''অতি পৰিচিত'' * ''ইচ্ছা অনিচ্ছা'' * ''জন্মান্তৰ'' * ''পোষ্টাৰ'' * ''ইচ্ছাৰ আগুণে জ্বলছি'' * ''কতকগুলো কুকুৰেৰ আৰ্তনাদ'' * ''কয়েকটি সংলাপ'' (১৯৭১) * ''দেমাক'' * ''ম্যাসাকাৰ'' * ''একুশেৰ গল্প'' </div> ===অন্যান্য ৰচনা === * পাকিস্তানৰপৰা বাংলাদেশলৈ (প্ৰবন্ধ ), [[কলকাতা]]ৰ পৰম্পৰাগত ‘পৰিচয়’ সাহিত্য আলোচনীৰ বাংলাদেশ সংখ্যাত প্ৰকাশিত (জুলাই ১৯৭১)। * অক্টোবৰ বিপ্লৱ আৰু ছোভিয়েট চলচ্চিত্ৰ (প্ৰবন্ধ ), [[ছোভিয়েট ইউনিয়ন|ছোভিয়েট বিপ্লৱ]]ৰ ৫০বছৰীয়া জয়ন্তী উপলক্ষ্য্যে অক্টোবৰ সমাজবাদী বিপ্লৱ উদ্‌যাপন সমিতি (ঢাকা) 'তৰংগ'ৰ নবেম্বৰ, ১৯৬৭ স্মৃতিগ্ৰন্থত প্ৰকাশিত। * ওদেৰ জানিয়ে দাও (কবিতা)<ref name="জয়গান">{{News quote|URL=https://www.prothomalo.com/bangladesh/জিবীনেন-জিবনেৰ-জিবনেৰ-ৰেহান|শিৰোনাম=জিৰে-জিবানেহন|শেষ অংশ=মাজিদ|প্ৰথম খণ্ড=পিয়াস|ৱেবছাইট=প্ৰথম Alo|Language=bn|Date=19 August 2020|Collection-date=2 February 2021}}{{বেয়া লিংক|তাৰিখ=ফেব্ৰুৱাৰী 2021 |bot=InternetArchiveBot |ঠিক কৰাৰ চেষ্টা=হয় }}</ref> * জহিৰ ৰায়হানৰ ৰচনাৱলী ১ম খণ্ড * জহিৰ ৰায়হানৰ ৰচনাৱলী ২য় খণ্ড === সম্পাদনা === * এক্সপ্ৰেস (ইংৰাজী সাপ্তাহিক) * প্ৰৱাহ (মাহেকীয়া বাংলা) == চলচ্চিত্ৰ == ; সহকাৰী পৰিচালক হিচাপে * ''জাগো হুয়া সাভেৰা'' (১৯৫৯), * ''এদেশ তোমাৰ আমাৰ'' (১৯৫৯), * ''নবাৰুণ'' (১৯৬০), * ''যে নদী মৰুপথে'' (১৯৬১), ; পৰিচালক, প্ৰযোজক, লেখক আৰু চিত্ৰনাট্যকাৰ হিচাপে {| class="wikitable sortable" style="text-align:center; font-size:100%; " |- ! rowspan="2" style="width:5%; "| বছৰ ! rowspan="2" style="width:20%; "| চলচ্চিত্ৰ ! colspan="4" style="width:16%; "| ভূমিকা ! rowspan="2" style="width:5%; "| ভাষা ! rowspan="2" style="width:20%; "| নোট |- ! style="width:4%; "| পৰিচালক ! style="width:4%; "| প্ৰযোজক ! style="width:4%; "| চিত্ৰনাট্য ! style="width:4%; "| লেখক |- | ১৯৬১ | style="text-align:left; "| ''[[কখনো আসেনি]]'' | {{Yes}} | | {{Yes}} | {{Yes}} | বাংলা | style="text-align:left; "|পৰিচালক হিচাপে প্ৰথম চলচ্চিত্ৰ |- | ১৯৬২ | style="text-align:left; "| ''[[সোনাৰ কাজল]]'' | {{Yes}} | | | | বাংলা | style="text-align:left; "| [[কলিম শৰাফী]] ৰ সৈতে যৌথ পৰিচালনাৰে নিৰ্মিত। |- | ১৯৬৩ | style="text-align:left; "| ''[[কাচেৰ দেয়াল]]'' | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | বাংলা | |- | ১৯৬৪ | style="text-align:left; "| ''[[সঙ্গম (১৯৬৪-এৰ উৰ্দু চলচ্চিত্ৰ)|সঙ্গম]]'' | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | উৰ্দু | style="text-align:left; "|সমগ্ৰ পাকিস্তান তথা বাংলাদেশেৰ চলচ্চিত্ৰেৰ ইতিহাসে নিৰ্মিত প্ৰথম ৰঙীন চলচ্চিত্ৰ। |- | ১৯৬৫ | style="text-align:left; "| ''[[বাহানা (১৯৬৫-এৰ চলচ্চিত্ৰ)|বাহানা]]'' | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | উৰ্দু | style="text-align:left; "|সমগ্ৰ পাকিস্তান তথা বাংলাদেশেৰ চলচ্চিত্ৰৰ ইতিহাসে নিৰ্মিত প্ৰথম চিনেমাস্কোপ চলচ্চিত্ৰ। |- | ১৯৬৬ | style="text-align:left; "| ''[[বেহুলা (চলচ্চিত্ৰ)|বেহুলা]]'' | {{Yes}} | | {{Yes}} | | বাংলা | |- | ১৯৬৭ | style="text-align:left; "| ''[[আনোয়াৰা (চলচ্চিত্ৰ)|আনোয়াৰা]]'' | {{Yes}} | | {{Yes}} | | বাংলা | |- | ১৯৬৮ | style="text-align:left; "| ''[[দুই ভাই (১৯৬৮-এৰ চলচ্চিত্ৰ)|দুই ভাই]]'' | | {{Yes}} | {{Yes}} | | বাংলা | |- | ১৯৬৮ | style="text-align:left; "| ''[[কুচবৰণ কন্যা]]'' | | {{Yes}} | | | বাংলা | |- | ১৯৬৮ | style="text-align:left; "| ''[[জুলেখা]]'' | | {{Yes}} | | | বাংলা | |- | ১৯৬৮ | style="text-align:left; "| ''সুয়োৰাণী-দুয়োৰাণী'' | | {{Yes}} | | | বাংলা | |- | ১৯৬৮ | style="text-align:left; "| ''সংসাৰ'' | | | {{Yes}} | {{Yes}} | বাংলা | |- | ১৯৬৯ | style="text-align:left; "| ''[[মনেৰ মত বউ]]'' | | {{Yes}} | | | বাংলা | |- | ১৯৬৯ | style="text-align:left; "| ''শেষ পৰ্যন্ত'' | | {{Yes}} | | | বাংলা | |- | ১৯৬৫ | style="text-align:left; "| ''একুশে ফেব্ৰুয়াৰি'' | {{Yes}} | | | | বাংলা | অপ্ৰকাশিত |- | ১৯৭০ | style="text-align:left; "| ''[[জীৱন থেকে নেয়া]]'' | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | বাংলা | |- | ১৯৭০ | style="text-align:left; "| ''[[টাকা আনা পাই (চলচ্চিত্ৰ)|টাকা আনা পাই]]'' | | | {{Yes}} | | বাংলা | |- | ১৯৭০ | style="text-align:left; "| ''লেট দেয়াৰ বি লাইট'' | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | ইংৰাজী, বাংলা, উৰ্দু, ৰুশ | style="text-align:left; " | অসমাপ্ত। চলচ্চিত্ৰখন সমাপ্ত হোৱাৰ আগতে আগেই বাংলাদেশৰ স্বাধীনতা যুদ্ধ আৰম্ভ হয়। |- | ১৯৭১ | style="text-align:left; "| ''জলতে সুৰজ কে নিচে'' | | | {{Yes}} | | উৰ্দু | |- | ১৯৭১ | style="text-align:left; "| ''[[ষ্টপ জেনোসাইড]]'' | {{Yes}} | | {{Yes}} | | ইংৰাজী | তথ্যচিত্ৰ |- | ১৯৭১ | style="text-align:left; "| ''বাৰ্থ অব আ নেশন / এ ষ্টেট ইজ বৰ্ন'' | {{Yes}} | | {{Yes}} | {{Yes}} | ইংৰাজী | তথ্যচিত্ৰ |- | ১৯৭১ | style="text-align:left; "| ''চিলড্ৰেন অব বাংলাদেশ'' | {{Yes}} | | {{Yes}} | {{Yes}} | ইংৰাজী | তথ্যচিত্ৰ |- | ১৯৭১ | style="text-align:left; "| ''সাৰেণ্ডাৰ'' | {{Yes}} | | {{Yes}} | {{Yes}} | ইংৰাজী | তথ্যচিত্ৰ |- | ১৯৭২ | style="text-align:left; "| ''প্ৰতিশোধ'' | | {{Yes}} | | | বাংলা | |- | ১৯৭৩ | style="text-align:left; "| ''[[ধীৰে বহে মেঘনা]]'' | | | | | বাংলা | মূল পৰিকল্পনা |- | ২০০৫ | style="text-align:left; "| ''[[হাজাৰ বছৰ ধৰে (চলচ্চিত্ৰ)|হাজাৰ বছৰ ধৰে]]'' | | | | {{Yes}} | বাংলা | |- | ২০১৪ | style="text-align:left; "| ''পোষ্টাৰ'' | | | | {{Yes}} | বাংলা | স্বল্পদৈৰ্ঘ্য চলচ্চিত্ৰ |- |} ==বাহ্যিক সংযোগ == * {{commons-inline}} * {{IMDb name|id=2513556|name=Zahir Raihan}} ==উৎস== [[শ্ৰেণী:বাংলাদেশ]] [[শ্ৰেণী:বাংলাদেশৰ ব্যক্তি]] o821w248zlt8aqt80n13poq7rg11hl9 602975 602974 2026-04-26T14:32:18Z Kandarpajit Kallol 6257 602975 wikitext text/x-wiki {{unreferenced}}{{Infobox person | name = জহিৰ ৰায়হান | image = Zahir Raihan (1935–1972).jpg | caption = | native_name = জহিৰ ৰায়হান | native_name_lang = bn | birth_date = {{birth date |df=yes|1935|08|19}} | birth_place = নোৱাখালী জিলা, বেংগল প্ৰেচিডেন্সি, ব্ৰিটিছ ইণ্ডিয়া (বৰ্তমান-সোনাগাজি উপজিলা, মাজুপুৰ,[[বাংলাদেশ]] ) | death_date =৩০ জানুৱাৰী ১৯৭২ (সন্ধানহীন) | death_place = | alma_mater = [[ঢাকা বিশ্ববিদ্যালয়]] | occupation = {{flatlist| * চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক * ঔপন্যাসিক * লিখক }} | known_for = | notable_works = ''Stop Genocide'' | spouse = {{unbulleted list|{{marriage|সুমিতা দেৱী|1961|1968|end=বিবাহ বিচ্ছেদ }}|{{marriage|সুচান্দা|1968}}}} | relatives =বিপুল ৰায়হান<br/>অনল ৰায়হান<br/>আৰাফাত ৰায়হান অপু<br/>তপু | awards = }} '''জহিৰ ৰায়হান''' ({{lang-en|Zahir Raihan}}, ১৯ আগষ্ট ১৯৩৫ — ৩০ জানুৱাৰী ১৯৭২) [[বাংলাদেশ|বাংলাদেশৰ]] এগৰাকী প্ৰখ্যাত চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক, ঔপন্যাসিক আৰু গল্পকাৰ।<ref>{{cite news|last=Siddiqua|first=Fayeka|date=19 August 2024 |url=https://www.thedailystar.net/news/bangladesh/special-read/news/glimpse-zahir-raihans-films-1330771|title=A glimpse into Zahir Raihan's Films |publisher=The Daily Star |access-date=11 May 2025}}</ref> বাংলা সাহিত্যৰ চুটিগল্প শাখালৈ আগবঢ়োৱা অৱদানৰ বাবে ১৯৭২ চনত তেওঁ বাংলা একাডেমী সাহিত্য বঁটা লাভ কৰে। বাংলাদেশ চৰকাৰে মৰণোত্তৰভাৱে তেওঁক চিনেমালৈ আগবঢ়োৱা অৱদানৰ বাবে ১৯৭৭ চনত বাংলাদেশৰ দ্বিতীয় সৰ্বোচ্চ অসামৰিক বঁটা [[একুশে পদক]] আৰু সাহিত্যলৈ আগবঢ়োৱা অৱদানৰ বাবে ১৯৯২ চনত বাংলাদেশৰ সৰ্বোচ্চ অসামৰিক বঁটা স্বাধীনতা বঁটা প্ৰদান কৰে। চিনেমালৈ আগবঢ়োৱা সামগ্ৰিক অৱদানৰ বাবে ১৯৭৫ চনত মৰোণোত্তৰভাৱে তেখেতক বাংলাদেশৰ প্ৰথম “জাতীয় চলচ্চিত্ৰ পুৰস্কাৰ" বঁটা প্ৰদান কৰা হয়। তেওঁৰ প্ৰথমখন উপন্যাস ''শেষ বিকেলেৰ মেয়ে'' ১৯৬০ চনত প্ৰকাশিত হয়। তেওঁৰ আন আন উল্লেখযোগ্য উপন্যাস হ'ল ''হাজাৰ বছৰ ধৰে'' আৰু ''আৰেক ফাল্গুন''। ''হাজাৰ বছৰ ধৰে'' উপন্যাসৰ বাবে তেওঁ ১৯৬৪ চনত আদমজী সাহিত্য পুৰস্কাৰ লাভ কৰে। এইখন উপন্যাস আধাৰত নিৰ্মিত চলচ্চিত্ৰখনতে জাতীয় চলচ্চিত্ৰ পুৰস্কাৰ লাভ কৰে। তেওঁৰ নিৰ্মিত প্ৰথম চলচ্চিত্ৰ ''কখনো আসেনি'' (১৯৬১)। ১৯৬৪ চনত ''কাঁচেৰ দেয়াল'' চলচ্চিত্ৰখনৰ বাবে তেওঁ নিগাৰ পুৰস্কাৰ লাভ কৰে। তেওঁৰদ্বাৰা নিৰ্মিত অন্যান্য চলচ্চিত্ৰ হ'ল ''বেহুলা'', ''সঙ্গম'', ''আনোয়াৰা'' আৰু ''জীবন থেকে নেয়া''। ''ষ্টপ জেনোসাইড'' তথ্যচিত্ৰখনত বাংলাদেশেৰ স্বাধীনতা যুদ্ধৰ ভয়াবহ চিত্ৰ তুলি ধৰি তেওঁ সুনাম অৰ্জন কৰিছিল। ==প্ৰাৰম্ভিক জীৱন== ১৯৩৫ চনৰ ১৯ ​​আগষ্টত বৰ্তমানৰ ফেনী জিলাৰ সোণাগাজী উপাজিলাৰ নবাবপুৰ সংঘৰ মাজুপুৰ গাঁৱত জন্মগ্ৰহণ কৰিছিল জহিৰ ৰায়হানে। তেওঁৰ পিতৃৰ নাম আছিল মৌলানা মহম্মদ হাবিবুল্লাহ, তেওঁ কলিকতা আলিয়া মাদ্ৰাছাৰ অধ্যাপক আছিল আৰু পিছলৈ ঢাকা আলিয়া মাদ্ৰাছাৰ অধ্যক্ষ হয়। সেইবাবেই জাহিৰে কলিকতা মাদ্ৰাছাৰ এংলো-পাৰ্চিয়ান বিভাগত যোগদান কৰে কিন্তু ১৯৪৭ চনত দেশ বিভাজনৰ পাছত তেওঁ পৰিয়ালসহ কলিকতাৰপৰা বাংলাদেশ (তেতিয়াৰ পূব পাকিস্তান)লৈ গুচি যায়। ১৯৫৮ চনত [[ঢাকা বিশ্ববিদ্যালয়]] ৰপৰা বাংলা ভাষাত স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে। তেওঁৰ ব্যক্তিগত জীৱনত দুবাৰকৈ বিবাহপাশত আবদ্ধ হয়: ১৯৬১ চনত সুমিতা দেৱীৰ সৈতে আৰু ১৯৬৬ চনত সুচান্দাৰ সৈতে, দুয়োগৰাকীয়েই আছিল সেই সময়ৰ বিখ্যাত চলচ্চিত্ৰ অভিনেত্ৰী। ==কৰ্ম জীৱন== জহিৰ ৰায়হানে বাংলা সাহিত্যত স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী লাভ কৰে। তাৰ পিছত তেওঁৰ সাহিত্য আৰু সাংবাদিক জীৱন আৰম্ভ হয়। ১৯৫০ চনত তেওঁ যুগেৰ আলো আলোচনীত সাংবাদিক হিচাপে কাম কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে। পিছলৈ খাপছাৰা, যান্ত্ৰিক, চিনেমা আদি আলোচনীতো কাম কৰি ১৯৫৬ চনত প্ৰৱাহ আলোচনীত সম্পাদক হিচাপে যোগদান কৰে। ১৯৫৫ চনত তেওঁৰ প্ৰথম গল্পগ্ৰন্থ সূৰ্য্যগ্ৰহণ প্ৰকাশ পায়। ১৯৫৭ চনত তেওঁ চলচ্চিত্ৰ জগতত প্ৰৱেশ কৰে, জাগো হুয়া সবেৰা ছবিত সহকাৰী পৰিচালক হিচাপে। ছালাউদ্দিনৰ ছবি ''যে নদী মৰুপথে'' সহায়ক হিচাপেও কাম কৰিছিল। প্ৰখ্যাত চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক এহতেশামে ''এ দেশ তোমাৰ আমাৰ'' ছবিখনত তেওঁক কাম কৰিবলৈ আমন্ত্ৰণ জনাইছিল, জহিৰে ছবিখনৰ শিৰোনাম গীতটো ৰচনা কৰিছিল। ১৯৬১ চনত ''কোখনো আসেনি'' ছবিৰ জৰিয়তে ৰূপালী পৰ্দাত পৰিচালক হিচাপে আত্মপ্ৰকাশ কৰে। ১৯৬৪ চনত তেওঁ পাকিস্তানৰ প্ৰথমখন ৰঙীন ছবি সংগম (উৰ্দু ভাষাৰ ছবি) নিৰ্মাণ কৰে আৰু পিছৰ বছৰত তেওঁৰ প্ৰথম চিনেমাস্কোপ ছবি বাহানা মুক্তি দিয়ে। ভাষা আন্দোলনৰ সৈতে সক্ৰিয়ভাৱে জড়িত হৈ থকা জহিৰ ৰায়হানে ২১ ফেব্ৰুৱাৰীত অনুষ্ঠিত ঐতিহাসিক আমতলা ৰেলীত উপস্থিত আছিল। ভাষা আন্দোলনে তেওঁৰ ওপৰত গভীৰ প্ৰভাৱ পেলাইছিল তেওঁৰ বিখ্যাত ছবি ''জীবন থেকে নেয়া''ত দেখা যায়। তেওঁ ১৯৬৯ চনৰ গণ বিদ্ৰোহত অংশ লৈছিল। ১৯৭১ চনত মুক্তিযুদ্ধ আৰম্ভ হোৱাৰ সময়ত তেওঁ কলকাতালৈ গুচি যায় আৰু বাংলাদেশৰ স্বাধীনতাৰ বাবে প্ৰচাৰ আৰু তথ্যচিত্ৰ নিৰ্মাণ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে। তেওঁৰ ছবি জীৱন থেকে নেয়াৰ কেইবাখনো প্ৰদৰ্শনী কলকাতাত অনুষ্ঠিত হয়, আৰু ছবিখনক সত্যজিৎ সত্য, [[মৃণাল সেন]], তপন সিং, [[ঋত্বিক ঘটক]] আদি বিজ্ঞসকলে ভূয়সী প্ৰশংসা কৰে। সেই সময়ত অত্যন্ত আৰ্থিক অসুবিধাৰ সন্মুখীন হোৱাৰ পিছতো তেওঁ নিজৰ ছবি প্ৰদৰ্শনৰপৰা পোৱা সকলো ধন মুক্তিযোদ্ধাৰ তহবিললৈ দান কৰে। ==বুদ্ধিজীৱী হত্যাৰ তদন্ত সমিতি== পান্না কাইজাৰছ তেওঁৰ মুক্তিযুদ্ধৰ আগতে আৰু পিছতো গ্ৰন্থত কৈছিল যে জহিৰ ৰায়হানে শ্বাহিদুল্লাহ কাইজাৰৰ নিৰুদ্দেশৰ ৰহস্য উন্মোচন কৰাৰ সূত্ৰৰ ভিত্তিত বুদ্ধিজীৱী হত্যা তদন্ত সমিতি গঠন কৰিছিল, য'ত এহতেশ্বাম হাইদৰ চৌধুৰী, বেৰিষ্টাৰ আমিৰুল ইছলাম, বেৰিষ্টাৰ মৌদুদ, এনায়েতুল্লাহ খান, চৈয়দ হাছান ইমাম, ড° ছিৰাজুল ইছলাম আৰু আন বহু বুদ্ধিজীৱী। তদন্ত সমিতিৰ বাবে কাম কৰি থাকোঁতে তেওঁ বহু গুৰুত্বপূৰ্ণ নথি-পত্ৰ আৰু তথ্য উন্মোচন কৰে। জহিৰ ৰায়হানে জামাতৰ মিটিং চেণ্টাৰৰ নাম, আল-বদৰ-ৰাজাকাৰৰ গোপন ঠিকনা, আৰু এই হত্যাকাণ্ডত তেওঁলোকক সহায় কৰা বুদ্ধিজীৱীসকলৰ নাম সংগ্ৰহ কৰিবলৈ সক্ষম হৈছিল। লগতে একাংশ হত্যাকাৰীৰ গোপন ঠিকনাও উন্মোচন কৰে। জামাতৰ বন্ধু আল-বদৰ-ৰাজাকাৰে বহু তথ্য প্ৰকাশ কৰে। এই তথ্যৰ গোপনীয়তাও তেওঁ ৰাখিছিল। এটা সময়ত তদন্ত সমিতিৰ হৈ জাহিৰ ৰায়হানে প্ৰেছ ক্লাবত এখন সংবাদ-মেলযোগে কৈছিল- ''বুদ্ধিজীৱী হত্যাৰ বহু গোপনীয়তা প্ৰকাশ পাইছে। আমাৰ হাতত বহু তথ্য আৰু প্ৰমাণ আছে যিবোৰ প্ৰকাশ কৰিলে বহু লোকৰ মুখা খুলিব। সময় আহিলে সকলো এটা এটাকৈ প্ৰকাশ কৰিম।'' কিন্তু শ্বাহিদুল্লাই যেতিয়া কাইজাৰৰ সন্ধানৰ খবৰটো শুনিলে, তেতিয়া তেওঁ সেইটো পৰীক্ষা কৰিব নোৱাৰিলে কাৰণ তেওঁক বিচাৰি থাকোঁতে জহিৰ ৰায়হান অন্তৰ্ধান হৈ গ’ল। পান্নাই সন্দেহ কৰে যে বুদ্ধিজীৱী হত্যাৰ গোপন তথ্য প্ৰকাশ কৰাৰ ঘোষণাৰ আঁৰৰ কাৰণ হ'ব পাৰে জহিৰ ৰায়হানৰ নিৰুদ্দে। জাহিৰ ৰায়হানৰ ভগ্নীয়েও একে দাবী কৰে। ==মৃত্যু== ১৯৭১ চনৰ ১৭ ডিচেম্বৰত জহিৰ ৰায়হানে ঢাকালৈ উভতি আহে। তেওঁৰ ভাতৃ শ্বাহিদুল্লাহ কাইজাৰ আৰু আন বহুতক। বিহাৰীসকলে মিৰপুৰত ৰখাৰ খবৰ পাই ১৯৭২ চনৰ ৩০ জানুৱাৰীৰ পুৱা দুখন গাড়ীৰে মিৰপুৰলৈ ৰাওনা হয় কবীৰ, বাবুল (সুচান্দাৰ ভায়েক), আব্দুল হক (পান্না কাইজাৰৰ ভায়েক), নিজাম আৰু পাৰভেজ। টেলিফোন বাৰ্তা পোৱাৰ পিছত জাহিৰ ৰায়হানে দুখন গাড়ীৰে মিৰপুৰলৈ ৰাওনা হয়। তেওঁৰ লগত আছিল তেওঁৰ কনিষ্ঠ ভাতৃ জাকাৰিয়া হাবিব,খুড়াকৰ ল’ৰা শ্বাহিৰিয়া কবীৰ, বাবুল (সুচান্দাৰ ভাতৃ), আব্দুল হক (পান্না কাইজাৰৰ ভাতৃ), নিজাম আৰু পাৰভেজ। মীৰপুৰ ছেকচন ২ পোৱাৰ পিছত ভাৰতীয় সেনা, বাংলাদেশ সেনা আৰু তাত নিয়োজিত আৰক্ষী জোৱানসকলে নিৰাপত্তাজনিত কাৰণত তেওঁলোকক আগবাঢ়ি যোৱাত বাধা প্ৰদান কৰে। তেতিয়া সেনাই ১২ নং ধাৰাত অভিযান চলাবলৈ ওলাইছিল। তেওঁলোকে কোনো সাধাৰণ নাগৰিকক লগত লৈ যাব বিচৰা নাছিল। বহু কাতৰ অনুৰোধৰ অন্তত জাহিৰ ৰায়হানক লগত লৈ যাবলৈ মান্তি হ'ল। জহিৰ ৰায়হানক থাকিবলৈ কৈ বাকীকেইজনক ওভতাই পঠিয়াই দিলে। বাকীকেইজনৰ সৈতে শ্বাহৰিয়াৰ কবীৰ ঘৰলৈ উভতি আহিল। জাহিৰ ৰায়হানে সেনা আৰু আৰক্ষীৰ কনভয়ৰ সৈতে মিৰপুৰ ছেকচন ১২ অভিমুখে গ’ল। পুৱা প্ৰায় ৯:৩০ বজাত কালাপানী পানীৰ টেংকিৰ সন্মুখত বিহাৰীয়ে সেনা-আৰক্ষীৰ ওপৰত গুলীচালনা আৰম্ভ কৰে। ইয়াৰ মাজতে তেওঁক হত্যা কৰা বুলি দাবী কৰা হৈছে। পুৱা প্ৰায় ১১:৩০ বজাত বিহাৰীয়ে ওচৰৰ ঘৰৰপৰা স্বয়ংক্ৰিয় অস্ত্ৰ আৰু হেণ্ড গ্ৰেনেডেৰে আৰক্ষী আৰু সেনাক আক্ৰমণ কৰে। এই এম্বুছত ৪২ জন লোকৰ মৃত্যু হয়। সেইদিনা বিয়লি সেনাই গধুৰ অস্ত্ৰৰে মিৰপুৰৰ ১২ নং ছেকচনত আক্ৰমণ কৰে। পাছদিনা ৰাতিপুৱা এটা গোটেই বেটেলিয়ন ছেকচন ১২ত প্ৰৱেশ কৰিলে। কিন্তু কাকো পোৱা নগ’ল। ৰাতি সকলো পলাই গৈছিল। মৃতকৰ ৩-৪জনৰ বাহিৰে কাৰো মৃতদেহ পোৱা নগ’ল। মিৰপুৰ সম্পূৰ্ণ খালী হোৱাৰ পিছতো ৩০ জানুৱাৰীৰ নিশা তেওঁলোকক আঁতৰাই পেলোৱা হয়। ৰাতিৰ আন্ধাৰত বিহাৰীসকলে আঁতৰাই পেলোৱা মৃতদেহবোৰৰ সৈতে জহিৰ ৰাইহান নিৰুদ্দেশ হয়। পাছদিনা ৩১ জানুৱাৰীত বিহাৰী আৰু পাকিস্তানী সৈন্যৰ হাতৰপৰা মিৰপুৰ মুক্ত হৈছিল যদিও ক’তো তেওঁৰ মৃতদেহ পোৱা নগ’ল। নিৰ্মল সেনে দাবী কৰিছিল যে মুজিববাহিনীয়ে জহিৰ ৰায়হানক হত্যা কৰিছিল। ==উত্তৰাধিকাৰী== বাংলাদেশী চিনেমাৰ কিংবদন্তি পুৰুষ জহিৰ ৰায়হানৰ দুগৰাকী পত্নীৰ ভিতৰত অন্যতম [[সুমিতা দেৱী]]। প্ৰয়াত অভিনেত্ৰীগৰাকীৰ দুই পুত্ৰ বিপুল ৰায়হান আৰু অনল ৰায়হান। দুয়োজনেই প্ৰতিষ্ঠিত নাট্য পৰিচালক। আন এগৰাকী পত্নী সুচান্দাৰ দুই পুত্ৰ আৰাফাত ৰাইহান আপু আৰু টাপু ৰাইহান। সৰু পুত্ৰ টাপু ৰাইহানও এজন অভিনেতা। তেওঁ '' সবুজ কোট কালো চছমা'' ছবিত অভিনয় কৰিছিল। জাহিৰ ৰায়হানৰ ভাতৃৰ নাম শ্বাহিদুল্লা কাইজাৰ আৰু ভাতৃৰ কন্যা শ্বামী কাইজাৰ। ==বঁটা আৰু সন্মান== [[File:Zahir Raihan (1935–1972).jpg|thumb|পুৰস্কাৰ সৈতে জহিৰ ৰায়হান]] * ১৯৬৪: আদমজী সাহিত্য বঁটা, ''হাজাৰ বল ধৰ'' উপন্যাসৰ বাবে। * ১৯৬৫: নিগাৰ বঁটা, ''কাচেৰ দেয়াল'' ছবিৰ বাবে শ্ৰেষ্ঠ বাংলা চলচ্চিত্ৰ শিতানত * ১৯৭২: [[বাংলা একাডেমী]] বাংলা একাডেমী সাহিত্য বঁটা (১৯৭১) (মৰণোত্তৰ), গল্প সাহিত্যলৈ অৱদানৰ বাবে। * ১৯৭৭: [[একুশে পদক]], শিল্প (চলচ্চিত্ৰ)লৈ অৱদানৰ বাবে বাংলাদেশ চৰকাৰৰদ্বাৰা প্ৰদান কৰা দ্বিতীয় সৰ্বোচ্চ অসামৰিক সন্মান (মৰণোত্তৰ) * ১৯৯২: স্বাধীনতা দিৱস বঁটা, বাংলাদেশ চৰকাৰে সাহিত্যলৈ অৱদানৰ বাবে প্ৰদান কৰা সৰ্বোচ্চ অসামৰিক সন্মান (মৰণোত্তৰ) * ২০০৫: শ্ৰেষ্ঠ কাহিনীভাগৰ শাখাত ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা, ''হাজাৰ বছৰ'' ছবিখনৰ বাবে (মৰণোত্তৰ) ==উল্লেখনীয় কৰ্মৰাজি== === উপন্যাস === * ''শেষ বিকেলাৰ মেয়ে'' (১৯৬০) প্ৰথম উপন্যাস। প্ৰকাশক: সন্ধানী প্ৰকাশনী (ৰোমাণ্টিক প্ৰেম কাহিনী) * ''হাজাৰ বছৰ ধৰে'' (১৯৬৪) সমসাময়িক বংগৰ গ্ৰাম্য-জীৱনৰ পটভূমিত ৰচিত এটি কাহিনী। (চলচ্চিত্ৰ সংস্কৰণ (২০০৫) * ''আৰেক ফাল্গুন'' (১৯৬৯) ১৯৫২ চনৰ ৰক্তাক্ত ভাষা আন্দোলনৰ পটভূমিত ৰচিত কবিতা। * ''বৰফ গলা নদী'' (১৯৬৯) প্ৰথম প্ৰকাশ: 'উত্তৰন' আলোচনী। আৰ্থিক দুৰ্দশাগ্ৰস্ত মধ্যবিত্তীয় পৰিয়ালৰ অসহায় আত্মকথা। * ''আৰ ক'ত দিন '' (১৯৭০) জেল আৰু ভৰিৰে মোহাৰি যোৱা মানৱ আত্মাৰ আন্তৰ্জাতিক ৰূপ আৰু ইয়াৰ সংগ্ৰাম আৰু সপোনৰ আত্মজীৱনী। * ''কয়েটিক মৃত্যু'' * ''একুশে ফেব্ৰুৱাৰী (১৯৭০)'' * ''তৃষ্ণা '' (১৯৬২) === গল্পসমগ্ৰ === {{div col|colwidth=22em}} * ''সূৰ্যগ্ৰহণ'' প্ৰথম গল্পগ্ৰন্থ (১৩৬২ বঙ্গাব্দ) * '''সোনাৰ হৰিণ'' * ''"[[সময়েৰ প্ৰয়োজনে]]'' * ''একটি জিজ্ঞাসা'' * ''হাৰানো বলয়'' * ''বাঁধ'' * ''নয়াপত্তন'' * ''মহামৃত্যু'' * ''ভাঙাচোৰা'' * ''অপৰাধ'' * ''স্বীকৃতি'' * ''অতি পৰিচিত'' * ''ইচ্ছা অনিচ্ছা'' * ''জন্মান্তৰ'' * ''পোষ্টাৰ'' * ''ইচ্ছাৰ আগুণে জ্বলছি'' * ''কতকগুলো কুকুৰেৰ আৰ্তনাদ'' * ''কয়েকটি সংলাপ'' (১৯৭১) * ''দেমাক'' * ''ম্যাসাকাৰ'' * ''একুশেৰ গল্প'' </div> ===অন্যান্য ৰচনা === * পাকিস্তানৰপৰা বাংলাদেশলৈ (প্ৰবন্ধ ), [[কলকাতা]]ৰ পৰম্পৰাগত ‘পৰিচয়’ সাহিত্য আলোচনীৰ বাংলাদেশ সংখ্যাত প্ৰকাশিত (জুলাই ১৯৭১)। * অক্টোবৰ বিপ্লৱ আৰু ছোভিয়েট চলচ্চিত্ৰ (প্ৰবন্ধ ), [[ছোভিয়েট ইউনিয়ন|ছোভিয়েট বিপ্লৱ]]ৰ ৫০বছৰীয়া জয়ন্তী উপলক্ষ্য্যে অক্টোবৰ সমাজবাদী বিপ্লৱ উদ্‌যাপন সমিতি (ঢাকা) 'তৰংগ'ৰ নবেম্বৰ, ১৯৬৭ স্মৃতিগ্ৰন্থত প্ৰকাশিত। * ওদেৰ জানিয়ে দাও (কবিতা) * জহিৰ ৰায়হানৰ ৰচনাৱলী ১ম খণ্ড * জহিৰ ৰায়হানৰ ৰচনাৱলী ২য় খণ্ড === সম্পাদনা === * এক্সপ্ৰেস (ইংৰাজী সাপ্তাহিক) * প্ৰৱাহ (মাহেকীয়া বাংলা) == চলচ্চিত্ৰ == ; সহকাৰী পৰিচালক হিচাপে * ''জাগো হুয়া সাভেৰা'' (১৯৫৯), * ''এদেশ তোমাৰ আমাৰ'' (১৯৫৯), * ''নবাৰুণ'' (১৯৬০), * ''যে নদী মৰুপথে'' (১৯৬১), ; পৰিচালক, প্ৰযোজক, লেখক আৰু চিত্ৰনাট্যকাৰ হিচাপে {| class="wikitable sortable" style="text-align:center; font-size:100%; " |- ! rowspan="2" style="width:5%; "| বছৰ ! rowspan="2" style="width:20%; "| চলচ্চিত্ৰ ! colspan="4" style="width:16%; "| ভূমিকা ! rowspan="2" style="width:5%; "| ভাষা ! rowspan="2" style="width:20%; "| নোট |- ! style="width:4%; "| পৰিচালক ! style="width:4%; "| প্ৰযোজক ! style="width:4%; "| চিত্ৰনাট্য ! style="width:4%; "| লেখক |- | ১৯৬১ | style="text-align:left; "| ''[[কখনো আসেনি]]'' | {{Yes}} | | {{Yes}} | {{Yes}} | বাংলা | style="text-align:left; "|পৰিচালক হিচাপে প্ৰথম চলচ্চিত্ৰ |- | ১৯৬২ | style="text-align:left; "| ''[[সোনাৰ কাজল]]'' | {{Yes}} | | | | বাংলা | style="text-align:left; "| [[কলিম শৰাফী]] ৰ সৈতে যৌথ পৰিচালনাৰে নিৰ্মিত। |- | ১৯৬৩ | style="text-align:left; "| ''[[কাচেৰ দেয়াল]]'' | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | বাংলা | |- | ১৯৬৪ | style="text-align:left; "| ''[[সঙ্গম (১৯৬৪-এৰ উৰ্দু চলচ্চিত্ৰ)|সঙ্গম]]'' | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | উৰ্দু | style="text-align:left; "|সমগ্ৰ পাকিস্তান তথা বাংলাদেশেৰ চলচ্চিত্ৰেৰ ইতিহাসে নিৰ্মিত প্ৰথম ৰঙীন চলচ্চিত্ৰ। |- | ১৯৬৫ | style="text-align:left; "| ''[[বাহানা (১৯৬৫-এৰ চলচ্চিত্ৰ)|বাহানা]]'' | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | উৰ্দু | style="text-align:left; "|সমগ্ৰ পাকিস্তান তথা বাংলাদেশেৰ চলচ্চিত্ৰৰ ইতিহাসে নিৰ্মিত প্ৰথম চিনেমাস্কোপ চলচ্চিত্ৰ। |- | ১৯৬৬ | style="text-align:left; "| ''[[বেহুলা (চলচ্চিত্ৰ)|বেহুলা]]'' | {{Yes}} | | {{Yes}} | | বাংলা | |- | ১৯৬৭ | style="text-align:left; "| ''[[আনোয়াৰা (চলচ্চিত্ৰ)|আনোয়াৰা]]'' | {{Yes}} | | {{Yes}} | | বাংলা | |- | ১৯৬৮ | style="text-align:left; "| ''[[দুই ভাই (১৯৬৮-এৰ চলচ্চিত্ৰ)|দুই ভাই]]'' | | {{Yes}} | {{Yes}} | | বাংলা | |- | ১৯৬৮ | style="text-align:left; "| ''[[কুচবৰণ কন্যা]]'' | | {{Yes}} | | | বাংলা | |- | ১৯৬৮ | style="text-align:left; "| ''[[জুলেখা]]'' | | {{Yes}} | | | বাংলা | |- | ১৯৬৮ | style="text-align:left; "| ''সুয়োৰাণী-দুয়োৰাণী'' | | {{Yes}} | | | বাংলা | |- | ১৯৬৮ | style="text-align:left; "| ''সংসাৰ'' | | | {{Yes}} | {{Yes}} | বাংলা | |- | ১৯৬৯ | style="text-align:left; "| ''[[মনেৰ মত বউ]]'' | | {{Yes}} | | | বাংলা | |- | ১৯৬৯ | style="text-align:left; "| ''শেষ পৰ্যন্ত'' | | {{Yes}} | | | বাংলা | |- | ১৯৬৫ | style="text-align:left; "| ''একুশে ফেব্ৰুয়াৰি'' | {{Yes}} | | | | বাংলা | অপ্ৰকাশিত |- | ১৯৭০ | style="text-align:left; "| ''[[জীৱন থেকে নেয়া]]'' | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | বাংলা | |- | ১৯৭০ | style="text-align:left; "| ''[[টাকা আনা পাই (চলচ্চিত্ৰ)|টাকা আনা পাই]]'' | | | {{Yes}} | | বাংলা | |- | ১৯৭০ | style="text-align:left; "| ''লেট দেয়াৰ বি লাইট'' | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | ইংৰাজী, বাংলা, উৰ্দু, ৰুশ | style="text-align:left; " | অসমাপ্ত। চলচ্চিত্ৰখন সমাপ্ত হোৱাৰ আগতে আগেই বাংলাদেশৰ স্বাধীনতা যুদ্ধ আৰম্ভ হয়। |- | ১৯৭১ | style="text-align:left; "| ''জলতে সুৰজ কে নিচে'' | | | {{Yes}} | | উৰ্দু | |- | ১৯৭১ | style="text-align:left; "| ''[[ষ্টপ জেনোসাইড]]'' | {{Yes}} | | {{Yes}} | | ইংৰাজী | তথ্যচিত্ৰ |- | ১৯৭১ | style="text-align:left; "| ''বাৰ্থ অব আ নেশন / এ ষ্টেট ইজ বৰ্ন'' | {{Yes}} | | {{Yes}} | {{Yes}} | ইংৰাজী | তথ্যচিত্ৰ |- | ১৯৭১ | style="text-align:left; "| ''চিলড্ৰেন অব বাংলাদেশ'' | {{Yes}} | | {{Yes}} | {{Yes}} | ইংৰাজী | তথ্যচিত্ৰ |- | ১৯৭১ | style="text-align:left; "| ''সাৰেণ্ডাৰ'' | {{Yes}} | | {{Yes}} | {{Yes}} | ইংৰাজী | তথ্যচিত্ৰ |- | ১৯৭২ | style="text-align:left; "| ''প্ৰতিশোধ'' | | {{Yes}} | | | বাংলা | |- | ১৯৭৩ | style="text-align:left; "| ''[[ধীৰে বহে মেঘনা]]'' | | | | | বাংলা | মূল পৰিকল্পনা |- | ২০০৫ | style="text-align:left; "| ''[[হাজাৰ বছৰ ধৰে (চলচ্চিত্ৰ)|হাজাৰ বছৰ ধৰে]]'' | | | | {{Yes}} | বাংলা | |- | ২০১৪ | style="text-align:left; "| ''পোষ্টাৰ'' | | | | {{Yes}} | বাংলা | স্বল্পদৈৰ্ঘ্য চলচ্চিত্ৰ |- |} ==বাহ্যিক সংযোগ == * {{commons-inline}} * {{IMDb name|id=2513556|name=Zahir Raihan}} ==উৎস== [[শ্ৰেণী:বাংলাদেশ]] [[শ্ৰেণী:বাংলাদেশৰ ব্যক্তি]] 6thkuublwi869u30xg2ttgwig4o47wn 602976 602975 2026-04-26T14:34:14Z Kandarpajit Kallol 6257 602976 wikitext text/x-wiki {{unreferenced}}{{Infobox person | name = জহিৰ ৰায়হান | image = Zahir Raihan (1935–1972).jpg | caption = | native_name = জহিৰ ৰায়হান | native_name_lang = bn | birth_date = {{birth date |df=yes|1935|08|19}} | birth_place = নোৱাখালী জিলা, বেংগল প্ৰেচিডেন্সি, ব্ৰিটিছ ইণ্ডিয়া (বৰ্তমান-সোনাগাজি উপজিলা, মাজুপুৰ,[[বাংলাদেশ]] ) | death_date =৩০ জানুৱাৰী ১৯৭২ (সন্ধানহীন) | death_place = | alma_mater = [[ঢাকা বিশ্ববিদ্যালয়]] | occupation = {{flatlist| * চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক * ঔপন্যাসিক * লিখক }} | known_for = | notable_works = ''Stop Genocide'' | spouse = {{unbulleted list|{{marriage|সুমিতা দেৱী|1961|1968|end=বিবাহ বিচ্ছেদ }}|{{marriage|সুচান্দা|1968}}}} | relatives =বিপুল ৰায়হান<br/>অনল ৰায়হান<br/>আৰাফাত ৰায়হান অপু<br/>তপু | awards = }} '''জহিৰ ৰায়হান''' ({{lang-en|Zahir Raihan}}, ১৯ আগষ্ট ১৯৩৫ — ৩০ জানুৱাৰী ১৯৭২) [[বাংলাদেশ|বাংলাদেশৰ]] এগৰাকী প্ৰখ্যাত চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক, ঔপন্যাসিক আৰু গল্পকাৰ।<ref>{{cite news|last=Siddiqua|first=Fayeka|date=19 August 2024 |url=https://www.thedailystar.net/news/bangladesh/special-read/news/glimpse-zahir-raihans-films-1330771|title=A glimpse into Zahir Raihan's Films |publisher=The Daily Star |access-date=11 May 2025}}</ref> বাংলা সাহিত্যৰ চুটিগল্প শাখালৈ আগবঢ়োৱা অৱদানৰ বাবে ১৯৭২ চনত তেওঁ বাংলা একাডেমী সাহিত্য বঁটা লাভ কৰে। বাংলাদেশ চৰকাৰে মৰণোত্তৰভাৱে তেওঁক চিনেমালৈ আগবঢ়োৱা অৱদানৰ বাবে ১৯৭৭ চনত বাংলাদেশৰ দ্বিতীয় সৰ্বোচ্চ অসামৰিক বঁটা [[একুশে পদক]] আৰু সাহিত্যলৈ আগবঢ়োৱা অৱদানৰ বাবে ১৯৯২ চনত বাংলাদেশৰ সৰ্বোচ্চ অসামৰিক বঁটা স্বাধীনতা বঁটা প্ৰদান কৰে।<ref name=ekushey>{{cite news |url=http://www.moca.gov.bd/site/page/c706da0c-29ee-4f0f-95d9-fa6705e19001/ |script-title=bn:একুশে পদকপ্রাপ্ত সুধীবৃন্দ |access-date=23 August 2017 |publisher=Government of Bangladesh |language=bn |trans-title=Ekushey Padak winners list}}</ref><ref name=indepen>{{cite web |url=http://brri.portal.gov.bd/sites/default/files/files/brri.portal.gov.bd/page/87944ec4_496e_415d_af37_27a10fb35625/Independence%20Day%20Award.pdf |title=Independence Day Award |access-date=23 September 2016 |publisher=Government of Bangladesh |archive-date=23 September 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160923180015/http://brri.portal.gov.bd/sites/default/files/files/brri.portal.gov.bd/page/87944ec4_496e_415d_af37_27a10fb35625/Independence%20Day%20Award.pdf |url-status=dead }}</ref> চিনেমালৈ আগবঢ়োৱা সামগ্ৰিক অৱদানৰ বাবে ১৯৭৫ চনত মৰোণোত্তৰভাৱে তেখেতক বাংলাদেশৰ প্ৰথম “জাতীয় চলচ্চিত্ৰ পুৰস্কাৰ" বঁটা প্ৰদান কৰা হয়। তেওঁৰ প্ৰথমখন উপন্যাস ''শেষ বিকেলেৰ মেয়ে'' ১৯৬০ চনত প্ৰকাশিত হয়। তেওঁৰ আন আন উল্লেখযোগ্য উপন্যাস হ'ল ''হাজাৰ বছৰ ধৰে'' আৰু ''আৰেক ফাল্গুন''। ''হাজাৰ বছৰ ধৰে'' উপন্যাসৰ বাবে তেওঁ ১৯৬৪ চনত আদমজী সাহিত্য পুৰস্কাৰ লাভ কৰে। এইখন উপন্যাস আধাৰত নিৰ্মিত চলচ্চিত্ৰখনতে জাতীয় চলচ্চিত্ৰ পুৰস্কাৰ লাভ কৰে। তেওঁৰ নিৰ্মিত প্ৰথম চলচ্চিত্ৰ ''কখনো আসেনি'' (১৯৬১)। ১৯৬৪ চনত ''কাঁচেৰ দেয়াল'' চলচ্চিত্ৰখনৰ বাবে তেওঁ নিগাৰ পুৰস্কাৰ লাভ কৰে। তেওঁৰদ্বাৰা নিৰ্মিত অন্যান্য চলচ্চিত্ৰ হ'ল ''বেহুলা'', ''সঙ্গম'', ''আনোয়াৰা'' আৰু ''জীবন থেকে নেয়া''। ''ষ্টপ জেনোসাইড'' তথ্যচিত্ৰখনত বাংলাদেশেৰ স্বাধীনতা যুদ্ধৰ ভয়াবহ চিত্ৰ তুলি ধৰি তেওঁ সুনাম অৰ্জন কৰিছিল। ==প্ৰাৰম্ভিক জীৱন== ১৯৩৫ চনৰ ১৯ ​​আগষ্টত বৰ্তমানৰ ফেনী জিলাৰ সোণাগাজী উপাজিলাৰ নবাবপুৰ সংঘৰ মাজুপুৰ গাঁৱত জন্মগ্ৰহণ কৰিছিল জহিৰ ৰায়হানে। তেওঁৰ পিতৃৰ নাম আছিল মৌলানা মহম্মদ হাবিবুল্লাহ, তেওঁ কলিকতা আলিয়া মাদ্ৰাছাৰ অধ্যাপক আছিল আৰু পিছলৈ ঢাকা আলিয়া মাদ্ৰাছাৰ অধ্যক্ষ হয়। সেইবাবেই জাহিৰে কলিকতা মাদ্ৰাছাৰ এংলো-পাৰ্চিয়ান বিভাগত যোগদান কৰে কিন্তু ১৯৪৭ চনত দেশ বিভাজনৰ পাছত তেওঁ পৰিয়ালসহ কলিকতাৰপৰা বাংলাদেশ (তেতিয়াৰ পূব পাকিস্তান)লৈ গুচি যায়। ১৯৫৮ চনত [[ঢাকা বিশ্ববিদ্যালয়]] ৰপৰা বাংলা ভাষাত স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে। তেওঁৰ ব্যক্তিগত জীৱনত দুবাৰকৈ বিবাহপাশত আবদ্ধ হয়: ১৯৬১ চনত সুমিতা দেৱীৰ সৈতে আৰু ১৯৬৬ চনত সুচান্দাৰ সৈতে, দুয়োগৰাকীয়েই আছিল সেই সময়ৰ বিখ্যাত চলচ্চিত্ৰ অভিনেত্ৰী। ==কৰ্ম জীৱন== জহিৰ ৰায়হানে বাংলা সাহিত্যত স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী লাভ কৰে। তাৰ পিছত তেওঁৰ সাহিত্য আৰু সাংবাদিক জীৱন আৰম্ভ হয়। ১৯৫০ চনত তেওঁ যুগেৰ আলো আলোচনীত সাংবাদিক হিচাপে কাম কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে। পিছলৈ খাপছাৰা, যান্ত্ৰিক, চিনেমা আদি আলোচনীতো কাম কৰি ১৯৫৬ চনত প্ৰৱাহ আলোচনীত সম্পাদক হিচাপে যোগদান কৰে। ১৯৫৫ চনত তেওঁৰ প্ৰথম গল্পগ্ৰন্থ সূৰ্য্যগ্ৰহণ প্ৰকাশ পায়। ১৯৫৭ চনত তেওঁ চলচ্চিত্ৰ জগতত প্ৰৱেশ কৰে, জাগো হুয়া সবেৰা ছবিত সহকাৰী পৰিচালক হিচাপে। ছালাউদ্দিনৰ ছবি ''যে নদী মৰুপথে'' সহায়ক হিচাপেও কাম কৰিছিল। প্ৰখ্যাত চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক এহতেশামে ''এ দেশ তোমাৰ আমাৰ'' ছবিখনত তেওঁক কাম কৰিবলৈ আমন্ত্ৰণ জনাইছিল, জহিৰে ছবিখনৰ শিৰোনাম গীতটো ৰচনা কৰিছিল। ১৯৬১ চনত ''কোখনো আসেনি'' ছবিৰ জৰিয়তে ৰূপালী পৰ্দাত পৰিচালক হিচাপে আত্মপ্ৰকাশ কৰে। ১৯৬৪ চনত তেওঁ পাকিস্তানৰ প্ৰথমখন ৰঙীন ছবি সংগম (উৰ্দু ভাষাৰ ছবি) নিৰ্মাণ কৰে আৰু পিছৰ বছৰত তেওঁৰ প্ৰথম চিনেমাস্কোপ ছবি বাহানা মুক্তি দিয়ে। ভাষা আন্দোলনৰ সৈতে সক্ৰিয়ভাৱে জড়িত হৈ থকা জহিৰ ৰায়হানে ২১ ফেব্ৰুৱাৰীত অনুষ্ঠিত ঐতিহাসিক আমতলা ৰেলীত উপস্থিত আছিল। ভাষা আন্দোলনে তেওঁৰ ওপৰত গভীৰ প্ৰভাৱ পেলাইছিল তেওঁৰ বিখ্যাত ছবি ''জীবন থেকে নেয়া''ত দেখা যায়। তেওঁ ১৯৬৯ চনৰ গণ বিদ্ৰোহত অংশ লৈছিল। ১৯৭১ চনত মুক্তিযুদ্ধ আৰম্ভ হোৱাৰ সময়ত তেওঁ কলকাতালৈ গুচি যায় আৰু বাংলাদেশৰ স্বাধীনতাৰ বাবে প্ৰচাৰ আৰু তথ্যচিত্ৰ নিৰ্মাণ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে। তেওঁৰ ছবি জীৱন থেকে নেয়াৰ কেইবাখনো প্ৰদৰ্শনী কলকাতাত অনুষ্ঠিত হয়, আৰু ছবিখনক সত্যজিৎ সত্য, [[মৃণাল সেন]], তপন সিং, [[ঋত্বিক ঘটক]] আদি বিজ্ঞসকলে ভূয়সী প্ৰশংসা কৰে। সেই সময়ত অত্যন্ত আৰ্থিক অসুবিধাৰ সন্মুখীন হোৱাৰ পিছতো তেওঁ নিজৰ ছবি প্ৰদৰ্শনৰপৰা পোৱা সকলো ধন মুক্তিযোদ্ধাৰ তহবিললৈ দান কৰে। ==বুদ্ধিজীৱী হত্যাৰ তদন্ত সমিতি== পান্না কাইজাৰছ তেওঁৰ মুক্তিযুদ্ধৰ আগতে আৰু পিছতো গ্ৰন্থত কৈছিল যে জহিৰ ৰায়হানে শ্বাহিদুল্লাহ কাইজাৰৰ নিৰুদ্দেশৰ ৰহস্য উন্মোচন কৰাৰ সূত্ৰৰ ভিত্তিত বুদ্ধিজীৱী হত্যা তদন্ত সমিতি গঠন কৰিছিল, য'ত এহতেশ্বাম হাইদৰ চৌধুৰী, বেৰিষ্টাৰ আমিৰুল ইছলাম, বেৰিষ্টাৰ মৌদুদ, এনায়েতুল্লাহ খান, চৈয়দ হাছান ইমাম, ড° ছিৰাজুল ইছলাম আৰু আন বহু বুদ্ধিজীৱী। তদন্ত সমিতিৰ বাবে কাম কৰি থাকোঁতে তেওঁ বহু গুৰুত্বপূৰ্ণ নথি-পত্ৰ আৰু তথ্য উন্মোচন কৰে। জহিৰ ৰায়হানে জামাতৰ মিটিং চেণ্টাৰৰ নাম, আল-বদৰ-ৰাজাকাৰৰ গোপন ঠিকনা, আৰু এই হত্যাকাণ্ডত তেওঁলোকক সহায় কৰা বুদ্ধিজীৱীসকলৰ নাম সংগ্ৰহ কৰিবলৈ সক্ষম হৈছিল। লগতে একাংশ হত্যাকাৰীৰ গোপন ঠিকনাও উন্মোচন কৰে। জামাতৰ বন্ধু আল-বদৰ-ৰাজাকাৰে বহু তথ্য প্ৰকাশ কৰে। এই তথ্যৰ গোপনীয়তাও তেওঁ ৰাখিছিল। এটা সময়ত তদন্ত সমিতিৰ হৈ জাহিৰ ৰায়হানে প্ৰেছ ক্লাবত এখন সংবাদ-মেলযোগে কৈছিল- ''বুদ্ধিজীৱী হত্যাৰ বহু গোপনীয়তা প্ৰকাশ পাইছে। আমাৰ হাতত বহু তথ্য আৰু প্ৰমাণ আছে যিবোৰ প্ৰকাশ কৰিলে বহু লোকৰ মুখা খুলিব। সময় আহিলে সকলো এটা এটাকৈ প্ৰকাশ কৰিম।'' কিন্তু শ্বাহিদুল্লাই যেতিয়া কাইজাৰৰ সন্ধানৰ খবৰটো শুনিলে, তেতিয়া তেওঁ সেইটো পৰীক্ষা কৰিব নোৱাৰিলে কাৰণ তেওঁক বিচাৰি থাকোঁতে জহিৰ ৰায়হান অন্তৰ্ধান হৈ গ’ল। পান্নাই সন্দেহ কৰে যে বুদ্ধিজীৱী হত্যাৰ গোপন তথ্য প্ৰকাশ কৰাৰ ঘোষণাৰ আঁৰৰ কাৰণ হ'ব পাৰে জহিৰ ৰায়হানৰ নিৰুদ্দে। জাহিৰ ৰায়হানৰ ভগ্নীয়েও একে দাবী কৰে। ==মৃত্যু== ১৯৭১ চনৰ ১৭ ডিচেম্বৰত জহিৰ ৰায়হানে ঢাকালৈ উভতি আহে। তেওঁৰ ভাতৃ শ্বাহিদুল্লাহ কাইজাৰ আৰু আন বহুতক। বিহাৰীসকলে মিৰপুৰত ৰখাৰ খবৰ পাই ১৯৭২ চনৰ ৩০ জানুৱাৰীৰ পুৱা দুখন গাড়ীৰে মিৰপুৰলৈ ৰাওনা হয় কবীৰ, বাবুল (সুচান্দাৰ ভায়েক), আব্দুল হক (পান্না কাইজাৰৰ ভায়েক), নিজাম আৰু পাৰভেজ। টেলিফোন বাৰ্তা পোৱাৰ পিছত জাহিৰ ৰায়হানে দুখন গাড়ীৰে মিৰপুৰলৈ ৰাওনা হয়। তেওঁৰ লগত আছিল তেওঁৰ কনিষ্ঠ ভাতৃ জাকাৰিয়া হাবিব,খুড়াকৰ ল’ৰা শ্বাহিৰিয়া কবীৰ, বাবুল (সুচান্দাৰ ভাতৃ), আব্দুল হক (পান্না কাইজাৰৰ ভাতৃ), নিজাম আৰু পাৰভেজ। মীৰপুৰ ছেকচন ২ পোৱাৰ পিছত ভাৰতীয় সেনা, বাংলাদেশ সেনা আৰু তাত নিয়োজিত আৰক্ষী জোৱানসকলে নিৰাপত্তাজনিত কাৰণত তেওঁলোকক আগবাঢ়ি যোৱাত বাধা প্ৰদান কৰে। তেতিয়া সেনাই ১২ নং ধাৰাত অভিযান চলাবলৈ ওলাইছিল। তেওঁলোকে কোনো সাধাৰণ নাগৰিকক লগত লৈ যাব বিচৰা নাছিল। বহু কাতৰ অনুৰোধৰ অন্তত জাহিৰ ৰায়হানক লগত লৈ যাবলৈ মান্তি হ'ল। জহিৰ ৰায়হানক থাকিবলৈ কৈ বাকীকেইজনক ওভতাই পঠিয়াই দিলে। বাকীকেইজনৰ সৈতে শ্বাহৰিয়াৰ কবীৰ ঘৰলৈ উভতি আহিল। জাহিৰ ৰায়হানে সেনা আৰু আৰক্ষীৰ কনভয়ৰ সৈতে মিৰপুৰ ছেকচন ১২ অভিমুখে গ’ল। পুৱা প্ৰায় ৯:৩০ বজাত কালাপানী পানীৰ টেংকিৰ সন্মুখত বিহাৰীয়ে সেনা-আৰক্ষীৰ ওপৰত গুলীচালনা আৰম্ভ কৰে। ইয়াৰ মাজতে তেওঁক হত্যা কৰা বুলি দাবী কৰা হৈছে। পুৱা প্ৰায় ১১:৩০ বজাত বিহাৰীয়ে ওচৰৰ ঘৰৰপৰা স্বয়ংক্ৰিয় অস্ত্ৰ আৰু হেণ্ড গ্ৰেনেডেৰে আৰক্ষী আৰু সেনাক আক্ৰমণ কৰে। এই এম্বুছত ৪২ জন লোকৰ মৃত্যু হয়। সেইদিনা বিয়লি সেনাই গধুৰ অস্ত্ৰৰে মিৰপুৰৰ ১২ নং ছেকচনত আক্ৰমণ কৰে। পাছদিনা ৰাতিপুৱা এটা গোটেই বেটেলিয়ন ছেকচন ১২ত প্ৰৱেশ কৰিলে। কিন্তু কাকো পোৱা নগ’ল। ৰাতি সকলো পলাই গৈছিল। মৃতকৰ ৩-৪জনৰ বাহিৰে কাৰো মৃতদেহ পোৱা নগ’ল। মিৰপুৰ সম্পূৰ্ণ খালী হোৱাৰ পিছতো ৩০ জানুৱাৰীৰ নিশা তেওঁলোকক আঁতৰাই পেলোৱা হয়। ৰাতিৰ আন্ধাৰত বিহাৰীসকলে আঁতৰাই পেলোৱা মৃতদেহবোৰৰ সৈতে জহিৰ ৰাইহান নিৰুদ্দেশ হয়। পাছদিনা ৩১ জানুৱাৰীত বিহাৰী আৰু পাকিস্তানী সৈন্যৰ হাতৰপৰা মিৰপুৰ মুক্ত হৈছিল যদিও ক’তো তেওঁৰ মৃতদেহ পোৱা নগ’ল। নিৰ্মল সেনে দাবী কৰিছিল যে মুজিববাহিনীয়ে জহিৰ ৰায়হানক হত্যা কৰিছিল। ==উত্তৰাধিকাৰী== বাংলাদেশী চিনেমাৰ কিংবদন্তি পুৰুষ জহিৰ ৰায়হানৰ দুগৰাকী পত্নীৰ ভিতৰত অন্যতম [[সুমিতা দেৱী]]। প্ৰয়াত অভিনেত্ৰীগৰাকীৰ দুই পুত্ৰ বিপুল ৰায়হান আৰু অনল ৰায়হান। দুয়োজনেই প্ৰতিষ্ঠিত নাট্য পৰিচালক। আন এগৰাকী পত্নী সুচান্দাৰ দুই পুত্ৰ আৰাফাত ৰাইহান আপু আৰু টাপু ৰাইহান। সৰু পুত্ৰ টাপু ৰাইহানও এজন অভিনেতা। তেওঁ '' সবুজ কোট কালো চছমা'' ছবিত অভিনয় কৰিছিল। জাহিৰ ৰায়হানৰ ভাতৃৰ নাম শ্বাহিদুল্লা কাইজাৰ আৰু ভাতৃৰ কন্যা শ্বামী কাইজাৰ। ==বঁটা আৰু সন্মান== [[File:Zahir Raihan (1935–1972).jpg|thumb|পুৰস্কাৰ সৈতে জহিৰ ৰায়হান]] * ১৯৬৪: আদমজী সাহিত্য বঁটা, ''হাজাৰ বল ধৰ'' উপন্যাসৰ বাবে। * ১৯৬৫: নিগাৰ বঁটা, ''কাচেৰ দেয়াল'' ছবিৰ বাবে শ্ৰেষ্ঠ বাংলা চলচ্চিত্ৰ শিতানত * ১৯৭২: [[বাংলা একাডেমী]] বাংলা একাডেমী সাহিত্য বঁটা (১৯৭১) (মৰণোত্তৰ), গল্প সাহিত্যলৈ অৱদানৰ বাবে। * ১৯৭৭: [[একুশে পদক]], শিল্প (চলচ্চিত্ৰ)লৈ অৱদানৰ বাবে বাংলাদেশ চৰকাৰৰদ্বাৰা প্ৰদান কৰা দ্বিতীয় সৰ্বোচ্চ অসামৰিক সন্মান (মৰণোত্তৰ) * ১৯৯২: স্বাধীনতা দিৱস বঁটা, বাংলাদেশ চৰকাৰে সাহিত্যলৈ অৱদানৰ বাবে প্ৰদান কৰা সৰ্বোচ্চ অসামৰিক সন্মান (মৰণোত্তৰ) * ২০০৫: শ্ৰেষ্ঠ কাহিনীভাগৰ শাখাত ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা, ''হাজাৰ বছৰ'' ছবিখনৰ বাবে (মৰণোত্তৰ) ==উল্লেখনীয় কৰ্মৰাজি== === উপন্যাস === * ''শেষ বিকেলাৰ মেয়ে'' (১৯৬০) প্ৰথম উপন্যাস। প্ৰকাশক: সন্ধানী প্ৰকাশনী (ৰোমাণ্টিক প্ৰেম কাহিনী) * ''হাজাৰ বছৰ ধৰে'' (১৯৬৪) সমসাময়িক বংগৰ গ্ৰাম্য-জীৱনৰ পটভূমিত ৰচিত এটি কাহিনী। (চলচ্চিত্ৰ সংস্কৰণ (২০০৫) * ''আৰেক ফাল্গুন'' (১৯৬৯) ১৯৫২ চনৰ ৰক্তাক্ত ভাষা আন্দোলনৰ পটভূমিত ৰচিত কবিতা। * ''বৰফ গলা নদী'' (১৯৬৯) প্ৰথম প্ৰকাশ: 'উত্তৰন' আলোচনী। আৰ্থিক দুৰ্দশাগ্ৰস্ত মধ্যবিত্তীয় পৰিয়ালৰ অসহায় আত্মকথা। * ''আৰ ক'ত দিন '' (১৯৭০) জেল আৰু ভৰিৰে মোহাৰি যোৱা মানৱ আত্মাৰ আন্তৰ্জাতিক ৰূপ আৰু ইয়াৰ সংগ্ৰাম আৰু সপোনৰ আত্মজীৱনী। * ''কয়েটিক মৃত্যু'' * ''একুশে ফেব্ৰুৱাৰী (১৯৭০)'' * ''তৃষ্ণা '' (১৯৬২) === গল্পসমগ্ৰ === {{div col|colwidth=22em}} * ''সূৰ্যগ্ৰহণ'' প্ৰথম গল্পগ্ৰন্থ (১৩৬২ বঙ্গাব্দ) * '''সোনাৰ হৰিণ'' * ''"[[সময়েৰ প্ৰয়োজনে]]'' * ''একটি জিজ্ঞাসা'' * ''হাৰানো বলয়'' * ''বাঁধ'' * ''নয়াপত্তন'' * ''মহামৃত্যু'' * ''ভাঙাচোৰা'' * ''অপৰাধ'' * ''স্বীকৃতি'' * ''অতি পৰিচিত'' * ''ইচ্ছা অনিচ্ছা'' * ''জন্মান্তৰ'' * ''পোষ্টাৰ'' * ''ইচ্ছাৰ আগুণে জ্বলছি'' * ''কতকগুলো কুকুৰেৰ আৰ্তনাদ'' * ''কয়েকটি সংলাপ'' (১৯৭১) * ''দেমাক'' * ''ম্যাসাকাৰ'' * ''একুশেৰ গল্প'' </div> ===অন্যান্য ৰচনা === * পাকিস্তানৰপৰা বাংলাদেশলৈ (প্ৰবন্ধ ), [[কলকাতা]]ৰ পৰম্পৰাগত ‘পৰিচয়’ সাহিত্য আলোচনীৰ বাংলাদেশ সংখ্যাত প্ৰকাশিত (জুলাই ১৯৭১)। * অক্টোবৰ বিপ্লৱ আৰু ছোভিয়েট চলচ্চিত্ৰ (প্ৰবন্ধ ), [[ছোভিয়েট ইউনিয়ন|ছোভিয়েট বিপ্লৱ]]ৰ ৫০বছৰীয়া জয়ন্তী উপলক্ষ্য্যে অক্টোবৰ সমাজবাদী বিপ্লৱ উদ্‌যাপন সমিতি (ঢাকা) 'তৰংগ'ৰ নবেম্বৰ, ১৯৬৭ স্মৃতিগ্ৰন্থত প্ৰকাশিত। * ওদেৰ জানিয়ে দাও (কবিতা) * জহিৰ ৰায়হানৰ ৰচনাৱলী ১ম খণ্ড * জহিৰ ৰায়হানৰ ৰচনাৱলী ২য় খণ্ড === সম্পাদনা === * এক্সপ্ৰেস (ইংৰাজী সাপ্তাহিক) * প্ৰৱাহ (মাহেকীয়া বাংলা) == চলচ্চিত্ৰ == ; সহকাৰী পৰিচালক হিচাপে * ''জাগো হুয়া সাভেৰা'' (১৯৫৯), * ''এদেশ তোমাৰ আমাৰ'' (১৯৫৯), * ''নবাৰুণ'' (১৯৬০), * ''যে নদী মৰুপথে'' (১৯৬১), ; পৰিচালক, প্ৰযোজক, লেখক আৰু চিত্ৰনাট্যকাৰ হিচাপে {| class="wikitable sortable" style="text-align:center; font-size:100%; " |- ! rowspan="2" style="width:5%; "| বছৰ ! rowspan="2" style="width:20%; "| চলচ্চিত্ৰ ! colspan="4" style="width:16%; "| ভূমিকা ! rowspan="2" style="width:5%; "| ভাষা ! rowspan="2" style="width:20%; "| নোট |- ! style="width:4%; "| পৰিচালক ! style="width:4%; "| প্ৰযোজক ! style="width:4%; "| চিত্ৰনাট্য ! style="width:4%; "| লেখক |- | ১৯৬১ | style="text-align:left; "| ''[[কখনো আসেনি]]'' | {{Yes}} | | {{Yes}} | {{Yes}} | বাংলা | style="text-align:left; "|পৰিচালক হিচাপে প্ৰথম চলচ্চিত্ৰ |- | ১৯৬২ | style="text-align:left; "| ''[[সোনাৰ কাজল]]'' | {{Yes}} | | | | বাংলা | style="text-align:left; "| [[কলিম শৰাফী]] ৰ সৈতে যৌথ পৰিচালনাৰে নিৰ্মিত। |- | ১৯৬৩ | style="text-align:left; "| ''[[কাচেৰ দেয়াল]]'' | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | বাংলা | |- | ১৯৬৪ | style="text-align:left; "| ''[[সঙ্গম (১৯৬৪-এৰ উৰ্দু চলচ্চিত্ৰ)|সঙ্গম]]'' | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | উৰ্দু | style="text-align:left; "|সমগ্ৰ পাকিস্তান তথা বাংলাদেশেৰ চলচ্চিত্ৰেৰ ইতিহাসে নিৰ্মিত প্ৰথম ৰঙীন চলচ্চিত্ৰ। |- | ১৯৬৫ | style="text-align:left; "| ''[[বাহানা (১৯৬৫-এৰ চলচ্চিত্ৰ)|বাহানা]]'' | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | উৰ্দু | style="text-align:left; "|সমগ্ৰ পাকিস্তান তথা বাংলাদেশেৰ চলচ্চিত্ৰৰ ইতিহাসে নিৰ্মিত প্ৰথম চিনেমাস্কোপ চলচ্চিত্ৰ। |- | ১৯৬৬ | style="text-align:left; "| ''[[বেহুলা (চলচ্চিত্ৰ)|বেহুলা]]'' | {{Yes}} | | {{Yes}} | | বাংলা | |- | ১৯৬৭ | style="text-align:left; "| ''[[আনোয়াৰা (চলচ্চিত্ৰ)|আনোয়াৰা]]'' | {{Yes}} | | {{Yes}} | | বাংলা | |- | ১৯৬৮ | style="text-align:left; "| ''[[দুই ভাই (১৯৬৮-এৰ চলচ্চিত্ৰ)|দুই ভাই]]'' | | {{Yes}} | {{Yes}} | | বাংলা | |- | ১৯৬৮ | style="text-align:left; "| ''[[কুচবৰণ কন্যা]]'' | | {{Yes}} | | | বাংলা | |- | ১৯৬৮ | style="text-align:left; "| ''[[জুলেখা]]'' | | {{Yes}} | | | বাংলা | |- | ১৯৬৮ | style="text-align:left; "| ''সুয়োৰাণী-দুয়োৰাণী'' | | {{Yes}} | | | বাংলা | |- | ১৯৬৮ | style="text-align:left; "| ''সংসাৰ'' | | | {{Yes}} | {{Yes}} | বাংলা | |- | ১৯৬৯ | style="text-align:left; "| ''[[মনেৰ মত বউ]]'' | | {{Yes}} | | | বাংলা | |- | ১৯৬৯ | style="text-align:left; "| ''শেষ পৰ্যন্ত'' | | {{Yes}} | | | বাংলা | |- | ১৯৬৫ | style="text-align:left; "| ''একুশে ফেব্ৰুয়াৰি'' | {{Yes}} | | | | বাংলা | অপ্ৰকাশিত |- | ১৯৭০ | style="text-align:left; "| ''[[জীৱন থেকে নেয়া]]'' | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | বাংলা | |- | ১৯৭০ | style="text-align:left; "| ''[[টাকা আনা পাই (চলচ্চিত্ৰ)|টাকা আনা পাই]]'' | | | {{Yes}} | | বাংলা | |- | ১৯৭০ | style="text-align:left; "| ''লেট দেয়াৰ বি লাইট'' | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | ইংৰাজী, বাংলা, উৰ্দু, ৰুশ | style="text-align:left; " | অসমাপ্ত। চলচ্চিত্ৰখন সমাপ্ত হোৱাৰ আগতে আগেই বাংলাদেশৰ স্বাধীনতা যুদ্ধ আৰম্ভ হয়। |- | ১৯৭১ | style="text-align:left; "| ''জলতে সুৰজ কে নিচে'' | | | {{Yes}} | | উৰ্দু | |- | ১৯৭১ | style="text-align:left; "| ''[[ষ্টপ জেনোসাইড]]'' | {{Yes}} | | {{Yes}} | | ইংৰাজী | তথ্যচিত্ৰ |- | ১৯৭১ | style="text-align:left; "| ''বাৰ্থ অব আ নেশন / এ ষ্টেট ইজ বৰ্ন'' | {{Yes}} | | {{Yes}} | {{Yes}} | ইংৰাজী | তথ্যচিত্ৰ |- | ১৯৭১ | style="text-align:left; "| ''চিলড্ৰেন অব বাংলাদেশ'' | {{Yes}} | | {{Yes}} | {{Yes}} | ইংৰাজী | তথ্যচিত্ৰ |- | ১৯৭১ | style="text-align:left; "| ''সাৰেণ্ডাৰ'' | {{Yes}} | | {{Yes}} | {{Yes}} | ইংৰাজী | তথ্যচিত্ৰ |- | ১৯৭২ | style="text-align:left; "| ''প্ৰতিশোধ'' | | {{Yes}} | | | বাংলা | |- | ১৯৭৩ | style="text-align:left; "| ''[[ধীৰে বহে মেঘনা]]'' | | | | | বাংলা | মূল পৰিকল্পনা |- | ২০০৫ | style="text-align:left; "| ''[[হাজাৰ বছৰ ধৰে (চলচ্চিত্ৰ)|হাজাৰ বছৰ ধৰে]]'' | | | | {{Yes}} | বাংলা | |- | ২০১৪ | style="text-align:left; "| ''পোষ্টাৰ'' | | | | {{Yes}} | বাংলা | স্বল্পদৈৰ্ঘ্য চলচ্চিত্ৰ |- |} ==বাহ্যিক সংযোগ == * {{commons-inline}} * {{IMDb name|id=2513556|name=Zahir Raihan}} ==উৎস== [[শ্ৰেণী:বাংলাদেশ]] [[শ্ৰেণী:বাংলাদেশৰ ব্যক্তি]] 7l5tafoaxhbsgf2dghwbjb5mk7i1tpa 602977 602976 2026-04-26T14:35:11Z Kandarpajit Kallol 6257 /* প্ৰাৰম্ভিক জীৱন */ 602977 wikitext text/x-wiki {{unreferenced}}{{Infobox person | name = জহিৰ ৰায়হান | image = Zahir Raihan (1935–1972).jpg | caption = | native_name = জহিৰ ৰায়হান | native_name_lang = bn | birth_date = {{birth date |df=yes|1935|08|19}} | birth_place = নোৱাখালী জিলা, বেংগল প্ৰেচিডেন্সি, ব্ৰিটিছ ইণ্ডিয়া (বৰ্তমান-সোনাগাজি উপজিলা, মাজুপুৰ,[[বাংলাদেশ]] ) | death_date =৩০ জানুৱাৰী ১৯৭২ (সন্ধানহীন) | death_place = | alma_mater = [[ঢাকা বিশ্ববিদ্যালয়]] | occupation = {{flatlist| * চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক * ঔপন্যাসিক * লিখক }} | known_for = | notable_works = ''Stop Genocide'' | spouse = {{unbulleted list|{{marriage|সুমিতা দেৱী|1961|1968|end=বিবাহ বিচ্ছেদ }}|{{marriage|সুচান্দা|1968}}}} | relatives =বিপুল ৰায়হান<br/>অনল ৰায়হান<br/>আৰাফাত ৰায়হান অপু<br/>তপু | awards = }} '''জহিৰ ৰায়হান''' ({{lang-en|Zahir Raihan}}, ১৯ আগষ্ট ১৯৩৫ — ৩০ জানুৱাৰী ১৯৭২) [[বাংলাদেশ|বাংলাদেশৰ]] এগৰাকী প্ৰখ্যাত চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক, ঔপন্যাসিক আৰু গল্পকাৰ।<ref>{{cite news|last=Siddiqua|first=Fayeka|date=19 August 2024 |url=https://www.thedailystar.net/news/bangladesh/special-read/news/glimpse-zahir-raihans-films-1330771|title=A glimpse into Zahir Raihan's Films |publisher=The Daily Star |access-date=11 May 2025}}</ref> বাংলা সাহিত্যৰ চুটিগল্প শাখালৈ আগবঢ়োৱা অৱদানৰ বাবে ১৯৭২ চনত তেওঁ বাংলা একাডেমী সাহিত্য বঁটা লাভ কৰে। বাংলাদেশ চৰকাৰে মৰণোত্তৰভাৱে তেওঁক চিনেমালৈ আগবঢ়োৱা অৱদানৰ বাবে ১৯৭৭ চনত বাংলাদেশৰ দ্বিতীয় সৰ্বোচ্চ অসামৰিক বঁটা [[একুশে পদক]] আৰু সাহিত্যলৈ আগবঢ়োৱা অৱদানৰ বাবে ১৯৯২ চনত বাংলাদেশৰ সৰ্বোচ্চ অসামৰিক বঁটা স্বাধীনতা বঁটা প্ৰদান কৰে।<ref name=ekushey>{{cite news |url=http://www.moca.gov.bd/site/page/c706da0c-29ee-4f0f-95d9-fa6705e19001/ |script-title=bn:একুশে পদকপ্রাপ্ত সুধীবৃন্দ |access-date=23 August 2017 |publisher=Government of Bangladesh |language=bn |trans-title=Ekushey Padak winners list}}</ref><ref name=indepen>{{cite web |url=http://brri.portal.gov.bd/sites/default/files/files/brri.portal.gov.bd/page/87944ec4_496e_415d_af37_27a10fb35625/Independence%20Day%20Award.pdf |title=Independence Day Award |access-date=23 September 2016 |publisher=Government of Bangladesh |archive-date=23 September 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160923180015/http://brri.portal.gov.bd/sites/default/files/files/brri.portal.gov.bd/page/87944ec4_496e_415d_af37_27a10fb35625/Independence%20Day%20Award.pdf |url-status=dead }}</ref> চিনেমালৈ আগবঢ়োৱা সামগ্ৰিক অৱদানৰ বাবে ১৯৭৫ চনত মৰোণোত্তৰভাৱে তেখেতক বাংলাদেশৰ প্ৰথম “জাতীয় চলচ্চিত্ৰ পুৰস্কাৰ" বঁটা প্ৰদান কৰা হয়। তেওঁৰ প্ৰথমখন উপন্যাস ''শেষ বিকেলেৰ মেয়ে'' ১৯৬০ চনত প্ৰকাশিত হয়। তেওঁৰ আন আন উল্লেখযোগ্য উপন্যাস হ'ল ''হাজাৰ বছৰ ধৰে'' আৰু ''আৰেক ফাল্গুন''। ''হাজাৰ বছৰ ধৰে'' উপন্যাসৰ বাবে তেওঁ ১৯৬৪ চনত আদমজী সাহিত্য পুৰস্কাৰ লাভ কৰে। এইখন উপন্যাস আধাৰত নিৰ্মিত চলচ্চিত্ৰখনতে জাতীয় চলচ্চিত্ৰ পুৰস্কাৰ লাভ কৰে। তেওঁৰ নিৰ্মিত প্ৰথম চলচ্চিত্ৰ ''কখনো আসেনি'' (১৯৬১)। ১৯৬৪ চনত ''কাঁচেৰ দেয়াল'' চলচ্চিত্ৰখনৰ বাবে তেওঁ নিগাৰ পুৰস্কাৰ লাভ কৰে। তেওঁৰদ্বাৰা নিৰ্মিত অন্যান্য চলচ্চিত্ৰ হ'ল ''বেহুলা'', ''সঙ্গম'', ''আনোয়াৰা'' আৰু ''জীবন থেকে নেয়া''। ''ষ্টপ জেনোসাইড'' তথ্যচিত্ৰখনত বাংলাদেশেৰ স্বাধীনতা যুদ্ধৰ ভয়াবহ চিত্ৰ তুলি ধৰি তেওঁ সুনাম অৰ্জন কৰিছিল। ==প্ৰাৰম্ভিক জীৱন== ১৯৩৫ চনৰ ১৯ ​​আগষ্টত বৰ্তমানৰ ফেনী জিলাৰ সোণাগাজী উপাজিলাৰ নবাবপুৰ সংঘৰ মাজুপুৰ গাঁৱত জন্মগ্ৰহণ কৰিছিল জহিৰ ৰায়হানে।<ref>{{cite news |title=Profiles of martyred intellectuals |url=http://archive.thedailystar.net/suppliments/2006/december/december14th/intellectuals.htm |work=The Daily Star |access-date=19 November 2014 |archive-date=3 December 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131203062204/http://archive.thedailystar.net/suppliments/2006/december/december14th/intellectuals.htm |url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news |last1=Dhaka |first1=UNB |title=Looking back at Zahir Raihan, the legend |url=https://www.theindependentbd.com/post/266948 |access-date=13 January 2022 |work=[[The Independent (Bangladesh)|The Independent]] |date=19 August 2021}}</ref> তেওঁৰ পিতৃৰ নাম আছিল মৌলানা মহম্মদ হাবিবুল্লাহ, তেওঁ কলিকতা আলিয়া মাদ্ৰাছাৰ অধ্যাপক আছিল আৰু পিছলৈ ঢাকা আলিয়া মাদ্ৰাছাৰ অধ্যক্ষ হয়। সেইবাবেই জাহিৰে কলিকতা মাদ্ৰাছাৰ এংলো-পাৰ্চিয়ান বিভাগত যোগদান কৰে কিন্তু ১৯৪৭ চনত দেশ বিভাজনৰ পাছত তেওঁ পৰিয়ালসহ কলিকতাৰপৰা বাংলাদেশ (তেতিয়াৰ পূব পাকিস্তান)লৈ গুচি যায়। ১৯৫৮ চনত [[ঢাকা বিশ্ববিদ্যালয়]] ৰপৰা বাংলা ভাষাত স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে। তেওঁৰ ব্যক্তিগত জীৱনত দুবাৰকৈ বিবাহপাশত আবদ্ধ হয়: ১৯৬১ চনত সুমিতা দেৱীৰ সৈতে আৰু ১৯৬৬ চনত সুচান্দাৰ সৈতে, দুয়োগৰাকীয়েই আছিল সেই সময়ৰ বিখ্যাত চলচ্চিত্ৰ অভিনেত্ৰী। ==কৰ্ম জীৱন== জহিৰ ৰায়হানে বাংলা সাহিত্যত স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী লাভ কৰে। তাৰ পিছত তেওঁৰ সাহিত্য আৰু সাংবাদিক জীৱন আৰম্ভ হয়। ১৯৫০ চনত তেওঁ যুগেৰ আলো আলোচনীত সাংবাদিক হিচাপে কাম কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে। পিছলৈ খাপছাৰা, যান্ত্ৰিক, চিনেমা আদি আলোচনীতো কাম কৰি ১৯৫৬ চনত প্ৰৱাহ আলোচনীত সম্পাদক হিচাপে যোগদান কৰে। ১৯৫৫ চনত তেওঁৰ প্ৰথম গল্পগ্ৰন্থ সূৰ্য্যগ্ৰহণ প্ৰকাশ পায়। ১৯৫৭ চনত তেওঁ চলচ্চিত্ৰ জগতত প্ৰৱেশ কৰে, জাগো হুয়া সবেৰা ছবিত সহকাৰী পৰিচালক হিচাপে। ছালাউদ্দিনৰ ছবি ''যে নদী মৰুপথে'' সহায়ক হিচাপেও কাম কৰিছিল। প্ৰখ্যাত চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক এহতেশামে ''এ দেশ তোমাৰ আমাৰ'' ছবিখনত তেওঁক কাম কৰিবলৈ আমন্ত্ৰণ জনাইছিল, জহিৰে ছবিখনৰ শিৰোনাম গীতটো ৰচনা কৰিছিল। ১৯৬১ চনত ''কোখনো আসেনি'' ছবিৰ জৰিয়তে ৰূপালী পৰ্দাত পৰিচালক হিচাপে আত্মপ্ৰকাশ কৰে। ১৯৬৪ চনত তেওঁ পাকিস্তানৰ প্ৰথমখন ৰঙীন ছবি সংগম (উৰ্দু ভাষাৰ ছবি) নিৰ্মাণ কৰে আৰু পিছৰ বছৰত তেওঁৰ প্ৰথম চিনেমাস্কোপ ছবি বাহানা মুক্তি দিয়ে। ভাষা আন্দোলনৰ সৈতে সক্ৰিয়ভাৱে জড়িত হৈ থকা জহিৰ ৰায়হানে ২১ ফেব্ৰুৱাৰীত অনুষ্ঠিত ঐতিহাসিক আমতলা ৰেলীত উপস্থিত আছিল। ভাষা আন্দোলনে তেওঁৰ ওপৰত গভীৰ প্ৰভাৱ পেলাইছিল তেওঁৰ বিখ্যাত ছবি ''জীবন থেকে নেয়া''ত দেখা যায়। তেওঁ ১৯৬৯ চনৰ গণ বিদ্ৰোহত অংশ লৈছিল। ১৯৭১ চনত মুক্তিযুদ্ধ আৰম্ভ হোৱাৰ সময়ত তেওঁ কলকাতালৈ গুচি যায় আৰু বাংলাদেশৰ স্বাধীনতাৰ বাবে প্ৰচাৰ আৰু তথ্যচিত্ৰ নিৰ্মাণ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে। তেওঁৰ ছবি জীৱন থেকে নেয়াৰ কেইবাখনো প্ৰদৰ্শনী কলকাতাত অনুষ্ঠিত হয়, আৰু ছবিখনক সত্যজিৎ সত্য, [[মৃণাল সেন]], তপন সিং, [[ঋত্বিক ঘটক]] আদি বিজ্ঞসকলে ভূয়সী প্ৰশংসা কৰে। সেই সময়ত অত্যন্ত আৰ্থিক অসুবিধাৰ সন্মুখীন হোৱাৰ পিছতো তেওঁ নিজৰ ছবি প্ৰদৰ্শনৰপৰা পোৱা সকলো ধন মুক্তিযোদ্ধাৰ তহবিললৈ দান কৰে। ==বুদ্ধিজীৱী হত্যাৰ তদন্ত সমিতি== পান্না কাইজাৰছ তেওঁৰ মুক্তিযুদ্ধৰ আগতে আৰু পিছতো গ্ৰন্থত কৈছিল যে জহিৰ ৰায়হানে শ্বাহিদুল্লাহ কাইজাৰৰ নিৰুদ্দেশৰ ৰহস্য উন্মোচন কৰাৰ সূত্ৰৰ ভিত্তিত বুদ্ধিজীৱী হত্যা তদন্ত সমিতি গঠন কৰিছিল, য'ত এহতেশ্বাম হাইদৰ চৌধুৰী, বেৰিষ্টাৰ আমিৰুল ইছলাম, বেৰিষ্টাৰ মৌদুদ, এনায়েতুল্লাহ খান, চৈয়দ হাছান ইমাম, ড° ছিৰাজুল ইছলাম আৰু আন বহু বুদ্ধিজীৱী। তদন্ত সমিতিৰ বাবে কাম কৰি থাকোঁতে তেওঁ বহু গুৰুত্বপূৰ্ণ নথি-পত্ৰ আৰু তথ্য উন্মোচন কৰে। জহিৰ ৰায়হানে জামাতৰ মিটিং চেণ্টাৰৰ নাম, আল-বদৰ-ৰাজাকাৰৰ গোপন ঠিকনা, আৰু এই হত্যাকাণ্ডত তেওঁলোকক সহায় কৰা বুদ্ধিজীৱীসকলৰ নাম সংগ্ৰহ কৰিবলৈ সক্ষম হৈছিল। লগতে একাংশ হত্যাকাৰীৰ গোপন ঠিকনাও উন্মোচন কৰে। জামাতৰ বন্ধু আল-বদৰ-ৰাজাকাৰে বহু তথ্য প্ৰকাশ কৰে। এই তথ্যৰ গোপনীয়তাও তেওঁ ৰাখিছিল। এটা সময়ত তদন্ত সমিতিৰ হৈ জাহিৰ ৰায়হানে প্ৰেছ ক্লাবত এখন সংবাদ-মেলযোগে কৈছিল- ''বুদ্ধিজীৱী হত্যাৰ বহু গোপনীয়তা প্ৰকাশ পাইছে। আমাৰ হাতত বহু তথ্য আৰু প্ৰমাণ আছে যিবোৰ প্ৰকাশ কৰিলে বহু লোকৰ মুখা খুলিব। সময় আহিলে সকলো এটা এটাকৈ প্ৰকাশ কৰিম।'' কিন্তু শ্বাহিদুল্লাই যেতিয়া কাইজাৰৰ সন্ধানৰ খবৰটো শুনিলে, তেতিয়া তেওঁ সেইটো পৰীক্ষা কৰিব নোৱাৰিলে কাৰণ তেওঁক বিচাৰি থাকোঁতে জহিৰ ৰায়হান অন্তৰ্ধান হৈ গ’ল। পান্নাই সন্দেহ কৰে যে বুদ্ধিজীৱী হত্যাৰ গোপন তথ্য প্ৰকাশ কৰাৰ ঘোষণাৰ আঁৰৰ কাৰণ হ'ব পাৰে জহিৰ ৰায়হানৰ নিৰুদ্দে। জাহিৰ ৰায়হানৰ ভগ্নীয়েও একে দাবী কৰে। ==মৃত্যু== ১৯৭১ চনৰ ১৭ ডিচেম্বৰত জহিৰ ৰায়হানে ঢাকালৈ উভতি আহে। তেওঁৰ ভাতৃ শ্বাহিদুল্লাহ কাইজাৰ আৰু আন বহুতক। বিহাৰীসকলে মিৰপুৰত ৰখাৰ খবৰ পাই ১৯৭২ চনৰ ৩০ জানুৱাৰীৰ পুৱা দুখন গাড়ীৰে মিৰপুৰলৈ ৰাওনা হয় কবীৰ, বাবুল (সুচান্দাৰ ভায়েক), আব্দুল হক (পান্না কাইজাৰৰ ভায়েক), নিজাম আৰু পাৰভেজ। টেলিফোন বাৰ্তা পোৱাৰ পিছত জাহিৰ ৰায়হানে দুখন গাড়ীৰে মিৰপুৰলৈ ৰাওনা হয়। তেওঁৰ লগত আছিল তেওঁৰ কনিষ্ঠ ভাতৃ জাকাৰিয়া হাবিব,খুড়াকৰ ল’ৰা শ্বাহিৰিয়া কবীৰ, বাবুল (সুচান্দাৰ ভাতৃ), আব্দুল হক (পান্না কাইজাৰৰ ভাতৃ), নিজাম আৰু পাৰভেজ। মীৰপুৰ ছেকচন ২ পোৱাৰ পিছত ভাৰতীয় সেনা, বাংলাদেশ সেনা আৰু তাত নিয়োজিত আৰক্ষী জোৱানসকলে নিৰাপত্তাজনিত কাৰণত তেওঁলোকক আগবাঢ়ি যোৱাত বাধা প্ৰদান কৰে। তেতিয়া সেনাই ১২ নং ধাৰাত অভিযান চলাবলৈ ওলাইছিল। তেওঁলোকে কোনো সাধাৰণ নাগৰিকক লগত লৈ যাব বিচৰা নাছিল। বহু কাতৰ অনুৰোধৰ অন্তত জাহিৰ ৰায়হানক লগত লৈ যাবলৈ মান্তি হ'ল। জহিৰ ৰায়হানক থাকিবলৈ কৈ বাকীকেইজনক ওভতাই পঠিয়াই দিলে। বাকীকেইজনৰ সৈতে শ্বাহৰিয়াৰ কবীৰ ঘৰলৈ উভতি আহিল। জাহিৰ ৰায়হানে সেনা আৰু আৰক্ষীৰ কনভয়ৰ সৈতে মিৰপুৰ ছেকচন ১২ অভিমুখে গ’ল। পুৱা প্ৰায় ৯:৩০ বজাত কালাপানী পানীৰ টেংকিৰ সন্মুখত বিহাৰীয়ে সেনা-আৰক্ষীৰ ওপৰত গুলীচালনা আৰম্ভ কৰে। ইয়াৰ মাজতে তেওঁক হত্যা কৰা বুলি দাবী কৰা হৈছে। পুৱা প্ৰায় ১১:৩০ বজাত বিহাৰীয়ে ওচৰৰ ঘৰৰপৰা স্বয়ংক্ৰিয় অস্ত্ৰ আৰু হেণ্ড গ্ৰেনেডেৰে আৰক্ষী আৰু সেনাক আক্ৰমণ কৰে। এই এম্বুছত ৪২ জন লোকৰ মৃত্যু হয়। সেইদিনা বিয়লি সেনাই গধুৰ অস্ত্ৰৰে মিৰপুৰৰ ১২ নং ছেকচনত আক্ৰমণ কৰে। পাছদিনা ৰাতিপুৱা এটা গোটেই বেটেলিয়ন ছেকচন ১২ত প্ৰৱেশ কৰিলে। কিন্তু কাকো পোৱা নগ’ল। ৰাতি সকলো পলাই গৈছিল। মৃতকৰ ৩-৪জনৰ বাহিৰে কাৰো মৃতদেহ পোৱা নগ’ল। মিৰপুৰ সম্পূৰ্ণ খালী হোৱাৰ পিছতো ৩০ জানুৱাৰীৰ নিশা তেওঁলোকক আঁতৰাই পেলোৱা হয়। ৰাতিৰ আন্ধাৰত বিহাৰীসকলে আঁতৰাই পেলোৱা মৃতদেহবোৰৰ সৈতে জহিৰ ৰাইহান নিৰুদ্দেশ হয়। পাছদিনা ৩১ জানুৱাৰীত বিহাৰী আৰু পাকিস্তানী সৈন্যৰ হাতৰপৰা মিৰপুৰ মুক্ত হৈছিল যদিও ক’তো তেওঁৰ মৃতদেহ পোৱা নগ’ল। নিৰ্মল সেনে দাবী কৰিছিল যে মুজিববাহিনীয়ে জহিৰ ৰায়হানক হত্যা কৰিছিল। ==উত্তৰাধিকাৰী== বাংলাদেশী চিনেমাৰ কিংবদন্তি পুৰুষ জহিৰ ৰায়হানৰ দুগৰাকী পত্নীৰ ভিতৰত অন্যতম [[সুমিতা দেৱী]]। প্ৰয়াত অভিনেত্ৰীগৰাকীৰ দুই পুত্ৰ বিপুল ৰায়হান আৰু অনল ৰায়হান। দুয়োজনেই প্ৰতিষ্ঠিত নাট্য পৰিচালক। আন এগৰাকী পত্নী সুচান্দাৰ দুই পুত্ৰ আৰাফাত ৰাইহান আপু আৰু টাপু ৰাইহান। সৰু পুত্ৰ টাপু ৰাইহানও এজন অভিনেতা। তেওঁ '' সবুজ কোট কালো চছমা'' ছবিত অভিনয় কৰিছিল। জাহিৰ ৰায়হানৰ ভাতৃৰ নাম শ্বাহিদুল্লা কাইজাৰ আৰু ভাতৃৰ কন্যা শ্বামী কাইজাৰ। ==বঁটা আৰু সন্মান== [[File:Zahir Raihan (1935–1972).jpg|thumb|পুৰস্কাৰ সৈতে জহিৰ ৰায়হান]] * ১৯৬৪: আদমজী সাহিত্য বঁটা, ''হাজাৰ বল ধৰ'' উপন্যাসৰ বাবে। * ১৯৬৫: নিগাৰ বঁটা, ''কাচেৰ দেয়াল'' ছবিৰ বাবে শ্ৰেষ্ঠ বাংলা চলচ্চিত্ৰ শিতানত * ১৯৭২: [[বাংলা একাডেমী]] বাংলা একাডেমী সাহিত্য বঁটা (১৯৭১) (মৰণোত্তৰ), গল্প সাহিত্যলৈ অৱদানৰ বাবে। * ১৯৭৭: [[একুশে পদক]], শিল্প (চলচ্চিত্ৰ)লৈ অৱদানৰ বাবে বাংলাদেশ চৰকাৰৰদ্বাৰা প্ৰদান কৰা দ্বিতীয় সৰ্বোচ্চ অসামৰিক সন্মান (মৰণোত্তৰ) * ১৯৯২: স্বাধীনতা দিৱস বঁটা, বাংলাদেশ চৰকাৰে সাহিত্যলৈ অৱদানৰ বাবে প্ৰদান কৰা সৰ্বোচ্চ অসামৰিক সন্মান (মৰণোত্তৰ) * ২০০৫: শ্ৰেষ্ঠ কাহিনীভাগৰ শাখাত ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা, ''হাজাৰ বছৰ'' ছবিখনৰ বাবে (মৰণোত্তৰ) ==উল্লেখনীয় কৰ্মৰাজি== === উপন্যাস === * ''শেষ বিকেলাৰ মেয়ে'' (১৯৬০) প্ৰথম উপন্যাস। প্ৰকাশক: সন্ধানী প্ৰকাশনী (ৰোমাণ্টিক প্ৰেম কাহিনী) * ''হাজাৰ বছৰ ধৰে'' (১৯৬৪) সমসাময়িক বংগৰ গ্ৰাম্য-জীৱনৰ পটভূমিত ৰচিত এটি কাহিনী। (চলচ্চিত্ৰ সংস্কৰণ (২০০৫) * ''আৰেক ফাল্গুন'' (১৯৬৯) ১৯৫২ চনৰ ৰক্তাক্ত ভাষা আন্দোলনৰ পটভূমিত ৰচিত কবিতা। * ''বৰফ গলা নদী'' (১৯৬৯) প্ৰথম প্ৰকাশ: 'উত্তৰন' আলোচনী। আৰ্থিক দুৰ্দশাগ্ৰস্ত মধ্যবিত্তীয় পৰিয়ালৰ অসহায় আত্মকথা। * ''আৰ ক'ত দিন '' (১৯৭০) জেল আৰু ভৰিৰে মোহাৰি যোৱা মানৱ আত্মাৰ আন্তৰ্জাতিক ৰূপ আৰু ইয়াৰ সংগ্ৰাম আৰু সপোনৰ আত্মজীৱনী। * ''কয়েটিক মৃত্যু'' * ''একুশে ফেব্ৰুৱাৰী (১৯৭০)'' * ''তৃষ্ণা '' (১৯৬২) === গল্পসমগ্ৰ === {{div col|colwidth=22em}} * ''সূৰ্যগ্ৰহণ'' প্ৰথম গল্পগ্ৰন্থ (১৩৬২ বঙ্গাব্দ) * '''সোনাৰ হৰিণ'' * ''"[[সময়েৰ প্ৰয়োজনে]]'' * ''একটি জিজ্ঞাসা'' * ''হাৰানো বলয়'' * ''বাঁধ'' * ''নয়াপত্তন'' * ''মহামৃত্যু'' * ''ভাঙাচোৰা'' * ''অপৰাধ'' * ''স্বীকৃতি'' * ''অতি পৰিচিত'' * ''ইচ্ছা অনিচ্ছা'' * ''জন্মান্তৰ'' * ''পোষ্টাৰ'' * ''ইচ্ছাৰ আগুণে জ্বলছি'' * ''কতকগুলো কুকুৰেৰ আৰ্তনাদ'' * ''কয়েকটি সংলাপ'' (১৯৭১) * ''দেমাক'' * ''ম্যাসাকাৰ'' * ''একুশেৰ গল্প'' </div> ===অন্যান্য ৰচনা === * পাকিস্তানৰপৰা বাংলাদেশলৈ (প্ৰবন্ধ ), [[কলকাতা]]ৰ পৰম্পৰাগত ‘পৰিচয়’ সাহিত্য আলোচনীৰ বাংলাদেশ সংখ্যাত প্ৰকাশিত (জুলাই ১৯৭১)। * অক্টোবৰ বিপ্লৱ আৰু ছোভিয়েট চলচ্চিত্ৰ (প্ৰবন্ধ ), [[ছোভিয়েট ইউনিয়ন|ছোভিয়েট বিপ্লৱ]]ৰ ৫০বছৰীয়া জয়ন্তী উপলক্ষ্য্যে অক্টোবৰ সমাজবাদী বিপ্লৱ উদ্‌যাপন সমিতি (ঢাকা) 'তৰংগ'ৰ নবেম্বৰ, ১৯৬৭ স্মৃতিগ্ৰন্থত প্ৰকাশিত। * ওদেৰ জানিয়ে দাও (কবিতা) * জহিৰ ৰায়হানৰ ৰচনাৱলী ১ম খণ্ড * জহিৰ ৰায়হানৰ ৰচনাৱলী ২য় খণ্ড === সম্পাদনা === * এক্সপ্ৰেস (ইংৰাজী সাপ্তাহিক) * প্ৰৱাহ (মাহেকীয়া বাংলা) == চলচ্চিত্ৰ == ; সহকাৰী পৰিচালক হিচাপে * ''জাগো হুয়া সাভেৰা'' (১৯৫৯), * ''এদেশ তোমাৰ আমাৰ'' (১৯৫৯), * ''নবাৰুণ'' (১৯৬০), * ''যে নদী মৰুপথে'' (১৯৬১), ; পৰিচালক, প্ৰযোজক, লেখক আৰু চিত্ৰনাট্যকাৰ হিচাপে {| class="wikitable sortable" style="text-align:center; font-size:100%; " |- ! rowspan="2" style="width:5%; "| বছৰ ! rowspan="2" style="width:20%; "| চলচ্চিত্ৰ ! colspan="4" style="width:16%; "| ভূমিকা ! rowspan="2" style="width:5%; "| ভাষা ! rowspan="2" style="width:20%; "| নোট |- ! style="width:4%; "| পৰিচালক ! style="width:4%; "| প্ৰযোজক ! style="width:4%; "| চিত্ৰনাট্য ! style="width:4%; "| লেখক |- | ১৯৬১ | style="text-align:left; "| ''[[কখনো আসেনি]]'' | {{Yes}} | | {{Yes}} | {{Yes}} | বাংলা | style="text-align:left; "|পৰিচালক হিচাপে প্ৰথম চলচ্চিত্ৰ |- | ১৯৬২ | style="text-align:left; "| ''[[সোনাৰ কাজল]]'' | {{Yes}} | | | | বাংলা | style="text-align:left; "| [[কলিম শৰাফী]] ৰ সৈতে যৌথ পৰিচালনাৰে নিৰ্মিত। |- | ১৯৬৩ | style="text-align:left; "| ''[[কাচেৰ দেয়াল]]'' | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | বাংলা | |- | ১৯৬৪ | style="text-align:left; "| ''[[সঙ্গম (১৯৬৪-এৰ উৰ্দু চলচ্চিত্ৰ)|সঙ্গম]]'' | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | উৰ্দু | style="text-align:left; "|সমগ্ৰ পাকিস্তান তথা বাংলাদেশেৰ চলচ্চিত্ৰেৰ ইতিহাসে নিৰ্মিত প্ৰথম ৰঙীন চলচ্চিত্ৰ। |- | ১৯৬৫ | style="text-align:left; "| ''[[বাহানা (১৯৬৫-এৰ চলচ্চিত্ৰ)|বাহানা]]'' | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | উৰ্দু | style="text-align:left; "|সমগ্ৰ পাকিস্তান তথা বাংলাদেশেৰ চলচ্চিত্ৰৰ ইতিহাসে নিৰ্মিত প্ৰথম চিনেমাস্কোপ চলচ্চিত্ৰ। |- | ১৯৬৬ | style="text-align:left; "| ''[[বেহুলা (চলচ্চিত্ৰ)|বেহুলা]]'' | {{Yes}} | | {{Yes}} | | বাংলা | |- | ১৯৬৭ | style="text-align:left; "| ''[[আনোয়াৰা (চলচ্চিত্ৰ)|আনোয়াৰা]]'' | {{Yes}} | | {{Yes}} | | বাংলা | |- | ১৯৬৮ | style="text-align:left; "| ''[[দুই ভাই (১৯৬৮-এৰ চলচ্চিত্ৰ)|দুই ভাই]]'' | | {{Yes}} | {{Yes}} | | বাংলা | |- | ১৯৬৮ | style="text-align:left; "| ''[[কুচবৰণ কন্যা]]'' | | {{Yes}} | | | বাংলা | |- | ১৯৬৮ | style="text-align:left; "| ''[[জুলেখা]]'' | | {{Yes}} | | | বাংলা | |- | ১৯৬৮ | style="text-align:left; "| ''সুয়োৰাণী-দুয়োৰাণী'' | | {{Yes}} | | | বাংলা | |- | ১৯৬৮ | style="text-align:left; "| ''সংসাৰ'' | | | {{Yes}} | {{Yes}} | বাংলা | |- | ১৯৬৯ | style="text-align:left; "| ''[[মনেৰ মত বউ]]'' | | {{Yes}} | | | বাংলা | |- | ১৯৬৯ | style="text-align:left; "| ''শেষ পৰ্যন্ত'' | | {{Yes}} | | | বাংলা | |- | ১৯৬৫ | style="text-align:left; "| ''একুশে ফেব্ৰুয়াৰি'' | {{Yes}} | | | | বাংলা | অপ্ৰকাশিত |- | ১৯৭০ | style="text-align:left; "| ''[[জীৱন থেকে নেয়া]]'' | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | বাংলা | |- | ১৯৭০ | style="text-align:left; "| ''[[টাকা আনা পাই (চলচ্চিত্ৰ)|টাকা আনা পাই]]'' | | | {{Yes}} | | বাংলা | |- | ১৯৭০ | style="text-align:left; "| ''লেট দেয়াৰ বি লাইট'' | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | {{Yes}} | ইংৰাজী, বাংলা, উৰ্দু, ৰুশ | style="text-align:left; " | অসমাপ্ত। চলচ্চিত্ৰখন সমাপ্ত হোৱাৰ আগতে আগেই বাংলাদেশৰ স্বাধীনতা যুদ্ধ আৰম্ভ হয়। |- | ১৯৭১ | style="text-align:left; "| ''জলতে সুৰজ কে নিচে'' | | | {{Yes}} | | উৰ্দু | |- | ১৯৭১ | style="text-align:left; "| ''[[ষ্টপ জেনোসাইড]]'' | {{Yes}} | | {{Yes}} | | ইংৰাজী | তথ্যচিত্ৰ |- | ১৯৭১ | style="text-align:left; "| ''বাৰ্থ অব আ নেশন / এ ষ্টেট ইজ বৰ্ন'' | {{Yes}} | | {{Yes}} | {{Yes}} | ইংৰাজী | তথ্যচিত্ৰ |- | ১৯৭১ | style="text-align:left; "| ''চিলড্ৰেন অব বাংলাদেশ'' | {{Yes}} | | {{Yes}} | {{Yes}} | ইংৰাজী | তথ্যচিত্ৰ |- | ১৯৭১ | style="text-align:left; "| ''সাৰেণ্ডাৰ'' | {{Yes}} | | {{Yes}} | {{Yes}} | ইংৰাজী | তথ্যচিত্ৰ |- | ১৯৭২ | style="text-align:left; "| ''প্ৰতিশোধ'' | | {{Yes}} | | | বাংলা | |- | ১৯৭৩ | style="text-align:left; "| ''[[ধীৰে বহে মেঘনা]]'' | | | | | বাংলা | মূল পৰিকল্পনা |- | ২০০৫ | style="text-align:left; "| ''[[হাজাৰ বছৰ ধৰে (চলচ্চিত্ৰ)|হাজাৰ বছৰ ধৰে]]'' | | | | {{Yes}} | বাংলা | |- | ২০১৪ | style="text-align:left; "| ''পোষ্টাৰ'' | | | | {{Yes}} | বাংলা | স্বল্পদৈৰ্ঘ্য চলচ্চিত্ৰ |- |} ==বাহ্যিক সংযোগ == * {{commons-inline}} * {{IMDb name|id=2513556|name=Zahir Raihan}} ==উৎস== [[শ্ৰেণী:বাংলাদেশ]] [[শ্ৰেণী:বাংলাদেশৰ ব্যক্তি]] 7avq1wsnmo1weikg40rypk4ymki0qwv 0 127464 602928 553642 2026-04-26T12:14:36Z নৰুনা বৰুৱা 44897 /* বঁটা */ 602928 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer | name = ৰাজা ৰাজেশ্বৰী ছেঠা ৰমন | honorific_prefix = Dr. | honorific_suffix = | image = Malaysian poetess Rajes.jpg | image_size = | alt = | caption = ৰাজা ৰাজেশ্বৰী ছেঠা ৰমন, কুৱালালামপুৰ, ৮ জানুৱাৰী, ২০০৮ | native_name = | native_name_lang = Raja Rajeswari Setha Raman | pseudonym = | birth_name = | birth_date = {{Birth date and age|1961|08|19}} | birth_place = কুৱালা কুৰাউ, পেৰাক, [[মালয়েছিয়া]] | occupation = কবি,<ref>{{cite news |last1=Ismail |first1=Mohd. Hafiz |title=Pelajari budaya bangsa lain melalui sastera |url=http://www.sinarharian.com.my/nasional/pelajari-budaya-bangsa-lain-melalui-sastera-1.515968 |date=2 May 2016 |language=Malay}}</ref> অনুবাদক, শিক্ষকতা<ref name="Sinar1">{{cite news |last1=Hasli |first1=Atirah |title=Rasisme: Jangan salahkan kerajaan |url=http://www.sinarharian.com.my/nasional/rasisme-jangan-salahkan-kerajaan-1.511348 |work=Sinar Online |date=20 April 2016 |language=Malay}}</ref> | language = [[মালয় ভাষা|মালয়]] | education = PhD | alma_mater = ইউনিভাৰ্চিটি পুত্ৰ মালয়েছিয়া | period = | genre = | subject = | movement = | notableworks = ''মেকাৰ বুংগা'' | spouse = | partner = | children = | relatives = | awards = মালয়েছিয়াৰ মূল সাহিত্য বঁটা (২০০৬/২০০৭) | signature = | signature_alt = | years_active = }} '''ৰাজা ৰাজেশ্বৰী ছেঠা ৰমন''' ([[ইংৰাজী]]: Raja Rajeswari Seetha Raman; জন্ম: ১৯ আগষ্ট, ১৯৬১) এগৰাকী [[মালয়েছিয়া|মালয়েছিয়ান]] কবি আৰু অনুবাদক। তেওঁ মূলতঃ তামিল বংশৰ ভাৰতীয় মহিলা আৰু মালয় ভাষা কেম্পাছৰ শিক্ষক শিক্ষা প্ৰতিষ্ঠানৰ প্ৰবক্তা। তেওঁ [[মালয় ভাষা]]ত কবিতা ৰচনা কৰা একমাত্ৰ অনা-মালয় ব্যক্তি। তেওঁৰ কবিতাসমূহ ভাষা-সাহিত্য প্ৰতিষ্ঠানৰদ্বাৰা প্ৰকাশিত আগশাৰীৰ সাহিত্য আলোচনী "দেৱান সস্তেৰা"কে ধৰি কেইবাখনো আগশাৰীৰ কাকত-আলোচনী আৰু সামূহিক কবিতা সংকলনত প্ৰকাশ পাইছিল। ==জীৱনী== তেওঁ এটা শিক্ষক পৰিয়ালত জন্মগ্ৰহণ কৰিছিল আৰু বাগান চেৰাইৰ ইংৰাজী মাধ্যমৰ হাইস্কুলৰপৰা স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰাৰ পাছত ১৯৮৪ চনত চুলতান আব্দুল হালিমৰ পেডাগজিকেল কলেজ (ছুংগাই পেটানি, কেদাহ)ত নামভৰ্তি কৰে আৰু দুবছৰৰ পাছত ১৯৮৬ চনত স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে। ১৯৮৬-১৯৮৮ চনত ইউনিভাৰ্চিটি পুত্ৰ মালয়েছিয়া (ছেৰডাং)ৰ আধুনিক ভাষা আৰু যোগাযোগ অনুষদত অধ্যয়ন কৰে।<ref>Syalmizi Hamid. Persembahan puisi bukan Melayu // Kosmo, 2/11/2010</ref> ২০০৫ চনত তেওঁ উথায়া শংকৰ এছ বিৰ গল্প সম্পৰ্কীয় থিছিছৰ ওপৰতো স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী লাভ কৰে আৰু ২০১৫ চনত মালয় বিশ্ববিদ্যালয়ৰ মালয় অধ্যয়ন একাডেমীত ডক্টৰেট ডিগ্ৰী লাভ কৰে। ২০১৫ চনত মালয়েছিয়াৰ অনুবাদক সংঘৰপৰা পেছাদাৰী অনুবাদকৰ ডিপ্লমা লাভ কৰে।<ref>A Rahim Abdullah. Menyelami pengalaman kemanusiaan dan ketuhanan // Sinar Harian, 6.1.2013</ref> ১৯৯৫-২০০৭ চনত কুৱালালামপুৰৰ কেইবাখনো বিদ্যালয়ত মালয় আৰু ইংৰাজী ভাষাৰ শিক্ষয়িত্ৰী হিচাপে কাম কৰে, ২০০৮-২০১৬ চনত মালয়েছিয়াৰ পেডাগজিকেল ইনষ্টিটিউট (কুৱালালামপুৰ)ত মালয় ভাষাৰ প্ৰবক্তা হিচাপে কাম কৰে।<ref>Mohd Hafiz Ismail. Pelajari budaya bangsa lain melalui sastera // Sinar Harian, 2.5.2016</ref> মালয়েছিয়া আৰু বিদেশৰ আলোচনা-চক্ৰ আৰু সন্মিলনত তেওঁ উপস্থাপন কৰিছিল। তেওঁ মাধ্যমিক বিদ্যালয়ৰ শিক্ষা মন্ত্ৰ্যালয় আয়োগৰ সদস্য। ==সৃষ্টিশীলতা== তেওঁ [[মালয় ভাষা]]ত কবিতা ৰচনা কৰা একমাত্ৰ অনা-মালয় কবি। তেওঁৰ কবিতাবোৰ আগশাৰীৰ কাকত-পাত্ৰ আৰু সাময়িকীৰ লগতে ভাষা-সাহিত্য প্ৰতিষ্ঠানৰদ্বাৰা প্ৰকাশিত খ্যাতনামা সাহিত্যিক সাময়িকী ‘‘দেৱান ছাস্তেৰা’’ত প্ৰকাশিত হৈছে। লগতে বহুতো সামূহিক কবিতা সংকলনতো তেওঁৰ কবিতা সন্নিৱিষ্ট হৈছে। তেওঁ দুটা ব্যক্তিগত কবিতা সংকলন প্ৰকাশ কৰিছে — ‘‘মেকাৰ বুংগা’’ (২০০৬)<ref>Azman Ismail, Nilai Islam dalam Mekar Bunga // Utusan Malaysia, 19.3.2007</ref> আৰু ‘‘বাহাছা ইয়াং সমা’’ (গাজালি দিন ইহ্সান আৰু চাই লুন গুয়ানৰ সৈতে, ২০১৭)। তেওঁৰ কবিতাত নিজ দেশৰ সৌন্দৰ্যৰ বাহিৰেও সামাজিক সমস্যা — বিশেষকৈ ৰাষ্ট্ৰীয় ভাষাৰ স্থান, দুৰ্নীতি-বিৰোধিতা — দেশপ্ৰেম, পৰিৱেশ, আৰু নিপীড়িত জনগোষ্ঠীৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰাম ([[আফগানিস্তান]], [[পেলেষ্টাইন]]) আদি বিষয়সমূহ গুৰুত্বসহ উল্লেখ পায়।<ref>Mohamad Saleeh Rahamad, Rozlan Mohamed Noor. Sastera Teras Negara Bangsa. Kuala Lumpur: ITBM, 2014, p. 124</ref><ref>Patriotism through poems, songs // New Straits Times, 5.4.2017</ref> তেওঁৰ কবিতা [[ইংৰাজী]], [[বাংলা]], [[স্পেনিছ]], [[জাৰ্মান]], [[পৰ্তুগীজ]], [[থাই]] আৰু [[তামিল]] ভাষালৈ অনুবাদিত হৈছে। তেওঁৰ কেইবাটাও কবিতা সানি ছুদিন, ইউছাই’লান ইউনুছ আদি সংগীতকাৰৰদ্বাৰা সংগীত ৰূপেও পৰিগণিত হৈছে, যেনে — ‘‘The Art of Embroidery’’, ‘‘Beloved’’, ‘‘Fate of a Woman’’ আদি। তেওঁ নিয়মিতভাৱে মালয়েছিয়া ৰাষ্ট্ৰীয় লেখক সংঘৰ মাহেকীয়া কবিতা পাঠ অনুষ্ঠানত নিজৰ কবিতা পাঠ কৰে আৰু [[বাংলাদেশ]], [[ছিংগাপুৰ]], [[ইণ্ডোনেছিয়া]], নিকাৰাগুৱাত অনুষ্ঠিত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় কবিতা উৎসৱতো অংশগ্ৰহণ কৰিছে।<ref>Raja Rajeswari Seetha Raman: Seri Ternama. CD. Kuala Lumpur: RTM (Radio dan Televisyen Malaysia), 2009</ref> সাহিত্য সমালোচক হিচাপে তেওঁৰ নিবন্ধ [[মালয়েছিয়া]]ৰ বিভিন্ন কাকত-পত্ৰ আৰু সাময়িকীত প্ৰকাশ পাইছে।<ref>{{Cite web|url=https://uthayasb.blogspot.com/2017/04/maniam.html|title=Uthaya Sankar SB: K S Maniam and Rani Manicka|date=6 April 2017}}</ref> তেওঁ ‘‘Great Malay Nusantara’’ (Numera)-ৰ সম্মানীয় সচিব, মালয়েছিয়া ৰাষ্ট্ৰীয় লেখক সংঘ আৰু চেলাংগৰৰ লেখক সংঘৰ কাৰ্যনিৰ্বাহী সদস্যা, মালয়েছিয়া অনুবাদক সংঘ, পেৰাকৰ সাংস্কৃতিক কৰ্মী সংঘ, আৰু World Congress of Poets-ৰ সদস্যা। ==বঁটা== *[[মালয়েছিয়া]]ৰ সাহিত্যিক ভাৰ্চুৱেল সম্প্ৰদায়ৰ বঁটা (২০০৩, ২০০৪)। *মালয়েছিয়াৰ মূল সাহিত্য বঁটা (২০০৬/২০০৭)। *ৰাজ্যিক সাহিত্য বঁটা পেৰাক (২০১৬), (২০১৮)। *মালয় সাহিত্যৰ বিকাশত অৱদান আগবঢ়োৱাৰ বাবে [[ভাষা]] আৰু [[সাহিত্য]] প্ৰতিষ্ঠানৰ পুৰস্কাৰ (২০১৬)। *[[পৰিৱেশ বিজ্ঞান]]ৰ সুৰক্ষাৰ বিষয়ে শ্ৰেষ্ঠ কবিতাৰ বাবে ৰিভাছ (নিকাৰাগুয়া)ৰ মেয়ৰৰ পুৰস্কাৰ (২০১৮)। *বাণ্ডাৰ আমলভৰ কণ্টেম্প্লেৰী লিটাৰেৰী ছ'চাইটিৰপৰা মেৱাদেৱ লৰেল বঁটা ২০১৮, [[উত্তৰ প্ৰদেশ]], [[ভাৰত]]। *[[৫ ছেপ্টেম্বৰ]] ২০১৫ তাৰিখে দেৱান বাহাছা দন পুস্তাকা অডিটৰিয়াম (ডিবিপি)ত আছিয়ান কবিতা ঘোষণাত মালয়েছিয়াক প্ৰতিনিধিত্ব কৰিছিল।<ref>{{cite news |last1=Nuawi |first1=Teks & gambar Ladin |title=Puisi mengukuhkan ASEAN |url=http://www.utusan.com.my/pendidikan/sastera/puisi-mengukuhkan-asean-1.135427 |work=Utusan Online |language=Malay}}</ref> == Authors' collections == * Raja Rajeswari [[Seetha Raman]]. Mekar Bunga. Selangor: Penerbitan Pustaka Nusa Sdn Bhd, 2006. * Ghazali Din Ihsan Noorzali, Raja Rajeswari Seetha Raman, Chai Loon Guan. Bahasa Yang Sama. Tanjung Malim: UPSI, 2017. == Poems in collections == * Antologi Antiperang. Lakaran dan Puisi. Ed. Raja Ahmad Aminullah. Yayasan Kesenian Perak 2003. * Prahara di Padang Karbala: kumpulan puisi keamanan dan kemanusiaan Malaysia. Ed. Arbak Othman. Serdang: Universiti Putra Malaysia dan Pustaka Nusa, 2003. * APAS. Antologi Puisi Pilihan Komuniti Penyair. Kuala Lumpur: Esastera, 2003. * Peterana Kasih. Pekan: Lembaga Muzium Negeri Pahang (2004). * Gema Membelah Gema 14: antologi puisi Hari Puisi Nasional Keempat Belas. Ed. Amiruddin Ali dan Hamzah Hamdani. Kuala Lumpur, 2004. * Ratib 1000 syair: sebuah antologi puisi. [Kuala Lumpur]: Gapena, 2005. * Manuskrip Luka Bangsa. Ed. [[Rahimidin Zahari]]. [Kuala Lumpur]: Persatuan Penulis Nasional Malaysia, 2006. * Antologi Puisi Agenda Melayu. [Kuala Lumpur]: Yayasan Kepemimpinan dan Strategi Malaysia, 2009 * Antologi Sajak Prihatin Palestin. Genting Gaza, Gentingnya Genting. Ed. Shamsudin Othman, S.M. Zakir: [Kuala Lumpur]: Persatuan Penulis Nasional Malaysia, 2009. * Antologi Puisi Mengabdi Melestari (PNB 30 tahun). [Kuala Lumpur], 2009. * Musibah Gempa Padang. Editor Dato 'Dr. Ahmad Khamal Abdullah [Kemala]. Kuala Lumpur: eSastera / Marba, 2009. * Antologi puisi hari pejuang bahasa: sumpah 152. Ed. S. M. Zakir, Mattaib Nordin, Jaafar Haji Hamdan, Muhammad Ikhram Fadhly Hussin. [Kuala Lumpur]: Gabungan Persatuan Penulis Nasional Malaysia, 2010 * Dari Jendela Zaman Ini. Antologi Puisi Malaysia dan Singapura (From the Window of This Epoch: An Anthology of Malaysian and Singaporean Poems). Compiled by Shamsudin Othman, Gwee Li Sui, Mohamed Pitchay Gani bin Mohamed Abdul Aziz, Tan Chee Lay, and Seetha Lakshmi. Kuala Lumpur: ITBM (2010). * Syair Persahabatan Dua Negara. 100 Penyair Indonesia-Malaysia. Banjar Baru: Pustaka Senja, 2015. == Translations into Malay == * Aminur Rahman. Perpetual Diary (Diari Abadi). Translated by Raja Rajeswari Seetha Raman. Kuala Lumpur: Numera, 2016 * Puisi 6 Penyair Bangladesh untuk Baca Puisi Dunia Numera (Poems by 6 Bangladesh Poets). Translated by Raja Rajeswari Seetha Raman. Kuala Lumpur: Numera, 2016 * Tawarikh ibu<ref>{{cite web |last1=Yaakub |first1=Nazmi |title=Tawarikh ibu julang perjuangan srikandi [The cradle of the mother is the struggle of the srikandi struggle] |url=https://www.bharian.com.my/rencana/sastera/2017/08/314835/tawarikh-ibu-julang-perjuangan-srikandi |publisher=BH Online |date=20 August 2017}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:মালয়েছিয়া]] [[শ্ৰেণী:কবি]] [[শ্ৰেণী:অনুবাদক]] [[শ্ৰেণী:তামিল ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় নাৰী]] l9x62otf6z59t5vrdpqe0bawfdya6a8 602932 602928 2026-04-26T12:24:30Z নৰুনা বৰুৱা 44897 /* Authors' collections */ 602932 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer | name = ৰাজা ৰাজেশ্বৰী ছেঠা ৰমন | honorific_prefix = Dr. | honorific_suffix = | image = Malaysian poetess Rajes.jpg | image_size = | alt = | caption = ৰাজা ৰাজেশ্বৰী ছেঠা ৰমন, কুৱালালামপুৰ, ৮ জানুৱাৰী, ২০০৮ | native_name = | native_name_lang = Raja Rajeswari Setha Raman | pseudonym = | birth_name = | birth_date = {{Birth date and age|1961|08|19}} | birth_place = কুৱালা কুৰাউ, পেৰাক, [[মালয়েছিয়া]] | occupation = কবি,<ref>{{cite news |last1=Ismail |first1=Mohd. Hafiz |title=Pelajari budaya bangsa lain melalui sastera |url=http://www.sinarharian.com.my/nasional/pelajari-budaya-bangsa-lain-melalui-sastera-1.515968 |date=2 May 2016 |language=Malay}}</ref> অনুবাদক, শিক্ষকতা<ref name="Sinar1">{{cite news |last1=Hasli |first1=Atirah |title=Rasisme: Jangan salahkan kerajaan |url=http://www.sinarharian.com.my/nasional/rasisme-jangan-salahkan-kerajaan-1.511348 |work=Sinar Online |date=20 April 2016 |language=Malay}}</ref> | language = [[মালয় ভাষা|মালয়]] | education = PhD | alma_mater = ইউনিভাৰ্চিটি পুত্ৰ মালয়েছিয়া | period = | genre = | subject = | movement = | notableworks = ''মেকাৰ বুংগা'' | spouse = | partner = | children = | relatives = | awards = মালয়েছিয়াৰ মূল সাহিত্য বঁটা (২০০৬/২০০৭) | signature = | signature_alt = | years_active = }} '''ৰাজা ৰাজেশ্বৰী ছেঠা ৰমন''' ([[ইংৰাজী]]: Raja Rajeswari Seetha Raman; জন্ম: ১৯ আগষ্ট, ১৯৬১) এগৰাকী [[মালয়েছিয়া|মালয়েছিয়ান]] কবি আৰু অনুবাদক। তেওঁ মূলতঃ তামিল বংশৰ ভাৰতীয় মহিলা আৰু মালয় ভাষা কেম্পাছৰ শিক্ষক শিক্ষা প্ৰতিষ্ঠানৰ প্ৰবক্তা। তেওঁ [[মালয় ভাষা]]ত কবিতা ৰচনা কৰা একমাত্ৰ অনা-মালয় ব্যক্তি। তেওঁৰ কবিতাসমূহ ভাষা-সাহিত্য প্ৰতিষ্ঠানৰদ্বাৰা প্ৰকাশিত আগশাৰীৰ সাহিত্য আলোচনী "দেৱান সস্তেৰা"কে ধৰি কেইবাখনো আগশাৰীৰ কাকত-আলোচনী আৰু সামূহিক কবিতা সংকলনত প্ৰকাশ পাইছিল। ==জীৱনী== তেওঁ এটা শিক্ষক পৰিয়ালত জন্মগ্ৰহণ কৰিছিল আৰু বাগান চেৰাইৰ ইংৰাজী মাধ্যমৰ হাইস্কুলৰপৰা স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰাৰ পাছত ১৯৮৪ চনত চুলতান আব্দুল হালিমৰ পেডাগজিকেল কলেজ (ছুংগাই পেটানি, কেদাহ)ত নামভৰ্তি কৰে আৰু দুবছৰৰ পাছত ১৯৮৬ চনত স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে। ১৯৮৬-১৯৮৮ চনত ইউনিভাৰ্চিটি পুত্ৰ মালয়েছিয়া (ছেৰডাং)ৰ আধুনিক ভাষা আৰু যোগাযোগ অনুষদত অধ্যয়ন কৰে।<ref>Syalmizi Hamid. Persembahan puisi bukan Melayu // Kosmo, 2/11/2010</ref> ২০০৫ চনত তেওঁ উথায়া শংকৰ এছ বিৰ গল্প সম্পৰ্কীয় থিছিছৰ ওপৰতো স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী লাভ কৰে আৰু ২০১৫ চনত মালয় বিশ্ববিদ্যালয়ৰ মালয় অধ্যয়ন একাডেমীত ডক্টৰেট ডিগ্ৰী লাভ কৰে। ২০১৫ চনত মালয়েছিয়াৰ অনুবাদক সংঘৰপৰা পেছাদাৰী অনুবাদকৰ ডিপ্লমা লাভ কৰে।<ref>A Rahim Abdullah. Menyelami pengalaman kemanusiaan dan ketuhanan // Sinar Harian, 6.1.2013</ref> ১৯৯৫-২০০৭ চনত কুৱালালামপুৰৰ কেইবাখনো বিদ্যালয়ত মালয় আৰু ইংৰাজী ভাষাৰ শিক্ষয়িত্ৰী হিচাপে কাম কৰে, ২০০৮-২০১৬ চনত মালয়েছিয়াৰ পেডাগজিকেল ইনষ্টিটিউট (কুৱালালামপুৰ)ত মালয় ভাষাৰ প্ৰবক্তা হিচাপে কাম কৰে।<ref>Mohd Hafiz Ismail. Pelajari budaya bangsa lain melalui sastera // Sinar Harian, 2.5.2016</ref> মালয়েছিয়া আৰু বিদেশৰ আলোচনা-চক্ৰ আৰু সন্মিলনত তেওঁ উপস্থাপন কৰিছিল। তেওঁ মাধ্যমিক বিদ্যালয়ৰ শিক্ষা মন্ত্ৰ্যালয় আয়োগৰ সদস্য। ==সৃষ্টিশীলতা== তেওঁ [[মালয় ভাষা]]ত কবিতা ৰচনা কৰা একমাত্ৰ অনা-মালয় কবি। তেওঁৰ কবিতাবোৰ আগশাৰীৰ কাকত-পাত্ৰ আৰু সাময়িকীৰ লগতে ভাষা-সাহিত্য প্ৰতিষ্ঠানৰদ্বাৰা প্ৰকাশিত খ্যাতনামা সাহিত্যিক সাময়িকী ‘‘দেৱান ছাস্তেৰা’’ত প্ৰকাশিত হৈছে। লগতে বহুতো সামূহিক কবিতা সংকলনতো তেওঁৰ কবিতা সন্নিৱিষ্ট হৈছে। তেওঁ দুটা ব্যক্তিগত কবিতা সংকলন প্ৰকাশ কৰিছে — ‘‘মেকাৰ বুংগা’’ (২০০৬)<ref>Azman Ismail, Nilai Islam dalam Mekar Bunga // Utusan Malaysia, 19.3.2007</ref> আৰু ‘‘বাহাছা ইয়াং সমা’’ (গাজালি দিন ইহ্সান আৰু চাই লুন গুয়ানৰ সৈতে, ২০১৭)। তেওঁৰ কবিতাত নিজ দেশৰ সৌন্দৰ্যৰ বাহিৰেও সামাজিক সমস্যা — বিশেষকৈ ৰাষ্ট্ৰীয় ভাষাৰ স্থান, দুৰ্নীতি-বিৰোধিতা — দেশপ্ৰেম, পৰিৱেশ, আৰু নিপীড়িত জনগোষ্ঠীৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰাম ([[আফগানিস্তান]], [[পেলেষ্টাইন]]) আদি বিষয়সমূহ গুৰুত্বসহ উল্লেখ পায়।<ref>Mohamad Saleeh Rahamad, Rozlan Mohamed Noor. Sastera Teras Negara Bangsa. Kuala Lumpur: ITBM, 2014, p. 124</ref><ref>Patriotism through poems, songs // New Straits Times, 5.4.2017</ref> তেওঁৰ কবিতা [[ইংৰাজী]], [[বাংলা]], [[স্পেনিছ]], [[জাৰ্মান]], [[পৰ্তুগীজ]], [[থাই]] আৰু [[তামিল]] ভাষালৈ অনুবাদিত হৈছে। তেওঁৰ কেইবাটাও কবিতা সানি ছুদিন, ইউছাই’লান ইউনুছ আদি সংগীতকাৰৰদ্বাৰা সংগীত ৰূপেও পৰিগণিত হৈছে, যেনে — ‘‘The Art of Embroidery’’, ‘‘Beloved’’, ‘‘Fate of a Woman’’ আদি। তেওঁ নিয়মিতভাৱে মালয়েছিয়া ৰাষ্ট্ৰীয় লেখক সংঘৰ মাহেকীয়া কবিতা পাঠ অনুষ্ঠানত নিজৰ কবিতা পাঠ কৰে আৰু [[বাংলাদেশ]], [[ছিংগাপুৰ]], [[ইণ্ডোনেছিয়া]], নিকাৰাগুৱাত অনুষ্ঠিত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় কবিতা উৎসৱতো অংশগ্ৰহণ কৰিছে।<ref>Raja Rajeswari Seetha Raman: Seri Ternama. CD. Kuala Lumpur: RTM (Radio dan Televisyen Malaysia), 2009</ref> সাহিত্য সমালোচক হিচাপে তেওঁৰ নিবন্ধ [[মালয়েছিয়া]]ৰ বিভিন্ন কাকত-পত্ৰ আৰু সাময়িকীত প্ৰকাশ পাইছে।<ref>{{Cite web|url=https://uthayasb.blogspot.com/2017/04/maniam.html|title=Uthaya Sankar SB: K S Maniam and Rani Manicka|date=6 April 2017}}</ref> তেওঁ ‘‘Great Malay Nusantara’’ (Numera)-ৰ সম্মানীয় সচিব, মালয়েছিয়া ৰাষ্ট্ৰীয় লেখক সংঘ আৰু চেলাংগৰৰ লেখক সংঘৰ কাৰ্যনিৰ্বাহী সদস্যা, মালয়েছিয়া অনুবাদক সংঘ, পেৰাকৰ সাংস্কৃতিক কৰ্মী সংঘ, আৰু World Congress of Poets-ৰ সদস্যা। ==বঁটা== *[[মালয়েছিয়া]]ৰ সাহিত্যিক ভাৰ্চুৱেল সম্প্ৰদায়ৰ বঁটা (২০০৩, ২০০৪)। *মালয়েছিয়াৰ মূল সাহিত্য বঁটা (২০০৬/২০০৭)। *ৰাজ্যিক সাহিত্য বঁটা পেৰাক (২০১৬), (২০১৮)। *মালয় সাহিত্যৰ বিকাশত অৱদান আগবঢ়োৱাৰ বাবে [[ভাষা]] আৰু [[সাহিত্য]] প্ৰতিষ্ঠানৰ পুৰস্কাৰ (২০১৬)। *[[পৰিৱেশ বিজ্ঞান]]ৰ সুৰক্ষাৰ বিষয়ে শ্ৰেষ্ঠ কবিতাৰ বাবে ৰিভাছ (নিকাৰাগুয়া)ৰ মেয়ৰৰ পুৰস্কাৰ (২০১৮)। *বাণ্ডাৰ আমলভৰ কণ্টেম্প্লেৰী লিটাৰেৰী ছ'চাইটিৰপৰা মেৱাদেৱ লৰেল বঁটা ২০১৮, [[উত্তৰ প্ৰদেশ]], [[ভাৰত]]। *[[৫ ছেপ্টেম্বৰ]] ২০১৫ তাৰিখে দেৱান বাহাছা দন পুস্তাকা অডিটৰিয়াম (ডিবিপি)ত আছিয়ান কবিতা ঘোষণাত মালয়েছিয়াক প্ৰতিনিধিত্ব কৰিছিল।<ref>{{cite news |last1=Nuawi |first1=Teks & gambar Ladin |title=Puisi mengukuhkan ASEAN |url=http://www.utusan.com.my/pendidikan/sastera/puisi-mengukuhkan-asean-1.135427 |work=Utusan Online |language=Malay}}</ref> ==লেখিকাৰ সংকলন == *ৰাজা ৰাজেশ্বৰী সীতা ৰমন। মেকাৰ বুংগা। চেলাংগৰ: পেনাৰবিটান পুস্তাকা নুছা চিডিএন বিএইচডি, ২০০৬। *গাজলী দীন ইহছান নূৰজালি, ৰাজা ৰাজেশ্বৰী সীতা ৰমন, চাই লুন গুয়ান। বাহাছা ইয়াং ছামা। তাঞ্জুং মালিম: ইউ পি এছ আই, ২০১৭। == Poems in collections == * Antologi Antiperang. Lakaran dan Puisi. Ed. Raja Ahmad Aminullah. Yayasan Kesenian Perak 2003. * Prahara di Padang Karbala: kumpulan puisi keamanan dan kemanusiaan Malaysia. Ed. Arbak Othman. Serdang: Universiti Putra Malaysia dan Pustaka Nusa, 2003. * APAS. Antologi Puisi Pilihan Komuniti Penyair. Kuala Lumpur: Esastera, 2003. * Peterana Kasih. Pekan: Lembaga Muzium Negeri Pahang (2004). * Gema Membelah Gema 14: antologi puisi Hari Puisi Nasional Keempat Belas. Ed. Amiruddin Ali dan Hamzah Hamdani. Kuala Lumpur, 2004. * Ratib 1000 syair: sebuah antologi puisi. [Kuala Lumpur]: Gapena, 2005. * Manuskrip Luka Bangsa. Ed. [[Rahimidin Zahari]]. [Kuala Lumpur]: Persatuan Penulis Nasional Malaysia, 2006. * Antologi Puisi Agenda Melayu. [Kuala Lumpur]: Yayasan Kepemimpinan dan Strategi Malaysia, 2009 * Antologi Sajak Prihatin Palestin. Genting Gaza, Gentingnya Genting. Ed. Shamsudin Othman, S.M. Zakir: [Kuala Lumpur]: Persatuan Penulis Nasional Malaysia, 2009. * Antologi Puisi Mengabdi Melestari (PNB 30 tahun). [Kuala Lumpur], 2009. * Musibah Gempa Padang. Editor Dato 'Dr. Ahmad Khamal Abdullah [Kemala]. Kuala Lumpur: eSastera / Marba, 2009. * Antologi puisi hari pejuang bahasa: sumpah 152. Ed. S. M. Zakir, Mattaib Nordin, Jaafar Haji Hamdan, Muhammad Ikhram Fadhly Hussin. [Kuala Lumpur]: Gabungan Persatuan Penulis Nasional Malaysia, 2010 * Dari Jendela Zaman Ini. Antologi Puisi Malaysia dan Singapura (From the Window of This Epoch: An Anthology of Malaysian and Singaporean Poems). Compiled by Shamsudin Othman, Gwee Li Sui, Mohamed Pitchay Gani bin Mohamed Abdul Aziz, Tan Chee Lay, and Seetha Lakshmi. Kuala Lumpur: ITBM (2010). * Syair Persahabatan Dua Negara. 100 Penyair Indonesia-Malaysia. Banjar Baru: Pustaka Senja, 2015. == Translations into Malay == * Aminur Rahman. Perpetual Diary (Diari Abadi). Translated by Raja Rajeswari Seetha Raman. Kuala Lumpur: Numera, 2016 * Puisi 6 Penyair Bangladesh untuk Baca Puisi Dunia Numera (Poems by 6 Bangladesh Poets). Translated by Raja Rajeswari Seetha Raman. Kuala Lumpur: Numera, 2016 * Tawarikh ibu<ref>{{cite web |last1=Yaakub |first1=Nazmi |title=Tawarikh ibu julang perjuangan srikandi [The cradle of the mother is the struggle of the srikandi struggle] |url=https://www.bharian.com.my/rencana/sastera/2017/08/314835/tawarikh-ibu-julang-perjuangan-srikandi |publisher=BH Online |date=20 August 2017}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:মালয়েছিয়া]] [[শ্ৰেণী:কবি]] [[শ্ৰেণী:অনুবাদক]] [[শ্ৰেণী:তামিল ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় নাৰী]] 6cpl7rac076jhaqjsj9wu2su6nud4wg 602933 602932 2026-04-26T12:27:43Z নৰুনা বৰুৱা 44897 /* Poems in collections */ 602933 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer | name = ৰাজা ৰাজেশ্বৰী ছেঠা ৰমন | honorific_prefix = Dr. | honorific_suffix = | image = Malaysian poetess Rajes.jpg | image_size = | alt = | caption = ৰাজা ৰাজেশ্বৰী ছেঠা ৰমন, কুৱালালামপুৰ, ৮ জানুৱাৰী, ২০০৮ | native_name = | native_name_lang = Raja Rajeswari Setha Raman | pseudonym = | birth_name = | birth_date = {{Birth date and age|1961|08|19}} | birth_place = কুৱালা কুৰাউ, পেৰাক, [[মালয়েছিয়া]] | occupation = কবি,<ref>{{cite news |last1=Ismail |first1=Mohd. Hafiz |title=Pelajari budaya bangsa lain melalui sastera |url=http://www.sinarharian.com.my/nasional/pelajari-budaya-bangsa-lain-melalui-sastera-1.515968 |date=2 May 2016 |language=Malay}}</ref> অনুবাদক, শিক্ষকতা<ref name="Sinar1">{{cite news |last1=Hasli |first1=Atirah |title=Rasisme: Jangan salahkan kerajaan |url=http://www.sinarharian.com.my/nasional/rasisme-jangan-salahkan-kerajaan-1.511348 |work=Sinar Online |date=20 April 2016 |language=Malay}}</ref> | language = [[মালয় ভাষা|মালয়]] | education = PhD | alma_mater = ইউনিভাৰ্চিটি পুত্ৰ মালয়েছিয়া | period = | genre = | subject = | movement = | notableworks = ''মেকাৰ বুংগা'' | spouse = | partner = | children = | relatives = | awards = মালয়েছিয়াৰ মূল সাহিত্য বঁটা (২০০৬/২০০৭) | signature = | signature_alt = | years_active = }} '''ৰাজা ৰাজেশ্বৰী ছেঠা ৰমন''' ([[ইংৰাজী]]: Raja Rajeswari Seetha Raman; জন্ম: ১৯ আগষ্ট, ১৯৬১) এগৰাকী [[মালয়েছিয়া|মালয়েছিয়ান]] কবি আৰু অনুবাদক। তেওঁ মূলতঃ তামিল বংশৰ ভাৰতীয় মহিলা আৰু মালয় ভাষা কেম্পাছৰ শিক্ষক শিক্ষা প্ৰতিষ্ঠানৰ প্ৰবক্তা। তেওঁ [[মালয় ভাষা]]ত কবিতা ৰচনা কৰা একমাত্ৰ অনা-মালয় ব্যক্তি। তেওঁৰ কবিতাসমূহ ভাষা-সাহিত্য প্ৰতিষ্ঠানৰদ্বাৰা প্ৰকাশিত আগশাৰীৰ সাহিত্য আলোচনী "দেৱান সস্তেৰা"কে ধৰি কেইবাখনো আগশাৰীৰ কাকত-আলোচনী আৰু সামূহিক কবিতা সংকলনত প্ৰকাশ পাইছিল। ==জীৱনী== তেওঁ এটা শিক্ষক পৰিয়ালত জন্মগ্ৰহণ কৰিছিল আৰু বাগান চেৰাইৰ ইংৰাজী মাধ্যমৰ হাইস্কুলৰপৰা স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰাৰ পাছত ১৯৮৪ চনত চুলতান আব্দুল হালিমৰ পেডাগজিকেল কলেজ (ছুংগাই পেটানি, কেদাহ)ত নামভৰ্তি কৰে আৰু দুবছৰৰ পাছত ১৯৮৬ চনত স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে। ১৯৮৬-১৯৮৮ চনত ইউনিভাৰ্চিটি পুত্ৰ মালয়েছিয়া (ছেৰডাং)ৰ আধুনিক ভাষা আৰু যোগাযোগ অনুষদত অধ্যয়ন কৰে।<ref>Syalmizi Hamid. Persembahan puisi bukan Melayu // Kosmo, 2/11/2010</ref> ২০০৫ চনত তেওঁ উথায়া শংকৰ এছ বিৰ গল্প সম্পৰ্কীয় থিছিছৰ ওপৰতো স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী লাভ কৰে আৰু ২০১৫ চনত মালয় বিশ্ববিদ্যালয়ৰ মালয় অধ্যয়ন একাডেমীত ডক্টৰেট ডিগ্ৰী লাভ কৰে। ২০১৫ চনত মালয়েছিয়াৰ অনুবাদক সংঘৰপৰা পেছাদাৰী অনুবাদকৰ ডিপ্লমা লাভ কৰে।<ref>A Rahim Abdullah. Menyelami pengalaman kemanusiaan dan ketuhanan // Sinar Harian, 6.1.2013</ref> ১৯৯৫-২০০৭ চনত কুৱালালামপুৰৰ কেইবাখনো বিদ্যালয়ত মালয় আৰু ইংৰাজী ভাষাৰ শিক্ষয়িত্ৰী হিচাপে কাম কৰে, ২০০৮-২০১৬ চনত মালয়েছিয়াৰ পেডাগজিকেল ইনষ্টিটিউট (কুৱালালামপুৰ)ত মালয় ভাষাৰ প্ৰবক্তা হিচাপে কাম কৰে।<ref>Mohd Hafiz Ismail. Pelajari budaya bangsa lain melalui sastera // Sinar Harian, 2.5.2016</ref> মালয়েছিয়া আৰু বিদেশৰ আলোচনা-চক্ৰ আৰু সন্মিলনত তেওঁ উপস্থাপন কৰিছিল। তেওঁ মাধ্যমিক বিদ্যালয়ৰ শিক্ষা মন্ত্ৰ্যালয় আয়োগৰ সদস্য। ==সৃষ্টিশীলতা== তেওঁ [[মালয় ভাষা]]ত কবিতা ৰচনা কৰা একমাত্ৰ অনা-মালয় কবি। তেওঁৰ কবিতাবোৰ আগশাৰীৰ কাকত-পাত্ৰ আৰু সাময়িকীৰ লগতে ভাষা-সাহিত্য প্ৰতিষ্ঠানৰদ্বাৰা প্ৰকাশিত খ্যাতনামা সাহিত্যিক সাময়িকী ‘‘দেৱান ছাস্তেৰা’’ত প্ৰকাশিত হৈছে। লগতে বহুতো সামূহিক কবিতা সংকলনতো তেওঁৰ কবিতা সন্নিৱিষ্ট হৈছে। তেওঁ দুটা ব্যক্তিগত কবিতা সংকলন প্ৰকাশ কৰিছে — ‘‘মেকাৰ বুংগা’’ (২০০৬)<ref>Azman Ismail, Nilai Islam dalam Mekar Bunga // Utusan Malaysia, 19.3.2007</ref> আৰু ‘‘বাহাছা ইয়াং সমা’’ (গাজালি দিন ইহ্সান আৰু চাই লুন গুয়ানৰ সৈতে, ২০১৭)। তেওঁৰ কবিতাত নিজ দেশৰ সৌন্দৰ্যৰ বাহিৰেও সামাজিক সমস্যা — বিশেষকৈ ৰাষ্ট্ৰীয় ভাষাৰ স্থান, দুৰ্নীতি-বিৰোধিতা — দেশপ্ৰেম, পৰিৱেশ, আৰু নিপীড়িত জনগোষ্ঠীৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰাম ([[আফগানিস্তান]], [[পেলেষ্টাইন]]) আদি বিষয়সমূহ গুৰুত্বসহ উল্লেখ পায়।<ref>Mohamad Saleeh Rahamad, Rozlan Mohamed Noor. Sastera Teras Negara Bangsa. Kuala Lumpur: ITBM, 2014, p. 124</ref><ref>Patriotism through poems, songs // New Straits Times, 5.4.2017</ref> তেওঁৰ কবিতা [[ইংৰাজী]], [[বাংলা]], [[স্পেনিছ]], [[জাৰ্মান]], [[পৰ্তুগীজ]], [[থাই]] আৰু [[তামিল]] ভাষালৈ অনুবাদিত হৈছে। তেওঁৰ কেইবাটাও কবিতা সানি ছুদিন, ইউছাই’লান ইউনুছ আদি সংগীতকাৰৰদ্বাৰা সংগীত ৰূপেও পৰিগণিত হৈছে, যেনে — ‘‘The Art of Embroidery’’, ‘‘Beloved’’, ‘‘Fate of a Woman’’ আদি। তেওঁ নিয়মিতভাৱে মালয়েছিয়া ৰাষ্ট্ৰীয় লেখক সংঘৰ মাহেকীয়া কবিতা পাঠ অনুষ্ঠানত নিজৰ কবিতা পাঠ কৰে আৰু [[বাংলাদেশ]], [[ছিংগাপুৰ]], [[ইণ্ডোনেছিয়া]], নিকাৰাগুৱাত অনুষ্ঠিত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় কবিতা উৎসৱতো অংশগ্ৰহণ কৰিছে।<ref>Raja Rajeswari Seetha Raman: Seri Ternama. CD. Kuala Lumpur: RTM (Radio dan Televisyen Malaysia), 2009</ref> সাহিত্য সমালোচক হিচাপে তেওঁৰ নিবন্ধ [[মালয়েছিয়া]]ৰ বিভিন্ন কাকত-পত্ৰ আৰু সাময়িকীত প্ৰকাশ পাইছে।<ref>{{Cite web|url=https://uthayasb.blogspot.com/2017/04/maniam.html|title=Uthaya Sankar SB: K S Maniam and Rani Manicka|date=6 April 2017}}</ref> তেওঁ ‘‘Great Malay Nusantara’’ (Numera)-ৰ সম্মানীয় সচিব, মালয়েছিয়া ৰাষ্ট্ৰীয় লেখক সংঘ আৰু চেলাংগৰৰ লেখক সংঘৰ কাৰ্যনিৰ্বাহী সদস্যা, মালয়েছিয়া অনুবাদক সংঘ, পেৰাকৰ সাংস্কৃতিক কৰ্মী সংঘ, আৰু World Congress of Poets-ৰ সদস্যা। ==বঁটা== *[[মালয়েছিয়া]]ৰ সাহিত্যিক ভাৰ্চুৱেল সম্প্ৰদায়ৰ বঁটা (২০০৩, ২০০৪)। *মালয়েছিয়াৰ মূল সাহিত্য বঁটা (২০০৬/২০০৭)। *ৰাজ্যিক সাহিত্য বঁটা পেৰাক (২০১৬), (২০১৮)। *মালয় সাহিত্যৰ বিকাশত অৱদান আগবঢ়োৱাৰ বাবে [[ভাষা]] আৰু [[সাহিত্য]] প্ৰতিষ্ঠানৰ পুৰস্কাৰ (২০১৬)। *[[পৰিৱেশ বিজ্ঞান]]ৰ সুৰক্ষাৰ বিষয়ে শ্ৰেষ্ঠ কবিতাৰ বাবে ৰিভাছ (নিকাৰাগুয়া)ৰ মেয়ৰৰ পুৰস্কাৰ (২০১৮)। *বাণ্ডাৰ আমলভৰ কণ্টেম্প্লেৰী লিটাৰেৰী ছ'চাইটিৰপৰা মেৱাদেৱ লৰেল বঁটা ২০১৮, [[উত্তৰ প্ৰদেশ]], [[ভাৰত]]। *[[৫ ছেপ্টেম্বৰ]] ২০১৫ তাৰিখে দেৱান বাহাছা দন পুস্তাকা অডিটৰিয়াম (ডিবিপি)ত আছিয়ান কবিতা ঘোষণাত মালয়েছিয়াক প্ৰতিনিধিত্ব কৰিছিল।<ref>{{cite news |last1=Nuawi |first1=Teks & gambar Ladin |title=Puisi mengukuhkan ASEAN |url=http://www.utusan.com.my/pendidikan/sastera/puisi-mengukuhkan-asean-1.135427 |work=Utusan Online |language=Malay}}</ref> ==লেখিকাৰ সংকলন == *ৰাজা ৰাজেশ্বৰী সীতা ৰমন। মেকাৰ বুংগা। চেলাংগৰ: পেনাৰবিটান পুস্তাকা নুছা চিডিএন বিএইচডি, ২০০৬। *গাজলী দীন ইহছান নূৰজালি, ৰাজা ৰাজেশ্বৰী সীতা ৰমন, চাই লুন গুয়ান। বাহাছা ইয়াং ছামা। তাঞ্জুং মালিম: ইউ পি এছ আই, ২০১৭। == কবিতা সংকলন == * Antologi Antiperang. Lakaran dan Puisi. Ed. Raja Ahmad Aminullah. Yayasan Kesenian Perak 2003. * Prahara di Padang Karbala: kumpulan puisi keamanan dan kemanusiaan Malaysia. Ed. Arbak Othman. Serdang: Universiti Putra Malaysia dan Pustaka Nusa, 2003. * APAS. Antologi Puisi Pilihan Komuniti Penyair. Kuala Lumpur: Esastera, 2003. * Peterana Kasih. Pekan: Lembaga Muzium Negeri Pahang (2004). * Gema Membelah Gema 14: antologi puisi Hari Puisi Nasional Keempat Belas. Ed. Amiruddin Ali dan Hamzah Hamdani. Kuala Lumpur, 2004. * Ratib 1000 syair: sebuah antologi puisi. [Kuala Lumpur]: Gapena, 2005. * Manuskrip Luka Bangsa. Ed. [[Rahimidin Zahari]]. [Kuala Lumpur]: Persatuan Penulis Nasional Malaysia, 2006. * Antologi Puisi Agenda Melayu. [Kuala Lumpur]: Yayasan Kepemimpinan dan Strategi Malaysia, 2009 * Antologi Sajak Prihatin Palestin. Genting Gaza, Gentingnya Genting. Ed. Shamsudin Othman, S.M. Zakir: [Kuala Lumpur]: Persatuan Penulis Nasional Malaysia, 2009. * Antologi Puisi Mengabdi Melestari (PNB 30 tahun). [Kuala Lumpur], 2009. * Musibah Gempa Padang. Editor Dato 'Dr. Ahmad Khamal Abdullah [Kemala]. Kuala Lumpur: eSastera / Marba, 2009. * Antologi puisi hari pejuang bahasa: sumpah 152. Ed. S. M. Zakir, Mattaib Nordin, Jaafar Haji Hamdan, Muhammad Ikhram Fadhly Hussin. [Kuala Lumpur]: Gabungan Persatuan Penulis Nasional Malaysia, 2010 * Dari Jendela Zaman Ini. Antologi Puisi Malaysia dan Singapura (From the Window of This Epoch: An Anthology of Malaysian and Singaporean Poems). Compiled by Shamsudin Othman, Gwee Li Sui, Mohamed Pitchay Gani bin Mohamed Abdul Aziz, Tan Chee Lay, and Seetha Lakshmi. Kuala Lumpur: ITBM (2010). * Syair Persahabatan Dua Negara. 100 Penyair Indonesia-Malaysia. Banjar Baru: Pustaka Senja, 2015. == Translations into Malay == * Aminur Rahman. Perpetual Diary (Diari Abadi). Translated by Raja Rajeswari Seetha Raman. Kuala Lumpur: Numera, 2016 * Puisi 6 Penyair Bangladesh untuk Baca Puisi Dunia Numera (Poems by 6 Bangladesh Poets). Translated by Raja Rajeswari Seetha Raman. Kuala Lumpur: Numera, 2016 * Tawarikh ibu<ref>{{cite web |last1=Yaakub |first1=Nazmi |title=Tawarikh ibu julang perjuangan srikandi [The cradle of the mother is the struggle of the srikandi struggle] |url=https://www.bharian.com.my/rencana/sastera/2017/08/314835/tawarikh-ibu-julang-perjuangan-srikandi |publisher=BH Online |date=20 August 2017}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:মালয়েছিয়া]] [[শ্ৰেণী:কবি]] [[শ্ৰেণী:অনুবাদক]] [[শ্ৰেণী:তামিল ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় নাৰী]] gaoukee40bypubrurczcw2kl8p74m6p 602935 602933 2026-04-26T12:31:34Z নৰুনা বৰুৱা 44897 /* Translations into Malay */ 602935 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer | name = ৰাজা ৰাজেশ্বৰী ছেঠা ৰমন | honorific_prefix = Dr. | honorific_suffix = | image = Malaysian poetess Rajes.jpg | image_size = | alt = | caption = ৰাজা ৰাজেশ্বৰী ছেঠা ৰমন, কুৱালালামপুৰ, ৮ জানুৱাৰী, ২০০৮ | native_name = | native_name_lang = Raja Rajeswari Setha Raman | pseudonym = | birth_name = | birth_date = {{Birth date and age|1961|08|19}} | birth_place = কুৱালা কুৰাউ, পেৰাক, [[মালয়েছিয়া]] | occupation = কবি,<ref>{{cite news |last1=Ismail |first1=Mohd. Hafiz |title=Pelajari budaya bangsa lain melalui sastera |url=http://www.sinarharian.com.my/nasional/pelajari-budaya-bangsa-lain-melalui-sastera-1.515968 |date=2 May 2016 |language=Malay}}</ref> অনুবাদক, শিক্ষকতা<ref name="Sinar1">{{cite news |last1=Hasli |first1=Atirah |title=Rasisme: Jangan salahkan kerajaan |url=http://www.sinarharian.com.my/nasional/rasisme-jangan-salahkan-kerajaan-1.511348 |work=Sinar Online |date=20 April 2016 |language=Malay}}</ref> | language = [[মালয় ভাষা|মালয়]] | education = PhD | alma_mater = ইউনিভাৰ্চিটি পুত্ৰ মালয়েছিয়া | period = | genre = | subject = | movement = | notableworks = ''মেকাৰ বুংগা'' | spouse = | partner = | children = | relatives = | awards = মালয়েছিয়াৰ মূল সাহিত্য বঁটা (২০০৬/২০০৭) | signature = | signature_alt = | years_active = }} '''ৰাজা ৰাজেশ্বৰী ছেঠা ৰমন''' ([[ইংৰাজী]]: Raja Rajeswari Seetha Raman; জন্ম: ১৯ আগষ্ট, ১৯৬১) এগৰাকী [[মালয়েছিয়া|মালয়েছিয়ান]] কবি আৰু অনুবাদক। তেওঁ মূলতঃ তামিল বংশৰ ভাৰতীয় মহিলা আৰু মালয় ভাষা কেম্পাছৰ শিক্ষক শিক্ষা প্ৰতিষ্ঠানৰ প্ৰবক্তা। তেওঁ [[মালয় ভাষা]]ত কবিতা ৰচনা কৰা একমাত্ৰ অনা-মালয় ব্যক্তি। তেওঁৰ কবিতাসমূহ ভাষা-সাহিত্য প্ৰতিষ্ঠানৰদ্বাৰা প্ৰকাশিত আগশাৰীৰ সাহিত্য আলোচনী "দেৱান সস্তেৰা"কে ধৰি কেইবাখনো আগশাৰীৰ কাকত-আলোচনী আৰু সামূহিক কবিতা সংকলনত প্ৰকাশ পাইছিল। ==জীৱনী== তেওঁ এটা শিক্ষক পৰিয়ালত জন্মগ্ৰহণ কৰিছিল আৰু বাগান চেৰাইৰ ইংৰাজী মাধ্যমৰ হাইস্কুলৰপৰা স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰাৰ পাছত ১৯৮৪ চনত চুলতান আব্দুল হালিমৰ পেডাগজিকেল কলেজ (ছুংগাই পেটানি, কেদাহ)ত নামভৰ্তি কৰে আৰু দুবছৰৰ পাছত ১৯৮৬ চনত স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে। ১৯৮৬-১৯৮৮ চনত ইউনিভাৰ্চিটি পুত্ৰ মালয়েছিয়া (ছেৰডাং)ৰ আধুনিক ভাষা আৰু যোগাযোগ অনুষদত অধ্যয়ন কৰে।<ref>Syalmizi Hamid. Persembahan puisi bukan Melayu // Kosmo, 2/11/2010</ref> ২০০৫ চনত তেওঁ উথায়া শংকৰ এছ বিৰ গল্প সম্পৰ্কীয় থিছিছৰ ওপৰতো স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী লাভ কৰে আৰু ২০১৫ চনত মালয় বিশ্ববিদ্যালয়ৰ মালয় অধ্যয়ন একাডেমীত ডক্টৰেট ডিগ্ৰী লাভ কৰে। ২০১৫ চনত মালয়েছিয়াৰ অনুবাদক সংঘৰপৰা পেছাদাৰী অনুবাদকৰ ডিপ্লমা লাভ কৰে।<ref>A Rahim Abdullah. Menyelami pengalaman kemanusiaan dan ketuhanan // Sinar Harian, 6.1.2013</ref> ১৯৯৫-২০০৭ চনত কুৱালালামপুৰৰ কেইবাখনো বিদ্যালয়ত মালয় আৰু ইংৰাজী ভাষাৰ শিক্ষয়িত্ৰী হিচাপে কাম কৰে, ২০০৮-২০১৬ চনত মালয়েছিয়াৰ পেডাগজিকেল ইনষ্টিটিউট (কুৱালালামপুৰ)ত মালয় ভাষাৰ প্ৰবক্তা হিচাপে কাম কৰে।<ref>Mohd Hafiz Ismail. Pelajari budaya bangsa lain melalui sastera // Sinar Harian, 2.5.2016</ref> মালয়েছিয়া আৰু বিদেশৰ আলোচনা-চক্ৰ আৰু সন্মিলনত তেওঁ উপস্থাপন কৰিছিল। তেওঁ মাধ্যমিক বিদ্যালয়ৰ শিক্ষা মন্ত্ৰ্যালয় আয়োগৰ সদস্য। ==সৃষ্টিশীলতা== তেওঁ [[মালয় ভাষা]]ত কবিতা ৰচনা কৰা একমাত্ৰ অনা-মালয় কবি। তেওঁৰ কবিতাবোৰ আগশাৰীৰ কাকত-পাত্ৰ আৰু সাময়িকীৰ লগতে ভাষা-সাহিত্য প্ৰতিষ্ঠানৰদ্বাৰা প্ৰকাশিত খ্যাতনামা সাহিত্যিক সাময়িকী ‘‘দেৱান ছাস্তেৰা’’ত প্ৰকাশিত হৈছে। লগতে বহুতো সামূহিক কবিতা সংকলনতো তেওঁৰ কবিতা সন্নিৱিষ্ট হৈছে। তেওঁ দুটা ব্যক্তিগত কবিতা সংকলন প্ৰকাশ কৰিছে — ‘‘মেকাৰ বুংগা’’ (২০০৬)<ref>Azman Ismail, Nilai Islam dalam Mekar Bunga // Utusan Malaysia, 19.3.2007</ref> আৰু ‘‘বাহাছা ইয়াং সমা’’ (গাজালি দিন ইহ্সান আৰু চাই লুন গুয়ানৰ সৈতে, ২০১৭)। তেওঁৰ কবিতাত নিজ দেশৰ সৌন্দৰ্যৰ বাহিৰেও সামাজিক সমস্যা — বিশেষকৈ ৰাষ্ট্ৰীয় ভাষাৰ স্থান, দুৰ্নীতি-বিৰোধিতা — দেশপ্ৰেম, পৰিৱেশ, আৰু নিপীড়িত জনগোষ্ঠীৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰাম ([[আফগানিস্তান]], [[পেলেষ্টাইন]]) আদি বিষয়সমূহ গুৰুত্বসহ উল্লেখ পায়।<ref>Mohamad Saleeh Rahamad, Rozlan Mohamed Noor. Sastera Teras Negara Bangsa. Kuala Lumpur: ITBM, 2014, p. 124</ref><ref>Patriotism through poems, songs // New Straits Times, 5.4.2017</ref> তেওঁৰ কবিতা [[ইংৰাজী]], [[বাংলা]], [[স্পেনিছ]], [[জাৰ্মান]], [[পৰ্তুগীজ]], [[থাই]] আৰু [[তামিল]] ভাষালৈ অনুবাদিত হৈছে। তেওঁৰ কেইবাটাও কবিতা সানি ছুদিন, ইউছাই’লান ইউনুছ আদি সংগীতকাৰৰদ্বাৰা সংগীত ৰূপেও পৰিগণিত হৈছে, যেনে — ‘‘The Art of Embroidery’’, ‘‘Beloved’’, ‘‘Fate of a Woman’’ আদি। তেওঁ নিয়মিতভাৱে মালয়েছিয়া ৰাষ্ট্ৰীয় লেখক সংঘৰ মাহেকীয়া কবিতা পাঠ অনুষ্ঠানত নিজৰ কবিতা পাঠ কৰে আৰু [[বাংলাদেশ]], [[ছিংগাপুৰ]], [[ইণ্ডোনেছিয়া]], নিকাৰাগুৱাত অনুষ্ঠিত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় কবিতা উৎসৱতো অংশগ্ৰহণ কৰিছে।<ref>Raja Rajeswari Seetha Raman: Seri Ternama. CD. Kuala Lumpur: RTM (Radio dan Televisyen Malaysia), 2009</ref> সাহিত্য সমালোচক হিচাপে তেওঁৰ নিবন্ধ [[মালয়েছিয়া]]ৰ বিভিন্ন কাকত-পত্ৰ আৰু সাময়িকীত প্ৰকাশ পাইছে।<ref>{{Cite web|url=https://uthayasb.blogspot.com/2017/04/maniam.html|title=Uthaya Sankar SB: K S Maniam and Rani Manicka|date=6 April 2017}}</ref> তেওঁ ‘‘Great Malay Nusantara’’ (Numera)-ৰ সম্মানীয় সচিব, মালয়েছিয়া ৰাষ্ট্ৰীয় লেখক সংঘ আৰু চেলাংগৰৰ লেখক সংঘৰ কাৰ্যনিৰ্বাহী সদস্যা, মালয়েছিয়া অনুবাদক সংঘ, পেৰাকৰ সাংস্কৃতিক কৰ্মী সংঘ, আৰু World Congress of Poets-ৰ সদস্যা। ==বঁটা== *[[মালয়েছিয়া]]ৰ সাহিত্যিক ভাৰ্চুৱেল সম্প্ৰদায়ৰ বঁটা (২০০৩, ২০০৪)। *মালয়েছিয়াৰ মূল সাহিত্য বঁটা (২০০৬/২০০৭)। *ৰাজ্যিক সাহিত্য বঁটা পেৰাক (২০১৬), (২০১৮)। *মালয় সাহিত্যৰ বিকাশত অৱদান আগবঢ়োৱাৰ বাবে [[ভাষা]] আৰু [[সাহিত্য]] প্ৰতিষ্ঠানৰ পুৰস্কাৰ (২০১৬)। *[[পৰিৱেশ বিজ্ঞান]]ৰ সুৰক্ষাৰ বিষয়ে শ্ৰেষ্ঠ কবিতাৰ বাবে ৰিভাছ (নিকাৰাগুয়া)ৰ মেয়ৰৰ পুৰস্কাৰ (২০১৮)। *বাণ্ডাৰ আমলভৰ কণ্টেম্প্লেৰী লিটাৰেৰী ছ'চাইটিৰপৰা মেৱাদেৱ লৰেল বঁটা ২০১৮, [[উত্তৰ প্ৰদেশ]], [[ভাৰত]]। *[[৫ ছেপ্টেম্বৰ]] ২০১৫ তাৰিখে দেৱান বাহাছা দন পুস্তাকা অডিটৰিয়াম (ডিবিপি)ত আছিয়ান কবিতা ঘোষণাত মালয়েছিয়াক প্ৰতিনিধিত্ব কৰিছিল।<ref>{{cite news |last1=Nuawi |first1=Teks & gambar Ladin |title=Puisi mengukuhkan ASEAN |url=http://www.utusan.com.my/pendidikan/sastera/puisi-mengukuhkan-asean-1.135427 |work=Utusan Online |language=Malay}}</ref> ==লেখিকাৰ সংকলন == *ৰাজা ৰাজেশ্বৰী সীতা ৰমন। মেকাৰ বুংগা। চেলাংগৰ: পেনাৰবিটান পুস্তাকা নুছা চিডিএন বিএইচডি, ২০০৬। *গাজলী দীন ইহছান নূৰজালি, ৰাজা ৰাজেশ্বৰী সীতা ৰমন, চাই লুন গুয়ান। বাহাছা ইয়াং ছামা। তাঞ্জুং মালিম: ইউ পি এছ আই, ২০১৭। == কবিতা সংকলন == * Antologi Antiperang. Lakaran dan Puisi. Ed. Raja Ahmad Aminullah. Yayasan Kesenian Perak 2003. * Prahara di Padang Karbala: kumpulan puisi keamanan dan kemanusiaan Malaysia. Ed. Arbak Othman. Serdang: Universiti Putra Malaysia dan Pustaka Nusa, 2003. * APAS. Antologi Puisi Pilihan Komuniti Penyair. Kuala Lumpur: Esastera, 2003. * Peterana Kasih. Pekan: Lembaga Muzium Negeri Pahang (2004). * Gema Membelah Gema 14: antologi puisi Hari Puisi Nasional Keempat Belas. Ed. Amiruddin Ali dan Hamzah Hamdani. Kuala Lumpur, 2004. * Ratib 1000 syair: sebuah antologi puisi. [Kuala Lumpur]: Gapena, 2005. * Manuskrip Luka Bangsa. Ed. [[Rahimidin Zahari]]. [Kuala Lumpur]: Persatuan Penulis Nasional Malaysia, 2006. * Antologi Puisi Agenda Melayu. [Kuala Lumpur]: Yayasan Kepemimpinan dan Strategi Malaysia, 2009 * Antologi Sajak Prihatin Palestin. Genting Gaza, Gentingnya Genting. Ed. Shamsudin Othman, S.M. Zakir: [Kuala Lumpur]: Persatuan Penulis Nasional Malaysia, 2009. * Antologi Puisi Mengabdi Melestari (PNB 30 tahun). [Kuala Lumpur], 2009. * Musibah Gempa Padang. Editor Dato 'Dr. Ahmad Khamal Abdullah [Kemala]. Kuala Lumpur: eSastera / Marba, 2009. * Antologi puisi hari pejuang bahasa: sumpah 152. Ed. S. M. Zakir, Mattaib Nordin, Jaafar Haji Hamdan, Muhammad Ikhram Fadhly Hussin. [Kuala Lumpur]: Gabungan Persatuan Penulis Nasional Malaysia, 2010 * Dari Jendela Zaman Ini. Antologi Puisi Malaysia dan Singapura (From the Window of This Epoch: An Anthology of Malaysian and Singaporean Poems). Compiled by Shamsudin Othman, Gwee Li Sui, Mohamed Pitchay Gani bin Mohamed Abdul Aziz, Tan Chee Lay, and Seetha Lakshmi. Kuala Lumpur: ITBM (2010). * Syair Persahabatan Dua Negara. 100 Penyair Indonesia-Malaysia. Banjar Baru: Pustaka Senja, 2015. ==মালয় ভাষালৈ অনুবাদ == *আমিনুৰ ৰহমান। চিৰন্তন ডায়েৰী (ডায়াৰী আবাদি)। অনুবাদ কৰিছে ৰাজা ৰাজেশ্বৰী সীতা ৰমনে। কুৱালালামপুৰ: সংখ্যা, ২০১৬ *পুইচি ৬ পেনয়াইৰ বাংলাদেশ আনটুক বাকা পুইচি দুনিয়া Numera (৬ জন বাংলাদেশ কবিৰ কবিতা)। অনুবাদ কৰিছে ৰাজা ৰাজেশ্বৰী সীতা ৰমনে। কুৱালালামপুৰ: সংখ্যা, ২০১৬ *টাৱাৰিখ ইবু <ref>{{cite web |last1=Yaakub |first1=Nazmi |title=Tawarikh ibu julang perjuangan srikandi [The cradle of the mother is the struggle of the srikandi struggle] |url=https://www.bharian.com.my/rencana/sastera/2017/08/314835/tawarikh-ibu-julang-perjuangan-srikandi |publisher=BH Online |date=20 August 2017}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:মালয়েছিয়া]] [[শ্ৰেণী:কবি]] [[শ্ৰেণী:অনুবাদক]] [[শ্ৰেণী:তামিল ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় নাৰী]] culwirtjndk3qvd158ofbrfq5t59hh8 602936 602935 2026-04-26T12:38:20Z নৰুনা বৰুৱা 44897 /* কবিতা সংকলন */ 602936 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer | name = ৰাজা ৰাজেশ্বৰী ছেঠা ৰমন | honorific_prefix = Dr. | honorific_suffix = | image = Malaysian poetess Rajes.jpg | image_size = | alt = | caption = ৰাজা ৰাজেশ্বৰী ছেঠা ৰমন, কুৱালালামপুৰ, ৮ জানুৱাৰী, ২০০৮ | native_name = | native_name_lang = Raja Rajeswari Setha Raman | pseudonym = | birth_name = | birth_date = {{Birth date and age|1961|08|19}} | birth_place = কুৱালা কুৰাউ, পেৰাক, [[মালয়েছিয়া]] | occupation = কবি,<ref>{{cite news |last1=Ismail |first1=Mohd. Hafiz |title=Pelajari budaya bangsa lain melalui sastera |url=http://www.sinarharian.com.my/nasional/pelajari-budaya-bangsa-lain-melalui-sastera-1.515968 |date=2 May 2016 |language=Malay}}</ref> অনুবাদক, শিক্ষকতা<ref name="Sinar1">{{cite news |last1=Hasli |first1=Atirah |title=Rasisme: Jangan salahkan kerajaan |url=http://www.sinarharian.com.my/nasional/rasisme-jangan-salahkan-kerajaan-1.511348 |work=Sinar Online |date=20 April 2016 |language=Malay}}</ref> | language = [[মালয় ভাষা|মালয়]] | education = PhD | alma_mater = ইউনিভাৰ্চিটি পুত্ৰ মালয়েছিয়া | period = | genre = | subject = | movement = | notableworks = ''মেকাৰ বুংগা'' | spouse = | partner = | children = | relatives = | awards = মালয়েছিয়াৰ মূল সাহিত্য বঁটা (২০০৬/২০০৭) | signature = | signature_alt = | years_active = }} '''ৰাজা ৰাজেশ্বৰী ছেঠা ৰমন''' ([[ইংৰাজী]]: Raja Rajeswari Seetha Raman; জন্ম: ১৯ আগষ্ট, ১৯৬১) এগৰাকী [[মালয়েছিয়া|মালয়েছিয়ান]] কবি আৰু অনুবাদক। তেওঁ মূলতঃ তামিল বংশৰ ভাৰতীয় মহিলা আৰু মালয় ভাষা কেম্পাছৰ শিক্ষক শিক্ষা প্ৰতিষ্ঠানৰ প্ৰবক্তা। তেওঁ [[মালয় ভাষা]]ত কবিতা ৰচনা কৰা একমাত্ৰ অনা-মালয় ব্যক্তি। তেওঁৰ কবিতাসমূহ ভাষা-সাহিত্য প্ৰতিষ্ঠানৰদ্বাৰা প্ৰকাশিত আগশাৰীৰ সাহিত্য আলোচনী "দেৱান সস্তেৰা"কে ধৰি কেইবাখনো আগশাৰীৰ কাকত-আলোচনী আৰু সামূহিক কবিতা সংকলনত প্ৰকাশ পাইছিল। ==জীৱনী== তেওঁ এটা শিক্ষক পৰিয়ালত জন্মগ্ৰহণ কৰিছিল আৰু বাগান চেৰাইৰ ইংৰাজী মাধ্যমৰ হাইস্কুলৰপৰা স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰাৰ পাছত ১৯৮৪ চনত চুলতান আব্দুল হালিমৰ পেডাগজিকেল কলেজ (ছুংগাই পেটানি, কেদাহ)ত নামভৰ্তি কৰে আৰু দুবছৰৰ পাছত ১৯৮৬ চনত স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে। ১৯৮৬-১৯৮৮ চনত ইউনিভাৰ্চিটি পুত্ৰ মালয়েছিয়া (ছেৰডাং)ৰ আধুনিক ভাষা আৰু যোগাযোগ অনুষদত অধ্যয়ন কৰে।<ref>Syalmizi Hamid. Persembahan puisi bukan Melayu // Kosmo, 2/11/2010</ref> ২০০৫ চনত তেওঁ উথায়া শংকৰ এছ বিৰ গল্প সম্পৰ্কীয় থিছিছৰ ওপৰতো স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী লাভ কৰে আৰু ২০১৫ চনত মালয় বিশ্ববিদ্যালয়ৰ মালয় অধ্যয়ন একাডেমীত ডক্টৰেট ডিগ্ৰী লাভ কৰে। ২০১৫ চনত মালয়েছিয়াৰ অনুবাদক সংঘৰপৰা পেছাদাৰী অনুবাদকৰ ডিপ্লমা লাভ কৰে।<ref>A Rahim Abdullah. Menyelami pengalaman kemanusiaan dan ketuhanan // Sinar Harian, 6.1.2013</ref> ১৯৯৫-২০০৭ চনত কুৱালালামপুৰৰ কেইবাখনো বিদ্যালয়ত মালয় আৰু ইংৰাজী ভাষাৰ শিক্ষয়িত্ৰী হিচাপে কাম কৰে, ২০০৮-২০১৬ চনত মালয়েছিয়াৰ পেডাগজিকেল ইনষ্টিটিউট (কুৱালালামপুৰ)ত মালয় ভাষাৰ প্ৰবক্তা হিচাপে কাম কৰে।<ref>Mohd Hafiz Ismail. Pelajari budaya bangsa lain melalui sastera // Sinar Harian, 2.5.2016</ref> মালয়েছিয়া আৰু বিদেশৰ আলোচনা-চক্ৰ আৰু সন্মিলনত তেওঁ উপস্থাপন কৰিছিল। তেওঁ মাধ্যমিক বিদ্যালয়ৰ শিক্ষা মন্ত্ৰ্যালয় আয়োগৰ সদস্য। ==সৃষ্টিশীলতা== তেওঁ [[মালয় ভাষা]]ত কবিতা ৰচনা কৰা একমাত্ৰ অনা-মালয় কবি। তেওঁৰ কবিতাবোৰ আগশাৰীৰ কাকত-পাত্ৰ আৰু সাময়িকীৰ লগতে ভাষা-সাহিত্য প্ৰতিষ্ঠানৰদ্বাৰা প্ৰকাশিত খ্যাতনামা সাহিত্যিক সাময়িকী ‘‘দেৱান ছাস্তেৰা’’ত প্ৰকাশিত হৈছে। লগতে বহুতো সামূহিক কবিতা সংকলনতো তেওঁৰ কবিতা সন্নিৱিষ্ট হৈছে। তেওঁ দুটা ব্যক্তিগত কবিতা সংকলন প্ৰকাশ কৰিছে — ‘‘মেকাৰ বুংগা’’ (২০০৬)<ref>Azman Ismail, Nilai Islam dalam Mekar Bunga // Utusan Malaysia, 19.3.2007</ref> আৰু ‘‘বাহাছা ইয়াং সমা’’ (গাজালি দিন ইহ্সান আৰু চাই লুন গুয়ানৰ সৈতে, ২০১৭)। তেওঁৰ কবিতাত নিজ দেশৰ সৌন্দৰ্যৰ বাহিৰেও সামাজিক সমস্যা — বিশেষকৈ ৰাষ্ট্ৰীয় ভাষাৰ স্থান, দুৰ্নীতি-বিৰোধিতা — দেশপ্ৰেম, পৰিৱেশ, আৰু নিপীড়িত জনগোষ্ঠীৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰাম ([[আফগানিস্তান]], [[পেলেষ্টাইন]]) আদি বিষয়সমূহ গুৰুত্বসহ উল্লেখ পায়।<ref>Mohamad Saleeh Rahamad, Rozlan Mohamed Noor. Sastera Teras Negara Bangsa. Kuala Lumpur: ITBM, 2014, p. 124</ref><ref>Patriotism through poems, songs // New Straits Times, 5.4.2017</ref> তেওঁৰ কবিতা [[ইংৰাজী]], [[বাংলা]], [[স্পেনিছ]], [[জাৰ্মান]], [[পৰ্তুগীজ]], [[থাই]] আৰু [[তামিল]] ভাষালৈ অনুবাদিত হৈছে। তেওঁৰ কেইবাটাও কবিতা সানি ছুদিন, ইউছাই’লান ইউনুছ আদি সংগীতকাৰৰদ্বাৰা সংগীত ৰূপেও পৰিগণিত হৈছে, যেনে — ‘‘The Art of Embroidery’’, ‘‘Beloved’’, ‘‘Fate of a Woman’’ আদি। তেওঁ নিয়মিতভাৱে মালয়েছিয়া ৰাষ্ট্ৰীয় লেখক সংঘৰ মাহেকীয়া কবিতা পাঠ অনুষ্ঠানত নিজৰ কবিতা পাঠ কৰে আৰু [[বাংলাদেশ]], [[ছিংগাপুৰ]], [[ইণ্ডোনেছিয়া]], নিকাৰাগুৱাত অনুষ্ঠিত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় কবিতা উৎসৱতো অংশগ্ৰহণ কৰিছে।<ref>Raja Rajeswari Seetha Raman: Seri Ternama. CD. Kuala Lumpur: RTM (Radio dan Televisyen Malaysia), 2009</ref> সাহিত্য সমালোচক হিচাপে তেওঁৰ নিবন্ধ [[মালয়েছিয়া]]ৰ বিভিন্ন কাকত-পত্ৰ আৰু সাময়িকীত প্ৰকাশ পাইছে।<ref>{{Cite web|url=https://uthayasb.blogspot.com/2017/04/maniam.html|title=Uthaya Sankar SB: K S Maniam and Rani Manicka|date=6 April 2017}}</ref> তেওঁ ‘‘Great Malay Nusantara’’ (Numera)-ৰ সম্মানীয় সচিব, মালয়েছিয়া ৰাষ্ট্ৰীয় লেখক সংঘ আৰু চেলাংগৰৰ লেখক সংঘৰ কাৰ্যনিৰ্বাহী সদস্যা, মালয়েছিয়া অনুবাদক সংঘ, পেৰাকৰ সাংস্কৃতিক কৰ্মী সংঘ, আৰু World Congress of Poets-ৰ সদস্যা। ==বঁটা== *[[মালয়েছিয়া]]ৰ সাহিত্যিক ভাৰ্চুৱেল সম্প্ৰদায়ৰ বঁটা (২০০৩, ২০০৪)। *মালয়েছিয়াৰ মূল সাহিত্য বঁটা (২০০৬/২০০৭)। *ৰাজ্যিক সাহিত্য বঁটা পেৰাক (২০১৬), (২০১৮)। *মালয় সাহিত্যৰ বিকাশত অৱদান আগবঢ়োৱাৰ বাবে [[ভাষা]] আৰু [[সাহিত্য]] প্ৰতিষ্ঠানৰ পুৰস্কাৰ (২০১৬)। *[[পৰিৱেশ বিজ্ঞান]]ৰ সুৰক্ষাৰ বিষয়ে শ্ৰেষ্ঠ কবিতাৰ বাবে ৰিভাছ (নিকাৰাগুয়া)ৰ মেয়ৰৰ পুৰস্কাৰ (২০১৮)। *বাণ্ডাৰ আমলভৰ কণ্টেম্প্লেৰী লিটাৰেৰী ছ'চাইটিৰপৰা মেৱাদেৱ লৰেল বঁটা ২০১৮, [[উত্তৰ প্ৰদেশ]], [[ভাৰত]]। *[[৫ ছেপ্টেম্বৰ]] ২০১৫ তাৰিখে দেৱান বাহাছা দন পুস্তাকা অডিটৰিয়াম (ডিবিপি)ত আছিয়ান কবিতা ঘোষণাত মালয়েছিয়াক প্ৰতিনিধিত্ব কৰিছিল।<ref>{{cite news |last1=Nuawi |first1=Teks & gambar Ladin |title=Puisi mengukuhkan ASEAN |url=http://www.utusan.com.my/pendidikan/sastera/puisi-mengukuhkan-asean-1.135427 |work=Utusan Online |language=Malay}}</ref> ==লেখিকাৰ সংকলন == *ৰাজা ৰাজেশ্বৰী সীতা ৰমন। মেকাৰ বুংগা। চেলাংগৰ: পেনাৰবিটান পুস্তাকা নুছা চিডিএন বিএইচডি, ২০০৬। *গাজলী দীন ইহছান নূৰজালি, ৰাজা ৰাজেশ্বৰী সীতা ৰমন, চাই লুন গুয়ান। বাহাছা ইয়াং ছামা। তাঞ্জুং মালিম: ইউ পি এছ আই, ২০১৭। == কবিতা সংকলন == *এণ্টলজি এন্টিপেৰাং। লাকাৰণ দন পুইচি। এড. ৰাজা আহমদ আমিনুল্লাহ। ইয়াছান কেচেনিয়ান পেৰাক ২০০৩। *প্ৰাহাৰা দি পদাং কাৰ্বালা: কুমপুলান পুইচি কেমানন দন কেমানুচিয়ান মালয়েছিয়া। এড. আৰবাক ওথমান। চেৰডাং: ইউনিভাৰ্চিটি পুত্ৰ মালয়েছিয়া ডান পুস্তাকা নুছা, ২০০৩। * আপাছ। এণ্ট'লজি পুইচি পিলিহান কমিউনিটি পেনয়াইৰ। কুৱালালামপুৰ: এছাষ্টেৰা, ২০০৩। * পিটাৰনা কাছিহ। পেকান: লেম্বাগা মিউজিয়াম নেগেৰী পাহাং (২০০৪)। * গেমা মেম্বেলাহ গেমা ১৪: এণ্টোলজি পুইচি হৰি পুইচি নেচনেল কিম্পট বেলাছ। এড. আমিৰুদ্দিন আলী দান হামজাহ হামদানী। কুৱালালামপুৰ, ২০০৪। * ৰাতিব ১০০০ স্যায়াৰ: চেবুয়াহ এণ্টোলজি পুইচি। কুৱালালামপুৰ: গাপেনা, ২০০৫। * মেনুস্কিপ লুকা বাংছা। এড. ৰহিমিদিন জাহাৰী। কুৱালালামপুৰ: পাৰ্চাটুয়ান পেনুলিছ নেচনেল মালয়েছিয়া, ২০০৬। * এণ্টোলজি পুইচি এজেণ্ডা মেলায়ু। কুৱালালামপুৰ: ইয়াছান কেপেমিম্পিনান ডান ষ্ট্ৰেটেজি মালয়েছিয়া, ২০০৯ * এণ্টোলজি সাজাক প্ৰীহাটিন পেলেষ্টিন। গেন্টিং গাজা, গেন্টিংনিয়া গেন্টিং। এড. ছামছুদিন ওথমান, এছ.এম. জাকিৰ: [কুৱালালামপুৰ]: পাৰ্চাটুয়ান পেনুলিছ নেচনেল মালয়েছিয়া, ২০০৯। * এণ্ট’লজি পুইচি মেংগাবদি মেলেষ্টাৰী (পিএনবি ৩০ টাহুন)। কুৱালালামপুৰ, ২০০৯। * মুছিবাহ গেমপা পাডাং। সম্পাদক দাটো 'ড. আহমদ খামাল আব্দুল্লা কেমালা। কুৱালালামপুৰ: ইছাষ্টেৰা / মাৰ্বা, ২০০৯। * এণ্টোলজি পুইচি হৰি পেজুয়াং বাহাছা: সুম্পাহ ১৫২.এড. এছ এম জাকিৰ, মত্তৈব নৰ্ডিন, জাফৰ হাজী হামদান, মহম্মদ ইখৰাম ফাধলী হুছিন। কুৱালালামপুৰ: গাবুংগান পাৰ্ছাটুয়ান পেনুলিছ নেচনেল মালয়েছিয়া, ২০১০ * দাৰী জেণ্ডেলা জামান ইনি। এণ্ট'লজি পুইচি মালয়েছিয়া ডান চিংগাপুৰা (এই যুগৰ উইণ্ড'ৰ পৰা: মালয়েছিয়ান আৰু ছিংগাপুৰৰ কবিতাৰ সংকলন)। শ্বামছুদিন ওচমান, গ্ৱেই লি ছুই, মহম্মদ পিটচাই গনি বিন মহম্মদ আব্দুল আজিজ, টান চি লেই, আৰু সীতা লক্ষ্মীৰ দ্বাৰা সংকলিত। কুৱালালামপুৰ: আইটিবিএম (২০১০)। * ছায়াৰ পেৰচাহাবাটান দুয়া নেগৰা। ১০০ পেনিয়াৰ ইণ্ডোনেছিয়া-মালয়েছিয়া। বঞ্জাৰ বাৰু: পুস্তকা চেঞ্জা, ২০১৫। ==মালয় ভাষালৈ অনুবাদ == *আমিনুৰ ৰহমান। চিৰন্তন ডায়েৰী (ডায়াৰী আবাদি)। অনুবাদ কৰিছে ৰাজা ৰাজেশ্বৰী সীতা ৰমনে। কুৱালালামপুৰ: সংখ্যা, ২০১৬ *পুইচি ৬ পেনয়াইৰ বাংলাদেশ আনটুক বাকা পুইচি দুনিয়া Numera (৬ জন বাংলাদেশ কবিৰ কবিতা)। অনুবাদ কৰিছে ৰাজা ৰাজেশ্বৰী সীতা ৰমনে। কুৱালালামপুৰ: সংখ্যা, ২০১৬ *টাৱাৰিখ ইবু <ref>{{cite web |last1=Yaakub |first1=Nazmi |title=Tawarikh ibu julang perjuangan srikandi [The cradle of the mother is the struggle of the srikandi struggle] |url=https://www.bharian.com.my/rencana/sastera/2017/08/314835/tawarikh-ibu-julang-perjuangan-srikandi |publisher=BH Online |date=20 August 2017}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:মালয়েছিয়া]] [[শ্ৰেণী:কবি]] [[শ্ৰেণী:অনুবাদক]] [[শ্ৰেণী:তামিল ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় নাৰী]] 2sxumt0nx17auaydrydxvpx6s8oocwd 602937 602936 2026-04-26T12:38:57Z নৰুনা বৰুৱা 44897 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 602937 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer | name = ৰাজা ৰাজেশ্বৰী ছেঠা ৰমন | honorific_prefix = Dr. | honorific_suffix = | image = Malaysian poetess Rajes.jpg | image_size = | alt = | caption = ৰাজা ৰাজেশ্বৰী ছেঠা ৰমন, কুৱালালামপুৰ, ৮ জানুৱাৰী, ২০০৮ | native_name = | native_name_lang = Raja Rajeswari Setha Raman | pseudonym = | birth_name = | birth_date = {{Birth date and age|1961|08|19}} | birth_place = কুৱালা কুৰাউ, পেৰাক, [[মালয়েছিয়া]] | occupation = কবি,<ref>{{cite news |last1=Ismail |first1=Mohd. Hafiz |title=Pelajari budaya bangsa lain melalui sastera |url=http://www.sinarharian.com.my/nasional/pelajari-budaya-bangsa-lain-melalui-sastera-1.515968 |date=2 May 2016 |language=Malay}}</ref> অনুবাদক, শিক্ষকতা<ref name="Sinar1">{{cite news |last1=Hasli |first1=Atirah |title=Rasisme: Jangan salahkan kerajaan |url=http://www.sinarharian.com.my/nasional/rasisme-jangan-salahkan-kerajaan-1.511348 |work=Sinar Online |date=20 April 2016 |language=Malay}}</ref> | language = [[মালয় ভাষা|মালয়]] | education = PhD | alma_mater = ইউনিভাৰ্চিটি পুত্ৰ মালয়েছিয়া | period = | genre = | subject = | movement = | notableworks = ''মেকাৰ বুংগা'' | spouse = | partner = | children = | relatives = | awards = মালয়েছিয়াৰ মূল সাহিত্য বঁটা (২০০৬/২০০৭) | signature = | signature_alt = | years_active = }} '''ৰাজা ৰাজেশ্বৰী ছেঠা ৰমন''' ([[ইংৰাজী]]: Raja Rajeswari Seetha Raman; জন্ম: ১৯ আগষ্ট, ১৯৬১) এগৰাকী [[মালয়েছিয়া|মালয়েছিয়ান]] কবি আৰু অনুবাদক। তেওঁ মূলতঃ তামিল বংশৰ ভাৰতীয় মহিলা আৰু মালয় ভাষা কেম্পাছৰ শিক্ষক শিক্ষা প্ৰতিষ্ঠানৰ প্ৰবক্তা। তেওঁ [[মালয় ভাষা]]ত কবিতা ৰচনা কৰা একমাত্ৰ অনা-মালয় ব্যক্তি। তেওঁৰ কবিতাসমূহ ভাষা-সাহিত্য প্ৰতিষ্ঠানৰদ্বাৰা প্ৰকাশিত আগশাৰীৰ সাহিত্য আলোচনী "দেৱান সস্তেৰা"কে ধৰি কেইবাখনো আগশাৰীৰ কাকত-আলোচনী আৰু সামূহিক কবিতা সংকলনত প্ৰকাশ পাইছিল। ==জীৱনী== তেওঁ এটা শিক্ষক পৰিয়ালত জন্মগ্ৰহণ কৰিছিল আৰু বাগান চেৰাইৰ ইংৰাজী মাধ্যমৰ হাইস্কুলৰপৰা স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰাৰ পাছত ১৯৮৪ চনত চুলতান আব্দুল হালিমৰ পেডাগজিকেল কলেজ (ছুংগাই পেটানি, কেদাহ)ত নামভৰ্তি কৰে আৰু দুবছৰৰ পাছত ১৯৮৬ চনত স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে। ১৯৮৬-১৯৮৮ চনত ইউনিভাৰ্চিটি পুত্ৰ মালয়েছিয়া (ছেৰডাং)ৰ আধুনিক ভাষা আৰু যোগাযোগ অনুষদত অধ্যয়ন কৰে।<ref>Syalmizi Hamid. Persembahan puisi bukan Melayu // Kosmo, 2/11/2010</ref> ২০০৫ চনত তেওঁ উথায়া শংকৰ এছ বিৰ গল্প সম্পৰ্কীয় থিছিছৰ ওপৰতো স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী লাভ কৰে আৰু ২০১৫ চনত মালয় বিশ্ববিদ্যালয়ৰ মালয় অধ্যয়ন একাডেমীত ডক্টৰেট ডিগ্ৰী লাভ কৰে। ২০১৫ চনত মালয়েছিয়াৰ অনুবাদক সংঘৰপৰা পেছাদাৰী অনুবাদকৰ ডিপ্লমা লাভ কৰে।<ref>A Rahim Abdullah. Menyelami pengalaman kemanusiaan dan ketuhanan // Sinar Harian, 6.1.2013</ref> ১৯৯৫-২০০৭ চনত কুৱালালামপুৰৰ কেইবাখনো বিদ্যালয়ত মালয় আৰু ইংৰাজী ভাষাৰ শিক্ষয়িত্ৰী হিচাপে কাম কৰে, ২০০৮-২০১৬ চনত মালয়েছিয়াৰ পেডাগজিকেল ইনষ্টিটিউট (কুৱালালামপুৰ)ত মালয় ভাষাৰ প্ৰবক্তা হিচাপে কাম কৰে।<ref>Mohd Hafiz Ismail. Pelajari budaya bangsa lain melalui sastera // Sinar Harian, 2.5.2016</ref> মালয়েছিয়া আৰু বিদেশৰ আলোচনা-চক্ৰ আৰু সন্মিলনত তেওঁ উপস্থাপন কৰিছিল। তেওঁ মাধ্যমিক বিদ্যালয়ৰ শিক্ষা মন্ত্ৰ্যালয় আয়োগৰ সদস্য। ==সৃষ্টিশীলতা== তেওঁ [[মালয় ভাষা]]ত কবিতা ৰচনা কৰা একমাত্ৰ অনা-মালয় কবি। তেওঁৰ কবিতাবোৰ আগশাৰীৰ কাকত-পাত্ৰ আৰু সাময়িকীৰ লগতে ভাষা-সাহিত্য প্ৰতিষ্ঠানৰদ্বাৰা প্ৰকাশিত খ্যাতনামা সাহিত্যিক সাময়িকী ‘‘দেৱান ছাস্তেৰা’’ত প্ৰকাশিত হৈছে। লগতে বহুতো সামূহিক কবিতা সংকলনতো তেওঁৰ কবিতা সন্নিৱিষ্ট হৈছে। তেওঁ দুটা ব্যক্তিগত কবিতা সংকলন প্ৰকাশ কৰিছে — ‘‘মেকাৰ বুংগা’’ (২০০৬)<ref>Azman Ismail, Nilai Islam dalam Mekar Bunga // Utusan Malaysia, 19.3.2007</ref> আৰু ‘‘বাহাছা ইয়াং সমা’’ (গাজালি দিন ইহ্সান আৰু চাই লুন গুয়ানৰ সৈতে, ২০১৭)। তেওঁৰ কবিতাত নিজ দেশৰ সৌন্দৰ্যৰ বাহিৰেও সামাজিক সমস্যা — বিশেষকৈ ৰাষ্ট্ৰীয় ভাষাৰ স্থান, দুৰ্নীতি-বিৰোধিতা — দেশপ্ৰেম, পৰিৱেশ, আৰু নিপীড়িত জনগোষ্ঠীৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰাম ([[আফগানিস্তান]], [[পেলেষ্টাইন]]) আদি বিষয়সমূহ গুৰুত্বসহ উল্লেখ পায়।<ref>Mohamad Saleeh Rahamad, Rozlan Mohamed Noor. Sastera Teras Negara Bangsa. Kuala Lumpur: ITBM, 2014, p. 124</ref><ref>Patriotism through poems, songs // New Straits Times, 5.4.2017</ref> তেওঁৰ কবিতা [[ইংৰাজী]], [[বাংলা]], [[স্পেনিছ]], [[জাৰ্মান]], [[পৰ্তুগীজ]], [[থাই]] আৰু [[তামিল]] ভাষালৈ অনুবাদিত হৈছে। তেওঁৰ কেইবাটাও কবিতা সানি ছুদিন, ইউছাই’লান ইউনুছ আদি সংগীতকাৰৰদ্বাৰা সংগীত ৰূপেও পৰিগণিত হৈছে, যেনে — ‘‘The Art of Embroidery’’, ‘‘Beloved’’, ‘‘Fate of a Woman’’ আদি। তেওঁ নিয়মিতভাৱে মালয়েছিয়া ৰাষ্ট্ৰীয় লেখক সংঘৰ মাহেকীয়া কবিতা পাঠ অনুষ্ঠানত নিজৰ কবিতা পাঠ কৰে আৰু [[বাংলাদেশ]], [[ছিংগাপুৰ]], [[ইণ্ডোনেছিয়া]], নিকাৰাগুৱাত অনুষ্ঠিত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় কবিতা উৎসৱতো অংশগ্ৰহণ কৰিছে।<ref>Raja Rajeswari Seetha Raman: Seri Ternama. CD. Kuala Lumpur: RTM (Radio dan Televisyen Malaysia), 2009</ref> সাহিত্য সমালোচক হিচাপে তেওঁৰ নিবন্ধ [[মালয়েছিয়া]]ৰ বিভিন্ন কাকত-পত্ৰ আৰু সাময়িকীত প্ৰকাশ পাইছে।<ref>{{Cite web|url=https://uthayasb.blogspot.com/2017/04/maniam.html|title=Uthaya Sankar SB: K S Maniam and Rani Manicka|date=6 April 2017}}</ref> তেওঁ ‘‘Great Malay Nusantara’’ (Numera)-ৰ সম্মানীয় সচিব, মালয়েছিয়া ৰাষ্ট্ৰীয় লেখক সংঘ আৰু চেলাংগৰৰ লেখক সংঘৰ কাৰ্যনিৰ্বাহী সদস্যা, মালয়েছিয়া অনুবাদক সংঘ, পেৰাকৰ সাংস্কৃতিক কৰ্মী সংঘ, আৰু World Congress of Poets-ৰ সদস্যা। ==বঁটা== *[[মালয়েছিয়া]]ৰ সাহিত্যিক ভাৰ্চুৱেল সম্প্ৰদায়ৰ বঁটা (২০০৩, ২০০৪)। *মালয়েছিয়াৰ মূল সাহিত্য বঁটা (২০০৬/২০০৭)। *ৰাজ্যিক সাহিত্য বঁটা পেৰাক (২০১৬), (২০১৮)। *মালয় সাহিত্যৰ বিকাশত অৱদান আগবঢ়োৱাৰ বাবে [[ভাষা]] আৰু [[সাহিত্য]] প্ৰতিষ্ঠানৰ পুৰস্কাৰ (২০১৬)। *[[পৰিৱেশ বিজ্ঞান]]ৰ সুৰক্ষাৰ বিষয়ে শ্ৰেষ্ঠ কবিতাৰ বাবে ৰিভাছ (নিকাৰাগুয়া)ৰ মেয়ৰৰ পুৰস্কাৰ (২০১৮)। *বাণ্ডাৰ আমলভৰ কণ্টেম্প্লেৰী লিটাৰেৰী ছ'চাইটিৰপৰা মেৱাদেৱ লৰেল বঁটা ২০১৮, [[উত্তৰ প্ৰদেশ]], [[ভাৰত]]। *[[৫ ছেপ্টেম্বৰ]] ২০১৫ তাৰিখে দেৱান বাহাছা দন পুস্তাকা অডিটৰিয়াম (ডিবিপি)ত আছিয়ান কবিতা ঘোষণাত মালয়েছিয়াক প্ৰতিনিধিত্ব কৰিছিল।<ref>{{cite news |last1=Nuawi |first1=Teks & gambar Ladin |title=Puisi mengukuhkan ASEAN |url=http://www.utusan.com.my/pendidikan/sastera/puisi-mengukuhkan-asean-1.135427 |work=Utusan Online |language=Malay}}</ref> ==লেখিকাৰ সংকলন == *ৰাজা ৰাজেশ্বৰী সীতা ৰমন। মেকাৰ বুংগা। চেলাংগৰ: পেনাৰবিটান পুস্তাকা নুছা চিডিএন বিএইচডি, ২০০৬। *গাজলী দীন ইহছান নূৰজালি, ৰাজা ৰাজেশ্বৰী সীতা ৰমন, চাই লুন গুয়ান। বাহাছা ইয়াং ছামা। তাঞ্জুং মালিম: ইউ পি এছ আই, ২০১৭। == কবিতা সংকলন == *এণ্টলজি এণ্টিপেৰাং। লাকাৰণ দন পুইচি। এড° ৰাজা আহমদ আমিনুল্লাহ। ইয়াছান কেচেনিয়ান পেৰাক ২০০৩। *প্ৰাহাৰা দি পদাং কাৰ্বালা: কুমপুলান পুইচি কেমানন দন কেমানুচিয়ান মালয়েছিয়া। এড° আৰবাক ওথমান। চেৰডাং: ইউনিভাৰ্চিটি পুত্ৰ মালয়েছিয়া ডান পুস্তাকা নুছা, ২০০৩। * আপাছ। এণ্ট'লজি পুইচি পিলিহান কমিউনিটি পেনয়াইৰ। কুৱালালামপুৰ: এছাষ্টেৰা, ২০০৩। * পিটাৰনা কাছিহ। পেকান: লেম্বাগা মিউজিয়াম নেগেৰী পাহাং (২০০৪)। * গেমা মেম্বেলাহ গেমা ১৪: এণ্টোলজি পুইচি হৰি পুইচি নেচনেল কিম্পট বেলাছ। এড° আমিৰুদ্দিন আলী দান হামজাহ হামদানী। কুৱালালামপুৰ, ২০০৪। * ৰাতিব ১০০০ স্যায়াৰ: চেবুয়াহ এণ্টোলজি পুইচি। কুৱালালামপুৰ: গাপেনা, ২০০৫। * মেনুস্কিপ লুকা বাংছা। এড° ৰহিমিদিন জাহাৰী। কুৱালালামপুৰ: পাৰ্চাটুয়ান পেনুলিছ নেচনেল মালয়েছিয়া, ২০০৬। * এণ্টোলজি পুইচি এজেণ্ডা মেলায়ু। কুৱালালামপুৰ: ইয়াছান কেপেমিম্পিনান ডান ষ্ট্ৰেটেজি মালয়েছিয়া, ২০০৯ * এণ্টোলজি সাজাক প্ৰীহাটিন পেলেষ্টিন। গেণ্টিং গাজা, গেণ্টিংনিয়া গেণ্টিং। এড° ছামছুদিন ওথমান, এছ.এম. জাকিৰ: [কুৱালালামপুৰ]: পাৰ্চাটুয়ান পেনুলিছ নেচনেল মালয়েছিয়া, ২০০৯। * এণ্ট’লজি পুইচি মেংগাবদি মেলেষ্টাৰী (পিএনবি ৩০ টাহুন)। কুৱালালামপুৰ, ২০০৯। * মুছিবাহ গেমপা পাডাং। সম্পাদক দাটো 'ড° আহমদ খামাল আব্দুল্লা কেমালা। কুৱালালামপুৰ: ইছাষ্টেৰা / মাৰ্বা, ২০০৯। * এণ্টোলজি পুইচি হৰি পেজুয়াং বাহাছা: সুম্পাহ ১৫২.এড° এছ এম জাকিৰ, মত্তৈব নৰ্ডিন, জাফৰ হাজী হামদান, মহম্মদ ইখৰাম ফাধলী হুছিন। কুৱালালামপুৰ: গাবুংগান পাৰ্ছাটুয়ান পেনুলিছ নেচনেল মালয়েছিয়া, ২০১০ * দাৰী জেণ্ডেলা জামান ইনি। এণ্ট'লজি পুইচি মালয়েছিয়া ডান চিংগাপূৰা (এই যুগৰ উইণ্ড'ৰ পৰা: মালয়েছিয়ান আৰু ছিংগাপুৰৰ কবিতাৰ সংকলন)। শ্বামছুদিন ওচমান, গ্ৱেই লি ছুই, মহম্মদ পিটচাই গনি বিন মহম্মদ আব্দুল আজিজ, টান চি লেই, আৰু সীতা লক্ষ্মীৰদ্বাৰা সংকলিত। কুৱালালামপুৰ: আইটিবিএম (২০১০)। * ছায়াৰ পেৰচাহাবাটান দুয়া নেগৰা। ১০০ পেনিয়াৰ ইণ্ডোনেছিয়া-মালয়েছিয়া। বঞ্জাৰ বাৰু: পুস্তকা চেঞ্জা, ২০১৫। ==মালয় ভাষালৈ অনুবাদ == *আমিনুৰ ৰহমান। চিৰন্তন ডায়েৰী (ডায়াৰী আবাদি)। অনুবাদ কৰিছে ৰাজা ৰাজেশ্বৰী সীতা ৰমনে। কুৱালালামপুৰ: সংখ্যা, ২০১৬ *পুইচি ৬ পেনয়াইৰ বাংলাদেশ আনটুক বাকা পুইচি দুনিয়া Numera (৬ জন বাংলাদেশ কবিৰ কবিতা)। অনুবাদ কৰিছে ৰাজা ৰাজেশ্বৰী সীতা ৰমনে। কুৱালালামপুৰ: সংখ্যা, ২০১৬ *টাৱাৰিখ ইবু <ref>{{cite web |last1=Yaakub |first1=Nazmi |title=Tawarikh ibu julang perjuangan srikandi [The cradle of the mother is the struggle of the srikandi struggle] |url=https://www.bharian.com.my/rencana/sastera/2017/08/314835/tawarikh-ibu-julang-perjuangan-srikandi |publisher=BH Online |date=20 August 2017}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:মালয়েছিয়া]] [[শ্ৰেণী:কবি]] [[শ্ৰেণী:অনুবাদক]] [[শ্ৰেণী:তামিল ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় নাৰী]] jq34a9xsvw2bw69crn6qze2xzkacll6 0 127530 602985 601393 2026-04-26T14:49:27Z Kandarpajit Kallol 6257 added [[Category:চমু বৰ্ণনা থকা প্ৰবন্ধসমূহ]] using [[WP:HC|HotCat]] 602985 wikitext text/x-wiki [[File:Man-and-lady-kimono.JPG|thumb|upright|পৰম্পৰাগত কাপোৰ পিন্ধা এজন পুৰুষ আৰু মহিলাৰ ফটো, জাপানৰ ওছাকাত লোৱা]] জাপানত সাধাৰণতে দুই প্ৰকাৰৰ কাপোৰ পিন্ধা হয়: জাপানৰ পৰম্পৰাগত কাপোৰ ৱাফুকু (和服, wafuku) আৰু পশ্চিমীয়া কাপোৰ (洋服, yōfuku)। জাতীয় সাজ কিমোনো হৈছে ৱাফুকু(和服, wafuku) আৰু সাজ-পোছাক হিচাপে স্বীকৃতি নোপোৱা বাকী সকলো পশ্চিমীয়া কাপোৰ ইৱফুকু (洋服, yōfuku) বুলি ধৰা হয়। পৰম্পৰাগত জাপানৰ ফেশ্বনে দেশৰ সংস্কৃতিৰ ইতিহাসক দীৰ্ঘদিন ধৰি প্ৰতিনিধিত্ব কৰি আহিছে। ইয়াত হেইয়ান যুগত বিকশিত ৰঙৰ পেলেট, টাং বংশৰ কাপোৰ আৰু সাংস্কৃতিক পৰম্পৰাৰ পৰা গ্ৰহণ কৰা চিলোৱাট, জাপানী সংস্কৃতি, প্ৰকৃতি আৰু পৰম্পৰাগত সাহিত্যৰ পৰা লোৱা মটিফ, কিছুমান কাপোৰৰ বাবে ৰেচমৰ ব্যৱহাৰ আৰু ইডো যুগৰ শেষৰ ফালে মূলতঃ সম্পূৰ্ণৰূপে বিকাশ হোৱা পৰিধানৰ শৈলী আদি অন্তৰ্ভুক্ত। পৰম্পৰাগত জাপানী ফেশ্বনৰ আটাইতকৈ পৰিচিত ৰূপটো হৈছে কিমোনো । কিমোনো শব্দটোৰ আক্ষৰিক অৰ্থ হৈছে "পিন্ধিবলগীয়া কিবা এটা" বা "কান্ধত পিন্ধা বস্তু"।<ref> Assmann, Stephanie. "Between Tradition and Innovation: The Reinvention of the Kimono in Japanese Consumer Culture." Fashion Theory: The Journal of Dress, Body & Culture 12, no. 3 (September 2008): 359-376. Art & Architecture Source, EBSCOhost (accessed November 1, 2016)</ref> । আন প্ৰকাৰৰ পৰম্পৰাগত ফেশ্বনৰ ভিতৰত আইনু জনগোষ্ঠীৰ কাপোৰ (আট্টুছ নামেৰে জনাজাত)<ref> "Ryukyu and Ainu Textiles". kyohaku.go.jp. Kyoto National Museum. Archived from the original on 10 July 2020. Retrieved 10 July 2020.</ref> আৰু ৰ্যুকিউয়ান জনগোষ্ঠীৰ কাপোৰ যিটো ৰ্যুছ' (琉装) নামেৰে জনাজাত,<ref> Boivin, Mai (22 April 2013). "Okinawa Traditional Costume – Ryuso". insideokinawa.wordpress.com. Archived from the original on 18 October 2016. Retrieved 10 July 2020.</ref><ref> "Traditional Costume that Represents Okinawa's Culture and National Features, the "Ryusou"". okinawatravelinfo.com. Archived from the original on 14 July 2016.</ref> ইয়াৰ ভিতৰত আটাইতকৈ উল্লেখযোগ্য হ'ল ৰ্যুকিউ দ্বীপপুঞ্জত উৎপাদিত বিংগাটা আৰু বাশ্বফু<ref> "Ryukyu and Ainu Textiles". kyohaku.go.jp. Kyoto National Museum. Archived from the original on 10 July 2020. Retrieved 10 July 2020.</ref>ৰ পৰম্পৰাগত কাপোৰ। ==ইতিহাস== === য়ায়োই যুগ (নৱপ্ৰস্তৰ যুগৰ পৰা লোহা যুগ)=== [[File:Yayoi people attires.JPG|thumb|পুনৰ তৈয়াৰ কৰি উলিওৱা য়ায়োই কাপোৰ]] য়ায়োই যুগৰ সাজ-পোছাকৰ বিষয়ে বহু কমকৈ জনা যায়। তৃতীয় শতিকাৰ ৱেইজি ৱৰেনচুয়ান (魏志倭人伝 (গিচি ৱাজিণ্ডেন), চীনা পণ্ডিত চেন শ্বৌৱেৰ সংকলিত তিনিখন ৰাজ্যৰ বিষয়ে লিখা এটা অংশত <ref> 魏志倭人伝 Archived 2010-10-16 at the Wayback Machine, Chinese texts and its Japanese translation</ref> জাপানত পিন্ধা কাপোৰৰ কিছু বৰ্ণনা আছে। ইয়াত বহল কাপোৰ (সম্ভৱতঃ দুগুণ প্ৰস্থ)ৰ বৰ্ণনা কৰা হৈছে, যিটো কঁকাল আৰু কান্ধত বান্ধি আকৃতিহীন কাপোৰ তৈয়াৰ কৰা হয়।<ref> "The Costume Museum - The Rebirth of The Tale of Genji". www.iz2.or.jp. The Costume Museum, Kyoto. Retrieved 16 October 2021. See "Explanation" button for relevant costumes.</ref> === কোফুন যুগ (৩০০–৫৩৮ খ্ৰীষ্টাব্দ) === খ্ৰীষ্টীয় ৫ম শতিকালৈকে জাপানত পিন্ধা কাপোৰৰ কলাত্মক প্ৰমাণ কম।<ref> Kennedy, Alan. "Japanese Traditional Dress and Adornment". LoveToKnow.</ref> হানিৱাৰ ওপৰত ব্যৱহাৰ কৰা মাটিৰ ভাস্কৰ্য্যৰ পৰা কোফুন যুগৰ কাপোৰৰ বিষয়ে জনা যায়।<ref> Department of Asian Art. "Kofun Period (ca. 300–710)". www.metmuseum.org. MET Museum.</ref> এইবোৰ ৫ম আৰু ষষ্ঠ শতিকাত ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল,[10] যদিও বেছিভাগ হানিৱাৰ ওপৰত কোনো ভাস্কৰ্য্য নাই।<ref> Department of Asian Art. "Kofun Period (ca. 300–710)". www.metmuseum.org. MET Museum.</ref> এই ভাস্কৰ্য্যৰবোৰে সম্ভৱতঃ দৈনন্দিন সাজ-পোছাকক প্ৰতিনিধিত্ব নকৰে; ই ঘোঁৰাত উঠি যুদ্ধ কৰা সকলক প্ৰতিনিধিত্ব কৰিব পাৰে। বহুতে কৱচ পিন্ধে।<ref> Kennedy, Alan. "Japanese Traditional Dress and Adornment". LoveToKnow.</ref> === অশোক যুগ (৫৩৮–৭১০ খ্ৰীষ্টাব্দ)=== অশোক যুগৰ আৰম্ভণি হৈছিল বৌদ্ধ ধৰ্মৰ প্ৰৱৰ্তনৰ লগে লগে, আৰু জাপানত চীনা আখৰৰ লিখা ব্যৱস্থাৰ পৰা; এই সময়ছোৱাত জাপানৰ ওপৰত চীনৰ প্ৰভাৱ যথেষ্ট শক্তিশালী আছিল।<ref> Kennedy, Alan. "Japanese Traditional Dress and Adornment". LoveToKnow.</ref> সম্ৰাজ্ঞী ছুইকোৰ (৫৯৩–৬২৮) ৰাজত্বকালত টেনজুকোকু শ্বুচো মণ্ডলাত দেখুওৱা চিত্ৰসমূহৰ পৰা বিচাৰ কৰিলে পুৰুষ আৰু মহিলাৰ দৰবাৰৰ সাজ-পোছাক অতি মিল আছিল। দুয়োজনে ঘূৰণীয়া ডিঙিৰ সন্মুখত ফাষ্টনিং হো (hō )পিন্ধিছিল আৰু ইয়াৰ ওপৰত উপৰা-উপৰি নোহোৱাকৈ লেপেল আছিল, সন্মুখত কলাৰ আৰু কফত কাপোৰৰ প্ৰান্ত আছিল, সম্ভৱতঃ এটা তলৰ কাপোৰ; আঁঠুৰ দৈৰ্ঘ্যৰ ওপৰৰ ৰান স্কাৰ্টটোৰ এটা মিল থকা প্ৰান্ত আছিল। ৰানৰ তলত আৰু তাৰ তললৈ প্ৰায় আঁঠুৰ দৈৰ্ঘ্যলৈকে বিস্তৃত হৈ হিৰামি নামৰ অধিক গধুৰভাৱে প্লিট কৰা কনট্ৰাষ্টেণ্ট স্কাৰ্ট পিন্ধিছিল। হিৰামিৰ তলত পুৰুষে সংকীৰ্ণ হাকামা পিন্ধিছিল যাৰ তলৰ প্ৰান্তৰ বিপৰীত আৰু মহিলাসকলে পিছলৈ যাবলৈ যথেষ্ট দীঘলকৈ প্লিটেড মো পিন্ধিছিল।<ref> "The Costume Museum - The Rebirth of The Tale of Genji". www.iz2.or.jp. The Costume Museum, Kyoto. Retrieved 16 October 2021. See "Explanation" button for relevant costumes.</ref> ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{ৰেফলিষ্ট}} [[শ্ৰেণী:পোচাক]] [[শ্ৰেণী:জাপান]] [[শ্ৰেণী:চমু বৰ্ণনা থকা প্ৰবন্ধসমূহ]] izoslcbpzhhnny7kit2pfkg08co2ccl 0 127652 603018 601647 2026-04-26T15:46:37Z Kandarpajit Kallol 6257 603018 wikitext text/x-wiki {{Infobox UNESCO World Heritage Site | WHS = ''গংগাৰ অৱতৰণ'' | image = [[File:Descent of the Ganges 01.jpg]] | image_size = 300px | image_upright = 1.2 | caption = | location = [[Mahabalipuram]], [[Chengalpattu district]], [[Tamil Nadu]], [[India]] | part_of = Main complex of [[Group of Monuments at Mahabalipuram]] | criteria = {{UNESCO WHS type|(i), (ii), (iii), (vi)}}(i), (ii), (iii), (vi) | ID = 249-001 | coordinates = {{coord|12|37|03|N|80|11|56|E|type:landmark|display=title, inline|format=dms}} | year = 1984 | locmapin = India Tamil Nadu#India | map_caption = }} '''গংগাৰ অৱতৰণ''' {{en| Descent of the Ganges}} স্থানীয়ভাৱে '''অৰ্জুনৰ তপস্যা''' নামেৰে জনাজাত,<ref>{{Cite book |url=https://books.google.com/books?id=yi4PbmKuE70C&dq=arjuna%27s+penance&pg=PT1058 |title=The Rough Guide to India |date=2011-01-20 |publisher=Rough Guides UK |isbn=978-1-4053-8847-4 |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Incredible India {{!}} Arjuna's Penance |url=https://www.incredibleindia.org/content/incredible-india-v2/en/destinations/mamallapuram/arjuna-s-penance.html |access-date=2022-07-13 |website=www.incredibleindia.org}}</ref> [[ভাৰত]]ৰ [[তামিলনাডু]] ৰাজ্যৰ চেংগলপট্টু জিলাৰ বংগ উপসাগৰৰ ক'ৰ'মণ্ডেল উপকূলৰ মমল্লপুৰমত থকা এটা কীৰ্তিচিহ্ন। ৯৬ বাই ৪৩ ফুট (২৯ মিটাৰ × ১৩ মিটাৰ) জোখৰ ই দুটা একক শিলৰ ওপৰত খোদিত কৰা এক বিশাল মুকলি আকাশৰ শিলৰ ৰিলিফ। ৰিলিফত চিত্ৰিত কিংবদন্তিটো হৈছে ভাগীৰথৰ নেতৃত্বত পবিত্ৰ [[গংগা নদী]]ৰ স্বৰ্গৰ পৰা পৃথিৱীলৈ নামি অহাৰ কাহিনী। গংগাৰ জলভাগত অলৌকিক শক্তি আছে বুলি বিশ্বাস কৰা হয়। [[গংগা নদী]]ৰ অৱতৰণ আৰু অৰ্জুনৰ তপস্যা পল্লৱ ঐতিহ্য স্থানত শিলত চিত্ৰিত কৰা হৈছে।<ref>{{cite web|url=http://www.indiantemples.com/beliefs/gangadesc.htm|title= The Descent of the Ganges – Story of Bhagirata|work=indiantemples.com|access-date=2007-03-03}}</ref><ref name="Singh2008">{{cite book|author=Upinder Singh|title=A History of Ancient and Early Medieval India: From the Stone Age to the 12th Century|url=https://books.google.com/books?id=H3lUIIYxWkEC&pg=PA634|access-date=25 February 2013|date=1 September 2008|publisher=Pearson Education India|isbn=978-81-317-1120-0|pages=634–}}</ref> এই ৰিলিফটো ভাৰতৰ আন ক'তো দেখা নোপোৱা ভাৰতীয় শিলৰ কাটি লোৱা ভাস্কৰ্য্যৰ কেনভাছতকৈ বেছি।<ref name=Relief>{{Cite web|url= http://puratattva.in/2010/09/03/mahabalipuram-the-workshop-of-pallavas-part-iv-42.html|title= Mamallapuram – The Workshop of Pallavas – Part IV|work= Open Air Bas-Reliefs|access-date= 26 February 2013|publisher= Puratatva.com|archive-url= https://web.archive.org/web/20131226031322/http://puratattva.in/2010/09/03/mahabalipuram-the-workshop-of-pallavas-part-iv-42.html|archive-date= 26 December 2013|url-status= dead|archivedate= 26 December 2013|archiveurl= https://web.archive.org/web/20131226031322/http://puratattva.in/2010/09/03/mahabalipuram-the-workshop-of-pallavas-part-iv-42.html|deadurl= yes}}</ref> ১৯৮৪ চনৰ পৰা [[ইউনেস্কো]]ৰ [[বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] হিচাপে নিৰ্ধাৰণ কৰা [[মহাবলীপুৰম স্মাৰকসমূহ|মহাবলীপুৰমৰ স্মৃতিসৌধৰ গোট]]ৰ ভিতৰত ই অন্যতম।<ref name="Unesco">{{cite web|url=https://whc.unesco.org/en/list/249/|title=Group of Monuments at Mamallapuram|publisher=UNESCO|access-date=2007-03-03 }}</ref> ==ভূগোল== মহাবলীপুৰমৰ মাজমজিয়াত সাগৰৰ ফালে মুখ কৰি [[অৰ্জুন]]ৰ মূৰ্তিটো বংগ উপসাগৰৰ ক’ৰ’মেণ্ডেল উপকূলৰ পৰা অলপ দূৰৈত অৱস্থিত, য’ত শ্ব’ৰ মন্দিৰ আছে। চহৰৰ মাজমজিয়াৰ পৰা ৩৬ মাইল (৫৮ কিলোমিটাৰ) পশ্চিমে চেন্নাইৰ পৰা আৰু ২০ মাইল (৩২ কিলোমিটাৰ) দূৰৈৰ চেংগালপট্টুৰ পৰা ইয়ালৈ পথেৰে যাব পাৰি। <ref name="Ayyar1982">{{cite book|author=P. V. Jagadisa Ayyar|title=South Indian Shrines: Illustrated|url=https://books.google.com/books?id=NLSGFW1uZboC&pg=PA157|access-date=7 February 2013|year=1982|publisher=Asian Educational Services|isbn=978-81-206-0151-2|pages=157–}}</ref> ==ইতিহাস== প্ৰথম নৰসিংহবৰ্মানে দ্বিতীয় চালুক্য সম্ৰাট পুলকেছিনৰ ওপৰত বিজয় উদযাপনৰ বাবে এই সকাহ সৃষ্টি কৰা হৈছিল। বৰ্তমান মমল্লপুৰম নামেৰে জনাজাত এই ঠাইখনৰ নামকৰণ কৰা হৈছিল পল্লৱ ৰজা প্ৰথম নৰসিংহবৰ্মান (৬৩০–৬৬৮ খ্ৰীষ্টাব্দ)ৰ সন্মানত,<ref name="BruynBain2010">{{cite book|author1=Pippa de Bruyn|author2=Keith Bain|author3=David Allardice|author4=Shonar Joshi|title=Frommer's India|url=https://books.google.com/books?id=qG-9cwHOcCIC&pg=PA333|access-date=7 February 2013|date=18 February 2010|publisher=John Wiley & Sons|isbn=978-0-470-64580-2|pages=333–}}</ref>) যিজনক মমল্লন, "মহান মল্লযুঁজাৰু" বা "মহান যোদ্ধা" উপাধি প্ৰদান কৰা হৈছিল। তেওঁ প্ৰথম মহেন্দ্ৰবৰ্মনৰ পুত্ৰ আছিল। সপ্তম শতিকাত মমল্লাপুৰমৰ স্থাপত্য সৃষ্টিসমূহে স্থানীয়ভাৱে শিলৰ মুখ ভাস্কৰ্য্য নিৰ্মাণৰ মাধ্যম হিচাপে শিল গ্ৰহণ কৰিছিল, যিটো কাম কাঠ বা ঢিলা শিলৰ দৰে কিছুমান নষ্ট হ'ব পৰা সামগ্ৰীৰে কৰা হৈছিল।<ref name="BruynBain2010"/> ই ভাৰতৰ ২৫ টা [[ইউনেস্কো]]ৰ [[বিশ্ব ঐতিহ্য সাংস্কৃতিক স্থান]]ৰ অংশ,<ref>[https://whc.unesco.org/en/statesparties/in India – UNESCO World Heritage Centre<!-- Bot generated title -->]</ref> আৰু সংৰক্ষিত কীৰ্তিচিহ্ন হিচাপে ভাৰতৰ প্ৰত্নতাত্ত্বিক জৰীপ (ASI), চেন্নাই চক্ৰক সকলো দিশতে ইয়াৰ ৰক্ষণাবেক্ষণৰ দায়িত্ব অৰ্পণ কৰা হৈছে। মুকলি আকাশৰ ৰিলিফ (গংগা নদীৰ অৱতৰণ (মমল্লপুৰম)কে ধৰি) চাৰিটা শ্ৰেণীৰ ভিতৰত অন্যতম, যাৰ অধীনত [[ইউনেস্কো]]ৱে এই স্থানক [[বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] হিচাপে চিনাক্ত কৰি ১৯৮৪ চনত মহাবলীপুৰমৰ কীৰ্তিচিহ্ন গোটৰ শিৰোনামেৰে লিপিবদ্ধ কৰে।<ref name=Unesco/><ref name=Front>{{Cite magazine |url=http://www.flonnet.com/fl2023/stories/20031121000107100.htm |archive-url=https://archive.today/20130410195340/http://www.flonnet.com/fl2023/stories/20031121000107100.htm |url-status=dead |archive-date=10 April 2013 |title=A monumental effort |access-date=26 February 2013 |date=8 November 2003 |magazine=Front Line |volume=20 |issue=23}}</ref> শিলৰ এই ৰিলিফক সপ্তম শতিকাৰ "উচ্চ" প্ৰাৰম্ভিক ভাস্কৰ্য্য বুলি কোৱা হয়; আনকি ইম্পেৰিয়েল চোলাসকলৰ পৰৱৰ্তী ৰাজত্বকালতো তেওঁলোকে নৱম শতিকাৰ শেষৰ ফালে নিৰ্মাণ কৰা মন্দিৰসমূহত মন্দিৰ ভাস্কৰ্য্য নিৰ্মাণ কৌশল গ্ৰহণ কৰিছিল। পল্লৱসকলৰ এই স্থাপত্য উত্তৰাধিকাৰ সেই সময়ৰ ভাস্কৰ্য্যশিল্পীসকলৰ বংশধৰসকলেও অব্যাহত ৰাখিছে, যিসকল এতিয়া বৰ্তমানৰ চহৰখনৰ সংস্কৃতিৰ সৈতে একত্ৰিত হৈছে।<ref name="SinghKarafin2009">{{cite book|author1=Sarina Singh|author2=Amy Karafin|author3=Anirban Mahapatra|title=South India|url=https://books.google.com/books?id=8KnLFpjEHpUC&pg=PA387|access-date=7 February 2013|date=1 September 2009|publisher=Lonely Planet|isbn=978-1-74179-155-6|pages=63, 387–}}</ref> ==গাঁথনি== ৰিলিফটো পূব দিশলৈ মুখ কৰি আছে। ইয়াক মুকলি বতাহত দুটা ডাঙৰ গোলাপী গ্ৰেনাইটৰ শিলৰ ওপৰত সৃষ্টি কৰা হৈছিল, যাৰ ফলত সমগ্ৰ গঠনটোৱে প্ৰাকৃতিক প্ৰভাৱ পেলাইছিল।<ref name=Pandava>{{Cite web |url= http://www.bl.uk/onlinegallery/onlineex/apac/other/019wdz000002624u00000000.html |title= Sculpture of the descent of the Ganges, Mamallapuram |access-date= 23 October 2012 |publisher= Online Gallery of British Library |archive-date= 30 June 2022 |archive-url= https://web.archive.org/web/20220630110502/http://www.bl.uk/onlinegallery/onlineex/apac/other/019wdz000002624u00000000.html |url-status= dead |archivedate= 30 June 2022 |archiveurl= https://web.archive.org/web/20220630110502/http://www.bl.uk/onlinegallery/onlineex/apac/other/019wdz000002624u00000000.html |deadurl= yes }}</ref> এই শিলবোৰৰ জোখ ১৫ বাই ৩০ মিটাৰ (৪৯ ফুট × ৯৮ ফুট)। খোদিত কৰা বহুতো আকৃতি জীৱন্ত আকাৰৰ। এটা প্ৰাকৃতিক ফাট, অতি বৃহৎ উলম্ব ফাট, নিপুণভাৱে ভাস্কৰ্য্য শিল্প কৰা হৈছে। ই শিল দুটাৰ মাজত অৱস্থিত আৰু সমগ্ৰ ৰিলিফটোত চিত্ৰিত পৌৰাণিক কাহিনীৰ অবিচ্ছেদ্য অংগ। গংগা নদীক প্ৰতিনিধিত্ব কৰা পানী এৰি দিবলৈ শিলৰ ওপৰত এটা পানীৰ টেংকি স্থাপন কৰা হৈছিল। শিৱৰ মূৰত বান্ধি থোৱা ড্ৰেডনাটৰ পৰা গংগ নামি অহাৰ আভাস সৃষ্টি কৰিবলৈ ই ফাটটোৰ তললৈ নামি ৰিলিফটোৰ ওপৰলৈ ঢাপলি মেলিছিল। এই দৃশ্যটো উৎসৱমুখৰ সময়ত সৃষ্টি কৰা হৈছিল আৰু ফাটটোৰ ওপৰত ইটাৰ শিলৰ টেংকৰ উপস্থিতিয়ে ঠাইখনত ইয়াৰ অৱস্থান নিশ্চিত কৰে। এই ৰিলিফটো হৈছে দেৱতা, মানুহ, অৰ্ধমানুহ আৰু জীৱ-জন্তুৰ এশৰো অধিক আকৃতিৰ এটা গোট (১৪৬ টাৰ কথাও উল্লেখ কৰা হৈছে)।<ref name="Singh2008"/><ref name=Relief/><ref name=ReliefHindu>{{cite news|url=http://www.hindu.com/2011/01/09/stories/2011010956491800.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20110111080250/http://www.hindu.com/2011/01/09/stories/2011010956491800.htm|url-status=dead|archive-date=11 January 2011|title=A bas-relief gone dry at Mamallapuram|date=6 December 2012|newspaper=[[The Hindu]]|access-date=26 February 2013|archivedate=11 January 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110111080250/http://www.hindu.com/2011/01/09/stories/2011010956491800.htm|deadurl=yes}}</ref><ref name=Planet>{{Cite web|url=http://www.lonelyplanet.com/india/tamil-nadu/mamallapuram-mahabalipuram/sights|title=Arjuna's Penance|access-date=25 February 2013|publisher=Lonely Planet.com}}</ref><ref name=architect>{{Cite web|url=http://www.sscnet.ucla.edu/southasia/Culture/Archit/Mahaba.html|archive-url=https://web.archive.org/web/19991006030700/http://www.sscnet.ucla.edu/southasia/Culture/Archit/Mahaba.html|url-status=dead|archive-date=6 October 1999|title= Mahabalipuram|access-date=30 December 2012|publisher=UCLA Education, South Asia}}</ref> {{wide image|Mahabalipuram pano2.jpg|800px|গংগাৰ অৱতৰণৰ পেনোৰামিক দৃশ্য ৰিলিফ}} == বিষয়বস্তু == পাহাৰখনক দুভাগ কৰা প্ৰাকৃতিক ফাটটোত খোদিত কৰা ভাস্কৰ্যসমূহে কেৱল পৃথিৱীলৈ গংগা নামি অহাৰ মহাজাগতিক পৰিঘটনাটোকহে চিত্ৰিত কৰা নাই, বৰঞ্চ এই বিৰল দৃশ্য বহু দেৱ-দেৱী, পৌৰাণিক চৰিত্ৰ যেনে— কিন্নৰ, গন্ধৰ্ব, অপ্সৰা, গণ, নাগৰ লগতে বনৰীয়া আৰু পোহনীয়া জন্তুৱেও প্ৰত্যক্ষ কৰা দেখুওৱা হৈছে। ইয়াত মুঠ খোদিত চিত্ৰৰ সংখ্যা সম্ভৱতঃ ১৪৬ টা। হাতীৰ ভাস্কৰ্যবোৰ প্ৰায় জীৱন্ত আকাৰৰ। আন এক হাস্যৰসাত্মক দৃশ্য হ’ল বান্দৰবোৰে ঋষিসকলৰ যোগ সাধনাৰ ভঙ্গী অনুকৰণ কৰা ছবি। ভাস্কৰ্যৰ ওপৰৰ অংশত বৃহৎ সংখ্যক কিন্নৰৰ কাষতে শিৱক দেখুওৱা হৈছে; তেওঁলোক আধা-মানুহ আৰু আধা-পক্ষীৰ মানৱসদৃশ ৰূপ, যিটো প্ৰাচীন কালৰ এক জনপ্ৰিয় ভাৰতীয় শিল্পকলা আৰু জগতখনক এক সৃষ্টি হিচাপে প্ৰতিনিধিত্ব কৰে। মতা কিন্নৰজনে এটা বাদ্যযন্ত্ৰ (আলাপিনী বীণা) ধৰি থকাৰ বিপৰীতে মাইকী কিন্নৰগৰাকীয়ে মেতাল (cymbal) ধৰি আছে। নদীখনৰ সন্মুখত (ফাটটোৰ সোঁফালে) থিয় হৈ থকা অৱস্থাত শিৱক খোদিত কৰা হৈছে আৰু তেওঁৰ কাষত ঋষি ভাগীৰথ এক ভৰিৰ ওপৰত থিয় হৈ প্ৰাৰ্থনা কৰিছে যাতে পৃথিৱীলৈ নামি অহা গংগাৰ প্ৰবল সোঁতক শিৱই নিয়ন্ত্ৰণ কৰে। শিৱক এটা অস্ত্ৰৰ সৈতেও দেখুওৱা হৈছে, যাক 'পশুপাত' বুলি গণ্য কৰা হয় আৰু তেওঁ ইয়াক অৰ্জুনক দান কৰিছিল। ভাস্কৰ্যত দেখুওৱা 'গণ'সকলে সেইসকল লোকক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে যিসকলে গোটেই জীৱন শিৱৰ চৰণত উচৰ্গা কৰিছে আৰু চিৰকাললৈ শিৱৰ কাষত থকাৰ বৰ লাভ কৰিছে। স্বৰ্গৰ পৰা গংগা নামি অহাৰ সময়ত নদীত সাতুৰি থকা ঐশ্বৰিক নাগসমূহকো সৰ্প আৰু মানুহৰ এক সংকৰ ৰূপত দেখুওৱা হৈছে, যিটো ভাৰতীয় শিল্পৰ এক পৰম্পৰাগত শৈলী। তেওঁলোকক উৰ্বৰতা আৰু প্ৰকৃতিৰ সুৰক্ষাকাৰী শক্তিৰ প্ৰতীক বুলি বিশ্বাস কৰা হয়। তেওঁলোকক কেৱল নদীৰূপী ফাটটোৰ মাজতে নহয়, বৰঞ্চ জলধাৰা প্ৰৱেশ কৰা পেনেলটোৰ একেবাৰে ওপৰতো দেখা যায়, যি হিন্দু ধৰ্মীয় বিশ্বাসত নাগ পূজাৰ প্ৰচলনক সূচায়। কোৱা হয় যে এই সমগ্ৰ শিল্পকৰ্মটোৱে "সকলো জীৱিত বস্তুৰ মাজত এক মহৎ ধাৰাবাহিকতা"ৰ প্ৰাচীন ভাৰতীয় ধাৰণাটো দাঙি ধৰে। খোদিত কৰা হাতীসমূহ অনন্য, কিয়নো ইয়াত পূৰ্ণবয়স্ক হাতীৰ পিছফালে পোৱালি হাতীবোৰকো অতি সূক্ষ্মভাৱে দেখুওৱা হৈছে। আন এক আমোদজনক চিত্ৰ হ’ল এটা হৰিণাই নিজৰ নাক খজুৱাই থকা দৃশ্য। হাতীবোৰে পানী খাবলৈ নদীৰ ফালে আগবাঢ়ি যোৱা এক জাকক প্ৰতিনিধিত্ব কৰিছে। মতা হাতীটোৰ পিছতে মাইকী হাতীজনীক খোদিত কৰা হৈছে। মতা হাতীটোৰ লগত তিনিটা আৰু মাইকী হাতীজনীৰ লগত দুটা পোৱালি হাতীও আছে। পেনেলটোৰ একেবাৰে ওপৰৰ বাওঁফালে সূৰ্য্য আৰু সোঁফালে চন্দ্ৰক চিত্ৰিত কৰা হৈছে। এজন 'কিম-পুৰুষ' অৰ্থাৎ দীঘল কাণৰ এজন বামন মানুহ, যাৰ মূৰত টুপী আছে আৰু ঢোল বজাই আছে, তেওঁকো ইয়াত দেখা যায়। পেনেলটোৰ ওপৰৰ অংশত হিমালয় পৰ্বত দেখুওৱা হৈছে, যিয়ে গংগাৰ অৱতৰণৰ তত্ত্বটোক অধিক দৃঢ় কৰে। ডাঙৰ কেশৰ থকা বনৰীয়া সিংহ আৰু ভেৰাবোৰক হিমালয়ৰ পৰিৱেশৰ প্ৰতীক হিচাপে দেখুওৱা হৈছে। ওপৰৰ পেনেলৰ বাওঁফালে দেৱ-দেৱী আৰু স্বৰ্গীয় যুগলসকল নদীৰ ফালে আগবাঢ়ি অহা দেখা গৈছে। ইয়াত কেইটামান জন্তু, সিংহ আৰু বান্দৰো খোদিত কৰা হৈছে। দুই জোৰা কিন্নৰ আৰু তিনি জোৰা স্বৰ্গীয় যুগলক নদীৰ (ফাট) ফালে আকাশত উৰি থকা দেখুওৱা হৈছে। পেনেলৰ এই অংশত চিকাৰী আৰু চিকাৰৰ দৃশ্যও আছে; যেনে— ধনু লৈ থকা চিকাৰী, গছৰ তলত লুকাই থকা চিকাৰী আৰু দুজন চিকাৰীক আক্ৰমণ কৰিবলৈ সাজু হোৱা এটা সিংহ। ইয়াৰ তলৰ আন এক দৃশ্যত কেইটামান বান্দৰ আৰু এটা গুহাত থকা সিংহৰ সন্মুখত কেইটামান হৰিণাক দেখা যায়। কলহ কঢ়িয়াই নিয়া চিকাৰী আৰু চিকাৰ কৰা জন্তু কঢ়িয়াই নিয়া দৃশ্যও ইয়াত বিদ্যমান। আন এক গুৰুত্বপূৰ্ণ দৃশ্য হ’ল পেনেলৰ তলৰ অংশত ফাটটোৰ সোঁফালে থকা এটা মন্দিৰ। এই মন্দিৰটো সৰল আৰু সৰু, যাৰ ভিতৰত বিষ্ণুৰ মূৰ্তি খোদিত কৰা আছে। মন্দিৰটোৰ চালখন 'দ্ৰৌপদী ৰথ'ৰ শৈলীত বৰ্গাকাৰ বক্ৰাকৃতিৰ গম্বুজৰ দৰে নিৰ্মিত। অৱশ্যে ইয়াৰ ওপৰৰ অংশটো চেপেটা আৰু এটা 'স্তূপী'ৰ সৈতে মাজত এটা 'কুডু' (gavaksha) লগোৱা আছে। চুকবোৰ ফুলৰ নক্সাৰে সজাই তোলা হৈছে। ওপৰৰ অংশত মানুহৰ মুখ খোদিত কৰা কুডুও দেখা যায়। ওপৰৰ মহলাত সিংহৰ নক্সা খোদিত কৰা হৈছে। এটা বৰ্গাকাৰ গাঁথনিয়ে গম্বুজসদৃশ চালখনক ধৰি ৰাখিছে। মন্দিৰটোৰ সন্মুখত এজন ঋষিয়ে বহি ছাত্ৰসকলক ধৰ্মোপদেশ দি থকা দেখা গৈছে। এই দৃশ্যটোৰ তলৰ আসনখনত গুহাত থকা এটা সিংহ আৰু তাৰ তলত এযোৰ হৰিণ খোদিত কৰা হৈছে। মন্দিৰটোৰ কাষত এটা কাছৰ ছবি আছে, যিয়ে ওচৰতে পানী থকাৰ কথা সূচায়। == ব্যাখ্যাসমূহ == এটা ব্যাখ্যা অনুসৰি, ভাস্কৰ্যটোত এক ভৰিৰ ওপৰত থিয় হৈ থকা ব্যক্তিজন হ’ল অৰ্জুন। তেওঁ মহাভাৰতৰ যুদ্ধত সহায়ক হোৱাকৈ শিৱৰ পৰা বৰ লাভ কৰিবলৈ 'তপস্যা' কৰিছে। এই তপস্যাৰ কাহিনী মহাভাৰত মহাকাব্যৰ 'কিৰাতাৰ্জুনীয়' খণ্ডত বৰ্ণনা কৰা হৈছে। অৰ্জুনে লাভ কৰা বুলি কোৱা এই বৰটোক শিৱৰ আটাইতকৈ শক্তিশালী অস্ত্ৰ 'পশুপাত' বুলি জনা যায়। এই ঘটনাটোত, অৰ্জুনক বধ কৰিবলৈ অসুৰসকলে এটা বনৰীয়া বৰাহ (গাহৰি) পঠিয়াইছিল। তেতিয়া অৰ্জুনক ৰক্ষা কৰিবলৈ শিৱই এজন 'কিৰাত' (চিকাৰী)ৰ ৰূপ ধৰি আবিৰ্ভাৱ হৈছিল। অৰ্জুন আৰু শিৱ দুয়োৱে বৰাহটোলৈ কাড় মাৰিছিল আৰু বৰাহটোৰ মৃত্যু হৈছিল; দুয়োৱে ইয়াক হত্যা কৰাৰ কৃতিত্ব দাবী কৰাত তেওঁলোকৰ মাজত যুদ্ধ হয় আৰু শিৱই জয়লাভ কৰে। তাৰ পিছত তেওঁ অৰ্জুনৰ ওচৰত নিজৰ প্ৰকৃত স্বৰূপ প্ৰকাশ কৰি আশীৰ্বাদ দিয়ে আৰু অৰ্জুনক সেই অস্ত্ৰটো প্ৰদান কৰে যাৰ বাবে তেওঁ তপস্যা কৰি আছিল। এই ভাস্কৰ্যটো দুটা বৃহৎ শিলাখণ্ডৰ মাজৰ এটা ফাটত খোদিত কৰা হৈছে। ফাটটোৰ ওপৰত এটা পানী জমা হোৱা কুণ্ড আছিল আৰু কোনো এক সময়ত সম্ভৱতঃ সেই ফাটটোৱেদি পানী বৈ আহিছিল। শিলৰ ফাটটোত থকা মূৰ্তিবোৰ 'অঞ্জলি' মুদ্ৰাত থকা নাগ (সৰ্প দেৱতা)ৰে আবৃত। নদীখনে শিৱৰ মূৰৰ পৰা ওলাই অহা গংগাক প্ৰতিনিধিত্ব কৰা বুলি কোৱা হয়। ই এই দেৱাল চিত্ৰখনৰ এক বিকল্প ব্যাখ্যাৰ আধাৰ প্ৰদান কৰে। অৰ্জুনৰ পৰিৱৰ্তে, তপস্যা কৰি থকা ব্যক্তিজনক ভাগীৰথ বুলি কোৱা হয়। কোৱা হয় যে ভাগীৰথে কঠোৰ তপস্যা কৰিছিল যাতে গংগা পৃথিৱীলৈ নামি আহে আৰু তেওঁৰ পূৰ্বপুৰুষৰ ছাই ধুই তেওঁলোকক পাপমুক্ত কৰে। স্বৰ্গৰ পৰা পৃথিৱীলৈ গংগাৰ পতনৰ প্ৰবল প্ৰভাৱ ৰোধ কৰিবলৈ তেওঁ শিৱৰ জঁটাত পৰে আৰু শিৱৰ চুলিৰ মাজেৰে গংগা বহুতো ধাৰাত বিভক্ত হৈ পৰে; এই অলৌকিক পৰিঘটনাটো শিলাখণ্ডত ভাস্কৰ্যৰ ৰূপত দেখুওৱা হৈছে, যিটো জীৱ-জন্তু আৰু মানুহে প্ৰত্যক্ষ কৰিছে। এক ভৰিৰ ওপৰত তপস্যা কৰি থকা যোগীজনৰ আন এক ব্যাখ্যা হ’ল যে এয়া ভাগীৰথে পৃথিৱীলৈ গংগাক নমাই আনি মানুহৰ মাজত সমৃদ্ধি আৰু সুখ বিলাই দিবলৈ কৰা তীব্ৰ তপস্যাৰ চিত্ৰণ। ফাটটোত খোদিত কৰা নাগবোৰে উৰ্বৰতা আৰু সম্পদক বুজায়। শিৱ আৰু অন্যান্য দেৱতাসকলক ঋষিজনক আশীৰ্বাদ দিয়া দেখুওৱা হৈছে। এই দৃশ্যটোক ৰজা, ঋষি, শিল্পী আৰু জীৱ-জন্তুৰ ভাস্কৰ্যৰে অধিক সমৃদ্ধ কৰা হৈছে। পেনেলটোৰ আন এক অংশত দেখা পোৱা ঘটনাৰ আন এক ব্যাখ্যা হ’ল এটা মেকুৰীয়ে এক ভৰিৰ ওপৰত থিয় হৈ থকা দৃশ্য (সম্ভৱতঃ তপস্যা হিচাপে), যিটো এই ভাস্কৰ্যৰ এক উল্লেখযোগ্য অংশ। ইয়াক পঞ্চতন্ত্ৰৰ এজন তপস্বীৰ কাহিনীৰ সৈতে সম্পৰ্কিত বুলি ব্যাখ্যা কৰা হয়। ইয়াৰ দ্বাৰা এটা শহাপহুৱে চৰাই এজনীক ওচৰলৈ ফুচুলাই অনা বুজায় যাতে মেকুৰীটোৱে ইয়াক ধৰি ভক্ষণ কৰিব পাৰে। শিল্পীজনে মেকুৰীটোৰ মুখৰ অভিব্যক্তি এনেদৰে ফুটাই তুলিছে যে তাৰ উদ্দেশ্য স্পষ্টকৈ ফুটি উঠিছে। ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== *[http://www.columbia.edu/itc/mealac/pritchett/00routesdata/0600_0699/mamallapuram/descent/descent.html Photos of the site] *[http://www.orientalarchitecture.com/india/mahabalipuram/arjuna-penance.php Asian Historical Architecture: Arjuna's Penance] [[শ্ৰেণী:বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰত]] isbqwdybou6lzhjx6j4ry8yf48350qc 0 127695 603096 562662 2026-04-26T22:19:31Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 603096 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = অভিলাষা | image = | caption = | birth_place = [[কৰ্ণাটক]], [[ভাৰত]] | birth_date = | birth_name = | occupation = অভিনেত্ৰী | party = | yearsactive = ১৯৮৮–১৯৯২ | other_names = }} '''অভিলাষা''' কৰ্ণাটকৰ এগৰাকী ভাৰতীয় অভিনেত্ৰী, যি আশীৰ দশকৰ শেষৰফালে দক্ষিণ ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ জগতত, বিশেষকৈ [[মালয়ালম]] চলচ্চিত্ৰত সক্ৰিয় হৈ আছিল। কামোদ্দীপক চৰিত্ৰৰ বাবে পৰিচিত অভিলাষা সেই সময়ৰ মালয়ালম চফ্টকোৰ চলচ্চিত্ৰৰ মূল অভিনেত্ৰী আছিল।<ref>{{Cite web |date=Mar 9, 2009 |title=Former sleaze queen's smart move |url=https://bangaloremirror.indiatimes.com/bangalore/others/former-sleaze-queens-smart-move/articleshow/22198962.cms |access-date=2023-10-07 |website=Bangalore Mirror |language=en}}</ref> তেওঁ প্ৰায় ৪০খন মালয়ালম চফ্টকোৰ চলচ্চিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল আৰু মালয়ালম ভাষাত এই ধাৰাটোৰ অন্যতম পূৰ্বসূৰী হিচাপে গণ্য কৰা হয়। তেওঁ আদিপাপম (১৯৮৮) ছবিখনৰ জৰিয়তে তেওঁৰ চলচ্চিত্ৰ জীৱনৰ সফলতা লাভ কৰে, যিখন চলচ্চিত্ৰক চফ্টকোৰ নগ্নতাৰ সৈতে প্ৰথমখন সফল মালয়ালম ছবি হিচাপে গণ্য কৰা হয়। মালয়ালমৰ বাহিৰেও অভিলাষাই [[তামিল]], [[কন্নড়]], [[তেলুগু]] আৰু [[হিন্দী]] ভাষাৰ প্ৰায় ৮০খন ছবিতো অভিনয় কৰিছে।<ref>{{Cite web |last=Mannanur |first=Sunil |date=2019-10-22 |title=ബി ഗ്രേഡ്‌ സിനിമകളും ചില കാണാക്കാഴ്ചകളും – Part 1 {{!}} PravasiExpress |url=https://www.pravasiexpress.com/behind-b-grade-movies-detailed-study-part-1/ |access-date=2023-10-07 |language=en-US}}</ref> ==চলচ্চিত্ৰ জীৱন== [[১৯৮৭]] চনৰ [[মালয়ালম]] চফ্টকোৰ চলচ্চিত্ৰ জংঘল বয়ৰ যোগেদি কিশোৰ অৱস্থাতেই অভিলাষাই চলচ্চিত্ৰ জগতত প্ৰৱেশ কৰে। ১৯৮৮ চনত বাইবেলৰ পটভূমিত নিৰ্মিত পি. চন্দ্ৰকুমাৰ মালয়ালম চফ্টকোৰ চলচ্চিত্ৰ আদিপাপমত তায়ো নগ্ন ৰূপত দেখা গৈছিল।<ref>{{Cite web |last=Sarkar |first=Urbee |date=2018-10-05 |title=[VoxSpace Selects] The Sex Quotient : Women In The South Indian Soft Porn Industry |url=https://www.voxspace.in/2018/10/05/south-indian-soft-porn-industry/ |access-date=2023-10-07 |website=VoxSpace |language=en-US}}</ref> নগ্নতাৰ সৈতে প্ৰথমখন সফল মালয়ালম চফ্টকোৰ ছবি হিচাপে গণ্য কৰা এই ছবিখনে বক্স অফিচত ব্যাৱসায়িকভাৱে সফল হয় আৰু ৭.৫ লাখ টকা বাজেটৰ বিপৰীতে ২.৫ কোটি টকা উপাৰ্জন কৰে।<ref>{{Cite web |title=rediff.com, Movies: Sleaze time, folks! |url=https://m.rediff.com/entertai/2001/jan/24mallu.htm |access-date=2023-10-07 |website=m.rediff.com}}</ref> আদিপাপমৰ সফলতাই তেওঁক সেই সময়ৰ আটাইতকৈ জনপ্ৰিয় বি গ্ৰেড অভিনেত্ৰী হিচাপে গঢ়ি তুলিছিল। অভিলাষাক নায়িকা হিচাপে লৈ পৰৱৰ্তী বছৰবোৰত মালয়ালম ভাষাত বহুতো চফ্টকোৰ পৰ্ণ চলচ্চিত্ৰ মুক্তি লাভ কৰিছিল।<ref>{{Cite journal |last=Mini |first=Darshana Sreedhar |date=2016 |title=The Spectral Duration of Malayalam Soft-porn: Disappearance, Desire, and Haunting |url=http://journals.sagepub.com/doi/10.1177/0974927616667971 |journal=BioScope: South Asian Screen Studies |language=en |volume=7 |issue=2 |pages=127–150 |doi=10.1177/0974927616667971 |s2cid=193768554 |issn=0974-9276 |via=|url-access=subscription }}</ref> ইয়াৰ পিছত পি চন্দ্ৰকুমাৰে অভিলাষক নায়িকা হিচাপে লৈ কল্পনা হাউচ, ৰথীভম আদি ছখন চলচ্চিত্ৰ পৰিচালনা কৰে। এই চলচ্চিত্ৰসমূহৰ অধিকাংশই বক্স অফিচত সফল হৈছিল। অভিলাষাই নব্বৈৰ দশকৰ আৰম্ভণিতে কন্নড় চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক কবিৰাজৰ সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হোৱাৰ লগতে অভিনয় ত্যাগ কৰিছিল বুলি ধাৰণা কৰা হৈছে। ==উল্লেখযোগ্য চলচ্চিত্ৰসমূহ== ===আদিপাপপম=== '''আদিপাপম''' (প্ৰথম পাপ) হৈছে ১৯৮৮ চনৰ ভাৰতীয় [[মালয়ালম]] ভাষাৰ এখন কামুক চলচ্চিত্ৰ। পি চন্দ্ৰকুমাৰৰ পৰিচালনাত মুক্তি পোৱা চলচ্চিত্ৰৰ চিত্ৰগ্ৰহণ আৰু প্ৰযোজক কৰিছিল আৰ বি চৌদাৰীয়ে৷ মুক্তিৰ লগে লগে চলচ্চিত্ৰখনে ৭.৫ লাখ টকা বাজেটৰ বিপৰীতে ২.৫ কোটি টকা উপাৰ্জন কৰে। চলচ্চিত্ৰখন [[তামিল]] ভাষাত মুক্তি লাভ কৰিছিল মুথাল পাৱম নামেৰে।<ref>{{Cite news |date=9 December 1988 |title=Mudhal Paavam |url=https://news.google.com/newspapers?nid=P9oYG7HA76QC&dat=19881209&printsec=frontpage&hl=en |access-date=4 December 2018 |work=[[The Indian Express]] |pages=5 |via=[[Google News Archive]]}}{{cbignore}}</ref> ইয়াক নগ্নতা থকা প্ৰথমখন সফল মালয়ালম চফ্টকোৰ চলচ্চিত্ৰ হিচাপে গণ্য কৰা হয়। আদ্য আৰু ইভৰ জীৱনৰ আধাৰত নিৰ্মিত এইখন চলচ্চিত্ৰত অভিলাষাই ইভৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল। ===জংগল বয়=== '''জংগল বয়''' হৈছে ১৯৮৭ চনৰ ভাৰতীয় মালয়ালম ভাষাৰ এখন চলচ্চিত্ৰ, যাৰ পৰিচালক পি চন্দ্ৰকুমাৰ আৰু প্ৰযোজক পি এইচ ৰছিদৰ। চলচ্চিত্ৰখনত অভিনয় কৰিছে ইৰফান, অভিলাষা আৰু টি জি ৰবিয়ে৷ ছবিখনৰ সংগীত এছ পি ভেংকটেশৰ।<ref>{{cite web|url=http://www.malayalachalachithram.com/movie.php?i=2026|title=Jungle Boy|accessdate=2014-10-21|publisher=www.malayalachalachithram.com}}</ref><ref>{{cite web|url=http://malayalasangeetham.info/m.php?3783 |title=Jungle Boy |accessdate=2014-10-21 |publisher=malayalasangeetham.info |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20141022031939/http://malayalasangeetham.info/m.php?3783 |archivedate=22 October 2014 }}</ref><ref>{{cite web|url=http://spicyonion.com/title/jungle-boy-malayalam-movie/|title=Jungle Boy|accessdate=2014-10-21|publisher=spicyonion.com|archivedate=2014-10-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141022075209/http://spicyonion.com/title/jungle-boy-malayalam-movie/|deadurl=yes}}</ref> ===লায়নাম=== '''লায়নাম''' (বিসৰ্জন) হৈছে ১৯৮৯ চনৰ ভাৰতীয় মালয়ালম ভাষাৰ কামোদ্দীপক নাট্য চলচ্চিত্ৰ, যাৰ পৰিচালক থুলাচিদাস আৰু প্ৰযোজক আৰ বি চৌদাৰীৰ। ছবিখনত অভিনয় কৰিছে বিশিষ্ট যৌন আবেদনময়ী অভিনেত্ৰী ছিল্ক স্মিতা, অভিলাষা, আৰু দেৱীশ্ৰী/জাহ্নৱীৰ লগতে যুৱক নন্দুৱে। ই মালয়ালম চফ্টপৰ্ণ উদ্যোগৰ অন্যতম হিট চলচ্চিত্ৰ আছিল। চলচ্চিত্ৰখনত এজন সৰু ল'ৰাৰ কাহিনী দেখুওৱা হৈছে, যি তিনিগৰাকী বয়সস্থ মহিলাৰ সৈতে ঘনিষ্ঠ সম্পৰ্ক গঢ়ি তুলিছিল।<ref name="ind">{{Cite web |last=Mishra |first=Rashmi |title=Silk Smitha birthday: 5 things to know about the original 'Dirty Picture' girl |url=https://www.india.com/viral/silk-smitha-birthday-5-things-to-know-about-the-original-dirty-picture-girl-1687128/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220309053658/https://www.india.com/viral/silk-smitha-birthday-5-things-to-know-about-the-original-dirty-picture-girl-1687128/ |archive-date=9 March 2022 |access-date=9 March 2022 |website=[[India.com]]}}</ref> ===কল্পনা হাউছ=== '''কল্পনা হাউছ''' হৈছে ১৯৮৯ চনত পি চন্দ্ৰকুমাৰৰ পৰিচালনাত নিৰ্মিত ভাৰতীয় মালয়ালম ভাষাৰ এখন ভয়ানক চলচ্চিত্ৰ। চলচ্চিত্ৰখনত অভিনয় কৰিছে কপিল দেৱ, দিব্য, অভিলাষা আৰু শ্বফীকে৷ ই আমেৰিকাৰ ছবি ফ্ৰাইট নাইট (১৯৮৫)ৰ অকৰ্তৃত্বশীল পুনৰ্নিৰ্মাণ।<ref>{{Cite web |date=2023-03-07 |title=Malayalam cinema and the curious case of horrendous horror films |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/malayalam/malayalam-cinema-and-the-curious-case-of-horrendous-horror-films-8480904/ |url-access=subscription |access-date=2023-05-10 |website=[[The Indian Express]] |language=en |archive-date=16 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230316040325/https://indianexpress.com/article/entertainment/malayalam/malayalam-cinema-and-the-curious-case-of-horrendous-horror-films-8480904/ |url-status=live }}</ref> চলচ্চিত্ৰখনক [[হিন্দী]]ত বাংলো নং ৬৬৬, [[তামিল]] ভাষাত আমাভাছাই ইৰাভিল আৰু [[তেলুগু]] ভাষাত ইংটি নং ১৩ নামেৰে ডাব কৰি মুক্তি দিয়া হয়। ===অণ্ডু চিনেমা কাথে=== '''অণ্ডু চিনেমা কাথে''' (এখন চলচ্চিত্ৰৰ কাহিনী) হৈছে ১৯৯২ চনৰ ভাৰতীয় [[কন্নড়]] ভাষাৰ এখন চলচ্চিত্ৰ, যাৰ পৰিচালক ফণী ৰামচন্দ্ৰ আৰু ৰচনা শ্যামসুন্দৰ কুলকাৰ্ণীৰ। চলচ্চিত্ৰখনত অভিনয় কৰিছে অনন্ত নাগ, অঞ্জনা, অভিলাষা আৰু মুখ্যমন্ত্ৰী চন্দ্ৰুৱে।<ref>{{Cite web|date=31 July 2023|title=Sandalwood News: ನೆನಪಿದ್ದಾರಾ ಅಜಗಜಾಂತರ ನಟಿ ಅಂಜನಾ; ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಅವಕಾಶಗಳಿದ್ದರೂ ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಸಿನಿಮಾ ಬಿಟ್ಟಿದ್ದು ಏಕೆ?|url=https://kannada.hindustantimes.com/entertainment/sandalwood-news-why-ajagajantara-movie-actress-anjana-left-kannada-film-industry-ondu-cinema-kathe-rsm-181690770900044.html|access-date=2023-11-17|website=[[Hindustan Times]]|language=kn|archivedate=2023-08-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230808151640/https://kannada.hindustantimes.com/entertainment/sandalwood-news-why-ajagajantara-movie-actress-anjana-left-kannada-film-industry-ondu-cinema-kathe-rsm-181690770900044.html|deadurl=yes}}</ref> সংগীতৰ ৰচনা কৰিছিল ৰাজন–নগেন্দ্ৰই আৰু সংলাপ ৰচনা কৰিছিল চি উদয়াশংকৰে৷ ৰামচন্দ্ৰই ইয়াক [[তেলুগু]] ভাষাত “জীৱনতম ওকা চিনেমা” নামেৰে পুনৰ নিৰ্মাণ কৰিছিল।<ref>{{Cite web |url=http://www.bangalorebest.com/cityresources/Entertainment/phaniramaprofile.php |title=Phani Ramachandra H S biography |access-date=23 December 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141223083212/http://www.bangalorebest.com/cityresources/Entertainment/phaniramaprofile.php |archive-date=23 December 2014 |url-status=dead }}</ref> == ফিল্মগ্ৰাফী == === মালয়ালম === # ''জংঘল বয়'' (১৯৮৭) # ''কালাৰাথ্ৰিলো কান্নেপিল্লা'' (১৯৮৭) # ''কচ্চি কালি'' (১৯৮৭) # ''নাৰানাটাট্টু'' (১৯৮৮) # ''আদিপাপম'' (১৯৮৮) # ''কানানাসুন্দৰী'' (১৯৮৮) # ''লয়নম'' (১৯৮৯) # ''কল্পনা হাউছ'' (১৯৮৯) # ''ৰতিভাৱম'' (১৯৮৯) # ''থাডাৱাৰায়িলে ৰাজাক্কান্মাৰ'' (১৯৮৯) # ''চুৱান্না কন্নুগল'' (১৯৯০) # ''আলাস্যম'' (১৯৯০) # ''এনকুৱাইৰি'' (১৯৯০) # ''উৰ্বশী'' (১৯৯০) # ''ৰʼজা আই লাভ ইউ'' (১৯৯০) # ''মাহাস্সাৰ'' (১৯৯১) # ''ৱাস্যাম'' (১৯৯১) # ''কাডুভা থোমা'' (১৯৯১) # ''চুৱাপ্পু তালাম'' (১৯৯২) # ''ৰথচক্ৰাম'' (১৯৯২) === হিন্দী === # ''জৱানী কি কাহিনী'' (১৯৮৬) # ''জৱানী কে জলৱে'' (১৯৮৭) # ''কচ্চি কালি'' (১৯৮৭) # ''স্বপ্নো কি ৰাণী'' (১৯৮৮) # ''কানুন আপনা আপনা'' (১৯৮৯) # ''খুলি খিড়কি'' (১৯৮৯) # ''কমছিন হাসিনা'' (১৯৯০) # ''ইন্তেজাৰ কি ৰাতেঁ'' (১৯৯০) # ''শাদি ঔৰ বাৰ্বাদি'' (১৯৯১) # ''অং লাগা লে'' (১৯৯১) # ''প্ৰেম কা মজা'' (১৯৯২) # ''প্ৰেম কি জলন'' (১৯৯৩) # ''আখিৰি মোহব্বত'' (১৯৯৪) === কাম্বাৰ === # ''অনন্থ প্ৰেম'' (১৯৯০) # ''ইদুভে জীভন'' (১৯৯১) # ''ওন্দু চিনেমা কাথে'' (১৯৯২) # ''ৱৰ্জ্ৰা কোটে'' (১৯৯৯) === তামিল === # ''পাধুকাপ্পু'' (১৯৯৩) # ''অথিৰাদি আবিলাছা'' (১৯৯৩) ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist}} [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় অভিনেত্ৰী]] [[শ্ৰেণী:মালয়ালম চলচ্চিত্ৰৰ অভিনেত্ৰী]] [[শ্ৰেণী:তামিল চলচ্চিত্ৰৰ অভিনেত্ৰী]] [[শ্ৰেণী:কন্নড় চলচ্চিত্ৰৰ অভিনেত্ৰী]] [[শ্ৰেণী:তেলুগু চলচ্চিত্ৰৰ অভিনেত্ৰী]] [[শ্ৰেণী:হিন্দী চলচ্চিত্ৰৰ অভিনেত্ৰী]] 1z2l71k8aa93uiujnxl7yp731jf85dz 0 127999 602983 602887 2026-04-26T14:47:50Z Kandarpajit Kallol 6257 added [[Category:চমু বৰ্ণনা থকা প্ৰবন্ধসমূহ]] using [[WP:HC|HotCat]] 602983 wikitext text/x-wiki {{পোখালি}}{{Infobox UNESCO World Heritage Site | image = [[File:1_Khajuraho.jpg]] | Location = [[Khajuraho]], [[Chhatarpur district]], [[Madhya Pradesh]], [[India]] | Criteria = Cultural: i, iii | ID = 240 | Year = 1986 | locmapin = India#India Madhya Pradesh | map_caption = Location in Madhya Pradesh state of India | relief = 1 | coordinates = {{coord|24.854422|N|79.921427|E|format=dms|display=inline,title}} | WHS = খাজুৰাহো স্মাৰকসমূহ }} '''খাজুৰাহো স্মাৰকসমূহ''' {{en| Khajuraho Group of Monuments}} [[ভাৰত]]ৰ [[মধ্যপ্ৰদেশ]]ৰ ছটাৰপুৰ জিলাৰ [[হিন্দু]] আৰু দিগম্বৰা [[জৈন]] মন্দিৰৰ এটা দল। জিলা সদৰ ছটাৰপুৰ চহৰৰ পৰা প্ৰায় ৪৬ কিলোমিটাৰ (২৮.৬ মাইল), গোৱালিয়াৰৰ পৰা ২৮৩ কিলোমিটাৰ (১৭৭ মাইল), ঝান্সীৰ পৰা ১৭৫ কিলোমিটাৰ (১০৯ মাইল) দক্ষিণ-পূবে, খাজৱাৰ পৰা ১০ কিলোমিটাৰ (৬.২ মাইল) আৰু ৰাজনগৰৰ পৰা ৯ কিলোমিটাৰ (৫.৬ মাইল) দূৰত্বত অৱস্থিত। নগাৰা শৈলীৰ স্থাপত্যৰ প্ৰতীক আৰু কিছুমান কামোদ্দীপক ভাস্কৰ্য্যৰ বাবে এই মন্দিৰসমূহ বিখ্যাত।<ref>Philip Wilkinson (2008), India: People, Place, Culture and History, {{ISBN|978-1405329040}}, pp 352-353</ref> খাজুৰাহোৰ বেছিভাগ মন্দিৰেই ৮৮৫ খ্ৰীষ্টাব্দৰ পৰা ১০০০ খ্ৰীষ্টাব্দৰ ভিতৰত চাণ্ডেলা বংশই নিৰ্মাণ কৰিছিল।<ref name=Madan>{{cite book|title=India through the ages|url=https://archive.org/details/indiathroughages00mada|last=Gopal|first=Madan|year= 1990| page= [https://archive.org/details/indiathroughages00mada/page/179 179]|editor=K.S. Gautam|publisher=Publication Division, Ministry of Information and Broadcasting, Government of India}}</ref><ref name = "unesco">{{cite web|title=Khajuraho Group of Monuments |url=https://whc.unesco.org/en/list/240 |website = UNESCO World Heritage Centre |publisher = United Nations Educational Scientific and Cultural Organization |access-date = 25 June 2023}}</ref> ঐতিহাসিক তথ্য অনুসৰি খাজুৰাহো মন্দিৰ স্থানত দ্বাদশ শতিকালৈকে ৮৫টা মন্দিৰ আছিল, যিবোৰ ২০ বৰ্গ কিলোমিটাৰ (৭.৭ বৰ্গমাইল)ত বিস্তৃত আছিল। ইয়াৰে মাত্ৰ প্ৰায় ২৫টা মন্দিৰহে আছে, যিবোৰ ছয় বৰ্গ কিলোমিটাৰ (২.৩ বৰ্গমাইল)ত বিস্তৃত।<ref name= "unesco"/> এতিয়া থকা মন্দিৰসমূহৰ ভিতৰত কন্দৰিয়া মহাদেৱ মন্দিৰটো প্ৰাচীন ভাৰতীয় শিল্পৰ জটিল বিৱৰণ, প্ৰতীক আৰু প্ৰকাশভংগীৰ সৈতে প্ৰচুৰ ভাস্কৰ্য্যৰে সজাই তোলা হৈছে।<ref name=ddesai>Devangana Desai (2005), ''Khajuraho'', Oxford University Press, Sixth Print, {{ISBN|978-0-19-565643-5}}</ref> ১৮৩৮ চনলৈকে এই মন্দিৰ কমপ্লেক্সটো পাহৰি যোৱা আৰু জংঘলেৰে ভৰি আছিল, তেতিয়া কেপ্তেইন টি. বাৰ্ট নামৰ এজন ব্ৰিটিছ অভিযন্তাই এই কমপ্লেক্সটো পৰিদৰ্শন কৰি তেওঁৰ তথ্য জাৰ্নেল অৱ দ্য এছিয়াটিক ছ'চাইটি অৱ বেংগলত প্ৰকাশ কৰে।<ref>Slaczka, Anna. “Temples, Inscriptions and Misconceptions: Charles-Louis Fábri and the Khajuraho ‘Apsaras.’” The Rijksmuseum Bulletin 60, no. 3 (2012): 212–33. See p. 217.</ref> এই কীৰ্তিচিহ্নসমূহ নিৰ্মাণ কৰাৰ সময়ত অঞ্চলটোৰ ল'ৰাবোৰে প্ৰাপ্তবয়স্ক হোৱালৈকে ব্ৰহ্মচাৰী (স্নাতক) হিচাপে আশ্ৰমত বাস কৰিছিল আৰু এই ভাস্কৰ্য্যসমূহে তেওঁলোকক 'গৃহস্থ'ৰ সাংসাৰিক ভূমিকা সম্পৰ্কে জানিবলৈ সহায় কৰিছিল।<ref>{{cite book|title=Frontline, Volume 24, Issues 6-12|page=93|publisher=S. Rangarajan for Kasturi & Sons|year=2007}}</ref> খাজুৰাহো মন্দিৰ গোটটো একেলগে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল যদিও সেইবোৰ হিন্দু আৰু জৈন ধৰ্ম দুটা ধৰ্মৰ প্ৰতি উৎসৰ্গিত আছিল। ইয়াৰ পৰা অনুমান কৰিব পাৰি যে এই অঞ্চলত হিন্দু আৰু জৈনসকলৰ মাজত বিভিন্ন ধৰ্মীয় মতামতক স্বীকাৰ আৰু সন্মান জনোৱাৰ পৰম্পৰা আছিল।<ref name=jfergusson>James Fergusson, [https://archive.org/stream/historyofindiane02ferguoft#page/140/mode/2up/search/khajuraho Northern or Indo-Aryan Style - Khajuraho] History of Indian and Eastern Architecture, Updated by James Burgess and R. Phene Spiers (1910), Volume II, John Murray, London</ref> ইয়াৰ অসাধাৰণ স্থাপত্য, মন্দিৰৰ ৰূপৰ বৈচিত্ৰ্য আৰু চাণ্ডেলা সভ্যতাৰ সাক্ষ্যৰ বাবে [[খাজুৰাহো]]ৰ কীৰ্তিচিহ্নসমূহ ১৯৮৬ চনত [[ইউনেস্কো]]ৰ [[বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]]ৰ তালিকাত সন্নিবিষ্ট কৰা হয়।<ref>{{cite web|title=World Heritage Day: Five must-visit sites in India|url=http://www.hindustantimes.com/travel/world-heritage-day-five-must-visit-sites-in-india/article1-1338551.aspx|archive-url=https://web.archive.org/web/20150419163624/http://www.hindustantimes.com/travel/world-heritage-day-five-must-visit-sites-in-india/article1-1338551.aspx|url-status=dead|archive-date=19 April 2015|date=18 April 2015|access-date=23 November 2025|archivedate=14 August 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150814145305/http://www.hindustantimes.com/travel/world-heritage-day-five-must-visit-sites-in-india/article1-1338551.aspx|deadurl=yes}}</ref><ref name= "unesco"/> ==ব্যুৎপত্তিবিজ্ঞান== খজুৰাহো বা খাৰ্জুৰাবাহক নামটো প্ৰাচীন সংস্কৃতৰ পৰা উদ্ভৱ হৈছে (খজুৰা, খজুৰ অৰ্থাৎ খেজুৰ,<ref>[http://spokensanskrit.de/index.php?tinput=kharjUra&direction=SE&script=HK&link=yes&beginning=0 kharjUra] Sanskrit English Dictionary, Koeln University, Germany</ref> আৰু ৱাহক, বাহক অৰ্থাৎ "যিজনে কঢ়িয়াই লৈ ফুৰে" বা বাহক<ref>[http://spokensanskrit.de/index.php?tinput=vAhaka&direction=SE&script=HK&link=yes&beginning=0 vAhaka] Sanskrit English Dictionary, Koeln University, Germany</ref>)। স্থানীয় কিংবদন্তি অনুসৰি মন্দিৰবোৰৰ দুৱাৰমুখ হিচাপে দুটা সোণৰ খেজুৰ আছিল (পুনৰ আৱিষ্কাৰ হোৱাৰ সময়ত সেইবোৰ নোহোৱা হৈছিল)। দেশাইয়ে কৈছে যে খাৰ্জুৰাবাহকৰ অৰ্থ বিচ্ছুধাৰীও, যিটো ভগৱান শিৱৰ আন এটা প্ৰতীকী নাম (যি তেওঁৰ উগ্ৰ ৰূপত সাপ আৰু বিচ্ছুৰ মালা পিন্ধে)।<ref name=ddesai7>Devangana Desai (1996), [http://www.learn.columbia.edu/indianart/pdf/khajuraho_desai.pdf Chapter 7 - Puns and Enigmatic Language in Sculpture] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304114145/http://www.learn.columbia.edu/indianart/pdf/khajuraho_desai.pdf |date=4 March 2016 }} in The Religious Imagery of Khajuraho, Project for Indian Cultural Studies, Columbia University Archives</ref> ==অৱস্থান== [[File:TEMPLE MAP OF KHAJURAHO.jpg|thumb|[[খাজুৰাহো]] চহৰৰ মানচিত্ৰ]] [[নতুন দিল্লী]]ৰ পৰা প্ৰায় ৬২০ কিলোমিটাৰ (৩৮৫ মাইল) দক্ষিণ-পূবে চটাৰপুৰ জিলাৰ [[ভাৰত]]ৰ [[মধ্যপ্ৰদেশ]] ৰাজ্যত অৱস্থিত খাজুৰাহো কীৰ্তিচিহ্নসমূহ। এই মন্দিৰসমূহ [[খাজুৰাহো]] নামেৰেও জনাজাত এখন সৰু চহৰৰ ওচৰত অৱস্থিত,<ref>{{cite web|url=http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999|archive-url=https://web.archive.org/web/20040616075334/http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999|archive-date=2004-06-16|title= Census of India 2001: Data from the 2001 Census, including cities, villages and towns (Provisional)|access-date=2008-11-01|publisher= Census Commission of India}}</ref> ইয়াৰ জনসংখ্যা প্ৰায় ২৪,৪৮১ জন (২০১১ চনৰ লোকপিয়ল)। [[খাজুৰাহো]]ত অসামৰিক বিমানবন্দৰ খাজুৰাহো (আই এ টি এ ক'ড: এইচ জে আৰ)য়ে সেৱা আগবঢ়ায়, ইয়াৰ সেৱা [[দিল্লী]], [[আগ্ৰা]], বাৰাণসী আৰু [[মুম্বাই]]লৈ যায়।<ref>[http://www.aai.aero/allAirports/khajuraho_generalinfo.jsp Khajuraho airport] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150708201920/http://www.aai.aero/allAirports/khajuraho_generalinfo.jsp |date=8 July 2015 }} AAI, Govt of India</ref> এই স্থান ভাৰতীয় ৰেল সেৱাৰ দ্বাৰাও সংযুক্ত, ৰেলৱে ষ্টেচনটো কীৰ্তিচিহ্নসমূহৰ প্ৰৱেশদ্বাৰৰ পৰা প্ৰায় ছয় কিলোমিটাৰ দূৰত অৱস্থিত। ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰত]] [[শ্ৰেণী:চমু বৰ্ণনা থকা প্ৰবন্ধসমূহ]] mcgyv4r1wc3q6y0d4kzf166kcthh7dd 603183 602983 2026-04-27T07:08:41Z দিম্পল দাস 5159 603183 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}}{{পোখালি}}{{Infobox UNESCO World Heritage Site | image = Khajuraho, Chausath-Yogini-Tempel2.jpg | Location = [[Khajuraho]], [[Chhatarpur district]], [[Madhya Pradesh]], [[India]] | Criteria = Cultural: i, iii | ID = 240 | Year = 1986 | locmapin = India#India Madhya Pradesh | map_caption = Location in Madhya Pradesh state of India | relief = 1 | coordinates = {{coord|24.854422|N|79.921427|E|format=dms|display=inline,title}} | WHS = খাজুৰাহো স্মাৰকসমূহ }} '''খাজুৰাহো স্মাৰকসমূহ''' {{en| Khajuraho Group of Monuments}} [[ভাৰত]]ৰ [[মধ্যপ্ৰদেশ]]ৰ ছটাৰপুৰ জিলাৰ [[হিন্দু]] আৰু দিগম্বৰা [[জৈন]] মন্দিৰৰ এটা দল। জিলা সদৰ ছটাৰপুৰ চহৰৰ পৰা প্ৰায় ৪৬ কিলোমিটাৰ (২৮.৬ মাইল), গোৱালিয়াৰৰ পৰা ২৮৩ কিলোমিটাৰ (১৭৭ মাইল), ঝান্সীৰ পৰা ১৭৫ কিলোমিটাৰ (১০৯ মাইল) দক্ষিণ-পূবে, খাজৱাৰ পৰা ১০ কিলোমিটাৰ (৬.২ মাইল) আৰু ৰাজনগৰৰ পৰা ৯ কিলোমিটাৰ (৫.৬ মাইল) দূৰত্বত অৱস্থিত। নগাৰা শৈলীৰ স্থাপত্যৰ প্ৰতীক আৰু কিছুমান কামোদ্দীপক ভাস্কৰ্য্যৰ বাবে এই মন্দিৰসমূহ বিখ্যাত।<ref>Philip Wilkinson (2008), India: People, Place, Culture and History, {{ISBN|978-1405329040}}, pp 352-353</ref> খাজুৰাহোৰ বেছিভাগ মন্দিৰেই ৮৮৫ খ্ৰীষ্টাব্দৰ পৰা ১০০০ খ্ৰীষ্টাব্দৰ ভিতৰত চাণ্ডেলা বংশই নিৰ্মাণ কৰিছিল।<ref name=Madan>{{cite book|title=India through the ages|url=https://archive.org/details/indiathroughages00mada|last=Gopal|first=Madan|year= 1990| page= [https://archive.org/details/indiathroughages00mada/page/179 179]|editor=K.S. Gautam|publisher=Publication Division, Ministry of Information and Broadcasting, Government of India}}</ref><ref name = "unesco">{{cite web|title=Khajuraho Group of Monuments |url=https://whc.unesco.org/en/list/240 |website = UNESCO World Heritage Centre |publisher = United Nations Educational Scientific and Cultural Organization |access-date = 25 June 2023}}</ref> ঐতিহাসিক তথ্য অনুসৰি খাজুৰাহো মন্দিৰ স্থানত দ্বাদশ শতিকালৈকে ৮৫টা মন্দিৰ আছিল, যিবোৰ ২০ বৰ্গ কিলোমিটাৰ (৭.৭ বৰ্গমাইল)ত বিস্তৃত আছিল। ইয়াৰে মাত্ৰ প্ৰায় ২৫টা মন্দিৰহে আছে, যিবোৰ ছয় বৰ্গ কিলোমিটাৰ (২.৩ বৰ্গমাইল)ত বিস্তৃত।<ref name= "unesco"/> এতিয়া থকা মন্দিৰসমূহৰ ভিতৰত কন্দৰিয়া মহাদেৱ মন্দিৰটো প্ৰাচীন ভাৰতীয় শিল্পৰ জটিল বিৱৰণ, প্ৰতীক আৰু প্ৰকাশভংগীৰ সৈতে প্ৰচুৰ ভাস্কৰ্য্যৰে সজাই তোলা হৈছে।<ref name=ddesai>Devangana Desai (2005), ''Khajuraho'', Oxford University Press, Sixth Print, {{ISBN|978-0-19-565643-5}}</ref> ১৮৩৮ চনলৈকে এই মন্দিৰ কমপ্লেক্সটো পাহৰি যোৱা আৰু জংঘলেৰে ভৰি আছিল, তেতিয়া কেপ্তেইন টি. বাৰ্ট নামৰ এজন ব্ৰিটিছ অভিযন্তাই এই কমপ্লেক্সটো পৰিদৰ্শন কৰি তেওঁৰ তথ্য জাৰ্নেল অৱ দ্য এছিয়াটিক ছ'চাইটি অৱ বেংগলত প্ৰকাশ কৰে।<ref>Slaczka, Anna. “Temples, Inscriptions and Misconceptions: Charles-Louis Fábri and the Khajuraho ‘Apsaras.’” The Rijksmuseum Bulletin 60, no. 3 (2012): 212–33. See p. 217.</ref> এই কীৰ্তিচিহ্নসমূহ নিৰ্মাণ কৰাৰ সময়ত অঞ্চলটোৰ ল'ৰাবোৰে প্ৰাপ্তবয়স্ক হোৱালৈকে ব্ৰহ্মচাৰী (স্নাতক) হিচাপে আশ্ৰমত বাস কৰিছিল আৰু এই ভাস্কৰ্য্যসমূহে তেওঁলোকক 'গৃহস্থ'ৰ সাংসাৰিক ভূমিকা সম্পৰ্কে জানিবলৈ সহায় কৰিছিল।<ref>{{cite book|title=Frontline, Volume 24, Issues 6-12|page=93|publisher=S. Rangarajan for Kasturi & Sons|year=2007}}</ref> খাজুৰাহো মন্দিৰ গোটটো একেলগে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল যদিও সেইবোৰ হিন্দু আৰু জৈন ধৰ্ম দুটা ধৰ্মৰ প্ৰতি উৎসৰ্গিত আছিল। ইয়াৰ পৰা অনুমান কৰিব পাৰি যে এই অঞ্চলত হিন্দু আৰু জৈনসকলৰ মাজত বিভিন্ন ধৰ্মীয় মতামতক স্বীকাৰ আৰু সন্মান জনোৱাৰ পৰম্পৰা আছিল।<ref name=jfergusson>James Fergusson, [https://archive.org/stream/historyofindiane02ferguoft#page/140/mode/2up/search/khajuraho Northern or Indo-Aryan Style - Khajuraho] History of Indian and Eastern Architecture, Updated by James Burgess and R. Phene Spiers (1910), Volume II, John Murray, London</ref> ইয়াৰ অসাধাৰণ স্থাপত্য, মন্দিৰৰ ৰূপৰ বৈচিত্ৰ্য আৰু চাণ্ডেলা সভ্যতাৰ সাক্ষ্যৰ বাবে [[খাজুৰাহো]]ৰ কীৰ্তিচিহ্নসমূহ ১৯৮৬ চনত [[ইউনেস্কো]]ৰ [[বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]]ৰ তালিকাত সন্নিবিষ্ট কৰা হয়।<ref>{{cite web|title=World Heritage Day: Five must-visit sites in India|url=http://www.hindustantimes.com/travel/world-heritage-day-five-must-visit-sites-in-india/article1-1338551.aspx|archive-url=https://web.archive.org/web/20150419163624/http://www.hindustantimes.com/travel/world-heritage-day-five-must-visit-sites-in-india/article1-1338551.aspx|url-status=dead|archive-date=19 April 2015|date=18 April 2015|access-date=23 November 2025|archivedate=14 August 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150814145305/http://www.hindustantimes.com/travel/world-heritage-day-five-must-visit-sites-in-india/article1-1338551.aspx|deadurl=yes}}</ref><ref name= "unesco"/> ==ব্যুৎপত্তিবিজ্ঞান== খজুৰাহো বা খাৰ্জুৰাবাহক নামটো প্ৰাচীন সংস্কৃতৰ পৰা উদ্ভৱ হৈছে (খজুৰা, খজুৰ অৰ্থাৎ খেজুৰ,<ref>[http://spokensanskrit.de/index.php?tinput=kharjUra&direction=SE&script=HK&link=yes&beginning=0 kharjUra] Sanskrit English Dictionary, Koeln University, Germany</ref> আৰু ৱাহক, বাহক অৰ্থাৎ "যিজনে কঢ়িয়াই লৈ ফুৰে" বা বাহক<ref>[http://spokensanskrit.de/index.php?tinput=vAhaka&direction=SE&script=HK&link=yes&beginning=0 vAhaka] Sanskrit English Dictionary, Koeln University, Germany</ref>)। স্থানীয় কিংবদন্তি অনুসৰি মন্দিৰবোৰৰ দুৱাৰমুখ হিচাপে দুটা সোণৰ খেজুৰ আছিল (পুনৰ আৱিষ্কাৰ হোৱাৰ সময়ত সেইবোৰ নোহোৱা হৈছিল)। দেশাইয়ে কৈছে যে খাৰ্জুৰাবাহকৰ অৰ্থ বিচ্ছুধাৰীও, যিটো ভগৱান শিৱৰ আন এটা প্ৰতীকী নাম (যি তেওঁৰ উগ্ৰ ৰূপত সাপ আৰু বিচ্ছুৰ মালা পিন্ধে)।<ref name=ddesai7>Devangana Desai (1996), [http://www.learn.columbia.edu/indianart/pdf/khajuraho_desai.pdf Chapter 7 - Puns and Enigmatic Language in Sculpture] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304114145/http://www.learn.columbia.edu/indianart/pdf/khajuraho_desai.pdf |date=4 March 2016 }} in The Religious Imagery of Khajuraho, Project for Indian Cultural Studies, Columbia University Archives</ref> ==অৱস্থান== [[File:TEMPLE MAP OF KHAJURAHO.jpg|thumb|[[খাজুৰাহো]] চহৰৰ মানচিত্ৰ]] [[নতুন দিল্লী]]ৰ পৰা প্ৰায় ৬২০ কিলোমিটাৰ (৩৮৫ মাইল) দক্ষিণ-পূবে চটাৰপুৰ জিলাৰ [[ভাৰত]]ৰ [[মধ্যপ্ৰদেশ]] ৰাজ্যত অৱস্থিত খাজুৰাহো কীৰ্তিচিহ্নসমূহ। এই মন্দিৰসমূহ [[খাজুৰাহো]] নামেৰেও জনাজাত এখন সৰু চহৰৰ ওচৰত অৱস্থিত,<ref>{{cite web|url=http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999|archive-url=https://web.archive.org/web/20040616075334/http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999|archive-date=2004-06-16|title= Census of India 2001: Data from the 2001 Census, including cities, villages and towns (Provisional)|access-date=2008-11-01|publisher= Census Commission of India}}</ref> ইয়াৰ জনসংখ্যা প্ৰায় ২৪,৪৮১ জন (২০১১ চনৰ লোকপিয়ল)। [[খাজুৰাহো]]ত অসামৰিক বিমানবন্দৰ খাজুৰাহো (আই এ টি এ ক'ড: এইচ জে আৰ)য়ে সেৱা আগবঢ়ায়, ইয়াৰ সেৱা [[দিল্লী]], [[আগ্ৰা]], বাৰাণসী আৰু [[মুম্বাই]]লৈ যায়।<ref>[http://www.aai.aero/allAirports/khajuraho_generalinfo.jsp Khajuraho airport] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150708201920/http://www.aai.aero/allAirports/khajuraho_generalinfo.jsp |date=8 July 2015 }} AAI, Govt of India</ref> এই স্থান ভাৰতীয় ৰেল সেৱাৰ দ্বাৰাও সংযুক্ত, ৰেলৱে ষ্টেচনটো কীৰ্তিচিহ্নসমূহৰ প্ৰৱেশদ্বাৰৰ পৰা প্ৰায় ছয় কিলোমিটাৰ দূৰত অৱস্থিত। এই কীৰ্তিচিহ্নসমূহ পূব-পশ্চিম ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথ ৭৫ৰ পৰা প্ৰায় দহ কিলোমিটাৰ আৰু ছটাৰপুৰ চহৰৰ পৰা প্ৰায় ৫০ কিলোমিটাৰ দূৰত্বত অৱস্থিত; ছাটাৰপুৰ চহৰখন ৰাজ্যৰ ৰাজধানী ভোপালৰ সৈতে দক্ষিণ-পশ্চিম-উত্তৰ-পূব ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথ ৮৬ৰ দ্বাৰা সংযুক্ত। ৰাজস্থানৰ দশম শতিকাৰ ভাণ্ড দেৱ মন্দিৰটো খাজুৰাহো কীৰ্তিচিহ্নৰ শৈলীত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল আৰু ইয়াক প্ৰায়ে "লিটিল খাজুৰাহো" বুলি কোৱা হয়। ==ইতিহাস== ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰত]] [[শ্ৰেণী:চমু বৰ্ণনা থকা প্ৰবন্ধসমূহ]] pix32greclh5g02ccx1bjin5t0za4z7 603184 603183 2026-04-27T07:11:30Z দিম্পল দাস 5159 603184 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}}{{পোখালি}}{{Infobox UNESCO World Heritage Site | image = [[File:1 Khajuraho.jpg|thumb]] | Location = [[Khajuraho]], [[Chhatarpur district]], [[Madhya Pradesh]], [[India]] | Criteria = Cultural: i, iii | ID = 240 | Year = 1986 | locmapin = India#India Madhya Pradesh | map_caption = Location in Madhya Pradesh state of India | relief = 1 | coordinates = {{coord|24.854422|N|79.921427|E|format=dms|display=inline,title}} | WHS = খাজুৰাহো স্মাৰকসমূহ }} '''খাজুৰাহো স্মাৰকসমূহ''' {{en| Khajuraho Group of Monuments}} [[ভাৰত]]ৰ [[মধ্যপ্ৰদেশ]]ৰ ছটাৰপুৰ জিলাৰ [[হিন্দু]] আৰু দিগম্বৰা [[জৈন]] মন্দিৰৰ এটা দল। জিলা সদৰ ছটাৰপুৰ চহৰৰ পৰা প্ৰায় ৪৬ কিলোমিটাৰ (২৮.৬ মাইল), গোৱালিয়াৰৰ পৰা ২৮৩ কিলোমিটাৰ (১৭৭ মাইল), ঝান্সীৰ পৰা ১৭৫ কিলোমিটাৰ (১০৯ মাইল) দক্ষিণ-পূবে, খাজৱাৰ পৰা ১০ কিলোমিটাৰ (৬.২ মাইল) আৰু ৰাজনগৰৰ পৰা ৯ কিলোমিটাৰ (৫.৬ মাইল) দূৰত্বত অৱস্থিত। নগাৰা শৈলীৰ স্থাপত্যৰ প্ৰতীক আৰু কিছুমান কামোদ্দীপক ভাস্কৰ্য্যৰ বাবে এই মন্দিৰসমূহ বিখ্যাত।<ref>Philip Wilkinson (2008), India: People, Place, Culture and History, {{ISBN|978-1405329040}}, pp 352-353</ref> খাজুৰাহোৰ বেছিভাগ মন্দিৰেই ৮৮৫ খ্ৰীষ্টাব্দৰ পৰা ১০০০ খ্ৰীষ্টাব্দৰ ভিতৰত চাণ্ডেলা বংশই নিৰ্মাণ কৰিছিল।<ref name=Madan>{{cite book|title=India through the ages|url=https://archive.org/details/indiathroughages00mada|last=Gopal|first=Madan|year= 1990| page= [https://archive.org/details/indiathroughages00mada/page/179 179]|editor=K.S. Gautam|publisher=Publication Division, Ministry of Information and Broadcasting, Government of India}}</ref><ref name = "unesco">{{cite web|title=Khajuraho Group of Monuments |url=https://whc.unesco.org/en/list/240 |website = UNESCO World Heritage Centre |publisher = United Nations Educational Scientific and Cultural Organization |access-date = 25 June 2023}}</ref> ঐতিহাসিক তথ্য অনুসৰি খাজুৰাহো মন্দিৰ স্থানত দ্বাদশ শতিকালৈকে ৮৫টা মন্দিৰ আছিল, যিবোৰ ২০ বৰ্গ কিলোমিটাৰ (৭.৭ বৰ্গমাইল)ত বিস্তৃত আছিল। ইয়াৰে মাত্ৰ প্ৰায় ২৫টা মন্দিৰহে আছে, যিবোৰ ছয় বৰ্গ কিলোমিটাৰ (২.৩ বৰ্গমাইল)ত বিস্তৃত।<ref name= "unesco"/> এতিয়া থকা মন্দিৰসমূহৰ ভিতৰত কন্দৰিয়া মহাদেৱ মন্দিৰটো প্ৰাচীন ভাৰতীয় শিল্পৰ জটিল বিৱৰণ, প্ৰতীক আৰু প্ৰকাশভংগীৰ সৈতে প্ৰচুৰ ভাস্কৰ্য্যৰে সজাই তোলা হৈছে।<ref name=ddesai>Devangana Desai (2005), ''Khajuraho'', Oxford University Press, Sixth Print, {{ISBN|978-0-19-565643-5}}</ref> ১৮৩৮ চনলৈকে এই মন্দিৰ কমপ্লেক্সটো পাহৰি যোৱা আৰু জংঘলেৰে ভৰি আছিল, তেতিয়া কেপ্তেইন টি. বাৰ্ট নামৰ এজন ব্ৰিটিছ অভিযন্তাই এই কমপ্লেক্সটো পৰিদৰ্শন কৰি তেওঁৰ তথ্য জাৰ্নেল অৱ দ্য এছিয়াটিক ছ'চাইটি অৱ বেংগলত প্ৰকাশ কৰে।<ref>Slaczka, Anna. “Temples, Inscriptions and Misconceptions: Charles-Louis Fábri and the Khajuraho ‘Apsaras.’” The Rijksmuseum Bulletin 60, no. 3 (2012): 212–33. See p. 217.</ref> এই কীৰ্তিচিহ্নসমূহ নিৰ্মাণ কৰাৰ সময়ত অঞ্চলটোৰ ল'ৰাবোৰে প্ৰাপ্তবয়স্ক হোৱালৈকে ব্ৰহ্মচাৰী (স্নাতক) হিচাপে আশ্ৰমত বাস কৰিছিল আৰু এই ভাস্কৰ্য্যসমূহে তেওঁলোকক 'গৃহস্থ'ৰ সাংসাৰিক ভূমিকা সম্পৰ্কে জানিবলৈ সহায় কৰিছিল।<ref>{{cite book|title=Frontline, Volume 24, Issues 6-12|page=93|publisher=S. Rangarajan for Kasturi & Sons|year=2007}}</ref> খাজুৰাহো মন্দিৰ গোটটো একেলগে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল যদিও সেইবোৰ হিন্দু আৰু জৈন ধৰ্ম দুটা ধৰ্মৰ প্ৰতি উৎসৰ্গিত আছিল। ইয়াৰ পৰা অনুমান কৰিব পাৰি যে এই অঞ্চলত হিন্দু আৰু জৈনসকলৰ মাজত বিভিন্ন ধৰ্মীয় মতামতক স্বীকাৰ আৰু সন্মান জনোৱাৰ পৰম্পৰা আছিল।<ref name=jfergusson>James Fergusson, [https://archive.org/stream/historyofindiane02ferguoft#page/140/mode/2up/search/khajuraho Northern or Indo-Aryan Style - Khajuraho] History of Indian and Eastern Architecture, Updated by James Burgess and R. Phene Spiers (1910), Volume II, John Murray, London</ref> ইয়াৰ অসাধাৰণ স্থাপত্য, মন্দিৰৰ ৰূপৰ বৈচিত্ৰ্য আৰু চাণ্ডেলা সভ্যতাৰ সাক্ষ্যৰ বাবে [[খাজুৰাহো]]ৰ কীৰ্তিচিহ্নসমূহ ১৯৮৬ চনত [[ইউনেস্কো]]ৰ [[বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]]ৰ তালিকাত সন্নিবিষ্ট কৰা হয়।<ref>{{cite web|title=World Heritage Day: Five must-visit sites in India|url=http://www.hindustantimes.com/travel/world-heritage-day-five-must-visit-sites-in-india/article1-1338551.aspx|archive-url=https://web.archive.org/web/20150419163624/http://www.hindustantimes.com/travel/world-heritage-day-five-must-visit-sites-in-india/article1-1338551.aspx|url-status=dead|archive-date=19 April 2015|date=18 April 2015|access-date=23 November 2025|archivedate=14 August 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150814145305/http://www.hindustantimes.com/travel/world-heritage-day-five-must-visit-sites-in-india/article1-1338551.aspx|deadurl=yes}}</ref><ref name= "unesco"/> ==ব্যুৎপত্তিবিজ্ঞান== খজুৰাহো বা খাৰ্জুৰাবাহক নামটো প্ৰাচীন সংস্কৃতৰ পৰা উদ্ভৱ হৈছে (খজুৰা, খজুৰ অৰ্থাৎ খেজুৰ,<ref>[http://spokensanskrit.de/index.php?tinput=kharjUra&direction=SE&script=HK&link=yes&beginning=0 kharjUra] Sanskrit English Dictionary, Koeln University, Germany</ref> আৰু ৱাহক, বাহক অৰ্থাৎ "যিজনে কঢ়িয়াই লৈ ফুৰে" বা বাহক<ref>[http://spokensanskrit.de/index.php?tinput=vAhaka&direction=SE&script=HK&link=yes&beginning=0 vAhaka] Sanskrit English Dictionary, Koeln University, Germany</ref>)। স্থানীয় কিংবদন্তি অনুসৰি মন্দিৰবোৰৰ দুৱাৰমুখ হিচাপে দুটা সোণৰ খেজুৰ আছিল (পুনৰ আৱিষ্কাৰ হোৱাৰ সময়ত সেইবোৰ নোহোৱা হৈছিল)। দেশাইয়ে কৈছে যে খাৰ্জুৰাবাহকৰ অৰ্থ বিচ্ছুধাৰীও, যিটো ভগৱান শিৱৰ আন এটা প্ৰতীকী নাম (যি তেওঁৰ উগ্ৰ ৰূপত সাপ আৰু বিচ্ছুৰ মালা পিন্ধে)।<ref name=ddesai7>Devangana Desai (1996), [http://www.learn.columbia.edu/indianart/pdf/khajuraho_desai.pdf Chapter 7 - Puns and Enigmatic Language in Sculpture] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304114145/http://www.learn.columbia.edu/indianart/pdf/khajuraho_desai.pdf |date=4 March 2016 }} in The Religious Imagery of Khajuraho, Project for Indian Cultural Studies, Columbia University Archives</ref> ==অৱস্থান== [[File:TEMPLE MAP OF KHAJURAHO.jpg|thumb|[[খাজুৰাহো]] চহৰৰ মানচিত্ৰ]] [[নতুন দিল্লী]]ৰ পৰা প্ৰায় ৬২০ কিলোমিটাৰ (৩৮৫ মাইল) দক্ষিণ-পূবে চটাৰপুৰ জিলাৰ [[ভাৰত]]ৰ [[মধ্যপ্ৰদেশ]] ৰাজ্যত অৱস্থিত খাজুৰাহো কীৰ্তিচিহ্নসমূহ। এই মন্দিৰসমূহ [[খাজুৰাহো]] নামেৰেও জনাজাত এখন সৰু চহৰৰ ওচৰত অৱস্থিত,<ref>{{cite web|url=http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999|archive-url=https://web.archive.org/web/20040616075334/http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999|archive-date=2004-06-16|title= Census of India 2001: Data from the 2001 Census, including cities, villages and towns (Provisional)|access-date=2008-11-01|publisher= Census Commission of India}}</ref> ইয়াৰ জনসংখ্যা প্ৰায় ২৪,৪৮১ জন (২০১১ চনৰ লোকপিয়ল)। [[খাজুৰাহো]]ত অসামৰিক বিমানবন্দৰ খাজুৰাহো (আই এ টি এ ক'ড: এইচ জে আৰ)য়ে সেৱা আগবঢ়ায়, ইয়াৰ সেৱা [[দিল্লী]], [[আগ্ৰা]], বাৰাণসী আৰু [[মুম্বাই]]লৈ যায়।<ref>[http://www.aai.aero/allAirports/khajuraho_generalinfo.jsp Khajuraho airport] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150708201920/http://www.aai.aero/allAirports/khajuraho_generalinfo.jsp |date=8 July 2015 }} AAI, Govt of India</ref> এই স্থান ভাৰতীয় ৰেল সেৱাৰ দ্বাৰাও সংযুক্ত, ৰেলৱে ষ্টেচনটো কীৰ্তিচিহ্নসমূহৰ প্ৰৱেশদ্বাৰৰ পৰা প্ৰায় ছয় কিলোমিটাৰ দূৰত অৱস্থিত। এই কীৰ্তিচিহ্নসমূহ পূব-পশ্চিম ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথ ৭৫ৰ পৰা প্ৰায় দহ কিলোমিটাৰ আৰু ছটাৰপুৰ চহৰৰ পৰা প্ৰায় ৫০ কিলোমিটাৰ দূৰত্বত অৱস্থিত; ছাটাৰপুৰ চহৰখন ৰাজ্যৰ ৰাজধানী ভোপালৰ সৈতে দক্ষিণ-পশ্চিম-উত্তৰ-পূব ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথ ৮৬ৰ দ্বাৰা সংযুক্ত। ৰাজস্থানৰ দশম শতিকাৰ ভাণ্ড দেৱ মন্দিৰটো খাজুৰাহো কীৰ্তিচিহ্নৰ শৈলীত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল আৰু ইয়াক প্ৰায়ে "লিটিল খাজুৰাহো" বুলি কোৱা হয়। ==ইতিহাস== ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰত]] [[শ্ৰেণী:চমু বৰ্ণনা থকা প্ৰবন্ধসমূহ]] qb6vhx81cbh2rxoyltafpnx1nirviyf 603186 603184 2026-04-27T07:17:44Z দিম্পল দাস 5159 /* ইতিহাস */ 603186 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}}{{পোখালি}}{{Infobox UNESCO World Heritage Site | image = [[File:1 Khajuraho.jpg|thumb]] | Location = [[Khajuraho]], [[Chhatarpur district]], [[Madhya Pradesh]], [[India]] | Criteria = Cultural: i, iii | ID = 240 | Year = 1986 | locmapin = India#India Madhya Pradesh | map_caption = Location in Madhya Pradesh state of India | relief = 1 | coordinates = {{coord|24.854422|N|79.921427|E|format=dms|display=inline,title}} | WHS = খাজুৰাহো স্মাৰকসমূহ }} '''খাজুৰাহো স্মাৰকসমূহ''' {{en| Khajuraho Group of Monuments}} [[ভাৰত]]ৰ [[মধ্যপ্ৰদেশ]]ৰ ছটাৰপুৰ জিলাৰ [[হিন্দু]] আৰু দিগম্বৰা [[জৈন]] মন্দিৰৰ এটা দল। জিলা সদৰ ছটাৰপুৰ চহৰৰ পৰা প্ৰায় ৪৬ কিলোমিটাৰ (২৮.৬ মাইল), গোৱালিয়াৰৰ পৰা ২৮৩ কিলোমিটাৰ (১৭৭ মাইল), ঝান্সীৰ পৰা ১৭৫ কিলোমিটাৰ (১০৯ মাইল) দক্ষিণ-পূবে, খাজৱাৰ পৰা ১০ কিলোমিটাৰ (৬.২ মাইল) আৰু ৰাজনগৰৰ পৰা ৯ কিলোমিটাৰ (৫.৬ মাইল) দূৰত্বত অৱস্থিত। নগাৰা শৈলীৰ স্থাপত্যৰ প্ৰতীক আৰু কিছুমান কামোদ্দীপক ভাস্কৰ্য্যৰ বাবে এই মন্দিৰসমূহ বিখ্যাত।<ref>Philip Wilkinson (2008), India: People, Place, Culture and History, {{ISBN|978-1405329040}}, pp 352-353</ref> খাজুৰাহোৰ বেছিভাগ মন্দিৰেই ৮৮৫ খ্ৰীষ্টাব্দৰ পৰা ১০০০ খ্ৰীষ্টাব্দৰ ভিতৰত চাণ্ডেলা বংশই নিৰ্মাণ কৰিছিল।<ref name=Madan>{{cite book|title=India through the ages|url=https://archive.org/details/indiathroughages00mada|last=Gopal|first=Madan|year= 1990| page= [https://archive.org/details/indiathroughages00mada/page/179 179]|editor=K.S. Gautam|publisher=Publication Division, Ministry of Information and Broadcasting, Government of India}}</ref><ref name = "unesco">{{cite web|title=Khajuraho Group of Monuments |url=https://whc.unesco.org/en/list/240 |website = UNESCO World Heritage Centre |publisher = United Nations Educational Scientific and Cultural Organization |access-date = 25 June 2023}}</ref> ঐতিহাসিক তথ্য অনুসৰি খাজুৰাহো মন্দিৰ স্থানত দ্বাদশ শতিকালৈকে ৮৫টা মন্দিৰ আছিল, যিবোৰ ২০ বৰ্গ কিলোমিটাৰ (৭.৭ বৰ্গমাইল)ত বিস্তৃত আছিল। ইয়াৰে মাত্ৰ প্ৰায় ২৫টা মন্দিৰহে আছে, যিবোৰ ছয় বৰ্গ কিলোমিটাৰ (২.৩ বৰ্গমাইল)ত বিস্তৃত।<ref name= "unesco"/> এতিয়া থকা মন্দিৰসমূহৰ ভিতৰত কন্দৰিয়া মহাদেৱ মন্দিৰটো প্ৰাচীন ভাৰতীয় শিল্পৰ জটিল বিৱৰণ, প্ৰতীক আৰু প্ৰকাশভংগীৰ সৈতে প্ৰচুৰ ভাস্কৰ্য্যৰে সজাই তোলা হৈছে।<ref name=ddesai>Devangana Desai (2005), ''Khajuraho'', Oxford University Press, Sixth Print, {{ISBN|978-0-19-565643-5}}</ref> ১৮৩৮ চনলৈকে এই মন্দিৰ কমপ্লেক্সটো পাহৰি যোৱা আৰু জংঘলেৰে ভৰি আছিল, তেতিয়া কেপ্তেইন টি. বাৰ্ট নামৰ এজন ব্ৰিটিছ অভিযন্তাই এই কমপ্লেক্সটো পৰিদৰ্শন কৰি তেওঁৰ তথ্য জাৰ্নেল অৱ দ্য এছিয়াটিক ছ'চাইটি অৱ বেংগলত প্ৰকাশ কৰে।<ref>Slaczka, Anna. “Temples, Inscriptions and Misconceptions: Charles-Louis Fábri and the Khajuraho ‘Apsaras.’” The Rijksmuseum Bulletin 60, no. 3 (2012): 212–33. See p. 217.</ref> এই কীৰ্তিচিহ্নসমূহ নিৰ্মাণ কৰাৰ সময়ত অঞ্চলটোৰ ল'ৰাবোৰে প্ৰাপ্তবয়স্ক হোৱালৈকে ব্ৰহ্মচাৰী (স্নাতক) হিচাপে আশ্ৰমত বাস কৰিছিল আৰু এই ভাস্কৰ্য্যসমূহে তেওঁলোকক 'গৃহস্থ'ৰ সাংসাৰিক ভূমিকা সম্পৰ্কে জানিবলৈ সহায় কৰিছিল।<ref>{{cite book|title=Frontline, Volume 24, Issues 6-12|page=93|publisher=S. Rangarajan for Kasturi & Sons|year=2007}}</ref> খাজুৰাহো মন্দিৰ গোটটো একেলগে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল যদিও সেইবোৰ হিন্দু আৰু জৈন ধৰ্ম দুটা ধৰ্মৰ প্ৰতি উৎসৰ্গিত আছিল। ইয়াৰ পৰা অনুমান কৰিব পাৰি যে এই অঞ্চলত হিন্দু আৰু জৈনসকলৰ মাজত বিভিন্ন ধৰ্মীয় মতামতক স্বীকাৰ আৰু সন্মান জনোৱাৰ পৰম্পৰা আছিল।<ref name=jfergusson>James Fergusson, [https://archive.org/stream/historyofindiane02ferguoft#page/140/mode/2up/search/khajuraho Northern or Indo-Aryan Style - Khajuraho] History of Indian and Eastern Architecture, Updated by James Burgess and R. Phene Spiers (1910), Volume II, John Murray, London</ref> ইয়াৰ অসাধাৰণ স্থাপত্য, মন্দিৰৰ ৰূপৰ বৈচিত্ৰ্য আৰু চাণ্ডেলা সভ্যতাৰ সাক্ষ্যৰ বাবে [[খাজুৰাহো]]ৰ কীৰ্তিচিহ্নসমূহ ১৯৮৬ চনত [[ইউনেস্কো]]ৰ [[বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]]ৰ তালিকাত সন্নিবিষ্ট কৰা হয়।<ref>{{cite web|title=World Heritage Day: Five must-visit sites in India|url=http://www.hindustantimes.com/travel/world-heritage-day-five-must-visit-sites-in-india/article1-1338551.aspx|archive-url=https://web.archive.org/web/20150419163624/http://www.hindustantimes.com/travel/world-heritage-day-five-must-visit-sites-in-india/article1-1338551.aspx|url-status=dead|archive-date=19 April 2015|date=18 April 2015|access-date=23 November 2025|archivedate=14 August 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150814145305/http://www.hindustantimes.com/travel/world-heritage-day-five-must-visit-sites-in-india/article1-1338551.aspx|deadurl=yes}}</ref><ref name= "unesco"/> ==ব্যুৎপত্তিবিজ্ঞান== খজুৰাহো বা খাৰ্জুৰাবাহক নামটো প্ৰাচীন সংস্কৃতৰ পৰা উদ্ভৱ হৈছে (খজুৰা, খজুৰ অৰ্থাৎ খেজুৰ,<ref>[http://spokensanskrit.de/index.php?tinput=kharjUra&direction=SE&script=HK&link=yes&beginning=0 kharjUra] Sanskrit English Dictionary, Koeln University, Germany</ref> আৰু ৱাহক, বাহক অৰ্থাৎ "যিজনে কঢ়িয়াই লৈ ফুৰে" বা বাহক<ref>[http://spokensanskrit.de/index.php?tinput=vAhaka&direction=SE&script=HK&link=yes&beginning=0 vAhaka] Sanskrit English Dictionary, Koeln University, Germany</ref>)। স্থানীয় কিংবদন্তি অনুসৰি মন্দিৰবোৰৰ দুৱাৰমুখ হিচাপে দুটা সোণৰ খেজুৰ আছিল (পুনৰ আৱিষ্কাৰ হোৱাৰ সময়ত সেইবোৰ নোহোৱা হৈছিল)। দেশাইয়ে কৈছে যে খাৰ্জুৰাবাহকৰ অৰ্থ বিচ্ছুধাৰীও, যিটো ভগৱান শিৱৰ আন এটা প্ৰতীকী নাম (যি তেওঁৰ উগ্ৰ ৰূপত সাপ আৰু বিচ্ছুৰ মালা পিন্ধে)।<ref name=ddesai7>Devangana Desai (1996), [http://www.learn.columbia.edu/indianart/pdf/khajuraho_desai.pdf Chapter 7 - Puns and Enigmatic Language in Sculpture] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304114145/http://www.learn.columbia.edu/indianart/pdf/khajuraho_desai.pdf |date=4 March 2016 }} in The Religious Imagery of Khajuraho, Project for Indian Cultural Studies, Columbia University Archives</ref> ==অৱস্থান== [[File:TEMPLE MAP OF KHAJURAHO.jpg|thumb|[[খাজুৰাহো]] চহৰৰ মানচিত্ৰ]] [[নতুন দিল্লী]]ৰ পৰা প্ৰায় ৬২০ কিলোমিটাৰ (৩৮৫ মাইল) দক্ষিণ-পূবে চটাৰপুৰ জিলাৰ [[ভাৰত]]ৰ [[মধ্যপ্ৰদেশ]] ৰাজ্যত অৱস্থিত খাজুৰাহো কীৰ্তিচিহ্নসমূহ। এই মন্দিৰসমূহ [[খাজুৰাহো]] নামেৰেও জনাজাত এখন সৰু চহৰৰ ওচৰত অৱস্থিত,<ref>{{cite web|url=http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999|archive-url=https://web.archive.org/web/20040616075334/http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999|archive-date=2004-06-16|title= Census of India 2001: Data from the 2001 Census, including cities, villages and towns (Provisional)|access-date=2008-11-01|publisher= Census Commission of India}}</ref> ইয়াৰ জনসংখ্যা প্ৰায় ২৪,৪৮১ জন (২০১১ চনৰ লোকপিয়ল)। [[খাজুৰাহো]]ত অসামৰিক বিমানবন্দৰ খাজুৰাহো (আই এ টি এ ক'ড: এইচ জে আৰ)য়ে সেৱা আগবঢ়ায়, ইয়াৰ সেৱা [[দিল্লী]], [[আগ্ৰা]], বাৰাণসী আৰু [[মুম্বাই]]লৈ যায়।<ref>[http://www.aai.aero/allAirports/khajuraho_generalinfo.jsp Khajuraho airport] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150708201920/http://www.aai.aero/allAirports/khajuraho_generalinfo.jsp |date=8 July 2015 }} AAI, Govt of India</ref> এই স্থান ভাৰতীয় ৰেল সেৱাৰ দ্বাৰাও সংযুক্ত, ৰেলৱে ষ্টেচনটো কীৰ্তিচিহ্নসমূহৰ প্ৰৱেশদ্বাৰৰ পৰা প্ৰায় ছয় কিলোমিটাৰ দূৰত অৱস্থিত। এই কীৰ্তিচিহ্নসমূহ পূব-পশ্চিম ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথ ৭৫ৰ পৰা প্ৰায় দহ কিলোমিটাৰ আৰু ছটাৰপুৰ চহৰৰ পৰা প্ৰায় ৫০ কিলোমিটাৰ দূৰত্বত অৱস্থিত; ছাটাৰপুৰ চহৰখন ৰাজ্যৰ ৰাজধানী ভোপালৰ সৈতে দক্ষিণ-পশ্চিম-উত্তৰ-পূব ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথ ৮৬ৰ দ্বাৰা সংযুক্ত। ৰাজস্থানৰ দশম শতিকাৰ ভাণ্ড দেৱ মন্দিৰটো খাজুৰাহো কীৰ্তিচিহ্নৰ শৈলীত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল আৰু ইয়াক প্ৰায়ে "লিটিল খাজুৰাহো" বুলি কোৱা হয়। ==ইতিহাস== খাজুৰাহো গোটৰ কীৰ্তিচিহ্ন চণ্ডেলা বংশৰ শাসন কালত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। তেওঁলোকৰ ক্ষমতা উত্থানৰ প্ৰায় লগে লগে নিৰ্মাণ কাৰ্য্যকলাপ আৰম্ভ হয়, তেওঁলোকৰ সমগ্ৰ ৰাজ্যখনতে পিছলৈ বুণ্ডেলখণ্ড নামেৰে জনাজাত।<ref name=gghurye>G.S. Ghurye, Rajput Architecture, {{ISBN|978-8171544462}}, Reprint Year: 2005, pp 19-24</ref> প্ৰায়বোৰ মন্দিৰ হিন্দু ৰজা যশোৱৰ্মন আৰু ধনগাৰ ৰাজত্বকালত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। যশোৱৰ্মনৰ উত্তৰাধিকাৰ লক্ষ্মণ মন্দিৰে সৰ্বোত্তমভাৱে প্ৰদৰ্শন কৰিছে। বিশ্বনাথ মন্দিৰে ৰজা ধনাৰ ৰাজত্বকালক সৰ্বোত্তমভাৱে প্ৰতিফলিত কৰি তুলিছে।<ref name=Sen>{{Cite book | last = Sen | first = Sailendra | title = A Textbook of Medieval Indian History | publisher = Primus Books | year = 2013 | isbn =9789380607344 }}</ref>{{rp|22}} ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰত]] [[শ্ৰেণী:চমু বৰ্ণনা থকা প্ৰবন্ধসমূহ]] 7xry605hwvc26hroawjtu49ftw90bfd 603187 603186 2026-04-27T07:18:53Z দিম্পল দাস 5159 /* ইতিহাস */ 603187 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}}{{পোখালি}}{{Infobox UNESCO World Heritage Site | image = [[File:1 Khajuraho.jpg|thumb]] | Location = [[Khajuraho]], [[Chhatarpur district]], [[Madhya Pradesh]], [[India]] | Criteria = Cultural: i, iii | ID = 240 | Year = 1986 | locmapin = India#India Madhya Pradesh | map_caption = Location in Madhya Pradesh state of India | relief = 1 | coordinates = {{coord|24.854422|N|79.921427|E|format=dms|display=inline,title}} | WHS = খাজুৰাহো স্মাৰকসমূহ }} '''খাজুৰাহো স্মাৰকসমূহ''' {{en| Khajuraho Group of Monuments}} [[ভাৰত]]ৰ [[মধ্যপ্ৰদেশ]]ৰ ছটাৰপুৰ জিলাৰ [[হিন্দু]] আৰু দিগম্বৰা [[জৈন]] মন্দিৰৰ এটা দল। জিলা সদৰ ছটাৰপুৰ চহৰৰ পৰা প্ৰায় ৪৬ কিলোমিটাৰ (২৮.৬ মাইল), গোৱালিয়াৰৰ পৰা ২৮৩ কিলোমিটাৰ (১৭৭ মাইল), ঝান্সীৰ পৰা ১৭৫ কিলোমিটাৰ (১০৯ মাইল) দক্ষিণ-পূবে, খাজৱাৰ পৰা ১০ কিলোমিটাৰ (৬.২ মাইল) আৰু ৰাজনগৰৰ পৰা ৯ কিলোমিটাৰ (৫.৬ মাইল) দূৰত্বত অৱস্থিত। নগাৰা শৈলীৰ স্থাপত্যৰ প্ৰতীক আৰু কিছুমান কামোদ্দীপক ভাস্কৰ্য্যৰ বাবে এই মন্দিৰসমূহ বিখ্যাত।<ref>Philip Wilkinson (2008), India: People, Place, Culture and History, {{ISBN|978-1405329040}}, pp 352-353</ref> খাজুৰাহোৰ বেছিভাগ মন্দিৰেই ৮৮৫ খ্ৰীষ্টাব্দৰ পৰা ১০০০ খ্ৰীষ্টাব্দৰ ভিতৰত চাণ্ডেলা বংশই নিৰ্মাণ কৰিছিল।<ref name=Madan>{{cite book|title=India through the ages|url=https://archive.org/details/indiathroughages00mada|last=Gopal|first=Madan|year= 1990| page= [https://archive.org/details/indiathroughages00mada/page/179 179]|editor=K.S. Gautam|publisher=Publication Division, Ministry of Information and Broadcasting, Government of India}}</ref><ref name = "unesco">{{cite web|title=Khajuraho Group of Monuments |url=https://whc.unesco.org/en/list/240 |website = UNESCO World Heritage Centre |publisher = United Nations Educational Scientific and Cultural Organization |access-date = 25 June 2023}}</ref> ঐতিহাসিক তথ্য অনুসৰি খাজুৰাহো মন্দিৰ স্থানত দ্বাদশ শতিকালৈকে ৮৫টা মন্দিৰ আছিল, যিবোৰ ২০ বৰ্গ কিলোমিটাৰ (৭.৭ বৰ্গমাইল)ত বিস্তৃত আছিল। ইয়াৰে মাত্ৰ প্ৰায় ২৫টা মন্দিৰহে আছে, যিবোৰ ছয় বৰ্গ কিলোমিটাৰ (২.৩ বৰ্গমাইল)ত বিস্তৃত।<ref name= "unesco"/> এতিয়া থকা মন্দিৰসমূহৰ ভিতৰত কন্দৰিয়া মহাদেৱ মন্দিৰটো প্ৰাচীন ভাৰতীয় শিল্পৰ জটিল বিৱৰণ, প্ৰতীক আৰু প্ৰকাশভংগীৰ সৈতে প্ৰচুৰ ভাস্কৰ্য্যৰে সজাই তোলা হৈছে।<ref name=ddesai>Devangana Desai (2005), ''Khajuraho'', Oxford University Press, Sixth Print, {{ISBN|978-0-19-565643-5}}</ref> ১৮৩৮ চনলৈকে এই মন্দিৰ কমপ্লেক্সটো পাহৰি যোৱা আৰু জংঘলেৰে ভৰি আছিল, তেতিয়া কেপ্তেইন টি. বাৰ্ট নামৰ এজন ব্ৰিটিছ অভিযন্তাই এই কমপ্লেক্সটো পৰিদৰ্শন কৰি তেওঁৰ তথ্য জাৰ্নেল অৱ দ্য এছিয়াটিক ছ'চাইটি অৱ বেংগলত প্ৰকাশ কৰে।<ref>Slaczka, Anna. “Temples, Inscriptions and Misconceptions: Charles-Louis Fábri and the Khajuraho ‘Apsaras.’” The Rijksmuseum Bulletin 60, no. 3 (2012): 212–33. See p. 217.</ref> এই কীৰ্তিচিহ্নসমূহ নিৰ্মাণ কৰাৰ সময়ত অঞ্চলটোৰ ল'ৰাবোৰে প্ৰাপ্তবয়স্ক হোৱালৈকে ব্ৰহ্মচাৰী (স্নাতক) হিচাপে আশ্ৰমত বাস কৰিছিল আৰু এই ভাস্কৰ্য্যসমূহে তেওঁলোকক 'গৃহস্থ'ৰ সাংসাৰিক ভূমিকা সম্পৰ্কে জানিবলৈ সহায় কৰিছিল।<ref>{{cite book|title=Frontline, Volume 24, Issues 6-12|page=93|publisher=S. Rangarajan for Kasturi & Sons|year=2007}}</ref> খাজুৰাহো মন্দিৰ গোটটো একেলগে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল যদিও সেইবোৰ হিন্দু আৰু জৈন ধৰ্ম দুটা ধৰ্মৰ প্ৰতি উৎসৰ্গিত আছিল। ইয়াৰ পৰা অনুমান কৰিব পাৰি যে এই অঞ্চলত হিন্দু আৰু জৈনসকলৰ মাজত বিভিন্ন ধৰ্মীয় মতামতক স্বীকাৰ আৰু সন্মান জনোৱাৰ পৰম্পৰা আছিল।<ref name=jfergusson>James Fergusson, [https://archive.org/stream/historyofindiane02ferguoft#page/140/mode/2up/search/khajuraho Northern or Indo-Aryan Style - Khajuraho] History of Indian and Eastern Architecture, Updated by James Burgess and R. Phene Spiers (1910), Volume II, John Murray, London</ref> ইয়াৰ অসাধাৰণ স্থাপত্য, মন্দিৰৰ ৰূপৰ বৈচিত্ৰ্য আৰু চাণ্ডেলা সভ্যতাৰ সাক্ষ্যৰ বাবে [[খাজুৰাহো]]ৰ কীৰ্তিচিহ্নসমূহ ১৯৮৬ চনত [[ইউনেস্কো]]ৰ [[বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]]ৰ তালিকাত সন্নিবিষ্ট কৰা হয়।<ref>{{cite web|title=World Heritage Day: Five must-visit sites in India|url=http://www.hindustantimes.com/travel/world-heritage-day-five-must-visit-sites-in-india/article1-1338551.aspx|archive-url=https://web.archive.org/web/20150419163624/http://www.hindustantimes.com/travel/world-heritage-day-five-must-visit-sites-in-india/article1-1338551.aspx|url-status=dead|archive-date=19 April 2015|date=18 April 2015|access-date=23 November 2025|archivedate=14 August 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150814145305/http://www.hindustantimes.com/travel/world-heritage-day-five-must-visit-sites-in-india/article1-1338551.aspx|deadurl=yes}}</ref><ref name= "unesco"/> ==ব্যুৎপত্তিবিজ্ঞান== খজুৰাহো বা খাৰ্জুৰাবাহক নামটো প্ৰাচীন সংস্কৃতৰ পৰা উদ্ভৱ হৈছে (খজুৰা, খজুৰ অৰ্থাৎ খেজুৰ,<ref>[http://spokensanskrit.de/index.php?tinput=kharjUra&direction=SE&script=HK&link=yes&beginning=0 kharjUra] Sanskrit English Dictionary, Koeln University, Germany</ref> আৰু ৱাহক, বাহক অৰ্থাৎ "যিজনে কঢ়িয়াই লৈ ফুৰে" বা বাহক<ref>[http://spokensanskrit.de/index.php?tinput=vAhaka&direction=SE&script=HK&link=yes&beginning=0 vAhaka] Sanskrit English Dictionary, Koeln University, Germany</ref>)। স্থানীয় কিংবদন্তি অনুসৰি মন্দিৰবোৰৰ দুৱাৰমুখ হিচাপে দুটা সোণৰ খেজুৰ আছিল (পুনৰ আৱিষ্কাৰ হোৱাৰ সময়ত সেইবোৰ নোহোৱা হৈছিল)। দেশাইয়ে কৈছে যে খাৰ্জুৰাবাহকৰ অৰ্থ বিচ্ছুধাৰীও, যিটো ভগৱান শিৱৰ আন এটা প্ৰতীকী নাম (যি তেওঁৰ উগ্ৰ ৰূপত সাপ আৰু বিচ্ছুৰ মালা পিন্ধে)।<ref name=ddesai7>Devangana Desai (1996), [http://www.learn.columbia.edu/indianart/pdf/khajuraho_desai.pdf Chapter 7 - Puns and Enigmatic Language in Sculpture] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304114145/http://www.learn.columbia.edu/indianart/pdf/khajuraho_desai.pdf |date=4 March 2016 }} in The Religious Imagery of Khajuraho, Project for Indian Cultural Studies, Columbia University Archives</ref> ==অৱস্থান== [[File:TEMPLE MAP OF KHAJURAHO.jpg|thumb|[[খাজুৰাহো]] চহৰৰ মানচিত্ৰ]] [[নতুন দিল্লী]]ৰ পৰা প্ৰায় ৬২০ কিলোমিটাৰ (৩৮৫ মাইল) দক্ষিণ-পূবে চটাৰপুৰ জিলাৰ [[ভাৰত]]ৰ [[মধ্যপ্ৰদেশ]] ৰাজ্যত অৱস্থিত খাজুৰাহো কীৰ্তিচিহ্নসমূহ। এই মন্দিৰসমূহ [[খাজুৰাহো]] নামেৰেও জনাজাত এখন সৰু চহৰৰ ওচৰত অৱস্থিত,<ref>{{cite web|url=http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999|archive-url=https://web.archive.org/web/20040616075334/http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999|archive-date=2004-06-16|title= Census of India 2001: Data from the 2001 Census, including cities, villages and towns (Provisional)|access-date=2008-11-01|publisher= Census Commission of India}}</ref> ইয়াৰ জনসংখ্যা প্ৰায় ২৪,৪৮১ জন (২০১১ চনৰ লোকপিয়ল)। [[খাজুৰাহো]]ত অসামৰিক বিমানবন্দৰ খাজুৰাহো (আই এ টি এ ক'ড: এইচ জে আৰ)য়ে সেৱা আগবঢ়ায়, ইয়াৰ সেৱা [[দিল্লী]], [[আগ্ৰা]], বাৰাণসী আৰু [[মুম্বাই]]লৈ যায়।<ref>[http://www.aai.aero/allAirports/khajuraho_generalinfo.jsp Khajuraho airport] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150708201920/http://www.aai.aero/allAirports/khajuraho_generalinfo.jsp |date=8 July 2015 }} AAI, Govt of India</ref> এই স্থান ভাৰতীয় ৰেল সেৱাৰ দ্বাৰাও সংযুক্ত, ৰেলৱে ষ্টেচনটো কীৰ্তিচিহ্নসমূহৰ প্ৰৱেশদ্বাৰৰ পৰা প্ৰায় ছয় কিলোমিটাৰ দূৰত অৱস্থিত। এই কীৰ্তিচিহ্নসমূহ পূব-পশ্চিম ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথ ৭৫ৰ পৰা প্ৰায় দহ কিলোমিটাৰ আৰু ছটাৰপুৰ চহৰৰ পৰা প্ৰায় ৫০ কিলোমিটাৰ দূৰত্বত অৱস্থিত; ছাটাৰপুৰ চহৰখন ৰাজ্যৰ ৰাজধানী ভোপালৰ সৈতে দক্ষিণ-পশ্চিম-উত্তৰ-পূব ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথ ৮৬ৰ দ্বাৰা সংযুক্ত। ৰাজস্থানৰ দশম শতিকাৰ ভাণ্ড দেৱ মন্দিৰটো খাজুৰাহো কীৰ্তিচিহ্নৰ শৈলীত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল আৰু ইয়াক প্ৰায়ে "লিটিল খাজুৰাহো" বুলি কোৱা হয়। ==ইতিহাস== খাজুৰাহো গোটৰ কীৰ্তিচিহ্ন চণ্ডেলা বংশৰ শাসন কালত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। তেওঁলোকৰ ক্ষমতা উত্থানৰ প্ৰায় লগে লগে নিৰ্মাণ কাৰ্য্যকলাপ আৰম্ভ হয়, তেওঁলোকৰ সমগ্ৰ ৰাজ্যখনতে পিছলৈ বুণ্ডেলখণ্ড নামেৰে জনাজাত।<ref name=gghurye>G.S. Ghurye, Rajput Architecture, {{ISBN|978-8171544462}}, Reprint Year: 2005, pp 19-24</ref> প্ৰায়বোৰ মন্দিৰ হিন্দু ৰজা যশোৱৰ্মন আৰু ধনগাৰ ৰাজত্বকালত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। যশোৱৰ্মনৰ উত্তৰাধিকাৰ লক্ষ্মণ মন্দিৰে সৰ্বোত্তমভাৱে প্ৰদৰ্শন কৰিছে। বিশ্বনাথ মন্দিৰে ৰজা ধনাৰ ৰাজত্বকালক সৰ্বোত্তমভাৱে প্ৰতিফলিত কৰি তুলিছে।<ref name=Sen>{{Cite book | last = Sen | first = Sailendra | title = A Textbook of Medieval Indian History | publisher = Primus Books | year = 2013 | isbn =9789380607344 }}</ref>{{rp|22}} বৰ্তমান থকা আটাইতকৈ ডাঙৰ আৰু বিখ্যাত মন্দিৰটো হৈছে বিদ্যাধৰা ৰজাৰ ৰাজত্বকালত নিৰ্মিত কন্দৰিয়া মহাদেৱ।{{sfn|Devangana Desai|2005|p=10}} মন্দিৰৰ শিলালিপিসমূহে ইংগিত দিয়ে যে বৰ্তমানৰ বহুতো মন্দিৰ ৯৭০ আৰু ১০৩০ খ্ৰীষ্টাব্দৰ ভিতৰত সম্পূৰ্ণ হৈছিল আৰু তাৰ পিছৰ দশকবোৰত আৰু অধিক সংযোজন কৰা হৈছিল।<ref name=jfergusson/> ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰত]] [[শ্ৰেণী:চমু বৰ্ণনা থকা প্ৰবন্ধসমূহ]] 8ugm6q955xpaln6y4a5xszbdroxpau2 603192 603187 2026-04-27T07:38:32Z দিম্পল দাস 5159 /* ইতিহাস */ 603192 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}}{{পোখালি}}{{Infobox UNESCO World Heritage Site | image = [[File:1 Khajuraho.jpg|thumb]] | Location = [[Khajuraho]], [[Chhatarpur district]], [[Madhya Pradesh]], [[India]] | Criteria = Cultural: i, iii | ID = 240 | Year = 1986 | locmapin = India#India Madhya Pradesh | map_caption = Location in Madhya Pradesh state of India | relief = 1 | coordinates = {{coord|24.854422|N|79.921427|E|format=dms|display=inline,title}} | WHS = খাজুৰাহো স্মাৰকসমূহ }} '''খাজুৰাহো স্মাৰকসমূহ''' {{en| Khajuraho Group of Monuments}} [[ভাৰত]]ৰ [[মধ্যপ্ৰদেশ]]ৰ ছটাৰপুৰ জিলাৰ [[হিন্দু]] আৰু দিগম্বৰা [[জৈন]] মন্দিৰৰ এটা দল। জিলা সদৰ ছটাৰপুৰ চহৰৰ পৰা প্ৰায় ৪৬ কিলোমিটাৰ (২৮.৬ মাইল), গোৱালিয়াৰৰ পৰা ২৮৩ কিলোমিটাৰ (১৭৭ মাইল), ঝান্সীৰ পৰা ১৭৫ কিলোমিটাৰ (১০৯ মাইল) দক্ষিণ-পূবে, খাজৱাৰ পৰা ১০ কিলোমিটাৰ (৬.২ মাইল) আৰু ৰাজনগৰৰ পৰা ৯ কিলোমিটাৰ (৫.৬ মাইল) দূৰত্বত অৱস্থিত। নগাৰা শৈলীৰ স্থাপত্যৰ প্ৰতীক আৰু কিছুমান কামোদ্দীপক ভাস্কৰ্য্যৰ বাবে এই মন্দিৰসমূহ বিখ্যাত।<ref>Philip Wilkinson (2008), India: People, Place, Culture and History, {{ISBN|978-1405329040}}, pp 352-353</ref> খাজুৰাহোৰ বেছিভাগ মন্দিৰেই ৮৮৫ খ্ৰীষ্টাব্দৰ পৰা ১০০০ খ্ৰীষ্টাব্দৰ ভিতৰত চাণ্ডেলা বংশই নিৰ্মাণ কৰিছিল।<ref name=Madan>{{cite book|title=India through the ages|url=https://archive.org/details/indiathroughages00mada|last=Gopal|first=Madan|year= 1990| page= [https://archive.org/details/indiathroughages00mada/page/179 179]|editor=K.S. Gautam|publisher=Publication Division, Ministry of Information and Broadcasting, Government of India}}</ref><ref name = "unesco">{{cite web|title=Khajuraho Group of Monuments |url=https://whc.unesco.org/en/list/240 |website = UNESCO World Heritage Centre |publisher = United Nations Educational Scientific and Cultural Organization |access-date = 25 June 2023}}</ref> ঐতিহাসিক তথ্য অনুসৰি খাজুৰাহো মন্দিৰ স্থানত দ্বাদশ শতিকালৈকে ৮৫টা মন্দিৰ আছিল, যিবোৰ ২০ বৰ্গ কিলোমিটাৰ (৭.৭ বৰ্গমাইল)ত বিস্তৃত আছিল। ইয়াৰে মাত্ৰ প্ৰায় ২৫টা মন্দিৰহে আছে, যিবোৰ ছয় বৰ্গ কিলোমিটাৰ (২.৩ বৰ্গমাইল)ত বিস্তৃত।<ref name= "unesco"/> এতিয়া থকা মন্দিৰসমূহৰ ভিতৰত কন্দৰিয়া মহাদেৱ মন্দিৰটো প্ৰাচীন ভাৰতীয় শিল্পৰ জটিল বিৱৰণ, প্ৰতীক আৰু প্ৰকাশভংগীৰ সৈতে প্ৰচুৰ ভাস্কৰ্য্যৰে সজাই তোলা হৈছে।<ref name=ddesai>Devangana Desai (2005), ''Khajuraho'', Oxford University Press, Sixth Print, {{ISBN|978-0-19-565643-5}}</ref> ১৮৩৮ চনলৈকে এই মন্দিৰ কমপ্লেক্সটো পাহৰি যোৱা আৰু জংঘলেৰে ভৰি আছিল, তেতিয়া কেপ্তেইন টি. বাৰ্ট নামৰ এজন ব্ৰিটিছ অভিযন্তাই এই কমপ্লেক্সটো পৰিদৰ্শন কৰি তেওঁৰ তথ্য জাৰ্নেল অৱ দ্য এছিয়াটিক ছ'চাইটি অৱ বেংগলত প্ৰকাশ কৰে।<ref>Slaczka, Anna. “Temples, Inscriptions and Misconceptions: Charles-Louis Fábri and the Khajuraho ‘Apsaras.’” The Rijksmuseum Bulletin 60, no. 3 (2012): 212–33. See p. 217.</ref> এই কীৰ্তিচিহ্নসমূহ নিৰ্মাণ কৰাৰ সময়ত অঞ্চলটোৰ ল'ৰাবোৰে প্ৰাপ্তবয়স্ক হোৱালৈকে ব্ৰহ্মচাৰী (স্নাতক) হিচাপে আশ্ৰমত বাস কৰিছিল আৰু এই ভাস্কৰ্য্যসমূহে তেওঁলোকক 'গৃহস্থ'ৰ সাংসাৰিক ভূমিকা সম্পৰ্কে জানিবলৈ সহায় কৰিছিল।<ref>{{cite book|title=Frontline, Volume 24, Issues 6-12|page=93|publisher=S. Rangarajan for Kasturi & Sons|year=2007}}</ref> খাজুৰাহো মন্দিৰ গোটটো একেলগে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল যদিও সেইবোৰ হিন্দু আৰু জৈন ধৰ্ম দুটা ধৰ্মৰ প্ৰতি উৎসৰ্গিত আছিল। ইয়াৰ পৰা অনুমান কৰিব পাৰি যে এই অঞ্চলত হিন্দু আৰু জৈনসকলৰ মাজত বিভিন্ন ধৰ্মীয় মতামতক স্বীকাৰ আৰু সন্মান জনোৱাৰ পৰম্পৰা আছিল।<ref name=jfergusson>James Fergusson, [https://archive.org/stream/historyofindiane02ferguoft#page/140/mode/2up/search/khajuraho Northern or Indo-Aryan Style - Khajuraho] History of Indian and Eastern Architecture, Updated by James Burgess and R. Phene Spiers (1910), Volume II, John Murray, London</ref> ইয়াৰ অসাধাৰণ স্থাপত্য, মন্দিৰৰ ৰূপৰ বৈচিত্ৰ্য আৰু চাণ্ডেলা সভ্যতাৰ সাক্ষ্যৰ বাবে [[খাজুৰাহো]]ৰ কীৰ্তিচিহ্নসমূহ ১৯৮৬ চনত [[ইউনেস্কো]]ৰ [[বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]]ৰ তালিকাত সন্নিবিষ্ট কৰা হয়।<ref>{{cite web|title=World Heritage Day: Five must-visit sites in India|url=http://www.hindustantimes.com/travel/world-heritage-day-five-must-visit-sites-in-india/article1-1338551.aspx|archive-url=https://web.archive.org/web/20150419163624/http://www.hindustantimes.com/travel/world-heritage-day-five-must-visit-sites-in-india/article1-1338551.aspx|url-status=dead|archive-date=19 April 2015|date=18 April 2015|access-date=23 November 2025|archivedate=14 August 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150814145305/http://www.hindustantimes.com/travel/world-heritage-day-five-must-visit-sites-in-india/article1-1338551.aspx|deadurl=yes}}</ref><ref name= "unesco"/> ==ব্যুৎপত্তিবিজ্ঞান== খজুৰাহো বা খাৰ্জুৰাবাহক নামটো প্ৰাচীন সংস্কৃতৰ পৰা উদ্ভৱ হৈছে (খজুৰা, খজুৰ অৰ্থাৎ খেজুৰ,<ref>[http://spokensanskrit.de/index.php?tinput=kharjUra&direction=SE&script=HK&link=yes&beginning=0 kharjUra] Sanskrit English Dictionary, Koeln University, Germany</ref> আৰু ৱাহক, বাহক অৰ্থাৎ "যিজনে কঢ়িয়াই লৈ ফুৰে" বা বাহক<ref>[http://spokensanskrit.de/index.php?tinput=vAhaka&direction=SE&script=HK&link=yes&beginning=0 vAhaka] Sanskrit English Dictionary, Koeln University, Germany</ref>)। স্থানীয় কিংবদন্তি অনুসৰি মন্দিৰবোৰৰ দুৱাৰমুখ হিচাপে দুটা সোণৰ খেজুৰ আছিল (পুনৰ আৱিষ্কাৰ হোৱাৰ সময়ত সেইবোৰ নোহোৱা হৈছিল)। দেশাইয়ে কৈছে যে খাৰ্জুৰাবাহকৰ অৰ্থ বিচ্ছুধাৰীও, যিটো ভগৱান শিৱৰ আন এটা প্ৰতীকী নাম (যি তেওঁৰ উগ্ৰ ৰূপত সাপ আৰু বিচ্ছুৰ মালা পিন্ধে)।<ref name=ddesai7>Devangana Desai (1996), [http://www.learn.columbia.edu/indianart/pdf/khajuraho_desai.pdf Chapter 7 - Puns and Enigmatic Language in Sculpture] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304114145/http://www.learn.columbia.edu/indianart/pdf/khajuraho_desai.pdf |date=4 March 2016 }} in The Religious Imagery of Khajuraho, Project for Indian Cultural Studies, Columbia University Archives</ref> ==অৱস্থান== [[File:TEMPLE MAP OF KHAJURAHO.jpg|thumb|[[খাজুৰাহো]] চহৰৰ মানচিত্ৰ]] [[নতুন দিল্লী]]ৰ পৰা প্ৰায় ৬২০ কিলোমিটাৰ (৩৮৫ মাইল) দক্ষিণ-পূবে চটাৰপুৰ জিলাৰ [[ভাৰত]]ৰ [[মধ্যপ্ৰদেশ]] ৰাজ্যত অৱস্থিত খাজুৰাহো কীৰ্তিচিহ্নসমূহ। এই মন্দিৰসমূহ [[খাজুৰাহো]] নামেৰেও জনাজাত এখন সৰু চহৰৰ ওচৰত অৱস্থিত,<ref>{{cite web|url=http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999|archive-url=https://web.archive.org/web/20040616075334/http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999|archive-date=2004-06-16|title= Census of India 2001: Data from the 2001 Census, including cities, villages and towns (Provisional)|access-date=2008-11-01|publisher= Census Commission of India}}</ref> ইয়াৰ জনসংখ্যা প্ৰায় ২৪,৪৮১ জন (২০১১ চনৰ লোকপিয়ল)। [[খাজুৰাহো]]ত অসামৰিক বিমানবন্দৰ খাজুৰাহো (আই এ টি এ ক'ড: এইচ জে আৰ)য়ে সেৱা আগবঢ়ায়, ইয়াৰ সেৱা [[দিল্লী]], [[আগ্ৰা]], বাৰাণসী আৰু [[মুম্বাই]]লৈ যায়।<ref>[http://www.aai.aero/allAirports/khajuraho_generalinfo.jsp Khajuraho airport] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150708201920/http://www.aai.aero/allAirports/khajuraho_generalinfo.jsp |date=8 July 2015 }} AAI, Govt of India</ref> এই স্থান ভাৰতীয় ৰেল সেৱাৰ দ্বাৰাও সংযুক্ত, ৰেলৱে ষ্টেচনটো কীৰ্তিচিহ্নসমূহৰ প্ৰৱেশদ্বাৰৰ পৰা প্ৰায় ছয় কিলোমিটাৰ দূৰত অৱস্থিত। এই কীৰ্তিচিহ্নসমূহ পূব-পশ্চিম ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথ ৭৫ৰ পৰা প্ৰায় দহ কিলোমিটাৰ আৰু ছটাৰপুৰ চহৰৰ পৰা প্ৰায় ৫০ কিলোমিটাৰ দূৰত্বত অৱস্থিত; ছাটাৰপুৰ চহৰখন ৰাজ্যৰ ৰাজধানী ভোপালৰ সৈতে দক্ষিণ-পশ্চিম-উত্তৰ-পূব ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথ ৮৬ৰ দ্বাৰা সংযুক্ত। ৰাজস্থানৰ দশম শতিকাৰ ভাণ্ড দেৱ মন্দিৰটো খাজুৰাহো কীৰ্তিচিহ্নৰ শৈলীত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল আৰু ইয়াক প্ৰায়ে "লিটিল খাজুৰাহো" বুলি কোৱা হয়। ==ইতিহাস== খাজুৰাহো গোটৰ কীৰ্তিচিহ্ন চণ্ডেলা বংশৰ শাসন কালত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। তেওঁলোকৰ ক্ষমতা উত্থানৰ প্ৰায় লগে লগে নিৰ্মাণ কাৰ্য্যকলাপ আৰম্ভ হয়, তেওঁলোকৰ সমগ্ৰ ৰাজ্যখনতে পিছলৈ বুণ্ডেলখণ্ড নামেৰে জনাজাত।<ref name=gghurye>G.S. Ghurye, Rajput Architecture, {{ISBN|978-8171544462}}, Reprint Year: 2005, pp 19-24</ref> প্ৰায়বোৰ মন্দিৰ হিন্দু ৰজা যশোৱৰ্মন আৰু ধনগাৰ ৰাজত্বকালত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। যশোৱৰ্মনৰ উত্তৰাধিকাৰ লক্ষ্মণ মন্দিৰে সৰ্বোত্তমভাৱে প্ৰদৰ্শন কৰিছে। বিশ্বনাথ মন্দিৰে ৰজা ধনাৰ ৰাজত্বকালক সৰ্বোত্তমভাৱে প্ৰতিফলিত কৰি তুলিছে।<ref name=Sen>{{Cite book | last = Sen | first = Sailendra | title = A Textbook of Medieval Indian History | publisher = Primus Books | year = 2013 | isbn =9789380607344 }}</ref>{{rp|22}} বৰ্তমান থকা আটাইতকৈ ডাঙৰ আৰু বিখ্যাত মন্দিৰটো হৈছে বিদ্যাধৰা ৰজাৰ ৰাজত্বকালত নিৰ্মিত কন্দৰিয়া মহাদেৱ।{{sfn|Devangana Desai|2005|p=10}} মন্দিৰৰ শিলালিপিসমূহে ইংগিত দিয়ে যে বৰ্তমানৰ বহুতো মন্দিৰ ৯৭০ আৰু ১০৩০ খ্ৰীষ্টাব্দৰ ভিতৰত সম্পূৰ্ণ হৈছিল আৰু তাৰ পিছৰ দশকবোৰত আৰু অধিক সংযোজন কৰা হৈছিল।<ref name=jfergusson/> মধ্যযুগীয় মহোবা<ref>also called Erakana</ref>ৰ চহৰৰ পৰা প্ৰায় ৩৫ মাইল দূৰত কালিঞ্জাৰ অঞ্চলত খাজুৰাহোৰ মন্দিৰ নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।মহোবা আছিল চাণ্ডেলা বংশৰ ৰাজধানী। প্ৰাচীন আৰু মধ্যযুগীয় সাহিত্যত তেওঁলোকৰ ৰাজ্যক 'জিঝোটি', 'জেজাহোতি', 'চিহ-চি-টো' আৰু 'জেজাকভূক্তি' বুলি কোৱা হয়।<ref name=mitra>Mitra (1977), The early rulers of Khajuraho, {{ISBN|978-8120819979}}</ref> ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰত]] [[শ্ৰেণী:চমু বৰ্ণনা থকা প্ৰবন্ধসমূহ]] 8xhlgx6rczvygey9fvfv937qw50uzgv 603193 603192 2026-04-27T07:39:03Z দিম্পল দাস 5159 /* ইতিহাস */ 603193 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}}{{পোখালি}}{{Infobox UNESCO World Heritage Site | image = [[File:1 Khajuraho.jpg|thumb]] | Location = [[Khajuraho]], [[Chhatarpur district]], [[Madhya Pradesh]], [[India]] | Criteria = Cultural: i, iii | ID = 240 | Year = 1986 | locmapin = India#India Madhya Pradesh | map_caption = Location in Madhya Pradesh state of India | relief = 1 | coordinates = {{coord|24.854422|N|79.921427|E|format=dms|display=inline,title}} | WHS = খাজুৰাহো স্মাৰকসমূহ }} '''খাজুৰাহো স্মাৰকসমূহ''' {{en| Khajuraho Group of Monuments}} [[ভাৰত]]ৰ [[মধ্যপ্ৰদেশ]]ৰ ছটাৰপুৰ জিলাৰ [[হিন্দু]] আৰু দিগম্বৰা [[জৈন]] মন্দিৰৰ এটা দল। জিলা সদৰ ছটাৰপুৰ চহৰৰ পৰা প্ৰায় ৪৬ কিলোমিটাৰ (২৮.৬ মাইল), গোৱালিয়াৰৰ পৰা ২৮৩ কিলোমিটাৰ (১৭৭ মাইল), ঝান্সীৰ পৰা ১৭৫ কিলোমিটাৰ (১০৯ মাইল) দক্ষিণ-পূবে, খাজৱাৰ পৰা ১০ কিলোমিটাৰ (৬.২ মাইল) আৰু ৰাজনগৰৰ পৰা ৯ কিলোমিটাৰ (৫.৬ মাইল) দূৰত্বত অৱস্থিত। নগাৰা শৈলীৰ স্থাপত্যৰ প্ৰতীক আৰু কিছুমান কামোদ্দীপক ভাস্কৰ্য্যৰ বাবে এই মন্দিৰসমূহ বিখ্যাত।<ref>Philip Wilkinson (2008), India: People, Place, Culture and History, {{ISBN|978-1405329040}}, pp 352-353</ref> খাজুৰাহোৰ বেছিভাগ মন্দিৰেই ৮৮৫ খ্ৰীষ্টাব্দৰ পৰা ১০০০ খ্ৰীষ্টাব্দৰ ভিতৰত চাণ্ডেলা বংশই নিৰ্মাণ কৰিছিল।<ref name=Madan>{{cite book|title=India through the ages|url=https://archive.org/details/indiathroughages00mada|last=Gopal|first=Madan|year= 1990| page= [https://archive.org/details/indiathroughages00mada/page/179 179]|editor=K.S. Gautam|publisher=Publication Division, Ministry of Information and Broadcasting, Government of India}}</ref><ref name = "unesco">{{cite web|title=Khajuraho Group of Monuments |url=https://whc.unesco.org/en/list/240 |website = UNESCO World Heritage Centre |publisher = United Nations Educational Scientific and Cultural Organization |access-date = 25 June 2023}}</ref> ঐতিহাসিক তথ্য অনুসৰি খাজুৰাহো মন্দিৰ স্থানত দ্বাদশ শতিকালৈকে ৮৫টা মন্দিৰ আছিল, যিবোৰ ২০ বৰ্গ কিলোমিটাৰ (৭.৭ বৰ্গমাইল)ত বিস্তৃত আছিল। ইয়াৰে মাত্ৰ প্ৰায় ২৫টা মন্দিৰহে আছে, যিবোৰ ছয় বৰ্গ কিলোমিটাৰ (২.৩ বৰ্গমাইল)ত বিস্তৃত।<ref name= "unesco"/> এতিয়া থকা মন্দিৰসমূহৰ ভিতৰত কন্দৰিয়া মহাদেৱ মন্দিৰটো প্ৰাচীন ভাৰতীয় শিল্পৰ জটিল বিৱৰণ, প্ৰতীক আৰু প্ৰকাশভংগীৰ সৈতে প্ৰচুৰ ভাস্কৰ্য্যৰে সজাই তোলা হৈছে।<ref name=ddesai>Devangana Desai (2005), ''Khajuraho'', Oxford University Press, Sixth Print, {{ISBN|978-0-19-565643-5}}</ref> ১৮৩৮ চনলৈকে এই মন্দিৰ কমপ্লেক্সটো পাহৰি যোৱা আৰু জংঘলেৰে ভৰি আছিল, তেতিয়া কেপ্তেইন টি. বাৰ্ট নামৰ এজন ব্ৰিটিছ অভিযন্তাই এই কমপ্লেক্সটো পৰিদৰ্শন কৰি তেওঁৰ তথ্য জাৰ্নেল অৱ দ্য এছিয়াটিক ছ'চাইটি অৱ বেংগলত প্ৰকাশ কৰে।<ref>Slaczka, Anna. “Temples, Inscriptions and Misconceptions: Charles-Louis Fábri and the Khajuraho ‘Apsaras.’” The Rijksmuseum Bulletin 60, no. 3 (2012): 212–33. See p. 217.</ref> এই কীৰ্তিচিহ্নসমূহ নিৰ্মাণ কৰাৰ সময়ত অঞ্চলটোৰ ল'ৰাবোৰে প্ৰাপ্তবয়স্ক হোৱালৈকে ব্ৰহ্মচাৰী (স্নাতক) হিচাপে আশ্ৰমত বাস কৰিছিল আৰু এই ভাস্কৰ্য্যসমূহে তেওঁলোকক 'গৃহস্থ'ৰ সাংসাৰিক ভূমিকা সম্পৰ্কে জানিবলৈ সহায় কৰিছিল।<ref>{{cite book|title=Frontline, Volume 24, Issues 6-12|page=93|publisher=S. Rangarajan for Kasturi & Sons|year=2007}}</ref> খাজুৰাহো মন্দিৰ গোটটো একেলগে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল যদিও সেইবোৰ হিন্দু আৰু জৈন ধৰ্ম দুটা ধৰ্মৰ প্ৰতি উৎসৰ্গিত আছিল। ইয়াৰ পৰা অনুমান কৰিব পাৰি যে এই অঞ্চলত হিন্দু আৰু জৈনসকলৰ মাজত বিভিন্ন ধৰ্মীয় মতামতক স্বীকাৰ আৰু সন্মান জনোৱাৰ পৰম্পৰা আছিল।<ref name=jfergusson>James Fergusson, [https://archive.org/stream/historyofindiane02ferguoft#page/140/mode/2up/search/khajuraho Northern or Indo-Aryan Style - Khajuraho] History of Indian and Eastern Architecture, Updated by James Burgess and R. Phene Spiers (1910), Volume II, John Murray, London</ref> ইয়াৰ অসাধাৰণ স্থাপত্য, মন্দিৰৰ ৰূপৰ বৈচিত্ৰ্য আৰু চাণ্ডেলা সভ্যতাৰ সাক্ষ্যৰ বাবে [[খাজুৰাহো]]ৰ কীৰ্তিচিহ্নসমূহ ১৯৮৬ চনত [[ইউনেস্কো]]ৰ [[বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]]ৰ তালিকাত সন্নিবিষ্ট কৰা হয়।<ref>{{cite web|title=World Heritage Day: Five must-visit sites in India|url=http://www.hindustantimes.com/travel/world-heritage-day-five-must-visit-sites-in-india/article1-1338551.aspx|archive-url=https://web.archive.org/web/20150419163624/http://www.hindustantimes.com/travel/world-heritage-day-five-must-visit-sites-in-india/article1-1338551.aspx|url-status=dead|archive-date=19 April 2015|date=18 April 2015|access-date=23 November 2025|archivedate=14 August 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150814145305/http://www.hindustantimes.com/travel/world-heritage-day-five-must-visit-sites-in-india/article1-1338551.aspx|deadurl=yes}}</ref><ref name= "unesco"/> ==ব্যুৎপত্তিবিজ্ঞান== খজুৰাহো বা খাৰ্জুৰাবাহক নামটো প্ৰাচীন সংস্কৃতৰ পৰা উদ্ভৱ হৈছে (খজুৰা, খজুৰ অৰ্থাৎ খেজুৰ,<ref>[http://spokensanskrit.de/index.php?tinput=kharjUra&direction=SE&script=HK&link=yes&beginning=0 kharjUra] Sanskrit English Dictionary, Koeln University, Germany</ref> আৰু ৱাহক, বাহক অৰ্থাৎ "যিজনে কঢ়িয়াই লৈ ফুৰে" বা বাহক<ref>[http://spokensanskrit.de/index.php?tinput=vAhaka&direction=SE&script=HK&link=yes&beginning=0 vAhaka] Sanskrit English Dictionary, Koeln University, Germany</ref>)। স্থানীয় কিংবদন্তি অনুসৰি মন্দিৰবোৰৰ দুৱাৰমুখ হিচাপে দুটা সোণৰ খেজুৰ আছিল (পুনৰ আৱিষ্কাৰ হোৱাৰ সময়ত সেইবোৰ নোহোৱা হৈছিল)। দেশাইয়ে কৈছে যে খাৰ্জুৰাবাহকৰ অৰ্থ বিচ্ছুধাৰীও, যিটো ভগৱান শিৱৰ আন এটা প্ৰতীকী নাম (যি তেওঁৰ উগ্ৰ ৰূপত সাপ আৰু বিচ্ছুৰ মালা পিন্ধে)।<ref name=ddesai7>Devangana Desai (1996), [http://www.learn.columbia.edu/indianart/pdf/khajuraho_desai.pdf Chapter 7 - Puns and Enigmatic Language in Sculpture] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304114145/http://www.learn.columbia.edu/indianart/pdf/khajuraho_desai.pdf |date=4 March 2016 }} in The Religious Imagery of Khajuraho, Project for Indian Cultural Studies, Columbia University Archives</ref> ==অৱস্থান== [[File:TEMPLE MAP OF KHAJURAHO.jpg|thumb|[[খাজুৰাহো]] চহৰৰ মানচিত্ৰ]] [[নতুন দিল্লী]]ৰ পৰা প্ৰায় ৬২০ কিলোমিটাৰ (৩৮৫ মাইল) দক্ষিণ-পূবে চটাৰপুৰ জিলাৰ [[ভাৰত]]ৰ [[মধ্যপ্ৰদেশ]] ৰাজ্যত অৱস্থিত খাজুৰাহো কীৰ্তিচিহ্নসমূহ। এই মন্দিৰসমূহ [[খাজুৰাহো]] নামেৰেও জনাজাত এখন সৰু চহৰৰ ওচৰত অৱস্থিত,<ref>{{cite web|url=http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999|archive-url=https://web.archive.org/web/20040616075334/http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999|archive-date=2004-06-16|title= Census of India 2001: Data from the 2001 Census, including cities, villages and towns (Provisional)|access-date=2008-11-01|publisher= Census Commission of India}}</ref> ইয়াৰ জনসংখ্যা প্ৰায় ২৪,৪৮১ জন (২০১১ চনৰ লোকপিয়ল)। [[খাজুৰাহো]]ত অসামৰিক বিমানবন্দৰ খাজুৰাহো (আই এ টি এ ক'ড: এইচ জে আৰ)য়ে সেৱা আগবঢ়ায়, ইয়াৰ সেৱা [[দিল্লী]], [[আগ্ৰা]], বাৰাণসী আৰু [[মুম্বাই]]লৈ যায়।<ref>[http://www.aai.aero/allAirports/khajuraho_generalinfo.jsp Khajuraho airport] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150708201920/http://www.aai.aero/allAirports/khajuraho_generalinfo.jsp |date=8 July 2015 }} AAI, Govt of India</ref> এই স্থান ভাৰতীয় ৰেল সেৱাৰ দ্বাৰাও সংযুক্ত, ৰেলৱে ষ্টেচনটো কীৰ্তিচিহ্নসমূহৰ প্ৰৱেশদ্বাৰৰ পৰা প্ৰায় ছয় কিলোমিটাৰ দূৰত অৱস্থিত। এই কীৰ্তিচিহ্নসমূহ পূব-পশ্চিম ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথ ৭৫ৰ পৰা প্ৰায় দহ কিলোমিটাৰ আৰু ছটাৰপুৰ চহৰৰ পৰা প্ৰায় ৫০ কিলোমিটাৰ দূৰত্বত অৱস্থিত; ছাটাৰপুৰ চহৰখন ৰাজ্যৰ ৰাজধানী ভোপালৰ সৈতে দক্ষিণ-পশ্চিম-উত্তৰ-পূব ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথ ৮৬ৰ দ্বাৰা সংযুক্ত। ৰাজস্থানৰ দশম শতিকাৰ ভাণ্ড দেৱ মন্দিৰটো খাজুৰাহো কীৰ্তিচিহ্নৰ শৈলীত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল আৰু ইয়াক প্ৰায়ে "লিটিল খাজুৰাহো" বুলি কোৱা হয়। ==ইতিহাস== খাজুৰাহো গোটৰ কীৰ্তিচিহ্ন চণ্ডেলা বংশৰ শাসন কালত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। তেওঁলোকৰ ক্ষমতা উত্থানৰ প্ৰায় লগে লগে নিৰ্মাণ কাৰ্য্যকলাপ আৰম্ভ হয়, তেওঁলোকৰ সমগ্ৰ ৰাজ্যখনতে পিছলৈ বুণ্ডেলখণ্ড নামেৰে জনাজাত।<ref name=gghurye>G.S. Ghurye, Rajput Architecture, {{ISBN|978-8171544462}}, Reprint Year: 2005, pp 19-24</ref> প্ৰায়বোৰ মন্দিৰ হিন্দু ৰজা যশোৱৰ্মন আৰু ধনগাৰ ৰাজত্বকালত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। যশোৱৰ্মনৰ উত্তৰাধিকাৰ লক্ষ্মণ মন্দিৰে সৰ্বোত্তমভাৱে প্ৰদৰ্শন কৰিছে। বিশ্বনাথ মন্দিৰে ৰজা ধনাৰ ৰাজত্বকালক সৰ্বোত্তমভাৱে প্ৰতিফলিত কৰি তুলিছে।<ref name=Sen>{{Cite book | last = Sen | first = Sailendra | title = A Textbook of Medieval Indian History | publisher = Primus Books | year = 2013 | isbn =9789380607344 }}</ref>{{rp|22}} বৰ্তমান থকা আটাইতকৈ ডাঙৰ আৰু বিখ্যাত মন্দিৰটো হৈছে বিদ্যাধৰা ৰজাৰ ৰাজত্বকালত নিৰ্মিত কন্দৰিয়া মহাদেৱ।{{sfn|Devangana Desai|2005|p=10}} মন্দিৰৰ শিলালিপিসমূহে ইংগিত দিয়ে যে বৰ্তমানৰ বহুতো মন্দিৰ ৯৭০ আৰু ১০৩০ খ্ৰীষ্টাব্দৰ ভিতৰত সম্পূৰ্ণ হৈছিল আৰু তাৰ পিছৰ দশকবোৰত আৰু অধিক সংযোজন কৰা হৈছিল।<ref name=jfergusson/> মধ্যযুগীয় মহোবা<ref>also called Erakana</ref>ৰ চহৰৰ পৰা প্ৰায় ৩৫ মাইল দূৰত কালিঞ্জাৰ অঞ্চলত খাজুৰাহোৰ মন্দিৰ নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।মহোবা আছিল চাণ্ডেলা বংশৰ ৰাজধানী। প্ৰাচীন আৰু মধ্যযুগীয় সাহিত্যত তেওঁলোকৰ ৰাজ্যক 'জিঝোটি', 'জেজাহোতি', 'চিহ-চি-টো' আৰু 'জেজাকভূক্তি' বুলি কোৱা হয়।<ref name=mitra>Mitra (1977), The early rulers of Khajuraho, {{ISBN|978-8120819979}}</ref> খাজুৰাহোৰ প্ৰথম লিখিত উল্লেখ ৬৪১ খ্ৰীষ্টাব্দত চীনা তীৰ্থযাত্ৰী জুয়ানজাঙে কৰিছিল আৰু তেওঁ কেইবা ডজন নিষ্ক্ৰিয় বৌদ্ধ মঠ আৰু এক ডজন হিন্দু মন্দিৰ দেখাৰ বৰ্ণনা কৰিছিল, য'ত হাজাৰ হাজাৰ ব্ৰাহ্মণে পূজা কৰিছিল। <ref>{{cite book |last1=Hioco |first1=Christophe |last2=Poggi |first2=Luca |title=Khajuraho: Indian Temples and Sensuous Sculptures |publisher=5 Continents Editions |year = 2017 |isbn=978-88-7439-778-5 |page=9}}</ref> ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰত]] [[শ্ৰেণী:চমু বৰ্ণনা থকা প্ৰবন্ধসমূহ]] dmznp9g86oie0gikfvh4uil5jimapjd 603195 603193 2026-04-27T07:39:55Z দিম্পল দাস 5159 /* ইতিহাস */ 603195 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}}{{পোখালি}}{{Infobox UNESCO World Heritage Site | image = [[File:1 Khajuraho.jpg|thumb]] | Location = [[Khajuraho]], [[Chhatarpur district]], [[Madhya Pradesh]], [[India]] | Criteria = Cultural: i, iii | ID = 240 | Year = 1986 | locmapin = India#India Madhya Pradesh | map_caption = Location in Madhya Pradesh state of India | relief = 1 | coordinates = {{coord|24.854422|N|79.921427|E|format=dms|display=inline,title}} | WHS = খাজুৰাহো স্মাৰকসমূহ }} '''খাজুৰাহো স্মাৰকসমূহ''' {{en| Khajuraho Group of Monuments}} [[ভাৰত]]ৰ [[মধ্যপ্ৰদেশ]]ৰ ছটাৰপুৰ জিলাৰ [[হিন্দু]] আৰু দিগম্বৰা [[জৈন]] মন্দিৰৰ এটা দল। জিলা সদৰ ছটাৰপুৰ চহৰৰ পৰা প্ৰায় ৪৬ কিলোমিটাৰ (২৮.৬ মাইল), গোৱালিয়াৰৰ পৰা ২৮৩ কিলোমিটাৰ (১৭৭ মাইল), ঝান্সীৰ পৰা ১৭৫ কিলোমিটাৰ (১০৯ মাইল) দক্ষিণ-পূবে, খাজৱাৰ পৰা ১০ কিলোমিটাৰ (৬.২ মাইল) আৰু ৰাজনগৰৰ পৰা ৯ কিলোমিটাৰ (৫.৬ মাইল) দূৰত্বত অৱস্থিত। নগাৰা শৈলীৰ স্থাপত্যৰ প্ৰতীক আৰু কিছুমান কামোদ্দীপক ভাস্কৰ্য্যৰ বাবে এই মন্দিৰসমূহ বিখ্যাত।<ref>Philip Wilkinson (2008), India: People, Place, Culture and History, {{ISBN|978-1405329040}}, pp 352-353</ref> খাজুৰাহোৰ বেছিভাগ মন্দিৰেই ৮৮৫ খ্ৰীষ্টাব্দৰ পৰা ১০০০ খ্ৰীষ্টাব্দৰ ভিতৰত চাণ্ডেলা বংশই নিৰ্মাণ কৰিছিল।<ref name=Madan>{{cite book|title=India through the ages|url=https://archive.org/details/indiathroughages00mada|last=Gopal|first=Madan|year= 1990| page= [https://archive.org/details/indiathroughages00mada/page/179 179]|editor=K.S. Gautam|publisher=Publication Division, Ministry of Information and Broadcasting, Government of India}}</ref><ref name = "unesco">{{cite web|title=Khajuraho Group of Monuments |url=https://whc.unesco.org/en/list/240 |website = UNESCO World Heritage Centre |publisher = United Nations Educational Scientific and Cultural Organization |access-date = 25 June 2023}}</ref> ঐতিহাসিক তথ্য অনুসৰি খাজুৰাহো মন্দিৰ স্থানত দ্বাদশ শতিকালৈকে ৮৫টা মন্দিৰ আছিল, যিবোৰ ২০ বৰ্গ কিলোমিটাৰ (৭.৭ বৰ্গমাইল)ত বিস্তৃত আছিল। ইয়াৰে মাত্ৰ প্ৰায় ২৫টা মন্দিৰহে আছে, যিবোৰ ছয় বৰ্গ কিলোমিটাৰ (২.৩ বৰ্গমাইল)ত বিস্তৃত।<ref name= "unesco"/> এতিয়া থকা মন্দিৰসমূহৰ ভিতৰত কন্দৰিয়া মহাদেৱ মন্দিৰটো প্ৰাচীন ভাৰতীয় শিল্পৰ জটিল বিৱৰণ, প্ৰতীক আৰু প্ৰকাশভংগীৰ সৈতে প্ৰচুৰ ভাস্কৰ্য্যৰে সজাই তোলা হৈছে।<ref name=ddesai>Devangana Desai (2005), ''Khajuraho'', Oxford University Press, Sixth Print, {{ISBN|978-0-19-565643-5}}</ref> ১৮৩৮ চনলৈকে এই মন্দিৰ কমপ্লেক্সটো পাহৰি যোৱা আৰু জংঘলেৰে ভৰি আছিল, তেতিয়া কেপ্তেইন টি. বাৰ্ট নামৰ এজন ব্ৰিটিছ অভিযন্তাই এই কমপ্লেক্সটো পৰিদৰ্শন কৰি তেওঁৰ তথ্য জাৰ্নেল অৱ দ্য এছিয়াটিক ছ'চাইটি অৱ বেংগলত প্ৰকাশ কৰে।<ref>Slaczka, Anna. “Temples, Inscriptions and Misconceptions: Charles-Louis Fábri and the Khajuraho ‘Apsaras.’” The Rijksmuseum Bulletin 60, no. 3 (2012): 212–33. See p. 217.</ref> এই কীৰ্তিচিহ্নসমূহ নিৰ্মাণ কৰাৰ সময়ত অঞ্চলটোৰ ল'ৰাবোৰে প্ৰাপ্তবয়স্ক হোৱালৈকে ব্ৰহ্মচাৰী (স্নাতক) হিচাপে আশ্ৰমত বাস কৰিছিল আৰু এই ভাস্কৰ্য্যসমূহে তেওঁলোকক 'গৃহস্থ'ৰ সাংসাৰিক ভূমিকা সম্পৰ্কে জানিবলৈ সহায় কৰিছিল।<ref>{{cite book|title=Frontline, Volume 24, Issues 6-12|page=93|publisher=S. Rangarajan for Kasturi & Sons|year=2007}}</ref> খাজুৰাহো মন্দিৰ গোটটো একেলগে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল যদিও সেইবোৰ হিন্দু আৰু জৈন ধৰ্ম দুটা ধৰ্মৰ প্ৰতি উৎসৰ্গিত আছিল। ইয়াৰ পৰা অনুমান কৰিব পাৰি যে এই অঞ্চলত হিন্দু আৰু জৈনসকলৰ মাজত বিভিন্ন ধৰ্মীয় মতামতক স্বীকাৰ আৰু সন্মান জনোৱাৰ পৰম্পৰা আছিল।<ref name=jfergusson>James Fergusson, [https://archive.org/stream/historyofindiane02ferguoft#page/140/mode/2up/search/khajuraho Northern or Indo-Aryan Style - Khajuraho] History of Indian and Eastern Architecture, Updated by James Burgess and R. Phene Spiers (1910), Volume II, John Murray, London</ref> ইয়াৰ অসাধাৰণ স্থাপত্য, মন্দিৰৰ ৰূপৰ বৈচিত্ৰ্য আৰু চাণ্ডেলা সভ্যতাৰ সাক্ষ্যৰ বাবে [[খাজুৰাহো]]ৰ কীৰ্তিচিহ্নসমূহ ১৯৮৬ চনত [[ইউনেস্কো]]ৰ [[বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]]ৰ তালিকাত সন্নিবিষ্ট কৰা হয়।<ref>{{cite web|title=World Heritage Day: Five must-visit sites in India|url=http://www.hindustantimes.com/travel/world-heritage-day-five-must-visit-sites-in-india/article1-1338551.aspx|archive-url=https://web.archive.org/web/20150419163624/http://www.hindustantimes.com/travel/world-heritage-day-five-must-visit-sites-in-india/article1-1338551.aspx|url-status=dead|archive-date=19 April 2015|date=18 April 2015|access-date=23 November 2025|archivedate=14 August 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150814145305/http://www.hindustantimes.com/travel/world-heritage-day-five-must-visit-sites-in-india/article1-1338551.aspx|deadurl=yes}}</ref><ref name= "unesco"/> ==ব্যুৎপত্তিবিজ্ঞান== খজুৰাহো বা খাৰ্জুৰাবাহক নামটো প্ৰাচীন সংস্কৃতৰ পৰা উদ্ভৱ হৈছে (খজুৰা, খজুৰ অৰ্থাৎ খেজুৰ,<ref>[http://spokensanskrit.de/index.php?tinput=kharjUra&direction=SE&script=HK&link=yes&beginning=0 kharjUra] Sanskrit English Dictionary, Koeln University, Germany</ref> আৰু ৱাহক, বাহক অৰ্থাৎ "যিজনে কঢ়িয়াই লৈ ফুৰে" বা বাহক<ref>[http://spokensanskrit.de/index.php?tinput=vAhaka&direction=SE&script=HK&link=yes&beginning=0 vAhaka] Sanskrit English Dictionary, Koeln University, Germany</ref>)। স্থানীয় কিংবদন্তি অনুসৰি মন্দিৰবোৰৰ দুৱাৰমুখ হিচাপে দুটা সোণৰ খেজুৰ আছিল (পুনৰ আৱিষ্কাৰ হোৱাৰ সময়ত সেইবোৰ নোহোৱা হৈছিল)। দেশাইয়ে কৈছে যে খাৰ্জুৰাবাহকৰ অৰ্থ বিচ্ছুধাৰীও, যিটো ভগৱান শিৱৰ আন এটা প্ৰতীকী নাম (যি তেওঁৰ উগ্ৰ ৰূপত সাপ আৰু বিচ্ছুৰ মালা পিন্ধে)।<ref name=ddesai7>Devangana Desai (1996), [http://www.learn.columbia.edu/indianart/pdf/khajuraho_desai.pdf Chapter 7 - Puns and Enigmatic Language in Sculpture] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304114145/http://www.learn.columbia.edu/indianart/pdf/khajuraho_desai.pdf |date=4 March 2016 }} in The Religious Imagery of Khajuraho, Project for Indian Cultural Studies, Columbia University Archives</ref> ==অৱস্থান== [[File:TEMPLE MAP OF KHAJURAHO.jpg|thumb|[[খাজুৰাহো]] চহৰৰ মানচিত্ৰ]] [[নতুন দিল্লী]]ৰ পৰা প্ৰায় ৬২০ কিলোমিটাৰ (৩৮৫ মাইল) দক্ষিণ-পূবে চটাৰপুৰ জিলাৰ [[ভাৰত]]ৰ [[মধ্যপ্ৰদেশ]] ৰাজ্যত অৱস্থিত খাজুৰাহো কীৰ্তিচিহ্নসমূহ। এই মন্দিৰসমূহ [[খাজুৰাহো]] নামেৰেও জনাজাত এখন সৰু চহৰৰ ওচৰত অৱস্থিত,<ref>{{cite web|url=http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999|archive-url=https://web.archive.org/web/20040616075334/http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999|archive-date=2004-06-16|title= Census of India 2001: Data from the 2001 Census, including cities, villages and towns (Provisional)|access-date=2008-11-01|publisher= Census Commission of India}}</ref> ইয়াৰ জনসংখ্যা প্ৰায় ২৪,৪৮১ জন (২০১১ চনৰ লোকপিয়ল)। [[খাজুৰাহো]]ত অসামৰিক বিমানবন্দৰ খাজুৰাহো (আই এ টি এ ক'ড: এইচ জে আৰ)য়ে সেৱা আগবঢ়ায়, ইয়াৰ সেৱা [[দিল্লী]], [[আগ্ৰা]], বাৰাণসী আৰু [[মুম্বাই]]লৈ যায়।<ref>[http://www.aai.aero/allAirports/khajuraho_generalinfo.jsp Khajuraho airport] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150708201920/http://www.aai.aero/allAirports/khajuraho_generalinfo.jsp |date=8 July 2015 }} AAI, Govt of India</ref> এই স্থান ভাৰতীয় ৰেল সেৱাৰ দ্বাৰাও সংযুক্ত, ৰেলৱে ষ্টেচনটো কীৰ্তিচিহ্নসমূহৰ প্ৰৱেশদ্বাৰৰ পৰা প্ৰায় ছয় কিলোমিটাৰ দূৰত অৱস্থিত। এই কীৰ্তিচিহ্নসমূহ পূব-পশ্চিম ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথ ৭৫ৰ পৰা প্ৰায় দহ কিলোমিটাৰ আৰু ছটাৰপুৰ চহৰৰ পৰা প্ৰায় ৫০ কিলোমিটাৰ দূৰত্বত অৱস্থিত; ছাটাৰপুৰ চহৰখন ৰাজ্যৰ ৰাজধানী ভোপালৰ সৈতে দক্ষিণ-পশ্চিম-উত্তৰ-পূব ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথ ৮৬ৰ দ্বাৰা সংযুক্ত। ৰাজস্থানৰ দশম শতিকাৰ ভাণ্ড দেৱ মন্দিৰটো খাজুৰাহো কীৰ্তিচিহ্নৰ শৈলীত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল আৰু ইয়াক প্ৰায়ে "লিটিল খাজুৰাহো" বুলি কোৱা হয়। ==ইতিহাস== খাজুৰাহো গোটৰ কীৰ্তিচিহ্ন চণ্ডেলা বংশৰ শাসন কালত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। তেওঁলোকৰ ক্ষমতা উত্থানৰ প্ৰায় লগে লগে নিৰ্মাণ কাৰ্য্যকলাপ আৰম্ভ হয়, তেওঁলোকৰ সমগ্ৰ ৰাজ্যখনতে পিছলৈ বুণ্ডেলখণ্ড নামেৰে জনাজাত।<ref name=gghurye>G.S. Ghurye, Rajput Architecture, {{ISBN|978-8171544462}}, Reprint Year: 2005, pp 19-24</ref> প্ৰায়বোৰ মন্দিৰ হিন্দু ৰজা যশোৱৰ্মন আৰু ধনগাৰ ৰাজত্বকালত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। যশোৱৰ্মনৰ উত্তৰাধিকাৰ লক্ষ্মণ মন্দিৰে সৰ্বোত্তমভাৱে প্ৰদৰ্শন কৰিছে। বিশ্বনাথ মন্দিৰে ৰজা ধনাৰ ৰাজত্বকালক সৰ্বোত্তমভাৱে প্ৰতিফলিত কৰি তুলিছে।<ref name=Sen>{{Cite book | last = Sen | first = Sailendra | title = A Textbook of Medieval Indian History | publisher = Primus Books | year = 2013 | isbn =9789380607344 }}</ref>{{rp|22}} বৰ্তমান থকা আটাইতকৈ ডাঙৰ আৰু বিখ্যাত মন্দিৰটো হৈছে বিদ্যাধৰা ৰজাৰ ৰাজত্বকালত নিৰ্মিত কন্দৰিয়া মহাদেৱ।{{sfn|Devangana Desai|2005|p=10}} মন্দিৰৰ শিলালিপিসমূহে ইংগিত দিয়ে যে বৰ্তমানৰ বহুতো মন্দিৰ ৯৭০ আৰু ১০৩০ খ্ৰীষ্টাব্দৰ ভিতৰত সম্পূৰ্ণ হৈছিল আৰু তাৰ পিছৰ দশকবোৰত আৰু অধিক সংযোজন কৰা হৈছিল।<ref name=jfergusson/> মধ্যযুগীয় মহোবা<ref>also called Erakana</ref>ৰ চহৰৰ পৰা প্ৰায় ৩৫ মাইল দূৰত কালিঞ্জাৰ অঞ্চলত খাজুৰাহোৰ মন্দিৰ নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।মহোবা আছিল চাণ্ডেলা বংশৰ ৰাজধানী। প্ৰাচীন আৰু মধ্যযুগীয় সাহিত্যত তেওঁলোকৰ ৰাজ্যক 'জিঝোটি', 'জেজাহোতি', 'চিহ-চি-টো' আৰু 'জেজাকভূক্তি' বুলি কোৱা হয়।<ref name=mitra>Mitra (1977), The early rulers of Khajuraho, {{ISBN|978-8120819979}}</ref> খাজুৰাহোৰ প্ৰথম লিখিত উল্লেখ ৬৪১ খ্ৰীষ্টাব্দত চীনা তীৰ্থযাত্ৰী জুয়ানজাঙে কৰিছিল আৰু তেওঁ কেইবা ডজন নিষ্ক্ৰিয় বৌদ্ধ মঠ আৰু এক ডজন হিন্দু মন্দিৰ দেখাৰ বৰ্ণনা কৰিছিল, য'ত হাজাৰ হাজাৰ ব্ৰাহ্মণে পূজা কৰিছিল। <ref>{{cite book |last1=Hioco |first1=Christophe |last2=Poggi |first2=Luca |title=Khajuraho: Indian Temples and Sensuous Sculptures |publisher=5 Continents Editions |year = 2017 |isbn=978-88-7439-778-5 |page=9}}</ref> ১০২২ খ্ৰীষ্টাব্দত কালিঞ্জাৰ আক্ৰমণৰ সময়ত গাজনীৰ মাহমুদৰ লগত সংগ দিয়া পাৰ্চী ইতিহাসবিদ আবু ৰিহান আল-বিৰুনিয়ে খাজুৰাহোৰ কথা উল্লেখ কৰিছিল। তেওঁ খাজুৰাহোক ‘জাজাহুতি’ৰ ৰাজধানী বুলি অভিহিত কৰে। <ref>J. Banerjea (1960), Khajuraho, Journal of the Asiatic Society, Vol. 2-3, pp 43-47</ref> এই আক্ৰমণ সফল নহ'ল আৰু শেষত দুয়োপক্ষৰ মাজত শান্তি চুক্তি কৰা হয়; এই চুক্তিৰ অধীনত হিন্দু ৰজাই গাজনীৰ মাহমুদক মুক্তিপণ দি আক্ৰমণৰ অন্ত পেলাবলৈ আৰু তেওঁক ঘূৰাই পঠিয়াবলৈ সন্মত হয়।<ref name=mitra/> ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰত]] [[শ্ৰেণী:চমু বৰ্ণনা থকা প্ৰবন্ধসমূহ]] 1iu9zcwczw7qnbk44n63gtntlgxxbjb 603197 603195 2026-04-27T07:42:31Z দিম্পল দাস 5159 /* ইতিহাস */ 603197 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}}{{পোখালি}}{{Infobox UNESCO World Heritage Site | image = [[File:1 Khajuraho.jpg|thumb]] | Location = [[Khajuraho]], [[Chhatarpur district]], [[Madhya Pradesh]], [[India]] | Criteria = Cultural: i, iii | ID = 240 | Year = 1986 | locmapin = India#India Madhya Pradesh | map_caption = Location in Madhya Pradesh state of India | relief = 1 | coordinates = {{coord|24.854422|N|79.921427|E|format=dms|display=inline,title}} | WHS = খাজুৰাহো স্মাৰকসমূহ }} '''খাজুৰাহো স্মাৰকসমূহ''' {{en| Khajuraho Group of Monuments}} [[ভাৰত]]ৰ [[মধ্যপ্ৰদেশ]]ৰ ছটাৰপুৰ জিলাৰ [[হিন্দু]] আৰু দিগম্বৰা [[জৈন]] মন্দিৰৰ এটা দল। জিলা সদৰ ছটাৰপুৰ চহৰৰ পৰা প্ৰায় ৪৬ কিলোমিটাৰ (২৮.৬ মাইল), গোৱালিয়াৰৰ পৰা ২৮৩ কিলোমিটাৰ (১৭৭ মাইল), ঝান্সীৰ পৰা ১৭৫ কিলোমিটাৰ (১০৯ মাইল) দক্ষিণ-পূবে, খাজৱাৰ পৰা ১০ কিলোমিটাৰ (৬.২ মাইল) আৰু ৰাজনগৰৰ পৰা ৯ কিলোমিটাৰ (৫.৬ মাইল) দূৰত্বত অৱস্থিত। নগাৰা শৈলীৰ স্থাপত্যৰ প্ৰতীক আৰু কিছুমান কামোদ্দীপক ভাস্কৰ্য্যৰ বাবে এই মন্দিৰসমূহ বিখ্যাত।<ref>Philip Wilkinson (2008), India: People, Place, Culture and History, {{ISBN|978-1405329040}}, pp 352-353</ref> খাজুৰাহোৰ বেছিভাগ মন্দিৰেই ৮৮৫ খ্ৰীষ্টাব্দৰ পৰা ১০০০ খ্ৰীষ্টাব্দৰ ভিতৰত চাণ্ডেলা বংশই নিৰ্মাণ কৰিছিল।<ref name=Madan>{{cite book|title=India through the ages|url=https://archive.org/details/indiathroughages00mada|last=Gopal|first=Madan|year= 1990| page= [https://archive.org/details/indiathroughages00mada/page/179 179]|editor=K.S. Gautam|publisher=Publication Division, Ministry of Information and Broadcasting, Government of India}}</ref><ref name = "unesco">{{cite web|title=Khajuraho Group of Monuments |url=https://whc.unesco.org/en/list/240 |website = UNESCO World Heritage Centre |publisher = United Nations Educational Scientific and Cultural Organization |access-date = 25 June 2023}}</ref> ঐতিহাসিক তথ্য অনুসৰি খাজুৰাহো মন্দিৰ স্থানত দ্বাদশ শতিকালৈকে ৮৫টা মন্দিৰ আছিল, যিবোৰ ২০ বৰ্গ কিলোমিটাৰ (৭.৭ বৰ্গমাইল)ত বিস্তৃত আছিল। ইয়াৰে মাত্ৰ প্ৰায় ২৫টা মন্দিৰহে আছে, যিবোৰ ছয় বৰ্গ কিলোমিটাৰ (২.৩ বৰ্গমাইল)ত বিস্তৃত।<ref name= "unesco"/> এতিয়া থকা মন্দিৰসমূহৰ ভিতৰত কন্দৰিয়া মহাদেৱ মন্দিৰটো প্ৰাচীন ভাৰতীয় শিল্পৰ জটিল বিৱৰণ, প্ৰতীক আৰু প্ৰকাশভংগীৰ সৈতে প্ৰচুৰ ভাস্কৰ্য্যৰে সজাই তোলা হৈছে।<ref name=ddesai>Devangana Desai (2005), ''Khajuraho'', Oxford University Press, Sixth Print, {{ISBN|978-0-19-565643-5}}</ref> ১৮৩৮ চনলৈকে এই মন্দিৰ কমপ্লেক্সটো পাহৰি যোৱা আৰু জংঘলেৰে ভৰি আছিল, তেতিয়া কেপ্তেইন টি. বাৰ্ট নামৰ এজন ব্ৰিটিছ অভিযন্তাই এই কমপ্লেক্সটো পৰিদৰ্শন কৰি তেওঁৰ তথ্য জাৰ্নেল অৱ দ্য এছিয়াটিক ছ'চাইটি অৱ বেংগলত প্ৰকাশ কৰে।<ref>Slaczka, Anna. “Temples, Inscriptions and Misconceptions: Charles-Louis Fábri and the Khajuraho ‘Apsaras.’” The Rijksmuseum Bulletin 60, no. 3 (2012): 212–33. See p. 217.</ref> এই কীৰ্তিচিহ্নসমূহ নিৰ্মাণ কৰাৰ সময়ত অঞ্চলটোৰ ল'ৰাবোৰে প্ৰাপ্তবয়স্ক হোৱালৈকে ব্ৰহ্মচাৰী (স্নাতক) হিচাপে আশ্ৰমত বাস কৰিছিল আৰু এই ভাস্কৰ্য্যসমূহে তেওঁলোকক 'গৃহস্থ'ৰ সাংসাৰিক ভূমিকা সম্পৰ্কে জানিবলৈ সহায় কৰিছিল।<ref>{{cite book|title=Frontline, Volume 24, Issues 6-12|page=93|publisher=S. Rangarajan for Kasturi & Sons|year=2007}}</ref> খাজুৰাহো মন্দিৰ গোটটো একেলগে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল যদিও সেইবোৰ হিন্দু আৰু জৈন ধৰ্ম দুটা ধৰ্মৰ প্ৰতি উৎসৰ্গিত আছিল। ইয়াৰ পৰা অনুমান কৰিব পাৰি যে এই অঞ্চলত হিন্দু আৰু জৈনসকলৰ মাজত বিভিন্ন ধৰ্মীয় মতামতক স্বীকাৰ আৰু সন্মান জনোৱাৰ পৰম্পৰা আছিল।<ref name=jfergusson>James Fergusson, [https://archive.org/stream/historyofindiane02ferguoft#page/140/mode/2up/search/khajuraho Northern or Indo-Aryan Style - Khajuraho] History of Indian and Eastern Architecture, Updated by James Burgess and R. Phene Spiers (1910), Volume II, John Murray, London</ref> ইয়াৰ অসাধাৰণ স্থাপত্য, মন্দিৰৰ ৰূপৰ বৈচিত্ৰ্য আৰু চাণ্ডেলা সভ্যতাৰ সাক্ষ্যৰ বাবে [[খাজুৰাহো]]ৰ কীৰ্তিচিহ্নসমূহ ১৯৮৬ চনত [[ইউনেস্কো]]ৰ [[বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]]ৰ তালিকাত সন্নিবিষ্ট কৰা হয়।<ref>{{cite web|title=World Heritage Day: Five must-visit sites in India|url=http://www.hindustantimes.com/travel/world-heritage-day-five-must-visit-sites-in-india/article1-1338551.aspx|archive-url=https://web.archive.org/web/20150419163624/http://www.hindustantimes.com/travel/world-heritage-day-five-must-visit-sites-in-india/article1-1338551.aspx|url-status=dead|archive-date=19 April 2015|date=18 April 2015|access-date=23 November 2025|archivedate=14 August 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150814145305/http://www.hindustantimes.com/travel/world-heritage-day-five-must-visit-sites-in-india/article1-1338551.aspx|deadurl=yes}}</ref><ref name= "unesco"/> ==ব্যুৎপত্তিবিজ্ঞান== খজুৰাহো বা খাৰ্জুৰাবাহক নামটো প্ৰাচীন সংস্কৃতৰ পৰা উদ্ভৱ হৈছে (খজুৰা, খজুৰ অৰ্থাৎ খেজুৰ,<ref>[http://spokensanskrit.de/index.php?tinput=kharjUra&direction=SE&script=HK&link=yes&beginning=0 kharjUra] Sanskrit English Dictionary, Koeln University, Germany</ref> আৰু ৱাহক, বাহক অৰ্থাৎ "যিজনে কঢ়িয়াই লৈ ফুৰে" বা বাহক<ref>[http://spokensanskrit.de/index.php?tinput=vAhaka&direction=SE&script=HK&link=yes&beginning=0 vAhaka] Sanskrit English Dictionary, Koeln University, Germany</ref>)। স্থানীয় কিংবদন্তি অনুসৰি মন্দিৰবোৰৰ দুৱাৰমুখ হিচাপে দুটা সোণৰ খেজুৰ আছিল (পুনৰ আৱিষ্কাৰ হোৱাৰ সময়ত সেইবোৰ নোহোৱা হৈছিল)। দেশাইয়ে কৈছে যে খাৰ্জুৰাবাহকৰ অৰ্থ বিচ্ছুধাৰীও, যিটো ভগৱান শিৱৰ আন এটা প্ৰতীকী নাম (যি তেওঁৰ উগ্ৰ ৰূপত সাপ আৰু বিচ্ছুৰ মালা পিন্ধে)।<ref name=ddesai7>Devangana Desai (1996), [http://www.learn.columbia.edu/indianart/pdf/khajuraho_desai.pdf Chapter 7 - Puns and Enigmatic Language in Sculpture] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304114145/http://www.learn.columbia.edu/indianart/pdf/khajuraho_desai.pdf |date=4 March 2016 }} in The Religious Imagery of Khajuraho, Project for Indian Cultural Studies, Columbia University Archives</ref> ==অৱস্থান== [[File:TEMPLE MAP OF KHAJURAHO.jpg|thumb|[[খাজুৰাহো]] চহৰৰ মানচিত্ৰ]] [[নতুন দিল্লী]]ৰ পৰা প্ৰায় ৬২০ কিলোমিটাৰ (৩৮৫ মাইল) দক্ষিণ-পূবে চটাৰপুৰ জিলাৰ [[ভাৰত]]ৰ [[মধ্যপ্ৰদেশ]] ৰাজ্যত অৱস্থিত খাজুৰাহো কীৰ্তিচিহ্নসমূহ। এই মন্দিৰসমূহ [[খাজুৰাহো]] নামেৰেও জনাজাত এখন সৰু চহৰৰ ওচৰত অৱস্থিত,<ref>{{cite web|url=http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999|archive-url=https://web.archive.org/web/20040616075334/http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999|archive-date=2004-06-16|title= Census of India 2001: Data from the 2001 Census, including cities, villages and towns (Provisional)|access-date=2008-11-01|publisher= Census Commission of India}}</ref> ইয়াৰ জনসংখ্যা প্ৰায় ২৪,৪৮১ জন (২০১১ চনৰ লোকপিয়ল)। [[খাজুৰাহো]]ত অসামৰিক বিমানবন্দৰ খাজুৰাহো (আই এ টি এ ক'ড: এইচ জে আৰ)য়ে সেৱা আগবঢ়ায়, ইয়াৰ সেৱা [[দিল্লী]], [[আগ্ৰা]], বাৰাণসী আৰু [[মুম্বাই]]লৈ যায়।<ref>[http://www.aai.aero/allAirports/khajuraho_generalinfo.jsp Khajuraho airport] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150708201920/http://www.aai.aero/allAirports/khajuraho_generalinfo.jsp |date=8 July 2015 }} AAI, Govt of India</ref> এই স্থান ভাৰতীয় ৰেল সেৱাৰ দ্বাৰাও সংযুক্ত, ৰেলৱে ষ্টেচনটো কীৰ্তিচিহ্নসমূহৰ প্ৰৱেশদ্বাৰৰ পৰা প্ৰায় ছয় কিলোমিটাৰ দূৰত অৱস্থিত। এই কীৰ্তিচিহ্নসমূহ পূব-পশ্চিম ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথ ৭৫ৰ পৰা প্ৰায় দহ কিলোমিটাৰ আৰু ছটাৰপুৰ চহৰৰ পৰা প্ৰায় ৫০ কিলোমিটাৰ দূৰত্বত অৱস্থিত; ছাটাৰপুৰ চহৰখন ৰাজ্যৰ ৰাজধানী ভোপালৰ সৈতে দক্ষিণ-পশ্চিম-উত্তৰ-পূব ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথ ৮৬ৰ দ্বাৰা সংযুক্ত। ৰাজস্থানৰ দশম শতিকাৰ ভাণ্ড দেৱ মন্দিৰটো খাজুৰাহো কীৰ্তিচিহ্নৰ শৈলীত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল আৰু ইয়াক প্ৰায়ে "লিটিল খাজুৰাহো" বুলি কোৱা হয়। ==ইতিহাস== খাজুৰাহো গোটৰ কীৰ্তিচিহ্ন চণ্ডেলা বংশৰ শাসন কালত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। তেওঁলোকৰ ক্ষমতা উত্থানৰ প্ৰায় লগে লগে নিৰ্মাণ কাৰ্য্যকলাপ আৰম্ভ হয়, তেওঁলোকৰ সমগ্ৰ ৰাজ্যখনতে পিছলৈ বুণ্ডেলখণ্ড নামেৰে জনাজাত।<ref name=gghurye>G.S. Ghurye, Rajput Architecture, {{ISBN|978-8171544462}}, Reprint Year: 2005, pp 19-24</ref> প্ৰায়বোৰ মন্দিৰ হিন্দু ৰজা যশোৱৰ্মন আৰু ধনগাৰ ৰাজত্বকালত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। যশোৱৰ্মনৰ উত্তৰাধিকাৰ লক্ষ্মণ মন্দিৰে সৰ্বোত্তমভাৱে প্ৰদৰ্শন কৰিছে। বিশ্বনাথ মন্দিৰে ৰজা ধনাৰ ৰাজত্বকালক সৰ্বোত্তমভাৱে প্ৰতিফলিত কৰি তুলিছে।<ref name=Sen>{{Cite book | last = Sen | first = Sailendra | title = A Textbook of Medieval Indian History | publisher = Primus Books | year = 2013 | isbn =9789380607344 }}</ref>{{rp|22}} বৰ্তমান থকা আটাইতকৈ ডাঙৰ আৰু বিখ্যাত মন্দিৰটো হৈছে বিদ্যাধৰা ৰজাৰ ৰাজত্বকালত নিৰ্মিত কন্দৰিয়া মহাদেৱ।{{sfn|Devangana Desai|2005|p=10}} মন্দিৰৰ শিলালিপিসমূহে ইংগিত দিয়ে যে বৰ্তমানৰ বহুতো মন্দিৰ ৯৭০ আৰু ১০৩০ খ্ৰীষ্টাব্দৰ ভিতৰত সম্পূৰ্ণ হৈছিল আৰু তাৰ পিছৰ দশকবোৰত আৰু অধিক সংযোজন কৰা হৈছিল।<ref name=jfergusson/> মধ্যযুগীয় মহোবা<ref>also called Erakana</ref>ৰ চহৰৰ পৰা প্ৰায় ৩৫ মাইল দূৰত কালিঞ্জাৰ অঞ্চলত খাজুৰাহোৰ মন্দিৰ নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।মহোবা আছিল চাণ্ডেলা বংশৰ ৰাজধানী। প্ৰাচীন আৰু মধ্যযুগীয় সাহিত্যত তেওঁলোকৰ ৰাজ্যক 'জিঝোটি', 'জেজাহোতি', 'চিহ-চি-টো' আৰু 'জেজাকভূক্তি' বুলি কোৱা হয়।<ref name=mitra>Mitra (1977), The early rulers of Khajuraho, {{ISBN|978-8120819979}}</ref> খাজুৰাহোৰ প্ৰথম লিখিত উল্লেখ ৬৪১ খ্ৰীষ্টাব্দত চীনা তীৰ্থযাত্ৰী জুয়ানজাঙে কৰিছিল আৰু তেওঁ কেইবা ডজন নিষ্ক্ৰিয় বৌদ্ধ মঠ আৰু এক ডজন হিন্দু মন্দিৰ দেখাৰ বৰ্ণনা কৰিছিল, য'ত হাজাৰ হাজাৰ ব্ৰাহ্মণে পূজা কৰিছিল। <ref>{{cite book |last1=Hioco |first1=Christophe |last2=Poggi |first2=Luca |title=Khajuraho: Indian Temples and Sensuous Sculptures |publisher=5 Continents Editions |year = 2017 |isbn=978-88-7439-778-5 |page=9}}</ref> ১০২২ খ্ৰীষ্টাব্দত কালিঞ্জাৰ আক্ৰমণৰ সময়ত গাজনীৰ মাহমুদৰ লগত সংগ দিয়া পাৰ্চী ইতিহাসবিদ আবু ৰিহান আল-বিৰুনিয়ে খাজুৰাহোৰ কথা উল্লেখ কৰিছিল। তেওঁ খাজুৰাহোক ‘জাজাহুতি’ৰ ৰাজধানী বুলি অভিহিত কৰে। <ref>J. Banerjea (1960), Khajuraho, Journal of the Asiatic Society, Vol. 2-3, pp 43-47</ref> এই আক্ৰমণ সফল নহ'ল আৰু শেষত দুয়োপক্ষৰ মাজত শান্তি চুক্তি কৰা হয়; এই চুক্তিৰ অধীনত হিন্দু ৰজাই গাজনীৰ মাহমুদক মুক্তিপণ দি আক্ৰমণৰ অন্ত পেলাবলৈ আৰু তেওঁক ঘূৰাই পঠিয়াবলৈ সন্মত হয়।<ref name=mitra/> [[File:A ruin, pillars at Khajuraho, India.jpg|thumb|left|দ্বাদশ শতিকালৈকে খাজুৰাহো হিন্দু ৰজাৰ অধীনত আছিল আৰু ইয়াত ৮৫টা মন্দিৰ আছিল। মধ্য ভাৰতক ত্ৰয়োদশ শতিকাত দিল্লী চুলতানাই দখল কৰিছিল। মুছলমান শাসনত বহু মন্দিৰ ধ্বংস হৈছিল আৰু বাকীবোৰ অৱহেলিত হৈ গুচি গৈছিল। কিছুমান পুৰণি মন্দিৰৰ ধ্বংসাৱশেষ (ওপৰত ঘণ্টাই মন্দিৰ) এতিয়াও দেখা যায়।]] ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰত]] [[শ্ৰেণী:চমু বৰ্ণনা থকা প্ৰবন্ধসমূহ]] 6e32sc3oxxw3n5klbk6scekjtc587tb 603199 603197 2026-04-27T07:53:15Z দিম্পল দাস 5159 /* ইতিহাস */ 603199 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}}{{পোখালি}}{{Infobox UNESCO World Heritage Site | image = [[File:1 Khajuraho.jpg|thumb]] | Location = [[Khajuraho]], [[Chhatarpur district]], [[Madhya Pradesh]], [[India]] | Criteria = Cultural: i, iii | ID = 240 | Year = 1986 | locmapin = India#India Madhya Pradesh | map_caption = Location in Madhya Pradesh state of India | relief = 1 | coordinates = {{coord|24.854422|N|79.921427|E|format=dms|display=inline,title}} | WHS = খাজুৰাহো স্মাৰকসমূহ }} '''খাজুৰাহো স্মাৰকসমূহ''' {{en| Khajuraho Group of Monuments}} [[ভাৰত]]ৰ [[মধ্যপ্ৰদেশ]]ৰ ছটাৰপুৰ জিলাৰ [[হিন্দু]] আৰু দিগম্বৰা [[জৈন]] মন্দিৰৰ এটা দল। জিলা সদৰ ছটাৰপুৰ চহৰৰ পৰা প্ৰায় ৪৬ কিলোমিটাৰ (২৮.৬ মাইল), গোৱালিয়াৰৰ পৰা ২৮৩ কিলোমিটাৰ (১৭৭ মাইল), ঝান্সীৰ পৰা ১৭৫ কিলোমিটাৰ (১০৯ মাইল) দক্ষিণ-পূবে, খাজৱাৰ পৰা ১০ কিলোমিটাৰ (৬.২ মাইল) আৰু ৰাজনগৰৰ পৰা ৯ কিলোমিটাৰ (৫.৬ মাইল) দূৰত্বত অৱস্থিত। নগাৰা শৈলীৰ স্থাপত্যৰ প্ৰতীক আৰু কিছুমান কামোদ্দীপক ভাস্কৰ্য্যৰ বাবে এই মন্দিৰসমূহ বিখ্যাত।<ref>Philip Wilkinson (2008), India: People, Place, Culture and History, {{ISBN|978-1405329040}}, pp 352-353</ref> খাজুৰাহোৰ বেছিভাগ মন্দিৰেই ৮৮৫ খ্ৰীষ্টাব্দৰ পৰা ১০০০ খ্ৰীষ্টাব্দৰ ভিতৰত চাণ্ডেলা বংশই নিৰ্মাণ কৰিছিল।<ref name=Madan>{{cite book|title=India through the ages|url=https://archive.org/details/indiathroughages00mada|last=Gopal|first=Madan|year= 1990| page= [https://archive.org/details/indiathroughages00mada/page/179 179]|editor=K.S. Gautam|publisher=Publication Division, Ministry of Information and Broadcasting, Government of India}}</ref><ref name = "unesco">{{cite web|title=Khajuraho Group of Monuments |url=https://whc.unesco.org/en/list/240 |website = UNESCO World Heritage Centre |publisher = United Nations Educational Scientific and Cultural Organization |access-date = 25 June 2023}}</ref> ঐতিহাসিক তথ্য অনুসৰি খাজুৰাহো মন্দিৰ স্থানত দ্বাদশ শতিকালৈকে ৮৫টা মন্দিৰ আছিল, যিবোৰ ২০ বৰ্গ কিলোমিটাৰ (৭.৭ বৰ্গমাইল)ত বিস্তৃত আছিল। ইয়াৰে মাত্ৰ প্ৰায় ২৫টা মন্দিৰহে আছে, যিবোৰ ছয় বৰ্গ কিলোমিটাৰ (২.৩ বৰ্গমাইল)ত বিস্তৃত।<ref name= "unesco"/> এতিয়া থকা মন্দিৰসমূহৰ ভিতৰত কন্দৰিয়া মহাদেৱ মন্দিৰটো প্ৰাচীন ভাৰতীয় শিল্পৰ জটিল বিৱৰণ, প্ৰতীক আৰু প্ৰকাশভংগীৰ সৈতে প্ৰচুৰ ভাস্কৰ্য্যৰে সজাই তোলা হৈছে।<ref name=ddesai>Devangana Desai (2005), ''Khajuraho'', Oxford University Press, Sixth Print, {{ISBN|978-0-19-565643-5}}</ref> ১৮৩৮ চনলৈকে এই মন্দিৰ কমপ্লেক্সটো পাহৰি যোৱা আৰু জংঘলেৰে ভৰি আছিল, তেতিয়া কেপ্তেইন টি. বাৰ্ট নামৰ এজন ব্ৰিটিছ অভিযন্তাই এই কমপ্লেক্সটো পৰিদৰ্শন কৰি তেওঁৰ তথ্য জাৰ্নেল অৱ দ্য এছিয়াটিক ছ'চাইটি অৱ বেংগলত প্ৰকাশ কৰে।<ref>Slaczka, Anna. “Temples, Inscriptions and Misconceptions: Charles-Louis Fábri and the Khajuraho ‘Apsaras.’” The Rijksmuseum Bulletin 60, no. 3 (2012): 212–33. See p. 217.</ref> এই কীৰ্তিচিহ্নসমূহ নিৰ্মাণ কৰাৰ সময়ত অঞ্চলটোৰ ল'ৰাবোৰে প্ৰাপ্তবয়স্ক হোৱালৈকে ব্ৰহ্মচাৰী (স্নাতক) হিচাপে আশ্ৰমত বাস কৰিছিল আৰু এই ভাস্কৰ্য্যসমূহে তেওঁলোকক 'গৃহস্থ'ৰ সাংসাৰিক ভূমিকা সম্পৰ্কে জানিবলৈ সহায় কৰিছিল।<ref>{{cite book|title=Frontline, Volume 24, Issues 6-12|page=93|publisher=S. Rangarajan for Kasturi & Sons|year=2007}}</ref> খাজুৰাহো মন্দিৰ গোটটো একেলগে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল যদিও সেইবোৰ হিন্দু আৰু জৈন ধৰ্ম দুটা ধৰ্মৰ প্ৰতি উৎসৰ্গিত আছিল। ইয়াৰ পৰা অনুমান কৰিব পাৰি যে এই অঞ্চলত হিন্দু আৰু জৈনসকলৰ মাজত বিভিন্ন ধৰ্মীয় মতামতক স্বীকাৰ আৰু সন্মান জনোৱাৰ পৰম্পৰা আছিল।<ref name=jfergusson>James Fergusson, [https://archive.org/stream/historyofindiane02ferguoft#page/140/mode/2up/search/khajuraho Northern or Indo-Aryan Style - Khajuraho] History of Indian and Eastern Architecture, Updated by James Burgess and R. Phene Spiers (1910), Volume II, John Murray, London</ref> ইয়াৰ অসাধাৰণ স্থাপত্য, মন্দিৰৰ ৰূপৰ বৈচিত্ৰ্য আৰু চাণ্ডেলা সভ্যতাৰ সাক্ষ্যৰ বাবে [[খাজুৰাহো]]ৰ কীৰ্তিচিহ্নসমূহ ১৯৮৬ চনত [[ইউনেস্কো]]ৰ [[বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]]ৰ তালিকাত সন্নিবিষ্ট কৰা হয়।<ref>{{cite web|title=World Heritage Day: Five must-visit sites in India|url=http://www.hindustantimes.com/travel/world-heritage-day-five-must-visit-sites-in-india/article1-1338551.aspx|archive-url=https://web.archive.org/web/20150419163624/http://www.hindustantimes.com/travel/world-heritage-day-five-must-visit-sites-in-india/article1-1338551.aspx|url-status=dead|archive-date=19 April 2015|date=18 April 2015|access-date=23 November 2025|archivedate=14 August 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150814145305/http://www.hindustantimes.com/travel/world-heritage-day-five-must-visit-sites-in-india/article1-1338551.aspx|deadurl=yes}}</ref><ref name= "unesco"/> ==ব্যুৎপত্তিবিজ্ঞান== খজুৰাহো বা খাৰ্জুৰাবাহক নামটো প্ৰাচীন সংস্কৃতৰ পৰা উদ্ভৱ হৈছে (খজুৰা, খজুৰ অৰ্থাৎ খেজুৰ,<ref>[http://spokensanskrit.de/index.php?tinput=kharjUra&direction=SE&script=HK&link=yes&beginning=0 kharjUra] Sanskrit English Dictionary, Koeln University, Germany</ref> আৰু ৱাহক, বাহক অৰ্থাৎ "যিজনে কঢ়িয়াই লৈ ফুৰে" বা বাহক<ref>[http://spokensanskrit.de/index.php?tinput=vAhaka&direction=SE&script=HK&link=yes&beginning=0 vAhaka] Sanskrit English Dictionary, Koeln University, Germany</ref>)। স্থানীয় কিংবদন্তি অনুসৰি মন্দিৰবোৰৰ দুৱাৰমুখ হিচাপে দুটা সোণৰ খেজুৰ আছিল (পুনৰ আৱিষ্কাৰ হোৱাৰ সময়ত সেইবোৰ নোহোৱা হৈছিল)। দেশাইয়ে কৈছে যে খাৰ্জুৰাবাহকৰ অৰ্থ বিচ্ছুধাৰীও, যিটো ভগৱান শিৱৰ আন এটা প্ৰতীকী নাম (যি তেওঁৰ উগ্ৰ ৰূপত সাপ আৰু বিচ্ছুৰ মালা পিন্ধে)।<ref name=ddesai7>Devangana Desai (1996), [http://www.learn.columbia.edu/indianart/pdf/khajuraho_desai.pdf Chapter 7 - Puns and Enigmatic Language in Sculpture] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304114145/http://www.learn.columbia.edu/indianart/pdf/khajuraho_desai.pdf |date=4 March 2016 }} in The Religious Imagery of Khajuraho, Project for Indian Cultural Studies, Columbia University Archives</ref> ==অৱস্থান== [[File:TEMPLE MAP OF KHAJURAHO.jpg|thumb|[[খাজুৰাহো]] চহৰৰ মানচিত্ৰ]] [[নতুন দিল্লী]]ৰ পৰা প্ৰায় ৬২০ কিলোমিটাৰ (৩৮৫ মাইল) দক্ষিণ-পূবে চটাৰপুৰ জিলাৰ [[ভাৰত]]ৰ [[মধ্যপ্ৰদেশ]] ৰাজ্যত অৱস্থিত খাজুৰাহো কীৰ্তিচিহ্নসমূহ। এই মন্দিৰসমূহ [[খাজুৰাহো]] নামেৰেও জনাজাত এখন সৰু চহৰৰ ওচৰত অৱস্থিত,<ref>{{cite web|url=http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999|archive-url=https://web.archive.org/web/20040616075334/http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999|archive-date=2004-06-16|title= Census of India 2001: Data from the 2001 Census, including cities, villages and towns (Provisional)|access-date=2008-11-01|publisher= Census Commission of India}}</ref> ইয়াৰ জনসংখ্যা প্ৰায় ২৪,৪৮১ জন (২০১১ চনৰ লোকপিয়ল)। [[খাজুৰাহো]]ত অসামৰিক বিমানবন্দৰ খাজুৰাহো (আই এ টি এ ক'ড: এইচ জে আৰ)য়ে সেৱা আগবঢ়ায়, ইয়াৰ সেৱা [[দিল্লী]], [[আগ্ৰা]], বাৰাণসী আৰু [[মুম্বাই]]লৈ যায়।<ref>[http://www.aai.aero/allAirports/khajuraho_generalinfo.jsp Khajuraho airport] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150708201920/http://www.aai.aero/allAirports/khajuraho_generalinfo.jsp |date=8 July 2015 }} AAI, Govt of India</ref> এই স্থান ভাৰতীয় ৰেল সেৱাৰ দ্বাৰাও সংযুক্ত, ৰেলৱে ষ্টেচনটো কীৰ্তিচিহ্নসমূহৰ প্ৰৱেশদ্বাৰৰ পৰা প্ৰায় ছয় কিলোমিটাৰ দূৰত অৱস্থিত। এই কীৰ্তিচিহ্নসমূহ পূব-পশ্চিম ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথ ৭৫ৰ পৰা প্ৰায় দহ কিলোমিটাৰ আৰু ছটাৰপুৰ চহৰৰ পৰা প্ৰায় ৫০ কিলোমিটাৰ দূৰত্বত অৱস্থিত; ছাটাৰপুৰ চহৰখন ৰাজ্যৰ ৰাজধানী ভোপালৰ সৈতে দক্ষিণ-পশ্চিম-উত্তৰ-পূব ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথ ৮৬ৰ দ্বাৰা সংযুক্ত। ৰাজস্থানৰ দশম শতিকাৰ ভাণ্ড দেৱ মন্দিৰটো খাজুৰাহো কীৰ্তিচিহ্নৰ শৈলীত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল আৰু ইয়াক প্ৰায়ে "লিটিল খাজুৰাহো" বুলি কোৱা হয়। ==ইতিহাস== খাজুৰাহো গোটৰ কীৰ্তিচিহ্ন চণ্ডেলা বংশৰ শাসন কালত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। তেওঁলোকৰ ক্ষমতা উত্থানৰ প্ৰায় লগে লগে নিৰ্মাণ কাৰ্য্যকলাপ আৰম্ভ হয়, তেওঁলোকৰ সমগ্ৰ ৰাজ্যখনতে পিছলৈ বুণ্ডেলখণ্ড নামেৰে জনাজাত।<ref name=gghurye>G.S. Ghurye, Rajput Architecture, {{ISBN|978-8171544462}}, Reprint Year: 2005, pp 19-24</ref> প্ৰায়বোৰ মন্দিৰ হিন্দু ৰজা যশোৱৰ্মন আৰু ধনগাৰ ৰাজত্বকালত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। যশোৱৰ্মনৰ উত্তৰাধিকাৰ লক্ষ্মণ মন্দিৰে সৰ্বোত্তমভাৱে প্ৰদৰ্শন কৰিছে। বিশ্বনাথ মন্দিৰে ৰজা ধনাৰ ৰাজত্বকালক সৰ্বোত্তমভাৱে প্ৰতিফলিত কৰি তুলিছে।<ref name=Sen>{{Cite book | last = Sen | first = Sailendra | title = A Textbook of Medieval Indian History | publisher = Primus Books | year = 2013 | isbn =9789380607344 }}</ref>{{rp|22}} বৰ্তমান থকা আটাইতকৈ ডাঙৰ আৰু বিখ্যাত মন্দিৰটো হৈছে বিদ্যাধৰা ৰজাৰ ৰাজত্বকালত নিৰ্মিত কন্দৰিয়া মহাদেৱ।{{sfn|Devangana Desai|2005|p=10}} মন্দিৰৰ শিলালিপিসমূহে ইংগিত দিয়ে যে বৰ্তমানৰ বহুতো মন্দিৰ ৯৭০ আৰু ১০৩০ খ্ৰীষ্টাব্দৰ ভিতৰত সম্পূৰ্ণ হৈছিল আৰু তাৰ পিছৰ দশকবোৰত আৰু অধিক সংযোজন কৰা হৈছিল।<ref name=jfergusson/> মধ্যযুগীয় মহোবা<ref>also called Erakana</ref>ৰ চহৰৰ পৰা প্ৰায় ৩৫ মাইল দূৰত কালিঞ্জাৰ অঞ্চলত খাজুৰাহোৰ মন্দিৰ নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।মহোবা আছিল চাণ্ডেলা বংশৰ ৰাজধানী। প্ৰাচীন আৰু মধ্যযুগীয় সাহিত্যত তেওঁলোকৰ ৰাজ্যক 'জিঝোটি', 'জেজাহোতি', 'চিহ-চি-টো' আৰু 'জেজাকভূক্তি' বুলি কোৱা হয়।<ref name=mitra>Mitra (1977), The early rulers of Khajuraho, {{ISBN|978-8120819979}}</ref> খাজুৰাহোৰ প্ৰথম লিখিত উল্লেখ ৬৪১ খ্ৰীষ্টাব্দত চীনা তীৰ্থযাত্ৰী জুয়ানজাঙে কৰিছিল আৰু তেওঁ কেইবা ডজন নিষ্ক্ৰিয় বৌদ্ধ মঠ আৰু এক ডজন হিন্দু মন্দিৰ দেখাৰ বৰ্ণনা কৰিছিল, য'ত হাজাৰ হাজাৰ ব্ৰাহ্মণে পূজা কৰিছিল। <ref>{{cite book |last1=Hioco |first1=Christophe |last2=Poggi |first2=Luca |title=Khajuraho: Indian Temples and Sensuous Sculptures |publisher=5 Continents Editions |year = 2017 |isbn=978-88-7439-778-5 |page=9}}</ref> ১০২২ খ্ৰীষ্টাব্দত কালিঞ্জাৰ আক্ৰমণৰ সময়ত গাজনীৰ মাহমুদৰ লগত সংগ দিয়া পাৰ্চী ইতিহাসবিদ আবু ৰিহান আল-বিৰুনিয়ে খাজুৰাহোৰ কথা উল্লেখ কৰিছিল। তেওঁ খাজুৰাহোক ‘জাজাহুতি’ৰ ৰাজধানী বুলি অভিহিত কৰে। <ref>J. Banerjea (1960), Khajuraho, Journal of the Asiatic Society, Vol. 2-3, pp 43-47</ref> এই আক্ৰমণ সফল নহ'ল আৰু শেষত দুয়োপক্ষৰ মাজত শান্তি চুক্তি কৰা হয়; এই চুক্তিৰ অধীনত হিন্দু ৰজাই গাজনীৰ মাহমুদক মুক্তিপণ দি আক্ৰমণৰ অন্ত পেলাবলৈ আৰু তেওঁক ঘূৰাই পঠিয়াবলৈ সন্মত হয়।<ref name=mitra/> [[File:A ruin, pillars at Khajuraho, India.jpg|thumb|left|দ্বাদশ শতিকালৈকে খাজুৰাহো হিন্দু ৰজাৰ অধীনত আছিল আৰু ইয়াত ৮৫টা মন্দিৰ আছিল। মধ্য ভাৰতক ত্ৰয়োদশ শতিকাত দিল্লী চুলতানাই দখল কৰিছিল। মুছলমান শাসনত বহু মন্দিৰ ধ্বংস হৈছিল আৰু বাকীবোৰ অৱহেলিত হৈ গুচি গৈছিল। কিছুমান পুৰণি মন্দিৰৰ ধ্বংসাৱশেষ (ওপৰত ঘণ্টাই মন্দিৰ) এতিয়াও দেখা যায়।]] দ্বাদশ শতিকাৰ শেষলৈকে খজুৰাহো মন্দিৰসমূহ সক্ৰিয়ভাৱে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। ত্ৰয়োদশ শতিকাত মুছলমান চুলতান কুতুব-উদ্দিন আইবাকৰ নেতৃত্বত দিল্লী চুলতানৰ সৈন্যই চাণ্ডেলা ৰাজ্য আক্ৰমণ কৰি জয় কৰে। প্ৰায় এশ বছৰৰ পিছত মৰক্কোৰ ভ্ৰমণকাৰী ইবন বাট্টুতাই ১৩৩৫ চনৰ পৰা ১৩৪২ চনলৈকে ভাৰতত থকাৰ স্মৃতিগ্ৰন্থত খাজুৰাহো মন্দিৰ ভ্ৰমণৰ কথা উল্লেখ কৰি "কাজাৰা" <ref>phonetically translated from Arabic sometimes as "Kajwara"</ref><ref>Director General of Archaeology in India (1959), Archaeological Survey of India, Ancient India, Issues 15-19, pp 45-46 (Archived: University of Michigan)</ref> এইদৰে কয়: ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰত]] [[শ্ৰেণী:চমু বৰ্ণনা থকা প্ৰবন্ধসমূহ]] oyjqbojzj73nnwcwko0wc0m6ucohdx2 603200 603199 2026-04-27T07:54:10Z দিম্পল দাস 5159 /* ইতিহাস */ 603200 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}}{{পোখালি}}{{Infobox UNESCO World Heritage Site | image = [[File:1 Khajuraho.jpg|thumb]] | Location = [[Khajuraho]], [[Chhatarpur district]], [[Madhya Pradesh]], [[India]] | Criteria = Cultural: i, iii | ID = 240 | Year = 1986 | locmapin = India#India Madhya Pradesh | map_caption = Location in Madhya Pradesh state of India | relief = 1 | coordinates = {{coord|24.854422|N|79.921427|E|format=dms|display=inline,title}} | WHS = খাজুৰাহো স্মাৰকসমূহ }} '''খাজুৰাহো স্মাৰকসমূহ''' {{en| Khajuraho Group of Monuments}} [[ভাৰত]]ৰ [[মধ্যপ্ৰদেশ]]ৰ ছটাৰপুৰ জিলাৰ [[হিন্দু]] আৰু দিগম্বৰা [[জৈন]] মন্দিৰৰ এটা দল। জিলা সদৰ ছটাৰপুৰ চহৰৰ পৰা প্ৰায় ৪৬ কিলোমিটাৰ (২৮.৬ মাইল), গোৱালিয়াৰৰ পৰা ২৮৩ কিলোমিটাৰ (১৭৭ মাইল), ঝান্সীৰ পৰা ১৭৫ কিলোমিটাৰ (১০৯ মাইল) দক্ষিণ-পূবে, খাজৱাৰ পৰা ১০ কিলোমিটাৰ (৬.২ মাইল) আৰু ৰাজনগৰৰ পৰা ৯ কিলোমিটাৰ (৫.৬ মাইল) দূৰত্বত অৱস্থিত। নগাৰা শৈলীৰ স্থাপত্যৰ প্ৰতীক আৰু কিছুমান কামোদ্দীপক ভাস্কৰ্য্যৰ বাবে এই মন্দিৰসমূহ বিখ্যাত।<ref>Philip Wilkinson (2008), India: People, Place, Culture and History, {{ISBN|978-1405329040}}, pp 352-353</ref> খাজুৰাহোৰ বেছিভাগ মন্দিৰেই ৮৮৫ খ্ৰীষ্টাব্দৰ পৰা ১০০০ খ্ৰীষ্টাব্দৰ ভিতৰত চাণ্ডেলা বংশই নিৰ্মাণ কৰিছিল।<ref name=Madan>{{cite book|title=India through the ages|url=https://archive.org/details/indiathroughages00mada|last=Gopal|first=Madan|year= 1990| page= [https://archive.org/details/indiathroughages00mada/page/179 179]|editor=K.S. Gautam|publisher=Publication Division, Ministry of Information and Broadcasting, Government of India}}</ref><ref name = "unesco">{{cite web|title=Khajuraho Group of Monuments |url=https://whc.unesco.org/en/list/240 |website = UNESCO World Heritage Centre |publisher = United Nations Educational Scientific and Cultural Organization |access-date = 25 June 2023}}</ref> ঐতিহাসিক তথ্য অনুসৰি খাজুৰাহো মন্দিৰ স্থানত দ্বাদশ শতিকালৈকে ৮৫টা মন্দিৰ আছিল, যিবোৰ ২০ বৰ্গ কিলোমিটাৰ (৭.৭ বৰ্গমাইল)ত বিস্তৃত আছিল। ইয়াৰে মাত্ৰ প্ৰায় ২৫টা মন্দিৰহে আছে, যিবোৰ ছয় বৰ্গ কিলোমিটাৰ (২.৩ বৰ্গমাইল)ত বিস্তৃত।<ref name= "unesco"/> এতিয়া থকা মন্দিৰসমূহৰ ভিতৰত কন্দৰিয়া মহাদেৱ মন্দিৰটো প্ৰাচীন ভাৰতীয় শিল্পৰ জটিল বিৱৰণ, প্ৰতীক আৰু প্ৰকাশভংগীৰ সৈতে প্ৰচুৰ ভাস্কৰ্য্যৰে সজাই তোলা হৈছে।<ref name=ddesai>Devangana Desai (2005), ''Khajuraho'', Oxford University Press, Sixth Print, {{ISBN|978-0-19-565643-5}}</ref> ১৮৩৮ চনলৈকে এই মন্দিৰ কমপ্লেক্সটো পাহৰি যোৱা আৰু জংঘলেৰে ভৰি আছিল, তেতিয়া কেপ্তেইন টি. বাৰ্ট নামৰ এজন ব্ৰিটিছ অভিযন্তাই এই কমপ্লেক্সটো পৰিদৰ্শন কৰি তেওঁৰ তথ্য জাৰ্নেল অৱ দ্য এছিয়াটিক ছ'চাইটি অৱ বেংগলত প্ৰকাশ কৰে।<ref>Slaczka, Anna. “Temples, Inscriptions and Misconceptions: Charles-Louis Fábri and the Khajuraho ‘Apsaras.’” The Rijksmuseum Bulletin 60, no. 3 (2012): 212–33. See p. 217.</ref> এই কীৰ্তিচিহ্নসমূহ নিৰ্মাণ কৰাৰ সময়ত অঞ্চলটোৰ ল'ৰাবোৰে প্ৰাপ্তবয়স্ক হোৱালৈকে ব্ৰহ্মচাৰী (স্নাতক) হিচাপে আশ্ৰমত বাস কৰিছিল আৰু এই ভাস্কৰ্য্যসমূহে তেওঁলোকক 'গৃহস্থ'ৰ সাংসাৰিক ভূমিকা সম্পৰ্কে জানিবলৈ সহায় কৰিছিল।<ref>{{cite book|title=Frontline, Volume 24, Issues 6-12|page=93|publisher=S. Rangarajan for Kasturi & Sons|year=2007}}</ref> খাজুৰাহো মন্দিৰ গোটটো একেলগে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল যদিও সেইবোৰ হিন্দু আৰু জৈন ধৰ্ম দুটা ধৰ্মৰ প্ৰতি উৎসৰ্গিত আছিল। ইয়াৰ পৰা অনুমান কৰিব পাৰি যে এই অঞ্চলত হিন্দু আৰু জৈনসকলৰ মাজত বিভিন্ন ধৰ্মীয় মতামতক স্বীকাৰ আৰু সন্মান জনোৱাৰ পৰম্পৰা আছিল।<ref name=jfergusson>James Fergusson, [https://archive.org/stream/historyofindiane02ferguoft#page/140/mode/2up/search/khajuraho Northern or Indo-Aryan Style - Khajuraho] History of Indian and Eastern Architecture, Updated by James Burgess and R. Phene Spiers (1910), Volume II, John Murray, London</ref> ইয়াৰ অসাধাৰণ স্থাপত্য, মন্দিৰৰ ৰূপৰ বৈচিত্ৰ্য আৰু চাণ্ডেলা সভ্যতাৰ সাক্ষ্যৰ বাবে [[খাজুৰাহো]]ৰ কীৰ্তিচিহ্নসমূহ ১৯৮৬ চনত [[ইউনেস্কো]]ৰ [[বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]]ৰ তালিকাত সন্নিবিষ্ট কৰা হয়।<ref>{{cite web|title=World Heritage Day: Five must-visit sites in India|url=http://www.hindustantimes.com/travel/world-heritage-day-five-must-visit-sites-in-india/article1-1338551.aspx|archive-url=https://web.archive.org/web/20150419163624/http://www.hindustantimes.com/travel/world-heritage-day-five-must-visit-sites-in-india/article1-1338551.aspx|url-status=dead|archive-date=19 April 2015|date=18 April 2015|access-date=23 November 2025|archivedate=14 August 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150814145305/http://www.hindustantimes.com/travel/world-heritage-day-five-must-visit-sites-in-india/article1-1338551.aspx|deadurl=yes}}</ref><ref name= "unesco"/> ==ব্যুৎপত্তিবিজ্ঞান== খজুৰাহো বা খাৰ্জুৰাবাহক নামটো প্ৰাচীন সংস্কৃতৰ পৰা উদ্ভৱ হৈছে (খজুৰা, খজুৰ অৰ্থাৎ খেজুৰ,<ref>[http://spokensanskrit.de/index.php?tinput=kharjUra&direction=SE&script=HK&link=yes&beginning=0 kharjUra] Sanskrit English Dictionary, Koeln University, Germany</ref> আৰু ৱাহক, বাহক অৰ্থাৎ "যিজনে কঢ়িয়াই লৈ ফুৰে" বা বাহক<ref>[http://spokensanskrit.de/index.php?tinput=vAhaka&direction=SE&script=HK&link=yes&beginning=0 vAhaka] Sanskrit English Dictionary, Koeln University, Germany</ref>)। স্থানীয় কিংবদন্তি অনুসৰি মন্দিৰবোৰৰ দুৱাৰমুখ হিচাপে দুটা সোণৰ খেজুৰ আছিল (পুনৰ আৱিষ্কাৰ হোৱাৰ সময়ত সেইবোৰ নোহোৱা হৈছিল)। দেশাইয়ে কৈছে যে খাৰ্জুৰাবাহকৰ অৰ্থ বিচ্ছুধাৰীও, যিটো ভগৱান শিৱৰ আন এটা প্ৰতীকী নাম (যি তেওঁৰ উগ্ৰ ৰূপত সাপ আৰু বিচ্ছুৰ মালা পিন্ধে)।<ref name=ddesai7>Devangana Desai (1996), [http://www.learn.columbia.edu/indianart/pdf/khajuraho_desai.pdf Chapter 7 - Puns and Enigmatic Language in Sculpture] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304114145/http://www.learn.columbia.edu/indianart/pdf/khajuraho_desai.pdf |date=4 March 2016 }} in The Religious Imagery of Khajuraho, Project for Indian Cultural Studies, Columbia University Archives</ref> ==অৱস্থান== [[File:TEMPLE MAP OF KHAJURAHO.jpg|thumb|[[খাজুৰাহো]] চহৰৰ মানচিত্ৰ]] [[নতুন দিল্লী]]ৰ পৰা প্ৰায় ৬২০ কিলোমিটাৰ (৩৮৫ মাইল) দক্ষিণ-পূবে চটাৰপুৰ জিলাৰ [[ভাৰত]]ৰ [[মধ্যপ্ৰদেশ]] ৰাজ্যত অৱস্থিত খাজুৰাহো কীৰ্তিচিহ্নসমূহ। এই মন্দিৰসমূহ [[খাজুৰাহো]] নামেৰেও জনাজাত এখন সৰু চহৰৰ ওচৰত অৱস্থিত,<ref>{{cite web|url=http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999|archive-url=https://web.archive.org/web/20040616075334/http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999|archive-date=2004-06-16|title= Census of India 2001: Data from the 2001 Census, including cities, villages and towns (Provisional)|access-date=2008-11-01|publisher= Census Commission of India}}</ref> ইয়াৰ জনসংখ্যা প্ৰায় ২৪,৪৮১ জন (২০১১ চনৰ লোকপিয়ল)। [[খাজুৰাহো]]ত অসামৰিক বিমানবন্দৰ খাজুৰাহো (আই এ টি এ ক'ড: এইচ জে আৰ)য়ে সেৱা আগবঢ়ায়, ইয়াৰ সেৱা [[দিল্লী]], [[আগ্ৰা]], বাৰাণসী আৰু [[মুম্বাই]]লৈ যায়।<ref>[http://www.aai.aero/allAirports/khajuraho_generalinfo.jsp Khajuraho airport] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150708201920/http://www.aai.aero/allAirports/khajuraho_generalinfo.jsp |date=8 July 2015 }} AAI, Govt of India</ref> এই স্থান ভাৰতীয় ৰেল সেৱাৰ দ্বাৰাও সংযুক্ত, ৰেলৱে ষ্টেচনটো কীৰ্তিচিহ্নসমূহৰ প্ৰৱেশদ্বাৰৰ পৰা প্ৰায় ছয় কিলোমিটাৰ দূৰত অৱস্থিত। এই কীৰ্তিচিহ্নসমূহ পূব-পশ্চিম ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথ ৭৫ৰ পৰা প্ৰায় দহ কিলোমিটাৰ আৰু ছটাৰপুৰ চহৰৰ পৰা প্ৰায় ৫০ কিলোমিটাৰ দূৰত্বত অৱস্থিত; ছাটাৰপুৰ চহৰখন ৰাজ্যৰ ৰাজধানী ভোপালৰ সৈতে দক্ষিণ-পশ্চিম-উত্তৰ-পূব ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথ ৮৬ৰ দ্বাৰা সংযুক্ত। ৰাজস্থানৰ দশম শতিকাৰ ভাণ্ড দেৱ মন্দিৰটো খাজুৰাহো কীৰ্তিচিহ্নৰ শৈলীত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল আৰু ইয়াক প্ৰায়ে "লিটিল খাজুৰাহো" বুলি কোৱা হয়। ==ইতিহাস== খাজুৰাহো গোটৰ কীৰ্তিচিহ্ন চণ্ডেলা বংশৰ শাসন কালত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। তেওঁলোকৰ ক্ষমতা উত্থানৰ প্ৰায় লগে লগে নিৰ্মাণ কাৰ্য্যকলাপ আৰম্ভ হয়, তেওঁলোকৰ সমগ্ৰ ৰাজ্যখনতে পিছলৈ বুণ্ডেলখণ্ড নামেৰে জনাজাত।<ref name=gghurye>G.S. Ghurye, Rajput Architecture, {{ISBN|978-8171544462}}, Reprint Year: 2005, pp 19-24</ref> প্ৰায়বোৰ মন্দিৰ হিন্দু ৰজা যশোৱৰ্মন আৰু ধনগাৰ ৰাজত্বকালত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। যশোৱৰ্মনৰ উত্তৰাধিকাৰ লক্ষ্মণ মন্দিৰে সৰ্বোত্তমভাৱে প্ৰদৰ্শন কৰিছে। বিশ্বনাথ মন্দিৰে ৰজা ধনাৰ ৰাজত্বকালক সৰ্বোত্তমভাৱে প্ৰতিফলিত কৰি তুলিছে।<ref name=Sen>{{Cite book | last = Sen | first = Sailendra | title = A Textbook of Medieval Indian History | publisher = Primus Books | year = 2013 | isbn =9789380607344 }}</ref>{{rp|22}} বৰ্তমান থকা আটাইতকৈ ডাঙৰ আৰু বিখ্যাত মন্দিৰটো হৈছে বিদ্যাধৰা ৰজাৰ ৰাজত্বকালত নিৰ্মিত কন্দৰিয়া মহাদেৱ।{{sfn|Devangana Desai|2005|p=10}} মন্দিৰৰ শিলালিপিসমূহে ইংগিত দিয়ে যে বৰ্তমানৰ বহুতো মন্দিৰ ৯৭০ আৰু ১০৩০ খ্ৰীষ্টাব্দৰ ভিতৰত সম্পূৰ্ণ হৈছিল আৰু তাৰ পিছৰ দশকবোৰত আৰু অধিক সংযোজন কৰা হৈছিল।<ref name=jfergusson/> মধ্যযুগীয় মহোবা<ref>also called Erakana</ref>ৰ চহৰৰ পৰা প্ৰায় ৩৫ মাইল দূৰত কালিঞ্জাৰ অঞ্চলত খাজুৰাহোৰ মন্দিৰ নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।মহোবা আছিল চাণ্ডেলা বংশৰ ৰাজধানী। প্ৰাচীন আৰু মধ্যযুগীয় সাহিত্যত তেওঁলোকৰ ৰাজ্যক 'জিঝোটি', 'জেজাহোতি', 'চিহ-চি-টো' আৰু 'জেজাকভূক্তি' বুলি কোৱা হয়।<ref name=mitra>Mitra (1977), The early rulers of Khajuraho, {{ISBN|978-8120819979}}</ref> খাজুৰাহোৰ প্ৰথম লিখিত উল্লেখ ৬৪১ খ্ৰীষ্টাব্দত চীনা তীৰ্থযাত্ৰী জুয়ানজাঙে কৰিছিল আৰু তেওঁ কেইবা ডজন নিষ্ক্ৰিয় বৌদ্ধ মঠ আৰু এক ডজন হিন্দু মন্দিৰ দেখাৰ বৰ্ণনা কৰিছিল, য'ত হাজাৰ হাজাৰ ব্ৰাহ্মণে পূজা কৰিছিল। <ref>{{cite book |last1=Hioco |first1=Christophe |last2=Poggi |first2=Luca |title=Khajuraho: Indian Temples and Sensuous Sculptures |publisher=5 Continents Editions |year = 2017 |isbn=978-88-7439-778-5 |page=9}}</ref> ১০২২ খ্ৰীষ্টাব্দত কালিঞ্জাৰ আক্ৰমণৰ সময়ত গাজনীৰ মাহমুদৰ লগত সংগ দিয়া পাৰ্চী ইতিহাসবিদ আবু ৰিহান আল-বিৰুনিয়ে খাজুৰাহোৰ কথা উল্লেখ কৰিছিল। তেওঁ খাজুৰাহোক ‘জাজাহুতি’ৰ ৰাজধানী বুলি অভিহিত কৰে। <ref>J. Banerjea (1960), Khajuraho, Journal of the Asiatic Society, Vol. 2-3, pp 43-47</ref> এই আক্ৰমণ সফল নহ'ল আৰু শেষত দুয়োপক্ষৰ মাজত শান্তি চুক্তি কৰা হয়; এই চুক্তিৰ অধীনত হিন্দু ৰজাই গাজনীৰ মাহমুদক মুক্তিপণ দি আক্ৰমণৰ অন্ত পেলাবলৈ আৰু তেওঁক ঘূৰাই পঠিয়াবলৈ সন্মত হয়।<ref name=mitra/> [[File:A ruin, pillars at Khajuraho, India.jpg|thumb|left|দ্বাদশ শতিকালৈকে খাজুৰাহো হিন্দু ৰজাৰ অধীনত আছিল আৰু ইয়াত ৮৫টা মন্দিৰ আছিল। মধ্য ভাৰতক ত্ৰয়োদশ শতিকাত দিল্লী চুলতানাই দখল কৰিছিল। মুছলমান শাসনত বহু মন্দিৰ ধ্বংস হৈছিল আৰু বাকীবোৰ অৱহেলিত হৈ গুচি গৈছিল। কিছুমান পুৰণি মন্দিৰৰ ধ্বংসাৱশেষ (ওপৰত ঘণ্টাই মন্দিৰ) এতিয়াও দেখা যায়।]] দ্বাদশ শতিকাৰ শেষলৈকে খজুৰাহো মন্দিৰসমূহ সক্ৰিয়ভাৱে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। ত্ৰয়োদশ শতিকাত মুছলমান চুলতান কুতুব-উদ্দিন আইবাকৰ নেতৃত্বত দিল্লী চুলতানৰ সৈন্যই চাণ্ডেলা ৰাজ্য আক্ৰমণ কৰি জয় কৰে। প্ৰায় এশ বছৰৰ পিছত মৰক্কোৰ ভ্ৰমণকাৰী ইবন বাট্টুতাই ১৩৩৫ চনৰ পৰা ১৩৪২ চনলৈকে ভাৰতত থকাৰ স্মৃতিগ্ৰন্থত খাজুৰাহো মন্দিৰ ভ্ৰমণৰ কথা উল্লেখ কৰি "কাজাৰা" <ref>phonetically translated from Arabic sometimes as "Kajwara"</ref><ref>Director General of Archaeology in India (1959), Archaeological Survey of India, Ancient India, Issues 15-19, pp 45-46 (Archived: University of Michigan)</ref> এইদৰে কয়: {{Blockquote|1=...খজুৰাহোৰ মন্দিৰৰ ওচৰত, যিবোৰৰ মূৰ্তিবোৰ মুছলমানে বিকৃত কৰি পেলাইছে, য'ত কেইবাজনো যোগী বাস কৰে, যাৰ চুলি শৰীৰৰ সমান দীঘল হৈ গৈছে। আৰু তীব্ৰ তপস্যাৰ ফলত তেওঁলোকৰ ৰং সকলো হালধীয়া হৈ পৰিছে। বহু মুছলমানে তেওঁলোকৰ পৰা শিকিবলৈ তেওঁলোকৰ ওচৰলৈ আহে। |2=[[ইবন বাট্টুতা, ]]|3= প্ৰায় ১৩৩৫ খ্ৰীষ্টাব্দ, ৰিহলাত ইবনে বাটুটাহ, অনুবাদ আৰ্থাৰ কটেৰেলে <ref>Arthur Cotterell (2011), Asia: A Concise History, Wiley, {{ISBN|978-0470825044}}, pp 184-185</ref> }} ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰত]] [[শ্ৰেণী:চমু বৰ্ণনা থকা প্ৰবন্ধসমূহ]] 2ntc2cr0pbaagfx7d0jtka03nwrqpik 603202 603200 2026-04-27T08:03:35Z দিম্পল দাস 5159 /* ইতিহাস */ 603202 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}}{{পোখালি}}{{Infobox UNESCO World Heritage Site | image = [[File:1 Khajuraho.jpg|thumb]] | Location = [[Khajuraho]], [[Chhatarpur district]], [[Madhya Pradesh]], [[India]] | Criteria = Cultural: i, iii | ID = 240 | Year = 1986 | locmapin = India#India Madhya Pradesh | map_caption = Location in Madhya Pradesh state of India | relief = 1 | coordinates = {{coord|24.854422|N|79.921427|E|format=dms|display=inline,title}} | WHS = খাজুৰাহো স্মাৰকসমূহ }} '''খাজুৰাহো স্মাৰকসমূহ''' {{en| Khajuraho Group of Monuments}} [[ভাৰত]]ৰ [[মধ্যপ্ৰদেশ]]ৰ ছটাৰপুৰ জিলাৰ [[হিন্দু]] আৰু দিগম্বৰা [[জৈন]] মন্দিৰৰ এটা দল। জিলা সদৰ ছটাৰপুৰ চহৰৰ পৰা প্ৰায় ৪৬ কিলোমিটাৰ (২৮.৬ মাইল), গোৱালিয়াৰৰ পৰা ২৮৩ কিলোমিটাৰ (১৭৭ মাইল), ঝান্সীৰ পৰা ১৭৫ কিলোমিটাৰ (১০৯ মাইল) দক্ষিণ-পূবে, খাজৱাৰ পৰা ১০ কিলোমিটাৰ (৬.২ মাইল) আৰু ৰাজনগৰৰ পৰা ৯ কিলোমিটাৰ (৫.৬ মাইল) দূৰত্বত অৱস্থিত। নগাৰা শৈলীৰ স্থাপত্যৰ প্ৰতীক আৰু কিছুমান কামোদ্দীপক ভাস্কৰ্য্যৰ বাবে এই মন্দিৰসমূহ বিখ্যাত।<ref>Philip Wilkinson (2008), India: People, Place, Culture and History, {{ISBN|978-1405329040}}, pp 352-353</ref> খাজুৰাহোৰ বেছিভাগ মন্দিৰেই ৮৮৫ খ্ৰীষ্টাব্দৰ পৰা ১০০০ খ্ৰীষ্টাব্দৰ ভিতৰত চাণ্ডেলা বংশই নিৰ্মাণ কৰিছিল।<ref name=Madan>{{cite book|title=India through the ages|url=https://archive.org/details/indiathroughages00mada|last=Gopal|first=Madan|year= 1990| page= [https://archive.org/details/indiathroughages00mada/page/179 179]|editor=K.S. Gautam|publisher=Publication Division, Ministry of Information and Broadcasting, Government of India}}</ref><ref name = "unesco">{{cite web|title=Khajuraho Group of Monuments |url=https://whc.unesco.org/en/list/240 |website = UNESCO World Heritage Centre |publisher = United Nations Educational Scientific and Cultural Organization |access-date = 25 June 2023}}</ref> ঐতিহাসিক তথ্য অনুসৰি খাজুৰাহো মন্দিৰ স্থানত দ্বাদশ শতিকালৈকে ৮৫টা মন্দিৰ আছিল, যিবোৰ ২০ বৰ্গ কিলোমিটাৰ (৭.৭ বৰ্গমাইল)ত বিস্তৃত আছিল। ইয়াৰে মাত্ৰ প্ৰায় ২৫টা মন্দিৰহে আছে, যিবোৰ ছয় বৰ্গ কিলোমিটাৰ (২.৩ বৰ্গমাইল)ত বিস্তৃত।<ref name= "unesco"/> এতিয়া থকা মন্দিৰসমূহৰ ভিতৰত কন্দৰিয়া মহাদেৱ মন্দিৰটো প্ৰাচীন ভাৰতীয় শিল্পৰ জটিল বিৱৰণ, প্ৰতীক আৰু প্ৰকাশভংগীৰ সৈতে প্ৰচুৰ ভাস্কৰ্য্যৰে সজাই তোলা হৈছে।<ref name=ddesai>Devangana Desai (2005), ''Khajuraho'', Oxford University Press, Sixth Print, {{ISBN|978-0-19-565643-5}}</ref> ১৮৩৮ চনলৈকে এই মন্দিৰ কমপ্লেক্সটো পাহৰি যোৱা আৰু জংঘলেৰে ভৰি আছিল, তেতিয়া কেপ্তেইন টি. বাৰ্ট নামৰ এজন ব্ৰিটিছ অভিযন্তাই এই কমপ্লেক্সটো পৰিদৰ্শন কৰি তেওঁৰ তথ্য জাৰ্নেল অৱ দ্য এছিয়াটিক ছ'চাইটি অৱ বেংগলত প্ৰকাশ কৰে।<ref>Slaczka, Anna. “Temples, Inscriptions and Misconceptions: Charles-Louis Fábri and the Khajuraho ‘Apsaras.’” The Rijksmuseum Bulletin 60, no. 3 (2012): 212–33. See p. 217.</ref> এই কীৰ্তিচিহ্নসমূহ নিৰ্মাণ কৰাৰ সময়ত অঞ্চলটোৰ ল'ৰাবোৰে প্ৰাপ্তবয়স্ক হোৱালৈকে ব্ৰহ্মচাৰী (স্নাতক) হিচাপে আশ্ৰমত বাস কৰিছিল আৰু এই ভাস্কৰ্য্যসমূহে তেওঁলোকক 'গৃহস্থ'ৰ সাংসাৰিক ভূমিকা সম্পৰ্কে জানিবলৈ সহায় কৰিছিল।<ref>{{cite book|title=Frontline, Volume 24, Issues 6-12|page=93|publisher=S. Rangarajan for Kasturi & Sons|year=2007}}</ref> খাজুৰাহো মন্দিৰ গোটটো একেলগে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল যদিও সেইবোৰ হিন্দু আৰু জৈন ধৰ্ম দুটা ধৰ্মৰ প্ৰতি উৎসৰ্গিত আছিল। ইয়াৰ পৰা অনুমান কৰিব পাৰি যে এই অঞ্চলত হিন্দু আৰু জৈনসকলৰ মাজত বিভিন্ন ধৰ্মীয় মতামতক স্বীকাৰ আৰু সন্মান জনোৱাৰ পৰম্পৰা আছিল।<ref name=jfergusson>James Fergusson, [https://archive.org/stream/historyofindiane02ferguoft#page/140/mode/2up/search/khajuraho Northern or Indo-Aryan Style - Khajuraho] History of Indian and Eastern Architecture, Updated by James Burgess and R. Phene Spiers (1910), Volume II, John Murray, London</ref> ইয়াৰ অসাধাৰণ স্থাপত্য, মন্দিৰৰ ৰূপৰ বৈচিত্ৰ্য আৰু চাণ্ডেলা সভ্যতাৰ সাক্ষ্যৰ বাবে [[খাজুৰাহো]]ৰ কীৰ্তিচিহ্নসমূহ ১৯৮৬ চনত [[ইউনেস্কো]]ৰ [[বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]]ৰ তালিকাত সন্নিবিষ্ট কৰা হয়।<ref>{{cite web|title=World Heritage Day: Five must-visit sites in India|url=http://www.hindustantimes.com/travel/world-heritage-day-five-must-visit-sites-in-india/article1-1338551.aspx|archive-url=https://web.archive.org/web/20150419163624/http://www.hindustantimes.com/travel/world-heritage-day-five-must-visit-sites-in-india/article1-1338551.aspx|url-status=dead|archive-date=19 April 2015|date=18 April 2015|access-date=23 November 2025|archivedate=14 August 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150814145305/http://www.hindustantimes.com/travel/world-heritage-day-five-must-visit-sites-in-india/article1-1338551.aspx|deadurl=yes}}</ref><ref name= "unesco"/> ==ব্যুৎপত্তিবিজ্ঞান== খজুৰাহো বা খাৰ্জুৰাবাহক নামটো প্ৰাচীন সংস্কৃতৰ পৰা উদ্ভৱ হৈছে (খজুৰা, খজুৰ অৰ্থাৎ খেজুৰ,<ref>[http://spokensanskrit.de/index.php?tinput=kharjUra&direction=SE&script=HK&link=yes&beginning=0 kharjUra] Sanskrit English Dictionary, Koeln University, Germany</ref> আৰু ৱাহক, বাহক অৰ্থাৎ "যিজনে কঢ়িয়াই লৈ ফুৰে" বা বাহক<ref>[http://spokensanskrit.de/index.php?tinput=vAhaka&direction=SE&script=HK&link=yes&beginning=0 vAhaka] Sanskrit English Dictionary, Koeln University, Germany</ref>)। স্থানীয় কিংবদন্তি অনুসৰি মন্দিৰবোৰৰ দুৱাৰমুখ হিচাপে দুটা সোণৰ খেজুৰ আছিল (পুনৰ আৱিষ্কাৰ হোৱাৰ সময়ত সেইবোৰ নোহোৱা হৈছিল)। দেশাইয়ে কৈছে যে খাৰ্জুৰাবাহকৰ অৰ্থ বিচ্ছুধাৰীও, যিটো ভগৱান শিৱৰ আন এটা প্ৰতীকী নাম (যি তেওঁৰ উগ্ৰ ৰূপত সাপ আৰু বিচ্ছুৰ মালা পিন্ধে)।<ref name=ddesai7>Devangana Desai (1996), [http://www.learn.columbia.edu/indianart/pdf/khajuraho_desai.pdf Chapter 7 - Puns and Enigmatic Language in Sculpture] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304114145/http://www.learn.columbia.edu/indianart/pdf/khajuraho_desai.pdf |date=4 March 2016 }} in The Religious Imagery of Khajuraho, Project for Indian Cultural Studies, Columbia University Archives</ref> ==অৱস্থান== [[File:TEMPLE MAP OF KHAJURAHO.jpg|thumb|[[খাজুৰাহো]] চহৰৰ মানচিত্ৰ]] [[নতুন দিল্লী]]ৰ পৰা প্ৰায় ৬২০ কিলোমিটাৰ (৩৮৫ মাইল) দক্ষিণ-পূবে চটাৰপুৰ জিলাৰ [[ভাৰত]]ৰ [[মধ্যপ্ৰদেশ]] ৰাজ্যত অৱস্থিত খাজুৰাহো কীৰ্তিচিহ্নসমূহ। এই মন্দিৰসমূহ [[খাজুৰাহো]] নামেৰেও জনাজাত এখন সৰু চহৰৰ ওচৰত অৱস্থিত,<ref>{{cite web|url=http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999|archive-url=https://web.archive.org/web/20040616075334/http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999|archive-date=2004-06-16|title= Census of India 2001: Data from the 2001 Census, including cities, villages and towns (Provisional)|access-date=2008-11-01|publisher= Census Commission of India}}</ref> ইয়াৰ জনসংখ্যা প্ৰায় ২৪,৪৮১ জন (২০১১ চনৰ লোকপিয়ল)। [[খাজুৰাহো]]ত অসামৰিক বিমানবন্দৰ খাজুৰাহো (আই এ টি এ ক'ড: এইচ জে আৰ)য়ে সেৱা আগবঢ়ায়, ইয়াৰ সেৱা [[দিল্লী]], [[আগ্ৰা]], বাৰাণসী আৰু [[মুম্বাই]]লৈ যায়।<ref>[http://www.aai.aero/allAirports/khajuraho_generalinfo.jsp Khajuraho airport] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150708201920/http://www.aai.aero/allAirports/khajuraho_generalinfo.jsp |date=8 July 2015 }} AAI, Govt of India</ref> এই স্থান ভাৰতীয় ৰেল সেৱাৰ দ্বাৰাও সংযুক্ত, ৰেলৱে ষ্টেচনটো কীৰ্তিচিহ্নসমূহৰ প্ৰৱেশদ্বাৰৰ পৰা প্ৰায় ছয় কিলোমিটাৰ দূৰত অৱস্থিত। এই কীৰ্তিচিহ্নসমূহ পূব-পশ্চিম ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথ ৭৫ৰ পৰা প্ৰায় দহ কিলোমিটাৰ আৰু ছটাৰপুৰ চহৰৰ পৰা প্ৰায় ৫০ কিলোমিটাৰ দূৰত্বত অৱস্থিত; ছাটাৰপুৰ চহৰখন ৰাজ্যৰ ৰাজধানী ভোপালৰ সৈতে দক্ষিণ-পশ্চিম-উত্তৰ-পূব ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথ ৮৬ৰ দ্বাৰা সংযুক্ত। ৰাজস্থানৰ দশম শতিকাৰ ভাণ্ড দেৱ মন্দিৰটো খাজুৰাহো কীৰ্তিচিহ্নৰ শৈলীত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল আৰু ইয়াক প্ৰায়ে "লিটিল খাজুৰাহো" বুলি কোৱা হয়। ==ইতিহাস== খাজুৰাহো গোটৰ কীৰ্তিচিহ্ন চণ্ডেলা বংশৰ শাসন কালত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। তেওঁলোকৰ ক্ষমতা উত্থানৰ প্ৰায় লগে লগে নিৰ্মাণ কাৰ্য্যকলাপ আৰম্ভ হয়, তেওঁলোকৰ সমগ্ৰ ৰাজ্যখনতে পিছলৈ বুণ্ডেলখণ্ড নামেৰে জনাজাত।<ref name=gghurye>G.S. Ghurye, Rajput Architecture, {{ISBN|978-8171544462}}, Reprint Year: 2005, pp 19-24</ref> প্ৰায়বোৰ মন্দিৰ হিন্দু ৰজা যশোৱৰ্মন আৰু ধনগাৰ ৰাজত্বকালত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। যশোৱৰ্মনৰ উত্তৰাধিকাৰ লক্ষ্মণ মন্দিৰে সৰ্বোত্তমভাৱে প্ৰদৰ্শন কৰিছে। বিশ্বনাথ মন্দিৰে ৰজা ধনাৰ ৰাজত্বকালক সৰ্বোত্তমভাৱে প্ৰতিফলিত কৰি তুলিছে।<ref name=Sen>{{Cite book | last = Sen | first = Sailendra | title = A Textbook of Medieval Indian History | publisher = Primus Books | year = 2013 | isbn =9789380607344 }}</ref>{{rp|22}} বৰ্তমান থকা আটাইতকৈ ডাঙৰ আৰু বিখ্যাত মন্দিৰটো হৈছে বিদ্যাধৰা ৰজাৰ ৰাজত্বকালত নিৰ্মিত কন্দৰিয়া মহাদেৱ।{{sfn|Devangana Desai|2005|p=10}} মন্দিৰৰ শিলালিপিসমূহে ইংগিত দিয়ে যে বৰ্তমানৰ বহুতো মন্দিৰ ৯৭০ আৰু ১০৩০ খ্ৰীষ্টাব্দৰ ভিতৰত সম্পূৰ্ণ হৈছিল আৰু তাৰ পিছৰ দশকবোৰত আৰু অধিক সংযোজন কৰা হৈছিল।<ref name=jfergusson/> মধ্যযুগীয় মহোবা<ref>also called Erakana</ref>ৰ চহৰৰ পৰা প্ৰায় ৩৫ মাইল দূৰত কালিঞ্জাৰ অঞ্চলত খাজুৰাহোৰ মন্দিৰ নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।মহোবা আছিল চাণ্ডেলা বংশৰ ৰাজধানী। প্ৰাচীন আৰু মধ্যযুগীয় সাহিত্যত তেওঁলোকৰ ৰাজ্যক 'জিঝোটি', 'জেজাহোতি', 'চিহ-চি-টো' আৰু 'জেজাকভূক্তি' বুলি কোৱা হয়।<ref name=mitra>Mitra (1977), The early rulers of Khajuraho, {{ISBN|978-8120819979}}</ref> খাজুৰাহোৰ প্ৰথম লিখিত উল্লেখ ৬৪১ খ্ৰীষ্টাব্দত চীনা তীৰ্থযাত্ৰী জুয়ানজাঙে কৰিছিল আৰু তেওঁ কেইবা ডজন নিষ্ক্ৰিয় বৌদ্ধ মঠ আৰু এক ডজন হিন্দু মন্দিৰ দেখাৰ বৰ্ণনা কৰিছিল, য'ত হাজাৰ হাজাৰ ব্ৰাহ্মণে পূজা কৰিছিল। <ref>{{cite book |last1=Hioco |first1=Christophe |last2=Poggi |first2=Luca |title=Khajuraho: Indian Temples and Sensuous Sculptures |publisher=5 Continents Editions |year = 2017 |isbn=978-88-7439-778-5 |page=9}}</ref> ১০২২ খ্ৰীষ্টাব্দত কালিঞ্জাৰ আক্ৰমণৰ সময়ত গাজনীৰ মাহমুদৰ লগত সংগ দিয়া পাৰ্চী ইতিহাসবিদ আবু ৰিহান আল-বিৰুনিয়ে খাজুৰাহোৰ কথা উল্লেখ কৰিছিল। তেওঁ খাজুৰাহোক ‘জাজাহুতি’ৰ ৰাজধানী বুলি অভিহিত কৰে। <ref>J. Banerjea (1960), Khajuraho, Journal of the Asiatic Society, Vol. 2-3, pp 43-47</ref> এই আক্ৰমণ সফল নহ'ল আৰু শেষত দুয়োপক্ষৰ মাজত শান্তি চুক্তি কৰা হয়; এই চুক্তিৰ অধীনত হিন্দু ৰজাই গাজনীৰ মাহমুদক মুক্তিপণ দি আক্ৰমণৰ অন্ত পেলাবলৈ আৰু তেওঁক ঘূৰাই পঠিয়াবলৈ সন্মত হয়।<ref name=mitra/> [[File:A ruin, pillars at Khajuraho, India.jpg|thumb|left|দ্বাদশ শতিকালৈকে খাজুৰাহো হিন্দু ৰজাৰ অধীনত আছিল আৰু ইয়াত ৮৫টা মন্দিৰ আছিল। মধ্য ভাৰতক ত্ৰয়োদশ শতিকাত দিল্লী চুলতানাই দখল কৰিছিল। মুছলমান শাসনত বহু মন্দিৰ ধ্বংস হৈছিল আৰু বাকীবোৰ অৱহেলিত হৈ গুচি গৈছিল। কিছুমান পুৰণি মন্দিৰৰ ধ্বংসাৱশেষ (ওপৰত ঘণ্টাই মন্দিৰ) এতিয়াও দেখা যায়।]] দ্বাদশ শতিকাৰ শেষলৈকে খজুৰাহো মন্দিৰসমূহ সক্ৰিয়ভাৱে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। ত্ৰয়োদশ শতিকাত মুছলমান চুলতান কুতুব-উদ্দিন আইবাকৰ নেতৃত্বত দিল্লী চুলতানৰ সৈন্যই চাণ্ডেলা ৰাজ্য আক্ৰমণ কৰি জয় কৰে। প্ৰায় এশ বছৰৰ পিছত মৰক্কোৰ ভ্ৰমণকাৰী ইবন বাট্টুতাই ১৩৩৫ চনৰ পৰা ১৩৪২ চনলৈকে ভাৰতত থকাৰ স্মৃতিগ্ৰন্থত খাজুৰাহো মন্দিৰ ভ্ৰমণৰ কথা উল্লেখ কৰি "কাজাৰা" <ref>phonetically translated from Arabic sometimes as "Kajwara"</ref><ref>Director General of Archaeology in India (1959), Archaeological Survey of India, Ancient India, Issues 15-19, pp 45-46 (Archived: University of Michigan)</ref> এইদৰে কয়: {{Blockquote|1=...খজুৰাহোৰ মন্দিৰৰ ওচৰত, যিবোৰৰ মূৰ্তিবোৰ মুছলমানে বিকৃত কৰি পেলাইছে, য'ত কেইবাজনো যোগী বাস কৰে, যাৰ চুলি শৰীৰৰ সমান দীঘল হৈ গৈছে। আৰু তীব্ৰ তপস্যাৰ ফলত তেওঁলোকৰ ৰং সকলো হালধীয়া হৈ পৰিছে। বহু মুছলমানে তেওঁলোকৰ পৰা শিকিবলৈ তেওঁলোকৰ ওচৰলৈ আহে। |2=[[ইবন বাট্টুতা, ]]|3= প্ৰায় ১৩৩৫ খ্ৰীষ্টাব্দ, ৰিহলাত ইবনে বাটুটাহ, অনুবাদ আৰ্থাৰ কটেৰেলে <ref>Arthur Cotterell (2011), Asia: A Concise History, Wiley, {{ISBN|978-0470825044}}, pp 184-185</ref> }} মধ্য ভাৰতৰ যি অঞ্চলত খাজুৰাহো মন্দিৰসমূহ অৱস্থিত সেই অঞ্চলটো ত্ৰয়োদশ শতিকাৰ পৰা ১৮ শতিকালৈকে বিভিন্ন মুছলমান বংশৰ নিয়ন্ত্ৰণত আছিল। এই সময়ছোৱাত কিছুমান মন্দিৰ অপবিত্ৰ কৰা হৈছিল, তাৰ পিছত দীৰ্ঘদিন ধৰি অৱহেলা কৰা হৈছিল।<ref name=jfergusson/><ref name=gghurye/> উদাহৰণস্বৰূপে, ১৪৯৫ খ্ৰীষ্টাব্দত খাজুৰাহোক চিকন্দৰ লোডীৰ মন্দিৰ ধ্বংস অভিযানত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰত]] [[শ্ৰেণী:চমু বৰ্ণনা থকা প্ৰবন্ধসমূহ]] q3pwb3rarhyc499jj2cam573h9um8cn 603203 603202 2026-04-27T08:04:32Z দিম্পল দাস 5159 /* ইতিহাস */ 603203 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}}{{পোখালি}}{{Infobox UNESCO World Heritage Site | image = [[File:1 Khajuraho.jpg|thumb]] | Location = [[Khajuraho]], [[Chhatarpur district]], [[Madhya Pradesh]], [[India]] | Criteria = Cultural: i, iii | ID = 240 | Year = 1986 | locmapin = India#India Madhya Pradesh | map_caption = Location in Madhya Pradesh state of India | relief = 1 | coordinates = {{coord|24.854422|N|79.921427|E|format=dms|display=inline,title}} | WHS = খাজুৰাহো স্মাৰকসমূহ }} '''খাজুৰাহো স্মাৰকসমূহ''' {{en| Khajuraho Group of Monuments}} [[ভাৰত]]ৰ [[মধ্যপ্ৰদেশ]]ৰ ছটাৰপুৰ জিলাৰ [[হিন্দু]] আৰু দিগম্বৰা [[জৈন]] মন্দিৰৰ এটা দল। জিলা সদৰ ছটাৰপুৰ চহৰৰ পৰা প্ৰায় ৪৬ কিলোমিটাৰ (২৮.৬ মাইল), গোৱালিয়াৰৰ পৰা ২৮৩ কিলোমিটাৰ (১৭৭ মাইল), ঝান্সীৰ পৰা ১৭৫ কিলোমিটাৰ (১০৯ মাইল) দক্ষিণ-পূবে, খাজৱাৰ পৰা ১০ কিলোমিটাৰ (৬.২ মাইল) আৰু ৰাজনগৰৰ পৰা ৯ কিলোমিটাৰ (৫.৬ মাইল) দূৰত্বত অৱস্থিত। নগাৰা শৈলীৰ স্থাপত্যৰ প্ৰতীক আৰু কিছুমান কামোদ্দীপক ভাস্কৰ্য্যৰ বাবে এই মন্দিৰসমূহ বিখ্যাত।<ref>Philip Wilkinson (2008), India: People, Place, Culture and History, {{ISBN|978-1405329040}}, pp 352-353</ref> খাজুৰাহোৰ বেছিভাগ মন্দিৰেই ৮৮৫ খ্ৰীষ্টাব্দৰ পৰা ১০০০ খ্ৰীষ্টাব্দৰ ভিতৰত চাণ্ডেলা বংশই নিৰ্মাণ কৰিছিল।<ref name=Madan>{{cite book|title=India through the ages|url=https://archive.org/details/indiathroughages00mada|last=Gopal|first=Madan|year= 1990| page= [https://archive.org/details/indiathroughages00mada/page/179 179]|editor=K.S. Gautam|publisher=Publication Division, Ministry of Information and Broadcasting, Government of India}}</ref><ref name = "unesco">{{cite web|title=Khajuraho Group of Monuments |url=https://whc.unesco.org/en/list/240 |website = UNESCO World Heritage Centre |publisher = United Nations Educational Scientific and Cultural Organization |access-date = 25 June 2023}}</ref> ঐতিহাসিক তথ্য অনুসৰি খাজুৰাহো মন্দিৰ স্থানত দ্বাদশ শতিকালৈকে ৮৫টা মন্দিৰ আছিল, যিবোৰ ২০ বৰ্গ কিলোমিটাৰ (৭.৭ বৰ্গমাইল)ত বিস্তৃত আছিল। ইয়াৰে মাত্ৰ প্ৰায় ২৫টা মন্দিৰহে আছে, যিবোৰ ছয় বৰ্গ কিলোমিটাৰ (২.৩ বৰ্গমাইল)ত বিস্তৃত।<ref name= "unesco"/> এতিয়া থকা মন্দিৰসমূহৰ ভিতৰত কন্দৰিয়া মহাদেৱ মন্দিৰটো প্ৰাচীন ভাৰতীয় শিল্পৰ জটিল বিৱৰণ, প্ৰতীক আৰু প্ৰকাশভংগীৰ সৈতে প্ৰচুৰ ভাস্কৰ্য্যৰে সজাই তোলা হৈছে।<ref name=ddesai>Devangana Desai (2005), ''Khajuraho'', Oxford University Press, Sixth Print, {{ISBN|978-0-19-565643-5}}</ref> ১৮৩৮ চনলৈকে এই মন্দিৰ কমপ্লেক্সটো পাহৰি যোৱা আৰু জংঘলেৰে ভৰি আছিল, তেতিয়া কেপ্তেইন টি. বাৰ্ট নামৰ এজন ব্ৰিটিছ অভিযন্তাই এই কমপ্লেক্সটো পৰিদৰ্শন কৰি তেওঁৰ তথ্য জাৰ্নেল অৱ দ্য এছিয়াটিক ছ'চাইটি অৱ বেংগলত প্ৰকাশ কৰে।<ref>Slaczka, Anna. “Temples, Inscriptions and Misconceptions: Charles-Louis Fábri and the Khajuraho ‘Apsaras.’” The Rijksmuseum Bulletin 60, no. 3 (2012): 212–33. See p. 217.</ref> এই কীৰ্তিচিহ্নসমূহ নিৰ্মাণ কৰাৰ সময়ত অঞ্চলটোৰ ল'ৰাবোৰে প্ৰাপ্তবয়স্ক হোৱালৈকে ব্ৰহ্মচাৰী (স্নাতক) হিচাপে আশ্ৰমত বাস কৰিছিল আৰু এই ভাস্কৰ্য্যসমূহে তেওঁলোকক 'গৃহস্থ'ৰ সাংসাৰিক ভূমিকা সম্পৰ্কে জানিবলৈ সহায় কৰিছিল।<ref>{{cite book|title=Frontline, Volume 24, Issues 6-12|page=93|publisher=S. Rangarajan for Kasturi & Sons|year=2007}}</ref> খাজুৰাহো মন্দিৰ গোটটো একেলগে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল যদিও সেইবোৰ হিন্দু আৰু জৈন ধৰ্ম দুটা ধৰ্মৰ প্ৰতি উৎসৰ্গিত আছিল। ইয়াৰ পৰা অনুমান কৰিব পাৰি যে এই অঞ্চলত হিন্দু আৰু জৈনসকলৰ মাজত বিভিন্ন ধৰ্মীয় মতামতক স্বীকাৰ আৰু সন্মান জনোৱাৰ পৰম্পৰা আছিল।<ref name=jfergusson>James Fergusson, [https://archive.org/stream/historyofindiane02ferguoft#page/140/mode/2up/search/khajuraho Northern or Indo-Aryan Style - Khajuraho] History of Indian and Eastern Architecture, Updated by James Burgess and R. Phene Spiers (1910), Volume II, John Murray, London</ref> ইয়াৰ অসাধাৰণ স্থাপত্য, মন্দিৰৰ ৰূপৰ বৈচিত্ৰ্য আৰু চাণ্ডেলা সভ্যতাৰ সাক্ষ্যৰ বাবে [[খাজুৰাহো]]ৰ কীৰ্তিচিহ্নসমূহ ১৯৮৬ চনত [[ইউনেস্কো]]ৰ [[বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]]ৰ তালিকাত সন্নিবিষ্ট কৰা হয়।<ref>{{cite web|title=World Heritage Day: Five must-visit sites in India|url=http://www.hindustantimes.com/travel/world-heritage-day-five-must-visit-sites-in-india/article1-1338551.aspx|archive-url=https://web.archive.org/web/20150419163624/http://www.hindustantimes.com/travel/world-heritage-day-five-must-visit-sites-in-india/article1-1338551.aspx|url-status=dead|archive-date=19 April 2015|date=18 April 2015|access-date=23 November 2025|archivedate=14 August 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150814145305/http://www.hindustantimes.com/travel/world-heritage-day-five-must-visit-sites-in-india/article1-1338551.aspx|deadurl=yes}}</ref><ref name= "unesco"/> ==ব্যুৎপত্তিবিজ্ঞান== খজুৰাহো বা খাৰ্জুৰাবাহক নামটো প্ৰাচীন সংস্কৃতৰ পৰা উদ্ভৱ হৈছে (খজুৰা, খজুৰ অৰ্থাৎ খেজুৰ,<ref>[http://spokensanskrit.de/index.php?tinput=kharjUra&direction=SE&script=HK&link=yes&beginning=0 kharjUra] Sanskrit English Dictionary, Koeln University, Germany</ref> আৰু ৱাহক, বাহক অৰ্থাৎ "যিজনে কঢ়িয়াই লৈ ফুৰে" বা বাহক<ref>[http://spokensanskrit.de/index.php?tinput=vAhaka&direction=SE&script=HK&link=yes&beginning=0 vAhaka] Sanskrit English Dictionary, Koeln University, Germany</ref>)। স্থানীয় কিংবদন্তি অনুসৰি মন্দিৰবোৰৰ দুৱাৰমুখ হিচাপে দুটা সোণৰ খেজুৰ আছিল (পুনৰ আৱিষ্কাৰ হোৱাৰ সময়ত সেইবোৰ নোহোৱা হৈছিল)। দেশাইয়ে কৈছে যে খাৰ্জুৰাবাহকৰ অৰ্থ বিচ্ছুধাৰীও, যিটো ভগৱান শিৱৰ আন এটা প্ৰতীকী নাম (যি তেওঁৰ উগ্ৰ ৰূপত সাপ আৰু বিচ্ছুৰ মালা পিন্ধে)।<ref name=ddesai7>Devangana Desai (1996), [http://www.learn.columbia.edu/indianart/pdf/khajuraho_desai.pdf Chapter 7 - Puns and Enigmatic Language in Sculpture] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304114145/http://www.learn.columbia.edu/indianart/pdf/khajuraho_desai.pdf |date=4 March 2016 }} in The Religious Imagery of Khajuraho, Project for Indian Cultural Studies, Columbia University Archives</ref> ==অৱস্থান== [[File:TEMPLE MAP OF KHAJURAHO.jpg|thumb|[[খাজুৰাহো]] চহৰৰ মানচিত্ৰ]] [[নতুন দিল্লী]]ৰ পৰা প্ৰায় ৬২০ কিলোমিটাৰ (৩৮৫ মাইল) দক্ষিণ-পূবে চটাৰপুৰ জিলাৰ [[ভাৰত]]ৰ [[মধ্যপ্ৰদেশ]] ৰাজ্যত অৱস্থিত খাজুৰাহো কীৰ্তিচিহ্নসমূহ। এই মন্দিৰসমূহ [[খাজুৰাহো]] নামেৰেও জনাজাত এখন সৰু চহৰৰ ওচৰত অৱস্থিত,<ref>{{cite web|url=http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999|archive-url=https://web.archive.org/web/20040616075334/http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999|archive-date=2004-06-16|title= Census of India 2001: Data from the 2001 Census, including cities, villages and towns (Provisional)|access-date=2008-11-01|publisher= Census Commission of India}}</ref> ইয়াৰ জনসংখ্যা প্ৰায় ২৪,৪৮১ জন (২০১১ চনৰ লোকপিয়ল)। [[খাজুৰাহো]]ত অসামৰিক বিমানবন্দৰ খাজুৰাহো (আই এ টি এ ক'ড: এইচ জে আৰ)য়ে সেৱা আগবঢ়ায়, ইয়াৰ সেৱা [[দিল্লী]], [[আগ্ৰা]], বাৰাণসী আৰু [[মুম্বাই]]লৈ যায়।<ref>[http://www.aai.aero/allAirports/khajuraho_generalinfo.jsp Khajuraho airport] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150708201920/http://www.aai.aero/allAirports/khajuraho_generalinfo.jsp |date=8 July 2015 }} AAI, Govt of India</ref> এই স্থান ভাৰতীয় ৰেল সেৱাৰ দ্বাৰাও সংযুক্ত, ৰেলৱে ষ্টেচনটো কীৰ্তিচিহ্নসমূহৰ প্ৰৱেশদ্বাৰৰ পৰা প্ৰায় ছয় কিলোমিটাৰ দূৰত অৱস্থিত। এই কীৰ্তিচিহ্নসমূহ পূব-পশ্চিম ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথ ৭৫ৰ পৰা প্ৰায় দহ কিলোমিটাৰ আৰু ছটাৰপুৰ চহৰৰ পৰা প্ৰায় ৫০ কিলোমিটাৰ দূৰত্বত অৱস্থিত; ছাটাৰপুৰ চহৰখন ৰাজ্যৰ ৰাজধানী ভোপালৰ সৈতে দক্ষিণ-পশ্চিম-উত্তৰ-পূব ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথ ৮৬ৰ দ্বাৰা সংযুক্ত। ৰাজস্থানৰ দশম শতিকাৰ ভাণ্ড দেৱ মন্দিৰটো খাজুৰাহো কীৰ্তিচিহ্নৰ শৈলীত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল আৰু ইয়াক প্ৰায়ে "লিটিল খাজুৰাহো" বুলি কোৱা হয়। ==ইতিহাস== খাজুৰাহো গোটৰ কীৰ্তিচিহ্ন চণ্ডেলা বংশৰ শাসন কালত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। তেওঁলোকৰ ক্ষমতা উত্থানৰ প্ৰায় লগে লগে নিৰ্মাণ কাৰ্য্যকলাপ আৰম্ভ হয়, তেওঁলোকৰ সমগ্ৰ ৰাজ্যখনতে পিছলৈ বুণ্ডেলখণ্ড নামেৰে জনাজাত।<ref name=gghurye>G.S. Ghurye, Rajput Architecture, {{ISBN|978-8171544462}}, Reprint Year: 2005, pp 19-24</ref> প্ৰায়বোৰ মন্দিৰ হিন্দু ৰজা যশোৱৰ্মন আৰু ধনগাৰ ৰাজত্বকালত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। যশোৱৰ্মনৰ উত্তৰাধিকাৰ লক্ষ্মণ মন্দিৰে সৰ্বোত্তমভাৱে প্ৰদৰ্শন কৰিছে। বিশ্বনাথ মন্দিৰে ৰজা ধনাৰ ৰাজত্বকালক সৰ্বোত্তমভাৱে প্ৰতিফলিত কৰি তুলিছে।<ref name=Sen>{{Cite book | last = Sen | first = Sailendra | title = A Textbook of Medieval Indian History | publisher = Primus Books | year = 2013 | isbn =9789380607344 }}</ref>{{rp|22}} বৰ্তমান থকা আটাইতকৈ ডাঙৰ আৰু বিখ্যাত মন্দিৰটো হৈছে বিদ্যাধৰা ৰজাৰ ৰাজত্বকালত নিৰ্মিত কন্দৰিয়া মহাদেৱ।{{sfn|Devangana Desai|2005|p=10}} মন্দিৰৰ শিলালিপিসমূহে ইংগিত দিয়ে যে বৰ্তমানৰ বহুতো মন্দিৰ ৯৭০ আৰু ১০৩০ খ্ৰীষ্টাব্দৰ ভিতৰত সম্পূৰ্ণ হৈছিল আৰু তাৰ পিছৰ দশকবোৰত আৰু অধিক সংযোজন কৰা হৈছিল।<ref name=jfergusson/> মধ্যযুগীয় মহোবা<ref>also called Erakana</ref>ৰ চহৰৰ পৰা প্ৰায় ৩৫ মাইল দূৰত কালিঞ্জাৰ অঞ্চলত খাজুৰাহোৰ মন্দিৰ নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।মহোবা আছিল চাণ্ডেলা বংশৰ ৰাজধানী। প্ৰাচীন আৰু মধ্যযুগীয় সাহিত্যত তেওঁলোকৰ ৰাজ্যক 'জিঝোটি', 'জেজাহোতি', 'চিহ-চি-টো' আৰু 'জেজাকভূক্তি' বুলি কোৱা হয়।<ref name=mitra>Mitra (1977), The early rulers of Khajuraho, {{ISBN|978-8120819979}}</ref> খাজুৰাহোৰ প্ৰথম লিখিত উল্লেখ ৬৪১ খ্ৰীষ্টাব্দত চীনা তীৰ্থযাত্ৰী জুয়ানজাঙে কৰিছিল আৰু তেওঁ কেইবা ডজন নিষ্ক্ৰিয় বৌদ্ধ মঠ আৰু এক ডজন হিন্দু মন্দিৰ দেখাৰ বৰ্ণনা কৰিছিল, য'ত হাজাৰ হাজাৰ ব্ৰাহ্মণে পূজা কৰিছিল। <ref>{{cite book |last1=Hioco |first1=Christophe |last2=Poggi |first2=Luca |title=Khajuraho: Indian Temples and Sensuous Sculptures |publisher=5 Continents Editions |year = 2017 |isbn=978-88-7439-778-5 |page=9}}</ref> ১০২২ খ্ৰীষ্টাব্দত কালিঞ্জাৰ আক্ৰমণৰ সময়ত গাজনীৰ মাহমুদৰ লগত সংগ দিয়া পাৰ্চী ইতিহাসবিদ আবু ৰিহান আল-বিৰুনিয়ে খাজুৰাহোৰ কথা উল্লেখ কৰিছিল। তেওঁ খাজুৰাহোক ‘জাজাহুতি’ৰ ৰাজধানী বুলি অভিহিত কৰে। <ref>J. Banerjea (1960), Khajuraho, Journal of the Asiatic Society, Vol. 2-3, pp 43-47</ref> এই আক্ৰমণ সফল নহ'ল আৰু শেষত দুয়োপক্ষৰ মাজত শান্তি চুক্তি কৰা হয়; এই চুক্তিৰ অধীনত হিন্দু ৰজাই গাজনীৰ মাহমুদক মুক্তিপণ দি আক্ৰমণৰ অন্ত পেলাবলৈ আৰু তেওঁক ঘূৰাই পঠিয়াবলৈ সন্মত হয়।<ref name=mitra/> [[File:A ruin, pillars at Khajuraho, India.jpg|thumb|left|দ্বাদশ শতিকালৈকে খাজুৰাহো হিন্দু ৰজাৰ অধীনত আছিল আৰু ইয়াত ৮৫টা মন্দিৰ আছিল। মধ্য ভাৰতক ত্ৰয়োদশ শতিকাত দিল্লী চুলতানাই দখল কৰিছিল। মুছলমান শাসনত বহু মন্দিৰ ধ্বংস হৈছিল আৰু বাকীবোৰ অৱহেলিত হৈ গুচি গৈছিল। কিছুমান পুৰণি মন্দিৰৰ ধ্বংসাৱশেষ (ওপৰত ঘণ্টাই মন্দিৰ) এতিয়াও দেখা যায়।]] দ্বাদশ শতিকাৰ শেষলৈকে খজুৰাহো মন্দিৰসমূহ সক্ৰিয়ভাৱে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। ত্ৰয়োদশ শতিকাত মুছলমান চুলতান কুতুব-উদ্দিন আইবাকৰ নেতৃত্বত দিল্লী চুলতানৰ সৈন্যই চাণ্ডেলা ৰাজ্য আক্ৰমণ কৰি জয় কৰে। প্ৰায় এশ বছৰৰ পিছত মৰক্কোৰ ভ্ৰমণকাৰী ইবন বাট্টুতাই ১৩৩৫ চনৰ পৰা ১৩৪২ চনলৈকে ভাৰতত থকাৰ স্মৃতিগ্ৰন্থত খাজুৰাহো মন্দিৰ ভ্ৰমণৰ কথা উল্লেখ কৰি "কাজাৰা" <ref>phonetically translated from Arabic sometimes as "Kajwara"</ref><ref>Director General of Archaeology in India (1959), Archaeological Survey of India, Ancient India, Issues 15-19, pp 45-46 (Archived: University of Michigan)</ref> এইদৰে কয়: {{Blockquote|1=...খজুৰাহোৰ মন্দিৰৰ ওচৰত, যিবোৰৰ মূৰ্তিবোৰ মুছলমানে বিকৃত কৰি পেলাইছে, য'ত কেইবাজনো যোগী বাস কৰে, যাৰ চুলি শৰীৰৰ সমান দীঘল হৈ গৈছে। আৰু তীব্ৰ তপস্যাৰ ফলত তেওঁলোকৰ ৰং সকলো হালধীয়া হৈ পৰিছে। বহু মুছলমানে তেওঁলোকৰ পৰা শিকিবলৈ তেওঁলোকৰ ওচৰলৈ আহে। |2=[[ইবন বাট্টুতা, ]]|3= প্ৰায় ১৩৩৫ খ্ৰীষ্টাব্দ, ৰিহলাত ইবনে বাটুটাহ, অনুবাদ আৰ্থাৰ কটেৰেলে <ref>Arthur Cotterell (2011), Asia: A Concise History, Wiley, {{ISBN|978-0470825044}}, pp 184-185</ref> }} মধ্য ভাৰতৰ যি অঞ্চলত খাজুৰাহো মন্দিৰসমূহ অৱস্থিত সেই অঞ্চলটো ত্ৰয়োদশ শতিকাৰ পৰা ১৮ শতিকালৈকে বিভিন্ন মুছলমান বংশৰ নিয়ন্ত্ৰণত আছিল। এই সময়ছোৱাত কিছুমান মন্দিৰ অপবিত্ৰ কৰা হৈছিল, তাৰ পিছত দীৰ্ঘদিন ধৰি অৱহেলা কৰা হৈছিল।<ref name=jfergusson/><ref name=gghurye/> উদাহৰণস্বৰূপে, ১৪৯৫ খ্ৰীষ্টাব্দত খাজুৰাহোক চিকন্দৰ লোডীৰ মন্দিৰ ধ্বংস অভিযানত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়।<ref>Michael D. Willis, An Introduction to the Historical Geography of Gopakṣetra, Daśārṇa, and Jejākadeśa, Bulletin of the School of Oriental and African Studies, University of London, Vol. 51, No. 2 (1988), pp. 271–278; See also K.R. Qanungo (1965), Sher Shah and his times, Orient Longmans, {{oclc|175212}}, pp 423-427</ref> খাজুৰাহোৰ দুৰ্গম আৰু বিচ্ছিন্ন অৱস্থানে তাত থকা হিন্দু আৰু জৈন মন্দিৰসমূহক মুছলমানসকলে সঘনাই ধ্বংস কৰাৰ পৰা ৰক্ষা কৰিছিল।<ref name=trudyking>Trudy King et al., Asia and Oceania: International Dictionary of Historic Places, {{ISBN|978-1884964046}}, Routledge, pp 468-470</ref><ref>Alain Daniélou (2011), A Brief History of India, {{ISBN|978-1594770296}}, pp 221-227</ref> যুগ যুগ ধৰি গছ-গছনি আৰু অৰণ্যই এই মন্দিৰবোৰক আগুৰি ধৰিছিল। ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰত]] [[শ্ৰেণী:চমু বৰ্ণনা থকা প্ৰবন্ধসমূহ]] qbaptt2f2cfnctzjjntv2nq47cu1en4 603210 603203 2026-04-27T08:35:31Z দিম্পল দাস 5159 /* ইতিহাস */ 603210 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}}{{পোখালি}}{{Infobox UNESCO World Heritage Site | image = [[File:1 Khajuraho.jpg|thumb]] | Location = [[Khajuraho]], [[Chhatarpur district]], [[Madhya Pradesh]], [[India]] | Criteria = Cultural: i, iii | ID = 240 | Year = 1986 | locmapin = India#India Madhya Pradesh | map_caption = Location in Madhya Pradesh state of India | relief = 1 | coordinates = {{coord|24.854422|N|79.921427|E|format=dms|display=inline,title}} | WHS = খাজুৰাহো স্মাৰকসমূহ }} '''খাজুৰাহো স্মাৰকসমূহ''' {{en| Khajuraho Group of Monuments}} [[ভাৰত]]ৰ [[মধ্যপ্ৰদেশ]]ৰ ছটাৰপুৰ জিলাৰ [[হিন্দু]] আৰু দিগম্বৰা [[জৈন]] মন্দিৰৰ এটা দল। জিলা সদৰ ছটাৰপুৰ চহৰৰ পৰা প্ৰায় ৪৬ কিলোমিটাৰ (২৮.৬ মাইল), গোৱালিয়াৰৰ পৰা ২৮৩ কিলোমিটাৰ (১৭৭ মাইল), ঝান্সীৰ পৰা ১৭৫ কিলোমিটাৰ (১০৯ মাইল) দক্ষিণ-পূবে, খাজৱাৰ পৰা ১০ কিলোমিটাৰ (৬.২ মাইল) আৰু ৰাজনগৰৰ পৰা ৯ কিলোমিটাৰ (৫.৬ মাইল) দূৰত্বত অৱস্থিত। নগাৰা শৈলীৰ স্থাপত্যৰ প্ৰতীক আৰু কিছুমান কামোদ্দীপক ভাস্কৰ্য্যৰ বাবে এই মন্দিৰসমূহ বিখ্যাত।<ref>Philip Wilkinson (2008), India: People, Place, Culture and History, {{ISBN|978-1405329040}}, pp 352-353</ref> খাজুৰাহোৰ বেছিভাগ মন্দিৰেই ৮৮৫ খ্ৰীষ্টাব্দৰ পৰা ১০০০ খ্ৰীষ্টাব্দৰ ভিতৰত চাণ্ডেলা বংশই নিৰ্মাণ কৰিছিল।<ref name=Madan>{{cite book|title=India through the ages|url=https://archive.org/details/indiathroughages00mada|last=Gopal|first=Madan|year= 1990| page= [https://archive.org/details/indiathroughages00mada/page/179 179]|editor=K.S. Gautam|publisher=Publication Division, Ministry of Information and Broadcasting, Government of India}}</ref><ref name = "unesco">{{cite web|title=Khajuraho Group of Monuments |url=https://whc.unesco.org/en/list/240 |website = UNESCO World Heritage Centre |publisher = United Nations Educational Scientific and Cultural Organization |access-date = 25 June 2023}}</ref> ঐতিহাসিক তথ্য অনুসৰি খাজুৰাহো মন্দিৰ স্থানত দ্বাদশ শতিকালৈকে ৮৫টা মন্দিৰ আছিল, যিবোৰ ২০ বৰ্গ কিলোমিটাৰ (৭.৭ বৰ্গমাইল)ত বিস্তৃত আছিল। ইয়াৰে মাত্ৰ প্ৰায় ২৫টা মন্দিৰহে আছে, যিবোৰ ছয় বৰ্গ কিলোমিটাৰ (২.৩ বৰ্গমাইল)ত বিস্তৃত।<ref name= "unesco"/> এতিয়া থকা মন্দিৰসমূহৰ ভিতৰত কন্দৰিয়া মহাদেৱ মন্দিৰটো প্ৰাচীন ভাৰতীয় শিল্পৰ জটিল বিৱৰণ, প্ৰতীক আৰু প্ৰকাশভংগীৰ সৈতে প্ৰচুৰ ভাস্কৰ্য্যৰে সজাই তোলা হৈছে।<ref name=ddesai>Devangana Desai (2005), ''Khajuraho'', Oxford University Press, Sixth Print, {{ISBN|978-0-19-565643-5}}</ref> ১৮৩৮ চনলৈকে এই মন্দিৰ কমপ্লেক্সটো পাহৰি যোৱা আৰু জংঘলেৰে ভৰি আছিল, তেতিয়া কেপ্তেইন টি. বাৰ্ট নামৰ এজন ব্ৰিটিছ অভিযন্তাই এই কমপ্লেক্সটো পৰিদৰ্শন কৰি তেওঁৰ তথ্য জাৰ্নেল অৱ দ্য এছিয়াটিক ছ'চাইটি অৱ বেংগলত প্ৰকাশ কৰে।<ref>Slaczka, Anna. “Temples, Inscriptions and Misconceptions: Charles-Louis Fábri and the Khajuraho ‘Apsaras.’” The Rijksmuseum Bulletin 60, no. 3 (2012): 212–33. See p. 217.</ref> এই কীৰ্তিচিহ্নসমূহ নিৰ্মাণ কৰাৰ সময়ত অঞ্চলটোৰ ল'ৰাবোৰে প্ৰাপ্তবয়স্ক হোৱালৈকে ব্ৰহ্মচাৰী (স্নাতক) হিচাপে আশ্ৰমত বাস কৰিছিল আৰু এই ভাস্কৰ্য্যসমূহে তেওঁলোকক 'গৃহস্থ'ৰ সাংসাৰিক ভূমিকা সম্পৰ্কে জানিবলৈ সহায় কৰিছিল।<ref>{{cite book|title=Frontline, Volume 24, Issues 6-12|page=93|publisher=S. Rangarajan for Kasturi & Sons|year=2007}}</ref> খাজুৰাহো মন্দিৰ গোটটো একেলগে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল যদিও সেইবোৰ হিন্দু আৰু জৈন ধৰ্ম দুটা ধৰ্মৰ প্ৰতি উৎসৰ্গিত আছিল। ইয়াৰ পৰা অনুমান কৰিব পাৰি যে এই অঞ্চলত হিন্দু আৰু জৈনসকলৰ মাজত বিভিন্ন ধৰ্মীয় মতামতক স্বীকাৰ আৰু সন্মান জনোৱাৰ পৰম্পৰা আছিল।<ref name=jfergusson>James Fergusson, [https://archive.org/stream/historyofindiane02ferguoft#page/140/mode/2up/search/khajuraho Northern or Indo-Aryan Style - Khajuraho] History of Indian and Eastern Architecture, Updated by James Burgess and R. Phene Spiers (1910), Volume II, John Murray, London</ref> ইয়াৰ অসাধাৰণ স্থাপত্য, মন্দিৰৰ ৰূপৰ বৈচিত্ৰ্য আৰু চাণ্ডেলা সভ্যতাৰ সাক্ষ্যৰ বাবে [[খাজুৰাহো]]ৰ কীৰ্তিচিহ্নসমূহ ১৯৮৬ চনত [[ইউনেস্কো]]ৰ [[বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]]ৰ তালিকাত সন্নিবিষ্ট কৰা হয়।<ref>{{cite web|title=World Heritage Day: Five must-visit sites in India|url=http://www.hindustantimes.com/travel/world-heritage-day-five-must-visit-sites-in-india/article1-1338551.aspx|archive-url=https://web.archive.org/web/20150419163624/http://www.hindustantimes.com/travel/world-heritage-day-five-must-visit-sites-in-india/article1-1338551.aspx|url-status=dead|archive-date=19 April 2015|date=18 April 2015|access-date=23 November 2025|archivedate=14 August 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150814145305/http://www.hindustantimes.com/travel/world-heritage-day-five-must-visit-sites-in-india/article1-1338551.aspx|deadurl=yes}}</ref><ref name= "unesco"/> ==ব্যুৎপত্তিবিজ্ঞান== খজুৰাহো বা খাৰ্জুৰাবাহক নামটো প্ৰাচীন সংস্কৃতৰ পৰা উদ্ভৱ হৈছে (খজুৰা, খজুৰ অৰ্থাৎ খেজুৰ,<ref>[http://spokensanskrit.de/index.php?tinput=kharjUra&direction=SE&script=HK&link=yes&beginning=0 kharjUra] Sanskrit English Dictionary, Koeln University, Germany</ref> আৰু ৱাহক, বাহক অৰ্থাৎ "যিজনে কঢ়িয়াই লৈ ফুৰে" বা বাহক<ref>[http://spokensanskrit.de/index.php?tinput=vAhaka&direction=SE&script=HK&link=yes&beginning=0 vAhaka] Sanskrit English Dictionary, Koeln University, Germany</ref>)। স্থানীয় কিংবদন্তি অনুসৰি মন্দিৰবোৰৰ দুৱাৰমুখ হিচাপে দুটা সোণৰ খেজুৰ আছিল (পুনৰ আৱিষ্কাৰ হোৱাৰ সময়ত সেইবোৰ নোহোৱা হৈছিল)। দেশাইয়ে কৈছে যে খাৰ্জুৰাবাহকৰ অৰ্থ বিচ্ছুধাৰীও, যিটো ভগৱান শিৱৰ আন এটা প্ৰতীকী নাম (যি তেওঁৰ উগ্ৰ ৰূপত সাপ আৰু বিচ্ছুৰ মালা পিন্ধে)।<ref name=ddesai7>Devangana Desai (1996), [http://www.learn.columbia.edu/indianart/pdf/khajuraho_desai.pdf Chapter 7 - Puns and Enigmatic Language in Sculpture] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304114145/http://www.learn.columbia.edu/indianart/pdf/khajuraho_desai.pdf |date=4 March 2016 }} in The Religious Imagery of Khajuraho, Project for Indian Cultural Studies, Columbia University Archives</ref> ==অৱস্থান== [[File:TEMPLE MAP OF KHAJURAHO.jpg|thumb|[[খাজুৰাহো]] চহৰৰ মানচিত্ৰ]] [[নতুন দিল্লী]]ৰ পৰা প্ৰায় ৬২০ কিলোমিটাৰ (৩৮৫ মাইল) দক্ষিণ-পূবে চটাৰপুৰ জিলাৰ [[ভাৰত]]ৰ [[মধ্যপ্ৰদেশ]] ৰাজ্যত অৱস্থিত খাজুৰাহো কীৰ্তিচিহ্নসমূহ। এই মন্দিৰসমূহ [[খাজুৰাহো]] নামেৰেও জনাজাত এখন সৰু চহৰৰ ওচৰত অৱস্থিত,<ref>{{cite web|url=http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999|archive-url=https://web.archive.org/web/20040616075334/http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999|archive-date=2004-06-16|title= Census of India 2001: Data from the 2001 Census, including cities, villages and towns (Provisional)|access-date=2008-11-01|publisher= Census Commission of India}}</ref> ইয়াৰ জনসংখ্যা প্ৰায় ২৪,৪৮১ জন (২০১১ চনৰ লোকপিয়ল)। [[খাজুৰাহো]]ত অসামৰিক বিমানবন্দৰ খাজুৰাহো (আই এ টি এ ক'ড: এইচ জে আৰ)য়ে সেৱা আগবঢ়ায়, ইয়াৰ সেৱা [[দিল্লী]], [[আগ্ৰা]], বাৰাণসী আৰু [[মুম্বাই]]লৈ যায়।<ref>[http://www.aai.aero/allAirports/khajuraho_generalinfo.jsp Khajuraho airport] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150708201920/http://www.aai.aero/allAirports/khajuraho_generalinfo.jsp |date=8 July 2015 }} AAI, Govt of India</ref> এই স্থান ভাৰতীয় ৰেল সেৱাৰ দ্বাৰাও সংযুক্ত, ৰেলৱে ষ্টেচনটো কীৰ্তিচিহ্নসমূহৰ প্ৰৱেশদ্বাৰৰ পৰা প্ৰায় ছয় কিলোমিটাৰ দূৰত অৱস্থিত। এই কীৰ্তিচিহ্নসমূহ পূব-পশ্চিম ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথ ৭৫ৰ পৰা প্ৰায় দহ কিলোমিটাৰ আৰু ছটাৰপুৰ চহৰৰ পৰা প্ৰায় ৫০ কিলোমিটাৰ দূৰত্বত অৱস্থিত; ছাটাৰপুৰ চহৰখন ৰাজ্যৰ ৰাজধানী ভোপালৰ সৈতে দক্ষিণ-পশ্চিম-উত্তৰ-পূব ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথ ৮৬ৰ দ্বাৰা সংযুক্ত। ৰাজস্থানৰ দশম শতিকাৰ ভাণ্ড দেৱ মন্দিৰটো খাজুৰাহো কীৰ্তিচিহ্নৰ শৈলীত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল আৰু ইয়াক প্ৰায়ে "লিটিল খাজুৰাহো" বুলি কোৱা হয়। ==ইতিহাস== খাজুৰাহো গোটৰ কীৰ্তিচিহ্ন চণ্ডেলা বংশৰ শাসন কালত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। তেওঁলোকৰ ক্ষমতা উত্থানৰ প্ৰায় লগে লগে নিৰ্মাণ কাৰ্য্যকলাপ আৰম্ভ হয়, তেওঁলোকৰ সমগ্ৰ ৰাজ্যখনতে পিছলৈ বুণ্ডেলখণ্ড নামেৰে জনাজাত।<ref name=gghurye>G.S. Ghurye, Rajput Architecture, {{ISBN|978-8171544462}}, Reprint Year: 2005, pp 19-24</ref> প্ৰায়বোৰ মন্দিৰ হিন্দু ৰজা যশোৱৰ্মন আৰু ধনগাৰ ৰাজত্বকালত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। যশোৱৰ্মনৰ উত্তৰাধিকাৰ লক্ষ্মণ মন্দিৰে সৰ্বোত্তমভাৱে প্ৰদৰ্শন কৰিছে। বিশ্বনাথ মন্দিৰে ৰজা ধনাৰ ৰাজত্বকালক সৰ্বোত্তমভাৱে প্ৰতিফলিত কৰি তুলিছে।<ref name=Sen>{{Cite book | last = Sen | first = Sailendra | title = A Textbook of Medieval Indian History | publisher = Primus Books | year = 2013 | isbn =9789380607344 }}</ref>{{rp|22}} বৰ্তমান থকা আটাইতকৈ ডাঙৰ আৰু বিখ্যাত মন্দিৰটো হৈছে বিদ্যাধৰা ৰজাৰ ৰাজত্বকালত নিৰ্মিত কন্দৰিয়া মহাদেৱ।{{sfn|Devangana Desai|2005|p=10}} মন্দিৰৰ শিলালিপিসমূহে ইংগিত দিয়ে যে বৰ্তমানৰ বহুতো মন্দিৰ ৯৭০ আৰু ১০৩০ খ্ৰীষ্টাব্দৰ ভিতৰত সম্পূৰ্ণ হৈছিল আৰু তাৰ পিছৰ দশকবোৰত আৰু অধিক সংযোজন কৰা হৈছিল।<ref name=jfergusson/> মধ্যযুগীয় মহোবা<ref>also called Erakana</ref>ৰ চহৰৰ পৰা প্ৰায় ৩৫ মাইল দূৰত কালিঞ্জাৰ অঞ্চলত খাজুৰাহোৰ মন্দিৰ নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।মহোবা আছিল চাণ্ডেলা বংশৰ ৰাজধানী। প্ৰাচীন আৰু মধ্যযুগীয় সাহিত্যত তেওঁলোকৰ ৰাজ্যক 'জিঝোটি', 'জেজাহোতি', 'চিহ-চি-টো' আৰু 'জেজাকভূক্তি' বুলি কোৱা হয়।<ref name=mitra>Mitra (1977), The early rulers of Khajuraho, {{ISBN|978-8120819979}}</ref> খাজুৰাহোৰ প্ৰথম লিখিত উল্লেখ ৬৪১ খ্ৰীষ্টাব্দত চীনা তীৰ্থযাত্ৰী জুয়ানজাঙে কৰিছিল আৰু তেওঁ কেইবা ডজন নিষ্ক্ৰিয় বৌদ্ধ মঠ আৰু এক ডজন হিন্দু মন্দিৰ দেখাৰ বৰ্ণনা কৰিছিল, য'ত হাজাৰ হাজাৰ ব্ৰাহ্মণে পূজা কৰিছিল। <ref>{{cite book |last1=Hioco |first1=Christophe |last2=Poggi |first2=Luca |title=Khajuraho: Indian Temples and Sensuous Sculptures |publisher=5 Continents Editions |year = 2017 |isbn=978-88-7439-778-5 |page=9}}</ref> ১০২২ খ্ৰীষ্টাব্দত কালিঞ্জাৰ আক্ৰমণৰ সময়ত গাজনীৰ মাহমুদৰ লগত সংগ দিয়া পাৰ্চী ইতিহাসবিদ আবু ৰিহান আল-বিৰুনিয়ে খাজুৰাহোৰ কথা উল্লেখ কৰিছিল। তেওঁ খাজুৰাহোক ‘জাজাহুতি’ৰ ৰাজধানী বুলি অভিহিত কৰে। <ref>J. Banerjea (1960), Khajuraho, Journal of the Asiatic Society, Vol. 2-3, pp 43-47</ref> এই আক্ৰমণ সফল নহ'ল আৰু শেষত দুয়োপক্ষৰ মাজত শান্তি চুক্তি কৰা হয়; এই চুক্তিৰ অধীনত হিন্দু ৰজাই গাজনীৰ মাহমুদক মুক্তিপণ দি আক্ৰমণৰ অন্ত পেলাবলৈ আৰু তেওঁক ঘূৰাই পঠিয়াবলৈ সন্মত হয়।<ref name=mitra/> [[File:A ruin, pillars at Khajuraho, India.jpg|thumb|left|দ্বাদশ শতিকালৈকে খাজুৰাহো হিন্দু ৰজাৰ অধীনত আছিল আৰু ইয়াত ৮৫টা মন্দিৰ আছিল। মধ্য ভাৰতক ত্ৰয়োদশ শতিকাত দিল্লী চুলতানাই দখল কৰিছিল। মুছলমান শাসনত বহু মন্দিৰ ধ্বংস হৈছিল আৰু বাকীবোৰ অৱহেলিত হৈ গুচি গৈছিল। কিছুমান পুৰণি মন্দিৰৰ ধ্বংসাৱশেষ (ওপৰত ঘণ্টাই মন্দিৰ) এতিয়াও দেখা যায়।]] দ্বাদশ শতিকাৰ শেষলৈকে খজুৰাহো মন্দিৰসমূহ সক্ৰিয়ভাৱে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। ত্ৰয়োদশ শতিকাত মুছলমান চুলতান কুতুব-উদ্দিন আইবাকৰ নেতৃত্বত দিল্লী চুলতানৰ সৈন্যই চাণ্ডেলা ৰাজ্য আক্ৰমণ কৰি জয় কৰে। প্ৰায় এশ বছৰৰ পিছত মৰক্কোৰ ভ্ৰমণকাৰী ইবন বাট্টুতাই ১৩৩৫ চনৰ পৰা ১৩৪২ চনলৈকে ভাৰতত থকাৰ স্মৃতিগ্ৰন্থত খাজুৰাহো মন্দিৰ ভ্ৰমণৰ কথা উল্লেখ কৰি "কাজাৰা" <ref>phonetically translated from Arabic sometimes as "Kajwara"</ref><ref>Director General of Archaeology in India (1959), Archaeological Survey of India, Ancient India, Issues 15-19, pp 45-46 (Archived: University of Michigan)</ref> এইদৰে কয়: {{Blockquote|1=...খজুৰাহোৰ মন্দিৰৰ ওচৰত, যিবোৰৰ মূৰ্তিবোৰ মুছলমানে বিকৃত কৰি পেলাইছে, য'ত কেইবাজনো যোগী বাস কৰে, যাৰ চুলি শৰীৰৰ সমান দীঘল হৈ গৈছে। আৰু তীব্ৰ তপস্যাৰ ফলত তেওঁলোকৰ ৰং সকলো হালধীয়া হৈ পৰিছে। বহু মুছলমানে তেওঁলোকৰ পৰা শিকিবলৈ তেওঁলোকৰ ওচৰলৈ আহে। |2=[[ইবন বাট্টুতা, ]]|3= প্ৰায় ১৩৩৫ খ্ৰীষ্টাব্দ, ৰিহলাত ইবনে বাটুটাহ, অনুবাদ আৰ্থাৰ কটেৰেলে <ref>Arthur Cotterell (2011), Asia: A Concise History, Wiley, {{ISBN|978-0470825044}}, pp 184-185</ref> }} মধ্য ভাৰতৰ যি অঞ্চলত খাজুৰাহো মন্দিৰসমূহ অৱস্থিত সেই অঞ্চলটো ত্ৰয়োদশ শতিকাৰ পৰা ১৮ শতিকালৈকে বিভিন্ন মুছলমান বংশৰ নিয়ন্ত্ৰণত আছিল। এই সময়ছোৱাত কিছুমান মন্দিৰ অপবিত্ৰ কৰা হৈছিল, তাৰ পিছত দীৰ্ঘদিন ধৰি অৱহেলা কৰা হৈছিল।<ref name=jfergusson/><ref name=gghurye/> উদাহৰণস্বৰূপে, ১৪৯৫ খ্ৰীষ্টাব্দত খাজুৰাহোক চিকন্দৰ লোডীৰ মন্দিৰ ধ্বংস অভিযানত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়।<ref>Michael D. Willis, An Introduction to the Historical Geography of Gopakṣetra, Daśārṇa, and Jejākadeśa, Bulletin of the School of Oriental and African Studies, University of London, Vol. 51, No. 2 (1988), pp. 271–278; See also K.R. Qanungo (1965), Sher Shah and his times, Orient Longmans, {{oclc|175212}}, pp 423-427</ref> খাজুৰাহোৰ দুৰ্গম আৰু বিচ্ছিন্ন অৱস্থানে তাত থকা হিন্দু আৰু জৈন মন্দিৰসমূহক মুছলমানসকলে সঘনাই ধ্বংস কৰাৰ পৰা ৰক্ষা কৰিছিল।<ref name=trudyking>Trudy King et al., Asia and Oceania: International Dictionary of Historic Places, {{ISBN|978-1884964046}}, Routledge, pp 468-470</ref><ref>Alain Daniélou (2011), A Brief History of India, {{ISBN|978-1594770296}}, pp 221-227</ref> যুগ যুগ ধৰি গছ-গছনি আৰু অৰণ্যই এই মন্দিৰবোৰক আগুৰি ধৰিছিল। ১৮৩০ চনত স্থানীয় হিন্দুসকলৰ নেতৃত্বত এজন ব্ৰিটিছ জৰীপকাৰী টি. বাৰ্ট, এই মন্দিৰসমূহলৈ, আৰু এইদৰে বিশ্বৰ বিভিন্ন প্ৰান্তৰ লোকে ইয়াক পুনৰ আৱিষ্কাৰ কৰে।<ref>Louise Nicholson (2007), India, National Geographic Society, {{ISBN|978-1426201448}}, see Chapter on Khajuraho</ref> পিছলৈ পুনৰ আৱিষ্কাৰ হোৱাৰ কেইবছৰমানৰ পাছত আলেকজেণ্ডাৰ কানিংহামে এই মন্দিৰসমূহ যোগীসকলে গোপনে ব্যৱহাৰ কৰা বুলি ৰিপ’ৰ্ট কৰিছিল, আৰু প্ৰতি বছৰে ফেব্ৰুৱাৰী বা মাৰ্চ মাহত (চন্দ্ৰ পঞ্জিকা অনুসৰি) পালন কৰা শিৱৰাত্ৰিৰ সময়ত হাজাৰ হাজাৰ হিন্দু লোকে তীৰ্থযাত্ৰাত দৰ্শন কৰিছিল। ১৮৫২ চনত এফ.চি. মেচিয়ে খাজুৰাহো মন্দিৰৰ আদিম অংকন কৰিছিল।<ref name="Krishna Deva 1990">Krishna Deva (1990), Temples of Khajuraho, 2 Volumes, Archaeological Survey of India, New Delhi</ref> ==বিৱৰণ== ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰত]] [[শ্ৰেণী:চমু বৰ্ণনা থকা প্ৰবন্ধসমূহ]] spthzoy5046z64qugjowfhja1hmz91h 603211 603210 2026-04-27T08:42:31Z দিম্পল দাস 5159 /* বিৱৰণ */ 603211 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}}{{পোখালি}}{{Infobox UNESCO World Heritage Site | image = [[File:1 Khajuraho.jpg|thumb]] | Location = [[Khajuraho]], [[Chhatarpur district]], [[Madhya Pradesh]], [[India]] | Criteria = Cultural: i, iii | ID = 240 | Year = 1986 | locmapin = India#India Madhya Pradesh | map_caption = Location in Madhya Pradesh state of India | relief = 1 | coordinates = {{coord|24.854422|N|79.921427|E|format=dms|display=inline,title}} | WHS = খাজুৰাহো স্মাৰকসমূহ }} '''খাজুৰাহো স্মাৰকসমূহ''' {{en| Khajuraho Group of Monuments}} [[ভাৰত]]ৰ [[মধ্যপ্ৰদেশ]]ৰ ছটাৰপুৰ জিলাৰ [[হিন্দু]] আৰু দিগম্বৰা [[জৈন]] মন্দিৰৰ এটা দল। জিলা সদৰ ছটাৰপুৰ চহৰৰ পৰা প্ৰায় ৪৬ কিলোমিটাৰ (২৮.৬ মাইল), গোৱালিয়াৰৰ পৰা ২৮৩ কিলোমিটাৰ (১৭৭ মাইল), ঝান্সীৰ পৰা ১৭৫ কিলোমিটাৰ (১০৯ মাইল) দক্ষিণ-পূবে, খাজৱাৰ পৰা ১০ কিলোমিটাৰ (৬.২ মাইল) আৰু ৰাজনগৰৰ পৰা ৯ কিলোমিটাৰ (৫.৬ মাইল) দূৰত্বত অৱস্থিত। নগাৰা শৈলীৰ স্থাপত্যৰ প্ৰতীক আৰু কিছুমান কামোদ্দীপক ভাস্কৰ্য্যৰ বাবে এই মন্দিৰসমূহ বিখ্যাত।<ref>Philip Wilkinson (2008), India: People, Place, Culture and History, {{ISBN|978-1405329040}}, pp 352-353</ref> খাজুৰাহোৰ বেছিভাগ মন্দিৰেই ৮৮৫ খ্ৰীষ্টাব্দৰ পৰা ১০০০ খ্ৰীষ্টাব্দৰ ভিতৰত চাণ্ডেলা বংশই নিৰ্মাণ কৰিছিল।<ref name=Madan>{{cite book|title=India through the ages|url=https://archive.org/details/indiathroughages00mada|last=Gopal|first=Madan|year= 1990| page= [https://archive.org/details/indiathroughages00mada/page/179 179]|editor=K.S. Gautam|publisher=Publication Division, Ministry of Information and Broadcasting, Government of India}}</ref><ref name = "unesco">{{cite web|title=Khajuraho Group of Monuments |url=https://whc.unesco.org/en/list/240 |website = UNESCO World Heritage Centre |publisher = United Nations Educational Scientific and Cultural Organization |access-date = 25 June 2023}}</ref> ঐতিহাসিক তথ্য অনুসৰি খাজুৰাহো মন্দিৰ স্থানত দ্বাদশ শতিকালৈকে ৮৫টা মন্দিৰ আছিল, যিবোৰ ২০ বৰ্গ কিলোমিটাৰ (৭.৭ বৰ্গমাইল)ত বিস্তৃত আছিল। ইয়াৰে মাত্ৰ প্ৰায় ২৫টা মন্দিৰহে আছে, যিবোৰ ছয় বৰ্গ কিলোমিটাৰ (২.৩ বৰ্গমাইল)ত বিস্তৃত।<ref name= "unesco"/> এতিয়া থকা মন্দিৰসমূহৰ ভিতৰত কন্দৰিয়া মহাদেৱ মন্দিৰটো প্ৰাচীন ভাৰতীয় শিল্পৰ জটিল বিৱৰণ, প্ৰতীক আৰু প্ৰকাশভংগীৰ সৈতে প্ৰচুৰ ভাস্কৰ্য্যৰে সজাই তোলা হৈছে।<ref name=ddesai>Devangana Desai (2005), ''Khajuraho'', Oxford University Press, Sixth Print, {{ISBN|978-0-19-565643-5}}</ref> ১৮৩৮ চনলৈকে এই মন্দিৰ কমপ্লেক্সটো পাহৰি যোৱা আৰু জংঘলেৰে ভৰি আছিল, তেতিয়া কেপ্তেইন টি. বাৰ্ট নামৰ এজন ব্ৰিটিছ অভিযন্তাই এই কমপ্লেক্সটো পৰিদৰ্শন কৰি তেওঁৰ তথ্য জাৰ্নেল অৱ দ্য এছিয়াটিক ছ'চাইটি অৱ বেংগলত প্ৰকাশ কৰে।<ref>Slaczka, Anna. “Temples, Inscriptions and Misconceptions: Charles-Louis Fábri and the Khajuraho ‘Apsaras.’” The Rijksmuseum Bulletin 60, no. 3 (2012): 212–33. See p. 217.</ref> এই কীৰ্তিচিহ্নসমূহ নিৰ্মাণ কৰাৰ সময়ত অঞ্চলটোৰ ল'ৰাবোৰে প্ৰাপ্তবয়স্ক হোৱালৈকে ব্ৰহ্মচাৰী (স্নাতক) হিচাপে আশ্ৰমত বাস কৰিছিল আৰু এই ভাস্কৰ্য্যসমূহে তেওঁলোকক 'গৃহস্থ'ৰ সাংসাৰিক ভূমিকা সম্পৰ্কে জানিবলৈ সহায় কৰিছিল।<ref>{{cite book|title=Frontline, Volume 24, Issues 6-12|page=93|publisher=S. Rangarajan for Kasturi & Sons|year=2007}}</ref> খাজুৰাহো মন্দিৰ গোটটো একেলগে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল যদিও সেইবোৰ হিন্দু আৰু জৈন ধৰ্ম দুটা ধৰ্মৰ প্ৰতি উৎসৰ্গিত আছিল। ইয়াৰ পৰা অনুমান কৰিব পাৰি যে এই অঞ্চলত হিন্দু আৰু জৈনসকলৰ মাজত বিভিন্ন ধৰ্মীয় মতামতক স্বীকাৰ আৰু সন্মান জনোৱাৰ পৰম্পৰা আছিল।<ref name=jfergusson>James Fergusson, [https://archive.org/stream/historyofindiane02ferguoft#page/140/mode/2up/search/khajuraho Northern or Indo-Aryan Style - Khajuraho] History of Indian and Eastern Architecture, Updated by James Burgess and R. Phene Spiers (1910), Volume II, John Murray, London</ref> ইয়াৰ অসাধাৰণ স্থাপত্য, মন্দিৰৰ ৰূপৰ বৈচিত্ৰ্য আৰু চাণ্ডেলা সভ্যতাৰ সাক্ষ্যৰ বাবে [[খাজুৰাহো]]ৰ কীৰ্তিচিহ্নসমূহ ১৯৮৬ চনত [[ইউনেস্কো]]ৰ [[বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]]ৰ তালিকাত সন্নিবিষ্ট কৰা হয়।<ref>{{cite web|title=World Heritage Day: Five must-visit sites in India|url=http://www.hindustantimes.com/travel/world-heritage-day-five-must-visit-sites-in-india/article1-1338551.aspx|archive-url=https://web.archive.org/web/20150419163624/http://www.hindustantimes.com/travel/world-heritage-day-five-must-visit-sites-in-india/article1-1338551.aspx|url-status=dead|archive-date=19 April 2015|date=18 April 2015|access-date=23 November 2025|archivedate=14 August 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150814145305/http://www.hindustantimes.com/travel/world-heritage-day-five-must-visit-sites-in-india/article1-1338551.aspx|deadurl=yes}}</ref><ref name= "unesco"/> ==ব্যুৎপত্তিবিজ্ঞান== খজুৰাহো বা খাৰ্জুৰাবাহক নামটো প্ৰাচীন সংস্কৃতৰ পৰা উদ্ভৱ হৈছে (খজুৰা, খজুৰ অৰ্থাৎ খেজুৰ,<ref>[http://spokensanskrit.de/index.php?tinput=kharjUra&direction=SE&script=HK&link=yes&beginning=0 kharjUra] Sanskrit English Dictionary, Koeln University, Germany</ref> আৰু ৱাহক, বাহক অৰ্থাৎ "যিজনে কঢ়িয়াই লৈ ফুৰে" বা বাহক<ref>[http://spokensanskrit.de/index.php?tinput=vAhaka&direction=SE&script=HK&link=yes&beginning=0 vAhaka] Sanskrit English Dictionary, Koeln University, Germany</ref>)। স্থানীয় কিংবদন্তি অনুসৰি মন্দিৰবোৰৰ দুৱাৰমুখ হিচাপে দুটা সোণৰ খেজুৰ আছিল (পুনৰ আৱিষ্কাৰ হোৱাৰ সময়ত সেইবোৰ নোহোৱা হৈছিল)। দেশাইয়ে কৈছে যে খাৰ্জুৰাবাহকৰ অৰ্থ বিচ্ছুধাৰীও, যিটো ভগৱান শিৱৰ আন এটা প্ৰতীকী নাম (যি তেওঁৰ উগ্ৰ ৰূপত সাপ আৰু বিচ্ছুৰ মালা পিন্ধে)।<ref name=ddesai7>Devangana Desai (1996), [http://www.learn.columbia.edu/indianart/pdf/khajuraho_desai.pdf Chapter 7 - Puns and Enigmatic Language in Sculpture] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304114145/http://www.learn.columbia.edu/indianart/pdf/khajuraho_desai.pdf |date=4 March 2016 }} in The Religious Imagery of Khajuraho, Project for Indian Cultural Studies, Columbia University Archives</ref> ==অৱস্থান== [[File:TEMPLE MAP OF KHAJURAHO.jpg|thumb|[[খাজুৰাহো]] চহৰৰ মানচিত্ৰ]] [[নতুন দিল্লী]]ৰ পৰা প্ৰায় ৬২০ কিলোমিটাৰ (৩৮৫ মাইল) দক্ষিণ-পূবে চটাৰপুৰ জিলাৰ [[ভাৰত]]ৰ [[মধ্যপ্ৰদেশ]] ৰাজ্যত অৱস্থিত খাজুৰাহো কীৰ্তিচিহ্নসমূহ। এই মন্দিৰসমূহ [[খাজুৰাহো]] নামেৰেও জনাজাত এখন সৰু চহৰৰ ওচৰত অৱস্থিত,<ref>{{cite web|url=http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999|archive-url=https://web.archive.org/web/20040616075334/http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999|archive-date=2004-06-16|title= Census of India 2001: Data from the 2001 Census, including cities, villages and towns (Provisional)|access-date=2008-11-01|publisher= Census Commission of India}}</ref> ইয়াৰ জনসংখ্যা প্ৰায় ২৪,৪৮১ জন (২০১১ চনৰ লোকপিয়ল)। [[খাজুৰাহো]]ত অসামৰিক বিমানবন্দৰ খাজুৰাহো (আই এ টি এ ক'ড: এইচ জে আৰ)য়ে সেৱা আগবঢ়ায়, ইয়াৰ সেৱা [[দিল্লী]], [[আগ্ৰা]], বাৰাণসী আৰু [[মুম্বাই]]লৈ যায়।<ref>[http://www.aai.aero/allAirports/khajuraho_generalinfo.jsp Khajuraho airport] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150708201920/http://www.aai.aero/allAirports/khajuraho_generalinfo.jsp |date=8 July 2015 }} AAI, Govt of India</ref> এই স্থান ভাৰতীয় ৰেল সেৱাৰ দ্বাৰাও সংযুক্ত, ৰেলৱে ষ্টেচনটো কীৰ্তিচিহ্নসমূহৰ প্ৰৱেশদ্বাৰৰ পৰা প্ৰায় ছয় কিলোমিটাৰ দূৰত অৱস্থিত। এই কীৰ্তিচিহ্নসমূহ পূব-পশ্চিম ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথ ৭৫ৰ পৰা প্ৰায় দহ কিলোমিটাৰ আৰু ছটাৰপুৰ চহৰৰ পৰা প্ৰায় ৫০ কিলোমিটাৰ দূৰত্বত অৱস্থিত; ছাটাৰপুৰ চহৰখন ৰাজ্যৰ ৰাজধানী ভোপালৰ সৈতে দক্ষিণ-পশ্চিম-উত্তৰ-পূব ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথ ৮৬ৰ দ্বাৰা সংযুক্ত। ৰাজস্থানৰ দশম শতিকাৰ ভাণ্ড দেৱ মন্দিৰটো খাজুৰাহো কীৰ্তিচিহ্নৰ শৈলীত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল আৰু ইয়াক প্ৰায়ে "লিটিল খাজুৰাহো" বুলি কোৱা হয়। ==ইতিহাস== খাজুৰাহো গোটৰ কীৰ্তিচিহ্ন চণ্ডেলা বংশৰ শাসন কালত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। তেওঁলোকৰ ক্ষমতা উত্থানৰ প্ৰায় লগে লগে নিৰ্মাণ কাৰ্য্যকলাপ আৰম্ভ হয়, তেওঁলোকৰ সমগ্ৰ ৰাজ্যখনতে পিছলৈ বুণ্ডেলখণ্ড নামেৰে জনাজাত।<ref name=gghurye>G.S. Ghurye, Rajput Architecture, {{ISBN|978-8171544462}}, Reprint Year: 2005, pp 19-24</ref> প্ৰায়বোৰ মন্দিৰ হিন্দু ৰজা যশোৱৰ্মন আৰু ধনগাৰ ৰাজত্বকালত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। যশোৱৰ্মনৰ উত্তৰাধিকাৰ লক্ষ্মণ মন্দিৰে সৰ্বোত্তমভাৱে প্ৰদৰ্শন কৰিছে। বিশ্বনাথ মন্দিৰে ৰজা ধনাৰ ৰাজত্বকালক সৰ্বোত্তমভাৱে প্ৰতিফলিত কৰি তুলিছে।<ref name=Sen>{{Cite book | last = Sen | first = Sailendra | title = A Textbook of Medieval Indian History | publisher = Primus Books | year = 2013 | isbn =9789380607344 }}</ref>{{rp|22}} বৰ্তমান থকা আটাইতকৈ ডাঙৰ আৰু বিখ্যাত মন্দিৰটো হৈছে বিদ্যাধৰা ৰজাৰ ৰাজত্বকালত নিৰ্মিত কন্দৰিয়া মহাদেৱ।{{sfn|Devangana Desai|2005|p=10}} মন্দিৰৰ শিলালিপিসমূহে ইংগিত দিয়ে যে বৰ্তমানৰ বহুতো মন্দিৰ ৯৭০ আৰু ১০৩০ খ্ৰীষ্টাব্দৰ ভিতৰত সম্পূৰ্ণ হৈছিল আৰু তাৰ পিছৰ দশকবোৰত আৰু অধিক সংযোজন কৰা হৈছিল।<ref name=jfergusson/> মধ্যযুগীয় মহোবা<ref>also called Erakana</ref>ৰ চহৰৰ পৰা প্ৰায় ৩৫ মাইল দূৰত কালিঞ্জাৰ অঞ্চলত খাজুৰাহোৰ মন্দিৰ নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।মহোবা আছিল চাণ্ডেলা বংশৰ ৰাজধানী। প্ৰাচীন আৰু মধ্যযুগীয় সাহিত্যত তেওঁলোকৰ ৰাজ্যক 'জিঝোটি', 'জেজাহোতি', 'চিহ-চি-টো' আৰু 'জেজাকভূক্তি' বুলি কোৱা হয়।<ref name=mitra>Mitra (1977), The early rulers of Khajuraho, {{ISBN|978-8120819979}}</ref> খাজুৰাহোৰ প্ৰথম লিখিত উল্লেখ ৬৪১ খ্ৰীষ্টাব্দত চীনা তীৰ্থযাত্ৰী জুয়ানজাঙে কৰিছিল আৰু তেওঁ কেইবা ডজন নিষ্ক্ৰিয় বৌদ্ধ মঠ আৰু এক ডজন হিন্দু মন্দিৰ দেখাৰ বৰ্ণনা কৰিছিল, য'ত হাজাৰ হাজাৰ ব্ৰাহ্মণে পূজা কৰিছিল। <ref>{{cite book |last1=Hioco |first1=Christophe |last2=Poggi |first2=Luca |title=Khajuraho: Indian Temples and Sensuous Sculptures |publisher=5 Continents Editions |year = 2017 |isbn=978-88-7439-778-5 |page=9}}</ref> ১০২২ খ্ৰীষ্টাব্দত কালিঞ্জাৰ আক্ৰমণৰ সময়ত গাজনীৰ মাহমুদৰ লগত সংগ দিয়া পাৰ্চী ইতিহাসবিদ আবু ৰিহান আল-বিৰুনিয়ে খাজুৰাহোৰ কথা উল্লেখ কৰিছিল। তেওঁ খাজুৰাহোক ‘জাজাহুতি’ৰ ৰাজধানী বুলি অভিহিত কৰে। <ref>J. Banerjea (1960), Khajuraho, Journal of the Asiatic Society, Vol. 2-3, pp 43-47</ref> এই আক্ৰমণ সফল নহ'ল আৰু শেষত দুয়োপক্ষৰ মাজত শান্তি চুক্তি কৰা হয়; এই চুক্তিৰ অধীনত হিন্দু ৰজাই গাজনীৰ মাহমুদক মুক্তিপণ দি আক্ৰমণৰ অন্ত পেলাবলৈ আৰু তেওঁক ঘূৰাই পঠিয়াবলৈ সন্মত হয়।<ref name=mitra/> [[File:A ruin, pillars at Khajuraho, India.jpg|thumb|left|দ্বাদশ শতিকালৈকে খাজুৰাহো হিন্দু ৰজাৰ অধীনত আছিল আৰু ইয়াত ৮৫টা মন্দিৰ আছিল। মধ্য ভাৰতক ত্ৰয়োদশ শতিকাত দিল্লী চুলতানাই দখল কৰিছিল। মুছলমান শাসনত বহু মন্দিৰ ধ্বংস হৈছিল আৰু বাকীবোৰ অৱহেলিত হৈ গুচি গৈছিল। কিছুমান পুৰণি মন্দিৰৰ ধ্বংসাৱশেষ (ওপৰত ঘণ্টাই মন্দিৰ) এতিয়াও দেখা যায়।]] দ্বাদশ শতিকাৰ শেষলৈকে খজুৰাহো মন্দিৰসমূহ সক্ৰিয়ভাৱে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। ত্ৰয়োদশ শতিকাত মুছলমান চুলতান কুতুব-উদ্দিন আইবাকৰ নেতৃত্বত দিল্লী চুলতানৰ সৈন্যই চাণ্ডেলা ৰাজ্য আক্ৰমণ কৰি জয় কৰে। প্ৰায় এশ বছৰৰ পিছত মৰক্কোৰ ভ্ৰমণকাৰী ইবন বাট্টুতাই ১৩৩৫ চনৰ পৰা ১৩৪২ চনলৈকে ভাৰতত থকাৰ স্মৃতিগ্ৰন্থত খাজুৰাহো মন্দিৰ ভ্ৰমণৰ কথা উল্লেখ কৰি "কাজাৰা" <ref>phonetically translated from Arabic sometimes as "Kajwara"</ref><ref>Director General of Archaeology in India (1959), Archaeological Survey of India, Ancient India, Issues 15-19, pp 45-46 (Archived: University of Michigan)</ref> এইদৰে কয়: {{Blockquote|1=...খজুৰাহোৰ মন্দিৰৰ ওচৰত, যিবোৰৰ মূৰ্তিবোৰ মুছলমানে বিকৃত কৰি পেলাইছে, য'ত কেইবাজনো যোগী বাস কৰে, যাৰ চুলি শৰীৰৰ সমান দীঘল হৈ গৈছে। আৰু তীব্ৰ তপস্যাৰ ফলত তেওঁলোকৰ ৰং সকলো হালধীয়া হৈ পৰিছে। বহু মুছলমানে তেওঁলোকৰ পৰা শিকিবলৈ তেওঁলোকৰ ওচৰলৈ আহে। |2=[[ইবন বাট্টুতা, ]]|3= প্ৰায় ১৩৩৫ খ্ৰীষ্টাব্দ, ৰিহলাত ইবনে বাটুটাহ, অনুবাদ আৰ্থাৰ কটেৰেলে <ref>Arthur Cotterell (2011), Asia: A Concise History, Wiley, {{ISBN|978-0470825044}}, pp 184-185</ref> }} মধ্য ভাৰতৰ যি অঞ্চলত খাজুৰাহো মন্দিৰসমূহ অৱস্থিত সেই অঞ্চলটো ত্ৰয়োদশ শতিকাৰ পৰা ১৮ শতিকালৈকে বিভিন্ন মুছলমান বংশৰ নিয়ন্ত্ৰণত আছিল। এই সময়ছোৱাত কিছুমান মন্দিৰ অপবিত্ৰ কৰা হৈছিল, তাৰ পিছত দীৰ্ঘদিন ধৰি অৱহেলা কৰা হৈছিল।<ref name=jfergusson/><ref name=gghurye/> উদাহৰণস্বৰূপে, ১৪৯৫ খ্ৰীষ্টাব্দত খাজুৰাহোক চিকন্দৰ লোডীৰ মন্দিৰ ধ্বংস অভিযানত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়।<ref>Michael D. Willis, An Introduction to the Historical Geography of Gopakṣetra, Daśārṇa, and Jejākadeśa, Bulletin of the School of Oriental and African Studies, University of London, Vol. 51, No. 2 (1988), pp. 271–278; See also K.R. Qanungo (1965), Sher Shah and his times, Orient Longmans, {{oclc|175212}}, pp 423-427</ref> খাজুৰাহোৰ দুৰ্গম আৰু বিচ্ছিন্ন অৱস্থানে তাত থকা হিন্দু আৰু জৈন মন্দিৰসমূহক মুছলমানসকলে সঘনাই ধ্বংস কৰাৰ পৰা ৰক্ষা কৰিছিল।<ref name=trudyking>Trudy King et al., Asia and Oceania: International Dictionary of Historic Places, {{ISBN|978-1884964046}}, Routledge, pp 468-470</ref><ref>Alain Daniélou (2011), A Brief History of India, {{ISBN|978-1594770296}}, pp 221-227</ref> যুগ যুগ ধৰি গছ-গছনি আৰু অৰণ্যই এই মন্দিৰবোৰক আগুৰি ধৰিছিল। ১৮৩০ চনত স্থানীয় হিন্দুসকলৰ নেতৃত্বত এজন ব্ৰিটিছ জৰীপকাৰী টি. বাৰ্ট, এই মন্দিৰসমূহলৈ, আৰু এইদৰে বিশ্বৰ বিভিন্ন প্ৰান্তৰ লোকে ইয়াক পুনৰ আৱিষ্কাৰ কৰে।<ref>Louise Nicholson (2007), India, National Geographic Society, {{ISBN|978-1426201448}}, see Chapter on Khajuraho</ref> পিছলৈ পুনৰ আৱিষ্কাৰ হোৱাৰ কেইবছৰমানৰ পাছত আলেকজেণ্ডাৰ কানিংহামে এই মন্দিৰসমূহ যোগীসকলে গোপনে ব্যৱহাৰ কৰা বুলি ৰিপ’ৰ্ট কৰিছিল, আৰু প্ৰতি বছৰে ফেব্ৰুৱাৰী বা মাৰ্চ মাহত (চন্দ্ৰ পঞ্জিকা অনুসৰি) পালন কৰা শিৱৰাত্ৰিৰ সময়ত হাজাৰ হাজাৰ হিন্দু লোকে তীৰ্থযাত্ৰাত দৰ্শন কৰিছিল। ১৮৫২ চনত এফ.চি. মেচিয়ে খাজুৰাহো মন্দিৰৰ আদিম অংকন কৰিছিল।<ref name="Krishna Deva 1990">Krishna Deva (1990), Temples of Khajuraho, 2 Volumes, Archaeological Survey of India, New Delhi</ref> ==বিৱৰণ== [[File:Architecture of the Khajuraho temples.jpg|thumb|upright=1.4|খাজুৰাহো মন্দিৰৰ অংশ আৰু বিন্যাস।]] এই মন্দিৰৰ স্থান মধ্য ভাৰতৰ বিন্ধ্যা পৰ্বতমালাৰ ভিতৰত অৱস্থিত। স্থানীয় এটা প্ৰাচীন কিংবদন্তি অনুসৰি হিন্দু দেৱতা শিৱ আৰু অন্যান্য দেৱতাসকলে কালিঞ্জাৰ অঞ্চলৰ এই মনোমোহা পাহাৰীয়া গঠনসমূহ চাবলৈ ভাল পাইছিল।<ref name=rsingh/> এই অঞ্চলৰ কেন্দ্ৰস্থল [[খাজুৰাহো]], স্থানীয় পাহাৰ আৰু নদীৰ মাজত অৱস্থিত। এই মন্দিৰ কমপ্লেক্সে প্ৰাচীন হিন্দু পৰম্পৰাক প্ৰতিফলিত কৰে য'ত দেৱ-দেৱীয়ে নিজেই প্ৰাৰ্থনা কৰিবলৈ ভাল পোৱা ঠাইত মন্দিৰ নিৰ্মাণ কৰে।<ref name=rsingh/><ref name=stellakvol1/> ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰত]] [[শ্ৰেণী:চমু বৰ্ণনা থকা প্ৰবন্ধসমূহ]] jslpp8jx49w5u662hjgkkhrwzkvw6o1 603212 603211 2026-04-27T08:45:06Z দিম্পল দাস 5159 /* বিৱৰণ */ 603212 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}}{{পোখালি}}{{Infobox UNESCO World Heritage Site | image = [[File:1 Khajuraho.jpg|thumb]] | Location = [[Khajuraho]], [[Chhatarpur district]], [[Madhya Pradesh]], [[India]] | Criteria = Cultural: i, iii | ID = 240 | Year = 1986 | locmapin = India#India Madhya Pradesh | map_caption = Location in Madhya Pradesh state of India | relief = 1 | coordinates = {{coord|24.854422|N|79.921427|E|format=dms|display=inline,title}} | WHS = খাজুৰাহো স্মাৰকসমূহ }} '''খাজুৰাহো স্মাৰকসমূহ''' {{en| Khajuraho Group of Monuments}} [[ভাৰত]]ৰ [[মধ্যপ্ৰদেশ]]ৰ ছটাৰপুৰ জিলাৰ [[হিন্দু]] আৰু দিগম্বৰা [[জৈন]] মন্দিৰৰ এটা দল। জিলা সদৰ ছটাৰপুৰ চহৰৰ পৰা প্ৰায় ৪৬ কিলোমিটাৰ (২৮.৬ মাইল), গোৱালিয়াৰৰ পৰা ২৮৩ কিলোমিটাৰ (১৭৭ মাইল), ঝান্সীৰ পৰা ১৭৫ কিলোমিটাৰ (১০৯ মাইল) দক্ষিণ-পূবে, খাজৱাৰ পৰা ১০ কিলোমিটাৰ (৬.২ মাইল) আৰু ৰাজনগৰৰ পৰা ৯ কিলোমিটাৰ (৫.৬ মাইল) দূৰত্বত অৱস্থিত। নগাৰা শৈলীৰ স্থাপত্যৰ প্ৰতীক আৰু কিছুমান কামোদ্দীপক ভাস্কৰ্য্যৰ বাবে এই মন্দিৰসমূহ বিখ্যাত।<ref>Philip Wilkinson (2008), India: People, Place, Culture and History, {{ISBN|978-1405329040}}, pp 352-353</ref> খাজুৰাহোৰ বেছিভাগ মন্দিৰেই ৮৮৫ খ্ৰীষ্টাব্দৰ পৰা ১০০০ খ্ৰীষ্টাব্দৰ ভিতৰত চাণ্ডেলা বংশই নিৰ্মাণ কৰিছিল।<ref name=Madan>{{cite book|title=India through the ages|url=https://archive.org/details/indiathroughages00mada|last=Gopal|first=Madan|year= 1990| page= [https://archive.org/details/indiathroughages00mada/page/179 179]|editor=K.S. Gautam|publisher=Publication Division, Ministry of Information and Broadcasting, Government of India}}</ref><ref name = "unesco">{{cite web|title=Khajuraho Group of Monuments |url=https://whc.unesco.org/en/list/240 |website = UNESCO World Heritage Centre |publisher = United Nations Educational Scientific and Cultural Organization |access-date = 25 June 2023}}</ref> ঐতিহাসিক তথ্য অনুসৰি খাজুৰাহো মন্দিৰ স্থানত দ্বাদশ শতিকালৈকে ৮৫টা মন্দিৰ আছিল, যিবোৰ ২০ বৰ্গ কিলোমিটাৰ (৭.৭ বৰ্গমাইল)ত বিস্তৃত আছিল। ইয়াৰে মাত্ৰ প্ৰায় ২৫টা মন্দিৰহে আছে, যিবোৰ ছয় বৰ্গ কিলোমিটাৰ (২.৩ বৰ্গমাইল)ত বিস্তৃত।<ref name= "unesco"/> এতিয়া থকা মন্দিৰসমূহৰ ভিতৰত কন্দৰিয়া মহাদেৱ মন্দিৰটো প্ৰাচীন ভাৰতীয় শিল্পৰ জটিল বিৱৰণ, প্ৰতীক আৰু প্ৰকাশভংগীৰ সৈতে প্ৰচুৰ ভাস্কৰ্য্যৰে সজাই তোলা হৈছে।<ref name=ddesai>Devangana Desai (2005), ''Khajuraho'', Oxford University Press, Sixth Print, {{ISBN|978-0-19-565643-5}}</ref> ১৮৩৮ চনলৈকে এই মন্দিৰ কমপ্লেক্সটো পাহৰি যোৱা আৰু জংঘলেৰে ভৰি আছিল, তেতিয়া কেপ্তেইন টি. বাৰ্ট নামৰ এজন ব্ৰিটিছ অভিযন্তাই এই কমপ্লেক্সটো পৰিদৰ্শন কৰি তেওঁৰ তথ্য জাৰ্নেল অৱ দ্য এছিয়াটিক ছ'চাইটি অৱ বেংগলত প্ৰকাশ কৰে।<ref>Slaczka, Anna. “Temples, Inscriptions and Misconceptions: Charles-Louis Fábri and the Khajuraho ‘Apsaras.’” The Rijksmuseum Bulletin 60, no. 3 (2012): 212–33. See p. 217.</ref> এই কীৰ্তিচিহ্নসমূহ নিৰ্মাণ কৰাৰ সময়ত অঞ্চলটোৰ ল'ৰাবোৰে প্ৰাপ্তবয়স্ক হোৱালৈকে ব্ৰহ্মচাৰী (স্নাতক) হিচাপে আশ্ৰমত বাস কৰিছিল আৰু এই ভাস্কৰ্য্যসমূহে তেওঁলোকক 'গৃহস্থ'ৰ সাংসাৰিক ভূমিকা সম্পৰ্কে জানিবলৈ সহায় কৰিছিল।<ref>{{cite book|title=Frontline, Volume 24, Issues 6-12|page=93|publisher=S. Rangarajan for Kasturi & Sons|year=2007}}</ref> খাজুৰাহো মন্দিৰ গোটটো একেলগে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল যদিও সেইবোৰ হিন্দু আৰু জৈন ধৰ্ম দুটা ধৰ্মৰ প্ৰতি উৎসৰ্গিত আছিল। ইয়াৰ পৰা অনুমান কৰিব পাৰি যে এই অঞ্চলত হিন্দু আৰু জৈনসকলৰ মাজত বিভিন্ন ধৰ্মীয় মতামতক স্বীকাৰ আৰু সন্মান জনোৱাৰ পৰম্পৰা আছিল।<ref name=jfergusson>James Fergusson, [https://archive.org/stream/historyofindiane02ferguoft#page/140/mode/2up/search/khajuraho Northern or Indo-Aryan Style - Khajuraho] History of Indian and Eastern Architecture, Updated by James Burgess and R. Phene Spiers (1910), Volume II, John Murray, London</ref> ইয়াৰ অসাধাৰণ স্থাপত্য, মন্দিৰৰ ৰূপৰ বৈচিত্ৰ্য আৰু চাণ্ডেলা সভ্যতাৰ সাক্ষ্যৰ বাবে [[খাজুৰাহো]]ৰ কীৰ্তিচিহ্নসমূহ ১৯৮৬ চনত [[ইউনেস্কো]]ৰ [[বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]]ৰ তালিকাত সন্নিবিষ্ট কৰা হয়।<ref>{{cite web|title=World Heritage Day: Five must-visit sites in India|url=http://www.hindustantimes.com/travel/world-heritage-day-five-must-visit-sites-in-india/article1-1338551.aspx|archive-url=https://web.archive.org/web/20150419163624/http://www.hindustantimes.com/travel/world-heritage-day-five-must-visit-sites-in-india/article1-1338551.aspx|url-status=dead|archive-date=19 April 2015|date=18 April 2015|access-date=23 November 2025|archivedate=14 August 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150814145305/http://www.hindustantimes.com/travel/world-heritage-day-five-must-visit-sites-in-india/article1-1338551.aspx|deadurl=yes}}</ref><ref name= "unesco"/> ==ব্যুৎপত্তিবিজ্ঞান== খজুৰাহো বা খাৰ্জুৰাবাহক নামটো প্ৰাচীন সংস্কৃতৰ পৰা উদ্ভৱ হৈছে (খজুৰা, খজুৰ অৰ্থাৎ খেজুৰ,<ref>[http://spokensanskrit.de/index.php?tinput=kharjUra&direction=SE&script=HK&link=yes&beginning=0 kharjUra] Sanskrit English Dictionary, Koeln University, Germany</ref> আৰু ৱাহক, বাহক অৰ্থাৎ "যিজনে কঢ়িয়াই লৈ ফুৰে" বা বাহক<ref>[http://spokensanskrit.de/index.php?tinput=vAhaka&direction=SE&script=HK&link=yes&beginning=0 vAhaka] Sanskrit English Dictionary, Koeln University, Germany</ref>)। স্থানীয় কিংবদন্তি অনুসৰি মন্দিৰবোৰৰ দুৱাৰমুখ হিচাপে দুটা সোণৰ খেজুৰ আছিল (পুনৰ আৱিষ্কাৰ হোৱাৰ সময়ত সেইবোৰ নোহোৱা হৈছিল)। দেশাইয়ে কৈছে যে খাৰ্জুৰাবাহকৰ অৰ্থ বিচ্ছুধাৰীও, যিটো ভগৱান শিৱৰ আন এটা প্ৰতীকী নাম (যি তেওঁৰ উগ্ৰ ৰূপত সাপ আৰু বিচ্ছুৰ মালা পিন্ধে)।<ref name=ddesai7>Devangana Desai (1996), [http://www.learn.columbia.edu/indianart/pdf/khajuraho_desai.pdf Chapter 7 - Puns and Enigmatic Language in Sculpture] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304114145/http://www.learn.columbia.edu/indianart/pdf/khajuraho_desai.pdf |date=4 March 2016 }} in The Religious Imagery of Khajuraho, Project for Indian Cultural Studies, Columbia University Archives</ref> ==অৱস্থান== [[File:TEMPLE MAP OF KHAJURAHO.jpg|thumb|[[খাজুৰাহো]] চহৰৰ মানচিত্ৰ]] [[নতুন দিল্লী]]ৰ পৰা প্ৰায় ৬২০ কিলোমিটাৰ (৩৮৫ মাইল) দক্ষিণ-পূবে চটাৰপুৰ জিলাৰ [[ভাৰত]]ৰ [[মধ্যপ্ৰদেশ]] ৰাজ্যত অৱস্থিত খাজুৰাহো কীৰ্তিচিহ্নসমূহ। এই মন্দিৰসমূহ [[খাজুৰাহো]] নামেৰেও জনাজাত এখন সৰু চহৰৰ ওচৰত অৱস্থিত,<ref>{{cite web|url=http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999|archive-url=https://web.archive.org/web/20040616075334/http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999|archive-date=2004-06-16|title= Census of India 2001: Data from the 2001 Census, including cities, villages and towns (Provisional)|access-date=2008-11-01|publisher= Census Commission of India}}</ref> ইয়াৰ জনসংখ্যা প্ৰায় ২৪,৪৮১ জন (২০১১ চনৰ লোকপিয়ল)। [[খাজুৰাহো]]ত অসামৰিক বিমানবন্দৰ খাজুৰাহো (আই এ টি এ ক'ড: এইচ জে আৰ)য়ে সেৱা আগবঢ়ায়, ইয়াৰ সেৱা [[দিল্লী]], [[আগ্ৰা]], বাৰাণসী আৰু [[মুম্বাই]]লৈ যায়।<ref>[http://www.aai.aero/allAirports/khajuraho_generalinfo.jsp Khajuraho airport] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150708201920/http://www.aai.aero/allAirports/khajuraho_generalinfo.jsp |date=8 July 2015 }} AAI, Govt of India</ref> এই স্থান ভাৰতীয় ৰেল সেৱাৰ দ্বাৰাও সংযুক্ত, ৰেলৱে ষ্টেচনটো কীৰ্তিচিহ্নসমূহৰ প্ৰৱেশদ্বাৰৰ পৰা প্ৰায় ছয় কিলোমিটাৰ দূৰত অৱস্থিত। এই কীৰ্তিচিহ্নসমূহ পূব-পশ্চিম ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথ ৭৫ৰ পৰা প্ৰায় দহ কিলোমিটাৰ আৰু ছটাৰপুৰ চহৰৰ পৰা প্ৰায় ৫০ কিলোমিটাৰ দূৰত্বত অৱস্থিত; ছাটাৰপুৰ চহৰখন ৰাজ্যৰ ৰাজধানী ভোপালৰ সৈতে দক্ষিণ-পশ্চিম-উত্তৰ-পূব ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথ ৮৬ৰ দ্বাৰা সংযুক্ত। ৰাজস্থানৰ দশম শতিকাৰ ভাণ্ড দেৱ মন্দিৰটো খাজুৰাহো কীৰ্তিচিহ্নৰ শৈলীত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল আৰু ইয়াক প্ৰায়ে "লিটিল খাজুৰাহো" বুলি কোৱা হয়। ==ইতিহাস== খাজুৰাহো গোটৰ কীৰ্তিচিহ্ন চণ্ডেলা বংশৰ শাসন কালত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। তেওঁলোকৰ ক্ষমতা উত্থানৰ প্ৰায় লগে লগে নিৰ্মাণ কাৰ্য্যকলাপ আৰম্ভ হয়, তেওঁলোকৰ সমগ্ৰ ৰাজ্যখনতে পিছলৈ বুণ্ডেলখণ্ড নামেৰে জনাজাত।<ref name=gghurye>G.S. Ghurye, Rajput Architecture, {{ISBN|978-8171544462}}, Reprint Year: 2005, pp 19-24</ref> প্ৰায়বোৰ মন্দিৰ হিন্দু ৰজা যশোৱৰ্মন আৰু ধনগাৰ ৰাজত্বকালত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। যশোৱৰ্মনৰ উত্তৰাধিকাৰ লক্ষ্মণ মন্দিৰে সৰ্বোত্তমভাৱে প্ৰদৰ্শন কৰিছে। বিশ্বনাথ মন্দিৰে ৰজা ধনাৰ ৰাজত্বকালক সৰ্বোত্তমভাৱে প্ৰতিফলিত কৰি তুলিছে।<ref name=Sen>{{Cite book | last = Sen | first = Sailendra | title = A Textbook of Medieval Indian History | publisher = Primus Books | year = 2013 | isbn =9789380607344 }}</ref>{{rp|22}} বৰ্তমান থকা আটাইতকৈ ডাঙৰ আৰু বিখ্যাত মন্দিৰটো হৈছে বিদ্যাধৰা ৰজাৰ ৰাজত্বকালত নিৰ্মিত কন্দৰিয়া মহাদেৱ।{{sfn|Devangana Desai|2005|p=10}} মন্দিৰৰ শিলালিপিসমূহে ইংগিত দিয়ে যে বৰ্তমানৰ বহুতো মন্দিৰ ৯৭০ আৰু ১০৩০ খ্ৰীষ্টাব্দৰ ভিতৰত সম্পূৰ্ণ হৈছিল আৰু তাৰ পিছৰ দশকবোৰত আৰু অধিক সংযোজন কৰা হৈছিল।<ref name=jfergusson/> মধ্যযুগীয় মহোবা<ref>also called Erakana</ref>ৰ চহৰৰ পৰা প্ৰায় ৩৫ মাইল দূৰত কালিঞ্জাৰ অঞ্চলত খাজুৰাহোৰ মন্দিৰ নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।মহোবা আছিল চাণ্ডেলা বংশৰ ৰাজধানী। প্ৰাচীন আৰু মধ্যযুগীয় সাহিত্যত তেওঁলোকৰ ৰাজ্যক 'জিঝোটি', 'জেজাহোতি', 'চিহ-চি-টো' আৰু 'জেজাকভূক্তি' বুলি কোৱা হয়।<ref name=mitra>Mitra (1977), The early rulers of Khajuraho, {{ISBN|978-8120819979}}</ref> খাজুৰাহোৰ প্ৰথম লিখিত উল্লেখ ৬৪১ খ্ৰীষ্টাব্দত চীনা তীৰ্থযাত্ৰী জুয়ানজাঙে কৰিছিল আৰু তেওঁ কেইবা ডজন নিষ্ক্ৰিয় বৌদ্ধ মঠ আৰু এক ডজন হিন্দু মন্দিৰ দেখাৰ বৰ্ণনা কৰিছিল, য'ত হাজাৰ হাজাৰ ব্ৰাহ্মণে পূজা কৰিছিল। <ref>{{cite book |last1=Hioco |first1=Christophe |last2=Poggi |first2=Luca |title=Khajuraho: Indian Temples and Sensuous Sculptures |publisher=5 Continents Editions |year = 2017 |isbn=978-88-7439-778-5 |page=9}}</ref> ১০২২ খ্ৰীষ্টাব্দত কালিঞ্জাৰ আক্ৰমণৰ সময়ত গাজনীৰ মাহমুদৰ লগত সংগ দিয়া পাৰ্চী ইতিহাসবিদ আবু ৰিহান আল-বিৰুনিয়ে খাজুৰাহোৰ কথা উল্লেখ কৰিছিল। তেওঁ খাজুৰাহোক ‘জাজাহুতি’ৰ ৰাজধানী বুলি অভিহিত কৰে। <ref>J. Banerjea (1960), Khajuraho, Journal of the Asiatic Society, Vol. 2-3, pp 43-47</ref> এই আক্ৰমণ সফল নহ'ল আৰু শেষত দুয়োপক্ষৰ মাজত শান্তি চুক্তি কৰা হয়; এই চুক্তিৰ অধীনত হিন্দু ৰজাই গাজনীৰ মাহমুদক মুক্তিপণ দি আক্ৰমণৰ অন্ত পেলাবলৈ আৰু তেওঁক ঘূৰাই পঠিয়াবলৈ সন্মত হয়।<ref name=mitra/> [[File:A ruin, pillars at Khajuraho, India.jpg|thumb|left|দ্বাদশ শতিকালৈকে খাজুৰাহো হিন্দু ৰজাৰ অধীনত আছিল আৰু ইয়াত ৮৫টা মন্দিৰ আছিল। মধ্য ভাৰতক ত্ৰয়োদশ শতিকাত দিল্লী চুলতানাই দখল কৰিছিল। মুছলমান শাসনত বহু মন্দিৰ ধ্বংস হৈছিল আৰু বাকীবোৰ অৱহেলিত হৈ গুচি গৈছিল। কিছুমান পুৰণি মন্দিৰৰ ধ্বংসাৱশেষ (ওপৰত ঘণ্টাই মন্দিৰ) এতিয়াও দেখা যায়।]] দ্বাদশ শতিকাৰ শেষলৈকে খজুৰাহো মন্দিৰসমূহ সক্ৰিয়ভাৱে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। ত্ৰয়োদশ শতিকাত মুছলমান চুলতান কুতুব-উদ্দিন আইবাকৰ নেতৃত্বত দিল্লী চুলতানৰ সৈন্যই চাণ্ডেলা ৰাজ্য আক্ৰমণ কৰি জয় কৰে। প্ৰায় এশ বছৰৰ পিছত মৰক্কোৰ ভ্ৰমণকাৰী ইবন বাট্টুতাই ১৩৩৫ চনৰ পৰা ১৩৪২ চনলৈকে ভাৰতত থকাৰ স্মৃতিগ্ৰন্থত খাজুৰাহো মন্দিৰ ভ্ৰমণৰ কথা উল্লেখ কৰি "কাজাৰা" <ref>phonetically translated from Arabic sometimes as "Kajwara"</ref><ref>Director General of Archaeology in India (1959), Archaeological Survey of India, Ancient India, Issues 15-19, pp 45-46 (Archived: University of Michigan)</ref> এইদৰে কয়: {{Blockquote|1=...খজুৰাহোৰ মন্দিৰৰ ওচৰত, যিবোৰৰ মূৰ্তিবোৰ মুছলমানে বিকৃত কৰি পেলাইছে, য'ত কেইবাজনো যোগী বাস কৰে, যাৰ চুলি শৰীৰৰ সমান দীঘল হৈ গৈছে। আৰু তীব্ৰ তপস্যাৰ ফলত তেওঁলোকৰ ৰং সকলো হালধীয়া হৈ পৰিছে। বহু মুছলমানে তেওঁলোকৰ পৰা শিকিবলৈ তেওঁলোকৰ ওচৰলৈ আহে। |2=[[ইবন বাট্টুতা, ]]|3= প্ৰায় ১৩৩৫ খ্ৰীষ্টাব্দ, ৰিহলাত ইবনে বাটুটাহ, অনুবাদ আৰ্থাৰ কটেৰেলে <ref>Arthur Cotterell (2011), Asia: A Concise History, Wiley, {{ISBN|978-0470825044}}, pp 184-185</ref> }} মধ্য ভাৰতৰ যি অঞ্চলত খাজুৰাহো মন্দিৰসমূহ অৱস্থিত সেই অঞ্চলটো ত্ৰয়োদশ শতিকাৰ পৰা ১৮ শতিকালৈকে বিভিন্ন মুছলমান বংশৰ নিয়ন্ত্ৰণত আছিল। এই সময়ছোৱাত কিছুমান মন্দিৰ অপবিত্ৰ কৰা হৈছিল, তাৰ পিছত দীৰ্ঘদিন ধৰি অৱহেলা কৰা হৈছিল।<ref name=jfergusson/><ref name=gghurye/> উদাহৰণস্বৰূপে, ১৪৯৫ খ্ৰীষ্টাব্দত খাজুৰাহোক চিকন্দৰ লোডীৰ মন্দিৰ ধ্বংস অভিযানত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়।<ref>Michael D. Willis, An Introduction to the Historical Geography of Gopakṣetra, Daśārṇa, and Jejākadeśa, Bulletin of the School of Oriental and African Studies, University of London, Vol. 51, No. 2 (1988), pp. 271–278; See also K.R. Qanungo (1965), Sher Shah and his times, Orient Longmans, {{oclc|175212}}, pp 423-427</ref> খাজুৰাহোৰ দুৰ্গম আৰু বিচ্ছিন্ন অৱস্থানে তাত থকা হিন্দু আৰু জৈন মন্দিৰসমূহক মুছলমানসকলে সঘনাই ধ্বংস কৰাৰ পৰা ৰক্ষা কৰিছিল।<ref name=trudyking>Trudy King et al., Asia and Oceania: International Dictionary of Historic Places, {{ISBN|978-1884964046}}, Routledge, pp 468-470</ref><ref>Alain Daniélou (2011), A Brief History of India, {{ISBN|978-1594770296}}, pp 221-227</ref> যুগ যুগ ধৰি গছ-গছনি আৰু অৰণ্যই এই মন্দিৰবোৰক আগুৰি ধৰিছিল। ১৮৩০ চনত স্থানীয় হিন্দুসকলৰ নেতৃত্বত এজন ব্ৰিটিছ জৰীপকাৰী টি. বাৰ্ট, এই মন্দিৰসমূহলৈ, আৰু এইদৰে বিশ্বৰ বিভিন্ন প্ৰান্তৰ লোকে ইয়াক পুনৰ আৱিষ্কাৰ কৰে।<ref>Louise Nicholson (2007), India, National Geographic Society, {{ISBN|978-1426201448}}, see Chapter on Khajuraho</ref> পিছলৈ পুনৰ আৱিষ্কাৰ হোৱাৰ কেইবছৰমানৰ পাছত আলেকজেণ্ডাৰ কানিংহামে এই মন্দিৰসমূহ যোগীসকলে গোপনে ব্যৱহাৰ কৰা বুলি ৰিপ’ৰ্ট কৰিছিল, আৰু প্ৰতি বছৰে ফেব্ৰুৱাৰী বা মাৰ্চ মাহত (চন্দ্ৰ পঞ্জিকা অনুসৰি) পালন কৰা শিৱৰাত্ৰিৰ সময়ত হাজাৰ হাজাৰ হিন্দু লোকে তীৰ্থযাত্ৰাত দৰ্শন কৰিছিল। ১৮৫২ চনত এফ.চি. মেচিয়ে খাজুৰাহো মন্দিৰৰ আদিম অংকন কৰিছিল।<ref name="Krishna Deva 1990">Krishna Deva (1990), Temples of Khajuraho, 2 Volumes, Archaeological Survey of India, New Delhi</ref> ==বিৱৰণ== [[File:Architecture of the Khajuraho temples.jpg|thumb|upright=1.4|খাজুৰাহো মন্দিৰৰ অংশ আৰু বিন্যাস।]] এই মন্দিৰৰ স্থান মধ্য ভাৰতৰ বিন্ধ্যা পৰ্বতমালাৰ ভিতৰত অৱস্থিত। স্থানীয় এটা প্ৰাচীন কিংবদন্তি অনুসৰি হিন্দু দেৱতা শিৱ আৰু অন্যান্য দেৱতাসকলে কালিঞ্জাৰ অঞ্চলৰ এই মনোমোহা পাহাৰীয়া গঠনসমূহ চাবলৈ ভাল পাইছিল।<ref name=rsingh/> এই অঞ্চলৰ কেন্দ্ৰস্থল [[খাজুৰাহো]], স্থানীয় পাহাৰ আৰু নদীৰ মাজত অৱস্থিত। এই মন্দিৰ কমপ্লেক্সে প্ৰাচীন হিন্দু পৰম্পৰাক প্ৰতিফলিত কৰে য'ত দেৱ-দেৱীয়ে নিজেই প্ৰাৰ্থনা কৰিবলৈ ভাল পোৱা ঠাইত মন্দিৰ নিৰ্মাণ কৰে।<ref name=rsingh/><ref name=stellakvol1>[[Stella Kramrisch]], The Hindu Temple, Vol 1, Motilal Banarsidass, {{ISBN|978-81-208-0222-3}}</ref> ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰত]] [[শ্ৰেণী:চমু বৰ্ণনা থকা প্ৰবন্ধসমূহ]] 0ley7jnlvk8iibb296trpnth29kti8b 603213 603212 2026-04-27T08:45:58Z দিম্পল দাস 5159 /* বিৱৰণ */ 603213 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}}{{পোখালি}}{{Infobox UNESCO World Heritage Site | image = [[File:1 Khajuraho.jpg|thumb]] | Location = [[Khajuraho]], [[Chhatarpur district]], [[Madhya Pradesh]], [[India]] | Criteria = Cultural: i, iii | ID = 240 | Year = 1986 | locmapin = India#India Madhya Pradesh | map_caption = Location in Madhya Pradesh state of India | relief = 1 | coordinates = {{coord|24.854422|N|79.921427|E|format=dms|display=inline,title}} | WHS = খাজুৰাহো স্মাৰকসমূহ }} '''খাজুৰাহো স্মাৰকসমূহ''' {{en| Khajuraho Group of Monuments}} [[ভাৰত]]ৰ [[মধ্যপ্ৰদেশ]]ৰ ছটাৰপুৰ জিলাৰ [[হিন্দু]] আৰু দিগম্বৰা [[জৈন]] মন্দিৰৰ এটা দল। জিলা সদৰ ছটাৰপুৰ চহৰৰ পৰা প্ৰায় ৪৬ কিলোমিটাৰ (২৮.৬ মাইল), গোৱালিয়াৰৰ পৰা ২৮৩ কিলোমিটাৰ (১৭৭ মাইল), ঝান্সীৰ পৰা ১৭৫ কিলোমিটাৰ (১০৯ মাইল) দক্ষিণ-পূবে, খাজৱাৰ পৰা ১০ কিলোমিটাৰ (৬.২ মাইল) আৰু ৰাজনগৰৰ পৰা ৯ কিলোমিটাৰ (৫.৬ মাইল) দূৰত্বত অৱস্থিত। নগাৰা শৈলীৰ স্থাপত্যৰ প্ৰতীক আৰু কিছুমান কামোদ্দীপক ভাস্কৰ্য্যৰ বাবে এই মন্দিৰসমূহ বিখ্যাত।<ref>Philip Wilkinson (2008), India: People, Place, Culture and History, {{ISBN|978-1405329040}}, pp 352-353</ref> খাজুৰাহোৰ বেছিভাগ মন্দিৰেই ৮৮৫ খ্ৰীষ্টাব্দৰ পৰা ১০০০ খ্ৰীষ্টাব্দৰ ভিতৰত চাণ্ডেলা বংশই নিৰ্মাণ কৰিছিল।<ref name=Madan>{{cite book|title=India through the ages|url=https://archive.org/details/indiathroughages00mada|last=Gopal|first=Madan|year= 1990| page= [https://archive.org/details/indiathroughages00mada/page/179 179]|editor=K.S. Gautam|publisher=Publication Division, Ministry of Information and Broadcasting, Government of India}}</ref><ref name = "unesco">{{cite web|title=Khajuraho Group of Monuments |url=https://whc.unesco.org/en/list/240 |website = UNESCO World Heritage Centre |publisher = United Nations Educational Scientific and Cultural Organization |access-date = 25 June 2023}}</ref> ঐতিহাসিক তথ্য অনুসৰি খাজুৰাহো মন্দিৰ স্থানত দ্বাদশ শতিকালৈকে ৮৫টা মন্দিৰ আছিল, যিবোৰ ২০ বৰ্গ কিলোমিটাৰ (৭.৭ বৰ্গমাইল)ত বিস্তৃত আছিল। ইয়াৰে মাত্ৰ প্ৰায় ২৫টা মন্দিৰহে আছে, যিবোৰ ছয় বৰ্গ কিলোমিটাৰ (২.৩ বৰ্গমাইল)ত বিস্তৃত।<ref name= "unesco"/> এতিয়া থকা মন্দিৰসমূহৰ ভিতৰত কন্দৰিয়া মহাদেৱ মন্দিৰটো প্ৰাচীন ভাৰতীয় শিল্পৰ জটিল বিৱৰণ, প্ৰতীক আৰু প্ৰকাশভংগীৰ সৈতে প্ৰচুৰ ভাস্কৰ্য্যৰে সজাই তোলা হৈছে।<ref name=ddesai>Devangana Desai (2005), ''Khajuraho'', Oxford University Press, Sixth Print, {{ISBN|978-0-19-565643-5}}</ref> ১৮৩৮ চনলৈকে এই মন্দিৰ কমপ্লেক্সটো পাহৰি যোৱা আৰু জংঘলেৰে ভৰি আছিল, তেতিয়া কেপ্তেইন টি. বাৰ্ট নামৰ এজন ব্ৰিটিছ অভিযন্তাই এই কমপ্লেক্সটো পৰিদৰ্শন কৰি তেওঁৰ তথ্য জাৰ্নেল অৱ দ্য এছিয়াটিক ছ'চাইটি অৱ বেংগলত প্ৰকাশ কৰে।<ref>Slaczka, Anna. “Temples, Inscriptions and Misconceptions: Charles-Louis Fábri and the Khajuraho ‘Apsaras.’” The Rijksmuseum Bulletin 60, no. 3 (2012): 212–33. See p. 217.</ref> এই কীৰ্তিচিহ্নসমূহ নিৰ্মাণ কৰাৰ সময়ত অঞ্চলটোৰ ল'ৰাবোৰে প্ৰাপ্তবয়স্ক হোৱালৈকে ব্ৰহ্মচাৰী (স্নাতক) হিচাপে আশ্ৰমত বাস কৰিছিল আৰু এই ভাস্কৰ্য্যসমূহে তেওঁলোকক 'গৃহস্থ'ৰ সাংসাৰিক ভূমিকা সম্পৰ্কে জানিবলৈ সহায় কৰিছিল।<ref>{{cite book|title=Frontline, Volume 24, Issues 6-12|page=93|publisher=S. Rangarajan for Kasturi & Sons|year=2007}}</ref> খাজুৰাহো মন্দিৰ গোটটো একেলগে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল যদিও সেইবোৰ হিন্দু আৰু জৈন ধৰ্ম দুটা ধৰ্মৰ প্ৰতি উৎসৰ্গিত আছিল। ইয়াৰ পৰা অনুমান কৰিব পাৰি যে এই অঞ্চলত হিন্দু আৰু জৈনসকলৰ মাজত বিভিন্ন ধৰ্মীয় মতামতক স্বীকাৰ আৰু সন্মান জনোৱাৰ পৰম্পৰা আছিল।<ref name=jfergusson>James Fergusson, [https://archive.org/stream/historyofindiane02ferguoft#page/140/mode/2up/search/khajuraho Northern or Indo-Aryan Style - Khajuraho] History of Indian and Eastern Architecture, Updated by James Burgess and R. Phene Spiers (1910), Volume II, John Murray, London</ref> ইয়াৰ অসাধাৰণ স্থাপত্য, মন্দিৰৰ ৰূপৰ বৈচিত্ৰ্য আৰু চাণ্ডেলা সভ্যতাৰ সাক্ষ্যৰ বাবে [[খাজুৰাহো]]ৰ কীৰ্তিচিহ্নসমূহ ১৯৮৬ চনত [[ইউনেস্কো]]ৰ [[বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]]ৰ তালিকাত সন্নিবিষ্ট কৰা হয়।<ref>{{cite web|title=World Heritage Day: Five must-visit sites in India|url=http://www.hindustantimes.com/travel/world-heritage-day-five-must-visit-sites-in-india/article1-1338551.aspx|archive-url=https://web.archive.org/web/20150419163624/http://www.hindustantimes.com/travel/world-heritage-day-five-must-visit-sites-in-india/article1-1338551.aspx|url-status=dead|archive-date=19 April 2015|date=18 April 2015|access-date=23 November 2025|archivedate=14 August 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150814145305/http://www.hindustantimes.com/travel/world-heritage-day-five-must-visit-sites-in-india/article1-1338551.aspx|deadurl=yes}}</ref><ref name= "unesco"/> ==ব্যুৎপত্তিবিজ্ঞান== খজুৰাহো বা খাৰ্জুৰাবাহক নামটো প্ৰাচীন সংস্কৃতৰ পৰা উদ্ভৱ হৈছে (খজুৰা, খজুৰ অৰ্থাৎ খেজুৰ,<ref>[http://spokensanskrit.de/index.php?tinput=kharjUra&direction=SE&script=HK&link=yes&beginning=0 kharjUra] Sanskrit English Dictionary, Koeln University, Germany</ref> আৰু ৱাহক, বাহক অৰ্থাৎ "যিজনে কঢ়িয়াই লৈ ফুৰে" বা বাহক<ref>[http://spokensanskrit.de/index.php?tinput=vAhaka&direction=SE&script=HK&link=yes&beginning=0 vAhaka] Sanskrit English Dictionary, Koeln University, Germany</ref>)। স্থানীয় কিংবদন্তি অনুসৰি মন্দিৰবোৰৰ দুৱাৰমুখ হিচাপে দুটা সোণৰ খেজুৰ আছিল (পুনৰ আৱিষ্কাৰ হোৱাৰ সময়ত সেইবোৰ নোহোৱা হৈছিল)। দেশাইয়ে কৈছে যে খাৰ্জুৰাবাহকৰ অৰ্থ বিচ্ছুধাৰীও, যিটো ভগৱান শিৱৰ আন এটা প্ৰতীকী নাম (যি তেওঁৰ উগ্ৰ ৰূপত সাপ আৰু বিচ্ছুৰ মালা পিন্ধে)।<ref name=ddesai7>Devangana Desai (1996), [http://www.learn.columbia.edu/indianart/pdf/khajuraho_desai.pdf Chapter 7 - Puns and Enigmatic Language in Sculpture] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304114145/http://www.learn.columbia.edu/indianart/pdf/khajuraho_desai.pdf |date=4 March 2016 }} in The Religious Imagery of Khajuraho, Project for Indian Cultural Studies, Columbia University Archives</ref> ==অৱস্থান== [[File:TEMPLE MAP OF KHAJURAHO.jpg|thumb|[[খাজুৰাহো]] চহৰৰ মানচিত্ৰ]] [[নতুন দিল্লী]]ৰ পৰা প্ৰায় ৬২০ কিলোমিটাৰ (৩৮৫ মাইল) দক্ষিণ-পূবে চটাৰপুৰ জিলাৰ [[ভাৰত]]ৰ [[মধ্যপ্ৰদেশ]] ৰাজ্যত অৱস্থিত খাজুৰাহো কীৰ্তিচিহ্নসমূহ। এই মন্দিৰসমূহ [[খাজুৰাহো]] নামেৰেও জনাজাত এখন সৰু চহৰৰ ওচৰত অৱস্থিত,<ref>{{cite web|url=http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999|archive-url=https://web.archive.org/web/20040616075334/http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999|archive-date=2004-06-16|title= Census of India 2001: Data from the 2001 Census, including cities, villages and towns (Provisional)|access-date=2008-11-01|publisher= Census Commission of India}}</ref> ইয়াৰ জনসংখ্যা প্ৰায় ২৪,৪৮১ জন (২০১১ চনৰ লোকপিয়ল)। [[খাজুৰাহো]]ত অসামৰিক বিমানবন্দৰ খাজুৰাহো (আই এ টি এ ক'ড: এইচ জে আৰ)য়ে সেৱা আগবঢ়ায়, ইয়াৰ সেৱা [[দিল্লী]], [[আগ্ৰা]], বাৰাণসী আৰু [[মুম্বাই]]লৈ যায়।<ref>[http://www.aai.aero/allAirports/khajuraho_generalinfo.jsp Khajuraho airport] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150708201920/http://www.aai.aero/allAirports/khajuraho_generalinfo.jsp |date=8 July 2015 }} AAI, Govt of India</ref> এই স্থান ভাৰতীয় ৰেল সেৱাৰ দ্বাৰাও সংযুক্ত, ৰেলৱে ষ্টেচনটো কীৰ্তিচিহ্নসমূহৰ প্ৰৱেশদ্বাৰৰ পৰা প্ৰায় ছয় কিলোমিটাৰ দূৰত অৱস্থিত। এই কীৰ্তিচিহ্নসমূহ পূব-পশ্চিম ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথ ৭৫ৰ পৰা প্ৰায় দহ কিলোমিটাৰ আৰু ছটাৰপুৰ চহৰৰ পৰা প্ৰায় ৫০ কিলোমিটাৰ দূৰত্বত অৱস্থিত; ছাটাৰপুৰ চহৰখন ৰাজ্যৰ ৰাজধানী ভোপালৰ সৈতে দক্ষিণ-পশ্চিম-উত্তৰ-পূব ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথ ৮৬ৰ দ্বাৰা সংযুক্ত। ৰাজস্থানৰ দশম শতিকাৰ ভাণ্ড দেৱ মন্দিৰটো খাজুৰাহো কীৰ্তিচিহ্নৰ শৈলীত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল আৰু ইয়াক প্ৰায়ে "লিটিল খাজুৰাহো" বুলি কোৱা হয়। ==ইতিহাস== খাজুৰাহো গোটৰ কীৰ্তিচিহ্ন চণ্ডেলা বংশৰ শাসন কালত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। তেওঁলোকৰ ক্ষমতা উত্থানৰ প্ৰায় লগে লগে নিৰ্মাণ কাৰ্য্যকলাপ আৰম্ভ হয়, তেওঁলোকৰ সমগ্ৰ ৰাজ্যখনতে পিছলৈ বুণ্ডেলখণ্ড নামেৰে জনাজাত।<ref name=gghurye>G.S. Ghurye, Rajput Architecture, {{ISBN|978-8171544462}}, Reprint Year: 2005, pp 19-24</ref> প্ৰায়বোৰ মন্দিৰ হিন্দু ৰজা যশোৱৰ্মন আৰু ধনগাৰ ৰাজত্বকালত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। যশোৱৰ্মনৰ উত্তৰাধিকাৰ লক্ষ্মণ মন্দিৰে সৰ্বোত্তমভাৱে প্ৰদৰ্শন কৰিছে। বিশ্বনাথ মন্দিৰে ৰজা ধনাৰ ৰাজত্বকালক সৰ্বোত্তমভাৱে প্ৰতিফলিত কৰি তুলিছে।<ref name=Sen>{{Cite book | last = Sen | first = Sailendra | title = A Textbook of Medieval Indian History | publisher = Primus Books | year = 2013 | isbn =9789380607344 }}</ref>{{rp|22}} বৰ্তমান থকা আটাইতকৈ ডাঙৰ আৰু বিখ্যাত মন্দিৰটো হৈছে বিদ্যাধৰা ৰজাৰ ৰাজত্বকালত নিৰ্মিত কন্দৰিয়া মহাদেৱ।{{sfn|Devangana Desai|2005|p=10}} মন্দিৰৰ শিলালিপিসমূহে ইংগিত দিয়ে যে বৰ্তমানৰ বহুতো মন্দিৰ ৯৭০ আৰু ১০৩০ খ্ৰীষ্টাব্দৰ ভিতৰত সম্পূৰ্ণ হৈছিল আৰু তাৰ পিছৰ দশকবোৰত আৰু অধিক সংযোজন কৰা হৈছিল।<ref name=jfergusson/> মধ্যযুগীয় মহোবা<ref>also called Erakana</ref>ৰ চহৰৰ পৰা প্ৰায় ৩৫ মাইল দূৰত কালিঞ্জাৰ অঞ্চলত খাজুৰাহোৰ মন্দিৰ নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।মহোবা আছিল চাণ্ডেলা বংশৰ ৰাজধানী। প্ৰাচীন আৰু মধ্যযুগীয় সাহিত্যত তেওঁলোকৰ ৰাজ্যক 'জিঝোটি', 'জেজাহোতি', 'চিহ-চি-টো' আৰু 'জেজাকভূক্তি' বুলি কোৱা হয়।<ref name=mitra>Mitra (1977), The early rulers of Khajuraho, {{ISBN|978-8120819979}}</ref> খাজুৰাহোৰ প্ৰথম লিখিত উল্লেখ ৬৪১ খ্ৰীষ্টাব্দত চীনা তীৰ্থযাত্ৰী জুয়ানজাঙে কৰিছিল আৰু তেওঁ কেইবা ডজন নিষ্ক্ৰিয় বৌদ্ধ মঠ আৰু এক ডজন হিন্দু মন্দিৰ দেখাৰ বৰ্ণনা কৰিছিল, য'ত হাজাৰ হাজাৰ ব্ৰাহ্মণে পূজা কৰিছিল। <ref>{{cite book |last1=Hioco |first1=Christophe |last2=Poggi |first2=Luca |title=Khajuraho: Indian Temples and Sensuous Sculptures |publisher=5 Continents Editions |year = 2017 |isbn=978-88-7439-778-5 |page=9}}</ref> ১০২২ খ্ৰীষ্টাব্দত কালিঞ্জাৰ আক্ৰমণৰ সময়ত গাজনীৰ মাহমুদৰ লগত সংগ দিয়া পাৰ্চী ইতিহাসবিদ আবু ৰিহান আল-বিৰুনিয়ে খাজুৰাহোৰ কথা উল্লেখ কৰিছিল। তেওঁ খাজুৰাহোক ‘জাজাহুতি’ৰ ৰাজধানী বুলি অভিহিত কৰে। <ref>J. Banerjea (1960), Khajuraho, Journal of the Asiatic Society, Vol. 2-3, pp 43-47</ref> এই আক্ৰমণ সফল নহ'ল আৰু শেষত দুয়োপক্ষৰ মাজত শান্তি চুক্তি কৰা হয়; এই চুক্তিৰ অধীনত হিন্দু ৰজাই গাজনীৰ মাহমুদক মুক্তিপণ দি আক্ৰমণৰ অন্ত পেলাবলৈ আৰু তেওঁক ঘূৰাই পঠিয়াবলৈ সন্মত হয়।<ref name=mitra/> [[File:A ruin, pillars at Khajuraho, India.jpg|thumb|left|দ্বাদশ শতিকালৈকে খাজুৰাহো হিন্দু ৰজাৰ অধীনত আছিল আৰু ইয়াত ৮৫টা মন্দিৰ আছিল। মধ্য ভাৰতক ত্ৰয়োদশ শতিকাত দিল্লী চুলতানাই দখল কৰিছিল। মুছলমান শাসনত বহু মন্দিৰ ধ্বংস হৈছিল আৰু বাকীবোৰ অৱহেলিত হৈ গুচি গৈছিল। কিছুমান পুৰণি মন্দিৰৰ ধ্বংসাৱশেষ (ওপৰত ঘণ্টাই মন্দিৰ) এতিয়াও দেখা যায়।]] দ্বাদশ শতিকাৰ শেষলৈকে খজুৰাহো মন্দিৰসমূহ সক্ৰিয়ভাৱে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। ত্ৰয়োদশ শতিকাত মুছলমান চুলতান কুতুব-উদ্দিন আইবাকৰ নেতৃত্বত দিল্লী চুলতানৰ সৈন্যই চাণ্ডেলা ৰাজ্য আক্ৰমণ কৰি জয় কৰে। প্ৰায় এশ বছৰৰ পিছত মৰক্কোৰ ভ্ৰমণকাৰী ইবন বাট্টুতাই ১৩৩৫ চনৰ পৰা ১৩৪২ চনলৈকে ভাৰতত থকাৰ স্মৃতিগ্ৰন্থত খাজুৰাহো মন্দিৰ ভ্ৰমণৰ কথা উল্লেখ কৰি "কাজাৰা" <ref>phonetically translated from Arabic sometimes as "Kajwara"</ref><ref>Director General of Archaeology in India (1959), Archaeological Survey of India, Ancient India, Issues 15-19, pp 45-46 (Archived: University of Michigan)</ref> এইদৰে কয়: {{Blockquote|1=...খজুৰাহোৰ মন্দিৰৰ ওচৰত, যিবোৰৰ মূৰ্তিবোৰ মুছলমানে বিকৃত কৰি পেলাইছে, য'ত কেইবাজনো যোগী বাস কৰে, যাৰ চুলি শৰীৰৰ সমান দীঘল হৈ গৈছে। আৰু তীব্ৰ তপস্যাৰ ফলত তেওঁলোকৰ ৰং সকলো হালধীয়া হৈ পৰিছে। বহু মুছলমানে তেওঁলোকৰ পৰা শিকিবলৈ তেওঁলোকৰ ওচৰলৈ আহে। |2=[[ইবন বাট্টুতা, ]]|3= প্ৰায় ১৩৩৫ খ্ৰীষ্টাব্দ, ৰিহলাত ইবনে বাটুটাহ, অনুবাদ আৰ্থাৰ কটেৰেলে <ref>Arthur Cotterell (2011), Asia: A Concise History, Wiley, {{ISBN|978-0470825044}}, pp 184-185</ref> }} মধ্য ভাৰতৰ যি অঞ্চলত খাজুৰাহো মন্দিৰসমূহ অৱস্থিত সেই অঞ্চলটো ত্ৰয়োদশ শতিকাৰ পৰা ১৮ শতিকালৈকে বিভিন্ন মুছলমান বংশৰ নিয়ন্ত্ৰণত আছিল। এই সময়ছোৱাত কিছুমান মন্দিৰ অপবিত্ৰ কৰা হৈছিল, তাৰ পিছত দীৰ্ঘদিন ধৰি অৱহেলা কৰা হৈছিল।<ref name=jfergusson/><ref name=gghurye/> উদাহৰণস্বৰূপে, ১৪৯৫ খ্ৰীষ্টাব্দত খাজুৰাহোক চিকন্দৰ লোডীৰ মন্দিৰ ধ্বংস অভিযানত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়।<ref>Michael D. Willis, An Introduction to the Historical Geography of Gopakṣetra, Daśārṇa, and Jejākadeśa, Bulletin of the School of Oriental and African Studies, University of London, Vol. 51, No. 2 (1988), pp. 271–278; See also K.R. Qanungo (1965), Sher Shah and his times, Orient Longmans, {{oclc|175212}}, pp 423-427</ref> খাজুৰাহোৰ দুৰ্গম আৰু বিচ্ছিন্ন অৱস্থানে তাত থকা হিন্দু আৰু জৈন মন্দিৰসমূহক মুছলমানসকলে সঘনাই ধ্বংস কৰাৰ পৰা ৰক্ষা কৰিছিল।<ref name=trudyking>Trudy King et al., Asia and Oceania: International Dictionary of Historic Places, {{ISBN|978-1884964046}}, Routledge, pp 468-470</ref><ref>Alain Daniélou (2011), A Brief History of India, {{ISBN|978-1594770296}}, pp 221-227</ref> যুগ যুগ ধৰি গছ-গছনি আৰু অৰণ্যই এই মন্দিৰবোৰক আগুৰি ধৰিছিল। ১৮৩০ চনত স্থানীয় হিন্দুসকলৰ নেতৃত্বত এজন ব্ৰিটিছ জৰীপকাৰী টি. বাৰ্ট, এই মন্দিৰসমূহলৈ, আৰু এইদৰে বিশ্বৰ বিভিন্ন প্ৰান্তৰ লোকে ইয়াক পুনৰ আৱিষ্কাৰ কৰে।<ref>Louise Nicholson (2007), India, National Geographic Society, {{ISBN|978-1426201448}}, see Chapter on Khajuraho</ref> পিছলৈ পুনৰ আৱিষ্কাৰ হোৱাৰ কেইবছৰমানৰ পাছত আলেকজেণ্ডাৰ কানিংহামে এই মন্দিৰসমূহ যোগীসকলে গোপনে ব্যৱহাৰ কৰা বুলি ৰিপ’ৰ্ট কৰিছিল, আৰু প্ৰতি বছৰে ফেব্ৰুৱাৰী বা মাৰ্চ মাহত (চন্দ্ৰ পঞ্জিকা অনুসৰি) পালন কৰা শিৱৰাত্ৰিৰ সময়ত হাজাৰ হাজাৰ হিন্দু লোকে তীৰ্থযাত্ৰাত দৰ্শন কৰিছিল। ১৮৫২ চনত এফ.চি. মেচিয়ে খাজুৰাহো মন্দিৰৰ আদিম অংকন কৰিছিল।<ref name="Krishna Deva 1990">Krishna Deva (1990), Temples of Khajuraho, 2 Volumes, Archaeological Survey of India, New Delhi</ref> ==বিৱৰণ== [[File:Architecture of the Khajuraho temples.jpg|thumb|upright=1.4|খাজুৰাহো মন্দিৰৰ অংশ আৰু বিন্যাস।]] এই মন্দিৰৰ স্থান মধ্য ভাৰতৰ বিন্ধ্যা পৰ্বতমালাৰ ভিতৰত অৱস্থিত। স্থানীয় এটা প্ৰাচীন কিংবদন্তি অনুসৰি হিন্দু দেৱতা শিৱ আৰু অন্যান্য দেৱতাসকলে কালিঞ্জাৰ অঞ্চলৰ এই মনোমোহা পাহাৰীয়া গঠনসমূহ চাবলৈ ভাল পাইছিল।<ref name="rsingh">Rana Singh (2007), Landscape of sacred territory of Khajuraho, in City Society and Planning (Editors: Thakur, Pomeroy, et al), Volume 2, {{ISBN|978-8180694585}}, Chapter 18</ref> এই অঞ্চলৰ কেন্দ্ৰস্থল [[খাজুৰাহো]], স্থানীয় পাহাৰ আৰু নদীৰ মাজত অৱস্থিত। এই মন্দিৰ কমপ্লেক্সে প্ৰাচীন হিন্দু পৰম্পৰাক প্ৰতিফলিত কৰে য'ত দেৱ-দেৱীয়ে নিজেই প্ৰাৰ্থনা কৰিবলৈ ভাল পোৱা ঠাইত মন্দিৰ নিৰ্মাণ কৰে।<ref name=rsingh/><ref name=stellakvol1>[[Stella Kramrisch]], The Hindu Temple, Vol 1, Motilal Banarsidass, {{ISBN|978-81-208-0222-3}}</ref> ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰত]] [[শ্ৰেণী:চমু বৰ্ণনা থকা প্ৰবন্ধসমূহ]] o29ehswjno8okeqzuggibllmma4nr43 603214 603213 2026-04-27T08:50:26Z দিম্পল দাস 5159 /* বিৱৰণ */ 603214 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}}{{পোখালি}}{{Infobox UNESCO World Heritage Site | image = [[File:1 Khajuraho.jpg|thumb]] | Location = [[Khajuraho]], [[Chhatarpur district]], [[Madhya Pradesh]], [[India]] | Criteria = Cultural: i, iii | ID = 240 | Year = 1986 | locmapin = India#India Madhya Pradesh | map_caption = Location in Madhya Pradesh state of India | relief = 1 | coordinates = {{coord|24.854422|N|79.921427|E|format=dms|display=inline,title}} | WHS = খাজুৰাহো স্মাৰকসমূহ }} '''খাজুৰাহো স্মাৰকসমূহ''' {{en| Khajuraho Group of Monuments}} [[ভাৰত]]ৰ [[মধ্যপ্ৰদেশ]]ৰ ছটাৰপুৰ জিলাৰ [[হিন্দু]] আৰু দিগম্বৰা [[জৈন]] মন্দিৰৰ এটা দল। জিলা সদৰ ছটাৰপুৰ চহৰৰ পৰা প্ৰায় ৪৬ কিলোমিটাৰ (২৮.৬ মাইল), গোৱালিয়াৰৰ পৰা ২৮৩ কিলোমিটাৰ (১৭৭ মাইল), ঝান্সীৰ পৰা ১৭৫ কিলোমিটাৰ (১০৯ মাইল) দক্ষিণ-পূবে, খাজৱাৰ পৰা ১০ কিলোমিটাৰ (৬.২ মাইল) আৰু ৰাজনগৰৰ পৰা ৯ কিলোমিটাৰ (৫.৬ মাইল) দূৰত্বত অৱস্থিত। নগাৰা শৈলীৰ স্থাপত্যৰ প্ৰতীক আৰু কিছুমান কামোদ্দীপক ভাস্কৰ্য্যৰ বাবে এই মন্দিৰসমূহ বিখ্যাত।<ref>Philip Wilkinson (2008), India: People, Place, Culture and History, {{ISBN|978-1405329040}}, pp 352-353</ref> খাজুৰাহোৰ বেছিভাগ মন্দিৰেই ৮৮৫ খ্ৰীষ্টাব্দৰ পৰা ১০০০ খ্ৰীষ্টাব্দৰ ভিতৰত চাণ্ডেলা বংশই নিৰ্মাণ কৰিছিল।<ref name=Madan>{{cite book|title=India through the ages|url=https://archive.org/details/indiathroughages00mada|last=Gopal|first=Madan|year= 1990| page= [https://archive.org/details/indiathroughages00mada/page/179 179]|editor=K.S. Gautam|publisher=Publication Division, Ministry of Information and Broadcasting, Government of India}}</ref><ref name = "unesco">{{cite web|title=Khajuraho Group of Monuments |url=https://whc.unesco.org/en/list/240 |website = UNESCO World Heritage Centre |publisher = United Nations Educational Scientific and Cultural Organization |access-date = 25 June 2023}}</ref> ঐতিহাসিক তথ্য অনুসৰি খাজুৰাহো মন্দিৰ স্থানত দ্বাদশ শতিকালৈকে ৮৫টা মন্দিৰ আছিল, যিবোৰ ২০ বৰ্গ কিলোমিটাৰ (৭.৭ বৰ্গমাইল)ত বিস্তৃত আছিল। ইয়াৰে মাত্ৰ প্ৰায় ২৫টা মন্দিৰহে আছে, যিবোৰ ছয় বৰ্গ কিলোমিটাৰ (২.৩ বৰ্গমাইল)ত বিস্তৃত।<ref name= "unesco"/> এতিয়া থকা মন্দিৰসমূহৰ ভিতৰত কন্দৰিয়া মহাদেৱ মন্দিৰটো প্ৰাচীন ভাৰতীয় শিল্পৰ জটিল বিৱৰণ, প্ৰতীক আৰু প্ৰকাশভংগীৰ সৈতে প্ৰচুৰ ভাস্কৰ্য্যৰে সজাই তোলা হৈছে।<ref name=ddesai>Devangana Desai (2005), ''Khajuraho'', Oxford University Press, Sixth Print, {{ISBN|978-0-19-565643-5}}</ref> ১৮৩৮ চনলৈকে এই মন্দিৰ কমপ্লেক্সটো পাহৰি যোৱা আৰু জংঘলেৰে ভৰি আছিল, তেতিয়া কেপ্তেইন টি. বাৰ্ট নামৰ এজন ব্ৰিটিছ অভিযন্তাই এই কমপ্লেক্সটো পৰিদৰ্শন কৰি তেওঁৰ তথ্য জাৰ্নেল অৱ দ্য এছিয়াটিক ছ'চাইটি অৱ বেংগলত প্ৰকাশ কৰে।<ref>Slaczka, Anna. “Temples, Inscriptions and Misconceptions: Charles-Louis Fábri and the Khajuraho ‘Apsaras.’” The Rijksmuseum Bulletin 60, no. 3 (2012): 212–33. See p. 217.</ref> এই কীৰ্তিচিহ্নসমূহ নিৰ্মাণ কৰাৰ সময়ত অঞ্চলটোৰ ল'ৰাবোৰে প্ৰাপ্তবয়স্ক হোৱালৈকে ব্ৰহ্মচাৰী (স্নাতক) হিচাপে আশ্ৰমত বাস কৰিছিল আৰু এই ভাস্কৰ্য্যসমূহে তেওঁলোকক 'গৃহস্থ'ৰ সাংসাৰিক ভূমিকা সম্পৰ্কে জানিবলৈ সহায় কৰিছিল।<ref>{{cite book|title=Frontline, Volume 24, Issues 6-12|page=93|publisher=S. Rangarajan for Kasturi & Sons|year=2007}}</ref> খাজুৰাহো মন্দিৰ গোটটো একেলগে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল যদিও সেইবোৰ হিন্দু আৰু জৈন ধৰ্ম দুটা ধৰ্মৰ প্ৰতি উৎসৰ্গিত আছিল। ইয়াৰ পৰা অনুমান কৰিব পাৰি যে এই অঞ্চলত হিন্দু আৰু জৈনসকলৰ মাজত বিভিন্ন ধৰ্মীয় মতামতক স্বীকাৰ আৰু সন্মান জনোৱাৰ পৰম্পৰা আছিল।<ref name=jfergusson>James Fergusson, [https://archive.org/stream/historyofindiane02ferguoft#page/140/mode/2up/search/khajuraho Northern or Indo-Aryan Style - Khajuraho] History of Indian and Eastern Architecture, Updated by James Burgess and R. Phene Spiers (1910), Volume II, John Murray, London</ref> ইয়াৰ অসাধাৰণ স্থাপত্য, মন্দিৰৰ ৰূপৰ বৈচিত্ৰ্য আৰু চাণ্ডেলা সভ্যতাৰ সাক্ষ্যৰ বাবে [[খাজুৰাহো]]ৰ কীৰ্তিচিহ্নসমূহ ১৯৮৬ চনত [[ইউনেস্কো]]ৰ [[বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]]ৰ তালিকাত সন্নিবিষ্ট কৰা হয়।<ref>{{cite web|title=World Heritage Day: Five must-visit sites in India|url=http://www.hindustantimes.com/travel/world-heritage-day-five-must-visit-sites-in-india/article1-1338551.aspx|archive-url=https://web.archive.org/web/20150419163624/http://www.hindustantimes.com/travel/world-heritage-day-five-must-visit-sites-in-india/article1-1338551.aspx|url-status=dead|archive-date=19 April 2015|date=18 April 2015|access-date=23 November 2025|archivedate=14 August 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150814145305/http://www.hindustantimes.com/travel/world-heritage-day-five-must-visit-sites-in-india/article1-1338551.aspx|deadurl=yes}}</ref><ref name= "unesco"/> ==ব্যুৎপত্তিবিজ্ঞান== খজুৰাহো বা খাৰ্জুৰাবাহক নামটো প্ৰাচীন সংস্কৃতৰ পৰা উদ্ভৱ হৈছে (খজুৰা, খজুৰ অৰ্থাৎ খেজুৰ,<ref>[http://spokensanskrit.de/index.php?tinput=kharjUra&direction=SE&script=HK&link=yes&beginning=0 kharjUra] Sanskrit English Dictionary, Koeln University, Germany</ref> আৰু ৱাহক, বাহক অৰ্থাৎ "যিজনে কঢ়িয়াই লৈ ফুৰে" বা বাহক<ref>[http://spokensanskrit.de/index.php?tinput=vAhaka&direction=SE&script=HK&link=yes&beginning=0 vAhaka] Sanskrit English Dictionary, Koeln University, Germany</ref>)। স্থানীয় কিংবদন্তি অনুসৰি মন্দিৰবোৰৰ দুৱাৰমুখ হিচাপে দুটা সোণৰ খেজুৰ আছিল (পুনৰ আৱিষ্কাৰ হোৱাৰ সময়ত সেইবোৰ নোহোৱা হৈছিল)। দেশাইয়ে কৈছে যে খাৰ্জুৰাবাহকৰ অৰ্থ বিচ্ছুধাৰীও, যিটো ভগৱান শিৱৰ আন এটা প্ৰতীকী নাম (যি তেওঁৰ উগ্ৰ ৰূপত সাপ আৰু বিচ্ছুৰ মালা পিন্ধে)।<ref name=ddesai7>Devangana Desai (1996), [http://www.learn.columbia.edu/indianart/pdf/khajuraho_desai.pdf Chapter 7 - Puns and Enigmatic Language in Sculpture] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304114145/http://www.learn.columbia.edu/indianart/pdf/khajuraho_desai.pdf |date=4 March 2016 }} in The Religious Imagery of Khajuraho, Project for Indian Cultural Studies, Columbia University Archives</ref> ==অৱস্থান== [[File:TEMPLE MAP OF KHAJURAHO.jpg|thumb|[[খাজুৰাহো]] চহৰৰ মানচিত্ৰ]] [[নতুন দিল্লী]]ৰ পৰা প্ৰায় ৬২০ কিলোমিটাৰ (৩৮৫ মাইল) দক্ষিণ-পূবে চটাৰপুৰ জিলাৰ [[ভাৰত]]ৰ [[মধ্যপ্ৰদেশ]] ৰাজ্যত অৱস্থিত খাজুৰাহো কীৰ্তিচিহ্নসমূহ। এই মন্দিৰসমূহ [[খাজুৰাহো]] নামেৰেও জনাজাত এখন সৰু চহৰৰ ওচৰত অৱস্থিত,<ref>{{cite web|url=http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999|archive-url=https://web.archive.org/web/20040616075334/http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999|archive-date=2004-06-16|title= Census of India 2001: Data from the 2001 Census, including cities, villages and towns (Provisional)|access-date=2008-11-01|publisher= Census Commission of India}}</ref> ইয়াৰ জনসংখ্যা প্ৰায় ২৪,৪৮১ জন (২০১১ চনৰ লোকপিয়ল)। [[খাজুৰাহো]]ত অসামৰিক বিমানবন্দৰ খাজুৰাহো (আই এ টি এ ক'ড: এইচ জে আৰ)য়ে সেৱা আগবঢ়ায়, ইয়াৰ সেৱা [[দিল্লী]], [[আগ্ৰা]], বাৰাণসী আৰু [[মুম্বাই]]লৈ যায়।<ref>[http://www.aai.aero/allAirports/khajuraho_generalinfo.jsp Khajuraho airport] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150708201920/http://www.aai.aero/allAirports/khajuraho_generalinfo.jsp |date=8 July 2015 }} AAI, Govt of India</ref> এই স্থান ভাৰতীয় ৰেল সেৱাৰ দ্বাৰাও সংযুক্ত, ৰেলৱে ষ্টেচনটো কীৰ্তিচিহ্নসমূহৰ প্ৰৱেশদ্বাৰৰ পৰা প্ৰায় ছয় কিলোমিটাৰ দূৰত অৱস্থিত। এই কীৰ্তিচিহ্নসমূহ পূব-পশ্চিম ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথ ৭৫ৰ পৰা প্ৰায় দহ কিলোমিটাৰ আৰু ছটাৰপুৰ চহৰৰ পৰা প্ৰায় ৫০ কিলোমিটাৰ দূৰত্বত অৱস্থিত; ছাটাৰপুৰ চহৰখন ৰাজ্যৰ ৰাজধানী ভোপালৰ সৈতে দক্ষিণ-পশ্চিম-উত্তৰ-পূব ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথ ৮৬ৰ দ্বাৰা সংযুক্ত। ৰাজস্থানৰ দশম শতিকাৰ ভাণ্ড দেৱ মন্দিৰটো খাজুৰাহো কীৰ্তিচিহ্নৰ শৈলীত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল আৰু ইয়াক প্ৰায়ে "লিটিল খাজুৰাহো" বুলি কোৱা হয়। ==ইতিহাস== খাজুৰাহো গোটৰ কীৰ্তিচিহ্ন চণ্ডেলা বংশৰ শাসন কালত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। তেওঁলোকৰ ক্ষমতা উত্থানৰ প্ৰায় লগে লগে নিৰ্মাণ কাৰ্য্যকলাপ আৰম্ভ হয়, তেওঁলোকৰ সমগ্ৰ ৰাজ্যখনতে পিছলৈ বুণ্ডেলখণ্ড নামেৰে জনাজাত।<ref name=gghurye>G.S. Ghurye, Rajput Architecture, {{ISBN|978-8171544462}}, Reprint Year: 2005, pp 19-24</ref> প্ৰায়বোৰ মন্দিৰ হিন্দু ৰজা যশোৱৰ্মন আৰু ধনগাৰ ৰাজত্বকালত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। যশোৱৰ্মনৰ উত্তৰাধিকাৰ লক্ষ্মণ মন্দিৰে সৰ্বোত্তমভাৱে প্ৰদৰ্শন কৰিছে। বিশ্বনাথ মন্দিৰে ৰজা ধনাৰ ৰাজত্বকালক সৰ্বোত্তমভাৱে প্ৰতিফলিত কৰি তুলিছে।<ref name=Sen>{{Cite book | last = Sen | first = Sailendra | title = A Textbook of Medieval Indian History | publisher = Primus Books | year = 2013 | isbn =9789380607344 }}</ref>{{rp|22}} বৰ্তমান থকা আটাইতকৈ ডাঙৰ আৰু বিখ্যাত মন্দিৰটো হৈছে বিদ্যাধৰা ৰজাৰ ৰাজত্বকালত নিৰ্মিত কন্দৰিয়া মহাদেৱ।{{sfn|Devangana Desai|2005|p=10}} মন্দিৰৰ শিলালিপিসমূহে ইংগিত দিয়ে যে বৰ্তমানৰ বহুতো মন্দিৰ ৯৭০ আৰু ১০৩০ খ্ৰীষ্টাব্দৰ ভিতৰত সম্পূৰ্ণ হৈছিল আৰু তাৰ পিছৰ দশকবোৰত আৰু অধিক সংযোজন কৰা হৈছিল।<ref name=jfergusson/> মধ্যযুগীয় মহোবা<ref>also called Erakana</ref>ৰ চহৰৰ পৰা প্ৰায় ৩৫ মাইল দূৰত কালিঞ্জাৰ অঞ্চলত খাজুৰাহোৰ মন্দিৰ নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।মহোবা আছিল চাণ্ডেলা বংশৰ ৰাজধানী। প্ৰাচীন আৰু মধ্যযুগীয় সাহিত্যত তেওঁলোকৰ ৰাজ্যক 'জিঝোটি', 'জেজাহোতি', 'চিহ-চি-টো' আৰু 'জেজাকভূক্তি' বুলি কোৱা হয়।<ref name=mitra>Mitra (1977), The early rulers of Khajuraho, {{ISBN|978-8120819979}}</ref> খাজুৰাহোৰ প্ৰথম লিখিত উল্লেখ ৬৪১ খ্ৰীষ্টাব্দত চীনা তীৰ্থযাত্ৰী জুয়ানজাঙে কৰিছিল আৰু তেওঁ কেইবা ডজন নিষ্ক্ৰিয় বৌদ্ধ মঠ আৰু এক ডজন হিন্দু মন্দিৰ দেখাৰ বৰ্ণনা কৰিছিল, য'ত হাজাৰ হাজাৰ ব্ৰাহ্মণে পূজা কৰিছিল। <ref>{{cite book |last1=Hioco |first1=Christophe |last2=Poggi |first2=Luca |title=Khajuraho: Indian Temples and Sensuous Sculptures |publisher=5 Continents Editions |year = 2017 |isbn=978-88-7439-778-5 |page=9}}</ref> ১০২২ খ্ৰীষ্টাব্দত কালিঞ্জাৰ আক্ৰমণৰ সময়ত গাজনীৰ মাহমুদৰ লগত সংগ দিয়া পাৰ্চী ইতিহাসবিদ আবু ৰিহান আল-বিৰুনিয়ে খাজুৰাহোৰ কথা উল্লেখ কৰিছিল। তেওঁ খাজুৰাহোক ‘জাজাহুতি’ৰ ৰাজধানী বুলি অভিহিত কৰে। <ref>J. Banerjea (1960), Khajuraho, Journal of the Asiatic Society, Vol. 2-3, pp 43-47</ref> এই আক্ৰমণ সফল নহ'ল আৰু শেষত দুয়োপক্ষৰ মাজত শান্তি চুক্তি কৰা হয়; এই চুক্তিৰ অধীনত হিন্দু ৰজাই গাজনীৰ মাহমুদক মুক্তিপণ দি আক্ৰমণৰ অন্ত পেলাবলৈ আৰু তেওঁক ঘূৰাই পঠিয়াবলৈ সন্মত হয়।<ref name=mitra/> [[File:A ruin, pillars at Khajuraho, India.jpg|thumb|left|দ্বাদশ শতিকালৈকে খাজুৰাহো হিন্দু ৰজাৰ অধীনত আছিল আৰু ইয়াত ৮৫টা মন্দিৰ আছিল। মধ্য ভাৰতক ত্ৰয়োদশ শতিকাত দিল্লী চুলতানাই দখল কৰিছিল। মুছলমান শাসনত বহু মন্দিৰ ধ্বংস হৈছিল আৰু বাকীবোৰ অৱহেলিত হৈ গুচি গৈছিল। কিছুমান পুৰণি মন্দিৰৰ ধ্বংসাৱশেষ (ওপৰত ঘণ্টাই মন্দিৰ) এতিয়াও দেখা যায়।]] দ্বাদশ শতিকাৰ শেষলৈকে খজুৰাহো মন্দিৰসমূহ সক্ৰিয়ভাৱে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। ত্ৰয়োদশ শতিকাত মুছলমান চুলতান কুতুব-উদ্দিন আইবাকৰ নেতৃত্বত দিল্লী চুলতানৰ সৈন্যই চাণ্ডেলা ৰাজ্য আক্ৰমণ কৰি জয় কৰে। প্ৰায় এশ বছৰৰ পিছত মৰক্কোৰ ভ্ৰমণকাৰী ইবন বাট্টুতাই ১৩৩৫ চনৰ পৰা ১৩৪২ চনলৈকে ভাৰতত থকাৰ স্মৃতিগ্ৰন্থত খাজুৰাহো মন্দিৰ ভ্ৰমণৰ কথা উল্লেখ কৰি "কাজাৰা" <ref>phonetically translated from Arabic sometimes as "Kajwara"</ref><ref>Director General of Archaeology in India (1959), Archaeological Survey of India, Ancient India, Issues 15-19, pp 45-46 (Archived: University of Michigan)</ref> এইদৰে কয়: {{Blockquote|1=...খজুৰাহোৰ মন্দিৰৰ ওচৰত, যিবোৰৰ মূৰ্তিবোৰ মুছলমানে বিকৃত কৰি পেলাইছে, য'ত কেইবাজনো যোগী বাস কৰে, যাৰ চুলি শৰীৰৰ সমান দীঘল হৈ গৈছে। আৰু তীব্ৰ তপস্যাৰ ফলত তেওঁলোকৰ ৰং সকলো হালধীয়া হৈ পৰিছে। বহু মুছলমানে তেওঁলোকৰ পৰা শিকিবলৈ তেওঁলোকৰ ওচৰলৈ আহে। |2=[[ইবন বাট্টুতা, ]]|3= প্ৰায় ১৩৩৫ খ্ৰীষ্টাব্দ, ৰিহলাত ইবনে বাটুটাহ, অনুবাদ আৰ্থাৰ কটেৰেলে <ref>Arthur Cotterell (2011), Asia: A Concise History, Wiley, {{ISBN|978-0470825044}}, pp 184-185</ref> }} মধ্য ভাৰতৰ যি অঞ্চলত খাজুৰাহো মন্দিৰসমূহ অৱস্থিত সেই অঞ্চলটো ত্ৰয়োদশ শতিকাৰ পৰা ১৮ শতিকালৈকে বিভিন্ন মুছলমান বংশৰ নিয়ন্ত্ৰণত আছিল। এই সময়ছোৱাত কিছুমান মন্দিৰ অপবিত্ৰ কৰা হৈছিল, তাৰ পিছত দীৰ্ঘদিন ধৰি অৱহেলা কৰা হৈছিল।<ref name=jfergusson/><ref name=gghurye/> উদাহৰণস্বৰূপে, ১৪৯৫ খ্ৰীষ্টাব্দত খাজুৰাহোক চিকন্দৰ লোডীৰ মন্দিৰ ধ্বংস অভিযানত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়।<ref>Michael D. Willis, An Introduction to the Historical Geography of Gopakṣetra, Daśārṇa, and Jejākadeśa, Bulletin of the School of Oriental and African Studies, University of London, Vol. 51, No. 2 (1988), pp. 271–278; See also K.R. Qanungo (1965), Sher Shah and his times, Orient Longmans, {{oclc|175212}}, pp 423-427</ref> খাজুৰাহোৰ দুৰ্গম আৰু বিচ্ছিন্ন অৱস্থানে তাত থকা হিন্দু আৰু জৈন মন্দিৰসমূহক মুছলমানসকলে সঘনাই ধ্বংস কৰাৰ পৰা ৰক্ষা কৰিছিল।<ref name=trudyking>Trudy King et al., Asia and Oceania: International Dictionary of Historic Places, {{ISBN|978-1884964046}}, Routledge, pp 468-470</ref><ref>Alain Daniélou (2011), A Brief History of India, {{ISBN|978-1594770296}}, pp 221-227</ref> যুগ যুগ ধৰি গছ-গছনি আৰু অৰণ্যই এই মন্দিৰবোৰক আগুৰি ধৰিছিল। ১৮৩০ চনত স্থানীয় হিন্দুসকলৰ নেতৃত্বত এজন ব্ৰিটিছ জৰীপকাৰী টি. বাৰ্ট, এই মন্দিৰসমূহলৈ, আৰু এইদৰে বিশ্বৰ বিভিন্ন প্ৰান্তৰ লোকে ইয়াক পুনৰ আৱিষ্কাৰ কৰে।<ref>Louise Nicholson (2007), India, National Geographic Society, {{ISBN|978-1426201448}}, see Chapter on Khajuraho</ref> পিছলৈ পুনৰ আৱিষ্কাৰ হোৱাৰ কেইবছৰমানৰ পাছত আলেকজেণ্ডাৰ কানিংহামে এই মন্দিৰসমূহ যোগীসকলে গোপনে ব্যৱহাৰ কৰা বুলি ৰিপ’ৰ্ট কৰিছিল, আৰু প্ৰতি বছৰে ফেব্ৰুৱাৰী বা মাৰ্চ মাহত (চন্দ্ৰ পঞ্জিকা অনুসৰি) পালন কৰা শিৱৰাত্ৰিৰ সময়ত হাজাৰ হাজাৰ হিন্দু লোকে তীৰ্থযাত্ৰাত দৰ্শন কৰিছিল। ১৮৫২ চনত এফ.চি. মেচিয়ে খাজুৰাহো মন্দিৰৰ আদিম অংকন কৰিছিল।<ref name="Krishna Deva 1990">Krishna Deva (1990), Temples of Khajuraho, 2 Volumes, Archaeological Survey of India, New Delhi</ref> ==বিৱৰণ== [[File:Architecture of the Khajuraho temples.jpg|thumb|upright=1.4|খাজুৰাহো মন্দিৰৰ অংশ আৰু বিন্যাস।]] এই মন্দিৰৰ স্থান মধ্য ভাৰতৰ বিন্ধ্যা পৰ্বতমালাৰ ভিতৰত অৱস্থিত। স্থানীয় এটা প্ৰাচীন কিংবদন্তি অনুসৰি হিন্দু দেৱতা শিৱ আৰু অন্যান্য দেৱতাসকলে কালিঞ্জাৰ অঞ্চলৰ এই মনোমোহা পাহাৰীয়া গঠনসমূহ চাবলৈ ভাল পাইছিল।<ref name="rsingh">Rana Singh (2007), Landscape of sacred territory of Khajuraho, in City Society and Planning (Editors: Thakur, Pomeroy, et al), Volume 2, {{ISBN|978-8180694585}}, Chapter 18</ref> এই অঞ্চলৰ কেন্দ্ৰস্থল [[খাজুৰাহো]], স্থানীয় পাহাৰ আৰু নদীৰ মাজত অৱস্থিত। এই মন্দিৰ কমপ্লেক্সে প্ৰাচীন হিন্দু পৰম্পৰাক প্ৰতিফলিত কৰে য'ত দেৱ-দেৱীয়ে নিজেই প্ৰাৰ্থনা কৰিবলৈ ভাল পোৱা ঠাইত মন্দিৰ নিৰ্মাণ কৰে।<ref name=rsingh/><ref name=stellakvol1>[[Stella Kramrisch]], The Hindu Temple, Vol 1, Motilal Banarsidass, {{ISBN|978-81-208-0222-3}}</ref> এই মন্দিৰসমূহ পানীৰ উৎসৰ ওচৰত নিৰ্মাণ কৰা হৈছে, যিটো হিন্দু মন্দিৰৰ আন এক স্বকীয় বৈশিষ্ট্য। পানীৰ উৎসসমূহৰ ভিতৰত ছিবসাগৰ, খাজুৰ সাগৰ (নিনোৰা তাল বুলিও জনা যায়), আৰু খুদৰ নদী আদি অন্তৰ্ভুক্ত।<ref>Ibn Battuta in his 1335 CE memoirs on Delhi Sultanate mentioned the temples to be near a mile-long lake, modern water bodies are much smaller and separate lagoons; Director General of Archaeology in India (1959), Archaeological Survey of India, Ancient India, Issues 15-19, pp 45-46 (Archived: University of Michigan)</ref> স্থানীয় কিংবদন্তি অনুসৰি এই মন্দিৰ কমপ্লেক্সত ৬৪টা পানীৰ উৎস অৰ্থাৎ জলভাগ আছিল, ইয়াৰে ৫৬টা পুৰাতত্ত্ববিদসকলে চিনাক্ত কৰিছে।<ref name=rsingh/><ref>The number 64 is considered sacred in [[Hindu temple]] design and very common design basis; it is symbolic as it is both a square of 8 and a cube of 4.</ref> ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰত]] [[শ্ৰেণী:চমু বৰ্ণনা থকা প্ৰবন্ধসমূহ]] avbzjn8ws6oh5b2ow4725986xcaopmj 603215 603214 2026-04-27T08:54:15Z দিম্পল দাস 5159 /* বিৱৰণ */ 603215 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}}{{পোখালি}}{{Infobox UNESCO World Heritage Site | image = [[File:1 Khajuraho.jpg|thumb]] | Location = [[Khajuraho]], [[Chhatarpur district]], [[Madhya Pradesh]], [[India]] | Criteria = Cultural: i, iii | ID = 240 | Year = 1986 | locmapin = India#India Madhya Pradesh | map_caption = Location in Madhya Pradesh state of India | relief = 1 | coordinates = {{coord|24.854422|N|79.921427|E|format=dms|display=inline,title}} | WHS = খাজুৰাহো স্মাৰকসমূহ }} '''খাজুৰাহো স্মাৰকসমূহ''' {{en| Khajuraho Group of Monuments}} [[ভাৰত]]ৰ [[মধ্যপ্ৰদেশ]]ৰ ছটাৰপুৰ জিলাৰ [[হিন্দু]] আৰু দিগম্বৰা [[জৈন]] মন্দিৰৰ এটা দল। জিলা সদৰ ছটাৰপুৰ চহৰৰ পৰা প্ৰায় ৪৬ কিলোমিটাৰ (২৮.৬ মাইল), গোৱালিয়াৰৰ পৰা ২৮৩ কিলোমিটাৰ (১৭৭ মাইল), ঝান্সীৰ পৰা ১৭৫ কিলোমিটাৰ (১০৯ মাইল) দক্ষিণ-পূবে, খাজৱাৰ পৰা ১০ কিলোমিটাৰ (৬.২ মাইল) আৰু ৰাজনগৰৰ পৰা ৯ কিলোমিটাৰ (৫.৬ মাইল) দূৰত্বত অৱস্থিত। নগাৰা শৈলীৰ স্থাপত্যৰ প্ৰতীক আৰু কিছুমান কামোদ্দীপক ভাস্কৰ্য্যৰ বাবে এই মন্দিৰসমূহ বিখ্যাত।<ref>Philip Wilkinson (2008), India: People, Place, Culture and History, {{ISBN|978-1405329040}}, pp 352-353</ref> খাজুৰাহোৰ বেছিভাগ মন্দিৰেই ৮৮৫ খ্ৰীষ্টাব্দৰ পৰা ১০০০ খ্ৰীষ্টাব্দৰ ভিতৰত চাণ্ডেলা বংশই নিৰ্মাণ কৰিছিল।<ref name=Madan>{{cite book|title=India through the ages|url=https://archive.org/details/indiathroughages00mada|last=Gopal|first=Madan|year= 1990| page= [https://archive.org/details/indiathroughages00mada/page/179 179]|editor=K.S. Gautam|publisher=Publication Division, Ministry of Information and Broadcasting, Government of India}}</ref><ref name = "unesco">{{cite web|title=Khajuraho Group of Monuments |url=https://whc.unesco.org/en/list/240 |website = UNESCO World Heritage Centre |publisher = United Nations Educational Scientific and Cultural Organization |access-date = 25 June 2023}}</ref> ঐতিহাসিক তথ্য অনুসৰি খাজুৰাহো মন্দিৰ স্থানত দ্বাদশ শতিকালৈকে ৮৫টা মন্দিৰ আছিল, যিবোৰ ২০ বৰ্গ কিলোমিটাৰ (৭.৭ বৰ্গমাইল)ত বিস্তৃত আছিল। ইয়াৰে মাত্ৰ প্ৰায় ২৫টা মন্দিৰহে আছে, যিবোৰ ছয় বৰ্গ কিলোমিটাৰ (২.৩ বৰ্গমাইল)ত বিস্তৃত।<ref name= "unesco"/> এতিয়া থকা মন্দিৰসমূহৰ ভিতৰত কন্দৰিয়া মহাদেৱ মন্দিৰটো প্ৰাচীন ভাৰতীয় শিল্পৰ জটিল বিৱৰণ, প্ৰতীক আৰু প্ৰকাশভংগীৰ সৈতে প্ৰচুৰ ভাস্কৰ্য্যৰে সজাই তোলা হৈছে।<ref name=ddesai>Devangana Desai (2005), ''Khajuraho'', Oxford University Press, Sixth Print, {{ISBN|978-0-19-565643-5}}</ref> ১৮৩৮ চনলৈকে এই মন্দিৰ কমপ্লেক্সটো পাহৰি যোৱা আৰু জংঘলেৰে ভৰি আছিল, তেতিয়া কেপ্তেইন টি. বাৰ্ট নামৰ এজন ব্ৰিটিছ অভিযন্তাই এই কমপ্লেক্সটো পৰিদৰ্শন কৰি তেওঁৰ তথ্য জাৰ্নেল অৱ দ্য এছিয়াটিক ছ'চাইটি অৱ বেংগলত প্ৰকাশ কৰে।<ref>Slaczka, Anna. “Temples, Inscriptions and Misconceptions: Charles-Louis Fábri and the Khajuraho ‘Apsaras.’” The Rijksmuseum Bulletin 60, no. 3 (2012): 212–33. See p. 217.</ref> এই কীৰ্তিচিহ্নসমূহ নিৰ্মাণ কৰাৰ সময়ত অঞ্চলটোৰ ল'ৰাবোৰে প্ৰাপ্তবয়স্ক হোৱালৈকে ব্ৰহ্মচাৰী (স্নাতক) হিচাপে আশ্ৰমত বাস কৰিছিল আৰু এই ভাস্কৰ্য্যসমূহে তেওঁলোকক 'গৃহস্থ'ৰ সাংসাৰিক ভূমিকা সম্পৰ্কে জানিবলৈ সহায় কৰিছিল।<ref>{{cite book|title=Frontline, Volume 24, Issues 6-12|page=93|publisher=S. Rangarajan for Kasturi & Sons|year=2007}}</ref> খাজুৰাহো মন্দিৰ গোটটো একেলগে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল যদিও সেইবোৰ হিন্দু আৰু জৈন ধৰ্ম দুটা ধৰ্মৰ প্ৰতি উৎসৰ্গিত আছিল। ইয়াৰ পৰা অনুমান কৰিব পাৰি যে এই অঞ্চলত হিন্দু আৰু জৈনসকলৰ মাজত বিভিন্ন ধৰ্মীয় মতামতক স্বীকাৰ আৰু সন্মান জনোৱাৰ পৰম্পৰা আছিল।<ref name=jfergusson>James Fergusson, [https://archive.org/stream/historyofindiane02ferguoft#page/140/mode/2up/search/khajuraho Northern or Indo-Aryan Style - Khajuraho] History of Indian and Eastern Architecture, Updated by James Burgess and R. Phene Spiers (1910), Volume II, John Murray, London</ref> ইয়াৰ অসাধাৰণ স্থাপত্য, মন্দিৰৰ ৰূপৰ বৈচিত্ৰ্য আৰু চাণ্ডেলা সভ্যতাৰ সাক্ষ্যৰ বাবে [[খাজুৰাহো]]ৰ কীৰ্তিচিহ্নসমূহ ১৯৮৬ চনত [[ইউনেস্কো]]ৰ [[বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]]ৰ তালিকাত সন্নিবিষ্ট কৰা হয়।<ref>{{cite web|title=World Heritage Day: Five must-visit sites in India|url=http://www.hindustantimes.com/travel/world-heritage-day-five-must-visit-sites-in-india/article1-1338551.aspx|archive-url=https://web.archive.org/web/20150419163624/http://www.hindustantimes.com/travel/world-heritage-day-five-must-visit-sites-in-india/article1-1338551.aspx|url-status=dead|archive-date=19 April 2015|date=18 April 2015|access-date=23 November 2025|archivedate=14 August 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150814145305/http://www.hindustantimes.com/travel/world-heritage-day-five-must-visit-sites-in-india/article1-1338551.aspx|deadurl=yes}}</ref><ref name= "unesco"/> ==ব্যুৎপত্তিবিজ্ঞান== খজুৰাহো বা খাৰ্জুৰাবাহক নামটো প্ৰাচীন সংস্কৃতৰ পৰা উদ্ভৱ হৈছে (খজুৰা, খজুৰ অৰ্থাৎ খেজুৰ,<ref>[http://spokensanskrit.de/index.php?tinput=kharjUra&direction=SE&script=HK&link=yes&beginning=0 kharjUra] Sanskrit English Dictionary, Koeln University, Germany</ref> আৰু ৱাহক, বাহক অৰ্থাৎ "যিজনে কঢ়িয়াই লৈ ফুৰে" বা বাহক<ref>[http://spokensanskrit.de/index.php?tinput=vAhaka&direction=SE&script=HK&link=yes&beginning=0 vAhaka] Sanskrit English Dictionary, Koeln University, Germany</ref>)। স্থানীয় কিংবদন্তি অনুসৰি মন্দিৰবোৰৰ দুৱাৰমুখ হিচাপে দুটা সোণৰ খেজুৰ আছিল (পুনৰ আৱিষ্কাৰ হোৱাৰ সময়ত সেইবোৰ নোহোৱা হৈছিল)। দেশাইয়ে কৈছে যে খাৰ্জুৰাবাহকৰ অৰ্থ বিচ্ছুধাৰীও, যিটো ভগৱান শিৱৰ আন এটা প্ৰতীকী নাম (যি তেওঁৰ উগ্ৰ ৰূপত সাপ আৰু বিচ্ছুৰ মালা পিন্ধে)।<ref name=ddesai7>Devangana Desai (1996), [http://www.learn.columbia.edu/indianart/pdf/khajuraho_desai.pdf Chapter 7 - Puns and Enigmatic Language in Sculpture] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304114145/http://www.learn.columbia.edu/indianart/pdf/khajuraho_desai.pdf |date=4 March 2016 }} in The Religious Imagery of Khajuraho, Project for Indian Cultural Studies, Columbia University Archives</ref> ==অৱস্থান== [[File:TEMPLE MAP OF KHAJURAHO.jpg|thumb|[[খাজুৰাহো]] চহৰৰ মানচিত্ৰ]] [[নতুন দিল্লী]]ৰ পৰা প্ৰায় ৬২০ কিলোমিটাৰ (৩৮৫ মাইল) দক্ষিণ-পূবে চটাৰপুৰ জিলাৰ [[ভাৰত]]ৰ [[মধ্যপ্ৰদেশ]] ৰাজ্যত অৱস্থিত খাজুৰাহো কীৰ্তিচিহ্নসমূহ। এই মন্দিৰসমূহ [[খাজুৰাহো]] নামেৰেও জনাজাত এখন সৰু চহৰৰ ওচৰত অৱস্থিত,<ref>{{cite web|url=http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999|archive-url=https://web.archive.org/web/20040616075334/http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999|archive-date=2004-06-16|title= Census of India 2001: Data from the 2001 Census, including cities, villages and towns (Provisional)|access-date=2008-11-01|publisher= Census Commission of India}}</ref> ইয়াৰ জনসংখ্যা প্ৰায় ২৪,৪৮১ জন (২০১১ চনৰ লোকপিয়ল)। [[খাজুৰাহো]]ত অসামৰিক বিমানবন্দৰ খাজুৰাহো (আই এ টি এ ক'ড: এইচ জে আৰ)য়ে সেৱা আগবঢ়ায়, ইয়াৰ সেৱা [[দিল্লী]], [[আগ্ৰা]], বাৰাণসী আৰু [[মুম্বাই]]লৈ যায়।<ref>[http://www.aai.aero/allAirports/khajuraho_generalinfo.jsp Khajuraho airport] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150708201920/http://www.aai.aero/allAirports/khajuraho_generalinfo.jsp |date=8 July 2015 }} AAI, Govt of India</ref> এই স্থান ভাৰতীয় ৰেল সেৱাৰ দ্বাৰাও সংযুক্ত, ৰেলৱে ষ্টেচনটো কীৰ্তিচিহ্নসমূহৰ প্ৰৱেশদ্বাৰৰ পৰা প্ৰায় ছয় কিলোমিটাৰ দূৰত অৱস্থিত। এই কীৰ্তিচিহ্নসমূহ পূব-পশ্চিম ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথ ৭৫ৰ পৰা প্ৰায় দহ কিলোমিটাৰ আৰু ছটাৰপুৰ চহৰৰ পৰা প্ৰায় ৫০ কিলোমিটাৰ দূৰত্বত অৱস্থিত; ছাটাৰপুৰ চহৰখন ৰাজ্যৰ ৰাজধানী ভোপালৰ সৈতে দক্ষিণ-পশ্চিম-উত্তৰ-পূব ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথ ৮৬ৰ দ্বাৰা সংযুক্ত। ৰাজস্থানৰ দশম শতিকাৰ ভাণ্ড দেৱ মন্দিৰটো খাজুৰাহো কীৰ্তিচিহ্নৰ শৈলীত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল আৰু ইয়াক প্ৰায়ে "লিটিল খাজুৰাহো" বুলি কোৱা হয়। ==ইতিহাস== খাজুৰাহো গোটৰ কীৰ্তিচিহ্ন চণ্ডেলা বংশৰ শাসন কালত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। তেওঁলোকৰ ক্ষমতা উত্থানৰ প্ৰায় লগে লগে নিৰ্মাণ কাৰ্য্যকলাপ আৰম্ভ হয়, তেওঁলোকৰ সমগ্ৰ ৰাজ্যখনতে পিছলৈ বুণ্ডেলখণ্ড নামেৰে জনাজাত।<ref name=gghurye>G.S. Ghurye, Rajput Architecture, {{ISBN|978-8171544462}}, Reprint Year: 2005, pp 19-24</ref> প্ৰায়বোৰ মন্দিৰ হিন্দু ৰজা যশোৱৰ্মন আৰু ধনগাৰ ৰাজত্বকালত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। যশোৱৰ্মনৰ উত্তৰাধিকাৰ লক্ষ্মণ মন্দিৰে সৰ্বোত্তমভাৱে প্ৰদৰ্শন কৰিছে। বিশ্বনাথ মন্দিৰে ৰজা ধনাৰ ৰাজত্বকালক সৰ্বোত্তমভাৱে প্ৰতিফলিত কৰি তুলিছে।<ref name=Sen>{{Cite book | last = Sen | first = Sailendra | title = A Textbook of Medieval Indian History | publisher = Primus Books | year = 2013 | isbn =9789380607344 }}</ref>{{rp|22}} বৰ্তমান থকা আটাইতকৈ ডাঙৰ আৰু বিখ্যাত মন্দিৰটো হৈছে বিদ্যাধৰা ৰজাৰ ৰাজত্বকালত নিৰ্মিত কন্দৰিয়া মহাদেৱ।{{sfn|Devangana Desai|2005|p=10}} মন্দিৰৰ শিলালিপিসমূহে ইংগিত দিয়ে যে বৰ্তমানৰ বহুতো মন্দিৰ ৯৭০ আৰু ১০৩০ খ্ৰীষ্টাব্দৰ ভিতৰত সম্পূৰ্ণ হৈছিল আৰু তাৰ পিছৰ দশকবোৰত আৰু অধিক সংযোজন কৰা হৈছিল।<ref name=jfergusson/> মধ্যযুগীয় মহোবা<ref>also called Erakana</ref>ৰ চহৰৰ পৰা প্ৰায় ৩৫ মাইল দূৰত কালিঞ্জাৰ অঞ্চলত খাজুৰাহোৰ মন্দিৰ নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।মহোবা আছিল চাণ্ডেলা বংশৰ ৰাজধানী। প্ৰাচীন আৰু মধ্যযুগীয় সাহিত্যত তেওঁলোকৰ ৰাজ্যক 'জিঝোটি', 'জেজাহোতি', 'চিহ-চি-টো' আৰু 'জেজাকভূক্তি' বুলি কোৱা হয়।<ref name=mitra>Mitra (1977), The early rulers of Khajuraho, {{ISBN|978-8120819979}}</ref> খাজুৰাহোৰ প্ৰথম লিখিত উল্লেখ ৬৪১ খ্ৰীষ্টাব্দত চীনা তীৰ্থযাত্ৰী জুয়ানজাঙে কৰিছিল আৰু তেওঁ কেইবা ডজন নিষ্ক্ৰিয় বৌদ্ধ মঠ আৰু এক ডজন হিন্দু মন্দিৰ দেখাৰ বৰ্ণনা কৰিছিল, য'ত হাজাৰ হাজাৰ ব্ৰাহ্মণে পূজা কৰিছিল। <ref>{{cite book |last1=Hioco |first1=Christophe |last2=Poggi |first2=Luca |title=Khajuraho: Indian Temples and Sensuous Sculptures |publisher=5 Continents Editions |year = 2017 |isbn=978-88-7439-778-5 |page=9}}</ref> ১০২২ খ্ৰীষ্টাব্দত কালিঞ্জাৰ আক্ৰমণৰ সময়ত গাজনীৰ মাহমুদৰ লগত সংগ দিয়া পাৰ্চী ইতিহাসবিদ আবু ৰিহান আল-বিৰুনিয়ে খাজুৰাহোৰ কথা উল্লেখ কৰিছিল। তেওঁ খাজুৰাহোক ‘জাজাহুতি’ৰ ৰাজধানী বুলি অভিহিত কৰে। <ref>J. Banerjea (1960), Khajuraho, Journal of the Asiatic Society, Vol. 2-3, pp 43-47</ref> এই আক্ৰমণ সফল নহ'ল আৰু শেষত দুয়োপক্ষৰ মাজত শান্তি চুক্তি কৰা হয়; এই চুক্তিৰ অধীনত হিন্দু ৰজাই গাজনীৰ মাহমুদক মুক্তিপণ দি আক্ৰমণৰ অন্ত পেলাবলৈ আৰু তেওঁক ঘূৰাই পঠিয়াবলৈ সন্মত হয়।<ref name=mitra/> [[File:A ruin, pillars at Khajuraho, India.jpg|thumb|left|দ্বাদশ শতিকালৈকে খাজুৰাহো হিন্দু ৰজাৰ অধীনত আছিল আৰু ইয়াত ৮৫টা মন্দিৰ আছিল। মধ্য ভাৰতক ত্ৰয়োদশ শতিকাত দিল্লী চুলতানাই দখল কৰিছিল। মুছলমান শাসনত বহু মন্দিৰ ধ্বংস হৈছিল আৰু বাকীবোৰ অৱহেলিত হৈ গুচি গৈছিল। কিছুমান পুৰণি মন্দিৰৰ ধ্বংসাৱশেষ (ওপৰত ঘণ্টাই মন্দিৰ) এতিয়াও দেখা যায়।]] দ্বাদশ শতিকাৰ শেষলৈকে খজুৰাহো মন্দিৰসমূহ সক্ৰিয়ভাৱে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। ত্ৰয়োদশ শতিকাত মুছলমান চুলতান কুতুব-উদ্দিন আইবাকৰ নেতৃত্বত দিল্লী চুলতানৰ সৈন্যই চাণ্ডেলা ৰাজ্য আক্ৰমণ কৰি জয় কৰে। প্ৰায় এশ বছৰৰ পিছত মৰক্কোৰ ভ্ৰমণকাৰী ইবন বাট্টুতাই ১৩৩৫ চনৰ পৰা ১৩৪২ চনলৈকে ভাৰতত থকাৰ স্মৃতিগ্ৰন্থত খাজুৰাহো মন্দিৰ ভ্ৰমণৰ কথা উল্লেখ কৰি "কাজাৰা" <ref>phonetically translated from Arabic sometimes as "Kajwara"</ref><ref>Director General of Archaeology in India (1959), Archaeological Survey of India, Ancient India, Issues 15-19, pp 45-46 (Archived: University of Michigan)</ref> এইদৰে কয়: {{Blockquote|1=...খজুৰাহোৰ মন্দিৰৰ ওচৰত, যিবোৰৰ মূৰ্তিবোৰ মুছলমানে বিকৃত কৰি পেলাইছে, য'ত কেইবাজনো যোগী বাস কৰে, যাৰ চুলি শৰীৰৰ সমান দীঘল হৈ গৈছে। আৰু তীব্ৰ তপস্যাৰ ফলত তেওঁলোকৰ ৰং সকলো হালধীয়া হৈ পৰিছে। বহু মুছলমানে তেওঁলোকৰ পৰা শিকিবলৈ তেওঁলোকৰ ওচৰলৈ আহে। |2=[[ইবন বাট্টুতা, ]]|3= প্ৰায় ১৩৩৫ খ্ৰীষ্টাব্দ, ৰিহলাত ইবনে বাটুটাহ, অনুবাদ আৰ্থাৰ কটেৰেলে <ref>Arthur Cotterell (2011), Asia: A Concise History, Wiley, {{ISBN|978-0470825044}}, pp 184-185</ref> }} মধ্য ভাৰতৰ যি অঞ্চলত খাজুৰাহো মন্দিৰসমূহ অৱস্থিত সেই অঞ্চলটো ত্ৰয়োদশ শতিকাৰ পৰা ১৮ শতিকালৈকে বিভিন্ন মুছলমান বংশৰ নিয়ন্ত্ৰণত আছিল। এই সময়ছোৱাত কিছুমান মন্দিৰ অপবিত্ৰ কৰা হৈছিল, তাৰ পিছত দীৰ্ঘদিন ধৰি অৱহেলা কৰা হৈছিল।<ref name=jfergusson/><ref name=gghurye/> উদাহৰণস্বৰূপে, ১৪৯৫ খ্ৰীষ্টাব্দত খাজুৰাহোক চিকন্দৰ লোডীৰ মন্দিৰ ধ্বংস অভিযানত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়।<ref>Michael D. Willis, An Introduction to the Historical Geography of Gopakṣetra, Daśārṇa, and Jejākadeśa, Bulletin of the School of Oriental and African Studies, University of London, Vol. 51, No. 2 (1988), pp. 271–278; See also K.R. Qanungo (1965), Sher Shah and his times, Orient Longmans, {{oclc|175212}}, pp 423-427</ref> খাজুৰাহোৰ দুৰ্গম আৰু বিচ্ছিন্ন অৱস্থানে তাত থকা হিন্দু আৰু জৈন মন্দিৰসমূহক মুছলমানসকলে সঘনাই ধ্বংস কৰাৰ পৰা ৰক্ষা কৰিছিল।<ref name=trudyking>Trudy King et al., Asia and Oceania: International Dictionary of Historic Places, {{ISBN|978-1884964046}}, Routledge, pp 468-470</ref><ref>Alain Daniélou (2011), A Brief History of India, {{ISBN|978-1594770296}}, pp 221-227</ref> যুগ যুগ ধৰি গছ-গছনি আৰু অৰণ্যই এই মন্দিৰবোৰক আগুৰি ধৰিছিল। ১৮৩০ চনত স্থানীয় হিন্দুসকলৰ নেতৃত্বত এজন ব্ৰিটিছ জৰীপকাৰী টি. বাৰ্ট, এই মন্দিৰসমূহলৈ, আৰু এইদৰে বিশ্বৰ বিভিন্ন প্ৰান্তৰ লোকে ইয়াক পুনৰ আৱিষ্কাৰ কৰে।<ref>Louise Nicholson (2007), India, National Geographic Society, {{ISBN|978-1426201448}}, see Chapter on Khajuraho</ref> পিছলৈ পুনৰ আৱিষ্কাৰ হোৱাৰ কেইবছৰমানৰ পাছত আলেকজেণ্ডাৰ কানিংহামে এই মন্দিৰসমূহ যোগীসকলে গোপনে ব্যৱহাৰ কৰা বুলি ৰিপ’ৰ্ট কৰিছিল, আৰু প্ৰতি বছৰে ফেব্ৰুৱাৰী বা মাৰ্চ মাহত (চন্দ্ৰ পঞ্জিকা অনুসৰি) পালন কৰা শিৱৰাত্ৰিৰ সময়ত হাজাৰ হাজাৰ হিন্দু লোকে তীৰ্থযাত্ৰাত দৰ্শন কৰিছিল। ১৮৫২ চনত এফ.চি. মেচিয়ে খাজুৰাহো মন্দিৰৰ আদিম অংকন কৰিছিল।<ref name="Krishna Deva 1990">Krishna Deva (1990), Temples of Khajuraho, 2 Volumes, Archaeological Survey of India, New Delhi</ref> ==বিৱৰণ== [[File:Architecture of the Khajuraho temples.jpg|thumb|upright=1.4|খাজুৰাহো মন্দিৰৰ অংশ আৰু বিন্যাস।]] এই মন্দিৰৰ স্থান মধ্য ভাৰতৰ বিন্ধ্যা পৰ্বতমালাৰ ভিতৰত অৱস্থিত। স্থানীয় এটা প্ৰাচীন কিংবদন্তি অনুসৰি হিন্দু দেৱতা শিৱ আৰু অন্যান্য দেৱতাসকলে কালিঞ্জাৰ অঞ্চলৰ এই মনোমোহা পাহাৰীয়া গঠনসমূহ চাবলৈ ভাল পাইছিল।<ref name="rsingh">Rana Singh (2007), Landscape of sacred territory of Khajuraho, in City Society and Planning (Editors: Thakur, Pomeroy, et al), Volume 2, {{ISBN|978-8180694585}}, Chapter 18</ref> এই অঞ্চলৰ কেন্দ্ৰস্থল [[খাজুৰাহো]], স্থানীয় পাহাৰ আৰু নদীৰ মাজত অৱস্থিত। এই মন্দিৰ কমপ্লেক্সে প্ৰাচীন হিন্দু পৰম্পৰাক প্ৰতিফলিত কৰে য'ত দেৱ-দেৱীয়ে নিজেই প্ৰাৰ্থনা কৰিবলৈ ভাল পোৱা ঠাইত মন্দিৰ নিৰ্মাণ কৰে।<ref name=rsingh/><ref name=stellakvol1>[[Stella Kramrisch]], The Hindu Temple, Vol 1, Motilal Banarsidass, {{ISBN|978-81-208-0222-3}}</ref> এই মন্দিৰসমূহ পানীৰ উৎসৰ ওচৰত নিৰ্মাণ কৰা হৈছে, যিটো হিন্দু মন্দিৰৰ আন এক স্বকীয় বৈশিষ্ট্য। পানীৰ উৎসসমূহৰ ভিতৰত ছিবসাগৰ, খাজুৰ সাগৰ (নিনোৰা তাল বুলিও জনা যায়), আৰু খুদৰ নদী আদি অন্তৰ্ভুক্ত।<ref>Ibn Battuta in his 1335 CE memoirs on Delhi Sultanate mentioned the temples to be near a mile-long lake, modern water bodies are much smaller and separate lagoons; Director General of Archaeology in India (1959), Archaeological Survey of India, Ancient India, Issues 15-19, pp 45-46 (Archived: University of Michigan)</ref> স্থানীয় কিংবদন্তি অনুসৰি এই মন্দিৰ কমপ্লেক্সত ৬৪টা পানীৰ উৎস অৰ্থাৎ জলভাগ আছিল, ইয়াৰে ৫৬টা পুৰাতত্ত্ববিদসকলে চিনাক্ত কৰিছে।<ref name=rsingh/><ref>The number 64 is considered sacred in [[Hindu temple]] design and very common design basis; it is symbolic as it is both a square of 8 and a cube of 4.</ref> এটা মন্দিৰ (চতুৰ্ভুজ)ৰ বাহিৰে<ref name=rsingh/> বাকী সকলো মন্দিৰ সূৰ্য্য উদয়ৰ ফালে নিৰ্মাণ কৰা হৈছে – আন এটা প্ৰতীকী বৈশিষ্ট্য যিটো হিন্দু মন্দিৰত প্ৰধান। মন্দিৰসমূহৰ আপেক্ষিক বিন্যাসে পুৰুষ আৰু মহিলা দেৱতাক একত্ৰিত কৰে আৰু ইয়াৰ প্ৰতীকসমূহে ইহঁতৰ আন্তঃনিৰ্ভৰশীলতাক উজ্জ্বল কৰি তোলে।<ref name=spunja>Shobita Punja (1992), Divine Ecstasy - The Story of Khajuraho, Viking, New Delhi, {{ISBN|978-0670840274}}</ref> এই শিল্পকৰ্মসমূহে হিন্দু ধৰ্মত অপৰিহাৰ্য আৰু উপযুক্ত বুলি বিবেচিত জীৱনৰ চাৰিটা লক্ষ্য – ধৰ্ম, কাম, অৰ্থ, আৰু মোক্ষক প্ৰতীকীভাৱে চিত্ৰিত কৰিছে। ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰত]] [[শ্ৰেণী:চমু বৰ্ণনা থকা প্ৰবন্ধসমূহ]] 2o1griy3rhly24evevmxhpx2cc2t4d0 603216 603215 2026-04-27T08:55:22Z দিম্পল দাস 5159 /* বিৱৰণ */ 603216 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}}{{পোখালি}}{{Infobox UNESCO World Heritage Site | image = [[File:1 Khajuraho.jpg|thumb]] | Location = [[Khajuraho]], [[Chhatarpur district]], [[Madhya Pradesh]], [[India]] | Criteria = Cultural: i, iii | ID = 240 | Year = 1986 | locmapin = India#India Madhya Pradesh | map_caption = Location in Madhya Pradesh state of India | relief = 1 | coordinates = {{coord|24.854422|N|79.921427|E|format=dms|display=inline,title}} | WHS = খাজুৰাহো স্মাৰকসমূহ }} '''খাজুৰাহো স্মাৰকসমূহ''' {{en| Khajuraho Group of Monuments}} [[ভাৰত]]ৰ [[মধ্যপ্ৰদেশ]]ৰ ছটাৰপুৰ জিলাৰ [[হিন্দু]] আৰু দিগম্বৰা [[জৈন]] মন্দিৰৰ এটা দল। জিলা সদৰ ছটাৰপুৰ চহৰৰ পৰা প্ৰায় ৪৬ কিলোমিটাৰ (২৮.৬ মাইল), গোৱালিয়াৰৰ পৰা ২৮৩ কিলোমিটাৰ (১৭৭ মাইল), ঝান্সীৰ পৰা ১৭৫ কিলোমিটাৰ (১০৯ মাইল) দক্ষিণ-পূবে, খাজৱাৰ পৰা ১০ কিলোমিটাৰ (৬.২ মাইল) আৰু ৰাজনগৰৰ পৰা ৯ কিলোমিটাৰ (৫.৬ মাইল) দূৰত্বত অৱস্থিত। নগাৰা শৈলীৰ স্থাপত্যৰ প্ৰতীক আৰু কিছুমান কামোদ্দীপক ভাস্কৰ্য্যৰ বাবে এই মন্দিৰসমূহ বিখ্যাত।<ref>Philip Wilkinson (2008), India: People, Place, Culture and History, {{ISBN|978-1405329040}}, pp 352-353</ref> খাজুৰাহোৰ বেছিভাগ মন্দিৰেই ৮৮৫ খ্ৰীষ্টাব্দৰ পৰা ১০০০ খ্ৰীষ্টাব্দৰ ভিতৰত চাণ্ডেলা বংশই নিৰ্মাণ কৰিছিল।<ref name=Madan>{{cite book|title=India through the ages|url=https://archive.org/details/indiathroughages00mada|last=Gopal|first=Madan|year= 1990| page= [https://archive.org/details/indiathroughages00mada/page/179 179]|editor=K.S. Gautam|publisher=Publication Division, Ministry of Information and Broadcasting, Government of India}}</ref><ref name = "unesco">{{cite web|title=Khajuraho Group of Monuments |url=https://whc.unesco.org/en/list/240 |website = UNESCO World Heritage Centre |publisher = United Nations Educational Scientific and Cultural Organization |access-date = 25 June 2023}}</ref> ঐতিহাসিক তথ্য অনুসৰি খাজুৰাহো মন্দিৰ স্থানত দ্বাদশ শতিকালৈকে ৮৫টা মন্দিৰ আছিল, যিবোৰ ২০ বৰ্গ কিলোমিটাৰ (৭.৭ বৰ্গমাইল)ত বিস্তৃত আছিল। ইয়াৰে মাত্ৰ প্ৰায় ২৫টা মন্দিৰহে আছে, যিবোৰ ছয় বৰ্গ কিলোমিটাৰ (২.৩ বৰ্গমাইল)ত বিস্তৃত।<ref name= "unesco"/> এতিয়া থকা মন্দিৰসমূহৰ ভিতৰত কন্দৰিয়া মহাদেৱ মন্দিৰটো প্ৰাচীন ভাৰতীয় শিল্পৰ জটিল বিৱৰণ, প্ৰতীক আৰু প্ৰকাশভংগীৰ সৈতে প্ৰচুৰ ভাস্কৰ্য্যৰে সজাই তোলা হৈছে।<ref name=ddesai>Devangana Desai (2005), ''Khajuraho'', Oxford University Press, Sixth Print, {{ISBN|978-0-19-565643-5}}</ref> ১৮৩৮ চনলৈকে এই মন্দিৰ কমপ্লেক্সটো পাহৰি যোৱা আৰু জংঘলেৰে ভৰি আছিল, তেতিয়া কেপ্তেইন টি. বাৰ্ট নামৰ এজন ব্ৰিটিছ অভিযন্তাই এই কমপ্লেক্সটো পৰিদৰ্শন কৰি তেওঁৰ তথ্য জাৰ্নেল অৱ দ্য এছিয়াটিক ছ'চাইটি অৱ বেংগলত প্ৰকাশ কৰে।<ref>Slaczka, Anna. “Temples, Inscriptions and Misconceptions: Charles-Louis Fábri and the Khajuraho ‘Apsaras.’” The Rijksmuseum Bulletin 60, no. 3 (2012): 212–33. See p. 217.</ref> এই কীৰ্তিচিহ্নসমূহ নিৰ্মাণ কৰাৰ সময়ত অঞ্চলটোৰ ল'ৰাবোৰে প্ৰাপ্তবয়স্ক হোৱালৈকে ব্ৰহ্মচাৰী (স্নাতক) হিচাপে আশ্ৰমত বাস কৰিছিল আৰু এই ভাস্কৰ্য্যসমূহে তেওঁলোকক 'গৃহস্থ'ৰ সাংসাৰিক ভূমিকা সম্পৰ্কে জানিবলৈ সহায় কৰিছিল।<ref>{{cite book|title=Frontline, Volume 24, Issues 6-12|page=93|publisher=S. Rangarajan for Kasturi & Sons|year=2007}}</ref> খাজুৰাহো মন্দিৰ গোটটো একেলগে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল যদিও সেইবোৰ হিন্দু আৰু জৈন ধৰ্ম দুটা ধৰ্মৰ প্ৰতি উৎসৰ্গিত আছিল। ইয়াৰ পৰা অনুমান কৰিব পাৰি যে এই অঞ্চলত হিন্দু আৰু জৈনসকলৰ মাজত বিভিন্ন ধৰ্মীয় মতামতক স্বীকাৰ আৰু সন্মান জনোৱাৰ পৰম্পৰা আছিল।<ref name=jfergusson>James Fergusson, [https://archive.org/stream/historyofindiane02ferguoft#page/140/mode/2up/search/khajuraho Northern or Indo-Aryan Style - Khajuraho] History of Indian and Eastern Architecture, Updated by James Burgess and R. Phene Spiers (1910), Volume II, John Murray, London</ref> ইয়াৰ অসাধাৰণ স্থাপত্য, মন্দিৰৰ ৰূপৰ বৈচিত্ৰ্য আৰু চাণ্ডেলা সভ্যতাৰ সাক্ষ্যৰ বাবে [[খাজুৰাহো]]ৰ কীৰ্তিচিহ্নসমূহ ১৯৮৬ চনত [[ইউনেস্কো]]ৰ [[বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]]ৰ তালিকাত সন্নিবিষ্ট কৰা হয়।<ref>{{cite web|title=World Heritage Day: Five must-visit sites in India|url=http://www.hindustantimes.com/travel/world-heritage-day-five-must-visit-sites-in-india/article1-1338551.aspx|archive-url=https://web.archive.org/web/20150419163624/http://www.hindustantimes.com/travel/world-heritage-day-five-must-visit-sites-in-india/article1-1338551.aspx|url-status=dead|archive-date=19 April 2015|date=18 April 2015|access-date=23 November 2025|archivedate=14 August 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150814145305/http://www.hindustantimes.com/travel/world-heritage-day-five-must-visit-sites-in-india/article1-1338551.aspx|deadurl=yes}}</ref><ref name= "unesco"/> ==ব্যুৎপত্তিবিজ্ঞান== খজুৰাহো বা খাৰ্জুৰাবাহক নামটো প্ৰাচীন সংস্কৃতৰ পৰা উদ্ভৱ হৈছে (খজুৰা, খজুৰ অৰ্থাৎ খেজুৰ,<ref>[http://spokensanskrit.de/index.php?tinput=kharjUra&direction=SE&script=HK&link=yes&beginning=0 kharjUra] Sanskrit English Dictionary, Koeln University, Germany</ref> আৰু ৱাহক, বাহক অৰ্থাৎ "যিজনে কঢ়িয়াই লৈ ফুৰে" বা বাহক<ref>[http://spokensanskrit.de/index.php?tinput=vAhaka&direction=SE&script=HK&link=yes&beginning=0 vAhaka] Sanskrit English Dictionary, Koeln University, Germany</ref>)। স্থানীয় কিংবদন্তি অনুসৰি মন্দিৰবোৰৰ দুৱাৰমুখ হিচাপে দুটা সোণৰ খেজুৰ আছিল (পুনৰ আৱিষ্কাৰ হোৱাৰ সময়ত সেইবোৰ নোহোৱা হৈছিল)। দেশাইয়ে কৈছে যে খাৰ্জুৰাবাহকৰ অৰ্থ বিচ্ছুধাৰীও, যিটো ভগৱান শিৱৰ আন এটা প্ৰতীকী নাম (যি তেওঁৰ উগ্ৰ ৰূপত সাপ আৰু বিচ্ছুৰ মালা পিন্ধে)।<ref name=ddesai7>Devangana Desai (1996), [http://www.learn.columbia.edu/indianart/pdf/khajuraho_desai.pdf Chapter 7 - Puns and Enigmatic Language in Sculpture] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304114145/http://www.learn.columbia.edu/indianart/pdf/khajuraho_desai.pdf |date=4 March 2016 }} in The Religious Imagery of Khajuraho, Project for Indian Cultural Studies, Columbia University Archives</ref> ==অৱস্থান== [[File:TEMPLE MAP OF KHAJURAHO.jpg|thumb|[[খাজুৰাহো]] চহৰৰ মানচিত্ৰ]] [[নতুন দিল্লী]]ৰ পৰা প্ৰায় ৬২০ কিলোমিটাৰ (৩৮৫ মাইল) দক্ষিণ-পূবে চটাৰপুৰ জিলাৰ [[ভাৰত]]ৰ [[মধ্যপ্ৰদেশ]] ৰাজ্যত অৱস্থিত খাজুৰাহো কীৰ্তিচিহ্নসমূহ। এই মন্দিৰসমূহ [[খাজুৰাহো]] নামেৰেও জনাজাত এখন সৰু চহৰৰ ওচৰত অৱস্থিত,<ref>{{cite web|url=http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999|archive-url=https://web.archive.org/web/20040616075334/http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999|archive-date=2004-06-16|title= Census of India 2001: Data from the 2001 Census, including cities, villages and towns (Provisional)|access-date=2008-11-01|publisher= Census Commission of India}}</ref> ইয়াৰ জনসংখ্যা প্ৰায় ২৪,৪৮১ জন (২০১১ চনৰ লোকপিয়ল)। [[খাজুৰাহো]]ত অসামৰিক বিমানবন্দৰ খাজুৰাহো (আই এ টি এ ক'ড: এইচ জে আৰ)য়ে সেৱা আগবঢ়ায়, ইয়াৰ সেৱা [[দিল্লী]], [[আগ্ৰা]], বাৰাণসী আৰু [[মুম্বাই]]লৈ যায়।<ref>[http://www.aai.aero/allAirports/khajuraho_generalinfo.jsp Khajuraho airport] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150708201920/http://www.aai.aero/allAirports/khajuraho_generalinfo.jsp |date=8 July 2015 }} AAI, Govt of India</ref> এই স্থান ভাৰতীয় ৰেল সেৱাৰ দ্বাৰাও সংযুক্ত, ৰেলৱে ষ্টেচনটো কীৰ্তিচিহ্নসমূহৰ প্ৰৱেশদ্বাৰৰ পৰা প্ৰায় ছয় কিলোমিটাৰ দূৰত অৱস্থিত। এই কীৰ্তিচিহ্নসমূহ পূব-পশ্চিম ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথ ৭৫ৰ পৰা প্ৰায় দহ কিলোমিটাৰ আৰু ছটাৰপুৰ চহৰৰ পৰা প্ৰায় ৫০ কিলোমিটাৰ দূৰত্বত অৱস্থিত; ছাটাৰপুৰ চহৰখন ৰাজ্যৰ ৰাজধানী ভোপালৰ সৈতে দক্ষিণ-পশ্চিম-উত্তৰ-পূব ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথ ৮৬ৰ দ্বাৰা সংযুক্ত। ৰাজস্থানৰ দশম শতিকাৰ ভাণ্ড দেৱ মন্দিৰটো খাজুৰাহো কীৰ্তিচিহ্নৰ শৈলীত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল আৰু ইয়াক প্ৰায়ে "লিটিল খাজুৰাহো" বুলি কোৱা হয়। ==ইতিহাস== খাজুৰাহো গোটৰ কীৰ্তিচিহ্ন চণ্ডেলা বংশৰ শাসন কালত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। তেওঁলোকৰ ক্ষমতা উত্থানৰ প্ৰায় লগে লগে নিৰ্মাণ কাৰ্য্যকলাপ আৰম্ভ হয়, তেওঁলোকৰ সমগ্ৰ ৰাজ্যখনতে পিছলৈ বুণ্ডেলখণ্ড নামেৰে জনাজাত।<ref name=gghurye>G.S. Ghurye, Rajput Architecture, {{ISBN|978-8171544462}}, Reprint Year: 2005, pp 19-24</ref> প্ৰায়বোৰ মন্দিৰ হিন্দু ৰজা যশোৱৰ্মন আৰু ধনগাৰ ৰাজত্বকালত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। যশোৱৰ্মনৰ উত্তৰাধিকাৰ লক্ষ্মণ মন্দিৰে সৰ্বোত্তমভাৱে প্ৰদৰ্শন কৰিছে। বিশ্বনাথ মন্দিৰে ৰজা ধনাৰ ৰাজত্বকালক সৰ্বোত্তমভাৱে প্ৰতিফলিত কৰি তুলিছে।<ref name=Sen>{{Cite book | last = Sen | first = Sailendra | title = A Textbook of Medieval Indian History | publisher = Primus Books | year = 2013 | isbn =9789380607344 }}</ref>{{rp|22}} বৰ্তমান থকা আটাইতকৈ ডাঙৰ আৰু বিখ্যাত মন্দিৰটো হৈছে বিদ্যাধৰা ৰজাৰ ৰাজত্বকালত নিৰ্মিত কন্দৰিয়া মহাদেৱ।{{sfn|Devangana Desai|2005|p=10}} মন্দিৰৰ শিলালিপিসমূহে ইংগিত দিয়ে যে বৰ্তমানৰ বহুতো মন্দিৰ ৯৭০ আৰু ১০৩০ খ্ৰীষ্টাব্দৰ ভিতৰত সম্পূৰ্ণ হৈছিল আৰু তাৰ পিছৰ দশকবোৰত আৰু অধিক সংযোজন কৰা হৈছিল।<ref name=jfergusson/> মধ্যযুগীয় মহোবা<ref>also called Erakana</ref>ৰ চহৰৰ পৰা প্ৰায় ৩৫ মাইল দূৰত কালিঞ্জাৰ অঞ্চলত খাজুৰাহোৰ মন্দিৰ নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।মহোবা আছিল চাণ্ডেলা বংশৰ ৰাজধানী। প্ৰাচীন আৰু মধ্যযুগীয় সাহিত্যত তেওঁলোকৰ ৰাজ্যক 'জিঝোটি', 'জেজাহোতি', 'চিহ-চি-টো' আৰু 'জেজাকভূক্তি' বুলি কোৱা হয়।<ref name=mitra>Mitra (1977), The early rulers of Khajuraho, {{ISBN|978-8120819979}}</ref> খাজুৰাহোৰ প্ৰথম লিখিত উল্লেখ ৬৪১ খ্ৰীষ্টাব্দত চীনা তীৰ্থযাত্ৰী জুয়ানজাঙে কৰিছিল আৰু তেওঁ কেইবা ডজন নিষ্ক্ৰিয় বৌদ্ধ মঠ আৰু এক ডজন হিন্দু মন্দিৰ দেখাৰ বৰ্ণনা কৰিছিল, য'ত হাজাৰ হাজাৰ ব্ৰাহ্মণে পূজা কৰিছিল। <ref>{{cite book |last1=Hioco |first1=Christophe |last2=Poggi |first2=Luca |title=Khajuraho: Indian Temples and Sensuous Sculptures |publisher=5 Continents Editions |year = 2017 |isbn=978-88-7439-778-5 |page=9}}</ref> ১০২২ খ্ৰীষ্টাব্দত কালিঞ্জাৰ আক্ৰমণৰ সময়ত গাজনীৰ মাহমুদৰ লগত সংগ দিয়া পাৰ্চী ইতিহাসবিদ আবু ৰিহান আল-বিৰুনিয়ে খাজুৰাহোৰ কথা উল্লেখ কৰিছিল। তেওঁ খাজুৰাহোক ‘জাজাহুতি’ৰ ৰাজধানী বুলি অভিহিত কৰে। <ref>J. Banerjea (1960), Khajuraho, Journal of the Asiatic Society, Vol. 2-3, pp 43-47</ref> এই আক্ৰমণ সফল নহ'ল আৰু শেষত দুয়োপক্ষৰ মাজত শান্তি চুক্তি কৰা হয়; এই চুক্তিৰ অধীনত হিন্দু ৰজাই গাজনীৰ মাহমুদক মুক্তিপণ দি আক্ৰমণৰ অন্ত পেলাবলৈ আৰু তেওঁক ঘূৰাই পঠিয়াবলৈ সন্মত হয়।<ref name=mitra/> [[File:A ruin, pillars at Khajuraho, India.jpg|thumb|left|দ্বাদশ শতিকালৈকে খাজুৰাহো হিন্দু ৰজাৰ অধীনত আছিল আৰু ইয়াত ৮৫টা মন্দিৰ আছিল। মধ্য ভাৰতক ত্ৰয়োদশ শতিকাত দিল্লী চুলতানাই দখল কৰিছিল। মুছলমান শাসনত বহু মন্দিৰ ধ্বংস হৈছিল আৰু বাকীবোৰ অৱহেলিত হৈ গুচি গৈছিল। কিছুমান পুৰণি মন্দিৰৰ ধ্বংসাৱশেষ (ওপৰত ঘণ্টাই মন্দিৰ) এতিয়াও দেখা যায়।]] দ্বাদশ শতিকাৰ শেষলৈকে খজুৰাহো মন্দিৰসমূহ সক্ৰিয়ভাৱে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। ত্ৰয়োদশ শতিকাত মুছলমান চুলতান কুতুব-উদ্দিন আইবাকৰ নেতৃত্বত দিল্লী চুলতানৰ সৈন্যই চাণ্ডেলা ৰাজ্য আক্ৰমণ কৰি জয় কৰে। প্ৰায় এশ বছৰৰ পিছত মৰক্কোৰ ভ্ৰমণকাৰী ইবন বাট্টুতাই ১৩৩৫ চনৰ পৰা ১৩৪২ চনলৈকে ভাৰতত থকাৰ স্মৃতিগ্ৰন্থত খাজুৰাহো মন্দিৰ ভ্ৰমণৰ কথা উল্লেখ কৰি "কাজাৰা" <ref>phonetically translated from Arabic sometimes as "Kajwara"</ref><ref>Director General of Archaeology in India (1959), Archaeological Survey of India, Ancient India, Issues 15-19, pp 45-46 (Archived: University of Michigan)</ref> এইদৰে কয়: {{Blockquote|1=...খজুৰাহোৰ মন্দিৰৰ ওচৰত, যিবোৰৰ মূৰ্তিবোৰ মুছলমানে বিকৃত কৰি পেলাইছে, য'ত কেইবাজনো যোগী বাস কৰে, যাৰ চুলি শৰীৰৰ সমান দীঘল হৈ গৈছে। আৰু তীব্ৰ তপস্যাৰ ফলত তেওঁলোকৰ ৰং সকলো হালধীয়া হৈ পৰিছে। বহু মুছলমানে তেওঁলোকৰ পৰা শিকিবলৈ তেওঁলোকৰ ওচৰলৈ আহে। |2=[[ইবন বাট্টুতা, ]]|3= প্ৰায় ১৩৩৫ খ্ৰীষ্টাব্দ, ৰিহলাত ইবনে বাটুটাহ, অনুবাদ আৰ্থাৰ কটেৰেলে <ref>Arthur Cotterell (2011), Asia: A Concise History, Wiley, {{ISBN|978-0470825044}}, pp 184-185</ref> }} মধ্য ভাৰতৰ যি অঞ্চলত খাজুৰাহো মন্দিৰসমূহ অৱস্থিত সেই অঞ্চলটো ত্ৰয়োদশ শতিকাৰ পৰা ১৮ শতিকালৈকে বিভিন্ন মুছলমান বংশৰ নিয়ন্ত্ৰণত আছিল। এই সময়ছোৱাত কিছুমান মন্দিৰ অপবিত্ৰ কৰা হৈছিল, তাৰ পিছত দীৰ্ঘদিন ধৰি অৱহেলা কৰা হৈছিল।<ref name=jfergusson/><ref name=gghurye/> উদাহৰণস্বৰূপে, ১৪৯৫ খ্ৰীষ্টাব্দত খাজুৰাহোক চিকন্দৰ লোডীৰ মন্দিৰ ধ্বংস অভিযানত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়।<ref>Michael D. Willis, An Introduction to the Historical Geography of Gopakṣetra, Daśārṇa, and Jejākadeśa, Bulletin of the School of Oriental and African Studies, University of London, Vol. 51, No. 2 (1988), pp. 271–278; See also K.R. Qanungo (1965), Sher Shah and his times, Orient Longmans, {{oclc|175212}}, pp 423-427</ref> খাজুৰাহোৰ দুৰ্গম আৰু বিচ্ছিন্ন অৱস্থানে তাত থকা হিন্দু আৰু জৈন মন্দিৰসমূহক মুছলমানসকলে সঘনাই ধ্বংস কৰাৰ পৰা ৰক্ষা কৰিছিল।<ref name=trudyking>Trudy King et al., Asia and Oceania: International Dictionary of Historic Places, {{ISBN|978-1884964046}}, Routledge, pp 468-470</ref><ref>Alain Daniélou (2011), A Brief History of India, {{ISBN|978-1594770296}}, pp 221-227</ref> যুগ যুগ ধৰি গছ-গছনি আৰু অৰণ্যই এই মন্দিৰবোৰক আগুৰি ধৰিছিল। ১৮৩০ চনত স্থানীয় হিন্দুসকলৰ নেতৃত্বত এজন ব্ৰিটিছ জৰীপকাৰী টি. বাৰ্ট, এই মন্দিৰসমূহলৈ, আৰু এইদৰে বিশ্বৰ বিভিন্ন প্ৰান্তৰ লোকে ইয়াক পুনৰ আৱিষ্কাৰ কৰে।<ref>Louise Nicholson (2007), India, National Geographic Society, {{ISBN|978-1426201448}}, see Chapter on Khajuraho</ref> পিছলৈ পুনৰ আৱিষ্কাৰ হোৱাৰ কেইবছৰমানৰ পাছত আলেকজেণ্ডাৰ কানিংহামে এই মন্দিৰসমূহ যোগীসকলে গোপনে ব্যৱহাৰ কৰা বুলি ৰিপ’ৰ্ট কৰিছিল, আৰু প্ৰতি বছৰে ফেব্ৰুৱাৰী বা মাৰ্চ মাহত (চন্দ্ৰ পঞ্জিকা অনুসৰি) পালন কৰা শিৱৰাত্ৰিৰ সময়ত হাজাৰ হাজাৰ হিন্দু লোকে তীৰ্থযাত্ৰাত দৰ্শন কৰিছিল। ১৮৫২ চনত এফ.চি. মেচিয়ে খাজুৰাহো মন্দিৰৰ আদিম অংকন কৰিছিল।<ref name="Krishna Deva 1990">Krishna Deva (1990), Temples of Khajuraho, 2 Volumes, Archaeological Survey of India, New Delhi</ref> ==বিৱৰণ== [[File:Architecture of the Khajuraho temples.jpg|thumb|upright=1.4|খাজুৰাহো মন্দিৰৰ অংশ আৰু বিন্যাস।]] এই মন্দিৰৰ স্থান মধ্য ভাৰতৰ বিন্ধ্যা পৰ্বতমালাৰ ভিতৰত অৱস্থিত। স্থানীয় এটা প্ৰাচীন কিংবদন্তি অনুসৰি হিন্দু দেৱতা শিৱ আৰু অন্যান্য দেৱতাসকলে কালিঞ্জাৰ অঞ্চলৰ এই মনোমোহা পাহাৰীয়া গঠনসমূহ চাবলৈ ভাল পাইছিল।<ref name="rsingh">Rana Singh (2007), Landscape of sacred territory of Khajuraho, in City Society and Planning (Editors: Thakur, Pomeroy, et al), Volume 2, {{ISBN|978-8180694585}}, Chapter 18</ref> এই অঞ্চলৰ কেন্দ্ৰস্থল [[খাজুৰাহো]], স্থানীয় পাহাৰ আৰু নদীৰ মাজত অৱস্থিত। এই মন্দিৰ কমপ্লেক্সে প্ৰাচীন হিন্দু পৰম্পৰাক প্ৰতিফলিত কৰে য'ত দেৱ-দেৱীয়ে নিজেই প্ৰাৰ্থনা কৰিবলৈ ভাল পোৱা ঠাইত মন্দিৰ নিৰ্মাণ কৰে।<ref name=rsingh/><ref name=stellakvol1>[[Stella Kramrisch]], The Hindu Temple, Vol 1, Motilal Banarsidass, {{ISBN|978-81-208-0222-3}}</ref> এই মন্দিৰসমূহ পানীৰ উৎসৰ ওচৰত নিৰ্মাণ কৰা হৈছে, যিটো হিন্দু মন্দিৰৰ আন এক স্বকীয় বৈশিষ্ট্য। পানীৰ উৎসসমূহৰ ভিতৰত ছিবসাগৰ, খাজুৰ সাগৰ (নিনোৰা তাল বুলিও জনা যায়), আৰু খুদৰ নদী আদি অন্তৰ্ভুক্ত।<ref>Ibn Battuta in his 1335 CE memoirs on Delhi Sultanate mentioned the temples to be near a mile-long lake, modern water bodies are much smaller and separate lagoons; Director General of Archaeology in India (1959), Archaeological Survey of India, Ancient India, Issues 15-19, pp 45-46 (Archived: University of Michigan)</ref> স্থানীয় কিংবদন্তি অনুসৰি এই মন্দিৰ কমপ্লেক্সত ৬৪টা পানীৰ উৎস অৰ্থাৎ জলভাগ আছিল, ইয়াৰে ৫৬টা পুৰাতত্ত্ববিদসকলে চিনাক্ত কৰিছে।<ref name=rsingh/><ref>The number 64 is considered sacred in [[Hindu temple]] design and very common design basis; it is symbolic as it is both a square of 8 and a cube of 4.</ref> [[File:DULHADEO TEMPLE ARCHITECTURE.jpg|thumb| ]] এটা মন্দিৰ (চতুৰ্ভুজ)ৰ বাহিৰে<ref name=rsingh/> বাকী সকলো মন্দিৰ সূৰ্য্য উদয়ৰ ফালে নিৰ্মাণ কৰা হৈছে – আন এটা প্ৰতীকী বৈশিষ্ট্য যিটো হিন্দু মন্দিৰত প্ৰধান। মন্দিৰসমূহৰ আপেক্ষিক বিন্যাসে পুৰুষ আৰু মহিলা দেৱতাক একত্ৰিত কৰে আৰু ইয়াৰ প্ৰতীকসমূহে ইহঁতৰ আন্তঃনিৰ্ভৰশীলতাক উজ্জ্বল কৰি তোলে।<ref name=spunja>Shobita Punja (1992), Divine Ecstasy - The Story of Khajuraho, Viking, New Delhi, {{ISBN|978-0670840274}}</ref> এই শিল্পকৰ্মসমূহে হিন্দু ধৰ্মত অপৰিহাৰ্য আৰু উপযুক্ত বুলি বিবেচিত জীৱনৰ চাৰিটা লক্ষ্য – ধৰ্ম, কাম, অৰ্থ, আৰু মোক্ষক প্ৰতীকীভাৱে চিত্ৰিত কৰিছে। ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰত]] [[শ্ৰেণী:চমু বৰ্ণনা থকা প্ৰবন্ধসমূহ]] 6813tbkiiepfp8zyf9ifnlq7vwrb7z5 603217 603216 2026-04-27T08:56:15Z দিম্পল দাস 5159 /* বিৱৰণ */ 603217 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}}{{পোখালি}}{{Infobox UNESCO World Heritage Site | image = [[File:1 Khajuraho.jpg|thumb]] | Location = [[Khajuraho]], [[Chhatarpur district]], [[Madhya Pradesh]], [[India]] | Criteria = Cultural: i, iii | ID = 240 | Year = 1986 | locmapin = India#India Madhya Pradesh | map_caption = Location in Madhya Pradesh state of India | relief = 1 | coordinates = {{coord|24.854422|N|79.921427|E|format=dms|display=inline,title}} | WHS = খাজুৰাহো স্মাৰকসমূহ }} '''খাজুৰাহো স্মাৰকসমূহ''' {{en| Khajuraho Group of Monuments}} [[ভাৰত]]ৰ [[মধ্যপ্ৰদেশ]]ৰ ছটাৰপুৰ জিলাৰ [[হিন্দু]] আৰু দিগম্বৰা [[জৈন]] মন্দিৰৰ এটা দল। জিলা সদৰ ছটাৰপুৰ চহৰৰ পৰা প্ৰায় ৪৬ কিলোমিটাৰ (২৮.৬ মাইল), গোৱালিয়াৰৰ পৰা ২৮৩ কিলোমিটাৰ (১৭৭ মাইল), ঝান্সীৰ পৰা ১৭৫ কিলোমিটাৰ (১০৯ মাইল) দক্ষিণ-পূবে, খাজৱাৰ পৰা ১০ কিলোমিটাৰ (৬.২ মাইল) আৰু ৰাজনগৰৰ পৰা ৯ কিলোমিটাৰ (৫.৬ মাইল) দূৰত্বত অৱস্থিত। নগাৰা শৈলীৰ স্থাপত্যৰ প্ৰতীক আৰু কিছুমান কামোদ্দীপক ভাস্কৰ্য্যৰ বাবে এই মন্দিৰসমূহ বিখ্যাত।<ref>Philip Wilkinson (2008), India: People, Place, Culture and History, {{ISBN|978-1405329040}}, pp 352-353</ref> খাজুৰাহোৰ বেছিভাগ মন্দিৰেই ৮৮৫ খ্ৰীষ্টাব্দৰ পৰা ১০০০ খ্ৰীষ্টাব্দৰ ভিতৰত চাণ্ডেলা বংশই নিৰ্মাণ কৰিছিল।<ref name=Madan>{{cite book|title=India through the ages|url=https://archive.org/details/indiathroughages00mada|last=Gopal|first=Madan|year= 1990| page= [https://archive.org/details/indiathroughages00mada/page/179 179]|editor=K.S. Gautam|publisher=Publication Division, Ministry of Information and Broadcasting, Government of India}}</ref><ref name = "unesco">{{cite web|title=Khajuraho Group of Monuments |url=https://whc.unesco.org/en/list/240 |website = UNESCO World Heritage Centre |publisher = United Nations Educational Scientific and Cultural Organization |access-date = 25 June 2023}}</ref> ঐতিহাসিক তথ্য অনুসৰি খাজুৰাহো মন্দিৰ স্থানত দ্বাদশ শতিকালৈকে ৮৫টা মন্দিৰ আছিল, যিবোৰ ২০ বৰ্গ কিলোমিটাৰ (৭.৭ বৰ্গমাইল)ত বিস্তৃত আছিল। ইয়াৰে মাত্ৰ প্ৰায় ২৫টা মন্দিৰহে আছে, যিবোৰ ছয় বৰ্গ কিলোমিটাৰ (২.৩ বৰ্গমাইল)ত বিস্তৃত।<ref name= "unesco"/> এতিয়া থকা মন্দিৰসমূহৰ ভিতৰত কন্দৰিয়া মহাদেৱ মন্দিৰটো প্ৰাচীন ভাৰতীয় শিল্পৰ জটিল বিৱৰণ, প্ৰতীক আৰু প্ৰকাশভংগীৰ সৈতে প্ৰচুৰ ভাস্কৰ্য্যৰে সজাই তোলা হৈছে।<ref name=ddesai>Devangana Desai (2005), ''Khajuraho'', Oxford University Press, Sixth Print, {{ISBN|978-0-19-565643-5}}</ref> ১৮৩৮ চনলৈকে এই মন্দিৰ কমপ্লেক্সটো পাহৰি যোৱা আৰু জংঘলেৰে ভৰি আছিল, তেতিয়া কেপ্তেইন টি. বাৰ্ট নামৰ এজন ব্ৰিটিছ অভিযন্তাই এই কমপ্লেক্সটো পৰিদৰ্শন কৰি তেওঁৰ তথ্য জাৰ্নেল অৱ দ্য এছিয়াটিক ছ'চাইটি অৱ বেংগলত প্ৰকাশ কৰে।<ref>Slaczka, Anna. “Temples, Inscriptions and Misconceptions: Charles-Louis Fábri and the Khajuraho ‘Apsaras.’” The Rijksmuseum Bulletin 60, no. 3 (2012): 212–33. See p. 217.</ref> এই কীৰ্তিচিহ্নসমূহ নিৰ্মাণ কৰাৰ সময়ত অঞ্চলটোৰ ল'ৰাবোৰে প্ৰাপ্তবয়স্ক হোৱালৈকে ব্ৰহ্মচাৰী (স্নাতক) হিচাপে আশ্ৰমত বাস কৰিছিল আৰু এই ভাস্কৰ্য্যসমূহে তেওঁলোকক 'গৃহস্থ'ৰ সাংসাৰিক ভূমিকা সম্পৰ্কে জানিবলৈ সহায় কৰিছিল।<ref>{{cite book|title=Frontline, Volume 24, Issues 6-12|page=93|publisher=S. Rangarajan for Kasturi & Sons|year=2007}}</ref> খাজুৰাহো মন্দিৰ গোটটো একেলগে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল যদিও সেইবোৰ হিন্দু আৰু জৈন ধৰ্ম দুটা ধৰ্মৰ প্ৰতি উৎসৰ্গিত আছিল। ইয়াৰ পৰা অনুমান কৰিব পাৰি যে এই অঞ্চলত হিন্দু আৰু জৈনসকলৰ মাজত বিভিন্ন ধৰ্মীয় মতামতক স্বীকাৰ আৰু সন্মান জনোৱাৰ পৰম্পৰা আছিল।<ref name=jfergusson>James Fergusson, [https://archive.org/stream/historyofindiane02ferguoft#page/140/mode/2up/search/khajuraho Northern or Indo-Aryan Style - Khajuraho] History of Indian and Eastern Architecture, Updated by James Burgess and R. Phene Spiers (1910), Volume II, John Murray, London</ref> ইয়াৰ অসাধাৰণ স্থাপত্য, মন্দিৰৰ ৰূপৰ বৈচিত্ৰ্য আৰু চাণ্ডেলা সভ্যতাৰ সাক্ষ্যৰ বাবে [[খাজুৰাহো]]ৰ কীৰ্তিচিহ্নসমূহ ১৯৮৬ চনত [[ইউনেস্কো]]ৰ [[বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]]ৰ তালিকাত সন্নিবিষ্ট কৰা হয়।<ref>{{cite web|title=World Heritage Day: Five must-visit sites in India|url=http://www.hindustantimes.com/travel/world-heritage-day-five-must-visit-sites-in-india/article1-1338551.aspx|archive-url=https://web.archive.org/web/20150419163624/http://www.hindustantimes.com/travel/world-heritage-day-five-must-visit-sites-in-india/article1-1338551.aspx|url-status=dead|archive-date=19 April 2015|date=18 April 2015|access-date=23 November 2025|archivedate=14 August 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150814145305/http://www.hindustantimes.com/travel/world-heritage-day-five-must-visit-sites-in-india/article1-1338551.aspx|deadurl=yes}}</ref><ref name= "unesco"/> ==ব্যুৎপত্তিবিজ্ঞান== খজুৰাহো বা খাৰ্জুৰাবাহক নামটো প্ৰাচীন সংস্কৃতৰ পৰা উদ্ভৱ হৈছে (খজুৰা, খজুৰ অৰ্থাৎ খেজুৰ,<ref>[http://spokensanskrit.de/index.php?tinput=kharjUra&direction=SE&script=HK&link=yes&beginning=0 kharjUra] Sanskrit English Dictionary, Koeln University, Germany</ref> আৰু ৱাহক, বাহক অৰ্থাৎ "যিজনে কঢ়িয়াই লৈ ফুৰে" বা বাহক<ref>[http://spokensanskrit.de/index.php?tinput=vAhaka&direction=SE&script=HK&link=yes&beginning=0 vAhaka] Sanskrit English Dictionary, Koeln University, Germany</ref>)। স্থানীয় কিংবদন্তি অনুসৰি মন্দিৰবোৰৰ দুৱাৰমুখ হিচাপে দুটা সোণৰ খেজুৰ আছিল (পুনৰ আৱিষ্কাৰ হোৱাৰ সময়ত সেইবোৰ নোহোৱা হৈছিল)। দেশাইয়ে কৈছে যে খাৰ্জুৰাবাহকৰ অৰ্থ বিচ্ছুধাৰীও, যিটো ভগৱান শিৱৰ আন এটা প্ৰতীকী নাম (যি তেওঁৰ উগ্ৰ ৰূপত সাপ আৰু বিচ্ছুৰ মালা পিন্ধে)।<ref name=ddesai7>Devangana Desai (1996), [http://www.learn.columbia.edu/indianart/pdf/khajuraho_desai.pdf Chapter 7 - Puns and Enigmatic Language in Sculpture] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304114145/http://www.learn.columbia.edu/indianart/pdf/khajuraho_desai.pdf |date=4 March 2016 }} in The Religious Imagery of Khajuraho, Project for Indian Cultural Studies, Columbia University Archives</ref> ==অৱস্থান== [[File:TEMPLE MAP OF KHAJURAHO.jpg|thumb|[[খাজুৰাহো]] চহৰৰ মানচিত্ৰ]] [[নতুন দিল্লী]]ৰ পৰা প্ৰায় ৬২০ কিলোমিটাৰ (৩৮৫ মাইল) দক্ষিণ-পূবে চটাৰপুৰ জিলাৰ [[ভাৰত]]ৰ [[মধ্যপ্ৰদেশ]] ৰাজ্যত অৱস্থিত খাজুৰাহো কীৰ্তিচিহ্নসমূহ। এই মন্দিৰসমূহ [[খাজুৰাহো]] নামেৰেও জনাজাত এখন সৰু চহৰৰ ওচৰত অৱস্থিত,<ref>{{cite web|url=http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999|archive-url=https://web.archive.org/web/20040616075334/http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999|archive-date=2004-06-16|title= Census of India 2001: Data from the 2001 Census, including cities, villages and towns (Provisional)|access-date=2008-11-01|publisher= Census Commission of India}}</ref> ইয়াৰ জনসংখ্যা প্ৰায় ২৪,৪৮১ জন (২০১১ চনৰ লোকপিয়ল)। [[খাজুৰাহো]]ত অসামৰিক বিমানবন্দৰ খাজুৰাহো (আই এ টি এ ক'ড: এইচ জে আৰ)য়ে সেৱা আগবঢ়ায়, ইয়াৰ সেৱা [[দিল্লী]], [[আগ্ৰা]], বাৰাণসী আৰু [[মুম্বাই]]লৈ যায়।<ref>[http://www.aai.aero/allAirports/khajuraho_generalinfo.jsp Khajuraho airport] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150708201920/http://www.aai.aero/allAirports/khajuraho_generalinfo.jsp |date=8 July 2015 }} AAI, Govt of India</ref> এই স্থান ভাৰতীয় ৰেল সেৱাৰ দ্বাৰাও সংযুক্ত, ৰেলৱে ষ্টেচনটো কীৰ্তিচিহ্নসমূহৰ প্ৰৱেশদ্বাৰৰ পৰা প্ৰায় ছয় কিলোমিটাৰ দূৰত অৱস্থিত। এই কীৰ্তিচিহ্নসমূহ পূব-পশ্চিম ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথ ৭৫ৰ পৰা প্ৰায় দহ কিলোমিটাৰ আৰু ছটাৰপুৰ চহৰৰ পৰা প্ৰায় ৫০ কিলোমিটাৰ দূৰত্বত অৱস্থিত; ছাটাৰপুৰ চহৰখন ৰাজ্যৰ ৰাজধানী ভোপালৰ সৈতে দক্ষিণ-পশ্চিম-উত্তৰ-পূব ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথ ৮৬ৰ দ্বাৰা সংযুক্ত। ৰাজস্থানৰ দশম শতিকাৰ ভাণ্ড দেৱ মন্দিৰটো খাজুৰাহো কীৰ্তিচিহ্নৰ শৈলীত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল আৰু ইয়াক প্ৰায়ে "লিটিল খাজুৰাহো" বুলি কোৱা হয়। ==ইতিহাস== খাজুৰাহো গোটৰ কীৰ্তিচিহ্ন চণ্ডেলা বংশৰ শাসন কালত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। তেওঁলোকৰ ক্ষমতা উত্থানৰ প্ৰায় লগে লগে নিৰ্মাণ কাৰ্য্যকলাপ আৰম্ভ হয়, তেওঁলোকৰ সমগ্ৰ ৰাজ্যখনতে পিছলৈ বুণ্ডেলখণ্ড নামেৰে জনাজাত।<ref name=gghurye>G.S. Ghurye, Rajput Architecture, {{ISBN|978-8171544462}}, Reprint Year: 2005, pp 19-24</ref> প্ৰায়বোৰ মন্দিৰ হিন্দু ৰজা যশোৱৰ্মন আৰু ধনগাৰ ৰাজত্বকালত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। যশোৱৰ্মনৰ উত্তৰাধিকাৰ লক্ষ্মণ মন্দিৰে সৰ্বোত্তমভাৱে প্ৰদৰ্শন কৰিছে। বিশ্বনাথ মন্দিৰে ৰজা ধনাৰ ৰাজত্বকালক সৰ্বোত্তমভাৱে প্ৰতিফলিত কৰি তুলিছে।<ref name=Sen>{{Cite book | last = Sen | first = Sailendra | title = A Textbook of Medieval Indian History | publisher = Primus Books | year = 2013 | isbn =9789380607344 }}</ref>{{rp|22}} বৰ্তমান থকা আটাইতকৈ ডাঙৰ আৰু বিখ্যাত মন্দিৰটো হৈছে বিদ্যাধৰা ৰজাৰ ৰাজত্বকালত নিৰ্মিত কন্দৰিয়া মহাদেৱ।{{sfn|Devangana Desai|2005|p=10}} মন্দিৰৰ শিলালিপিসমূহে ইংগিত দিয়ে যে বৰ্তমানৰ বহুতো মন্দিৰ ৯৭০ আৰু ১০৩০ খ্ৰীষ্টাব্দৰ ভিতৰত সম্পূৰ্ণ হৈছিল আৰু তাৰ পিছৰ দশকবোৰত আৰু অধিক সংযোজন কৰা হৈছিল।<ref name=jfergusson/> মধ্যযুগীয় মহোবা<ref>also called Erakana</ref>ৰ চহৰৰ পৰা প্ৰায় ৩৫ মাইল দূৰত কালিঞ্জাৰ অঞ্চলত খাজুৰাহোৰ মন্দিৰ নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।মহোবা আছিল চাণ্ডেলা বংশৰ ৰাজধানী। প্ৰাচীন আৰু মধ্যযুগীয় সাহিত্যত তেওঁলোকৰ ৰাজ্যক 'জিঝোটি', 'জেজাহোতি', 'চিহ-চি-টো' আৰু 'জেজাকভূক্তি' বুলি কোৱা হয়।<ref name=mitra>Mitra (1977), The early rulers of Khajuraho, {{ISBN|978-8120819979}}</ref> খাজুৰাহোৰ প্ৰথম লিখিত উল্লেখ ৬৪১ খ্ৰীষ্টাব্দত চীনা তীৰ্থযাত্ৰী জুয়ানজাঙে কৰিছিল আৰু তেওঁ কেইবা ডজন নিষ্ক্ৰিয় বৌদ্ধ মঠ আৰু এক ডজন হিন্দু মন্দিৰ দেখাৰ বৰ্ণনা কৰিছিল, য'ত হাজাৰ হাজাৰ ব্ৰাহ্মণে পূজা কৰিছিল। <ref>{{cite book |last1=Hioco |first1=Christophe |last2=Poggi |first2=Luca |title=Khajuraho: Indian Temples and Sensuous Sculptures |publisher=5 Continents Editions |year = 2017 |isbn=978-88-7439-778-5 |page=9}}</ref> ১০২২ খ্ৰীষ্টাব্দত কালিঞ্জাৰ আক্ৰমণৰ সময়ত গাজনীৰ মাহমুদৰ লগত সংগ দিয়া পাৰ্চী ইতিহাসবিদ আবু ৰিহান আল-বিৰুনিয়ে খাজুৰাহোৰ কথা উল্লেখ কৰিছিল। তেওঁ খাজুৰাহোক ‘জাজাহুতি’ৰ ৰাজধানী বুলি অভিহিত কৰে। <ref>J. Banerjea (1960), Khajuraho, Journal of the Asiatic Society, Vol. 2-3, pp 43-47</ref> এই আক্ৰমণ সফল নহ'ল আৰু শেষত দুয়োপক্ষৰ মাজত শান্তি চুক্তি কৰা হয়; এই চুক্তিৰ অধীনত হিন্দু ৰজাই গাজনীৰ মাহমুদক মুক্তিপণ দি আক্ৰমণৰ অন্ত পেলাবলৈ আৰু তেওঁক ঘূৰাই পঠিয়াবলৈ সন্মত হয়।<ref name=mitra/> [[File:A ruin, pillars at Khajuraho, India.jpg|thumb|left|দ্বাদশ শতিকালৈকে খাজুৰাহো হিন্দু ৰজাৰ অধীনত আছিল আৰু ইয়াত ৮৫টা মন্দিৰ আছিল। মধ্য ভাৰতক ত্ৰয়োদশ শতিকাত দিল্লী চুলতানাই দখল কৰিছিল। মুছলমান শাসনত বহু মন্দিৰ ধ্বংস হৈছিল আৰু বাকীবোৰ অৱহেলিত হৈ গুচি গৈছিল। কিছুমান পুৰণি মন্দিৰৰ ধ্বংসাৱশেষ (ওপৰত ঘণ্টাই মন্দিৰ) এতিয়াও দেখা যায়।]] দ্বাদশ শতিকাৰ শেষলৈকে খজুৰাহো মন্দিৰসমূহ সক্ৰিয়ভাৱে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। ত্ৰয়োদশ শতিকাত মুছলমান চুলতান কুতুব-উদ্দিন আইবাকৰ নেতৃত্বত দিল্লী চুলতানৰ সৈন্যই চাণ্ডেলা ৰাজ্য আক্ৰমণ কৰি জয় কৰে। প্ৰায় এশ বছৰৰ পিছত মৰক্কোৰ ভ্ৰমণকাৰী ইবন বাট্টুতাই ১৩৩৫ চনৰ পৰা ১৩৪২ চনলৈকে ভাৰতত থকাৰ স্মৃতিগ্ৰন্থত খাজুৰাহো মন্দিৰ ভ্ৰমণৰ কথা উল্লেখ কৰি "কাজাৰা" <ref>phonetically translated from Arabic sometimes as "Kajwara"</ref><ref>Director General of Archaeology in India (1959), Archaeological Survey of India, Ancient India, Issues 15-19, pp 45-46 (Archived: University of Michigan)</ref> এইদৰে কয়: {{Blockquote|1=...খজুৰাহোৰ মন্দিৰৰ ওচৰত, যিবোৰৰ মূৰ্তিবোৰ মুছলমানে বিকৃত কৰি পেলাইছে, য'ত কেইবাজনো যোগী বাস কৰে, যাৰ চুলি শৰীৰৰ সমান দীঘল হৈ গৈছে। আৰু তীব্ৰ তপস্যাৰ ফলত তেওঁলোকৰ ৰং সকলো হালধীয়া হৈ পৰিছে। বহু মুছলমানে তেওঁলোকৰ পৰা শিকিবলৈ তেওঁলোকৰ ওচৰলৈ আহে। |2=[[ইবন বাট্টুতা, ]]|3= প্ৰায় ১৩৩৫ খ্ৰীষ্টাব্দ, ৰিহলাত ইবনে বাটুটাহ, অনুবাদ আৰ্থাৰ কটেৰেলে <ref>Arthur Cotterell (2011), Asia: A Concise History, Wiley, {{ISBN|978-0470825044}}, pp 184-185</ref> }} মধ্য ভাৰতৰ যি অঞ্চলত খাজুৰাহো মন্দিৰসমূহ অৱস্থিত সেই অঞ্চলটো ত্ৰয়োদশ শতিকাৰ পৰা ১৮ শতিকালৈকে বিভিন্ন মুছলমান বংশৰ নিয়ন্ত্ৰণত আছিল। এই সময়ছোৱাত কিছুমান মন্দিৰ অপবিত্ৰ কৰা হৈছিল, তাৰ পিছত দীৰ্ঘদিন ধৰি অৱহেলা কৰা হৈছিল।<ref name=jfergusson/><ref name=gghurye/> উদাহৰণস্বৰূপে, ১৪৯৫ খ্ৰীষ্টাব্দত খাজুৰাহোক চিকন্দৰ লোডীৰ মন্দিৰ ধ্বংস অভিযানত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়।<ref>Michael D. Willis, An Introduction to the Historical Geography of Gopakṣetra, Daśārṇa, and Jejākadeśa, Bulletin of the School of Oriental and African Studies, University of London, Vol. 51, No. 2 (1988), pp. 271–278; See also K.R. Qanungo (1965), Sher Shah and his times, Orient Longmans, {{oclc|175212}}, pp 423-427</ref> খাজুৰাহোৰ দুৰ্গম আৰু বিচ্ছিন্ন অৱস্থানে তাত থকা হিন্দু আৰু জৈন মন্দিৰসমূহক মুছলমানসকলে সঘনাই ধ্বংস কৰাৰ পৰা ৰক্ষা কৰিছিল।<ref name=trudyking>Trudy King et al., Asia and Oceania: International Dictionary of Historic Places, {{ISBN|978-1884964046}}, Routledge, pp 468-470</ref><ref>Alain Daniélou (2011), A Brief History of India, {{ISBN|978-1594770296}}, pp 221-227</ref> যুগ যুগ ধৰি গছ-গছনি আৰু অৰণ্যই এই মন্দিৰবোৰক আগুৰি ধৰিছিল। ১৮৩০ চনত স্থানীয় হিন্দুসকলৰ নেতৃত্বত এজন ব্ৰিটিছ জৰীপকাৰী টি. বাৰ্ট, এই মন্দিৰসমূহলৈ, আৰু এইদৰে বিশ্বৰ বিভিন্ন প্ৰান্তৰ লোকে ইয়াক পুনৰ আৱিষ্কাৰ কৰে।<ref>Louise Nicholson (2007), India, National Geographic Society, {{ISBN|978-1426201448}}, see Chapter on Khajuraho</ref> পিছলৈ পুনৰ আৱিষ্কাৰ হোৱাৰ কেইবছৰমানৰ পাছত আলেকজেণ্ডাৰ কানিংহামে এই মন্দিৰসমূহ যোগীসকলে গোপনে ব্যৱহাৰ কৰা বুলি ৰিপ’ৰ্ট কৰিছিল, আৰু প্ৰতি বছৰে ফেব্ৰুৱাৰী বা মাৰ্চ মাহত (চন্দ্ৰ পঞ্জিকা অনুসৰি) পালন কৰা শিৱৰাত্ৰিৰ সময়ত হাজাৰ হাজাৰ হিন্দু লোকে তীৰ্থযাত্ৰাত দৰ্শন কৰিছিল। ১৮৫২ চনত এফ.চি. মেচিয়ে খাজুৰাহো মন্দিৰৰ আদিম অংকন কৰিছিল।<ref name="Krishna Deva 1990">Krishna Deva (1990), Temples of Khajuraho, 2 Volumes, Archaeological Survey of India, New Delhi</ref> ==বিৱৰণ== [[File:Architecture of the Khajuraho temples.jpg|thumb|upright=1.4|খাজুৰাহো মন্দিৰৰ অংশ আৰু বিন্যাস।]] এই মন্দিৰৰ স্থান মধ্য ভাৰতৰ বিন্ধ্যা পৰ্বতমালাৰ ভিতৰত অৱস্থিত। স্থানীয় এটা প্ৰাচীন কিংবদন্তি অনুসৰি হিন্দু দেৱতা শিৱ আৰু অন্যান্য দেৱতাসকলে কালিঞ্জাৰ অঞ্চলৰ এই মনোমোহা পাহাৰীয়া গঠনসমূহ চাবলৈ ভাল পাইছিল।<ref name="rsingh">Rana Singh (2007), Landscape of sacred territory of Khajuraho, in City Society and Planning (Editors: Thakur, Pomeroy, et al), Volume 2, {{ISBN|978-8180694585}}, Chapter 18</ref> এই অঞ্চলৰ কেন্দ্ৰস্থল [[খাজুৰাহো]], স্থানীয় পাহাৰ আৰু নদীৰ মাজত অৱস্থিত। এই মন্দিৰ কমপ্লেক্সে প্ৰাচীন হিন্দু পৰম্পৰাক প্ৰতিফলিত কৰে য'ত দেৱ-দেৱীয়ে নিজেই প্ৰাৰ্থনা কৰিবলৈ ভাল পোৱা ঠাইত মন্দিৰ নিৰ্মাণ কৰে।<ref name=rsingh/><ref name=stellakvol1>[[Stella Kramrisch]], The Hindu Temple, Vol 1, Motilal Banarsidass, {{ISBN|978-81-208-0222-3}}</ref> এই মন্দিৰসমূহ পানীৰ উৎসৰ ওচৰত নিৰ্মাণ কৰা হৈছে, যিটো হিন্দু মন্দিৰৰ আন এক স্বকীয় বৈশিষ্ট্য। পানীৰ উৎসসমূহৰ ভিতৰত ছিবসাগৰ, খাজুৰ সাগৰ (নিনোৰা তাল বুলিও জনা যায়), আৰু খুদৰ নদী আদি অন্তৰ্ভুক্ত।<ref>Ibn Battuta in his 1335 CE memoirs on Delhi Sultanate mentioned the temples to be near a mile-long lake, modern water bodies are much smaller and separate lagoons; Director General of Archaeology in India (1959), Archaeological Survey of India, Ancient India, Issues 15-19, pp 45-46 (Archived: University of Michigan)</ref> স্থানীয় কিংবদন্তি অনুসৰি এই মন্দিৰ কমপ্লেক্সত ৬৪টা পানীৰ উৎস অৰ্থাৎ জলভাগ আছিল, ইয়াৰে ৫৬টা পুৰাতত্ত্ববিদসকলে চিনাক্ত কৰিছে।<ref name=rsingh/><ref>The number 64 is considered sacred in [[Hindu temple]] design and very common design basis; it is symbolic as it is both a square of 8 and a cube of 4.</ref> [[File:DULHADEO TEMPLE ARCHITECTURE.jpg|thumb|নাগাৰা মন্দিৰৰ স্থাপত্যৰ বিভিন্ন অংশ বিতংভাৱে]] এটা মন্দিৰ (চতুৰ্ভুজ)ৰ বাহিৰে<ref name=rsingh/> বাকী সকলো মন্দিৰ সূৰ্য্য উদয়ৰ ফালে নিৰ্মাণ কৰা হৈছে – আন এটা প্ৰতীকী বৈশিষ্ট্য যিটো হিন্দু মন্দিৰত প্ৰধান। মন্দিৰসমূহৰ আপেক্ষিক বিন্যাসে পুৰুষ আৰু মহিলা দেৱতাক একত্ৰিত কৰে আৰু ইয়াৰ প্ৰতীকসমূহে ইহঁতৰ আন্তঃনিৰ্ভৰশীলতাক উজ্জ্বল কৰি তোলে।<ref name=spunja>Shobita Punja (1992), Divine Ecstasy - The Story of Khajuraho, Viking, New Delhi, {{ISBN|978-0670840274}}</ref> এই শিল্পকৰ্মসমূহে হিন্দু ধৰ্মত অপৰিহাৰ্য আৰু উপযুক্ত বুলি বিবেচিত জীৱনৰ চাৰিটা লক্ষ্য – ধৰ্ম, কাম, অৰ্থ, আৰু মোক্ষক প্ৰতীকীভাৱে চিত্ৰিত কৰিছে। ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰত]] [[শ্ৰেণী:চমু বৰ্ণনা থকা প্ৰবন্ধসমূহ]] lrag8wxevwfdvs38v2o9bh1ad3c98c2 603218 603217 2026-04-27T08:59:54Z দিম্পল দাস 5159 /* বিৱৰণ */ 603218 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}}{{পোখালি}}{{Infobox UNESCO World Heritage Site | image = [[File:1 Khajuraho.jpg|thumb]] | Location = [[Khajuraho]], [[Chhatarpur district]], [[Madhya Pradesh]], [[India]] | Criteria = Cultural: i, iii | ID = 240 | Year = 1986 | locmapin = India#India Madhya Pradesh | map_caption = Location in Madhya Pradesh state of India | relief = 1 | coordinates = {{coord|24.854422|N|79.921427|E|format=dms|display=inline,title}} | WHS = খাজুৰাহো স্মাৰকসমূহ }} '''খাজুৰাহো স্মাৰকসমূহ''' {{en| Khajuraho Group of Monuments}} [[ভাৰত]]ৰ [[মধ্যপ্ৰদেশ]]ৰ ছটাৰপুৰ জিলাৰ [[হিন্দু]] আৰু দিগম্বৰা [[জৈন]] মন্দিৰৰ এটা দল। জিলা সদৰ ছটাৰপুৰ চহৰৰ পৰা প্ৰায় ৪৬ কিলোমিটাৰ (২৮.৬ মাইল), গোৱালিয়াৰৰ পৰা ২৮৩ কিলোমিটাৰ (১৭৭ মাইল), ঝান্সীৰ পৰা ১৭৫ কিলোমিটাৰ (১০৯ মাইল) দক্ষিণ-পূবে, খাজৱাৰ পৰা ১০ কিলোমিটাৰ (৬.২ মাইল) আৰু ৰাজনগৰৰ পৰা ৯ কিলোমিটাৰ (৫.৬ মাইল) দূৰত্বত অৱস্থিত। নগাৰা শৈলীৰ স্থাপত্যৰ প্ৰতীক আৰু কিছুমান কামোদ্দীপক ভাস্কৰ্য্যৰ বাবে এই মন্দিৰসমূহ বিখ্যাত।<ref>Philip Wilkinson (2008), India: People, Place, Culture and History, {{ISBN|978-1405329040}}, pp 352-353</ref> খাজুৰাহোৰ বেছিভাগ মন্দিৰেই ৮৮৫ খ্ৰীষ্টাব্দৰ পৰা ১০০০ খ্ৰীষ্টাব্দৰ ভিতৰত চাণ্ডেলা বংশই নিৰ্মাণ কৰিছিল।<ref name=Madan>{{cite book|title=India through the ages|url=https://archive.org/details/indiathroughages00mada|last=Gopal|first=Madan|year= 1990| page= [https://archive.org/details/indiathroughages00mada/page/179 179]|editor=K.S. Gautam|publisher=Publication Division, Ministry of Information and Broadcasting, Government of India}}</ref><ref name = "unesco">{{cite web|title=Khajuraho Group of Monuments |url=https://whc.unesco.org/en/list/240 |website = UNESCO World Heritage Centre |publisher = United Nations Educational Scientific and Cultural Organization |access-date = 25 June 2023}}</ref> ঐতিহাসিক তথ্য অনুসৰি খাজুৰাহো মন্দিৰ স্থানত দ্বাদশ শতিকালৈকে ৮৫টা মন্দিৰ আছিল, যিবোৰ ২০ বৰ্গ কিলোমিটাৰ (৭.৭ বৰ্গমাইল)ত বিস্তৃত আছিল। ইয়াৰে মাত্ৰ প্ৰায় ২৫টা মন্দিৰহে আছে, যিবোৰ ছয় বৰ্গ কিলোমিটাৰ (২.৩ বৰ্গমাইল)ত বিস্তৃত।<ref name= "unesco"/> এতিয়া থকা মন্দিৰসমূহৰ ভিতৰত কন্দৰিয়া মহাদেৱ মন্দিৰটো প্ৰাচীন ভাৰতীয় শিল্পৰ জটিল বিৱৰণ, প্ৰতীক আৰু প্ৰকাশভংগীৰ সৈতে প্ৰচুৰ ভাস্কৰ্য্যৰে সজাই তোলা হৈছে।<ref name=ddesai>Devangana Desai (2005), ''Khajuraho'', Oxford University Press, Sixth Print, {{ISBN|978-0-19-565643-5}}</ref> ১৮৩৮ চনলৈকে এই মন্দিৰ কমপ্লেক্সটো পাহৰি যোৱা আৰু জংঘলেৰে ভৰি আছিল, তেতিয়া কেপ্তেইন টি. বাৰ্ট নামৰ এজন ব্ৰিটিছ অভিযন্তাই এই কমপ্লেক্সটো পৰিদৰ্শন কৰি তেওঁৰ তথ্য জাৰ্নেল অৱ দ্য এছিয়াটিক ছ'চাইটি অৱ বেংগলত প্ৰকাশ কৰে।<ref>Slaczka, Anna. “Temples, Inscriptions and Misconceptions: Charles-Louis Fábri and the Khajuraho ‘Apsaras.’” The Rijksmuseum Bulletin 60, no. 3 (2012): 212–33. See p. 217.</ref> এই কীৰ্তিচিহ্নসমূহ নিৰ্মাণ কৰাৰ সময়ত অঞ্চলটোৰ ল'ৰাবোৰে প্ৰাপ্তবয়স্ক হোৱালৈকে ব্ৰহ্মচাৰী (স্নাতক) হিচাপে আশ্ৰমত বাস কৰিছিল আৰু এই ভাস্কৰ্য্যসমূহে তেওঁলোকক 'গৃহস্থ'ৰ সাংসাৰিক ভূমিকা সম্পৰ্কে জানিবলৈ সহায় কৰিছিল।<ref>{{cite book|title=Frontline, Volume 24, Issues 6-12|page=93|publisher=S. Rangarajan for Kasturi & Sons|year=2007}}</ref> খাজুৰাহো মন্দিৰ গোটটো একেলগে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল যদিও সেইবোৰ হিন্দু আৰু জৈন ধৰ্ম দুটা ধৰ্মৰ প্ৰতি উৎসৰ্গিত আছিল। ইয়াৰ পৰা অনুমান কৰিব পাৰি যে এই অঞ্চলত হিন্দু আৰু জৈনসকলৰ মাজত বিভিন্ন ধৰ্মীয় মতামতক স্বীকাৰ আৰু সন্মান জনোৱাৰ পৰম্পৰা আছিল।<ref name=jfergusson>James Fergusson, [https://archive.org/stream/historyofindiane02ferguoft#page/140/mode/2up/search/khajuraho Northern or Indo-Aryan Style - Khajuraho] History of Indian and Eastern Architecture, Updated by James Burgess and R. Phene Spiers (1910), Volume II, John Murray, London</ref> ইয়াৰ অসাধাৰণ স্থাপত্য, মন্দিৰৰ ৰূপৰ বৈচিত্ৰ্য আৰু চাণ্ডেলা সভ্যতাৰ সাক্ষ্যৰ বাবে [[খাজুৰাহো]]ৰ কীৰ্তিচিহ্নসমূহ ১৯৮৬ চনত [[ইউনেস্কো]]ৰ [[বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]]ৰ তালিকাত সন্নিবিষ্ট কৰা হয়।<ref>{{cite web|title=World Heritage Day: Five must-visit sites in India|url=http://www.hindustantimes.com/travel/world-heritage-day-five-must-visit-sites-in-india/article1-1338551.aspx|archive-url=https://web.archive.org/web/20150419163624/http://www.hindustantimes.com/travel/world-heritage-day-five-must-visit-sites-in-india/article1-1338551.aspx|url-status=dead|archive-date=19 April 2015|date=18 April 2015|access-date=23 November 2025|archivedate=14 August 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150814145305/http://www.hindustantimes.com/travel/world-heritage-day-five-must-visit-sites-in-india/article1-1338551.aspx|deadurl=yes}}</ref><ref name= "unesco"/> ==ব্যুৎপত্তিবিজ্ঞান== খজুৰাহো বা খাৰ্জুৰাবাহক নামটো প্ৰাচীন সংস্কৃতৰ পৰা উদ্ভৱ হৈছে (খজুৰা, খজুৰ অৰ্থাৎ খেজুৰ,<ref>[http://spokensanskrit.de/index.php?tinput=kharjUra&direction=SE&script=HK&link=yes&beginning=0 kharjUra] Sanskrit English Dictionary, Koeln University, Germany</ref> আৰু ৱাহক, বাহক অৰ্থাৎ "যিজনে কঢ়িয়াই লৈ ফুৰে" বা বাহক<ref>[http://spokensanskrit.de/index.php?tinput=vAhaka&direction=SE&script=HK&link=yes&beginning=0 vAhaka] Sanskrit English Dictionary, Koeln University, Germany</ref>)। স্থানীয় কিংবদন্তি অনুসৰি মন্দিৰবোৰৰ দুৱাৰমুখ হিচাপে দুটা সোণৰ খেজুৰ আছিল (পুনৰ আৱিষ্কাৰ হোৱাৰ সময়ত সেইবোৰ নোহোৱা হৈছিল)। দেশাইয়ে কৈছে যে খাৰ্জুৰাবাহকৰ অৰ্থ বিচ্ছুধাৰীও, যিটো ভগৱান শিৱৰ আন এটা প্ৰতীকী নাম (যি তেওঁৰ উগ্ৰ ৰূপত সাপ আৰু বিচ্ছুৰ মালা পিন্ধে)।<ref name=ddesai7>Devangana Desai (1996), [http://www.learn.columbia.edu/indianart/pdf/khajuraho_desai.pdf Chapter 7 - Puns and Enigmatic Language in Sculpture] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304114145/http://www.learn.columbia.edu/indianart/pdf/khajuraho_desai.pdf |date=4 March 2016 }} in The Religious Imagery of Khajuraho, Project for Indian Cultural Studies, Columbia University Archives</ref> ==অৱস্থান== [[File:TEMPLE MAP OF KHAJURAHO.jpg|thumb|[[খাজুৰাহো]] চহৰৰ মানচিত্ৰ]] [[নতুন দিল্লী]]ৰ পৰা প্ৰায় ৬২০ কিলোমিটাৰ (৩৮৫ মাইল) দক্ষিণ-পূবে চটাৰপুৰ জিলাৰ [[ভাৰত]]ৰ [[মধ্যপ্ৰদেশ]] ৰাজ্যত অৱস্থিত খাজুৰাহো কীৰ্তিচিহ্নসমূহ। এই মন্দিৰসমূহ [[খাজুৰাহো]] নামেৰেও জনাজাত এখন সৰু চহৰৰ ওচৰত অৱস্থিত,<ref>{{cite web|url=http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999|archive-url=https://web.archive.org/web/20040616075334/http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999|archive-date=2004-06-16|title= Census of India 2001: Data from the 2001 Census, including cities, villages and towns (Provisional)|access-date=2008-11-01|publisher= Census Commission of India}}</ref> ইয়াৰ জনসংখ্যা প্ৰায় ২৪,৪৮১ জন (২০১১ চনৰ লোকপিয়ল)। [[খাজুৰাহো]]ত অসামৰিক বিমানবন্দৰ খাজুৰাহো (আই এ টি এ ক'ড: এইচ জে আৰ)য়ে সেৱা আগবঢ়ায়, ইয়াৰ সেৱা [[দিল্লী]], [[আগ্ৰা]], বাৰাণসী আৰু [[মুম্বাই]]লৈ যায়।<ref>[http://www.aai.aero/allAirports/khajuraho_generalinfo.jsp Khajuraho airport] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150708201920/http://www.aai.aero/allAirports/khajuraho_generalinfo.jsp |date=8 July 2015 }} AAI, Govt of India</ref> এই স্থান ভাৰতীয় ৰেল সেৱাৰ দ্বাৰাও সংযুক্ত, ৰেলৱে ষ্টেচনটো কীৰ্তিচিহ্নসমূহৰ প্ৰৱেশদ্বাৰৰ পৰা প্ৰায় ছয় কিলোমিটাৰ দূৰত অৱস্থিত। এই কীৰ্তিচিহ্নসমূহ পূব-পশ্চিম ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথ ৭৫ৰ পৰা প্ৰায় দহ কিলোমিটাৰ আৰু ছটাৰপুৰ চহৰৰ পৰা প্ৰায় ৫০ কিলোমিটাৰ দূৰত্বত অৱস্থিত; ছাটাৰপুৰ চহৰখন ৰাজ্যৰ ৰাজধানী ভোপালৰ সৈতে দক্ষিণ-পশ্চিম-উত্তৰ-পূব ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথ ৮৬ৰ দ্বাৰা সংযুক্ত। ৰাজস্থানৰ দশম শতিকাৰ ভাণ্ড দেৱ মন্দিৰটো খাজুৰাহো কীৰ্তিচিহ্নৰ শৈলীত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল আৰু ইয়াক প্ৰায়ে "লিটিল খাজুৰাহো" বুলি কোৱা হয়। ==ইতিহাস== খাজুৰাহো গোটৰ কীৰ্তিচিহ্ন চণ্ডেলা বংশৰ শাসন কালত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। তেওঁলোকৰ ক্ষমতা উত্থানৰ প্ৰায় লগে লগে নিৰ্মাণ কাৰ্য্যকলাপ আৰম্ভ হয়, তেওঁলোকৰ সমগ্ৰ ৰাজ্যখনতে পিছলৈ বুণ্ডেলখণ্ড নামেৰে জনাজাত।<ref name=gghurye>G.S. Ghurye, Rajput Architecture, {{ISBN|978-8171544462}}, Reprint Year: 2005, pp 19-24</ref> প্ৰায়বোৰ মন্দিৰ হিন্দু ৰজা যশোৱৰ্মন আৰু ধনগাৰ ৰাজত্বকালত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। যশোৱৰ্মনৰ উত্তৰাধিকাৰ লক্ষ্মণ মন্দিৰে সৰ্বোত্তমভাৱে প্ৰদৰ্শন কৰিছে। বিশ্বনাথ মন্দিৰে ৰজা ধনাৰ ৰাজত্বকালক সৰ্বোত্তমভাৱে প্ৰতিফলিত কৰি তুলিছে।<ref name=Sen>{{Cite book | last = Sen | first = Sailendra | title = A Textbook of Medieval Indian History | publisher = Primus Books | year = 2013 | isbn =9789380607344 }}</ref>{{rp|22}} বৰ্তমান থকা আটাইতকৈ ডাঙৰ আৰু বিখ্যাত মন্দিৰটো হৈছে বিদ্যাধৰা ৰজাৰ ৰাজত্বকালত নিৰ্মিত কন্দৰিয়া মহাদেৱ।{{sfn|Devangana Desai|2005|p=10}} মন্দিৰৰ শিলালিপিসমূহে ইংগিত দিয়ে যে বৰ্তমানৰ বহুতো মন্দিৰ ৯৭০ আৰু ১০৩০ খ্ৰীষ্টাব্দৰ ভিতৰত সম্পূৰ্ণ হৈছিল আৰু তাৰ পিছৰ দশকবোৰত আৰু অধিক সংযোজন কৰা হৈছিল।<ref name=jfergusson/> মধ্যযুগীয় মহোবা<ref>also called Erakana</ref>ৰ চহৰৰ পৰা প্ৰায় ৩৫ মাইল দূৰত কালিঞ্জাৰ অঞ্চলত খাজুৰাহোৰ মন্দিৰ নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।মহোবা আছিল চাণ্ডেলা বংশৰ ৰাজধানী। প্ৰাচীন আৰু মধ্যযুগীয় সাহিত্যত তেওঁলোকৰ ৰাজ্যক 'জিঝোটি', 'জেজাহোতি', 'চিহ-চি-টো' আৰু 'জেজাকভূক্তি' বুলি কোৱা হয়।<ref name=mitra>Mitra (1977), The early rulers of Khajuraho, {{ISBN|978-8120819979}}</ref> খাজুৰাহোৰ প্ৰথম লিখিত উল্লেখ ৬৪১ খ্ৰীষ্টাব্দত চীনা তীৰ্থযাত্ৰী জুয়ানজাঙে কৰিছিল আৰু তেওঁ কেইবা ডজন নিষ্ক্ৰিয় বৌদ্ধ মঠ আৰু এক ডজন হিন্দু মন্দিৰ দেখাৰ বৰ্ণনা কৰিছিল, য'ত হাজাৰ হাজাৰ ব্ৰাহ্মণে পূজা কৰিছিল। <ref>{{cite book |last1=Hioco |first1=Christophe |last2=Poggi |first2=Luca |title=Khajuraho: Indian Temples and Sensuous Sculptures |publisher=5 Continents Editions |year = 2017 |isbn=978-88-7439-778-5 |page=9}}</ref> ১০২২ খ্ৰীষ্টাব্দত কালিঞ্জাৰ আক্ৰমণৰ সময়ত গাজনীৰ মাহমুদৰ লগত সংগ দিয়া পাৰ্চী ইতিহাসবিদ আবু ৰিহান আল-বিৰুনিয়ে খাজুৰাহোৰ কথা উল্লেখ কৰিছিল। তেওঁ খাজুৰাহোক ‘জাজাহুতি’ৰ ৰাজধানী বুলি অভিহিত কৰে। <ref>J. Banerjea (1960), Khajuraho, Journal of the Asiatic Society, Vol. 2-3, pp 43-47</ref> এই আক্ৰমণ সফল নহ'ল আৰু শেষত দুয়োপক্ষৰ মাজত শান্তি চুক্তি কৰা হয়; এই চুক্তিৰ অধীনত হিন্দু ৰজাই গাজনীৰ মাহমুদক মুক্তিপণ দি আক্ৰমণৰ অন্ত পেলাবলৈ আৰু তেওঁক ঘূৰাই পঠিয়াবলৈ সন্মত হয়।<ref name=mitra/> [[File:A ruin, pillars at Khajuraho, India.jpg|thumb|left|দ্বাদশ শতিকালৈকে খাজুৰাহো হিন্দু ৰজাৰ অধীনত আছিল আৰু ইয়াত ৮৫টা মন্দিৰ আছিল। মধ্য ভাৰতক ত্ৰয়োদশ শতিকাত দিল্লী চুলতানাই দখল কৰিছিল। মুছলমান শাসনত বহু মন্দিৰ ধ্বংস হৈছিল আৰু বাকীবোৰ অৱহেলিত হৈ গুচি গৈছিল। কিছুমান পুৰণি মন্দিৰৰ ধ্বংসাৱশেষ (ওপৰত ঘণ্টাই মন্দিৰ) এতিয়াও দেখা যায়।]] দ্বাদশ শতিকাৰ শেষলৈকে খজুৰাহো মন্দিৰসমূহ সক্ৰিয়ভাৱে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। ত্ৰয়োদশ শতিকাত মুছলমান চুলতান কুতুব-উদ্দিন আইবাকৰ নেতৃত্বত দিল্লী চুলতানৰ সৈন্যই চাণ্ডেলা ৰাজ্য আক্ৰমণ কৰি জয় কৰে। প্ৰায় এশ বছৰৰ পিছত মৰক্কোৰ ভ্ৰমণকাৰী ইবন বাট্টুতাই ১৩৩৫ চনৰ পৰা ১৩৪২ চনলৈকে ভাৰতত থকাৰ স্মৃতিগ্ৰন্থত খাজুৰাহো মন্দিৰ ভ্ৰমণৰ কথা উল্লেখ কৰি "কাজাৰা" <ref>phonetically translated from Arabic sometimes as "Kajwara"</ref><ref>Director General of Archaeology in India (1959), Archaeological Survey of India, Ancient India, Issues 15-19, pp 45-46 (Archived: University of Michigan)</ref> এইদৰে কয়: {{Blockquote|1=...খজুৰাহোৰ মন্দিৰৰ ওচৰত, যিবোৰৰ মূৰ্তিবোৰ মুছলমানে বিকৃত কৰি পেলাইছে, য'ত কেইবাজনো যোগী বাস কৰে, যাৰ চুলি শৰীৰৰ সমান দীঘল হৈ গৈছে। আৰু তীব্ৰ তপস্যাৰ ফলত তেওঁলোকৰ ৰং সকলো হালধীয়া হৈ পৰিছে। বহু মুছলমানে তেওঁলোকৰ পৰা শিকিবলৈ তেওঁলোকৰ ওচৰলৈ আহে। |2=[[ইবন বাট্টুতা, ]]|3= প্ৰায় ১৩৩৫ খ্ৰীষ্টাব্দ, ৰিহলাত ইবনে বাটুটাহ, অনুবাদ আৰ্থাৰ কটেৰেলে <ref>Arthur Cotterell (2011), Asia: A Concise History, Wiley, {{ISBN|978-0470825044}}, pp 184-185</ref> }} মধ্য ভাৰতৰ যি অঞ্চলত খাজুৰাহো মন্দিৰসমূহ অৱস্থিত সেই অঞ্চলটো ত্ৰয়োদশ শতিকাৰ পৰা ১৮ শতিকালৈকে বিভিন্ন মুছলমান বংশৰ নিয়ন্ত্ৰণত আছিল। এই সময়ছোৱাত কিছুমান মন্দিৰ অপবিত্ৰ কৰা হৈছিল, তাৰ পিছত দীৰ্ঘদিন ধৰি অৱহেলা কৰা হৈছিল।<ref name=jfergusson/><ref name=gghurye/> উদাহৰণস্বৰূপে, ১৪৯৫ খ্ৰীষ্টাব্দত খাজুৰাহোক চিকন্দৰ লোডীৰ মন্দিৰ ধ্বংস অভিযানত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়।<ref>Michael D. Willis, An Introduction to the Historical Geography of Gopakṣetra, Daśārṇa, and Jejākadeśa, Bulletin of the School of Oriental and African Studies, University of London, Vol. 51, No. 2 (1988), pp. 271–278; See also K.R. Qanungo (1965), Sher Shah and his times, Orient Longmans, {{oclc|175212}}, pp 423-427</ref> খাজুৰাহোৰ দুৰ্গম আৰু বিচ্ছিন্ন অৱস্থানে তাত থকা হিন্দু আৰু জৈন মন্দিৰসমূহক মুছলমানসকলে সঘনাই ধ্বংস কৰাৰ পৰা ৰক্ষা কৰিছিল।<ref name=trudyking>Trudy King et al., Asia and Oceania: International Dictionary of Historic Places, {{ISBN|978-1884964046}}, Routledge, pp 468-470</ref><ref>Alain Daniélou (2011), A Brief History of India, {{ISBN|978-1594770296}}, pp 221-227</ref> যুগ যুগ ধৰি গছ-গছনি আৰু অৰণ্যই এই মন্দিৰবোৰক আগুৰি ধৰিছিল। ১৮৩০ চনত স্থানীয় হিন্দুসকলৰ নেতৃত্বত এজন ব্ৰিটিছ জৰীপকাৰী টি. বাৰ্ট, এই মন্দিৰসমূহলৈ, আৰু এইদৰে বিশ্বৰ বিভিন্ন প্ৰান্তৰ লোকে ইয়াক পুনৰ আৱিষ্কাৰ কৰে।<ref>Louise Nicholson (2007), India, National Geographic Society, {{ISBN|978-1426201448}}, see Chapter on Khajuraho</ref> পিছলৈ পুনৰ আৱিষ্কাৰ হোৱাৰ কেইবছৰমানৰ পাছত আলেকজেণ্ডাৰ কানিংহামে এই মন্দিৰসমূহ যোগীসকলে গোপনে ব্যৱহাৰ কৰা বুলি ৰিপ’ৰ্ট কৰিছিল, আৰু প্ৰতি বছৰে ফেব্ৰুৱাৰী বা মাৰ্চ মাহত (চন্দ্ৰ পঞ্জিকা অনুসৰি) পালন কৰা শিৱৰাত্ৰিৰ সময়ত হাজাৰ হাজাৰ হিন্দু লোকে তীৰ্থযাত্ৰাত দৰ্শন কৰিছিল। ১৮৫২ চনত এফ.চি. মেচিয়ে খাজুৰাহো মন্দিৰৰ আদিম অংকন কৰিছিল।<ref name="Krishna Deva 1990">Krishna Deva (1990), Temples of Khajuraho, 2 Volumes, Archaeological Survey of India, New Delhi</ref> ==বিৱৰণ== [[File:Architecture of the Khajuraho temples.jpg|thumb|upright=1.4|খাজুৰাহো মন্দিৰৰ অংশ আৰু বিন্যাস।]] এই মন্দিৰৰ স্থান মধ্য ভাৰতৰ বিন্ধ্যা পৰ্বতমালাৰ ভিতৰত অৱস্থিত। স্থানীয় এটা প্ৰাচীন কিংবদন্তি অনুসৰি হিন্দু দেৱতা শিৱ আৰু অন্যান্য দেৱতাসকলে কালিঞ্জাৰ অঞ্চলৰ এই মনোমোহা পাহাৰীয়া গঠনসমূহ চাবলৈ ভাল পাইছিল।<ref name="rsingh">Rana Singh (2007), Landscape of sacred territory of Khajuraho, in City Society and Planning (Editors: Thakur, Pomeroy, et al), Volume 2, {{ISBN|978-8180694585}}, Chapter 18</ref> এই অঞ্চলৰ কেন্দ্ৰস্থল [[খাজুৰাহো]], স্থানীয় পাহাৰ আৰু নদীৰ মাজত অৱস্থিত। এই মন্দিৰ কমপ্লেক্সে প্ৰাচীন হিন্দু পৰম্পৰাক প্ৰতিফলিত কৰে য'ত দেৱ-দেৱীয়ে নিজেই প্ৰাৰ্থনা কৰিবলৈ ভাল পোৱা ঠাইত মন্দিৰ নিৰ্মাণ কৰে।<ref name=rsingh/><ref name=stellakvol1>[[Stella Kramrisch]], The Hindu Temple, Vol 1, Motilal Banarsidass, {{ISBN|978-81-208-0222-3}}</ref> এই মন্দিৰসমূহ পানীৰ উৎসৰ ওচৰত নিৰ্মাণ কৰা হৈছে, যিটো হিন্দু মন্দিৰৰ আন এক স্বকীয় বৈশিষ্ট্য। পানীৰ উৎসসমূহৰ ভিতৰত ছিবসাগৰ, খাজুৰ সাগৰ (নিনোৰা তাল বুলিও জনা যায়), আৰু খুদৰ নদী আদি অন্তৰ্ভুক্ত।<ref>Ibn Battuta in his 1335 CE memoirs on Delhi Sultanate mentioned the temples to be near a mile-long lake, modern water bodies are much smaller and separate lagoons; Director General of Archaeology in India (1959), Archaeological Survey of India, Ancient India, Issues 15-19, pp 45-46 (Archived: University of Michigan)</ref> স্থানীয় কিংবদন্তি অনুসৰি এই মন্দিৰ কমপ্লেক্সত ৬৪টা পানীৰ উৎস অৰ্থাৎ জলভাগ আছিল, ইয়াৰে ৫৬টা পুৰাতত্ত্ববিদসকলে চিনাক্ত কৰিছে।<ref name=rsingh/><ref>The number 64 is considered sacred in [[Hindu temple]] design and very common design basis; it is symbolic as it is both a square of 8 and a cube of 4.</ref> [[File:DULHADEO TEMPLE ARCHITECTURE.jpg|thumb|নাগাৰা মন্দিৰৰ স্থাপত্যৰ বিভিন্ন অংশ বিতংভাৱে]] এটা মন্দিৰ (চতুৰ্ভুজ)ৰ বাহিৰে<ref name=rsingh/> বাকী সকলো মন্দিৰ সূৰ্য্য উদয়ৰ ফালে নিৰ্মাণ কৰা হৈছে – আন এটা প্ৰতীকী বৈশিষ্ট্য যিটো হিন্দু মন্দিৰত প্ৰধান। মন্দিৰসমূহৰ আপেক্ষিক বিন্যাসে পুৰুষ আৰু মহিলা দেৱতাক একত্ৰিত কৰে আৰু ইয়াৰ প্ৰতীকসমূহে ইহঁতৰ আন্তঃনিৰ্ভৰশীলতাক উজ্জ্বল কৰি তোলে।<ref name=spunja>Shobita Punja (1992), Divine Ecstasy - The Story of Khajuraho, Viking, New Delhi, {{ISBN|978-0670840274}}</ref> এই শিল্পকৰ্মসমূহে হিন্দু ধৰ্মত অপৰিহাৰ্য আৰু উপযুক্ত বুলি বিবেচিত জীৱনৰ চাৰিটা লক্ষ্য – ধৰ্ম, কাম, অৰ্থ, আৰু মোক্ষক প্ৰতীকীভাৱে চিত্ৰিত কৰিছে। বৰ্তমান থকা মন্দিৰসমূহৰ ভিতৰত ছটা মন্দিৰ [[শিৱ]], আঠটা [[বিষ্ণু]] আৰু তেওঁৰ অৱতাৰ, এটা [[গণেশ]], এটা সূৰ্য্য দেৱতাক আৰু তিনিটা জৈন তীৰ্থংকৰৰ বাবে উৎসৰ্গিত।<ref name=rsingh/> কিছুমান ধ্বংসাৱশেষৰ বাবে মন্দিৰটোক কোনো নিৰ্দিষ্ট দেৱতাৰ সৈতে নিশ্চিতভাৱে জড়িত কৰিব পৰাকৈ পৰ্যাপ্ত প্ৰমাণ পোৱা নাযায়। ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰত]] [[শ্ৰেণী:চমু বৰ্ণনা থকা প্ৰবন্ধসমূহ]] 37t8wgkjy43y82qd03ptlgdputlwh7u 603219 603218 2026-04-27T09:12:26Z দিম্পল দাস 5159 /* বিৱৰণ */ 603219 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}}{{পোখালি}}{{Infobox UNESCO World Heritage Site | image = [[File:1 Khajuraho.jpg|thumb]] | Location = [[Khajuraho]], [[Chhatarpur district]], [[Madhya Pradesh]], [[India]] | Criteria = Cultural: i, iii | ID = 240 | Year = 1986 | locmapin = India#India Madhya Pradesh | map_caption = Location in Madhya Pradesh state of India | relief = 1 | coordinates = {{coord|24.854422|N|79.921427|E|format=dms|display=inline,title}} | WHS = খাজুৰাহো স্মাৰকসমূহ }} '''খাজুৰাহো স্মাৰকসমূহ''' {{en| Khajuraho Group of Monuments}} [[ভাৰত]]ৰ [[মধ্যপ্ৰদেশ]]ৰ ছটাৰপুৰ জিলাৰ [[হিন্দু]] আৰু দিগম্বৰা [[জৈন]] মন্দিৰৰ এটা দল। জিলা সদৰ ছটাৰপুৰ চহৰৰ পৰা প্ৰায় ৪৬ কিলোমিটাৰ (২৮.৬ মাইল), গোৱালিয়াৰৰ পৰা ২৮৩ কিলোমিটাৰ (১৭৭ মাইল), ঝান্সীৰ পৰা ১৭৫ কিলোমিটাৰ (১০৯ মাইল) দক্ষিণ-পূবে, খাজৱাৰ পৰা ১০ কিলোমিটাৰ (৬.২ মাইল) আৰু ৰাজনগৰৰ পৰা ৯ কিলোমিটাৰ (৫.৬ মাইল) দূৰত্বত অৱস্থিত। নগাৰা শৈলীৰ স্থাপত্যৰ প্ৰতীক আৰু কিছুমান কামোদ্দীপক ভাস্কৰ্য্যৰ বাবে এই মন্দিৰসমূহ বিখ্যাত।<ref>Philip Wilkinson (2008), India: People, Place, Culture and History, {{ISBN|978-1405329040}}, pp 352-353</ref> খাজুৰাহোৰ বেছিভাগ মন্দিৰেই ৮৮৫ খ্ৰীষ্টাব্দৰ পৰা ১০০০ খ্ৰীষ্টাব্দৰ ভিতৰত চাণ্ডেলা বংশই নিৰ্মাণ কৰিছিল।<ref name=Madan>{{cite book|title=India through the ages|url=https://archive.org/details/indiathroughages00mada|last=Gopal|first=Madan|year= 1990| page= [https://archive.org/details/indiathroughages00mada/page/179 179]|editor=K.S. Gautam|publisher=Publication Division, Ministry of Information and Broadcasting, Government of India}}</ref><ref name = "unesco">{{cite web|title=Khajuraho Group of Monuments |url=https://whc.unesco.org/en/list/240 |website = UNESCO World Heritage Centre |publisher = United Nations Educational Scientific and Cultural Organization |access-date = 25 June 2023}}</ref> ঐতিহাসিক তথ্য অনুসৰি খাজুৰাহো মন্দিৰ স্থানত দ্বাদশ শতিকালৈকে ৮৫টা মন্দিৰ আছিল, যিবোৰ ২০ বৰ্গ কিলোমিটাৰ (৭.৭ বৰ্গমাইল)ত বিস্তৃত আছিল। ইয়াৰে মাত্ৰ প্ৰায় ২৫টা মন্দিৰহে আছে, যিবোৰ ছয় বৰ্গ কিলোমিটাৰ (২.৩ বৰ্গমাইল)ত বিস্তৃত।<ref name= "unesco"/> এতিয়া থকা মন্দিৰসমূহৰ ভিতৰত কন্দৰিয়া মহাদেৱ মন্দিৰটো প্ৰাচীন ভাৰতীয় শিল্পৰ জটিল বিৱৰণ, প্ৰতীক আৰু প্ৰকাশভংগীৰ সৈতে প্ৰচুৰ ভাস্কৰ্য্যৰে সজাই তোলা হৈছে।<ref name=ddesai>Devangana Desai (2005), ''Khajuraho'', Oxford University Press, Sixth Print, {{ISBN|978-0-19-565643-5}}</ref> ১৮৩৮ চনলৈকে এই মন্দিৰ কমপ্লেক্সটো পাহৰি যোৱা আৰু জংঘলেৰে ভৰি আছিল, তেতিয়া কেপ্তেইন টি. বাৰ্ট নামৰ এজন ব্ৰিটিছ অভিযন্তাই এই কমপ্লেক্সটো পৰিদৰ্শন কৰি তেওঁৰ তথ্য জাৰ্নেল অৱ দ্য এছিয়াটিক ছ'চাইটি অৱ বেংগলত প্ৰকাশ কৰে।<ref>Slaczka, Anna. “Temples, Inscriptions and Misconceptions: Charles-Louis Fábri and the Khajuraho ‘Apsaras.’” The Rijksmuseum Bulletin 60, no. 3 (2012): 212–33. See p. 217.</ref> এই কীৰ্তিচিহ্নসমূহ নিৰ্মাণ কৰাৰ সময়ত অঞ্চলটোৰ ল'ৰাবোৰে প্ৰাপ্তবয়স্ক হোৱালৈকে ব্ৰহ্মচাৰী (স্নাতক) হিচাপে আশ্ৰমত বাস কৰিছিল আৰু এই ভাস্কৰ্য্যসমূহে তেওঁলোকক 'গৃহস্থ'ৰ সাংসাৰিক ভূমিকা সম্পৰ্কে জানিবলৈ সহায় কৰিছিল।<ref>{{cite book|title=Frontline, Volume 24, Issues 6-12|page=93|publisher=S. Rangarajan for Kasturi & Sons|year=2007}}</ref> খাজুৰাহো মন্দিৰ গোটটো একেলগে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল যদিও সেইবোৰ হিন্দু আৰু জৈন ধৰ্ম দুটা ধৰ্মৰ প্ৰতি উৎসৰ্গিত আছিল। ইয়াৰ পৰা অনুমান কৰিব পাৰি যে এই অঞ্চলত হিন্দু আৰু জৈনসকলৰ মাজত বিভিন্ন ধৰ্মীয় মতামতক স্বীকাৰ আৰু সন্মান জনোৱাৰ পৰম্পৰা আছিল।<ref name=jfergusson>James Fergusson, [https://archive.org/stream/historyofindiane02ferguoft#page/140/mode/2up/search/khajuraho Northern or Indo-Aryan Style - Khajuraho] History of Indian and Eastern Architecture, Updated by James Burgess and R. Phene Spiers (1910), Volume II, John Murray, London</ref> ইয়াৰ অসাধাৰণ স্থাপত্য, মন্দিৰৰ ৰূপৰ বৈচিত্ৰ্য আৰু চাণ্ডেলা সভ্যতাৰ সাক্ষ্যৰ বাবে [[খাজুৰাহো]]ৰ কীৰ্তিচিহ্নসমূহ ১৯৮৬ চনত [[ইউনেস্কো]]ৰ [[বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]]ৰ তালিকাত সন্নিবিষ্ট কৰা হয়।<ref>{{cite web|title=World Heritage Day: Five must-visit sites in India|url=http://www.hindustantimes.com/travel/world-heritage-day-five-must-visit-sites-in-india/article1-1338551.aspx|archive-url=https://web.archive.org/web/20150419163624/http://www.hindustantimes.com/travel/world-heritage-day-five-must-visit-sites-in-india/article1-1338551.aspx|url-status=dead|archive-date=19 April 2015|date=18 April 2015|access-date=23 November 2025|archivedate=14 August 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150814145305/http://www.hindustantimes.com/travel/world-heritage-day-five-must-visit-sites-in-india/article1-1338551.aspx|deadurl=yes}}</ref><ref name= "unesco"/> ==ব্যুৎপত্তিবিজ্ঞান== খজুৰাহো বা খাৰ্জুৰাবাহক নামটো প্ৰাচীন সংস্কৃতৰ পৰা উদ্ভৱ হৈছে (খজুৰা, খজুৰ অৰ্থাৎ খেজুৰ,<ref>[http://spokensanskrit.de/index.php?tinput=kharjUra&direction=SE&script=HK&link=yes&beginning=0 kharjUra] Sanskrit English Dictionary, Koeln University, Germany</ref> আৰু ৱাহক, বাহক অৰ্থাৎ "যিজনে কঢ়িয়াই লৈ ফুৰে" বা বাহক<ref>[http://spokensanskrit.de/index.php?tinput=vAhaka&direction=SE&script=HK&link=yes&beginning=0 vAhaka] Sanskrit English Dictionary, Koeln University, Germany</ref>)। স্থানীয় কিংবদন্তি অনুসৰি মন্দিৰবোৰৰ দুৱাৰমুখ হিচাপে দুটা সোণৰ খেজুৰ আছিল (পুনৰ আৱিষ্কাৰ হোৱাৰ সময়ত সেইবোৰ নোহোৱা হৈছিল)। দেশাইয়ে কৈছে যে খাৰ্জুৰাবাহকৰ অৰ্থ বিচ্ছুধাৰীও, যিটো ভগৱান শিৱৰ আন এটা প্ৰতীকী নাম (যি তেওঁৰ উগ্ৰ ৰূপত সাপ আৰু বিচ্ছুৰ মালা পিন্ধে)।<ref name=ddesai7>Devangana Desai (1996), [http://www.learn.columbia.edu/indianart/pdf/khajuraho_desai.pdf Chapter 7 - Puns and Enigmatic Language in Sculpture] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304114145/http://www.learn.columbia.edu/indianart/pdf/khajuraho_desai.pdf |date=4 March 2016 }} in The Religious Imagery of Khajuraho, Project for Indian Cultural Studies, Columbia University Archives</ref> ==অৱস্থান== [[File:TEMPLE MAP OF KHAJURAHO.jpg|thumb|[[খাজুৰাহো]] চহৰৰ মানচিত্ৰ]] [[নতুন দিল্লী]]ৰ পৰা প্ৰায় ৬২০ কিলোমিটাৰ (৩৮৫ মাইল) দক্ষিণ-পূবে চটাৰপুৰ জিলাৰ [[ভাৰত]]ৰ [[মধ্যপ্ৰদেশ]] ৰাজ্যত অৱস্থিত খাজুৰাহো কীৰ্তিচিহ্নসমূহ। এই মন্দিৰসমূহ [[খাজুৰাহো]] নামেৰেও জনাজাত এখন সৰু চহৰৰ ওচৰত অৱস্থিত,<ref>{{cite web|url=http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999|archive-url=https://web.archive.org/web/20040616075334/http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999|archive-date=2004-06-16|title= Census of India 2001: Data from the 2001 Census, including cities, villages and towns (Provisional)|access-date=2008-11-01|publisher= Census Commission of India}}</ref> ইয়াৰ জনসংখ্যা প্ৰায় ২৪,৪৮১ জন (২০১১ চনৰ লোকপিয়ল)। [[খাজুৰাহো]]ত অসামৰিক বিমানবন্দৰ খাজুৰাহো (আই এ টি এ ক'ড: এইচ জে আৰ)য়ে সেৱা আগবঢ়ায়, ইয়াৰ সেৱা [[দিল্লী]], [[আগ্ৰা]], বাৰাণসী আৰু [[মুম্বাই]]লৈ যায়।<ref>[http://www.aai.aero/allAirports/khajuraho_generalinfo.jsp Khajuraho airport] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150708201920/http://www.aai.aero/allAirports/khajuraho_generalinfo.jsp |date=8 July 2015 }} AAI, Govt of India</ref> এই স্থান ভাৰতীয় ৰেল সেৱাৰ দ্বাৰাও সংযুক্ত, ৰেলৱে ষ্টেচনটো কীৰ্তিচিহ্নসমূহৰ প্ৰৱেশদ্বাৰৰ পৰা প্ৰায় ছয় কিলোমিটাৰ দূৰত অৱস্থিত। এই কীৰ্তিচিহ্নসমূহ পূব-পশ্চিম ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথ ৭৫ৰ পৰা প্ৰায় দহ কিলোমিটাৰ আৰু ছটাৰপুৰ চহৰৰ পৰা প্ৰায় ৫০ কিলোমিটাৰ দূৰত্বত অৱস্থিত; ছাটাৰপুৰ চহৰখন ৰাজ্যৰ ৰাজধানী ভোপালৰ সৈতে দক্ষিণ-পশ্চিম-উত্তৰ-পূব ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথ ৮৬ৰ দ্বাৰা সংযুক্ত। ৰাজস্থানৰ দশম শতিকাৰ ভাণ্ড দেৱ মন্দিৰটো খাজুৰাহো কীৰ্তিচিহ্নৰ শৈলীত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল আৰু ইয়াক প্ৰায়ে "লিটিল খাজুৰাহো" বুলি কোৱা হয়। ==ইতিহাস== খাজুৰাহো গোটৰ কীৰ্তিচিহ্ন চণ্ডেলা বংশৰ শাসন কালত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। তেওঁলোকৰ ক্ষমতা উত্থানৰ প্ৰায় লগে লগে নিৰ্মাণ কাৰ্য্যকলাপ আৰম্ভ হয়, তেওঁলোকৰ সমগ্ৰ ৰাজ্যখনতে পিছলৈ বুণ্ডেলখণ্ড নামেৰে জনাজাত।<ref name=gghurye>G.S. Ghurye, Rajput Architecture, {{ISBN|978-8171544462}}, Reprint Year: 2005, pp 19-24</ref> প্ৰায়বোৰ মন্দিৰ হিন্দু ৰজা যশোৱৰ্মন আৰু ধনগাৰ ৰাজত্বকালত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। যশোৱৰ্মনৰ উত্তৰাধিকাৰ লক্ষ্মণ মন্দিৰে সৰ্বোত্তমভাৱে প্ৰদৰ্শন কৰিছে। বিশ্বনাথ মন্দিৰে ৰজা ধনাৰ ৰাজত্বকালক সৰ্বোত্তমভাৱে প্ৰতিফলিত কৰি তুলিছে।<ref name=Sen>{{Cite book | last = Sen | first = Sailendra | title = A Textbook of Medieval Indian History | publisher = Primus Books | year = 2013 | isbn =9789380607344 }}</ref>{{rp|22}} বৰ্তমান থকা আটাইতকৈ ডাঙৰ আৰু বিখ্যাত মন্দিৰটো হৈছে বিদ্যাধৰা ৰজাৰ ৰাজত্বকালত নিৰ্মিত কন্দৰিয়া মহাদেৱ।{{sfn|Devangana Desai|2005|p=10}} মন্দিৰৰ শিলালিপিসমূহে ইংগিত দিয়ে যে বৰ্তমানৰ বহুতো মন্দিৰ ৯৭০ আৰু ১০৩০ খ্ৰীষ্টাব্দৰ ভিতৰত সম্পূৰ্ণ হৈছিল আৰু তাৰ পিছৰ দশকবোৰত আৰু অধিক সংযোজন কৰা হৈছিল।<ref name=jfergusson/> মধ্যযুগীয় মহোবা<ref>also called Erakana</ref>ৰ চহৰৰ পৰা প্ৰায় ৩৫ মাইল দূৰত কালিঞ্জাৰ অঞ্চলত খাজুৰাহোৰ মন্দিৰ নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।মহোবা আছিল চাণ্ডেলা বংশৰ ৰাজধানী। প্ৰাচীন আৰু মধ্যযুগীয় সাহিত্যত তেওঁলোকৰ ৰাজ্যক 'জিঝোটি', 'জেজাহোতি', 'চিহ-চি-টো' আৰু 'জেজাকভূক্তি' বুলি কোৱা হয়।<ref name=mitra>Mitra (1977), The early rulers of Khajuraho, {{ISBN|978-8120819979}}</ref> খাজুৰাহোৰ প্ৰথম লিখিত উল্লেখ ৬৪১ খ্ৰীষ্টাব্দত চীনা তীৰ্থযাত্ৰী জুয়ানজাঙে কৰিছিল আৰু তেওঁ কেইবা ডজন নিষ্ক্ৰিয় বৌদ্ধ মঠ আৰু এক ডজন হিন্দু মন্দিৰ দেখাৰ বৰ্ণনা কৰিছিল, য'ত হাজাৰ হাজাৰ ব্ৰাহ্মণে পূজা কৰিছিল। <ref>{{cite book |last1=Hioco |first1=Christophe |last2=Poggi |first2=Luca |title=Khajuraho: Indian Temples and Sensuous Sculptures |publisher=5 Continents Editions |year = 2017 |isbn=978-88-7439-778-5 |page=9}}</ref> ১০২২ খ্ৰীষ্টাব্দত কালিঞ্জাৰ আক্ৰমণৰ সময়ত গাজনীৰ মাহমুদৰ লগত সংগ দিয়া পাৰ্চী ইতিহাসবিদ আবু ৰিহান আল-বিৰুনিয়ে খাজুৰাহোৰ কথা উল্লেখ কৰিছিল। তেওঁ খাজুৰাহোক ‘জাজাহুতি’ৰ ৰাজধানী বুলি অভিহিত কৰে। <ref>J. Banerjea (1960), Khajuraho, Journal of the Asiatic Society, Vol. 2-3, pp 43-47</ref> এই আক্ৰমণ সফল নহ'ল আৰু শেষত দুয়োপক্ষৰ মাজত শান্তি চুক্তি কৰা হয়; এই চুক্তিৰ অধীনত হিন্দু ৰজাই গাজনীৰ মাহমুদক মুক্তিপণ দি আক্ৰমণৰ অন্ত পেলাবলৈ আৰু তেওঁক ঘূৰাই পঠিয়াবলৈ সন্মত হয়।<ref name=mitra/> [[File:A ruin, pillars at Khajuraho, India.jpg|thumb|left|দ্বাদশ শতিকালৈকে খাজুৰাহো হিন্দু ৰজাৰ অধীনত আছিল আৰু ইয়াত ৮৫টা মন্দিৰ আছিল। মধ্য ভাৰতক ত্ৰয়োদশ শতিকাত দিল্লী চুলতানাই দখল কৰিছিল। মুছলমান শাসনত বহু মন্দিৰ ধ্বংস হৈছিল আৰু বাকীবোৰ অৱহেলিত হৈ গুচি গৈছিল। কিছুমান পুৰণি মন্দিৰৰ ধ্বংসাৱশেষ (ওপৰত ঘণ্টাই মন্দিৰ) এতিয়াও দেখা যায়।]] দ্বাদশ শতিকাৰ শেষলৈকে খজুৰাহো মন্দিৰসমূহ সক্ৰিয়ভাৱে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। ত্ৰয়োদশ শতিকাত মুছলমান চুলতান কুতুব-উদ্দিন আইবাকৰ নেতৃত্বত দিল্লী চুলতানৰ সৈন্যই চাণ্ডেলা ৰাজ্য আক্ৰমণ কৰি জয় কৰে। প্ৰায় এশ বছৰৰ পিছত মৰক্কোৰ ভ্ৰমণকাৰী ইবন বাট্টুতাই ১৩৩৫ চনৰ পৰা ১৩৪২ চনলৈকে ভাৰতত থকাৰ স্মৃতিগ্ৰন্থত খাজুৰাহো মন্দিৰ ভ্ৰমণৰ কথা উল্লেখ কৰি "কাজাৰা" <ref>phonetically translated from Arabic sometimes as "Kajwara"</ref><ref>Director General of Archaeology in India (1959), Archaeological Survey of India, Ancient India, Issues 15-19, pp 45-46 (Archived: University of Michigan)</ref> এইদৰে কয়: {{Blockquote|1=...খজুৰাহোৰ মন্দিৰৰ ওচৰত, যিবোৰৰ মূৰ্তিবোৰ মুছলমানে বিকৃত কৰি পেলাইছে, য'ত কেইবাজনো যোগী বাস কৰে, যাৰ চুলি শৰীৰৰ সমান দীঘল হৈ গৈছে। আৰু তীব্ৰ তপস্যাৰ ফলত তেওঁলোকৰ ৰং সকলো হালধীয়া হৈ পৰিছে। বহু মুছলমানে তেওঁলোকৰ পৰা শিকিবলৈ তেওঁলোকৰ ওচৰলৈ আহে। |2=[[ইবন বাট্টুতা, ]]|3= প্ৰায় ১৩৩৫ খ্ৰীষ্টাব্দ, ৰিহলাত ইবনে বাটুটাহ, অনুবাদ আৰ্থাৰ কটেৰেলে <ref>Arthur Cotterell (2011), Asia: A Concise History, Wiley, {{ISBN|978-0470825044}}, pp 184-185</ref> }} মধ্য ভাৰতৰ যি অঞ্চলত খাজুৰাহো মন্দিৰসমূহ অৱস্থিত সেই অঞ্চলটো ত্ৰয়োদশ শতিকাৰ পৰা ১৮ শতিকালৈকে বিভিন্ন মুছলমান বংশৰ নিয়ন্ত্ৰণত আছিল। এই সময়ছোৱাত কিছুমান মন্দিৰ অপবিত্ৰ কৰা হৈছিল, তাৰ পিছত দীৰ্ঘদিন ধৰি অৱহেলা কৰা হৈছিল।<ref name=jfergusson/><ref name=gghurye/> উদাহৰণস্বৰূপে, ১৪৯৫ খ্ৰীষ্টাব্দত খাজুৰাহোক চিকন্দৰ লোডীৰ মন্দিৰ ধ্বংস অভিযানত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়।<ref>Michael D. Willis, An Introduction to the Historical Geography of Gopakṣetra, Daśārṇa, and Jejākadeśa, Bulletin of the School of Oriental and African Studies, University of London, Vol. 51, No. 2 (1988), pp. 271–278; See also K.R. Qanungo (1965), Sher Shah and his times, Orient Longmans, {{oclc|175212}}, pp 423-427</ref> খাজুৰাহোৰ দুৰ্গম আৰু বিচ্ছিন্ন অৱস্থানে তাত থকা হিন্দু আৰু জৈন মন্দিৰসমূহক মুছলমানসকলে সঘনাই ধ্বংস কৰাৰ পৰা ৰক্ষা কৰিছিল।<ref name=trudyking>Trudy King et al., Asia and Oceania: International Dictionary of Historic Places, {{ISBN|978-1884964046}}, Routledge, pp 468-470</ref><ref>Alain Daniélou (2011), A Brief History of India, {{ISBN|978-1594770296}}, pp 221-227</ref> যুগ যুগ ধৰি গছ-গছনি আৰু অৰণ্যই এই মন্দিৰবোৰক আগুৰি ধৰিছিল। ১৮৩০ চনত স্থানীয় হিন্দুসকলৰ নেতৃত্বত এজন ব্ৰিটিছ জৰীপকাৰী টি. বাৰ্ট, এই মন্দিৰসমূহলৈ, আৰু এইদৰে বিশ্বৰ বিভিন্ন প্ৰান্তৰ লোকে ইয়াক পুনৰ আৱিষ্কাৰ কৰে।<ref>Louise Nicholson (2007), India, National Geographic Society, {{ISBN|978-1426201448}}, see Chapter on Khajuraho</ref> পিছলৈ পুনৰ আৱিষ্কাৰ হোৱাৰ কেইবছৰমানৰ পাছত আলেকজেণ্ডাৰ কানিংহামে এই মন্দিৰসমূহ যোগীসকলে গোপনে ব্যৱহাৰ কৰা বুলি ৰিপ’ৰ্ট কৰিছিল, আৰু প্ৰতি বছৰে ফেব্ৰুৱাৰী বা মাৰ্চ মাহত (চন্দ্ৰ পঞ্জিকা অনুসৰি) পালন কৰা শিৱৰাত্ৰিৰ সময়ত হাজাৰ হাজাৰ হিন্দু লোকে তীৰ্থযাত্ৰাত দৰ্শন কৰিছিল। ১৮৫২ চনত এফ.চি. মেচিয়ে খাজুৰাহো মন্দিৰৰ আদিম অংকন কৰিছিল।<ref name="Krishna Deva 1990">Krishna Deva (1990), Temples of Khajuraho, 2 Volumes, Archaeological Survey of India, New Delhi</ref> ==বিৱৰণ== [[File:Architecture of the Khajuraho temples.jpg|thumb|upright=1.4|খাজুৰাহো মন্দিৰৰ অংশ আৰু বিন্যাস।]] এই মন্দিৰৰ স্থান মধ্য ভাৰতৰ বিন্ধ্যা পৰ্বতমালাৰ ভিতৰত অৱস্থিত। স্থানীয় এটা প্ৰাচীন কিংবদন্তি অনুসৰি হিন্দু দেৱতা শিৱ আৰু অন্যান্য দেৱতাসকলে কালিঞ্জাৰ অঞ্চলৰ এই মনোমোহা পাহাৰীয়া গঠনসমূহ চাবলৈ ভাল পাইছিল।<ref name="rsingh">Rana Singh (2007), Landscape of sacred territory of Khajuraho, in City Society and Planning (Editors: Thakur, Pomeroy, et al), Volume 2, {{ISBN|978-8180694585}}, Chapter 18</ref> এই অঞ্চলৰ কেন্দ্ৰস্থল [[খাজুৰাহো]], স্থানীয় পাহাৰ আৰু নদীৰ মাজত অৱস্থিত। এই মন্দিৰ কমপ্লেক্সে প্ৰাচীন হিন্দু পৰম্পৰাক প্ৰতিফলিত কৰে য'ত দেৱ-দেৱীয়ে নিজেই প্ৰাৰ্থনা কৰিবলৈ ভাল পোৱা ঠাইত মন্দিৰ নিৰ্মাণ কৰে।<ref name=rsingh/><ref name=stellakvol1>[[Stella Kramrisch]], The Hindu Temple, Vol 1, Motilal Banarsidass, {{ISBN|978-81-208-0222-3}}</ref> এই মন্দিৰসমূহ পানীৰ উৎসৰ ওচৰত নিৰ্মাণ কৰা হৈছে, যিটো হিন্দু মন্দিৰৰ আন এক স্বকীয় বৈশিষ্ট্য। পানীৰ উৎসসমূহৰ ভিতৰত ছিবসাগৰ, খাজুৰ সাগৰ (নিনোৰা তাল বুলিও জনা যায়), আৰু খুদৰ নদী আদি অন্তৰ্ভুক্ত।<ref>Ibn Battuta in his 1335 CE memoirs on Delhi Sultanate mentioned the temples to be near a mile-long lake, modern water bodies are much smaller and separate lagoons; Director General of Archaeology in India (1959), Archaeological Survey of India, Ancient India, Issues 15-19, pp 45-46 (Archived: University of Michigan)</ref> স্থানীয় কিংবদন্তি অনুসৰি এই মন্দিৰ কমপ্লেক্সত ৬৪টা পানীৰ উৎস অৰ্থাৎ জলভাগ আছিল, ইয়াৰে ৫৬টা পুৰাতত্ত্ববিদসকলে চিনাক্ত কৰিছে।<ref name=rsingh/><ref>The number 64 is considered sacred in [[Hindu temple]] design and very common design basis; it is symbolic as it is both a square of 8 and a cube of 4.</ref> [[File:DULHADEO TEMPLE ARCHITECTURE.jpg|thumb|নাগাৰা মন্দিৰৰ স্থাপত্যৰ বিভিন্ন অংশ বিতংভাৱে]] এটা মন্দিৰ (চতুৰ্ভুজ)ৰ বাহিৰে<ref name=rsingh/> বাকী সকলো মন্দিৰ সূৰ্য্য উদয়ৰ ফালে নিৰ্মাণ কৰা হৈছে – আন এটা প্ৰতীকী বৈশিষ্ট্য যিটো হিন্দু মন্দিৰত প্ৰধান। মন্দিৰসমূহৰ আপেক্ষিক বিন্যাসে পুৰুষ আৰু মহিলা দেৱতাক একত্ৰিত কৰে আৰু ইয়াৰ প্ৰতীকসমূহে ইহঁতৰ আন্তঃনিৰ্ভৰশীলতাক উজ্জ্বল কৰি তোলে।<ref name=spunja>Shobita Punja (1992), Divine Ecstasy - The Story of Khajuraho, Viking, New Delhi, {{ISBN|978-0670840274}}</ref> এই শিল্পকৰ্মসমূহে হিন্দু ধৰ্মত অপৰিহাৰ্য আৰু উপযুক্ত বুলি বিবেচিত জীৱনৰ চাৰিটা লক্ষ্য – ধৰ্ম, কাম, অৰ্থ, আৰু মোক্ষক প্ৰতীকীভাৱে চিত্ৰিত কৰিছে। বৰ্তমান থকা মন্দিৰসমূহৰ ভিতৰত ছটা মন্দিৰ [[শিৱ]], আঠটা [[বিষ্ণু]] আৰু তেওঁৰ অৱতাৰ, এটা [[গণেশ]], এটা সূৰ্য্য দেৱতাক আৰু তিনিটা জৈন তীৰ্থংকৰৰ বাবে উৎসৰ্গিত।<ref name=rsingh/> কিছুমান ধ্বংসাৱশেষৰ বাবে মন্দিৰটোক কোনো নিৰ্দিষ্ট দেৱতাৰ সৈতে নিশ্চিতভাৱে জড়িত কৰিব পৰাকৈ পৰ্যাপ্ত প্ৰমাণ পোৱা নাযায়। এই স্থানৰ সম্পূৰ্ণ পৰীক্ষা কৰিলে দেখা যায় যে প্ৰতিটো মন্দিৰৰ পৰিকল্পনা আৰু ডিজাইনত হিন্দু প্ৰতীকী মণ্ডলৰ ডিজাইনৰ বৰ্গ আৰু বৃত্তৰ নীতি প্ৰতিফলিত হয়।<ref>D Desai (1996), The religious imagery of Khajuraho, Project for Indian Cultural Studies, {{ISBN|978-8190018418}}</ref> তদুপৰি সেই অঞ্চলটো তিনিটা ত্ৰিভুজত ভাগ কৰা হৈছে যিবোৰে একেলগে এটা পঞ্চভুজ গঠন কৰে। পণ্ডিতসকলৰ মতে ই ত্ৰিজগত বা 'ত্ৰিলোকানাথ' আৰু পঞ্চ মহাজাগতিক উপাদান বা 'পঞ্চভূত'ৰ হিন্দু প্ৰতীকবাদক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে।<ref name=rsingh/> এই মন্দিৰ স্থান শিৱৰ বাবে উৎসৰ্গিত, যিজনে জীৱন ধ্বংস আৰু পুনৰ সৃষ্টি কৰে, যাৰ ফলত সময়, বিৱৰ্তন আৰু ধ্বংসৰ মহাজাগতিক নৃত্য নিয়ন্ত্ৰণ কৰে।<ref name=spunja/> ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰত]] [[শ্ৰেণী:চমু বৰ্ণনা থকা প্ৰবন্ধসমূহ]] dvef5xdabhl6e0uz5x5knx0hpvp4xl4 603220 603219 2026-04-27T09:18:22Z দিম্পল দাস 5159 /* বিৱৰণ */ 603220 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}}{{পোখালি}}{{Infobox UNESCO World Heritage Site | image = [[File:1 Khajuraho.jpg|thumb]] | Location = [[Khajuraho]], [[Chhatarpur district]], [[Madhya Pradesh]], [[India]] | Criteria = Cultural: i, iii | ID = 240 | Year = 1986 | locmapin = India#India Madhya Pradesh | map_caption = Location in Madhya Pradesh state of India | relief = 1 | coordinates = {{coord|24.854422|N|79.921427|E|format=dms|display=inline,title}} | WHS = খাজুৰাহো স্মাৰকসমূহ }} '''খাজুৰাহো স্মাৰকসমূহ''' {{en| Khajuraho Group of Monuments}} [[ভাৰত]]ৰ [[মধ্যপ্ৰদেশ]]ৰ ছটাৰপুৰ জিলাৰ [[হিন্দু]] আৰু দিগম্বৰা [[জৈন]] মন্দিৰৰ এটা দল। জিলা সদৰ ছটাৰপুৰ চহৰৰ পৰা প্ৰায় ৪৬ কিলোমিটাৰ (২৮.৬ মাইল), গোৱালিয়াৰৰ পৰা ২৮৩ কিলোমিটাৰ (১৭৭ মাইল), ঝান্সীৰ পৰা ১৭৫ কিলোমিটাৰ (১০৯ মাইল) দক্ষিণ-পূবে, খাজৱাৰ পৰা ১০ কিলোমিটাৰ (৬.২ মাইল) আৰু ৰাজনগৰৰ পৰা ৯ কিলোমিটাৰ (৫.৬ মাইল) দূৰত্বত অৱস্থিত। নগাৰা শৈলীৰ স্থাপত্যৰ প্ৰতীক আৰু কিছুমান কামোদ্দীপক ভাস্কৰ্য্যৰ বাবে এই মন্দিৰসমূহ বিখ্যাত।<ref>Philip Wilkinson (2008), India: People, Place, Culture and History, {{ISBN|978-1405329040}}, pp 352-353</ref> খাজুৰাহোৰ বেছিভাগ মন্দিৰেই ৮৮৫ খ্ৰীষ্টাব্দৰ পৰা ১০০০ খ্ৰীষ্টাব্দৰ ভিতৰত চাণ্ডেলা বংশই নিৰ্মাণ কৰিছিল।<ref name=Madan>{{cite book|title=India through the ages|url=https://archive.org/details/indiathroughages00mada|last=Gopal|first=Madan|year= 1990| page= [https://archive.org/details/indiathroughages00mada/page/179 179]|editor=K.S. Gautam|publisher=Publication Division, Ministry of Information and Broadcasting, Government of India}}</ref><ref name = "unesco">{{cite web|title=Khajuraho Group of Monuments |url=https://whc.unesco.org/en/list/240 |website = UNESCO World Heritage Centre |publisher = United Nations Educational Scientific and Cultural Organization |access-date = 25 June 2023}}</ref> ঐতিহাসিক তথ্য অনুসৰি খাজুৰাহো মন্দিৰ স্থানত দ্বাদশ শতিকালৈকে ৮৫টা মন্দিৰ আছিল, যিবোৰ ২০ বৰ্গ কিলোমিটাৰ (৭.৭ বৰ্গমাইল)ত বিস্তৃত আছিল। ইয়াৰে মাত্ৰ প্ৰায় ২৫টা মন্দিৰহে আছে, যিবোৰ ছয় বৰ্গ কিলোমিটাৰ (২.৩ বৰ্গমাইল)ত বিস্তৃত।<ref name= "unesco"/> এতিয়া থকা মন্দিৰসমূহৰ ভিতৰত কন্দৰিয়া মহাদেৱ মন্দিৰটো প্ৰাচীন ভাৰতীয় শিল্পৰ জটিল বিৱৰণ, প্ৰতীক আৰু প্ৰকাশভংগীৰ সৈতে প্ৰচুৰ ভাস্কৰ্য্যৰে সজাই তোলা হৈছে।<ref name=ddesai>Devangana Desai (2005), ''Khajuraho'', Oxford University Press, Sixth Print, {{ISBN|978-0-19-565643-5}}</ref> ১৮৩৮ চনলৈকে এই মন্দিৰ কমপ্লেক্সটো পাহৰি যোৱা আৰু জংঘলেৰে ভৰি আছিল, তেতিয়া কেপ্তেইন টি. বাৰ্ট নামৰ এজন ব্ৰিটিছ অভিযন্তাই এই কমপ্লেক্সটো পৰিদৰ্শন কৰি তেওঁৰ তথ্য জাৰ্নেল অৱ দ্য এছিয়াটিক ছ'চাইটি অৱ বেংগলত প্ৰকাশ কৰে।<ref>Slaczka, Anna. “Temples, Inscriptions and Misconceptions: Charles-Louis Fábri and the Khajuraho ‘Apsaras.’” The Rijksmuseum Bulletin 60, no. 3 (2012): 212–33. See p. 217.</ref> এই কীৰ্তিচিহ্নসমূহ নিৰ্মাণ কৰাৰ সময়ত অঞ্চলটোৰ ল'ৰাবোৰে প্ৰাপ্তবয়স্ক হোৱালৈকে ব্ৰহ্মচাৰী (স্নাতক) হিচাপে আশ্ৰমত বাস কৰিছিল আৰু এই ভাস্কৰ্য্যসমূহে তেওঁলোকক 'গৃহস্থ'ৰ সাংসাৰিক ভূমিকা সম্পৰ্কে জানিবলৈ সহায় কৰিছিল।<ref>{{cite book|title=Frontline, Volume 24, Issues 6-12|page=93|publisher=S. Rangarajan for Kasturi & Sons|year=2007}}</ref> খাজুৰাহো মন্দিৰ গোটটো একেলগে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল যদিও সেইবোৰ হিন্দু আৰু জৈন ধৰ্ম দুটা ধৰ্মৰ প্ৰতি উৎসৰ্গিত আছিল। ইয়াৰ পৰা অনুমান কৰিব পাৰি যে এই অঞ্চলত হিন্দু আৰু জৈনসকলৰ মাজত বিভিন্ন ধৰ্মীয় মতামতক স্বীকাৰ আৰু সন্মান জনোৱাৰ পৰম্পৰা আছিল।<ref name=jfergusson>James Fergusson, [https://archive.org/stream/historyofindiane02ferguoft#page/140/mode/2up/search/khajuraho Northern or Indo-Aryan Style - Khajuraho] History of Indian and Eastern Architecture, Updated by James Burgess and R. Phene Spiers (1910), Volume II, John Murray, London</ref> ইয়াৰ অসাধাৰণ স্থাপত্য, মন্দিৰৰ ৰূপৰ বৈচিত্ৰ্য আৰু চাণ্ডেলা সভ্যতাৰ সাক্ষ্যৰ বাবে [[খাজুৰাহো]]ৰ কীৰ্তিচিহ্নসমূহ ১৯৮৬ চনত [[ইউনেস্কো]]ৰ [[বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]]ৰ তালিকাত সন্নিবিষ্ট কৰা হয়।<ref>{{cite web|title=World Heritage Day: Five must-visit sites in India|url=http://www.hindustantimes.com/travel/world-heritage-day-five-must-visit-sites-in-india/article1-1338551.aspx|archive-url=https://web.archive.org/web/20150419163624/http://www.hindustantimes.com/travel/world-heritage-day-five-must-visit-sites-in-india/article1-1338551.aspx|url-status=dead|archive-date=19 April 2015|date=18 April 2015|access-date=23 November 2025|archivedate=14 August 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150814145305/http://www.hindustantimes.com/travel/world-heritage-day-five-must-visit-sites-in-india/article1-1338551.aspx|deadurl=yes}}</ref><ref name= "unesco"/> ==ব্যুৎপত্তিবিজ্ঞান== খজুৰাহো বা খাৰ্জুৰাবাহক নামটো প্ৰাচীন সংস্কৃতৰ পৰা উদ্ভৱ হৈছে (খজুৰা, খজুৰ অৰ্থাৎ খেজুৰ,<ref>[http://spokensanskrit.de/index.php?tinput=kharjUra&direction=SE&script=HK&link=yes&beginning=0 kharjUra] Sanskrit English Dictionary, Koeln University, Germany</ref> আৰু ৱাহক, বাহক অৰ্থাৎ "যিজনে কঢ়িয়াই লৈ ফুৰে" বা বাহক<ref>[http://spokensanskrit.de/index.php?tinput=vAhaka&direction=SE&script=HK&link=yes&beginning=0 vAhaka] Sanskrit English Dictionary, Koeln University, Germany</ref>)। স্থানীয় কিংবদন্তি অনুসৰি মন্দিৰবোৰৰ দুৱাৰমুখ হিচাপে দুটা সোণৰ খেজুৰ আছিল (পুনৰ আৱিষ্কাৰ হোৱাৰ সময়ত সেইবোৰ নোহোৱা হৈছিল)। দেশাইয়ে কৈছে যে খাৰ্জুৰাবাহকৰ অৰ্থ বিচ্ছুধাৰীও, যিটো ভগৱান শিৱৰ আন এটা প্ৰতীকী নাম (যি তেওঁৰ উগ্ৰ ৰূপত সাপ আৰু বিচ্ছুৰ মালা পিন্ধে)।<ref name=ddesai7>Devangana Desai (1996), [http://www.learn.columbia.edu/indianart/pdf/khajuraho_desai.pdf Chapter 7 - Puns and Enigmatic Language in Sculpture] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304114145/http://www.learn.columbia.edu/indianart/pdf/khajuraho_desai.pdf |date=4 March 2016 }} in The Religious Imagery of Khajuraho, Project for Indian Cultural Studies, Columbia University Archives</ref> ==অৱস্থান== [[File:TEMPLE MAP OF KHAJURAHO.jpg|thumb|[[খাজুৰাহো]] চহৰৰ মানচিত্ৰ]] [[নতুন দিল্লী]]ৰ পৰা প্ৰায় ৬২০ কিলোমিটাৰ (৩৮৫ মাইল) দক্ষিণ-পূবে চটাৰপুৰ জিলাৰ [[ভাৰত]]ৰ [[মধ্যপ্ৰদেশ]] ৰাজ্যত অৱস্থিত খাজুৰাহো কীৰ্তিচিহ্নসমূহ। এই মন্দিৰসমূহ [[খাজুৰাহো]] নামেৰেও জনাজাত এখন সৰু চহৰৰ ওচৰত অৱস্থিত,<ref>{{cite web|url=http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999|archive-url=https://web.archive.org/web/20040616075334/http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999|archive-date=2004-06-16|title= Census of India 2001: Data from the 2001 Census, including cities, villages and towns (Provisional)|access-date=2008-11-01|publisher= Census Commission of India}}</ref> ইয়াৰ জনসংখ্যা প্ৰায় ২৪,৪৮১ জন (২০১১ চনৰ লোকপিয়ল)। [[খাজুৰাহো]]ত অসামৰিক বিমানবন্দৰ খাজুৰাহো (আই এ টি এ ক'ড: এইচ জে আৰ)য়ে সেৱা আগবঢ়ায়, ইয়াৰ সেৱা [[দিল্লী]], [[আগ্ৰা]], বাৰাণসী আৰু [[মুম্বাই]]লৈ যায়।<ref>[http://www.aai.aero/allAirports/khajuraho_generalinfo.jsp Khajuraho airport] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150708201920/http://www.aai.aero/allAirports/khajuraho_generalinfo.jsp |date=8 July 2015 }} AAI, Govt of India</ref> এই স্থান ভাৰতীয় ৰেল সেৱাৰ দ্বাৰাও সংযুক্ত, ৰেলৱে ষ্টেচনটো কীৰ্তিচিহ্নসমূহৰ প্ৰৱেশদ্বাৰৰ পৰা প্ৰায় ছয় কিলোমিটাৰ দূৰত অৱস্থিত। এই কীৰ্তিচিহ্নসমূহ পূব-পশ্চিম ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথ ৭৫ৰ পৰা প্ৰায় দহ কিলোমিটাৰ আৰু ছটাৰপুৰ চহৰৰ পৰা প্ৰায় ৫০ কিলোমিটাৰ দূৰত্বত অৱস্থিত; ছাটাৰপুৰ চহৰখন ৰাজ্যৰ ৰাজধানী ভোপালৰ সৈতে দক্ষিণ-পশ্চিম-উত্তৰ-পূব ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথ ৮৬ৰ দ্বাৰা সংযুক্ত। ৰাজস্থানৰ দশম শতিকাৰ ভাণ্ড দেৱ মন্দিৰটো খাজুৰাহো কীৰ্তিচিহ্নৰ শৈলীত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল আৰু ইয়াক প্ৰায়ে "লিটিল খাজুৰাহো" বুলি কোৱা হয়। ==ইতিহাস== খাজুৰাহো গোটৰ কীৰ্তিচিহ্ন চণ্ডেলা বংশৰ শাসন কালত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। তেওঁলোকৰ ক্ষমতা উত্থানৰ প্ৰায় লগে লগে নিৰ্মাণ কাৰ্য্যকলাপ আৰম্ভ হয়, তেওঁলোকৰ সমগ্ৰ ৰাজ্যখনতে পিছলৈ বুণ্ডেলখণ্ড নামেৰে জনাজাত।<ref name=gghurye>G.S. Ghurye, Rajput Architecture, {{ISBN|978-8171544462}}, Reprint Year: 2005, pp 19-24</ref> প্ৰায়বোৰ মন্দিৰ হিন্দু ৰজা যশোৱৰ্মন আৰু ধনগাৰ ৰাজত্বকালত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। যশোৱৰ্মনৰ উত্তৰাধিকাৰ লক্ষ্মণ মন্দিৰে সৰ্বোত্তমভাৱে প্ৰদৰ্শন কৰিছে। বিশ্বনাথ মন্দিৰে ৰজা ধনাৰ ৰাজত্বকালক সৰ্বোত্তমভাৱে প্ৰতিফলিত কৰি তুলিছে।<ref name=Sen>{{Cite book | last = Sen | first = Sailendra | title = A Textbook of Medieval Indian History | publisher = Primus Books | year = 2013 | isbn =9789380607344 }}</ref>{{rp|22}} বৰ্তমান থকা আটাইতকৈ ডাঙৰ আৰু বিখ্যাত মন্দিৰটো হৈছে বিদ্যাধৰা ৰজাৰ ৰাজত্বকালত নিৰ্মিত কন্দৰিয়া মহাদেৱ।{{sfn|Devangana Desai|2005|p=10}} মন্দিৰৰ শিলালিপিসমূহে ইংগিত দিয়ে যে বৰ্তমানৰ বহুতো মন্দিৰ ৯৭০ আৰু ১০৩০ খ্ৰীষ্টাব্দৰ ভিতৰত সম্পূৰ্ণ হৈছিল আৰু তাৰ পিছৰ দশকবোৰত আৰু অধিক সংযোজন কৰা হৈছিল।<ref name=jfergusson/> মধ্যযুগীয় মহোবা<ref>also called Erakana</ref>ৰ চহৰৰ পৰা প্ৰায় ৩৫ মাইল দূৰত কালিঞ্জাৰ অঞ্চলত খাজুৰাহোৰ মন্দিৰ নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।মহোবা আছিল চাণ্ডেলা বংশৰ ৰাজধানী। প্ৰাচীন আৰু মধ্যযুগীয় সাহিত্যত তেওঁলোকৰ ৰাজ্যক 'জিঝোটি', 'জেজাহোতি', 'চিহ-চি-টো' আৰু 'জেজাকভূক্তি' বুলি কোৱা হয়।<ref name=mitra>Mitra (1977), The early rulers of Khajuraho, {{ISBN|978-8120819979}}</ref> খাজুৰাহোৰ প্ৰথম লিখিত উল্লেখ ৬৪১ খ্ৰীষ্টাব্দত চীনা তীৰ্থযাত্ৰী জুয়ানজাঙে কৰিছিল আৰু তেওঁ কেইবা ডজন নিষ্ক্ৰিয় বৌদ্ধ মঠ আৰু এক ডজন হিন্দু মন্দিৰ দেখাৰ বৰ্ণনা কৰিছিল, য'ত হাজাৰ হাজাৰ ব্ৰাহ্মণে পূজা কৰিছিল। <ref>{{cite book |last1=Hioco |first1=Christophe |last2=Poggi |first2=Luca |title=Khajuraho: Indian Temples and Sensuous Sculptures |publisher=5 Continents Editions |year = 2017 |isbn=978-88-7439-778-5 |page=9}}</ref> ১০২২ খ্ৰীষ্টাব্দত কালিঞ্জাৰ আক্ৰমণৰ সময়ত গাজনীৰ মাহমুদৰ লগত সংগ দিয়া পাৰ্চী ইতিহাসবিদ আবু ৰিহান আল-বিৰুনিয়ে খাজুৰাহোৰ কথা উল্লেখ কৰিছিল। তেওঁ খাজুৰাহোক ‘জাজাহুতি’ৰ ৰাজধানী বুলি অভিহিত কৰে। <ref>J. Banerjea (1960), Khajuraho, Journal of the Asiatic Society, Vol. 2-3, pp 43-47</ref> এই আক্ৰমণ সফল নহ'ল আৰু শেষত দুয়োপক্ষৰ মাজত শান্তি চুক্তি কৰা হয়; এই চুক্তিৰ অধীনত হিন্দু ৰজাই গাজনীৰ মাহমুদক মুক্তিপণ দি আক্ৰমণৰ অন্ত পেলাবলৈ আৰু তেওঁক ঘূৰাই পঠিয়াবলৈ সন্মত হয়।<ref name=mitra/> [[File:A ruin, pillars at Khajuraho, India.jpg|thumb|left|দ্বাদশ শতিকালৈকে খাজুৰাহো হিন্দু ৰজাৰ অধীনত আছিল আৰু ইয়াত ৮৫টা মন্দিৰ আছিল। মধ্য ভাৰতক ত্ৰয়োদশ শতিকাত দিল্লী চুলতানাই দখল কৰিছিল। মুছলমান শাসনত বহু মন্দিৰ ধ্বংস হৈছিল আৰু বাকীবোৰ অৱহেলিত হৈ গুচি গৈছিল। কিছুমান পুৰণি মন্দিৰৰ ধ্বংসাৱশেষ (ওপৰত ঘণ্টাই মন্দিৰ) এতিয়াও দেখা যায়।]] দ্বাদশ শতিকাৰ শেষলৈকে খজুৰাহো মন্দিৰসমূহ সক্ৰিয়ভাৱে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। ত্ৰয়োদশ শতিকাত মুছলমান চুলতান কুতুব-উদ্দিন আইবাকৰ নেতৃত্বত দিল্লী চুলতানৰ সৈন্যই চাণ্ডেলা ৰাজ্য আক্ৰমণ কৰি জয় কৰে। প্ৰায় এশ বছৰৰ পিছত মৰক্কোৰ ভ্ৰমণকাৰী ইবন বাট্টুতাই ১৩৩৫ চনৰ পৰা ১৩৪২ চনলৈকে ভাৰতত থকাৰ স্মৃতিগ্ৰন্থত খাজুৰাহো মন্দিৰ ভ্ৰমণৰ কথা উল্লেখ কৰি "কাজাৰা" <ref>phonetically translated from Arabic sometimes as "Kajwara"</ref><ref>Director General of Archaeology in India (1959), Archaeological Survey of India, Ancient India, Issues 15-19, pp 45-46 (Archived: University of Michigan)</ref> এইদৰে কয়: {{Blockquote|1=...খজুৰাহোৰ মন্দিৰৰ ওচৰত, যিবোৰৰ মূৰ্তিবোৰ মুছলমানে বিকৃত কৰি পেলাইছে, য'ত কেইবাজনো যোগী বাস কৰে, যাৰ চুলি শৰীৰৰ সমান দীঘল হৈ গৈছে। আৰু তীব্ৰ তপস্যাৰ ফলত তেওঁলোকৰ ৰং সকলো হালধীয়া হৈ পৰিছে। বহু মুছলমানে তেওঁলোকৰ পৰা শিকিবলৈ তেওঁলোকৰ ওচৰলৈ আহে। |2=[[ইবন বাট্টুতা, ]]|3= প্ৰায় ১৩৩৫ খ্ৰীষ্টাব্দ, ৰিহলাত ইবনে বাটুটাহ, অনুবাদ আৰ্থাৰ কটেৰেলে <ref>Arthur Cotterell (2011), Asia: A Concise History, Wiley, {{ISBN|978-0470825044}}, pp 184-185</ref> }} মধ্য ভাৰতৰ যি অঞ্চলত খাজুৰাহো মন্দিৰসমূহ অৱস্থিত সেই অঞ্চলটো ত্ৰয়োদশ শতিকাৰ পৰা ১৮ শতিকালৈকে বিভিন্ন মুছলমান বংশৰ নিয়ন্ত্ৰণত আছিল। এই সময়ছোৱাত কিছুমান মন্দিৰ অপবিত্ৰ কৰা হৈছিল, তাৰ পিছত দীৰ্ঘদিন ধৰি অৱহেলা কৰা হৈছিল।<ref name=jfergusson/><ref name=gghurye/> উদাহৰণস্বৰূপে, ১৪৯৫ খ্ৰীষ্টাব্দত খাজুৰাহোক চিকন্দৰ লোডীৰ মন্দিৰ ধ্বংস অভিযানত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়।<ref>Michael D. Willis, An Introduction to the Historical Geography of Gopakṣetra, Daśārṇa, and Jejākadeśa, Bulletin of the School of Oriental and African Studies, University of London, Vol. 51, No. 2 (1988), pp. 271–278; See also K.R. Qanungo (1965), Sher Shah and his times, Orient Longmans, {{oclc|175212}}, pp 423-427</ref> খাজুৰাহোৰ দুৰ্গম আৰু বিচ্ছিন্ন অৱস্থানে তাত থকা হিন্দু আৰু জৈন মন্দিৰসমূহক মুছলমানসকলে সঘনাই ধ্বংস কৰাৰ পৰা ৰক্ষা কৰিছিল।<ref name=trudyking>Trudy King et al., Asia and Oceania: International Dictionary of Historic Places, {{ISBN|978-1884964046}}, Routledge, pp 468-470</ref><ref>Alain Daniélou (2011), A Brief History of India, {{ISBN|978-1594770296}}, pp 221-227</ref> যুগ যুগ ধৰি গছ-গছনি আৰু অৰণ্যই এই মন্দিৰবোৰক আগুৰি ধৰিছিল। ১৮৩০ চনত স্থানীয় হিন্দুসকলৰ নেতৃত্বত এজন ব্ৰিটিছ জৰীপকাৰী টি. বাৰ্ট, এই মন্দিৰসমূহলৈ, আৰু এইদৰে বিশ্বৰ বিভিন্ন প্ৰান্তৰ লোকে ইয়াক পুনৰ আৱিষ্কাৰ কৰে।<ref>Louise Nicholson (2007), India, National Geographic Society, {{ISBN|978-1426201448}}, see Chapter on Khajuraho</ref> পিছলৈ পুনৰ আৱিষ্কাৰ হোৱাৰ কেইবছৰমানৰ পাছত আলেকজেণ্ডাৰ কানিংহামে এই মন্দিৰসমূহ যোগীসকলে গোপনে ব্যৱহাৰ কৰা বুলি ৰিপ’ৰ্ট কৰিছিল, আৰু প্ৰতি বছৰে ফেব্ৰুৱাৰী বা মাৰ্চ মাহত (চন্দ্ৰ পঞ্জিকা অনুসৰি) পালন কৰা শিৱৰাত্ৰিৰ সময়ত হাজাৰ হাজাৰ হিন্দু লোকে তীৰ্থযাত্ৰাত দৰ্শন কৰিছিল। ১৮৫২ চনত এফ.চি. মেচিয়ে খাজুৰাহো মন্দিৰৰ আদিম অংকন কৰিছিল।<ref name="Krishna Deva 1990">Krishna Deva (1990), Temples of Khajuraho, 2 Volumes, Archaeological Survey of India, New Delhi</ref> ==বিৱৰণ== [[File:Architecture of the Khajuraho temples.jpg|thumb|upright=1.4|খাজুৰাহো মন্দিৰৰ অংশ আৰু বিন্যাস।]] এই মন্দিৰৰ স্থান মধ্য ভাৰতৰ বিন্ধ্যা পৰ্বতমালাৰ ভিতৰত অৱস্থিত। স্থানীয় এটা প্ৰাচীন কিংবদন্তি অনুসৰি হিন্দু দেৱতা শিৱ আৰু অন্যান্য দেৱতাসকলে কালিঞ্জাৰ অঞ্চলৰ এই মনোমোহা পাহাৰীয়া গঠনসমূহ চাবলৈ ভাল পাইছিল।<ref name="rsingh">Rana Singh (2007), Landscape of sacred territory of Khajuraho, in City Society and Planning (Editors: Thakur, Pomeroy, et al), Volume 2, {{ISBN|978-8180694585}}, Chapter 18</ref> এই অঞ্চলৰ কেন্দ্ৰস্থল [[খাজুৰাহো]], স্থানীয় পাহাৰ আৰু নদীৰ মাজত অৱস্থিত। এই মন্দিৰ কমপ্লেক্সে প্ৰাচীন হিন্দু পৰম্পৰাক প্ৰতিফলিত কৰে য'ত দেৱ-দেৱীয়ে নিজেই প্ৰাৰ্থনা কৰিবলৈ ভাল পোৱা ঠাইত মন্দিৰ নিৰ্মাণ কৰে।<ref name=rsingh/><ref name=stellakvol1>[[Stella Kramrisch]], The Hindu Temple, Vol 1, Motilal Banarsidass, {{ISBN|978-81-208-0222-3}}</ref> এই মন্দিৰসমূহ পানীৰ উৎসৰ ওচৰত নিৰ্মাণ কৰা হৈছে, যিটো হিন্দু মন্দিৰৰ আন এক স্বকীয় বৈশিষ্ট্য। পানীৰ উৎসসমূহৰ ভিতৰত ছিবসাগৰ, খাজুৰ সাগৰ (নিনোৰা তাল বুলিও জনা যায়), আৰু খুদৰ নদী আদি অন্তৰ্ভুক্ত।<ref>Ibn Battuta in his 1335 CE memoirs on Delhi Sultanate mentioned the temples to be near a mile-long lake, modern water bodies are much smaller and separate lagoons; Director General of Archaeology in India (1959), Archaeological Survey of India, Ancient India, Issues 15-19, pp 45-46 (Archived: University of Michigan)</ref> স্থানীয় কিংবদন্তি অনুসৰি এই মন্দিৰ কমপ্লেক্সত ৬৪টা পানীৰ উৎস অৰ্থাৎ জলভাগ আছিল, ইয়াৰে ৫৬টা পুৰাতত্ত্ববিদসকলে চিনাক্ত কৰিছে।<ref name=rsingh/><ref>The number 64 is considered sacred in [[Hindu temple]] design and very common design basis; it is symbolic as it is both a square of 8 and a cube of 4.</ref> [[File:DULHADEO TEMPLE ARCHITECTURE.jpg|thumb|নাগাৰা মন্দিৰৰ স্থাপত্যৰ বিভিন্ন অংশ বিতংভাৱে]] এটা মন্দিৰ (চতুৰ্ভুজ)ৰ বাহিৰে<ref name=rsingh/> বাকী সকলো মন্দিৰ সূৰ্য্য উদয়ৰ ফালে নিৰ্মাণ কৰা হৈছে – আন এটা প্ৰতীকী বৈশিষ্ট্য যিটো হিন্দু মন্দিৰত প্ৰধান। মন্দিৰসমূহৰ আপেক্ষিক বিন্যাসে পুৰুষ আৰু মহিলা দেৱতাক একত্ৰিত কৰে আৰু ইয়াৰ প্ৰতীকসমূহে ইহঁতৰ আন্তঃনিৰ্ভৰশীলতাক উজ্জ্বল কৰি তোলে।<ref name=spunja>Shobita Punja (1992), Divine Ecstasy - The Story of Khajuraho, Viking, New Delhi, {{ISBN|978-0670840274}}</ref> এই শিল্পকৰ্মসমূহে হিন্দু ধৰ্মত অপৰিহাৰ্য আৰু উপযুক্ত বুলি বিবেচিত জীৱনৰ চাৰিটা লক্ষ্য – ধৰ্ম, কাম, অৰ্থ, আৰু মোক্ষক প্ৰতীকীভাৱে চিত্ৰিত কৰিছে। বৰ্তমান থকা মন্দিৰসমূহৰ ভিতৰত ছটা মন্দিৰ [[শিৱ]], আঠটা [[বিষ্ণু]] আৰু তেওঁৰ অৱতাৰ, এটা [[গণেশ]], এটা সূৰ্য্য দেৱতাক আৰু তিনিটা জৈন তীৰ্থংকৰৰ বাবে উৎসৰ্গিত।<ref name=rsingh/> কিছুমান ধ্বংসাৱশেষৰ বাবে মন্দিৰটোক কোনো নিৰ্দিষ্ট দেৱতাৰ সৈতে নিশ্চিতভাৱে জড়িত কৰিব পৰাকৈ পৰ্যাপ্ত প্ৰমাণ পোৱা নাযায়। এই স্থানৰ সম্পূৰ্ণ পৰীক্ষা কৰিলে দেখা যায় যে প্ৰতিটো মন্দিৰৰ পৰিকল্পনা আৰু ডিজাইনত হিন্দু প্ৰতীকী মণ্ডলৰ ডিজাইনৰ বৰ্গ আৰু বৃত্তৰ নীতি প্ৰতিফলিত হয়।<ref>D Desai (1996), The religious imagery of Khajuraho, Project for Indian Cultural Studies, {{ISBN|978-8190018418}}</ref> তদুপৰি সেই অঞ্চলটো তিনিটা ত্ৰিভুজত ভাগ কৰা হৈছে যিবোৰে একেলগে এটা পঞ্চভুজ গঠন কৰে। পণ্ডিতসকলৰ মতে ই ত্ৰিজগত বা 'ত্ৰিলোকানাথ' আৰু পঞ্চ মহাজাগতিক উপাদান বা 'পঞ্চভূত'ৰ হিন্দু প্ৰতীকবাদক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে।<ref name=rsingh/> এই মন্দিৰ স্থান শিৱৰ বাবে উৎসৰ্গিত, যিজনে জীৱন ধ্বংস আৰু পুনৰ সৃষ্টি কৰে, যাৰ ফলত সময়, বিৱৰ্তন আৰু ধ্বংসৰ মহাজাগতিক নৃত্য নিয়ন্ত্ৰণ কৰে।<ref name=spunja/> ==নিৰ্মাণ== এই মন্দিৰসমূহ পশ্চিম, পূব আৰু দক্ষিণ তিনিটা ভৌগোলিক অঞ্চলত ভাগ কৰা হৈছে। খাজুৰাহোৰ মন্দিৰসমূহ বেলেগ বেলেগ শিলৰ দ্বাৰা নিৰ্মিত, গ্ৰেনাইটৰ ভেটি প্ৰায় অদৃশ্য।<ref>V.A. Smith, "Observations on some Chandel Antiquities", Journal of the Asiatic Society of Bengal, Volume 48, pp 290-291</ref> নিৰ্মাতাসকলে মৰ্টন ব্যৱহাৰ কৰা নাছিল, শিলবোৰক মৰ্টাইজ আৰু টেনন জইণ্টেৰে সংযুক্ত কৰা হৈছিল আৰু মাধ্যাকৰ্ষণৰ দ্বাৰা ঠাইত ধৰি ৰখা হৈছিল। ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰত]] [[শ্ৰেণী:চমু বৰ্ণনা থকা প্ৰবন্ধসমূহ]] t8ex6kbpgmonnm2i35gqw6blpx46lks 603221 603220 2026-04-27T09:18:56Z দিম্পল দাস 5159 /* নিৰ্মাণ */ 603221 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}}{{পোখালি}}{{Infobox UNESCO World Heritage Site | image = [[File:1 Khajuraho.jpg|thumb]] | Location = [[Khajuraho]], [[Chhatarpur district]], [[Madhya Pradesh]], [[India]] | Criteria = Cultural: i, iii | ID = 240 | Year = 1986 | locmapin = India#India Madhya Pradesh | map_caption = Location in Madhya Pradesh state of India | relief = 1 | coordinates = {{coord|24.854422|N|79.921427|E|format=dms|display=inline,title}} | WHS = খাজুৰাহো স্মাৰকসমূহ }} '''খাজুৰাহো স্মাৰকসমূহ''' {{en| Khajuraho Group of Monuments}} [[ভাৰত]]ৰ [[মধ্যপ্ৰদেশ]]ৰ ছটাৰপুৰ জিলাৰ [[হিন্দু]] আৰু দিগম্বৰা [[জৈন]] মন্দিৰৰ এটা দল। জিলা সদৰ ছটাৰপুৰ চহৰৰ পৰা প্ৰায় ৪৬ কিলোমিটাৰ (২৮.৬ মাইল), গোৱালিয়াৰৰ পৰা ২৮৩ কিলোমিটাৰ (১৭৭ মাইল), ঝান্সীৰ পৰা ১৭৫ কিলোমিটাৰ (১০৯ মাইল) দক্ষিণ-পূবে, খাজৱাৰ পৰা ১০ কিলোমিটাৰ (৬.২ মাইল) আৰু ৰাজনগৰৰ পৰা ৯ কিলোমিটাৰ (৫.৬ মাইল) দূৰত্বত অৱস্থিত। নগাৰা শৈলীৰ স্থাপত্যৰ প্ৰতীক আৰু কিছুমান কামোদ্দীপক ভাস্কৰ্য্যৰ বাবে এই মন্দিৰসমূহ বিখ্যাত।<ref>Philip Wilkinson (2008), India: People, Place, Culture and History, {{ISBN|978-1405329040}}, pp 352-353</ref> খাজুৰাহোৰ বেছিভাগ মন্দিৰেই ৮৮৫ খ্ৰীষ্টাব্দৰ পৰা ১০০০ খ্ৰীষ্টাব্দৰ ভিতৰত চাণ্ডেলা বংশই নিৰ্মাণ কৰিছিল।<ref name=Madan>{{cite book|title=India through the ages|url=https://archive.org/details/indiathroughages00mada|last=Gopal|first=Madan|year= 1990| page= [https://archive.org/details/indiathroughages00mada/page/179 179]|editor=K.S. Gautam|publisher=Publication Division, Ministry of Information and Broadcasting, Government of India}}</ref><ref name = "unesco">{{cite web|title=Khajuraho Group of Monuments |url=https://whc.unesco.org/en/list/240 |website = UNESCO World Heritage Centre |publisher = United Nations Educational Scientific and Cultural Organization |access-date = 25 June 2023}}</ref> ঐতিহাসিক তথ্য অনুসৰি খাজুৰাহো মন্দিৰ স্থানত দ্বাদশ শতিকালৈকে ৮৫টা মন্দিৰ আছিল, যিবোৰ ২০ বৰ্গ কিলোমিটাৰ (৭.৭ বৰ্গমাইল)ত বিস্তৃত আছিল। ইয়াৰে মাত্ৰ প্ৰায় ২৫টা মন্দিৰহে আছে, যিবোৰ ছয় বৰ্গ কিলোমিটাৰ (২.৩ বৰ্গমাইল)ত বিস্তৃত।<ref name= "unesco"/> এতিয়া থকা মন্দিৰসমূহৰ ভিতৰত কন্দৰিয়া মহাদেৱ মন্দিৰটো প্ৰাচীন ভাৰতীয় শিল্পৰ জটিল বিৱৰণ, প্ৰতীক আৰু প্ৰকাশভংগীৰ সৈতে প্ৰচুৰ ভাস্কৰ্য্যৰে সজাই তোলা হৈছে।<ref name=ddesai>Devangana Desai (2005), ''Khajuraho'', Oxford University Press, Sixth Print, {{ISBN|978-0-19-565643-5}}</ref> ১৮৩৮ চনলৈকে এই মন্দিৰ কমপ্লেক্সটো পাহৰি যোৱা আৰু জংঘলেৰে ভৰি আছিল, তেতিয়া কেপ্তেইন টি. বাৰ্ট নামৰ এজন ব্ৰিটিছ অভিযন্তাই এই কমপ্লেক্সটো পৰিদৰ্শন কৰি তেওঁৰ তথ্য জাৰ্নেল অৱ দ্য এছিয়াটিক ছ'চাইটি অৱ বেংগলত প্ৰকাশ কৰে।<ref>Slaczka, Anna. “Temples, Inscriptions and Misconceptions: Charles-Louis Fábri and the Khajuraho ‘Apsaras.’” The Rijksmuseum Bulletin 60, no. 3 (2012): 212–33. See p. 217.</ref> এই কীৰ্তিচিহ্নসমূহ নিৰ্মাণ কৰাৰ সময়ত অঞ্চলটোৰ ল'ৰাবোৰে প্ৰাপ্তবয়স্ক হোৱালৈকে ব্ৰহ্মচাৰী (স্নাতক) হিচাপে আশ্ৰমত বাস কৰিছিল আৰু এই ভাস্কৰ্য্যসমূহে তেওঁলোকক 'গৃহস্থ'ৰ সাংসাৰিক ভূমিকা সম্পৰ্কে জানিবলৈ সহায় কৰিছিল।<ref>{{cite book|title=Frontline, Volume 24, Issues 6-12|page=93|publisher=S. Rangarajan for Kasturi & Sons|year=2007}}</ref> খাজুৰাহো মন্দিৰ গোটটো একেলগে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল যদিও সেইবোৰ হিন্দু আৰু জৈন ধৰ্ম দুটা ধৰ্মৰ প্ৰতি উৎসৰ্গিত আছিল। ইয়াৰ পৰা অনুমান কৰিব পাৰি যে এই অঞ্চলত হিন্দু আৰু জৈনসকলৰ মাজত বিভিন্ন ধৰ্মীয় মতামতক স্বীকাৰ আৰু সন্মান জনোৱাৰ পৰম্পৰা আছিল।<ref name=jfergusson>James Fergusson, [https://archive.org/stream/historyofindiane02ferguoft#page/140/mode/2up/search/khajuraho Northern or Indo-Aryan Style - Khajuraho] History of Indian and Eastern Architecture, Updated by James Burgess and R. Phene Spiers (1910), Volume II, John Murray, London</ref> ইয়াৰ অসাধাৰণ স্থাপত্য, মন্দিৰৰ ৰূপৰ বৈচিত্ৰ্য আৰু চাণ্ডেলা সভ্যতাৰ সাক্ষ্যৰ বাবে [[খাজুৰাহো]]ৰ কীৰ্তিচিহ্নসমূহ ১৯৮৬ চনত [[ইউনেস্কো]]ৰ [[বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]]ৰ তালিকাত সন্নিবিষ্ট কৰা হয়।<ref>{{cite web|title=World Heritage Day: Five must-visit sites in India|url=http://www.hindustantimes.com/travel/world-heritage-day-five-must-visit-sites-in-india/article1-1338551.aspx|archive-url=https://web.archive.org/web/20150419163624/http://www.hindustantimes.com/travel/world-heritage-day-five-must-visit-sites-in-india/article1-1338551.aspx|url-status=dead|archive-date=19 April 2015|date=18 April 2015|access-date=23 November 2025|archivedate=14 August 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150814145305/http://www.hindustantimes.com/travel/world-heritage-day-five-must-visit-sites-in-india/article1-1338551.aspx|deadurl=yes}}</ref><ref name= "unesco"/> ==ব্যুৎপত্তিবিজ্ঞান== খজুৰাহো বা খাৰ্জুৰাবাহক নামটো প্ৰাচীন সংস্কৃতৰ পৰা উদ্ভৱ হৈছে (খজুৰা, খজুৰ অৰ্থাৎ খেজুৰ,<ref>[http://spokensanskrit.de/index.php?tinput=kharjUra&direction=SE&script=HK&link=yes&beginning=0 kharjUra] Sanskrit English Dictionary, Koeln University, Germany</ref> আৰু ৱাহক, বাহক অৰ্থাৎ "যিজনে কঢ়িয়াই লৈ ফুৰে" বা বাহক<ref>[http://spokensanskrit.de/index.php?tinput=vAhaka&direction=SE&script=HK&link=yes&beginning=0 vAhaka] Sanskrit English Dictionary, Koeln University, Germany</ref>)। স্থানীয় কিংবদন্তি অনুসৰি মন্দিৰবোৰৰ দুৱাৰমুখ হিচাপে দুটা সোণৰ খেজুৰ আছিল (পুনৰ আৱিষ্কাৰ হোৱাৰ সময়ত সেইবোৰ নোহোৱা হৈছিল)। দেশাইয়ে কৈছে যে খাৰ্জুৰাবাহকৰ অৰ্থ বিচ্ছুধাৰীও, যিটো ভগৱান শিৱৰ আন এটা প্ৰতীকী নাম (যি তেওঁৰ উগ্ৰ ৰূপত সাপ আৰু বিচ্ছুৰ মালা পিন্ধে)।<ref name=ddesai7>Devangana Desai (1996), [http://www.learn.columbia.edu/indianart/pdf/khajuraho_desai.pdf Chapter 7 - Puns and Enigmatic Language in Sculpture] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304114145/http://www.learn.columbia.edu/indianart/pdf/khajuraho_desai.pdf |date=4 March 2016 }} in The Religious Imagery of Khajuraho, Project for Indian Cultural Studies, Columbia University Archives</ref> ==অৱস্থান== [[File:TEMPLE MAP OF KHAJURAHO.jpg|thumb|[[খাজুৰাহো]] চহৰৰ মানচিত্ৰ]] [[নতুন দিল্লী]]ৰ পৰা প্ৰায় ৬২০ কিলোমিটাৰ (৩৮৫ মাইল) দক্ষিণ-পূবে চটাৰপুৰ জিলাৰ [[ভাৰত]]ৰ [[মধ্যপ্ৰদেশ]] ৰাজ্যত অৱস্থিত খাজুৰাহো কীৰ্তিচিহ্নসমূহ। এই মন্দিৰসমূহ [[খাজুৰাহো]] নামেৰেও জনাজাত এখন সৰু চহৰৰ ওচৰত অৱস্থিত,<ref>{{cite web|url=http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999|archive-url=https://web.archive.org/web/20040616075334/http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999|archive-date=2004-06-16|title= Census of India 2001: Data from the 2001 Census, including cities, villages and towns (Provisional)|access-date=2008-11-01|publisher= Census Commission of India}}</ref> ইয়াৰ জনসংখ্যা প্ৰায় ২৪,৪৮১ জন (২০১১ চনৰ লোকপিয়ল)। [[খাজুৰাহো]]ত অসামৰিক বিমানবন্দৰ খাজুৰাহো (আই এ টি এ ক'ড: এইচ জে আৰ)য়ে সেৱা আগবঢ়ায়, ইয়াৰ সেৱা [[দিল্লী]], [[আগ্ৰা]], বাৰাণসী আৰু [[মুম্বাই]]লৈ যায়।<ref>[http://www.aai.aero/allAirports/khajuraho_generalinfo.jsp Khajuraho airport] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150708201920/http://www.aai.aero/allAirports/khajuraho_generalinfo.jsp |date=8 July 2015 }} AAI, Govt of India</ref> এই স্থান ভাৰতীয় ৰেল সেৱাৰ দ্বাৰাও সংযুক্ত, ৰেলৱে ষ্টেচনটো কীৰ্তিচিহ্নসমূহৰ প্ৰৱেশদ্বাৰৰ পৰা প্ৰায় ছয় কিলোমিটাৰ দূৰত অৱস্থিত। এই কীৰ্তিচিহ্নসমূহ পূব-পশ্চিম ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথ ৭৫ৰ পৰা প্ৰায় দহ কিলোমিটাৰ আৰু ছটাৰপুৰ চহৰৰ পৰা প্ৰায় ৫০ কিলোমিটাৰ দূৰত্বত অৱস্থিত; ছাটাৰপুৰ চহৰখন ৰাজ্যৰ ৰাজধানী ভোপালৰ সৈতে দক্ষিণ-পশ্চিম-উত্তৰ-পূব ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথ ৮৬ৰ দ্বাৰা সংযুক্ত। ৰাজস্থানৰ দশম শতিকাৰ ভাণ্ড দেৱ মন্দিৰটো খাজুৰাহো কীৰ্তিচিহ্নৰ শৈলীত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল আৰু ইয়াক প্ৰায়ে "লিটিল খাজুৰাহো" বুলি কোৱা হয়। ==ইতিহাস== খাজুৰাহো গোটৰ কীৰ্তিচিহ্ন চণ্ডেলা বংশৰ শাসন কালত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। তেওঁলোকৰ ক্ষমতা উত্থানৰ প্ৰায় লগে লগে নিৰ্মাণ কাৰ্য্যকলাপ আৰম্ভ হয়, তেওঁলোকৰ সমগ্ৰ ৰাজ্যখনতে পিছলৈ বুণ্ডেলখণ্ড নামেৰে জনাজাত।<ref name=gghurye>G.S. Ghurye, Rajput Architecture, {{ISBN|978-8171544462}}, Reprint Year: 2005, pp 19-24</ref> প্ৰায়বোৰ মন্দিৰ হিন্দু ৰজা যশোৱৰ্মন আৰু ধনগাৰ ৰাজত্বকালত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। যশোৱৰ্মনৰ উত্তৰাধিকাৰ লক্ষ্মণ মন্দিৰে সৰ্বোত্তমভাৱে প্ৰদৰ্শন কৰিছে। বিশ্বনাথ মন্দিৰে ৰজা ধনাৰ ৰাজত্বকালক সৰ্বোত্তমভাৱে প্ৰতিফলিত কৰি তুলিছে।<ref name=Sen>{{Cite book | last = Sen | first = Sailendra | title = A Textbook of Medieval Indian History | publisher = Primus Books | year = 2013 | isbn =9789380607344 }}</ref>{{rp|22}} বৰ্তমান থকা আটাইতকৈ ডাঙৰ আৰু বিখ্যাত মন্দিৰটো হৈছে বিদ্যাধৰা ৰজাৰ ৰাজত্বকালত নিৰ্মিত কন্দৰিয়া মহাদেৱ।{{sfn|Devangana Desai|2005|p=10}} মন্দিৰৰ শিলালিপিসমূহে ইংগিত দিয়ে যে বৰ্তমানৰ বহুতো মন্দিৰ ৯৭০ আৰু ১০৩০ খ্ৰীষ্টাব্দৰ ভিতৰত সম্পূৰ্ণ হৈছিল আৰু তাৰ পিছৰ দশকবোৰত আৰু অধিক সংযোজন কৰা হৈছিল।<ref name=jfergusson/> মধ্যযুগীয় মহোবা<ref>also called Erakana</ref>ৰ চহৰৰ পৰা প্ৰায় ৩৫ মাইল দূৰত কালিঞ্জাৰ অঞ্চলত খাজুৰাহোৰ মন্দিৰ নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।মহোবা আছিল চাণ্ডেলা বংশৰ ৰাজধানী। প্ৰাচীন আৰু মধ্যযুগীয় সাহিত্যত তেওঁলোকৰ ৰাজ্যক 'জিঝোটি', 'জেজাহোতি', 'চিহ-চি-টো' আৰু 'জেজাকভূক্তি' বুলি কোৱা হয়।<ref name=mitra>Mitra (1977), The early rulers of Khajuraho, {{ISBN|978-8120819979}}</ref> খাজুৰাহোৰ প্ৰথম লিখিত উল্লেখ ৬৪১ খ্ৰীষ্টাব্দত চীনা তীৰ্থযাত্ৰী জুয়ানজাঙে কৰিছিল আৰু তেওঁ কেইবা ডজন নিষ্ক্ৰিয় বৌদ্ধ মঠ আৰু এক ডজন হিন্দু মন্দিৰ দেখাৰ বৰ্ণনা কৰিছিল, য'ত হাজাৰ হাজাৰ ব্ৰাহ্মণে পূজা কৰিছিল। <ref>{{cite book |last1=Hioco |first1=Christophe |last2=Poggi |first2=Luca |title=Khajuraho: Indian Temples and Sensuous Sculptures |publisher=5 Continents Editions |year = 2017 |isbn=978-88-7439-778-5 |page=9}}</ref> ১০২২ খ্ৰীষ্টাব্দত কালিঞ্জাৰ আক্ৰমণৰ সময়ত গাজনীৰ মাহমুদৰ লগত সংগ দিয়া পাৰ্চী ইতিহাসবিদ আবু ৰিহান আল-বিৰুনিয়ে খাজুৰাহোৰ কথা উল্লেখ কৰিছিল। তেওঁ খাজুৰাহোক ‘জাজাহুতি’ৰ ৰাজধানী বুলি অভিহিত কৰে। <ref>J. Banerjea (1960), Khajuraho, Journal of the Asiatic Society, Vol. 2-3, pp 43-47</ref> এই আক্ৰমণ সফল নহ'ল আৰু শেষত দুয়োপক্ষৰ মাজত শান্তি চুক্তি কৰা হয়; এই চুক্তিৰ অধীনত হিন্দু ৰজাই গাজনীৰ মাহমুদক মুক্তিপণ দি আক্ৰমণৰ অন্ত পেলাবলৈ আৰু তেওঁক ঘূৰাই পঠিয়াবলৈ সন্মত হয়।<ref name=mitra/> [[File:A ruin, pillars at Khajuraho, India.jpg|thumb|left|দ্বাদশ শতিকালৈকে খাজুৰাহো হিন্দু ৰজাৰ অধীনত আছিল আৰু ইয়াত ৮৫টা মন্দিৰ আছিল। মধ্য ভাৰতক ত্ৰয়োদশ শতিকাত দিল্লী চুলতানাই দখল কৰিছিল। মুছলমান শাসনত বহু মন্দিৰ ধ্বংস হৈছিল আৰু বাকীবোৰ অৱহেলিত হৈ গুচি গৈছিল। কিছুমান পুৰণি মন্দিৰৰ ধ্বংসাৱশেষ (ওপৰত ঘণ্টাই মন্দিৰ) এতিয়াও দেখা যায়।]] দ্বাদশ শতিকাৰ শেষলৈকে খজুৰাহো মন্দিৰসমূহ সক্ৰিয়ভাৱে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। ত্ৰয়োদশ শতিকাত মুছলমান চুলতান কুতুব-উদ্দিন আইবাকৰ নেতৃত্বত দিল্লী চুলতানৰ সৈন্যই চাণ্ডেলা ৰাজ্য আক্ৰমণ কৰি জয় কৰে। প্ৰায় এশ বছৰৰ পিছত মৰক্কোৰ ভ্ৰমণকাৰী ইবন বাট্টুতাই ১৩৩৫ চনৰ পৰা ১৩৪২ চনলৈকে ভাৰতত থকাৰ স্মৃতিগ্ৰন্থত খাজুৰাহো মন্দিৰ ভ্ৰমণৰ কথা উল্লেখ কৰি "কাজাৰা" <ref>phonetically translated from Arabic sometimes as "Kajwara"</ref><ref>Director General of Archaeology in India (1959), Archaeological Survey of India, Ancient India, Issues 15-19, pp 45-46 (Archived: University of Michigan)</ref> এইদৰে কয়: {{Blockquote|1=...খজুৰাহোৰ মন্দিৰৰ ওচৰত, যিবোৰৰ মূৰ্তিবোৰ মুছলমানে বিকৃত কৰি পেলাইছে, য'ত কেইবাজনো যোগী বাস কৰে, যাৰ চুলি শৰীৰৰ সমান দীঘল হৈ গৈছে। আৰু তীব্ৰ তপস্যাৰ ফলত তেওঁলোকৰ ৰং সকলো হালধীয়া হৈ পৰিছে। বহু মুছলমানে তেওঁলোকৰ পৰা শিকিবলৈ তেওঁলোকৰ ওচৰলৈ আহে। |2=[[ইবন বাট্টুতা, ]]|3= প্ৰায় ১৩৩৫ খ্ৰীষ্টাব্দ, ৰিহলাত ইবনে বাটুটাহ, অনুবাদ আৰ্থাৰ কটেৰেলে <ref>Arthur Cotterell (2011), Asia: A Concise History, Wiley, {{ISBN|978-0470825044}}, pp 184-185</ref> }} মধ্য ভাৰতৰ যি অঞ্চলত খাজুৰাহো মন্দিৰসমূহ অৱস্থিত সেই অঞ্চলটো ত্ৰয়োদশ শতিকাৰ পৰা ১৮ শতিকালৈকে বিভিন্ন মুছলমান বংশৰ নিয়ন্ত্ৰণত আছিল। এই সময়ছোৱাত কিছুমান মন্দিৰ অপবিত্ৰ কৰা হৈছিল, তাৰ পিছত দীৰ্ঘদিন ধৰি অৱহেলা কৰা হৈছিল।<ref name=jfergusson/><ref name=gghurye/> উদাহৰণস্বৰূপে, ১৪৯৫ খ্ৰীষ্টাব্দত খাজুৰাহোক চিকন্দৰ লোডীৰ মন্দিৰ ধ্বংস অভিযানত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়।<ref>Michael D. Willis, An Introduction to the Historical Geography of Gopakṣetra, Daśārṇa, and Jejākadeśa, Bulletin of the School of Oriental and African Studies, University of London, Vol. 51, No. 2 (1988), pp. 271–278; See also K.R. Qanungo (1965), Sher Shah and his times, Orient Longmans, {{oclc|175212}}, pp 423-427</ref> খাজুৰাহোৰ দুৰ্গম আৰু বিচ্ছিন্ন অৱস্থানে তাত থকা হিন্দু আৰু জৈন মন্দিৰসমূহক মুছলমানসকলে সঘনাই ধ্বংস কৰাৰ পৰা ৰক্ষা কৰিছিল।<ref name=trudyking>Trudy King et al., Asia and Oceania: International Dictionary of Historic Places, {{ISBN|978-1884964046}}, Routledge, pp 468-470</ref><ref>Alain Daniélou (2011), A Brief History of India, {{ISBN|978-1594770296}}, pp 221-227</ref> যুগ যুগ ধৰি গছ-গছনি আৰু অৰণ্যই এই মন্দিৰবোৰক আগুৰি ধৰিছিল। ১৮৩০ চনত স্থানীয় হিন্দুসকলৰ নেতৃত্বত এজন ব্ৰিটিছ জৰীপকাৰী টি. বাৰ্ট, এই মন্দিৰসমূহলৈ, আৰু এইদৰে বিশ্বৰ বিভিন্ন প্ৰান্তৰ লোকে ইয়াক পুনৰ আৱিষ্কাৰ কৰে।<ref>Louise Nicholson (2007), India, National Geographic Society, {{ISBN|978-1426201448}}, see Chapter on Khajuraho</ref> পিছলৈ পুনৰ আৱিষ্কাৰ হোৱাৰ কেইবছৰমানৰ পাছত আলেকজেণ্ডাৰ কানিংহামে এই মন্দিৰসমূহ যোগীসকলে গোপনে ব্যৱহাৰ কৰা বুলি ৰিপ’ৰ্ট কৰিছিল, আৰু প্ৰতি বছৰে ফেব্ৰুৱাৰী বা মাৰ্চ মাহত (চন্দ্ৰ পঞ্জিকা অনুসৰি) পালন কৰা শিৱৰাত্ৰিৰ সময়ত হাজাৰ হাজাৰ হিন্দু লোকে তীৰ্থযাত্ৰাত দৰ্শন কৰিছিল। ১৮৫২ চনত এফ.চি. মেচিয়ে খাজুৰাহো মন্দিৰৰ আদিম অংকন কৰিছিল।<ref name="Krishna Deva 1990">Krishna Deva (1990), Temples of Khajuraho, 2 Volumes, Archaeological Survey of India, New Delhi</ref> ==বিৱৰণ== [[File:Architecture of the Khajuraho temples.jpg|thumb|upright=1.4|খাজুৰাহো মন্দিৰৰ অংশ আৰু বিন্যাস।]] এই মন্দিৰৰ স্থান মধ্য ভাৰতৰ বিন্ধ্যা পৰ্বতমালাৰ ভিতৰত অৱস্থিত। স্থানীয় এটা প্ৰাচীন কিংবদন্তি অনুসৰি হিন্দু দেৱতা শিৱ আৰু অন্যান্য দেৱতাসকলে কালিঞ্জাৰ অঞ্চলৰ এই মনোমোহা পাহাৰীয়া গঠনসমূহ চাবলৈ ভাল পাইছিল।<ref name="rsingh">Rana Singh (2007), Landscape of sacred territory of Khajuraho, in City Society and Planning (Editors: Thakur, Pomeroy, et al), Volume 2, {{ISBN|978-8180694585}}, Chapter 18</ref> এই অঞ্চলৰ কেন্দ্ৰস্থল [[খাজুৰাহো]], স্থানীয় পাহাৰ আৰু নদীৰ মাজত অৱস্থিত। এই মন্দিৰ কমপ্লেক্সে প্ৰাচীন হিন্দু পৰম্পৰাক প্ৰতিফলিত কৰে য'ত দেৱ-দেৱীয়ে নিজেই প্ৰাৰ্থনা কৰিবলৈ ভাল পোৱা ঠাইত মন্দিৰ নিৰ্মাণ কৰে।<ref name=rsingh/><ref name=stellakvol1>[[Stella Kramrisch]], The Hindu Temple, Vol 1, Motilal Banarsidass, {{ISBN|978-81-208-0222-3}}</ref> এই মন্দিৰসমূহ পানীৰ উৎসৰ ওচৰত নিৰ্মাণ কৰা হৈছে, যিটো হিন্দু মন্দিৰৰ আন এক স্বকীয় বৈশিষ্ট্য। পানীৰ উৎসসমূহৰ ভিতৰত ছিবসাগৰ, খাজুৰ সাগৰ (নিনোৰা তাল বুলিও জনা যায়), আৰু খুদৰ নদী আদি অন্তৰ্ভুক্ত।<ref>Ibn Battuta in his 1335 CE memoirs on Delhi Sultanate mentioned the temples to be near a mile-long lake, modern water bodies are much smaller and separate lagoons; Director General of Archaeology in India (1959), Archaeological Survey of India, Ancient India, Issues 15-19, pp 45-46 (Archived: University of Michigan)</ref> স্থানীয় কিংবদন্তি অনুসৰি এই মন্দিৰ কমপ্লেক্সত ৬৪টা পানীৰ উৎস অৰ্থাৎ জলভাগ আছিল, ইয়াৰে ৫৬টা পুৰাতত্ত্ববিদসকলে চিনাক্ত কৰিছে।<ref name=rsingh/><ref>The number 64 is considered sacred in [[Hindu temple]] design and very common design basis; it is symbolic as it is both a square of 8 and a cube of 4.</ref> [[File:DULHADEO TEMPLE ARCHITECTURE.jpg|thumb|নাগাৰা মন্দিৰৰ স্থাপত্যৰ বিভিন্ন অংশ বিতংভাৱে]] এটা মন্দিৰ (চতুৰ্ভুজ)ৰ বাহিৰে<ref name=rsingh/> বাকী সকলো মন্দিৰ সূৰ্য্য উদয়ৰ ফালে নিৰ্মাণ কৰা হৈছে – আন এটা প্ৰতীকী বৈশিষ্ট্য যিটো হিন্দু মন্দিৰত প্ৰধান। মন্দিৰসমূহৰ আপেক্ষিক বিন্যাসে পুৰুষ আৰু মহিলা দেৱতাক একত্ৰিত কৰে আৰু ইয়াৰ প্ৰতীকসমূহে ইহঁতৰ আন্তঃনিৰ্ভৰশীলতাক উজ্জ্বল কৰি তোলে।<ref name=spunja>Shobita Punja (1992), Divine Ecstasy - The Story of Khajuraho, Viking, New Delhi, {{ISBN|978-0670840274}}</ref> এই শিল্পকৰ্মসমূহে হিন্দু ধৰ্মত অপৰিহাৰ্য আৰু উপযুক্ত বুলি বিবেচিত জীৱনৰ চাৰিটা লক্ষ্য – ধৰ্ম, কাম, অৰ্থ, আৰু মোক্ষক প্ৰতীকীভাৱে চিত্ৰিত কৰিছে। বৰ্তমান থকা মন্দিৰসমূহৰ ভিতৰত ছটা মন্দিৰ [[শিৱ]], আঠটা [[বিষ্ণু]] আৰু তেওঁৰ অৱতাৰ, এটা [[গণেশ]], এটা সূৰ্য্য দেৱতাক আৰু তিনিটা জৈন তীৰ্থংকৰৰ বাবে উৎসৰ্গিত।<ref name=rsingh/> কিছুমান ধ্বংসাৱশেষৰ বাবে মন্দিৰটোক কোনো নিৰ্দিষ্ট দেৱতাৰ সৈতে নিশ্চিতভাৱে জড়িত কৰিব পৰাকৈ পৰ্যাপ্ত প্ৰমাণ পোৱা নাযায়। এই স্থানৰ সম্পূৰ্ণ পৰীক্ষা কৰিলে দেখা যায় যে প্ৰতিটো মন্দিৰৰ পৰিকল্পনা আৰু ডিজাইনত হিন্দু প্ৰতীকী মণ্ডলৰ ডিজাইনৰ বৰ্গ আৰু বৃত্তৰ নীতি প্ৰতিফলিত হয়।<ref>D Desai (1996), The religious imagery of Khajuraho, Project for Indian Cultural Studies, {{ISBN|978-8190018418}}</ref> তদুপৰি সেই অঞ্চলটো তিনিটা ত্ৰিভুজত ভাগ কৰা হৈছে যিবোৰে একেলগে এটা পঞ্চভুজ গঠন কৰে। পণ্ডিতসকলৰ মতে ই ত্ৰিজগত বা 'ত্ৰিলোকানাথ' আৰু পঞ্চ মহাজাগতিক উপাদান বা 'পঞ্চভূত'ৰ হিন্দু প্ৰতীকবাদক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে।<ref name=rsingh/> এই মন্দিৰ স্থান শিৱৰ বাবে উৎসৰ্গিত, যিজনে জীৱন ধ্বংস আৰু পুনৰ সৃষ্টি কৰে, যাৰ ফলত সময়, বিৱৰ্তন আৰু ধ্বংসৰ মহাজাগতিক নৃত্য নিয়ন্ত্ৰণ কৰে।<ref name=spunja/> ==নিৰ্মাণ== এই মন্দিৰসমূহ পশ্চিম, পূব আৰু দক্ষিণ তিনিটা ভৌগোলিক অঞ্চলত ভাগ কৰা হৈছে। খাজুৰাহোৰ মন্দিৰসমূহ বেলেগ বেলেগ শিলৰ দ্বাৰা নিৰ্মিত, গ্ৰেনাইটৰ ভেটি প্ৰায় অদৃশ্য।<ref>V.A. Smith, "Observations on some Chandel Antiquities", Journal of the Asiatic Society of Bengal, Volume 48, pp 290-291</ref> নিৰ্মাতাসকলে মৰ্টন ব্যৱহাৰ কৰা নাছিল, শিলবোৰক মৰ্টাইজ আৰু টেনন জইণ্টেৰে সংযুক্ত কৰা হৈছিল আৰু মাধ্যাকৰ্ষণৰ দ্বাৰা ঠাইত ধৰি ৰখা হৈছিল। এই শৈলীৰ নিৰ্মাণৰ বাবে অতি নিখুঁত সংযোগৰ প্ৰয়োজন হয়। খুঁটা আৰু আৰ্কিট্ৰেভবোৰ ২০ টন পৰ্যন্ত ওজনৰ বিশাল শিলৰ দ্বাৰা নিৰ্মিত আছিল।<ref>"Lost Worlds of the Kama Sutra" History channel</ref> ১৯ শতিকাত ইটা আৰু মৰ্টন ব্যৱহাৰ কৰি কিছুমান মেৰামতি কৰা হৈছিল; কিন্তু এইবোৰ মূল সামগ্ৰীতকৈ অধিক দ্ৰুতগতিত বয়সীয়াল হৈছে আৰু সময়ৰ লগে লগে আন্ধাৰ হৈ পৰিছে, যাৰ ফলত এইবোৰ ঠাইৰ বাহিৰত দেখা গৈছে। ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰত]] [[শ্ৰেণী:চমু বৰ্ণনা থকা প্ৰবন্ধসমূহ]] eebmcn8dkzy4vkh4z9xoy669cr42zcb 603222 603221 2026-04-27T09:27:36Z দিম্পল দাস 5159 /* নিৰ্মাণ */ 603222 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}}{{পোখালি}}{{Infobox UNESCO World Heritage Site | image = [[File:1 Khajuraho.jpg|thumb]] | Location = [[Khajuraho]], [[Chhatarpur district]], [[Madhya Pradesh]], [[India]] | Criteria = Cultural: i, iii | ID = 240 | Year = 1986 | locmapin = India#India Madhya Pradesh | map_caption = Location in Madhya Pradesh state of India | relief = 1 | coordinates = {{coord|24.854422|N|79.921427|E|format=dms|display=inline,title}} | WHS = খাজুৰাহো স্মাৰকসমূহ }} '''খাজুৰাহো স্মাৰকসমূহ''' {{en| Khajuraho Group of Monuments}} [[ভাৰত]]ৰ [[মধ্যপ্ৰদেশ]]ৰ ছটাৰপুৰ জিলাৰ [[হিন্দু]] আৰু দিগম্বৰা [[জৈন]] মন্দিৰৰ এটা দল। জিলা সদৰ ছটাৰপুৰ চহৰৰ পৰা প্ৰায় ৪৬ কিলোমিটাৰ (২৮.৬ মাইল), গোৱালিয়াৰৰ পৰা ২৮৩ কিলোমিটাৰ (১৭৭ মাইল), ঝান্সীৰ পৰা ১৭৫ কিলোমিটাৰ (১০৯ মাইল) দক্ষিণ-পূবে, খাজৱাৰ পৰা ১০ কিলোমিটাৰ (৬.২ মাইল) আৰু ৰাজনগৰৰ পৰা ৯ কিলোমিটাৰ (৫.৬ মাইল) দূৰত্বত অৱস্থিত। নগাৰা শৈলীৰ স্থাপত্যৰ প্ৰতীক আৰু কিছুমান কামোদ্দীপক ভাস্কৰ্য্যৰ বাবে এই মন্দিৰসমূহ বিখ্যাত।<ref>Philip Wilkinson (2008), India: People, Place, Culture and History, {{ISBN|978-1405329040}}, pp 352-353</ref> খাজুৰাহোৰ বেছিভাগ মন্দিৰেই ৮৮৫ খ্ৰীষ্টাব্দৰ পৰা ১০০০ খ্ৰীষ্টাব্দৰ ভিতৰত চাণ্ডেলা বংশই নিৰ্মাণ কৰিছিল।<ref name=Madan>{{cite book|title=India through the ages|url=https://archive.org/details/indiathroughages00mada|last=Gopal|first=Madan|year= 1990| page= [https://archive.org/details/indiathroughages00mada/page/179 179]|editor=K.S. Gautam|publisher=Publication Division, Ministry of Information and Broadcasting, Government of India}}</ref><ref name = "unesco">{{cite web|title=Khajuraho Group of Monuments |url=https://whc.unesco.org/en/list/240 |website = UNESCO World Heritage Centre |publisher = United Nations Educational Scientific and Cultural Organization |access-date = 25 June 2023}}</ref> ঐতিহাসিক তথ্য অনুসৰি খাজুৰাহো মন্দিৰ স্থানত দ্বাদশ শতিকালৈকে ৮৫টা মন্দিৰ আছিল, যিবোৰ ২০ বৰ্গ কিলোমিটাৰ (৭.৭ বৰ্গমাইল)ত বিস্তৃত আছিল। ইয়াৰে মাত্ৰ প্ৰায় ২৫টা মন্দিৰহে আছে, যিবোৰ ছয় বৰ্গ কিলোমিটাৰ (২.৩ বৰ্গমাইল)ত বিস্তৃত।<ref name= "unesco"/> এতিয়া থকা মন্দিৰসমূহৰ ভিতৰত কন্দৰিয়া মহাদেৱ মন্দিৰটো প্ৰাচীন ভাৰতীয় শিল্পৰ জটিল বিৱৰণ, প্ৰতীক আৰু প্ৰকাশভংগীৰ সৈতে প্ৰচুৰ ভাস্কৰ্য্যৰে সজাই তোলা হৈছে।<ref name=ddesai>Devangana Desai (2005), ''Khajuraho'', Oxford University Press, Sixth Print, {{ISBN|978-0-19-565643-5}}</ref> ১৮৩৮ চনলৈকে এই মন্দিৰ কমপ্লেক্সটো পাহৰি যোৱা আৰু জংঘলেৰে ভৰি আছিল, তেতিয়া কেপ্তেইন টি. বাৰ্ট নামৰ এজন ব্ৰিটিছ অভিযন্তাই এই কমপ্লেক্সটো পৰিদৰ্শন কৰি তেওঁৰ তথ্য জাৰ্নেল অৱ দ্য এছিয়াটিক ছ'চাইটি অৱ বেংগলত প্ৰকাশ কৰে।<ref>Slaczka, Anna. “Temples, Inscriptions and Misconceptions: Charles-Louis Fábri and the Khajuraho ‘Apsaras.’” The Rijksmuseum Bulletin 60, no. 3 (2012): 212–33. See p. 217.</ref> এই কীৰ্তিচিহ্নসমূহ নিৰ্মাণ কৰাৰ সময়ত অঞ্চলটোৰ ল'ৰাবোৰে প্ৰাপ্তবয়স্ক হোৱালৈকে ব্ৰহ্মচাৰী (স্নাতক) হিচাপে আশ্ৰমত বাস কৰিছিল আৰু এই ভাস্কৰ্য্যসমূহে তেওঁলোকক 'গৃহস্থ'ৰ সাংসাৰিক ভূমিকা সম্পৰ্কে জানিবলৈ সহায় কৰিছিল।<ref>{{cite book|title=Frontline, Volume 24, Issues 6-12|page=93|publisher=S. Rangarajan for Kasturi & Sons|year=2007}}</ref> খাজুৰাহো মন্দিৰ গোটটো একেলগে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল যদিও সেইবোৰ হিন্দু আৰু জৈন ধৰ্ম দুটা ধৰ্মৰ প্ৰতি উৎসৰ্গিত আছিল। ইয়াৰ পৰা অনুমান কৰিব পাৰি যে এই অঞ্চলত হিন্দু আৰু জৈনসকলৰ মাজত বিভিন্ন ধৰ্মীয় মতামতক স্বীকাৰ আৰু সন্মান জনোৱাৰ পৰম্পৰা আছিল।<ref name=jfergusson>James Fergusson, [https://archive.org/stream/historyofindiane02ferguoft#page/140/mode/2up/search/khajuraho Northern or Indo-Aryan Style - Khajuraho] History of Indian and Eastern Architecture, Updated by James Burgess and R. Phene Spiers (1910), Volume II, John Murray, London</ref> ইয়াৰ অসাধাৰণ স্থাপত্য, মন্দিৰৰ ৰূপৰ বৈচিত্ৰ্য আৰু চাণ্ডেলা সভ্যতাৰ সাক্ষ্যৰ বাবে [[খাজুৰাহো]]ৰ কীৰ্তিচিহ্নসমূহ ১৯৮৬ চনত [[ইউনেস্কো]]ৰ [[বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]]ৰ তালিকাত সন্নিবিষ্ট কৰা হয়।<ref>{{cite web|title=World Heritage Day: Five must-visit sites in India|url=http://www.hindustantimes.com/travel/world-heritage-day-five-must-visit-sites-in-india/article1-1338551.aspx|archive-url=https://web.archive.org/web/20150419163624/http://www.hindustantimes.com/travel/world-heritage-day-five-must-visit-sites-in-india/article1-1338551.aspx|url-status=dead|archive-date=19 April 2015|date=18 April 2015|access-date=23 November 2025|archivedate=14 August 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150814145305/http://www.hindustantimes.com/travel/world-heritage-day-five-must-visit-sites-in-india/article1-1338551.aspx|deadurl=yes}}</ref><ref name= "unesco"/> ==ব্যুৎপত্তিবিজ্ঞান== খজুৰাহো বা খাৰ্জুৰাবাহক নামটো প্ৰাচীন সংস্কৃতৰ পৰা উদ্ভৱ হৈছে (খজুৰা, খজুৰ অৰ্থাৎ খেজুৰ,<ref>[http://spokensanskrit.de/index.php?tinput=kharjUra&direction=SE&script=HK&link=yes&beginning=0 kharjUra] Sanskrit English Dictionary, Koeln University, Germany</ref> আৰু ৱাহক, বাহক অৰ্থাৎ "যিজনে কঢ়িয়াই লৈ ফুৰে" বা বাহক<ref>[http://spokensanskrit.de/index.php?tinput=vAhaka&direction=SE&script=HK&link=yes&beginning=0 vAhaka] Sanskrit English Dictionary, Koeln University, Germany</ref>)। স্থানীয় কিংবদন্তি অনুসৰি মন্দিৰবোৰৰ দুৱাৰমুখ হিচাপে দুটা সোণৰ খেজুৰ আছিল (পুনৰ আৱিষ্কাৰ হোৱাৰ সময়ত সেইবোৰ নোহোৱা হৈছিল)। দেশাইয়ে কৈছে যে খাৰ্জুৰাবাহকৰ অৰ্থ বিচ্ছুধাৰীও, যিটো ভগৱান শিৱৰ আন এটা প্ৰতীকী নাম (যি তেওঁৰ উগ্ৰ ৰূপত সাপ আৰু বিচ্ছুৰ মালা পিন্ধে)।<ref name=ddesai7>Devangana Desai (1996), [http://www.learn.columbia.edu/indianart/pdf/khajuraho_desai.pdf Chapter 7 - Puns and Enigmatic Language in Sculpture] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304114145/http://www.learn.columbia.edu/indianart/pdf/khajuraho_desai.pdf |date=4 March 2016 }} in The Religious Imagery of Khajuraho, Project for Indian Cultural Studies, Columbia University Archives</ref> ==অৱস্থান== [[File:TEMPLE MAP OF KHAJURAHO.jpg|thumb|[[খাজুৰাহো]] চহৰৰ মানচিত্ৰ]] [[নতুন দিল্লী]]ৰ পৰা প্ৰায় ৬২০ কিলোমিটাৰ (৩৮৫ মাইল) দক্ষিণ-পূবে চটাৰপুৰ জিলাৰ [[ভাৰত]]ৰ [[মধ্যপ্ৰদেশ]] ৰাজ্যত অৱস্থিত খাজুৰাহো কীৰ্তিচিহ্নসমূহ। এই মন্দিৰসমূহ [[খাজুৰাহো]] নামেৰেও জনাজাত এখন সৰু চহৰৰ ওচৰত অৱস্থিত,<ref>{{cite web|url=http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999|archive-url=https://web.archive.org/web/20040616075334/http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999|archive-date=2004-06-16|title= Census of India 2001: Data from the 2001 Census, including cities, villages and towns (Provisional)|access-date=2008-11-01|publisher= Census Commission of India}}</ref> ইয়াৰ জনসংখ্যা প্ৰায় ২৪,৪৮১ জন (২০১১ চনৰ লোকপিয়ল)। [[খাজুৰাহো]]ত অসামৰিক বিমানবন্দৰ খাজুৰাহো (আই এ টি এ ক'ড: এইচ জে আৰ)য়ে সেৱা আগবঢ়ায়, ইয়াৰ সেৱা [[দিল্লী]], [[আগ্ৰা]], বাৰাণসী আৰু [[মুম্বাই]]লৈ যায়।<ref>[http://www.aai.aero/allAirports/khajuraho_generalinfo.jsp Khajuraho airport] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150708201920/http://www.aai.aero/allAirports/khajuraho_generalinfo.jsp |date=8 July 2015 }} AAI, Govt of India</ref> এই স্থান ভাৰতীয় ৰেল সেৱাৰ দ্বাৰাও সংযুক্ত, ৰেলৱে ষ্টেচনটো কীৰ্তিচিহ্নসমূহৰ প্ৰৱেশদ্বাৰৰ পৰা প্ৰায় ছয় কিলোমিটাৰ দূৰত অৱস্থিত। এই কীৰ্তিচিহ্নসমূহ পূব-পশ্চিম ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথ ৭৫ৰ পৰা প্ৰায় দহ কিলোমিটাৰ আৰু ছটাৰপুৰ চহৰৰ পৰা প্ৰায় ৫০ কিলোমিটাৰ দূৰত্বত অৱস্থিত; ছাটাৰপুৰ চহৰখন ৰাজ্যৰ ৰাজধানী ভোপালৰ সৈতে দক্ষিণ-পশ্চিম-উত্তৰ-পূব ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথ ৮৬ৰ দ্বাৰা সংযুক্ত। ৰাজস্থানৰ দশম শতিকাৰ ভাণ্ড দেৱ মন্দিৰটো খাজুৰাহো কীৰ্তিচিহ্নৰ শৈলীত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল আৰু ইয়াক প্ৰায়ে "লিটিল খাজুৰাহো" বুলি কোৱা হয়। ==ইতিহাস== খাজুৰাহো গোটৰ কীৰ্তিচিহ্ন চণ্ডেলা বংশৰ শাসন কালত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। তেওঁলোকৰ ক্ষমতা উত্থানৰ প্ৰায় লগে লগে নিৰ্মাণ কাৰ্য্যকলাপ আৰম্ভ হয়, তেওঁলোকৰ সমগ্ৰ ৰাজ্যখনতে পিছলৈ বুণ্ডেলখণ্ড নামেৰে জনাজাত।<ref name=gghurye>G.S. Ghurye, Rajput Architecture, {{ISBN|978-8171544462}}, Reprint Year: 2005, pp 19-24</ref> প্ৰায়বোৰ মন্দিৰ হিন্দু ৰজা যশোৱৰ্মন আৰু ধনগাৰ ৰাজত্বকালত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। যশোৱৰ্মনৰ উত্তৰাধিকাৰ লক্ষ্মণ মন্দিৰে সৰ্বোত্তমভাৱে প্ৰদৰ্শন কৰিছে। বিশ্বনাথ মন্দিৰে ৰজা ধনাৰ ৰাজত্বকালক সৰ্বোত্তমভাৱে প্ৰতিফলিত কৰি তুলিছে।<ref name=Sen>{{Cite book | last = Sen | first = Sailendra | title = A Textbook of Medieval Indian History | publisher = Primus Books | year = 2013 | isbn =9789380607344 }}</ref>{{rp|22}} বৰ্তমান থকা আটাইতকৈ ডাঙৰ আৰু বিখ্যাত মন্দিৰটো হৈছে বিদ্যাধৰা ৰজাৰ ৰাজত্বকালত নিৰ্মিত কন্দৰিয়া মহাদেৱ।{{sfn|Devangana Desai|2005|p=10}} মন্দিৰৰ শিলালিপিসমূহে ইংগিত দিয়ে যে বৰ্তমানৰ বহুতো মন্দিৰ ৯৭০ আৰু ১০৩০ খ্ৰীষ্টাব্দৰ ভিতৰত সম্পূৰ্ণ হৈছিল আৰু তাৰ পিছৰ দশকবোৰত আৰু অধিক সংযোজন কৰা হৈছিল।<ref name=jfergusson/> মধ্যযুগীয় মহোবা<ref>also called Erakana</ref>ৰ চহৰৰ পৰা প্ৰায় ৩৫ মাইল দূৰত কালিঞ্জাৰ অঞ্চলত খাজুৰাহোৰ মন্দিৰ নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।মহোবা আছিল চাণ্ডেলা বংশৰ ৰাজধানী। প্ৰাচীন আৰু মধ্যযুগীয় সাহিত্যত তেওঁলোকৰ ৰাজ্যক 'জিঝোটি', 'জেজাহোতি', 'চিহ-চি-টো' আৰু 'জেজাকভূক্তি' বুলি কোৱা হয়।<ref name=mitra>Mitra (1977), The early rulers of Khajuraho, {{ISBN|978-8120819979}}</ref> খাজুৰাহোৰ প্ৰথম লিখিত উল্লেখ ৬৪১ খ্ৰীষ্টাব্দত চীনা তীৰ্থযাত্ৰী জুয়ানজাঙে কৰিছিল আৰু তেওঁ কেইবা ডজন নিষ্ক্ৰিয় বৌদ্ধ মঠ আৰু এক ডজন হিন্দু মন্দিৰ দেখাৰ বৰ্ণনা কৰিছিল, য'ত হাজাৰ হাজাৰ ব্ৰাহ্মণে পূজা কৰিছিল। <ref>{{cite book |last1=Hioco |first1=Christophe |last2=Poggi |first2=Luca |title=Khajuraho: Indian Temples and Sensuous Sculptures |publisher=5 Continents Editions |year = 2017 |isbn=978-88-7439-778-5 |page=9}}</ref> ১০২২ খ্ৰীষ্টাব্দত কালিঞ্জাৰ আক্ৰমণৰ সময়ত গাজনীৰ মাহমুদৰ লগত সংগ দিয়া পাৰ্চী ইতিহাসবিদ আবু ৰিহান আল-বিৰুনিয়ে খাজুৰাহোৰ কথা উল্লেখ কৰিছিল। তেওঁ খাজুৰাহোক ‘জাজাহুতি’ৰ ৰাজধানী বুলি অভিহিত কৰে। <ref>J. Banerjea (1960), Khajuraho, Journal of the Asiatic Society, Vol. 2-3, pp 43-47</ref> এই আক্ৰমণ সফল নহ'ল আৰু শেষত দুয়োপক্ষৰ মাজত শান্তি চুক্তি কৰা হয়; এই চুক্তিৰ অধীনত হিন্দু ৰজাই গাজনীৰ মাহমুদক মুক্তিপণ দি আক্ৰমণৰ অন্ত পেলাবলৈ আৰু তেওঁক ঘূৰাই পঠিয়াবলৈ সন্মত হয়।<ref name=mitra/> [[File:A ruin, pillars at Khajuraho, India.jpg|thumb|left|দ্বাদশ শতিকালৈকে খাজুৰাহো হিন্দু ৰজাৰ অধীনত আছিল আৰু ইয়াত ৮৫টা মন্দিৰ আছিল। মধ্য ভাৰতক ত্ৰয়োদশ শতিকাত দিল্লী চুলতানাই দখল কৰিছিল। মুছলমান শাসনত বহু মন্দিৰ ধ্বংস হৈছিল আৰু বাকীবোৰ অৱহেলিত হৈ গুচি গৈছিল। কিছুমান পুৰণি মন্দিৰৰ ধ্বংসাৱশেষ (ওপৰত ঘণ্টাই মন্দিৰ) এতিয়াও দেখা যায়।]] দ্বাদশ শতিকাৰ শেষলৈকে খজুৰাহো মন্দিৰসমূহ সক্ৰিয়ভাৱে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। ত্ৰয়োদশ শতিকাত মুছলমান চুলতান কুতুব-উদ্দিন আইবাকৰ নেতৃত্বত দিল্লী চুলতানৰ সৈন্যই চাণ্ডেলা ৰাজ্য আক্ৰমণ কৰি জয় কৰে। প্ৰায় এশ বছৰৰ পিছত মৰক্কোৰ ভ্ৰমণকাৰী ইবন বাট্টুতাই ১৩৩৫ চনৰ পৰা ১৩৪২ চনলৈকে ভাৰতত থকাৰ স্মৃতিগ্ৰন্থত খাজুৰাহো মন্দিৰ ভ্ৰমণৰ কথা উল্লেখ কৰি "কাজাৰা" <ref>phonetically translated from Arabic sometimes as "Kajwara"</ref><ref>Director General of Archaeology in India (1959), Archaeological Survey of India, Ancient India, Issues 15-19, pp 45-46 (Archived: University of Michigan)</ref> এইদৰে কয়: {{Blockquote|1=...খজুৰাহোৰ মন্দিৰৰ ওচৰত, যিবোৰৰ মূৰ্তিবোৰ মুছলমানে বিকৃত কৰি পেলাইছে, য'ত কেইবাজনো যোগী বাস কৰে, যাৰ চুলি শৰীৰৰ সমান দীঘল হৈ গৈছে। আৰু তীব্ৰ তপস্যাৰ ফলত তেওঁলোকৰ ৰং সকলো হালধীয়া হৈ পৰিছে। বহু মুছলমানে তেওঁলোকৰ পৰা শিকিবলৈ তেওঁলোকৰ ওচৰলৈ আহে। |2=[[ইবন বাট্টুতা, ]]|3= প্ৰায় ১৩৩৫ খ্ৰীষ্টাব্দ, ৰিহলাত ইবনে বাটুটাহ, অনুবাদ আৰ্থাৰ কটেৰেলে <ref>Arthur Cotterell (2011), Asia: A Concise History, Wiley, {{ISBN|978-0470825044}}, pp 184-185</ref> }} মধ্য ভাৰতৰ যি অঞ্চলত খাজুৰাহো মন্দিৰসমূহ অৱস্থিত সেই অঞ্চলটো ত্ৰয়োদশ শতিকাৰ পৰা ১৮ শতিকালৈকে বিভিন্ন মুছলমান বংশৰ নিয়ন্ত্ৰণত আছিল। এই সময়ছোৱাত কিছুমান মন্দিৰ অপবিত্ৰ কৰা হৈছিল, তাৰ পিছত দীৰ্ঘদিন ধৰি অৱহেলা কৰা হৈছিল।<ref name=jfergusson/><ref name=gghurye/> উদাহৰণস্বৰূপে, ১৪৯৫ খ্ৰীষ্টাব্দত খাজুৰাহোক চিকন্দৰ লোডীৰ মন্দিৰ ধ্বংস অভিযানত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়।<ref>Michael D. Willis, An Introduction to the Historical Geography of Gopakṣetra, Daśārṇa, and Jejākadeśa, Bulletin of the School of Oriental and African Studies, University of London, Vol. 51, No. 2 (1988), pp. 271–278; See also K.R. Qanungo (1965), Sher Shah and his times, Orient Longmans, {{oclc|175212}}, pp 423-427</ref> খাজুৰাহোৰ দুৰ্গম আৰু বিচ্ছিন্ন অৱস্থানে তাত থকা হিন্দু আৰু জৈন মন্দিৰসমূহক মুছলমানসকলে সঘনাই ধ্বংস কৰাৰ পৰা ৰক্ষা কৰিছিল।<ref name=trudyking>Trudy King et al., Asia and Oceania: International Dictionary of Historic Places, {{ISBN|978-1884964046}}, Routledge, pp 468-470</ref><ref>Alain Daniélou (2011), A Brief History of India, {{ISBN|978-1594770296}}, pp 221-227</ref> যুগ যুগ ধৰি গছ-গছনি আৰু অৰণ্যই এই মন্দিৰবোৰক আগুৰি ধৰিছিল। ১৮৩০ চনত স্থানীয় হিন্দুসকলৰ নেতৃত্বত এজন ব্ৰিটিছ জৰীপকাৰী টি. বাৰ্ট, এই মন্দিৰসমূহলৈ, আৰু এইদৰে বিশ্বৰ বিভিন্ন প্ৰান্তৰ লোকে ইয়াক পুনৰ আৱিষ্কাৰ কৰে।<ref>Louise Nicholson (2007), India, National Geographic Society, {{ISBN|978-1426201448}}, see Chapter on Khajuraho</ref> পিছলৈ পুনৰ আৱিষ্কাৰ হোৱাৰ কেইবছৰমানৰ পাছত আলেকজেণ্ডাৰ কানিংহামে এই মন্দিৰসমূহ যোগীসকলে গোপনে ব্যৱহাৰ কৰা বুলি ৰিপ’ৰ্ট কৰিছিল, আৰু প্ৰতি বছৰে ফেব্ৰুৱাৰী বা মাৰ্চ মাহত (চন্দ্ৰ পঞ্জিকা অনুসৰি) পালন কৰা শিৱৰাত্ৰিৰ সময়ত হাজাৰ হাজাৰ হিন্দু লোকে তীৰ্থযাত্ৰাত দৰ্শন কৰিছিল। ১৮৫২ চনত এফ.চি. মেচিয়ে খাজুৰাহো মন্দিৰৰ আদিম অংকন কৰিছিল।<ref name="Krishna Deva 1990">Krishna Deva (1990), Temples of Khajuraho, 2 Volumes, Archaeological Survey of India, New Delhi</ref> ==বিৱৰণ== [[File:Architecture of the Khajuraho temples.jpg|thumb|upright=1.4|খাজুৰাহো মন্দিৰৰ অংশ আৰু বিন্যাস।]] এই মন্দিৰৰ স্থান মধ্য ভাৰতৰ বিন্ধ্যা পৰ্বতমালাৰ ভিতৰত অৱস্থিত। স্থানীয় এটা প্ৰাচীন কিংবদন্তি অনুসৰি হিন্দু দেৱতা শিৱ আৰু অন্যান্য দেৱতাসকলে কালিঞ্জাৰ অঞ্চলৰ এই মনোমোহা পাহাৰীয়া গঠনসমূহ চাবলৈ ভাল পাইছিল।<ref name="rsingh">Rana Singh (2007), Landscape of sacred territory of Khajuraho, in City Society and Planning (Editors: Thakur, Pomeroy, et al), Volume 2, {{ISBN|978-8180694585}}, Chapter 18</ref> এই অঞ্চলৰ কেন্দ্ৰস্থল [[খাজুৰাহো]], স্থানীয় পাহাৰ আৰু নদীৰ মাজত অৱস্থিত। এই মন্দিৰ কমপ্লেক্সে প্ৰাচীন হিন্দু পৰম্পৰাক প্ৰতিফলিত কৰে য'ত দেৱ-দেৱীয়ে নিজেই প্ৰাৰ্থনা কৰিবলৈ ভাল পোৱা ঠাইত মন্দিৰ নিৰ্মাণ কৰে।<ref name=rsingh/><ref name=stellakvol1>[[Stella Kramrisch]], The Hindu Temple, Vol 1, Motilal Banarsidass, {{ISBN|978-81-208-0222-3}}</ref> এই মন্দিৰসমূহ পানীৰ উৎসৰ ওচৰত নিৰ্মাণ কৰা হৈছে, যিটো হিন্দু মন্দিৰৰ আন এক স্বকীয় বৈশিষ্ট্য। পানীৰ উৎসসমূহৰ ভিতৰত ছিবসাগৰ, খাজুৰ সাগৰ (নিনোৰা তাল বুলিও জনা যায়), আৰু খুদৰ নদী আদি অন্তৰ্ভুক্ত।<ref>Ibn Battuta in his 1335 CE memoirs on Delhi Sultanate mentioned the temples to be near a mile-long lake, modern water bodies are much smaller and separate lagoons; Director General of Archaeology in India (1959), Archaeological Survey of India, Ancient India, Issues 15-19, pp 45-46 (Archived: University of Michigan)</ref> স্থানীয় কিংবদন্তি অনুসৰি এই মন্দিৰ কমপ্লেক্সত ৬৪টা পানীৰ উৎস অৰ্থাৎ জলভাগ আছিল, ইয়াৰে ৫৬টা পুৰাতত্ত্ববিদসকলে চিনাক্ত কৰিছে।<ref name=rsingh/><ref>The number 64 is considered sacred in [[Hindu temple]] design and very common design basis; it is symbolic as it is both a square of 8 and a cube of 4.</ref> [[File:DULHADEO TEMPLE ARCHITECTURE.jpg|thumb|নাগাৰা মন্দিৰৰ স্থাপত্যৰ বিভিন্ন অংশ বিতংভাৱে]] এটা মন্দিৰ (চতুৰ্ভুজ)ৰ বাহিৰে<ref name=rsingh/> বাকী সকলো মন্দিৰ সূৰ্য্য উদয়ৰ ফালে নিৰ্মাণ কৰা হৈছে – আন এটা প্ৰতীকী বৈশিষ্ট্য যিটো হিন্দু মন্দিৰত প্ৰধান। মন্দিৰসমূহৰ আপেক্ষিক বিন্যাসে পুৰুষ আৰু মহিলা দেৱতাক একত্ৰিত কৰে আৰু ইয়াৰ প্ৰতীকসমূহে ইহঁতৰ আন্তঃনিৰ্ভৰশীলতাক উজ্জ্বল কৰি তোলে।<ref name=spunja>Shobita Punja (1992), Divine Ecstasy - The Story of Khajuraho, Viking, New Delhi, {{ISBN|978-0670840274}}</ref> এই শিল্পকৰ্মসমূহে হিন্দু ধৰ্মত অপৰিহাৰ্য আৰু উপযুক্ত বুলি বিবেচিত জীৱনৰ চাৰিটা লক্ষ্য – ধৰ্ম, কাম, অৰ্থ, আৰু মোক্ষক প্ৰতীকীভাৱে চিত্ৰিত কৰিছে। বৰ্তমান থকা মন্দিৰসমূহৰ ভিতৰত ছটা মন্দিৰ [[শিৱ]], আঠটা [[বিষ্ণু]] আৰু তেওঁৰ অৱতাৰ, এটা [[গণেশ]], এটা সূৰ্য্য দেৱতাক আৰু তিনিটা জৈন তীৰ্থংকৰৰ বাবে উৎসৰ্গিত।<ref name=rsingh/> কিছুমান ধ্বংসাৱশেষৰ বাবে মন্দিৰটোক কোনো নিৰ্দিষ্ট দেৱতাৰ সৈতে নিশ্চিতভাৱে জড়িত কৰিব পৰাকৈ পৰ্যাপ্ত প্ৰমাণ পোৱা নাযায়। এই স্থানৰ সম্পূৰ্ণ পৰীক্ষা কৰিলে দেখা যায় যে প্ৰতিটো মন্দিৰৰ পৰিকল্পনা আৰু ডিজাইনত হিন্দু প্ৰতীকী মণ্ডলৰ ডিজাইনৰ বৰ্গ আৰু বৃত্তৰ নীতি প্ৰতিফলিত হয়।<ref>D Desai (1996), The religious imagery of Khajuraho, Project for Indian Cultural Studies, {{ISBN|978-8190018418}}</ref> তদুপৰি সেই অঞ্চলটো তিনিটা ত্ৰিভুজত ভাগ কৰা হৈছে যিবোৰে একেলগে এটা পঞ্চভুজ গঠন কৰে। পণ্ডিতসকলৰ মতে ই ত্ৰিজগত বা 'ত্ৰিলোকানাথ' আৰু পঞ্চ মহাজাগতিক উপাদান বা 'পঞ্চভূত'ৰ হিন্দু প্ৰতীকবাদক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে।<ref name=rsingh/> এই মন্দিৰ স্থান শিৱৰ বাবে উৎসৰ্গিত, যিজনে জীৱন ধ্বংস আৰু পুনৰ সৃষ্টি কৰে, যাৰ ফলত সময়, বিৱৰ্তন আৰু ধ্বংসৰ মহাজাগতিক নৃত্য নিয়ন্ত্ৰণ কৰে।<ref name=spunja/> ==নিৰ্মাণ== এই মন্দিৰসমূহ পশ্চিম, পূব আৰু দক্ষিণ তিনিটা ভৌগোলিক অঞ্চলত ভাগ কৰা হৈছে। খাজুৰাহোৰ মন্দিৰসমূহ বেলেগ বেলেগ শিলৰ দ্বাৰা নিৰ্মিত, গ্ৰেনাইটৰ ভেটি প্ৰায় অদৃশ্য।<ref>V.A. Smith, "Observations on some Chandel Antiquities", Journal of the Asiatic Society of Bengal, Volume 48, pp 290-291</ref> নিৰ্মাতাসকলে মৰ্টন ব্যৱহাৰ কৰা নাছিল, শিলবোৰক মৰ্টাইজ আৰু টেনন জইণ্টেৰে সংযুক্ত কৰা হৈছিল আৰু মাধ্যাকৰ্ষণৰ দ্বাৰা ঠাইত ধৰি ৰখা হৈছিল। এই শৈলীৰ নিৰ্মাণৰ বাবে অতি নিখুঁত সংযোগৰ প্ৰয়োজন হয়। খুঁটা আৰু আৰ্কিট্ৰেভবোৰ ২০ টন পৰ্যন্ত ওজনৰ বিশাল শিলৰ দ্বাৰা নিৰ্মিত আছিল।<ref>"Lost Worlds of the Kama Sutra" History channel</ref> ১৯ শতিকাত ইটা আৰু মৰ্টন ব্যৱহাৰ কৰি কিছুমান মেৰামতি কৰা হৈছিল; কিন্তু এইবোৰ মূল সামগ্ৰীতকৈ অধিক দ্ৰুতগতিত বয়সীয়াল হৈছে আৰু সময়ৰ লগে লগে আন্ধাৰ হৈ পৰিছে, যাৰ ফলত এইবোৰ ঠাইৰ বাহিৰত দেখা গৈছে। খাজুৰাহো আৰু কালিঞ্জাৰ অঞ্চলত উৎকৃষ্ট মানৰ বেলেগ শিল আছে, যিবোৰ অতি নিখুঁতভাৱে খোদিত কৰিব পাৰি। আনকি চুলি, মেনিকিউৰ কৰা নখ, জটিল গহনা আদি ক্ষুদ্ৰ ক্ষুদ্ৰ সবিশেষও বৰ্তমান থকা ভাস্কৰ্য্যবোৰত স্পষ্টকৈ দেখা যায়। খাজুৰাহোত টিভি শ্ব' "লষ্ট ৱৰ্ল্ডছ" (হিষ্ট্ৰী চেনেল)ৰ চিত্ৰগ্ৰহণৰ সময়ত এলেক্স ইভান্সে চাৰি ফুটতকৈও কম ওখ শিলৰ মূৰ্তি পুনৰ নিৰ্মাণ কৰিছিল, যিটো খোদিত কৰিবলৈ তেওঁক প্ৰায় ৬০ দিন সময় লাগিছিল। ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰত]] [[শ্ৰেণী:চমু বৰ্ণনা থকা প্ৰবন্ধসমূহ]] 9yyrrsgeoreyuhiupb7tsulcmlvqsey 603223 603222 2026-04-27T09:28:43Z দিম্পল দাস 5159 /* নিৰ্মাণ */ 603223 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}}{{পোখালি}}{{Infobox UNESCO World Heritage Site | image = [[File:1 Khajuraho.jpg|thumb]] | Location = [[Khajuraho]], [[Chhatarpur district]], [[Madhya Pradesh]], [[India]] | Criteria = Cultural: i, iii | ID = 240 | Year = 1986 | locmapin = India#India Madhya Pradesh | map_caption = Location in Madhya Pradesh state of India | relief = 1 | coordinates = {{coord|24.854422|N|79.921427|E|format=dms|display=inline,title}} | WHS = খাজুৰাহো স্মাৰকসমূহ }} '''খাজুৰাহো স্মাৰকসমূহ''' {{en| Khajuraho Group of Monuments}} [[ভাৰত]]ৰ [[মধ্যপ্ৰদেশ]]ৰ ছটাৰপুৰ জিলাৰ [[হিন্দু]] আৰু দিগম্বৰা [[জৈন]] মন্দিৰৰ এটা দল। জিলা সদৰ ছটাৰপুৰ চহৰৰ পৰা প্ৰায় ৪৬ কিলোমিটাৰ (২৮.৬ মাইল), গোৱালিয়াৰৰ পৰা ২৮৩ কিলোমিটাৰ (১৭৭ মাইল), ঝান্সীৰ পৰা ১৭৫ কিলোমিটাৰ (১০৯ মাইল) দক্ষিণ-পূবে, খাজৱাৰ পৰা ১০ কিলোমিটাৰ (৬.২ মাইল) আৰু ৰাজনগৰৰ পৰা ৯ কিলোমিটাৰ (৫.৬ মাইল) দূৰত্বত অৱস্থিত। নগাৰা শৈলীৰ স্থাপত্যৰ প্ৰতীক আৰু কিছুমান কামোদ্দীপক ভাস্কৰ্য্যৰ বাবে এই মন্দিৰসমূহ বিখ্যাত।<ref>Philip Wilkinson (2008), India: People, Place, Culture and History, {{ISBN|978-1405329040}}, pp 352-353</ref> খাজুৰাহোৰ বেছিভাগ মন্দিৰেই ৮৮৫ খ্ৰীষ্টাব্দৰ পৰা ১০০০ খ্ৰীষ্টাব্দৰ ভিতৰত চাণ্ডেলা বংশই নিৰ্মাণ কৰিছিল।<ref name=Madan>{{cite book|title=India through the ages|url=https://archive.org/details/indiathroughages00mada|last=Gopal|first=Madan|year= 1990| page= [https://archive.org/details/indiathroughages00mada/page/179 179]|editor=K.S. Gautam|publisher=Publication Division, Ministry of Information and Broadcasting, Government of India}}</ref><ref name = "unesco">{{cite web|title=Khajuraho Group of Monuments |url=https://whc.unesco.org/en/list/240 |website = UNESCO World Heritage Centre |publisher = United Nations Educational Scientific and Cultural Organization |access-date = 25 June 2023}}</ref> ঐতিহাসিক তথ্য অনুসৰি খাজুৰাহো মন্দিৰ স্থানত দ্বাদশ শতিকালৈকে ৮৫টা মন্দিৰ আছিল, যিবোৰ ২০ বৰ্গ কিলোমিটাৰ (৭.৭ বৰ্গমাইল)ত বিস্তৃত আছিল। ইয়াৰে মাত্ৰ প্ৰায় ২৫টা মন্দিৰহে আছে, যিবোৰ ছয় বৰ্গ কিলোমিটাৰ (২.৩ বৰ্গমাইল)ত বিস্তৃত।<ref name= "unesco"/> এতিয়া থকা মন্দিৰসমূহৰ ভিতৰত কন্দৰিয়া মহাদেৱ মন্দিৰটো প্ৰাচীন ভাৰতীয় শিল্পৰ জটিল বিৱৰণ, প্ৰতীক আৰু প্ৰকাশভংগীৰ সৈতে প্ৰচুৰ ভাস্কৰ্য্যৰে সজাই তোলা হৈছে।<ref name=ddesai>Devangana Desai (2005), ''Khajuraho'', Oxford University Press, Sixth Print, {{ISBN|978-0-19-565643-5}}</ref> ১৮৩৮ চনলৈকে এই মন্দিৰ কমপ্লেক্সটো পাহৰি যোৱা আৰু জংঘলেৰে ভৰি আছিল, তেতিয়া কেপ্তেইন টি. বাৰ্ট নামৰ এজন ব্ৰিটিছ অভিযন্তাই এই কমপ্লেক্সটো পৰিদৰ্শন কৰি তেওঁৰ তথ্য জাৰ্নেল অৱ দ্য এছিয়াটিক ছ'চাইটি অৱ বেংগলত প্ৰকাশ কৰে।<ref>Slaczka, Anna. “Temples, Inscriptions and Misconceptions: Charles-Louis Fábri and the Khajuraho ‘Apsaras.’” The Rijksmuseum Bulletin 60, no. 3 (2012): 212–33. See p. 217.</ref> এই কীৰ্তিচিহ্নসমূহ নিৰ্মাণ কৰাৰ সময়ত অঞ্চলটোৰ ল'ৰাবোৰে প্ৰাপ্তবয়স্ক হোৱালৈকে ব্ৰহ্মচাৰী (স্নাতক) হিচাপে আশ্ৰমত বাস কৰিছিল আৰু এই ভাস্কৰ্য্যসমূহে তেওঁলোকক 'গৃহস্থ'ৰ সাংসাৰিক ভূমিকা সম্পৰ্কে জানিবলৈ সহায় কৰিছিল।<ref>{{cite book|title=Frontline, Volume 24, Issues 6-12|page=93|publisher=S. Rangarajan for Kasturi & Sons|year=2007}}</ref> খাজুৰাহো মন্দিৰ গোটটো একেলগে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল যদিও সেইবোৰ হিন্দু আৰু জৈন ধৰ্ম দুটা ধৰ্মৰ প্ৰতি উৎসৰ্গিত আছিল। ইয়াৰ পৰা অনুমান কৰিব পাৰি যে এই অঞ্চলত হিন্দু আৰু জৈনসকলৰ মাজত বিভিন্ন ধৰ্মীয় মতামতক স্বীকাৰ আৰু সন্মান জনোৱাৰ পৰম্পৰা আছিল।<ref name=jfergusson>James Fergusson, [https://archive.org/stream/historyofindiane02ferguoft#page/140/mode/2up/search/khajuraho Northern or Indo-Aryan Style - Khajuraho] History of Indian and Eastern Architecture, Updated by James Burgess and R. Phene Spiers (1910), Volume II, John Murray, London</ref> ইয়াৰ অসাধাৰণ স্থাপত্য, মন্দিৰৰ ৰূপৰ বৈচিত্ৰ্য আৰু চাণ্ডেলা সভ্যতাৰ সাক্ষ্যৰ বাবে [[খাজুৰাহো]]ৰ কীৰ্তিচিহ্নসমূহ ১৯৮৬ চনত [[ইউনেস্কো]]ৰ [[বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]]ৰ তালিকাত সন্নিবিষ্ট কৰা হয়।<ref>{{cite web|title=World Heritage Day: Five must-visit sites in India|url=http://www.hindustantimes.com/travel/world-heritage-day-five-must-visit-sites-in-india/article1-1338551.aspx|archive-url=https://web.archive.org/web/20150419163624/http://www.hindustantimes.com/travel/world-heritage-day-five-must-visit-sites-in-india/article1-1338551.aspx|url-status=dead|archive-date=19 April 2015|date=18 April 2015|access-date=23 November 2025|archivedate=14 August 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150814145305/http://www.hindustantimes.com/travel/world-heritage-day-five-must-visit-sites-in-india/article1-1338551.aspx|deadurl=yes}}</ref><ref name= "unesco"/> ==ব্যুৎপত্তিবিজ্ঞান== খজুৰাহো বা খাৰ্জুৰাবাহক নামটো প্ৰাচীন সংস্কৃতৰ পৰা উদ্ভৱ হৈছে (খজুৰা, খজুৰ অৰ্থাৎ খেজুৰ,<ref>[http://spokensanskrit.de/index.php?tinput=kharjUra&direction=SE&script=HK&link=yes&beginning=0 kharjUra] Sanskrit English Dictionary, Koeln University, Germany</ref> আৰু ৱাহক, বাহক অৰ্থাৎ "যিজনে কঢ়িয়াই লৈ ফুৰে" বা বাহক<ref>[http://spokensanskrit.de/index.php?tinput=vAhaka&direction=SE&script=HK&link=yes&beginning=0 vAhaka] Sanskrit English Dictionary, Koeln University, Germany</ref>)। স্থানীয় কিংবদন্তি অনুসৰি মন্দিৰবোৰৰ দুৱাৰমুখ হিচাপে দুটা সোণৰ খেজুৰ আছিল (পুনৰ আৱিষ্কাৰ হোৱাৰ সময়ত সেইবোৰ নোহোৱা হৈছিল)। দেশাইয়ে কৈছে যে খাৰ্জুৰাবাহকৰ অৰ্থ বিচ্ছুধাৰীও, যিটো ভগৱান শিৱৰ আন এটা প্ৰতীকী নাম (যি তেওঁৰ উগ্ৰ ৰূপত সাপ আৰু বিচ্ছুৰ মালা পিন্ধে)।<ref name=ddesai7>Devangana Desai (1996), [http://www.learn.columbia.edu/indianart/pdf/khajuraho_desai.pdf Chapter 7 - Puns and Enigmatic Language in Sculpture] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304114145/http://www.learn.columbia.edu/indianart/pdf/khajuraho_desai.pdf |date=4 March 2016 }} in The Religious Imagery of Khajuraho, Project for Indian Cultural Studies, Columbia University Archives</ref> ==অৱস্থান== [[File:TEMPLE MAP OF KHAJURAHO.jpg|thumb|[[খাজুৰাহো]] চহৰৰ মানচিত্ৰ]] [[নতুন দিল্লী]]ৰ পৰা প্ৰায় ৬২০ কিলোমিটাৰ (৩৮৫ মাইল) দক্ষিণ-পূবে চটাৰপুৰ জিলাৰ [[ভাৰত]]ৰ [[মধ্যপ্ৰদেশ]] ৰাজ্যত অৱস্থিত খাজুৰাহো কীৰ্তিচিহ্নসমূহ। এই মন্দিৰসমূহ [[খাজুৰাহো]] নামেৰেও জনাজাত এখন সৰু চহৰৰ ওচৰত অৱস্থিত,<ref>{{cite web|url=http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999|archive-url=https://web.archive.org/web/20040616075334/http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999|archive-date=2004-06-16|title= Census of India 2001: Data from the 2001 Census, including cities, villages and towns (Provisional)|access-date=2008-11-01|publisher= Census Commission of India}}</ref> ইয়াৰ জনসংখ্যা প্ৰায় ২৪,৪৮১ জন (২০১১ চনৰ লোকপিয়ল)। [[খাজুৰাহো]]ত অসামৰিক বিমানবন্দৰ খাজুৰাহো (আই এ টি এ ক'ড: এইচ জে আৰ)য়ে সেৱা আগবঢ়ায়, ইয়াৰ সেৱা [[দিল্লী]], [[আগ্ৰা]], বাৰাণসী আৰু [[মুম্বাই]]লৈ যায়।<ref>[http://www.aai.aero/allAirports/khajuraho_generalinfo.jsp Khajuraho airport] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150708201920/http://www.aai.aero/allAirports/khajuraho_generalinfo.jsp |date=8 July 2015 }} AAI, Govt of India</ref> এই স্থান ভাৰতীয় ৰেল সেৱাৰ দ্বাৰাও সংযুক্ত, ৰেলৱে ষ্টেচনটো কীৰ্তিচিহ্নসমূহৰ প্ৰৱেশদ্বাৰৰ পৰা প্ৰায় ছয় কিলোমিটাৰ দূৰত অৱস্থিত। এই কীৰ্তিচিহ্নসমূহ পূব-পশ্চিম ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথ ৭৫ৰ পৰা প্ৰায় দহ কিলোমিটাৰ আৰু ছটাৰপুৰ চহৰৰ পৰা প্ৰায় ৫০ কিলোমিটাৰ দূৰত্বত অৱস্থিত; ছাটাৰপুৰ চহৰখন ৰাজ্যৰ ৰাজধানী ভোপালৰ সৈতে দক্ষিণ-পশ্চিম-উত্তৰ-পূব ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথ ৮৬ৰ দ্বাৰা সংযুক্ত। ৰাজস্থানৰ দশম শতিকাৰ ভাণ্ড দেৱ মন্দিৰটো খাজুৰাহো কীৰ্তিচিহ্নৰ শৈলীত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল আৰু ইয়াক প্ৰায়ে "লিটিল খাজুৰাহো" বুলি কোৱা হয়। ==ইতিহাস== খাজুৰাহো গোটৰ কীৰ্তিচিহ্ন চণ্ডেলা বংশৰ শাসন কালত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। তেওঁলোকৰ ক্ষমতা উত্থানৰ প্ৰায় লগে লগে নিৰ্মাণ কাৰ্য্যকলাপ আৰম্ভ হয়, তেওঁলোকৰ সমগ্ৰ ৰাজ্যখনতে পিছলৈ বুণ্ডেলখণ্ড নামেৰে জনাজাত।<ref name=gghurye>G.S. Ghurye, Rajput Architecture, {{ISBN|978-8171544462}}, Reprint Year: 2005, pp 19-24</ref> প্ৰায়বোৰ মন্দিৰ হিন্দু ৰজা যশোৱৰ্মন আৰু ধনগাৰ ৰাজত্বকালত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। যশোৱৰ্মনৰ উত্তৰাধিকাৰ লক্ষ্মণ মন্দিৰে সৰ্বোত্তমভাৱে প্ৰদৰ্শন কৰিছে। বিশ্বনাথ মন্দিৰে ৰজা ধনাৰ ৰাজত্বকালক সৰ্বোত্তমভাৱে প্ৰতিফলিত কৰি তুলিছে।<ref name=Sen>{{Cite book | last = Sen | first = Sailendra | title = A Textbook of Medieval Indian History | publisher = Primus Books | year = 2013 | isbn =9789380607344 }}</ref>{{rp|22}} বৰ্তমান থকা আটাইতকৈ ডাঙৰ আৰু বিখ্যাত মন্দিৰটো হৈছে বিদ্যাধৰা ৰজাৰ ৰাজত্বকালত নিৰ্মিত কন্দৰিয়া মহাদেৱ।{{sfn|Devangana Desai|2005|p=10}} মন্দিৰৰ শিলালিপিসমূহে ইংগিত দিয়ে যে বৰ্তমানৰ বহুতো মন্দিৰ ৯৭০ আৰু ১০৩০ খ্ৰীষ্টাব্দৰ ভিতৰত সম্পূৰ্ণ হৈছিল আৰু তাৰ পিছৰ দশকবোৰত আৰু অধিক সংযোজন কৰা হৈছিল।<ref name=jfergusson/> মধ্যযুগীয় মহোবা<ref>also called Erakana</ref>ৰ চহৰৰ পৰা প্ৰায় ৩৫ মাইল দূৰত কালিঞ্জাৰ অঞ্চলত খাজুৰাহোৰ মন্দিৰ নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।মহোবা আছিল চাণ্ডেলা বংশৰ ৰাজধানী। প্ৰাচীন আৰু মধ্যযুগীয় সাহিত্যত তেওঁলোকৰ ৰাজ্যক 'জিঝোটি', 'জেজাহোতি', 'চিহ-চি-টো' আৰু 'জেজাকভূক্তি' বুলি কোৱা হয়।<ref name=mitra>Mitra (1977), The early rulers of Khajuraho, {{ISBN|978-8120819979}}</ref> খাজুৰাহোৰ প্ৰথম লিখিত উল্লেখ ৬৪১ খ্ৰীষ্টাব্দত চীনা তীৰ্থযাত্ৰী জুয়ানজাঙে কৰিছিল আৰু তেওঁ কেইবা ডজন নিষ্ক্ৰিয় বৌদ্ধ মঠ আৰু এক ডজন হিন্দু মন্দিৰ দেখাৰ বৰ্ণনা কৰিছিল, য'ত হাজাৰ হাজাৰ ব্ৰাহ্মণে পূজা কৰিছিল। <ref>{{cite book |last1=Hioco |first1=Christophe |last2=Poggi |first2=Luca |title=Khajuraho: Indian Temples and Sensuous Sculptures |publisher=5 Continents Editions |year = 2017 |isbn=978-88-7439-778-5 |page=9}}</ref> ১০২২ খ্ৰীষ্টাব্দত কালিঞ্জাৰ আক্ৰমণৰ সময়ত গাজনীৰ মাহমুদৰ লগত সংগ দিয়া পাৰ্চী ইতিহাসবিদ আবু ৰিহান আল-বিৰুনিয়ে খাজুৰাহোৰ কথা উল্লেখ কৰিছিল। তেওঁ খাজুৰাহোক ‘জাজাহুতি’ৰ ৰাজধানী বুলি অভিহিত কৰে। <ref>J. Banerjea (1960), Khajuraho, Journal of the Asiatic Society, Vol. 2-3, pp 43-47</ref> এই আক্ৰমণ সফল নহ'ল আৰু শেষত দুয়োপক্ষৰ মাজত শান্তি চুক্তি কৰা হয়; এই চুক্তিৰ অধীনত হিন্দু ৰজাই গাজনীৰ মাহমুদক মুক্তিপণ দি আক্ৰমণৰ অন্ত পেলাবলৈ আৰু তেওঁক ঘূৰাই পঠিয়াবলৈ সন্মত হয়।<ref name=mitra/> [[File:A ruin, pillars at Khajuraho, India.jpg|thumb|left|দ্বাদশ শতিকালৈকে খাজুৰাহো হিন্দু ৰজাৰ অধীনত আছিল আৰু ইয়াত ৮৫টা মন্দিৰ আছিল। মধ্য ভাৰতক ত্ৰয়োদশ শতিকাত দিল্লী চুলতানাই দখল কৰিছিল। মুছলমান শাসনত বহু মন্দিৰ ধ্বংস হৈছিল আৰু বাকীবোৰ অৱহেলিত হৈ গুচি গৈছিল। কিছুমান পুৰণি মন্দিৰৰ ধ্বংসাৱশেষ (ওপৰত ঘণ্টাই মন্দিৰ) এতিয়াও দেখা যায়।]] দ্বাদশ শতিকাৰ শেষলৈকে খজুৰাহো মন্দিৰসমূহ সক্ৰিয়ভাৱে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। ত্ৰয়োদশ শতিকাত মুছলমান চুলতান কুতুব-উদ্দিন আইবাকৰ নেতৃত্বত দিল্লী চুলতানৰ সৈন্যই চাণ্ডেলা ৰাজ্য আক্ৰমণ কৰি জয় কৰে। প্ৰায় এশ বছৰৰ পিছত মৰক্কোৰ ভ্ৰমণকাৰী ইবন বাট্টুতাই ১৩৩৫ চনৰ পৰা ১৩৪২ চনলৈকে ভাৰতত থকাৰ স্মৃতিগ্ৰন্থত খাজুৰাহো মন্দিৰ ভ্ৰমণৰ কথা উল্লেখ কৰি "কাজাৰা" <ref>phonetically translated from Arabic sometimes as "Kajwara"</ref><ref>Director General of Archaeology in India (1959), Archaeological Survey of India, Ancient India, Issues 15-19, pp 45-46 (Archived: University of Michigan)</ref> এইদৰে কয়: {{Blockquote|1=...খজুৰাহোৰ মন্দিৰৰ ওচৰত, যিবোৰৰ মূৰ্তিবোৰ মুছলমানে বিকৃত কৰি পেলাইছে, য'ত কেইবাজনো যোগী বাস কৰে, যাৰ চুলি শৰীৰৰ সমান দীঘল হৈ গৈছে। আৰু তীব্ৰ তপস্যাৰ ফলত তেওঁলোকৰ ৰং সকলো হালধীয়া হৈ পৰিছে। বহু মুছলমানে তেওঁলোকৰ পৰা শিকিবলৈ তেওঁলোকৰ ওচৰলৈ আহে। |2=[[ইবন বাট্টুতা, ]]|3= প্ৰায় ১৩৩৫ খ্ৰীষ্টাব্দ, ৰিহলাত ইবনে বাটুটাহ, অনুবাদ আৰ্থাৰ কটেৰেলে <ref>Arthur Cotterell (2011), Asia: A Concise History, Wiley, {{ISBN|978-0470825044}}, pp 184-185</ref> }} মধ্য ভাৰতৰ যি অঞ্চলত খাজুৰাহো মন্দিৰসমূহ অৱস্থিত সেই অঞ্চলটো ত্ৰয়োদশ শতিকাৰ পৰা ১৮ শতিকালৈকে বিভিন্ন মুছলমান বংশৰ নিয়ন্ত্ৰণত আছিল। এই সময়ছোৱাত কিছুমান মন্দিৰ অপবিত্ৰ কৰা হৈছিল, তাৰ পিছত দীৰ্ঘদিন ধৰি অৱহেলা কৰা হৈছিল।<ref name=jfergusson/><ref name=gghurye/> উদাহৰণস্বৰূপে, ১৪৯৫ খ্ৰীষ্টাব্দত খাজুৰাহোক চিকন্দৰ লোডীৰ মন্দিৰ ধ্বংস অভিযানত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়।<ref>Michael D. Willis, An Introduction to the Historical Geography of Gopakṣetra, Daśārṇa, and Jejākadeśa, Bulletin of the School of Oriental and African Studies, University of London, Vol. 51, No. 2 (1988), pp. 271–278; See also K.R. Qanungo (1965), Sher Shah and his times, Orient Longmans, {{oclc|175212}}, pp 423-427</ref> খাজুৰাহোৰ দুৰ্গম আৰু বিচ্ছিন্ন অৱস্থানে তাত থকা হিন্দু আৰু জৈন মন্দিৰসমূহক মুছলমানসকলে সঘনাই ধ্বংস কৰাৰ পৰা ৰক্ষা কৰিছিল।<ref name=trudyking>Trudy King et al., Asia and Oceania: International Dictionary of Historic Places, {{ISBN|978-1884964046}}, Routledge, pp 468-470</ref><ref>Alain Daniélou (2011), A Brief History of India, {{ISBN|978-1594770296}}, pp 221-227</ref> যুগ যুগ ধৰি গছ-গছনি আৰু অৰণ্যই এই মন্দিৰবোৰক আগুৰি ধৰিছিল। ১৮৩০ চনত স্থানীয় হিন্দুসকলৰ নেতৃত্বত এজন ব্ৰিটিছ জৰীপকাৰী টি. বাৰ্ট, এই মন্দিৰসমূহলৈ, আৰু এইদৰে বিশ্বৰ বিভিন্ন প্ৰান্তৰ লোকে ইয়াক পুনৰ আৱিষ্কাৰ কৰে।<ref>Louise Nicholson (2007), India, National Geographic Society, {{ISBN|978-1426201448}}, see Chapter on Khajuraho</ref> পিছলৈ পুনৰ আৱিষ্কাৰ হোৱাৰ কেইবছৰমানৰ পাছত আলেকজেণ্ডাৰ কানিংহামে এই মন্দিৰসমূহ যোগীসকলে গোপনে ব্যৱহাৰ কৰা বুলি ৰিপ’ৰ্ট কৰিছিল, আৰু প্ৰতি বছৰে ফেব্ৰুৱাৰী বা মাৰ্চ মাহত (চন্দ্ৰ পঞ্জিকা অনুসৰি) পালন কৰা শিৱৰাত্ৰিৰ সময়ত হাজাৰ হাজাৰ হিন্দু লোকে তীৰ্থযাত্ৰাত দৰ্শন কৰিছিল। ১৮৫২ চনত এফ.চি. মেচিয়ে খাজুৰাহো মন্দিৰৰ আদিম অংকন কৰিছিল।<ref name="Krishna Deva 1990">Krishna Deva (1990), Temples of Khajuraho, 2 Volumes, Archaeological Survey of India, New Delhi</ref> ==বিৱৰণ== [[File:Architecture of the Khajuraho temples.jpg|thumb|upright=1.4|খাজুৰাহো মন্দিৰৰ অংশ আৰু বিন্যাস।]] এই মন্দিৰৰ স্থান মধ্য ভাৰতৰ বিন্ধ্যা পৰ্বতমালাৰ ভিতৰত অৱস্থিত। স্থানীয় এটা প্ৰাচীন কিংবদন্তি অনুসৰি হিন্দু দেৱতা শিৱ আৰু অন্যান্য দেৱতাসকলে কালিঞ্জাৰ অঞ্চলৰ এই মনোমোহা পাহাৰীয়া গঠনসমূহ চাবলৈ ভাল পাইছিল।<ref name="rsingh">Rana Singh (2007), Landscape of sacred territory of Khajuraho, in City Society and Planning (Editors: Thakur, Pomeroy, et al), Volume 2, {{ISBN|978-8180694585}}, Chapter 18</ref> এই অঞ্চলৰ কেন্দ্ৰস্থল [[খাজুৰাহো]], স্থানীয় পাহাৰ আৰু নদীৰ মাজত অৱস্থিত। এই মন্দিৰ কমপ্লেক্সে প্ৰাচীন হিন্দু পৰম্পৰাক প্ৰতিফলিত কৰে য'ত দেৱ-দেৱীয়ে নিজেই প্ৰাৰ্থনা কৰিবলৈ ভাল পোৱা ঠাইত মন্দিৰ নিৰ্মাণ কৰে।<ref name=rsingh/><ref name=stellakvol1>[[Stella Kramrisch]], The Hindu Temple, Vol 1, Motilal Banarsidass, {{ISBN|978-81-208-0222-3}}</ref> এই মন্দিৰসমূহ পানীৰ উৎসৰ ওচৰত নিৰ্মাণ কৰা হৈছে, যিটো হিন্দু মন্দিৰৰ আন এক স্বকীয় বৈশিষ্ট্য। পানীৰ উৎসসমূহৰ ভিতৰত ছিবসাগৰ, খাজুৰ সাগৰ (নিনোৰা তাল বুলিও জনা যায়), আৰু খুদৰ নদী আদি অন্তৰ্ভুক্ত।<ref>Ibn Battuta in his 1335 CE memoirs on Delhi Sultanate mentioned the temples to be near a mile-long lake, modern water bodies are much smaller and separate lagoons; Director General of Archaeology in India (1959), Archaeological Survey of India, Ancient India, Issues 15-19, pp 45-46 (Archived: University of Michigan)</ref> স্থানীয় কিংবদন্তি অনুসৰি এই মন্দিৰ কমপ্লেক্সত ৬৪টা পানীৰ উৎস অৰ্থাৎ জলভাগ আছিল, ইয়াৰে ৫৬টা পুৰাতত্ত্ববিদসকলে চিনাক্ত কৰিছে।<ref name=rsingh/><ref>The number 64 is considered sacred in [[Hindu temple]] design and very common design basis; it is symbolic as it is both a square of 8 and a cube of 4.</ref> [[File:DULHADEO TEMPLE ARCHITECTURE.jpg|thumb|নাগাৰা মন্দিৰৰ স্থাপত্যৰ বিভিন্ন অংশ বিতংভাৱে]] এটা মন্দিৰ (চতুৰ্ভুজ)ৰ বাহিৰে<ref name=rsingh/> বাকী সকলো মন্দিৰ সূৰ্য্য উদয়ৰ ফালে নিৰ্মাণ কৰা হৈছে – আন এটা প্ৰতীকী বৈশিষ্ট্য যিটো হিন্দু মন্দিৰত প্ৰধান। মন্দিৰসমূহৰ আপেক্ষিক বিন্যাসে পুৰুষ আৰু মহিলা দেৱতাক একত্ৰিত কৰে আৰু ইয়াৰ প্ৰতীকসমূহে ইহঁতৰ আন্তঃনিৰ্ভৰশীলতাক উজ্জ্বল কৰি তোলে।<ref name=spunja>Shobita Punja (1992), Divine Ecstasy - The Story of Khajuraho, Viking, New Delhi, {{ISBN|978-0670840274}}</ref> এই শিল্পকৰ্মসমূহে হিন্দু ধৰ্মত অপৰিহাৰ্য আৰু উপযুক্ত বুলি বিবেচিত জীৱনৰ চাৰিটা লক্ষ্য – ধৰ্ম, কাম, অৰ্থ, আৰু মোক্ষক প্ৰতীকীভাৱে চিত্ৰিত কৰিছে। বৰ্তমান থকা মন্দিৰসমূহৰ ভিতৰত ছটা মন্দিৰ [[শিৱ]], আঠটা [[বিষ্ণু]] আৰু তেওঁৰ অৱতাৰ, এটা [[গণেশ]], এটা সূৰ্য্য দেৱতাক আৰু তিনিটা জৈন তীৰ্থংকৰৰ বাবে উৎসৰ্গিত।<ref name=rsingh/> কিছুমান ধ্বংসাৱশেষৰ বাবে মন্দিৰটোক কোনো নিৰ্দিষ্ট দেৱতাৰ সৈতে নিশ্চিতভাৱে জড়িত কৰিব পৰাকৈ পৰ্যাপ্ত প্ৰমাণ পোৱা নাযায়। এই স্থানৰ সম্পূৰ্ণ পৰীক্ষা কৰিলে দেখা যায় যে প্ৰতিটো মন্দিৰৰ পৰিকল্পনা আৰু ডিজাইনত হিন্দু প্ৰতীকী মণ্ডলৰ ডিজাইনৰ বৰ্গ আৰু বৃত্তৰ নীতি প্ৰতিফলিত হয়।<ref>D Desai (1996), The religious imagery of Khajuraho, Project for Indian Cultural Studies, {{ISBN|978-8190018418}}</ref> তদুপৰি সেই অঞ্চলটো তিনিটা ত্ৰিভুজত ভাগ কৰা হৈছে যিবোৰে একেলগে এটা পঞ্চভুজ গঠন কৰে। পণ্ডিতসকলৰ মতে ই ত্ৰিজগত বা 'ত্ৰিলোকানাথ' আৰু পঞ্চ মহাজাগতিক উপাদান বা 'পঞ্চভূত'ৰ হিন্দু প্ৰতীকবাদক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে।<ref name=rsingh/> এই মন্দিৰ স্থান শিৱৰ বাবে উৎসৰ্গিত, যিজনে জীৱন ধ্বংস আৰু পুনৰ সৃষ্টি কৰে, যাৰ ফলত সময়, বিৱৰ্তন আৰু ধ্বংসৰ মহাজাগতিক নৃত্য নিয়ন্ত্ৰণ কৰে।<ref name=spunja/> ==নিৰ্মাণ== এই মন্দিৰসমূহ পশ্চিম, পূব আৰু দক্ষিণ তিনিটা ভৌগোলিক অঞ্চলত ভাগ কৰা হৈছে। খাজুৰাহোৰ মন্দিৰসমূহ বেলেগ বেলেগ শিলৰ দ্বাৰা নিৰ্মিত, গ্ৰেনাইটৰ ভেটি প্ৰায় অদৃশ্য।<ref>V.A. Smith, "Observations on some Chandel Antiquities", Journal of the Asiatic Society of Bengal, Volume 48, pp 290-291</ref> নিৰ্মাতাসকলে মৰ্টন ব্যৱহাৰ কৰা নাছিল, শিলবোৰক মৰ্টাইজ আৰু টেনন জইণ্টেৰে সংযুক্ত কৰা হৈছিল আৰু মাধ্যাকৰ্ষণৰ দ্বাৰা ঠাইত ধৰি ৰখা হৈছিল। এই শৈলীৰ নিৰ্মাণৰ বাবে অতি নিখুঁত সংযোগৰ প্ৰয়োজন হয়। খুঁটা আৰু আৰ্কিট্ৰেভবোৰ ২০ টন পৰ্যন্ত ওজনৰ বিশাল শিলৰ দ্বাৰা নিৰ্মিত আছিল।<ref>"Lost Worlds of the Kama Sutra" History channel</ref> ১৯ শতিকাত ইটা আৰু মৰ্টন ব্যৱহাৰ কৰি কিছুমান মেৰামতি কৰা হৈছিল; কিন্তু এইবোৰ মূল সামগ্ৰীতকৈ অধিক দ্ৰুতগতিত বয়সীয়াল হৈছে আৰু সময়ৰ লগে লগে আন্ধাৰ হৈ পৰিছে, যাৰ ফলত এইবোৰ ঠাইৰ বাহিৰত দেখা গৈছে। খাজুৰাহো আৰু কালিঞ্জাৰ অঞ্চলত উৎকৃষ্ট মানৰ বেলেগ শিল আছে, যিবোৰ অতি নিখুঁতভাৱে খোদিত কৰিব পাৰি। আনকি চুলি, মেনিকিউৰ কৰা নখ, জটিল গহনা আদি ক্ষুদ্ৰ ক্ষুদ্ৰ সবিশেষও বৰ্তমান থকা ভাস্কৰ্য্যবোৰত স্পষ্টকৈ দেখা যায়। খাজুৰাহোত টেলিভিছন শ্ব' "লষ্ট ৱৰ্ল্ডছ" (হিষ্ট্ৰী চেনেল)ৰ চিত্ৰগ্ৰহণৰ সময়ত এলেক্স ইভান্সে চাৰি ফুটতকৈও কম ওখ শিলৰ মূৰ্তি পুনৰ নিৰ্মাণ কৰিছিল, যিটো খোদিত কৰিবলৈ তেওঁক প্ৰায় ৬০ দিন সময় লাগিছিল। তেওঁ এই ভাস্কৰ্য্যসমূহ সৃষ্টিৰ ক্ষেত্ৰত কিমান শ্ৰম লাগে সেইটো অনুমান কৰিব বিচাৰিছিল।<ref>"Lost Worlds of the Kama Sutra," History Channel</ref> ৰজাৰ হপকিন্স আৰু মাৰ্ক লেহনাৰে চূণশিল খননৰ পৰীক্ষাও কৰিছিল। এই পৰীক্ষাসমূহৰ বাবে ২২ দিনত প্ৰায় ৪০০ টন শিল উলিয়াবলৈ ১২ জন শ্ৰমিকৰ প্ৰয়োজন হৈছিল।<ref>Lehner, Mark (1997) ''The Complete Pyramids'', London: Thames and Hudson. {{ISBN|0-500-05084-8}}. pp. 202–225</ref> এই পৰীক্ষাসমূহৰ ভিত্তিত তেওঁলোকে এই সিদ্ধান্তত উপনীত হয় যে এই মন্দিৰসমূহ নিৰ্মাণৰ বাবে শ শ উচ্চ দক্ষতাসম্পন্ন ভাস্কৰ্য শিল্পীৰ প্ৰয়োজন হ’লহেঁতেন। ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰত]] [[শ্ৰেণী:চমু বৰ্ণনা থকা প্ৰবন্ধসমূহ]] o2n1k13euv7gqv1tytm8fchq3m5izhb 603224 603223 2026-04-27T09:29:28Z দিম্পল দাস 5159 603224 wikitext text/x-wiki {{পোখালি}}{{Infobox UNESCO World Heritage Site | image = [[File:1 Khajuraho.jpg|thumb]] | Location = [[Khajuraho]], [[Chhatarpur district]], [[Madhya Pradesh]], [[India]] | Criteria = Cultural: i, iii | ID = 240 | Year = 1986 | locmapin = India#India Madhya Pradesh | map_caption = Location in Madhya Pradesh state of India | relief = 1 | coordinates = {{coord|24.854422|N|79.921427|E|format=dms|display=inline,title}} | WHS = খাজুৰাহো স্মাৰকসমূহ }} '''খাজুৰাহো স্মাৰকসমূহ''' {{en| Khajuraho Group of Monuments}} [[ভাৰত]]ৰ [[মধ্যপ্ৰদেশ]]ৰ ছটাৰপুৰ জিলাৰ [[হিন্দু]] আৰু দিগম্বৰা [[জৈন]] মন্দিৰৰ এটা দল। জিলা সদৰ ছটাৰপুৰ চহৰৰ পৰা প্ৰায় ৪৬ কিলোমিটাৰ (২৮.৬ মাইল), গোৱালিয়াৰৰ পৰা ২৮৩ কিলোমিটাৰ (১৭৭ মাইল), ঝান্সীৰ পৰা ১৭৫ কিলোমিটাৰ (১০৯ মাইল) দক্ষিণ-পূবে, খাজৱাৰ পৰা ১০ কিলোমিটাৰ (৬.২ মাইল) আৰু ৰাজনগৰৰ পৰা ৯ কিলোমিটাৰ (৫.৬ মাইল) দূৰত্বত অৱস্থিত। নগাৰা শৈলীৰ স্থাপত্যৰ প্ৰতীক আৰু কিছুমান কামোদ্দীপক ভাস্কৰ্য্যৰ বাবে এই মন্দিৰসমূহ বিখ্যাত।<ref>Philip Wilkinson (2008), India: People, Place, Culture and History, {{ISBN|978-1405329040}}, pp 352-353</ref> খাজুৰাহোৰ বেছিভাগ মন্দিৰেই ৮৮৫ খ্ৰীষ্টাব্দৰ পৰা ১০০০ খ্ৰীষ্টাব্দৰ ভিতৰত চাণ্ডেলা বংশই নিৰ্মাণ কৰিছিল।<ref name=Madan>{{cite book|title=India through the ages|url=https://archive.org/details/indiathroughages00mada|last=Gopal|first=Madan|year= 1990| page= [https://archive.org/details/indiathroughages00mada/page/179 179]|editor=K.S. Gautam|publisher=Publication Division, Ministry of Information and Broadcasting, Government of India}}</ref><ref name = "unesco">{{cite web|title=Khajuraho Group of Monuments |url=https://whc.unesco.org/en/list/240 |website = UNESCO World Heritage Centre |publisher = United Nations Educational Scientific and Cultural Organization |access-date = 25 June 2023}}</ref> ঐতিহাসিক তথ্য অনুসৰি খাজুৰাহো মন্দিৰ স্থানত দ্বাদশ শতিকালৈকে ৮৫টা মন্দিৰ আছিল, যিবোৰ ২০ বৰ্গ কিলোমিটাৰ (৭.৭ বৰ্গমাইল)ত বিস্তৃত আছিল। ইয়াৰে মাত্ৰ প্ৰায় ২৫টা মন্দিৰহে আছে, যিবোৰ ছয় বৰ্গ কিলোমিটাৰ (২.৩ বৰ্গমাইল)ত বিস্তৃত।<ref name= "unesco"/> এতিয়া থকা মন্দিৰসমূহৰ ভিতৰত কন্দৰিয়া মহাদেৱ মন্দিৰটো প্ৰাচীন ভাৰতীয় শিল্পৰ জটিল বিৱৰণ, প্ৰতীক আৰু প্ৰকাশভংগীৰ সৈতে প্ৰচুৰ ভাস্কৰ্য্যৰে সজাই তোলা হৈছে।<ref name=ddesai>Devangana Desai (2005), ''Khajuraho'', Oxford University Press, Sixth Print, {{ISBN|978-0-19-565643-5}}</ref> ১৮৩৮ চনলৈকে এই মন্দিৰ কমপ্লেক্সটো পাহৰি যোৱা আৰু জংঘলেৰে ভৰি আছিল, তেতিয়া কেপ্তেইন টি. বাৰ্ট নামৰ এজন ব্ৰিটিছ অভিযন্তাই এই কমপ্লেক্সটো পৰিদৰ্শন কৰি তেওঁৰ তথ্য জাৰ্নেল অৱ দ্য এছিয়াটিক ছ'চাইটি অৱ বেংগলত প্ৰকাশ কৰে।<ref>Slaczka, Anna. “Temples, Inscriptions and Misconceptions: Charles-Louis Fábri and the Khajuraho ‘Apsaras.’” The Rijksmuseum Bulletin 60, no. 3 (2012): 212–33. See p. 217.</ref> এই কীৰ্তিচিহ্নসমূহ নিৰ্মাণ কৰাৰ সময়ত অঞ্চলটোৰ ল'ৰাবোৰে প্ৰাপ্তবয়স্ক হোৱালৈকে ব্ৰহ্মচাৰী (স্নাতক) হিচাপে আশ্ৰমত বাস কৰিছিল আৰু এই ভাস্কৰ্য্যসমূহে তেওঁলোকক 'গৃহস্থ'ৰ সাংসাৰিক ভূমিকা সম্পৰ্কে জানিবলৈ সহায় কৰিছিল।<ref>{{cite book|title=Frontline, Volume 24, Issues 6-12|page=93|publisher=S. Rangarajan for Kasturi & Sons|year=2007}}</ref> খাজুৰাহো মন্দিৰ গোটটো একেলগে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল যদিও সেইবোৰ হিন্দু আৰু জৈন ধৰ্ম দুটা ধৰ্মৰ প্ৰতি উৎসৰ্গিত আছিল। ইয়াৰ পৰা অনুমান কৰিব পাৰি যে এই অঞ্চলত হিন্দু আৰু জৈনসকলৰ মাজত বিভিন্ন ধৰ্মীয় মতামতক স্বীকাৰ আৰু সন্মান জনোৱাৰ পৰম্পৰা আছিল।<ref name=jfergusson>James Fergusson, [https://archive.org/stream/historyofindiane02ferguoft#page/140/mode/2up/search/khajuraho Northern or Indo-Aryan Style - Khajuraho] History of Indian and Eastern Architecture, Updated by James Burgess and R. Phene Spiers (1910), Volume II, John Murray, London</ref> ইয়াৰ অসাধাৰণ স্থাপত্য, মন্দিৰৰ ৰূপৰ বৈচিত্ৰ্য আৰু চাণ্ডেলা সভ্যতাৰ সাক্ষ্যৰ বাবে [[খাজুৰাহো]]ৰ কীৰ্তিচিহ্নসমূহ ১৯৮৬ চনত [[ইউনেস্কো]]ৰ [[বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]]ৰ তালিকাত সন্নিবিষ্ট কৰা হয়।<ref>{{cite web|title=World Heritage Day: Five must-visit sites in India|url=http://www.hindustantimes.com/travel/world-heritage-day-five-must-visit-sites-in-india/article1-1338551.aspx|archive-url=https://web.archive.org/web/20150419163624/http://www.hindustantimes.com/travel/world-heritage-day-five-must-visit-sites-in-india/article1-1338551.aspx|url-status=dead|archive-date=19 April 2015|date=18 April 2015|access-date=23 November 2025|archivedate=14 August 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150814145305/http://www.hindustantimes.com/travel/world-heritage-day-five-must-visit-sites-in-india/article1-1338551.aspx|deadurl=yes}}</ref><ref name= "unesco"/> ==ব্যুৎপত্তিবিজ্ঞান== খজুৰাহো বা খাৰ্জুৰাবাহক নামটো প্ৰাচীন সংস্কৃতৰ পৰা উদ্ভৱ হৈছে (খজুৰা, খজুৰ অৰ্থাৎ খেজুৰ,<ref>[http://spokensanskrit.de/index.php?tinput=kharjUra&direction=SE&script=HK&link=yes&beginning=0 kharjUra] Sanskrit English Dictionary, Koeln University, Germany</ref> আৰু ৱাহক, বাহক অৰ্থাৎ "যিজনে কঢ়িয়াই লৈ ফুৰে" বা বাহক<ref>[http://spokensanskrit.de/index.php?tinput=vAhaka&direction=SE&script=HK&link=yes&beginning=0 vAhaka] Sanskrit English Dictionary, Koeln University, Germany</ref>)। স্থানীয় কিংবদন্তি অনুসৰি মন্দিৰবোৰৰ দুৱাৰমুখ হিচাপে দুটা সোণৰ খেজুৰ আছিল (পুনৰ আৱিষ্কাৰ হোৱাৰ সময়ত সেইবোৰ নোহোৱা হৈছিল)। দেশাইয়ে কৈছে যে খাৰ্জুৰাবাহকৰ অৰ্থ বিচ্ছুধাৰীও, যিটো ভগৱান শিৱৰ আন এটা প্ৰতীকী নাম (যি তেওঁৰ উগ্ৰ ৰূপত সাপ আৰু বিচ্ছুৰ মালা পিন্ধে)।<ref name=ddesai7>Devangana Desai (1996), [http://www.learn.columbia.edu/indianart/pdf/khajuraho_desai.pdf Chapter 7 - Puns and Enigmatic Language in Sculpture] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304114145/http://www.learn.columbia.edu/indianart/pdf/khajuraho_desai.pdf |date=4 March 2016 }} in The Religious Imagery of Khajuraho, Project for Indian Cultural Studies, Columbia University Archives</ref> ==অৱস্থান== [[File:TEMPLE MAP OF KHAJURAHO.jpg|thumb|[[খাজুৰাহো]] চহৰৰ মানচিত্ৰ]] [[নতুন দিল্লী]]ৰ পৰা প্ৰায় ৬২০ কিলোমিটাৰ (৩৮৫ মাইল) দক্ষিণ-পূবে চটাৰপুৰ জিলাৰ [[ভাৰত]]ৰ [[মধ্যপ্ৰদেশ]] ৰাজ্যত অৱস্থিত খাজুৰাহো কীৰ্তিচিহ্নসমূহ। এই মন্দিৰসমূহ [[খাজুৰাহো]] নামেৰেও জনাজাত এখন সৰু চহৰৰ ওচৰত অৱস্থিত,<ref>{{cite web|url=http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999|archive-url=https://web.archive.org/web/20040616075334/http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999|archive-date=2004-06-16|title= Census of India 2001: Data from the 2001 Census, including cities, villages and towns (Provisional)|access-date=2008-11-01|publisher= Census Commission of India}}</ref> ইয়াৰ জনসংখ্যা প্ৰায় ২৪,৪৮১ জন (২০১১ চনৰ লোকপিয়ল)। [[খাজুৰাহো]]ত অসামৰিক বিমানবন্দৰ খাজুৰাহো (আই এ টি এ ক'ড: এইচ জে আৰ)য়ে সেৱা আগবঢ়ায়, ইয়াৰ সেৱা [[দিল্লী]], [[আগ্ৰা]], বাৰাণসী আৰু [[মুম্বাই]]লৈ যায়।<ref>[http://www.aai.aero/allAirports/khajuraho_generalinfo.jsp Khajuraho airport] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150708201920/http://www.aai.aero/allAirports/khajuraho_generalinfo.jsp |date=8 July 2015 }} AAI, Govt of India</ref> এই স্থান ভাৰতীয় ৰেল সেৱাৰ দ্বাৰাও সংযুক্ত, ৰেলৱে ষ্টেচনটো কীৰ্তিচিহ্নসমূহৰ প্ৰৱেশদ্বাৰৰ পৰা প্ৰায় ছয় কিলোমিটাৰ দূৰত অৱস্থিত। এই কীৰ্তিচিহ্নসমূহ পূব-পশ্চিম ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথ ৭৫ৰ পৰা প্ৰায় দহ কিলোমিটাৰ আৰু ছটাৰপুৰ চহৰৰ পৰা প্ৰায় ৫০ কিলোমিটাৰ দূৰত্বত অৱস্থিত; ছাটাৰপুৰ চহৰখন ৰাজ্যৰ ৰাজধানী ভোপালৰ সৈতে দক্ষিণ-পশ্চিম-উত্তৰ-পূব ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথ ৮৬ৰ দ্বাৰা সংযুক্ত। ৰাজস্থানৰ দশম শতিকাৰ ভাণ্ড দেৱ মন্দিৰটো খাজুৰাহো কীৰ্তিচিহ্নৰ শৈলীত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল আৰু ইয়াক প্ৰায়ে "লিটিল খাজুৰাহো" বুলি কোৱা হয়। ==ইতিহাস== খাজুৰাহো গোটৰ কীৰ্তিচিহ্ন চণ্ডেলা বংশৰ শাসন কালত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। তেওঁলোকৰ ক্ষমতা উত্থানৰ প্ৰায় লগে লগে নিৰ্মাণ কাৰ্য্যকলাপ আৰম্ভ হয়, তেওঁলোকৰ সমগ্ৰ ৰাজ্যখনতে পিছলৈ বুণ্ডেলখণ্ড নামেৰে জনাজাত।<ref name=gghurye>G.S. Ghurye, Rajput Architecture, {{ISBN|978-8171544462}}, Reprint Year: 2005, pp 19-24</ref> প্ৰায়বোৰ মন্দিৰ হিন্দু ৰজা যশোৱৰ্মন আৰু ধনগাৰ ৰাজত্বকালত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। যশোৱৰ্মনৰ উত্তৰাধিকাৰ লক্ষ্মণ মন্দিৰে সৰ্বোত্তমভাৱে প্ৰদৰ্শন কৰিছে। বিশ্বনাথ মন্দিৰে ৰজা ধনাৰ ৰাজত্বকালক সৰ্বোত্তমভাৱে প্ৰতিফলিত কৰি তুলিছে।<ref name=Sen>{{Cite book | last = Sen | first = Sailendra | title = A Textbook of Medieval Indian History | publisher = Primus Books | year = 2013 | isbn =9789380607344 }}</ref>{{rp|22}} বৰ্তমান থকা আটাইতকৈ ডাঙৰ আৰু বিখ্যাত মন্দিৰটো হৈছে বিদ্যাধৰা ৰজাৰ ৰাজত্বকালত নিৰ্মিত কন্দৰিয়া মহাদেৱ।{{sfn|Devangana Desai|2005|p=10}} মন্দিৰৰ শিলালিপিসমূহে ইংগিত দিয়ে যে বৰ্তমানৰ বহুতো মন্দিৰ ৯৭০ আৰু ১০৩০ খ্ৰীষ্টাব্দৰ ভিতৰত সম্পূৰ্ণ হৈছিল আৰু তাৰ পিছৰ দশকবোৰত আৰু অধিক সংযোজন কৰা হৈছিল।<ref name=jfergusson/> মধ্যযুগীয় মহোবা<ref>also called Erakana</ref>ৰ চহৰৰ পৰা প্ৰায় ৩৫ মাইল দূৰত কালিঞ্জাৰ অঞ্চলত খাজুৰাহোৰ মন্দিৰ নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।মহোবা আছিল চাণ্ডেলা বংশৰ ৰাজধানী। প্ৰাচীন আৰু মধ্যযুগীয় সাহিত্যত তেওঁলোকৰ ৰাজ্যক 'জিঝোটি', 'জেজাহোতি', 'চিহ-চি-টো' আৰু 'জেজাকভূক্তি' বুলি কোৱা হয়।<ref name=mitra>Mitra (1977), The early rulers of Khajuraho, {{ISBN|978-8120819979}}</ref> খাজুৰাহোৰ প্ৰথম লিখিত উল্লেখ ৬৪১ খ্ৰীষ্টাব্দত চীনা তীৰ্থযাত্ৰী জুয়ানজাঙে কৰিছিল আৰু তেওঁ কেইবা ডজন নিষ্ক্ৰিয় বৌদ্ধ মঠ আৰু এক ডজন হিন্দু মন্দিৰ দেখাৰ বৰ্ণনা কৰিছিল, য'ত হাজাৰ হাজাৰ ব্ৰাহ্মণে পূজা কৰিছিল। <ref>{{cite book |last1=Hioco |first1=Christophe |last2=Poggi |first2=Luca |title=Khajuraho: Indian Temples and Sensuous Sculptures |publisher=5 Continents Editions |year = 2017 |isbn=978-88-7439-778-5 |page=9}}</ref> ১০২২ খ্ৰীষ্টাব্দত কালিঞ্জাৰ আক্ৰমণৰ সময়ত গাজনীৰ মাহমুদৰ লগত সংগ দিয়া পাৰ্চী ইতিহাসবিদ আবু ৰিহান আল-বিৰুনিয়ে খাজুৰাহোৰ কথা উল্লেখ কৰিছিল। তেওঁ খাজুৰাহোক ‘জাজাহুতি’ৰ ৰাজধানী বুলি অভিহিত কৰে। <ref>J. Banerjea (1960), Khajuraho, Journal of the Asiatic Society, Vol. 2-3, pp 43-47</ref> এই আক্ৰমণ সফল নহ'ল আৰু শেষত দুয়োপক্ষৰ মাজত শান্তি চুক্তি কৰা হয়; এই চুক্তিৰ অধীনত হিন্দু ৰজাই গাজনীৰ মাহমুদক মুক্তিপণ দি আক্ৰমণৰ অন্ত পেলাবলৈ আৰু তেওঁক ঘূৰাই পঠিয়াবলৈ সন্মত হয়।<ref name=mitra/> [[File:A ruin, pillars at Khajuraho, India.jpg|thumb|left|দ্বাদশ শতিকালৈকে খাজুৰাহো হিন্দু ৰজাৰ অধীনত আছিল আৰু ইয়াত ৮৫টা মন্দিৰ আছিল। মধ্য ভাৰতক ত্ৰয়োদশ শতিকাত দিল্লী চুলতানাই দখল কৰিছিল। মুছলমান শাসনত বহু মন্দিৰ ধ্বংস হৈছিল আৰু বাকীবোৰ অৱহেলিত হৈ গুচি গৈছিল। কিছুমান পুৰণি মন্দিৰৰ ধ্বংসাৱশেষ (ওপৰত ঘণ্টাই মন্দিৰ) এতিয়াও দেখা যায়।]] দ্বাদশ শতিকাৰ শেষলৈকে খজুৰাহো মন্দিৰসমূহ সক্ৰিয়ভাৱে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। ত্ৰয়োদশ শতিকাত মুছলমান চুলতান কুতুব-উদ্দিন আইবাকৰ নেতৃত্বত দিল্লী চুলতানৰ সৈন্যই চাণ্ডেলা ৰাজ্য আক্ৰমণ কৰি জয় কৰে। প্ৰায় এশ বছৰৰ পিছত মৰক্কোৰ ভ্ৰমণকাৰী ইবন বাট্টুতাই ১৩৩৫ চনৰ পৰা ১৩৪২ চনলৈকে ভাৰতত থকাৰ স্মৃতিগ্ৰন্থত খাজুৰাহো মন্দিৰ ভ্ৰমণৰ কথা উল্লেখ কৰি "কাজাৰা" <ref>phonetically translated from Arabic sometimes as "Kajwara"</ref><ref>Director General of Archaeology in India (1959), Archaeological Survey of India, Ancient India, Issues 15-19, pp 45-46 (Archived: University of Michigan)</ref> এইদৰে কয়: {{Blockquote|1=...খজুৰাহোৰ মন্দিৰৰ ওচৰত, যিবোৰৰ মূৰ্তিবোৰ মুছলমানে বিকৃত কৰি পেলাইছে, য'ত কেইবাজনো যোগী বাস কৰে, যাৰ চুলি শৰীৰৰ সমান দীঘল হৈ গৈছে। আৰু তীব্ৰ তপস্যাৰ ফলত তেওঁলোকৰ ৰং সকলো হালধীয়া হৈ পৰিছে। বহু মুছলমানে তেওঁলোকৰ পৰা শিকিবলৈ তেওঁলোকৰ ওচৰলৈ আহে। |2=[[ইবন বাট্টুতা, ]]|3= প্ৰায় ১৩৩৫ খ্ৰীষ্টাব্দ, ৰিহলাত ইবনে বাটুটাহ, অনুবাদ আৰ্থাৰ কটেৰেলে <ref>Arthur Cotterell (2011), Asia: A Concise History, Wiley, {{ISBN|978-0470825044}}, pp 184-185</ref> }} মধ্য ভাৰতৰ যি অঞ্চলত খাজুৰাহো মন্দিৰসমূহ অৱস্থিত সেই অঞ্চলটো ত্ৰয়োদশ শতিকাৰ পৰা ১৮ শতিকালৈকে বিভিন্ন মুছলমান বংশৰ নিয়ন্ত্ৰণত আছিল। এই সময়ছোৱাত কিছুমান মন্দিৰ অপবিত্ৰ কৰা হৈছিল, তাৰ পিছত দীৰ্ঘদিন ধৰি অৱহেলা কৰা হৈছিল।<ref name=jfergusson/><ref name=gghurye/> উদাহৰণস্বৰূপে, ১৪৯৫ খ্ৰীষ্টাব্দত খাজুৰাহোক চিকন্দৰ লোডীৰ মন্দিৰ ধ্বংস অভিযানত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়।<ref>Michael D. Willis, An Introduction to the Historical Geography of Gopakṣetra, Daśārṇa, and Jejākadeśa, Bulletin of the School of Oriental and African Studies, University of London, Vol. 51, No. 2 (1988), pp. 271–278; See also K.R. Qanungo (1965), Sher Shah and his times, Orient Longmans, {{oclc|175212}}, pp 423-427</ref> খাজুৰাহোৰ দুৰ্গম আৰু বিচ্ছিন্ন অৱস্থানে তাত থকা হিন্দু আৰু জৈন মন্দিৰসমূহক মুছলমানসকলে সঘনাই ধ্বংস কৰাৰ পৰা ৰক্ষা কৰিছিল।<ref name=trudyking>Trudy King et al., Asia and Oceania: International Dictionary of Historic Places, {{ISBN|978-1884964046}}, Routledge, pp 468-470</ref><ref>Alain Daniélou (2011), A Brief History of India, {{ISBN|978-1594770296}}, pp 221-227</ref> যুগ যুগ ধৰি গছ-গছনি আৰু অৰণ্যই এই মন্দিৰবোৰক আগুৰি ধৰিছিল। ১৮৩০ চনত স্থানীয় হিন্দুসকলৰ নেতৃত্বত এজন ব্ৰিটিছ জৰীপকাৰী টি. বাৰ্ট, এই মন্দিৰসমূহলৈ, আৰু এইদৰে বিশ্বৰ বিভিন্ন প্ৰান্তৰ লোকে ইয়াক পুনৰ আৱিষ্কাৰ কৰে।<ref>Louise Nicholson (2007), India, National Geographic Society, {{ISBN|978-1426201448}}, see Chapter on Khajuraho</ref> পিছলৈ পুনৰ আৱিষ্কাৰ হোৱাৰ কেইবছৰমানৰ পাছত আলেকজেণ্ডাৰ কানিংহামে এই মন্দিৰসমূহ যোগীসকলে গোপনে ব্যৱহাৰ কৰা বুলি ৰিপ’ৰ্ট কৰিছিল, আৰু প্ৰতি বছৰে ফেব্ৰুৱাৰী বা মাৰ্চ মাহত (চন্দ্ৰ পঞ্জিকা অনুসৰি) পালন কৰা শিৱৰাত্ৰিৰ সময়ত হাজাৰ হাজাৰ হিন্দু লোকে তীৰ্থযাত্ৰাত দৰ্শন কৰিছিল। ১৮৫২ চনত এফ.চি. মেচিয়ে খাজুৰাহো মন্দিৰৰ আদিম অংকন কৰিছিল।<ref name="Krishna Deva 1990">Krishna Deva (1990), Temples of Khajuraho, 2 Volumes, Archaeological Survey of India, New Delhi</ref> ==বিৱৰণ== [[File:Architecture of the Khajuraho temples.jpg|thumb|upright=1.4|খাজুৰাহো মন্দিৰৰ অংশ আৰু বিন্যাস।]] এই মন্দিৰৰ স্থান মধ্য ভাৰতৰ বিন্ধ্যা পৰ্বতমালাৰ ভিতৰত অৱস্থিত। স্থানীয় এটা প্ৰাচীন কিংবদন্তি অনুসৰি হিন্দু দেৱতা শিৱ আৰু অন্যান্য দেৱতাসকলে কালিঞ্জাৰ অঞ্চলৰ এই মনোমোহা পাহাৰীয়া গঠনসমূহ চাবলৈ ভাল পাইছিল।<ref name="rsingh">Rana Singh (2007), Landscape of sacred territory of Khajuraho, in City Society and Planning (Editors: Thakur, Pomeroy, et al), Volume 2, {{ISBN|978-8180694585}}, Chapter 18</ref> এই অঞ্চলৰ কেন্দ্ৰস্থল [[খাজুৰাহো]], স্থানীয় পাহাৰ আৰু নদীৰ মাজত অৱস্থিত। এই মন্দিৰ কমপ্লেক্সে প্ৰাচীন হিন্দু পৰম্পৰাক প্ৰতিফলিত কৰে য'ত দেৱ-দেৱীয়ে নিজেই প্ৰাৰ্থনা কৰিবলৈ ভাল পোৱা ঠাইত মন্দিৰ নিৰ্মাণ কৰে।<ref name=rsingh/><ref name=stellakvol1>[[Stella Kramrisch]], The Hindu Temple, Vol 1, Motilal Banarsidass, {{ISBN|978-81-208-0222-3}}</ref> এই মন্দিৰসমূহ পানীৰ উৎসৰ ওচৰত নিৰ্মাণ কৰা হৈছে, যিটো হিন্দু মন্দিৰৰ আন এক স্বকীয় বৈশিষ্ট্য। পানীৰ উৎসসমূহৰ ভিতৰত ছিবসাগৰ, খাজুৰ সাগৰ (নিনোৰা তাল বুলিও জনা যায়), আৰু খুদৰ নদী আদি অন্তৰ্ভুক্ত।<ref>Ibn Battuta in his 1335 CE memoirs on Delhi Sultanate mentioned the temples to be near a mile-long lake, modern water bodies are much smaller and separate lagoons; Director General of Archaeology in India (1959), Archaeological Survey of India, Ancient India, Issues 15-19, pp 45-46 (Archived: University of Michigan)</ref> স্থানীয় কিংবদন্তি অনুসৰি এই মন্দিৰ কমপ্লেক্সত ৬৪টা পানীৰ উৎস অৰ্থাৎ জলভাগ আছিল, ইয়াৰে ৫৬টা পুৰাতত্ত্ববিদসকলে চিনাক্ত কৰিছে।<ref name=rsingh/><ref>The number 64 is considered sacred in [[Hindu temple]] design and very common design basis; it is symbolic as it is both a square of 8 and a cube of 4.</ref> [[File:DULHADEO TEMPLE ARCHITECTURE.jpg|thumb|নাগাৰা মন্দিৰৰ স্থাপত্যৰ বিভিন্ন অংশ বিতংভাৱে]] এটা মন্দিৰ (চতুৰ্ভুজ)ৰ বাহিৰে<ref name=rsingh/> বাকী সকলো মন্দিৰ সূৰ্য্য উদয়ৰ ফালে নিৰ্মাণ কৰা হৈছে – আন এটা প্ৰতীকী বৈশিষ্ট্য যিটো হিন্দু মন্দিৰত প্ৰধান। মন্দিৰসমূহৰ আপেক্ষিক বিন্যাসে পুৰুষ আৰু মহিলা দেৱতাক একত্ৰিত কৰে আৰু ইয়াৰ প্ৰতীকসমূহে ইহঁতৰ আন্তঃনিৰ্ভৰশীলতাক উজ্জ্বল কৰি তোলে।<ref name=spunja>Shobita Punja (1992), Divine Ecstasy - The Story of Khajuraho, Viking, New Delhi, {{ISBN|978-0670840274}}</ref> এই শিল্পকৰ্মসমূহে হিন্দু ধৰ্মত অপৰিহাৰ্য আৰু উপযুক্ত বুলি বিবেচিত জীৱনৰ চাৰিটা লক্ষ্য – ধৰ্ম, কাম, অৰ্থ, আৰু মোক্ষক প্ৰতীকীভাৱে চিত্ৰিত কৰিছে। বৰ্তমান থকা মন্দিৰসমূহৰ ভিতৰত ছটা মন্দিৰ [[শিৱ]], আঠটা [[বিষ্ণু]] আৰু তেওঁৰ অৱতাৰ, এটা [[গণেশ]], এটা সূৰ্য্য দেৱতাক আৰু তিনিটা জৈন তীৰ্থংকৰৰ বাবে উৎসৰ্গিত।<ref name=rsingh/> কিছুমান ধ্বংসাৱশেষৰ বাবে মন্দিৰটোক কোনো নিৰ্দিষ্ট দেৱতাৰ সৈতে নিশ্চিতভাৱে জড়িত কৰিব পৰাকৈ পৰ্যাপ্ত প্ৰমাণ পোৱা নাযায়। এই স্থানৰ সম্পূৰ্ণ পৰীক্ষা কৰিলে দেখা যায় যে প্ৰতিটো মন্দিৰৰ পৰিকল্পনা আৰু ডিজাইনত হিন্দু প্ৰতীকী মণ্ডলৰ ডিজাইনৰ বৰ্গ আৰু বৃত্তৰ নীতি প্ৰতিফলিত হয়।<ref>D Desai (1996), The religious imagery of Khajuraho, Project for Indian Cultural Studies, {{ISBN|978-8190018418}}</ref> তদুপৰি সেই অঞ্চলটো তিনিটা ত্ৰিভুজত ভাগ কৰা হৈছে যিবোৰে একেলগে এটা পঞ্চভুজ গঠন কৰে। পণ্ডিতসকলৰ মতে ই ত্ৰিজগত বা 'ত্ৰিলোকানাথ' আৰু পঞ্চ মহাজাগতিক উপাদান বা 'পঞ্চভূত'ৰ হিন্দু প্ৰতীকবাদক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে।<ref name=rsingh/> এই মন্দিৰ স্থান শিৱৰ বাবে উৎসৰ্গিত, যিজনে জীৱন ধ্বংস আৰু পুনৰ সৃষ্টি কৰে, যাৰ ফলত সময়, বিৱৰ্তন আৰু ধ্বংসৰ মহাজাগতিক নৃত্য নিয়ন্ত্ৰণ কৰে।<ref name=spunja/> ==নিৰ্মাণ== এই মন্দিৰসমূহ পশ্চিম, পূব আৰু দক্ষিণ তিনিটা ভৌগোলিক অঞ্চলত ভাগ কৰা হৈছে। খাজুৰাহোৰ মন্দিৰসমূহ বেলেগ বেলেগ শিলৰ দ্বাৰা নিৰ্মিত, গ্ৰেনাইটৰ ভেটি প্ৰায় অদৃশ্য।<ref>V.A. Smith, "Observations on some Chandel Antiquities", Journal of the Asiatic Society of Bengal, Volume 48, pp 290-291</ref> নিৰ্মাতাসকলে মৰ্টন ব্যৱহাৰ কৰা নাছিল, শিলবোৰক মৰ্টাইজ আৰু টেনন জইণ্টেৰে সংযুক্ত কৰা হৈছিল আৰু মাধ্যাকৰ্ষণৰ দ্বাৰা ঠাইত ধৰি ৰখা হৈছিল। এই শৈলীৰ নিৰ্মাণৰ বাবে অতি নিখুঁত সংযোগৰ প্ৰয়োজন হয়। খুঁটা আৰু আৰ্কিট্ৰেভবোৰ ২০ টন পৰ্যন্ত ওজনৰ বিশাল শিলৰ দ্বাৰা নিৰ্মিত আছিল।<ref>"Lost Worlds of the Kama Sutra" History channel</ref> ১৯ শতিকাত ইটা আৰু মৰ্টন ব্যৱহাৰ কৰি কিছুমান মেৰামতি কৰা হৈছিল; কিন্তু এইবোৰ মূল সামগ্ৰীতকৈ অধিক দ্ৰুতগতিত বয়সীয়াল হৈছে আৰু সময়ৰ লগে লগে আন্ধাৰ হৈ পৰিছে, যাৰ ফলত এইবোৰ ঠাইৰ বাহিৰত দেখা গৈছে। খাজুৰাহো আৰু কালিঞ্জাৰ অঞ্চলত উৎকৃষ্ট মানৰ বেলেগ শিল আছে, যিবোৰ অতি নিখুঁতভাৱে খোদিত কৰিব পাৰি। আনকি চুলি, মেনিকিউৰ কৰা নখ, জটিল গহনা আদি ক্ষুদ্ৰ ক্ষুদ্ৰ সবিশেষও বৰ্তমান থকা ভাস্কৰ্য্যবোৰত স্পষ্টকৈ দেখা যায়। খাজুৰাহোত টেলিভিছন শ্ব' "লষ্ট ৱৰ্ল্ডছ" (হিষ্ট্ৰী চেনেল)ৰ চিত্ৰগ্ৰহণৰ সময়ত এলেক্স ইভান্সে চাৰি ফুটতকৈও কম ওখ শিলৰ মূৰ্তি পুনৰ নিৰ্মাণ কৰিছিল, যিটো খোদিত কৰিবলৈ তেওঁক প্ৰায় ৬০ দিন সময় লাগিছিল। তেওঁ এই ভাস্কৰ্য্যসমূহ সৃষ্টিৰ ক্ষেত্ৰত কিমান শ্ৰম লাগে সেইটো অনুমান কৰিব বিচাৰিছিল।<ref>"Lost Worlds of the Kama Sutra," History Channel</ref> ৰজাৰ হপকিন্স আৰু মাৰ্ক লেহনাৰে চূণশিল খননৰ পৰীক্ষাও কৰিছিল। এই পৰীক্ষাসমূহৰ বাবে ২২ দিনত প্ৰায় ৪০০ টন শিল উলিয়াবলৈ ১২ জন শ্ৰমিকৰ প্ৰয়োজন হৈছিল।<ref>Lehner, Mark (1997) ''The Complete Pyramids'', London: Thames and Hudson. {{ISBN|0-500-05084-8}}. pp. 202–225</ref> এই পৰীক্ষাসমূহৰ ভিত্তিত তেওঁলোকে এই সিদ্ধান্তত উপনীত হয় যে এই মন্দিৰসমূহ নিৰ্মাণৰ বাবে শ শ উচ্চ দক্ষতাসম্পন্ন ভাস্কৰ্য শিল্পীৰ প্ৰয়োজন হ’লহেঁতেন। ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰত]] [[শ্ৰেণী:চমু বৰ্ণনা থকা প্ৰবন্ধসমূহ]] 9ywt4ubij1n10ka659sljmig7xbvg9o 603226 603224 2026-04-27T09:37:29Z দিম্পল দাস 5159 /* নিৰ্মাণ */ 603226 wikitext text/x-wiki {{পোখালি}}{{Infobox UNESCO World Heritage Site | image = [[File:1 Khajuraho.jpg|thumb]] | Location = [[Khajuraho]], [[Chhatarpur district]], [[Madhya Pradesh]], [[India]] | Criteria = Cultural: i, iii | ID = 240 | Year = 1986 | locmapin = India#India Madhya Pradesh | map_caption = Location in Madhya Pradesh state of India | relief = 1 | coordinates = {{coord|24.854422|N|79.921427|E|format=dms|display=inline,title}} | WHS = খাজুৰাহো স্মাৰকসমূহ }} '''খাজুৰাহো স্মাৰকসমূহ''' {{en| Khajuraho Group of Monuments}} [[ভাৰত]]ৰ [[মধ্যপ্ৰদেশ]]ৰ ছটাৰপুৰ জিলাৰ [[হিন্দু]] আৰু দিগম্বৰা [[জৈন]] মন্দিৰৰ এটা দল। জিলা সদৰ ছটাৰপুৰ চহৰৰ পৰা প্ৰায় ৪৬ কিলোমিটাৰ (২৮.৬ মাইল), গোৱালিয়াৰৰ পৰা ২৮৩ কিলোমিটাৰ (১৭৭ মাইল), ঝান্সীৰ পৰা ১৭৫ কিলোমিটাৰ (১০৯ মাইল) দক্ষিণ-পূবে, খাজৱাৰ পৰা ১০ কিলোমিটাৰ (৬.২ মাইল) আৰু ৰাজনগৰৰ পৰা ৯ কিলোমিটাৰ (৫.৬ মাইল) দূৰত্বত অৱস্থিত। নগাৰা শৈলীৰ স্থাপত্যৰ প্ৰতীক আৰু কিছুমান কামোদ্দীপক ভাস্কৰ্য্যৰ বাবে এই মন্দিৰসমূহ বিখ্যাত।<ref>Philip Wilkinson (2008), India: People, Place, Culture and History, {{ISBN|978-1405329040}}, pp 352-353</ref> খাজুৰাহোৰ বেছিভাগ মন্দিৰেই ৮৮৫ খ্ৰীষ্টাব্দৰ পৰা ১০০০ খ্ৰীষ্টাব্দৰ ভিতৰত চাণ্ডেলা বংশই নিৰ্মাণ কৰিছিল।<ref name=Madan>{{cite book|title=India through the ages|url=https://archive.org/details/indiathroughages00mada|last=Gopal|first=Madan|year= 1990| page= [https://archive.org/details/indiathroughages00mada/page/179 179]|editor=K.S. Gautam|publisher=Publication Division, Ministry of Information and Broadcasting, Government of India}}</ref><ref name = "unesco">{{cite web|title=Khajuraho Group of Monuments |url=https://whc.unesco.org/en/list/240 |website = UNESCO World Heritage Centre |publisher = United Nations Educational Scientific and Cultural Organization |access-date = 25 June 2023}}</ref> ঐতিহাসিক তথ্য অনুসৰি খাজুৰাহো মন্দিৰ স্থানত দ্বাদশ শতিকালৈকে ৮৫টা মন্দিৰ আছিল, যিবোৰ ২০ বৰ্গ কিলোমিটাৰ (৭.৭ বৰ্গমাইল)ত বিস্তৃত আছিল। ইয়াৰে মাত্ৰ প্ৰায় ২৫টা মন্দিৰহে আছে, যিবোৰ ছয় বৰ্গ কিলোমিটাৰ (২.৩ বৰ্গমাইল)ত বিস্তৃত।<ref name= "unesco"/> এতিয়া থকা মন্দিৰসমূহৰ ভিতৰত কন্দৰিয়া মহাদেৱ মন্দিৰটো প্ৰাচীন ভাৰতীয় শিল্পৰ জটিল বিৱৰণ, প্ৰতীক আৰু প্ৰকাশভংগীৰ সৈতে প্ৰচুৰ ভাস্কৰ্য্যৰে সজাই তোলা হৈছে।<ref name=ddesai>Devangana Desai (2005), ''Khajuraho'', Oxford University Press, Sixth Print, {{ISBN|978-0-19-565643-5}}</ref> ১৮৩৮ চনলৈকে এই মন্দিৰ কমপ্লেক্সটো পাহৰি যোৱা আৰু জংঘলেৰে ভৰি আছিল, তেতিয়া কেপ্তেইন টি. বাৰ্ট নামৰ এজন ব্ৰিটিছ অভিযন্তাই এই কমপ্লেক্সটো পৰিদৰ্শন কৰি তেওঁৰ তথ্য জাৰ্নেল অৱ দ্য এছিয়াটিক ছ'চাইটি অৱ বেংগলত প্ৰকাশ কৰে।<ref>Slaczka, Anna. “Temples, Inscriptions and Misconceptions: Charles-Louis Fábri and the Khajuraho ‘Apsaras.’” The Rijksmuseum Bulletin 60, no. 3 (2012): 212–33. See p. 217.</ref> এই কীৰ্তিচিহ্নসমূহ নিৰ্মাণ কৰাৰ সময়ত অঞ্চলটোৰ ল'ৰাবোৰে প্ৰাপ্তবয়স্ক হোৱালৈকে ব্ৰহ্মচাৰী (স্নাতক) হিচাপে আশ্ৰমত বাস কৰিছিল আৰু এই ভাস্কৰ্য্যসমূহে তেওঁলোকক 'গৃহস্থ'ৰ সাংসাৰিক ভূমিকা সম্পৰ্কে জানিবলৈ সহায় কৰিছিল।<ref>{{cite book|title=Frontline, Volume 24, Issues 6-12|page=93|publisher=S. Rangarajan for Kasturi & Sons|year=2007}}</ref> খাজুৰাহো মন্দিৰ গোটটো একেলগে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল যদিও সেইবোৰ হিন্দু আৰু জৈন ধৰ্ম দুটা ধৰ্মৰ প্ৰতি উৎসৰ্গিত আছিল। ইয়াৰ পৰা অনুমান কৰিব পাৰি যে এই অঞ্চলত হিন্দু আৰু জৈনসকলৰ মাজত বিভিন্ন ধৰ্মীয় মতামতক স্বীকাৰ আৰু সন্মান জনোৱাৰ পৰম্পৰা আছিল।<ref name=jfergusson>James Fergusson, [https://archive.org/stream/historyofindiane02ferguoft#page/140/mode/2up/search/khajuraho Northern or Indo-Aryan Style - Khajuraho] History of Indian and Eastern Architecture, Updated by James Burgess and R. Phene Spiers (1910), Volume II, John Murray, London</ref> ইয়াৰ অসাধাৰণ স্থাপত্য, মন্দিৰৰ ৰূপৰ বৈচিত্ৰ্য আৰু চাণ্ডেলা সভ্যতাৰ সাক্ষ্যৰ বাবে [[খাজুৰাহো]]ৰ কীৰ্তিচিহ্নসমূহ ১৯৮৬ চনত [[ইউনেস্কো]]ৰ [[বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]]ৰ তালিকাত সন্নিবিষ্ট কৰা হয়।<ref>{{cite web|title=World Heritage Day: Five must-visit sites in India|url=http://www.hindustantimes.com/travel/world-heritage-day-five-must-visit-sites-in-india/article1-1338551.aspx|archive-url=https://web.archive.org/web/20150419163624/http://www.hindustantimes.com/travel/world-heritage-day-five-must-visit-sites-in-india/article1-1338551.aspx|url-status=dead|archive-date=19 April 2015|date=18 April 2015|access-date=23 November 2025|archivedate=14 August 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150814145305/http://www.hindustantimes.com/travel/world-heritage-day-five-must-visit-sites-in-india/article1-1338551.aspx|deadurl=yes}}</ref><ref name= "unesco"/> ==ব্যুৎপত্তিবিজ্ঞান== খজুৰাহো বা খাৰ্জুৰাবাহক নামটো প্ৰাচীন সংস্কৃতৰ পৰা উদ্ভৱ হৈছে (খজুৰা, খজুৰ অৰ্থাৎ খেজুৰ,<ref>[http://spokensanskrit.de/index.php?tinput=kharjUra&direction=SE&script=HK&link=yes&beginning=0 kharjUra] Sanskrit English Dictionary, Koeln University, Germany</ref> আৰু ৱাহক, বাহক অৰ্থাৎ "যিজনে কঢ়িয়াই লৈ ফুৰে" বা বাহক<ref>[http://spokensanskrit.de/index.php?tinput=vAhaka&direction=SE&script=HK&link=yes&beginning=0 vAhaka] Sanskrit English Dictionary, Koeln University, Germany</ref>)। স্থানীয় কিংবদন্তি অনুসৰি মন্দিৰবোৰৰ দুৱাৰমুখ হিচাপে দুটা সোণৰ খেজুৰ আছিল (পুনৰ আৱিষ্কাৰ হোৱাৰ সময়ত সেইবোৰ নোহোৱা হৈছিল)। দেশাইয়ে কৈছে যে খাৰ্জুৰাবাহকৰ অৰ্থ বিচ্ছুধাৰীও, যিটো ভগৱান শিৱৰ আন এটা প্ৰতীকী নাম (যি তেওঁৰ উগ্ৰ ৰূপত সাপ আৰু বিচ্ছুৰ মালা পিন্ধে)।<ref name=ddesai7>Devangana Desai (1996), [http://www.learn.columbia.edu/indianart/pdf/khajuraho_desai.pdf Chapter 7 - Puns and Enigmatic Language in Sculpture] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304114145/http://www.learn.columbia.edu/indianart/pdf/khajuraho_desai.pdf |date=4 March 2016 }} in The Religious Imagery of Khajuraho, Project for Indian Cultural Studies, Columbia University Archives</ref> ==অৱস্থান== [[File:TEMPLE MAP OF KHAJURAHO.jpg|thumb|[[খাজুৰাহো]] চহৰৰ মানচিত্ৰ]] [[নতুন দিল্লী]]ৰ পৰা প্ৰায় ৬২০ কিলোমিটাৰ (৩৮৫ মাইল) দক্ষিণ-পূবে চটাৰপুৰ জিলাৰ [[ভাৰত]]ৰ [[মধ্যপ্ৰদেশ]] ৰাজ্যত অৱস্থিত খাজুৰাহো কীৰ্তিচিহ্নসমূহ। এই মন্দিৰসমূহ [[খাজুৰাহো]] নামেৰেও জনাজাত এখন সৰু চহৰৰ ওচৰত অৱস্থিত,<ref>{{cite web|url=http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999|archive-url=https://web.archive.org/web/20040616075334/http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999|archive-date=2004-06-16|title= Census of India 2001: Data from the 2001 Census, including cities, villages and towns (Provisional)|access-date=2008-11-01|publisher= Census Commission of India}}</ref> ইয়াৰ জনসংখ্যা প্ৰায় ২৪,৪৮১ জন (২০১১ চনৰ লোকপিয়ল)। [[খাজুৰাহো]]ত অসামৰিক বিমানবন্দৰ খাজুৰাহো (আই এ টি এ ক'ড: এইচ জে আৰ)য়ে সেৱা আগবঢ়ায়, ইয়াৰ সেৱা [[দিল্লী]], [[আগ্ৰা]], বাৰাণসী আৰু [[মুম্বাই]]লৈ যায়।<ref>[http://www.aai.aero/allAirports/khajuraho_generalinfo.jsp Khajuraho airport] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150708201920/http://www.aai.aero/allAirports/khajuraho_generalinfo.jsp |date=8 July 2015 }} AAI, Govt of India</ref> এই স্থান ভাৰতীয় ৰেল সেৱাৰ দ্বাৰাও সংযুক্ত, ৰেলৱে ষ্টেচনটো কীৰ্তিচিহ্নসমূহৰ প্ৰৱেশদ্বাৰৰ পৰা প্ৰায় ছয় কিলোমিটাৰ দূৰত অৱস্থিত। এই কীৰ্তিচিহ্নসমূহ পূব-পশ্চিম ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথ ৭৫ৰ পৰা প্ৰায় দহ কিলোমিটাৰ আৰু ছটাৰপুৰ চহৰৰ পৰা প্ৰায় ৫০ কিলোমিটাৰ দূৰত্বত অৱস্থিত; ছাটাৰপুৰ চহৰখন ৰাজ্যৰ ৰাজধানী ভোপালৰ সৈতে দক্ষিণ-পশ্চিম-উত্তৰ-পূব ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথ ৮৬ৰ দ্বাৰা সংযুক্ত। ৰাজস্থানৰ দশম শতিকাৰ ভাণ্ড দেৱ মন্দিৰটো খাজুৰাহো কীৰ্তিচিহ্নৰ শৈলীত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল আৰু ইয়াক প্ৰায়ে "লিটিল খাজুৰাহো" বুলি কোৱা হয়। ==ইতিহাস== খাজুৰাহো গোটৰ কীৰ্তিচিহ্ন চণ্ডেলা বংশৰ শাসন কালত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। তেওঁলোকৰ ক্ষমতা উত্থানৰ প্ৰায় লগে লগে নিৰ্মাণ কাৰ্য্যকলাপ আৰম্ভ হয়, তেওঁলোকৰ সমগ্ৰ ৰাজ্যখনতে পিছলৈ বুণ্ডেলখণ্ড নামেৰে জনাজাত।<ref name=gghurye>G.S. Ghurye, Rajput Architecture, {{ISBN|978-8171544462}}, Reprint Year: 2005, pp 19-24</ref> প্ৰায়বোৰ মন্দিৰ হিন্দু ৰজা যশোৱৰ্মন আৰু ধনগাৰ ৰাজত্বকালত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। যশোৱৰ্মনৰ উত্তৰাধিকাৰ লক্ষ্মণ মন্দিৰে সৰ্বোত্তমভাৱে প্ৰদৰ্শন কৰিছে। বিশ্বনাথ মন্দিৰে ৰজা ধনাৰ ৰাজত্বকালক সৰ্বোত্তমভাৱে প্ৰতিফলিত কৰি তুলিছে।<ref name=Sen>{{Cite book | last = Sen | first = Sailendra | title = A Textbook of Medieval Indian History | publisher = Primus Books | year = 2013 | isbn =9789380607344 }}</ref>{{rp|22}} বৰ্তমান থকা আটাইতকৈ ডাঙৰ আৰু বিখ্যাত মন্দিৰটো হৈছে বিদ্যাধৰা ৰজাৰ ৰাজত্বকালত নিৰ্মিত কন্দৰিয়া মহাদেৱ।{{sfn|Devangana Desai|2005|p=10}} মন্দিৰৰ শিলালিপিসমূহে ইংগিত দিয়ে যে বৰ্তমানৰ বহুতো মন্দিৰ ৯৭০ আৰু ১০৩০ খ্ৰীষ্টাব্দৰ ভিতৰত সম্পূৰ্ণ হৈছিল আৰু তাৰ পিছৰ দশকবোৰত আৰু অধিক সংযোজন কৰা হৈছিল।<ref name=jfergusson/> মধ্যযুগীয় মহোবা<ref>also called Erakana</ref>ৰ চহৰৰ পৰা প্ৰায় ৩৫ মাইল দূৰত কালিঞ্জাৰ অঞ্চলত খাজুৰাহোৰ মন্দিৰ নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।মহোবা আছিল চাণ্ডেলা বংশৰ ৰাজধানী। প্ৰাচীন আৰু মধ্যযুগীয় সাহিত্যত তেওঁলোকৰ ৰাজ্যক 'জিঝোটি', 'জেজাহোতি', 'চিহ-চি-টো' আৰু 'জেজাকভূক্তি' বুলি কোৱা হয়।<ref name=mitra>Mitra (1977), The early rulers of Khajuraho, {{ISBN|978-8120819979}}</ref> খাজুৰাহোৰ প্ৰথম লিখিত উল্লেখ ৬৪১ খ্ৰীষ্টাব্দত চীনা তীৰ্থযাত্ৰী জুয়ানজাঙে কৰিছিল আৰু তেওঁ কেইবা ডজন নিষ্ক্ৰিয় বৌদ্ধ মঠ আৰু এক ডজন হিন্দু মন্দিৰ দেখাৰ বৰ্ণনা কৰিছিল, য'ত হাজাৰ হাজাৰ ব্ৰাহ্মণে পূজা কৰিছিল। <ref>{{cite book |last1=Hioco |first1=Christophe |last2=Poggi |first2=Luca |title=Khajuraho: Indian Temples and Sensuous Sculptures |publisher=5 Continents Editions |year = 2017 |isbn=978-88-7439-778-5 |page=9}}</ref> ১০২২ খ্ৰীষ্টাব্দত কালিঞ্জাৰ আক্ৰমণৰ সময়ত গাজনীৰ মাহমুদৰ লগত সংগ দিয়া পাৰ্চী ইতিহাসবিদ আবু ৰিহান আল-বিৰুনিয়ে খাজুৰাহোৰ কথা উল্লেখ কৰিছিল। তেওঁ খাজুৰাহোক ‘জাজাহুতি’ৰ ৰাজধানী বুলি অভিহিত কৰে। <ref>J. Banerjea (1960), Khajuraho, Journal of the Asiatic Society, Vol. 2-3, pp 43-47</ref> এই আক্ৰমণ সফল নহ'ল আৰু শেষত দুয়োপক্ষৰ মাজত শান্তি চুক্তি কৰা হয়; এই চুক্তিৰ অধীনত হিন্দু ৰজাই গাজনীৰ মাহমুদক মুক্তিপণ দি আক্ৰমণৰ অন্ত পেলাবলৈ আৰু তেওঁক ঘূৰাই পঠিয়াবলৈ সন্মত হয়।<ref name=mitra/> [[File:A ruin, pillars at Khajuraho, India.jpg|thumb|left|দ্বাদশ শতিকালৈকে খাজুৰাহো হিন্দু ৰজাৰ অধীনত আছিল আৰু ইয়াত ৮৫টা মন্দিৰ আছিল। মধ্য ভাৰতক ত্ৰয়োদশ শতিকাত দিল্লী চুলতানাই দখল কৰিছিল। মুছলমান শাসনত বহু মন্দিৰ ধ্বংস হৈছিল আৰু বাকীবোৰ অৱহেলিত হৈ গুচি গৈছিল। কিছুমান পুৰণি মন্দিৰৰ ধ্বংসাৱশেষ (ওপৰত ঘণ্টাই মন্দিৰ) এতিয়াও দেখা যায়।]] দ্বাদশ শতিকাৰ শেষলৈকে খজুৰাহো মন্দিৰসমূহ সক্ৰিয়ভাৱে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। ত্ৰয়োদশ শতিকাত মুছলমান চুলতান কুতুব-উদ্দিন আইবাকৰ নেতৃত্বত দিল্লী চুলতানৰ সৈন্যই চাণ্ডেলা ৰাজ্য আক্ৰমণ কৰি জয় কৰে। প্ৰায় এশ বছৰৰ পিছত মৰক্কোৰ ভ্ৰমণকাৰী ইবন বাট্টুতাই ১৩৩৫ চনৰ পৰা ১৩৪২ চনলৈকে ভাৰতত থকাৰ স্মৃতিগ্ৰন্থত খাজুৰাহো মন্দিৰ ভ্ৰমণৰ কথা উল্লেখ কৰি "কাজাৰা" <ref>phonetically translated from Arabic sometimes as "Kajwara"</ref><ref>Director General of Archaeology in India (1959), Archaeological Survey of India, Ancient India, Issues 15-19, pp 45-46 (Archived: University of Michigan)</ref> এইদৰে কয়: {{Blockquote|1=...খজুৰাহোৰ মন্দিৰৰ ওচৰত, যিবোৰৰ মূৰ্তিবোৰ মুছলমানে বিকৃত কৰি পেলাইছে, য'ত কেইবাজনো যোগী বাস কৰে, যাৰ চুলি শৰীৰৰ সমান দীঘল হৈ গৈছে। আৰু তীব্ৰ তপস্যাৰ ফলত তেওঁলোকৰ ৰং সকলো হালধীয়া হৈ পৰিছে। বহু মুছলমানে তেওঁলোকৰ পৰা শিকিবলৈ তেওঁলোকৰ ওচৰলৈ আহে। |2=[[ইবন বাট্টুতা, ]]|3= প্ৰায় ১৩৩৫ খ্ৰীষ্টাব্দ, ৰিহলাত ইবনে বাটুটাহ, অনুবাদ আৰ্থাৰ কটেৰেলে <ref>Arthur Cotterell (2011), Asia: A Concise History, Wiley, {{ISBN|978-0470825044}}, pp 184-185</ref> }} মধ্য ভাৰতৰ যি অঞ্চলত খাজুৰাহো মন্দিৰসমূহ অৱস্থিত সেই অঞ্চলটো ত্ৰয়োদশ শতিকাৰ পৰা ১৮ শতিকালৈকে বিভিন্ন মুছলমান বংশৰ নিয়ন্ত্ৰণত আছিল। এই সময়ছোৱাত কিছুমান মন্দিৰ অপবিত্ৰ কৰা হৈছিল, তাৰ পিছত দীৰ্ঘদিন ধৰি অৱহেলা কৰা হৈছিল।<ref name=jfergusson/><ref name=gghurye/> উদাহৰণস্বৰূপে, ১৪৯৫ খ্ৰীষ্টাব্দত খাজুৰাহোক চিকন্দৰ লোডীৰ মন্দিৰ ধ্বংস অভিযানত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়।<ref>Michael D. Willis, An Introduction to the Historical Geography of Gopakṣetra, Daśārṇa, and Jejākadeśa, Bulletin of the School of Oriental and African Studies, University of London, Vol. 51, No. 2 (1988), pp. 271–278; See also K.R. Qanungo (1965), Sher Shah and his times, Orient Longmans, {{oclc|175212}}, pp 423-427</ref> খাজুৰাহোৰ দুৰ্গম আৰু বিচ্ছিন্ন অৱস্থানে তাত থকা হিন্দু আৰু জৈন মন্দিৰসমূহক মুছলমানসকলে সঘনাই ধ্বংস কৰাৰ পৰা ৰক্ষা কৰিছিল।<ref name=trudyking>Trudy King et al., Asia and Oceania: International Dictionary of Historic Places, {{ISBN|978-1884964046}}, Routledge, pp 468-470</ref><ref>Alain Daniélou (2011), A Brief History of India, {{ISBN|978-1594770296}}, pp 221-227</ref> যুগ যুগ ধৰি গছ-গছনি আৰু অৰণ্যই এই মন্দিৰবোৰক আগুৰি ধৰিছিল। ১৮৩০ চনত স্থানীয় হিন্দুসকলৰ নেতৃত্বত এজন ব্ৰিটিছ জৰীপকাৰী টি. বাৰ্ট, এই মন্দিৰসমূহলৈ, আৰু এইদৰে বিশ্বৰ বিভিন্ন প্ৰান্তৰ লোকে ইয়াক পুনৰ আৱিষ্কাৰ কৰে।<ref>Louise Nicholson (2007), India, National Geographic Society, {{ISBN|978-1426201448}}, see Chapter on Khajuraho</ref> পিছলৈ পুনৰ আৱিষ্কাৰ হোৱাৰ কেইবছৰমানৰ পাছত আলেকজেণ্ডাৰ কানিংহামে এই মন্দিৰসমূহ যোগীসকলে গোপনে ব্যৱহাৰ কৰা বুলি ৰিপ’ৰ্ট কৰিছিল, আৰু প্ৰতি বছৰে ফেব্ৰুৱাৰী বা মাৰ্চ মাহত (চন্দ্ৰ পঞ্জিকা অনুসৰি) পালন কৰা শিৱৰাত্ৰিৰ সময়ত হাজাৰ হাজাৰ হিন্দু লোকে তীৰ্থযাত্ৰাত দৰ্শন কৰিছিল। ১৮৫২ চনত এফ.চি. মেচিয়ে খাজুৰাহো মন্দিৰৰ আদিম অংকন কৰিছিল।<ref name="Krishna Deva 1990">Krishna Deva (1990), Temples of Khajuraho, 2 Volumes, Archaeological Survey of India, New Delhi</ref> ==বিৱৰণ== [[File:Architecture of the Khajuraho temples.jpg|thumb|upright=1.4|খাজুৰাহো মন্দিৰৰ অংশ আৰু বিন্যাস।]] এই মন্দিৰৰ স্থান মধ্য ভাৰতৰ বিন্ধ্যা পৰ্বতমালাৰ ভিতৰত অৱস্থিত। স্থানীয় এটা প্ৰাচীন কিংবদন্তি অনুসৰি হিন্দু দেৱতা শিৱ আৰু অন্যান্য দেৱতাসকলে কালিঞ্জাৰ অঞ্চলৰ এই মনোমোহা পাহাৰীয়া গঠনসমূহ চাবলৈ ভাল পাইছিল।<ref name="rsingh">Rana Singh (2007), Landscape of sacred territory of Khajuraho, in City Society and Planning (Editors: Thakur, Pomeroy, et al), Volume 2, {{ISBN|978-8180694585}}, Chapter 18</ref> এই অঞ্চলৰ কেন্দ্ৰস্থল [[খাজুৰাহো]], স্থানীয় পাহাৰ আৰু নদীৰ মাজত অৱস্থিত। এই মন্দিৰ কমপ্লেক্সে প্ৰাচীন হিন্দু পৰম্পৰাক প্ৰতিফলিত কৰে য'ত দেৱ-দেৱীয়ে নিজেই প্ৰাৰ্থনা কৰিবলৈ ভাল পোৱা ঠাইত মন্দিৰ নিৰ্মাণ কৰে।<ref name=rsingh/><ref name=stellakvol1>[[Stella Kramrisch]], The Hindu Temple, Vol 1, Motilal Banarsidass, {{ISBN|978-81-208-0222-3}}</ref> এই মন্দিৰসমূহ পানীৰ উৎসৰ ওচৰত নিৰ্মাণ কৰা হৈছে, যিটো হিন্দু মন্দিৰৰ আন এক স্বকীয় বৈশিষ্ট্য। পানীৰ উৎসসমূহৰ ভিতৰত ছিবসাগৰ, খাজুৰ সাগৰ (নিনোৰা তাল বুলিও জনা যায়), আৰু খুদৰ নদী আদি অন্তৰ্ভুক্ত।<ref>Ibn Battuta in his 1335 CE memoirs on Delhi Sultanate mentioned the temples to be near a mile-long lake, modern water bodies are much smaller and separate lagoons; Director General of Archaeology in India (1959), Archaeological Survey of India, Ancient India, Issues 15-19, pp 45-46 (Archived: University of Michigan)</ref> স্থানীয় কিংবদন্তি অনুসৰি এই মন্দিৰ কমপ্লেক্সত ৬৪টা পানীৰ উৎস অৰ্থাৎ জলভাগ আছিল, ইয়াৰে ৫৬টা পুৰাতত্ত্ববিদসকলে চিনাক্ত কৰিছে।<ref name=rsingh/><ref>The number 64 is considered sacred in [[Hindu temple]] design and very common design basis; it is symbolic as it is both a square of 8 and a cube of 4.</ref> [[File:DULHADEO TEMPLE ARCHITECTURE.jpg|thumb|নাগাৰা মন্দিৰৰ স্থাপত্যৰ বিভিন্ন অংশ বিতংভাৱে]] এটা মন্দিৰ (চতুৰ্ভুজ)ৰ বাহিৰে<ref name=rsingh/> বাকী সকলো মন্দিৰ সূৰ্য্য উদয়ৰ ফালে নিৰ্মাণ কৰা হৈছে – আন এটা প্ৰতীকী বৈশিষ্ট্য যিটো হিন্দু মন্দিৰত প্ৰধান। মন্দিৰসমূহৰ আপেক্ষিক বিন্যাসে পুৰুষ আৰু মহিলা দেৱতাক একত্ৰিত কৰে আৰু ইয়াৰ প্ৰতীকসমূহে ইহঁতৰ আন্তঃনিৰ্ভৰশীলতাক উজ্জ্বল কৰি তোলে।<ref name=spunja>Shobita Punja (1992), Divine Ecstasy - The Story of Khajuraho, Viking, New Delhi, {{ISBN|978-0670840274}}</ref> এই শিল্পকৰ্মসমূহে হিন্দু ধৰ্মত অপৰিহাৰ্য আৰু উপযুক্ত বুলি বিবেচিত জীৱনৰ চাৰিটা লক্ষ্য – ধৰ্ম, কাম, অৰ্থ, আৰু মোক্ষক প্ৰতীকীভাৱে চিত্ৰিত কৰিছে। বৰ্তমান থকা মন্দিৰসমূহৰ ভিতৰত ছটা মন্দিৰ [[শিৱ]], আঠটা [[বিষ্ণু]] আৰু তেওঁৰ অৱতাৰ, এটা [[গণেশ]], এটা সূৰ্য্য দেৱতাক আৰু তিনিটা জৈন তীৰ্থংকৰৰ বাবে উৎসৰ্গিত।<ref name=rsingh/> কিছুমান ধ্বংসাৱশেষৰ বাবে মন্দিৰটোক কোনো নিৰ্দিষ্ট দেৱতাৰ সৈতে নিশ্চিতভাৱে জড়িত কৰিব পৰাকৈ পৰ্যাপ্ত প্ৰমাণ পোৱা নাযায়। এই স্থানৰ সম্পূৰ্ণ পৰীক্ষা কৰিলে দেখা যায় যে প্ৰতিটো মন্দিৰৰ পৰিকল্পনা আৰু ডিজাইনত হিন্দু প্ৰতীকী মণ্ডলৰ ডিজাইনৰ বৰ্গ আৰু বৃত্তৰ নীতি প্ৰতিফলিত হয়।<ref>D Desai (1996), The religious imagery of Khajuraho, Project for Indian Cultural Studies, {{ISBN|978-8190018418}}</ref> তদুপৰি সেই অঞ্চলটো তিনিটা ত্ৰিভুজত ভাগ কৰা হৈছে যিবোৰে একেলগে এটা পঞ্চভুজ গঠন কৰে। পণ্ডিতসকলৰ মতে ই ত্ৰিজগত বা 'ত্ৰিলোকানাথ' আৰু পঞ্চ মহাজাগতিক উপাদান বা 'পঞ্চভূত'ৰ হিন্দু প্ৰতীকবাদক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে।<ref name=rsingh/> এই মন্দিৰ স্থান শিৱৰ বাবে উৎসৰ্গিত, যিজনে জীৱন ধ্বংস আৰু পুনৰ সৃষ্টি কৰে, যাৰ ফলত সময়, বিৱৰ্তন আৰু ধ্বংসৰ মহাজাগতিক নৃত্য নিয়ন্ত্ৰণ কৰে।<ref name=spunja/> ==নিৰ্মাণ== এই মন্দিৰসমূহ পশ্চিম, পূব আৰু দক্ষিণ তিনিটা ভৌগোলিক অঞ্চলত ভাগ কৰা হৈছে। খাজুৰাহোৰ মন্দিৰসমূহ বেলেগ বেলেগ শিলৰ দ্বাৰা নিৰ্মিত, গ্ৰেনাইটৰ ভেটি প্ৰায় অদৃশ্য।<ref>V.A. Smith, "Observations on some Chandel Antiquities", Journal of the Asiatic Society of Bengal, Volume 48, pp 290-291</ref> নিৰ্মাতাসকলে মৰ্টন ব্যৱহাৰ কৰা নাছিল, শিলবোৰক মৰ্টাইজ আৰু টেনন জইণ্টেৰে সংযুক্ত কৰা হৈছিল আৰু মাধ্যাকৰ্ষণৰ দ্বাৰা ঠাইত ধৰি ৰখা হৈছিল। এই শৈলীৰ নিৰ্মাণৰ বাবে অতি নিখুঁত সংযোগৰ প্ৰয়োজন হয়। খুঁটা আৰু আৰ্কিট্ৰেভবোৰ ২০ টন পৰ্যন্ত ওজনৰ বিশাল শিলৰ দ্বাৰা নিৰ্মিত আছিল।<ref>"Lost Worlds of the Kama Sutra" History channel</ref> ১৯ শতিকাত ইটা আৰু মৰ্টন ব্যৱহাৰ কৰি কিছুমান মেৰামতি কৰা হৈছিল; কিন্তু এইবোৰ মূল সামগ্ৰীতকৈ অধিক দ্ৰুতগতিত বয়সীয়াল হৈছে আৰু সময়ৰ লগে লগে আন্ধাৰ হৈ পৰিছে, যাৰ ফলত এইবোৰ ঠাইৰ বাহিৰত দেখা গৈছে। খাজুৰাহো আৰু কালিঞ্জাৰ অঞ্চলত উৎকৃষ্ট মানৰ বেলেগ শিল আছে, যিবোৰ অতি নিখুঁতভাৱে খোদিত কৰিব পাৰি। আনকি চুলি, মেনিকিউৰ কৰা নখ, জটিল গহনা আদি ক্ষুদ্ৰ ক্ষুদ্ৰ সবিশেষও বৰ্তমান থকা ভাস্কৰ্য্যবোৰত স্পষ্টকৈ দেখা যায়। খাজুৰাহোত টেলিভিছন শ্ব' "লষ্ট ৱৰ্ল্ডছ" (হিষ্ট্ৰী চেনেল)ৰ চিত্ৰগ্ৰহণৰ সময়ত এলেক্স ইভান্সে চাৰি ফুটতকৈও কম ওখ শিলৰ মূৰ্তি পুনৰ নিৰ্মাণ কৰিছিল, যিটো খোদিত কৰিবলৈ তেওঁক প্ৰায় ৬০ দিন সময় লাগিছিল। তেওঁ এই ভাস্কৰ্য্যসমূহ সৃষ্টিৰ ক্ষেত্ৰত কিমান শ্ৰম লাগে সেইটো অনুমান কৰিব বিচাৰিছিল।<ref>"Lost Worlds of the Kama Sutra," History Channel</ref> ৰজাৰ হপকিন্স আৰু মাৰ্ক লেহনাৰে চূণশিল খননৰ পৰীক্ষাও কৰিছিল। এই পৰীক্ষাসমূহৰ বাবে ২২ দিনত প্ৰায় ৪০০ টন শিল উলিয়াবলৈ ১২ জন শ্ৰমিকৰ প্ৰয়োজন হৈছিল।<ref>Lehner, Mark (1997) ''The Complete Pyramids'', London: Thames and Hudson. {{ISBN|0-500-05084-8}}. pp. 202–225</ref> এই পৰীক্ষাসমূহৰ ভিত্তিত তেওঁলোকে এই সিদ্ধান্তত উপনীত হয় যে এই মন্দিৰসমূহ নিৰ্মাণৰ বাবে শ শ উচ্চ দক্ষতাসম্পন্ন ভাস্কৰ্য শিল্পীৰ প্ৰয়োজন হ’লহেঁতেন। ==পৰ্যটন আৰু সাংস্কৃতিক কাৰ্যসূচী== [[File:Khajuraho temples map.jpg|thumb|right|মন্দিৰৰ বিন্যাস মানচিত্ৰ – খজুৰাহো স্মৃতিসৌধৰ গোট।]] খাজুৰাহোৰ মন্দিৰসমূহ বহলভাৱে তিনিটা ভাগত বিভক্ত: পূব গোট, দক্ষিণ গোট আৰু পশ্চিম গোট। ইয়াৰে কেৱল পশ্চিমীয়া গোটটোৱেই অডিঅ’-গাইডেড ভ্ৰমণৰ সুবিধা আছে, পৰ্যটকক সাত-আঠটা মন্দিৰ ভ্ৰমণলৈ লৈ যায়। ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰত]] [[শ্ৰেণী:চমু বৰ্ণনা থকা প্ৰবন্ধসমূহ]] d0nk6yqc5u17i1yx3w1xbrz0msk1b9b 603227 603226 2026-04-27T09:37:49Z দিম্পল দাস 5159 /* পৰ্যটন আৰু সাংস্কৃতিক কাৰ্যসূচী */ 603227 wikitext text/x-wiki {{পোখালি}}{{Infobox UNESCO World Heritage Site | image = [[File:1 Khajuraho.jpg|thumb]] | Location = [[Khajuraho]], [[Chhatarpur district]], [[Madhya Pradesh]], [[India]] | Criteria = Cultural: i, iii | ID = 240 | Year = 1986 | locmapin = India#India Madhya Pradesh | map_caption = Location in Madhya Pradesh state of India | relief = 1 | coordinates = {{coord|24.854422|N|79.921427|E|format=dms|display=inline,title}} | WHS = খাজুৰাহো স্মাৰকসমূহ }} '''খাজুৰাহো স্মাৰকসমূহ''' {{en| Khajuraho Group of Monuments}} [[ভাৰত]]ৰ [[মধ্যপ্ৰদেশ]]ৰ ছটাৰপুৰ জিলাৰ [[হিন্দু]] আৰু দিগম্বৰা [[জৈন]] মন্দিৰৰ এটা দল। জিলা সদৰ ছটাৰপুৰ চহৰৰ পৰা প্ৰায় ৪৬ কিলোমিটাৰ (২৮.৬ মাইল), গোৱালিয়াৰৰ পৰা ২৮৩ কিলোমিটাৰ (১৭৭ মাইল), ঝান্সীৰ পৰা ১৭৫ কিলোমিটাৰ (১০৯ মাইল) দক্ষিণ-পূবে, খাজৱাৰ পৰা ১০ কিলোমিটাৰ (৬.২ মাইল) আৰু ৰাজনগৰৰ পৰা ৯ কিলোমিটাৰ (৫.৬ মাইল) দূৰত্বত অৱস্থিত। নগাৰা শৈলীৰ স্থাপত্যৰ প্ৰতীক আৰু কিছুমান কামোদ্দীপক ভাস্কৰ্য্যৰ বাবে এই মন্দিৰসমূহ বিখ্যাত।<ref>Philip Wilkinson (2008), India: People, Place, Culture and History, {{ISBN|978-1405329040}}, pp 352-353</ref> খাজুৰাহোৰ বেছিভাগ মন্দিৰেই ৮৮৫ খ্ৰীষ্টাব্দৰ পৰা ১০০০ খ্ৰীষ্টাব্দৰ ভিতৰত চাণ্ডেলা বংশই নিৰ্মাণ কৰিছিল।<ref name=Madan>{{cite book|title=India through the ages|url=https://archive.org/details/indiathroughages00mada|last=Gopal|first=Madan|year= 1990| page= [https://archive.org/details/indiathroughages00mada/page/179 179]|editor=K.S. Gautam|publisher=Publication Division, Ministry of Information and Broadcasting, Government of India}}</ref><ref name = "unesco">{{cite web|title=Khajuraho Group of Monuments |url=https://whc.unesco.org/en/list/240 |website = UNESCO World Heritage Centre |publisher = United Nations Educational Scientific and Cultural Organization |access-date = 25 June 2023}}</ref> ঐতিহাসিক তথ্য অনুসৰি খাজুৰাহো মন্দিৰ স্থানত দ্বাদশ শতিকালৈকে ৮৫টা মন্দিৰ আছিল, যিবোৰ ২০ বৰ্গ কিলোমিটাৰ (৭.৭ বৰ্গমাইল)ত বিস্তৃত আছিল। ইয়াৰে মাত্ৰ প্ৰায় ২৫টা মন্দিৰহে আছে, যিবোৰ ছয় বৰ্গ কিলোমিটাৰ (২.৩ বৰ্গমাইল)ত বিস্তৃত।<ref name= "unesco"/> এতিয়া থকা মন্দিৰসমূহৰ ভিতৰত কন্দৰিয়া মহাদেৱ মন্দিৰটো প্ৰাচীন ভাৰতীয় শিল্পৰ জটিল বিৱৰণ, প্ৰতীক আৰু প্ৰকাশভংগীৰ সৈতে প্ৰচুৰ ভাস্কৰ্য্যৰে সজাই তোলা হৈছে।<ref name=ddesai>Devangana Desai (2005), ''Khajuraho'', Oxford University Press, Sixth Print, {{ISBN|978-0-19-565643-5}}</ref> ১৮৩৮ চনলৈকে এই মন্দিৰ কমপ্লেক্সটো পাহৰি যোৱা আৰু জংঘলেৰে ভৰি আছিল, তেতিয়া কেপ্তেইন টি. বাৰ্ট নামৰ এজন ব্ৰিটিছ অভিযন্তাই এই কমপ্লেক্সটো পৰিদৰ্শন কৰি তেওঁৰ তথ্য জাৰ্নেল অৱ দ্য এছিয়াটিক ছ'চাইটি অৱ বেংগলত প্ৰকাশ কৰে।<ref>Slaczka, Anna. “Temples, Inscriptions and Misconceptions: Charles-Louis Fábri and the Khajuraho ‘Apsaras.’” The Rijksmuseum Bulletin 60, no. 3 (2012): 212–33. See p. 217.</ref> এই কীৰ্তিচিহ্নসমূহ নিৰ্মাণ কৰাৰ সময়ত অঞ্চলটোৰ ল'ৰাবোৰে প্ৰাপ্তবয়স্ক হোৱালৈকে ব্ৰহ্মচাৰী (স্নাতক) হিচাপে আশ্ৰমত বাস কৰিছিল আৰু এই ভাস্কৰ্য্যসমূহে তেওঁলোকক 'গৃহস্থ'ৰ সাংসাৰিক ভূমিকা সম্পৰ্কে জানিবলৈ সহায় কৰিছিল।<ref>{{cite book|title=Frontline, Volume 24, Issues 6-12|page=93|publisher=S. Rangarajan for Kasturi & Sons|year=2007}}</ref> খাজুৰাহো মন্দিৰ গোটটো একেলগে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল যদিও সেইবোৰ হিন্দু আৰু জৈন ধৰ্ম দুটা ধৰ্মৰ প্ৰতি উৎসৰ্গিত আছিল। ইয়াৰ পৰা অনুমান কৰিব পাৰি যে এই অঞ্চলত হিন্দু আৰু জৈনসকলৰ মাজত বিভিন্ন ধৰ্মীয় মতামতক স্বীকাৰ আৰু সন্মান জনোৱাৰ পৰম্পৰা আছিল।<ref name=jfergusson>James Fergusson, [https://archive.org/stream/historyofindiane02ferguoft#page/140/mode/2up/search/khajuraho Northern or Indo-Aryan Style - Khajuraho] History of Indian and Eastern Architecture, Updated by James Burgess and R. Phene Spiers (1910), Volume II, John Murray, London</ref> ইয়াৰ অসাধাৰণ স্থাপত্য, মন্দিৰৰ ৰূপৰ বৈচিত্ৰ্য আৰু চাণ্ডেলা সভ্যতাৰ সাক্ষ্যৰ বাবে [[খাজুৰাহো]]ৰ কীৰ্তিচিহ্নসমূহ ১৯৮৬ চনত [[ইউনেস্কো]]ৰ [[বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]]ৰ তালিকাত সন্নিবিষ্ট কৰা হয়।<ref>{{cite web|title=World Heritage Day: Five must-visit sites in India|url=http://www.hindustantimes.com/travel/world-heritage-day-five-must-visit-sites-in-india/article1-1338551.aspx|archive-url=https://web.archive.org/web/20150419163624/http://www.hindustantimes.com/travel/world-heritage-day-five-must-visit-sites-in-india/article1-1338551.aspx|url-status=dead|archive-date=19 April 2015|date=18 April 2015|access-date=23 November 2025|archivedate=14 August 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150814145305/http://www.hindustantimes.com/travel/world-heritage-day-five-must-visit-sites-in-india/article1-1338551.aspx|deadurl=yes}}</ref><ref name= "unesco"/> ==ব্যুৎপত্তিবিজ্ঞান== খজুৰাহো বা খাৰ্জুৰাবাহক নামটো প্ৰাচীন সংস্কৃতৰ পৰা উদ্ভৱ হৈছে (খজুৰা, খজুৰ অৰ্থাৎ খেজুৰ,<ref>[http://spokensanskrit.de/index.php?tinput=kharjUra&direction=SE&script=HK&link=yes&beginning=0 kharjUra] Sanskrit English Dictionary, Koeln University, Germany</ref> আৰু ৱাহক, বাহক অৰ্থাৎ "যিজনে কঢ়িয়াই লৈ ফুৰে" বা বাহক<ref>[http://spokensanskrit.de/index.php?tinput=vAhaka&direction=SE&script=HK&link=yes&beginning=0 vAhaka] Sanskrit English Dictionary, Koeln University, Germany</ref>)। স্থানীয় কিংবদন্তি অনুসৰি মন্দিৰবোৰৰ দুৱাৰমুখ হিচাপে দুটা সোণৰ খেজুৰ আছিল (পুনৰ আৱিষ্কাৰ হোৱাৰ সময়ত সেইবোৰ নোহোৱা হৈছিল)। দেশাইয়ে কৈছে যে খাৰ্জুৰাবাহকৰ অৰ্থ বিচ্ছুধাৰীও, যিটো ভগৱান শিৱৰ আন এটা প্ৰতীকী নাম (যি তেওঁৰ উগ্ৰ ৰূপত সাপ আৰু বিচ্ছুৰ মালা পিন্ধে)।<ref name=ddesai7>Devangana Desai (1996), [http://www.learn.columbia.edu/indianart/pdf/khajuraho_desai.pdf Chapter 7 - Puns and Enigmatic Language in Sculpture] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304114145/http://www.learn.columbia.edu/indianart/pdf/khajuraho_desai.pdf |date=4 March 2016 }} in The Religious Imagery of Khajuraho, Project for Indian Cultural Studies, Columbia University Archives</ref> ==অৱস্থান== [[File:TEMPLE MAP OF KHAJURAHO.jpg|thumb|[[খাজুৰাহো]] চহৰৰ মানচিত্ৰ]] [[নতুন দিল্লী]]ৰ পৰা প্ৰায় ৬২০ কিলোমিটাৰ (৩৮৫ মাইল) দক্ষিণ-পূবে চটাৰপুৰ জিলাৰ [[ভাৰত]]ৰ [[মধ্যপ্ৰদেশ]] ৰাজ্যত অৱস্থিত খাজুৰাহো কীৰ্তিচিহ্নসমূহ। এই মন্দিৰসমূহ [[খাজুৰাহো]] নামেৰেও জনাজাত এখন সৰু চহৰৰ ওচৰত অৱস্থিত,<ref>{{cite web|url=http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999|archive-url=https://web.archive.org/web/20040616075334/http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999|archive-date=2004-06-16|title= Census of India 2001: Data from the 2001 Census, including cities, villages and towns (Provisional)|access-date=2008-11-01|publisher= Census Commission of India}}</ref> ইয়াৰ জনসংখ্যা প্ৰায় ২৪,৪৮১ জন (২০১১ চনৰ লোকপিয়ল)। [[খাজুৰাহো]]ত অসামৰিক বিমানবন্দৰ খাজুৰাহো (আই এ টি এ ক'ড: এইচ জে আৰ)য়ে সেৱা আগবঢ়ায়, ইয়াৰ সেৱা [[দিল্লী]], [[আগ্ৰা]], বাৰাণসী আৰু [[মুম্বাই]]লৈ যায়।<ref>[http://www.aai.aero/allAirports/khajuraho_generalinfo.jsp Khajuraho airport] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150708201920/http://www.aai.aero/allAirports/khajuraho_generalinfo.jsp |date=8 July 2015 }} AAI, Govt of India</ref> এই স্থান ভাৰতীয় ৰেল সেৱাৰ দ্বাৰাও সংযুক্ত, ৰেলৱে ষ্টেচনটো কীৰ্তিচিহ্নসমূহৰ প্ৰৱেশদ্বাৰৰ পৰা প্ৰায় ছয় কিলোমিটাৰ দূৰত অৱস্থিত। এই কীৰ্তিচিহ্নসমূহ পূব-পশ্চিম ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথ ৭৫ৰ পৰা প্ৰায় দহ কিলোমিটাৰ আৰু ছটাৰপুৰ চহৰৰ পৰা প্ৰায় ৫০ কিলোমিটাৰ দূৰত্বত অৱস্থিত; ছাটাৰপুৰ চহৰখন ৰাজ্যৰ ৰাজধানী ভোপালৰ সৈতে দক্ষিণ-পশ্চিম-উত্তৰ-পূব ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথ ৮৬ৰ দ্বাৰা সংযুক্ত। ৰাজস্থানৰ দশম শতিকাৰ ভাণ্ড দেৱ মন্দিৰটো খাজুৰাহো কীৰ্তিচিহ্নৰ শৈলীত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল আৰু ইয়াক প্ৰায়ে "লিটিল খাজুৰাহো" বুলি কোৱা হয়। ==ইতিহাস== খাজুৰাহো গোটৰ কীৰ্তিচিহ্ন চণ্ডেলা বংশৰ শাসন কালত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। তেওঁলোকৰ ক্ষমতা উত্থানৰ প্ৰায় লগে লগে নিৰ্মাণ কাৰ্য্যকলাপ আৰম্ভ হয়, তেওঁলোকৰ সমগ্ৰ ৰাজ্যখনতে পিছলৈ বুণ্ডেলখণ্ড নামেৰে জনাজাত।<ref name=gghurye>G.S. Ghurye, Rajput Architecture, {{ISBN|978-8171544462}}, Reprint Year: 2005, pp 19-24</ref> প্ৰায়বোৰ মন্দিৰ হিন্দু ৰজা যশোৱৰ্মন আৰু ধনগাৰ ৰাজত্বকালত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। যশোৱৰ্মনৰ উত্তৰাধিকাৰ লক্ষ্মণ মন্দিৰে সৰ্বোত্তমভাৱে প্ৰদৰ্শন কৰিছে। বিশ্বনাথ মন্দিৰে ৰজা ধনাৰ ৰাজত্বকালক সৰ্বোত্তমভাৱে প্ৰতিফলিত কৰি তুলিছে।<ref name=Sen>{{Cite book | last = Sen | first = Sailendra | title = A Textbook of Medieval Indian History | publisher = Primus Books | year = 2013 | isbn =9789380607344 }}</ref>{{rp|22}} বৰ্তমান থকা আটাইতকৈ ডাঙৰ আৰু বিখ্যাত মন্দিৰটো হৈছে বিদ্যাধৰা ৰজাৰ ৰাজত্বকালত নিৰ্মিত কন্দৰিয়া মহাদেৱ।{{sfn|Devangana Desai|2005|p=10}} মন্দিৰৰ শিলালিপিসমূহে ইংগিত দিয়ে যে বৰ্তমানৰ বহুতো মন্দিৰ ৯৭০ আৰু ১০৩০ খ্ৰীষ্টাব্দৰ ভিতৰত সম্পূৰ্ণ হৈছিল আৰু তাৰ পিছৰ দশকবোৰত আৰু অধিক সংযোজন কৰা হৈছিল।<ref name=jfergusson/> মধ্যযুগীয় মহোবা<ref>also called Erakana</ref>ৰ চহৰৰ পৰা প্ৰায় ৩৫ মাইল দূৰত কালিঞ্জাৰ অঞ্চলত খাজুৰাহোৰ মন্দিৰ নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।মহোবা আছিল চাণ্ডেলা বংশৰ ৰাজধানী। প্ৰাচীন আৰু মধ্যযুগীয় সাহিত্যত তেওঁলোকৰ ৰাজ্যক 'জিঝোটি', 'জেজাহোতি', 'চিহ-চি-টো' আৰু 'জেজাকভূক্তি' বুলি কোৱা হয়।<ref name=mitra>Mitra (1977), The early rulers of Khajuraho, {{ISBN|978-8120819979}}</ref> খাজুৰাহোৰ প্ৰথম লিখিত উল্লেখ ৬৪১ খ্ৰীষ্টাব্দত চীনা তীৰ্থযাত্ৰী জুয়ানজাঙে কৰিছিল আৰু তেওঁ কেইবা ডজন নিষ্ক্ৰিয় বৌদ্ধ মঠ আৰু এক ডজন হিন্দু মন্দিৰ দেখাৰ বৰ্ণনা কৰিছিল, য'ত হাজাৰ হাজাৰ ব্ৰাহ্মণে পূজা কৰিছিল। <ref>{{cite book |last1=Hioco |first1=Christophe |last2=Poggi |first2=Luca |title=Khajuraho: Indian Temples and Sensuous Sculptures |publisher=5 Continents Editions |year = 2017 |isbn=978-88-7439-778-5 |page=9}}</ref> ১০২২ খ্ৰীষ্টাব্দত কালিঞ্জাৰ আক্ৰমণৰ সময়ত গাজনীৰ মাহমুদৰ লগত সংগ দিয়া পাৰ্চী ইতিহাসবিদ আবু ৰিহান আল-বিৰুনিয়ে খাজুৰাহোৰ কথা উল্লেখ কৰিছিল। তেওঁ খাজুৰাহোক ‘জাজাহুতি’ৰ ৰাজধানী বুলি অভিহিত কৰে। <ref>J. Banerjea (1960), Khajuraho, Journal of the Asiatic Society, Vol. 2-3, pp 43-47</ref> এই আক্ৰমণ সফল নহ'ল আৰু শেষত দুয়োপক্ষৰ মাজত শান্তি চুক্তি কৰা হয়; এই চুক্তিৰ অধীনত হিন্দু ৰজাই গাজনীৰ মাহমুদক মুক্তিপণ দি আক্ৰমণৰ অন্ত পেলাবলৈ আৰু তেওঁক ঘূৰাই পঠিয়াবলৈ সন্মত হয়।<ref name=mitra/> [[File:A ruin, pillars at Khajuraho, India.jpg|thumb|left|দ্বাদশ শতিকালৈকে খাজুৰাহো হিন্দু ৰজাৰ অধীনত আছিল আৰু ইয়াত ৮৫টা মন্দিৰ আছিল। মধ্য ভাৰতক ত্ৰয়োদশ শতিকাত দিল্লী চুলতানাই দখল কৰিছিল। মুছলমান শাসনত বহু মন্দিৰ ধ্বংস হৈছিল আৰু বাকীবোৰ অৱহেলিত হৈ গুচি গৈছিল। কিছুমান পুৰণি মন্দিৰৰ ধ্বংসাৱশেষ (ওপৰত ঘণ্টাই মন্দিৰ) এতিয়াও দেখা যায়।]] দ্বাদশ শতিকাৰ শেষলৈকে খজুৰাহো মন্দিৰসমূহ সক্ৰিয়ভাৱে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। ত্ৰয়োদশ শতিকাত মুছলমান চুলতান কুতুব-উদ্দিন আইবাকৰ নেতৃত্বত দিল্লী চুলতানৰ সৈন্যই চাণ্ডেলা ৰাজ্য আক্ৰমণ কৰি জয় কৰে। প্ৰায় এশ বছৰৰ পিছত মৰক্কোৰ ভ্ৰমণকাৰী ইবন বাট্টুতাই ১৩৩৫ চনৰ পৰা ১৩৪২ চনলৈকে ভাৰতত থকাৰ স্মৃতিগ্ৰন্থত খাজুৰাহো মন্দিৰ ভ্ৰমণৰ কথা উল্লেখ কৰি "কাজাৰা" <ref>phonetically translated from Arabic sometimes as "Kajwara"</ref><ref>Director General of Archaeology in India (1959), Archaeological Survey of India, Ancient India, Issues 15-19, pp 45-46 (Archived: University of Michigan)</ref> এইদৰে কয়: {{Blockquote|1=...খজুৰাহোৰ মন্দিৰৰ ওচৰত, যিবোৰৰ মূৰ্তিবোৰ মুছলমানে বিকৃত কৰি পেলাইছে, য'ত কেইবাজনো যোগী বাস কৰে, যাৰ চুলি শৰীৰৰ সমান দীঘল হৈ গৈছে। আৰু তীব্ৰ তপস্যাৰ ফলত তেওঁলোকৰ ৰং সকলো হালধীয়া হৈ পৰিছে। বহু মুছলমানে তেওঁলোকৰ পৰা শিকিবলৈ তেওঁলোকৰ ওচৰলৈ আহে। |2=[[ইবন বাট্টুতা, ]]|3= প্ৰায় ১৩৩৫ খ্ৰীষ্টাব্দ, ৰিহলাত ইবনে বাটুটাহ, অনুবাদ আৰ্থাৰ কটেৰেলে <ref>Arthur Cotterell (2011), Asia: A Concise History, Wiley, {{ISBN|978-0470825044}}, pp 184-185</ref> }} মধ্য ভাৰতৰ যি অঞ্চলত খাজুৰাহো মন্দিৰসমূহ অৱস্থিত সেই অঞ্চলটো ত্ৰয়োদশ শতিকাৰ পৰা ১৮ শতিকালৈকে বিভিন্ন মুছলমান বংশৰ নিয়ন্ত্ৰণত আছিল। এই সময়ছোৱাত কিছুমান মন্দিৰ অপবিত্ৰ কৰা হৈছিল, তাৰ পিছত দীৰ্ঘদিন ধৰি অৱহেলা কৰা হৈছিল।<ref name=jfergusson/><ref name=gghurye/> উদাহৰণস্বৰূপে, ১৪৯৫ খ্ৰীষ্টাব্দত খাজুৰাহোক চিকন্দৰ লোডীৰ মন্দিৰ ধ্বংস অভিযানত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়।<ref>Michael D. Willis, An Introduction to the Historical Geography of Gopakṣetra, Daśārṇa, and Jejākadeśa, Bulletin of the School of Oriental and African Studies, University of London, Vol. 51, No. 2 (1988), pp. 271–278; See also K.R. Qanungo (1965), Sher Shah and his times, Orient Longmans, {{oclc|175212}}, pp 423-427</ref> খাজুৰাহোৰ দুৰ্গম আৰু বিচ্ছিন্ন অৱস্থানে তাত থকা হিন্দু আৰু জৈন মন্দিৰসমূহক মুছলমানসকলে সঘনাই ধ্বংস কৰাৰ পৰা ৰক্ষা কৰিছিল।<ref name=trudyking>Trudy King et al., Asia and Oceania: International Dictionary of Historic Places, {{ISBN|978-1884964046}}, Routledge, pp 468-470</ref><ref>Alain Daniélou (2011), A Brief History of India, {{ISBN|978-1594770296}}, pp 221-227</ref> যুগ যুগ ধৰি গছ-গছনি আৰু অৰণ্যই এই মন্দিৰবোৰক আগুৰি ধৰিছিল। ১৮৩০ চনত স্থানীয় হিন্দুসকলৰ নেতৃত্বত এজন ব্ৰিটিছ জৰীপকাৰী টি. বাৰ্ট, এই মন্দিৰসমূহলৈ, আৰু এইদৰে বিশ্বৰ বিভিন্ন প্ৰান্তৰ লোকে ইয়াক পুনৰ আৱিষ্কাৰ কৰে।<ref>Louise Nicholson (2007), India, National Geographic Society, {{ISBN|978-1426201448}}, see Chapter on Khajuraho</ref> পিছলৈ পুনৰ আৱিষ্কাৰ হোৱাৰ কেইবছৰমানৰ পাছত আলেকজেণ্ডাৰ কানিংহামে এই মন্দিৰসমূহ যোগীসকলে গোপনে ব্যৱহাৰ কৰা বুলি ৰিপ’ৰ্ট কৰিছিল, আৰু প্ৰতি বছৰে ফেব্ৰুৱাৰী বা মাৰ্চ মাহত (চন্দ্ৰ পঞ্জিকা অনুসৰি) পালন কৰা শিৱৰাত্ৰিৰ সময়ত হাজাৰ হাজাৰ হিন্দু লোকে তীৰ্থযাত্ৰাত দৰ্শন কৰিছিল। ১৮৫২ চনত এফ.চি. মেচিয়ে খাজুৰাহো মন্দিৰৰ আদিম অংকন কৰিছিল।<ref name="Krishna Deva 1990">Krishna Deva (1990), Temples of Khajuraho, 2 Volumes, Archaeological Survey of India, New Delhi</ref> ==বিৱৰণ== [[File:Architecture of the Khajuraho temples.jpg|thumb|upright=1.4|খাজুৰাহো মন্দিৰৰ অংশ আৰু বিন্যাস।]] এই মন্দিৰৰ স্থান মধ্য ভাৰতৰ বিন্ধ্যা পৰ্বতমালাৰ ভিতৰত অৱস্থিত। স্থানীয় এটা প্ৰাচীন কিংবদন্তি অনুসৰি হিন্দু দেৱতা শিৱ আৰু অন্যান্য দেৱতাসকলে কালিঞ্জাৰ অঞ্চলৰ এই মনোমোহা পাহাৰীয়া গঠনসমূহ চাবলৈ ভাল পাইছিল।<ref name="rsingh">Rana Singh (2007), Landscape of sacred territory of Khajuraho, in City Society and Planning (Editors: Thakur, Pomeroy, et al), Volume 2, {{ISBN|978-8180694585}}, Chapter 18</ref> এই অঞ্চলৰ কেন্দ্ৰস্থল [[খাজুৰাহো]], স্থানীয় পাহাৰ আৰু নদীৰ মাজত অৱস্থিত। এই মন্দিৰ কমপ্লেক্সে প্ৰাচীন হিন্দু পৰম্পৰাক প্ৰতিফলিত কৰে য'ত দেৱ-দেৱীয়ে নিজেই প্ৰাৰ্থনা কৰিবলৈ ভাল পোৱা ঠাইত মন্দিৰ নিৰ্মাণ কৰে।<ref name=rsingh/><ref name=stellakvol1>[[Stella Kramrisch]], The Hindu Temple, Vol 1, Motilal Banarsidass, {{ISBN|978-81-208-0222-3}}</ref> এই মন্দিৰসমূহ পানীৰ উৎসৰ ওচৰত নিৰ্মাণ কৰা হৈছে, যিটো হিন্দু মন্দিৰৰ আন এক স্বকীয় বৈশিষ্ট্য। পানীৰ উৎসসমূহৰ ভিতৰত ছিবসাগৰ, খাজুৰ সাগৰ (নিনোৰা তাল বুলিও জনা যায়), আৰু খুদৰ নদী আদি অন্তৰ্ভুক্ত।<ref>Ibn Battuta in his 1335 CE memoirs on Delhi Sultanate mentioned the temples to be near a mile-long lake, modern water bodies are much smaller and separate lagoons; Director General of Archaeology in India (1959), Archaeological Survey of India, Ancient India, Issues 15-19, pp 45-46 (Archived: University of Michigan)</ref> স্থানীয় কিংবদন্তি অনুসৰি এই মন্দিৰ কমপ্লেক্সত ৬৪টা পানীৰ উৎস অৰ্থাৎ জলভাগ আছিল, ইয়াৰে ৫৬টা পুৰাতত্ত্ববিদসকলে চিনাক্ত কৰিছে।<ref name=rsingh/><ref>The number 64 is considered sacred in [[Hindu temple]] design and very common design basis; it is symbolic as it is both a square of 8 and a cube of 4.</ref> [[File:DULHADEO TEMPLE ARCHITECTURE.jpg|thumb|নাগাৰা মন্দিৰৰ স্থাপত্যৰ বিভিন্ন অংশ বিতংভাৱে]] এটা মন্দিৰ (চতুৰ্ভুজ)ৰ বাহিৰে<ref name=rsingh/> বাকী সকলো মন্দিৰ সূৰ্য্য উদয়ৰ ফালে নিৰ্মাণ কৰা হৈছে – আন এটা প্ৰতীকী বৈশিষ্ট্য যিটো হিন্দু মন্দিৰত প্ৰধান। মন্দিৰসমূহৰ আপেক্ষিক বিন্যাসে পুৰুষ আৰু মহিলা দেৱতাক একত্ৰিত কৰে আৰু ইয়াৰ প্ৰতীকসমূহে ইহঁতৰ আন্তঃনিৰ্ভৰশীলতাক উজ্জ্বল কৰি তোলে।<ref name=spunja>Shobita Punja (1992), Divine Ecstasy - The Story of Khajuraho, Viking, New Delhi, {{ISBN|978-0670840274}}</ref> এই শিল্পকৰ্মসমূহে হিন্দু ধৰ্মত অপৰিহাৰ্য আৰু উপযুক্ত বুলি বিবেচিত জীৱনৰ চাৰিটা লক্ষ্য – ধৰ্ম, কাম, অৰ্থ, আৰু মোক্ষক প্ৰতীকীভাৱে চিত্ৰিত কৰিছে। বৰ্তমান থকা মন্দিৰসমূহৰ ভিতৰত ছটা মন্দিৰ [[শিৱ]], আঠটা [[বিষ্ণু]] আৰু তেওঁৰ অৱতাৰ, এটা [[গণেশ]], এটা সূৰ্য্য দেৱতাক আৰু তিনিটা জৈন তীৰ্থংকৰৰ বাবে উৎসৰ্গিত।<ref name=rsingh/> কিছুমান ধ্বংসাৱশেষৰ বাবে মন্দিৰটোক কোনো নিৰ্দিষ্ট দেৱতাৰ সৈতে নিশ্চিতভাৱে জড়িত কৰিব পৰাকৈ পৰ্যাপ্ত প্ৰমাণ পোৱা নাযায়। এই স্থানৰ সম্পূৰ্ণ পৰীক্ষা কৰিলে দেখা যায় যে প্ৰতিটো মন্দিৰৰ পৰিকল্পনা আৰু ডিজাইনত হিন্দু প্ৰতীকী মণ্ডলৰ ডিজাইনৰ বৰ্গ আৰু বৃত্তৰ নীতি প্ৰতিফলিত হয়।<ref>D Desai (1996), The religious imagery of Khajuraho, Project for Indian Cultural Studies, {{ISBN|978-8190018418}}</ref> তদুপৰি সেই অঞ্চলটো তিনিটা ত্ৰিভুজত ভাগ কৰা হৈছে যিবোৰে একেলগে এটা পঞ্চভুজ গঠন কৰে। পণ্ডিতসকলৰ মতে ই ত্ৰিজগত বা 'ত্ৰিলোকানাথ' আৰু পঞ্চ মহাজাগতিক উপাদান বা 'পঞ্চভূত'ৰ হিন্দু প্ৰতীকবাদক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে।<ref name=rsingh/> এই মন্দিৰ স্থান শিৱৰ বাবে উৎসৰ্গিত, যিজনে জীৱন ধ্বংস আৰু পুনৰ সৃষ্টি কৰে, যাৰ ফলত সময়, বিৱৰ্তন আৰু ধ্বংসৰ মহাজাগতিক নৃত্য নিয়ন্ত্ৰণ কৰে।<ref name=spunja/> ==নিৰ্মাণ== এই মন্দিৰসমূহ পশ্চিম, পূব আৰু দক্ষিণ তিনিটা ভৌগোলিক অঞ্চলত ভাগ কৰা হৈছে। খাজুৰাহোৰ মন্দিৰসমূহ বেলেগ বেলেগ শিলৰ দ্বাৰা নিৰ্মিত, গ্ৰেনাইটৰ ভেটি প্ৰায় অদৃশ্য।<ref>V.A. Smith, "Observations on some Chandel Antiquities", Journal of the Asiatic Society of Bengal, Volume 48, pp 290-291</ref> নিৰ্মাতাসকলে মৰ্টন ব্যৱহাৰ কৰা নাছিল, শিলবোৰক মৰ্টাইজ আৰু টেনন জইণ্টেৰে সংযুক্ত কৰা হৈছিল আৰু মাধ্যাকৰ্ষণৰ দ্বাৰা ঠাইত ধৰি ৰখা হৈছিল। এই শৈলীৰ নিৰ্মাণৰ বাবে অতি নিখুঁত সংযোগৰ প্ৰয়োজন হয়। খুঁটা আৰু আৰ্কিট্ৰেভবোৰ ২০ টন পৰ্যন্ত ওজনৰ বিশাল শিলৰ দ্বাৰা নিৰ্মিত আছিল।<ref>"Lost Worlds of the Kama Sutra" History channel</ref> ১৯ শতিকাত ইটা আৰু মৰ্টন ব্যৱহাৰ কৰি কিছুমান মেৰামতি কৰা হৈছিল; কিন্তু এইবোৰ মূল সামগ্ৰীতকৈ অধিক দ্ৰুতগতিত বয়সীয়াল হৈছে আৰু সময়ৰ লগে লগে আন্ধাৰ হৈ পৰিছে, যাৰ ফলত এইবোৰ ঠাইৰ বাহিৰত দেখা গৈছে। খাজুৰাহো আৰু কালিঞ্জাৰ অঞ্চলত উৎকৃষ্ট মানৰ বেলেগ শিল আছে, যিবোৰ অতি নিখুঁতভাৱে খোদিত কৰিব পাৰি। আনকি চুলি, মেনিকিউৰ কৰা নখ, জটিল গহনা আদি ক্ষুদ্ৰ ক্ষুদ্ৰ সবিশেষও বৰ্তমান থকা ভাস্কৰ্য্যবোৰত স্পষ্টকৈ দেখা যায়। খাজুৰাহোত টেলিভিছন শ্ব' "লষ্ট ৱৰ্ল্ডছ" (হিষ্ট্ৰী চেনেল)ৰ চিত্ৰগ্ৰহণৰ সময়ত এলেক্স ইভান্সে চাৰি ফুটতকৈও কম ওখ শিলৰ মূৰ্তি পুনৰ নিৰ্মাণ কৰিছিল, যিটো খোদিত কৰিবলৈ তেওঁক প্ৰায় ৬০ দিন সময় লাগিছিল। তেওঁ এই ভাস্কৰ্য্যসমূহ সৃষ্টিৰ ক্ষেত্ৰত কিমান শ্ৰম লাগে সেইটো অনুমান কৰিব বিচাৰিছিল।<ref>"Lost Worlds of the Kama Sutra," History Channel</ref> ৰজাৰ হপকিন্স আৰু মাৰ্ক লেহনাৰে চূণশিল খননৰ পৰীক্ষাও কৰিছিল। এই পৰীক্ষাসমূহৰ বাবে ২২ দিনত প্ৰায় ৪০০ টন শিল উলিয়াবলৈ ১২ জন শ্ৰমিকৰ প্ৰয়োজন হৈছিল।<ref>Lehner, Mark (1997) ''The Complete Pyramids'', London: Thames and Hudson. {{ISBN|0-500-05084-8}}. pp. 202–225</ref> এই পৰীক্ষাসমূহৰ ভিত্তিত তেওঁলোকে এই সিদ্ধান্তত উপনীত হয় যে এই মন্দিৰসমূহ নিৰ্মাণৰ বাবে শ শ উচ্চ দক্ষতাসম্পন্ন ভাস্কৰ্য শিল্পীৰ প্ৰয়োজন হ’লহেঁতেন। ==পৰ্যটন আৰু সাংস্কৃতিক কাৰ্যসূচী== [[File:Khajuraho temples map.jpg|thumb|right|মন্দিৰৰ বিন্যাস মানচিত্ৰ – খজুৰাহো স্মৃতিসৌধৰ গোট।]] খাজুৰাহোৰ মন্দিৰসমূহ বহলভাৱে তিনিটা ভাগত বিভক্ত: পূব গোট, দক্ষিণ গোট আৰু পশ্চিম গোট। ইয়াৰে কেৱল পশ্চিমীয়া গোটটোৱেই অডিঅ’-গাইডেড ভ্ৰমণৰ সুবিধা আছে, পৰ্যটকক সাত-আঠটা মন্দিৰ ভ্ৰমণলৈ লৈ যায়। ইয়াৰ উপৰিও ভাৰতীয় প্ৰত্নতাত্ত্বিক জৰীপ (ASI) দ্বাৰা বিকশিত কৰা এটা অডিঅ'-গাইডেড ভ্ৰমণো উপলব্ধ, য'ত মন্দিৰসমূহৰ ইতিহাস আৰু স্থাপত্যৰ সম্পৰ্কে বিশদ তথ্য (এজন কথকৰ দ্বাৰা) প্ৰদান কৰা হয়।<ref>[http://timesofindia.indiatimes.com/city/indore/Tourists-to-Khajuraho-will-now-have-an-audio-compass/articleshow/9733005.cms Tourists to Khajuraho will now have an audio compass] The Times of India (25 August 2011)</ref> ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰত]] [[শ্ৰেণী:চমু বৰ্ণনা থকা প্ৰবন্ধসমূহ]] ltdyejdfubjuxovwamjz2uxq0z73yxk 603228 603227 2026-04-27T09:38:40Z দিম্পল দাস 5159 603228 wikitext text/x-wiki {{পোখালি}}{{Infobox UNESCO World Heritage Site | image = [[File:1 Khajuraho.jpg|thumb]] | Location = [[Khajuraho]], [[Chhatarpur district]], [[Madhya Pradesh]], [[India]] | Criteria = Cultural: i, iii | ID = 240 | Year = 1986 | locmapin = India#India Madhya Pradesh | map_caption = Location in Madhya Pradesh state of India | relief = 1 | coordinates = {{coord|24.854422|N|79.921427|E|format=dms|display=inline,title}} | WHS = খাজুৰাহো স্মাৰকসমূহ }} '''খাজুৰাহো স্মাৰকসমূহ''' {{en| Khajuraho Group of Monuments}} [[ভাৰত]]ৰ [[মধ্যপ্ৰদেশ]]ৰ ছটাৰপুৰ জিলাৰ [[হিন্দু]] আৰু দিগম্বৰা [[জৈন]] মন্দিৰৰ এটা দল। জিলা সদৰ ছটাৰপুৰ চহৰৰ পৰা প্ৰায় ৪৬ কিলোমিটাৰ (২৮.৬ মাইল), গোৱালিয়াৰৰ পৰা ২৮৩ কিলোমিটাৰ (১৭৭ মাইল), ঝান্সীৰ পৰা ১৭৫ কিলোমিটাৰ (১০৯ মাইল) দক্ষিণ-পূবে, খাজৱাৰ পৰা ১০ কিলোমিটাৰ (৬.২ মাইল) আৰু ৰাজনগৰৰ পৰা ৯ কিলোমিটাৰ (৫.৬ মাইল) দূৰত্বত অৱস্থিত। নগাৰা শৈলীৰ স্থাপত্যৰ প্ৰতীক আৰু কিছুমান কামোদ্দীপক ভাস্কৰ্য্যৰ বাবে এই মন্দিৰসমূহ বিখ্যাত।<ref>Philip Wilkinson (2008), India: People, Place, Culture and History, {{ISBN|978-1405329040}}, pp 352-353</ref> খাজুৰাহোৰ বেছিভাগ মন্দিৰেই ৮৮৫ খ্ৰীষ্টাব্দৰ পৰা ১০০০ খ্ৰীষ্টাব্দৰ ভিতৰত চাণ্ডেলা বংশই নিৰ্মাণ কৰিছিল।<ref name=Madan>{{cite book|title=India through the ages|url=https://archive.org/details/indiathroughages00mada|last=Gopal|first=Madan|year= 1990| page= [https://archive.org/details/indiathroughages00mada/page/179 179]|editor=K.S. Gautam|publisher=Publication Division, Ministry of Information and Broadcasting, Government of India}}</ref><ref name = "unesco">{{cite web|title=Khajuraho Group of Monuments |url=https://whc.unesco.org/en/list/240 |website = UNESCO World Heritage Centre |publisher = United Nations Educational Scientific and Cultural Organization |access-date = 25 June 2023}}</ref> ঐতিহাসিক তথ্য অনুসৰি খাজুৰাহো মন্দিৰ স্থানত দ্বাদশ শতিকালৈকে ৮৫টা মন্দিৰ আছিল, যিবোৰ ২০ বৰ্গ কিলোমিটাৰ (৭.৭ বৰ্গমাইল)ত বিস্তৃত আছিল। ইয়াৰে মাত্ৰ প্ৰায় ২৫টা মন্দিৰহে আছে, যিবোৰ ছয় বৰ্গ কিলোমিটাৰ (২.৩ বৰ্গমাইল)ত বিস্তৃত।<ref name= "unesco"/> এতিয়া থকা মন্দিৰসমূহৰ ভিতৰত কন্দৰিয়া মহাদেৱ মন্দিৰটো প্ৰাচীন ভাৰতীয় শিল্পৰ জটিল বিৱৰণ, প্ৰতীক আৰু প্ৰকাশভংগীৰ সৈতে প্ৰচুৰ ভাস্কৰ্য্যৰে সজাই তোলা হৈছে।<ref name=ddesai>Devangana Desai (2005), ''Khajuraho'', Oxford University Press, Sixth Print, {{ISBN|978-0-19-565643-5}}</ref> ১৮৩৮ চনলৈকে এই মন্দিৰ কমপ্লেক্সটো পাহৰি যোৱা আৰু জংঘলেৰে ভৰি আছিল, তেতিয়া কেপ্তেইন টি. বাৰ্ট নামৰ এজন ব্ৰিটিছ অভিযন্তাই এই কমপ্লেক্সটো পৰিদৰ্শন কৰি তেওঁৰ তথ্য জাৰ্নেল অৱ দ্য এছিয়াটিক ছ'চাইটি অৱ বেংগলত প্ৰকাশ কৰে।<ref>Slaczka, Anna. “Temples, Inscriptions and Misconceptions: Charles-Louis Fábri and the Khajuraho ‘Apsaras.’” The Rijksmuseum Bulletin 60, no. 3 (2012): 212–33. See p. 217.</ref> এই কীৰ্তিচিহ্নসমূহ নিৰ্মাণ কৰাৰ সময়ত অঞ্চলটোৰ ল'ৰাবোৰে প্ৰাপ্তবয়স্ক হোৱালৈকে ব্ৰহ্মচাৰী (স্নাতক) হিচাপে আশ্ৰমত বাস কৰিছিল আৰু এই ভাস্কৰ্য্যসমূহে তেওঁলোকক 'গৃহস্থ'ৰ সাংসাৰিক ভূমিকা সম্পৰ্কে জানিবলৈ সহায় কৰিছিল।<ref>{{cite book|title=Frontline, Volume 24, Issues 6-12|page=93|publisher=S. Rangarajan for Kasturi & Sons|year=2007}}</ref> খাজুৰাহো মন্দিৰ গোটটো একেলগে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল যদিও সেইবোৰ হিন্দু আৰু জৈন ধৰ্ম দুটা ধৰ্মৰ প্ৰতি উৎসৰ্গিত আছিল। ইয়াৰ পৰা অনুমান কৰিব পাৰি যে এই অঞ্চলত হিন্দু আৰু জৈনসকলৰ মাজত বিভিন্ন ধৰ্মীয় মতামতক স্বীকাৰ আৰু সন্মান জনোৱাৰ পৰম্পৰা আছিল।<ref name=jfergusson>James Fergusson, [https://archive.org/stream/historyofindiane02ferguoft#page/140/mode/2up/search/khajuraho Northern or Indo-Aryan Style - Khajuraho] History of Indian and Eastern Architecture, Updated by James Burgess and R. Phene Spiers (1910), Volume II, John Murray, London</ref> ইয়াৰ অসাধাৰণ স্থাপত্য, মন্দিৰৰ ৰূপৰ বৈচিত্ৰ্য আৰু চাণ্ডেলা সভ্যতাৰ সাক্ষ্যৰ বাবে [[খাজুৰাহো]]ৰ কীৰ্তিচিহ্নসমূহ ১৯৮৬ চনত [[ইউনেস্কো]]ৰ [[বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]]ৰ তালিকাত সন্নিবিষ্ট কৰা হয়।<ref>{{cite web|title=World Heritage Day: Five must-visit sites in India|url=http://www.hindustantimes.com/travel/world-heritage-day-five-must-visit-sites-in-india/article1-1338551.aspx|archive-url=https://web.archive.org/web/20150419163624/http://www.hindustantimes.com/travel/world-heritage-day-five-must-visit-sites-in-india/article1-1338551.aspx|url-status=dead|archive-date=19 April 2015|date=18 April 2015|access-date=23 November 2025|archivedate=14 August 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150814145305/http://www.hindustantimes.com/travel/world-heritage-day-five-must-visit-sites-in-india/article1-1338551.aspx|deadurl=yes}}</ref><ref name= "unesco"/> ==ব্যুৎপত্তিবিজ্ঞান== খজুৰাহো বা খাৰ্জুৰাবাহক নামটো প্ৰাচীন সংস্কৃতৰ পৰা উদ্ভৱ হৈছে (খজুৰা, খজুৰ অৰ্থাৎ খেজুৰ,<ref>[http://spokensanskrit.de/index.php?tinput=kharjUra&direction=SE&script=HK&link=yes&beginning=0 kharjUra] Sanskrit English Dictionary, Koeln University, Germany</ref> আৰু ৱাহক, বাহক অৰ্থাৎ "যিজনে কঢ়িয়াই লৈ ফুৰে" বা বাহক<ref>[http://spokensanskrit.de/index.php?tinput=vAhaka&direction=SE&script=HK&link=yes&beginning=0 vAhaka] Sanskrit English Dictionary, Koeln University, Germany</ref>)। স্থানীয় কিংবদন্তি অনুসৰি মন্দিৰবোৰৰ দুৱাৰমুখ হিচাপে দুটা সোণৰ খেজুৰ আছিল (পুনৰ আৱিষ্কাৰ হোৱাৰ সময়ত সেইবোৰ নোহোৱা হৈছিল)। দেশাইয়ে কৈছে যে খাৰ্জুৰাবাহকৰ অৰ্থ বিচ্ছুধাৰীও, যিটো ভগৱান শিৱৰ আন এটা প্ৰতীকী নাম (যি তেওঁৰ উগ্ৰ ৰূপত সাপ আৰু বিচ্ছুৰ মালা পিন্ধে)।<ref name=ddesai7>Devangana Desai (1996), [http://www.learn.columbia.edu/indianart/pdf/khajuraho_desai.pdf Chapter 7 - Puns and Enigmatic Language in Sculpture] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304114145/http://www.learn.columbia.edu/indianart/pdf/khajuraho_desai.pdf |date=4 March 2016 }} in The Religious Imagery of Khajuraho, Project for Indian Cultural Studies, Columbia University Archives</ref> ==অৱস্থান== [[File:TEMPLE MAP OF KHAJURAHO.jpg|thumb|[[খাজুৰাহো]] চহৰৰ মানচিত্ৰ]] [[নতুন দিল্লী]]ৰ পৰা প্ৰায় ৬২০ কিলোমিটাৰ (৩৮৫ মাইল) দক্ষিণ-পূবে চটাৰপুৰ জিলাৰ [[ভাৰত]]ৰ [[মধ্যপ্ৰদেশ]] ৰাজ্যত অৱস্থিত খাজুৰাহো কীৰ্তিচিহ্নসমূহ। এই মন্দিৰসমূহ [[খাজুৰাহো]] নামেৰেও জনাজাত এখন সৰু চহৰৰ ওচৰত অৱস্থিত,<ref>{{cite web|url=http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999|archive-url=https://web.archive.org/web/20040616075334/http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999|archive-date=2004-06-16|title= Census of India 2001: Data from the 2001 Census, including cities, villages and towns (Provisional)|access-date=2008-11-01|publisher= Census Commission of India}}</ref> ইয়াৰ জনসংখ্যা প্ৰায় ২৪,৪৮১ জন (২০১১ চনৰ লোকপিয়ল)। [[খাজুৰাহো]]ত অসামৰিক বিমানবন্দৰ খাজুৰাহো (আই এ টি এ ক'ড: এইচ জে আৰ)য়ে সেৱা আগবঢ়ায়, ইয়াৰ সেৱা [[দিল্লী]], [[আগ্ৰা]], বাৰাণসী আৰু [[মুম্বাই]]লৈ যায়।<ref>[http://www.aai.aero/allAirports/khajuraho_generalinfo.jsp Khajuraho airport] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150708201920/http://www.aai.aero/allAirports/khajuraho_generalinfo.jsp |date=8 July 2015 }} AAI, Govt of India</ref> এই স্থান ভাৰতীয় ৰেল সেৱাৰ দ্বাৰাও সংযুক্ত, ৰেলৱে ষ্টেচনটো কীৰ্তিচিহ্নসমূহৰ প্ৰৱেশদ্বাৰৰ পৰা প্ৰায় ছয় কিলোমিটাৰ দূৰত অৱস্থিত। এই কীৰ্তিচিহ্নসমূহ পূব-পশ্চিম ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথ ৭৫ৰ পৰা প্ৰায় দহ কিলোমিটাৰ আৰু ছটাৰপুৰ চহৰৰ পৰা প্ৰায় ৫০ কিলোমিটাৰ দূৰত্বত অৱস্থিত; ছাটাৰপুৰ চহৰখন ৰাজ্যৰ ৰাজধানী ভোপালৰ সৈতে দক্ষিণ-পশ্চিম-উত্তৰ-পূব ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথ ৮৬ৰ দ্বাৰা সংযুক্ত। ৰাজস্থানৰ দশম শতিকাৰ ভাণ্ড দেৱ মন্দিৰটো খাজুৰাহো কীৰ্তিচিহ্নৰ শৈলীত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল আৰু ইয়াক প্ৰায়ে "লিটিল খাজুৰাহো" বুলি কোৱা হয়। ==ইতিহাস== খাজুৰাহো গোটৰ কীৰ্তিচিহ্ন চণ্ডেলা বংশৰ শাসন কালত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। তেওঁলোকৰ ক্ষমতা উত্থানৰ প্ৰায় লগে লগে নিৰ্মাণ কাৰ্য্যকলাপ আৰম্ভ হয়, তেওঁলোকৰ সমগ্ৰ ৰাজ্যখনতে পিছলৈ বুণ্ডেলখণ্ড নামেৰে জনাজাত।<ref name=gghurye>G.S. Ghurye, Rajput Architecture, {{ISBN|978-8171544462}}, Reprint Year: 2005, pp 19-24</ref> প্ৰায়বোৰ মন্দিৰ হিন্দু ৰজা যশোৱৰ্মন আৰু ধনগাৰ ৰাজত্বকালত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। যশোৱৰ্মনৰ উত্তৰাধিকাৰ লক্ষ্মণ মন্দিৰে সৰ্বোত্তমভাৱে প্ৰদৰ্শন কৰিছে। বিশ্বনাথ মন্দিৰে ৰজা ধনাৰ ৰাজত্বকালক সৰ্বোত্তমভাৱে প্ৰতিফলিত কৰি তুলিছে।<ref name=Sen>{{Cite book | last = Sen | first = Sailendra | title = A Textbook of Medieval Indian History | publisher = Primus Books | year = 2013 | isbn =9789380607344 }}</ref>{{rp|22}} বৰ্তমান থকা আটাইতকৈ ডাঙৰ আৰু বিখ্যাত মন্দিৰটো হৈছে বিদ্যাধৰা ৰজাৰ ৰাজত্বকালত নিৰ্মিত কন্দৰিয়া মহাদেৱ।{{sfn|Devangana Desai|2005|p=10}} মন্দিৰৰ শিলালিপিসমূহে ইংগিত দিয়ে যে বৰ্তমানৰ বহুতো মন্দিৰ ৯৭০ আৰু ১০৩০ খ্ৰীষ্টাব্দৰ ভিতৰত সম্পূৰ্ণ হৈছিল আৰু তাৰ পিছৰ দশকবোৰত আৰু অধিক সংযোজন কৰা হৈছিল।<ref name=jfergusson/> মধ্যযুগীয় মহোবা<ref>also called Erakana</ref>ৰ চহৰৰ পৰা প্ৰায় ৩৫ মাইল দূৰত কালিঞ্জাৰ অঞ্চলত খাজুৰাহোৰ মন্দিৰ নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।মহোবা আছিল চাণ্ডেলা বংশৰ ৰাজধানী। প্ৰাচীন আৰু মধ্যযুগীয় সাহিত্যত তেওঁলোকৰ ৰাজ্যক 'জিঝোটি', 'জেজাহোতি', 'চিহ-চি-টো' আৰু 'জেজাকভূক্তি' বুলি কোৱা হয়।<ref name=mitra>Mitra (1977), The early rulers of Khajuraho, {{ISBN|978-8120819979}}</ref> খাজুৰাহোৰ প্ৰথম লিখিত উল্লেখ ৬৪১ খ্ৰীষ্টাব্দত চীনা তীৰ্থযাত্ৰী জুয়ানজাঙে কৰিছিল আৰু তেওঁ কেইবা ডজন নিষ্ক্ৰিয় বৌদ্ধ মঠ আৰু এক ডজন হিন্দু মন্দিৰ দেখাৰ বৰ্ণনা কৰিছিল, য'ত হাজাৰ হাজাৰ ব্ৰাহ্মণে পূজা কৰিছিল। <ref>{{cite book |last1=Hioco |first1=Christophe |last2=Poggi |first2=Luca |title=Khajuraho: Indian Temples and Sensuous Sculptures |publisher=5 Continents Editions |year = 2017 |isbn=978-88-7439-778-5 |page=9}}</ref> ১০২২ খ্ৰীষ্টাব্দত কালিঞ্জাৰ আক্ৰমণৰ সময়ত গাজনীৰ মাহমুদৰ লগত সংগ দিয়া পাৰ্চী ইতিহাসবিদ আবু ৰিহান আল-বিৰুনিয়ে খাজুৰাহোৰ কথা উল্লেখ কৰিছিল। তেওঁ খাজুৰাহোক ‘জাজাহুতি’ৰ ৰাজধানী বুলি অভিহিত কৰে। <ref>J. Banerjea (1960), Khajuraho, Journal of the Asiatic Society, Vol. 2-3, pp 43-47</ref> এই আক্ৰমণ সফল নহ'ল আৰু শেষত দুয়োপক্ষৰ মাজত শান্তি চুক্তি কৰা হয়; এই চুক্তিৰ অধীনত হিন্দু ৰজাই গাজনীৰ মাহমুদক মুক্তিপণ দি আক্ৰমণৰ অন্ত পেলাবলৈ আৰু তেওঁক ঘূৰাই পঠিয়াবলৈ সন্মত হয়।<ref name=mitra/> [[File:A ruin, pillars at Khajuraho, India.jpg|thumb|left|দ্বাদশ শতিকালৈকে খাজুৰাহো হিন্দু ৰজাৰ অধীনত আছিল আৰু ইয়াত ৮৫টা মন্দিৰ আছিল। মধ্য ভাৰতক ত্ৰয়োদশ শতিকাত দিল্লী চুলতানাই দখল কৰিছিল। মুছলমান শাসনত বহু মন্দিৰ ধ্বংস হৈছিল আৰু বাকীবোৰ অৱহেলিত হৈ গুচি গৈছিল। কিছুমান পুৰণি মন্দিৰৰ ধ্বংসাৱশেষ (ওপৰত ঘণ্টাই মন্দিৰ) এতিয়াও দেখা যায়।]] দ্বাদশ শতিকাৰ শেষলৈকে খজুৰাহো মন্দিৰসমূহ সক্ৰিয়ভাৱে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। ত্ৰয়োদশ শতিকাত মুছলমান চুলতান কুতুব-উদ্দিন আইবাকৰ নেতৃত্বত দিল্লী চুলতানৰ সৈন্যই চাণ্ডেলা ৰাজ্য আক্ৰমণ কৰি জয় কৰে। প্ৰায় এশ বছৰৰ পিছত মৰক্কোৰ ভ্ৰমণকাৰী ইবন বাট্টুতাই ১৩৩৫ চনৰ পৰা ১৩৪২ চনলৈকে ভাৰতত থকাৰ স্মৃতিগ্ৰন্থত খাজুৰাহো মন্দিৰ ভ্ৰমণৰ কথা উল্লেখ কৰি "কাজাৰা" <ref>phonetically translated from Arabic sometimes as "Kajwara"</ref><ref>Director General of Archaeology in India (1959), Archaeological Survey of India, Ancient India, Issues 15-19, pp 45-46 (Archived: University of Michigan)</ref> এইদৰে কয়: {{Blockquote|1=...খজুৰাহোৰ মন্দিৰৰ ওচৰত, যিবোৰৰ মূৰ্তিবোৰ মুছলমানে বিকৃত কৰি পেলাইছে, য'ত কেইবাজনো যোগী বাস কৰে, যাৰ চুলি শৰীৰৰ সমান দীঘল হৈ গৈছে। আৰু তীব্ৰ তপস্যাৰ ফলত তেওঁলোকৰ ৰং সকলো হালধীয়া হৈ পৰিছে। বহু মুছলমানে তেওঁলোকৰ পৰা শিকিবলৈ তেওঁলোকৰ ওচৰলৈ আহে। |2=[[ইবন বাট্টুতা, ]]|3= প্ৰায় ১৩৩৫ খ্ৰীষ্টাব্দ, ৰিহলাত ইবনে বাটুটাহ, অনুবাদ আৰ্থাৰ কটেৰেলে <ref>Arthur Cotterell (2011), Asia: A Concise History, Wiley, {{ISBN|978-0470825044}}, pp 184-185</ref> }} মধ্য ভাৰতৰ যি অঞ্চলত খাজুৰাহো মন্দিৰসমূহ অৱস্থিত সেই অঞ্চলটো ত্ৰয়োদশ শতিকাৰ পৰা ১৮ শতিকালৈকে বিভিন্ন মুছলমান বংশৰ নিয়ন্ত্ৰণত আছিল। এই সময়ছোৱাত কিছুমান মন্দিৰ অপবিত্ৰ কৰা হৈছিল, তাৰ পিছত দীৰ্ঘদিন ধৰি অৱহেলা কৰা হৈছিল।<ref name=jfergusson/><ref name=gghurye/> উদাহৰণস্বৰূপে, ১৪৯৫ খ্ৰীষ্টাব্দত খাজুৰাহোক চিকন্দৰ লোডীৰ মন্দিৰ ধ্বংস অভিযানত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়।<ref>Michael D. Willis, An Introduction to the Historical Geography of Gopakṣetra, Daśārṇa, and Jejākadeśa, Bulletin of the School of Oriental and African Studies, University of London, Vol. 51, No. 2 (1988), pp. 271–278; See also K.R. Qanungo (1965), Sher Shah and his times, Orient Longmans, {{oclc|175212}}, pp 423-427</ref> খাজুৰাহোৰ দুৰ্গম আৰু বিচ্ছিন্ন অৱস্থানে তাত থকা হিন্দু আৰু জৈন মন্দিৰসমূহক মুছলমানসকলে সঘনাই ধ্বংস কৰাৰ পৰা ৰক্ষা কৰিছিল।<ref name=trudyking>Trudy King et al., Asia and Oceania: International Dictionary of Historic Places, {{ISBN|978-1884964046}}, Routledge, pp 468-470</ref><ref>Alain Daniélou (2011), A Brief History of India, {{ISBN|978-1594770296}}, pp 221-227</ref> যুগ যুগ ধৰি গছ-গছনি আৰু অৰণ্যই এই মন্দিৰবোৰক আগুৰি ধৰিছিল। ১৮৩০ চনত স্থানীয় হিন্দুসকলৰ নেতৃত্বত এজন ব্ৰিটিছ জৰীপকাৰী টি. বাৰ্ট, এই মন্দিৰসমূহলৈ, আৰু এইদৰে বিশ্বৰ বিভিন্ন প্ৰান্তৰ লোকে ইয়াক পুনৰ আৱিষ্কাৰ কৰে।<ref>Louise Nicholson (2007), India, National Geographic Society, {{ISBN|978-1426201448}}, see Chapter on Khajuraho</ref> পিছলৈ পুনৰ আৱিষ্কাৰ হোৱাৰ কেইবছৰমানৰ পাছত আলেকজেণ্ডাৰ কানিংহামে এই মন্দিৰসমূহ যোগীসকলে গোপনে ব্যৱহাৰ কৰা বুলি ৰিপ’ৰ্ট কৰিছিল, আৰু প্ৰতি বছৰে ফেব্ৰুৱাৰী বা মাৰ্চ মাহত (চন্দ্ৰ পঞ্জিকা অনুসৰি) পালন কৰা শিৱৰাত্ৰিৰ সময়ত হাজাৰ হাজাৰ হিন্দু লোকে তীৰ্থযাত্ৰাত দৰ্শন কৰিছিল। ১৮৫২ চনত এফ.চি. মেচিয়ে খাজুৰাহো মন্দিৰৰ আদিম অংকন কৰিছিল।<ref name="Krishna Deva 1990">Krishna Deva (1990), Temples of Khajuraho, 2 Volumes, Archaeological Survey of India, New Delhi</ref> ==বিৱৰণ== [[File:Architecture of the Khajuraho temples.jpg|thumb|upright=1.4|খাজুৰাহো মন্দিৰৰ অংশ আৰু বিন্যাস।]] এই মন্দিৰৰ স্থান মধ্য ভাৰতৰ বিন্ধ্যা পৰ্বতমালাৰ ভিতৰত অৱস্থিত। স্থানীয় এটা প্ৰাচীন কিংবদন্তি অনুসৰি হিন্দু দেৱতা শিৱ আৰু অন্যান্য দেৱতাসকলে কালিঞ্জাৰ অঞ্চলৰ এই মনোমোহা পাহাৰীয়া গঠনসমূহ চাবলৈ ভাল পাইছিল।<ref name="rsingh">Rana Singh (2007), Landscape of sacred territory of Khajuraho, in City Society and Planning (Editors: Thakur, Pomeroy, et al), Volume 2, {{ISBN|978-8180694585}}, Chapter 18</ref> এই অঞ্চলৰ কেন্দ্ৰস্থল [[খাজুৰাহো]], স্থানীয় পাহাৰ আৰু নদীৰ মাজত অৱস্থিত। এই মন্দিৰ কমপ্লেক্সে প্ৰাচীন হিন্দু পৰম্পৰাক প্ৰতিফলিত কৰে য'ত দেৱ-দেৱীয়ে নিজেই প্ৰাৰ্থনা কৰিবলৈ ভাল পোৱা ঠাইত মন্দিৰ নিৰ্মাণ কৰে।<ref name=rsingh/><ref name=stellakvol1>[[Stella Kramrisch]], The Hindu Temple, Vol 1, Motilal Banarsidass, {{ISBN|978-81-208-0222-3}}</ref> এই মন্দিৰসমূহ পানীৰ উৎসৰ ওচৰত নিৰ্মাণ কৰা হৈছে, যিটো হিন্দু মন্দিৰৰ আন এক স্বকীয় বৈশিষ্ট্য। পানীৰ উৎসসমূহৰ ভিতৰত ছিবসাগৰ, খাজুৰ সাগৰ (নিনোৰা তাল বুলিও জনা যায়), আৰু খুদৰ নদী আদি অন্তৰ্ভুক্ত।<ref>Ibn Battuta in his 1335 CE memoirs on Delhi Sultanate mentioned the temples to be near a mile-long lake, modern water bodies are much smaller and separate lagoons; Director General of Archaeology in India (1959), Archaeological Survey of India, Ancient India, Issues 15-19, pp 45-46 (Archived: University of Michigan)</ref> স্থানীয় কিংবদন্তি অনুসৰি এই মন্দিৰ কমপ্লেক্সত ৬৪টা পানীৰ উৎস অৰ্থাৎ জলভাগ আছিল, ইয়াৰে ৫৬টা পুৰাতত্ত্ববিদসকলে চিনাক্ত কৰিছে।<ref name=rsingh/><ref>The number 64 is considered sacred in [[Hindu temple]] design and very common design basis; it is symbolic as it is both a square of 8 and a cube of 4.</ref> [[File:DULHADEO TEMPLE ARCHITECTURE.jpg|thumb|নাগাৰা মন্দিৰৰ স্থাপত্যৰ বিভিন্ন অংশ বিতংভাৱে]] এটা মন্দিৰ (চতুৰ্ভুজ)ৰ বাহিৰে<ref name=rsingh/> বাকী সকলো মন্দিৰ সূৰ্য্য উদয়ৰ ফালে নিৰ্মাণ কৰা হৈছে – আন এটা প্ৰতীকী বৈশিষ্ট্য যিটো হিন্দু মন্দিৰত প্ৰধান। মন্দিৰসমূহৰ আপেক্ষিক বিন্যাসে পুৰুষ আৰু মহিলা দেৱতাক একত্ৰিত কৰে আৰু ইয়াৰ প্ৰতীকসমূহে ইহঁতৰ আন্তঃনিৰ্ভৰশীলতাক উজ্জ্বল কৰি তোলে।<ref name=spunja>Shobita Punja (1992), Divine Ecstasy - The Story of Khajuraho, Viking, New Delhi, {{ISBN|978-0670840274}}</ref> এই শিল্পকৰ্মসমূহে হিন্দু ধৰ্মত অপৰিহাৰ্য আৰু উপযুক্ত বুলি বিবেচিত জীৱনৰ চাৰিটা লক্ষ্য – ধৰ্ম, কাম, অৰ্থ, আৰু মোক্ষক প্ৰতীকীভাৱে চিত্ৰিত কৰিছে। বৰ্তমান থকা মন্দিৰসমূহৰ ভিতৰত ছটা মন্দিৰ [[শিৱ]], আঠটা [[বিষ্ণু]] আৰু তেওঁৰ অৱতাৰ, এটা [[গণেশ]], এটা সূৰ্য্য দেৱতাক আৰু তিনিটা জৈন তীৰ্থংকৰৰ বাবে উৎসৰ্গিত।<ref name=rsingh/> কিছুমান ধ্বংসাৱশেষৰ বাবে মন্দিৰটোক কোনো নিৰ্দিষ্ট দেৱতাৰ সৈতে নিশ্চিতভাৱে জড়িত কৰিব পৰাকৈ পৰ্যাপ্ত প্ৰমাণ পোৱা নাযায়। এই স্থানৰ সম্পূৰ্ণ পৰীক্ষা কৰিলে দেখা যায় যে প্ৰতিটো মন্দিৰৰ পৰিকল্পনা আৰু ডিজাইনত হিন্দু প্ৰতীকী মণ্ডলৰ ডিজাইনৰ বৰ্গ আৰু বৃত্তৰ নীতি প্ৰতিফলিত হয়।<ref>D Desai (1996), The religious imagery of Khajuraho, Project for Indian Cultural Studies, {{ISBN|978-8190018418}}</ref> তদুপৰি সেই অঞ্চলটো তিনিটা ত্ৰিভুজত ভাগ কৰা হৈছে যিবোৰে একেলগে এটা পঞ্চভুজ গঠন কৰে। পণ্ডিতসকলৰ মতে ই ত্ৰিজগত বা 'ত্ৰিলোকানাথ' আৰু পঞ্চ মহাজাগতিক উপাদান বা 'পঞ্চভূত'ৰ হিন্দু প্ৰতীকবাদক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে।<ref name=rsingh/> এই মন্দিৰ স্থান শিৱৰ বাবে উৎসৰ্গিত, যিজনে জীৱন ধ্বংস আৰু পুনৰ সৃষ্টি কৰে, যাৰ ফলত সময়, বিৱৰ্তন আৰু ধ্বংসৰ মহাজাগতিক নৃত্য নিয়ন্ত্ৰণ কৰে।<ref name=spunja/> ==নিৰ্মাণ== এই মন্দিৰসমূহ পশ্চিম, পূব আৰু দক্ষিণ তিনিটা ভৌগোলিক অঞ্চলত ভাগ কৰা হৈছে। খাজুৰাহোৰ মন্দিৰসমূহ বেলেগ বেলেগ শিলৰ দ্বাৰা নিৰ্মিত, গ্ৰেনাইটৰ ভেটি প্ৰায় অদৃশ্য।<ref>V.A. Smith, "Observations on some Chandel Antiquities", Journal of the Asiatic Society of Bengal, Volume 48, pp 290-291</ref> নিৰ্মাতাসকলে মৰ্টন ব্যৱহাৰ কৰা নাছিল, শিলবোৰক মৰ্টাইজ আৰু টেনন জইণ্টেৰে সংযুক্ত কৰা হৈছিল আৰু মাধ্যাকৰ্ষণৰ দ্বাৰা ঠাইত ধৰি ৰখা হৈছিল। এই শৈলীৰ নিৰ্মাণৰ বাবে অতি নিখুঁত সংযোগৰ প্ৰয়োজন হয়। খুঁটা আৰু আৰ্কিট্ৰেভবোৰ ২০ টন পৰ্যন্ত ওজনৰ বিশাল শিলৰ দ্বাৰা নিৰ্মিত আছিল।<ref>"Lost Worlds of the Kama Sutra" History channel</ref> ১৯ শতিকাত ইটা আৰু মৰ্টন ব্যৱহাৰ কৰি কিছুমান মেৰামতি কৰা হৈছিল; কিন্তু এইবোৰ মূল সামগ্ৰীতকৈ অধিক দ্ৰুতগতিত বয়সীয়াল হৈছে আৰু সময়ৰ লগে লগে আন্ধাৰ হৈ পৰিছে, যাৰ ফলত এইবোৰ ঠাইৰ বাহিৰত দেখা গৈছে। খাজুৰাহো আৰু কালিঞ্জাৰ অঞ্চলত উৎকৃষ্ট মানৰ বেলেগ শিল আছে, যিবোৰ অতি নিখুঁতভাৱে খোদিত কৰিব পাৰি। আনকি চুলি, মেনিকিউৰ কৰা নখ, জটিল গহনা আদি ক্ষুদ্ৰ ক্ষুদ্ৰ সবিশেষও বৰ্তমান থকা ভাস্কৰ্য্যবোৰত স্পষ্টকৈ দেখা যায়। খাজুৰাহোত টেলিভিছন শ্ব' "লষ্ট ৱৰ্ল্ডছ" (হিষ্ট্ৰী চেনেল)ৰ চিত্ৰগ্ৰহণৰ সময়ত এলেক্স ইভান্সে চাৰি ফুটতকৈও কম ওখ শিলৰ মূৰ্তি পুনৰ নিৰ্মাণ কৰিছিল, যিটো খোদিত কৰিবলৈ তেওঁক প্ৰায় ৬০ দিন সময় লাগিছিল। তেওঁ এই ভাস্কৰ্য্যসমূহ সৃষ্টিৰ ক্ষেত্ৰত কিমান শ্ৰম লাগে সেইটো অনুমান কৰিব বিচাৰিছিল।<ref>"Lost Worlds of the Kama Sutra," History Channel</ref> ৰজাৰ হপকিন্স আৰু মাৰ্ক লেহনাৰে চূণশিল খননৰ পৰীক্ষাও কৰিছিল। এই পৰীক্ষাসমূহৰ বাবে ২২ দিনত প্ৰায় ৪০০ টন শিল উলিয়াবলৈ ১২ জন শ্ৰমিকৰ প্ৰয়োজন হৈছিল।<ref>Lehner, Mark (1997) ''The Complete Pyramids'', London: Thames and Hudson. {{ISBN|0-500-05084-8}}. pp. 202–225</ref> এই পৰীক্ষাসমূহৰ ভিত্তিত তেওঁলোকে এই সিদ্ধান্তত উপনীত হয় যে এই মন্দিৰসমূহ নিৰ্মাণৰ বাবে শ শ উচ্চ দক্ষতাসম্পন্ন ভাস্কৰ্য শিল্পীৰ প্ৰয়োজন হ’লহেঁতেন। ==পৰ্যটন আৰু সাংস্কৃতিক কাৰ্যসূচী== [[File:Khajuraho temples map.jpg|thumb|right|মন্দিৰৰ বিন্যাস মানচিত্ৰ – খজুৰাহো স্মৃতিসৌধৰ গোট।]] খাজুৰাহোৰ মন্দিৰসমূহ বহলভাৱে তিনিটা ভাগত বিভক্ত: পূব গোট, দক্ষিণ গোট আৰু পশ্চিম গোট। ইয়াৰে কেৱল পশ্চিমীয়া গোটটোৱেই অডিঅ’-গাইডেড ভ্ৰমণৰ সুবিধা আছে, পৰ্যটকক সাত-আঠটা মন্দিৰ ভ্ৰমণলৈ লৈ যায়। ইয়াৰ উপৰিও ভাৰতীয় প্ৰত্নতাত্ত্বিক জৰীপ (ASI) দ্বাৰা বিকশিত কৰা এটা অডিঅ'-গাইডেড ভ্ৰমণো উপলব্ধ, য'ত মন্দিৰসমূহৰ ইতিহাস আৰু স্থাপত্যৰ সম্পৰ্কে বিশদ তথ্য (এজন কথকৰ দ্বাৰা) প্ৰদান কৰা হয়।<ref>[http://timesofindia.indiatimes.com/city/indore/Tourists-to-Khajuraho-will-now-have-an-audio-compass/articleshow/9733005.cms Tourists to Khajuraho will now have an audio compass] The Times of India (25 August 2011)</ref> {{Clear}} ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰত]] [[শ্ৰেণী:চমু বৰ্ণনা থকা প্ৰবন্ধসমূহ]] 7h1rsawek78hehivlyiwe4lyklrzo5s 603229 603228 2026-04-27T09:39:00Z দিম্পল দাস 5159 /* পৰ্যটন আৰু সাংস্কৃতিক কাৰ্যসূচী */ 603229 wikitext text/x-wiki {{পোখালি}}{{Infobox UNESCO World Heritage Site | image = [[File:1 Khajuraho.jpg|thumb]] | Location = [[Khajuraho]], [[Chhatarpur district]], [[Madhya Pradesh]], [[India]] | Criteria = Cultural: i, iii | ID = 240 | Year = 1986 | locmapin = India#India Madhya Pradesh | map_caption = Location in Madhya Pradesh state of India | relief = 1 | coordinates = {{coord|24.854422|N|79.921427|E|format=dms|display=inline,title}} | WHS = খাজুৰাহো স্মাৰকসমূহ }} '''খাজুৰাহো স্মাৰকসমূহ''' {{en| Khajuraho Group of Monuments}} [[ভাৰত]]ৰ [[মধ্যপ্ৰদেশ]]ৰ ছটাৰপুৰ জিলাৰ [[হিন্দু]] আৰু দিগম্বৰা [[জৈন]] মন্দিৰৰ এটা দল। জিলা সদৰ ছটাৰপুৰ চহৰৰ পৰা প্ৰায় ৪৬ কিলোমিটাৰ (২৮.৬ মাইল), গোৱালিয়াৰৰ পৰা ২৮৩ কিলোমিটাৰ (১৭৭ মাইল), ঝান্সীৰ পৰা ১৭৫ কিলোমিটাৰ (১০৯ মাইল) দক্ষিণ-পূবে, খাজৱাৰ পৰা ১০ কিলোমিটাৰ (৬.২ মাইল) আৰু ৰাজনগৰৰ পৰা ৯ কিলোমিটাৰ (৫.৬ মাইল) দূৰত্বত অৱস্থিত। নগাৰা শৈলীৰ স্থাপত্যৰ প্ৰতীক আৰু কিছুমান কামোদ্দীপক ভাস্কৰ্য্যৰ বাবে এই মন্দিৰসমূহ বিখ্যাত।<ref>Philip Wilkinson (2008), India: People, Place, Culture and History, {{ISBN|978-1405329040}}, pp 352-353</ref> খাজুৰাহোৰ বেছিভাগ মন্দিৰেই ৮৮৫ খ্ৰীষ্টাব্দৰ পৰা ১০০০ খ্ৰীষ্টাব্দৰ ভিতৰত চাণ্ডেলা বংশই নিৰ্মাণ কৰিছিল।<ref name=Madan>{{cite book|title=India through the ages|url=https://archive.org/details/indiathroughages00mada|last=Gopal|first=Madan|year= 1990| page= [https://archive.org/details/indiathroughages00mada/page/179 179]|editor=K.S. Gautam|publisher=Publication Division, Ministry of Information and Broadcasting, Government of India}}</ref><ref name = "unesco">{{cite web|title=Khajuraho Group of Monuments |url=https://whc.unesco.org/en/list/240 |website = UNESCO World Heritage Centre |publisher = United Nations Educational Scientific and Cultural Organization |access-date = 25 June 2023}}</ref> ঐতিহাসিক তথ্য অনুসৰি খাজুৰাহো মন্দিৰ স্থানত দ্বাদশ শতিকালৈকে ৮৫টা মন্দিৰ আছিল, যিবোৰ ২০ বৰ্গ কিলোমিটাৰ (৭.৭ বৰ্গমাইল)ত বিস্তৃত আছিল। ইয়াৰে মাত্ৰ প্ৰায় ২৫টা মন্দিৰহে আছে, যিবোৰ ছয় বৰ্গ কিলোমিটাৰ (২.৩ বৰ্গমাইল)ত বিস্তৃত।<ref name= "unesco"/> এতিয়া থকা মন্দিৰসমূহৰ ভিতৰত কন্দৰিয়া মহাদেৱ মন্দিৰটো প্ৰাচীন ভাৰতীয় শিল্পৰ জটিল বিৱৰণ, প্ৰতীক আৰু প্ৰকাশভংগীৰ সৈতে প্ৰচুৰ ভাস্কৰ্য্যৰে সজাই তোলা হৈছে।<ref name=ddesai>Devangana Desai (2005), ''Khajuraho'', Oxford University Press, Sixth Print, {{ISBN|978-0-19-565643-5}}</ref> ১৮৩৮ চনলৈকে এই মন্দিৰ কমপ্লেক্সটো পাহৰি যোৱা আৰু জংঘলেৰে ভৰি আছিল, তেতিয়া কেপ্তেইন টি. বাৰ্ট নামৰ এজন ব্ৰিটিছ অভিযন্তাই এই কমপ্লেক্সটো পৰিদৰ্শন কৰি তেওঁৰ তথ্য জাৰ্নেল অৱ দ্য এছিয়াটিক ছ'চাইটি অৱ বেংগলত প্ৰকাশ কৰে।<ref>Slaczka, Anna. “Temples, Inscriptions and Misconceptions: Charles-Louis Fábri and the Khajuraho ‘Apsaras.’” The Rijksmuseum Bulletin 60, no. 3 (2012): 212–33. See p. 217.</ref> এই কীৰ্তিচিহ্নসমূহ নিৰ্মাণ কৰাৰ সময়ত অঞ্চলটোৰ ল'ৰাবোৰে প্ৰাপ্তবয়স্ক হোৱালৈকে ব্ৰহ্মচাৰী (স্নাতক) হিচাপে আশ্ৰমত বাস কৰিছিল আৰু এই ভাস্কৰ্য্যসমূহে তেওঁলোকক 'গৃহস্থ'ৰ সাংসাৰিক ভূমিকা সম্পৰ্কে জানিবলৈ সহায় কৰিছিল।<ref>{{cite book|title=Frontline, Volume 24, Issues 6-12|page=93|publisher=S. Rangarajan for Kasturi & Sons|year=2007}}</ref> খাজুৰাহো মন্দিৰ গোটটো একেলগে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল যদিও সেইবোৰ হিন্দু আৰু জৈন ধৰ্ম দুটা ধৰ্মৰ প্ৰতি উৎসৰ্গিত আছিল। ইয়াৰ পৰা অনুমান কৰিব পাৰি যে এই অঞ্চলত হিন্দু আৰু জৈনসকলৰ মাজত বিভিন্ন ধৰ্মীয় মতামতক স্বীকাৰ আৰু সন্মান জনোৱাৰ পৰম্পৰা আছিল।<ref name=jfergusson>James Fergusson, [https://archive.org/stream/historyofindiane02ferguoft#page/140/mode/2up/search/khajuraho Northern or Indo-Aryan Style - Khajuraho] History of Indian and Eastern Architecture, Updated by James Burgess and R. Phene Spiers (1910), Volume II, John Murray, London</ref> ইয়াৰ অসাধাৰণ স্থাপত্য, মন্দিৰৰ ৰূপৰ বৈচিত্ৰ্য আৰু চাণ্ডেলা সভ্যতাৰ সাক্ষ্যৰ বাবে [[খাজুৰাহো]]ৰ কীৰ্তিচিহ্নসমূহ ১৯৮৬ চনত [[ইউনেস্কো]]ৰ [[বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]]ৰ তালিকাত সন্নিবিষ্ট কৰা হয়।<ref>{{cite web|title=World Heritage Day: Five must-visit sites in India|url=http://www.hindustantimes.com/travel/world-heritage-day-five-must-visit-sites-in-india/article1-1338551.aspx|archive-url=https://web.archive.org/web/20150419163624/http://www.hindustantimes.com/travel/world-heritage-day-five-must-visit-sites-in-india/article1-1338551.aspx|url-status=dead|archive-date=19 April 2015|date=18 April 2015|access-date=23 November 2025|archivedate=14 August 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150814145305/http://www.hindustantimes.com/travel/world-heritage-day-five-must-visit-sites-in-india/article1-1338551.aspx|deadurl=yes}}</ref><ref name= "unesco"/> ==ব্যুৎপত্তিবিজ্ঞান== খজুৰাহো বা খাৰ্জুৰাবাহক নামটো প্ৰাচীন সংস্কৃতৰ পৰা উদ্ভৱ হৈছে (খজুৰা, খজুৰ অৰ্থাৎ খেজুৰ,<ref>[http://spokensanskrit.de/index.php?tinput=kharjUra&direction=SE&script=HK&link=yes&beginning=0 kharjUra] Sanskrit English Dictionary, Koeln University, Germany</ref> আৰু ৱাহক, বাহক অৰ্থাৎ "যিজনে কঢ়িয়াই লৈ ফুৰে" বা বাহক<ref>[http://spokensanskrit.de/index.php?tinput=vAhaka&direction=SE&script=HK&link=yes&beginning=0 vAhaka] Sanskrit English Dictionary, Koeln University, Germany</ref>)। স্থানীয় কিংবদন্তি অনুসৰি মন্দিৰবোৰৰ দুৱাৰমুখ হিচাপে দুটা সোণৰ খেজুৰ আছিল (পুনৰ আৱিষ্কাৰ হোৱাৰ সময়ত সেইবোৰ নোহোৱা হৈছিল)। দেশাইয়ে কৈছে যে খাৰ্জুৰাবাহকৰ অৰ্থ বিচ্ছুধাৰীও, যিটো ভগৱান শিৱৰ আন এটা প্ৰতীকী নাম (যি তেওঁৰ উগ্ৰ ৰূপত সাপ আৰু বিচ্ছুৰ মালা পিন্ধে)।<ref name=ddesai7>Devangana Desai (1996), [http://www.learn.columbia.edu/indianart/pdf/khajuraho_desai.pdf Chapter 7 - Puns and Enigmatic Language in Sculpture] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304114145/http://www.learn.columbia.edu/indianart/pdf/khajuraho_desai.pdf |date=4 March 2016 }} in The Religious Imagery of Khajuraho, Project for Indian Cultural Studies, Columbia University Archives</ref> ==অৱস্থান== [[File:TEMPLE MAP OF KHAJURAHO.jpg|thumb|[[খাজুৰাহো]] চহৰৰ মানচিত্ৰ]] [[নতুন দিল্লী]]ৰ পৰা প্ৰায় ৬২০ কিলোমিটাৰ (৩৮৫ মাইল) দক্ষিণ-পূবে চটাৰপুৰ জিলাৰ [[ভাৰত]]ৰ [[মধ্যপ্ৰদেশ]] ৰাজ্যত অৱস্থিত খাজুৰাহো কীৰ্তিচিহ্নসমূহ। এই মন্দিৰসমূহ [[খাজুৰাহো]] নামেৰেও জনাজাত এখন সৰু চহৰৰ ওচৰত অৱস্থিত,<ref>{{cite web|url=http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999|archive-url=https://web.archive.org/web/20040616075334/http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999|archive-date=2004-06-16|title= Census of India 2001: Data from the 2001 Census, including cities, villages and towns (Provisional)|access-date=2008-11-01|publisher= Census Commission of India}}</ref> ইয়াৰ জনসংখ্যা প্ৰায় ২৪,৪৮১ জন (২০১১ চনৰ লোকপিয়ল)। [[খাজুৰাহো]]ত অসামৰিক বিমানবন্দৰ খাজুৰাহো (আই এ টি এ ক'ড: এইচ জে আৰ)য়ে সেৱা আগবঢ়ায়, ইয়াৰ সেৱা [[দিল্লী]], [[আগ্ৰা]], বাৰাণসী আৰু [[মুম্বাই]]লৈ যায়।<ref>[http://www.aai.aero/allAirports/khajuraho_generalinfo.jsp Khajuraho airport] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150708201920/http://www.aai.aero/allAirports/khajuraho_generalinfo.jsp |date=8 July 2015 }} AAI, Govt of India</ref> এই স্থান ভাৰতীয় ৰেল সেৱাৰ দ্বাৰাও সংযুক্ত, ৰেলৱে ষ্টেচনটো কীৰ্তিচিহ্নসমূহৰ প্ৰৱেশদ্বাৰৰ পৰা প্ৰায় ছয় কিলোমিটাৰ দূৰত অৱস্থিত। এই কীৰ্তিচিহ্নসমূহ পূব-পশ্চিম ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথ ৭৫ৰ পৰা প্ৰায় দহ কিলোমিটাৰ আৰু ছটাৰপুৰ চহৰৰ পৰা প্ৰায় ৫০ কিলোমিটাৰ দূৰত্বত অৱস্থিত; ছাটাৰপুৰ চহৰখন ৰাজ্যৰ ৰাজধানী ভোপালৰ সৈতে দক্ষিণ-পশ্চিম-উত্তৰ-পূব ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথ ৮৬ৰ দ্বাৰা সংযুক্ত। ৰাজস্থানৰ দশম শতিকাৰ ভাণ্ড দেৱ মন্দিৰটো খাজুৰাহো কীৰ্তিচিহ্নৰ শৈলীত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল আৰু ইয়াক প্ৰায়ে "লিটিল খাজুৰাহো" বুলি কোৱা হয়। ==ইতিহাস== খাজুৰাহো গোটৰ কীৰ্তিচিহ্ন চণ্ডেলা বংশৰ শাসন কালত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। তেওঁলোকৰ ক্ষমতা উত্থানৰ প্ৰায় লগে লগে নিৰ্মাণ কাৰ্য্যকলাপ আৰম্ভ হয়, তেওঁলোকৰ সমগ্ৰ ৰাজ্যখনতে পিছলৈ বুণ্ডেলখণ্ড নামেৰে জনাজাত।<ref name=gghurye>G.S. Ghurye, Rajput Architecture, {{ISBN|978-8171544462}}, Reprint Year: 2005, pp 19-24</ref> প্ৰায়বোৰ মন্দিৰ হিন্দু ৰজা যশোৱৰ্মন আৰু ধনগাৰ ৰাজত্বকালত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। যশোৱৰ্মনৰ উত্তৰাধিকাৰ লক্ষ্মণ মন্দিৰে সৰ্বোত্তমভাৱে প্ৰদৰ্শন কৰিছে। বিশ্বনাথ মন্দিৰে ৰজা ধনাৰ ৰাজত্বকালক সৰ্বোত্তমভাৱে প্ৰতিফলিত কৰি তুলিছে।<ref name=Sen>{{Cite book | last = Sen | first = Sailendra | title = A Textbook of Medieval Indian History | publisher = Primus Books | year = 2013 | isbn =9789380607344 }}</ref>{{rp|22}} বৰ্তমান থকা আটাইতকৈ ডাঙৰ আৰু বিখ্যাত মন্দিৰটো হৈছে বিদ্যাধৰা ৰজাৰ ৰাজত্বকালত নিৰ্মিত কন্দৰিয়া মহাদেৱ।{{sfn|Devangana Desai|2005|p=10}} মন্দিৰৰ শিলালিপিসমূহে ইংগিত দিয়ে যে বৰ্তমানৰ বহুতো মন্দিৰ ৯৭০ আৰু ১০৩০ খ্ৰীষ্টাব্দৰ ভিতৰত সম্পূৰ্ণ হৈছিল আৰু তাৰ পিছৰ দশকবোৰত আৰু অধিক সংযোজন কৰা হৈছিল।<ref name=jfergusson/> মধ্যযুগীয় মহোবা<ref>also called Erakana</ref>ৰ চহৰৰ পৰা প্ৰায় ৩৫ মাইল দূৰত কালিঞ্জাৰ অঞ্চলত খাজুৰাহোৰ মন্দিৰ নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।মহোবা আছিল চাণ্ডেলা বংশৰ ৰাজধানী। প্ৰাচীন আৰু মধ্যযুগীয় সাহিত্যত তেওঁলোকৰ ৰাজ্যক 'জিঝোটি', 'জেজাহোতি', 'চিহ-চি-টো' আৰু 'জেজাকভূক্তি' বুলি কোৱা হয়।<ref name=mitra>Mitra (1977), The early rulers of Khajuraho, {{ISBN|978-8120819979}}</ref> খাজুৰাহোৰ প্ৰথম লিখিত উল্লেখ ৬৪১ খ্ৰীষ্টাব্দত চীনা তীৰ্থযাত্ৰী জুয়ানজাঙে কৰিছিল আৰু তেওঁ কেইবা ডজন নিষ্ক্ৰিয় বৌদ্ধ মঠ আৰু এক ডজন হিন্দু মন্দিৰ দেখাৰ বৰ্ণনা কৰিছিল, য'ত হাজাৰ হাজাৰ ব্ৰাহ্মণে পূজা কৰিছিল। <ref>{{cite book |last1=Hioco |first1=Christophe |last2=Poggi |first2=Luca |title=Khajuraho: Indian Temples and Sensuous Sculptures |publisher=5 Continents Editions |year = 2017 |isbn=978-88-7439-778-5 |page=9}}</ref> ১০২২ খ্ৰীষ্টাব্দত কালিঞ্জাৰ আক্ৰমণৰ সময়ত গাজনীৰ মাহমুদৰ লগত সংগ দিয়া পাৰ্চী ইতিহাসবিদ আবু ৰিহান আল-বিৰুনিয়ে খাজুৰাহোৰ কথা উল্লেখ কৰিছিল। তেওঁ খাজুৰাহোক ‘জাজাহুতি’ৰ ৰাজধানী বুলি অভিহিত কৰে। <ref>J. Banerjea (1960), Khajuraho, Journal of the Asiatic Society, Vol. 2-3, pp 43-47</ref> এই আক্ৰমণ সফল নহ'ল আৰু শেষত দুয়োপক্ষৰ মাজত শান্তি চুক্তি কৰা হয়; এই চুক্তিৰ অধীনত হিন্দু ৰজাই গাজনীৰ মাহমুদক মুক্তিপণ দি আক্ৰমণৰ অন্ত পেলাবলৈ আৰু তেওঁক ঘূৰাই পঠিয়াবলৈ সন্মত হয়।<ref name=mitra/> [[File:A ruin, pillars at Khajuraho, India.jpg|thumb|left|দ্বাদশ শতিকালৈকে খাজুৰাহো হিন্দু ৰজাৰ অধীনত আছিল আৰু ইয়াত ৮৫টা মন্দিৰ আছিল। মধ্য ভাৰতক ত্ৰয়োদশ শতিকাত দিল্লী চুলতানাই দখল কৰিছিল। মুছলমান শাসনত বহু মন্দিৰ ধ্বংস হৈছিল আৰু বাকীবোৰ অৱহেলিত হৈ গুচি গৈছিল। কিছুমান পুৰণি মন্দিৰৰ ধ্বংসাৱশেষ (ওপৰত ঘণ্টাই মন্দিৰ) এতিয়াও দেখা যায়।]] দ্বাদশ শতিকাৰ শেষলৈকে খজুৰাহো মন্দিৰসমূহ সক্ৰিয়ভাৱে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। ত্ৰয়োদশ শতিকাত মুছলমান চুলতান কুতুব-উদ্দিন আইবাকৰ নেতৃত্বত দিল্লী চুলতানৰ সৈন্যই চাণ্ডেলা ৰাজ্য আক্ৰমণ কৰি জয় কৰে। প্ৰায় এশ বছৰৰ পিছত মৰক্কোৰ ভ্ৰমণকাৰী ইবন বাট্টুতাই ১৩৩৫ চনৰ পৰা ১৩৪২ চনলৈকে ভাৰতত থকাৰ স্মৃতিগ্ৰন্থত খাজুৰাহো মন্দিৰ ভ্ৰমণৰ কথা উল্লেখ কৰি "কাজাৰা" <ref>phonetically translated from Arabic sometimes as "Kajwara"</ref><ref>Director General of Archaeology in India (1959), Archaeological Survey of India, Ancient India, Issues 15-19, pp 45-46 (Archived: University of Michigan)</ref> এইদৰে কয়: {{Blockquote|1=...খজুৰাহোৰ মন্দিৰৰ ওচৰত, যিবোৰৰ মূৰ্তিবোৰ মুছলমানে বিকৃত কৰি পেলাইছে, য'ত কেইবাজনো যোগী বাস কৰে, যাৰ চুলি শৰীৰৰ সমান দীঘল হৈ গৈছে। আৰু তীব্ৰ তপস্যাৰ ফলত তেওঁলোকৰ ৰং সকলো হালধীয়া হৈ পৰিছে। বহু মুছলমানে তেওঁলোকৰ পৰা শিকিবলৈ তেওঁলোকৰ ওচৰলৈ আহে। |2=[[ইবন বাট্টুতা, ]]|3= প্ৰায় ১৩৩৫ খ্ৰীষ্টাব্দ, ৰিহলাত ইবনে বাটুটাহ, অনুবাদ আৰ্থাৰ কটেৰেলে <ref>Arthur Cotterell (2011), Asia: A Concise History, Wiley, {{ISBN|978-0470825044}}, pp 184-185</ref> }} মধ্য ভাৰতৰ যি অঞ্চলত খাজুৰাহো মন্দিৰসমূহ অৱস্থিত সেই অঞ্চলটো ত্ৰয়োদশ শতিকাৰ পৰা ১৮ শতিকালৈকে বিভিন্ন মুছলমান বংশৰ নিয়ন্ত্ৰণত আছিল। এই সময়ছোৱাত কিছুমান মন্দিৰ অপবিত্ৰ কৰা হৈছিল, তাৰ পিছত দীৰ্ঘদিন ধৰি অৱহেলা কৰা হৈছিল।<ref name=jfergusson/><ref name=gghurye/> উদাহৰণস্বৰূপে, ১৪৯৫ খ্ৰীষ্টাব্দত খাজুৰাহোক চিকন্দৰ লোডীৰ মন্দিৰ ধ্বংস অভিযানত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়।<ref>Michael D. Willis, An Introduction to the Historical Geography of Gopakṣetra, Daśārṇa, and Jejākadeśa, Bulletin of the School of Oriental and African Studies, University of London, Vol. 51, No. 2 (1988), pp. 271–278; See also K.R. Qanungo (1965), Sher Shah and his times, Orient Longmans, {{oclc|175212}}, pp 423-427</ref> খাজুৰাহোৰ দুৰ্গম আৰু বিচ্ছিন্ন অৱস্থানে তাত থকা হিন্দু আৰু জৈন মন্দিৰসমূহক মুছলমানসকলে সঘনাই ধ্বংস কৰাৰ পৰা ৰক্ষা কৰিছিল।<ref name=trudyking>Trudy King et al., Asia and Oceania: International Dictionary of Historic Places, {{ISBN|978-1884964046}}, Routledge, pp 468-470</ref><ref>Alain Daniélou (2011), A Brief History of India, {{ISBN|978-1594770296}}, pp 221-227</ref> যুগ যুগ ধৰি গছ-গছনি আৰু অৰণ্যই এই মন্দিৰবোৰক আগুৰি ধৰিছিল। ১৮৩০ চনত স্থানীয় হিন্দুসকলৰ নেতৃত্বত এজন ব্ৰিটিছ জৰীপকাৰী টি. বাৰ্ট, এই মন্দিৰসমূহলৈ, আৰু এইদৰে বিশ্বৰ বিভিন্ন প্ৰান্তৰ লোকে ইয়াক পুনৰ আৱিষ্কাৰ কৰে।<ref>Louise Nicholson (2007), India, National Geographic Society, {{ISBN|978-1426201448}}, see Chapter on Khajuraho</ref> পিছলৈ পুনৰ আৱিষ্কাৰ হোৱাৰ কেইবছৰমানৰ পাছত আলেকজেণ্ডাৰ কানিংহামে এই মন্দিৰসমূহ যোগীসকলে গোপনে ব্যৱহাৰ কৰা বুলি ৰিপ’ৰ্ট কৰিছিল, আৰু প্ৰতি বছৰে ফেব্ৰুৱাৰী বা মাৰ্চ মাহত (চন্দ্ৰ পঞ্জিকা অনুসৰি) পালন কৰা শিৱৰাত্ৰিৰ সময়ত হাজাৰ হাজাৰ হিন্দু লোকে তীৰ্থযাত্ৰাত দৰ্শন কৰিছিল। ১৮৫২ চনত এফ.চি. মেচিয়ে খাজুৰাহো মন্দিৰৰ আদিম অংকন কৰিছিল।<ref name="Krishna Deva 1990">Krishna Deva (1990), Temples of Khajuraho, 2 Volumes, Archaeological Survey of India, New Delhi</ref> ==বিৱৰণ== [[File:Architecture of the Khajuraho temples.jpg|thumb|upright=1.4|খাজুৰাহো মন্দিৰৰ অংশ আৰু বিন্যাস।]] এই মন্দিৰৰ স্থান মধ্য ভাৰতৰ বিন্ধ্যা পৰ্বতমালাৰ ভিতৰত অৱস্থিত। স্থানীয় এটা প্ৰাচীন কিংবদন্তি অনুসৰি হিন্দু দেৱতা শিৱ আৰু অন্যান্য দেৱতাসকলে কালিঞ্জাৰ অঞ্চলৰ এই মনোমোহা পাহাৰীয়া গঠনসমূহ চাবলৈ ভাল পাইছিল।<ref name="rsingh">Rana Singh (2007), Landscape of sacred territory of Khajuraho, in City Society and Planning (Editors: Thakur, Pomeroy, et al), Volume 2, {{ISBN|978-8180694585}}, Chapter 18</ref> এই অঞ্চলৰ কেন্দ্ৰস্থল [[খাজুৰাহো]], স্থানীয় পাহাৰ আৰু নদীৰ মাজত অৱস্থিত। এই মন্দিৰ কমপ্লেক্সে প্ৰাচীন হিন্দু পৰম্পৰাক প্ৰতিফলিত কৰে য'ত দেৱ-দেৱীয়ে নিজেই প্ৰাৰ্থনা কৰিবলৈ ভাল পোৱা ঠাইত মন্দিৰ নিৰ্মাণ কৰে।<ref name=rsingh/><ref name=stellakvol1>[[Stella Kramrisch]], The Hindu Temple, Vol 1, Motilal Banarsidass, {{ISBN|978-81-208-0222-3}}</ref> এই মন্দিৰসমূহ পানীৰ উৎসৰ ওচৰত নিৰ্মাণ কৰা হৈছে, যিটো হিন্দু মন্দিৰৰ আন এক স্বকীয় বৈশিষ্ট্য। পানীৰ উৎসসমূহৰ ভিতৰত ছিবসাগৰ, খাজুৰ সাগৰ (নিনোৰা তাল বুলিও জনা যায়), আৰু খুদৰ নদী আদি অন্তৰ্ভুক্ত।<ref>Ibn Battuta in his 1335 CE memoirs on Delhi Sultanate mentioned the temples to be near a mile-long lake, modern water bodies are much smaller and separate lagoons; Director General of Archaeology in India (1959), Archaeological Survey of India, Ancient India, Issues 15-19, pp 45-46 (Archived: University of Michigan)</ref> স্থানীয় কিংবদন্তি অনুসৰি এই মন্দিৰ কমপ্লেক্সত ৬৪টা পানীৰ উৎস অৰ্থাৎ জলভাগ আছিল, ইয়াৰে ৫৬টা পুৰাতত্ত্ববিদসকলে চিনাক্ত কৰিছে।<ref name=rsingh/><ref>The number 64 is considered sacred in [[Hindu temple]] design and very common design basis; it is symbolic as it is both a square of 8 and a cube of 4.</ref> [[File:DULHADEO TEMPLE ARCHITECTURE.jpg|thumb|নাগাৰা মন্দিৰৰ স্থাপত্যৰ বিভিন্ন অংশ বিতংভাৱে]] এটা মন্দিৰ (চতুৰ্ভুজ)ৰ বাহিৰে<ref name=rsingh/> বাকী সকলো মন্দিৰ সূৰ্য্য উদয়ৰ ফালে নিৰ্মাণ কৰা হৈছে – আন এটা প্ৰতীকী বৈশিষ্ট্য যিটো হিন্দু মন্দিৰত প্ৰধান। মন্দিৰসমূহৰ আপেক্ষিক বিন্যাসে পুৰুষ আৰু মহিলা দেৱতাক একত্ৰিত কৰে আৰু ইয়াৰ প্ৰতীকসমূহে ইহঁতৰ আন্তঃনিৰ্ভৰশীলতাক উজ্জ্বল কৰি তোলে।<ref name=spunja>Shobita Punja (1992), Divine Ecstasy - The Story of Khajuraho, Viking, New Delhi, {{ISBN|978-0670840274}}</ref> এই শিল্পকৰ্মসমূহে হিন্দু ধৰ্মত অপৰিহাৰ্য আৰু উপযুক্ত বুলি বিবেচিত জীৱনৰ চাৰিটা লক্ষ্য – ধৰ্ম, কাম, অৰ্থ, আৰু মোক্ষক প্ৰতীকীভাৱে চিত্ৰিত কৰিছে। বৰ্তমান থকা মন্দিৰসমূহৰ ভিতৰত ছটা মন্দিৰ [[শিৱ]], আঠটা [[বিষ্ণু]] আৰু তেওঁৰ অৱতাৰ, এটা [[গণেশ]], এটা সূৰ্য্য দেৱতাক আৰু তিনিটা জৈন তীৰ্থংকৰৰ বাবে উৎসৰ্গিত।<ref name=rsingh/> কিছুমান ধ্বংসাৱশেষৰ বাবে মন্দিৰটোক কোনো নিৰ্দিষ্ট দেৱতাৰ সৈতে নিশ্চিতভাৱে জড়িত কৰিব পৰাকৈ পৰ্যাপ্ত প্ৰমাণ পোৱা নাযায়। এই স্থানৰ সম্পূৰ্ণ পৰীক্ষা কৰিলে দেখা যায় যে প্ৰতিটো মন্দিৰৰ পৰিকল্পনা আৰু ডিজাইনত হিন্দু প্ৰতীকী মণ্ডলৰ ডিজাইনৰ বৰ্গ আৰু বৃত্তৰ নীতি প্ৰতিফলিত হয়।<ref>D Desai (1996), The religious imagery of Khajuraho, Project for Indian Cultural Studies, {{ISBN|978-8190018418}}</ref> তদুপৰি সেই অঞ্চলটো তিনিটা ত্ৰিভুজত ভাগ কৰা হৈছে যিবোৰে একেলগে এটা পঞ্চভুজ গঠন কৰে। পণ্ডিতসকলৰ মতে ই ত্ৰিজগত বা 'ত্ৰিলোকানাথ' আৰু পঞ্চ মহাজাগতিক উপাদান বা 'পঞ্চভূত'ৰ হিন্দু প্ৰতীকবাদক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে।<ref name=rsingh/> এই মন্দিৰ স্থান শিৱৰ বাবে উৎসৰ্গিত, যিজনে জীৱন ধ্বংস আৰু পুনৰ সৃষ্টি কৰে, যাৰ ফলত সময়, বিৱৰ্তন আৰু ধ্বংসৰ মহাজাগতিক নৃত্য নিয়ন্ত্ৰণ কৰে।<ref name=spunja/> ==নিৰ্মাণ== এই মন্দিৰসমূহ পশ্চিম, পূব আৰু দক্ষিণ তিনিটা ভৌগোলিক অঞ্চলত ভাগ কৰা হৈছে। খাজুৰাহোৰ মন্দিৰসমূহ বেলেগ বেলেগ শিলৰ দ্বাৰা নিৰ্মিত, গ্ৰেনাইটৰ ভেটি প্ৰায় অদৃশ্য।<ref>V.A. Smith, "Observations on some Chandel Antiquities", Journal of the Asiatic Society of Bengal, Volume 48, pp 290-291</ref> নিৰ্মাতাসকলে মৰ্টন ব্যৱহাৰ কৰা নাছিল, শিলবোৰক মৰ্টাইজ আৰু টেনন জইণ্টেৰে সংযুক্ত কৰা হৈছিল আৰু মাধ্যাকৰ্ষণৰ দ্বাৰা ঠাইত ধৰি ৰখা হৈছিল। এই শৈলীৰ নিৰ্মাণৰ বাবে অতি নিখুঁত সংযোগৰ প্ৰয়োজন হয়। খুঁটা আৰু আৰ্কিট্ৰেভবোৰ ২০ টন পৰ্যন্ত ওজনৰ বিশাল শিলৰ দ্বাৰা নিৰ্মিত আছিল।<ref>"Lost Worlds of the Kama Sutra" History channel</ref> ১৯ শতিকাত ইটা আৰু মৰ্টন ব্যৱহাৰ কৰি কিছুমান মেৰামতি কৰা হৈছিল; কিন্তু এইবোৰ মূল সামগ্ৰীতকৈ অধিক দ্ৰুতগতিত বয়সীয়াল হৈছে আৰু সময়ৰ লগে লগে আন্ধাৰ হৈ পৰিছে, যাৰ ফলত এইবোৰ ঠাইৰ বাহিৰত দেখা গৈছে। খাজুৰাহো আৰু কালিঞ্জাৰ অঞ্চলত উৎকৃষ্ট মানৰ বেলেগ শিল আছে, যিবোৰ অতি নিখুঁতভাৱে খোদিত কৰিব পাৰি। আনকি চুলি, মেনিকিউৰ কৰা নখ, জটিল গহনা আদি ক্ষুদ্ৰ ক্ষুদ্ৰ সবিশেষও বৰ্তমান থকা ভাস্কৰ্য্যবোৰত স্পষ্টকৈ দেখা যায়। খাজুৰাহোত টেলিভিছন শ্ব' "লষ্ট ৱৰ্ল্ডছ" (হিষ্ট্ৰী চেনেল)ৰ চিত্ৰগ্ৰহণৰ সময়ত এলেক্স ইভান্সে চাৰি ফুটতকৈও কম ওখ শিলৰ মূৰ্তি পুনৰ নিৰ্মাণ কৰিছিল, যিটো খোদিত কৰিবলৈ তেওঁক প্ৰায় ৬০ দিন সময় লাগিছিল। তেওঁ এই ভাস্কৰ্য্যসমূহ সৃষ্টিৰ ক্ষেত্ৰত কিমান শ্ৰম লাগে সেইটো অনুমান কৰিব বিচাৰিছিল।<ref>"Lost Worlds of the Kama Sutra," History Channel</ref> ৰজাৰ হপকিন্স আৰু মাৰ্ক লেহনাৰে চূণশিল খননৰ পৰীক্ষাও কৰিছিল। এই পৰীক্ষাসমূহৰ বাবে ২২ দিনত প্ৰায় ৪০০ টন শিল উলিয়াবলৈ ১২ জন শ্ৰমিকৰ প্ৰয়োজন হৈছিল।<ref>Lehner, Mark (1997) ''The Complete Pyramids'', London: Thames and Hudson. {{ISBN|0-500-05084-8}}. pp. 202–225</ref> এই পৰীক্ষাসমূহৰ ভিত্তিত তেওঁলোকে এই সিদ্ধান্তত উপনীত হয় যে এই মন্দিৰসমূহ নিৰ্মাণৰ বাবে শ শ উচ্চ দক্ষতাসম্পন্ন ভাস্কৰ্য শিল্পীৰ প্ৰয়োজন হ’লহেঁতেন। ==পৰ্যটন আৰু সাংস্কৃতিক কাৰ্যসূচী== [[File:Khajuraho temples map.jpg|thumb|right|মন্দিৰৰ বিন্যাস মানচিত্ৰ – খজুৰাহো স্মৃতিসৌধৰ গোট।]] খাজুৰাহোৰ মন্দিৰসমূহ বহলভাৱে তিনিটা ভাগত বিভক্ত: পূব গোট, দক্ষিণ গোট আৰু পশ্চিম গোট। ইয়াৰে কেৱল পশ্চিমীয়া গোটটোৱেই অডিঅ’-গাইডেড ভ্ৰমণৰ সুবিধা আছে, পৰ্যটকক সাত-আঠটা মন্দিৰ ভ্ৰমণলৈ লৈ যায়। ইয়াৰ উপৰিও ভাৰতীয় প্ৰত্নতাত্ত্বিক জৰীপ (ASI) দ্বাৰা বিকশিত কৰা এটা অডিঅ'-গাইডেড ভ্ৰমণো উপলব্ধ, য'ত মন্দিৰসমূহৰ ইতিহাস আৰু স্থাপত্যৰ সম্পৰ্কে বিশদ তথ্য (এজন কথকৰ দ্বাৰা) প্ৰদান কৰা হয়।<ref>[http://timesofindia.indiatimes.com/city/indore/Tourists-to-Khajuraho-will-now-have-an-audio-compass/articleshow/9733005.cms Tourists to Khajuraho will now have an audio compass] The Times of India (25 August 2011)</ref> {{Clear}} ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰত]] [[শ্ৰেণী:চমু বৰ্ণনা থকা প্ৰবন্ধসমূহ]] 92usmihs7ctdnx13rgjlozldjyryjwg 603238 603229 2026-04-27T11:13:49Z Kandarpajit Kallol 6257 603238 wikitext text/x-wiki {{Infobox UNESCO World Heritage Site | image = [[File:1 Khajuraho.jpg|thumb]] | Location = [[খাজুৰাহো]], ছাটাৰপুৰ জিলা, [[মধ্যপ্ৰদেশ]], [[ভাৰত]] | Criteria = Cultural: i, iii | ID = 240 | Year = 1986 | locmapin = India#India Madhya Pradesh | map_caption = Location in Madhya Pradesh state of India | relief = 1 | coordinates = {{coord|24.854422|N|79.921427|E|format=dms|display=inline,title}} | WHS = খাজুৰাহো স্মাৰকসমূহ }} '''খাজুৰাহো স্মাৰকসমূহ''' {{en| Khajuraho Group of Monuments}} [[ভাৰত]]ৰ [[মধ্যপ্ৰদেশ]]ৰ ছটাৰপুৰ জিলাৰ [[হিন্দু]] আৰু দিগম্বৰা [[জৈন]] মন্দিৰৰ এটা দল। জিলা সদৰ ছটাৰপুৰ চহৰৰ পৰা প্ৰায় ৪৬ কিলোমিটাৰ (২৮.৬ মাইল), গোৱালিয়াৰৰ পৰা ২৮৩ কিলোমিটাৰ (১৭৭ মাইল), ঝান্সীৰ পৰা ১৭৫ কিলোমিটাৰ (১০৯ মাইল) দক্ষিণ-পূবে, খাজৱাৰ পৰা ১০ কিলোমিটাৰ (৬.২ মাইল) আৰু ৰাজনগৰৰ পৰা ৯ কিলোমিটাৰ (৫.৬ মাইল) দূৰত্বত অৱস্থিত। নগাৰা শৈলীৰ স্থাপত্যৰ প্ৰতীক আৰু কিছুমান কামোদ্দীপক ভাস্কৰ্য্যৰ বাবে এই মন্দিৰসমূহ বিখ্যাত।<ref>Philip Wilkinson (2008), India: People, Place, Culture and History, {{ISBN|978-1405329040}}, pp 352-353</ref> খাজুৰাহোৰ বেছিভাগ মন্দিৰেই ৮৮৫ খ্ৰীষ্টাব্দৰ পৰা ১০০০ খ্ৰীষ্টাব্দৰ ভিতৰত চাণ্ডেলা বংশই নিৰ্মাণ কৰিছিল।<ref name=Madan>{{cite book|title=India through the ages|url=https://archive.org/details/indiathroughages00mada|last=Gopal|first=Madan|year= 1990| page= [https://archive.org/details/indiathroughages00mada/page/179 179]|editor=K.S. Gautam|publisher=Publication Division, Ministry of Information and Broadcasting, Government of India}}</ref><ref name = "unesco">{{cite web|title=Khajuraho Group of Monuments |url=https://whc.unesco.org/en/list/240 |website = UNESCO World Heritage Centre |publisher = United Nations Educational Scientific and Cultural Organization |access-date = 25 June 2023}}</ref> ঐতিহাসিক তথ্য অনুসৰি খাজুৰাহো মন্দিৰ স্থানত দ্বাদশ শতিকালৈকে ৮৫টা মন্দিৰ আছিল, যিবোৰ ২০ বৰ্গ কিলোমিটাৰ (৭.৭ বৰ্গমাইল)ত বিস্তৃত আছিল। ইয়াৰে মাত্ৰ প্ৰায় ২৫টা মন্দিৰহে আছে, যিবোৰ ছয় বৰ্গ কিলোমিটাৰ (২.৩ বৰ্গমাইল)ত বিস্তৃত।<ref name= "unesco"/> এতিয়া থকা মন্দিৰসমূহৰ ভিতৰত কন্দৰিয়া মহাদেৱ মন্দিৰটো প্ৰাচীন ভাৰতীয় শিল্পৰ জটিল বিৱৰণ, প্ৰতীক আৰু প্ৰকাশভংগীৰ সৈতে প্ৰচুৰ ভাস্কৰ্য্যৰে সজাই তোলা হৈছে।<ref name=ddesai>Devangana Desai (2005), ''Khajuraho'', Oxford University Press, Sixth Print, {{ISBN|978-0-19-565643-5}}</ref> ১৮৩৮ চনলৈকে এই মন্দিৰ কমপ্লেক্সটো পাহৰি যোৱা আৰু জংঘলেৰে ভৰি আছিল, তেতিয়া কেপ্তেইন টি. বাৰ্ট নামৰ এজন ব্ৰিটিছ অভিযন্তাই এই কমপ্লেক্সটো পৰিদৰ্শন কৰি তেওঁৰ তথ্য জাৰ্নেল অৱ দ্য এছিয়াটিক ছ'চাইটি অৱ বেংগলত প্ৰকাশ কৰে।<ref>Slaczka, Anna. “Temples, Inscriptions and Misconceptions: Charles-Louis Fábri and the Khajuraho ‘Apsaras.’” The Rijksmuseum Bulletin 60, no. 3 (2012): 212–33. See p. 217.</ref> এই কীৰ্তিচিহ্নসমূহ নিৰ্মাণ কৰাৰ সময়ত অঞ্চলটোৰ ল'ৰাবোৰে প্ৰাপ্তবয়স্ক হোৱালৈকে ব্ৰহ্মচাৰী (স্নাতক) হিচাপে আশ্ৰমত বাস কৰিছিল আৰু এই ভাস্কৰ্য্যসমূহে তেওঁলোকক 'গৃহস্থ'ৰ সাংসাৰিক ভূমিকা সম্পৰ্কে জানিবলৈ সহায় কৰিছিল।<ref>{{cite book|title=Frontline, Volume 24, Issues 6-12|page=93|publisher=S. Rangarajan for Kasturi & Sons|year=2007}}</ref> খাজুৰাহো মন্দিৰ গোটটো একেলগে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল যদিও সেইবোৰ হিন্দু আৰু জৈন ধৰ্ম দুটা ধৰ্মৰ প্ৰতি উৎসৰ্গিত আছিল। ইয়াৰ পৰা অনুমান কৰিব পাৰি যে এই অঞ্চলত হিন্দু আৰু জৈনসকলৰ মাজত বিভিন্ন ধৰ্মীয় মতামতক স্বীকাৰ আৰু সন্মান জনোৱাৰ পৰম্পৰা আছিল।<ref name=jfergusson>James Fergusson, [https://archive.org/stream/historyofindiane02ferguoft#page/140/mode/2up/search/khajuraho Northern or Indo-Aryan Style - Khajuraho] History of Indian and Eastern Architecture, Updated by James Burgess and R. Phene Spiers (1910), Volume II, John Murray, London</ref> ইয়াৰ অসাধাৰণ স্থাপত্য, মন্দিৰৰ ৰূপৰ বৈচিত্ৰ্য আৰু চাণ্ডেলা সভ্যতাৰ সাক্ষ্যৰ বাবে [[খাজুৰাহো]]ৰ কীৰ্তিচিহ্নসমূহ ১৯৮৬ চনত [[ইউনেস্কো]]ৰ [[বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]]ৰ তালিকাত সন্নিবিষ্ট কৰা হয়।<ref>{{cite web|title=World Heritage Day: Five must-visit sites in India|url=http://www.hindustantimes.com/travel/world-heritage-day-five-must-visit-sites-in-india/article1-1338551.aspx|archive-url=https://web.archive.org/web/20150419163624/http://www.hindustantimes.com/travel/world-heritage-day-five-must-visit-sites-in-india/article1-1338551.aspx|url-status=dead|archive-date=19 April 2015|date=18 April 2015|access-date=23 November 2025|archivedate=14 August 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150814145305/http://www.hindustantimes.com/travel/world-heritage-day-five-must-visit-sites-in-india/article1-1338551.aspx|deadurl=yes}}</ref><ref name= "unesco"/> ==ব্যুৎপত্তিবিজ্ঞান== খজুৰাহো বা খাৰ্জুৰাবাহক নামটো প্ৰাচীন সংস্কৃতৰ পৰা উদ্ভৱ হৈছে (খজুৰা, খজুৰ অৰ্থাৎ খেজুৰ,<ref>[http://spokensanskrit.de/index.php?tinput=kharjUra&direction=SE&script=HK&link=yes&beginning=0 kharjUra] Sanskrit English Dictionary, Koeln University, Germany</ref> আৰু ৱাহক, বাহক অৰ্থাৎ "যিজনে কঢ়িয়াই লৈ ফুৰে" বা বাহক<ref>[http://spokensanskrit.de/index.php?tinput=vAhaka&direction=SE&script=HK&link=yes&beginning=0 vAhaka] Sanskrit English Dictionary, Koeln University, Germany</ref>)। স্থানীয় কিংবদন্তি অনুসৰি মন্দিৰবোৰৰ দুৱাৰমুখ হিচাপে দুটা সোণৰ খেজুৰ আছিল (পুনৰ আৱিষ্কাৰ হোৱাৰ সময়ত সেইবোৰ নোহোৱা হৈছিল)। দেশাইয়ে কৈছে যে খাৰ্জুৰাবাহকৰ অৰ্থ বিচ্ছুধাৰীও, যিটো ভগৱান শিৱৰ আন এটা প্ৰতীকী নাম (যি তেওঁৰ উগ্ৰ ৰূপত সাপ আৰু বিচ্ছুৰ মালা পিন্ধে)।<ref name=ddesai7>Devangana Desai (1996), [http://www.learn.columbia.edu/indianart/pdf/khajuraho_desai.pdf Chapter 7 - Puns and Enigmatic Language in Sculpture] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304114145/http://www.learn.columbia.edu/indianart/pdf/khajuraho_desai.pdf |date=4 March 2016 }} in The Religious Imagery of Khajuraho, Project for Indian Cultural Studies, Columbia University Archives</ref> ==অৱস্থান== [[File:TEMPLE MAP OF KHAJURAHO.jpg|thumb|[[খাজুৰাহো]] চহৰৰ মানচিত্ৰ]] [[নতুন দিল্লী]]ৰ পৰা প্ৰায় ৬২০ কিলোমিটাৰ (৩৮৫ মাইল) দক্ষিণ-পূবে চটাৰপুৰ জিলাৰ [[ভাৰত]]ৰ [[মধ্যপ্ৰদেশ]] ৰাজ্যত অৱস্থিত খাজুৰাহো কীৰ্তিচিহ্নসমূহ। এই মন্দিৰসমূহ [[খাজুৰাহো]] নামেৰেও জনাজাত এখন সৰু চহৰৰ ওচৰত অৱস্থিত,<ref>{{cite web|url=http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999|archive-url=https://web.archive.org/web/20040616075334/http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999|archive-date=2004-06-16|title= Census of India 2001: Data from the 2001 Census, including cities, villages and towns (Provisional)|access-date=2008-11-01|publisher= Census Commission of India}}</ref> ইয়াৰ জনসংখ্যা প্ৰায় ২৪,৪৮১ জন (২০১১ চনৰ লোকপিয়ল)। [[খাজুৰাহো]]ত অসামৰিক বিমানবন্দৰ খাজুৰাহো (আই এ টি এ ক'ড: এইচ জে আৰ)য়ে সেৱা আগবঢ়ায়, ইয়াৰ সেৱা [[দিল্লী]], [[আগ্ৰা]], বাৰাণসী আৰু [[মুম্বাই]]লৈ যায়।<ref>[http://www.aai.aero/allAirports/khajuraho_generalinfo.jsp Khajuraho airport] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150708201920/http://www.aai.aero/allAirports/khajuraho_generalinfo.jsp |date=8 July 2015 }} AAI, Govt of India</ref> এই স্থান ভাৰতীয় ৰেল সেৱাৰ দ্বাৰাও সংযুক্ত, ৰেলৱে ষ্টেচনটো কীৰ্তিচিহ্নসমূহৰ প্ৰৱেশদ্বাৰৰ পৰা প্ৰায় ছয় কিলোমিটাৰ দূৰত অৱস্থিত। এই কীৰ্তিচিহ্নসমূহ পূব-পশ্চিম ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথ ৭৫ৰ পৰা প্ৰায় দহ কিলোমিটাৰ আৰু ছটাৰপুৰ চহৰৰ পৰা প্ৰায় ৫০ কিলোমিটাৰ দূৰত্বত অৱস্থিত; ছাটাৰপুৰ চহৰখন ৰাজ্যৰ ৰাজধানী ভোপালৰ সৈতে দক্ষিণ-পশ্চিম-উত্তৰ-পূব ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথ ৮৬ৰ দ্বাৰা সংযুক্ত। ৰাজস্থানৰ দশম শতিকাৰ ভাণ্ড দেৱ মন্দিৰটো খাজুৰাহো কীৰ্তিচিহ্নৰ শৈলীত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল আৰু ইয়াক প্ৰায়ে "লিটিল খাজুৰাহো" বুলি কোৱা হয়। ==ইতিহাস== খাজুৰাহো গোটৰ কীৰ্তিচিহ্ন চণ্ডেলা বংশৰ শাসন কালত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। তেওঁলোকৰ ক্ষমতা উত্থানৰ প্ৰায় লগে লগে নিৰ্মাণ কাৰ্য্যকলাপ আৰম্ভ হয়, তেওঁলোকৰ সমগ্ৰ ৰাজ্যখনতে পিছলৈ বুণ্ডেলখণ্ড নামেৰে জনাজাত।<ref name=gghurye>G.S. Ghurye, Rajput Architecture, {{ISBN|978-8171544462}}, Reprint Year: 2005, pp 19-24</ref> প্ৰায়বোৰ মন্দিৰ হিন্দু ৰজা যশোৱৰ্মন আৰু ধনগাৰ ৰাজত্বকালত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। যশোৱৰ্মনৰ উত্তৰাধিকাৰ লক্ষ্মণ মন্দিৰে সৰ্বোত্তমভাৱে প্ৰদৰ্শন কৰিছে। বিশ্বনাথ মন্দিৰে ৰজা ধনাৰ ৰাজত্বকালক সৰ্বোত্তমভাৱে প্ৰতিফলিত কৰি তুলিছে।<ref name=Sen>{{Cite book | last = Sen | first = Sailendra | title = A Textbook of Medieval Indian History | publisher = Primus Books | year = 2013 | isbn =9789380607344 }}</ref>{{rp|22}} বৰ্তমান থকা আটাইতকৈ ডাঙৰ আৰু বিখ্যাত মন্দিৰটো হৈছে বিদ্যাধৰা ৰজাৰ ৰাজত্বকালত নিৰ্মিত কন্দৰিয়া মহাদেৱ।{{sfn|Devangana Desai|2005|p=10}} মন্দিৰৰ শিলালিপিসমূহে ইংগিত দিয়ে যে বৰ্তমানৰ বহুতো মন্দিৰ ৯৭০ আৰু ১০৩০ খ্ৰীষ্টাব্দৰ ভিতৰত সম্পূৰ্ণ হৈছিল আৰু তাৰ পিছৰ দশকবোৰত আৰু অধিক সংযোজন কৰা হৈছিল।<ref name=jfergusson/> মধ্যযুগীয় মহোবা<ref>also called Erakana</ref>ৰ চহৰৰ পৰা প্ৰায় ৩৫ মাইল দূৰত কালিঞ্জাৰ অঞ্চলত খাজুৰাহোৰ মন্দিৰ নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।মহোবা আছিল চাণ্ডেলা বংশৰ ৰাজধানী। প্ৰাচীন আৰু মধ্যযুগীয় সাহিত্যত তেওঁলোকৰ ৰাজ্যক 'জিঝোটি', 'জেজাহোতি', 'চিহ-চি-টো' আৰু 'জেজাকভূক্তি' বুলি কোৱা হয়।<ref name=mitra>Mitra (1977), The early rulers of Khajuraho, {{ISBN|978-8120819979}}</ref> খাজুৰাহোৰ প্ৰথম লিখিত উল্লেখ ৬৪১ খ্ৰীষ্টাব্দত চীনা তীৰ্থযাত্ৰী জুয়ানজাঙে কৰিছিল আৰু তেওঁ কেইবা ডজন নিষ্ক্ৰিয় বৌদ্ধ মঠ আৰু এক ডজন হিন্দু মন্দিৰ দেখাৰ বৰ্ণনা কৰিছিল, য'ত হাজাৰ হাজাৰ ব্ৰাহ্মণে পূজা কৰিছিল। <ref>{{cite book |last1=Hioco |first1=Christophe |last2=Poggi |first2=Luca |title=Khajuraho: Indian Temples and Sensuous Sculptures |publisher=5 Continents Editions |year = 2017 |isbn=978-88-7439-778-5 |page=9}}</ref> ১০২২ খ্ৰীষ্টাব্দত কালিঞ্জাৰ আক্ৰমণৰ সময়ত গাজনীৰ মাহমুদৰ লগত সংগ দিয়া পাৰ্চী ইতিহাসবিদ আবু ৰিহান আল-বিৰুনিয়ে খাজুৰাহোৰ কথা উল্লেখ কৰিছিল। তেওঁ খাজুৰাহোক ‘জাজাহুতি’ৰ ৰাজধানী বুলি অভিহিত কৰে। <ref>J. Banerjea (1960), Khajuraho, Journal of the Asiatic Society, Vol. 2-3, pp 43-47</ref> এই আক্ৰমণ সফল নহ'ল আৰু শেষত দুয়োপক্ষৰ মাজত শান্তি চুক্তি কৰা হয়; এই চুক্তিৰ অধীনত হিন্দু ৰজাই গাজনীৰ মাহমুদক মুক্তিপণ দি আক্ৰমণৰ অন্ত পেলাবলৈ আৰু তেওঁক ঘূৰাই পঠিয়াবলৈ সন্মত হয়।<ref name=mitra/> [[File:A ruin, pillars at Khajuraho, India.jpg|thumb|left|দ্বাদশ শতিকালৈকে খাজুৰাহো হিন্দু ৰজাৰ অধীনত আছিল আৰু ইয়াত ৮৫টা মন্দিৰ আছিল। মধ্য ভাৰতক ত্ৰয়োদশ শতিকাত দিল্লী চুলতানাই দখল কৰিছিল। মুছলমান শাসনত বহু মন্দিৰ ধ্বংস হৈছিল আৰু বাকীবোৰ অৱহেলিত হৈ গুচি গৈছিল। কিছুমান পুৰণি মন্দিৰৰ ধ্বংসাৱশেষ (ওপৰত ঘণ্টাই মন্দিৰ) এতিয়াও দেখা যায়।]] দ্বাদশ শতিকাৰ শেষলৈকে খজুৰাহো মন্দিৰসমূহ সক্ৰিয়ভাৱে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। ত্ৰয়োদশ শতিকাত মুছলমান চুলতান কুতুব-উদ্দিন আইবাকৰ নেতৃত্বত দিল্লী চুলতানৰ সৈন্যই চাণ্ডেলা ৰাজ্য আক্ৰমণ কৰি জয় কৰে। প্ৰায় এশ বছৰৰ পিছত মৰক্কোৰ ভ্ৰমণকাৰী ইবন বাট্টুতাই ১৩৩৫ চনৰ পৰা ১৩৪২ চনলৈকে ভাৰতত থকাৰ স্মৃতিগ্ৰন্থত খাজুৰাহো মন্দিৰ ভ্ৰমণৰ কথা উল্লেখ কৰি "কাজাৰা" <ref>phonetically translated from Arabic sometimes as "Kajwara"</ref><ref>Director General of Archaeology in India (1959), Archaeological Survey of India, Ancient India, Issues 15-19, pp 45-46 (Archived: University of Michigan)</ref> এইদৰে কয়: {{Blockquote|1=...খজুৰাহোৰ মন্দিৰৰ ওচৰত, যিবোৰৰ মূৰ্তিবোৰ মুছলমানে বিকৃত কৰি পেলাইছে, য'ত কেইবাজনো যোগী বাস কৰে, যাৰ চুলি শৰীৰৰ সমান দীঘল হৈ গৈছে। আৰু তীব্ৰ তপস্যাৰ ফলত তেওঁলোকৰ ৰং সকলো হালধীয়া হৈ পৰিছে। বহু মুছলমানে তেওঁলোকৰ পৰা শিকিবলৈ তেওঁলোকৰ ওচৰলৈ আহে। |2=[[ইবন বাট্টুতা, ]]|3= প্ৰায় ১৩৩৫ খ্ৰীষ্টাব্দ, ৰিহলাত ইবনে বাটুটাহ, অনুবাদ আৰ্থাৰ কটেৰেলে <ref>Arthur Cotterell (2011), Asia: A Concise History, Wiley, {{ISBN|978-0470825044}}, pp 184-185</ref> }} মধ্য ভাৰতৰ যি অঞ্চলত খাজুৰাহো মন্দিৰসমূহ অৱস্থিত সেই অঞ্চলটো ত্ৰয়োদশ শতিকাৰ পৰা ১৮ শতিকালৈকে বিভিন্ন মুছলমান বংশৰ নিয়ন্ত্ৰণত আছিল। এই সময়ছোৱাত কিছুমান মন্দিৰ অপবিত্ৰ কৰা হৈছিল, তাৰ পিছত দীৰ্ঘদিন ধৰি অৱহেলা কৰা হৈছিল।<ref name=jfergusson/><ref name=gghurye/> উদাহৰণস্বৰূপে, ১৪৯৫ খ্ৰীষ্টাব্দত খাজুৰাহোক চিকন্দৰ লোডীৰ মন্দিৰ ধ্বংস অভিযানত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়।<ref>Michael D. Willis, An Introduction to the Historical Geography of Gopakṣetra, Daśārṇa, and Jejākadeśa, Bulletin of the School of Oriental and African Studies, University of London, Vol. 51, No. 2 (1988), pp. 271–278; See also K.R. Qanungo (1965), Sher Shah and his times, Orient Longmans, {{oclc|175212}}, pp 423-427</ref> খাজুৰাহোৰ দুৰ্গম আৰু বিচ্ছিন্ন অৱস্থানে তাত থকা হিন্দু আৰু জৈন মন্দিৰসমূহক মুছলমানসকলে সঘনাই ধ্বংস কৰাৰ পৰা ৰক্ষা কৰিছিল।<ref name=trudyking>Trudy King et al., Asia and Oceania: International Dictionary of Historic Places, {{ISBN|978-1884964046}}, Routledge, pp 468-470</ref><ref>Alain Daniélou (2011), A Brief History of India, {{ISBN|978-1594770296}}, pp 221-227</ref> যুগ যুগ ধৰি গছ-গছনি আৰু অৰণ্যই এই মন্দিৰবোৰক আগুৰি ধৰিছিল। ১৮৩০ চনত স্থানীয় হিন্দুসকলৰ নেতৃত্বত এজন ব্ৰিটিছ জৰীপকাৰী টি. বাৰ্ট, এই মন্দিৰসমূহলৈ, আৰু এইদৰে বিশ্বৰ বিভিন্ন প্ৰান্তৰ লোকে ইয়াক পুনৰ আৱিষ্কাৰ কৰে।<ref>Louise Nicholson (2007), India, National Geographic Society, {{ISBN|978-1426201448}}, see Chapter on Khajuraho</ref> পিছলৈ পুনৰ আৱিষ্কাৰ হোৱাৰ কেইবছৰমানৰ পাছত আলেকজেণ্ডাৰ কানিংহামে এই মন্দিৰসমূহ যোগীসকলে গোপনে ব্যৱহাৰ কৰা বুলি ৰিপ’ৰ্ট কৰিছিল, আৰু প্ৰতি বছৰে ফেব্ৰুৱাৰী বা মাৰ্চ মাহত (চন্দ্ৰ পঞ্জিকা অনুসৰি) পালন কৰা শিৱৰাত্ৰিৰ সময়ত হাজাৰ হাজাৰ হিন্দু লোকে তীৰ্থযাত্ৰাত দৰ্শন কৰিছিল। ১৮৫২ চনত এফ.চি. মেচিয়ে খাজুৰাহো মন্দিৰৰ আদিম অংকন কৰিছিল।<ref name="Krishna Deva 1990">Krishna Deva (1990), Temples of Khajuraho, 2 Volumes, Archaeological Survey of India, New Delhi</ref> ==বিৱৰণ== [[File:Architecture of the Khajuraho temples.jpg|thumb|upright=1.4|খাজুৰাহো মন্দিৰৰ অংশ আৰু বিন্যাস।]] এই মন্দিৰৰ স্থান মধ্য ভাৰতৰ বিন্ধ্যা পৰ্বতমালাৰ ভিতৰত অৱস্থিত। স্থানীয় এটা প্ৰাচীন কিংবদন্তি অনুসৰি হিন্দু দেৱতা শিৱ আৰু অন্যান্য দেৱতাসকলে কালিঞ্জাৰ অঞ্চলৰ এই মনোমোহা পাহাৰীয়া গঠনসমূহ চাবলৈ ভাল পাইছিল।<ref name="rsingh">Rana Singh (2007), Landscape of sacred territory of Khajuraho, in City Society and Planning (Editors: Thakur, Pomeroy, et al), Volume 2, {{ISBN|978-8180694585}}, Chapter 18</ref> এই অঞ্চলৰ কেন্দ্ৰস্থল [[খাজুৰাহো]], স্থানীয় পাহাৰ আৰু নদীৰ মাজত অৱস্থিত। এই মন্দিৰ কমপ্লেক্সে প্ৰাচীন হিন্দু পৰম্পৰাক প্ৰতিফলিত কৰে য'ত দেৱ-দেৱীয়ে নিজেই প্ৰাৰ্থনা কৰিবলৈ ভাল পোৱা ঠাইত মন্দিৰ নিৰ্মাণ কৰে।<ref name=rsingh/><ref name=stellakvol1>[[Stella Kramrisch]], The Hindu Temple, Vol 1, Motilal Banarsidass, {{ISBN|978-81-208-0222-3}}</ref> এই মন্দিৰসমূহ পানীৰ উৎসৰ ওচৰত নিৰ্মাণ কৰা হৈছে, যিটো হিন্দু মন্দিৰৰ আন এক স্বকীয় বৈশিষ্ট্য। পানীৰ উৎসসমূহৰ ভিতৰত ছিবসাগৰ, খাজুৰ সাগৰ (নিনোৰা তাল বুলিও জনা যায়), আৰু খুদৰ নদী আদি অন্তৰ্ভুক্ত।<ref>Ibn Battuta in his 1335 CE memoirs on Delhi Sultanate mentioned the temples to be near a mile-long lake, modern water bodies are much smaller and separate lagoons; Director General of Archaeology in India (1959), Archaeological Survey of India, Ancient India, Issues 15-19, pp 45-46 (Archived: University of Michigan)</ref> স্থানীয় কিংবদন্তি অনুসৰি এই মন্দিৰ কমপ্লেক্সত ৬৪টা পানীৰ উৎস অৰ্থাৎ জলভাগ আছিল, ইয়াৰে ৫৬টা পুৰাতত্ত্ববিদসকলে চিনাক্ত কৰিছে।<ref name=rsingh/><ref>The number 64 is considered sacred in [[Hindu temple]] design and very common design basis; it is symbolic as it is both a square of 8 and a cube of 4.</ref> [[File:DULHADEO TEMPLE ARCHITECTURE.jpg|thumb|নাগাৰা মন্দিৰৰ স্থাপত্যৰ বিভিন্ন অংশ বিতংভাৱে]] এটা মন্দিৰ (চতুৰ্ভুজ)ৰ বাহিৰে<ref name=rsingh/> বাকী সকলো মন্দিৰ সূৰ্য্য উদয়ৰ ফালে নিৰ্মাণ কৰা হৈছে – আন এটা প্ৰতীকী বৈশিষ্ট্য যিটো হিন্দু মন্দিৰত প্ৰধান। মন্দিৰসমূহৰ আপেক্ষিক বিন্যাসে পুৰুষ আৰু মহিলা দেৱতাক একত্ৰিত কৰে আৰু ইয়াৰ প্ৰতীকসমূহে ইহঁতৰ আন্তঃনিৰ্ভৰশীলতাক উজ্জ্বল কৰি তোলে।<ref name=spunja>Shobita Punja (1992), Divine Ecstasy - The Story of Khajuraho, Viking, New Delhi, {{ISBN|978-0670840274}}</ref> এই শিল্পকৰ্মসমূহে হিন্দু ধৰ্মত অপৰিহাৰ্য আৰু উপযুক্ত বুলি বিবেচিত জীৱনৰ চাৰিটা লক্ষ্য – ধৰ্ম, কাম, অৰ্থ, আৰু মোক্ষক প্ৰতীকীভাৱে চিত্ৰিত কৰিছে। বৰ্তমান থকা মন্দিৰসমূহৰ ভিতৰত ছটা মন্দিৰ [[শিৱ]], আঠটা [[বিষ্ণু]] আৰু তেওঁৰ অৱতাৰ, এটা [[গণেশ]], এটা সূৰ্য্য দেৱতাক আৰু তিনিটা জৈন তীৰ্থংকৰৰ বাবে উৎসৰ্গিত।<ref name=rsingh/> কিছুমান ধ্বংসাৱশেষৰ বাবে মন্দিৰটোক কোনো নিৰ্দিষ্ট দেৱতাৰ সৈতে নিশ্চিতভাৱে জড়িত কৰিব পৰাকৈ পৰ্যাপ্ত প্ৰমাণ পোৱা নাযায়। এই স্থানৰ সম্পূৰ্ণ পৰীক্ষা কৰিলে দেখা যায় যে প্ৰতিটো মন্দিৰৰ পৰিকল্পনা আৰু ডিজাইনত হিন্দু প্ৰতীকী মণ্ডলৰ ডিজাইনৰ বৰ্গ আৰু বৃত্তৰ নীতি প্ৰতিফলিত হয়।<ref>D Desai (1996), The religious imagery of Khajuraho, Project for Indian Cultural Studies, {{ISBN|978-8190018418}}</ref> তদুপৰি সেই অঞ্চলটো তিনিটা ত্ৰিভুজত ভাগ কৰা হৈছে যিবোৰে একেলগে এটা পঞ্চভুজ গঠন কৰে। পণ্ডিতসকলৰ মতে ই ত্ৰিজগত বা 'ত্ৰিলোকানাথ' আৰু পঞ্চ মহাজাগতিক উপাদান বা 'পঞ্চভূত'ৰ হিন্দু প্ৰতীকবাদক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে।<ref name=rsingh/> এই মন্দিৰ স্থান শিৱৰ বাবে উৎসৰ্গিত, যিজনে জীৱন ধ্বংস আৰু পুনৰ সৃষ্টি কৰে, যাৰ ফলত সময়, বিৱৰ্তন আৰু ধ্বংসৰ মহাজাগতিক নৃত্য নিয়ন্ত্ৰণ কৰে।<ref name=spunja/> ==নিৰ্মাণ== এই মন্দিৰসমূহ পশ্চিম, পূব আৰু দক্ষিণ তিনিটা ভৌগোলিক অঞ্চলত ভাগ কৰা হৈছে। খাজুৰাহোৰ মন্দিৰসমূহ বেলেগ বেলেগ শিলৰ দ্বাৰা নিৰ্মিত, গ্ৰেনাইটৰ ভেটি প্ৰায় অদৃশ্য।<ref>V.A. Smith, "Observations on some Chandel Antiquities", Journal of the Asiatic Society of Bengal, Volume 48, pp 290-291</ref> নিৰ্মাতাসকলে মৰ্টন ব্যৱহাৰ কৰা নাছিল, শিলবোৰক মৰ্টাইজ আৰু টেনন জইণ্টেৰে সংযুক্ত কৰা হৈছিল আৰু মাধ্যাকৰ্ষণৰ দ্বাৰা ঠাইত ধৰি ৰখা হৈছিল। এই শৈলীৰ নিৰ্মাণৰ বাবে অতি নিখুঁত সংযোগৰ প্ৰয়োজন হয়। খুঁটা আৰু আৰ্কিট্ৰেভবোৰ ২০ টন পৰ্যন্ত ওজনৰ বিশাল শিলৰ দ্বাৰা নিৰ্মিত আছিল।<ref>"Lost Worlds of the Kama Sutra" History channel</ref> ১৯ শতিকাত ইটা আৰু মৰ্টন ব্যৱহাৰ কৰি কিছুমান মেৰামতি কৰা হৈছিল; কিন্তু এইবোৰ মূল সামগ্ৰীতকৈ অধিক দ্ৰুতগতিত বয়সীয়াল হৈছে আৰু সময়ৰ লগে লগে আন্ধাৰ হৈ পৰিছে, যাৰ ফলত এইবোৰ ঠাইৰ বাহিৰত দেখা গৈছে। খাজুৰাহো আৰু কালিঞ্জাৰ অঞ্চলত উৎকৃষ্ট মানৰ বেলেগ শিল আছে, যিবোৰ অতি নিখুঁতভাৱে খোদিত কৰিব পাৰি। আনকি চুলি, মেনিকিউৰ কৰা নখ, জটিল গহনা আদি ক্ষুদ্ৰ ক্ষুদ্ৰ সবিশেষও বৰ্তমান থকা ভাস্কৰ্য্যবোৰত স্পষ্টকৈ দেখা যায়। খাজুৰাহোত টেলিভিছন শ্ব' "লষ্ট ৱৰ্ল্ডছ" (হিষ্ট্ৰী চেনেল)ৰ চিত্ৰগ্ৰহণৰ সময়ত এলেক্স ইভান্সে চাৰি ফুটতকৈও কম ওখ শিলৰ মূৰ্তি পুনৰ নিৰ্মাণ কৰিছিল, যিটো খোদিত কৰিবলৈ তেওঁক প্ৰায় ৬০ দিন সময় লাগিছিল। তেওঁ এই ভাস্কৰ্য্যসমূহ সৃষ্টিৰ ক্ষেত্ৰত কিমান শ্ৰম লাগে সেইটো অনুমান কৰিব বিচাৰিছিল।<ref>"Lost Worlds of the Kama Sutra," History Channel</ref> ৰজাৰ হপকিন্স আৰু মাৰ্ক লেহনাৰে চূণশিল খননৰ পৰীক্ষাও কৰিছিল। এই পৰীক্ষাসমূহৰ বাবে ২২ দিনত প্ৰায় ৪০০ টন শিল উলিয়াবলৈ ১২ জন শ্ৰমিকৰ প্ৰয়োজন হৈছিল।<ref>Lehner, Mark (1997) ''The Complete Pyramids'', London: Thames and Hudson. {{ISBN|0-500-05084-8}}. pp. 202–225</ref> এই পৰীক্ষাসমূহৰ ভিত্তিত তেওঁলোকে এই সিদ্ধান্তত উপনীত হয় যে এই মন্দিৰসমূহ নিৰ্মাণৰ বাবে শ শ উচ্চ দক্ষতাসম্পন্ন ভাস্কৰ্য শিল্পীৰ প্ৰয়োজন হ’লহেঁতেন। ==পৰ্যটন আৰু সাংস্কৃতিক কাৰ্যসূচী== [[File:Khajuraho temples map.jpg|thumb|right|মন্দিৰৰ বিন্যাস মানচিত্ৰ – খজুৰাহো স্মৃতিসৌধৰ গোট।]] খাজুৰাহোৰ মন্দিৰসমূহ বহলভাৱে তিনিটা ভাগত বিভক্ত: পূব গোট, দক্ষিণ গোট আৰু পশ্চিম গোট। ইয়াৰে কেৱল পশ্চিমীয়া গোটটোৱেই অডিঅ’-গাইডেড ভ্ৰমণৰ সুবিধা আছে, পৰ্যটকক সাত-আঠটা মন্দিৰ ভ্ৰমণলৈ লৈ যায়। ইয়াৰ উপৰিও ভাৰতীয় প্ৰত্নতাত্ত্বিক জৰীপ (ASI) দ্বাৰা বিকশিত কৰা এটা অডিঅ'-গাইডেড ভ্ৰমণো উপলব্ধ, য'ত মন্দিৰসমূহৰ ইতিহাস আৰু স্থাপত্যৰ সম্পৰ্কে বিশদ তথ্য (এজন কথকৰ দ্বাৰা) প্ৰদান কৰা হয়।<ref>[http://timesofindia.indiatimes.com/city/indore/Tourists-to-Khajuraho-will-now-have-an-audio-compass/articleshow/9733005.cms Tourists to Khajuraho will now have an audio compass] The Times of India (25 August 2011)</ref> {{Clear}} ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰত]] [[শ্ৰেণী:চমু বৰ্ণনা থকা প্ৰবন্ধসমূহ]] lr3wkjpgpl0urj447dnrsmgnvtvwifx 0 128040 602984 556556 2026-04-26T14:48:50Z Kandarpajit Kallol 6257 added [[Category:চমু বৰ্ণনা থকা প্ৰবন্ধসমূহ]] using [[WP:HC|HotCat]] 602984 wikitext text/x-wiki [[File:รูปหล่อเงาะป่าและตัวละครจากวรรณคดีเรื่อง "สังข์ทอง".jpg|thumb| চাও এনগোৰ বেশত ৰাজকুমাৰক চিত্ৰিত কৰা ভাস্কৰ্য্য, দ্বিতীয় ৰজা ৰামা মেম'ৰিয়েল পাৰ্কত]] '''ছাং থং''' {{en| Sang Thong; অৰ্থাৎ - ‘সোণালী শংখ'}}, সোণালী শংখৰ খোলাৰ ৰাজকুমাৰ<ref>Brandon, James R. Review of Asian Theatre: A Review of Current Scholarship, by Leonard C. Pronko, Lois Wheeler Snow, Colin Mackerras, Chung-wen Shih, Roger B. Bailey, Wu Han, C. C. Huang, et al. In: ''Educational Theatre Journal'' 28, no. 3 (1976): 428. https://doi.org/10.2307/3206443.</ref> বা '''ফ্ৰা চাং থং''' <ref>{{cite book |title=Tales from Old Siam |first=W. A. M. |last=Urquhart |publisher=Progress Publishing Company |date=1963 |pages=73–85}}</ref> হৈছে পান্নাছা জাতকৰ পৰা অনুপ্ৰাণিত দক্ষিণ-পূব এছিয়াৰ লোককথা, যিটো [[থাইলেণ্ড]]ত কোৱা প্ৰাচীন কাহিনীৰ প্ৰামাণিক সংকলন। ইয়াৰ থাই সংস্কৰণত ইয়াত এজন ৰাজকুমাৰৰ কাহিনী কোৱা হৈছে যিয়ে সোণালী মুখ অৰ্জন কৰে, ছদ্মবেশ পিন্ধে, ৰাজকুমাৰীক বিয়া কৰায় আৰু শহুৰেকৰ ৰাজ্য ৰক্ষা কৰে।<ref>Thanapol (Lamduan) Chadchaidee. ''[https://books.google.com/books?id=41h-1fNjTx8C&dq=%22phra+sang+thong%22&pg=PA175 Fascinating Folktales of Thailand]''. BangkokBooks, 2011. pp. 165-177.</ref> ==সাৰাংশ== ৰজা যোটছৱিমনৰ দুগৰাকী পত্নী আছে, প্ৰথমগৰাকীৰ নাম চন্তাথেভি, দ্বিতীয়গৰাকীৰ নাম সুৱানচাম্পা। চন্তাথেভিই শামুকৰ খোলা এটা জন্ম দিয়ে। তেওঁৰ দ্বিতীয় পত্নীয়ে নিজৰ প্ৰতিদ্বন্দ্বী আৰু পুত্ৰক ৰাজপ্ৰসাদৰ পৰা খেদি পঠিয়াবলৈ ষড়যন্ত্ৰ কৰে। মাক-পুত্ৰক ৰাজ্যৰ পৰা বহিষ্কাৰ কৰি বৃদ্ধ দম্পতীৰ ওচৰত আশ্ৰয় লয়। মাকে তাৰ শামুকৰ খোলাটো ভাঙি পেলায়। তেওঁ গুচি যায় আৰু এগৰাকী দৈত্যই তেওঁক নিজৰ ঘৰলৈ লৈ যায়। এদিন তেওঁ সোণালী কুঁৱা এটাত জপিয়াই পৰে আৰু তেওঁৰ শৰীৰে সোণৰ ৰূপ লাভ কৰে। তেওঁ দৈত্যৰ ধন-সম্পত্তি লৈ যায়: মুখা, উৰন্ত জোতা এযোৰ আৰু দুধাৰী দা। তেওঁ নিজকে "এটা কুৎসিত মুখা" পিন্ধি নিজকে চাও এনগো বুলি কয়। (অন্য বিৱৰণীত এই মুখাখন এনগ'ৰ লোক বা এজন নেগ্ৰিটোৰ বুলি কোৱা হয় আৰু তেওঁৰ ছাল ক'লা বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে)।<ref>{{cite book |first=Adolf |last=Bastian |author-link=Adolf Bastian |title=Die Völker des östlichen Asien |volume=4 |location=Jena |publisher=Hermann Costenoble |date=1868 |pages=350–352 |lang=DE |url=https://archive.org/details/dievoelkerdesoe04bastgoog/page/n366/mode/1up}}</ref><ref>Brandon, James R. ''Theatre in Southeast Asia''. Cambridge, Mass., Harvard University Press, 1974 [1967]. p. 100. {{ISBN|0-674-87587-7}}.</ref><ref>Porath, Nathan. "Developing Indigenous Communities into Sakais: South Thailand and Riau". In: ''Tribal Communities in the Malay World: Historical, Cultural and Social Perspectives''. Edited by Geoffrey Benjamin and Cynthia Chou. Singapore: ISEAS Publishing, 2002. p. 102. https://doi.org/10.1355/9789812306104-006</ref> (আন এটা থাই সংস্কৰণত ৰাজকুমাৰে নিজৰ দত্তক মাতৃ পন্টুৰাটৰ পৰা ধন লৈ পলায়ন কৰে, যিগৰাকীৰ ভগ্ন হৃদয়ৰ বাবে মৃত্যু হয়)।<ref>Brandon, James R. ''Theatre in Southeast Asia''. Cambridge, Mass., Harvard University Press, 1974 [1967]. p. 100. {{ISBN|0-674-87587-7}}.</ref> তেওঁৰ পৰৱৰ্তী ষ্টপ হৈছে থাও চেমনৰ দ্বাৰা শাসিত চেমন ৰাজ্য, য'ত তেওঁ ৰজা চেমনৰ সপ্তম কন্যা ৰ'ডজানা (নাং ৰ'চানা)ৰ দৰা নিৰ্বাচন পৰীক্ষাৰ সময়ত উপস্থিত হয়। নিৰ্বাচনৰ সময়ত তাই নিজৰ দৰাক ফুলৰ মালা এডাল দলিয়াই দিব লাগিব। ভিৰৰ মাজত চাও এনগো আছিল। নাং ৰোচানাই তেওঁৰ ছদ্মবেশৰ মাজেৰে চাব পাৰে, কিন্তু বাকী সকলোৱে তেওঁক এজন কুৎসিত মানুহ হিচাপে দেখে। তাই ফুলৰ মালাখন তাৰ ফালে দলিয়াই দিয়ে, স্বামীৰ পছন্দৰ চিন। বিয়াৰ পিছত ৰজাই নিজৰ কন্যাক ধাননি পথাৰত থকা এটা ঘৰলৈ নিৰ্বাসিত কৰে।<ref>{{cite journal |last=Giles |first=Francis Henry |author-link=:th:พระยาอินทรมนตรีศรีจันทรกุมาร (ฟรานซิส เฮนรี ไจลส์) |title=Some gleanings of manners and customs of the Chinese people as revealed in historical narratives and novels |journal=[[Journal of the Siam Society]] |volume=20 |issue=3 |date=1926–1927 |page=234-235 |url=https://thesiamsociety.org/wp-content/uploads/2020/02/JSS_020_3b_PhyaIndraMontri_MannersAndCustomsOfChinesePeople.pdf}}</ref> সাতজন জোঁৱায়েকৰ সাহস পৰীক্ষা কৰিবলৈ তেওঁ তেওঁলোকক হাবিত হৰিণ চিকাৰ কৰিবলৈ কয়। ৰজাৰ জোঁৱায়েক কেইজন অৰণ্যলৈ যায়, আনহাতে ছাং থঙে নিজকে ছদ্মবেশ লৈ নিজৰ সোণালী ছালখন উন্মোচন কৰে আৰু প্ৰতিটো হৰিণক তেওঁৰ ওচৰলৈ প্ৰলোভিত কৰে। ছাং থংৰ ৰজাৰ জোঁৱায়েকহঁতে দেখিলে যে ৰহস্যময় সোণালী চালৰ মানুহজনক বনৰীয়া জন্তুৱে আগুৰি ধৰিছে আৰু তেওঁলোকক কিছুমান শ্বেয়াৰ কৰিবলৈ কয়। ছাং থঙে নিজৰ কাণৰ এটুকুৰাৰ বিনিময়ত ভায়েকক কিছুমান জীৱ-জন্তু দিবলৈ সন্মত হয়। ইয়াৰ পিছত ৰজাই তেওঁলোকক এশটা মাছ আনিবলৈ আদেশ দিয়ে। ৰজাৰ জোঁৱায়েকহঁতে ৰজাৰ বাবে মাছ ধৰিবলৈ যায়। সোণালী ৰূপত ছাং থঙে নদীৰ পৰা সকলো মাছ মাতি আনে আৰু তেওঁৰ ৰজাৰ জোঁৱায়েকহঁতে তেওঁক লগ কৰি তেওঁৰ ধৰা মাছৰ কিছু অংশ বিচাৰে। আগৰ দৰেই ছাং থঙেও তেওঁলোকক মাছটো দিবলৈ সন্মত হয়, কিন্তু এই চৰ্ততহে যে তেওঁলোকে তেওঁৰ নাকৰ এটা অংশ কাটি পেলায়। শেষত [[ইন্দ্ৰ]]ই চেমন ৰাজ্যক প্ৰত্যাহ্বান জনায়। ৰাজকুমাৰ চাংথঙে নিজৰ ছদ্মবেশ খুলি নিজৰ প্ৰকৃত ৰূপ ধাৰণ কৰে আৰু ইন্দ্ৰক এখন খেলত পৰাস্ত কৰে। চেমনৰ ৰজাই তেওঁক জোঁৱাই বুলি স্বীকাৰ কৰি ৰাজ্য প্ৰদান কৰে।<ref>Thitathan, Siraporn. “Different Family Roles, Different Interpretations of Thai Folktales”. In: ''Asian Folklore Studies'' 48, no. 1 (1989): 11-12. https://doi.org/10.2307/1178531.</ref><ref>Bhirasri, Silpa; Thailand. Krom Sinlapākō̜n. ''[https://books.google.com/books?id=H4AeAAAAMAAJ&q=%22phra+sang+thong%22 The Origin and Evolution of Thai Murals: Edifices containing murals. Catalogue of murals in the Silpakorn Gallery]''. Fine Arts Department, 1959. pp. 22, 36.</ref><ref>Leksukhum, Santi. ''[https://books.google.com/books?id=CMHqAAAAMAAJ&q=%22prince+of+the+golden+conch%22 Temples of Gold: Seven Centuries of Thai Buddhist Paintings]''. George Braziller, 2000. p. 249. {{ISBN|9780807614761}}.</ref> কাহিনীটোৰ উপসংহাৰত তাইৰ প্ৰকৃত মাকে এতিয়া চাং থঙৰ শাসনত থকা চেমন ৰাজ্যলৈ যায় আৰু ৰান্ধনী হিচাপে কাম কৰে। তাই তেওঁলোকৰ যৌথ ইতিহাস এটা লাউৰ ওপৰত লিখে আৰু ৰজাই নিজৰ মাকক চিনি পায়।<ref>Boisselier, Jean. ''[https://books.google.com/books?id=lgMlAQAAMAAJ&q=%22prince+of+the+golden+conch%22 Thai Painting]''. Translated by Janet Seligman. Kodansha International, 1976. p. 170. {{ISBN|9780870112805}}.</ref><ref>"Sang Tong or The Golden Conch". In: Coombs, Andrew. ''Folktales from the land of smiles''. Bangkok, Thailand: Editions Duang Kamol; Distributors, Book Wholesales House (Thailand), 1994. pp. 63-78.</ref><ref>"Sang Tong as the Ngok Baa". In: Coombs, Andrew. ''Folktales from the land of smiles''. Bangkok, Thailand: Editions Duang Kamol; Distributors, Book Wholesales House (Thailand), 1994. pp. 79-98.</ref> ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:লোককথা]] [[শ্ৰেণী:চমু বৰ্ণনা থকা প্ৰবন্ধসমূহ]] ieqfqqxxmuvvqjpnr8xvatcjufjyvdk 0 128044 603063 567366 2026-04-26T19:10:26Z Kandarpajit Kallol 6257 603063 wikitext text/x-wiki '''মক্তাব''' ({{lang-en|Kuttab}}) <ref name=":052">{{Cite book|last=Günther|first=Sebastian|title=Encyclopaedia of Islam, Three|publisher=Brill|year=2017|editor-last=Fleet|editor-first=Kate|location=|pages=|chapter=Education, general (up to 1500)|issn=1873-9830|editor-last2=Krämer|editor-first2=Gudrun|editor-last3=Matringe|editor-first3=Denis|editor-last4=Nawas|editor-first4=John|editor-last5=Rowson|editor-first5=Everett}}</ref><ref>{{Cite book|title=The Oxford Dictionary of Islam|publisher=Oxford University Press|year=2003|isbn=9780195125580|editor-last=Esposito|editor-first=John L.|chapter=Education: Educational Institutions}}</ref> মুছলমান বিশ্বৰ এক প্ৰকাৰৰ প্ৰাথমিক বিদ্যালয়। যদিও কুট্টাব মূলতঃ শিশুসকলক পঢ়া, লিখা, ব্যাকৰণ আৰু ইছলামিক অধ্যয়ন, যেনে কোৰান মুখস্থ আৰু আবৃত্তি (কিৰাতকে ধৰি) শিকোৱাৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল, তথাপিও অন্যান্য ব্যৱহাৰিক আৰু তাত্ত্বিক বিষয়সমূহো প্ৰায়ে শিকোৱা হৈছিল। কুট্টাবে মুছলমান সংখ্যাগৰিষ্ঠ দেশসমূহৰ শিক্ষাৰ এক পুৰণি পদ্ধতিক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে, য’ত এজন শ্বেখে মাটিত তেওঁৰ সন্মুখত বহি থকা ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ দল এটাক পঢ়ায়।<ref name=Asimov/> কুৰি‍ শতিকাত যেতিয়া আধুনিক বিদ্যালয়ৰ বিকাশ ঘটিছিল, তেতিয়াও ইছলামিক বিশ্বৰ বহু অংশত গণশিক্ষাৰ প্ৰচলিত মাধ্যম আছিল কুট্টাব। == নাম == কুট্টাব বুলিলে আৰবী ভাষাত কেৱল প্ৰাথমিক বিদ্যালয়কহে বুজোৱা হয়। এই প্ৰতিষ্ঠানটোক আৰৱী ভাষাত মক্তাব (مَكْتَب) বা মক্তাবা (مَكْتَبَة) বুলিও ক’ব পাৰি — যাৰ বহু অনুবাদ আছে। সাধাৰণ আধুনিক মানক আৰৱী ব্যৱহাৰত মক্তাবৰ অৰ্থ "কাৰ্যালয়" আনহাতে মক্তাবৰ অৰ্থ "লাইব্ৰেৰী" বা "অধ্যয়নৰ" (স্থান) আৰু কুট্টাব হৈছে বহুবচন শব্দ যাৰ অৰ্থ "লেখক"।<ref name="M. S. Asimov 1999 34–5">{{citation|title=The Age of Achievement: Vol 4|last=M. S. Asimov|first=Clifford Edmund Bosworth|publisher=[[Motilal Banarsidass]]|year=1999|isbn=81-208-1596-3|pages=34–5}}</ref><ref name="Team">{{Cite web|url=https://www.almaany.com/ar/dict/ar-ar/%D9%83%D9%8F%D8%AA%D8%A7%D8%A8/|title=تعريف و شرح و معنى كُتاب بالعربي في معاجم اللغة العربية معجم المعاني الجامع، المعجم الوسيط ،اللغة العربية المعاصر ،الرائد ،لسان العرب ،القاموس المحيط - معجم عربي عربي صفحة 1|last=Team|first=Almaany|website=www.almaany.com|language=en|access-date=2019-05-22}}</ref> ==ইতিহাস== মধ্যযুগীয় ইছলামিক বিশ্বত প্ৰাথমিক বিদ্যালয় এখনক মক্তাব বুলি জনা গৈছিল, যিটো অন্ততঃ দশম শতিকাৰ পৰাই চলি আহিছে। মাদ্ৰাছাৰ দৰে (যিটোৱে উচ্চ শিক্ষাক বুজাইছিল), মক্তাবও প্ৰায়ে মছজিদৰ লগত সংলগ্ন হৈ আছিল।<ref name=Asimov/> ষোড়শ শতিকাত চুন্নী ইছলামিক আইনবিদ ইবনে হাজাৰ আল-হায়তামীয়ে মক্তাব বিদ্যালয়ৰ বিষয়ে আলোচনা কৰিছিল।<ref>{{citation|title=Review: ''Law and Education in Medieval Islam: Studies in Memory of Professor George Makdisi'', Edited by Joseph E. Lowry, [[Devin J. Stewart]] and Shawkat M. Toorawa|author=Francis Robinson|journal=[[Journal of the Royal Asiatic Society]]|year=2008|volume=18|issue=1|pages=98–100|publisher=[[Cambridge University Press]]|doi=10.1017/S1356186307007912|s2cid=161594075}}</ref> অনাথ শিশুৰ বাবে মাধৱ প্ৰাথমিক বিদ্যালয় চলোৱা এজন অৱসৰপ্ৰাপ্ত ছিয়া ইছলামিক ন্যায়াধীশৰ আৱেদনৰ উত্তৰত আল-হায়তামীয়ে মক্তাব শিক্ষাৰ এনে এটা গাঁথনিৰ ৰূপৰেখা দাঙি ধৰে যিয়ে নামভৰ্তি কৰা অনাথ শিশুসকলৰ কোনো ধৰণৰ শাৰীৰিক বা অৰ্থনৈতিক শোষণ ৰোধ কৰে।<ref>{{citation|title=Review: ''Law and Education in Medieval Islam: Studies in Memory of Professor George Makdisi'', Edited by Joseph E. Lowry, Devin J. Stewart and Shawkat M. Toorawa|author=R. Kevin Jaques|journal=Journal of Islamic Studies|year=2006|volume=17|issue=3|pages=359–62|publisher=[[Oxford University Press]]|doi=10.1093/jis/etl027}}</ref> মক্তাব স্কুলত কাম কৰা শিক্ষকসকলৰ বাবে গাইড হিচাপে একাদশ শতিকাত বিখ্যাত পাৰ্চী ইছলামিক দাৰ্শনিক আৰু শিক্ষক ইবনে চিনাই (পশ্চিমীয়া দেশত এভিচেনা নামেৰে পৰিচিত) তেওঁৰ এখন গ্ৰন্থত "শিশুৰ প্ৰশিক্ষণ আৰু লালন-পালনত শিক্ষকৰ ভূমিকা" শীৰ্ষক মক্তাবৰ বিষয়ে এটা অধ্যায় লিখিছিল৷ তেওঁ লিখিছে যে ব্যক্তিগত টিউটৰৰ পৰা ব্যক্তিগত টিউচনৰ পৰিৱৰ্তে শ্ৰেণীত পঢ়োৱা হ’লে শিশুসকলক ভালকৈ শিকিব পাৰে আৰু তেওঁ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ মাজত প্ৰতিযোগিতা আৰু অনুকৰণৰ মূল্যৰ লগতে গোটৰ আলোচনা আৰু বিতৰ্কৰ উপযোগিতাৰ কথা উল্লেখ কৰি কেইবাটাও কাৰণ দাঙি ধৰিলে। ইবনে চিনাই মক্তাব বিদ্যালয়ৰ পাঠ্যক্ৰমৰ বিষয়ে কিছু বিশদভাৱে বৰ্ণনা কৰিছিল, মক্তাব বিদ্যালয়ৰ শিক্ষাৰ দুটা পৰ্যায়ৰ পাঠ্যক্ৰমৰ বিষয়ে বৰ্ণনা কৰিছিল।<ref name="Asimov" /> === প্ৰাথমিক শিক্ষা === ইবনে চিনাই লিখিছে যে শিশুক ৬ বছৰ বয়সৰ পৰা মক্তাব স্কুললৈ পঠিয়াই ১৪ বছৰ বয়স নোহোৱালৈকে প্ৰাথমিক শিক্ষা দিয়া উচিত। সেই সময়ছোৱাত তেওঁ লিখিছিল যে তেওঁলোকক কোৰান, ইছলামিক আধ্যাত্মিকতা, ভাষা, সাহিত্য, ইছলামিক নৈতিকতা আৰু হাতৰ দক্ষতা (যিবোৰে বিভিন্ন ব্যৱহাৰিক দক্ষতাক বুজাব পাৰে) শিকোৱা উচিত।<ref name=Asimov>{{citation|title=The Age of Achievement: Vol 4|last=M. S. Asimov|first=Clifford Edmund Bosworth|publisher=[[Motilal Banarsidass]]|year=1999|isbn=81-208-1596-3|pages=33–4}}</ref> ===মাধ্যমিক শিক্ষা=== ইবনে চিনাই মক্তাব স্কুলীয়া শিক্ষাৰ মাধ্যমিক শিক্ষাৰ পৰ্যায়ক বিশেষজ্ঞতাৰ সময় বুলি উল্লেখ কৰিছে, এই সময়ত ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলে তেওঁলোকৰ সামাজিক মৰ্যাদা যিয়েই নহওক কিয় হাতৰ দক্ষতা আহৰণ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিব লাগে। তেওঁ লিখিছে যে ১৪ বছৰ বয়সৰ পাছৰ শিশুসকলক তেওঁলোকৰ আগ্ৰহ থকা বিষয়সমূহ বাচি‍ ল’বলৈ আৰু বিশেষ অভি‍জ্ঞতা লাভ কৰিবলৈ পছন্দ কৰা, সেয়া পঢ়া-শুনাই হওক, হাতৰ দক্ষতা, সাহিত্য, প্ৰচাৰ, চিকিৎসা, জ্যামিতি, ব্যৱসায় আৰু বাণিজ্য, কাৰুকাৰ্য্য, বা ভৱিষ্যতৰ কেৰিয়াৰৰ বাবে তেওঁলোক আগ্ৰহী আন যিকোনো বিষয় বা বৃত্তি হওক বাচি ল'ব দিব লাগে৷ তেওঁ লিখিছে যে এইটো এটা পৰিৱৰ্তনশীল পৰ্যায় আৰু ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলে স্নাতক হোৱাৰ বয়সৰ ক্ষেত্ৰত নমনীয়তা থকাটো প্ৰয়োজন, কিয়নো ছাত্ৰজনৰ আৱেগিক বিকাশ আৰু নিৰ্বাচিত বিষয়সমূহৰ প্ৰতি লক্ষ্য ৰখাটো প্ৰয়োজন।<ref name="M. S. Asimov 1999 34–5"/> == স্থাপত্য == ইছলামীয় বিশ্বৰ বহু অঞ্চলত ঐতিহাসিকভাৱে শাসক বা স্থানীয় অভিজাত শ্ৰেণীৰ পৃষ্ঠপোষকতাত ধৰ্মীয় আৰু দান-বৰঙণিৰ কমপ্লেক্সৰ অংশ হিচাপে কুতাবসমূহ নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। মিচৰত – বিশেষকৈ কায়ৰোত – কুতাবসমূহ প্ৰায়ে চাবিলৰ (জনসাধাৰণক পানী বিতৰণ কৰা কেন্দ্ৰ) সৈতে যুটীয়াভাৱে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। এইবোৰ সাধাৰণতে চাবিলৰ ওপৰত নিৰ্মিত এটা কোঠাৰ দ্বাৰা গঠিত আছিল। এই "চাবিল-কুতাব"বোৰ মামলুক স্থাপত্য আৰু পৰৱৰ্তীকালীন অটোমান মিচৰীয় স্থাপত্যৰ এক সাধাৰণ বৈশিষ্ট্য আছিল।<ref name=":7">{{Cite journal|last=Mostafa|first=Saleh Lamei|date=1989|title=The Cairene Sabil: Form and Meaning|journal=Muqarnas|volume=6|pages=33–42|doi=10.2307/1602278|jstor=1602278}}</ref><ref name=":1">{{Cite book|last=Behrens-Abouseif|first=Doris|title=Cairo of the Mamluks : A History of Architecture and Its Culture|publisher=The American University in Cairo Press|year=2007|isbn=9789774160776|location=Cairo}}</ref><ref name=":2">{{Cite book|last=Williams|first=Caroline|title=Islamic Monuments in Cairo: The Practical Guide|publisher=American University in Cairo Press|year=2008|isbn=9789774162053|edition=6th|location=Cairo}}</ref> অটোমান স্থাপত্যত, মেকটেপ বা চিবিয়ান মেকটেবি (কুতাব বা মাকতাবৰ তুৰ্কী শব্দ) আছিল কুল্লিয়ে বা ধৰ্মীয় কমপ্লেক্সৰ এক পুনৰাবৃত্তিমূলক উপাদান।<ref>{{Cite book|last=Goodwin|first=Godfrey|title=A History of Ottoman Architecture|publisher=Thames & Hudson|year=1971|isbn=0500274290|location=New York|pages=}}</ref><ref>{{Cite book|last=Kuban|first=Doğan|title=Ottoman Architecture|publisher=Antique Collectors' Club|year=2010|isbn=9781851496044|location=|pages=|translator-last=Mill|translator-first=Adair}}</ref> ইস্তাম্বুলত ফাতিহ মছজিদ কমপ্লেক্স, চুলেইমানিয়ে কমপ্লেক্স, আতিক ভালিদ মছজিদ কমপ্লেক্স, ইয়েনি ভালিদ মছজিদ কমপ্লেক্সৰ লগতে আন বহুতো উদাহৰণত মেকটেপসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite book|last1=Sumner-Boyd|first1=Hilary|title=Strolling Through Istanbul: The Classic Guide to the City|last2=Freely|first2=John|publisher=Tauris Parke Paperbacks|year=2010|isbn=|edition=Revised|location=|pages=}}</ref> মৰক্কোত, মাৰাকেচত চাদি ৰাজবংশৰ দ্বাৰা নিৰ্মিত বাব ডুক্কালা মছজিদ আৰু মৌয়াচিন মছজিদৰ দৰে কিছুমান দাতব্য কমপ্লেক্সত এটা এম'চিদ (কুতাবৰ স্থানীয় শব্দ) অন্তৰ্ভুক্ত আছিল।<ref name=":3">{{Cite book|last=Salmon|first=Xavier|title=Marrakech: Splendeurs saadiennes: 1550-1650|publisher=LienArt|year=2016|isbn=9782359061826|location=Paris|pages=}}</ref> <gallery> File:Cairo, moschea di al-ghouri, 03.JPG|মিচৰৰ কায়ৰোত থকা চুলতান আল-ঘুৰীৰ অন্ত্যেষ্টিক্ৰিয়া কমপ্লেক্সত এটা কুতাব (ওপৰত) আৰু এটা চাবিল (তলত) File:Mektep of the Suleymaniye complex DSCF3416.jpg|তুৰস্কৰ ইস্তাম্বুলত থকা চুলেইমানিয়ে কমপ্লেক্সৰ মেকটেপ ভৱন </gallery> == তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:ইছলাম ধৰ্ম]] 213uan3rqetcsav0911d2hmefdt9ml5 0 128080 603020 601979 2026-04-26T15:48:30Z Kandarpajit Kallol 6257 603020 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = বাল্মিক থাপাৰ | image = Valmik thapar 200.jpg | imagesize = | alt = | caption = | birth_date = ১৯৫২ | birth_place = [[নতুন দিল্লী]], ভাৰত | death_date = {{Death date and given age|2025|5|31|73|df=y}} | death_place = [[নতুন দিল্লী]], ভাৰত | spouse = [[সঞ্জনা কাপুৰ]] | known_for = ''[[বাঘৰ ভূমি]]'' (১৯৯৭) | occupation = {{hlist|বন্যপ্ৰাণী তথ্যচিত্ৰ চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা|সংৰক্ষণবাদী|[[natural history|প্ৰাকৃতিক ইতিহাসবিদ]]}} | children = হামিৰ থাপাৰ | education = [[চেণ্ট. ষ্টিফেন কলেজ, দিল্লী]] (বি.এ.) | father = [[ৰমেশ থাপাৰ]] | relatives = [[ৰোমিলা থাপাৰ]] (পেহীয়েক)<br/>[[দয়া ৰাম থাপাৰ]] (ককা)<br/>[[প্ৰাণ নাথ থাপাৰ]] (ডাঙৰ খুড়াক) }} '''বাল্মিক থাপাৰ''' ({{lang-en|Valmik Thapar}}; ১৯৫২ – ৩১ মে' ২০২৫) এজন ভাৰতীয় প্ৰকৃতিবিদ, সংৰক্ষণবিদ আৰু লেখক।<ref>{{Cite web|url=http://www.livemint.com/2010/11/25201205/A-message-in-bold-stripes.html|title = Archives Top and Latest News}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.indianexpress.com/oldStory/84093/|title = Why Valmik Thapar Needs a Plan B|date = 18 December 2005}}</ref> তেওঁ ১৪খন কিতাপ আৰু কেইবাটাও প্ৰবন্ধৰ লেখক আৰু টেলিভিছনৰ বাবে বিভিন্ন অনুষ্ঠানৰ প্ৰযোজক আছিল।<ref name="tt">{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/articleshow/22169790.cms|title=Tiger, tiger burning bright|date=15 September 2002|work=The Times of India|first1=Nona|last1=Walia|archive-date=3 November 2012|access-date=28 August 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20121103060513/http://timesofindia.indiatimes.com/articleshow/22169790.cms|url-status=live}}</ref> তেওঁ ভাৰতৰ অন্যতম সন্মানীয় বন্যপ্ৰাণী বিশেষজ্ঞ আৰু সংৰক্ষণবিদ আছিল; তেওঁ বিবিচি, এনিমেল প্লেনেট, ডিস্কভাৰী আৰু নেচনেল জিঅ’গ্ৰাফিক আদি সংবাদ মাধ্যমৰ বাবে ভাৰতৰ প্ৰাকৃতিক বাসস্থানৰ ওপৰত তথ্যচিত্ৰ নিৰ্মাণ আৰু বৰ্ণনা কৰিছিল। ==প্ৰাৰম্ভিক জীৱন== বাল্মিক থাপাৰৰ জন্ম বম্বেত ১৯৫৯ চনত হৈছিল। তেওঁৰ পিতৃ ৰমেশ থাপাৰ এজন প্ৰখ্যাত সাংবাদিক আৰু ৰাজনৈতিক মন্তব্যকাৰ আছিল, আৰু মাতৃ ৰাজ থাপাৰ ৰাজনৈতিক আলোচনী ''চেমিনাৰ'' প্ৰতিষ্ঠা কৰা মহিলা আছিল। বিখ্যাত ভাৰতীয় ইতিহাসবিদ ৰমিলা থাপাৰ তেওঁৰ পেহীয়েক আছিল৷ তেওঁ নাট্য-জগতৰ ব্যক্তিত্ব সঞ্জনা কাপুৰৰ সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হয় আৰু তেওঁলোকৰ এজন পুত্ৰ আছিল, নাম হামিৰ। ভাল্মিক থাপাৰ আৰু তেওঁৰ পৰিয়াল দিল্লীত বাস কৰিছিল।<ref>{{cite news | url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/delhi-times/Hamir-spells-sonrise-for-Sanjana/articleshow/16379130.cms | work=The Times of India | first1=Anubha | last1=Sawhney | title=Hamir spells sonrise for Sanjana | archive-date=4 November 2012 | access-date=12 December 2010 | archive-url=https://web.archive.org/web/20121104043625/http://timesofindia.indiatimes.com/city/delhi-times/Hamir-spells-sonrise-for-Sanjana/articleshow/16379130.cms | url-status=live }}</ref> ==কেৰিয়াৰ== ভাৰতৰ বাঘৰ জনসংখ্যাৰ অৱস্থাৰ ওপৰত দশকজুৰি অনুসৰণ আৰু অধ্যয়ন কৰিছিল। তেওঁ [[ফতেহ সিং ৰাথোৰ]]ৰ দ্বাৰা গভীৰভাৱে প্ৰভাৱিত হৈছিল।<ref>{{citation |url=http://infochangeindia.org/environment/changemaker/-if-only-indira-gandhi-was-sitting-there-asking-is-that-tiger-safe.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20110527102408/http://infochangeindia.org/environment/changemaker/-if-only-indira-gandhi-was-sitting-there-asking-is-that-tiger-safe.html |url-status=usurped |archive-date=27 May 2011 |title='If only Indira Gandhi was sitting there, asking, is that tiger safe?' Interview with Valmik Thapar |author=Lalitha Sridhar |work=News & Features |publisher=InfoChange India |date=21 March 2012 |access-date=24 November 2025 |archivedate=5 January 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120105105222/http://infochangeindia.org/environment/changemaker/-if-only-indira-gandhi-was-sitting-there-asking-is-that-tiger-safe.html }}</ref> ৰন্থামবৌৰ ফাউণ্ডেশ্যনক ষ্টুয়াৰ্ডশ্বিপ স্বীকৃতি প্ৰদান কৰি ভাৰত চৰকাৰে তেওঁক ২০০৫ চনৰ [[টাইগাৰ টাস্ক ফ’ৰ্চ]]ৰ সদস্য হিচাপে নিযুক্তি দিয়ে। তেওঁ তেওঁৰ সমালোচনামূলক টোকাত সংখ্যাগৰিষ্ঠ টাস্ক ফ’ৰ্চৰ মতামতক সমালোচনা কৰি কৈছিল যে বাঘ আৰু মানুহৰ সহ-অস্তিত্বৰ সম্ভাৱনাৰ ওপৰত অত্যধিক গুৰুত্ব আৰোপ কৰা হৈছে, যিটো তেওঁৰ মতে পেনেলৰ উদ্দেশ্যৰ সৈতে সামঞ্জস্য নাছিল। তেওঁৰ লেখাবোৰত ১৯৭৩ চনত ভাৰত চৰকাৰৰ দ্বাৰা স্থাপিত এখন বন্যপ্ৰাণী সংৰক্ষণ ব্যৱস্থা [[প্ৰজেক্ট টাইগাৰ]]ৰৰ ব্যৰ্থতাৰ বিষয়ে বিশ্লেষণ কৰা হৈছে।<ref>{{cite news | url=http://www.hindu.com/br/2008/12/02/stories/2008120250031400.htm | location=Chennai, India | work=The Hindu | title=Showcasing the big cat | date=2 December 2008 | archive-date=9 November 2013 | access-date=12 December 2010 | archive-url=https://web.archive.org/web/20131109140512/http://www.hindu.com/br/2008/12/02/stories/2008120250031400.htm | url-status=live }}</ref> তেওঁ প্ৰজেক্ট টাইগাৰক সমালোচনা কৰি ইয়াৰ অপব্যৱস্থাপনাৰ প্ৰতি দৃষ্টি আকৰ্ষণ কৰিছিল,যে ই বন-বিভাগীয় প্ৰশাসনৰ দ্বাৰা ভুলভাৱে পৰিচালিত হৈছে, যাৰ অধিকাংশেই বৈজ্ঞানিকভাৱে প্ৰশিক্ষিত নহয়। তেওঁৰ শেষৰখন গ্ৰন্থ ''দ্য লাষ্ট টাইগাৰ (অক্সফৰ্ড ইউনিভাৰ্চিটি প্ৰেছ)''ত এই যুক্তি দৃঢ়তাৰে উল্লেখ কৰা হৈছে। ভাৰতৰ পৰিৱেশ আৰু বন মন্ত্ৰালয়ক থাপাৰে কৰা ধাৰাবাহিক সমালোচনাৰ ভিতৰত এটা হ’ল, চোৰাং চিকাৰ ৰোধ কৰিবলৈ সশস্ত্ৰ টহল ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰিবলৈ অনীহা আৰু বনাঞ্চলসমূহক বৈজ্ঞানিক গৱেষণাৰ বাবে উন্মুক্ত নকৰা। তেওঁৰ বিখ্যাত ‘মাচ্চলি’ নামৰ বাঘিনী এজনী সৈতে থকা সম্পৰ্ক তেওঁৰ কিছুমান লেখাত উল্লেখ কৰা হৈছে।<ref>{{Cite web|url=http://www.indiantelevision.com/headlines/y2k4/nov/nov64.htm|title=Animal Planet features special series on Indian Wildlife – 'India Revealed'|date=6 November 2004|access-date=12 December 2010|archive-date=22 June 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110622072856/http://www.indiantelevision.com/headlines/y2k4/nov/nov64.htm|url-status=live}}</ref> থাপাৰৰ অতি প্ৰিয় বাঘবোৰৰ ওপৰত বিবিচিৰ তথ্যচিত্ৰ ''মাই টাইগাৰ ফেমিলি''ত বিশেষভাৱে আলোকপাত কৰা হৈছে।<ref>{{Cite web|url=https://www.mikebirkhead.com/MyTigerFamily.html|title=My Tiger Family – BBC Documentary|date=14 August 2024}}</ref> ==মৃত্যু== ২০২৪ চনত থাপাৰৰ কৰ্কট ৰোগ ধৰা পৰিছিল, আৰু নতুন দিল্লীৰ নিজৰ ঘৰত, ২০২৫ চনৰ ৩১ মে’ত, ৭৩ বছৰ বয়সত মৃত্যু হয়৷<ref>[https://indianexpress.com/article/india/valmik-thapar-conservationist-india-tiger-dies-at-73-10039834/ Valmik Thapar, conservationist and chronicler of India’s tigers, dies at 73]</ref><ref>{{cite web |author1=Neha Sinha |title=Valmik Thapar, iconic tiger crusader & wilds roaring voice, falls silent at 73 |url=https://www.tribuneindia.com/news/india/valmik-thapar-iconic-tiger-crusader-wilds-roaring-voice-falls-silent-at-73/ |website=The Tribune |access-date=1 June 2025 |language=en-in}}</ref><ref>{{cite web |last1=Dutt |first1=Bahar |title=Valmik Thapar: The Man Who Made Tiger Conservation an Aspirational Brand |url=https://www.thequint.com/opinion/valmik-thapar-the-man-who-gave-the-tiger-its-roar-obituary |website=TheQuint |language=en |date=31 May 2025}}</ref> ==ৰন্থাম্বোৰ আৰু বাল্মিক থাপাৰ== থাপাৰৰ বাঘৰ সৈতে‍ প্ৰেমৰ সম্পৰ্ক আৰম্ভ হৈছিল ১৯৭৬ চনত ৰন্থাম্বোৰত।<ref name="ক">{{cite web | url=https://sanctuarynaturefoundation.org/award/valmik-thapar | title=Valmik Thapar - Lifetime Service Award (2017) | accessdate=24 November 2025}}</ref> ১৯৮৮ চনত ৰন্থাম্বোৰ জাতি‍ষ্কাৰ হ'বলৈ‍ আৰম্ভ কৰাৰ সময়ত থাপাৰে স্থানীয় সম্প্ৰদায়সমূহক জড়িত আৰু উন্নীত কৰাৰ প্ৰয়োজনীয়তাক স্বীকাৰ কৰি ৰন্থাম্বোৰ ফাউণ্ডেশ্যন প্ৰতিষ্ঠা কৰে আৰু ২০০০ চনলৈকে তেওঁ ইয়াৰ পথ প্ৰদৰ্শক আছিল৷<ref name="ক"/> ==নিৰ্বাচিত টেলিভিছনৰ কাম== *ঠাইগাৰ ক্ৰাইচিছ (১৯৯৪) *[[লেণ্ড অৱ দ্য টাইগাৰ]] (১৯৯৭) *টাইগাৰ্ছ ফৰেষ্ট (২০০০) *ডেঞ্জাৰ ইন টাইগাৰ পেৰাডাইজ (২০০২) *চাৰ্ছ ফৰ ঠাইগাৰ্ছ (২০০৩) *মাই টাইগাৰ ফেমিলি (২০২৪)<ref>{{cite web | url=https://www.bbc.co.uk/programmes/m00220f1 | publisher=BBC Two |title=My Tiger Family }}</ref>'' ==গ্ৰন্থতালিকা== ===বাল্মিক থাপাৰৰ গ্ৰন্থসমূহ=== *উইথ টাইগাৰ্ছ ইন দ্য ৱাইল্ড *টাইগাৰ: প’ৰ্ট্ৰেইট অৱ এ প্ৰেডেটৰ *টাইগাৰ্ছ: দ্য ছিক্ৰেট লাইফ *দ্য টাইগাৰ্ছ ডেষ্টিনি *দ্য লেণ্ড অৱ দ্য টাইগাৰ *দ্য ছিক্ৰেট লাইফ অৱ টাইগাৰ্ছ *টাইগাৰ *ৱাইল্ড টাইগাৰ্ছ অৱ ৰণথম্ভোৰ *ব্ৰিজ অৱ গড: ২০ ডেজ ইন দ্য মাসাই মাৰা *দ্য কাল্ট অৱ দ্য টাইগাৰ *টাইগাৰ: দ্য আল্টিমেট গাইড *দ্য লাষ্ট টাইগাৰ *দ্য ইলাষ্ট্ৰেটেড টাইগাৰ্ছ অৱ ইণ্ডিয়া *ৰণথম্ভোৰ: ১০ ডেজ ইন দ্য টাইগাৰ ফ’ৰ্ট্ৰেছ *টাইগাৰ্ছ এণ্ড দ্য বেনিয়ান ট্ৰি *এন আফ্ৰিকান ডায়েৰী *দ্য টাইগাৰ: ছৌল অৱ ইণ্ডিয়া *টাইগাৰ্ছ, মাই লাইফ *মাই লাইফ উইথ টাইগাৰ্ছ *টাইগাৰ্ছ ইন দ্য এমেৰাল্ড ফ’ৰেষ্ট *টাইগাৰ ফায়াৰ *টাইগাৰ ফায়াৰ: ৫০০ ইয়ার্ছ অৱ দ্য টাইগাৰ্ছ ইন ইণ্ডিয়া *ৱাইল্ড ফায়াৰ *উইংড ফায়াৰ *লিভিং উইথ টাইগাৰ্ছ *ছেৰেঙ্গেটি মেজিক *ছেৰেঙ্গেটি টেলছ *ছেভিং ৱাইল্ড ইণ্ডিয়া ===সহ-লিখিত গ্ৰন্থ (Co-authored Books)=== *উইথ টাইগাৰ্ছ ইন দ্য ৱাইল্ড — Fateh Singh Rathore আৰু Tejbir Singh-ৰ সৈতে *টাইগাৰ্ছ এণ্ড টাইগাৰৱালাহছ) — Jim Corbett, Billy Arjan Singh, Geoffrey C. Ward আৰু Diane Raines Ward-ৰ সৈতে *একজটিক এলিয়েনছ) — Romila Thapar আৰু Yusuf Ansari-ৰ সৈতে ===সম্পাদিত গ্ৰন্থ (Edited Books)=== *ছেভিং ৱাইল্ড টাইগাৰ্ছ, ১৯০০–২০০০: দ্য এছেনচিয়েল ৰাইটিংছ *ব্যাটলিং ফ’ৰ ছাৰভাইভেল ==তথ্যসূত্ৰ== #[[শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি]] #[[শ্ৰেণী:ভাৰতীয়]] #[[শ্ৰেণী:প্ৰকৃতিবিদ, ]] #[[শ্ৰেণী:সংৰক্ষণবিদ]] #[[লেখক]] gkyvcs4xoivf91y3nb3hftxqwor2rc5 603021 603020 2026-04-26T15:49:11Z Kandarpajit Kallol 6257 /* তথ্যসূত্ৰ */ 603021 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = বাল্মিক থাপাৰ | image = Valmik thapar 200.jpg | imagesize = | alt = | caption = | birth_date = ১৯৫২ | birth_place = [[নতুন দিল্লী]], ভাৰত | death_date = {{Death date and given age|2025|5|31|73|df=y}} | death_place = [[নতুন দিল্লী]], ভাৰত | spouse = [[সঞ্জনা কাপুৰ]] | known_for = ''[[বাঘৰ ভূমি]]'' (১৯৯৭) | occupation = {{hlist|বন্যপ্ৰাণী তথ্যচিত্ৰ চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা|সংৰক্ষণবাদী|[[natural history|প্ৰাকৃতিক ইতিহাসবিদ]]}} | children = হামিৰ থাপাৰ | education = [[চেণ্ট. ষ্টিফেন কলেজ, দিল্লী]] (বি.এ.) | father = [[ৰমেশ থাপাৰ]] | relatives = [[ৰোমিলা থাপাৰ]] (পেহীয়েক)<br/>[[দয়া ৰাম থাপাৰ]] (ককা)<br/>[[প্ৰাণ নাথ থাপাৰ]] (ডাঙৰ খুড়াক) }} '''বাল্মিক থাপাৰ''' ({{lang-en|Valmik Thapar}}; ১৯৫২ – ৩১ মে' ২০২৫) এজন ভাৰতীয় প্ৰকৃতিবিদ, সংৰক্ষণবিদ আৰু লেখক।<ref>{{Cite web|url=http://www.livemint.com/2010/11/25201205/A-message-in-bold-stripes.html|title = Archives Top and Latest News}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.indianexpress.com/oldStory/84093/|title = Why Valmik Thapar Needs a Plan B|date = 18 December 2005}}</ref> তেওঁ ১৪খন কিতাপ আৰু কেইবাটাও প্ৰবন্ধৰ লেখক আৰু টেলিভিছনৰ বাবে বিভিন্ন অনুষ্ঠানৰ প্ৰযোজক আছিল।<ref name="tt">{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/articleshow/22169790.cms|title=Tiger, tiger burning bright|date=15 September 2002|work=The Times of India|first1=Nona|last1=Walia|archive-date=3 November 2012|access-date=28 August 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20121103060513/http://timesofindia.indiatimes.com/articleshow/22169790.cms|url-status=live}}</ref> তেওঁ ভাৰতৰ অন্যতম সন্মানীয় বন্যপ্ৰাণী বিশেষজ্ঞ আৰু সংৰক্ষণবিদ আছিল; তেওঁ বিবিচি, এনিমেল প্লেনেট, ডিস্কভাৰী আৰু নেচনেল জিঅ’গ্ৰাফিক আদি সংবাদ মাধ্যমৰ বাবে ভাৰতৰ প্ৰাকৃতিক বাসস্থানৰ ওপৰত তথ্যচিত্ৰ নিৰ্মাণ আৰু বৰ্ণনা কৰিছিল। ==প্ৰাৰম্ভিক জীৱন== বাল্মিক থাপাৰৰ জন্ম বম্বেত ১৯৫৯ চনত হৈছিল। তেওঁৰ পিতৃ ৰমেশ থাপাৰ এজন প্ৰখ্যাত সাংবাদিক আৰু ৰাজনৈতিক মন্তব্যকাৰ আছিল, আৰু মাতৃ ৰাজ থাপাৰ ৰাজনৈতিক আলোচনী ''চেমিনাৰ'' প্ৰতিষ্ঠা কৰা মহিলা আছিল। বিখ্যাত ভাৰতীয় ইতিহাসবিদ ৰমিলা থাপাৰ তেওঁৰ পেহীয়েক আছিল৷ তেওঁ নাট্য-জগতৰ ব্যক্তিত্ব সঞ্জনা কাপুৰৰ সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হয় আৰু তেওঁলোকৰ এজন পুত্ৰ আছিল, নাম হামিৰ। ভাল্মিক থাপাৰ আৰু তেওঁৰ পৰিয়াল দিল্লীত বাস কৰিছিল।<ref>{{cite news | url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/delhi-times/Hamir-spells-sonrise-for-Sanjana/articleshow/16379130.cms | work=The Times of India | first1=Anubha | last1=Sawhney | title=Hamir spells sonrise for Sanjana | archive-date=4 November 2012 | access-date=12 December 2010 | archive-url=https://web.archive.org/web/20121104043625/http://timesofindia.indiatimes.com/city/delhi-times/Hamir-spells-sonrise-for-Sanjana/articleshow/16379130.cms | url-status=live }}</ref> ==কেৰিয়াৰ== ভাৰতৰ বাঘৰ জনসংখ্যাৰ অৱস্থাৰ ওপৰত দশকজুৰি অনুসৰণ আৰু অধ্যয়ন কৰিছিল। তেওঁ [[ফতেহ সিং ৰাথোৰ]]ৰ দ্বাৰা গভীৰভাৱে প্ৰভাৱিত হৈছিল।<ref>{{citation |url=http://infochangeindia.org/environment/changemaker/-if-only-indira-gandhi-was-sitting-there-asking-is-that-tiger-safe.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20110527102408/http://infochangeindia.org/environment/changemaker/-if-only-indira-gandhi-was-sitting-there-asking-is-that-tiger-safe.html |url-status=usurped |archive-date=27 May 2011 |title='If only Indira Gandhi was sitting there, asking, is that tiger safe?' Interview with Valmik Thapar |author=Lalitha Sridhar |work=News & Features |publisher=InfoChange India |date=21 March 2012 |access-date=24 November 2025 |archivedate=5 January 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120105105222/http://infochangeindia.org/environment/changemaker/-if-only-indira-gandhi-was-sitting-there-asking-is-that-tiger-safe.html }}</ref> ৰন্থামবৌৰ ফাউণ্ডেশ্যনক ষ্টুয়াৰ্ডশ্বিপ স্বীকৃতি প্ৰদান কৰি ভাৰত চৰকাৰে তেওঁক ২০০৫ চনৰ [[টাইগাৰ টাস্ক ফ’ৰ্চ]]ৰ সদস্য হিচাপে নিযুক্তি দিয়ে। তেওঁ তেওঁৰ সমালোচনামূলক টোকাত সংখ্যাগৰিষ্ঠ টাস্ক ফ’ৰ্চৰ মতামতক সমালোচনা কৰি কৈছিল যে বাঘ আৰু মানুহৰ সহ-অস্তিত্বৰ সম্ভাৱনাৰ ওপৰত অত্যধিক গুৰুত্ব আৰোপ কৰা হৈছে, যিটো তেওঁৰ মতে পেনেলৰ উদ্দেশ্যৰ সৈতে সামঞ্জস্য নাছিল। তেওঁৰ লেখাবোৰত ১৯৭৩ চনত ভাৰত চৰকাৰৰ দ্বাৰা স্থাপিত এখন বন্যপ্ৰাণী সংৰক্ষণ ব্যৱস্থা [[প্ৰজেক্ট টাইগাৰ]]ৰৰ ব্যৰ্থতাৰ বিষয়ে বিশ্লেষণ কৰা হৈছে।<ref>{{cite news | url=http://www.hindu.com/br/2008/12/02/stories/2008120250031400.htm | location=Chennai, India | work=The Hindu | title=Showcasing the big cat | date=2 December 2008 | archive-date=9 November 2013 | access-date=12 December 2010 | archive-url=https://web.archive.org/web/20131109140512/http://www.hindu.com/br/2008/12/02/stories/2008120250031400.htm | url-status=live }}</ref> তেওঁ প্ৰজেক্ট টাইগাৰক সমালোচনা কৰি ইয়াৰ অপব্যৱস্থাপনাৰ প্ৰতি দৃষ্টি আকৰ্ষণ কৰিছিল,যে ই বন-বিভাগীয় প্ৰশাসনৰ দ্বাৰা ভুলভাৱে পৰিচালিত হৈছে, যাৰ অধিকাংশেই বৈজ্ঞানিকভাৱে প্ৰশিক্ষিত নহয়। তেওঁৰ শেষৰখন গ্ৰন্থ ''দ্য লাষ্ট টাইগাৰ (অক্সফৰ্ড ইউনিভাৰ্চিটি প্ৰেছ)''ত এই যুক্তি দৃঢ়তাৰে উল্লেখ কৰা হৈছে। ভাৰতৰ পৰিৱেশ আৰু বন মন্ত্ৰালয়ক থাপাৰে কৰা ধাৰাবাহিক সমালোচনাৰ ভিতৰত এটা হ’ল, চোৰাং চিকাৰ ৰোধ কৰিবলৈ সশস্ত্ৰ টহল ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰিবলৈ অনীহা আৰু বনাঞ্চলসমূহক বৈজ্ঞানিক গৱেষণাৰ বাবে উন্মুক্ত নকৰা। তেওঁৰ বিখ্যাত ‘মাচ্চলি’ নামৰ বাঘিনী এজনী সৈতে থকা সম্পৰ্ক তেওঁৰ কিছুমান লেখাত উল্লেখ কৰা হৈছে।<ref>{{Cite web|url=http://www.indiantelevision.com/headlines/y2k4/nov/nov64.htm|title=Animal Planet features special series on Indian Wildlife – 'India Revealed'|date=6 November 2004|access-date=12 December 2010|archive-date=22 June 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110622072856/http://www.indiantelevision.com/headlines/y2k4/nov/nov64.htm|url-status=live}}</ref> থাপাৰৰ অতি প্ৰিয় বাঘবোৰৰ ওপৰত বিবিচিৰ তথ্যচিত্ৰ ''মাই টাইগাৰ ফেমিলি''ত বিশেষভাৱে আলোকপাত কৰা হৈছে।<ref>{{Cite web|url=https://www.mikebirkhead.com/MyTigerFamily.html|title=My Tiger Family – BBC Documentary|date=14 August 2024}}</ref> ==মৃত্যু== ২০২৪ চনত থাপাৰৰ কৰ্কট ৰোগ ধৰা পৰিছিল, আৰু নতুন দিল্লীৰ নিজৰ ঘৰত, ২০২৫ চনৰ ৩১ মে’ত, ৭৩ বছৰ বয়সত মৃত্যু হয়৷<ref>[https://indianexpress.com/article/india/valmik-thapar-conservationist-india-tiger-dies-at-73-10039834/ Valmik Thapar, conservationist and chronicler of India’s tigers, dies at 73]</ref><ref>{{cite web |author1=Neha Sinha |title=Valmik Thapar, iconic tiger crusader & wilds roaring voice, falls silent at 73 |url=https://www.tribuneindia.com/news/india/valmik-thapar-iconic-tiger-crusader-wilds-roaring-voice-falls-silent-at-73/ |website=The Tribune |access-date=1 June 2025 |language=en-in}}</ref><ref>{{cite web |last1=Dutt |first1=Bahar |title=Valmik Thapar: The Man Who Made Tiger Conservation an Aspirational Brand |url=https://www.thequint.com/opinion/valmik-thapar-the-man-who-gave-the-tiger-its-roar-obituary |website=TheQuint |language=en |date=31 May 2025}}</ref> ==ৰন্থাম্বোৰ আৰু বাল্মিক থাপাৰ== থাপাৰৰ বাঘৰ সৈতে‍ প্ৰেমৰ সম্পৰ্ক আৰম্ভ হৈছিল ১৯৭৬ চনত ৰন্থাম্বোৰত।<ref name="ক">{{cite web | url=https://sanctuarynaturefoundation.org/award/valmik-thapar | title=Valmik Thapar - Lifetime Service Award (2017) | accessdate=24 November 2025}}</ref> ১৯৮৮ চনত ৰন্থাম্বোৰ জাতি‍ষ্কাৰ হ'বলৈ‍ আৰম্ভ কৰাৰ সময়ত থাপাৰে স্থানীয় সম্প্ৰদায়সমূহক জড়িত আৰু উন্নীত কৰাৰ প্ৰয়োজনীয়তাক স্বীকাৰ কৰি ৰন্থাম্বোৰ ফাউণ্ডেশ্যন প্ৰতিষ্ঠা কৰে আৰু ২০০০ চনলৈকে তেওঁ ইয়াৰ পথ প্ৰদৰ্শক আছিল৷<ref name="ক"/> ==নিৰ্বাচিত টেলিভিছনৰ কাম== *ঠাইগাৰ ক্ৰাইচিছ (১৯৯৪) *[[লেণ্ড অৱ দ্য টাইগাৰ]] (১৯৯৭) *টাইগাৰ্ছ ফৰেষ্ট (২০০০) *ডেঞ্জাৰ ইন টাইগাৰ পেৰাডাইজ (২০০২) *চাৰ্ছ ফৰ ঠাইগাৰ্ছ (২০০৩) *মাই টাইগাৰ ফেমিলি (২০২৪)<ref>{{cite web | url=https://www.bbc.co.uk/programmes/m00220f1 | publisher=BBC Two |title=My Tiger Family }}</ref>'' ==গ্ৰন্থতালিকা== ===বাল্মিক থাপাৰৰ গ্ৰন্থসমূহ=== *উইথ টাইগাৰ্ছ ইন দ্য ৱাইল্ড *টাইগাৰ: প’ৰ্ট্ৰেইট অৱ এ প্ৰেডেটৰ *টাইগাৰ্ছ: দ্য ছিক্ৰেট লাইফ *দ্য টাইগাৰ্ছ ডেষ্টিনি *দ্য লেণ্ড অৱ দ্য টাইগাৰ *দ্য ছিক্ৰেট লাইফ অৱ টাইগাৰ্ছ *টাইগাৰ *ৱাইল্ড টাইগাৰ্ছ অৱ ৰণথম্ভোৰ *ব্ৰিজ অৱ গড: ২০ ডেজ ইন দ্য মাসাই মাৰা *দ্য কাল্ট অৱ দ্য টাইগাৰ *টাইগাৰ: দ্য আল্টিমেট গাইড *দ্য লাষ্ট টাইগাৰ *দ্য ইলাষ্ট্ৰেটেড টাইগাৰ্ছ অৱ ইণ্ডিয়া *ৰণথম্ভোৰ: ১০ ডেজ ইন দ্য টাইগাৰ ফ’ৰ্ট্ৰেছ *টাইগাৰ্ছ এণ্ড দ্য বেনিয়ান ট্ৰি *এন আফ্ৰিকান ডায়েৰী *দ্য টাইগাৰ: ছৌল অৱ ইণ্ডিয়া *টাইগাৰ্ছ, মাই লাইফ *মাই লাইফ উইথ টাইগাৰ্ছ *টাইগাৰ্ছ ইন দ্য এমেৰাল্ড ফ’ৰেষ্ট *টাইগাৰ ফায়াৰ *টাইগাৰ ফায়াৰ: ৫০০ ইয়ার্ছ অৱ দ্য টাইগাৰ্ছ ইন ইণ্ডিয়া *ৱাইল্ড ফায়াৰ *উইংড ফায়াৰ *লিভিং উইথ টাইগাৰ্ছ *ছেৰেঙ্গেটি মেজিক *ছেৰেঙ্গেটি টেলছ *ছেভিং ৱাইল্ড ইণ্ডিয়া ===সহ-লিখিত গ্ৰন্থ (Co-authored Books)=== *উইথ টাইগাৰ্ছ ইন দ্য ৱাইল্ড — Fateh Singh Rathore আৰু Tejbir Singh-ৰ সৈতে *টাইগাৰ্ছ এণ্ড টাইগাৰৱালাহছ) — Jim Corbett, Billy Arjan Singh, Geoffrey C. Ward আৰু Diane Raines Ward-ৰ সৈতে *একজটিক এলিয়েনছ) — Romila Thapar আৰু Yusuf Ansari-ৰ সৈতে ===সম্পাদিত গ্ৰন্থ (Edited Books)=== *ছেভিং ৱাইল্ড টাইগাৰ্ছ, ১৯০০–২০০০: দ্য এছেনচিয়েল ৰাইটিংছ *ব্যাটলিং ফ’ৰ ছাৰভাইভেল ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয়]] [[শ্ৰেণী:প্ৰকৃতিবিদ]] [[শ্ৰেণী:সংৰক্ষণবিদ]] [[শ্ৰেণী:লেখক]] 99xfmrpqaaaakh9groskb66dmmjn8ph 603022 603021 2026-04-26T15:49:45Z Kandarpajit Kallol 6257 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 603022 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = বাল্মিক থাপাৰ | image = Valmik thapar 200.jpg | imagesize = | alt = | caption = | birth_date = ১৯৫২ | birth_place = [[নতুন দিল্লী]], ভাৰত | death_date = {{Death date and given age|2025|5|31|73|df=y}} | death_place = [[নতুন দিল্লী]], ভাৰত | spouse = [[সঞ্জনা কাপুৰ]] | known_for = ''[[বাঘৰ ভূমি]]'' (১৯৯৭) | occupation = {{hlist|বন্যপ্ৰাণী তথ্যচিত্ৰ চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা|সংৰক্ষণবাদী|[[natural history|প্ৰাকৃতিক ইতিহাসবিদ]]}} | children = হামিৰ থাপাৰ | education = [[চেণ্ট. ষ্টিফেন কলেজ, দিল্লী]] (বি.এ.) | father = [[ৰমেশ থাপাৰ]] | relatives = [[ৰোমিলা থাপাৰ]] (পেহীয়েক)<br/>[[দয়া ৰাম থাপাৰ]] (ককা)<br/>[[প্ৰাণ নাথ থাপাৰ]] (ডাঙৰ খুড়াক) }} '''বাল্মিক থাপাৰ''' ({{lang-en|Valmik Thapar}}; ১৯৫২ – ৩১ মে' ২০২৫) এজন ভাৰতীয় প্ৰকৃতিবিদ, সংৰক্ষণবিদ আৰু লেখক।<ref>{{Cite web|url=http://www.livemint.com/2010/11/25201205/A-message-in-bold-stripes.html|title = Archives Top and Latest News}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.indianexpress.com/oldStory/84093/|title = Why Valmik Thapar Needs a Plan B|date = 18 December 2005}}</ref> তেওঁ ১৪খন কিতাপ আৰু কেইবাটাও প্ৰবন্ধৰ লেখক আৰু টেলিভিছনৰ বাবে বিভিন্ন অনুষ্ঠানৰ প্ৰযোজক আছিল।<ref name="tt">{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/articleshow/22169790.cms|title=Tiger, tiger burning bright|date=15 September 2002|work=The Times of India|first1=Nona|last1=Walia|archive-date=3 November 2012|access-date=28 August 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20121103060513/http://timesofindia.indiatimes.com/articleshow/22169790.cms|url-status=live}}</ref> তেওঁ ভাৰতৰ অন্যতম সন্মানীয় বন্যপ্ৰাণী বিশেষজ্ঞ আৰু সংৰক্ষণবিদ আছিল; তেওঁ বিবিচি, এনিমেল প্লেনেট, ডিস্কভাৰী আৰু নেচনেল জিঅ’গ্ৰাফিক আদি সংবাদ মাধ্যমৰ বাবে ভাৰতৰ প্ৰাকৃতিক বাসস্থানৰ ওপৰত তথ্যচিত্ৰ নিৰ্মাণ আৰু বৰ্ণনা কৰিছিল। ==প্ৰাৰম্ভিক জীৱন== বাল্মিক থাপাৰৰ জন্ম বম্বেত ১৯৫৯ চনত হৈছিল। তেওঁৰ পিতৃ ৰমেশ থাপাৰ এজন প্ৰখ্যাত সাংবাদিক আৰু ৰাজনৈতিক মন্তব্যকাৰ আছিল, আৰু মাতৃ ৰাজ থাপাৰ ৰাজনৈতিক আলোচনী ''চেমিনাৰ'' প্ৰতিষ্ঠা কৰা মহিলা আছিল। বিখ্যাত ভাৰতীয় ইতিহাসবিদ ৰমিলা থাপাৰ তেওঁৰ পেহীয়েক আছিল। তেওঁ নাট্য-জগতৰ ব্যক্তিত্ব সঞ্জনা কাপুৰৰ সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হয় আৰু তেওঁলোকৰ এজন পুত্ৰ আছিল, নাম হামিৰ। ভাল্মিক থাপাৰ আৰু তেওঁৰ পৰিয়াল দিল্লীত বাস কৰিছিল।<ref>{{cite news | url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/delhi-times/Hamir-spells-sonrise-for-Sanjana/articleshow/16379130.cms | work=The Times of India | first1=Anubha | last1=Sawhney | title=Hamir spells sonrise for Sanjana | archive-date=4 November 2012 | access-date=12 December 2010 | archive-url=https://web.archive.org/web/20121104043625/http://timesofindia.indiatimes.com/city/delhi-times/Hamir-spells-sonrise-for-Sanjana/articleshow/16379130.cms | url-status=live }}</ref> ==কেৰিয়াৰ== ভাৰতৰ বাঘৰ জনসংখ্যাৰ অৱস্থাৰ ওপৰত দশকজুৰি অনুসৰণ আৰু অধ্যয়ন কৰিছিল। তেওঁ [[ফতেহ সিং ৰাথোৰ]]ৰদ্বাৰা গভীৰভাৱে প্ৰভাবিত হৈছিল।<ref>{{citation |url=http://infochangeindia.org/environment/changemaker/-if-only-indira-gandhi-was-sitting-there-asking-is-that-tiger-safe.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20110527102408/http://infochangeindia.org/environment/changemaker/-if-only-indira-gandhi-was-sitting-there-asking-is-that-tiger-safe.html |url-status=usurped |archive-date=27 May 2011 |title='If only Indira Gandhi was sitting there, asking, is that tiger safe?' Interview with Valmik Thapar |author=Lalitha Sridhar |work=News & Features |publisher=InfoChange India |date=21 March 2012 |access-date=24 November 2025 |archivedate=5 January 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120105105222/http://infochangeindia.org/environment/changemaker/-if-only-indira-gandhi-was-sitting-there-asking-is-that-tiger-safe.html }}</ref> ৰন্থামবৌৰ ফাউণ্ডেশ্যনক ষ্টুয়াৰ্ডশ্বিপ স্বীকৃতি প্ৰদান কৰি ভাৰত চৰকাৰে তেওঁক ২০০৫ চনৰ [[টাইগাৰ টাস্ক ফ’ৰ্চ]]ৰ সদস্য হিচাপে নিযুক্তি দিয়ে। তেওঁ তেওঁৰ সমালোচনামূলক টোকাত সংখ্যাগৰিষ্ঠ টাস্ক ফ’ৰ্চৰ মতামতক সমালোচনা কৰি কৈছিল যে বাঘ আৰু মানুহৰ সহ-অস্তিত্বৰ সম্ভাৱনাৰ ওপৰত অত্যধিক গুৰুত্ব আৰোপ কৰা হৈছে, যিটো তেওঁৰ মতে পেনেলৰ উদ্দেশ্যৰ সৈতে সামঞ্জস্য নাছিল। তেওঁৰ লেখাবোৰত ১৯৭৩ চনত ভাৰত চৰকাৰৰদ্বাৰা স্থাপিত এখন বন্যপ্ৰাণী সংৰক্ষণ ব্যৱস্থা [[প্ৰজেক্ট টাইগাৰ]]ৰৰ ব্যৰ্থতাৰ বিষয়ে বিশ্লেষণ কৰা হৈছে।<ref>{{cite news | url=http://www.hindu.com/br/2008/12/02/stories/2008120250031400.htm | location=Chennai, India | work=The Hindu | title=Showcasing the big cat | date=2 December 2008 | archive-date=9 November 2013 | access-date=12 December 2010 | archive-url=https://web.archive.org/web/20131109140512/http://www.hindu.com/br/2008/12/02/stories/2008120250031400.htm | url-status=live }}</ref> তেওঁ প্ৰজেক্ট টাইগাৰক সমালোচনা কৰি ইয়াৰ অপব্যৱস্থাপনাৰ প্ৰতি দৃষ্টি আকৰ্ষণ কৰিছিল,যে ই বন-বিভাগীয় প্ৰশাসনৰদ্বাৰা ভুলভাৱে পৰিচালিত হৈছে, যাৰ অধিকাংশেই বৈজ্ঞানিকভাৱে প্ৰশিক্ষিত নহয়। তেওঁৰ শেষৰখন গ্ৰন্থ ''দ্য লাষ্ট টাইগাৰ (অক্সফৰ্ড ইউনিভাৰ্চিটি প্ৰেছ)''ত এই যুক্তি দৃঢ়তাৰে উল্লেখ কৰা হৈছে। ভাৰতৰ পৰিৱেশ আৰু বন মন্ত্ৰ্যালয়ক থাপাৰে কৰা ধাৰাবাহিক সমালোচনাৰ ভিতৰত এটা হ’ল, চোৰাং চিকাৰ ৰোধ কৰিবলৈ সশস্ত্ৰ টহল ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰিবলৈ অনীহা আৰু বনাঞ্চলসমূহক বৈজ্ঞানিক গৱেষণাৰ বাবে উন্মুক্ত নকৰা। তেওঁৰ বিখ্যাত ‘মাচ্চলি’ নামৰ বাঘিনী এজনী সৈতে থকা সম্পৰ্ক তেওঁৰ কিছুমান লেখাত উল্লেখ কৰা হৈছে।<ref>{{Cite web|url=http://www.indiantelevision.com/headlines/y2k4/nov/nov64.htm|title=Animal Planet features special series on Indian Wildlife – 'India Revealed'|date=6 November 2004|access-date=12 December 2010|archive-date=22 June 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110622072856/http://www.indiantelevision.com/headlines/y2k4/nov/nov64.htm|url-status=live}}</ref> থাপাৰৰ অতি প্ৰিয় বাঘবোৰৰ ওপৰত বিবিচিৰ তথ্যচিত্ৰ ''মাই টাইগাৰ ফেমিলি''ত বিশেষভাৱে আলোকপাত কৰা হৈছে।<ref>{{Cite web|url=https://www.mikebirkhead.com/MyTigerFamily.html|title=My Tiger Family – BBC Documentary|date=14 August 2024}}</ref> ==মৃত্যু== ২০২৪ চনত থাপাৰৰ কৰ্কট ৰোগ ধৰা পৰিছিল, আৰু নতুন দিল্লীৰ নিজৰ ঘৰত, ২০২৫ চনৰ ৩১ মে’ত, ৭৩ বছৰ বয়সত মৃত্যু হয়।<ref>[https://indianexpress.com/article/india/valmik-thapar-conservationist-india-tiger-dies-at-73-10039834/ Valmik Thapar, conservationist and chronicler of India’s tigers, dies at 73]</ref><ref>{{cite web |author1=Neha Sinha |title=Valmik Thapar, iconic tiger crusader & wilds roaring voice, falls silent at 73 |url=https://www.tribuneindia.com/news/india/valmik-thapar-iconic-tiger-crusader-wilds-roaring-voice-falls-silent-at-73/ |website=The Tribune |access-date=1 June 2025 |language=en-in}}</ref><ref>{{cite web |last1=Dutt |first1=Bahar |title=Valmik Thapar: The Man Who Made Tiger Conservation an Aspirational Brand |url=https://www.thequint.com/opinion/valmik-thapar-the-man-who-gave-the-tiger-its-roar-obituary |website=TheQuint |language=en |date=31 May 2025}}</ref> ==ৰন্থাম্বোৰ আৰু বাল্মিক থাপাৰ== থাপাৰৰ বাঘৰ সৈতে‍ প্ৰেমৰ সম্পৰ্ক আৰম্ভ হৈছিল ১৯৭৬ চনত ৰন্থাম্বোৰত।<ref name="ক">{{cite web | url=https://sanctuarynaturefoundation.org/award/valmik-thapar | title=Valmik Thapar - Lifetime Service Award (2017) | accessdate=24 November 2025}}</ref> ১৯৮৮ চনত ৰন্থাম্বোৰ জাতি‍ষ্কাৰ হ'বলৈ‍ আৰম্ভ কৰাৰ সময়ত থাপাৰে স্থানীয় সম্প্ৰদায়সমূহক জড়িত আৰু উন্নীত কৰাৰ প্ৰয়োজনীয়তাক স্বীকাৰ কৰি ৰন্থাম্বোৰ ফাউণ্ডেশ্যন প্ৰতিষ্ঠা কৰে আৰু ২০০০ চনলৈকে তেওঁ ইয়াৰ পথ-প্ৰদৰ্শক আছিল।<ref name="ক"/> ==নিৰ্বাচিত টেলিভিছনৰ কাম== *ঠাইগাৰ ক্ৰাইচিছ (১৯৯৪) *[[লেণ্ড অৱ দ্য টাইগাৰ]] (১৯৯৭) *টাইগাৰ্ছ ফৰেষ্ট (২০০০) *ডেঞ্জাৰ ইন টাইগাৰ পেৰাডাইজ (২০০২) *চাৰ্ছ ফৰ ঠাইগাৰ্ছ (২০০৩) *মাই টাইগাৰ ফেমিলি (২০২৪)<ref>{{cite web | url=https://www.bbc.co.uk/programmes/m00220f1 | publisher=BBC Two |title=My Tiger Family }}</ref>'' ==গ্ৰন্থতালিকা== ===বাল্মিক থাপাৰৰ গ্ৰন্থসমূহ=== *উইথ টাইগাৰ্ছ ইন দ্য ৱাইল্ড *টাইগাৰ: প’ৰ্ট্ৰেইট অৱ এ প্ৰেডেটৰ *টাইগাৰ্ছ: দ্য ছিক্ৰেট লাইফ *দ্য টাইগাৰ্ছ ডেষ্টিনি *দ্য লেণ্ড অৱ দ্য টাইগাৰ *দ্য ছিক্ৰেট লাইফ অৱ টাইগাৰ্ছ *টাইগাৰ *ৱাইল্ড টাইগাৰ্ছ অৱ ৰণথম্ভোৰ *ব্ৰিজ অৱ গড° ২০ ডেজ ইন দ্য মাসাই মাৰা *দ্য কাল্ট অৱ দ্য টাইগাৰ *টাইগাৰ: দ্য আল্টিমেট গাইড *দ্য লাষ্ট টাইগাৰ *দ্য ইলাষ্ট্ৰেটেড টাইগাৰ্ছ অৱ ইণ্ডিয়া *ৰণথম্ভোৰ: ১০ ডেজ ইন দ্য টাইগাৰ ফ’ৰ্ট্ৰেছ *টাইগাৰ্ছ এণ্ড দ্য বেনিয়ান ট্ৰি *এন আফ্ৰিকান ডায়েৰী *দ্য টাইগাৰ: ছৌল অৱ ইণ্ডিয়া *টাইগাৰ্ছ, মাই লাইফ *মাই লাইফ উইথ টাইগাৰ্ছ *টাইগাৰ্ছ ইন দ্য এমেৰাল্ড ফ’ৰেষ্ট *টাইগাৰ ফায়াৰ *টাইগাৰ ফায়াৰ: ৫০০ ইয়াৰ্ছ অৱ দ্য টাইগাৰ্ছ ইন ইণ্ডিয়া *ৱাইল্ড ফায়াৰ *উইংড ফায়াৰ *লিভিং উইথ টাইগাৰ্ছ *ছেৰেঙ্গেটি মেজিক *ছেৰেঙ্গেটি টেলছ *ছেভিং ৱাইল্ড ইণ্ডিয়া ===সহ-লিখিত গ্ৰন্থ (Co-authored Books)=== *উইথ টাইগাৰ্ছ ইন দ্য ৱাইল্ড — Fateh Singh Rathore আৰু Tejbir Singh-ৰ সৈতে *টাইগাৰ্ছ এণ্ড টাইগাৰৱালাহছ) — Jim Corbett, Billy Arjan Singh, Geoffrey C. Ward আৰু Diane Raines Ward-ৰ সৈতে *একজটিক এলিয়েনছ) — Romila Thapar আৰু Yusuf Ansari-ৰ সৈতে ===সম্পাদিত গ্ৰন্থ (Edited Books)=== *ছেভিং ৱাইল্ড টাইগাৰ্ছ, ১৯০০–২০০০: দ্য এছেনচিয়েল ৰাইটিংছ *ব্যাটলিং ফ’ৰ ছাৰভাইভেল ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয়]] [[শ্ৰেণী:প্ৰকৃতিবিদ]] [[শ্ৰেণী:সংৰক্ষণবিদ]] [[শ্ৰেণী:লেখক]] ikclzf5n497iax7msaozl9n2dyoq2jc 0 128112 603066 561366 2026-04-26T19:17:11Z Kandarpajit Kallol 6257 603066 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer | name = মুল্কৰাজ আনন্দ | image = Mulk Raj Anand 2.jpg | birth_date = {{birth date|df=yes|1905|12|12}} | birth_place = পেছাৱাৰ, উত্তৰ-পশ্চিম সীমান্ত প্ৰদেশ, [[ব্ৰিটিছ ভাৰত]] <br>(বৰ্তমান খাইবাৰ–পাখতুনখোৱা, [[পাকিস্তান]]) | death_date = {{death date and age|df=yes|2004|09|28|1905|12|12}} | death_place = [[পুনে]], [[মহাৰাষ্ট্ৰ]], [[ভাৰত]] | spouses = {{plainlist| * {{marriage|ক্যাথলিন ভেন গেল্ডাৰ|1938|1948|end=div}} * {{marriage|শিৰীন ৱাজিফদাৰ|1950}} }} | alma_mater = [[কেম্ব্ৰিজ বিশ্ববিদ্যালয়]]<br />ইউনিভাৰ্ছিটি কলেজ লণ্ডন<br />খালসা কলেজ, আমৃতসৰ | notable_works= {{Unbulleted list|''কুলি''|''অস্পৃশ্য''}} | awards = [[সাহিত্য অকাডেমি বঁটা]] (১৯৭১)<br/> [[পদ্ম ভূষণ]] (১৯৬৮)<br />আন্তৰ্জাতিক শান্তি পুৰস্কাৰ (১৯৫৩) | occupation = লেখক | period = বিংশ শতিকাৰ সাহিত্যিক | genre = বাস্তৱধৰ্মী কল্পকাহিনী | signature = MulkRajAnand_Autograph.jpg }} '''মুল্কৰাজ আনন্দ''' (১২ ডিচেম্বৰ ১৯০৫ – ২৮ ছেপ্তেম্বৰ ২০০৪) এগৰাকী খ্যাতনামা ভাৰতীয় [[ইংৰাজী ভাষা]]ৰ সাহিত্যিক আছিল, যিয়ে প্ৰচলিত ভাৰতীয় সমাজৰ দৰিদ্ৰ আৰু পিছপৰা শ্ৰেণীৰ জীৱনৰ বাস্তৱ ছবি নিৰ্মাণৰ বাবে বিশেষকৈ জনপ্ৰিয়তা লাভ কৰিছিল। ইংগ-ভাৰতীয় কথাসাহিত্যৰ পথিকৃৎসকলৰ ভিতৰত তেওঁ এজন, আৰু আৰ. কে. নাৰায়ণ, আহমেদ আলী আৰু ৰাজা ৰাওৰ সৈতে আন্তৰ্জাতিক পাঠকবৰ্গৰ মাজত ব্যাপক স্বীকৃতি লাভ কৰা ভাৰতীয় ইংৰাজী লেখকসকলৰ অন্যতম। আনন্দৰ উপন্যাস আৰু গল্পসমূহ আধুনিক ভাৰতীয় ইংৰাজী সাহিত্যৰ “ক্লাছিক” ৰূপে মান্যতা লাভ কৰিছে; বিশেষকৈ পৰাধীনতা, দাৰিদ্ৰ্য, শোষণ আৰু মানৱীয় দুখ-ব্যথাৰ সূক্ষ্ম ব্যঞ্জনাৰ বাবে।<ref>{{cite news |last=Zakaria |first=Rafiq |author-link=Rafiq Zakaria |title=Very English, more Indian |url=http://archive.indianexpress.com/oldStory/56034/ |newspaper=[[The Indian Express]] |date=29 September 2004}}</ref><ref>"...it can be said that they have taken over from British writers like E. M. Forster & Edward Thompson the task of interpreting modern India to itself & the world." ''The Oxford History of India'', [[Vincent Arthur Smith|Vincent A. Smith]] (3rd edition, ed. [[Percival Spear]]), 1967, p. 838.</ref><ref>{{cite news |title= The last of Indian English fiction's grand troika: Encyclopaedia of arts |url=https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/the-last-of-indian-english-fictions-grand-troika/article27675173.ece |url-access=subscription |newspaper=[[The Hindu]] |first= Ranjit|last= Hoskote |author-link= Ranjit Hoskote |date=29 September 2004 |archive-url=https://web.archive.org/web/20041217175613/http://www.hindu.com/2004/09/29/stories/2004092904171100.htm |archive-date=17 December 2004 |access-date=2019-08-29}}</ref> তেওঁৰ প্ৰতিবাদমূলক উপন্যাস ''অস্পৃশ্য'' (১৯৩৫) তেওঁৰ চিনাক্তকৰণৰ মূল আধাৰ হৈছিল। তাৰ পিছত ''কুলি'' (১৯৩৬) আৰু ''Two Leaves and a Bud'' (১৯৩৭) আদিৰ যোগেদি সমাজত থকা দৰিদ্ৰতাৰ ৰূপ দাঙি ধৰিছিল।<ref>{{Cite book|last=Norwich|first=John Julius|author-link=John Julius Norwich|title=Oxford Illustrated Encyclopedia of the Arts|url=https://archive.org/details/oxfordillustrate00norw|url-access=limited|publisher=Oxford University Press|year=1990|isbn=978-0198691372|location=USA|pages=[https://archive.org/details/oxfordillustrate00norw/page/16 16]}}</ref> আনন্দ ইংৰাজী ভাষাত প্ৰথমজন লেখক যিয়ে [[পাঞ্জাবী]] আৰু হিন্দুস্তানীৰ কথ্যতত্ত্ব, ধ্বনি আৰু বাক্যৰীতি সফলভাৱে সংযোজন কৰিছিল।<ref name=iloveindia>[http://www.iloveindia.com/indian-heroes/mulk-raj-anand.html "Mulk Raj Anand Profile"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230816182654/https://www.iloveindia.com/indian-heroes/mulk-raj-anand.html |date=2023-08-16 }}, iloveindia.com.</ref> তেওঁ ভাৰতৰ তৃতীয়-সৰ্বোচ্চ নাগৰিক সন্মান [[পদ্ম ভূষণ]] লাভ কৰিছিল।<ref name="Padma Awards">{{cite web | url=http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf | title=Padma Awards | publisher=Ministry of Home Affairs, Government of India | date=2015 | access-date=21 July 2015 | archive-date=15 October 2015 | archive-url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf | url-status=dead | archivedate=15 October 2015 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf | deadurl=yes }}</ref> == প্ৰাথমিক জীৱন আৰু শিক্ষা == মুল্কৰাজ আনন্দৰ জন্ম পেছাৱাৰত এটা [[হিন্দু]] খত্ৰি পৰিয়ালত হৈছিল। তেওঁ খালসা কলেজ, আমৃতসৰত অধ্যয়ন কৰি ১৯২৪ চনত স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে, তাৰ পিছত ইংলেণ্ডলৈ যাত্ৰা কৰে। তাত এজন ৰেষ্টুৰেণ্টত কাম কৰি নিজৰ খৰচ যোগাই ইউনিভাৰ্সিটি কলেজ লণ্ডনত স্নাতক অধ্যয়ন কৰে আৰু পিছত [[কেম্ব্ৰিজ বিশ্ববিদ্যালয়]]ৰপৰা ১৯২৯ চনত দাৰ্শনিকত পিএইচডি লাভ কৰে। তেওঁৰ গৱেষণা বিষয় আছিল [[বাৰ্ট্ৰেণ্ড ৰাছেল]] আৰু ইংৰাজী অভিজ্ঞতাবাদ। ইংলেণ্ডত থাকোঁতে, তেওঁ Bloomsbury Group-ৰ সদস্যসকলৰ সৈতে সম্পৰ্ক স্থাপন কৰে। লগতে [[জাতিসংঘ]]ৰ পূৰ্বসূৰী সংস্থা League of Nations-ৰ অধীনস্থ আন্তৰ্জাতিক বৌদ্ধিক সহযোগিতা সমিতিত বক্তৃতাও দিয়ে। ১৯৩৮ চনত আনন্দৰ বিবাহ ইংলেণ্ডৰ অভিনেত্ৰী আৰু সমাজবাদী ক্যাথলিন ভেন গেল্ডাৰৰ সৈতে হয়; তেওঁলোকৰ ছুশীলাৰ নামৰ এগৰাকী কন্যা আছিল। ১৯৪৮ চনত বিবাহ-বিচ্ছেদ ঘটে। == সাহিত্যিক জীৱন == ভাৰতৰ কঠোৰ বৰ্ণ ব্যৱস্থাৰ ফলত সংঘটিত এগৰাকী আত্মীয়াৰ আত্মহত্যায় আনন্দৰ সাহিত্যজীৱনৰ সূচনা কৰে। এই ঘটনায আলমত তেওঁৰ প্ৰথম উপন্যাস ''অস্পৃশ্য'' (১৯৩৫) ৰচনা কৰিছিল, যাৰ জৰিয়তে সামাজিক বৈষম্য আৰু অপমানৰ বেদনাদায়ক প্ৰেক্ষাপট তুলি ধৰে। উপন্যাসটোৰ মুখ্য দিশ হ’ল বৰ্ণ-ব্যৱস্থা, ধৰ্মীয় নৈতিকতা, সামাজিক সংকট আৰু প্ৰযুক্তিগত উন্নয়নৰ সম্ভাৱনা। এই উপন্যাসটোৰ ভূমিকা লিখিছিল ই. এম. ফ’ৰষ্টাৰে, যিজন আনন্দৰ সহকৰ্মী আৰু বন্ধু আছিল। ফ’ৰষ্টাৰে উল্লেখ কৰিছিল যে আনন্দৰ ভাষা অলংকাৰহীন, প্ৰত্যক্ষ আৰু বিষয়ৰ মূলতত্ত্বত সঠিকভাৱে স্পৰ্শ কৰে। ১৯৩০ আৰু ৪০ৰ দশকত আনন্দ [[ইংলেণ্ড]] আৰু ভাৰতত বাস কৰিছিল। ইংলেণ্ডত থাকোঁতে তেওঁ ভি. কে. কৃষ্ণ মেননৰ সৈতে ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলনৰ সমৰ্থনত লিখনি আৰু প্ৰচাৰকাৰ্যত যুক্ত হৈছিল। [[স্পেইন]]ৰ গৃহ-যুদ্ধত সাংবাদিক ৰূপে অংশ লয়; বিশ্বযুদ্ধৰ সময়ত বিবিচিৰ স্ক্ৰিপ্টৰাইটাৰ হিচাপে কৰ্মৰত আছিল আৰু তাতেই তেওঁৰ সৈতে জৰ্জ অ’ৰৱেলৰ বন্ধুত্ব গঢ় লয়। ১৯৪৭ চনত ভাৰতলৈ ঘূৰি আহি তেওঁ উপন্যাস, কবিতা, প্ৰবন্ধ, স্মৃতিকথা আৰু শিশুসাহিত্য আদি বহুবিধ ধৰণৰ সাহিত্যকৰ্ম সৃষ্টি কৰে। ''দ্য ভিলেইজ'' (১৯৩৯), ''এক্ৰচ দ্য ব্লেক ৱাটাৰ'' (১৯৩৯), ''The Sword and the Sickle'' (১৯৪২) আদি উপন্যাস ইংলেণ্ডত আৰু ''কুলি'' (১৯৩৬) আৰু ''দ্য প্ৰাইভেট লাইফ অৱ এখন ইণ্ডিয়ান প্ৰিন্স'' (১৯৫৩) ভাৰতত ৰচনা কৰিছিল। তেওঁ ''মাৰ্গ'' নামৰ সাহিত্য–কলা আলোচনী প্ৰতিষ্ঠা কৰে আৰু বিভিন্ন বিশ্ববিদ্যালয়ত পাঠদান কৰে। ১৯৫০ চনত তেওঁ সাতটা খণ্ডৰ আত্মজীৱনীমূলক ক্ৰমিক উপন্যাস ‘‘''Seven Ages of Man''’’ লিখাৰ পৰিকল্পনা গ্ৰহণ কৰে আৰু তাৰে চাৰিটা খণ্ড — ''ছেভেন ছামাৰ'' (১৯৫১), ''মৰ্ণিং ফেচ'' (১৯৬৮), ''Confession of a Lover'' (১৯৭৬), আৰু ''The Bubble'' (১৯৮৪) লিখা সম্পূৰ্ণ কৰে। == ৰাজনৈতিক দৃষ্টিভংগী == আনন্দ এজন আজীৱন সমাজবাদী আছিল। তেওঁৰ উপন্যাসসমূহত ভাৰতীয় সমাজৰ শ্ৰেণীভেদ, শোষণ, বৰ্ণ-ব্যৱস্থা আৰু উপনিৱেশবাদৰ প্ৰভাৱ কঠোৰভাৱে সমালোচনা কৰা দেখা যায়। সাহিত্য আৰু ৰাজনীতি একে জীৱন-সত্তা বুলি তেওঁ বিশ্বাস কৰিছিল। তেওঁ প্ৰগ্ৰেছিভ ৰাইটাৰ্ছ্‌ এছ’চিয়ে‌ছনৰ প্ৰতিষ্ঠাতা সদস্যসকলৰ অন্যতম আছিল আৰু সংগঠনৰ ''ঘোষণাপত্ৰ'' প্ৰস্তুতিত সক্ৰিয়ভাৱে অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। == অন্তিম জীৱন == ১৯৫০ চনত আনন্দৰ দ্বিতীয় বিবাহ শিৰীন ৱাজিফদাৰ নামৰ মুম্বাইৰ এগৰাকী পাৰ্চী নৃত্যশিল্পীৰ সৈতে হয়। ২০০৪ চনৰ ২৮ ছেপ্তেম্বৰত [[পুনে]]ত ৯৮ বছৰ বয়সত তেওঁৰ মৃত্যু হয়। == কৰ্মৰাজি == === উপন্যাস === * ''আনটাচেবল'' (১৯৩৫, লণ্ডন: উইশাৰ্ট) * ''কুলী'' (১৯৩৬, লণ্ডন: লৰেন্স এণ্ড উইশাৰ্ট) * ''টু লিভছ এণ্ড এ বাড'' (১৯৩৭, লণ্ডন: লৰেন্স এণ্ড উইশাৰ্ট) * ''দ্য ভিলেজ'' (১৯৩৯, লণ্ডন: জোনাথন কেপ) * ''লেমেণ্ট অন দ্য ডেথ অফ এ মাষ্টাৰ অফ আৰ্টছ'' (১৯৩৯, লক্ষ্ণৌ: নয়া সংসাৰ) * ''এক্ৰছ দ্য ব্লেক ৱাটাৰ্ছ'' (১৯৩৯, লণ্ডন: জোনাথন কেপ) * ''দ্য চৰ্ড এণ্ড দ্য চিকল'' (১৯৪২, লণ্ডন: জোনাথন কেপ) * ''দ্য বিগ হাৰ্ট'' (১৯৪৫, লণ্ডন: হাচিনচন) * ''চেভেন চামাৰ্ছ: দ্য ষ্টৰী অফ এন ইণ্ডিয়ান চাইল্ডহুড'' (১৯৫১, লণ্ডন: হাচিনচন) * ''দ্য প্ৰাইভেট লাইফ অফ এন ইণ্ডিয়ান প্ৰিন্স'' (১৯৫৩, লণ্ডন: হাচিনচন) * ''দ্য অ’ল্ড উইমেন এণ্ড দ্য কাউ'' (১৯৬০, বম্বে: কুতুব) * ''দ্য ৰোড'' (১৯৬১, বম্বে: কুতুব) * ''ডেথ অফ এ হিৰো: এপিটাফ ফৰ মকবুল শ্বেৰৱানী'' (১৯৬৪, বম্বে: কুতুব) * ''মৰ্নিং ফেচ'' (১৯৬৮, বম্বে: কুতুব) * ''কনফেচন অফ এ লাভাৰ'' (১৯৭৬, নতুন দিল্লী: আৰ্নল্ড-হেইনমেন) * ''গৌৰী'' (১৯৭৬, নতুন দিল্লী: অৰিয়েণ্ট পেপাৰবেকছ) * ''দ্য বাবল'' (১৯৮৪, নতুন দিল্লী: আৰ্নল্ড-হেইনমেন) * ''নাইন মুডছ অফ ভাৰত: নভেল অফ এ পিলগ্ৰিমেজ'' (১৯৯৮, নতুন দিল্লী: আৰ্নল্ড এছ'চিয়েটছ) * ''ৰিফ্লেকচন অন এ হোৱাইট এলিফেণ্ট'' (২০০২, নতুন দিল্লী: হৰ-আনন্দ পাব্লিকেচনছ) === চুটিগল্প সংকলন === * ''দ্য লষ্ট চাইল্ড এণ্ড আডাৰ ষ্টৰীজ'' (১৯৩৪, লণ্ডন: জে. এ. এলেন) * ''দ্য বাৰ্বাৰ্ছ ট্ৰেড ইউনিয়ন এণ্ড আডাৰ ষ্টৰীজ'' (১৯৪৪, লণ্ডন: জোনাথন কেপ) * ''দ্য ট্ৰেক্টৰ এণ্ড দ্য কৰ্ণ গডেছ এণ্ড আডাৰ ষ্টৰীজ'' (১৯৪৭, বম্বে: থেকাৰ) * ''ৰিফ্লেকচন অন দ্য গোল্ডেন বেড এণ্ড আডাৰ ষ্টৰীজ'' (১৯৫৩, বম্বে: কাৰেণ্ট বুক হাউচ) * ''দ্য পাৱাৰ অফ ডাৰ্কনেছ এণ্ড আডাৰ ষ্টৰীজ'' (১৯৫৯, বম্বে: জয়কো) * ''লাজৱন্তী এণ্ড আডাৰ ষ্টৰীজ'' (১৯৬৬, বম্বে: জয়কো) * ''বিটুইন টিয়াৰ্ছ এণ্ড লাফটাৰ'' (১৯৭৩, নতুন দিল্লী: ষ্টাৰ্লিং) * ''চিলেক্টেড ষ্টৰীজ অফ মুলক ৰাজ আনন্দ'' (১৯৭৭, নতুন দিল্লী: আৰ্নল্ড-হেইনমেন, সম্পা. এম. কে. নায়ক) * ''থিংছ হেভ এ ৱে অফ ৱৰ্কিং আউট এণ্ড আডাৰ ষ্টৰীজ'' (১৯৯৮, নতুন দিল্লী: অৰিয়েণ্ট) * ''দ্য গোল্ড ৱাচ'' * ''ডিউটি'' === শিশু সাহিত্য === * ''ইণ্ডিয়ান ফেয়াৰী টেলছ'' (১৯৪৬, বম্বে: কুতুব) * ''দ্য ষ্টৰী অফ ইণ্ডিয়া'' (১৯৪৮, বম্বে: কুতুব) * ''দ্য ষ্টৰী অফ মেন'' (১৯৫২, নতুন দিল্লী: শিখ পাব্লিচিং হাউচ) * ''ম’ৰ ইণ্ডিয়ান ফেয়াৰী টেলছ'' (১৯৬১, বম্বে: কুতুব)<ref>{{Cite book|last=Anand|first=Mulk Raj|url=https://books.google.com/books?id=K5zdxkjeiPYC|title=Greatest Short Stories|date=1999-01-01|publisher=Jaico Publishing House|isbn=978-81-7224-749-2}}</ref> * ''দ্য ষ্টৰী অফ চাচা নেহৰু'' (১৯৬৫, নতুন দিল্লী: ৰাজপাল এণ্ড চনছ) * ''মোৰা'' (১৯৭২, নতুন দিল্লী: নেচনেল বুক ট্ৰাষ্ট) * ''ফোক টেলছ অফ পঞ্জাব'' (১৯৭৪, নতুন দিল্লী: ষ্টাৰ্লিং) * ''এ ডে ইন দ্য লাইফ অফ মায়া অফ মহেঞ্জোদাৰো'' (১৯৭৮, নতুন দিল্লী: চিলড্ৰেন বুক ট্ৰাষ্ট) * ''দ্য কিং এম্পাৰাৰ্ছ ইংলিছ অৰ দ্য ৰোল অফ দ্য ইংলিছ লেংগুৱেজ ইন দ্য ফ্ৰী ইণ্ডিয়া'' (১৯৪৮, বম্বে: হিন্দ কিতাবছ) * ''চাম ষ্ট্ৰীট গেমছ অফ ইণ্ডিয়া'' (১৯৮৩, নতুন দিল্লী: নেচনেল বুক ট্ৰাষ্ট) * ''চিত্ৰলক্ষণা: ষ্টৰী অফ ইণ্ডিয়ান পেইণ্টিংছ'' (১৯৮৯, নতুন দিল্লী: নেচনেল বুক ট্ৰাষ্ট) === কলা বিষয়ক গ্ৰন্থ === * ''পাৰ্চিয়ান পেইণ্টিং'' (১৯৩০, লণ্ডন: ফেবাৰ এণ্ড ফেবাৰ) * ''দ্য হিন্দু ভিউ অফ আৰ্ট'' (১৯৩৩, বম্বে: এচিয়া পাব্লিচিং হাউচ, লণ্ডন: এলেন এণ্ড আনউইন) * ''হাউ টু টেষ্ট এ পিকচাৰ: লেকচাৰছ অন চীয়িং ভাৰ্চাছ লুকিং'' (১৯৩৫) * ''ইণ্ট্ৰডাকচন টু ইণ্ডিয়ান আৰ্ট'' (১৯৫৬, মাদ্ৰাজ: থিয়চফিকেল পাব্লিচিং হাউচ, লেখক: আনন্দ কুমাৰস্বামী) (সম্পাদক)<ref>{{Cite book|first=Ananda |last=Coomaraswamy|author2=Mulk Raj Anand|url=http://archive.org/details/in.gov.ignca.5933|title=Introduction to Indian art|date=1956}}</ref> * ''দ্য ডান্সিং ফুট'' (১৯৫৭, নতুন দিল্লী: পাব্লিকেচন ডিভিজন) * ''কাম কলা: চাম নোটছ অন দ্য ফিলচফিকেল বেচিচ অফ হিন্দু ইৰটিক স্কাল্পচাৰ'' (১৯৫৮, লণ্ডন: স্কিলটন)<ref>{{Cite book|last=Anand|first=Mulk Raj|url=http://archive.org/details/in.gov.ignca.15691|title=Kama Kala}}</ref> * ''ইণ্ডিয়া ইন কালাৰ'' (১৯৫৯, বম্বে: তাৰাপুৰৱালা) * ''হোমেজ টু খাজুৰাহো'' (১৯৬০, বম্বে: মাৰ্গ পাব্লিকেচনছ) (ষ্টেলা ক্ৰামৰিছৰ সৈতে যুটীয়াভাৱে লিখিত)<ref>{{Cite book|last1=Anand|first1=Mulk Raj|url=http://archive.org/details/in.gov.ignca.10136|title=Homage to Khajuraho|last2=Kramrisch|first2=Stella}}</ref> * ''দ্য থাৰ্ড আই: এ লেকচাৰ অন দ্য এপ্ৰিচিয়েশ্যন অফ আৰ্ট'' (১৯৬৩, চণ্ডীগড়: পঞ্জাব বিশ্ববিদ্যালয়) * ''দ্য আগ্নেয়গিৰি: চাম কমেন্টছ অন দ্য ডেভেলপমেণ্ট অফ ৰবীন্দ্ৰনাথ ঠাকুৰছ এষ্টেটিক থিয়ৰীজ'' (১৯৬৮, বৰোদা: মহাৰাজা ছায়াজীৰাও বিশ্ববিদ্যালয়) * ''ইণ্ডিয়ান পেইণ্টিংছ'' (১৯৭৩, নেচনেল বুক ট্ৰাষ্ট) * ''চেভেন লিটল নোন বাৰ্ডছ অফ দ্য ইনাৰ আই'' (১৯৭৮, ভাৰমণ্ট: উইটলছ) * ''পোৱেট-পেইণ্টাৰ: পেইণ্টিংছ বাই ৰবীন্দ্ৰনাথ ঠাকুৰ'' (১৯৮৫, নতুন দিল্লী: অভিনৱ পাব্লিকেচনছ) * ''স্প্লেণ্ডাৰ্ছ অফ হিমাচল হেৰিটেজ'' (সম্পাদক, ১৯৯৭, নতুন দিল্লী: অভিনৱ পাব্লিকেচনছ) === পত্ৰ সংকলন === * ''লেটাৰ্ছ অন ইণ্ডিয়া'' (১৯৪২, লণ্ডন: ৰাউটলেজ) * ''অথাৰ টু ক্ৰিটিক: দ্য লেটাৰ্ছ অফ মুলক ৰাজ আনন্দ'' (১৯৭৩, কলিকতা: ৰাইটাৰ্ছ ৱৰ্কশ্বপ, সম্পা. চাৰোচ কাউচজী) * ''দ্য লেটাৰ্ছ অফ মুলক ৰাজ আনন্দ'' (১৯৭৪, কলিকতা: ৰাইটাৰ্ছ ৱৰ্কশ্বপ, সম্পা. চাৰোচ কাউচজী) * ''কেলিবান এণ্ড গান্ধী: লেটাৰ্ছ টু "বাপু" ফ্ৰম বম্বে'' (১৯৯১, নতুন দিল্লী: আৰ্নল্ড পাব্লিচাৰ্ছ) * ''অ’ল্ড মিথ এণ্ড নিউ মিথ: লেটাৰ্ছ ফ্ৰম মুলক ৰাজ আনন্দ টু কে. ভি. এছ. মূৰ্তি'' (১৯৯১, কলিকতা: ৰাইটাৰ্ছ ৱৰ্কশ্বপ) * ''আনন্দ টু আলমা: লেটাৰ্ছ অফ মুলক ৰাজ আনন্দ'' (১৯৯৪, কলিকতা: ৰাইটাৰ্ছ ৱৰ্কশ্বপ, সম্পা. আত্মা ৰাম) === অন্যান্য কৰ্ম === * ''কাৰিজ এণ্ড আডাৰ ইণ্ডিয়ান ডিচেচ'' (১৯৩২, লণ্ডন: ডেচমণ্ড হাৰ্মচৱৰ্থ) * ''দ্য গোল্ডেন ব্ৰেথ: ষ্টাডিজ ইন ফাইভ পোৱেটছ অফ দ্য নিউ ইণ্ডিয়া'' (১৯৩৩, লণ্ডন: মাৰে)<ref>{{Cite book|last=Mulk Raj Anand|url=http://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.283252|title=The Golden Breath|date=1933}}</ref> * ''মাৰ্ক্স এণ্ড এংগেলছ অন ইণ্ডিয়া'' (১৯৩৭, এলাহাবাদ: চচিয়েলিষ্ট বুক ক্লাব) (সম্পাদক) * ''এপ’লজি ফৰ হিৰোইজম: এন এচে ইন চাৰ্চ অফ ফেইথ'' (১৯৪৬, লণ্ডন: লিণ্ডচে ড্ৰামণ্ড) * ''হোমেজ টু ঠাকুৰ'' (১৯৪৬, লাহোৰ: সংগম) * ''অন এডুকেচন'' (১৯৪৭, বম্বে: হিন্দ কিতাবছ) * ''লাইনছ ৰিটেন টু এন ইণ্ডিয়ান এয়াৰ: এচেজ'' (১৯৪৯, বম্বে: নালন্দা পাব্লিকেচনছ) * ''দ্য ইণ্ডিয়ান থিয়েটাৰ'' (১৯৫০, লণ্ডন: ডবছন) * ''দ্য হিউমেনিষ্ট অফ এম. কে. গান্ধী: থ্ৰী লেকচাৰছ'' (১৯৬৭, চণ্ডীগড়: পঞ্জাব বিশ্ববিদ্যালয়) * ''ক্ৰিটিকেল এচেজ অন ইণ্ডিয়ান ৰাইটিং ইন ইংলিছ'' (১৯৭২, বম্বে: মেকমিলান) * ''ৰুটছ এণ্ড ফ্লাৱাৰ্ছ: টু লেকচাৰছ অন দ্য মেটামৰ্ফচিচ অফ টেকনিক এণ্ড কণ্টেণ্ট ইন দ্য ইণ্ডিয়ান ইংলিছ নভেল'' (১৯৭২, ধৰৱাদ: কৰ্ণাটক বিশ্ববিদ্যালয়) * ''দ্য হিউমেনিষ্ট অফ জৱাহৰলাল নেহৰু'' (১৯৭৮, কলিকতা: বিশ্বভাৰতী) * ''দ্য হিউমেনিষ্ট অফ ৰবীন্দ্ৰনাথ ঠাকুৰ: থ্ৰী লেকচাৰছ'' (১৯৭৮, ঔৰংগাবাদ: মাৰাঠৱাড়া বিশ্ববিদ্যালয়) * ''ইজ দেয়াৰ এ কণ্টেম্পৰাৰী ইণ্ডিয়ান চিভিলাইজেচন?'' (১৯৬৩, বম্বে: এচিয়া পাব্লিচিং হাউচ) * ''কনভাৰচেচনছ ইন ব্লুমচবেৰী'' (১৯৮১, লণ্ডন: ৱাইল্ডউড হাউচ এণ্ড নতুন দিল্লী: আৰ্নল্ড-হেইনমেন) * ''পিলপালি চাব: ষ্টৰী অফ এ চাইল্ডহুড আণ্ডাৰ দ্য ৰাজ'' (১৯৮৫, নতুন দিল্লী: আৰ্নল্ড-হেইনমেন) * "এ ৰাইটাৰ ইন এক্সাইল", ১৯৯৮। == উল্লেখযোগ্য বঁটা == * আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শান্তি বঁটা, ১৯৫৩ * [[পদ্মভূষণ]], ১৯৬৭ * [[সাহিত্য অকাডেমী বঁটা]], ১৯৭১ (''মৰ্ণিং ফেচ''ৰ বাবে) ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist}} [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় সাহিত্যিক]] [[শ্ৰেণী:ইংৰাজী ভাষাৰ সাহিত্য অকাডেমি বঁটা বিজয়ী]] f1lnezil3gwzyvjgwrp8rtj1152ca60 0 128153 603040 601899 2026-04-26T17:12:56Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 603040 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ৰোহন পেথিয়াগোডা | image = Rohan Pethiyagoda.JPG | birth_name = তিলক ৰোহন ডেভিদ পেথিয়াগোডা | birth_date = {{Birth date and age|df=y|1955|11|19}} | birth_place = [[কলম্বো]], [[শ্ৰীলংকা]] | education = বি.এছ.চি., এম.ফিল. | alma_mater = এছ. থমাছ কলেজ, মাউণ্ট লাভিনিয়া; <br/>কিঙছ কলেজ লণ্ডন; ছাচেক্স বিশ্ববিদ্যালয় | occupation = [[শ্ৰেণীবিভাজনবিদ]] (Taxonomist) | years_active = ১৯৯০–বৰ্তমান | employer = [[অষ্ট্ৰেলিয়ান মিউজিয়াম]] | notable_works = ''Freshwater fishes of Sri Lanka'' (১৯৯০)<br/>''Pearls, spices and green gold'' (২০০৭)<br/>''Horton Plains: Sri Lanka's cloud-forest national park'' (২০১২) | awards = ভাদামাৰাচ্চি পদক (১৯৮৭), ৰোলেক্স এৱাৰ্ড ফৰ এণ্টাৰপ্ৰাইজ (২০০০), লিনিয়ান মেডেল (২০২২) | website = [https://web.archive.org/web/20121209165113/http://www.wht.lk/ শ্ৰীলংকাৰ ৱাইল্ডলাইফ হেৰিটেজ ট্ৰাষ্ট] }} '''ৰোহন ডেভিদ পেথিয়াগোডা''' (জন্ম: ১৯ নৱেম্বৰ ১৯৫৫) এগৰাকী [[শ্ৰীলংকা]]ৰ জৈৱ-বৈচিত্ৰ্য বিজ্ঞানী, উভচৰ আৰু অলুণীয়া পানীৰ মাছৰ শ্ৰেণীবিভাজনবিদ, লেখক, সংৰক্ষণবিদ আৰু ৰাজহুৱা নীতিৰ অধিবক্তা। ==আৰম্ভণি জীৱন আৰু কেৰিয়াৰ== ১৯৫৫ চনৰ ১৯ নৱেম্বৰত শ্ৰীলংকাৰ কলম্বোত জন্মগ্ৰহণ কৰা পেথিয়াগোডাই মাউণ্ট লেভিনিয়াৰ এছ থমাছ কলেজত মাধ্যমিক শিক্ষা গ্ৰহণ কৰে। ১৯৭৭ চনত লণ্ডন বিশ্ববিদ্যালয়ৰ কিংছ কলেজৰপৰা তেওঁ ইলেক্ট্ৰিকেল এণ্ড ইলেক্ট্ৰনিক্স ইঞ্জিনিয়াৰিঙত বিএচ.চি ডিগ্ৰী লাভ কৰে আৰু ১৯৮০ চনত ছাচেক্স বিশ্ববিদ্যালয়ৰপৰা জৈৱ চিকিৎসা অভিযান্ত্ৰিকীত এম.ফিল. ডিগ্ৰী লাভ কৰে।<ref name=fish>{{cite book|last=Pethiyagoda|first=Rohan|title=Freshwater fishes of Sri Lanka|year=1990|publisher=WHT|location=Colombo|isbn=955-9114-00-X|page=362}}</ref> ==সেৱা== ১৯৮১ চনৰপৰা ১৯৮২ চনলৈকে পেথিয়াগোডাই শ্ৰীলংকাৰ স্বাস্থ্য মন্ত্ৰ্যালয়ৰ জৈৱ চিকিৎসা অভিযান্ত্ৰিক বিভাগত অভিযন্তা হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল আৰু ১৯৮২ চনৰপৰা ১৯৮৭ চনলৈকে সেই প্ৰতিষ্ঠানৰ সঞ্চালক হিচাপে কাম কৰিছিল। সেই একেটা বছৰতে বদমৰাচ্চি অভিযানৰ সময়ত শ্ৰীলংকাৰ সশস্ত্ৰ বাহিনীলৈ আগ বঢে়াৱা সেৱাৰ বাবে ৰাষ্ট্ৰপতি জে আৰ জয়ৱৰ্ধনে তেওঁক বদমৰাচ্চি পদক প্ৰদান কৰে।<ref>{{Cite web|url=https://www.silumina.lk/2022/04/23/%E0%B6%BB%E0%B7%83%E0%B6%B3%E0%B7%94%E0%B6%B1/%E0%B7%80%E0%B6%A9%E0%B7%8F-%E0%B7%80%E0%B7%90%E0%B6%AF%E0%B6%9C%E0%B6%AD%E0%B7%8A-%E0%B7%80%E0%B6%B1%E0%B7%8A%E0%B6%B1%E0%B7%9A-%E0%B6%9A%E0%B6%BB%E0%B6%B1-%E0%B6%9A%E0%B7%8F%E0%B6%BB%E0%B7%8A%E0%B6%BA%E0%B6%BA%E0%B6%BA%E0%B7%92|title=What matters is the work we do|website=Silumina |date=21 April 2022 }}</ref> ১৯৮৪ চনত তেওঁক সমান্তৰালভাৱে শ্ৰীলংকাৰ জলসম্পদ ব’ৰ্ডৰ অধ্যক্ষ হিচাপে নিযুক্তি দিয়া হয়। ২০০২ চনৰপৰা ২০০৪ চনলৈকে শ্ৰীলংকা চৰকাৰৰ পৰিৱেশ আৰু প্ৰাকৃতিক সম্পদৰ উপদেষ্টা হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল আৰু ২০০৫ চনত আই ইউ চি এন প্ৰজাতি জীয়াই থকাৰ আয়োগৰ উপ-সভাপতি নিৰ্বাচিত হৈছিল।<ref name=BBC>{{cite news|last=Black|first=Richard|title=Global plan to rescue amphibians|date=19 September 2005 |url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/science/nature/4262384.stm|publisher=BBC News|access-date=23 January 2012}}</ref> ২০০৮ চনত পেথিয়াগোডা আন্তৰ্জাতিক প্ৰাণীবিজ্ঞান নামকৰণৰ ট্ৰাষ্ট ব’ৰ্ড অৱ ট্ৰাষ্টী হিচাপে‍ নিৰ্বাচিত হয়, ইয়াৰ পূৰ্বে তেওঁ ব্ৰিটিছ আমেৰিকান ধঁপাত জৈৱ-বৈচিত্ৰ্য অংশীদাৰিত্বৰ নিশ্চয়তা গোটৰ উপ-সভাপতি হিচাপে চাৰিবছৰীয়া কাৰ্যকাল কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। ২০০৯ চনত তেওঁ অষ্ট্ৰেলিয়ান মিউজিয়াম, ছিডনীৰ গৱেষণা সহযোগী হিচাপে নিযুক্তি লাভ কৰে,<ref>{{Cite web|url=http://australianmuseum.net.au/learn/collections/natural-science/ichthyology/fish-section-research-associates/|title=Fish Section Research Associates|website=The Australian Museum|language=en|access-date=2020-01-16}}</ref> আৰু ২০১৫ চনৰপৰা ২০১৮ চনলৈকে তেওঁ শ্ৰীলংকা চাহ ব'ৰ্ডৰ অধ্যক্ষ হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰে।<ref>{{Cite web|url=http://www.ft.lk/front-page/rohan-pethiyagoda-new-tea-board-chairman/44-485165|title=Rohan Pethiyagoda new Tea Board Chairman |website=[[Daily FT]]|language=English|access-date=2020-01-16}}</ref> ২০২২ চনৰ ২২ জুনত পেথিয়াগোডাক শ্ৰীলংকাৰ বিৰোধী দলৰ নেতা সাজিৎ প্ৰেমদাছাৰ জ্যেষ্ঠ নীতি উপদেষ্টা হিচাপে নিযুক্তি দিয়া হয়।<ref>{{Cite web|url=https://www.ft.lk/news/Dr-Pethiyagoda-appointed-Senior-Policy-Advisor-to-Opposition-Leader/56-736546|title=Dr. Pethiyagoda appointed Senior Policy Advisor to Opposition Leader |website= Daily FT}}</ref> ==প্ৰকৃতিবাদী জীৱন== ১৯৮৭ চনত তেওঁ চৰকাৰী কাৰ্যালয়ৰপৰা পদত্যাগ কৰি দ্বীপটোৰ মিঠা পানীৰ মাছসমূহ অন্বেষণ কৰাৰ প্ৰকল্পৰ কাম আৰম্ভ কৰে,<ref name=rolex>{{cite web|title=Rohan Pethiyagoda – The Project|url=http://www.rolexawards.com/profiles/associate_laureates/rohan_pethiyagoda/project|publisher=Rolex Awards for Enterprise|access-date=14 January 2012|archivedate=24 May 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140524072840/http://www.rolexawards.com/profiles/associate_laureates/rohan_pethiyagoda/project|deadurl=yes}}</ref> যাৰ ফলত ১৯৯০ চনত তেওঁৰ প্ৰথমখন গ্ৰন্থ, শ্ৰীলংকাৰ মিঠা পানীৰ মাছ,<ref name=fish/> দেশখনৰ মিঠা পানীৰ মাছৰ প্ৰাণীজগতৰ সচিত্ৰ বিৱৰণী প্ৰকাশ পায়।<ref name=Copeia>{{cite journal|last=Moyle|first=P.B.|title=Review of R. Pethiyagoda, Freshwater Fishes of Sri Lanka|journal=Copeia|volume=1991|issue=4|year=1991|pages=1166–1177|doi=10.2307/1446131 |jstor=1446131}}</ref> এই কিতাপখনৰপৰা পোৱা আৰ্থিক লাভ পেথিয়াগোডাই ৱাইল্ড লাইফ হেৰিটেজ ট্ৰাষ্ট (WHT)ৰ বাবে এনডাউমেণ্টলৈ প্ৰদান কৰে‍, ৱাইল্ড লাইফ হেৰিটেজ ট্ৰাষ্ট হ'ল ১৯৯০ চনত তেওঁ শ্ৰীলংকাত জীৱ বৈচিত্ৰ্য অন্বেষণৰ কামৰ বাবে স্থাপন কৰা এটা অনুষ্ঠান, প্ৰাকৃতিক ইতিহাসৰ কিতাপ প্ৰকাশ আৰু উপাৰ্জনৰ লগতে ভৱিষ্যতৰ অধিক অন্বেষণ আৰু গৱেষণাৰ সৈতে‍ ব্যাৱসায়িক আৰ্হিক যোগ কৰিছিল।<ref name=rolex /> ১৯৯১ চনৰপৰা ২০১২ চনৰ ভিতৰত ডব্লিউ এইচ টিয়ে ইংৰাজী আৰু সিংহলী উভয় ভাষাতে প্ৰায় ৪০খন কিতাপ প্ৰকাশ কৰে, য'ত শ্ৰীলংকাৰ চৰাইৰ বাবে ক্ষেত্ৰ গাইড<ref name=fieldbirds>{{cite book|title=A field guide to the birds of Sri Lanka|year=1995|publisher=WHT|isbn=955-9114-07-7|page=224|author=Kotagama S.|author2=Wijayasinghe, A. }}</ref> কিতাপখনো আছিল। সিংহলী ভাষালৈ অনুবাদ কৰা বহু কিতাপ বিশ্ব বেংক / নেদাৰলেণ্ড অংশীদাৰিত্ব কাৰ্যসূচীৰ জীৱ বৈচিত্ৰ্য উইণ্ড'ৰ অনুদানৰ সহায়ত ৫,০০০ বিদ্যালয়ৰ পুথিভঁৰালক বিনামূলীয়াকৈ প্ৰদান কৰা হয়।<ref>{{cite book|title=Siri Laka kurullo ['Birds of Sri Lanka']|publisher=WHT|location=Colombo|isbn=955-9114-18-2|page=516|author=Kotagama, S.|author2=Wijayasinghe, A. |year=1998}}</ref><ref>{{cite book|title=Siri Laka gaskolan athpotha ['A handbook to the trees and shrubs of Sri Lanka']|year=2004|publisher=WHT|location=Colombo|isbn=978-955-9114-30-7|page=513|last1=Ashton |first1=M.S.|last2=Gunatilleke |first2=S. |last3=de Zoysa |first3=N. |last4=Dassanayake |first4=M.D. |last5=Gunatilleke |first5=N. |last6=Siril Wijesundera |first6=S.|others=Translated by Wijayasinghe, A.}}</ref><ref>{{cite book|last=Somaweera|first=R.|title=Sri Lankawe Sarpayin ['Snakes of Sri Lanka']|year=2006|publisher=WHT|location=Colombo|isbn=955-9114-35-2|page=297}}</ref><ref name=frogbook>{{cite book|title=Sri Lankawe Ubhayajeeveen ['The amphibian fauna of Sri Lanka']|year=2007|publisher=WHT|location=Colombo|isbn=978-955-9114-34-5|page=440|author=Manamendra-Arachchi, K.|author2=Pethiyagoda, R. }}</ref> এই কাৰ্যসূচীৰ লক্ষ্য আছিল শ্ৰীলংকাত প্ৰথমবাৰৰ বাবে স্থানীয় ভাষাৰ জীৱ বৈচিত্ৰ্যৰ বৈজ্ঞানিক গ্ৰন্থসমূহ যুৱক-যুৱতীসকলৰ হাতত তুলি দিয়া।<ref>{{cite web|last=Fernando|first=Prithiviraj|title=New perspective on amphibians|url=http://www.thesundayleader.lk/archive/20060625/arts.htm|publisher=The Sunday Leader|access-date=23 January 2012|archive-date=27 November 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111127220901/http://www.thesundayleader.lk/archive/20060625/arts.htm}}</ref> পেথিয়াগোডাই শ্ৰীলংকাত নীতি সংস্কাৰৰ পোষকতাতো স্পষ্টবাদী হৈ আহিছে, সংবাদ মাধ্যমত বায়'পাইৰেচি,<ref>{{Cite web|title=Biopiracy threatens Sri Lanka's tourism sector |url=https://www.ft.lk/columns/Biopiracy-threatens-Sri-Lanka-s-tourism-sector/4-714836|access-date=2022-06-24|website= Daily FT |language=English}}</ref> গৰ্ভপাত<ref>{{Cite web|title=Abortion: The agony of a nation {{!}} Daily FT|url=http://www.ft.lk/columns/Abortion--The-agony-of-a-nation/4-647452|access-date=2021-03-10|website=www.ft.lk|language=English}}</ref> আৰু যৌন নৈতিকতা<ref>{{Cite web|title=No sex please, we're Sri Lankan|url=http://www.ft.lk/columns/No-sex-please--we-re-Sri-Lankan/4-645479|access-date=2021-03-10|website=Daily FT|language=English}}</ref> আদি বিষয়ত লিখিছে, ইয়াৰ উপৰি পুষ্টি, কৃষি নীতি, অৰ্থনৈতিক আৰু ৰাজনৈতিক সংস্কাৰকে ধৰি বিভিন্ন বিষয়ৰ ওপৰত বক্তৃতা-ভিডিঅ' প্ৰস্তুত কৰিছে‍।<ref>{{YouTube|c=UCfDuv3FOoOtU4yzk5Yn_5gQ}}</ref> == আৱিষ্কাৰসমূহ == ডব্লিউ.এইচ.টি. (WHT)-ৰ সতীৰ্থসকলৰ সৈতে মিলি পেথিয়াগোডাই শ্ৰীলংকাৰ প্ৰায় ১০০টা নতুন মেৰুদণ্ডী প্ৰাণীৰ প্ৰজাতি আৱিষ্কাৰ আৰু/বা সেইবোৰৰ বৈজ্ঞানিক বৰ্ণনা আগবঢ়াইছে। ইয়াৰ ভিতৰত মাছ,<ref name=fish /><ref>{{cite journal|last1=Pethiyagoda|first1=R.|last2=Kottelat |first2=M. |last3=Silva |first3=A. |last4=Maduwage |first4=M. |last5=Meegaskumbura |first5=M.|title=A review of the genus ''Laubuca'' in Sri Lanka, with description of three new species (Teleostei: Cyprinidae)|journal=Ichthyological Exploration of Freshwaters|year=2008|volume=19|pages=7–26}}</ref> উভচৰ প্ৰাণী<ref name=frogbook/><ref name=raffles>{{cite journal|last=Manamendra-Arachchi|first=K.|author2=Pethiyagoda, R. |title=The Sri Lankan shrub frogs of the genus ''Philautus'' Gistel |journal=Raffles Bulletin of Zoology |year=2005| volume=Supplement 12 |pages=163–303}}</ref> আৰু জেঠীজাতীয় প্ৰাণীৰ (lizards) উপৰি<ref>{{cite journal|last=Pethiyagoda|first=R.|author2=Manamendra-Arachchi, K. |title=A revision of the endemic Sri Lankan agamid lizard genus ''Ceratophora'' Gray, 1835, with description of two new species|journal=Journal of South Asian Natural History|year=1998|volume=3|pages=1–52}}</ref><ref>{{cite journal|last1=Manamendra–Arachchi|first1=K.|last2=Batuwita |first2=S. |last3=Pethiyagoda |first3=R.|title=A revision of the Sri Lankan day geckos (Reptilia: Gekkonidae: ''Cnemaspis''), with description of new species from Sri Lanka and southern India |journal=Zeylanica|year=2007|volume=7|pages=9–122}}</ref> ৪৩বিধ অলুণীয়া পানীৰ কেঁকোৰা অন্তৰ্ভুক্ত।<ref name="RBZ crabs">{{cite journal|last=Bahir|first=Mohomed M.|author2=Ng, P.K.L. |author3=Crandall, K. |author4=Pethiyagoda, R. |title=A conservation assessment of the freshwater crabs of Sri Lanka |journal=Raffles Bulletin of Zoology |year=2005 |volume=Supplement 12 |pages=121–126}}</ref> তেওঁৰ এই গৱেষণামূলক কামৰপৰাই পোহৰলৈ আহে যে যোৱা ১৩০ বছৰত শ্ৰীলংকাৰ প্ৰায় ১৯বিধ উভচৰ প্ৰাণী বিলুপ্ত হৈ গৈছে,<ref name=raffles /> যিটো সমগ্ৰ বিশ্বৰ ভিতৰতে কোনো এখন দেশৰ বাবে সৰ্বাধিক বিলুপ্তিৰ ৰেকৰ্ড।<ref>{{cite book|title=The fauna of Sri Lanka: status of taxonomy, research and conservation|year=2006|publisher=International Union for Conservation of Nature|isbn=955-8177-51-2|pages=125–131|url=http://data.iucn.org/dbtw-wpd/edocs/2006-030.pdf|editor=Bambaradeniya, Channa|access-date=2026-04-21|archivedate=2012-02-24|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120224023333/http://data.iucn.org/dbtw-wpd/edocs/2006-030.pdf}}</ref> == স্বীকৃতি == ১৯৯৮ চনত শ্ৰীলংকাৰ পৰ্বতীয়া অৰণ্যৰ দ্ৰুত ক্ষয়ক লৈ চিন্তিত হৈ পেথিয়াগোডাই পৰিত্যক্ত চাহবাগিছাসমূহক পুনৰ প্ৰাকৃতিক অৰণ্যলৈ ৰূপান্তৰ কৰাৰ এটা প্ৰকল্প আৰম্ভ কৰে।<ref name="Totum restoration">{{cite journal|last1=Pethiyagoda|first1=Rohan S. Jr.|last2=Nanayakkara |first2=S. |title=Invasion by ''Austroeupatorium inulifolium'' (Asteraceae) arrests succession following tea cultivation in the highlands of Sri Lanka|journal=Ceylon Journal of Science (Biological Sciences)|date=2011|volume=40|issue=2|pages=175–181|doi=10.4038/cjsbs.v40i2.3934|doi-access=free}}</ref> এই কামৰ বাবে তেওঁক 'ৰোলেক্স এৱাৰ্ড ফৰ এণ্টাৰপ্ৰাইজ' (Rolex Awards for Enterprise) সন্মানেৰে বিভূষিত কৰা হয়।<ref name=rolex /><ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=uBOaEHSJv2c|title=Rohan Pethiyagoda – The call of the cloud forest|date=28 September 2021 |via=www.youtube.com}}</ref> ২০২২ চনত তেওঁ লণ্ডনৰ লিনিয়ান ছ'চাইটিৰপৰা 'লিনিয়ান মেডেল' (Linnean Medal) লাভ কৰে। ১৮৮৮ চনত আৰম্ভ হোৱা এই বঁটা লাভ কৰা তেওঁ প্ৰথমগৰাকী শ্ৰীলংকান আৰু দ্বিতীয়গৰাকী এছীয় ব্যক্তি।<ref>{{cite web |last1=Dissanayake |first1=Rajith |title=Sri Lankan wins Linnean Medal, the 'Nobel Prize for naturalists' (commentary) |url=https://news.mongabay.com/2022/05/sri-lankan-wins-linnean-medal-the-nobel-prize-for-naturalists-commentary/ |website=Mongabay Environmental News |access-date=27 May 2022 |date=24 May 2022}}</ref> ২০২৩ চনত 'এছিয়ান চাইণ্টিষ্ট' পত্ৰিকাই তেওঁক 'এছিয়ান চাইণ্টিষ্ট ১০০' তালিকাৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰে।<ref>{{cite web |url=https://www.asianscientist.com/as100/ |title=The Asian Scientist 100 |publisher= [[Asian Scientist]] |access-date= 13 March 2025}}</ref> জৈৱ-বৈচিত্ৰ্য সংৰক্ষণলৈ আগবঢ়োৱা অৱদানৰ বাবে তেওঁক শ্ৰীলংকাৰ 'নেচনেল একাডেমী অৱ ছায়েন্স'ৰ ফেলো হিচাপে নিৰ্বাচিত কৰা হৈছে।<ref>{{cite web|title= The (US) Tropical Forest Conservation Act: Flogging Dead Horses |website=The Island|url=http://www.island.lk/2005/06/26/features6.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20190618151455/https://island.lk/2005/06/26/features6.html|archive-date=2019-06-18}}</ref> বৈজ্ঞানিক পত্ৰিকাৰ প্ৰায় ৬০খন গৱেষণা পত্ৰৰ উপৰি তেওঁ শ্ৰীলংকাৰ প্ৰাকৃতিক ইতিহাস, প্ৰাইমেট (primates), হৰ্টন প্লেইনছ ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান আৰু জৈৱ-ভৌগোলিকতাৰ ওপৰত কেইবাখনো কিতাপ প্ৰকাশ কৰিছে। তেওঁ অষ্ট্ৰেলিয়ান মিউজিয়ামৰ এগৰাকী ৰিচাৰ্ছ এছ'চিয়েট আৰু 'জুটেক্সা' পত্ৰিকাৰ এছীয় অলুণীয়া পানীৰ মাছৰ শাখাৰ সম্পাদক হিচাপেও কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰি আছে। == উত্তৰাধিকাৰ == পেথিয়াগোডাৰ সন্মানত কেইবাটাও নতুন প্ৰাণীৰ প্ৰজাতিৰ নামকৰণ কৰা হৈছে। ইয়াৰ ভিতৰত আছে: * '''মাছ:''' ''Dawkinsia rohani''<ref name="Puntius rohani">Pethiyagoda, R. (2012). A review of the South Asian fishes of the genus Puntius. Zootaxa.</ref>, ''Rasboroides rohani''<ref name="Rasboroides">Sudasinghe et al. (2013). Revision of the genus Rasboroides. Ichthyological Exploration of Freshwaters.</ref> আৰু ''Haludaria''। * '''উভচৰ:''' মাইক্ৰ’হাইলডি ভেকুলী ''Uperodon rohani''<ref name="Uperodon">Wijayathilaka et al. (2015). A new species of Uperodon from Sri Lanka. Zootaxa.</ref>। ২০২০ চনত এছ. ডি. বিজুৰ নেতৃত্বত বিজ্ঞানীৰ এটা দলে দক্ষিণ আৰু দক্ষিণ-পূব এছিয়াৰ গছ-ভেকুলীৰ এটা নতুন গণৰ নাম তেওঁৰ সন্মানত ''Rohanixalus'' ৰাখে।<ref name="Rohanixalus">Biju et al. (2020). A new genus of tree frogs from South and Southeast Asia. Zootaxa.</ref> * '''অন্যান্য:''' ড্ৰেগন জেঠী ''Calotes pethiyagodai''<ref name="Calotes">Amarasinghe et al. (2014). A new species of Calotes from Sri Lanka. ZooKeys.</ref>, জঁপিয়াই ফুৰা মকৰা ''Onomastus pethiyagodai''<ref name="Onomastus">Benjamin (2017). A new species of Onomastus from Sri Lanka. Peckhamia.</ref> আৰু ফৰিংজাতীয় প্ৰাণী ''Macromidia donaldi pethiyagodai''<ref name="Macromidia">Suhling et al. (2014). A new Macromidia species from Sri Lanka. Odonatologica.</ref>। ২০১২ চনৰ জুলাই মাহত পেথিয়াগোডা আৰু তেওঁৰ সতীৰ্থসকলে বিৱৰ্তনবাদী জীৱবিজ্ঞানী [[ৰিচাৰ্ড ডকিন্স]]ৰ সন্মানত দক্ষিণ এছিয়াৰ অলুণীয়া পানীৰ মাছৰ এটা নতুন গণৰ নাম ''Dawkinsia'' ৰাখে।<ref name="Puntius_Paper">Pethiyagoda et al. (2012). Review of South Asian Puntius. Zootaxa.</ref> এই সন্দৰ্ভত তেওঁ এএফপিক জনাইছিল যে ৰিচাৰ্ড ডকিন্সৰ লেখাই আমাক বুজাত সহায় কৰিছে যে এই মহাবিশ্ব যিকোনো ধৰ্মই কল্পনা কৰাতকৈ বহু বেছি ধুনীয়া আৰু বিস্ময়কৰ।<ref name="TelegraphUK">{{cite news |title=Sri Lankan fish expert Rohan Pethiyagoda wins international award |url=https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/asia/srilanka/11997557/Sri-Lankan-fish-expert-Rohan-Pethiyagoda-wins-international-award.html |work=The Telegraph |date=2015}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:শ্ৰীলংকাৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:জীৱবিজ্ঞানী]] q5vxutmu5xc5872k2pvmjgkxvpdcrdo 0 128329 603075 562409 2026-04-26T19:38:16Z Kandarpajit Kallol 6257 603075 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}}'''ৰেডিঅ' নেপাল''' হৈছে [[নেপাল]]ৰ চৰকাৰী ৰেডিঅ' সম্প্ৰচাৰ সংস্থা, যিটো ১৯৫১ চনৰ ২ এপ্ৰিলত স্থাপন কৰা হয়। ৰেডিঅ' নেপালে শ্বৰ্টৱেভ, মিডিয়াম ৱেভ আৰু এফএম ফ্ৰিকুৱেন্সিত অনুষ্ঠান প্ৰচাৰ কৰে। প্ৰতিদিনে ষোল্ল ঘণ্টাকৈ নিয়মীয়া সম্প্ৰচাৰ কৰে, য’ত দুঘণ্টাৰ আঞ্চলিক সম্প্ৰচাৰো অন্তৰ্ভুক্ত। ৰাজহুৱা বন্ধৰ দিনত অতিৰিক্ত দুঘণ্টাৰ ব্যৱস্থা কৰা হয়। [[কাঠমাণ্ডু]] উপত্যকা আৰু ইয়াৰ কাষৰীয়া অঞ্চলসমূহ সামৰি লোৱা প্ৰথম এফ এম চেনেল এফ এম কাঠমাণ্ডু ১৯৯৫ চনত কাঠমাণ্ডুৰ সিংহা দৰবাৰত আৰম্ভ কৰা হৈছিল। ২০১৬ চনৰ ১৯ মে’ত ৰেডিঅ’ নেপাল ষ্টুডিঅ’ত ৩৬৫ জন বিখ্যাত নেপালী গায়ক আৰু সংগীতজ্ঞই একেদিনাই এটা পৰিৱেশ সম্পৰ্কীয় গীত, মেলানকোলি ৰেকৰ্ডিং কৰে।<ref>{{Cite web|url=http://kathmandupost.ekantipur.com/news/2016-05-29/nepali-house-hold-names-go-for-the-guinness-world-records.html|title = Nepali house-hold names go for the Guinness World Records}}</ref><ref>{{Cite web |title=Most vocal solos in a song recording |url=https://www.guinnessworldrecords.com/world-records/most-vocal-solos-in-a-song-recording |access-date=2022-09-28 |website=Guinness World Records |language=en-gb}}</ref> ২০১৬ চনত ৰেডিঅ’ নেপালত ছটা মধ্যম তৰংগ ৰিলে ষ্টেচন, এটা শ্বৰ্টৱেভ ৰিলে ষ্টেচন, আৰু ২০টা এফ এম ৰিলে ষ্টেচন আছিল। সম্প্ৰচাৰ অনলাইনত উপলব্ধ। ৰেডিঅ’ নেপালে উপগ্ৰহৰপৰা ছটা ভিন্ন অনুষ্ঠান সম্প্ৰচাৰ কৰে। ২০২৫ চনত ৰেডিঅ' নেপালত ৩৫টা এফএম ৰিলে ষ্টেচন আছে। ২০২৪ চনৰপৰা ৰেডিঅ' নেপাল মধ্যম তৰংগ (MW/AM) কম্পাঙ্কত প্ৰচাৰ হয়; কম্পাঙ্কবোৰ হ'ল ৫৭৬ কিলোহাৰ্টজ, ৬৪৮ কিলোহাৰ্টজ, ১১৪৩ কিলোহাৰ্টজ, ৮১০ কিলোহাৰ্টজ, ৬৮৪ কিলোহাৰ্টজ, আৰু ৭৯২ কিলোহাৰ্টজ। মেগাৱাট ট্ৰেন্সমিটাৰৰ ট্ৰেন্সমিছন কভাৰেজ দেশৰ ৮০ আৰু ৯০% জনসংখ্যাৰ ওচৰলৈ যাবলৈ সক্ষম হৈছে। ১৯৫১ চনত তৰিণী প্ৰসাদ কইৰালেই ৰেডিঅ' প্ৰজাতন্ত্ৰক কাঠমাণ্ডুলৈ স্থানান্তৰিত কৰে আৰু তাতেই ৰেডিঅ' নেপাল নাম লৈ ১৯৫১ চনৰ ২ এপ্ৰিলত নিয়মীয়াকৈ সম্প্ৰচাৰ আৰম্ভ কৰে। ২৫০ ৱাটৰ চুটি তৰংগ ট্ৰেন্সমিটাৰ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। প্ৰথম অৱস্থাত দৈনিক সংক্ৰমণ ৪ ঘণ্টা ৩০ মিনিট ধৰি চলিছিল। ১৯৯৪ চনৰ ২ এপ্ৰিলত আঞ্চলিক কেন্দ্ৰসমূহে আঞ্চলিক সম্প্ৰচাৰ সেৱা আৰম্ভ কৰে। ২০১৪ চনত ৰেডিঅ’ নেপাল সম্প্ৰচাৰ আইন প্ৰণয়ন কৰা হৈছিল। ৰেডিঅ’ নেপালে স্থাপন কালৰপৰাই নেপালত ব্যৱহৃত বিভিন্ন ভাষাৰ বিভিন্ন শৈলীৰ গান আৰু সংগীত জাতীয় একতা, নেপালী শিল্প-সংস্কৃতিৰ উৎকৰ্শ আৰু সংহতিক লক্ষ্য ৰাখি সৃষ্টি আৰু প্ৰচাৰ কৰি আহিছে। শ্ৰোতাসকলৰ বিচৰা গানসমূহ প্ৰচাৰ কৰিবলৈ, ৰেডিঅ’ নেপালে ১৯৬৫ চনৰপৰা আধুনিক গান প্ৰতিযোগিতাও আয়োজন কৰি আহিছে।<ref>{{Cite web |title=Radio Nepal organizes nation-wide open modern song competition |url=https://nepalnews.com/index.php/s/nation/radio-nepal-organises-nation-wide-open-modern-song-competition |access-date=2023-11-25 |archivedate=2023-11-25 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231125170505/https://nepalnews.com/index.php/s/nation/radio-nepal-organises-nation-wide-open-modern-song-competition |deadurl=yes }}</ref> নাৰায়ণ গোপাল, ভক্তৰাজ আচাৰ্য, দীপ শ্ৰেষ্ঠাৰপৰা লৈ ৰামকৃষ্ণ ঢকাল, অঞ্জু পন্ত, ডেনি নৌৰোলা, শিৱ পৰিয়ৰ আদি বহু খ্যাতনামা গায়ক-গায়িকা ৰেডিঅ’ নেপালৰ যোগেদি বিকশিত হৈছে। সেইদৰে কিৰণ খৰেল, ৰত্নশামশেৰ ঠাকুৰ, কলীপ্ৰসাদ ৰিজাল আদি পূৰ্বতন প্ৰজন্মৰ গীতিকাৰৰপৰা আৰম্ভ কৰি ৰমেশ দাহাল, মহেশ আচাৰ্য, ৰাজকুমাৰ বাগাৰ, ৰমেশ ছিতিজ, ৰমেশ পৌড়েল আদি বহুকেইজন গীতিকাৰো ৰেডিঅ’ নেপালৰ জড়িয়তে বিকশিত হৈছে।<ref>{{Cite web |title=रेडियो नेपालको आधुनिक गीत प्रतियोगितामा थापा, मण्डल र दाहाल प्रथम |url=https://www.newsofglobal.com/details/3843.html |access-date=2023-11-25 }}</ref> ৰেডিঅ’ নেপালৰ আধুনিক গান প্ৰতিযোগিতাই নেপালী সংগীত-জগতৰ কৰ্মীসকলৰ বাবে এটা বিশেষ লক্ষণীয় স্থান আৰু গুৰুত্ব বহন কৰে।<ref>{{Cite web |title=रमेशलाई रेडियो नेपालको फेरि अर्को उत्कृस्ट गीतकारको पुरस्कार |url=https://www.enepalese.com/2021/04/311598.html |access-date=2023-11-25 }}</ref> ==বাহ্যিক সংযোগ== *[https://radionepalonline.com/ অনলাইনত ৰেডিঅ' নেপাল] *[https://radionepal.gov.np/ ৰেডিঅ'নেপালৰ চৰকাৰী ৱেবছাইট] ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:নেপাল]] [[শ্ৰেণী:ৰেডিঅ' ষ্টেচন]] c4kxphj4uqrfaodpa09tmsvovncg54u 0 128362 603058 602876 2026-04-26T18:51:56Z ৰুণুমী বৰ্মন কলিতা 47764 603058 wikitext text/x-wiki {{Infobox Islands | name = লেছাৰ চুণ্ডা দ্বীপপুঞ্জ | map_image = Lesser Sunda Islands en.png | native_name = {{ubl|{{nativename|id|Kepulauan Sunda Kecil}}|{{nativename |tet|Illá Sunda ki'ik sirá}}|{{nativename |ban|ᬓᬧᬸᬮᭀᬯᬦ᭄ᬲᬸᬦ᭄ᬤᬘᬾᬦᬶᬓ᭄}}}} | location = দক্ষিণ-পূব এছিয়া | coordinates= {{coord|9|00|S|120|00|E|region:ID_type:isle}} | archipelago = চুণ্ডা দ্বীপপুঞ্জ | total_islands = 975 |country = [[ইণ্ডোনেছিয়া]] |country_admin_divisions_title = Provinces |country_admin_divisions = {{ubl|[[Bali]]|[[West Nusa Tenggara]]|[[East Nusa Tenggara]]}} |country_largest_city = [[Denpasar]] |country_largest_city_population = 670,210 |country1 = [[Timor Leste]] |country1_admin_divisions_title = Districts |country1_admin_divisions = {{ubl|[[Oecusse]]|[[Bobonaro]]|[[Cova Lima]]|[[Liquica]]|[[Ermera]]|[[Ainaro]]|[[Dili District|Dili]]|[[Aileu]]|[[Manufahi]]|[[Manatuto]]|[[Baucau]]|[[Viqueque]]|[[Lautem]]}} |country1_largest_city = [[Dili]] (pop. 277,488) |country1_largest_city_population = |population = ১,৬৩,০৩,৫৭৫ |population_as_of =২০২০ |density =১৮৩.৫০ | major_islands = [[Bali]], [[Lombok]], [[Sumbawa]], [[Sumba]], [[Flores]], [[Timor]] | highest_mount = [[Mount Rinjani]] | elevation_m = 3,726 | ethnic_groups = [[Balinese people|Balinese]], [[Sasak people|Sasak]], [[Sumbawa people|Sumbawan]], [[Bimanese people|Bimanese]], [[Atoni]], [[Manggarai people|Manggaraian]], [[Sumba people|Sumbese]], [[Lamaholot people|Lamaholot]], Tetum, [[Mambai people (Timor)|Mambai]], [[Kemak people|Kemak]], [[Moluccans]], [[Alfur people|Alfur]], [[Javanese people|Javanese]], [[Bugis]], [[Bali Aga]]. }} '''লেছাৰ চুণ্ডা দ্বীপপুঞ্জ''', বৰ্তমান নুছা টেংগাৰা দ্বীপপুঞ্জ (ইণ্ডোনেছিয়ান: কেপুলাউয়ান নুছা টেংগাৰা, বা "দক্ষিণ-পূব দ্বীপপুঞ্জ")নামেৰে জনাজাত,<ref>{{cite web |url=http://www.sundamedia.com/2015/07/badak-sunda-dan-harimau-sunda.html |title=Badak Sunda dan Harimau Sunda. |publisher="[...] Mr. M. Yamin yang pada 1950-an ketika menjadi Menteri P.P. dan K. mengganti istilah Kepulauan Sunda Kecil menjadi Kepulauan Nusa Tenggara. Sebab, istilah Kepulauan Sunda Kecil diganti dengan Kepulauan Nusa Tenggara, maka istilah Kepulauan Sunda Besar juga tidak lagi digunakan dalam ilmu bumi dan perpetaan nasional Indonesia – meskipun dalam perpetaan Internasional istilah Greater Sunda Islands dan Lesser Sunda Islands masih tetap digunakan." – [[Ajip Rosidi]]: Penulis, budayawan. [[Pikiran Rakyat]], 21 August 2010 |access-date=7 July 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150708065327/http://www.sundamedia.com/2015/07/badak-sunda-dan-harimau-sunda.html |archive-date=8 July 2015 |url-status=dead |archivedate=8 July 2015 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150708065327/http://www.sundamedia.com/2015/07/badak-sunda-dan-harimau-sunda.html |deadurl=yes }}</ref> [[ইণ্ডোনেছিয়া]]ৰ দ্বীপপুঞ্জসমূহৰ এটা দ্বীপপুঞ্জ। লেছাৰ চুণ্ডা দ্বীপপুঞ্জৰ বেছিভাগেই ৱালেচিয়া অঞ্চলৰ ভিতৰত অৱস্থিত, বালি প্ৰদেশৰ বাহিৰে যিটো ৱালেচ লাইনৰ পশ্চিমে আৰু চুণ্ডা শ্বেল্ফৰ ভিতৰত আছে। পশ্চিমে বৃহত্তৰ চুণ্ডা দ্বীপপুঞ্জৰ সৈতে মিলি ইহঁতে চুণ্ডা দ্বীপপুঞ্জ গঠন কৰে। এই দ্বীপসমূহ জাভা সাগৰৰ চুণ্ডা খাদৰ কাষেৰে ছাবডাকচনৰ ফলত গঠিত আগ্নেয়গিৰিৰ চাপ ছুণ্ডা চাপৰ অংশ। ১৯৩০ চনত ইয়াৰ জনসংখ্যা আছিল ৩,৪৬০,০৫৯;<ref>{{cite book |last1= Nitisastro |first1= Widjojo |year= 2006 |chapter= |editor-last= |editor-first= |title= Population Trends in Indonesia |type= 1st publication 1970, Cornell University Press |publisher= Equinox Publishing |pages= 75 |isbn= 978-979-3780-43-6 |oclc= 86608 |url= https://books.google.com/books?id=RQbd3-G6riUC&dq=Nusa+Tenggara+population+1930&pg=PA71 }}</ref> আজি এই দ্বীপসমূহত ১ কোটি ৭০ লাখতকৈ অধিক লোক বাস কৰে। ব্যুৎপত্তিগতভাৱে নুছা টেংগাৰাৰ অৰ্থ হৈছে "দক্ষিণ-পূব দ্বীপপুঞ্জ", যিটো পুৰণি জাভা ভাষাৰ নুছা অৰ্থাৎ 'দ্বীপ' আৰু টেংগাৰাৰ অৰ্থ 'দক্ষিণ-পূব' শব্দৰ পৰা উদ্ভৱ হৈছে। মূল লেছাৰ চুণ্ডা দ্বীপপুঞ্জসমূহ হ'ল, পশ্চিমৰ পৰা পূবলৈ: বালি, [[লম্বক]], চুম্বাৱা, ফ্ল'ৰেছ, ছুম্বা, ছাভু, ৰোটে, টিমৰ, আটাউৰো, আলোৰ দ্বীপপুঞ্জ, বাৰাট দয়া দ্বীপপুঞ্জ, আৰু তানিম্বাৰ দ্বীপপুঞ্জ। টিমৰ দ্বীপৰ পূব অৰ্ধেক অংশ আৰু টিমৰ লেষ্টে ৰাষ্ট্ৰ গঠন কৰা আটাউৰো দ্বীপৰ বাহিৰেও বাকী সকলো দ্বীপ ইণ্ডোনেছিয়াৰ অংশ। ==ভূতত্ত্ব== লেছাৰ চুণ্ডা দ্বীপপুঞ্জ দুটা ভূতাত্ত্বিকভাৱে সুকীয়া দ্বীপপুঞ্জৰে গঠিত।<ref name="Audley-Charles">{{cite book |last1= Audley-Charles |first1= Michael Geoffrey |year= 1987 |chapter= Dispersal of Gondwanaland: relevance to evolution of the Angiosperms |editor-last= Whitmore |editor-first= T.C. |title= Biogeographical Evolution of the Malay Archipelago |type= International Congress of Systematic and Evolutionary Biology |series= Oxford Monographs on Biogeography 4 |location= Oxford and New York |publisher= Oxford University Press, Clarendon Press |pages= 5–25 |isbn= 0-19-854185-6 |oclc= 14692633 }}</ref> বালি, [[লম্বক]], চুম্বাৱা, ফ্ল’ৰেছ আৰু ৱেটাৰকে ধৰি উত্তৰ দ্বীপপুঞ্জটোৰ উৎপত্তি আগ্নেয়গিৰিৰ। লম্বকৰ মাউণ্ট ৰিঞ্জানীৰ দৰে এই আগ্নেয়গিৰিবোৰৰ কেইবাটাও এতিয়াও সক্ৰিয় হৈ থকাৰ বিপৰীতে আন কিছুমান যেনে ফ্ল’ৰেছৰ ইলিকেডেকা বিলুপ্ত হৈ আছে। অষ্ট্ৰেলিয়া আৰু এছিয়াৰ প্লেটৰ মাজত সংঘৰ্ষৰ ফলত উত্তৰ দ্বীপপুঞ্জটো প্লিঅ'চিন যুগৰ সময়ত, প্ৰায় ১.৫ কোটি বছৰ আগতে গঠন হ'বলৈ আৰম্ভ কৰে।<ref name="Audley-Charles"/> ছুম্বা, টিমৰ আৰু বাবাৰকে ধৰি দক্ষিণ দ্বীপপুঞ্জৰ দ্বীপসমূহ আগ্নেয়গিৰিবিহীন আৰু অষ্ট্ৰেলিয়াৰ প্লেটৰ অন্তৰ্গত যেন লাগে।<ref>{{cite journal |last1= Veevers |first1= J.J. |author-link1= John Veevers |date= 1991 |title= Phanerozoic Australia in the changing configuration of ProtoPangea through Gondwanaland and Pangea to the present dispersed continents |journal= Australian Systematic Botany |volume= 4 |issue= 1 |pages= 1–11 |doi= 10.1071/SB9910001 }}</ref> উত্তৰ দ্বীপপুঞ্জৰ ভূতত্ত্ব আৰু পৰিৱেশ বিজ্ঞানৰ ইতিহাস, বৈশিষ্ট্য আৰু প্ৰক্ৰিয়া একেধৰণৰ দক্ষিণ মালুকু দ্বীপপুঞ্জৰ সৈতে আছে, যিবোৰে পূব দিশত একেটা দ্বীপ চাপ অব্যাহত ৰাখিছে। ইণ্ডোনেছিয়াৰ ঔপনিৱেশিক যুগৰ পৰাই এই অঞ্চলসমূহৰ ভূতাত্ত্বিক অধ্যয়নৰ ইতিহাস বহু পুৰণি; কিন্তু ভূতাত্ত্বিক গঠন আৰু অগ্ৰগতি সম্পূৰ্ণৰূপে বুজা হোৱা নাই আৰু ২০ শতিকাৰ শেষৰ দশকবোৰত দ্বীপসমূহৰ ভূতাত্ত্বিক বিৱৰ্তনৰ তত্ত্বসমূহৰ বহু পৰিমাণে পৰিৱৰ্তন ঘটিছিল।{{sfn|Monk|Fretes|Reksodiharjo-Lilley|1996|p=9}} ==পৰিৱেশ বিজ্ঞান== লেছাৰ চুণ্ডা দ্বীপপুঞ্জ জাভা বা সুমাত্ৰাৰ বৃহৎ দ্বীপসমূহৰ পৰা পৃথক কাৰণ ই বহুতো সৰু দ্বীপেৰে গঠিত, কেতিয়াবা গভীৰ সাগৰীয় খাদেৰে বিভক্ত। দ্বীপসমূহৰ মাজত উদ্ভিদ আৰু প্ৰাণীৰ চলাচল সীমিত, যাৰ ফলত স্থানীয় প্ৰজাতিৰ উচ্চ হাৰত বিৱৰ্তন ঘটে, যাৰ ভিতৰত আটাইতকৈ বিখ্যাত হৈছে কোমোডো ড্ৰেগন।{{sfn|Monk|Fretes|Reksodiharjo-Lilley|1996|p=9}} আলফ্ৰেড ৱালেছে দ্য মালয় দ্বীপপুঞ্জত বৰ্ণনা কৰা অনুসৰি ৱালেছ লাইন বালি আৰু লম্বকৰ মাজৰ পৰা পাৰ হৈ যায়, লম্বক জলদ্বীপৰ গভীৰ পানীৰ কাষেৰে যিয়ে পানীৰ বাধাৰ সৃষ্টি কৰিছিল আনকি যেতিয়া সাগৰৰ জলপৃষ্ঠৰ তলৰ অংশই এতিয়া পৃথক হৈ থকা দ্বীপ আৰু দুয়োফালৰ ভূখণ্ডক সংযোগ কৰিছিল। == প্ৰশাসন == লেছাৰ চুণ্ডা দ্বীপপুঞ্জ জাভাৰ পূবফালে বিস্তৃত হৈ থকা বহুতো দ্বীপৰ সমষ্টি। ইয়াৰে অধিকাংশ দ্বীপ ইন্দোনেছিয়াৰ অন্তৰ্ভুক্ত। ১৯৪৫ চনৰ পৰা (একেবাৰে পূবৰ দ্বীপসমূহ যিবোৰ সদায় মালুকু প্ৰদেশৰ অংশ হিচাপে শাসিত হৈ আহিছে, সেইবোৰৰ বাহিৰে) এই দ্বীপসমূহক ইন্দোনেছিয়াৰ 'লেছাৰ চুণ্ডা দ্বীপপুঞ্জ' (Sunda Kecil) প্ৰদেশ হিচাপে শাসন কৰা হৈছিল, যাক পিছলৈ নুছা টেংগাৰা বুলি নামাকৰণ কৰা হয়। ১৯৫৮ চনত এই প্ৰদেশখনক তিনিখন নতুন প্ৰদেশত বিভক্ত কৰা হয়: বালি, পশ্চিম নুছা টেংগাৰা আৰু পূব নুছা টেংগাৰা। টিমোৰ দ্বীপৰ পূব অংশটো 'পূব টিমোৰ' (Timor Leste) নামৰ এখন পৃথক স্বাধীন ৰাষ্ট্ৰ। == জনগাঁথনি == === ধৰ্ম === {{Pie chart |thumb = right |caption = লেছাৰ চুণ্ডা দ্বীপপুঞ্জৰ ধৰ্ম (ডিচেম্বৰ ২০২৩)<ref name="RELIGION">{{cite web|url=https://satudata.kemenag.go.id/dataset/detail/jumlah-penduduk-menurut-agama|title=Jumlah Penduduk Menurut Agama|publisher=Ministry of Religious Affairs|date=31 August 2022|access-date=29 October 2023|language=id|quote=Muslim 241 Million (87), Christianity 29.1 Million (10.5), Hindu 4.69 million (1.7), Buddhist 2.02 million (0.7), Folk, Confucianism, and others 192.311 (0.1), Total 277.749.673 Million}}</ref> |label1 = ইছলাম |value1 = 41.20 |color1 = DarkGreen |label2 = হিন্দু ধৰ্ম |value2 = 25.05 |color2 = DarkOrange |label3 = ৰোমান কেথলিক |value3 = 19.65 |color3 = DarkBlue |label4 = প্ৰটেষ্টাণ্টবাদ |value4 = 13.59 |color4 = SkyBlue |label5 = বৌদ্ধ ধৰ্ম |value5 = 0.30 |color5 = Yellow |label6 = লোক ধৰ্ম |value6 = 0.20 |color6 = Black |label7 = কনফুচিয়াছ ধৰ্ম |value7 = 0.004 |color7 = Red }} === জনসংখ্যা === {| class="wikitable" ! দেশ !! প্ৰশাসনিক বিভাগ !! জনসংখ্যা (তথ্য অনুসৰি) |- | rowspan=4| ইন্দোনেছিয়া || বালি || ৪,৪৬১,২৬০ (২০২৪) |- | পশ্চিম নুছা টেংগাৰা || ৫,৬৪৬,০০০ (২০২৪) |- | পূব নুছা টেংগাৰা || ৫,৬৫৬,০৪০ (২০২৪) |- | মালুকু (দক্ষিণ-পশ্চিম মালুকু আৰু টানিম্বাৰ দ্বীপপুঞ্জ) | ২১৭,৬৮৪ (২০২৪) |- |colspan=2| পূব টিমোৰ || ১,৩৫৪,৬৬২ (২০২৩) |- |colspan=2|'''মুঠ জনসংখ্যা''' || ১৭,৩৩৬,০০৬ |} ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:এছিয়া]] [[শ্ৰেণী:ইণ্ডোনেছিয়া]] [[শ্ৰেণী:দ্বীপ]] q8znqvdxazwhtqydk4b70lzco5bha1t 0 128438 603008 602716 2026-04-26T15:32:55Z Kandarpajit Kallol 6257 603008 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = শ্বীবা_চাদ্ধা</br> Sheeba Chaddha | image = Sheeba Chaddha.jpg | alt = | caption = ২০১০ চনত চাদ্ধা | birth_name = | birth_date = {{Birth date and age|1973|4|24|df=yes}} | birth_place = শাহাৰণপুৰ, উত্তৰ প্ৰদেশ, ভাৰত | death_date = <!-- {{Death date and age|df=yes|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} or {{Death-date and age|Month DD, YYYY|Month DD, YYYY}} (death date then birth date) --> | death_place = | nationality = ভাৰতীয় | alma_mater = হংসৰাজ কলেজ | years_active = ১৯৯৬–বৰ্তমান | children = ১ (নুৰ চাদ্ধা) | other_names = | occupation = অভিনেত্ৰী | known_for = }} '''শ্বীবা চাদ্ধা (''' {{Lang-en|Sheeba Chaddha}}''') '''এগৰাকী ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ, মঞ্চ আৰু টেলিভিছন অভিনেত্ৰী।<ref name="express12" /> ২০২২ চনত ''বধাই দো'' আৰু ''ডক্টৰ জি'' ছবিত তেওঁ অভিনয় কৰে আৰু ''বধাই দো''ৰ ছবিৰ বাবে শ্ৰেষ্ঠ সহযোগী অভিনেত্ৰীৰ [[ফিল্মফেয়াৰ বঁটা]]ৰ মনোনয়ন লাভ কৰে।<ref name="ff23">{{Cite news |date=24 April 2023 |title=Nominations for the 68th Hyundai Filmfare Awards 2023 with Maharashtra Tourism |url=https://www.filmfare.com/features/nominations-for-the-68th-hyundai-filmfare-awards-2023-with-maharashtra-tourism-58094.html |work=Filmfare |access-date=24 April 2023}}</ref><ref name="ff23win">{{cite news |title=Winners of the 68th Hyundai Filmfare Awards 2023 |url=https://www.filmfare.com/awards/filmfare-awards-2023/winners |date=28 April 2023 |work=Filmfare |access-date=28 April 2023}}</ref> ==প্ৰাৰম্ভিক জীৱন আৰু কেৰিয়াৰ== চাদ্ধা [[দিল্লী]]ত ডাঙৰ-দীঘল হৈছিল, য'ত তেওঁ নাট্যৰ প্ৰতি আগ্ৰহ গঢ়ি তুলিছিল আৰু নাট্য কৰ্মশালা ল'বলৈ আৰম্ভ কৰিছিল।<ref name="times11">{{Cite web |title=Sheeba's brotherly love! |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/Sheebas-brotherly-love/etarticleshow/10254244.cms |archive-url=https://archive.today/20130717080441/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-10-06/news-interviews/30250371_1_rakhi-brother-brotherly-love-relationship |url-status=live |archive-date=17 July 2013 |date=6 October 2011 |work=[[The Times of India]] |access-date=15 July 2013}}</ref> তেওঁ হংসৰাজ কলেজ ([[দিল্লী বিশ্ববিদ্যালয়]])ৰ পৰা ইংৰাজী সাহিত্যত মেজৰ ডিগ্ৰী লাভ কৰে।<ref name="mum">{{Cite web |last=Gaurangi |first=Dang |title=Sheeba Chadha&nbsp;— interview |url=https://www.mumbaitheatreguide.com/dramas/interviews/sheeba-chadha-interview.asp |accessdate=15 July 2013 |publisher=MumbaiTheatreGuide}}</ref> তেওঁ [[অনুৰাগ কাশ্যপ]]ৰ সহপাঠী আছিল। [[File:Sonu sood on the sets of Hitler Didi.jpg|thumb|240px|right|(সোঁফালৰ পৰা) ঋতুৰাজ সিং, ৰতি পাণ্ডে, [[চনু সুদ]], শ্বীবা চাদ্ধা আৰু সুমিত ভাটছ, ছবি মেক্সিমাম (২০১২)ৰ প্ৰচাৰৰ সময়ত হিটলাৰ দিদীৰ চেটত]] চাদ্ধাই ''হাম দিল দে চুকে ছানম (১৯৯৯)'', ''পাৰ্জানিয়া (২০০৭)'', ''দিল্লী ৬ (২০০৯)'', ''লাক বাই চান্স (২০০৯)'' আৰু ''তালাছ (২০১২)'' আদি ছবিত চৰিত্ৰাভিনেতাত অভিনয় কৰিছে।<ref name="hindu10">{{Cite web |title=Essaying conflicts|url=http://www.hindu.com/mp/2010/02/11/stories/2010021151140300.htm|archive-url=https://archive.today/20130717080424/http://www.hindu.com/mp/2010/02/11/stories/2010021151140300.htm|url-status=dead|archive-date=17 July 2013|date=11 February 2010|newspaper=[[The Hindu]]|accessdate=15 July 2013}}</ref> ২০১১ চনত অভিনেতা ঋতুৰাজ সিঙৰ সৈতে তেওঁ 'প্ৰকাটা হেত যাদ' নামৰ চুটি ছবিত অভিনয় কৰে। ছবিখনে ''ৰিভাৰ টু ৰিভাৰ''ত চুটি ছবি শাখাত অডিয়েন্স চয়ছ বঁটা লাভ কৰে।<ref name="express12">{{Cite web |title=Language no bar |author=Dipti Nagpaul D'souza |url=http://www.indianexpress.com/news/Language-no-bar/923717/ |newspaper=The Indian Express |quote=..renowned theater artiste Sheeba Chaddha |date=15 March 2012 |accessdate=15 July 2013}}</ref> ২০১২ চনত তেওঁ ''তালাছ: দ্য এন্সাৰ লাইজ উইথিন'' নামৰ ছবিখনত এগৰাকী [[যৌনকৰ্মী]] নিৰ্মলাৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল। ২০১৫ চনত শৰৎ কাটাৰিয়াৰ ''ডম লগা কে হাইছা''ত নয়নতাৰা তিৱাৰী (বুয়াজী)ৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল৷ টেলিভিছনত তেওঁৰ প্ৰাৰম্ভিক উপস্থিতি ''লাভ মেৰেজ (২০০২)''ত আছিল; তাৰ পিছত ২০০৭ চনত কস্তুৰীত ব্যৱসায়িক টাইকুনৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰি তেওঁ টেলিভিছনলৈ পুনৰ উভতি আহে।<ref name="today">{{Cite web |author=Kimi Dangor|title=Back with a bang: Sheeba Chadha|url=https://www.indiatoday.in/magazine/eyecatchers/story/20070611-sheeba-chadha-comeback-with-the-movie-c-for-clown-748328-2007-06-10|work=India Today|date=11 June 2007|access-date=15 July 2013}}</ref> ইয়াৰ পিছত তেওঁ ''না আনা ইছ ডেছ লাডো (২০০৯–২০১২)'', ''কিতনি মহব্বত হাই (২০০৯)'', ''কাহানি সাত ফেৰন কি (২০০৭), কুচ তোহ লগ কাহেংগে (২০০১–২০১৩) আৰু লাখোন মেইন এক (২০১২)'' আদি ধাৰাবাহিকত অভিনয় কৰে।<ref name="times11"/> ২০১২ চনৰ জুন মাহত তেওঁ জি টিভিৰ জনপ্ৰিয় টেলিভিছন ধাৰাবাহিক ''হিটলাৰ ডিডিত'' যোগদান কৰে।<ref>{{Cite web |title=Sheeba Chaddha enters Hitler Didi |url=http://www.sify.com/news/sheeba-chaddha-enters-hitler-didi-news-entertainment-mgtqKBjghdh.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20181117110422/http://www.sify.com/news/sheeba-chaddha-enters-hitler-didi-news-entertainment-mgtqKBjghdh.html |url-status=dead |archive-date=17 November 2018 |website=Sify.com News |date=19 June 2012 |accessdate=15 July 2013}}</ref> ইয়াৰ উপৰিও তেওঁ [[ৰজত কাপুৰ]]ৰ মঞ্চ নাট ''চি ফৰ ক্লাউন (২০০৭)<ref name=today/> ,'' অতুল কুমাৰৰ ''দ্য ব্লু মগ (২০১০)ত'' ৰজত কাপুৰ, মুনিষ ভৰদ্বাজ, [[বিনয় পাঠক]]<ref>{{Cite web |title=Memory Central |author=Piyasree Dasgupta |url=http://www.indianexpress.com/news/memorycentral/598014/0 |newspaper=The Indian Express |date=31 March 2010 |accessdate=15 July 2013}}</ref>, [[কংকনা সেন শৰ্মা]] আৰু [[ৰণবীৰ শ্বোৰী]]ৰ সৈতে অভিনয় কৰে৷ তেওঁ ''ব্লেক এণ্ড হোৱাইট''ত ৰয়ষ্টেন এবেলৰ অথেলোত [[ডেছদিমোনা]]ৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰে আৰু ২০১২ চনত হেনৰিখ ইবচেনৰ নাটকত হেড্ডাৰ মুখ্য চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল।<ref name="hindu10"/>তেওঁ মুম্বাইৰ "দ্য কোম্পানী থিয়েটাৰ"<ref name=mum/> নামৰ নাট্যগোষ্ঠীৰ লগতো জড়িত। বৰ্তমান তেওঁ ইণ্টাৰনেট টেলিভিছন ধাৰাবাহিক পাৰ্মানেণ্ট ৰুমমেটছৰ সৈতে জড়িত, যিখন [[দ্য ভাইৰেল ফিভাৰ]] (টিভিএফ)ৰ বেনাৰত নিৰ্মিত হৈছে৷ == চলচ্চিত্ৰপঞ্জী == {| class="wikitable" |+সূচক | style="background:#FFFFCC;"| {{dagger|alt=এতিয়ালৈকে মুক্তি লাভ নকৰা চলচ্চিত্ৰসমূহ}} | এতিয়ালৈকে মুক্তি লাভ নকৰা চলচ্চিত্ৰ/শ্ব'/ধাৰাবাহিকসমূহক বুজায় |} === চলচ্চিত্ৰসমূহ === {| class="wikitable sortable plainrowheaders" |- style="text-align:center;" ! scope="col"|বৰ্ষ ! scope="col"|চলচ্চিত্ৰ ! scope="col"|চৰিত্ৰ ! scope="col"|সূত্ৰ |- |১৯৯৮ |দিল চে.. |মইনাৰ ভনীয়েক | |- |১৯৯৯ |হম দিল দে চুকে চনম |অনুপমা ত্ৰিপাঠী | |- |২০০০ |ফিৰ ভি দিল হ্যায় হিন্দুস্তানী |জুহী আনন্দ | |- |২০০২ |কালী চালোৱাৰ |ৰুখছানা | |- |rowspan="2"|২০০৩ |জিম |শীবা | |- |ইন ওথেলো |কৰীণা | |- |rowspan="2"|২০০৪ |এক হাছিনা থী |শিল্পা শৰ্মা | |- |মাৰ্ডাৰ |নাৰ্গিছ | |- |২০০৭ |পৰজানিয়া |অনামিকা | |- |rowspan="2"|২০০৯ |দিল্লী-৬ |ৰাজ্জো | |- |লাক বাই চান্স |কবিতা | |- |২০১০ |ৱেষ্ট ইজ ৱেষ্ট |ৰেহানা খান | |- |২০১১ |জক্কমোন |ৰাজৰাণী | |- |rowspan="2"|২০১২ |লভ ইউ টু ডেথ |মায়া কুমাৰী | |- |তালাশ: দি আনছাৰ লাইজ ৱিদিন |নিৰ্মলা | |- |২০১৫ |দম লগা কে হাইছা |নয়নতৰা | |- |rowspan="3"|২০১৭ |ৰইজ |আমিনা আলম | |- |ইন্দু চৰকাৰ |মেখলা | |- |ৱাট ৱিল পিপল চে |অৰ্চনা ভোচলে | |- |rowspan="4"|২০১৮ |ৰাজমা চাৱল |নীতু | |- |ৰেইড |প্ৰভা দেৱী | |- |বধাই হো |সংগীতা শৰ্মা | |- |জিৰ’ |বীণা সিং | |- | rowspan="3" |২০১৯ |গলী বয় |জোয়া ফিৰদৌছী | |- |জবৰীয়া জোড়ী |বীণা সিং | |- |বেবাক |শীলা | |- |২০২০ |শকুন্তলা দেৱী |তাৰাবাঈ | |- |rowspan="2"|২০২১ |হাতী মেৰে সাথী |বিচাৰক ইমাৰতী | |- |পগলেত |উষা |<ref>{{cite web |last=Kambam |first=Saichaitanya |title=Netflix picks up "Pagglait" starring Sanya Malhotra and Shruti Sharma |website=OnlyTech |date=16 September 2020 |url=https://onlytech.com/netflix-picks-up-pagglait-starring-sanya-malhotra-and-shruti-sharma/ |access-date=16 September 2020}}</ref> |- | rowspan="6" | ২০২২ |বধাই দো | মীনাক্ষী |<ref>{{cite web |title=Sheeba Chadha opens up on playing a mother in Rajkummar Rao and Bhumi Pednekar's Badhaai Do |website=Pinkvilla |date=7 May 2021 |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/exclusives/exclusive-video-sheeba-chadha-opens-playing-mother-rajkummar-rao-and-bhumi-pednekars-badhaai-do-726997 |access-date=6 September 2021}}</ref> |- |মাজা মা |পম্মি হংসৰাজ | |- |শৰ্মাজী নামকীন |আৰতি শৰ্মা | |- |ফোন ভূত | চিকনি চুড়াইল | |- |খুদা হাফিজ ২ | শীলা ঠাকুৰ |<ref>{{cite web |title=Khuda Haafiz Chapter 2 Agnipariksha trailer: Vidyut Jammwal stars in actioner inspired by Taken, watch |website=The Indian Express |date=8 June 2022 |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/khuda-haafiz-chapter-2-agnipariksha-trailer-vidyut-jammwal-stars-in-this-desi-taken-video-7958787/ |access-date=8 June 2022}}</ref> |- |ডাক্টৰ জি | শোভা গুপ্তা |<ref>{{cite web |title=Ayushmann Khurrana Celebrates Film Wrap With This Oh-So-Cute Cake |website=NDTV Food |date=5 September 2021 |url=https://food.ndtv.com/news/ayushmann-khurrana-gives-sneak-peek-into-sweet-celebration-as-doctor-g-shoot-wraps-up-2530339 |access-date=6 September 2021 }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- | rowspan="3" |২০২৩ |ৰাবিয়া এণ্ড অলিভিয়া | ৰাবিয়াৰ মাক | |- |ট্ৰায়েল পিৰিয়ড | মামীজী | |- |দ্য টেনেন্ট |মিচেচ মিশ্ৰ | |- | rowspan="5" |২০২৪ |অল ইণ্ডিয়া ৰেংক | কল্পনা বুন্দেলা | |- |বেড নিউজ |বিষ্ণি চধা | |- |বিস্ফোট |ৰোছন | |- |নৱৰস কথা কলেজ |অফিচ বছ | |- |বেবী জন |মাধৱী বাৰ্মা, সত্যৰ মাক | |- |rowspan="5"|২০২৫ |কৌশলজীজ ভাৰ্চেচ কৌশল |সংগীতা কৌশল | |- |চংছ অব পেৰাডাইজ |হামিদা | |- |হক |বেলা জৈন | |- |দ্য গ্ৰেট চামছুদ্দিন ফেমিলী |চাফিয়া | |- |হেমলেট |গাৰ্ট্ৰুড | |- |rowspan="2"|২০২৬ |বটতমিজ গিল |শ্বুটিং চলি আছে | |- |ৰামায়ণ: পাৰ্ট ১ |মন্থৰা |<ref>{{cite news |url=https://in.mashable.com/entertainment/72729/first-pics-from-ranbir-kapoors-ramayan-set-are-going-viral-lara-dutta-as-kaikeyi-arun-govil-as-dashr |title=First Pics From Ranbir Kapoor's Ramayan Set Are Going Viral: Lara Dutta As Kaikeyi, Arun Govil As Dashrath And More |work=Mashable India |accessdate=5 April 2024}}</ref> |} === টেলিভিছন === {| class="wikitable" !বৰ্ষ !শীৰ্ষক !চৰিত্ৰ !সূত্ৰ |- |১৯৯৯ |ষ্টাৰ বেষ্টচেলাৰ্ছ |খণ্ডভিত্তিক (Episodic) |- |- |১৯৯৮–২০০১ |হিপ হিপ হুৰ্ৰে |কৰুণা মেদাম | |- |১৯৯৯–২০০০ |গুব্বাৰে |অনু | |- |২০০২ |লভ মেৰেজ |সোনালী | |- |২০০৩ |জছী জৈছী কই নহীঁ |কেমিঅ’ (সংবাদদাতা হিচাপে) | |- |২০০৭ |কস্তুৰী |দেৱিকা (ৰবীৰ মাক) | |- | rowspan="3" |২০০৯ |না আনা ইচ দেচ লাডো | বাজৰী প্ৰতাপসিং | |- |কিতনী মোহব্বত হ্যায় | | |- |কহানী সাত ফেৰোঁ কী | | |- |২০১১–২০১৩ |কুছ তো লোগ কহেংগে |সঞ্জীৱনী গাৰ্গ | |- | rowspan="2" |২০১২ |হিটলাৰ দিদি |দুলাৰী বুৱা | |- |লাখোঁ মেঁ এক | | |- |২০১৩–২০১৪ |পবিত্ৰ ৰিস্তা | ৰুছালী কৰ্মকাৰ | |- |২০১৫ |হেল্ল’ প্ৰতিভা |পুষ্পা চাচী | |- |২০১৭ |চন্দ্ৰ নন্দিনী |অপমা | |} === ৱেব চিৰিজ === {| class="wikitable" !বৰ্ষ !শীৰ্ষক !চৰিত্ৰ !সূত্ৰ |- |২০১৪–বৰ্তমান |পাৰমানেন্ট ৰুমমেটচ |লতা চৌধুৰী | |- |২০১৭ |তन्हाইয়ান |ৰাজাৰ মাক (খালা) | |- |২০১৮ |ফিল্টাৰকপি | | |- |২০১৮–২০২২ |এডাল্টিং |নিখতৰ মাক | |- |২০১৮–বৰ্তমান |মিৰ্জাপুৰ |বসুধা পণ্ডিত | |- |২০১৮ |ৱাটছ ইয়ৰ ষ্টেটাছ |ভাৰতৰ মাক | |- |২০১৯ |হে প্ৰভু! |তৰুণৰ মাক | |- | rowspan="2" |২০২০ |বন্দিছ বেণ্ডিতছ |মোহিনী | |- |তাজমহল ১৯৮৯ |মুমতাজ | |- |২০২১ |ঐচা ৱৈচা প্যাৰ | সুনিতা | |- | |স্পেচিয়েল ডে' |মালতী মেহৰা | |- |২০২২ |গুড বেড গাৰ্ল |নিম্মী আহুজা | |- | ২০২৩–বৰ্তমান |দ্য ট্ৰায়েল |মালিনী খান্না | |- |২০২৪ |দ্য ছিগনেল |ভাৰতীয় বিলিয়নেয়াৰ বেনিছা মুধি | |- |rowspan="3"|২০২৫ |বকাইতী |সুষমা কাটাৰীয়া | |- |ৰঙীন |চিতাৰা | |- |বিন্দিয়া কে বাহুবলী |ধাৰাৱী | |- |২০২৬ |বেট (Bait) | | |} ==বাহ্যিক সংযোগ== * {{IMDb name|0149441}} == তথ্যসূত্ৰ == [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় অভিনেত্ৰী]] [[শ্ৰেণী:ফিল্মফেয়াৰ বঁটা বিজয়ী]] [[শ্ৰেণী:হিন্দী চলচ্চিত্ৰৰ অভিনেত্ৰী]] [[শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি]] jhi4h2bt57bojdczqpgsgdw4f1p08v6 603010 603008 2026-04-26T15:33:11Z Kandarpajit Kallol 6257 603010 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = শ্বীবা চাদ্ধা</br> Sheeba Chaddha | image = Sheeba Chaddha.jpg | alt = | caption = ২০১০ চনত চাদ্ধা | birth_name = | birth_date = {{Birth date and age|1973|4|24|df=yes}} | birth_place = শাহাৰণপুৰ, উত্তৰ প্ৰদেশ, ভাৰত | death_date = <!-- {{Death date and age|df=yes|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} or {{Death-date and age|Month DD, YYYY|Month DD, YYYY}} (death date then birth date) --> | death_place = | nationality = ভাৰতীয় | alma_mater = হংসৰাজ কলেজ | years_active = ১৯৯৬–বৰ্তমান | children = ১ (নুৰ চাদ্ধা) | other_names = | occupation = অভিনেত্ৰী | known_for = }} '''শ্বীবা চাদ্ধা (''' {{Lang-en|Sheeba Chaddha}}''') '''এগৰাকী ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ, মঞ্চ আৰু টেলিভিছন অভিনেত্ৰী।<ref name="express12" /> ২০২২ চনত ''বধাই দো'' আৰু ''ডক্টৰ জি'' ছবিত তেওঁ অভিনয় কৰে আৰু ''বধাই দো''ৰ ছবিৰ বাবে শ্ৰেষ্ঠ সহযোগী অভিনেত্ৰীৰ [[ফিল্মফেয়াৰ বঁটা]]ৰ মনোনয়ন লাভ কৰে।<ref name="ff23">{{Cite news |date=24 April 2023 |title=Nominations for the 68th Hyundai Filmfare Awards 2023 with Maharashtra Tourism |url=https://www.filmfare.com/features/nominations-for-the-68th-hyundai-filmfare-awards-2023-with-maharashtra-tourism-58094.html |work=Filmfare |access-date=24 April 2023}}</ref><ref name="ff23win">{{cite news |title=Winners of the 68th Hyundai Filmfare Awards 2023 |url=https://www.filmfare.com/awards/filmfare-awards-2023/winners |date=28 April 2023 |work=Filmfare |access-date=28 April 2023}}</ref> ==প্ৰাৰম্ভিক জীৱন আৰু কেৰিয়াৰ== চাদ্ধা [[দিল্লী]]ত ডাঙৰ-দীঘল হৈছিল, য'ত তেওঁ নাট্যৰ প্ৰতি আগ্ৰহ গঢ়ি তুলিছিল আৰু নাট্য কৰ্মশালা ল'বলৈ আৰম্ভ কৰিছিল।<ref name="times11">{{Cite web |title=Sheeba's brotherly love! |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/Sheebas-brotherly-love/etarticleshow/10254244.cms |archive-url=https://archive.today/20130717080441/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-10-06/news-interviews/30250371_1_rakhi-brother-brotherly-love-relationship |url-status=live |archive-date=17 July 2013 |date=6 October 2011 |work=[[The Times of India]] |access-date=15 July 2013}}</ref> তেওঁ হংসৰাজ কলেজ ([[দিল্লী বিশ্ববিদ্যালয়]])ৰ পৰা ইংৰাজী সাহিত্যত মেজৰ ডিগ্ৰী লাভ কৰে।<ref name="mum">{{Cite web |last=Gaurangi |first=Dang |title=Sheeba Chadha&nbsp;— interview |url=https://www.mumbaitheatreguide.com/dramas/interviews/sheeba-chadha-interview.asp |accessdate=15 July 2013 |publisher=MumbaiTheatreGuide}}</ref> তেওঁ [[অনুৰাগ কাশ্যপ]]ৰ সহপাঠী আছিল। [[File:Sonu sood on the sets of Hitler Didi.jpg|thumb|240px|right|(সোঁফালৰ পৰা) ঋতুৰাজ সিং, ৰতি পাণ্ডে, [[চনু সুদ]], শ্বীবা চাদ্ধা আৰু সুমিত ভাটছ, ছবি মেক্সিমাম (২০১২)ৰ প্ৰচাৰৰ সময়ত হিটলাৰ দিদীৰ চেটত]] চাদ্ধাই ''হাম দিল দে চুকে ছানম (১৯৯৯)'', ''পাৰ্জানিয়া (২০০৭)'', ''দিল্লী ৬ (২০০৯)'', ''লাক বাই চান্স (২০০৯)'' আৰু ''তালাছ (২০১২)'' আদি ছবিত চৰিত্ৰাভিনেতাত অভিনয় কৰিছে।<ref name="hindu10">{{Cite web |title=Essaying conflicts|url=http://www.hindu.com/mp/2010/02/11/stories/2010021151140300.htm|archive-url=https://archive.today/20130717080424/http://www.hindu.com/mp/2010/02/11/stories/2010021151140300.htm|url-status=dead|archive-date=17 July 2013|date=11 February 2010|newspaper=[[The Hindu]]|accessdate=15 July 2013}}</ref> ২০১১ চনত অভিনেতা ঋতুৰাজ সিঙৰ সৈতে তেওঁ 'প্ৰকাটা হেত যাদ' নামৰ চুটি ছবিত অভিনয় কৰে। ছবিখনে ''ৰিভাৰ টু ৰিভাৰ''ত চুটি ছবি শাখাত অডিয়েন্স চয়ছ বঁটা লাভ কৰে।<ref name="express12">{{Cite web |title=Language no bar |author=Dipti Nagpaul D'souza |url=http://www.indianexpress.com/news/Language-no-bar/923717/ |newspaper=The Indian Express |quote=..renowned theater artiste Sheeba Chaddha |date=15 March 2012 |accessdate=15 July 2013}}</ref> ২০১২ চনত তেওঁ ''তালাছ: দ্য এন্সাৰ লাইজ উইথিন'' নামৰ ছবিখনত এগৰাকী [[যৌনকৰ্মী]] নিৰ্মলাৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল। ২০১৫ চনত শৰৎ কাটাৰিয়াৰ ''ডম লগা কে হাইছা''ত নয়নতাৰা তিৱাৰী (বুয়াজী)ৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল৷ টেলিভিছনত তেওঁৰ প্ৰাৰম্ভিক উপস্থিতি ''লাভ মেৰেজ (২০০২)''ত আছিল; তাৰ পিছত ২০০৭ চনত কস্তুৰীত ব্যৱসায়িক টাইকুনৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰি তেওঁ টেলিভিছনলৈ পুনৰ উভতি আহে।<ref name="today">{{Cite web |author=Kimi Dangor|title=Back with a bang: Sheeba Chadha|url=https://www.indiatoday.in/magazine/eyecatchers/story/20070611-sheeba-chadha-comeback-with-the-movie-c-for-clown-748328-2007-06-10|work=India Today|date=11 June 2007|access-date=15 July 2013}}</ref> ইয়াৰ পিছত তেওঁ ''না আনা ইছ ডেছ লাডো (২০০৯–২০১২)'', ''কিতনি মহব্বত হাই (২০০৯)'', ''কাহানি সাত ফেৰন কি (২০০৭), কুচ তোহ লগ কাহেংগে (২০০১–২০১৩) আৰু লাখোন মেইন এক (২০১২)'' আদি ধাৰাবাহিকত অভিনয় কৰে।<ref name="times11"/> ২০১২ চনৰ জুন মাহত তেওঁ জি টিভিৰ জনপ্ৰিয় টেলিভিছন ধাৰাবাহিক ''হিটলাৰ ডিডিত'' যোগদান কৰে।<ref>{{Cite web |title=Sheeba Chaddha enters Hitler Didi |url=http://www.sify.com/news/sheeba-chaddha-enters-hitler-didi-news-entertainment-mgtqKBjghdh.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20181117110422/http://www.sify.com/news/sheeba-chaddha-enters-hitler-didi-news-entertainment-mgtqKBjghdh.html |url-status=dead |archive-date=17 November 2018 |website=Sify.com News |date=19 June 2012 |accessdate=15 July 2013}}</ref> ইয়াৰ উপৰিও তেওঁ [[ৰজত কাপুৰ]]ৰ মঞ্চ নাট ''চি ফৰ ক্লাউন (২০০৭)<ref name=today/> ,'' অতুল কুমাৰৰ ''দ্য ব্লু মগ (২০১০)ত'' ৰজত কাপুৰ, মুনিষ ভৰদ্বাজ, [[বিনয় পাঠক]]<ref>{{Cite web |title=Memory Central |author=Piyasree Dasgupta |url=http://www.indianexpress.com/news/memorycentral/598014/0 |newspaper=The Indian Express |date=31 March 2010 |accessdate=15 July 2013}}</ref>, [[কংকনা সেন শৰ্মা]] আৰু [[ৰণবীৰ শ্বোৰী]]ৰ সৈতে অভিনয় কৰে৷ তেওঁ ''ব্লেক এণ্ড হোৱাইট''ত ৰয়ষ্টেন এবেলৰ অথেলোত [[ডেছদিমোনা]]ৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰে আৰু ২০১২ চনত হেনৰিখ ইবচেনৰ নাটকত হেড্ডাৰ মুখ্য চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল।<ref name="hindu10"/>তেওঁ মুম্বাইৰ "দ্য কোম্পানী থিয়েটাৰ"<ref name=mum/> নামৰ নাট্যগোষ্ঠীৰ লগতো জড়িত। বৰ্তমান তেওঁ ইণ্টাৰনেট টেলিভিছন ধাৰাবাহিক পাৰ্মানেণ্ট ৰুমমেটছৰ সৈতে জড়িত, যিখন [[দ্য ভাইৰেল ফিভাৰ]] (টিভিএফ)ৰ বেনাৰত নিৰ্মিত হৈছে৷ == চলচ্চিত্ৰপঞ্জী == {| class="wikitable" |+সূচক | style="background:#FFFFCC;"| {{dagger|alt=এতিয়ালৈকে মুক্তি লাভ নকৰা চলচ্চিত্ৰসমূহ}} | এতিয়ালৈকে মুক্তি লাভ নকৰা চলচ্চিত্ৰ/শ্ব'/ধাৰাবাহিকসমূহক বুজায় |} === চলচ্চিত্ৰসমূহ === {| class="wikitable sortable plainrowheaders" |- style="text-align:center;" ! scope="col"|বৰ্ষ ! scope="col"|চলচ্চিত্ৰ ! scope="col"|চৰিত্ৰ ! scope="col"|সূত্ৰ |- |১৯৯৮ |দিল চে.. |মইনাৰ ভনীয়েক | |- |১৯৯৯ |হম দিল দে চুকে চনম |অনুপমা ত্ৰিপাঠী | |- |২০০০ |ফিৰ ভি দিল হ্যায় হিন্দুস্তানী |জুহী আনন্দ | |- |২০০২ |কালী চালোৱাৰ |ৰুখছানা | |- |rowspan="2"|২০০৩ |জিম |শীবা | |- |ইন ওথেলো |কৰীণা | |- |rowspan="2"|২০০৪ |এক হাছিনা থী |শিল্পা শৰ্মা | |- |মাৰ্ডাৰ |নাৰ্গিছ | |- |২০০৭ |পৰজানিয়া |অনামিকা | |- |rowspan="2"|২০০৯ |দিল্লী-৬ |ৰাজ্জো | |- |লাক বাই চান্স |কবিতা | |- |২০১০ |ৱেষ্ট ইজ ৱেষ্ট |ৰেহানা খান | |- |২০১১ |জক্কমোন |ৰাজৰাণী | |- |rowspan="2"|২০১২ |লভ ইউ টু ডেথ |মায়া কুমাৰী | |- |তালাশ: দি আনছাৰ লাইজ ৱিদিন |নিৰ্মলা | |- |২০১৫ |দম লগা কে হাইছা |নয়নতৰা | |- |rowspan="3"|২০১৭ |ৰইজ |আমিনা আলম | |- |ইন্দু চৰকাৰ |মেখলা | |- |ৱাট ৱিল পিপল চে |অৰ্চনা ভোচলে | |- |rowspan="4"|২০১৮ |ৰাজমা চাৱল |নীতু | |- |ৰেইড |প্ৰভা দেৱী | |- |বধাই হো |সংগীতা শৰ্মা | |- |জিৰ’ |বীণা সিং | |- | rowspan="3" |২০১৯ |গলী বয় |জোয়া ফিৰদৌছী | |- |জবৰীয়া জোড়ী |বীণা সিং | |- |বেবাক |শীলা | |- |২০২০ |শকুন্তলা দেৱী |তাৰাবাঈ | |- |rowspan="2"|২০২১ |হাতী মেৰে সাথী |বিচাৰক ইমাৰতী | |- |পগলেত |উষা |<ref>{{cite web |last=Kambam |first=Saichaitanya |title=Netflix picks up "Pagglait" starring Sanya Malhotra and Shruti Sharma |website=OnlyTech |date=16 September 2020 |url=https://onlytech.com/netflix-picks-up-pagglait-starring-sanya-malhotra-and-shruti-sharma/ |access-date=16 September 2020}}</ref> |- | rowspan="6" | ২০২২ |বধাই দো | মীনাক্ষী |<ref>{{cite web |title=Sheeba Chadha opens up on playing a mother in Rajkummar Rao and Bhumi Pednekar's Badhaai Do |website=Pinkvilla |date=7 May 2021 |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/exclusives/exclusive-video-sheeba-chadha-opens-playing-mother-rajkummar-rao-and-bhumi-pednekars-badhaai-do-726997 |access-date=6 September 2021}}</ref> |- |মাজা মা |পম্মি হংসৰাজ | |- |শৰ্মাজী নামকীন |আৰতি শৰ্মা | |- |ফোন ভূত | চিকনি চুড়াইল | |- |খুদা হাফিজ ২ | শীলা ঠাকুৰ |<ref>{{cite web |title=Khuda Haafiz Chapter 2 Agnipariksha trailer: Vidyut Jammwal stars in actioner inspired by Taken, watch |website=The Indian Express |date=8 June 2022 |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/khuda-haafiz-chapter-2-agnipariksha-trailer-vidyut-jammwal-stars-in-this-desi-taken-video-7958787/ |access-date=8 June 2022}}</ref> |- |ডাক্টৰ জি | শোভা গুপ্তা |<ref>{{cite web |title=Ayushmann Khurrana Celebrates Film Wrap With This Oh-So-Cute Cake |website=NDTV Food |date=5 September 2021 |url=https://food.ndtv.com/news/ayushmann-khurrana-gives-sneak-peek-into-sweet-celebration-as-doctor-g-shoot-wraps-up-2530339 |access-date=6 September 2021 }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- | rowspan="3" |২০২৩ |ৰাবিয়া এণ্ড অলিভিয়া | ৰাবিয়াৰ মাক | |- |ট্ৰায়েল পিৰিয়ড | মামীজী | |- |দ্য টেনেন্ট |মিচেচ মিশ্ৰ | |- | rowspan="5" |২০২৪ |অল ইণ্ডিয়া ৰেংক | কল্পনা বুন্দেলা | |- |বেড নিউজ |বিষ্ণি চধা | |- |বিস্ফোট |ৰোছন | |- |নৱৰস কথা কলেজ |অফিচ বছ | |- |বেবী জন |মাধৱী বাৰ্মা, সত্যৰ মাক | |- |rowspan="5"|২০২৫ |কৌশলজীজ ভাৰ্চেচ কৌশল |সংগীতা কৌশল | |- |চংছ অব পেৰাডাইজ |হামিদা | |- |হক |বেলা জৈন | |- |দ্য গ্ৰেট চামছুদ্দিন ফেমিলী |চাফিয়া | |- |হেমলেট |গাৰ্ট্ৰুড | |- |rowspan="2"|২০২৬ |বটতমিজ গিল |শ্বুটিং চলি আছে | |- |ৰামায়ণ: পাৰ্ট ১ |মন্থৰা |<ref>{{cite news |url=https://in.mashable.com/entertainment/72729/first-pics-from-ranbir-kapoors-ramayan-set-are-going-viral-lara-dutta-as-kaikeyi-arun-govil-as-dashr |title=First Pics From Ranbir Kapoor's Ramayan Set Are Going Viral: Lara Dutta As Kaikeyi, Arun Govil As Dashrath And More |work=Mashable India |accessdate=5 April 2024}}</ref> |} === টেলিভিছন === {| class="wikitable" !বৰ্ষ !শীৰ্ষক !চৰিত্ৰ !সূত্ৰ |- |১৯৯৯ |ষ্টাৰ বেষ্টচেলাৰ্ছ |খণ্ডভিত্তিক (Episodic) |- |- |১৯৯৮–২০০১ |হিপ হিপ হুৰ্ৰে |কৰুণা মেদাম | |- |১৯৯৯–২০০০ |গুব্বাৰে |অনু | |- |২০০২ |লভ মেৰেজ |সোনালী | |- |২০০৩ |জছী জৈছী কই নহীঁ |কেমিঅ’ (সংবাদদাতা হিচাপে) | |- |২০০৭ |কস্তুৰী |দেৱিকা (ৰবীৰ মাক) | |- | rowspan="3" |২০০৯ |না আনা ইচ দেচ লাডো | বাজৰী প্ৰতাপসিং | |- |কিতনী মোহব্বত হ্যায় | | |- |কহানী সাত ফেৰোঁ কী | | |- |২০১১–২০১৩ |কুছ তো লোগ কহেংগে |সঞ্জীৱনী গাৰ্গ | |- | rowspan="2" |২০১২ |হিটলাৰ দিদি |দুলাৰী বুৱা | |- |লাখোঁ মেঁ এক | | |- |২০১৩–২০১৪ |পবিত্ৰ ৰিস্তা | ৰুছালী কৰ্মকাৰ | |- |২০১৫ |হেল্ল’ প্ৰতিভা |পুষ্পা চাচী | |- |২০১৭ |চন্দ্ৰ নন্দিনী |অপমা | |} === ৱেব চিৰিজ === {| class="wikitable" !বৰ্ষ !শীৰ্ষক !চৰিত্ৰ !সূত্ৰ |- |২০১৪–বৰ্তমান |পাৰমানেন্ট ৰুমমেটচ |লতা চৌধুৰী | |- |২০১৭ |তन्हाইয়ান |ৰাজাৰ মাক (খালা) | |- |২০১৮ |ফিল্টাৰকপি | | |- |২০১৮–২০২২ |এডাল্টিং |নিখতৰ মাক | |- |২০১৮–বৰ্তমান |মিৰ্জাপুৰ |বসুধা পণ্ডিত | |- |২০১৮ |ৱাটছ ইয়ৰ ষ্টেটাছ |ভাৰতৰ মাক | |- |২০১৯ |হে প্ৰভু! |তৰুণৰ মাক | |- | rowspan="2" |২০২০ |বন্দিছ বেণ্ডিতছ |মোহিনী | |- |তাজমহল ১৯৮৯ |মুমতাজ | |- |২০২১ |ঐচা ৱৈচা প্যাৰ | সুনিতা | |- | |স্পেচিয়েল ডে' |মালতী মেহৰা | |- |২০২২ |গুড বেড গাৰ্ল |নিম্মী আহুজা | |- | ২০২৩–বৰ্তমান |দ্য ট্ৰায়েল |মালিনী খান্না | |- |২০২৪ |দ্য ছিগনেল |ভাৰতীয় বিলিয়নেয়াৰ বেনিছা মুধি | |- |rowspan="3"|২০২৫ |বকাইতী |সুষমা কাটাৰীয়া | |- |ৰঙীন |চিতাৰা | |- |বিন্দিয়া কে বাহুবলী |ধাৰাৱী | |- |২০২৬ |বেট (Bait) | | |} ==বাহ্যিক সংযোগ== * {{IMDb name|0149441}} == তথ্যসূত্ৰ == [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় অভিনেত্ৰী]] [[শ্ৰেণী:ফিল্মফেয়াৰ বঁটা বিজয়ী]] [[শ্ৰেণী:হিন্দী চলচ্চিত্ৰৰ অভিনেত্ৰী]] [[শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি]] 7aj5w806c80f5ajmoa52ej4pezzknt9 0 128617 603006 601433 2026-04-26T15:30:03Z Kandarpajit Kallol 6257 603006 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | image = Ranvir Shorey press meet Blue Mountains (cropped).jpg | caption = ২০১৫ চনত ৰণবীৰ | name = ৰণবীৰ শ্ব’ৰে | birth_name = | birth_date = {{birth date and age|df=y|1972|08|18}} | birth_place = জলন্ধৰ, পঞ্জাব, ভাৰত | yearsactive = ১৯৯৮–বৰ্তমানলৈকে | death_date = | death_place = | nationality = | occupation = {{hlist|অভিনয়শিল্পী|প্ৰাক্তন ভিডিঅ' জকী}} | known_for = | children = ১ | father = কে ডি শ্ব'ৰে | spouse = {{marriage|[[কংকনা সেন শৰ্মা]]|2010|2020|reason=বিবাহ বিচ্ছেদ}} }} '''ৰণবীৰ শ্ব'ৰে''' ({{Lang-en|Ranvir Shorey}}; জন্ম: ১৮ আগষ্ট ১৯৭২) এগৰাকী ভাৰতীয় অভিনেতা আৰু প্ৰাক্তন ভিডিঅ' জকী। ''এক ছ’টিছি লাভ ষ্ট’ৰী'' (২০০২) ছবিত আত্মপ্ৰকাশ কৰাৰ পিছৰে পৰা তেওঁ মূলসুঁতিৰ আৰু স্বতন্ত্ৰ চিনেমা দুয়োটা ক্ষেত্ৰতে কাম কৰি আহিছে। তেওঁৰ ব্যৱসায়িকভাৱে সফল ছবিসমূহৰ ভিতৰত ''জিছম (২০০৩), লক্ষ্য (২০০৪), হানিমুন ট্ৰেভেলছ প্ৰাইভেট লিমিটেড (২০০৭), সিং ইজ কিং (২০০৮), এক থা টাইগাৰ (২০১২), আংগ্ৰেজি মিডিয়াম (২০২০), আৰু টাইগাৰ ৩ (২০২৩)''। ইয়াৰ উপৰিও তেওঁ ''খোছলা কা ঘোছলা (২০০৬),'' ''ট্ৰেফিক চিগনেল'' আৰু ''ভেজা ফ্ৰাই (দুয়োখনেই ২০০৭), মিথ্যা (২০০৮), টিটলি (২০১৪), আৰু এ ডেথ ইন দ্য গুঞ্জ (২০১৬)'' আদি ছবিত অভিনয় কৰিছে।<ref>{{Cite news|url=https://www.mid-day.com/articles/ranvir-shorey-in-web-series-rangbaaz-along-with-saqib-saleem/19914160|title=Ranvir Shorey in web series Rangbaaz along with Saqib Saleem|date=2018-10-23|work=mid-day|access-date=2018-11-09|language=en|archive-date=9 November 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181109153327/https://www.mid-day.com/articles/ranvir-shorey-in-web-series-rangbaaz-along-with-saqib-saleem/19914160|url-status=live}}</ref><ref name=":0">{{Cite news|url=https://www.news18.com/news/movies/i-have-time-but-no-work-actor-ranvir-shorey-1865045.html|title=I Have Time But No Work: Actor Ranvir Shorey|work=News18|access-date=2018-11-09|archive-date=20 April 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190420050930/https://www.news18.com/news/movies/i-have-time-but-no-work-actor-ranvir-shorey-1865045.html|url-status=live}}</ref> তেওঁ ''সোণচিৰিয়া (২০১৯)''ৰ বাবে শ্ৰেষ্ঠ সহযোগী অভিনেতাৰ [[ফিল্মফেয়াৰ বঁটা]]ৰ বাবে মনোনীত হৈছিল।<ref name="WINNERS">{{cite web |url=https://www.filmfare.com/news/bollywood/technical-nominations-for-the-65th-filmfare-awards-2020_-38868.html|title=Technical Nominations for the 65th Amazon Filmfare Awards 2020|work=Filmfare|date=31 January 2020}}</ref> ইয়াৰ পিছত তেওঁ ''ঝলক দিখলা জা ৭ (২০১৫)'' আৰু ''চলো কই বাত নাহি (২০২১)'' আতিথ্য প্ৰদান কৰে। ইয়াৰ উপৰিও বিভিন্ন ডিজিটেল ধাৰাবাহিক যেনে-''ৰংবাজ (২০১৮), ছেক্ৰেড গেমছ (২০১৮-১৯), হাই আৰু হাছমুখ (দুয়োখনেই ২০২০), মেট্ৰ’ পাৰ্ক আৰু টাব্বাৰ (দুয়োখনেই ২০২১), আৰু ছানফ্লাৱাৰ (২০২১-২৪)'' আদিত অভিনয় কৰিছিল। ২০২৪ চনত তেওঁ ৰিয়েলিটি শ্ব' বিগ বছ অ'টিটি ৩ত অংশগ্ৰহণ কৰে আৰু দ্বিতীয় ৰানাৰ্ছ আপ হিচাপে অভিযানৰ অন্ত পেলায়।<ref>{{Cite web |date=2024-07-14 |title=Bigg Boss OTT 3: Ranvir Shorey Predicts Chandrika Dixit AKA Vada Pav Girl's Eviction - Watch |url=https://www.timesnownews.com/entertainment-news/tv/bigg-boss-ott-3-ranvir-shorey-predicts-chandrika-dixit-aka-vada-pav-girl-eviction-article-111731571 |access-date=2024-07-15 |website=Times Now |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |date=2024-08-02 |title=Bigg Boss OTT 3 Grand Finale: Ranvir Shorey becomes the second runner-up, says 'yahan tak aaya wohi badi baat hai' |url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/bigg-boss-ott-3-grand-finale-ranvir-shorey-becomes-the-second-runner-up-says-yahan-tak-aaya-wohi-badi-baat-hai/articleshow/112231670.cms |access-date=2024-11-07 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> == প্ৰাৰম্ভিক আৰু ব্যক্তিগত জীৱন == ১৯৭২ চনৰ ১৮ আগষ্টত [[পঞ্জাব, ভাৰত|পঞ্জাৱ]]ৰ জলন্ধৰত [[বলিউড]]ৰ প্ৰযোজক কৃষণ দেৱ শ্ব'ৰে<ref>{{Cite web|date=2022-09-17|title=Ranvir Shorey's father filmmaker KD Shorey dies at 92|url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/ranvir-shorey-s-father-filmmaker-kd-shorey-dies-actor-says-lost-my-greatest-source-of-inspiration-101663398825449.html|access-date=2024-07-16|website=Hindustan Times|language=en}}</ref>ৰ ঘৰত জন্মগ্ৰহণ কৰিছিল। তেওঁৰ লোকেশ শ্বোৰে নামৰ এজন ভাতৃ আছে।<ref>{{Cite web|title=Ranvir Shorey|url=https://in.bookmyshow.com/person/ranvir-shorey/1836|access-date=16 July 2014|website=BookMyShow}}</ref> ৰণবীৰ শ্বোৰেই প্ৰাৰম্ভিক স্কুলীয়া শিক্ষা জলন্ধৰৰ দয়ানন্দ মডেল ছিনিয়ৰ ছেকেণ্ডাৰী স্কুলৰ পৰা কৰিছিল। শ্বোৰে অভিনেতা তথা পৰিচালক [[ৰজত কাপুৰ]] আৰু অভিনেতা [[বিনয় পাঠক]]ৰ ঘনিষ্ঠ বন্ধু। [[চিত্ৰ:Konkona-and-Ranvir.jpg|right|thumb|৫৩ সংখ্যক বাৰ্ষিক ফিল্মফেয়াৰ বঁটা প্ৰদান অনুষ্ঠানত প্ৰাক্তন পত্নী [[কংকনা সেন শৰ্মা|কংকোনা সেন শৰ্মা]]ৰ সৈতে শ্ব'ৰে]] ৰণবীৰ শ্বোৰেই [[পূজা ভাট]]ৰ লগত ৰোমাণ্টিক সম্পৰ্ক স্থাপন কৰিছিল। ২০১০ চনৰ ৩ ছেপ্টেম্বৰত তেওঁৰ দীৰ্ঘদিনীয়া প্ৰেমিকা অভিনেত্ৰী [[কংকনা সেন শৰ্মা]]ৰ সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হয়।<ref>{{cite web|publisher=WorldSnap|title=Ranvir Shorey marry Konkona Sen|url=http://www.worldsnap.com/news/entertainment/bollywood/ranvir-shorey-konkona-sen-tie-the-knot-91200.html|access-date=4 September 2010|archive-date=7 September 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100907034746/http://www.worldsnap.com/news/entertainment/bollywood/ranvir-shorey-konkona-sen-tie-the-knot-91200.html|url-status=dead}}</ref> ২০০৮ চনত তেওঁলোকৰ গোৰেগাঁও বাসগৃহত এক অন্তৰংগ অনুষ্ঠানত বাগ্দান হৈছিল ৷ ২০১১ চনৰ ১৫ মাৰ্চত দক্ষিণ [[মুম্বাই]]ৰ এখন চিকিৎসালয়ত এই দম্পতীৰ পুত্ৰ হাৰুণ শ্ব'ৰীৰ জন্ম হয়।<ref>{{cite news|publisher=Times Of India|title=Konkona-Ranvir blessed with baby boy|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/bollywood/news-interviews/Konkona-Ranvir-blessed-with-baby-boy/articleshow/7709064.cms|access-date=16 March 2011|date=16 March 2011|archive-date=16 September 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180916205953/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/bollywood/news-interviews/Konkona-Ranvir-blessed-with-baby-boy/articleshow/7709064.cms|url-status=live}}</ref> পিছত বিবাহৰ পাঁচ বছৰৰ অন্তত দম্পতীৰ মাজত বিচ্ছেদ ঘটে। তেওঁলোকে এতিয়াও বন্ধু হৈ আছে আৰু পুত্ৰৰ তত্ত্বাৱধানৰ অংশীদাৰ হৈ আছে।<ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/konkona-sen-sharma-ranvir-shorey-announce-separation/|title=Konkona Sen Sharma, Ranvir Shorey announce separation|date=14 September 2015|access-date=18 February 2020|archive-date=18 February 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200218174426/https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/konkona-sen-sharma-ranvir-shorey-announce-separation/|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/i-hold-myself-responsible-for-my-separation-from-konkona-ranvir-shorey/#sthash.EYKQnZJ6.dpuf|title=I hold myself responsible for my separation from Konkona, says Ranvir Shorey|date=29 September 2015|access-date=18 February 2020|archive-date=11 September 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180911045935/https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/i-hold-myself-responsible-for-my-separation-from-konkona-ranvir-shorey/#sthash.EYKQnZJ6.dpuf|url-status=live}}</ref> == কেৰিয়াৰ == তেওঁ নিজৰ বন্ধু তথা সহ-অভিনেতা [[বিনয় পাঠক]]ৰ সৈতে কেৰিয়াৰ আৰম্ভ কৰিছিল। তেওঁ ষ্টাৰ ৱানত সম্প্ৰচাৰিত সফল টক শ্ব’ ''ৰণবীৰ বিনয় ঔৰ কৌন?'' আৰু ''দ্য গ্ৰেট ইণ্ডিয়ান কমেডী শ্ব’''ৰ আঁত ধৰোঁতা আছিল।<ref>{{Cite web|url=http://www.indiantelevision.com/special/boxpopuli/y2k7/aug/boxpopuli31.php|title=''Laugh Riot'', an article from indiantelevision.com|access-date=11 August 2007|archive-date=23 August 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130823081105/http://www.indiantelevision.com/special/boxpopuli/y2k7/aug/boxpopuli31.php|url-status=live}}</ref> ২০০২ চনত [[মণিষা কৈৰালা]]ৰ বিপৰীতে ''এক চুটিচি লাভ ষ্ট’ৰী'' ছবিৰ জৰিয়তে তেওঁ অভিনয় জগতত আত্মপ্ৰকাশ কৰে। তেওঁৰ পৰৱৰ্তী ছবি ''জিম'' (২০০৩) হিট হৈছিল যদিও তাত তেওঁৰ ভূমিকা আছিল তেনেই সামান্য। ২০০৬ চনৰ কমেডী ছবি ''খোচলা কা ঘোচলা''তহে তেওঁ প্ৰথমবাৰৰ বাবে দৰ্শকৰ দৃষ্টি আকৰ্ষণ কৰিবলৈ সক্ষম হয়। ছবিখনে যথেষ্ট প্ৰশংসা লাভ কৰাৰ লগতে তেওঁৰ হাস্যমধুৰ ভূমিকাকো শলাগ লোৱা হয়। তেওঁ ''প্যাৰ কে ছাইড ইফেক্টছ''ত ৰাহুল বসুৰ বন্ধু নানুৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল। ২০০৭ চনত তেওঁ বহু তাৰকাযুক্ত ছবি ''হানিমুন ট্ৰেভেলছ প্ৰাইভেট লিমিটেড''ত অভিনয় কৰে যিখন মধ্যমীয়াভাৱে সফল হৈছিল। ইয়াৰ পিছত তেওঁ যশ ৰাজ ফিল্মছৰ নিৰ্মাণত ২০০৭ চনৰ নৱেম্বৰত মুক্তি পোৱা ''আজা নাচলে''ত অভিনয় কৰে। ২০০৮ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰীত মুক্তি পোৱা ''মিথ্যা''ত ৰণবীৰ শ্ব’ৰেয়ে মুখ্য অভিনেতা হিচাপে কাম কৰে আৰু ছবিখনে সমালোচকৰ উচ্চ প্ৰশংসা লাভ কৰে। ২০০৮ চনত ৰণবীৰক ''আগলী ঔৰ পাগলী'' আৰু বক্স অফিচত হিট হোৱা ''সিং ইজ কিং''ৰ দৰে ছবিত দেখা গৈছিল।<ref>{{Cite web|title=Films: Ranvir Shorey {{!}} The List|url=https://film.list.co.uk/listings/ranvir-shorey/|website=film.list.co.uk|access-date=2020-05-15|archive-date=11 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201011193204/https://film.list.co.uk/listings/ranvir-shorey/|url-status=live}}</ref> ২০১৪ চনত কালৰ্ছ টিভিত সম্প্ৰচাৰিত ''ঝলক দিখলা যা ছিজন ৭''ৰ তেওঁ আঁত ধৰিছিল।<ref name="India Today">{{Cite magazine|url=https://www.indiatoday.in/movies/celebrities/story/ranvir-shorey-jhalak-dikhla-ja-tv-hiatus-manish-paul-khatron-ke-khiladi-madhuri-dixit-remo-198206-2014-06-25|title=I'm not leaving Jhalak: Ranvir Shorey|date=June 25, 2014 |magazine=India Today|access-date=19 August 2019|archive-date=19 August 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190819161536/https://www.indiatoday.in/movies/celebrities/story/ranvir-shorey-jhalak-dikhla-ja-tv-hiatus-manish-paul-khatron-ke-khiladi-madhuri-dixit-remo-198206-2014-06-25|url-status=live}}</ref> ২০১৮ চনত তেওঁ স্বৰা ভাস্কৰৰ সৈতে ''শ্বেম'' নামৰ এখন চুটি ছবিত অভিনয় কৰিছিল।<ref>{{cite web| title = Anusha Bose: "Ranvir Shorey taught me to be ready to change the plan!"| publisher = Kovid Gupta Films| url = https://www.youtube.com/watch?v=nN4NfXBFl70&t=453s| date = 2018| access-date = 2019-06-25| archive-date = 11 October 2020| archive-url = https://web.archive.org/web/20201011193218/https://www.youtube.com/watch?v=nN4NfXBFl70&t=453s| url-status = live}}</ref> তেওঁ ২০১৯ চনৰ ছবি ''সোণচিৰিয়া''ত [[সুশান্ত সিং ৰাজপুত]], আশুতোষ ৰাণা আৰু মনোজ বাজপেয়ীৰ সৈতে অভিনয় কৰিছিল।<ref>{{Cite web|title=Film review: 'Sonchiriya' cuts to the bone|url=https://www.livemint.com/industry/media/film-review-sonchiriya-cuts-to-the-bone-1551411439478.html|last=Bhatia|first=Uday|date=2019-03-01|website=Livemint|language=en|access-date=2020-05-15|archive-date=1 March 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190301125423/https://www.livemint.com/industry/media/film-review-sonchiriya-cuts-to-the-bone-1551411439478.html|url-status=live}}</ref> ৰণবীৰ শ্ব’ৰে অভিনীত ''কডাক'' নামৰ ডাৰ্ক কমেডীখনেও দৰ্শকৰ দৃষ্টি আকৰ্ষণ কৰিছিল।<ref>{{Cite web|date=2020-06-18|title=Kadakh movie review: Ranvir Shorey-starrer is engaging enough to be watched in one go|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/movie-review/kadakh-movie-review-ranvir-shorey-rajat-kapoor-6464891/|access-date=2020-12-15|website=The Indian Express|language=en}}</ref> শ্ব’ৰে জনপ্ৰিয় ৰিয়েলিটি টিভি শ্ব’ ''বিগবছ অ’টিটি ছিজন ৩''ৰ এজন প্ৰতিযোগী আছিল। জিঅ’ চিনেমা প্ৰিমিয়ামত সম্প্ৰচাৰিত এই অনুষ্ঠানটোত তেওঁ ২০২৪ চনৰ ২১ জুনত প্ৰৱেশ কৰিছিল।<ref>{{cite news |title=Bigg Boss OTT 3: When and where to watch... |url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/bigg-boss-ott-3-when-and-where-to-watch-the-premiere-of-anil-kapoor-hosted-controversial-reality-show/articleshow/111159972.cms |access-date=22 June 2024 |agency=Times Entertainment |publisher=Times of India/Bombay Times |date=Jun 21, 2024}}</ref> == চলচ্চিত্ৰপঞ্জী == === চলচ্চিত্ৰ === {|class= "wikitable plainrowheaders sortable" ! বছৰ ! নাম ! চৰিত্ৰ ! টোকা |- !scope="row" | ১৯৯৯ | সামনে যে কৌন | | চুটি ছবি |- ! scope="row" | ২০০২ | এক চুটিচি লাভ ষ্ট’ৰী | মনীষাৰ প্ৰেমিক | |- ! scope="row" rowspan=3|২০০৩ | জিম | বিশাল | |- | ফ্ৰিকি চক্ৰ | লেখক | ইংৰাজী চলচ্চিত্ৰ |- | ৱেইছা ভী হোতা হ্যায় পাৰ্ট II | ৰণবীৰ শ্ব’ৰী | |- ! scope="row" | ২০০৪ | লক্ষ্য | তৰচেম সিং | |- ! scope="row" rowspan="2" |২০০৫ | হম দম | এন্থনী | |- | দ্য ফিল্ম | পৰিচালক কৌশিক | |- ! scope="row" rowspan=5|২০০৬ | শিৱা | দক্ষ | |- | মিক্সড ডাবলছ | Sunil Arora | |- | য়ু হোতা তো ক্যা হোতা | স্পৰ্টছ বাৰ মেনেজাৰ | |- | প্যাৰ কে ছাইড ইফেক্টছ | নানু | |- | খোচলা কা ঘোচলা | বাণ্টি খোচলা | |- ! scope="row" rowspan=5|২০০৭ | ট্ৰেফিক ছিগনেল | ডমিনিক ডি’ছুজা | |- | হানিমুন ট্ৰেভেলছ প্ৰাইভেট লিমিটেড | হিতেশ | |- | ভেজা ফ্ৰাই | আচিফ মাৰ্চেণ্ট | |- | নো স্মোকিং | আব্বাছ টায়াৰৱালা | |- | আজা নাচলে | মোহন শৰ্মা | |- ! scope="row" rowspan=8|২০০৮ | মিথ্যা | ভিকে | |- | চিৰ্ফ | আকাশ | |- | আগলী ঔৰ পাগলী | কবীৰ | |- | গুড লাক | এ জিগলো | |- | সিং ইজ কিং | পুনীত সাবৰৱাল | |- | ৮ | আৰিফ | খণ্ড: "How can it be?" |- | দশবিদনিয়া | জগতাপ | |- | ফেশ্বন | নিজে | কেমিঅ' |- ! scope="row" rowspan=5|২০০৯ | চান্দনী চক টু চাইনা | চপ ষ্টিক | |- | কুইক গান মুৰুগান | চনচনী ৰিপ'ৰ্টাৰ | কেমিঅ' |- | থ্যাংকছ মা | এম. চি. মটৱানী | |- | ডু নট ডিষ্টাৰ্ব | এজন ডিটেক্টিভ | |- | ৰাত গয়ী, বাত গয়ী? | গাগছ সিং | |- ! scope="row" rowspan=4|২০১০ | আপ কে লিয়ে হম | | |- | দ্য ফিল্ম ইম’শ্যনেল অত্যাচাৰ | লেছলি | |- | আই এম ২৪ | গগনদীপ সিং | |- | ইতি মৃণালিনী | মহিন্দৰ | |- ! scope="row" rowspan="5"|২০১২ | লাইফ কী তো লগ গয়ী | অমল গাংগুলী | |- | ফ্যাটছ’! | সুদীপ | |- | এক থা টাইগাৰ | গোপী আৰ্য | |- | হিৰোইন | তপনদা | |- | মিডনাইটছ চিলড্ৰেন | লৰেল | কানাডিয়ান-ব্ৰিটিছ চলচ্চিত্ৰ |- ! scope="row" rowspan=3|২০১৩ | বম্বে টকীজ | ভিকীৰ দেউতাক | |- | বাজাতে ৰহো | বাল্লু | |- | আঁখো দেখি | পৰ্যটক ফটোগ্ৰাফাৰ | কেমিঅ' |- ! scope="row" | ২০১৪ | হেপ্পী এণ্ডিং | মণ্টু | |- ! scope="row" rowspan=2|২০১৫ | গৌৰ হৰি দাস্তান | ৰাজীৱ সিংঘল | |- | তিতলি | বিক্ৰম | |- ! scope="row" | ২০১৬ | মোহ মায়া মানি | অমন | |- ! scope="row" rowspan="4"|২০১৭ | ব্লু মাউণ্টেইনছ | ঔম মেহৰা | |- | এ ডেথ ইন দ্য গঞ্জ | বিক্ৰম | |- | গলি গুলিয়াঁ | গণেশী | |- | কডৱী হাৱা | বেংকাৰ | |- ! scope="row" rowspan=2|২০১৮ | হালকা | ৰমেশ | |- | মান্টো | ঈশ্বৰ সিং | |- ! scope="row" rowspan=3|২০১৯ | সোণচিৰিয়া | ৱকীল সিং | |- | টেনীছ বাডিজ | মিষ্টাৰ সিং | |- | শ্বেম | সুমেৰ শেঠ | চুটি ছবি |- ! scope="row" rowspan="3" |২০২০ | ইংৰাজী মিডিয়াম | বাবলু | |- | কডাক | সুনীল | |- | লুটকেছ | ইনস্পেক্টৰ কোলটে | |- ! scope="row" rowspan=2| ২০২১ | ৪২০ আই পি চি | চাভাক জামশেদজী | |- | মাৰ্ডাৰ এট তিশ্ৰী মঞ্জিল ৩০২ | অভিষেক দেৱান | |- ! scope="row" | ২০২২ | RK/RKay | ৰণবীৰ | |- ! scope="row" rowspan="3" |২০২৩ | মুম্বাইকাৰ | প্ৰবল কান্ত পাটিল | |- | টাইগাৰ ৩ | গোপী আৰ্য | |- | এভ্ৰিবডি লাভছ সোহৰাব হাণ্ডা | মাধৱন | |- ! scope="row" rowspan=2 |২০২৪ | অ্যাকচিডেন্ট অৰ কন্সপিৰেচি: গোধৰা | মহমুদ কুৰেশী | |- | দ্য চিগনেচাৰ | | |- ! rowspan="2" scope="row" |২০২৫ | জছী ৱেডছ জছী | চেহগল | |- | চেম্পিয়ন | হাছিম | তেলেগু চলচ্চিত্ৰ |} === টেলিভিছন === {|class="wikitable plainrowheaders sortable" |- ! বছৰ ! নাম ! চৰিত্ৰ ! টোকা |- ! scope="row" rowspan="2" | ১৯৯৮ | অয়ে ||rowspan=4|আঁত ধৰোঁতা |rowspan=4|ইংৰাজী ভাষাৰ অনুষ্ঠান |- | হাউচ এৰেষ্ট |- ! scope="row" | ১৯৯৯ | ছাবা |- ! scope="row" | ২০০০ | চ্যাট ৰুম |- ! scope="row" | ২০০৪–২০০৭ | দ্য গ্ৰেট ইণ্ডিয়ান কমেডী শ্ব’ || বিভিন্ন চৰিত্ৰ || |- ! scope="row" | ২০০৭ | ৰণবীৰ বিনয় ঔৰ কৌন? || আঁত ধৰোঁতা || |- ! scope="row" | ২০১০ | কাম কা প্লট || দশৰথ শ্ৰীবাস্তৱ || টেলিভিছন চলচ্চিত্ৰ |- ! scope="row" | ২০১২ | সাৱধান ইণ্ডিয়া || আঁত ধৰোঁতা |- ! scope="row" rowspan="2" | ২০১৪ | ফিয়েৰ ফেক্টৰ: খতৰোঁ কে খিলাড়ী ৫ || প্ৰতিযোগী |rowspan=2|ৰিয়েলিটি শ্ব’ |- | ঝলক দিখলা যা ৭ || আঁত ধৰোঁতা |- ! scope="row" | ২০১৮ | ৰংবাজ | সিদ্ধাৰ্থ পাণ্ডে | |- ! scope="row" | ২০১৯ | ছেক্ৰেড গেমছ || শ্বাহিদ খান || |- ! scope="row" | ২০১৯–২০২১ | মেট্ৰ’ পাৰ্ক | কল্পেশ পেটেল | |- ! scope="row" rowspan=3|২০১৯ | বোম্বাৰ্ছ | দেবু | |- | দ্য অফিচ | প্ৰেম চোপ্ৰা | |- | ফ্লিপ | ৰঘু | খণ্ড: "Bully" |- ! scope="row" rowspan="5" | ২০২০ | হাই | জেকচন লাকড়া | |- | হচমুখ || জিম্মী দ্য মেকাৰ || |- | পৰিৱাৰ || শিশু পাল নাৰায়ণ || |- | এ ছুইটেবল বয় (A Suitable Boy) | ৱাৰিছ | |- | মেট্ৰ’ পাৰ্ক: কুৱাৰেন্টাইন এডিচন | কল্পেশ পেটেল | |- ! scope="row" | ২০২১–২০২৪ | ছানফ্লাৱাৰ | ইনস্পেক্টৰ এছ. দিগেন্দ্ৰ | ZEE5 ধাৰাবাহিক |- ! scope="row" rowspan="2"|২০২১ | টব্বৰ | অজিত সোধিত | |- | চলো কোই বাত নহীঁ || আঁত ধৰোঁতা | |- ! scope="row" rowspan=2| ২০২৪ | বিগবছ অ’টিটি ৩ || প্ৰতিযোগী | ৰিয়েলিটি শ্ব’ |- | শেখৰ হোম | জয়ব্ৰত চাহনী | |- ! scope="row" rowspan="2" | ২০২৫ | কানেডা | ৰঞ্জিত বাজৱা | |- | বিন্দিয়া কে বাহুবলী | ছোটা দাউদ | |} == বঁটা আৰু মনোনয়ন == {|class= "wikitable plainrowheaders sortable" !বৰ্ষ !বঁটা !শিতান !মনোনীত কৰ্ম !ফলাফল !তথ্যসূত্ৰ |- | ২০১৬ | আইবিএন লাইভ মুভি বঁটা | rowspan="2" | শ্ৰেষ্ঠ সহযোগী অভিনেতা | টিটলি | {{Nom}} | <ref>{{cite web|url= https://www.news18.com/topics/ibnlive-movie-awards/|title=IBNLive Movie Awards}}</ref> |- | rowspan="3"|২০১৯ | এফঅ'আই অনলাইন বঁটা | সোনচাৰিয়া | {{won}} | <ref>{{cite web|url= https://www.foionlineawards.com/|title=FOI Online Awards}}</ref> |- | আইৰিল বঁটা | শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা(কমেডী) | মেট্ৰো পাৰ্ক | {{nom}} | <ref>{{Cite web|url=https://www.news18.com/i-reel-awards/list-of-nominees/|title=iReel Awards 2019: List of Nominees |website=News18 |access-date=2021-06-02}}</ref> |- | গোল্ড বঁটা | কমেডি চৰিত্ৰ শ্ৰেষ্ঠ পুৰুষ অভিনয় | মেট্ৰো পাৰ্ক | {{Won}} | <ref>{{Cite web |last=Srivastava |first=Anshika |date=12 October 2019 |title=Here's The Complete List Of Winners At The Gold Awards 2019! - Fuzion Productions |url=https://www.fuzionproductions.com/heres-the-complete-list-of-winners-at-the-gold-awards-2019/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200803181856/https://www.fuzionproductions.com/heres-the-complete-list-of-winners-at-the-gold-awards-2019/ |archive-date=3 August 2020 |access-date=2021-01-29 |website=Fuzion Productions |language=en-US |archivedate=3 August 2020 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200803181856/https://www.fuzionproductions.com/heres-the-complete-list-of-winners-at-the-gold-awards-2019/ |deadurl=yes }}</ref> |- |- | ২০২০ | ফিল্মফেয়াৰ | শ্ৰেষ্ঠ সহযোগী অভিনেতা | সোনচাৰিয়া | {{Nom}} | <ref name="WINNERS"/> |- |২০২১ |এছিয়ান টেলিভিছন বঁটা |শ্ৰেষ্ঠ সহযোগী অভিনেতা | সোনচাৰিয়া | {{won}} |<ref>{{Cite web|title=2021 Nominees|url=https://www.asiantvawards.com/nominees/2021-nominees/|access-date=2021-11-12|website=Asian Television Awards|language=en-US}}</ref> |} ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== {{Commons}} * {{IMDb name}} * {{BH person}} [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় অভিনয় শিল্পী]] [[শ্ৰেণী:অভিনেতা]] [[শ্ৰেণী:হিন্দী চলচ্চিত্ৰৰ অভিনেতা]] [[শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:পঞ্জাব, ভাৰতৰ ব্যক্তি]] 9m98wutelxyrud6zw2e8of8kubf4srv 0 128637 603101 601076 2026-04-26T22:50:29Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 603101 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = অমৰাৱতী | settlement_type = গাঁও | image_skyline = {{multiple image | border = infobox | total_width = 300 | image_style = | perrow = 1/3/2/1 | caption_align = center | image1 = Sri Amaralingeswara Swamy temple & Chariot.jpg | caption1 = অমৰেশ্বৰ মন্দিৰৰ ৰথযাত্ৰা মহোৎসৱ | image2 = Dhyana buddha statue in Amaravathi.jpg | caption2 = ধ্যান বুদ্ধৰ মূৰ্তি | image3 = Welcome Board near Amaravathi.jpg | caption3 = চহৰৰ প্ৰৱেশদ্বাৰ | image4 = Entrance of at AP Museum, Amaravathi.jpg | caption4 = এপি সংগ্ৰহালয় | image5 = Dhyana buddha ghat in Amaravathi.jpg | caption5 = ধ্যান বুদ্ধ ঘাট | image6 = Museum under construction near Dhyana Buddha statue (2).jpg | caption6 = ধ্যান বুদ্ধ সংগ্ৰহালয় | image7 = Amaravati Stupa in AP W IMG 8075.jpg | caption7 = অমৰাৱতী মহাস্তূপ }} | etymology = অমৰসকলৰ আৱাসস্থল | nickname = | mapframe = yes | mapframe-zoom = 14 | pushpin_map = India | pushpin_relief = yes | pushpin_map_caption = ভাৰতৰ অন্ধ্ৰ প্ৰদেশত অৱস্থান | pushpin_label = | pushpin_label_position = right | coordinates = {{coord|16.573|N|80.358|E|display=inline,title}} | coordinates_footnotes = | subdivision_type = দেশ | subdivision_name = ভাৰত | subdivision_type1 = ৰাজ্য | subdivision_name1 = [[অন্ধ্ৰপ্ৰদেশ]] | subdivision_type2 = জিলা | subdivision_name2 = পালনাডু | subdivision_type3 = মণ্ডল | subdivision_name3 = অমৰাৱতী মণ্ডল | established_title = প্ৰতিষ্ঠা | established_date = ৩০০ খ্ৰীষ্টপূৰ্ব | named_for = অমৰাৰাম | parts_type = ৱাৰ্ড | parts = | government_footnotes = <ref name="panchayat">{{cite web |title=Gram Panchayat Identification Codes |url=http://saaksharbharat.nic.in/saaksharbharat/forms/gp_code.pdf |website=Saakshar Bharat Mission |publisher=National Informatics Centre |access-date=7 May 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170818173131/http://saaksharbharat.nic.in/saaksharbharat/forms/gp_code.pdf |archive-date=18 August 2017 |page=95 |url-status=dead |archivedate=18 August 2017 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170818173131/http://saaksharbharat.nic.in/saaksharbharat/forms/gp_code.pdf |deadurl=yes }}</ref> | government_type = পঞ্চায়তী ৰাজ | governing_body = অমৰাৱতী গাঁও পঞ্চায়ত | leader_title = সৰপঞ্চ | leader_name = | unit_pref = Metric | area_footnotes = <ref name="census">{{cite web |title=District Census Hand Book : Guntur (Part B) |url=http://www.censusindia.gov.in/2011census/dchb/2817_PART_B_DCHB_GUNTUR.pdf |website= ভাৰতৰ লোকপিয়ল |publisher=Directorate of Census Operations, Andhra Pradesh |access-date=1 June 2019 |pages=14,252 |date=2011}}</ref> | area_total_ha = 1524 | population_as_of = ২০১১ | population_footnotes = <ref name="population">{{cite web |title=Population |url=http://www.censusindia.gov.in/pca/SearchDetails.aspx?Id=668015 |website=Census of India |publisher=Registrar General and Census Commissioner of India |access-date=1 June 2019}}</ref> | population_total = 13400 | population_density_km2 = auto | demographics_type1 = ভাষা | demographics1_title1 = চৰকাৰী | demographics1_info1 = [[তেলুগু ভাষা|তেলুগু]] | timezone1 = [[ভাৰতীয় মান সময়|IST]] | utc_offset1 = +৫:৩০ | postal_code_type = PIN | postal_code = 522020 | area_code_type = এছটিডি ক'ড | area_code = +৯১–৮৬৪৫ | registration_plate_type = | registration_plate = [[ভাৰতৰ যান-বাহন পঞ্জীয়ন নম্বৰ|AP]] }} '''অমৰাৱতী''' {{en| Amaravati}} {{sfnp|Ramaswami, Indian Monuments|1971|p=114}} [[ভাৰত]]ৰ [[অন্ধ্ৰপ্ৰদেশ]]ৰ পালনাডু জিলাৰ কৃষ্ণ নদীৰ পাৰৰ এখন গাঁও।<ref>{{citation |url=https://palnadu.ap.gov.in/culture-tourism/ |title=Culture Tourism – Amaravathi |work=Palnadu district, Government of Andhra Pradesh}}</ref> ১৮ শতিকাৰ শেষৰফালে জমিদাৰ বছিৰেদ্দি ভেংকটাদ্ৰি নাইডুৱে প্ৰাচীন সতবাহনৰ ৰাজধানী ধন্যকটকৰ ঠাইত নিৰ্মাণ কৰিছিল।<ref name="Business Line 2018"/> অমৰাৱতী অমৰাৱতী মণ্ডলৰ প্ৰশাসনিক কেন্দ্ৰ<ref name="village">{{cite web |date=2011 |title=District Census Handbook : Guntur |url=http://censusindia.gov.in/2011census/dchb/2817_PART_A_DCHB_GUNTUR.pdf |access-date=3 June 2019 |website=Census of India |publisher=Directorate of Census Operations, Andhra Pradesh |pages=5,328–329}}</ref> হিচাপে কাম কৰে আৰু ই অন্ধ্ৰপ্ৰদেশ ৰাজধানী অঞ্চলত অৱস্থিত। সাংস্কৃতিক ঐতিহ্যৰ বাবে বিখ্যাত অমৰাৱতীয়ে গুণ্টুৰ জিলাৰ পূব দিশত ৩৫ কিলোমিটাৰ দূৰত্বত অৱস্থিত ৰাজ্যখনৰ নৱ পৰিকল্পিত ৰাজধানী অমৰাৱতীক নাম দিছিল। [[হিন্দু]] আৰু [[বৌদ্ধ]] উভয় পৰম্পৰাতে অমৰাৱতী বিশিষ্ট স্থানৰ বাবে উল্লেখযোগ্য।<ref>{{cite news |date=22 October 2015 |title=After 18 centuries, Amaravati set to become a 'capital' again |url=http://timesofindia.indiatimes.com/india/After-18-centuries-Amaravati-set-to-become-a-capital-again/articleshow/49489009.cms |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20151025011007/https://timesofindia.indiatimes.com/india/After-18-centuries-Amaravati-set-to-become-a-capital-again/articleshow/49489009.cms |archive-date=25 October 2015 |newspaper=[[দ্য টাইম্‌ছ অৱ ইণ্ডিয়া]]}}</ref> এই স্থানৰ নামকৰণ কৰা হৈছে অমৰেশ্বৰ মন্দিৰৰ নামেৰে, যিটো পঞ্চৰমা ক্ষেত্ৰসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম, ভগৱান শিৱৰ প্ৰতি উৎসৰ্গিত উল্লেখযোগ্য হিন্দু মন্দিৰ।<ref name=":3">{{Cite book |last=H. Sarkar |first= |url=https://archive.org/details/amaravati00sark/page/8/ |title=Amaravati |last2=S. P. Nainar |first2= |date=2007 |publisher=Archaeological Survey of India |others= |edition=5th |pages=1–2}}</ref> ইয়াৰ উপৰি ইয়াত খ্ৰীষ্টপূৰ্ব দ্বিতীয় শতিকাৰপৰা তৃতীয় শতিকালৈকে বৌদ্ধ ধৰ্মৰ স্মৃতিসৌধ প্ৰাচীন অমৰাৱতী স্তুপ আছে।<ref>{{cite web |title=Amaravathi |url=http://www.ancientindia.co.uk/buddha/explore/intro.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171004154833/http://www.ancientindia.co.uk/buddha/explore/intro.html |archive-date=4 October 2017 |website=British Museum}}</ref><ref>{{cite web |date=May 2016 |title=Forget the Kohinoor, could we have the Amaravathi Stupa sculptures back please? |url=http://scroll.in/article/807101/forget-the-kohinoor-could-we-have-the-amaravati-stupa-sculptures-back-please |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170802170353/http://scroll.in/article/807101/forget-the-kohinoor-could-we-have-the-amaravati-stupa-sculptures-back-please |archive-date=2 August 2017 |website=Scroll.in}}</ref> বৰ্তমান ভাৰতৰ প্ৰত্নতাত্ত্বিক জৰীপৰ সুৰক্ষাৰ অধীনত থকা এই স্তুপটোৱে অমৰাৱতী স্কুল অৱ আৰ্টৰ উদাহৰণ দাঙি ধৰে, যিটো শৈলী সমগ্ৰ দক্ষিণ আৰু দক্ষিণ-পূব এছিয়াত বৌদ্ধ শিল্পৰ ওপৰত স্থায়ী প্ৰভাৱ পেলাইছিল।<ref name=":3" /> ভাৰতৰ অন্যতম কেন্দ্ৰীয়ভাৱে সংৰক্ষিত ৰাষ্ট্ৰীয় গুৰুত্বপূৰ্ণ স্মৃতিসৌধ হিচাপে নিৰ্ধাৰণ কৰা এই স্তুপ আৰু ইয়াৰ চাৰিওফালৰ ধ্বংসাৱশেষৰ সাংস্কৃতিক মূল্য অতিশয় বেছি।<ref name=":1">{{cite web|title=Centrally Protected Monuments|url=http://asihyd.ap.nic.in/monuments.html|website=Archeological Survey of India|access-date=27 May 2017|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20170626104454/http://asihyd.ap.nic.in/monuments.html|archive-date=26 June 2017|url-status=dead|df=dmy-all|archivedate=26 June 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170626104454/http://asihyd.ap.nic.in/monuments.html|deadurl=yes}}</ref> অমৰাৱতী ধন্যকটক (বৰ্তমান ধৰণিকোটা)ৰ ওচৰত অৱস্থিত, যিটো এসময়ত সতবাহন বংশৰ ৰাজধানী হিচাপে কাম কৰিছিল।<ref name="Business Line 2018">{{cite news |author1=V.Rishi Kumar |date=23 January 2018 |title=The capital of Satavahanas has come a full circle |url=https://www.thehindubusinessline.com/news/national/the-capital-of-satavahanas-has-come-a-full-circle/article7780738.ece |access-date=8 May 2019 |work=The Hindu Business Line |language=en}}</ref> অমৰাৱতীৰ মূল ল্যাণ্ডমাৰ্কসমূহৰ ভিতৰত অমৰাৱতী ঐতিহ্য কেন্দ্ৰ আৰু সংগ্ৰহালয়, য'ত ইয়াৰ প্ৰাচীন অতীতৰ সামগ্ৰীসমূহ সংৰক্ষণ কৰা হৈছে,<ref name=":2">{{cite news|last1=Varma|first1=P. Sujatha|title=Kalachakra Museum regains lost sheen|url=http://www.thehindu.com/news/cities/Vijayawada/kalachakra-museum-regains-lost-sheen/article8895338.ece|access-date=23 September 2016|work=The Hindu|date=25 July 2016|language=en-IN}}</ref> আৰু গাঁওখনৰ বৌদ্ধ ঐতিহ্যক প্ৰতিনিধিত্ব কৰা এটা বিশিষ্ট আধুনিক ভাস্কৰ্য্য ধ্যান বুদ্ধৰ মূৰ্তিও।<ref name=":0">{{cite web |date=15 September 2014 |title=Tallest Dhyana Buddha to be ready in Amaravathi |url=https://www.deccanchronicle.com/140915/nation-current-affairs/article/tallest-dhyana-buddha-be-ready-amaravati |website=Deccan Chronicle}}</ref> ২০১১ চনৰ লোকপিয়ল অনুসৰি প্ৰায় ১৩,৪০০ জনসংখ্যাৰ এই গাঁওখনে ঐতিহ্য সংৰক্ষণ আৰু উন্নয়নৰ বাবে ঐতিহ্য নগৰ উন্নয়ন আৰু বৃদ্ধি যোজনা (HRIDAY) আঁচনিৰ অধীনতো স্বীকৃতি লাভ কৰিছে।<ref>{{cite web |date=21 January 2015 |title=Heritage City Development Scheme (HRIDAY) launched : Centre to fund entire expenditure |url=http://pib.nic.in/newsite/PrintRelease.aspx?relid=114843 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150411054908/http://pib.nic.in/newsite/PrintRelease.aspx?relid=114843 |archive-date=11 April 2015 |website=Press Information Bureau |publisher=Ministry of Housing & Urban Affairs, India}}</ref><ref>{{cite news |date=November 2016 |title=Spotlight to shift on intangible heritage |url=http://www.thehindu.com/news/cities/Vijayawada/Spotlight-to-shift-on-intangible-heritage/article16087499.ece |access-date=7 August 2017 |website=[[দ্য হিন্দু]]}}</ref> == নামকৰণ == অমৰাৱতী নামৰ অৰ্থ হৈছে "অমৰসকলৰ আৱাসস্থল।" <ref>{{cite news |last1=Ravikumar |first1=Aruna |date=13 August 2016 |title=A river of talent |url=http://www.thehansindia.com/posts/index/Sunday-Hans/2016-08-13/A-river-of-talent/248374 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170802164732/http://www.thehansindia.com/posts/index/Sunday-Hans/2016-08-13/A-river-of-talent/248374 |archive-date=2 August 2017 |access-date=1 May 2017 |work=The Hans India |language=en}}</ref> ভগৱান শিৱৰ নামত উছৰ্গিত হিন্দু ধৰ্মৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ পঞ্চাৰাম ক্ষেত্ৰৰ অন্যতম অমৰেশ্বৰ মন্দিৰৰ নামেৰে এই ঠাইখনৰ নাম ৰখা হৈছে।<ref name=":3" /> == ইতিহাস == === প্ৰাচীন ইতিহাস === অমৰাৱতীৰ ইতিহাস কমেও ২,৩০০ বছৰ পুৰণি বুলি কোৱা হয়।<ref>{{cite news |date=6 September 2015 |title=Ancient sculptures found in Amaravati |url=http://thehindu.com |access-date=7 October 2017 |website=[[The Hindu]]}}</ref> কালচক্ৰ তন্ত্ৰৰ পৰম্পৰা অনুসৰি, [[গৌতম বুদ্ধ]]ই ধৰ্মোপদেশ দিবলৈ অন্ধক অঞ্চল (বৰ্তমানৰ ধান্যকটক) ভ্ৰমণ কৰিছিল বুলি বিশ্বাস কৰা হয়। সম্ৰাট অশোকৰ ৰাজত্বকালত এই অঞ্চল মৌৰ্য সাম্ৰাজ্যৰ অন্তৰ্গত আছিল। খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ২২৫ চনৰ আশে-পাশে সাতবাহন বংশৰ উত্থানৰ লগে লগে অমৰাৱতী তেওঁলোকৰ পূবৰ ৰাজধানী হৈ পৰে।<ref>{{Cite journal |last=Gangaiah |first=K. |date=2018 |title=Social Reform in Medieval Andhra: Caste and Untouchability |journal=Indian History Congress |volume=79 |page=5 |jstor=26906262}}</ref> অমৰাৱতী স্তূপ দক্ষিণ ভাৰতৰ অন্যতম গুৰুত্বপূৰ্ণ বৌদ্ধ কীৰ্তিচিহ্ন। ১৮ শতিকাৰ শেষৰফালে এজন স্থানীয় জমিদাৰে ইয়াক আৱিষ্কাৰ কৰিছিল। এই স্তূপটো সম্ভৱতঃ মৌৰ্য পৰৱৰ্তী যুগত (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ২০০–১০০) নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। ইয়াৰ স্থাপত্য আৰু ভাস্কৰ্যসমূহৰপৰা দেখা যায় যে সময়ৰ লগে লগে ইয়াত বহু পৰিৱৰ্তন আৰু মেৰামতি কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite journal |last=Shimada |first=Akira |date=2006 |title=The Great Railing at Amarāvatī: An Architectural and Chronological Reconstruction |url=https://jstor.org |journal=Artibus Asiae Publishers |volume=66 |issue=1 |page=89}}</ref> সাতবাহন যুগত অমৰাৱতী আৰু সন্নতি (কৰ্ণাটক) কেন্দ্ৰ কৰি এক সুকীয়া কলাশৈলী গঢ়ি উঠিছিল, যাক 'অমৰাৱতী শিল্পশৈলী' বুলি জনা যায়। এই শৈলী ভাৰতৰ মথুৰা আৰু গান্ধাৰ শৈলীৰ সৈতে তুলনা কৰিব পাৰি।<ref>{{Cite journal |last=Sundara |first=A. |date=1984 |title=Presidential address: Archaeology and national integration |url=https://jstor.org |journal=Indian History Congress |volume=45 |pages=854}}</ref> এই শৈলীৰ ভাস্কৰ্যসমূহ শ্ৰীলংকালৈকো ৰপ্তানি কৰা হৈছিল, যিয়ে সেই দেশত বৌদ্ধ ধৰ্মৰ প্ৰসাৰত সহায় কৰিছিল। অমৰাৱতীৰ মঠ আৰু শিক্ষানুষ্ঠানসমূহে সমগ্ৰ ভাৰত তথা পূব আৰু দক্ষিণ-পূব এছিয়াৰ পণ্ডিতসকলক আকৰ্ষিত কৰিছিল। সাতবাহনৰ পতনৰ পিছত ইক্ষ্বাকু বংশৰ ৰজাসকলেও এই বৌদ্ধ প্ৰতিষ্ঠানসমূহক পৃষ্ঠপোষকতা কৰিছিল।<ref>{{Cite web |last=Teekah |first=Ethan |date=2024-08-11 |title=Amaravati {{!}} Andhra Pradesh, Capital, Map, History, & Development {{!}} Britannica |url=https://britannica.com |access-date=2024-08-18 |website=://britannica.com |language=en}}</ref> স্কন্দ পুৰাণত অমৰাৱতীৰ ধৰ্মীয় গুৰুত্ব আৰু ইয়াৰ শিৱ মন্দিৰৰ বিষয়ে উল্লেখ পোৱা যায়। === মধ্যযুগীয় ইতিহাস === অমৰাৱতীৰ মহাচৈত্যক স্থানীয়ভাৱে 'দীপালেদিন্নে' (চাকিৰ পাহাৰ) বুলি জনা যায়। ১৭৯৭ চনত কৰ্ণেল কলিন মেকেঞ্জিয়ে পোনপ্ৰথমবাৰৰ বাবে ইয়াৰ ঐতিহাসিক গুৰুত্ব অনুধাৱন কৰিছিল। জমিদাৰ বাচিৰেড্ডী ভেংকটাদ্বি নায়ুডুৱে নিজৰ শাসন কেন্দ্ৰ অমৰাৱতীলৈ স্থানান্তৰ কৰাৰ সময়ত এই স্তূপটোৰ টিলাটো খন্দাইছিল। নতুন চহৰ নিৰ্মাণৰ বাবে তেওঁ স্তূপটোৰ ইটা আৰু ভাস্কৰ্য খোদিত পাথৰসমূহ ব্যৱহাৰ কৰিছিল। মেকেঞ্জিয়ে এই আৱিষ্কাৰৰ কথা জানিব পাৰি ১৮১৮ চনত পুনৰাই তালৈ গৈ সবিস্তাৰ চিত্ৰ আৰু তথ্য সংগ্ৰহ কৰে।<ref name=":32">{{Cite book |last=H. Sarkar |url=https://archive.org |title=Amaravati |last2=S. P. Nainar |date=2007 |publisher=Archaeological Survey of India |pages=3}}</ref> পৰৱৰ্তী সময়ত ৱাল্টাৰ ইলিয়টে স্তূপটোৰ খনন কাৰ্য চলাই আৱিষ্কৃত সামগ্ৰীসমূহৰ এক বৃহৎ অংশ ব্ৰিটিছ মিউজিয়ামলৈ প্ৰেৰণ কৰে, যিবোৰক 'ইলিয়ট মাৰ্বল' বুলি জনা যায়। === মহাস্তূপ বা মহাচৈত্য === [[File:British Museum Asia 14.jpg|left|thumb|206x206px|অমৰাৱতী মহাস্তূপৰ চূণশিলৰ চনক (৩য় শতিকা)]] মহাস্তূপ বা অমৰাৱতী স্তূপ হৈছে চহৰখনৰ আটাইতকৈ উল্লেখযোগ্য ঐতিহাসিক কীৰ্তিচিহ্ন। খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৩য় শতিকাৰপৰা খ্ৰীষ্টীয় ২৫০ চনৰ ভিতৰত ইয়াক বিভিন্ন পৰ্যায়ত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। বৰ্তমান ভাৰতীয় প্ৰত্নতাত্ত্বিক জৰীপ বিভাগৰ তত্ত্বাৱধানত স্তূপটোৰ অৱশেষ আৰু ইয়াৰ কাষৰ সংগ্ৰহালয়টো সংৰক্ষিত কৰি ৰখা হৈছে।<ref name="asi.nic.in">{{cite web |title=Archaeological Museum, Amaravati - Archaeological Survey of India |url=http://asi.nic.in}}</ref> ২০০৬ চনত দলাই লামাই অমৰাৱতী ভ্ৰমণ কৰি কালচক্ৰ মহোৎসৱ উদ্‌যাপন কৰিছিল। ভাৰতীয় শিল্পকলাৰ ইতিহাসত অমৰাৱতী স্তূপৰ এক অনন্য স্থান আছে।<ref>{{Cite book |last=Pal |first=Pratapaditya |url=https://google.com |title=Indian Sculpture: Circa 500 B.C.-A.D. 700 |publisher=Los Angeles County Museum of Art |year=1986 |isbn=978-0-520-05991-7 |pages=154 |language=en}}</ref> ইয়াৰ শিল্পশৈলীয়ে সমগ্ৰ দক্ষিণ ভাৰত, শ্ৰীলংকা আৰু দক্ষিণ-পূব এছিয়াৰ শিল্পকলাক গভীৰভাৱে প্ৰভাবিত কৰিছিল। বৰ্তমান এই স্তূপৰ ভাস্কৰ্যসমূহ লণ্ডনৰ ব্ৰিটিছ মিউজিয়াম আৰু চেন্নাইৰ চৰকাৰী সংগ্ৰহালয়ত সংৰক্ষিত হৈ আছে। == ভৌগোলিক অৱস্থান == অমৰাৱতী {{Coord|16.579444|N|80.311111|E|}} স্থানাংকত অৱস্থিত। ই মুঠ ১৫২৪ হেক্টৰ (৩,৭৭০ একৰ) মাটি-কালিৰে আগুৰি আছে।<ref name="census" /> == জনগাঁথনি == [[File:Amaravati gram panchayat office.jpg|thumb|অমৰাৱতীৰ গাঁও পঞ্চায়ত কাৰ্যালয়|alt=]] ২০১১ চনৰ ভাৰতৰ লোকপিয়ল অনুসৰি, চহৰখনৰ মুঠ জনসংখ্যা আছিল ১৩,৪০০ জন আৰু পৰিয়ালৰ সংখ্যা আছিল ৩,৩১৬ টা। ইয়াৰে ৬,৪৩২ জন পুৰুষ আৰু ৬,৯৫৮ গৰাকী মহিলা— অৰ্থাৎ প্ৰতি ১,০০০ জন পুৰুষৰ বিপৰীতে মহিলাৰ সংখ্যা ১,০৮২ গৰাকী। ০–৬ বছৰ বয়সৰ শিশুৰ সংখ্যা ১,৩২১ জন, যাৰ ভিতৰত ৬৪৭ জন ল'ৰা আৰু ৬৭৪ গৰাকী ছোৱালী। চহৰখনৰ গড় সাক্ষৰতাৰ হাৰ ৭১.৩%, যিটো ৰাজ্যিক গড় সাক্ষৰতা (৬৭.৪%)তকৈ অধিক।<ref name=population /><ref>{{cite web |title=Literacy of AP (Census 2011) |url=http://www.ap.gov.in/AP%20State%20Statistical%20Abstract%20May%202014/2%20AP%20Demography.pdf |publisher=Official Portal of Andhra Pradesh Government |access-date=5 September 2014 |page=43 |url-status=dead |archivedate=14 July 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140714213923/http://www.ap.gov.in/AP%20State%20Statistical%20Abstract%20May%202014/2%20AP%20Demography.pdf |deadurl=yes }}</ref> == চৰকাৰ আৰু ৰাজনীতি == অমৰাৱতী গাঁও পঞ্চায়ত হৈছে গাঁওখনৰ স্থানীয় স্বায়ত্তশাসন সংস্থা।<ref name="panchayat" /> ইয়াক কেইবাটাও ৱাৰ্ডত বিভক্ত কৰা হৈছে আৰু প্ৰতিটো ৱাৰ্ডৰ বাবে এজন ৱাৰ্ড সদস্য থাকে। এই গাঁওখন পেডাকুৰাপাদু বিধানসভা সমষ্টিৰ অন্তৰ্গত। বৰ্তমান এই সমষ্টিটোৰ বিধায়ক হৈছে তেলুগু দেশম পাৰ্টিৰ ভাষ্যম প্ৰবীণ।<ref>{{cite web|title=Member's Report|url=http://www.aplegislature.org/web/legislative-assembly/member-s-information|website=Andhra Pradesh Legislature Assembly|access-date=21 July 2024|archivedate=6 July 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150706122213/http://www.aplegislature.org/web/legislative-assembly/member-s-information|deadurl=yes}}</ref> == সংস্কৃতি == {{wide image|Panorama of Amaravathi Cultural Heritage Museum.jpg|1000px|অমৰাৱতী সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য সংগ্ৰহালয়ৰ পেনোৰামা দৃশ্য|alt=সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য সংগ্ৰহালয়ৰ দৃশ্য}} চহৰখন [[হিন্দু]] আৰু [[বৌদ্ধ]] উভয় ধৰ্মাৱলম্বী লোকৰ বাবে এক তীৰ্থস্থান। অমৰেশ্বৰ মন্দিৰৰ দেৱালৰ শিলালিপিসমূহে ব্ৰিটিছ শাসনৰ পূৰ্বৰ ৰজা বাচিৰেড্ডী ভেংকটাদ্বি নায়ুডুৰ শাসনকালৰ কথা বৰ্ণনা কৰে। তেওঁ [[কৃষ্ণা নদী]]ৰ ব-দ্বীপ অঞ্চলত অসংখ্য মন্দিৰ আৰু শিক্ষা কেন্দ্ৰ নিৰ্মাণৰ বাবে জনাজাত আছিল।<ref>''Sri Raja Vasireddy Venkatadri Nayudu'', 1973, K. Lakshminarayana, Ponnuru</ref> ইয়াত ১২৫ ফুট উচ্চতাৰ বুদ্ধৰ এক বিশাল মূৰ্তি আছে, যাক 'ধ্যান বুদ্ধ মূৰ্তি' বুলি জনা যায়।<ref name=":0"/> কালচক্ৰ সংগ্ৰহালয়ত (বৰ্তমানৰ অমৰাৱতী ঐতিহ্য কেন্দ্ৰ আৰু সংগ্ৰহালয়) প্ৰাচীন বৌদ্ধ স্থাপত্যসমূহৰ আৰ্হি দেখা পোৱা যায়।<ref name=":2"/> প্ৰাচীন বৌদ্ধ স্তূপ আৰু অন্যান্য অৱশেষসমূহ কেন্দ্ৰীয়ভাৱে সংৰক্ষিত 'ৰাষ্ট্ৰীয় গুৰুত্বপূৰ্ণ স্মাৰক'ৰ অন্তৰ্ভুক্ত।<ref name=":1"/> মহাশিবৰাত্ৰি আৰু নৱৰাত্ৰি হৈছে ইয়াৰ প্ৰধান হিন্দু উৎসৱ। ২০০৬ চনত অমৰাৱতীত ৩০সংখ্যক কালচক্ৰ মহোৎসৱ অনুষ্ঠিত হৈছিল। == পৰিবহণ == [[File:Amaravathi Bus Station.jpg|thumb|অমৰাৱতী বাছ আস্থান]] পথ পৰিবহণেই এই গাঁওখনৰ একমাত্ৰ যাতায়াতৰ মাধ্যম। বিজয়ৱাড়া-অমৰাৱতী পথে গাঁওখনক বিজয়ৱাড়া, তেনালি, গুণ্টুৰ আৰু অন্ধ্ৰ প্ৰদেশৰ ৰাজধানী অঞ্চলৰ উন্দাৱলী, পেনুমাকা আদি ঠাইৰ সৈতে সংযোগ কৰে।<ref>{{cite web|title= Four lane road to Andhra Pradesh new capital soon|url=https://www.deccanchronicle.com/150806/nation-current-affairs/article/four-lane-road-andhra-pradesh-new-capital-soon}}</ref> গুণ্টুৰ-অমৰাৱতী পথে জিলা সদৰ গুণ্টুৰৰ সৈতে সংযোগ স্থাপন কৰে।<ref name="roads">{{cite news|last1=Srinivas|first1=Rajulapudi|title=25 passengers rescued from stranded APSRTC bus in Narsaraopet|work=The Hindu|date=25 October 2013}}</ref> ইয়াৰ উপৰি সাত্তেনাপল্লে আৰু মংগলগিৰিৰ সৈতেও ই পথৰদ্বাৰা সংযোজিত। অন্ধ্ৰপ্ৰদেশ ৰাজ্যিক পথ পৰিবহণ নিগমৰ (APSRTC) বাছসমূহ বিজয়ৱাড়া আৰু গুণ্টুৰৰ দৰে প্ৰধান বাছ আস্থানসমূহৰপৰা নিয়মিতভাৱে চলাচল কৰে। গাঁওখনত কোনো ৰেল সংযোগ নাই। পুলিচিণ্টালাৰপৰা প্ৰকাশম বেৰেজলৈ এটা জলপথৰ পৰিকল্পনা কৰা হৈছে, যিয়ে ওচৰৰ হৰিশ্চন্দ্ৰপুৰম আৰু বৈকুণ্ঠপুৰম গাঁওসমূহক সংযোগ কৰিব।<ref>{{cite news|title=River Route Planned for Amaravathi|work=The New Indian Express|date=26 November 2015}}</ref> == শিক্ষা == ২০১৮–১৯ শিক্ষাবৰ্ষৰ তথ্য অনুসৰি, গাঁওখনত মুঠ ১৭খন বিদ্যালয় আছে। ইয়াৰ ভিতৰত ৪খন মণ্ডল পৰিষদ প্ৰাথমিক বিদ্যালয় (MPP), এখন কস্তুৰবা গান্ধী বালিকা বিদ্যালয় (KGBV) আৰু ১২খন ব্যক্তিগত খণ্ডৰ বিদ্যালয় আছে।<ref>{{cite web |title=School Information |website=Commissionerate of School Education |publisher=Government of Andhra Pradesh |access-date=7 May 2019}}</ref> ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} == গ্ৰন্থপঞ্জী == * {{cite book |last=Ramaswami |first=N. S. |title=Indian Monuments |url=https://books.google.com/books?id=TAZc4KLSYjIC&pg=PA114 |year=1971 |publisher=Abhinav Publications |isbn=978-0-89684-091-1 |ref={{sfnref|Ramaswami, Indian Monuments|1971}}}} == বাহ্যিক সংযোগ == {{Commons category|Amaravathi (village)}} [[শ্ৰেণী:অন্ধ্ৰপ্ৰদেশ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ অঞ্চলসমূহ]] cmfeyb75aszegwsqmljebxdddps476j 0 128647 602991 601688 2026-04-26T15:05:53Z Kandarpajit Kallol 6257 602991 wikitext text/x-wiki {{About|অঞ্চল|অন্যান্য ব্যৱহাৰ|কলিংগ যুদ্ধ{{!}}কলিংগ}} {{Infobox settlement | name = কলিংগ | official_name = | native_name = | native_name_lang = | other_name = | settlement_type = অঞ্চল | image_skyline = Mahajanapadas (c. 500 BCE).png | image_caption = বৈদিক ৰাজ্যসমূহৰ ভিতৰত কলিংগ | image_flag = | flag_alt = | nickname = | image_map = | map_caption = | image_map1 = | map_caption1 = | pushpin_map_caption = | coordinates = | subdivision_type = Country | subdivision_name = [[ভাৰত]] | subdivision_type1 = State | subdivision_name1 = {{Plainlist| * [[ওড়িশা]] {{small|(মধ্য আৰু দক্ষিণ)}} * [[অন্ধ্ৰপ্ৰদেশ]] {{small|(উত্তৰ)}} }} | established_title = <!-- Established --> | established_date = c. 1100 BCE | founder = মহাভাৰতৰ ৰজা কলিংগ | named_for = | government_type = | governing_body = | unit_pref = | area_footnotes = | area_total_km2 = | area_rank = | elevation_footnotes = | elevation_m = | population_total = | population_as_of = | population_footnotes = | population_density_km2 = auto | population_rank = | population_demonym = | demographics_type1 = Languages | demographics1_title1 = Spoken | demographics1_info1 = [[Odia language|Odia]], [[Telugu language|Telugu]] (only in parts of Northern AP) | timezone1 = [[Indian Standard Time|IST]] | utc_offset1 = +5:30 | blank1_name_sec1 = Ancient and Medieval Capitals | blank1_info_sec1 = [[Tosali]], [[Sisupalgarh]], [[Dantapuram]], [[Pithapuram|Prishtapura]], [[Mukhalingam|Kalinganagara]], [[Cuttack]], [[Jajpur]] }} '''কলিংগ''' [[ভাৰত]]ৰ এক ঐতিহাসিক অঞ্চল। ইয়াক সাধাৰণতে গংগা আৰু গোদাৱৰী নদীৰ মাজৰ পূব উপকূলীয় অঞ্চল বুলি সংজ্ঞায়িত কৰা হয় যদিও ইয়াৰ সীমা শাসকসকলৰ ভূ-খণ্ডৰ লগত উঠা-নমা কৰি আহিছে। কলিংগাৰ মূল ভূ-খণ্ডই এতিয়া সমগ্ৰ ওড়িশা আৰু উত্তৰ অন্ধ্ৰপ্ৰদেশৰ কিছু অংশ সামৰি লৈছে। ইয়াৰ বহল পৰিসৰত কলিংগ অঞ্চলে বৰ্তমানৰ ছত্তীশগড়ৰ কিছু অংশও সামৰি লৈছিল, যি পশ্চিমে অমৰকান্তকলৈকে বিস্তৃত আছিল।<ref name="rcm">{{cite book |url=https://archive.org/details/outlineofhistory00rcma |title=Outline of the History of Kalinga |first=R.C. |last=Majumdar |pages=1, 19 |publisher=[[Asian Educational Services]] |date=1996|isbn=9788120611948 |access-date=1 May 2021}}</ref> প্ৰাচীন কালত ই গংগা নদীৰ পাৰলৈকে বিস্তৃত আছিল।<ref name=":0">{{Cite book |last=Ganguly |first=DK |url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.148266/page/n21/mode/1up?q=north-east&view=theater |title=Historical Geography and dynastic History of Orissa |publisher=Punthi Pustak |year=1975 |edition=1st |location=Kolkata |pages=6–7 |language=English}}</ref> কিংবদন্তি [[মহাভাৰত]]ত কলিংগসকলক এটা প্ৰধান জনগোষ্ঠী হিচাপে উল্লেখ কৰা হৈছে। খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৩য় শতিকাত [[কলিংগ যুদ্ধ]]ৰ ফলত এই অঞ্চলটো মৌৰ্যৰ নিয়ন্ত্ৰণলৈ আহে। পৰৱৰ্তী সময়ত ইয়াক কেইবাটাও আঞ্চলিক বংশই শাসন কৰিছিল যাৰ শাসকসকলে কলিংগাধিপতি ("কলিংগৰ প্ৰভু") উপাধি বহন কৰিছিল; এই বংশসমূহৰ ভিতৰত আছিল মহামঘাবাহন, বশিষ্ঠ, মথাৰা, পিতৰ্ভক্ত, শৈলোদ্ভৱ, ভৌমকৰ, সোমবংশী, আৰু পূব গংগ। কলিং অঞ্চলত শাসন কৰিবলৈ মধ্যযুগীয় যুগৰ শাসকসকল আছিল সূৰ্য্যবংশ গজাপতি, ভোই বংশ,<ref>{{cite book|first=L.S.S. |last=O'Malley|title=Bengal District Gazetteer : Puri|url=https://books.google.com/books?id=pwD0-YV2LCYC&pg=PA30|year=2007|access-date=2 February 2021|publisher=Concept Publishing Company|isbn=978-81-7268-138-8|pages=30}}</ref> পৰলাখেমুণ্ডি গংগা <ref>{{citation |url=https://www.jstor.org/stable/44145916 |publisher=Indian History Congress |date=2005–2006|jstor = 44145916|access-date=31 December 2020|title = Formation of Orissa Province and Role of Oriyas in Berhampur|last1 = Padhy|first1 = S. C.|journal = Proceedings of the Indian History Congress|volume = 66|pages = 1030–1040}}</ref><ref name="GAJAPATI">{{citation |title=Odisha District Gazetteers Gajapati |publisher=GAD, Govt of Odisha |url=http://gopabandhuacademy.gov.in/sites/default/files/gazetter/Gajapati_Gazetteer.pdf |page=51 |date=2002 }}</ref> আৰু গঞ্জাম আৰু বিজাগপতমৰ জমিদাৰীসকল।<ref>{{citation |url=https://archive.org/details/dli.csl.7900 |title=Standing Information Regarding the Official Administration of the Madras Presidency in each Department |publisher=Madras University |last1=Maclean |first1=C.D. |date=1877 }}</ref> ==পৰিসৰ== কলিংগ অঞ্চলক সাধাৰণতে [[গংগা]]<ref name=":0" /> আৰু [[গোদাবৰী নদী]]ৰ মাজৰ পূব উপকূলীয় অঞ্চল বুলি সংজ্ঞায়িত কৰা হয়। কিন্তু ইয়াৰ সঠিক সীমা ইতিহাসৰ বিভিন্ন সময়ত উঠা-নমা কৰি আহিছে।{{sfn|R. C. Majumdar|1996|p=1}} ৰাজনীতি বিজ্ঞানী সুদামা মিশ্ৰৰ মতে, কলিং জনপদ প্ৰথমে পুৰী আৰু গঞ্জাম জিলাই সামৰি লোৱা অঞ্চলটোক সামৰি লৈছিল।<ref>{{cite book |author=Sudama Misra |title=Janapada state in ancient India |publisher=Bhāratīya Vidyā Prakāśana |year=1973 |page=78 |url=https://books.google.com/books?id=se1oyofmPLMC }}</ref> গংগা নদীলৈকে অস্তিত্ব নিশ্চিত কৰিবলৈ ডি কে গাংগুলীয়ে প্লিনি আৰু মহাভাৰতৰ বিৱৰণীৰপৰা উল্লেখ ব্যৱহাৰ কৰিছিল।<ref name=":0" /> তেওঁ লিখিছে " প্লিনিয়ে স্পষ্টভাৱে অপ্ৰয়োজনীয় ডুপ্লিকেচন কৰিছে।<ref name=":0" /> দুৰ্ভাগ্যজনকভাৱে এই জনগোষ্ঠীসমূহৰ চিনাক্তকৰণ আৰু ইয়াৰ অৱস্থান বৰ্ণনাৰ প্ৰকৃতিৰ বাবে কঠিন হৈ পৰিছে যিটো ভুল আৰু বিভ্ৰান্তিকৰ যেন লাগে।<ref name=":0" /> প্লিনিয়ে এটাতকৈ অধিক কলিংগ বসতিৰ অস্তিত্বৰ বিষয়ে তেওঁৰ ধাৰণাটোৰদ্বাৰা পৰিচালিত হৈছিল যাৰপৰা ভাৰতীয় লেখকসকলো সম্পূৰ্ণৰূপে মুক্ত নহয়।<ref name=":0" /> কিন্তু প্লিনিৰ ওপৰৰ বিৱৰণীটো গুৰুত্বপূৰ্ণ ইয়াৰপৰা দেখা যায় যে কলিংগ উত্তৰ-পূব দিশত গংগালৈকে বিস্তৃত আছিল।<ref name=":0" />গংগাৰপৰা আগলৈ কলিংগৰ ভূ-খণ্ড যে বিস্তৃত আছিল, সেই কথা বাণপৰ্বমৰ ত্ৰিত্যত্ৰ খণ্ডৰ তলৰ অংশসমূহে সমৰ্থন কৰা যেন লাগে।" <ref name=":0" /> আৰ চি মজুমদাৰৰ দৰে পণ্ডিতসকলে কলিংগৰ কথা উল্লেখ কৰিছে যে মহানদীৰপৰা গোদাবৰীলৈকে আছিল। অৱশ্যে ওপৰত কোৱাৰ দৰে প্লিনিয়ে গংগাৰ উত্তৰ সীমা হিচাপে গংগাৰ সৰল উল্লেখ আৰু মহাভাৰতে কোৱাৰ দৰে মহানদীৰ উত্তৰত অৱস্থিত আৰু এটা সময়ত ওড়িশা আৰু ঝাৰখণ্ডৰ সীমাৰেখাৰে আবদ্ধ হৈ ওড়িশাৰ ভদ্ৰক জিলাৰ বংগ উপসাগৰত পৰি কলিংগাৰ মাজেৰে পাৰ হৈ যোৱা বৈতাৰাণী নদীখনে এই দাবী বাতিল কৰে। প্ৰাচীন ভাৰতীয় সাহিত্যত কলিংগ অঞ্চলটো অন্ধ্ৰ প্ৰদেশৰ সৈতে সীমান্তৰ ওচৰত ওড়িশাৰ গঞ্জাম জিলাত অৱস্থিত মহেন্দ্ৰগিৰি পৰ্বতৰ সৈতে জড়িত।<ref name=":1">Dineschandra Sircar (1971). [https://books.google.com/books?id=AqKw1Mn8WcwC&pg=PA167 Studies in the Geography of Ancient and Medieval India. Motilal Banarsidass.] [[:en:ISBN_(identifier)|ISBN]] [[:en:Special:BookSources/978-81-208-0690-0|978-81-208-0690-0.]]</ref> == ইতিহাস == === প্ৰাচীনতা === এই অঞ্চলৰ নামটো কলিংগ নামৰ এটা জনগোষ্ঠীৰপৰাই উদ্ভৱ হৈছে। কিংবদন্তি মহাভাৰত গ্ৰন্থ অনুসৰি কলিংগ আৰু তেওঁলোকৰ ওচৰৰ জনগোষ্ঠীৰ পূৰ্বপুৰুষ ভাতৃ আছিল। এই চুবুৰীয়া দেশসমূহৰ ভিতৰত আছিল অংগ, ভাংগা, পুন্দ্ৰা আৰু চুহমা।<ref name=":1" /> কলিংগসকলে ওড়িশাৰ বৈতাৰাণী নদীৰপৰা বিশাখাপট্টনম জিলাৰ বাৰাহনন্দিলৈকে বিস্তৃত ভূ-খণ্ড দখল কৰিছিল। প্ৰাচীন কালত ইয়াৰ ৰাজধানী আছিল দন্তকুৰা বা দন্তপূৰা চহৰ (বৰ্তমান শ্ৰীকাকুলাম জিলাৰ চিকাকোলেৰ ওচৰৰ দন্তবক্তৰ দুৰ্গ, লাংগুলীয়া বা লাংগুলিনি নদীৰদ্বাৰা ধুই পেলোৱা)।<ref>[[:en:K._A._Nilakanta_Sastri|K. A. Nilakanta Sastri]], ed. (1988) [1967]. ''[https://books.google.com/books?id=YoAwor58utYC Age of the Nandas and Mauryas]'' (2nd ed.). [[:en:Delhi|Delhi]]: [[:en:Motilal_Banarsidass|Motilal Banarsidass]]. [[আন্তৰ্জাতিক মান গ্ৰন্থ সংখ্যা|ISBN]] [[:en:Special:BookSources/81-208-0465-1|<bdi>81-208-0465-1</bdi>.]]</ref> ব্ৰাহ্মণ গ্ৰন্থৰ সময়ত কলিংগ ৰাজ্য ইতিমধ্যে আছিল, য'ত ইয়াৰ ৰজা কৰণডুক গান্ধাৰ নগনাজিত আৰু বিদৰ্ভৰ ভীমৰ সমসাময়িক বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে।<ref name=":2">[[:en:Hem_Chandra_Raychaudhuri|Raychaudhuri, Hemchandra]] (1953). Political History of Ancient India: From the Accession of Parikshit to the Extinction of Gupta Dynasty. [[:en:University_of_Calcutta|University of Calcutta]]</ref> মহাগোবিন্দ সুত্তান্তৰ মতে কলিংগৰ ৰজা সত্তভু বিদেহৰ ৰেণুৰ সমসাময়িক আৰু কাছিৰ ধাতৰাষ্ঠ বা ধৃতৰাষ্ট্ৰৰ সমসাময়িক আছিল।<ref name=":2" /> কলিংগৰ কথা পাণিনি আৰু বৌধায়ন দুয়োজনে উল্লেখ কৰিছিল, পিছৰজনে ইয়াক ভাৰতৰ অংশ বুলি গণ্য কৰিছিল। === প্ৰাচীন কলিংগ : কলিংগ ৰাজ্য (প্ৰায় ১১০০ – ২৬১ খ্ৰীষ্টপূৰ্ব) === ==== কলিংগ বংশ (প্ৰথম) (প্ৰায় ১১০০ – ৭০০ খ্ৰীষ্টপূৰ্ব) ==== মূল প্ৰবন্ধ: [[:en:Kalinga_(Mahabharata)|কলিংগ (মহাভাৰত)]] [[চিত্ৰ:Late Vedic Culture (1100-500 BCE).png|thumb|পূব ভাৰতৰ উপকূলত অৱস্থিত কলিংগ, [[বৈদিক যুগ]]ত গ. ১১০০ খ্ৰীষ্টপূৰ্ব]] [[মহাভাৰত]] আৰু কিছুমান পুৰাণৰ মতে, ৰাজকুমাৰ 'কলিংগ'ই উত্তৰ ছিৰকাৰসকলকে ধৰি উপকূলীয় ওড়িশাৰ বৰ্তমানৰ অঞ্চলত কলিংগ ৰাজ্য প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। মহাভাৰতত এজন 'শ্ৰুতযুধ'ক কলিংগ ৰাজ্যৰ ৰজা বুলিও উল্লেখ কৰা হৈছে, যিজনে কৌৰৱ শিবিৰত যোগদান কৰিছিল। বৌদ্ধ গ্ৰন্থত মহাগোবিন্দ সুত্তান্ত, কলিংগ আৰু ইয়াৰ শাসক 'সত্তভু'ৰ কথা উল্লেখ কৰা হৈছে। '''জনাজাত শাসকসকল হ’ল –''' * ৰজা কলিংগ ([[:en:Kalinga_(Mahabharata)|কলিংগ ৰাজ্য]]ৰ প্ৰতিষ্ঠাপক) * ৰজা অড্ৰা ([[:en:Odra_kingdom|অড্ৰা ৰাজ্য]]ৰ প্ৰতিষ্ঠাপক) * [[:en:Srutayudha|শ্ৰুতাযুধা]] * শ্ৰুতাযুষ * মণিমত * চিত্ৰংগদ * সুবাহু * বিৰাসেনা * সুদত্ত * নালিকিৰা * যৱনৰাজ * দন্তবখ বা দন্তৱখ্ৰ (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰায় নৱম শতিকা) * [[:en:Avakinnayo_Karakandu|অৱকিন্নয়ো কাৰাকাণ্ডু]] (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব নৱম শতিকাৰ শেষৰপৰা ৮ম শতিকাৰ আৰম্ভণিতে) * বসুপাল (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব অষ্টম শতিকা) === কলিংগ বংশ (দ্বিতীয়) (প্ৰায় ৭০০ – ৩৫০ খ্ৰীষ্টপূৰ্ব) === দ্বিতীয় কলিংগ বংশৰ কথা চুল্লাকলিংগ জাতক আৰু কলিংগবোধি জাতকত উল্লেখ আছে। প্ৰথম কলিংগ বংশৰ শেষ শাসকে আচমকা আৰু বিদৰ্ভৰ ৰজাক সামন্তীয় ৰাজ্য হিচাপে লৈ দণ্ড ৰাজ্যৰপৰা বিচ্ছিন্ন হৈ দ্বিতীয় কলিংগ বংশৰ শাসন প্ৰতিষ্ঠা কৰা বুলি কোৱা হয়। '''জনাজাত শাসকসকল হ’ল –''' * দণ্ডাকি * মহাকলিংগ * চুল্লাকলিংগ * দ্বিতীয় কলিংগ (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰায় ৭ম – ৬ষ্ঠ শতিকা) '''দাথাবংস মতে অন্যান্য বা পাছৰ কলিংগ শাসকসকল হ’ল –''' এই বিষয়ে সম্ভৱতঃ আন এটা বংশ বা দ্বিতীয় কলিংগ বংশৰ শেষৰফালে শাসক আছিল, যাৰ উল্লেখ [[:en:Dāṭhavaṃsa|দাথাবংশত]] পোৱা গৈছে। '''জনাজাত শাসকসকল হ’ল –''' * ব্ৰহ্মদত্ত (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ষষ্ঠ – ৫ম শতিকা) * সত্তভু * কাছিৰাজা * সুনন্দা * গুহাশিৱ === কলিংগৰ সূৰ্য্যবংশ (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৩৫০ – ২৬১) === '''জনাজাত শাসকসকল হ’ল –''' * ব্ৰহ্মদিত্যা (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰায় চতুৰ্থ শতিকা) তেওঁৰ পুত্ৰ ৰাজকুমাৰ ‘সুৰুদাসৰুণা-আদিতীয়া’ক নিৰ্বাসিত কৰা হয় আৰু [[:en:History_of_the_Maldives|মালদ্বীপৰ ইতিহাস]] অনুসৰি তেওঁ প্ৰথম [[:en:List_of_Maldivian_monarchs#Solar_dynasty_(Aditta_Vansa)|ধীৱ মাৰি]] ৰাজ্য প্ৰতিষ্ঠা কৰি আদীত্ত বংশৰ (অদিত্ত বংশ) ভেটি স্থাপন কৰে। === প্ৰাক-শাস্ত্ৰীয় কলিংগ === ==== নন্দ সাম্ৰাজ্যৰদ্বাৰা সংযুক্ত (প্ৰায় ৩৪৫ – ৩২২ খ্ৰীষ্টপূৰ্ব) ==== ইয়াৰ উপৰি চাওক: [[:en:Nanda_Empire|নন্দ বংশ]] [[চিত্ৰ:Nanda Empire, c.325 BCE.png|thumb|কলিংগৰ শেষ শাসক [[:en:Dhana_Nanda|ধননন্দ]]ৰ অধীনত নন্দ সাম্ৰাজ্যৰ সম্ভাৱ্য পৰিসৰ]] খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৩৪৫ৰপৰা ৩৪০ চনৰ ভিতৰত নন্দ শাসক মহাপদ্ম নন্দই কলিংগক চমুকৈ সংলগ্ন কৰা বুলি বিশ্বাস কৰা হৈছিল। নন্দ সাম্ৰাজ্য পশ্চিমে বৰ্তমানৰ [[পঞ্জাব, ভাৰত|পঞ্জাব]]ৰপৰা পূবে [[ওড়িশা]] (কলিংগ)লৈকে বিস্তৃত হোৱা যেন লাগে। কলিংগ অঞ্চলৰ নন্দৰ নিয়ন্ত্ৰণৰ সমৰ্থন পিছৰ ৰজা [[:en:Kharavela|খৰাভেলা]]ৰ [[হাথীগুম্ফা শিলালিপি|হাতীগুম্ফা শিলালিপি]] (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰায় দ্বিতীয় বা প্ৰথম শতিকা)<ref>Irfan Habib; Vivekanand Jha (2004). [https://books.google.co.in/books?id=nUvGQgAACAAJ&redir_esc=y Mauryan India]. A People's History of India. Aligarh Historians Society / [[:en:Tulika_Books|Tulika Books]]. [[আন্তৰ্জাতিক মান গ্ৰন্থ সংখ্যা|ISBN]] [[:en:Special:BookSources/978-81-85229-92-8|978-81-85229-92-8]]. p.13</ref> [[চন্দ্ৰগুপ্ত মৌৰ্য]]ই যেতিয়া [[:en:Nanda–Mauryan_War|নন্দৰ বিৰুদ্ধে বিদ্ৰোহ]] কৰিছিল, তেতিয়া খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৩২২ চনত কলিংগসকলে [[মগধ]] সাম্ৰাজ্যৰপৰা বিচ্ছিন্ন হৈছিল। === কলিংগৰ হাতীগুম্ফা শিলালিপি === ইয়াৰ উপৰি চাওক: [[হাথীগুম্ফা শিলালিপি|হাতীগুম্ফা শিলালিপি]] [[হাথীগুম্ফা শিলালিপি|হাতীগুম্ফা শিলালিপি]]ৰপৰা অনুমান কৰিব পাৰি যে নন্দৰাজ নামৰ এজন ৰজাই আগতে তাত এটা জলপথ খনন কৰিছিল। নন্দৰাজে নন্দ বংশৰ এজন ৰজাক বুজাইছে বুলি ধৰি ল'লে দেখা যায় যে কলিংগ অঞ্চলটো কোনো এটা সময়ত নন্দসকলে নিজৰ সংলগ্ন কৰি লৈছিল। নন্দৰ পতনৰ পিছত ই পুনৰ স্বাধীন হোৱা যেন লাগে। মেগাষ্টেনিছৰ ইণ্ডিকা (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৩য় শতিকা)ত ইয়াক "কেলিংগে" বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে: {| class="wikitable" |+ |প্ৰিনা আৰু কেইনাছ (গংগাৰ উপনৈ) দুয়োখন নদী যাতায়াত কৰিব পৰা নদী। গংগাৰ কাষত বাস কৰা জনগোষ্ঠীসমূহ হ’ল সাগৰৰ ওচৰত থকা কালিংগে আৰু মাণ্ডেইৰ ওপৰত মাল্লীও, যাৰ ভিতৰত মাল্লু পৰ্বত আছে, সেই সকলো অঞ্চলৰ সীমা গংগা। — মেগাষ্টেনিছ, খণ্ড ২০ প্লিনি বি, ইতিহাস, নাট ৫ ১.২১.৯-২২ ১.<ref name=":3">[https://web.archive.org/web/20150321164350/http://www.sdstate.edu/projectsouthasia/upload/Megasthene-Indika.pdf "South Dakota State University Homepage | South Dakota State University"] (PDF). www.sdstate.edu. Archived from [https://www.sdstate.edu the original] on 21 March 2015.</ref> |- |কালিংগৰ ৰাজকীয় নগৰখনক পাৰ্থলিছ বুলি কোৱা হয়। তেওঁলোকৰ ৰজাৰ ওপৰত ৬০,০০০ পদাতিক সৈনিক, ১০০০ অশ্বাৰোহী, ৭০০ হাতীয়ে "যুদ্ধৰ ওচৰত" পহৰা আৰু ৱাৰ্ড ৰাখে। — মেগাষ্টেনিছ, খণ্ড ৫৬ প্লিনি, ইতিহাস, নাট ৬ ২১. ৮-২৩. ১১.<ref name=":3" /> |} === কলিং যুদ্ধ আৰু মৌৰ্য সাম্ৰাজ্যৰদ্বাৰা সংযুক্ত (প্ৰায় ২৬১ – ২২৫ খ্ৰীষ্টপূৰ্ব) === [[চিত্ৰ:Maurya Empire, c.250 BCE 2.png|thumb|252x252px|খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ২৫০ চনত অশোকৰ ৰাজত্বকালত [[মৌৰ্য সাম্ৰাজ্য]]]] ইয়াৰ উপৰি চাওক: [[কলিংগ যুদ্ধ]] আৰু [[মৌৰ্য সাম্ৰাজ্য]] খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ২৬১ চনত অশোকে কলিংগ আক্ৰমণ কৰি পুনৰ মগধ সাম্ৰাজ্যত সংযুক্ত হয়। ধৌলি পাহাৰৰ ওচৰত চূড়ান্ত যুদ্ধৰ পিছত ৰাজধানী টোছালি মৌৰ্যৰ হাতত পৰে য’ত মৌৰ্য প্ৰদেশ কলিংগৰ মুখ্য কাৰ্যালয়ও আছিল। খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ২২৪ চনত দশৰথৰ শাসনকালত কলিংগে মৌৰ্য সাম্ৰাজ্যৰপৰা বিচ্ছিন্ন হয়। === মহামেঘবাহন সাম্ৰাজ্য (প্ৰায় ২২৪ খ্ৰীষ্টপূৰ্ব – ২৫০ খ্ৰীষ্টাব্দ) === মূল প্ৰবন্ধ: [[:en:Mahameghavahana_dynasty|মহামেঘবাহন বংশ]] [[চিত্ৰ:Map of the Maha-Meghavahanas.png|thumb|মহা-মেঘবাহনৰ মানচিত্ৰ, খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ২০]] [[মৌৰ্য সাম্ৰাজ্য]]ৰ অৱনতিৰ পিছত এই অঞ্চল মহামেঘবাহন পৰিয়ালৰ নিয়ন্ত্ৰণলৈ আহে, যাৰ ৰজা খৰাভেলাই নিজকে "কলিংগৰ সৰ্বোচ্চ প্ৰভু" বুলি অভিহিত কৰে। খৰাভেলা খ্ৰীষ্টপূৰ্ব দ্বিতীয় বা প্ৰথম শতিকাত শাসন কৰা সাম্ৰাজ্যৰ সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ শাসক আছিল আৰু তেওঁৰ ৰাজত্বকালৰ প্ৰধান উৎস শিলৰ কটা [[হাথীগুম্ফা শিলালিপি|হাতীগুম্ফা শিলালিপি]]ৰপৰা পোৱা গৈছে। এই শিলালিপিত তেওঁৰ ৰাজত্বকালৰ বছৰেকীয়া তথ্যৰ বৰ্ণনা কৰা হৈছে আৰু লগতে তেওঁক ৰাজহুৱা আন্তঃগাঁথনি প্ৰকল্প, কল্যাণমূলক কাম-কাজ, কলাৰ পৃষ্ঠপোষকতা, আৰু বহুতো সামৰিক বিজয়ৰ লগতে জৈন ধৰ্মৰ দৰে ধৰ্মৰ পৃষ্ঠপোষকতা কৰাৰ কৃতিত্বও দিয়া হৈছে আনহাতে শিলালিপিত তেওঁক সকলো ধৰ্মৰ ভক্ত বুলিও বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref>Sailendra Nath Sen (1999). [https://books.google.co.in/books?id=Wk4_ICH_g1EC&pg=PA176&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Ancient Indian History and Civilization]. New Age International. [[ISBN]] [[:en:Special:BookSources/978-81-224-1198-0|978-81-224-1198-0]].</ref> === উত্তৰ-শাস্ত্ৰীয় কলিংগ === ==== গুপ্ত সাম্ৰাজ্য ==== ইয়াৰ উপৰি চাওক: [[গুপ্ত সাম্ৰাজ্য]] খ্ৰীষ্টীয় চতুৰ্থ শতিকাত কলিংগ [[গুপ্ত সাম্ৰাজ্য|গুপ্ত]]ৰ আধিপত্যৰ অধীনলৈ আহে। গুপ্ত প্ৰত্যাহাৰৰ পিছত ইয়াত কেইবাটাও সৰু সৰু বংশই শাসন কৰিছিল, যাৰ শাসকসকলে কলিংধিপতি ("কলিংগৰ প্ৰভু") উপাধি বহন কৰিছিল। ইয়াৰ ভিতৰত [[:en:Mathara_dynasty|মথাৰ]], [[:en:Pitrbhakta_dynasty|পিতৰ্ভক্ত]], [[:en:Vasishtha_dynasty|বশিষ্ঠ]] আৰু [[:en:Nala_dynasty|নল]] আদি অন্যতম।<ref>Tripathy, Snigdha (1997). [https://books.google.co.in/books?id=XUiYu3XByNgC&redir_esc=y Inscriptions of Orissa].। Vol. I – Circa 5th–8th centuries A.D. I[[:en:Indian_Council_of_Historical_Research|ndian Council of Historical Research and Motilal Banarsidass]]. [[ISBN]] [[:en:Special:BookSources/978-81-208-1077-8|978-81-208-1077-8]]. p-219</ref> তেওঁলোকেই পাছত [[:en:Shailodbhava_dynasty|শৈলোদভৱ]] আৰু আদিম [[:en:Eastern_Ganga_dynasty|পূৱ গংগা]]। === শৈলোদ্ভৱ বংশ === [[চিত্ৰ:Map of the Gupta Empire.png|thumb|সমুদ্ৰগুপ্তৰ অধীনত ৩৫০ খ্ৰীষ্টাব্দত [[গুপ্ত সাম্ৰাজ্য]]ৰ শিখৰত উপনীত হয়। ]] ইয়াৰ উপৰি চাওক: [[:en:Shailodbhava_dynasty|শৈলোদ্ভৱ বংশ]] সপ্তম শতিকাত শৈলোদভৱসকলে পূব [[ভাৰত]]ৰ কিছু অংশ শাসন কৰিছিল আৰু তেওঁলোকৰ মূল ভূ-খণ্ড কংগোডা-মণ্ডল নামেৰে জনাজাত আছিল, আৰু বৰ্তমানৰ গঞ্জাম, খোৰ্ধা আৰু পুৰী জিলাৰ কিছু অংশ অন্তৰ্ভুক্ত কৰিছিল। দ্বিতীয় ৰজা মাধৱৰাজে শকল-কলিংধিপতি ("সমগ্ৰ কলিংগৰ প্ৰভু") উপাধি দাবী কৰিছিল।<ref>Tripathy, Snigdha (1997). [https://books.google.co.in/books?id=XUiYu3XByNgC&redir_esc=y Inscriptions of Orissa].। Vol. I – Circa 5th–8th centuries A.D. I[[:en:Indian_Council_of_Historical_Research|ndian Council of Historical Research and Motilal Banarsidass]]. [[ISBN]] [[:en:Special:BookSources/978-81-208-1077-8|978-81-208-1077-8]]. p-64-65</ref> অষ্টম–দশম শতিকাৰ সময়ছোৱাত [[:en:Bhauma-Kara_dynasty|ভৌমা-কাৰ]] বংশই এই অঞ্চলত শাসন কৰিছিল যদিও তেওঁলোকে নিজৰ ৰাজ্যখনক "তোছালা" (কলিংগৰ প্ৰাচীন ৰাজধানী টোছালিৰপৰা আহৰণ কৰা) বুলি কয়। === সোমবমশী বা কেশৰী বংশ === ইয়াৰ উপৰি চাওক: [[:en:Somavamshi_dynasty|সোমবমশী বা কেশৰী বংশ]] নৱম শতিকাৰপৰা দ্বাদশ শতিকাৰ ভিতৰত পূব ভাৰতৰ বৰ্তমানৰ ওড়িশাৰ কিছু অংশত সোমবমশীসকলে শাসন কৰিছিল আৰু তেওঁলোকৰ ৰাজধানীসমূহৰ ভিতৰত যয়াতীনগৰা আৰু অভিনৱ-যায়তীনগৰা (বৰ্তমান জাজপুৰ) আছিল। তেওঁলোকে কোছালেন্দ্ৰ ("কোছালৰ প্ৰভু") উপাধি দাবী কৰি দক্ষিণ কোছাল অঞ্চলত শাসন কৰে, তাৰ পিছত তেওঁলোকে ভৌমা-কৰৰ উত্তৰাধিকাৰী হৈ বৰ্তমানৰ ওড়িশাৰ কলিংগ আৰু উটকালা অঞ্চল জয় কৰে। এইদৰে তেওঁলোকে নিজকে কলিংগ, [[:en:Dakshina_Kosala|কোশল]] আৰু উত্তকলৰ অধিপতি বুলি কয়।[42] তেওঁলোকে ওড়িশাত শিল্প আৰু স্থাপত্যৰ এক নতুন শৈলীও প্ৰৱৰ্তন কৰে।<ref>Walter Smith (1994). ''[https://books.google.co.in/books?id=y0MQmNx8g2gC&pg=PA21&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false The Mukteśvara Temple in Bhubaneswa]r''. [[:en:Motilal_Banarsidass|Motilal Banarsidass]]. [[আন্তৰ্জাতিক মান গ্ৰন্থ সংখ্যা|ISBN]] <bdi>[[:en:Special:BookSources/978-81-208-0793-8|978-81-208-0793-8]]</bdi>.</ref> === মধ্যযুগীয় কলিংগ === ==== পূব গংগা বংশ ==== ইয়াৰ উপৰি চাওক: [[:en:Eastern_Ganga_dynasty|পূব গংগা বংশ]] [[চিত্ৰ:Map of the Eastern Gangas.png|thumb|পূব গংগা ভূ-খণ্ডৰ পৰিসৰ]] একাদশ–পঞ্চদশ শতিকাৰ সময়ছোৱাত পূব গংগাসকল এই অঞ্চলৰ প্ৰধান শক্তিত পৰিণত হয়, আৰু কলিংগধিপতি উপাধি লাভ কৰে। সোমবংশীসকলৰ উত্তৰাধিকাৰী হোৱাৰ পিছত তেওঁলোকে বিভিন্ন উপাধি গ্ৰহণ কৰে যেনে- ত্ৰিকলিংগধিপতি বা শকল কলিংগধিপতি (তিনিটা কলিংগ বা তিনিওটা কলিংগৰ প্ৰভু যথা [[:en:Kalinga_(historical_kingdom)|কলিংগ]](দক্ষিণ), [[:en:Utkala_kingdom|উৎকলা]] (উত্তৰ), আৰু [[:en:Dakshina_Kosala|দক্ষিণ কোশল]] (পশ্চিম)। তেওঁলোকৰ ৰাজধানী প্ৰথমে কলিংগনগৰ (বৰ্তমানৰ [[:en:Mukhalingam|মুখলিংগম]])ত আছিল আৰু পিছলৈ দ্বাদশ শতিকাত [[:en:Anantavarman_Chodaganga|অনন্তবৰ্মান]] [[:en:Anantavarman_Chodaganga|চোড়াগংগা]]ৰ ৰাজত্বকালত কটক (বৰ্তমান [[:en:Cuttack|কটক]])লৈ স্থানান্তৰিত কৰা হয়। তেওঁ [[পুৰী]]ত বিখ্যাত [[:en:Jagannath_Temple,_Puri|জগন্নাথ মন্দিৰ]]ও নিৰ্মাণ কৰিছিল।<ref name=":1" /> উত্তৰ অঞ্চলৰপৰা বাৰে বাৰে আক্ৰমণৰ পিছত [[:en:Anangabhima_Deva_III|তৃতীয় অনংগভিম দেৱ]]ৰ পুত্ৰ [[:en:Narasingha_Deva_I|প্ৰথম নৰসিংহদেৱে]] ত্ৰয়োদশ শতিকাত দক্ষিণ বংগ আক্ৰমণ কৰি তাৰ শাসকক পৰাস্ত কৰি ৰাজধানী ([[:en:Gauḍa_region|গৌড়া]]) দখল কৰি নিজৰ বিজয়ৰ স্মৃতিত কনাৰ্কত [[কোণাৰ্ক সূৰ্য মন্দিৰ|সূৰ্য্য মন্দিৰ]] নিৰ্মাণ কৰে। ১২৪৬ খ্ৰীষ্টাব্দত [[:en:Kapilash_Temple|কপিলাশ মন্দিৰ]]ত লিখা শিলালিপিত ওড়িশানৰ ৰজাৰ মাজত হাতী সৈন্যবাহিনীৰে গজাপতি বা যুদ্ধহস্তীৰ প্ৰভু বা ৰজা উপাধি ব্যৱহাৰ কৰা প্ৰথমজন নৰসিংহদেৱো আছিল। ১২৬৪ চনত নৰসিংহৰ মৃত্যুৰ লগে লগে পূব গংগাৰ অৱনতি হ’বলৈ ধৰে আৰু ১৪৩৪ চনত সূৰ্যবংসী [[:en:Gajapati_Empire|গজাপতি]]ৰ উত্তৰাধিকাৰীত্ব লাভ কৰে।<ref>Manas Kumar Das (24 June 2015), [https://ddceutkal.ac.in/Syllabus/MA_history/Paper-16.pdf History of Odisha] (From Earliest Times to 1434 A.D.) ([https://ddceutkal.ac.in/Syllabus/MA_history/Paper-16.pdf PDF]), DDCE Utkal University, pp. 109, 111</ref> ==== গজাপতি সাম্ৰাজ্য ==== ইয়াৰ উপৰি চাওক: [[:en:Gajapati_Empire|গজপতি সাম্ৰাজ্য]] [[চিত্ৰ:Map of Gajapatis (1).png|thumb|১৪৫০ চনৰ আশে-পাশে সূৰ্য্যবংশী গজাপতিৰ মানচিত্ৰ]] [[:en:Eastern_Ganga_dynasty|পূব গংগাৰ]] শেষ শাসক চতুৰ্থ ভানুদেৱক ১৪৩৫ চনত [[:en:Kapilendra_Deva|কপিলেন্দ্ৰ দেৱে]] সিংহাসনৰপৰা নমাই দিয়ে। এই পৰিঘটনাই [[:en:Utkala_kingdom|উৎকল]] (উত্তৰ ওড়িশা) আৰু কলিংগ (দক্ষিণ ওড়িশা, উত্তৰ অন্ধ্ৰ প্ৰদেশ) অঞ্চলত শাসন কৰা গজাপতি সাম্ৰাজ্যৰ প্ৰতিষ্ঠা ঘটায়। [[:en:Prataparudra_Deva|প্ৰতাপৰুদ্ৰ দেৱ]] আছিল [[:en:Gajapati_Empire|সূৰ্য্যবংশী গজাপতি]]সকলৰ শেষ মহান ৰজা। ==== ভৌয় বংশ ==== ইয়াৰ উপৰি চাওক: [[:en:Bhoi_dynasty|ভৌয় বংশ]] ১৫৪০ চনত প্ৰতাপ্ৰুদ্ৰ দেৱৰ মৃত্যুৰ পাছত তেওঁৰ পুত্ৰ কলুৱা দেৱ আৰু খকুৰা দেৱক ৰজা কৰা হয় আৰু পিছলৈ তেওঁলোকৰ মন্ত্ৰী [[:en:Govinda_Vidyadhara|গোবিন্দ বিদ্যাধৰে]] ভোই বংশৰ ভেটি স্থাপন কৰি হত্যা কৰে। তেওঁলোকে কেৱল ওড়িশাৰ উপকূল নিয়ন্ত্ৰণ কৰিব পাৰিছিল, অভ্যন্তৰীণ অঞ্চলসমূহ [[:en:Orissa_Tributary_States|গড়জাট]] ৰজাৰ অধীনত পৰিছিল। === মুকুন্দ দেৱৰ পূব চালুক্য বংশ === ইয়াৰ উপৰি চাওক: [[:en:Mukunda_Deva|মুকুন্দ দেৱ]] [[:en:Vengi|ভেংগী]]<ref>Durga Prasad Patnaik (1989). [https://books.google.co.in/books?id=90_qAeMT1bwC&pg=PA4&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Palm Leaf Etchings of Orissa]. Abhinav Publications. pp. 4–. [[আন্তৰ্জাতিক মান গ্ৰন্থ সংখ্যা|ISBN]] [[:en:Special:BookSources/978-81-7017-248-2|978-81-7017-248-2]].</ref>ৰ [[:en:Eastern_Chalukyas|পূব চালুক্যসকল]]ৰপৰা বংশৰ সন্ধান পোৱা মুকুণ্ড দেৱই বিদ্ৰোহ কৰি ভৌয় বংশৰ শেষৰ দুজন উত্তৰাধিকাৰীক হত্যা কৰে আৰু ১৫৫৯ চনত ভৌয় বংশৰ ভূ-খণ্ডৰ ওপৰত উত্তৰ [[ওড়িশা]] উপকূলত নিজকে স্বাধীন শাসক ঘোষণা কৰে যদিও [[:en:Sulaiman_Khan_Karrani|চুলেইমান খান কাৰানীয়ে]] বংগ অঞ্চলত ৰাজ্য গঠন কৰে যিয়ে মুকুণ্ডাৰ বাবে সম্ভাৱ্য ভাবুকি প্ৰমাণ কৰে দেৱ। গজাপতিসকলৰ পতনৰ অৰ্থ আছিল অঞ্চলটোৰ কেন্দ্ৰীভূত কৰ্তৃত্ব দুৰ্বল হোৱা আৰু তাৰ পিছত উপনৈ আৰু সামন্তীয় ৰাষ্ট্ৰৰ খণ্ডিতকৰণ আৰু স্বাধীনতা।<ref>O'Malley, L.S.S. (1 January 2007). [https://books.google.co.in/books?id=pwD0-YV2LCYC&pg=PA30&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Bengal District Gazetteer : Puri]. Concept Publishing Company. p. 30. [[ISBN]] [[:en:Special:BookSources/978-81-7268-138-8|978-81-7268-138-8]]. Retrieved 2 December 2012.</ref> == প্ৰভাৱ == স্থানীয় [[নাগ (কিংবদন্তি)|নাগ]] ৰাজকুমাৰী সোমাক বিয়া কৰাই [[:en:Funan|ফুনান]] ৰাজ্যৰ (আধুনিক [[কম্বোডিয়া]]ত কেন্দ্ৰীভূত) সহ-প্ৰতিষ্ঠাপক হোৱা প্ৰথম বণিক [[:en:Kaundinya_I|কৌণ্ডিনিয়া]]ৰ উৎপত্তিও প্ৰাচীন কলিংগ অঞ্চলৰপৰাই হৈছে।<ref>Sanyal, Sanjeev (2016). [https://books.google.co.in/books?id=oNekDAAAQBAJ&q=the+ocean+of+churn&pg=PP1&redir_esc=y The Ocean of Churn: How the Indian Ocean Shaped Human History]. Penguin UK. pp. 82–84. [[আন্তৰ্জাতিক মান গ্ৰন্থ সংখ্যা|ISBN]] [[:en:Special:BookSources/978-93-86057-61-7|978-93-86057-61-7]].</ref><ref>Tarling, Nicholas (2008). [https://www.cambridge.org/core/books/cambridge-history-of-southeast-asia/917298863AB03D1105768B453E3A4183 The Cambridge History of Southeast Asia]. Cambridge University Press. [[আন্তৰ্জাতিক মান গ্ৰন্থ সংখ্যা|ISBN]] [[:en:Special:BookSources/9781139055482|9781139055482]].</ref> [[চিত্ৰ:Statue of Kaundinya I and Queen Soma.jpg|thumb|প্ৰথম কৌন্দিন্য আৰু ৰাণী সোমাৰ মূৰ্তি]] পণ্ডিত [[:en:R._C._Majumdar|আৰ চি মজুমদাৰ]]ৰ মতে খ্ৰীষ্টীয় অষ্টম শতিকাৰ জাভাৰ [[:en:Shailendra_dynasty|শৈলেন্দ্ৰ বংশ]]ৰ উৎপত্তি সম্ভৱতঃ কলিংগৰপৰা হৈছিল আৰু [[কম্বোডিয়া]] আৰু চম্পা(আন্নাম) অঞ্চলতো এই বংশ শক্তিশালী আছিল। শৈলেন্দ্ৰসকলক [[:en:Thalassocracy|ঠেলাচক্ৰেচি]] বুলি গণ্য কৰা হয় আৰু সামুদ্ৰিক দক্ষিণ-পূব এছিয়াৰ বিশাল অঞ্চলত শাসন কৰিছিল আৰু এই বংশটো মধ্য জাভাৰ [[:en:Mataram_kingdom|মাতৰাম]] ৰাজ্য, কিছুসময়ৰ বাবে আৰু সুমাত্ৰাৰ [[:en:Srivijaya|শ্ৰীবিজয় ৰাজ্য]] দুয়োটাৰে শাসক পৰিয়াল যেন দেখা গৈছিল।<ref>R. C. Majumdar, R. C. (1933). [https://www.persee.fr/doc/befeo_0336-1519_1933_num_33_1_4618 "IV. Les rois Šailendra de Suvarnadvîpa"]. Bulletin de l'École française d'Extrême-Orient. 33 (1): 121–141. [[:en:Doi_(identifier)|doi]]:[[doi:10.3406/befeo.1933.4618|10.3406/befeo.1933.4618]].</ref> বাৰ্মা কলিংগ-ৰত্তা নামেৰে গৈছিল (পেগুৰ বাবে পুৰণি ভাৰত-চীন ৰেকৰ্ডত দেখা পোৱা সম্ভৱ) আৰু দক্ষিণ মন অঞ্চলত অতি প্ৰাচীন বণিক বসতি আৰু বৌদ্ধ মিছনৰ প্ৰমাণ পোৱা গৈছে আৰু খ্ৰীষ্টীয় দ্বিতীয় শতিকাৰ ভিতৰত কলিংগ প্ৰব্ৰজনকাৰীৰ শাসন কালে, আৰাকান নদী উপত্যকা আৰু পেগুৰ আশে-পাশে, মাৰ্টাবন উপসাগৰৰ আশে-পাশে কেন্দ্ৰীভূত হৈছিল। ইয়াংগনৰ ওচৰৰ টাণ্টেত খনন কৰা এখন জাহাজৰ অৱশিষ্ট কালিংগান ব্যৱসায়ীৰ বুলি ধাৰণা কৰা হৈছে। স্থানৰ নাম আৰু স্থাপত্যৰ সাদৃশ্যয়ো সমগ্ৰ বংগ উপসাগৰৰ ঘনিষ্ঠ যোগাযোগৰ ইংগিত দিয়ে।<ref>Patnaik, Durga Prasad (1989). [https://books.google.com/books?id=90_qAeMT1bwC Palm Leaf Etchings of Orissa]. Abhinav Publications. [[আন্তৰ্জাতিক মান গ্ৰন্থ সংখ্যা|ISBN]] [[:en:Special:BookSources/81-7017-248-9|81-7017-248-9]].</ref><ref>Benudhar Patra (November 2005), [https://web.archive.org/web/20250506102936/https://magazines.odisha.gov.in/Orissareview/nov2005/engpdf/Kalinga_and_Burma-A_Study_%20in_%20Ancient_Relations.pdf Kalinga and Burma – A Study in Ancient Relations] (PDF), Orissa Review, archived from [http://magazines.odisha.gov.in/Orissareview/nov2005/engpdf/Kalinga_and_Burma-A_Study_%20in_%20Ancient_Relations.pdf the original] (PDF) on 6 May 2025, retrieved 24 March 2021</ref> [[মালদ্বীপ]]ৰ ইতিহাস অনুসৰি খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৩য় শতিকাৰ আগতে প্ৰথম ৰাজ্য ধীৱ মাৰি প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল সৌৰ বংশৰ নিৰ্বাসিত ৰাজকুমাৰ আৰু কলিংগ ৰাজ্যৰ ৰজা ব্ৰহ্মাদিত্তিয়াৰ পুত্ৰ সৌৰুদাসৰুণ-আদিতীয়াই আৰু আদীত্ত বংশৰ ভেটি স্থাপন কৰিছিল।<ref>Mohamed, Naseema (2005). [https://www.persee.fr/doc/arch_0044-8613_2005_num_70_1_3970 "First Settlers"]. Note on the Early History of the Maldives: 9. [[:en:Doi_(identifier)|doi]]:[[doi:10.3406/arch.2005.3970|10.3406/arch.2005.3970]]. Retrieved 21 March 2021.</ref> এৰিক কেচিনোৰ মতে ফিলিপাইনছত [[:en:Butuan_(historical_polity)|বুটুয়ান]]ৰ এজন ৰজাক কিলিং বুলি কোৱা হৈছিল; কেচিনোৱে ৰজাজন ভিছায়ান মূলৰ নহয় বৰঞ্চ ভাৰতীয় মূলৰ বুলি ধাৰণা কৰিছিল, কেৱল এই সম্ভাৱনাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি যে কিলিং নামটোয়ে ভাৰতীয়ক বুজায় আৰু মালয় শব্দ [[:en:Keling|কেলিং]] ৰ সৈতে একে। কলিংগাৰপৰা উদ্ভৱ হৈছে এতিয়াও বৰ্তমানৰ শব্দ [[:en:Keling|কেলিং]] বা [[:en:Kling|ক্লিং]], [[:en:Southeast_Asia|দক্ষিণ-পূব এছিয়া]]ৰ কিছু অংশত [[ভাৰতীয় উপমহাদেশ]] বা [[:en:Indian_diaspora|ভাৰতীয় প্ৰব্ৰজনকাৰী]] ব্যক্তিক বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয় আৰু বৰ্তমান ইয়াৰ কিছুমান অপমানজনক আৰু অপমানজনক অৰ্থ আছে, বিশেষকৈ [[মালয়েছিয়া]]ত। ১৬ শতিকাৰ [[পৰ্তুগীজ ভাষা|পৰ্তুগীজ]] ভ্ৰমণকাৰী কাষ্টানহেডাই মেলাকাৰ কেলিং সম্প্ৰদায়ৰ বিষয়ে লিখিছিল যিসকলে মালাকা চহৰৰ উত্তৰ অংশ(মেলাকা)ত বাস কৰিছিল। বণিকসকলক কুইলিন (ক্লিং, ভাৰতৰপৰা অহা কলিংগাৰ লোক) নামেৰে জনা গৈছিল।<ref>KA Nilakanta Sastri (1939). [[iarchive:in.ernet.dli.2015.505186|"Foreign Notices Of South India From Megasthenes To Ma Huan"]]. p. 311.</ref> ১১৮৭ চনৰপৰা ১১৯৬ চনলৈকে [[শ্ৰীলংকা]]ৰ শাসক নিছাংকা মাল্লাই সিংহপুৰাত জন্মগ্ৰহণ কৰা কলিংগৰ এটা ৰাজপৰিয়ালৰ সদস্য বুলি উল্লেখ কৰিছে।<ref>Rasanayagam, C.; Rasanayagam, M. C. (1993). [https://books.google.com/books?id=k9DpMY206bMC&pg=PA322 Ancient Jaffna]. Asian Educational Services. [[আন্তৰ্জাতিক মান গ্ৰন্থ সংখ্যা|ISBN]] [[:en:Special:BookSources/978-81-206-0210-6|978-81-206-0210-6]].</ref> == লগতে চাওক == * [[:en:History_of_Odisha|ওড়িশাৰ ইতিহাস]] * [[:en:List_of_rulers_of_Odisha|ওড়িশাৰ শাসকসকলৰ তালিকা]] * [[:en:Kalinga_script|কলিংগ লিপি]], ব্ৰাহ্মী লিপিৰপৰা উদ্ভৱ * [[:en:Keling|কেলিং]] * [[:en:Kalingga_kingdom|কালিংগ ৰাজ্য]] == তথ্য সংগ্ৰহ == {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:ভাৰত]] hj6takka3iwaln6rbjdrwfguhjf467q 0 128879 603039 581613 2026-04-26T17:12:05Z নৰুনা বৰুৱা 44897 /* ইতিহাস */ 603039 wikitext text/x-wiki {{Infobox monument | name = ''সামাজিক ন্যায়ৰ মূৰ্তি'' | image = The Statue of Social Justice at Vijayawada.jpeg | caption = [[বি আৰ আম্বেদকাৰ]]ৰ ''সামাজিক ন্যায়ৰ মূৰ্তি'' | location = Swarajya Maidanam, [[Vijayawada]], [[Andhra Pradesh]], [[India]] | designer = | type = [[Statue]] | material = Steel, brass, bronze, and concrete | length = | width = | height = {{plainlist | * '''Statue''': {{Convert|206|ft|m}} * '''Including Base''': {{Convert|206|ft|m}} }} | begin = 9 July 2020 | complete = 18 January 2024 | open = 19 January 2024 | dedicated_to = [[B. R. Ambedkar]] | coords = {{coord|16|40|26|N|80|37|53|E}} | extra = }} '''সামাজিক ন্যায়ৰ মূৰ্তি''' {{en| Statue of Social Justice}}<ref>{{Cite news |date=2024-01-17 |title=CM Jagan Mohan Reddy to unveil statue of social justice on January 19 |url=https://www.thehindu.com/news/national/andhra-pradesh/cm-jagan-mohan-reddy-to-unveil-statue-of-social-justice-on-january-19/article67749316.ece |access-date=2024-01-18 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref><ref name="The Times of India">{{Cite news |date=2024-01-18 |title=World's tallest Ambedkar statue to be unveiled on January 19 in Vijayawada |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/vijayawada/worlds-tallest-ambedkar-statue-to-be-unveiled-on-january-19-in-vijayawada/articleshow/106943916.cms |access-date=2024-01-18 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref><ref name="Sudhir">{{Cite web |last=Sudhir |first=S. N. V. |title=Jagan Mohan Reddy to unveil tallest Ambedkar statue of justice in Vijayawada |url=https://www.deccanherald.com/india/andhra-pradesh/jagan-mohan-reddy-to-unveil-tallest-ambedkar-statue-of-justice-in-vijayawada-2853856 |access-date=2024-01-18 |website=Deccan Herald |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Service |first=Express News |date=2024-01-18 |title=Ambedkar statue is sculpture of social justice: CM Jagan |url=https://www.newindianexpress.com/states/andhra-pradesh/2024/Jan/18/ambedkar-statue-is-sculpture-of-social-justice-cm-jagan |access-date=2024-01-18 |website=The New Indian Express |language=en}}</ref> যাক ড° [[বি আৰ আম্বেদকাৰ]] স্মাৰক বুলিও জনা যায়, [[ভাৰত]]ৰ [[অন্ধ্ৰপ্ৰদেশ]] ৰাজ্যৰ বিজয়াৱাড়াত অৱস্থিত ২০৬ ফুট উচ্চতাৰ প্ৰতিমূৰ্তি। ভাৰতীয় বহু গণিতজ্ঞ, ৰাষ্ট্ৰনেতা, সমাজ সংস্কাৰক তথা ভাৰতীয় সংবিধানৰ জনক বি আৰ আম্বেদকাৰৰ নামত উচৰ্গা কৰা স্মৃতিসৌধ। এই মূৰ্তিটো ১২৫ ফুট (৩৮ মিটাৰ) ওখ আৰু ৮১ ফুট (২৫ মিটাৰ) ওখ ভিত্তি বিল্ডিঙৰ ওপৰত থিয় হৈ আছে, যাৰ ফলত ইয়াৰ মুঠ উচ্চতা ২০৬ ফুট (৬৩ মিটাৰ) হৈছে।<ref name="auto">{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/cities/vijayawada/2023/jan/01/206-ft-ambedkar-statue-to-come-up-in-vijayawada-2533652.html|title=206-ft Ambedkar statue to come up in Vijayawada|website=The New Indian Express}}{{Dead link|date=December 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ই ভাৰতৰ চতুৰ্থ সৰ্বোচ্চ মূৰ্তি।<ref>{{Cite web |title=Top 10 Tallest Statues in India (January 2024) |url=https://www.dhammabharat.com/eng/tallest-statues-in-india/ |access-date=2024-01-15 |website=Dhamma Bharat |language=en-gb |archivedate=2024-01-15 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240115110413/https://www.dhammabharat.com/eng/tallest-statues-in-india/ |deadurl=yes }}</ref> ==ইতিহাস== [[File:Dr. Bhimrao Ambedkar.jpg|thumb|left| [[বি আৰ আম্বেদকাৰ]] (১৮৯১–১৯৫৬) ভাৰতৰ অন্যতম বিশিষ্ট নেতা, এজন সমাজ সংস্কাৰক আৰু ভাৰতীয় সংবিধানৰ পিতৃ আছিল।]] বাবাছাহেব আম্বেদকাৰ সামাজিক ন্যায়ৰ বাবে ক্ৰুছেডাৰ আছিল আৰু ভাৰতৰ নাগৰিকসকলৰ বাবে সামাজিক আৰু মৌলিক আইনী অধিকাৰ আৰু সমতা নিশ্চিত কৰা ভাৰতৰ সংবিধানৰ মুখ্য স্থপতি আছিল। এজন বেৰিষ্টাৰ, অৰ্থনীতিবিদ, ৰাজনীতিবিদ আৰু সংস্কাৰক, স্বাধীন ভাৰতৰ প্ৰথমজন আইন আৰু ন্যায় মন্ত্ৰী। তেওঁক সাধাৰণতে ‘চেম্পিয়ন অৱ দ্য আনটাচেবলছ’ বুলি জনা গৈছিল।<ref>{{Cite web | title=Dr B. R. Ambedkar - graysinn.org.uk | url=https://www.graysinn.org.uk/timeline/dr-b-r-ambedkar/ | archive-url=https://web.archive.org/web/20220628123050/https://www.graysinn.org.uk/timeline/dr-b-r-ambedkar/ | access-date=2024-12-17 | archive-date=2022-06-28}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.graysinn.org.uk/news/ambedkar-room-and-portrait/|title=Ambedkar Room and portrait|first=Mairi|last=Wilson|date=1 July 2021}}</ref> [[অন্ধ্ৰ প্ৰদেশ]] চৰকাৰে আম্বেদকাৰৰ ১২৫ সংখ্যক জন্ম জয়ন্তী অৰ্থাৎ ১৪ এপ্ৰিল, ২০১৬ৰ স্মৃতিত ২০৬ ফুট উচ্চতাৰ আম্বেদকাৰ স্মৃতিসৌধ নিৰ্মাণৰ সিদ্ধান্ত গ্ৰহণ কৰে। ২০১৬ চনৰ এপ্ৰিল মাহত তেলেংগানাৰ মুখ্যমন্ত্ৰী কে চন্দ্ৰশেখৰ ৰাওৱে হায়দৰাবাদ চহৰত ২০৬ ফুট ওখ আম্বেদকাৰৰ প্ৰতিমূৰ্তি স্থাপনৰ সিদ্ধান্ত লৈছিল। [[File:Statue of Social Justice front view.jpg|thumb|সামাজিক ন্যায়ৰ মূৰ্তিৰ সন্মুখৰ দৃশ্য]] অন্ধ্ৰ প্ৰদেশৰ নতুন ৰাজধানী অমৰাৱতীৰ ইনাভোলু গাঁৱত অন্ধ্ৰ প্ৰদেশৰ মুখ্যমন্ত্ৰী এন চন্দ্ৰবাবু নাইডুৱে ২০১৭ চনত আম্বেদকাৰৰ ১২৬ সংখ্যক জন্ম জয়ন্তীত আধাৰশিলা স্থাপন কৰে। এই প্ৰকল্পত ড° বাবাছাহেব আম্বেদকাৰ আৰু তেওঁৰ ২০৬ ফুট ওখ প্ৰতিমূৰ্তিৰ এক ভৱিষ্যৎ স্মৃতিসৌধ নিৰ্মাণৰ পৰিকল্পনা কৰা হৈছিল। পিছলৈ ২০১৯ চনত ৱাই.এছ.জগন মোহন ৰেড্ডীৰ প্ৰাক্তন চৰকাৰে "ড° বি.আৰ. স্মৃতিসৌধ" প্ৰকল্পটো এৰি দিয়ে আৰুবিজয়াৱাড়া চহৰত এটা নতুন প্ৰকল্প নিৰ্মাণৰ সিদ্ধান্ত।<ref>{{Cite web |last=Hiwale |first=Sandesh |date=2023-08-25 |title=Know all about 206 ft tall Ambedkar statue in Vijayawada, Andhra Pradesh |url=https://www.dhammabharat.com/dr-ambedkar-statue-in-vijayawada/ |access-date=2023-12-27 |website=Dhamma Bharat |language=en-gb |archivedate=2023-12-27 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231227152746/https://www.dhammabharat.com/dr-ambedkar-statue-in-vijayawada/ |deadurl=yes }}</ref><ref name="Umashanker">{{Cite news |last=Umashanker |first=K. |date=2024-01-14 |title=Andhra Pradesh CM to unveil 206-foot-tall Ambedkar statue in Vijayawada on Jan. 19 |url=https://www.thehindu.com/news/national/andhra-pradesh/andhra-pradesh-cm-to-unveil-125-foot-tall-ambedkar-statue-in-vijayawada-on-jan-19/article67740513.ece |access-date=2024-01-15 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref><ref name="thehindu.com">{{Cite news |date=2024-01-17 |title=CM Jagan Mohan Reddy to unveil statue of social justice on January 19 |url=https://www.thehindu.com/news/national/andhra-pradesh/cm-jagan-mohan-reddy-to-unveil-statue-of-social-justice-on-january-19/article67749316.ece |access-date=2024-01-20 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref> ২০২০ চনৰ ৯ জুলাইত অন্ধ্ৰ প্ৰদেশৰ বিজয়াৱাড়াৰ মাজমজিয়াত থকা স্বৰাজ ময়দানত ড° বাবাছাহেব আম্বেদকাৰৰ ২০৬ ফুট ওখ প্ৰতিমূৰ্তিৰ আধাৰশিলা স্থাপন কৰে প্ৰাক্তন অন্ধ্ৰ প্ৰদেশৰ মুখ্যমন্ত্ৰী ৱাই এছ জগান মোহন ৰেড্ডীয়ে।<ref>{{Cite web|url=https://www.ndtv.com/andhra-pradesh-news/andhra-pradesh-chief-minister-jagan-mohan-reddy-lays-foundation-stone-for-125-foot-br-ambedkar-statue-in-vijayawada-2259527|title=Jagan Reddy Lays Foundation Stone For 206-Foot BR Ambedkar Statue In Vijayawada|website=NDTV.com}}</ref> অন্ধ্ৰ প্ৰদেশ চৰকাৰে ‘পি ডব্লিউ ডি ময়দান’ নামেৰে পৰিচিত খেলপথাৰখনৰ নাম সলনি কৰি ‘ড. বি আৰ আম্বেদকাৰ স্বৰাজ্য ময়দান'।<ref name="auto"/> ২০২৪ চনৰ ১৯ ​​জানুৱাৰীত অন্ধ্ৰ প্ৰদেশৰ প্ৰাক্তন মুখ্যমন্ত্ৰী ৱাই এছ জগন মোহন ৰেড্ডীয়ে সামাজিক ন্যায়ৰ মূৰ্তি উন্মোচন কৰে।<ref name="Bureau">{{Cite news |date=2023-12-10 |title=Chief Minister to open Ambedkar Smriti Vanam in Vijayawada on January 20 |language=en-IN |work=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/news/national/andhra-pradesh/chief-minister-to-open-ambedkar-smriti-vanam-in-vijayawada-on-january-20/article67624589.ece |access-date=2023-12-27 |issn=0971-751X}}</ref><ref>{{Cite news |date=2023-08-16 |title=CM Jagan Mohan Reddy to inaugurate 206-ft Ambedkar statue in Vijayawada on November 26 |language=en-IN |work=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/news/national/andhra-pradesh/cm-jagan-mohan-reddy-to-inaugurate-125-ft-ambedkar-statue-in-vijayawada-on-november-26/article67202097.ece |access-date=2023-12-27 |issn=0971-751X}}</ref><ref>{{Cite web |last=Brahmaji |first=Y. |date=2023-08-17 |title=CM Jagan to inaugurate 206 ft Ambedkar statue on Nov 26 |url=https://www.thehansindia.com/news/cities/vijayawada/cm-jagan-to-inaugurate-125-ft-ambedkar-statue-on-nov-26-816191 |access-date=2023-12-27 |website=www.thehansindia.com |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |date=2024-01-18 |title=World's tallest Ambedkar statue to be unveiled on January 19 in Vijayawada |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/vijayawada/worlds-tallest-ambedkar-statue-to-be-unveiled-on-january-19-in-vijayawada/articleshow/106943916.cms |access-date=2024-01-20 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref><ref>{{Cite web |last=Service |first=Express News |date=2024-01-18 |title=Ambedkar statue is sculpture of social justice: CM Jagan |url=https://www.newindianexpress.com/states/andhra-pradesh/2024/Jan/18/ambedkar-statue-is-sculpture-of-social-justice-cm-jagan |access-date=2024-01-20 |website=The New Indian Express |language=en}}</ref> == Specifications == [[File:Statue of Social Justice, Vijayawada.jpg|thumb|A view of ''Statue of Social Justice'' at afternoon]]The ''Statue of Social Justice'' is the tallest Ambedkar's statue in the world.<ref name="The Times of India"/><ref name="Sudhir"/> The ''Statue of Social Justice'' is 206 feet tall and is built on an 81-foot plinth, giving a total height of 206 feet.<ref name="thehindu.com"/><ref>{{Cite news |date=2024-01-18 |title=Ambedkar's statue will embolden oppressed to fight for justice: CM |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/vijayawada/ambedkars-statue-emboldening-the-oppressed-for-justice/articleshow/106942971.cms |access-date=2024-01-20 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> It is the fourth tallest, and the second tallest standing statue in India.<ref>{{Cite web |title=Top 10 Tallest Statues in India (January 2024) |url=https://www.dhammabharat.com/eng/tallest-statues-in-india/ |access-date=2024-01-20 |website=Dhamma Bharat |language=en-gb}}</ref> The ''Statue of Social Justice'' is among the top 40 tallest statues in the world. The second-tallest [[B. R. Ambedkar statue, Hyderabad|Ambedkar statue]], which is 175 feet, is situated in neighbouring [[Telangana]], [[Hyderabad]].<ref>{{Cite web |date=2024-01-19 |title=World's tallest Ambedkar statue to be unveiled in Andhra Pradesh today. 5 points |url=https://www.hindustantimes.com/india-news/worlds-tallest-ambedkar-statue-to-be-unveiled-in-andhra-pradesh-today-5-points-101705630691895.html |access-date=2024-01-20 |website=Hindustan Times |language=en}}</ref> The statue has been built in {{convert|18.81|acre|ha}} in the Dr. B. R. Ambedkar Smriti Vanam in Vijayawada at a cost of [[Indian rupee|₹]]404.35 [[crore]].<ref name="Service">{{Cite web |last=Service |first=Express News |date=2023-12-28 |title=CM Jagan Mohan Reddy to unveil Ambedkar statue on January 19 |url=https://www.newindianexpress.com/cities/vijayawada/2023/Dec/28/cm-to-unveilambedkar-statue-on-january-19-2645639.html |access-date=2024-01-15 |website=The New Indian Express |language=en}}</ref> The dazzling 206-foot bronze statue was installed on an 81-foot pedestal made with [[Kalachakra#Mandala|Kala Chakra Maha Mandala]] [[Buddhist architecture]] to make it attractive in its sky-high posture.<ref name=":0">{{Cite web |last= |first= |date=2024-01-20 |title=Andhra Pradesh CM unveils 206-feet tall Ambedkar statue in Vijayawada |url=https://telanganatoday.com/andhra-pradesh-cm-unveils-206-feet-tall-ambedkar-statue-in-vijayawada |access-date=2024-03-05 |website=Telangana Today |language=en}}</ref> The structure's foundation, reinforced by 539 piles, each extending 30 meters deep, provides a sturdy and resilient base. Incorporating design elements such as shear walls, inclined slabs, and beams with a 50-degree tilt not only enhances its structural integrity but also contributes to the distinctive aesthetic appeal of the building.<ref>{{Cite news |title=All about Andhra Pradesh's 'Statue of Social Justice': The tallest statue of BR Ambedkar in the world! |url=https://timesofindia.indiatimes.com/travel/destinations/all-about-andhra-pradeshs-statue-of-social-justice-the-tallest-statue-of-br-ambedkar-in-the-world/articleshow/107082082.cms |access-date=2024-03-05 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> The statue of Ambedkar represents the importance of [[Social equality|equality]] and [[liberty]] along with [[social justice]]. The Ambedkar Smriti Vanam has many facilities such as Ambedkar's biographical museum, a mini theatre, a convention centre, sky lighting, fountains, a library among others. The Ambedkar memorial also has a multipurpose convention hall with 3,000 seats, an open theatre with 2,000 seats, and a library with 10,000 books.<ref name="Service"/> From sourcing the raw material to designing, the construction of the statue was completely done under a 'Made in India' project. About 400 tons of steel is used to make it.<ref name="Umashanker"/> The Ambedkar Smruthi Vanam also consists of a detailed Ambedkar Experience section that depicts the life and times of the visionary. The pedestal consists of ground plus two floors, with the ground floor having four halls, with one of them being a cinema hall and the rest having digital museums detailing Ambedkar's life. While one of the four halls on the first floor is dedicated to displaying BR Ambedkar's attachment to South India, two of them would be dedicated to museums, and the fourth one would be used as library. The four halls on the second floor are being proposed to be used as libraries. The entire premises were spruced up with beautiful flower plants and attractive marble-made pathways by designers.<ref name=":0" /> ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== {{commons category}} [[শ্ৰেণী:কীৰ্তিস্তম্ভ আৰু স্মাৰক]] [[শ্ৰেণী:ভাৰত]] mz8v92g3t5e9p5wm4n2dl51adxthza6 603044 603039 2026-04-26T17:24:53Z নৰুনা বৰুৱা 44897 603044 wikitext text/x-wiki {{Infobox monument | name = ''সামাজিক ন্যায়ৰ মূৰ্তি'' | image = The Statue of Social Justice at Vijayawada.jpeg | caption = [[বি আৰ আম্বেদকাৰ]]ৰ ''সামাজিক ন্যায়ৰ মূৰ্তি'' | location = Swarajya Maidanam, [[Vijayawada]], [[Andhra Pradesh]], [[India]] | designer = | type = মূৰ্তি | material = তীখা, পিতল, ব্ৰঞ্জ, আৰু কংক্ৰিট | length = | width = | height = {{plainlist | * '''Statue''': {{Convert|206|ft|m}} * '''Including Base''': {{Convert|206|ft|m}} }} | begin = ৯ জুলাই ২০২০ | complete = ১৮ জানুৱাৰী ২০২৪ | open = ১৯ জানুৱাৰী ২০২৪ | dedicated_to = বি আৰ আম্বেদকাৰ | coords = {{coord|16|40|26|N|80|37|53|E}} | extra = }} '''সামাজিক ন্যায়ৰ মূৰ্তি''' {{en| Statue of Social Justice}}<ref>{{Cite news |date=2024-01-17 |title=CM Jagan Mohan Reddy to unveil statue of social justice on January 19 |url=https://www.thehindu.com/news/national/andhra-pradesh/cm-jagan-mohan-reddy-to-unveil-statue-of-social-justice-on-january-19/article67749316.ece |access-date=2024-01-18 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref><ref name="The Times of India">{{Cite news |date=2024-01-18 |title=World's tallest Ambedkar statue to be unveiled on January 19 in Vijayawada |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/vijayawada/worlds-tallest-ambedkar-statue-to-be-unveiled-on-january-19-in-vijayawada/articleshow/106943916.cms |access-date=2024-01-18 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref><ref name="Sudhir">{{Cite web |last=Sudhir |first=S. N. V. |title=Jagan Mohan Reddy to unveil tallest Ambedkar statue of justice in Vijayawada |url=https://www.deccanherald.com/india/andhra-pradesh/jagan-mohan-reddy-to-unveil-tallest-ambedkar-statue-of-justice-in-vijayawada-2853856 |access-date=2024-01-18 |website=Deccan Herald |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Service |first=Express News |date=2024-01-18 |title=Ambedkar statue is sculpture of social justice: CM Jagan |url=https://www.newindianexpress.com/states/andhra-pradesh/2024/Jan/18/ambedkar-statue-is-sculpture-of-social-justice-cm-jagan |access-date=2024-01-18 |website=The New Indian Express |language=en}}</ref> যাক ড° [[বি আৰ আম্বেদকাৰ]] স্মাৰক বুলিও জনা যায়, [[ভাৰত]]ৰ [[অন্ধ্ৰপ্ৰদেশ]] ৰাজ্যৰ বিজয়াৱাড়াত অৱস্থিত ২০৬ ফুট উচ্চতাৰ প্ৰতিমূৰ্তি। ভাৰতীয় বহু গণিতজ্ঞ, ৰাষ্ট্ৰনেতা, সমাজ সংস্কাৰক তথা ভাৰতীয় সংবিধানৰ জনক বি আৰ আম্বেদকাৰৰ নামত উচৰ্গা কৰা স্মৃতিসৌধ। এই মূৰ্তিটো ১২৫ ফুট (৩৮ মিটাৰ) ওখ আৰু ৮১ ফুট (২৫ মিটাৰ) ওখ ভিত্তি বিল্ডিঙৰ ওপৰত থিয় হৈ আছে, যাৰ ফলত ইয়াৰ মুঠ উচ্চতা ২০৬ ফুট (৬৩ মিটাৰ) হৈছে।<ref name="auto">{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/cities/vijayawada/2023/jan/01/206-ft-ambedkar-statue-to-come-up-in-vijayawada-2533652.html|title=206-ft Ambedkar statue to come up in Vijayawada|website=The New Indian Express}}{{Dead link|date=December 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ই ভাৰতৰ চতুৰ্থ সৰ্বোচ্চ মূৰ্তি।<ref>{{Cite web |title=Top 10 Tallest Statues in India (January 2024) |url=https://www.dhammabharat.com/eng/tallest-statues-in-india/ |access-date=2024-01-15 |website=Dhamma Bharat |language=en-gb |archivedate=2024-01-15 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240115110413/https://www.dhammabharat.com/eng/tallest-statues-in-india/ |deadurl=yes }}</ref> ==ইতিহাস== [[File:Dr. Bhimrao Ambedkar.jpg|thumb|left| [[বি আৰ আম্বেদকাৰ]] (১৮৯১–১৯৫৬) ভাৰতৰ অন্যতম বিশিষ্ট নেতা, এজন সমাজ সংস্কাৰক আৰু ভাৰতীয় সংবিধানৰ পিতৃ আছিল।]] বাবাছাহেব আম্বেদকাৰ সামাজিক ন্যায়ৰ বাবে ক্ৰুছেডাৰ আছিল আৰু ভাৰতৰ নাগৰিকসকলৰ বাবে সামাজিক আৰু মৌলিক আইনী অধিকাৰ আৰু সমতা নিশ্চিত কৰা ভাৰতৰ সংবিধানৰ মুখ্য স্থপতি আছিল। এজন বেৰিষ্টাৰ, অৰ্থনীতিবিদ, ৰাজনীতিবিদ আৰু সংস্কাৰক, স্বাধীন ভাৰতৰ প্ৰথমজন আইন আৰু ন্যায় মন্ত্ৰী। তেওঁক সাধাৰণতে ‘চেম্পিয়ন অৱ দ্য আনটাচেবলছ’ বুলি জনা গৈছিল।<ref>{{Cite web | title=Dr B. R. Ambedkar - graysinn.org.uk | url=https://www.graysinn.org.uk/timeline/dr-b-r-ambedkar/ | archive-url=https://web.archive.org/web/20220628123050/https://www.graysinn.org.uk/timeline/dr-b-r-ambedkar/ | access-date=2024-12-17 | archive-date=2022-06-28}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.graysinn.org.uk/news/ambedkar-room-and-portrait/|title=Ambedkar Room and portrait|first=Mairi|last=Wilson|date=1 July 2021}}</ref> [[অন্ধ্ৰ প্ৰদেশ]] চৰকাৰে আম্বেদকাৰৰ ১২৫ সংখ্যক জন্ম জয়ন্তী অৰ্থাৎ ১৪ এপ্ৰিল, ২০১৬ৰ স্মৃতিত ২০৬ ফুট উচ্চতাৰ আম্বেদকাৰ স্মৃতিসৌধ নিৰ্মাণৰ সিদ্ধান্ত গ্ৰহণ কৰে। ২০১৬ চনৰ এপ্ৰিল মাহত তেলেংগানাৰ মুখ্যমন্ত্ৰী কে চন্দ্ৰশেখৰ ৰাওৱে হায়দৰাবাদ চহৰত ২০৬ ফুট ওখ আম্বেদকাৰৰ প্ৰতিমূৰ্তি স্থাপনৰ সিদ্ধান্ত লৈছিল। [[File:Statue of Social Justice front view.jpg|thumb|সামাজিক ন্যায়ৰ মূৰ্তিৰ সন্মুখৰ দৃশ্য]] অন্ধ্ৰ প্ৰদেশৰ নতুন ৰাজধানী অমৰাৱতীৰ ইনাভোলু গাঁৱত অন্ধ্ৰ প্ৰদেশৰ মুখ্যমন্ত্ৰী এন চন্দ্ৰবাবু নাইডুৱে ২০১৭ চনত আম্বেদকাৰৰ ১২৬ সংখ্যক জন্ম জয়ন্তীত আধাৰশিলা স্থাপন কৰে। এই প্ৰকল্পত ড° বাবাছাহেব আম্বেদকাৰ আৰু তেওঁৰ ২০৬ ফুট ওখ প্ৰতিমূৰ্তিৰ এক ভৱিষ্যৎ স্মৃতিসৌধ নিৰ্মাণৰ পৰিকল্পনা কৰা হৈছিল। পিছলৈ ২০১৯ চনত ৱাই.এছ.জগন মোহন ৰেড্ডীৰ প্ৰাক্তন চৰকাৰে "ড° বি.আৰ. স্মৃতিসৌধ" প্ৰকল্পটো এৰি দিয়ে আৰুবিজয়াৱাড়া চহৰত এটা নতুন প্ৰকল্প নিৰ্মাণৰ সিদ্ধান্ত।<ref>{{Cite web |last=Hiwale |first=Sandesh |date=2023-08-25 |title=Know all about 206 ft tall Ambedkar statue in Vijayawada, Andhra Pradesh |url=https://www.dhammabharat.com/dr-ambedkar-statue-in-vijayawada/ |access-date=2023-12-27 |website=Dhamma Bharat |language=en-gb |archivedate=2023-12-27 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231227152746/https://www.dhammabharat.com/dr-ambedkar-statue-in-vijayawada/ |deadurl=yes }}</ref><ref name="Umashanker">{{Cite news |last=Umashanker |first=K. |date=2024-01-14 |title=Andhra Pradesh CM to unveil 206-foot-tall Ambedkar statue in Vijayawada on Jan. 19 |url=https://www.thehindu.com/news/national/andhra-pradesh/andhra-pradesh-cm-to-unveil-125-foot-tall-ambedkar-statue-in-vijayawada-on-jan-19/article67740513.ece |access-date=2024-01-15 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref><ref name="thehindu.com">{{Cite news |date=2024-01-17 |title=CM Jagan Mohan Reddy to unveil statue of social justice on January 19 |url=https://www.thehindu.com/news/national/andhra-pradesh/cm-jagan-mohan-reddy-to-unveil-statue-of-social-justice-on-january-19/article67749316.ece |access-date=2024-01-20 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref> ২০২০ চনৰ ৯ জুলাইত অন্ধ্ৰ প্ৰদেশৰ বিজয়াৱাড়াৰ মাজমজিয়াত থকা স্বৰাজ ময়দানত ড° বাবাছাহেব আম্বেদকাৰৰ ২০৬ ফুট ওখ প্ৰতিমূৰ্তিৰ আধাৰশিলা স্থাপন কৰে প্ৰাক্তন অন্ধ্ৰ প্ৰদেশৰ মুখ্যমন্ত্ৰী ৱাই এছ জগান মোহন ৰেড্ডীয়ে।<ref>{{Cite web|url=https://www.ndtv.com/andhra-pradesh-news/andhra-pradesh-chief-minister-jagan-mohan-reddy-lays-foundation-stone-for-125-foot-br-ambedkar-statue-in-vijayawada-2259527|title=Jagan Reddy Lays Foundation Stone For 206-Foot BR Ambedkar Statue In Vijayawada|website=NDTV.com}}</ref> অন্ধ্ৰ প্ৰদেশ চৰকাৰে ‘পি ডব্লিউ ডি ময়দান’ নামেৰে পৰিচিত খেলপথাৰখনৰ নাম সলনি কৰি ‘ড. বি আৰ আম্বেদকাৰ স্বৰাজ্য ময়দান'।<ref name="auto"/> ২০২৪ চনৰ ১৯ ​​জানুৱাৰীত অন্ধ্ৰ প্ৰদেশৰ প্ৰাক্তন মুখ্যমন্ত্ৰী ৱাই এছ জগন মোহন ৰেড্ডীয়ে সামাজিক ন্যায়ৰ মূৰ্তি উন্মোচন কৰে।<ref name="Bureau">{{Cite news |date=2023-12-10 |title=Chief Minister to open Ambedkar Smriti Vanam in Vijayawada on January 20 |language=en-IN |work=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/news/national/andhra-pradesh/chief-minister-to-open-ambedkar-smriti-vanam-in-vijayawada-on-january-20/article67624589.ece |access-date=2023-12-27 |issn=0971-751X}}</ref><ref>{{Cite news |date=2023-08-16 |title=CM Jagan Mohan Reddy to inaugurate 206-ft Ambedkar statue in Vijayawada on November 26 |language=en-IN |work=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/news/national/andhra-pradesh/cm-jagan-mohan-reddy-to-inaugurate-125-ft-ambedkar-statue-in-vijayawada-on-november-26/article67202097.ece |access-date=2023-12-27 |issn=0971-751X}}</ref><ref>{{Cite web |last=Brahmaji |first=Y. |date=2023-08-17 |title=CM Jagan to inaugurate 206 ft Ambedkar statue on Nov 26 |url=https://www.thehansindia.com/news/cities/vijayawada/cm-jagan-to-inaugurate-125-ft-ambedkar-statue-on-nov-26-816191 |access-date=2023-12-27 |website=www.thehansindia.com |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |date=2024-01-18 |title=World's tallest Ambedkar statue to be unveiled on January 19 in Vijayawada |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/vijayawada/worlds-tallest-ambedkar-statue-to-be-unveiled-on-january-19-in-vijayawada/articleshow/106943916.cms |access-date=2024-01-20 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref><ref>{{Cite web |last=Service |first=Express News |date=2024-01-18 |title=Ambedkar statue is sculpture of social justice: CM Jagan |url=https://www.newindianexpress.com/states/andhra-pradesh/2024/Jan/18/ambedkar-statue-is-sculpture-of-social-justice-cm-jagan |access-date=2024-01-20 |website=The New Indian Express |language=en}}</ref> == Specifications == [[File:Statue of Social Justice, Vijayawada.jpg|thumb|A view of ''Statue of Social Justice'' at afternoon]]The ''Statue of Social Justice'' is the tallest Ambedkar's statue in the world.<ref name="The Times of India"/><ref name="Sudhir"/> The ''Statue of Social Justice'' is 206 feet tall and is built on an 81-foot plinth, giving a total height of 206 feet.<ref name="thehindu.com"/><ref>{{Cite news |date=2024-01-18 |title=Ambedkar's statue will embolden oppressed to fight for justice: CM |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/vijayawada/ambedkars-statue-emboldening-the-oppressed-for-justice/articleshow/106942971.cms |access-date=2024-01-20 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> It is the fourth tallest, and the second tallest standing statue in India.<ref>{{Cite web |title=Top 10 Tallest Statues in India (January 2024) |url=https://www.dhammabharat.com/eng/tallest-statues-in-india/ |access-date=2024-01-20 |website=Dhamma Bharat |language=en-gb}}</ref> The ''Statue of Social Justice'' is among the top 40 tallest statues in the world. The second-tallest [[B. R. Ambedkar statue, Hyderabad|Ambedkar statue]], which is 175 feet, is situated in neighbouring [[Telangana]], [[Hyderabad]].<ref>{{Cite web |date=2024-01-19 |title=World's tallest Ambedkar statue to be unveiled in Andhra Pradesh today. 5 points |url=https://www.hindustantimes.com/india-news/worlds-tallest-ambedkar-statue-to-be-unveiled-in-andhra-pradesh-today-5-points-101705630691895.html |access-date=2024-01-20 |website=Hindustan Times |language=en}}</ref> The statue has been built in {{convert|18.81|acre|ha}} in the Dr. B. R. Ambedkar Smriti Vanam in Vijayawada at a cost of [[Indian rupee|₹]]404.35 [[crore]].<ref name="Service">{{Cite web |last=Service |first=Express News |date=2023-12-28 |title=CM Jagan Mohan Reddy to unveil Ambedkar statue on January 19 |url=https://www.newindianexpress.com/cities/vijayawada/2023/Dec/28/cm-to-unveilambedkar-statue-on-january-19-2645639.html |access-date=2024-01-15 |website=The New Indian Express |language=en}}</ref> The dazzling 206-foot bronze statue was installed on an 81-foot pedestal made with [[Kalachakra#Mandala|Kala Chakra Maha Mandala]] [[Buddhist architecture]] to make it attractive in its sky-high posture.<ref name=":0">{{Cite web |last= |first= |date=2024-01-20 |title=Andhra Pradesh CM unveils 206-feet tall Ambedkar statue in Vijayawada |url=https://telanganatoday.com/andhra-pradesh-cm-unveils-206-feet-tall-ambedkar-statue-in-vijayawada |access-date=2024-03-05 |website=Telangana Today |language=en}}</ref> The structure's foundation, reinforced by 539 piles, each extending 30 meters deep, provides a sturdy and resilient base. Incorporating design elements such as shear walls, inclined slabs, and beams with a 50-degree tilt not only enhances its structural integrity but also contributes to the distinctive aesthetic appeal of the building.<ref>{{Cite news |title=All about Andhra Pradesh's 'Statue of Social Justice': The tallest statue of BR Ambedkar in the world! |url=https://timesofindia.indiatimes.com/travel/destinations/all-about-andhra-pradeshs-statue-of-social-justice-the-tallest-statue-of-br-ambedkar-in-the-world/articleshow/107082082.cms |access-date=2024-03-05 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> The statue of Ambedkar represents the importance of [[Social equality|equality]] and [[liberty]] along with [[social justice]]. The Ambedkar Smriti Vanam has many facilities such as Ambedkar's biographical museum, a mini theatre, a convention centre, sky lighting, fountains, a library among others. The Ambedkar memorial also has a multipurpose convention hall with 3,000 seats, an open theatre with 2,000 seats, and a library with 10,000 books.<ref name="Service"/> From sourcing the raw material to designing, the construction of the statue was completely done under a 'Made in India' project. About 400 tons of steel is used to make it.<ref name="Umashanker"/> The Ambedkar Smruthi Vanam also consists of a detailed Ambedkar Experience section that depicts the life and times of the visionary. The pedestal consists of ground plus two floors, with the ground floor having four halls, with one of them being a cinema hall and the rest having digital museums detailing Ambedkar's life. While one of the four halls on the first floor is dedicated to displaying BR Ambedkar's attachment to South India, two of them would be dedicated to museums, and the fourth one would be used as library. The four halls on the second floor are being proposed to be used as libraries. The entire premises were spruced up with beautiful flower plants and attractive marble-made pathways by designers.<ref name=":0" /> ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== {{commons category}} [[শ্ৰেণী:কীৰ্তিস্তম্ভ আৰু স্মাৰক]] [[শ্ৰেণী:ভাৰত]] ahjvcojf0u4y5yxp9zfbg6c0z6ks9oz 603125 603044 2026-04-27T04:42:37Z নৰুনা বৰুৱা 44897 /* Specifications */ 603125 wikitext text/x-wiki {{Infobox monument | name = ''সামাজিক ন্যায়ৰ মূৰ্তি'' | image = The Statue of Social Justice at Vijayawada.jpeg | caption = [[বি আৰ আম্বেদকাৰ]]ৰ ''সামাজিক ন্যায়ৰ মূৰ্তি'' | location = Swarajya Maidanam, [[Vijayawada]], [[Andhra Pradesh]], [[India]] | designer = | type = মূৰ্তি | material = তীখা, পিতল, ব্ৰঞ্জ, আৰু কংক্ৰিট | length = | width = | height = {{plainlist | * '''Statue''': {{Convert|206|ft|m}} * '''Including Base''': {{Convert|206|ft|m}} }} | begin = ৯ জুলাই ২০২০ | complete = ১৮ জানুৱাৰী ২০২৪ | open = ১৯ জানুৱাৰী ২০২৪ | dedicated_to = বি আৰ আম্বেদকাৰ | coords = {{coord|16|40|26|N|80|37|53|E}} | extra = }} '''সামাজিক ন্যায়ৰ মূৰ্তি''' {{en| Statue of Social Justice}}<ref>{{Cite news |date=2024-01-17 |title=CM Jagan Mohan Reddy to unveil statue of social justice on January 19 |url=https://www.thehindu.com/news/national/andhra-pradesh/cm-jagan-mohan-reddy-to-unveil-statue-of-social-justice-on-january-19/article67749316.ece |access-date=2024-01-18 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref><ref name="The Times of India">{{Cite news |date=2024-01-18 |title=World's tallest Ambedkar statue to be unveiled on January 19 in Vijayawada |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/vijayawada/worlds-tallest-ambedkar-statue-to-be-unveiled-on-january-19-in-vijayawada/articleshow/106943916.cms |access-date=2024-01-18 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref><ref name="Sudhir">{{Cite web |last=Sudhir |first=S. N. V. |title=Jagan Mohan Reddy to unveil tallest Ambedkar statue of justice in Vijayawada |url=https://www.deccanherald.com/india/andhra-pradesh/jagan-mohan-reddy-to-unveil-tallest-ambedkar-statue-of-justice-in-vijayawada-2853856 |access-date=2024-01-18 |website=Deccan Herald |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Service |first=Express News |date=2024-01-18 |title=Ambedkar statue is sculpture of social justice: CM Jagan |url=https://www.newindianexpress.com/states/andhra-pradesh/2024/Jan/18/ambedkar-statue-is-sculpture-of-social-justice-cm-jagan |access-date=2024-01-18 |website=The New Indian Express |language=en}}</ref> যাক ড° [[বি আৰ আম্বেদকাৰ]] স্মাৰক বুলিও জনা যায়, [[ভাৰত]]ৰ [[অন্ধ্ৰপ্ৰদেশ]] ৰাজ্যৰ বিজয়াৱাড়াত অৱস্থিত ২০৬ ফুট উচ্চতাৰ প্ৰতিমূৰ্তি। ভাৰতীয় বহু গণিতজ্ঞ, ৰাষ্ট্ৰনেতা, সমাজ সংস্কাৰক তথা ভাৰতীয় সংবিধানৰ জনক বি আৰ আম্বেদকাৰৰ নামত উচৰ্গা কৰা স্মৃতিসৌধ। এই মূৰ্তিটো ১২৫ ফুট (৩৮ মিটাৰ) ওখ আৰু ৮১ ফুট (২৫ মিটাৰ) ওখ ভিত্তি বিল্ডিঙৰ ওপৰত থিয় হৈ আছে, যাৰ ফলত ইয়াৰ মুঠ উচ্চতা ২০৬ ফুট (৬৩ মিটাৰ) হৈছে।<ref name="auto">{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/cities/vijayawada/2023/jan/01/206-ft-ambedkar-statue-to-come-up-in-vijayawada-2533652.html|title=206-ft Ambedkar statue to come up in Vijayawada|website=The New Indian Express}}{{Dead link|date=December 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ই ভাৰতৰ চতুৰ্থ সৰ্বোচ্চ মূৰ্তি।<ref>{{Cite web |title=Top 10 Tallest Statues in India (January 2024) |url=https://www.dhammabharat.com/eng/tallest-statues-in-india/ |access-date=2024-01-15 |website=Dhamma Bharat |language=en-gb |archivedate=2024-01-15 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240115110413/https://www.dhammabharat.com/eng/tallest-statues-in-india/ |deadurl=yes }}</ref> ==ইতিহাস== [[File:Dr. Bhimrao Ambedkar.jpg|thumb|left| [[বি আৰ আম্বেদকাৰ]] (১৮৯১–১৯৫৬) ভাৰতৰ অন্যতম বিশিষ্ট নেতা, এজন সমাজ সংস্কাৰক আৰু ভাৰতীয় সংবিধানৰ পিতৃ আছিল।]] বাবাছাহেব আম্বেদকাৰ সামাজিক ন্যায়ৰ বাবে ক্ৰুছেডাৰ আছিল আৰু ভাৰতৰ নাগৰিকসকলৰ বাবে সামাজিক আৰু মৌলিক আইনী অধিকাৰ আৰু সমতা নিশ্চিত কৰা ভাৰতৰ সংবিধানৰ মুখ্য স্থপতি আছিল। এজন বেৰিষ্টাৰ, অৰ্থনীতিবিদ, ৰাজনীতিবিদ আৰু সংস্কাৰক, স্বাধীন ভাৰতৰ প্ৰথমজন আইন আৰু ন্যায় মন্ত্ৰী। তেওঁক সাধাৰণতে ‘চেম্পিয়ন অৱ দ্য আনটাচেবলছ’ বুলি জনা গৈছিল।<ref>{{Cite web | title=Dr B. R. Ambedkar - graysinn.org.uk | url=https://www.graysinn.org.uk/timeline/dr-b-r-ambedkar/ | archive-url=https://web.archive.org/web/20220628123050/https://www.graysinn.org.uk/timeline/dr-b-r-ambedkar/ | access-date=2024-12-17 | archive-date=2022-06-28}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.graysinn.org.uk/news/ambedkar-room-and-portrait/|title=Ambedkar Room and portrait|first=Mairi|last=Wilson|date=1 July 2021}}</ref> [[অন্ধ্ৰ প্ৰদেশ]] চৰকাৰে আম্বেদকাৰৰ ১২৫ সংখ্যক জন্ম জয়ন্তী অৰ্থাৎ ১৪ এপ্ৰিল, ২০১৬ৰ স্মৃতিত ২০৬ ফুট উচ্চতাৰ আম্বেদকাৰ স্মৃতিসৌধ নিৰ্মাণৰ সিদ্ধান্ত গ্ৰহণ কৰে। ২০১৬ চনৰ এপ্ৰিল মাহত তেলেংগানাৰ মুখ্যমন্ত্ৰী কে চন্দ্ৰশেখৰ ৰাওৱে হায়দৰাবাদ চহৰত ২০৬ ফুট ওখ আম্বেদকাৰৰ প্ৰতিমূৰ্তি স্থাপনৰ সিদ্ধান্ত লৈছিল। [[File:Statue of Social Justice front view.jpg|thumb|সামাজিক ন্যায়ৰ মূৰ্তিৰ সন্মুখৰ দৃশ্য]] অন্ধ্ৰ প্ৰদেশৰ নতুন ৰাজধানী অমৰাৱতীৰ ইনাভোলু গাঁৱত অন্ধ্ৰ প্ৰদেশৰ মুখ্যমন্ত্ৰী এন চন্দ্ৰবাবু নাইডুৱে ২০১৭ চনত আম্বেদকাৰৰ ১২৬ সংখ্যক জন্ম জয়ন্তীত আধাৰশিলা স্থাপন কৰে। এই প্ৰকল্পত ড° বাবাছাহেব আম্বেদকাৰ আৰু তেওঁৰ ২০৬ ফুট ওখ প্ৰতিমূৰ্তিৰ এক ভৱিষ্যৎ স্মৃতিসৌধ নিৰ্মাণৰ পৰিকল্পনা কৰা হৈছিল। পিছলৈ ২০১৯ চনত ৱাই.এছ.জগন মোহন ৰেড্ডীৰ প্ৰাক্তন চৰকাৰে "ড° বি.আৰ. স্মৃতিসৌধ" প্ৰকল্পটো এৰি দিয়ে আৰুবিজয়াৱাড়া চহৰত এটা নতুন প্ৰকল্প নিৰ্মাণৰ সিদ্ধান্ত।<ref>{{Cite web |last=Hiwale |first=Sandesh |date=2023-08-25 |title=Know all about 206 ft tall Ambedkar statue in Vijayawada, Andhra Pradesh |url=https://www.dhammabharat.com/dr-ambedkar-statue-in-vijayawada/ |access-date=2023-12-27 |website=Dhamma Bharat |language=en-gb |archivedate=2023-12-27 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231227152746/https://www.dhammabharat.com/dr-ambedkar-statue-in-vijayawada/ |deadurl=yes }}</ref><ref name="Umashanker">{{Cite news |last=Umashanker |first=K. |date=2024-01-14 |title=Andhra Pradesh CM to unveil 206-foot-tall Ambedkar statue in Vijayawada on Jan. 19 |url=https://www.thehindu.com/news/national/andhra-pradesh/andhra-pradesh-cm-to-unveil-125-foot-tall-ambedkar-statue-in-vijayawada-on-jan-19/article67740513.ece |access-date=2024-01-15 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref><ref name="thehindu.com">{{Cite news |date=2024-01-17 |title=CM Jagan Mohan Reddy to unveil statue of social justice on January 19 |url=https://www.thehindu.com/news/national/andhra-pradesh/cm-jagan-mohan-reddy-to-unveil-statue-of-social-justice-on-january-19/article67749316.ece |access-date=2024-01-20 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref> ২০২০ চনৰ ৯ জুলাইত অন্ধ্ৰ প্ৰদেশৰ বিজয়াৱাড়াৰ মাজমজিয়াত থকা স্বৰাজ ময়দানত ড° বাবাছাহেব আম্বেদকাৰৰ ২০৬ ফুট ওখ প্ৰতিমূৰ্তিৰ আধাৰশিলা স্থাপন কৰে প্ৰাক্তন অন্ধ্ৰ প্ৰদেশৰ মুখ্যমন্ত্ৰী ৱাই এছ জগান মোহন ৰেড্ডীয়ে।<ref>{{Cite web|url=https://www.ndtv.com/andhra-pradesh-news/andhra-pradesh-chief-minister-jagan-mohan-reddy-lays-foundation-stone-for-125-foot-br-ambedkar-statue-in-vijayawada-2259527|title=Jagan Reddy Lays Foundation Stone For 206-Foot BR Ambedkar Statue In Vijayawada|website=NDTV.com}}</ref> অন্ধ্ৰ প্ৰদেশ চৰকাৰে ‘পি ডব্লিউ ডি ময়দান’ নামেৰে পৰিচিত খেলপথাৰখনৰ নাম সলনি কৰি ‘ড. বি আৰ আম্বেদকাৰ স্বৰাজ্য ময়দান'।<ref name="auto"/> ২০২৪ চনৰ ১৯ ​​জানুৱাৰীত অন্ধ্ৰ প্ৰদেশৰ প্ৰাক্তন মুখ্যমন্ত্ৰী ৱাই এছ জগন মোহন ৰেড্ডীয়ে সামাজিক ন্যায়ৰ মূৰ্তি উন্মোচন কৰে।<ref name="Bureau">{{Cite news |date=2023-12-10 |title=Chief Minister to open Ambedkar Smriti Vanam in Vijayawada on January 20 |language=en-IN |work=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/news/national/andhra-pradesh/chief-minister-to-open-ambedkar-smriti-vanam-in-vijayawada-on-january-20/article67624589.ece |access-date=2023-12-27 |issn=0971-751X}}</ref><ref>{{Cite news |date=2023-08-16 |title=CM Jagan Mohan Reddy to inaugurate 206-ft Ambedkar statue in Vijayawada on November 26 |language=en-IN |work=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/news/national/andhra-pradesh/cm-jagan-mohan-reddy-to-inaugurate-125-ft-ambedkar-statue-in-vijayawada-on-november-26/article67202097.ece |access-date=2023-12-27 |issn=0971-751X}}</ref><ref>{{Cite web |last=Brahmaji |first=Y. |date=2023-08-17 |title=CM Jagan to inaugurate 206 ft Ambedkar statue on Nov 26 |url=https://www.thehansindia.com/news/cities/vijayawada/cm-jagan-to-inaugurate-125-ft-ambedkar-statue-on-nov-26-816191 |access-date=2023-12-27 |website=www.thehansindia.com |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |date=2024-01-18 |title=World's tallest Ambedkar statue to be unveiled on January 19 in Vijayawada |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/vijayawada/worlds-tallest-ambedkar-statue-to-be-unveiled-on-january-19-in-vijayawada/articleshow/106943916.cms |access-date=2024-01-20 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref><ref>{{Cite web |last=Service |first=Express News |date=2024-01-18 |title=Ambedkar statue is sculpture of social justice: CM Jagan |url=https://www.newindianexpress.com/states/andhra-pradesh/2024/Jan/18/ambedkar-statue-is-sculpture-of-social-justice-cm-jagan |access-date=2024-01-20 |website=The New Indian Express |language=en}}</ref> == Specifications == [[File:Statue of Social Justice, Vijayawada.jpg|thumb|আবেলিৰ সময়ত ''সামাজিক ন্যায়ৰ মূৰ্তি''ৰ দৃশ্য ]]সামাজিক ন্যায়ৰ মূৰ্তি বিশ্বৰ আটাইতকৈ ওখ আম্বেদকাৰৰ মূৰ্তি। <ref name="The Times of India"/><ref name="Sudhir"/> ২০৬ ফুট ওখ সামাজিক ন্যায়ৰ মূৰ্তিটোৰ মুঠ উচ্চতা ২০৬ ফুট। <ref name="thehindu.com"/><ref>{{Cite news |date=2024-01-18 |title=Ambedkar's statue will embolden oppressed to fight for justice: CM |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/vijayawada/ambedkars-statue-emboldening-the-oppressed-for-justice/articleshow/106942971.cms |access-date=2024-01-20 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> It is the fourth tallest, and the second tallest standing statue in India.<ref>{{Cite web |title=Top 10 Tallest Statues in India (January 2024) |url=https://www.dhammabharat.com/eng/tallest-statues-in-india/ |access-date=2024-01-20 |website=Dhamma Bharat |language=en-gb}}</ref> The ''Statue of Social Justice'' is among the top 40 tallest statues in the world. The second-tallest [[B. R. Ambedkar statue, Hyderabad|Ambedkar statue]], which is 175 feet, is situated in neighbouring [[Telangana]], [[Hyderabad]].<ref>{{Cite web |date=2024-01-19 |title=World's tallest Ambedkar statue to be unveiled in Andhra Pradesh today. 5 points |url=https://www.hindustantimes.com/india-news/worlds-tallest-ambedkar-statue-to-be-unveiled-in-andhra-pradesh-today-5-points-101705630691895.html |access-date=2024-01-20 |website=Hindustan Times |language=en}}</ref> The statue has been built in {{convert|18.81|acre|ha}} in the Dr. B. R. Ambedkar Smriti Vanam in Vijayawada at a cost of [[Indian rupee|₹]]404.35 [[crore]].<ref name="Service">{{Cite web |last=Service |first=Express News |date=2023-12-28 |title=CM Jagan Mohan Reddy to unveil Ambedkar statue on January 19 |url=https://www.newindianexpress.com/cities/vijayawada/2023/Dec/28/cm-to-unveilambedkar-statue-on-january-19-2645639.html |access-date=2024-01-15 |website=The New Indian Express |language=en}}</ref> The dazzling 206-foot bronze statue was installed on an 81-foot pedestal made with [[Kalachakra#Mandala|Kala Chakra Maha Mandala]] [[Buddhist architecture]] to make it attractive in its sky-high posture.<ref name=":0">{{Cite web |last= |first= |date=2024-01-20 |title=Andhra Pradesh CM unveils 206-feet tall Ambedkar statue in Vijayawada |url=https://telanganatoday.com/andhra-pradesh-cm-unveils-206-feet-tall-ambedkar-statue-in-vijayawada |access-date=2024-03-05 |website=Telangana Today |language=en}}</ref> The structure's foundation, reinforced by 539 piles, each extending 30 meters deep, provides a sturdy and resilient base. Incorporating design elements such as shear walls, inclined slabs, and beams with a 50-degree tilt not only enhances its structural integrity but also contributes to the distinctive aesthetic appeal of the building.<ref>{{Cite news |title=All about Andhra Pradesh's 'Statue of Social Justice': The tallest statue of BR Ambedkar in the world! |url=https://timesofindia.indiatimes.com/travel/destinations/all-about-andhra-pradeshs-statue-of-social-justice-the-tallest-statue-of-br-ambedkar-in-the-world/articleshow/107082082.cms |access-date=2024-03-05 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> The statue of Ambedkar represents the importance of [[Social equality|equality]] and [[liberty]] along with [[social justice]]. The Ambedkar Smriti Vanam has many facilities such as Ambedkar's biographical museum, a mini theatre, a convention centre, sky lighting, fountains, a library among others. The Ambedkar memorial also has a multipurpose convention hall with 3,000 seats, an open theatre with 2,000 seats, and a library with 10,000 books.<ref name="Service"/> From sourcing the raw material to designing, the construction of the statue was completely done under a 'Made in India' project. About 400 tons of steel is used to make it.<ref name="Umashanker"/> The Ambedkar Smruthi Vanam also consists of a detailed Ambedkar Experience section that depicts the life and times of the visionary. The pedestal consists of ground plus two floors, with the ground floor having four halls, with one of them being a cinema hall and the rest having digital museums detailing Ambedkar's life. While one of the four halls on the first floor is dedicated to displaying BR Ambedkar's attachment to South India, two of them would be dedicated to museums, and the fourth one would be used as library. The four halls on the second floor are being proposed to be used as libraries. The entire premises were spruced up with beautiful flower plants and attractive marble-made pathways by designers.<ref name=":0" /> ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== {{commons category}} [[শ্ৰেণী:কীৰ্তিস্তম্ভ আৰু স্মাৰক]] [[শ্ৰেণী:ভাৰত]] fm7nncdb2qu3zy18becjrnjv1avb4w1 603126 603125 2026-04-27T04:43:43Z নৰুনা বৰুৱা 44897 /* Specifications */ 603126 wikitext text/x-wiki {{Infobox monument | name = ''সামাজিক ন্যায়ৰ মূৰ্তি'' | image = The Statue of Social Justice at Vijayawada.jpeg | caption = [[বি আৰ আম্বেদকাৰ]]ৰ ''সামাজিক ন্যায়ৰ মূৰ্তি'' | location = Swarajya Maidanam, [[Vijayawada]], [[Andhra Pradesh]], [[India]] | designer = | type = মূৰ্তি | material = তীখা, পিতল, ব্ৰঞ্জ, আৰু কংক্ৰিট | length = | width = | height = {{plainlist | * '''Statue''': {{Convert|206|ft|m}} * '''Including Base''': {{Convert|206|ft|m}} }} | begin = ৯ জুলাই ২০২০ | complete = ১৮ জানুৱাৰী ২০২৪ | open = ১৯ জানুৱাৰী ২০২৪ | dedicated_to = বি আৰ আম্বেদকাৰ | coords = {{coord|16|40|26|N|80|37|53|E}} | extra = }} '''সামাজিক ন্যায়ৰ মূৰ্তি''' {{en| Statue of Social Justice}}<ref>{{Cite news |date=2024-01-17 |title=CM Jagan Mohan Reddy to unveil statue of social justice on January 19 |url=https://www.thehindu.com/news/national/andhra-pradesh/cm-jagan-mohan-reddy-to-unveil-statue-of-social-justice-on-january-19/article67749316.ece |access-date=2024-01-18 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref><ref name="The Times of India">{{Cite news |date=2024-01-18 |title=World's tallest Ambedkar statue to be unveiled on January 19 in Vijayawada |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/vijayawada/worlds-tallest-ambedkar-statue-to-be-unveiled-on-january-19-in-vijayawada/articleshow/106943916.cms |access-date=2024-01-18 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref><ref name="Sudhir">{{Cite web |last=Sudhir |first=S. N. V. |title=Jagan Mohan Reddy to unveil tallest Ambedkar statue of justice in Vijayawada |url=https://www.deccanherald.com/india/andhra-pradesh/jagan-mohan-reddy-to-unveil-tallest-ambedkar-statue-of-justice-in-vijayawada-2853856 |access-date=2024-01-18 |website=Deccan Herald |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Service |first=Express News |date=2024-01-18 |title=Ambedkar statue is sculpture of social justice: CM Jagan |url=https://www.newindianexpress.com/states/andhra-pradesh/2024/Jan/18/ambedkar-statue-is-sculpture-of-social-justice-cm-jagan |access-date=2024-01-18 |website=The New Indian Express |language=en}}</ref> যাক ড° [[বি আৰ আম্বেদকাৰ]] স্মাৰক বুলিও জনা যায়, [[ভাৰত]]ৰ [[অন্ধ্ৰপ্ৰদেশ]] ৰাজ্যৰ বিজয়াৱাড়াত অৱস্থিত ২০৬ ফুট উচ্চতাৰ প্ৰতিমূৰ্তি। ভাৰতীয় বহু গণিতজ্ঞ, ৰাষ্ট্ৰনেতা, সমাজ সংস্কাৰক তথা ভাৰতীয় সংবিধানৰ জনক বি আৰ আম্বেদকাৰৰ নামত উচৰ্গা কৰা স্মৃতিসৌধ। এই মূৰ্তিটো ১২৫ ফুট (৩৮ মিটাৰ) ওখ আৰু ৮১ ফুট (২৫ মিটাৰ) ওখ ভিত্তি বিল্ডিঙৰ ওপৰত থিয় হৈ আছে, যাৰ ফলত ইয়াৰ মুঠ উচ্চতা ২০৬ ফুট (৬৩ মিটাৰ) হৈছে।<ref name="auto">{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/cities/vijayawada/2023/jan/01/206-ft-ambedkar-statue-to-come-up-in-vijayawada-2533652.html|title=206-ft Ambedkar statue to come up in Vijayawada|website=The New Indian Express}}{{Dead link|date=December 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ই ভাৰতৰ চতুৰ্থ সৰ্বোচ্চ মূৰ্তি।<ref>{{Cite web |title=Top 10 Tallest Statues in India (January 2024) |url=https://www.dhammabharat.com/eng/tallest-statues-in-india/ |access-date=2024-01-15 |website=Dhamma Bharat |language=en-gb |archivedate=2024-01-15 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240115110413/https://www.dhammabharat.com/eng/tallest-statues-in-india/ |deadurl=yes }}</ref> ==ইতিহাস== [[File:Dr. Bhimrao Ambedkar.jpg|thumb|left| [[বি আৰ আম্বেদকাৰ]] (১৮৯১–১৯৫৬) ভাৰতৰ অন্যতম বিশিষ্ট নেতা, এজন সমাজ সংস্কাৰক আৰু ভাৰতীয় সংবিধানৰ পিতৃ আছিল।]] বাবাছাহেব আম্বেদকাৰ সামাজিক ন্যায়ৰ বাবে ক্ৰুছেডাৰ আছিল আৰু ভাৰতৰ নাগৰিকসকলৰ বাবে সামাজিক আৰু মৌলিক আইনী অধিকাৰ আৰু সমতা নিশ্চিত কৰা ভাৰতৰ সংবিধানৰ মুখ্য স্থপতি আছিল। এজন বেৰিষ্টাৰ, অৰ্থনীতিবিদ, ৰাজনীতিবিদ আৰু সংস্কাৰক, স্বাধীন ভাৰতৰ প্ৰথমজন আইন আৰু ন্যায় মন্ত্ৰী। তেওঁক সাধাৰণতে ‘চেম্পিয়ন অৱ দ্য আনটাচেবলছ’ বুলি জনা গৈছিল।<ref>{{Cite web | title=Dr B. R. Ambedkar - graysinn.org.uk | url=https://www.graysinn.org.uk/timeline/dr-b-r-ambedkar/ | archive-url=https://web.archive.org/web/20220628123050/https://www.graysinn.org.uk/timeline/dr-b-r-ambedkar/ | access-date=2024-12-17 | archive-date=2022-06-28}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.graysinn.org.uk/news/ambedkar-room-and-portrait/|title=Ambedkar Room and portrait|first=Mairi|last=Wilson|date=1 July 2021}}</ref> [[অন্ধ্ৰ প্ৰদেশ]] চৰকাৰে আম্বেদকাৰৰ ১২৫ সংখ্যক জন্ম জয়ন্তী অৰ্থাৎ ১৪ এপ্ৰিল, ২০১৬ৰ স্মৃতিত ২০৬ ফুট উচ্চতাৰ আম্বেদকাৰ স্মৃতিসৌধ নিৰ্মাণৰ সিদ্ধান্ত গ্ৰহণ কৰে। ২০১৬ চনৰ এপ্ৰিল মাহত তেলেংগানাৰ মুখ্যমন্ত্ৰী কে চন্দ্ৰশেখৰ ৰাওৱে হায়দৰাবাদ চহৰত ২০৬ ফুট ওখ আম্বেদকাৰৰ প্ৰতিমূৰ্তি স্থাপনৰ সিদ্ধান্ত লৈছিল। [[File:Statue of Social Justice front view.jpg|thumb|সামাজিক ন্যায়ৰ মূৰ্তিৰ সন্মুখৰ দৃশ্য]] অন্ধ্ৰ প্ৰদেশৰ নতুন ৰাজধানী অমৰাৱতীৰ ইনাভোলু গাঁৱত অন্ধ্ৰ প্ৰদেশৰ মুখ্যমন্ত্ৰী এন চন্দ্ৰবাবু নাইডুৱে ২০১৭ চনত আম্বেদকাৰৰ ১২৬ সংখ্যক জন্ম জয়ন্তীত আধাৰশিলা স্থাপন কৰে। এই প্ৰকল্পত ড° বাবাছাহেব আম্বেদকাৰ আৰু তেওঁৰ ২০৬ ফুট ওখ প্ৰতিমূৰ্তিৰ এক ভৱিষ্যৎ স্মৃতিসৌধ নিৰ্মাণৰ পৰিকল্পনা কৰা হৈছিল। পিছলৈ ২০১৯ চনত ৱাই.এছ.জগন মোহন ৰেড্ডীৰ প্ৰাক্তন চৰকাৰে "ড° বি.আৰ. স্মৃতিসৌধ" প্ৰকল্পটো এৰি দিয়ে আৰুবিজয়াৱাড়া চহৰত এটা নতুন প্ৰকল্প নিৰ্মাণৰ সিদ্ধান্ত।<ref>{{Cite web |last=Hiwale |first=Sandesh |date=2023-08-25 |title=Know all about 206 ft tall Ambedkar statue in Vijayawada, Andhra Pradesh |url=https://www.dhammabharat.com/dr-ambedkar-statue-in-vijayawada/ |access-date=2023-12-27 |website=Dhamma Bharat |language=en-gb |archivedate=2023-12-27 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231227152746/https://www.dhammabharat.com/dr-ambedkar-statue-in-vijayawada/ |deadurl=yes }}</ref><ref name="Umashanker">{{Cite news |last=Umashanker |first=K. |date=2024-01-14 |title=Andhra Pradesh CM to unveil 206-foot-tall Ambedkar statue in Vijayawada on Jan. 19 |url=https://www.thehindu.com/news/national/andhra-pradesh/andhra-pradesh-cm-to-unveil-125-foot-tall-ambedkar-statue-in-vijayawada-on-jan-19/article67740513.ece |access-date=2024-01-15 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref><ref name="thehindu.com">{{Cite news |date=2024-01-17 |title=CM Jagan Mohan Reddy to unveil statue of social justice on January 19 |url=https://www.thehindu.com/news/national/andhra-pradesh/cm-jagan-mohan-reddy-to-unveil-statue-of-social-justice-on-january-19/article67749316.ece |access-date=2024-01-20 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref> ২০২০ চনৰ ৯ জুলাইত অন্ধ্ৰ প্ৰদেশৰ বিজয়াৱাড়াৰ মাজমজিয়াত থকা স্বৰাজ ময়দানত ড° বাবাছাহেব আম্বেদকাৰৰ ২০৬ ফুট ওখ প্ৰতিমূৰ্তিৰ আধাৰশিলা স্থাপন কৰে প্ৰাক্তন অন্ধ্ৰ প্ৰদেশৰ মুখ্যমন্ত্ৰী ৱাই এছ জগান মোহন ৰেড্ডীয়ে।<ref>{{Cite web|url=https://www.ndtv.com/andhra-pradesh-news/andhra-pradesh-chief-minister-jagan-mohan-reddy-lays-foundation-stone-for-125-foot-br-ambedkar-statue-in-vijayawada-2259527|title=Jagan Reddy Lays Foundation Stone For 206-Foot BR Ambedkar Statue In Vijayawada|website=NDTV.com}}</ref> অন্ধ্ৰ প্ৰদেশ চৰকাৰে ‘পি ডব্লিউ ডি ময়দান’ নামেৰে পৰিচিত খেলপথাৰখনৰ নাম সলনি কৰি ‘ড. বি আৰ আম্বেদকাৰ স্বৰাজ্য ময়দান'।<ref name="auto"/> ২০২৪ চনৰ ১৯ ​​জানুৱাৰীত অন্ধ্ৰ প্ৰদেশৰ প্ৰাক্তন মুখ্যমন্ত্ৰী ৱাই এছ জগন মোহন ৰেড্ডীয়ে সামাজিক ন্যায়ৰ মূৰ্তি উন্মোচন কৰে।<ref name="Bureau">{{Cite news |date=2023-12-10 |title=Chief Minister to open Ambedkar Smriti Vanam in Vijayawada on January 20 |language=en-IN |work=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/news/national/andhra-pradesh/chief-minister-to-open-ambedkar-smriti-vanam-in-vijayawada-on-january-20/article67624589.ece |access-date=2023-12-27 |issn=0971-751X}}</ref><ref>{{Cite news |date=2023-08-16 |title=CM Jagan Mohan Reddy to inaugurate 206-ft Ambedkar statue in Vijayawada on November 26 |language=en-IN |work=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/news/national/andhra-pradesh/cm-jagan-mohan-reddy-to-inaugurate-125-ft-ambedkar-statue-in-vijayawada-on-november-26/article67202097.ece |access-date=2023-12-27 |issn=0971-751X}}</ref><ref>{{Cite web |last=Brahmaji |first=Y. |date=2023-08-17 |title=CM Jagan to inaugurate 206 ft Ambedkar statue on Nov 26 |url=https://www.thehansindia.com/news/cities/vijayawada/cm-jagan-to-inaugurate-125-ft-ambedkar-statue-on-nov-26-816191 |access-date=2023-12-27 |website=www.thehansindia.com |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |date=2024-01-18 |title=World's tallest Ambedkar statue to be unveiled on January 19 in Vijayawada |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/vijayawada/worlds-tallest-ambedkar-statue-to-be-unveiled-on-january-19-in-vijayawada/articleshow/106943916.cms |access-date=2024-01-20 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref><ref>{{Cite web |last=Service |first=Express News |date=2024-01-18 |title=Ambedkar statue is sculpture of social justice: CM Jagan |url=https://www.newindianexpress.com/states/andhra-pradesh/2024/Jan/18/ambedkar-statue-is-sculpture-of-social-justice-cm-jagan |access-date=2024-01-20 |website=The New Indian Express |language=en}}</ref> == বিশেষ বিৱৰণ == [[File:Statue of Social Justice, Vijayawada.jpg|thumb|আবেলিৰ সময়ত ''সামাজিক ন্যায়ৰ মূৰ্তি''ৰ দৃশ্য ]]সামাজিক ন্যায়ৰ মূৰ্তি বিশ্বৰ আটাইতকৈ ওখ আম্বেদকাৰৰ মূৰ্তি। <ref name="The Times of India"/><ref name="Sudhir"/> ২০৬ ফুট ওখ সামাজিক ন্যায়ৰ মূৰ্তিটোৰ মুঠ উচ্চতা ২০৬ ফুট। <ref name="thehindu.com"/><ref>{{Cite news |date=2024-01-18 |title=Ambedkar's statue will embolden oppressed to fight for justice: CM |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/vijayawada/ambedkars-statue-emboldening-the-oppressed-for-justice/articleshow/106942971.cms |access-date=2024-01-20 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> It is the fourth tallest, and the second tallest standing statue in India.<ref>{{Cite web |title=Top 10 Tallest Statues in India (January 2024) |url=https://www.dhammabharat.com/eng/tallest-statues-in-india/ |access-date=2024-01-20 |website=Dhamma Bharat |language=en-gb}}</ref> The ''Statue of Social Justice'' is among the top 40 tallest statues in the world. The second-tallest [[B. R. Ambedkar statue, Hyderabad|Ambedkar statue]], which is 175 feet, is situated in neighbouring [[Telangana]], [[Hyderabad]].<ref>{{Cite web |date=2024-01-19 |title=World's tallest Ambedkar statue to be unveiled in Andhra Pradesh today. 5 points |url=https://www.hindustantimes.com/india-news/worlds-tallest-ambedkar-statue-to-be-unveiled-in-andhra-pradesh-today-5-points-101705630691895.html |access-date=2024-01-20 |website=Hindustan Times |language=en}}</ref> The statue has been built in {{convert|18.81|acre|ha}} in the Dr. B. R. Ambedkar Smriti Vanam in Vijayawada at a cost of [[Indian rupee|₹]]404.35 [[crore]].<ref name="Service">{{Cite web |last=Service |first=Express News |date=2023-12-28 |title=CM Jagan Mohan Reddy to unveil Ambedkar statue on January 19 |url=https://www.newindianexpress.com/cities/vijayawada/2023/Dec/28/cm-to-unveilambedkar-statue-on-january-19-2645639.html |access-date=2024-01-15 |website=The New Indian Express |language=en}}</ref> The dazzling 206-foot bronze statue was installed on an 81-foot pedestal made with [[Kalachakra#Mandala|Kala Chakra Maha Mandala]] [[Buddhist architecture]] to make it attractive in its sky-high posture.<ref name=":0">{{Cite web |last= |first= |date=2024-01-20 |title=Andhra Pradesh CM unveils 206-feet tall Ambedkar statue in Vijayawada |url=https://telanganatoday.com/andhra-pradesh-cm-unveils-206-feet-tall-ambedkar-statue-in-vijayawada |access-date=2024-03-05 |website=Telangana Today |language=en}}</ref> The structure's foundation, reinforced by 539 piles, each extending 30 meters deep, provides a sturdy and resilient base. Incorporating design elements such as shear walls, inclined slabs, and beams with a 50-degree tilt not only enhances its structural integrity but also contributes to the distinctive aesthetic appeal of the building.<ref>{{Cite news |title=All about Andhra Pradesh's 'Statue of Social Justice': The tallest statue of BR Ambedkar in the world! |url=https://timesofindia.indiatimes.com/travel/destinations/all-about-andhra-pradeshs-statue-of-social-justice-the-tallest-statue-of-br-ambedkar-in-the-world/articleshow/107082082.cms |access-date=2024-03-05 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> The statue of Ambedkar represents the importance of [[Social equality|equality]] and [[liberty]] along with [[social justice]]. The Ambedkar Smriti Vanam has many facilities such as Ambedkar's biographical museum, a mini theatre, a convention centre, sky lighting, fountains, a library among others. The Ambedkar memorial also has a multipurpose convention hall with 3,000 seats, an open theatre with 2,000 seats, and a library with 10,000 books.<ref name="Service"/> From sourcing the raw material to designing, the construction of the statue was completely done under a 'Made in India' project. About 400 tons of steel is used to make it.<ref name="Umashanker"/> The Ambedkar Smruthi Vanam also consists of a detailed Ambedkar Experience section that depicts the life and times of the visionary. The pedestal consists of ground plus two floors, with the ground floor having four halls, with one of them being a cinema hall and the rest having digital museums detailing Ambedkar's life. While one of the four halls on the first floor is dedicated to displaying BR Ambedkar's attachment to South India, two of them would be dedicated to museums, and the fourth one would be used as library. The four halls on the second floor are being proposed to be used as libraries. The entire premises were spruced up with beautiful flower plants and attractive marble-made pathways by designers.<ref name=":0" /> ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== {{commons category}} [[শ্ৰেণী:কীৰ্তিস্তম্ভ আৰু স্মাৰক]] [[শ্ৰেণী:ভাৰত]] 88ol9fz55h6yheqbxcgrvwqv9sno5dr 603129 603126 2026-04-27T04:46:46Z নৰুনা বৰুৱা 44897 /* বিশেষ বিৱৰণ */ 603129 wikitext text/x-wiki {{Infobox monument | name = ''সামাজিক ন্যায়ৰ মূৰ্তি'' | image = The Statue of Social Justice at Vijayawada.jpeg | caption = [[বি আৰ আম্বেদকাৰ]]ৰ ''সামাজিক ন্যায়ৰ মূৰ্তি'' | location = Swarajya Maidanam, [[Vijayawada]], [[Andhra Pradesh]], [[India]] | designer = | type = মূৰ্তি | material = তীখা, পিতল, ব্ৰঞ্জ, আৰু কংক্ৰিট | length = | width = | height = {{plainlist | * '''Statue''': {{Convert|206|ft|m}} * '''Including Base''': {{Convert|206|ft|m}} }} | begin = ৯ জুলাই ২০২০ | complete = ১৮ জানুৱাৰী ২০২৪ | open = ১৯ জানুৱাৰী ২০২৪ | dedicated_to = বি আৰ আম্বেদকাৰ | coords = {{coord|16|40|26|N|80|37|53|E}} | extra = }} '''সামাজিক ন্যায়ৰ মূৰ্তি''' {{en| Statue of Social Justice}}<ref>{{Cite news |date=2024-01-17 |title=CM Jagan Mohan Reddy to unveil statue of social justice on January 19 |url=https://www.thehindu.com/news/national/andhra-pradesh/cm-jagan-mohan-reddy-to-unveil-statue-of-social-justice-on-january-19/article67749316.ece |access-date=2024-01-18 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref><ref name="The Times of India">{{Cite news |date=2024-01-18 |title=World's tallest Ambedkar statue to be unveiled on January 19 in Vijayawada |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/vijayawada/worlds-tallest-ambedkar-statue-to-be-unveiled-on-january-19-in-vijayawada/articleshow/106943916.cms |access-date=2024-01-18 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref><ref name="Sudhir">{{Cite web |last=Sudhir |first=S. N. V. |title=Jagan Mohan Reddy to unveil tallest Ambedkar statue of justice in Vijayawada |url=https://www.deccanherald.com/india/andhra-pradesh/jagan-mohan-reddy-to-unveil-tallest-ambedkar-statue-of-justice-in-vijayawada-2853856 |access-date=2024-01-18 |website=Deccan Herald |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Service |first=Express News |date=2024-01-18 |title=Ambedkar statue is sculpture of social justice: CM Jagan |url=https://www.newindianexpress.com/states/andhra-pradesh/2024/Jan/18/ambedkar-statue-is-sculpture-of-social-justice-cm-jagan |access-date=2024-01-18 |website=The New Indian Express |language=en}}</ref> যাক ড° [[বি আৰ আম্বেদকাৰ]] স্মাৰক বুলিও জনা যায়, [[ভাৰত]]ৰ [[অন্ধ্ৰপ্ৰদেশ]] ৰাজ্যৰ বিজয়াৱাড়াত অৱস্থিত ২০৬ ফুট উচ্চতাৰ প্ৰতিমূৰ্তি। ভাৰতীয় বহু গণিতজ্ঞ, ৰাষ্ট্ৰনেতা, সমাজ সংস্কাৰক তথা ভাৰতীয় সংবিধানৰ জনক বি আৰ আম্বেদকাৰৰ নামত উচৰ্গা কৰা স্মৃতিসৌধ। এই মূৰ্তিটো ১২৫ ফুট (৩৮ মিটাৰ) ওখ আৰু ৮১ ফুট (২৫ মিটাৰ) ওখ ভিত্তি বিল্ডিঙৰ ওপৰত থিয় হৈ আছে, যাৰ ফলত ইয়াৰ মুঠ উচ্চতা ২০৬ ফুট (৬৩ মিটাৰ) হৈছে।<ref name="auto">{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/cities/vijayawada/2023/jan/01/206-ft-ambedkar-statue-to-come-up-in-vijayawada-2533652.html|title=206-ft Ambedkar statue to come up in Vijayawada|website=The New Indian Express}}{{Dead link|date=December 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ই ভাৰতৰ চতুৰ্থ সৰ্বোচ্চ মূৰ্তি।<ref>{{Cite web |title=Top 10 Tallest Statues in India (January 2024) |url=https://www.dhammabharat.com/eng/tallest-statues-in-india/ |access-date=2024-01-15 |website=Dhamma Bharat |language=en-gb |archivedate=2024-01-15 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240115110413/https://www.dhammabharat.com/eng/tallest-statues-in-india/ |deadurl=yes }}</ref> ==ইতিহাস== [[File:Dr. Bhimrao Ambedkar.jpg|thumb|left| [[বি আৰ আম্বেদকাৰ]] (১৮৯১–১৯৫৬) ভাৰতৰ অন্যতম বিশিষ্ট নেতা, এজন সমাজ সংস্কাৰক আৰু ভাৰতীয় সংবিধানৰ পিতৃ আছিল।]] বাবাছাহেব আম্বেদকাৰ সামাজিক ন্যায়ৰ বাবে ক্ৰুছেডাৰ আছিল আৰু ভাৰতৰ নাগৰিকসকলৰ বাবে সামাজিক আৰু মৌলিক আইনী অধিকাৰ আৰু সমতা নিশ্চিত কৰা ভাৰতৰ সংবিধানৰ মুখ্য স্থপতি আছিল। এজন বেৰিষ্টাৰ, অৰ্থনীতিবিদ, ৰাজনীতিবিদ আৰু সংস্কাৰক, স্বাধীন ভাৰতৰ প্ৰথমজন আইন আৰু ন্যায় মন্ত্ৰী। তেওঁক সাধাৰণতে ‘চেম্পিয়ন অৱ দ্য আনটাচেবলছ’ বুলি জনা গৈছিল।<ref>{{Cite web | title=Dr B. R. Ambedkar - graysinn.org.uk | url=https://www.graysinn.org.uk/timeline/dr-b-r-ambedkar/ | archive-url=https://web.archive.org/web/20220628123050/https://www.graysinn.org.uk/timeline/dr-b-r-ambedkar/ | access-date=2024-12-17 | archive-date=2022-06-28}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.graysinn.org.uk/news/ambedkar-room-and-portrait/|title=Ambedkar Room and portrait|first=Mairi|last=Wilson|date=1 July 2021}}</ref> [[অন্ধ্ৰ প্ৰদেশ]] চৰকাৰে আম্বেদকাৰৰ ১২৫ সংখ্যক জন্ম জয়ন্তী অৰ্থাৎ ১৪ এপ্ৰিল, ২০১৬ৰ স্মৃতিত ২০৬ ফুট উচ্চতাৰ আম্বেদকাৰ স্মৃতিসৌধ নিৰ্মাণৰ সিদ্ধান্ত গ্ৰহণ কৰে। ২০১৬ চনৰ এপ্ৰিল মাহত তেলেংগানাৰ মুখ্যমন্ত্ৰী কে চন্দ্ৰশেখৰ ৰাওৱে হায়দৰাবাদ চহৰত ২০৬ ফুট ওখ আম্বেদকাৰৰ প্ৰতিমূৰ্তি স্থাপনৰ সিদ্ধান্ত লৈছিল। [[File:Statue of Social Justice front view.jpg|thumb|সামাজিক ন্যায়ৰ মূৰ্তিৰ সন্মুখৰ দৃশ্য]] অন্ধ্ৰ প্ৰদেশৰ নতুন ৰাজধানী অমৰাৱতীৰ ইনাভোলু গাঁৱত অন্ধ্ৰ প্ৰদেশৰ মুখ্যমন্ত্ৰী এন চন্দ্ৰবাবু নাইডুৱে ২০১৭ চনত আম্বেদকাৰৰ ১২৬ সংখ্যক জন্ম জয়ন্তীত আধাৰশিলা স্থাপন কৰে। এই প্ৰকল্পত ড° বাবাছাহেব আম্বেদকাৰ আৰু তেওঁৰ ২০৬ ফুট ওখ প্ৰতিমূৰ্তিৰ এক ভৱিষ্যৎ স্মৃতিসৌধ নিৰ্মাণৰ পৰিকল্পনা কৰা হৈছিল। পিছলৈ ২০১৯ চনত ৱাই.এছ.জগন মোহন ৰেড্ডীৰ প্ৰাক্তন চৰকাৰে "ড° বি.আৰ. স্মৃতিসৌধ" প্ৰকল্পটো এৰি দিয়ে আৰুবিজয়াৱাড়া চহৰত এটা নতুন প্ৰকল্প নিৰ্মাণৰ সিদ্ধান্ত।<ref>{{Cite web |last=Hiwale |first=Sandesh |date=2023-08-25 |title=Know all about 206 ft tall Ambedkar statue in Vijayawada, Andhra Pradesh |url=https://www.dhammabharat.com/dr-ambedkar-statue-in-vijayawada/ |access-date=2023-12-27 |website=Dhamma Bharat |language=en-gb |archivedate=2023-12-27 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231227152746/https://www.dhammabharat.com/dr-ambedkar-statue-in-vijayawada/ |deadurl=yes }}</ref><ref name="Umashanker">{{Cite news |last=Umashanker |first=K. |date=2024-01-14 |title=Andhra Pradesh CM to unveil 206-foot-tall Ambedkar statue in Vijayawada on Jan. 19 |url=https://www.thehindu.com/news/national/andhra-pradesh/andhra-pradesh-cm-to-unveil-125-foot-tall-ambedkar-statue-in-vijayawada-on-jan-19/article67740513.ece |access-date=2024-01-15 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref><ref name="thehindu.com">{{Cite news |date=2024-01-17 |title=CM Jagan Mohan Reddy to unveil statue of social justice on January 19 |url=https://www.thehindu.com/news/national/andhra-pradesh/cm-jagan-mohan-reddy-to-unveil-statue-of-social-justice-on-january-19/article67749316.ece |access-date=2024-01-20 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref> ২০২০ চনৰ ৯ জুলাইত অন্ধ্ৰ প্ৰদেশৰ বিজয়াৱাড়াৰ মাজমজিয়াত থকা স্বৰাজ ময়দানত ড° বাবাছাহেব আম্বেদকাৰৰ ২০৬ ফুট ওখ প্ৰতিমূৰ্তিৰ আধাৰশিলা স্থাপন কৰে প্ৰাক্তন অন্ধ্ৰ প্ৰদেশৰ মুখ্যমন্ত্ৰী ৱাই এছ জগান মোহন ৰেড্ডীয়ে।<ref>{{Cite web|url=https://www.ndtv.com/andhra-pradesh-news/andhra-pradesh-chief-minister-jagan-mohan-reddy-lays-foundation-stone-for-125-foot-br-ambedkar-statue-in-vijayawada-2259527|title=Jagan Reddy Lays Foundation Stone For 206-Foot BR Ambedkar Statue In Vijayawada|website=NDTV.com}}</ref> অন্ধ্ৰ প্ৰদেশ চৰকাৰে ‘পি ডব্লিউ ডি ময়দান’ নামেৰে পৰিচিত খেলপথাৰখনৰ নাম সলনি কৰি ‘ড. বি আৰ আম্বেদকাৰ স্বৰাজ্য ময়দান'।<ref name="auto"/> ২০২৪ চনৰ ১৯ ​​জানুৱাৰীত অন্ধ্ৰ প্ৰদেশৰ প্ৰাক্তন মুখ্যমন্ত্ৰী ৱাই এছ জগন মোহন ৰেড্ডীয়ে সামাজিক ন্যায়ৰ মূৰ্তি উন্মোচন কৰে।<ref name="Bureau">{{Cite news |date=2023-12-10 |title=Chief Minister to open Ambedkar Smriti Vanam in Vijayawada on January 20 |language=en-IN |work=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/news/national/andhra-pradesh/chief-minister-to-open-ambedkar-smriti-vanam-in-vijayawada-on-january-20/article67624589.ece |access-date=2023-12-27 |issn=0971-751X}}</ref><ref>{{Cite news |date=2023-08-16 |title=CM Jagan Mohan Reddy to inaugurate 206-ft Ambedkar statue in Vijayawada on November 26 |language=en-IN |work=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/news/national/andhra-pradesh/cm-jagan-mohan-reddy-to-inaugurate-125-ft-ambedkar-statue-in-vijayawada-on-november-26/article67202097.ece |access-date=2023-12-27 |issn=0971-751X}}</ref><ref>{{Cite web |last=Brahmaji |first=Y. |date=2023-08-17 |title=CM Jagan to inaugurate 206 ft Ambedkar statue on Nov 26 |url=https://www.thehansindia.com/news/cities/vijayawada/cm-jagan-to-inaugurate-125-ft-ambedkar-statue-on-nov-26-816191 |access-date=2023-12-27 |website=www.thehansindia.com |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |date=2024-01-18 |title=World's tallest Ambedkar statue to be unveiled on January 19 in Vijayawada |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/vijayawada/worlds-tallest-ambedkar-statue-to-be-unveiled-on-january-19-in-vijayawada/articleshow/106943916.cms |access-date=2024-01-20 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref><ref>{{Cite web |last=Service |first=Express News |date=2024-01-18 |title=Ambedkar statue is sculpture of social justice: CM Jagan |url=https://www.newindianexpress.com/states/andhra-pradesh/2024/Jan/18/ambedkar-statue-is-sculpture-of-social-justice-cm-jagan |access-date=2024-01-20 |website=The New Indian Express |language=en}}</ref> == বিশেষ বিৱৰণ == [[File:Statue of Social Justice, Vijayawada.jpg|thumb|আবেলিৰ সময়ত ''সামাজিক ন্যায়ৰ মূৰ্তি''ৰ দৃশ্য ]]সামাজিক ন্যায়ৰ মূৰ্তি বিশ্বৰ আটাইতকৈ ওখ আম্বেদকাৰৰ মূৰ্তি। <ref name="The Times of India"/><ref name="Sudhir"/> ২০৬ ফুট ওখ সামাজিক ন্যায়ৰ মূৰ্তিটোৰ মুঠ উচ্চতা ২০৬ ফুট। <ref name="thehindu.com"/><ref>{{Cite news |date=2024-01-18 |title=Ambedkar's statue will embolden oppressed to fight for justice: CM |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/vijayawada/ambedkars-statue-emboldening-the-oppressed-for-justice/articleshow/106942971.cms |access-date=2024-01-20 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref>ই ভাৰতৰ চতুৰ্থ সৰ্বোচ্চ মূৰ্তি আৰু দ্বিতীয় সৰ্বোচ্চ থিয় হৈ থকা মূৰ্তি।<ref>{{Cite web |title=Top 10 Tallest Statues in India (January 2024) |url=https://www.dhammabharat.com/eng/tallest-statues-in-india/ |access-date=2024-01-20 |website=Dhamma Bharat |language=en-gb}}</ref> বিশ্বৰ শীৰ্ষ ৪০ টা ওখ মূৰ্তিৰ ভিতৰত আছে সামাজিক ন্যায়ৰ মূৰ্তি। ১৭৫ ফুট উচ্চতাৰ আম্বেদকাৰৰ দ্বিতীয় সৰ্বোচ্চ প্ৰতিমূৰ্তি চুবুৰীয়া ৰাজ্য তেলেংগানাৰ হায়দৰাবাদত অৱস্থিত।<ref>{{Cite web |date=2024-01-19 |title=World's tallest Ambedkar statue to be unveiled in Andhra Pradesh today. 5 points |url=https://www.hindustantimes.com/india-news/worlds-tallest-ambedkar-statue-to-be-unveiled-in-andhra-pradesh-today-5-points-101705630691895.html |access-date=2024-01-20 |website=Hindustan Times |language=en}}</ref> The statue has been built in {{convert|18.81|acre|ha}} in the Dr. B. R. Ambedkar Smriti Vanam in Vijayawada at a cost of [[Indian rupee|₹]]404.35 [[crore]].<ref name="Service">{{Cite web |last=Service |first=Express News |date=2023-12-28 |title=CM Jagan Mohan Reddy to unveil Ambedkar statue on January 19 |url=https://www.newindianexpress.com/cities/vijayawada/2023/Dec/28/cm-to-unveilambedkar-statue-on-january-19-2645639.html |access-date=2024-01-15 |website=The New Indian Express |language=en}}</ref> The dazzling 206-foot bronze statue was installed on an 81-foot pedestal made with [[Kalachakra#Mandala|Kala Chakra Maha Mandala]] [[Buddhist architecture]] to make it attractive in its sky-high posture.<ref name=":0">{{Cite web |last= |first= |date=2024-01-20 |title=Andhra Pradesh CM unveils 206-feet tall Ambedkar statue in Vijayawada |url=https://telanganatoday.com/andhra-pradesh-cm-unveils-206-feet-tall-ambedkar-statue-in-vijayawada |access-date=2024-03-05 |website=Telangana Today |language=en}}</ref> The structure's foundation, reinforced by 539 piles, each extending 30 meters deep, provides a sturdy and resilient base. Incorporating design elements such as shear walls, inclined slabs, and beams with a 50-degree tilt not only enhances its structural integrity but also contributes to the distinctive aesthetic appeal of the building.<ref>{{Cite news |title=All about Andhra Pradesh's 'Statue of Social Justice': The tallest statue of BR Ambedkar in the world! |url=https://timesofindia.indiatimes.com/travel/destinations/all-about-andhra-pradeshs-statue-of-social-justice-the-tallest-statue-of-br-ambedkar-in-the-world/articleshow/107082082.cms |access-date=2024-03-05 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> The statue of Ambedkar represents the importance of [[Social equality|equality]] and [[liberty]] along with [[social justice]]. The Ambedkar Smriti Vanam has many facilities such as Ambedkar's biographical museum, a mini theatre, a convention centre, sky lighting, fountains, a library among others. The Ambedkar memorial also has a multipurpose convention hall with 3,000 seats, an open theatre with 2,000 seats, and a library with 10,000 books.<ref name="Service"/> From sourcing the raw material to designing, the construction of the statue was completely done under a 'Made in India' project. About 400 tons of steel is used to make it.<ref name="Umashanker"/> The Ambedkar Smruthi Vanam also consists of a detailed Ambedkar Experience section that depicts the life and times of the visionary. The pedestal consists of ground plus two floors, with the ground floor having four halls, with one of them being a cinema hall and the rest having digital museums detailing Ambedkar's life. While one of the four halls on the first floor is dedicated to displaying BR Ambedkar's attachment to South India, two of them would be dedicated to museums, and the fourth one would be used as library. The four halls on the second floor are being proposed to be used as libraries. The entire premises were spruced up with beautiful flower plants and attractive marble-made pathways by designers.<ref name=":0" /> ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== {{commons category}} [[শ্ৰেণী:কীৰ্তিস্তম্ভ আৰু স্মাৰক]] [[শ্ৰেণী:ভাৰত]] j3svqktfk5yiq09dxrdq8vu5mhwxpw6 0 128935 602986 561897 2026-04-26T14:50:12Z Kandarpajit Kallol 6257 added [[Category:চমু বৰ্ণনা থকা প্ৰবন্ধসমূহ]] using [[WP:HC|HotCat]] 602986 wikitext text/x-wiki [[চিত্ৰ:Diskit Gompa 2.jpg|thumb|right|400px|ডিস্কিট মঠ]] [[File:Maitreya Buddha - Nubra.jpg|220px|thumb|ডিস্কিট মঠৰ ওচৰত ৩৩ মিটাৰ দৈৰ্ঘ্যৰ মৈত্ৰেয় বুদ্ধৰ মূৰ্তি শ্যোক নদীৰ তললৈ মুখ কৰি নুব্ৰা উপত্যকাৰ ফালে]] '''ডিস্কিট মঠ''', {{en| Diskit Monastery}} যাক '''ডেস্কিট গোম্পা''' বা '''ডিস্কিট গোম্পা''' বুলিও কোৱা হয়, [[লাডাখ]]ৰ [[লেহ]] জিলাৰ নুব্ৰা উপত্যকাৰ ডিস্কিটৰ আটাইতকৈ পুৰণি আৰু বৃহত্তম [[বৌদ্ধ]] মঠ (গোম্পা)।<ref name = "INDIA">{{cite book|last=Singh|first=Sarina |title=India|publisher=Lonely Planet.|series=Lonely Planet.|url=https://books.google.com/books?id=Fk8FQa2ZSFQC&q=diskit&pg=PA329|pages = 313, 329 | isbn=978-1-74059-694-7|year=2005 }}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.slate.com/id/2069711/|title=Diskit Gompa|work=[[Slate (magazine)|Slate]]|access-date=25 January 2010|archive-date=7 September 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080907002352/http://www.slate.com/id/2069711/|url-status=dead|archivedate=7 September 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080907002352/http://www.slate.com/id/2069711/|deadurl=yes}}</ref> লেহৰ পৰা ১১৫ কিলোমিটাৰ উত্তৰে। ই তিব্বতী বৌদ্ধ ধৰ্মৰ গেলুগপা (হালধীয়া টুপী) পন্থাৰ অন্তৰ্গত আৰু ১৪ শতিকাত গেলুগপাৰ প্ৰতিষ্ঠাপক ছং খাপাৰ শিষ্য চাংজেম চেৰাব জাংপোৱে প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল।<ref name="Temples">{{cite web|url=http://www.buddhist-temples.com/buddhist-monastery/ladakh/diskit-hundur.html|title=Diskit & Hundur|publisher=Buddhist-temples.com|access-date=7 October 2009}}</ref><ref name=dream>{{Cite web|url=http://www.dreamladakh.com/ladakh.htm|title= Diskit Gompa|access-date=2009-12-24}}</ref> ই থিক্সে গোম্পাৰ এটা উপ-গোম্পা। লাচুং মন্দিৰ আৰু হুণ্ডুৰ মঠও ইয়াৰ ওচৰতে আছে, যিটো মূল পথৰ পৰা আঁতৰত থকা এখন দলঙৰ তলত অৱস্থিত।<ref name="Temples"/><ref name=dream/> মঠটোৰ প্ৰাৰ্থনা ভৱনত চো ৰিনপোচে (মুকুট পিন্ধা বুদ্ধ)ৰ প্ৰতিমূৰ্তি, এটা বিশাল ঢোল আৰু কেইবাখনো উগ্ৰ ৰক্ষক দেৱতাৰ প্ৰতিমূৰ্তি আছে। মঠটোৰ এটা উচ্চ কুপোলাত তিব্বতৰ তাছিলহুনপো মঠৰ এটা ফ্ৰেস্কো চিত্ৰিত কৰা হৈছে। মঠ প্ৰশাসনে এখন বিদ্যালয় চলায়, "তিব্বত সমৰ্থন গোট" নামেৰে জনাজাত এটা বেচৰকাৰী সংস্থাৰ সহায়ত। বিদ্যালয়খনত কম্পিউটাৰৰ সুবিধা আছে আৰু অঞ্চলটোৰ তিব্বতী শিশুসকলক ইংৰাজী ভাষাত বিজ্ঞান বিষয়সমূহ শিকোৱা হয়। ফেব্ৰুৱাৰী মাহত মঠ অঞ্চলত ডছমোচে বা "স্কেপগট উৎসৱ" নামৰ এটা জনপ্ৰিয় উৎসৱ পালন কৰা হয়। ইয়াত বেছিভাগেই নুব্ৰা উপত্যকাৰ গাঁৱৰ লোকে অংশগ্ৰহণ কৰে, কিয়নো এই সময়ছোৱাত প্ৰচণ্ড বৰফ পৰে বাবে লেহৰ অন্যান্য অঞ্চললৈ যোৱাটো কঠিন হৈ পৰে। ==ইতিহাস== [[File:Virudhaka-Dhritarastra-Virupaksha-Vaisarvana.jpg|thumb|left|প্ৰাৰ্থনাগৃহৰ সন্মুখত চাৰিজন স্বৰ্গীয় ৰজাৰ চিত্ৰ অংকন কৰা এখন নতুন ছবি (২০০৯)। ২০০৪ চনৰ ফটোখনত (তলত, Structures ত) চিৰিৰ ওপৰত থকা এটা ধ্বংসপ্ৰাপ্ত মঞ্চত একেটা মিউৰেল দেখা গৈছে।]] চতুৰ্দশ শতিকাত চাংজেম চেৰাব জাংপোৱে ডিস্কিট মঠ প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল।<ref name="dream"/> তেতিয়া [[লাডাখ]]ত ৰজা গ্ৰেগছ-পা-'বুম-ল্ডে (১৪০০–১৪৪০) আৰু তেওঁৰ ভাতৃয়ে শাসন কৰিছিল আৰু তেওঁলোকে নিগ-মা-গ্ৰাগছ-পা নামৰ স্থানীয় শাসকৰ অধীনত থকা নুব্ৰা উপত্যকা দখল কৰাৰ বিফল চেষ্টা কৰিছিল। স্থানীয় শাসকে ডিস্কিটত মঠটো নিৰ্মাণ কৰিবলৈ আৰু মঠটোত গেলুগপা সম্প্ৰদায়ৰ প্ৰতিষ্ঠাপক ছং খাপাৰ মূৰ্তিটোক দেৱতা হিচাপে গঢ়ি তোলাত গেলুগপা অৰ্ডাৰৰ এজন অধিবক্তাক সহায় কৰিছিল। আনকি পশ্চিম তিব্বতকো নিয়ন্ত্ৰণ কৰা ৰজা ব্লগ্ৰছ-চোগ-ইডানৰ (১৪৪০–১৪৭০) শাসনকালত পাঞ্চেন লা-বটছুনে - জন্মসূত্ৰে নুব্ৰা উপত্যকাৰ বাসিন্দা - তিব্বতত অধ্যয়ন কৰিছিল আৰু পিছলৈ তাছিলহুনপো মঠৰ প্ৰতিষ্ঠাপকৰ ৰিজেণ্ট হৈছিল আৰু অৱশেষত জীৱনৰ শেষ পৰ্যায়ত নুব্ৰালৈ উভতি আহে। তেওঁৰ অৱশিষ্ট চৰছাত সংৰক্ষিত হৈ আছে। ১৫০০ চনত লাডাখত ব্ৰা-শিছ-ৰনাম-ৰগ্যালে শাসন কৰে, যিয়ে নুব্ৰা আৰু লেহৰ ওচৰত মধ্য এছিয়াৰ আক্ৰমণকাৰী মিৰ্জা হাইদৰৰ সৈতে যুঁজি অৱশেষত পিছৰজনক পৰাস্ত কৰে আৰু এইদৰে নুব্ৰাক লাডাখ ৰজাৰ শাসনৰ অধীনলৈ আনে। তেতিয়াও স্থানীয় মুখীয়ালসকলে ডিস্কিট আৰু ভাৰতত ক্ষমতা প্ৰদান কৰিছিল। এই যুদ্ধৰ পিছত ছিয়া মুছলমানসকলে নুব্ৰাত বসতি স্থাপন কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে। অষ্টাদশ শতিকাৰ মাজভাগত শ্বে-ডবাং-ৰনাম-ৰ্গিয়ালে ডিস্কিট মঠৰ নিয়ন্ত্ৰণ থিক্সে মঠৰ ৰিনপোচেক দিছিল আৰু এই ব্যৱস্থা আজিও অব্যাহত আছে। তেতিয়াৰ পৰাই ডিস্কিটক থিক্সেৰ উপ-গোম্পা বুলি গণ্য কৰা হয়।<ref name= Osmaston>{{cite book|last= Osmaston|first= Henry|author2=Nawang Tsering|title= Recent research on Ladakh 6: proceedings of the sixth InternationalConference|work=A brief History of Nubra Valley|pages=254–255|access-date=2009-12-24|url=https://books.google.com/books?id=4jX552GiSmYC&pg=RA3-PA255|publisher= Motilal Banarsidass Publishers|year=1997|isbn= 81-208-1432-0}}</ref> ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist| refs= }} [[শ্ৰেণী:বৌদ্ধ মন্দিৰ]] [[শ্ৰেণী:চমু বৰ্ণনা থকা প্ৰবন্ধসমূহ]] ozr4wozrqcpm5izlxrxnk2n42vgg98p 0 128941 603054 602811 2026-04-26T18:44:48Z ৰুণুমী বৰ্মন কলিতা 47764 603054 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = দ্ৰাস | native_name = | native_name_lang = | other_name = | nickname = দ্য গেটৱে টু লাডাখ | settlement_type = চহৰ | image_skyline = Drass and Tololing Range.jpg | image_alt = | image_caption = [[লাডাখ]] ([[ভাৰত]])ৰ [[কাৰ্গিল]] জিলাৰ দ্ৰাসৰ দৃশ্য | pushpin_map = India | pushpin_relief = y | pushpin_label_position = right | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = ভাৰতত লাডাখৰ অৱস্থান | coordinates = {{coord|34.4303077|N|75.7531320|E|display=inline,title}} | subdivision_type = Country | subdivision_name = {{flag|India}} | subdivision_type1 = [[States and union territories of India|Union Territory]] | subdivision_name1 = {{flagicon image|Flag of Ladakh, India.svg}} [[লাডাখ]] | subdivision_type2 = [[List of districts of India|District]] | subdivision_name2 = কাৰ্গিল | subdivision_type3 = [[List of tehsils in India|Tehsil]] | subdivision_name3 = দ্ৰাস<ref>{{Cite web|url=https://kargil.nic.in/revenue-villages/|title=Revenue Villages &#124; District Kargil, Union Territory of Ladakh &#124; India}}</ref> | established_title = <!-- Established --> | established_date = | founder = | named_for = | government_type = | governing_body = | unit_pref = Metric | area_footnotes = | area_rank = | area_total_km2 = | elevation_footnotes = <ref name="Dras Elevation">{{Cite book |url=https://books.google.com/books?id=54RgJ6FgMl0C&pg=PA226 |title=Cold Deserts of India |last=Singh Negi |first=Sharad |publisher=Indus Publishing |year=2002 |isbn=8173871272 |page=226 |language=en}}</ref> | elevation_m = 3300 | population_total = 21988 | population_as_of = | population_rank = | population_density_km2 = auto | population_demonym = | population_footnotes = | demographics_type1 = Languages | demographics1_title1 = Official | demographics1_info1 = | demographics1_title2 = Spoken | demographics1_info2 =[[Shina language|Shina]], , [[Urdu language|Urdu]], [[Purgi language|Purgi]], [[Balti language|Balti]] | timezone1 = [[Indian Standard Time|IST]] | utc_offset1 = +5:30 | postal_code_type = [[Postal Index Number|PIN]] | postal_code = 194102 | registration_plate = LA-01 | website = {{URL|http://kargil.gov.in/}} | footnotes = | official_name = দ্ৰাস | mapframe = yes | mapframe-wikidata = yes }} '''দ্ৰাস''' {{ en| Dras}} স্থানীয়ভাৱে হিমাবছ, হেম্বাবছ বা হুমাছ বুলিও জনা যায়, [[ভাৰত]]ৰ [[কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চল]] [[লাডাখ]]ৰ [[কাৰ্গিল]] জিলাৰ এখন চহৰ আৰু পাহাৰীয়া ষ্টেচন। জোজি লা পাছ আৰু কাৰ্গিল চহৰৰ মাজৰ ১ নং ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথত অৱস্থিত। উচ্চ উচ্চতাৰ ট্ৰেকিং পথ আৰু পৰ্যটনস্থলীৰ বাবে ই পৰ্যটনৰ কেন্দ্ৰ আৰু ইয়াক প্ৰায়ে "লাডাখৰ গেটৱে" বুলি কোৱা হয়।<ref>{{cite web |url=http://www.ladakh-kashmir.com/cities-jammu-kashmir/dras-india.html |title=Page on Dras from |publisher=ladakh-kashmir.com |access-date=2012-06-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120207003511/http://www.ladakh-kashmir.com/cities-jammu-kashmir/dras-india.html |archive-date=7 February 2012 |url-status=dead }}</ref> চহৰখনৰ নামটোৰ চৰকাৰী বানান হৈছে "দ্ৰাস"।<ref>{{Cite web |title=About District {{!}} District Kargil, Union Territory of Ladakh {{!}} India |url=https://kargil.nic.in/about-district/ |access-date=2024-11-23 |language=en-US}}</ref> ==ব্যুৎপত্তিবিজ্ঞান== পৰম্পৰাগতভাৱে দ্ৰাসক হেম-বাবছ বুলি জনা যায়, যাৰ অৰ্থ হৈছে "বৰফৰ দেশ"; "হেম" শব্দটোৰ অৰ্থ হ'ল বৰফ। শীতকালত দ্ৰাসৰ গড় উষ্ণতা −২০ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছ।<ref>{{cite web |last=Schuh |first=Dieter |title=Drass |website=Tibet-Encyclopaedia |year=2014 |url=http://www.tibet-encyclopaedia.de/drass.html |access-date=2025-12-05 |archivedate=2021-04-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210411020930/http://www.tibet-encyclopaedia.de/drass.html |deadurl=yes }}</ref> ==ভূগোল== [[File:Drasvalley.JPG|thumb|left| দ্ৰাস উপত্যকা]] দ্ৰাসক প্ৰায়ে "লাডাখৰ গেটৱে" বুলি কোৱা হয়। ই ১০,৮০০ ফুট (৩,৩০০ মিটাৰ) উচ্চতাত থিয় হৈ আছে।<ref name="Dras Elevation">{{Cite book |url=https://books.google.com/books?id=54RgJ6FgMl0C&pg=PA226 |title=Cold Deserts of India |last=Singh Negi |first=Sharad |publisher=Indus Publishing |year=2002 |isbn=8173871272 |page=226 |language=en}}</ref> একে নামৰ উপত্যকাৰ মাজভাগত দ্ৰাস অৱস্থিত। শ্ৰীনগৰৰ পৰা দ্ৰাস ১৪০ কিলোমিটাৰ আৰু সোণামাৰ্গৰ পৰা ৬৩ কিলোমিটাৰ দূৰত্বত। শ্ৰীনগৰৰ পৰা [[লেহ]]লৈ যোৱা ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথ ১ নং ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথত দ্ৰাসৰ পৰা ৫৮ কিলোমিটাৰ দূৰত্বত কাৰ্গিল চহৰ। ==ইতিহাস== [[File:Kargil War Memorial, Operation Vijay.jpg|thumb|right|]] ৰাজকীয় ৰাজ্য জম্মু-কাশ্মীৰত (১৮৪৬–১৯৪৭) দ্ৰাস লাডাখ ৱাজাৰতৰ কাৰ্গিল তহচিলৰ অংশ আছিল।{{sfn|Karim, Kashmir The Troubled Frontiers|2013|pp=30–31}} ১৯৪৭-৪৮ চনত পাকিস্তানৰ আক্ৰমণৰ সময়ত পাকিস্তানৰ লগত যোগ দিয়া শক্তিশালী গিলগিট স্কাউটসকলে ১৯৪৮ চনৰ ১০ মে’ত কাৰ্গিল অঞ্চল আক্ৰমণ কৰে। তেতিয়ালৈকে কাশ্মীৰ ৰক্ষাৰ দায়িত্বত থকা ভাৰতীয় সেনাই শক্তিবৰ্ধক বাহিনী পঠিয়াইছিল। কিন্তু তেওঁলোকে সময়মতে দ্ৰাসৰ ওচৰ পাব নোৱাৰিলে আৰু ১৯৪৮ চনৰ ৬ জুনত দ্ৰাস গিলগিটিছৰ হাতত পৰে। কাৰ্গিল আৰু স্কাৰডুও চুটি ক্ৰমত পৰে।{{sfn|Cheema, Crimson Chinar|2015|pp=48,&nbsp;102–103}} ১৯৪৮ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত ভাৰতীয় সেনাই টেংকৰ সহায়ত অপাৰেচন বাইছন আৰম্ভ কৰি দ্ৰাস আৰু কাৰ্গিল পুনৰ দখল কৰে। কিন্তু স্কাৰডু পাকিস্তানৰ নিয়ন্ত্ৰণত থাকিল।{{sfn|Cheema, Crimson Chinar|2015|pp=111–112}} ১৯৪৯ চনৰ যুদ্ধবিৰতি ৰেখাডাল দ্ৰাসৰ পৰা ১২ কিলোমিটাৰ উত্তৰে ৫৩৫৩ নং পইণ্টৰ মাজেৰে পাৰ হৈ যায়।<ref>{{Cite news |last=Swami |first=Praveen |author-link=Praveen Swami |title=Pakistan still occupies key Dras point |newspaper=The Hindu Business Line |date=11 August 2000 |url=http://www.thehindubusinessline.com/2000/08/11/stories/14115502.htm |access-date=29 September 2017}}</ref> ১৯৭২ চনৰ ছিমলা চুক্তিত যুদ্ধবিৰতি ৰেখাৰ নাম সলনি কৰি নিয়ন্ত্ৰণ ৰেখা ৰখা হয়, য’ত ভাৰত আৰু পাকিস্তানে নিজৰ উল্লেখিত স্থিতিৰ প্ৰতি কোনো ক্ষতি নকৰাকৈ এই ৰেখাক সন্মান কৰিবলৈ সন্মত হয়। কিন্তু ১৯৯৯ চনৰ প্ৰথম মাহকেইটাত মুজাহিদীনৰ বেশ পিন্ধি পাকিস্তানী সৈন্যই অঞ্চলটোত অনুপ্ৰৱেশ কৰি দ্ৰাস আৰু ঘাইপথৰ ওপৰেৰে চাই থকা শৃংগসমূহ বিশেষকৈ দ্ৰাসৰ পৰা ৪ কিলোমিটাৰ দূৰত্বত থকা টোলোলিং আৰু দ্ৰাসৰ পৰা ৮ কিলোমিটাৰ দূৰত্বত থকা টাইগাৰ হিল নিয়ন্ত্ৰণ কৰে। তেওঁলোকে দ্ৰাস আৰু ঘাইপথত আৰ্টিলাৰী গুলীচালনা কৰি কাৰ্গিল যুদ্ধৰ সূচনা কৰে। ১৯৯৯ চনৰ জুলাই মাহৰ ভিতৰত ভাৰতীয় সেনাই টোললিং আৰু টাইগাৰ হিল শৃংগ মুকলি কৰি দিয়ে। == জলবায়ু == দ্ৰাস হৈছে ভাৰতৰ আটাইতকৈ ঠাণ্ডা ঠাই। ইয়াৰ উচ্চতাৰ বাবে ইয়াত এক প্ৰকাৰৰ ভূ-মধ্য সাগৰীয় মহাদেশীয় জলবায়ু (কোপেন জলবায়ু শ্ৰেণীবিভাজন: Dsb) বিৰাজ কৰে। ইয়াত শীতকাল অতিপাত ঠাণ্ডা, য’ত গড় নিম্নতম উষ্ণতা প্ৰায় −২০° চেলচিয়াছ (−৪° ফাৰেনহাইট) আৰু শীতৰ চৰম পৰ্যায়ত এই উষ্ণতা −২৩° চেলচিয়াছ পৰ্যন্ত হয়। অক্টোবৰৰ মাজভাগৰ পৰা মে’ মাহৰ মাজভাগলৈকে ইয়াত শীতকাল থাকে। আনহাতে জুন মাহৰ পৰা ছেপ্টেম্বৰৰ আৰম্ভণিলৈকে জহকাল থাকে। জহকালত গড় উষ্ণতা ২৩° চেলচিয়াছৰ (৭৪° ফাৰেনহাইট) ওচৰা-উচৰি হয় আৰু বৰষুণ অতি কম পৰিমাণে হয়। বছৰেকীয়া অধঃক্ষেপণ প্ৰায় সম্পূৰ্ণৰূপে ডিচেম্বৰৰ পৰা মে’ মাহৰ ভিতৰত কেন্দ্ৰীভূত হয়, যি সময়ত দ্ৰাসত প্ৰায় ৫৫০ মিলিমিটাৰ পানীৰ সমতুল্য তুষাৰপাত হয়। দ্ৰাসক পৃথিৱীৰ দ্বিতীয়টো আটাইতকৈ শীতল জনবসতিপূৰ্ণ স্থান বুলি বিভিন্ন ঠাইত ফলক বা চাইনবৰ্ড দেখা পোৱা যায় যদিও এই দাবীটো নিশ্চিত কৰিবলৈ কোনো নিৰ্ভৰযোগ্য বতৰ বিজ্ঞানৰ তথ্য নাই। {{climate chart |দ্ৰাস |- 23|-8|96.5 |- 22|-6|99.6 |- 15|-1|137.1 |- 6|5|104.1 |1|14|60.9 |6|21|22.3 |9|24|15.2 |10|24|16.2 |5|20|17.7 |- 1|13|20.3 |- 10|4|32.5 |- 19|-3|53.3 |source=[http://www.weatherbase.com/weather/weather.php3?s=24534&refer=&units=metric Weatherbase] |float=right |clear=none }}{{Weather box |location = দ্ৰাস |metric first = Yes |single line = Yes |Jan record high C = 5 |Feb record high C = 6 |Mar record high C = 10 |Apr record high C = 18 |May record high C = 25 |Jun record high C = 30 |Jul record high C = 33 |Aug record high C = 31 |Sep record high C = 29 |Oct record high C = 25 |Nov record high C = 15 |Dec record high C = 9 |Jan high C = -8.8 |Feb high C = -6.5 |Mar high C = -1.3 |Apr high C = 5.5 |May high C = 14.4 |Jun high C = 21.6 |Jul high C = 24.0 |Aug high C = 24.3 |Sep high C = 20.4 |Oct high C = 13.6 |Nov high C = 4.0 |Dec high C = -3.5 |year high C = |Jan mean C = -16.4 |Feb mean C = -14.5 |Mar mean C = -8.4 |Apr mean C = -0.7 |May mean C = 7.8 |Jun mean C = 13.8 |Jul mean C = 17.0 |Aug mean C = 17.2 |Sep mean C = 12.8 |Oct mean C = 6.1 |Nov mean C = -3.3 |Dec mean C = -10.2 |year mean C = |Jan low C = -23.9 |Feb low C = -22.4 |Mar low C = -15.5 |Apr low C = -6.9 |May low C = 1.1 |Jun low C = 6.0 |Jul low C = 9.9 |Aug low C = 10.0 |Sep low C = 5.2 |Oct low C = -1.4 |Nov low C = -10.5 |Dec low C = -16.8 |year low C = |Jan record low C = -42 |Feb record low C = -43 |Mar record low C = -33 |Apr record low C = -25 |Jun record low C = -8 |Jul record low C = -5 |Aug record low C = -5 |Sep record low C = -5 |Oct record low C = -20 |Nov record low C = -29 |Dec record low C = -45 |year record low C = -48 |Jan precipitation mm = 33.1 |Feb precipitation mm = 56.1 |Mar precipitation mm = 44.6 |Apr precipitation mm = 36.6 |May precipitation mm = 30.3 |Jun precipitation mm = 6.7 |Jul precipitation mm = 18.3 |Aug precipitation mm = 59.0 |Sep precipitation mm = 7.4 |Oct precipitation mm = 17.6 |Nov precipitation mm = 54.7 |Dec precipitation mm = 40.9 |year precipitation mm = |unit precipitation days = 2.5 mm |Jan precipitation days = 2.4 |Feb precipitation days = 3.0 |Mar precipitation days = 3.4 |Apr precipitation days = 2.2 |May precipitation days = 3.0 |Jun precipitation days = 0.7 |Jul precipitation days = 1.0 |Aug precipitation days = 0.9 |Sep precipitation days = 0.8 |Oct precipitation days = 0.7 |Nov precipitation days = 2.7 |Dec precipitation days = 2.4 |year precipitation days = 23.2 |source 1 =[http://www.weatherbase.com/weather/weather.php3?s=24534&cityname=Dras-Jammu-&-Kashmir-India&units=metric] |source 2 = Precipitation <ref>{{cite web |title=Climate of Jammu & Kashmir |url=https://imdpune.gov.in/library/public/Climate%20of%20Jammu%20&%20Kashmir.pdf |publisher=India Meteorological Department |access-date=18 February 2021 |location=Dras is on page 126, the low temperature page 124}}</ref> |date=May 2015}} == জনগাঁথনি == === জনগোষ্ঠী === এতিয়াৰ প্ৰধান জনগোষ্ঠীসমূহ হ'ল শ্বিনা লোকসকল (Shina people), যিসকলে ভাৰতীয়-আৰ্য ভাষা পৰিয়ালৰ চিনা ভাষাত কথা কয়; আৰু পুৰিগপা (Purigpa) লোকসকল, যাৰ ভাষা বাল্টি ভাষাৰ সৈতে সাদৃশ্য থকা তিব্বতী ভাষা গোটৰ অন্তৰ্ভুক্ত। চিনা জনগোষ্ঠীৰ লোকসকল মুঠ জনসংখ্যাৰ প্ৰায় ৬৫-৭০% আৰু তেওঁলোকেই সংখ্যাগুৰু, আনহাতে পুৰিগী/বাল্টি জনগোষ্ঠীৰ লোকসকল ৩০-৩৫% জনসংখ্যাৰে এক উল্লেখনীয় সংখ্যালঘু গোট। স্থানীয় জনসংখ্যাৰ ৬৪% পুৰুষ আৰু ৩৬% মহিলা। ২০১১ চনৰ লোকপিয়ল অনুসৰি দ্ৰাসৰ মুঠ জনসংখ্যা ২১,৯৮৮ জন। ইয়াৰে ১৪,৭৩১ জন পুৰুষ আৰু ৭,২৫৭ গৰাকী মহিলা। এই ব্লকত ০-৬ বছৰ বয়সৰ শিশুৰ সংখ্যা ২,৭৬৭ জন, যাৰ ভিতৰত ১,৪১৭ জন ল’ৰা আৰু ১,৩৫০ গৰাকী ছোৱালী।<ref name=":1">{{cite web|url=http://www.censusindia.gov.in/PopulationFinder/Sub_Districts_Master.aspx?state_code=01&district_code=08 |title=Page 4. Rambirpur (Drass) |publisher=Censusindia.gov.in |access-date=2012-06-15}}</ref> === ধৰ্ম === এতিয়াৰ জনসংখ্যাৰ ৯৯% ই মুছলমান। চিনা লোকসকলৰ সৰহভাগেই ছুন্নী পন্থী (মুঠ জনসংখ্যাৰ প্ৰায় ৬৫-৭৫%), আনহাতে পুৰিগী/বাল্টি লোকসকল মূলতঃ ছিয়া পন্থী (মুঠ জনসংখ্যাৰ ২৫-৩৫%)।<ref name=":1" /> কাশ্মীৰীসকল অতি কম সংখ্যক সংখ্যালঘু আৰু তেওঁলোকো ছুন্নী মুছলমান। কাশ্মীৰী ব্যৱসায়ীসকলৰ প্ৰভাৱত এই অঞ্চলত সৰ্বপ্ৰথম ইছলাম ধৰ্মৰ আগমন ঘটিছিল।<ref name=":2">{{Cite book |last=Aabedi |first=Zain-ul-aabedin |url=https://books.google.com/books?id=SUlVPgAACAAJ&q=Emergence+of+islam+in+ladakh |title=Emergence of Islam in Ladakh |date=2009 |publisher=Atlantic Publishers & Distributors |isbn=978-81-269-1047-2 |pages=35 |language=en}}</ref> লাডাখৰ ভিতৰত দ্ৰাস এনে এক একমাত্ৰ অঞ্চল (বৰ্তমান জিলা), য'ত ছুন্নী মুছলমানসকল সংখ্যাগুৰু। ==সংস্কৃতি== দ্ৰাসৰ বহু বাসিন্দাই যৱৰ দৰে প্ৰাথমিক শস্যৰ খেতি কৰে। স্থানীয় লোকসকলে গৰু আৰু পনিৰ দৰে পশুধনও পালন কৰে।<ref name=":0">{{Cite web|last=Keatinge|first=Hilary|date=1993|title=The Road to Leh|url=https://archive.aramcoworld.com/issue/199304/the.road.to.leh.htm|url-status=live|access-date=2022-01-08|website=[[Aramco World]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20160212023318/http://archive.aramcoworld.com:80/issue/199304/the.road.to.leh.htm |archive-date=12 February 2016 }}</ref> মানুহৰ খাদ্যত থকা সাধাৰণ খাদ্যসমূহৰ ভিতৰত আলু, যৱ, মেৰ পোৱালি, মাটন আৰু চাহৰ দৰে পানীয় আদি অন্তৰ্ভুক্ত।<ref name=":0" /> পল' খেল দ্ৰাসত অতি জনপ্ৰিয় খেল।<ref name=":2">{{Cite book |last=Aabedi |first=Zain-ul-aabedin |url=https://books.google.com/books?id=SUlVPgAACAAJ&q=Emergence+of+islam+in+ladakh |title=Emergence of Islam in Ladakh |date=2009 |publisher=Atlantic Publishers & Distributors |isbn=978-81-269-1047-2 |pages=35 |language=en}}</ref> == পৰ্যটন == ১৯৯৯ চনৰ কাৰ্গিল যুদ্ধৰ পিছৰে পৰা দ্ৰাসক এক পৰ্যটন স্থলী হিচাপে গঢ়ি তোলা হৈছে, কিয়নো সেই সময়ত বহু দৰ্শকে যুদ্ধক্ষেত্ৰ চাবলৈ আহিছিল।<ref>{{cite book |title=Counterinsurgency, Democracy, and the Politics of Identity in India: From Warfare to Welfare? |first=Mona |last=Bhan |publisher=Routledge |year=2013 |isbn=978-1-13450-983-6 |pages=1, 178–179 |url=https://books.google.com/books?id=wZTDAAAAQBAJ&pg=PA1}}</ref> গুৰেজ উপত্যকাক কাৰ্গিলৰ দ্ৰাস ছেক্টৰৰ মুস্কোহ উপত্যকাৰ সৈতে সংযোগ কৰা ১৩০ কিলোমিটাৰ দৈৰ্ঘ্যৰ পথটো এতিয়া পৰ্যটকৰ বাবে মুকলি কৰা হৈছে। এই পথটো কাওবাল গলিৰ (৪,১৬৬.৯ মিটাৰ) মাজেৰে গৈছে, যিটো গুৰেজৰ সৰ্বোচ্চ গিৰিপথ। ইয়াৰ জৰিয়তে দৰ্শকে কাৰ্গিল যুদ্ধৰ ঐতিহাসিক পটভূমিৰ এক আভাস পাব পাৰে। এসময়ত যুদ্ধক্ষেত্ৰ হিচাপে পৰিচিত এই অঞ্চলসমূহৰ কাৰ্গিল সংঘাতত বিশেষ গুৰুত্ব আছে।<ref name=kabt1>{{cite web | url = https://www.ekashmirtourism.com/kargil-wars-kaobal-gali-mushkoh-valley-now-open-for-tourists/ | title = Kargil Wars Kaobal Gali, Mushkoh Valley Now Open For Tourists | publisher = eKashmirTourism.com | access-date = 20 April 2025 }}</ref> দ্ৰাসৰ পৰা ৭ কিলোমিটাৰ দূৰত্বত কাৰ্গিল যুদ্ধ স্মাৰক অৱস্থিত। দ্ৰাস চহৰখন ১ নং ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথৰ (শ্ৰীনগৰ-দ্ৰাস-কাৰ্গিল-লে) ওপৰত অৱস্থিত। ২০২৫ চনৰ আৰম্ভণিতে ভাৰত চৰকাৰে এই অঞ্চলত উচ্চ গতিসম্পন্ন ৰাজহুৱা ৪জি/৫জি ম'বাইল আৰু ইণ্টাৰনেট সংযোগ উপলব্ধ কৰিছে।<ref name=contt1>[https://navbharattimes.indiatimes.com/india/troops-in-ladakh-get-4g-5g-connectivity-at-high-altitude-posts-even-up-to-siachen-glacier/articleshow/120434416.cms लद्दाख में सैनिकों को ऊंचाई वाली चौकियों पर मिली 4जी/5जी कनेक्टिविटी, सियाचिन ग्लेशियर तक सिग्नल], navbharattimes, 19 Apr 2025.</ref> ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:ভাৰত]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ পৰ্যটনস্থলী]] [[শ্ৰেণী:লাডাখ]] i2p2quq5ztt5n75sumubw7svcuujv07 0 128961 603000 602835 2026-04-26T15:20:38Z Kandarpajit Kallol 6257 603000 wikitext text/x-wiki {{Infobox museum | name = নেচনেল মিউজিয়াম অৱ নেচাৰেল হিষ্ট্ৰী | native_name = | native_name_lang = | logo = File:NMNH New Delhi logo.gif | logo_upright = | logo_alt = | logo_caption = | image = Delhi National Museum of Natural History.jpg | image_upright = | alt = | caption = সংগ্ৰহালয়ৰ বাহিৰৰ অংশ, ২০১১ | map_type = | map_relief = | map_size = | map_caption = | coordinates = {{coord|28.626800|77.231560|region:IN-DL_type:landmark|display=inline,title}} | former_name = | established = {{Start date|1972}} | dissolved = {{End date|df=yes|2016|04|26}} (জুইত ধ্বংস হয়। ) | location = বাৰাখাম্বা ৰোড, টানচেন মাৰ্গ, নতুন দিল্লী, ভাৰত | type = প্ৰাকৃতিক ইতিহাস সংগ্ৰহালয় | accreditation = | key_holdings = | collections = | collection_size = | visitors = | founder = | director = | president = | chairperson = | curator = | historian = | owner = পৰিৱেশ, বন আৰু জলবায়ু পৰিৱৰ্তন মন্ত্ৰালয় | publictransit = মাণ্ডী হাউচ, দিল্লী মেট্ৰ’ | network = | website = {{URL|nmnh.nic.in}} }} '''নেচনেল মিউজিয়াম অৱ নেচাৰেল হিষ্ট্ৰী ''' ভাৰতৰ [[নতুন দিল্লী]]ত অৱস্থিত [[প্ৰকৃতি]]ৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰা এটা সংগ্ৰহালয় আছিল। ১৯৭২ চনত স্থাপিত আৰু ১৯৭৮ চনত মুকলি হোৱা এই সংগ্ৰহালয়টোৱে [[ভাৰত চৰকাৰ]]ৰ পৰিৱেশ আৰু বন মন্ত্ৰালয়ৰ অধীনত কাম কৰিছিল।<ref name=about>{{cite web|title=About us|url=http://nmnh.nic.in/aboutus.htm|publisher=NMNH official site|access-date=15 September 2015}}</ref> নতুন দিল্লীৰ মাজ-মজিয়াত বাৰাখাম্বা ৰোড, টানচেন মাৰ্গত,<ref name=zee/> নেপাল দূতাবাসৰ বিপৰীতে, কন'ট প্লেচ মেট্ৰ' ষ্টেচনৰ ওচৰত এই সংগ্ৰহালয়টো আছিল।<ref name=zee/> ২০১৬ চনৰ ২৬ এপ্ৰিলত সংগ্ৰহালয়ৰ ভৱনটো আৰু ইয়াৰ সংগ্ৰহৰ বেছিভাগেই জুইত জাহ যায়।<ref name="fire_guts">{{cite web|first=Vidhi |last=Doshi|url=https://www.theguardian.com/world/2016/apr/26/massive-fire-guts-delhis-natural-history-museum |title=Fire guts Delhi's natural history museum |newspaper=The Guardian |date=26 April 2016 |access-date=26 April 2016}}</ref> অগ্নিকাণ্ডৰ পিছৰেপৰা প্ৰতিষ্ঠানটোৱে ভূপাল, ভুৱনেশ্বৰ, মহীশূৰ, আৰু ছাৱাই মাধোপুৰৰ আঞ্চলিক শাখাসমূহত প্ৰদৰ্শনী অনুষ্ঠিত কৰি আহিছে, আৰু সামূহিক অনুষ্ঠানৰ আয়োজন কৰি আহিছে। নতুন দিল্লীত এটা নতুন অট্টালিকাৰ পৰিকল্পনা কৰা হৈছে, আৰু ২০২২ চনৰ ভিতৰত চৰকাৰে ইয়াৰ বাবে ৬.৫ একৰ মাটি আবণ্টন দিছে।<ref>{{citation |url=https://indianexpress.com/article/cities/delhi/delhi-rewind-national-museum-of-natural-history-centre-environmental-activism-7953222/ |title=Delhi rewind: How the National Museum of Natural History became a centre for environmental activism in Delhi |newspaper=Indian Express |author=Adrija Roychowdhury |date=5 June 2022}}</ref> ==উদ্দেশ্য == এন এম এন এইচৰ লক্ষ্য আছিল ৰাজধানীৰ এন এম এন এইচ আৰু দেশৰ অন্যান্য অঞ্চলৰ প্ৰাকৃতিক ইতিহাসৰ আঞ্চলিক সংগ্ৰহালয় দুয়োটাতে পৰিৱেশ শিক্ষাৰ প্ৰসাৰ; পৰিৱেশ শিক্ষাত ব্যৱহাৰৰ বাবে বিদ্যালয়সমূহক স্কুল ঋণ কিটৰ দৰে সম্পদ প্ৰদান কৰা; ৰাষ্ট্ৰীয় আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত অন্যান্য সংস্থা আৰু সংস্থাসমূহৰ সৈতে প্ৰাকৃতিক ইতিহাস প্ৰকল্পসমূহৰ সমন্বয় সাধন কৰা; আৰু প্ৰাকৃতিক ইতিহাসৰ গৱেষণা কৰা।<ref>{{cite web|title=Vision & Mission|url=http://www.nmnh.nic.in/vision.htm|publisher=NMNH official site|access-date=15 September 2015}}</ref> এনএমএনএইচৰ সঞ্চালক বি ভেনুগোপালে সংগ্ৰহালয়টোত "অস্পষ্ট প্ৰাকৃতিক ঐতিহ্য" (ইউনেস্ক'ই উদ্ভাৱন কৰা ধাৰণা ওপৰতো গুৰুত্ব আৰোপ কৰিছিল।<ref name=hindu/> ==ইতিহাস == ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ ২৫ বছৰ উদ্‌যাপনৰ অংশ হিচাপে ১৯৭২ চনত এন এম এন এইচৰ সৃষ্টি হৈছিল। ভাৰতৰ তেতিয়াৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী [[ইন্দিৰা গান্ধী]]য়ে কৈছিল যে ভাৰতক "পৰিৱেশ সজাগতা বৃদ্ধিৰ বাবে" এনে সংগ্ৰহালয়ৰ প্ৰয়োজন।<ref name=about/><ref name=zee/> কেইবাবছৰ ধৰি ইয়াৰ ভৱন আৰু প্ৰদৰ্শনীসমূহৰ উন্নয়নৰ পিছত ১৯৭৮ চনত, বিশ্ব পৰিৱেশ দিৱসত (৫ জুন) এনএমএনএইচ মুকলি কৰা হয়।<ref name=zee/> ২০১২ চনত অট্টালিকাটোৰ ৰক্ষণাবেক্ষণৰ দুৰ্বল অৱস্থাৰ সন্দৰ্ভত চৰকাৰী প্ৰতিৱেদনৰ নেতিবাচক প্ৰতিৱেদনৰ পিছত<ref name=fire_guts/> ২০১৫ চনৰ জুলাই মাহত সংগ্ৰহালয়টোক ২.৫০ বিলিয়ন ₹ (৩৯.৪ মিলিয়ন ডলাৰ, ২০১৫ চনৰ জুলাই মাহৰ হিচাপত ২৫.৩ মিলিয়ন পাউণ্ড) সেউজ প্ৰমাণিত অট্টালিকালৈ স্থানান্তৰিত কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰা হয়,<ref name=zee>{{cite web|title=New, futuristic natural history museum to come up in Delhi|url=http://zeenews.india.com/news/delhi/new-futuristic-natural-history-museum-to-come-up-in-delhi_1632613.html|website=ZeeNews.India.com|access-date=15 September 2015|agency=Indo‑Asian News Service|date=19 July 2015}}</ref> য'ত "The zoological park." ইয়াৰ ওচৰতে আছে, [আৰু] ৰাষ্ট্ৰীয় শিল্প সংগ্ৰহালয়, পুৰাণ কিলা আৰু ৰাষ্ট্ৰীয় বিজ্ঞান কেন্দ্ৰও আছে।" <ref name=times/> ইতিহাসৰ আঞ্চলিক সংগ্ৰহালয় ভোপাল, ভুৱনেশ্বৰ, গংটক, মহীচুৰু আৰু সাৱাই মাধোপুৰত অৱস্থিত।<ref name=hindu>{{cite web|last1=Priyadershini|first1=S.|title=Fragile legacy|url=http://www.thehindu.com/features/metroplus/fragile-legacy/article2353951.ece| newspaper=[[The Hindu]]|access-date=15 September 2015|date=6 October 2012}}</ref> ==ধ্বংস== ২০১৬ চনৰ ২৬ এপ্ৰিলৰ পুৱাৰ ভাগত সংগ্ৰহালয়টোত জুই লাগি সমগ্ৰ সংগ্ৰহটো ধ্বংস হয়। সংগ্ৰহালয়টো থকা ফেডাৰেচন অৱ ইণ্ডিয়ান চেম্বাৰ্ছ অৱ কমাৰ্চ এণ্ড ইণ্ডাষ্ট্ৰী (FICCI) ভৱনৰ ষষ্ঠ মহলাত পুৱা প্ৰায় ১:৩০ বজাত সংঘটিত হোৱা এই অগ্নিকাণ্ড অৱশেষত দ্বিতীয় মহলালৈ বিয়পি পৰে আৰু অগ্নিনিৰ্বাপক বাহিনীয়ে অগ্নিনিৰ্বাপক বাহিনীয়ে নিয়ন্ত্ৰণ কৰাৰ পূৰ্বে সংগ্ৰহালয়টোৰ সকলো সংগ্ৰহকে আগুৰি ধৰে। প্ৰায় ২০০ অগ্নিনিৰ্বাপক বাহিনী আৰু ৩৫টা অগ্নিনিৰ্বাপক বাহিনীৰ ইঞ্জিন মাতি অনা হৈছিল; জুই নুমুৱাবলৈ সাড়ে তিনি ঘণ্টাৰো অধিক সময় লাগিছিল। পিছত অট্টালিকাটোত আবদ্ধ হৈ থকা ছয়জন লোকক ধোঁৱা উশাহ লোৱাৰ ফলত চিকিৎসালয়ত ভৰ্তি কৰা হয়।<ref name="IE">{{cite web|url=http://indianexpress.com/article/india/india-news-india/delhi-major-fire-breaks-out-in-ficci-building-in-mandi-house-2770475/#sthash.TUWqxxTz.dpuf|title=Fire destroys Delhi's National Museum of Natural History |newspaper= The Indian Express |date=26 April 2016 |access-date=27 April 2016}}</ref> সংগ্ৰহালয়টোৰ নমুনা আৰু সেইবোৰ জমা কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা কাঠৰ মাজেৰে জুই বিয়পিছিল যদিও শ্বৰ্ট চাৰ্কিটৰ বাবে জুইৰ কাৰণ বুলি কোৱা হৈছে। প্ৰতিৱেদন অনুসৰি অট্টালিকাটোত থকা স্প্ৰিংকলাৰ ব্যৱস্থাৰ বিজুতিৰ বাবেই জুইৰ বিধ্বংসী প্ৰভাৱ পৰিছিল।<ref name = "IE"/><ref name="fire_guts"/><ref>{{cite web|url=http://www.ndtv.com/delhi-news/massive-fire-at-delhis-ficci-auditorium-37-fire-engines-at-the-spot-1399388|title=Delhi's National Museum of Natural History Destroyed in Massive Fire|first=Sonal |last=Mehrotra |date=26 April 2016|publisher=NDTV.com}}</ref> == গৱেষণা আৰু সংগ্ৰহসমূহ == [[File:Smithsonian-Museum-Wows-with-Fossils-Going-Back-Billions-of-Years.webm|thumb|২০১৯ চনৰ মিউজিয়ামটোৰ বিষয়ে ভিঅ'এ (VOA) ৰিপৰ্ট]] সংগ্ৰহালয়টোৰ গৱেষণা কাৰ্যক সাতটা বিভাগত ভাগ কৰা হৈছে: নৃতত্ত্ব, [[উদ্ভিদ বিজ্ঞান]], পতংগ বিজ্ঞান, অমেৰুদণ্ডী প্ৰাণী বিজ্ঞান, খনিজ বিজ্ঞান, পুৰাতত্ত্ব বিজ্ঞান আৰু মেৰুদণ্ডী প্ৰাণী বিজ্ঞান। এনএমএনএইচে (NMNH) স্মিথচোনিয়ান ইনষ্টিটিউচনৰ মুঠ সংগ্ৰহৰ ৯০% প্ৰতিনিধিত্ব কৰে আৰু ই পৃথিৱীৰ অন্যতম বৃহৎ তথা ব্যাপক প্ৰাকৃতিক ইতিহাসৰ সংগ্ৰহ গঠন কৰে।<ref>{{Cite web |title=Collections at the National Museum of Natural History {{!}} Smithsonian National Museum of Natural History |url=http://naturalhistory.si.edu/research/collections-national-museum-natural-history |access-date=2022-04-13 |website=naturalhistory.si.edu |language=en}}</ref> স্মিথচোনিয়ানৰ তথ্য অনুসৰি ইয়াত প্ৰায় ১৪৬ নিযুত শিল্পকৃতি আৰু নমুনা আছে।<ref name=Fact>{{cite web|title=NMNH Fact Sheet|url=http://newsdesk.si.edu/factsheets/national-museum-natural-history|publisher=Smithsonian Institution|access-date=26 February 2020|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20191019163033/https://www.si.edu/newsdesk/factsheets/national-museum-natural-history|archive-date=19 October 2019}}</ref> অধিক নিৰ্দিষ্টকৈ ক’বলৈ গ’লে, এই সংগ্ৰহত ৩ কোটি পতংগ, সংগ্ৰহালয়ৰ হাৰবেৰিয়ামত সংৰক্ষিত ৪৫ লাখ উদ্ভিদ আৰু তৰল পদাৰ্থ ভৰ্তি জাৰত সংৰক্ষিত ৭০ লাখ মাছ আছে।<ref name="About">{{cite web|title=About the Museum|url=https://naturalhistory.si.edu/about|publisher=National Museum of Natural History|access-date=31 July 2012|url-status=deviated|archive-url=https://web.archive.org/web/20120815145916/http://www.mnh.si.edu/about.html|archive-date=15 August 2012}}</ref> উভচৰ আৰু সৰীসৃপৰ ৰাষ্ট্ৰীয় সংগ্ৰহটো ১৯৭০ চনৰ ১,৯০,০০০ নমুনাৰপৰা বৃদ্ধি পাই ২০২০ চনত ৫,৮০,০০০ তকৈও অধিক হৈছে।<ref>{{Cite news | url=http://vertebrates.si.edu/herps/herps_collections.html | title=Vertebrate Zoology: Division of Amphibians & Reptiles | publisher=National Museum of Natural History | year=2008 | access-date=2008-09-17 | url-status=live | archive-url=https://web.archive.org/web/20081021075003/http://vertebrates.si.edu/herps/herps_collections.html | archive-date=2008-10-21 }}</ref><ref>{{Cite news | url=http://vertebrates.si.edu/herps/herps_collections.html | title=Division of Amphibians & Reptiles | publisher=National Museum of Natural History | year=2020 | access-date=26 February 2020 | url-status=live | archive-url=https://web.archive.org/web/20191216134245/https://naturalhistory.si.edu/research/vertebrate-zoology/amphibians-reptiles | archive-date=16 December 2019 }}</ref> ২০ লাখ সাংস্কৃতিক শিল্পকৃতিৰ ভিতৰত ৪,০০,০০০ হ’ল আলোকচিত্ৰ, যিবোৰ ৰাষ্ট্ৰীয় নৃতাত্ত্বিক মহাফেজখানাত সংৰক্ষিত হৈ আছে।<ref name="About" /> সংগ্ৰহালয়টোৰ সক্ৰিয় ঋণ আৰু বিনিময় কাৰ্যসূচীৰ জৰিয়তে এই সংগ্ৰহসমূহৰ ওচৰ চাপিব পাৰি।<ref name=LoanProgram>{{cite web|title=Loan Program|url=https://naturalhistory.si.edu/loan-program|publisher=National Museum of Natural History|access-date=26 February 2020|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20190206171923/https://naturalhistory.si.edu/loan-program|archive-date=6 February 2019}}</ref> ফলস্বৰূপে, প্ৰতি বছৰে ৩৫ লাখ নমুনা ঋণ হিচাপে বাহিৰলৈ পঠোৱা হয়।<ref name="About" /> প্ৰদৰ্শনীৰ বাবে নথকা বাকী অংশবোৰ সংগ্ৰহালয়ৰ গৱেষণা এলেকা আৰু মেৰিলেণ্ডৰ চুইটলেণ্ডত থকা মিউজিয়াম ছাপৰ্ট চেণ্টাৰত সংৰক্ষণ কৰা হয়।<ref>{{cite web|title=Museum Support Center Library|url=http://library.si.edu/libraries/museum-support-center|publisher=Smithsonian Libraries|access-date=2 August 2012|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20120702094717/http://library.si.edu/libraries/museum-support-center|archive-date=2 July 2012}}</ref> ইয়াৰ অন্যান্য সুবিধাসমূহৰ ভিতৰত ফ্ল’ৰিডাৰ ফ’ৰ্ট পিয়াৰ্চৰ সামুদ্ৰিক বিজ্ঞান কেন্দ্ৰ আৰু বেলিজ, আলাস্কা তথা কেনিয়াত থকা ফিল্ড ষ্টেচনসমূহ অন্যতম।<ref name="About" /> সংগ্ৰহালয়টোত ৫০০০ তকৈও অধিক থলুৱা আমেৰিকানৰ অৱশেষ আছে বুলি ধাৰণা কৰা হৈছে যিবোৰ এতিয়ালৈকে স্বগৃহলৈ ওভতাই পঠিওৱা হোৱা নাই। ইয়াৰে কিছুমান ফ্ল’ৰিডাৰ চেমিনল জনজাতিৰ হ’ব পাৰে।<ref>{{Cite news |last=Devarajan |first=Kumari |date=October 13, 2021 |title=Skeletons in the Closet |url=https://www.npr.org/2021/10/12/1045518876/skeletons-in-the-closet |work=NPR News}}</ref> সংগ্ৰহালয়টোত সংৰক্ষিত চৰাই, সৰীসৃপ আৰু স্তন্যপায়ী প্ৰাণীৰ প্ৰায় দহ লাখ নমুনাৰ এক সংগ্ৰহ আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ ভূ-তাত্ত্বিক জৰীপৰ জৈৱিক জৰীপ গোটৰদ্বাৰা ৰক্ষণাবেক্ষণ কৰা হৈছে। এই বিভাগটো ১৮৮৫ চনত কৃষি বিভাগৰ এক অৰ্থনৈতিক পক্ষী বিজ্ঞান গোট হিচাপে আৰম্ভ হৈছিল। ক্লিয়াৰেন্স বাৰ্ডছায় আৰু ক্লিণ্টন হাৰ্ট মেৰিয়ামে এই সংস্থাত কাম কৰিছিল। ২০১৮ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰ মাহৰপৰা এই গোটটোৰ পুঁজি কৰ্তনৰ পৰিকল্পনা কৰা হৈছে আৰু এই সংগ্ৰহটোৰ ভৱিষ্যত কি হ’ব সেয়া স্পষ্ট হোৱা নাই।<ref>Juliet Eilperin. [https://www.washingtonpost.com/politics/trump-has-long-vowed-to-slash-government-now-the-knives-are-finally-coming-out/2018/02/26/b2d8c5ac-10f3-11e8-9570-29c9830535e5_story.html Trump has long vowed to slash government] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180311021302/https://www.washingtonpost.com/politics/trump-has-long-vowed-to-slash-government-now-the-knives-are-finally-coming-out/2018/02/26/b2d8c5ac-10f3-11e8-9570-29c9830535e5_story.html |date=2018-03-11 }}. ''Washington Post''. 26 Feb 2018</ref> == সুবিধা == সংগ্ৰহালয়টোৰ নিম্ন মহলাত এটা চৰাইৰ প্ৰদৰ্শনী আৰু 'আৰ্বান বাৰ্ড হেবিটেট গাৰ্ডেন' আছে, য'ত ৱাশ্বিংটন ডি.চি.ৰ সকলো থলুৱা আৰু পৰিভ্ৰমী চৰাই দেখিবলৈ পোৱা যায়।<ref name="UrbanBird">{{cite web|title=Urban Bird Habitat Garden|url=http://www.si.edu/Exhibitions/Details/Urban-Bird-Habitat-Garden-4887|work=Exhibitions|publisher=Smithsonian Institution|access-date=24 October 2012|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20121024010114/http://www.si.edu/Exhibitions/Details/Urban-Bird-Habitat-Garden-4887|archive-date=24 October 2012}}</ref> খনিজ বিজ্ঞান বিভাগত 'গ্ল’বেল ভলকানিজম প্ৰগ্ৰাম' অৱস্থিত। সংগ্ৰহালয়টোৱে ৮-১২বছৰীয়া শিশুৰ বাবে প্ৰায়ে 'স্মিথচোনিয়ান এছ’চিয়েটছ'ৰ জৰিয়তে ৰাতিটো কটোৱাৰ (sleepovers) ব্যৱস্থা কৰে।<ref name=Sleepovers>{{cite web|title=Smithsonian Sleepovers|url=http://smithsoniansleepovers.org/natural-history/activities.shtm|publisher=Smithsonian Institution|access-date=10 July 2016|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160716095629/http://smithsoniansleepovers.org/natural-history/activities.shtm|archive-date=16 July 2016}}</ref> === বেয়াৰ্ড প্ৰেক্ষাগৃহ === [[File:Baird Auditorium, SIA 2002-12145, No Rights Restrictions.jpg|alt=Baird Auditorium photo take from rear of auditorium|thumb|বেয়াৰ্ড প্ৰেক্ষাগৃহ, ১৯১১ চনৰ আশে-পাশে। স্মিথচোনিয়ান ইনষ্টিটিউচন আৰ্কাইভ ৰেকৰ্ড ইউনিট ৯৫, বক্স ৩৩, ফ’ল্ডাৰ: ২৭; ৰেকৰ্ড ইউনিট ৭৯, বক্স ৯, ফ’ল্ডাৰ: ১]] ভৱনটোৰ ৰোটুণ্ডাৰ তলত 'বেয়াৰ্ড প্ৰেক্ষাগৃহ' অৱস্থিত, যাৰ নামকৰণ স্মিথচোনিয়ানৰ দ্বিতীয় সচিব স্পেন্সাৰ ফুলাৰটন বেয়াৰ্ডৰ স্মৃতিত কৰা হৈছে। ১৯০৯ চনত সম্পূৰ্ণ হোৱা এই প্ৰেক্ষাগৃহটো ৰাফেল গুয়াষ্টাভিনো জুনিয়ৰৰ তত্ত্বাৱধানত আৰ. গুয়াষ্টাভিনো কোম্পানীয়ে 'কেটালান ভল্ট' টাইলছৰ চিলিং ব্যৱহাৰ কৰি ডিজাইন তথা নিৰ্মাণ কৰিছিল।<ref>{{Cite web |date=November 17, 2015 |title=How Do You Support a 5-ton Elephant? |url=https://bookwormhistory.com/2015/11/17/how-do-you-support-a-5-ton-elephant/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220824174121/https://bookwormhistory.com/2015/11/17/how-do-you-support-a-5-ton-elephant/ |archive-date=August 24, 2022 |access-date=August 23, 2022 |website=Bookworm History}}</ref> আমেৰিকান ইনষ্টিটিউট অৱ আৰ্কিটেক্টছে বেয়াৰ্ড প্ৰেক্ষাগৃহক সংগ্ৰহালয়টোৰ "শ্ৰেষ্ঠ অভ্যন্তৰীণ স্থান" বুলি অভিহিত কৰিছে।<ref>{{Cite book |last=Moeller |first=Gerard Martin |title=AIA guide to the architecture of Washington, DC |date=2022 |publisher=Johns Hopkins University Press |others=American Institute of Architects |isbn=978-1-4214-4384-3 |edition=6th |location=Baltimore |pages=46 |oclc=1272882861}}</ref> স্থাপত্য বিশেষজ্ঞ ড° জন ওচেনডৰ্ফৰ মতে, গুয়াষ্টাভিনো কোম্পানীৰ এই টাইলছ নিৰ্মাণৰ "সাহসী জ্যামিতি"য়ে প্ৰায় ৯০ ফুট (২৭ মিটাৰ) জুৰি এক অপূৰ্ব অগভীৰ গম্বুজ গঠন কৰিছে, যিটো কেৱল টাইল ভল্টিঙত কেইবা দশকৰ অভিজ্ঞতা থকা কোম্পানীৰদ্বাৰাহে সম্ভৱ আছিল।<ref name=":1">{{Cite book |last=Ochsendorf |first=John Allen |title=Guastavino vaulting : the art of structural tile |date=2010 |publisher=Princeton Architectural Press |others=Michael Freeman |isbn=978-1-56898-741-5 |location=New York |pages=211 |oclc=769114424}}</ref> ==== বেয়াৰ্ড প্ৰেক্ষাগৃহৰ অনুষ্ঠানসমূহ ==== বেয়াৰ্ড প্ৰেক্ষাগৃহত বিভিন্ন সাংস্কৃতিক অনুষ্ঠান আৰু ইভেণ্ট অনুষ্ঠিত হোৱাৰ এক দীঘলীয়া ইতিহাস আছে। ১৯২০ চনৰ ২৬ এপ্ৰিলত মহাকাশৰ আকাৰ আৰু সৰ্পিল নীহাৰিকা (spiral nebulae) সন্দৰ্ভত হোৱা বিখ্যাত জ্যোতিৰ্বৈজ্ঞানিক 'গ্ৰেট ডিবেট' ইয়াতেই অনুষ্ঠিত হৈছিল। ১৯৭৬ চনৰ ২৩ অক্টোবৰত মাৰ্লে ট্ৰেভিছে ইয়াতে এখন কাণ্ট্ৰি গীটাৰ সংগীতৰ অনুষ্ঠান পৰিৱেশন কৰিছিল।<ref>{{Cite news |date=October 1976 |title=October at the Smithsonian Institution |volume=76-9 |pages=5 |work=The Smithsonian Torch |url=https://siarchives.si.edu/sites/default/files/pdfs/torch/Torch%201976/SIA_000371_1976_10.pdf |access-date=August 23, 2022}}</ref> ১৯৭৭ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহৰ আৰম্ভণিতে স্মিথচোনিয়ান ইনষ্টিটিউচনৰ ব্লুজ চিৰিজৰ অংশ হিচাপে মাডী ৱাটাৰ্ছে ইয়াত সংগীত পৰিৱেশন কৰিছিল।<ref>{{Cite news |last=Harris-Hurd |first=Laura |date=February 5, 1977 |title=Muddy Waters Warms Washington Crowd |pages=D15 |work=New York Amsterdam News}}</ref> ==প্ৰদৰ্শনীসমূহ== [[File:Peacock National Museum of Natural History Delhi.jpg|thumb|right|upright| ভাৰতৰ জীৱ-জন্তুক প্ৰতিনিধিত্ব কৰিবলৈ এটা ষ্টফড ময়ূৰ প্ৰদৰ্শন কৰা হৈছে। ]] এনএমএনএইচত অনুষ্ঠিত হোৱা প্ৰদৰ্শনীসমূহে ভাৰতৰ উদ্ভিদ, প্ৰাণী আৰু খনিজ সম্পদৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰিছিল আৰু ইয়াক চাৰিটা মূল প্ৰদৰ্শনী গেলেৰীত ভাগ কৰা হৈছিল: "কোষ: জীৱনৰ মূল একক", "সংৰক্ষণ", "প্ৰাকৃতিক ইতিহাসৰ পৰিচয়", আৰু "প্ৰকৃতিৰ নেটৱৰ্ক: পৰিৱেশ বিজ্ঞান।" সংগ্ৰহালয়টোত বন্যপ্ৰাণী, পৰিৱেশ বিজ্ঞান, সংৰক্ষণ আৰু সাধাৰণতে পৰিৱেশৰ ওপৰত ছবিৰ বৃহৎ সংগ্ৰহৰ লগতে সৰীসৃপৰ নমুনা, ডাইনোছৰৰ জীৱাশ্ম, ষ্টাফড প্ৰাণীকে ধৰি বিৰল জৈৱিক নমুনাও আছিল। গেলেৰীসমূহত জীৱনৰ উৎপত্তি আৰু বিৱৰ্তন, প্ৰকৃতি সংৰক্ষণ, খাদ্য শৃংখল আৰু উদ্ভিদ আৰু প্ৰাণীৰ ওপৰত প্ৰদৰ্শনীও প্ৰদৰ্শন কৰা হৈছিল।<ref name="IT">{{cite news |url=https://www.indiatoday.in/india/story/massive-fire-erupts-at-national-museum-of-natural-history-in-new-delhi-319933-2016-04-25|title=Delhi Museum fire: Safety systems failed, priceless exhibits gutted |newspaper=India Today |date=26 April 2016 |access-date=27 April 2016}}</ref> মহীশূৰৰ বিখ্যাত টেক্সিডাৰ্মিষ্ট ভ্যান ইংগেন আৰু ভ্যান ইংগেনে সৃষ্টি কৰা ১৬০ মিলিয়ন বছৰ পুৰণি চ'ৰ'পডৰ জীৱাশ্ম আৰু ষ্টাফড প্ৰাণী সংগ্ৰহালয়টোৰ সংগ্ৰহৰ অংশ আছিল।<ref name="TOI">{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/delhi/Massive-fire-destroys-Delhis-National-Museum-of-Natural-History/articleshow/51988052.cms|title=Massive fire destroys Delhi's National Museum of Natural History |newspaper=The Times of India |date=26 April 2016 |access-date=27 April 2016}}</ref> সংগ্ৰহালয়টোত বিশেষভাৱে শিশুৰ বাবে ডিজাইন কৰা এটা আৱিষ্কাৰ কক্ষ আৰু এক্টিভিটি ৰুমও আছিল, য’ত দৰ্শকে বিশেষ নমুনা স্পৰ্শ কৰিব পাৰিছিল। অক্ষম দৰ্শনাৰ্থীৰ বাবে গাইড ট্যুৰ আৰু বিশেষভাৱে ডিজাইন কৰা সম্পদও উপলব্ধ আছিল।<ref name=info>{{cite web|title=National Museum of Natural History|url=http://www.delhiinformation.in/tourism/museums/nationalmuseumofnaturalhistory.html|website=Delhi Information|access-date=15 September 2015|archive-date=4 March 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304035558/http://www.delhiinformation.in/tourism/museums/nationalmuseumofnaturalhistory.html|url-status=dead|archivedate=4 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304035558/http://www.delhiinformation.in/tourism/museums/nationalmuseumofnaturalhistory.html|deadurl=yes}}</ref> বিশেষ প্ৰদৰ্শনীসমূহৰ ভিতৰত আছিল এটা চ'ৰ'পড জীৱাশ্ম, "উটপক্ষী আৰু দীঘল ঠোঁটযুক্ত শগুণকে ধৰি চৰাইৰ কণীৰ সংকলন", আৰু "বিভিন্ন ডাঙৰ মেকুৰীকে ধৰি ষ্টফড প্ৰাণী।" <ref name=times>{{cite news|title=Makeover for natural history museum|url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/delhi/Makeover-for-natural-history-museum/articleshow/48337714.cms|newspaper=[[The Times of India]]|access-date=15 September 2015|date=4 August 2015}}</ref> ২০১৫ চনৰপৰা ভৱিষ্যতৰ প্ৰদৰ্শনীৰ পৰিকল্পনাত "জলবায়ু পৰিৱৰ্তন, [[গোলকীয় উষ্ণতা বৃদ্ধি]], [[মৰুভূমি]], [[চুনামী]], আৰু অ'জন স্তৰৰ ক্ষয়ৰ বিৰুদ্ধে যুঁজ দিয়া", লগতে "অধিক ডিজিটেল প্ৰদৰ্শন... [আৰু] এটা আইমেক্স থিয়েটাৰ" অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল।<ref name=times/> এই সংগ্ৰহালয়টোৱে [[গুজৰাট]]ৰ নৰ্মদা উপত্যকাৰপৰাও ডাইনোছৰৰ কণীৰ জীৱাশ্ম আহৰণ কৰি আছিল।<ref name=whale>{{cite web|title=Museum after blue whale bones|url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/delhi/Museum-after-blue-whale-bones/articleshow/48337718.cms|newspaper=The Times of India|access-date=15 September 2015|date=4 August 2015}}</ref> == চিত্ৰভঁৰাল == <gallery widths="190px" heights="180px"> File:National Museum of Natural History, Washington, D.C. (2013) - 16.JPG|দিনৰ ভাগত ৰোটুণ্ডা File:National Museum of Natural History August 2018 01.jpg|নিশাৰ ভাগত ৰোটুণ্ডা File:NMNH Hall of Dinosaurs.jpg|ডাইনোছৰৰ পুৰণি হিল (প্ৰদৰ্শনী কক্ষ) File:NMNH Hall of Mammals.jpg|স্তন্যপায়ী প্ৰাণীৰ প্ৰদৰ্শনী কক্ষ File:Smithsonian Hall of Mammals.jpg|স্তন্যপায়ী প্ৰাণীৰ প্ৰদৰ্শনী কক্ষ File:National Museum of Natural History August 2018 03 (Ocean Hall).jpg|সামুদ্ৰিক জীৱৰ প্ৰদৰ্শনী কক্ষ File:Smithsonian FossiLab at the National Museum of Natural History with fossil preparators being observed by museum visitors - IMG 20190728 153249.jpg|জীৱাশ্ম গৱেষণাগাৰত (FossiLab) দৰ্শকে প্ৰত্যক্ষ কৰি থকা জীৱাশ্ম প্ৰস্তুতকৰণ প্ৰক্ৰিয়া </gallery> ==তথ্যৰ উৎস== {{Reflist|30em}} ==বাহ্যিক সংযোগ== {{commons category|National Museum of Natural History, New Delhi}} * [http://nmnh.nic.in National Museum of Natural History official website] *https://geohack.toolforge.org/geohack.php?pagename=National_Museum_of_Natural_History,_New_Delhi&params=28.6268_N_77.23156_E_region:IN-DL_type:landmark {{Authority control}} [[শ্ৰেণী:অনুষ্ঠান প্ৰতিষ্ঠান]] [[শ্ৰেণী:ভাৰত]] lv84uyp44jvb0zdr3uhw66fq34fhy5k 0 128963 602981 561714 2026-04-26T14:45:07Z Kandarpajit Kallol 6257 602981 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = ফতেহপুৰ ছিক্ৰী | settlement_type = চহৰ | image_skyline = [[File:Fatehput Sikiri Buland Darwaza gate 2010.jpg|275px]] | image_caption = বুলণ্ড দৰৱাজা, ৫৪-মিটাৰ-উচ্চ (১৭৭ ফাটে) প্ৰৱেশদ্বাৰৰ পৰা ছিক্ৰিৰ জামা মছজিদৰ প্ৰৱেশদ্বাৰ | pushpin_map = India Uttar Pradesh#India | coordinates = {{coord|27.091|N|77.661|E|display=inline,title}} | subdivision_type = Country | subdivision_name = [[ভাৰত]] | subdivision_type1 = [[States and territories of India|State]] | subdivision_name1 = [[উত্তৰ প্ৰদেশ]] | subdivision_type2 = [[List of districts of India|District]] | subdivision_name2 = [[আগ্ৰা]] | unit_pref = Metric | population_footnotes = <ref name="Census2011Gov">{{cite web |title=Census of India: Fatehpur Sikri |url=http://censusindia.gov.in/pca/SearchDetails.aspx?Id=144061 |website=www.censusindia.gov.in |access-date=8 December 2019 |archive-date=19 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200919154352/https://censusindia.gov.in/pca/SearchDetails.aspx?Id=144061 |url-status=live }}</ref> | population_total = 32905 | population_density_km2 = Auto | demographics_type1 = [[Language]] | demographics1_title1 = Official | demographics1_info1 = [[Hindi]]<ref name="langoff">{{cite web|title=52nd Report of the Commissioner for Linguistic Minorities in India|url=http://nclm.nic.in/shared/linkimages/NCLM52ndReport.pdf|website=nclm.nic.in|publisher=[[Ministry of Minority Affairs]]|access-date=26 December 2018|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20170525141614/http://nclm.nic.in/shared/linkimages/NCLM52ndReport.pdf|archive-date=25 May 2017}}</ref> | demographics1_title2 = Additional&nbsp;official | demographics1_info2 = [[Urdu]]<ref name="langoff"/> | timezone1 = [[Indian Standard Time|IST]] | utc_offset1 = +5:30 | registration_plate = UP-80 | module = {{Infobox UNESCO World Heritage Site |child = yes |Official_name = Fatehpur Sikri |ID = 255 |Year = 1986 |Criteria = Cultural: ii, iii, iv }} | founder = [[আকবৰ]] }} [[File:Kos Minar 793.jpg|thumb|২১ নং ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথৰ আগ্ৰা–ফতেহপুৰ ছিক্ৰী ৰোড অংশৰ ১৯ কিলোমিটাৰ পইণ্টত কোছ মিনাৰ#৭৯৩]] '''ফতেহপুৰ ছিক্ৰী''' {{en| Fatehpur Sikri}} [[ভাৰত]]ৰ [[উত্তৰ প্ৰদেশ]]ৰ [[আগ্ৰা]] জিলাৰ এখন চহৰ। আগ্ৰাৰ জিলা সদৰৰ পৰা ৩৫.৭ কিলোমিটাৰ (২২.২ মাইল) দূৰত্বত অৱস্থিত।<ref>{{cite web |title=Fatehpur Sikri |url=https://www.tajmahal.gov.in/fatehpur-sikri.aspx |website=www.tajmahal.gov.in |access-date=8 March 2022 |archive-date=8 March 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220308114239/https://www.tajmahal.gov.in/fatehpur-sikri.aspx |url-status=live }}</ref> ফতেহপুৰ ছিক্ৰি ১৫৭১ চনত সম্ৰাট আকবৰে মোগল সাম্ৰাজ্যৰ ৰাজধানী হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল আৰু ১৫৭১ চনৰ পৰা ১৫৮৫ চনলৈকে এই ভূমিকা পালন কৰিছিল, যেতিয়া পঞ্জাৱত চলোৱা অভিযানৰ বাবে আকবৰে ইয়াক পৰিত্যাগ কৰিছিল আৰু পিছলৈ ১৬১০ চনত ইয়াক সম্পূৰ্ণৰূপে পৰিত্যাগ কৰা হৈছিল।<ref name="Routlegde">{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=9A-EAgAAQBAJ&pg=PA82 |title=Dictionary of Islamic Architecture |author=Andrew Petersen |publisher=Routlegde |page=82 |isbn=9781134613656 |date=11 March 2002}}</ref> পূৰ্বতে এই স্থান দখল কৰা ছিক্ৰি নামৰ গাঁওখনৰ পৰাই এই চহৰৰ নামটো উদ্ভৱ হৈছে। ১৯৯৯ চনৰ পৰা ২০০০ চনলৈ ভাৰতীয় প্ৰত্নতাত্ত্বিক জৰীপ (ASI)ৰ খনন কাৰ্য্যত দেখা গৈছে যে আকবৰে ৰাজধানী ৰাজধানী হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰাৰ আগতে এই স্থানত আৱাস, মন্দিৰ আৰু বাণিজ্যিক কেন্দ্ৰ আছিল বুলি ইংগিত পোৱা গৈছে। খ্ৰীষ্টীয় ৭ম শতিকাৰ পৰা ১৬ শতিকালৈকে এই অঞ্চলত সকাৰৱাৰ বংশৰ বসতি আৰু শাসন আছিল আৰু খানৱা যুদ্ধ (১৫২৭)লৈকে ই তেওঁলোকৰ দুৰ্গ হিচাপে কাম কৰিছিল।<ref>{{cite journal | last1=Downs | first1=Troy | title=Rural Insurgency During the Indian Revolt of 1857-59: Meghar Singh and the Uprising of the Sakarwars | journal=South Asia Research | date=2002 | volume=22 | issue=2 | pages=123–143 | doi=10.1177/026272800202200202 | url=https://journals.sagepub.com/doi/abs/10.1177/026272800202200202 | url-access=subscription }}</ref><ref>{{cite book |last1=Patil |first1=Devendrakumar Rajaram |title=The Antiquarian Remains in Bihar |date=1963 |publisher=Kashi Prasad Jayaswal Research Institute |page=75 |url=https://books.google.com/books?id=9xNXAAAAMAAJ&q=sakarwar+rajputs+fatehpur+sikri |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Evolution and Spatial Organization of Clan Settlements: A Case Study of (Kanyakubja Bhumihar Rajput Pathan) |url=https://books.google.co.in/books?id=dxDWbsztdVQC&q=Kanyakubja+Bhumihar+Rajput+Pathan&redir_esc=y#v=onepage&q=Kanyakubja%20Bhumihar%20Rajput%20Pathan&f=false}}</ref><ref>{{Cite web |title=The Baburnama: Memoirs of Babur, Prince and Emperor |url=https://books.google.co.in/books/about/The_Baburnama.html?id=CymNEAAAQBAJ&redir_esc=y}}</ref><ref>{{Cite web |title=BRAHMINS WHO REFUSED TO BEG: BRIEF HISTORY OF BHUMIHARS, “AYACHAK” BRAHMINS ... |url=https://books.google.co.in/books?id=zVmaEAAAQBAJ&dq=Battle+of+Madarpur&pg=PT46&redir_esc=y#v=onepage&q=Battle%20of%20Madarpur&f=false}}</ref><ref>{{Cite web |title=Jagran-news/uttar-pradesh/ghazipur |url=https://www.jagran.com/uttar-pradesh/ghazipur-9765789.html}}</ref><ref>{{Cite web |title=कमसारनामा |url=http://mediamorcha.com/entries/%E0%A4%AA%E0%A5%81%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%95-%E0%A4%B8%E0%A4%AE%E0%A5%80%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%B7%E0%A4%BE/%E0%A4%95%E0%A4%AE%E0%A4%B8%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%A8%E0%A4%BE%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%83-%E0%A4%95%E0%A4%AE%E0%A4%B8%E0%A4%BE%E0%A4%B0-%E0%A4%B5-%E0%A4%AC%E0%A4%BE%E0%A4%B0-%E0%A4%95%E0%A4%BE-%E0%A4%85%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%B8}}</ref> এই স্থানত পূৰ্বতে শ্বেইখ চেলিম চিষ্টিৰ খানকাহ আছিল। আকবৰৰ পুত্ৰ জাহাংগীৰৰ জন্ম হৈছিল ছিক্ৰি গাঁৱত ১৫৬৯ চনত তেওঁৰ প্ৰিয় পত্নী মৰিয়াম-উজ-জামানীৰ ঘৰত,<ref>{{cite book|last1=Hindu Shah|first1=Muhammad Qasim|title=Gulshan-I-Ibrahimi|page=223}}</ref> আৰু, সেই বছৰতে আকবৰে জন্মৰ ভৱিষ্যদ্বাণী কৰা শ্বেখজনৰ স্মৃতিত এটা ধৰ্মীয় চৌহদ নিৰ্মাণ আৰম্ভ কৰে। জাহাংগীৰৰ দ্বিতীয় জন্মদিনৰ পিছত তেওঁ ইয়াত এখন দেৱালযুক্ত নগৰ আৰু ৰাজপ্ৰসাদ নিৰ্মাণৰ কাম আৰম্ভ কৰে। ১৫৭৩ চনত আকবৰৰ বিজয়ী গুজৰাট অভিযানৰ পিছত এই চহৰখন ফতেহপুৰ ছিক্ৰী, "বিজয় নগৰ" নামেৰে জনাজাত হয়। ১৮০৩ চনত আগ্ৰা দখল কৰাৰ পিছত ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানীয়ে ইয়াত এটা প্ৰশাসনিক কেন্দ্ৰ স্থাপন কৰে আৰু ১৮৫০ চনলৈকে তেনেকৈয়ে থাকে।১৮১৫ চনত হেষ্টিংছৰ মাৰ্কুৱেছে ছিক্ৰিত কীৰ্তিচিহ্ন মেৰামতিৰ নিৰ্দেশ দিয়ে। মোগল সাম্ৰাজ্যৰ ৰাজধানী হিচাপে ইয়াৰ ঐতিহাসিক গুৰুত্ব আৰু ইয়াৰ অসাধাৰণ স্থাপত্যৰ বাবে ফতেহপুৰ ছিক্ৰীক ১৯৮৬ চনত ইউনেস্কোৰ বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰৰ মৰ্যাদা প্ৰদান কৰা হয়।<ref>{{cite web |title=Fatehpur Sikri |url=https://whc.unesco.org/en/list/255/ |website=UNESCO World Heritage Centre |access-date=15 February 2022 |language=en |archive-date=15 February 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220215162920/https://whc.unesco.org/en/list/255/ |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web|url = https://www.makeheritagefun.com/30-years-world-heritage-site-fatehpur-sikri/ |title = 30 Years as World Heritage Site: Fatehpur Sikri|date = 22 March 2016|access-date = 13 January 2022|archive-date = 13 January 2022|archive-url = https://web.archive.org/web/20220113152418/https://www.makeheritagefun.com/30-years-world-heritage-site-fatehpur-sikri |url-status=live}}</ref> ==ইতিহাস== প্ৰত্নতাত্ত্বিক প্ৰমাণে পেইণ্টেড গ্ৰে ৱেৰ যুগৰ পৰাই এই অঞ্চলত বসতি স্থাপনৰ কথা সূচায়। ইতিহাসবিদ চৈয়দ আলী নাদীম ৰেজাৱীৰ মতে, ছুংগা শাসনৰ অধীনত আৰু তাৰ পিছত সাকাৰৱাৰ বংশৰ অধীনত এই অঞ্চলটো গঢ়ি উঠে, যিসকলে ৭ম শতিকাৰ পৰা ১৬ শতিকালৈকে এই অঞ্চল নিয়ন্ত্ৰণ কৰাৰ সময়ত খানৱা যুদ্ধ (১৫২৭)লৈকে এটা দুৰ্গ নিৰ্মাণ কৰিছিল।.<ref name="Zee News">{{citation |title=Fatehpur Sikri was once a Jain pilgrimage centre: Book |url=http://zeenews.india.com/news/uttar-pradesh/fatehpur-sikri-was-once-a-jain-pilgrimage-centre-book_831821.html |work=[[Zee News]] |date=27 February 2013 |access-date=29 March 2016 |archive-date=13 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210213220745/https://zeenews.india.com/news/uttar-pradesh/fatehpur-sikri-was-once-a-jain-pilgrimage-centre-book_831821.html |url-status=live }}</ref><ref name="The Free Press Journal">{{citation |title=Fatehpur Sikri was once a Jain pilgrimage centre |url=http://www.freepressjournal.in/fatehpur-sikri-was-once-a-jain-pilgrimage-centre/154050 |work=[[The Free Press Journal]] |date=28 February 2013 }}</ref><ref>{{Cite web |title=Evolution and Spatial Organization of Clan Settlements: A Case Study of (Kanyakubja Bhumihar Rajput Pathan) |url=https://books.google.co.in/books?id=dxDWbsztdVQC&q=Kanyakubja+Bhumihar+Rajput+Pathan&redir_esc=y#v=onepage&q=Kanyakubja%20Bhumihar%20Rajput%20Pathan&f=false}}</ref><ref>{{Cite web |title=The Baburnama: Memoirs of Babur, Prince and Emperor |url=https://books.google.co.in/books/about/The_Baburnama.html?id=CymNEAAAQBAJ&redir_esc=y}}</ref><ref>{{Cite web |title=BRAHMINS WHO REFUSED TO BEG: BRIEF HISTORY OF BHUMIHARS, “AYACHAK” BRAHMINS |url=https://books.google.co.in/books?id=zVmaEAAAQBAJ&dq=Battle+of+Madarpur&pg=PT46&redir_esc=y#v=onepage&q=Battle%20of%20Madarpur&f=false}}</ref> পিছলৈ এই অঞ্চলটো দিল্লী চুলতানতাৰ শাসনৰ অধীনলৈ আহে আৰু এই ঠাইত কেইবাটাও মছজিদ নিৰ্মাণ কৰা হয়, যিবোৰৰ আকাৰ খালজী বংশৰ সময়ছোৱাত বৃদ্ধি পায়।<ref>{{cite book |last1=Rezavi |first1=Syed Ali Nadeem |title=Sikri before Akbar |date=2013 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-908256-8 |url=https://www.oxfordscholarship.com/view/10.1093/acprof:oso/9780198084037.001.0001/acprof-9780198084037-chapter-2 |access-date=13 January 2020 |archive-date=13 January 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200113124948/https://www.oxfordscholarship.com/view/10.1093/acprof:oso/9780198084037.001.0001/acprof-9780198084037-chapter-2 |url-status=live }}</ref><ref>{{cite news |last1=Safvi |first1=Rana |title=The secrets about Fatehpur Sikri |url=https://www.thehindu.com/opinion/columns/the-secrets-about-fatehpur-sikri/article21381895.ece |access-date=13 January 2020 |work=The Hindu |date=10 December 2017 |language=en-IN |archive-date=13 January 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200113125020/https://www.thehindu.com/opinion/columns/the-secrets-about-fatehpur-sikri/article21381895.ece |url-status=live }}</ref> ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] 284xnqoftl5dvsfjh6axx86o4b8fkou 602982 602981 2026-04-26T14:46:01Z Kandarpajit Kallol 6257 602982 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = ফতেহপুৰ ছিক্ৰী | settlement_type = চহৰ | image_skyline = [[File:Fatehput Sikiri Buland Darwaza gate 2010.jpg|275px]] | image_caption = বুলণ্ড দৰৱাজা, ৫৪-মিটাৰ-উচ্চ (১৭৭ ফাটে) প্ৰৱেশদ্বাৰৰ পৰা ছিক্ৰিৰ জামা মছজিদৰ প্ৰৱেশদ্বাৰ | pushpin_map = India Uttar Pradesh#India | coordinates = {{coord|27.091|N|77.661|E|display=inline,title}} | subdivision_type = Country | subdivision_name = [[ভাৰত]] | subdivision_type1 = [[States and territories of India|State]] | subdivision_name1 = [[উত্তৰ প্ৰদেশ]] | subdivision_type2 = [[List of districts of India|District]] | subdivision_name2 = [[আগ্ৰা]] | unit_pref = Metric | population_footnotes = <ref name="Census2011Gov">{{cite web |title=Census of India: Fatehpur Sikri |url=http://censusindia.gov.in/pca/SearchDetails.aspx?Id=144061 |website=www.censusindia.gov.in |access-date=8 December 2019 |archive-date=19 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200919154352/https://censusindia.gov.in/pca/SearchDetails.aspx?Id=144061 |url-status=live }}</ref> | population_total = 32905 | population_density_km2 = Auto | demographics_type1 = [[Language]] | demographics1_title1 = Official | demographics1_info1 = [[Hindi]]<ref name="langoff">{{cite web|title=52nd Report of the Commissioner for Linguistic Minorities in India|url=http://nclm.nic.in/shared/linkimages/NCLM52ndReport.pdf|website=nclm.nic.in|publisher=[[Ministry of Minority Affairs]]|access-date=26 December 2018|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20170525141614/http://nclm.nic.in/shared/linkimages/NCLM52ndReport.pdf|archive-date=25 May 2017}}</ref> | demographics1_title2 = Additional&nbsp;official | demographics1_info2 = [[Urdu]]<ref name="langoff"/> | timezone1 = [[Indian Standard Time|IST]] | utc_offset1 = +5:30 | registration_plate = UP-80 | module = {{Infobox UNESCO World Heritage Site |child = yes |Official_name = Fatehpur Sikri |ID = 255 |Year = 1986 |Criteria = Cultural: ii, iii, iv }} | founder = [[আকবৰ]] }} [[File:Kos Minar 793.jpg|thumb|২১ নং ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথৰ আগ্ৰা–ফতেহপুৰ ছিক্ৰী ৰোড অংশৰ ১৯ কিলোমিটাৰ পইণ্টত কোছ মিনাৰ#৭৯৩]] '''ফতেহপুৰ ছিক্ৰী''' {{en| Fatehpur Sikri}} [[ভাৰত]]ৰ [[উত্তৰ প্ৰদেশ]]ৰ [[আগ্ৰা]] জিলাৰ এখন চহৰ। আগ্ৰাৰ জিলা সদৰৰ পৰা ৩৫.৭ কিলোমিটাৰ (২২.২ মাইল) দূৰত্বত অৱস্থিত।<ref>{{cite web |title=Fatehpur Sikri |url=https://www.tajmahal.gov.in/fatehpur-sikri.aspx |website=www.tajmahal.gov.in |access-date=8 March 2022 |archive-date=8 March 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220308114239/https://www.tajmahal.gov.in/fatehpur-sikri.aspx |url-status=live }}</ref> ফতেহপুৰ ছিক্ৰী ১৫৭১ চনত সম্ৰাট আকবৰে মোগল সাম্ৰাজ্যৰ ৰাজধানী হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল আৰু ১৫৭১ চনৰ পৰা ১৫৮৫ চনলৈকে এই ভূমিকা পালন কৰিছিল, যেতিয়া পঞ্জাৱত চলোৱা অভিযানৰ বাবে আকবৰে ইয়াক পৰিত্যাগ কৰিছিল আৰু পিছলৈ ১৬১০ চনত ইয়াক সম্পূৰ্ণৰূপে পৰিত্যাগ কৰা হৈছিল।<ref name="Routlegde">{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=9A-EAgAAQBAJ&pg=PA82 |title=Dictionary of Islamic Architecture |author=Andrew Petersen |publisher=Routlegde |page=82 |isbn=9781134613656 |date=11 March 2002}}</ref> পূৰ্বতে এই স্থান দখল কৰা ছিক্ৰি নামৰ গাঁওখনৰ পৰাই এই চহৰৰ নামটো উদ্ভৱ হৈছে। ১৯৯৯ চনৰ পৰা ২০০০ চনলৈ ভাৰতীয় প্ৰত্নতাত্ত্বিক জৰীপ (ASI)ৰ খনন কাৰ্য্যত দেখা গৈছে যে আকবৰে ৰাজধানী ৰাজধানী হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰাৰ আগতে এই স্থানত আৱাস, মন্দিৰ আৰু বাণিজ্যিক কেন্দ্ৰ আছিল বুলি ইংগিত পোৱা গৈছে। খ্ৰীষ্টীয় ৭ম শতিকাৰ পৰা ১৬ শতিকালৈকে এই অঞ্চলত সকাৰৱাৰ বংশৰ বসতি আৰু শাসন আছিল আৰু খানৱা যুদ্ধ (১৫২৭)লৈকে ই তেওঁলোকৰ দুৰ্গ হিচাপে কাম কৰিছিল।<ref>{{cite journal | last1=Downs | first1=Troy | title=Rural Insurgency During the Indian Revolt of 1857-59: Meghar Singh and the Uprising of the Sakarwars | journal=South Asia Research | date=2002 | volume=22 | issue=2 | pages=123–143 | doi=10.1177/026272800202200202 | url=https://journals.sagepub.com/doi/abs/10.1177/026272800202200202 | url-access=subscription }}</ref><ref>{{cite book |last1=Patil |first1=Devendrakumar Rajaram |title=The Antiquarian Remains in Bihar |date=1963 |publisher=Kashi Prasad Jayaswal Research Institute |page=75 |url=https://books.google.com/books?id=9xNXAAAAMAAJ&q=sakarwar+rajputs+fatehpur+sikri |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Evolution and Spatial Organization of Clan Settlements: A Case Study of (Kanyakubja Bhumihar Rajput Pathan) |url=https://books.google.co.in/books?id=dxDWbsztdVQC&q=Kanyakubja+Bhumihar+Rajput+Pathan&redir_esc=y#v=onepage&q=Kanyakubja%20Bhumihar%20Rajput%20Pathan&f=false}}</ref><ref>{{Cite web |title=The Baburnama: Memoirs of Babur, Prince and Emperor |url=https://books.google.co.in/books/about/The_Baburnama.html?id=CymNEAAAQBAJ&redir_esc=y}}</ref><ref>{{Cite web |title=BRAHMINS WHO REFUSED TO BEG: BRIEF HISTORY OF BHUMIHARS, “AYACHAK” BRAHMINS ... |url=https://books.google.co.in/books?id=zVmaEAAAQBAJ&dq=Battle+of+Madarpur&pg=PT46&redir_esc=y#v=onepage&q=Battle%20of%20Madarpur&f=false}}</ref><ref>{{Cite web |title=Jagran-news/uttar-pradesh/ghazipur |url=https://www.jagran.com/uttar-pradesh/ghazipur-9765789.html}}</ref><ref>{{Cite web |title=कमसारनामा |url=http://mediamorcha.com/entries/%E0%A4%AA%E0%A5%81%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A4%95-%E0%A4%B8%E0%A4%AE%E0%A5%80%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%B7%E0%A4%BE/%E0%A4%95%E0%A4%AE%E0%A4%B8%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%A8%E0%A4%BE%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%83-%E0%A4%95%E0%A4%AE%E0%A4%B8%E0%A4%BE%E0%A4%B0-%E0%A4%B5-%E0%A4%AC%E0%A4%BE%E0%A4%B0-%E0%A4%95%E0%A4%BE-%E0%A4%85%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%B8}}</ref> এই স্থানত পূৰ্বতে শ্বেইখ চেলিম চিষ্টিৰ খানকাহ আছিল। আকবৰৰ পুত্ৰ জাহাংগীৰৰ জন্ম হৈছিল ছিক্ৰি গাঁৱত ১৫৬৯ চনত তেওঁৰ প্ৰিয় পত্নী মৰিয়াম-উজ-জামানীৰ ঘৰত,<ref>{{cite book|last1=Hindu Shah|first1=Muhammad Qasim|title=Gulshan-I-Ibrahimi|page=223}}</ref> আৰু, সেই বছৰতে আকবৰে জন্মৰ ভৱিষ্যদ্বাণী কৰা শ্বেখজনৰ স্মৃতিত এটা ধৰ্মীয় চৌহদ নিৰ্মাণ আৰম্ভ কৰে। জাহাংগীৰৰ দ্বিতীয় জন্মদিনৰ পিছত তেওঁ ইয়াত এখন দেৱালযুক্ত নগৰ আৰু ৰাজপ্ৰসাদ নিৰ্মাণৰ কাম আৰম্ভ কৰে। ১৫৭৩ চনত আকবৰৰ বিজয়ী গুজৰাট অভিযানৰ পিছত এই চহৰখন ফতেহপুৰ ছিক্ৰী, "বিজয় নগৰ" নামেৰে জনাজাত হয়। ১৮০৩ চনত আগ্ৰা দখল কৰাৰ পিছত ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানীয়ে ইয়াত এটা প্ৰশাসনিক কেন্দ্ৰ স্থাপন কৰে আৰু ১৮৫০ চনলৈকে তেনেকৈয়ে থাকে।১৮১৫ চনত হেষ্টিংছৰ মাৰ্কুৱেছে ছিক্ৰিত কীৰ্তিচিহ্ন মেৰামতিৰ নিৰ্দেশ দিয়ে। মোগল সাম্ৰাজ্যৰ ৰাজধানী হিচাপে ইয়াৰ ঐতিহাসিক গুৰুত্ব আৰু ইয়াৰ অসাধাৰণ স্থাপত্যৰ বাবে ফতেহপুৰ ছিক্ৰীক ১৯৮৬ চনত ইউনেস্কোৰ বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰৰ মৰ্যাদা প্ৰদান কৰা হয়।<ref>{{cite web |title=Fatehpur Sikri |url=https://whc.unesco.org/en/list/255/ |website=UNESCO World Heritage Centre |access-date=15 February 2022 |language=en |archive-date=15 February 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220215162920/https://whc.unesco.org/en/list/255/ |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web|url = https://www.makeheritagefun.com/30-years-world-heritage-site-fatehpur-sikri/ |title = 30 Years as World Heritage Site: Fatehpur Sikri|date = 22 March 2016|access-date = 13 January 2022|archive-date = 13 January 2022|archive-url = https://web.archive.org/web/20220113152418/https://www.makeheritagefun.com/30-years-world-heritage-site-fatehpur-sikri |url-status=live}}</ref> ==ইতিহাস== প্ৰত্নতাত্ত্বিক প্ৰমাণে পেইণ্টেড গ্ৰে ৱেৰ যুগৰ পৰাই এই অঞ্চলত বসতি স্থাপনৰ কথা সূচায়। ইতিহাসবিদ চৈয়দ আলী নাদীম ৰেজাৱীৰ মতে, ছুংগা শাসনৰ অধীনত আৰু তাৰ পিছত সাকাৰৱাৰ বংশৰ অধীনত এই অঞ্চলটো গঢ়ি উঠে, যিসকলে ৭ম শতিকাৰ পৰা ১৬ শতিকালৈকে এই অঞ্চল নিয়ন্ত্ৰণ কৰাৰ সময়ত খানৱা যুদ্ধ (১৫২৭)লৈকে এটা দুৰ্গ নিৰ্মাণ কৰিছিল।.<ref name="Zee News">{{citation |title=Fatehpur Sikri was once a Jain pilgrimage centre: Book |url=http://zeenews.india.com/news/uttar-pradesh/fatehpur-sikri-was-once-a-jain-pilgrimage-centre-book_831821.html |work=[[Zee News]] |date=27 February 2013 |access-date=29 March 2016 |archive-date=13 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210213220745/https://zeenews.india.com/news/uttar-pradesh/fatehpur-sikri-was-once-a-jain-pilgrimage-centre-book_831821.html |url-status=live }}</ref><ref name="The Free Press Journal">{{citation |title=Fatehpur Sikri was once a Jain pilgrimage centre |url=http://www.freepressjournal.in/fatehpur-sikri-was-once-a-jain-pilgrimage-centre/154050 |work=[[The Free Press Journal]] |date=28 February 2013 }}</ref><ref>{{Cite web |title=Evolution and Spatial Organization of Clan Settlements: A Case Study of (Kanyakubja Bhumihar Rajput Pathan) |url=https://books.google.co.in/books?id=dxDWbsztdVQC&q=Kanyakubja+Bhumihar+Rajput+Pathan&redir_esc=y#v=onepage&q=Kanyakubja%20Bhumihar%20Rajput%20Pathan&f=false}}</ref><ref>{{Cite web |title=The Baburnama: Memoirs of Babur, Prince and Emperor |url=https://books.google.co.in/books/about/The_Baburnama.html?id=CymNEAAAQBAJ&redir_esc=y}}</ref><ref>{{Cite web |title=BRAHMINS WHO REFUSED TO BEG: BRIEF HISTORY OF BHUMIHARS, “AYACHAK” BRAHMINS |url=https://books.google.co.in/books?id=zVmaEAAAQBAJ&dq=Battle+of+Madarpur&pg=PT46&redir_esc=y#v=onepage&q=Battle%20of%20Madarpur&f=false}}</ref> পিছলৈ এই অঞ্চলটো দিল্লী চুলতানতাৰ শাসনৰ অধীনলৈ আহে আৰু এই ঠাইত কেইবাটাও মছজিদ নিৰ্মাণ কৰা হয়, যিবোৰৰ আকাৰ খালজী বংশৰ সময়ছোৱাত বৃদ্ধি পায়।<ref>{{cite book |last1=Rezavi |first1=Syed Ali Nadeem |title=Sikri before Akbar |date=2013 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-908256-8 |url=https://www.oxfordscholarship.com/view/10.1093/acprof:oso/9780198084037.001.0001/acprof-9780198084037-chapter-2 |access-date=13 January 2020 |archive-date=13 January 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200113124948/https://www.oxfordscholarship.com/view/10.1093/acprof:oso/9780198084037.001.0001/acprof-9780198084037-chapter-2 |url-status=live }}</ref><ref>{{cite news |last1=Safvi |first1=Rana |title=The secrets about Fatehpur Sikri |url=https://www.thehindu.com/opinion/columns/the-secrets-about-fatehpur-sikri/article21381895.ece |access-date=13 January 2020 |work=The Hindu |date=10 December 2017 |language=en-IN |archive-date=13 January 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200113125020/https://www.thehindu.com/opinion/columns/the-secrets-about-fatehpur-sikri/article21381895.ece |url-status=live }}</ref> ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] kvht2n11jpv8l1yn92oyz5yegg77lxl 0 128965 602943 566154 2026-04-26T13:11:47Z Kandarpajit Kallol 6257 602943 wikitext text/x-wiki {{Infobox royalty | title = থাইলেণ্ডৰ ৰাজকুমাৰী | image = Princess Sirindhorn 2009-12-7 Royal Thai Government House 2 (Cropped).jpg | caption = ২০০৯ চনত ছিৰিন্ধহৰ্ণ | name = {{ubl|ছিৰিন্ধহৰ্ণ|สิรินธร}} | birth_date = {{birth date and age|1955|4|2|df=y}} | birth_place = [[Bangkok]], Thailand | death_date = | death_place = | full name = মহা চকৰি ছিৰিন্ধহৰ্ণ মহা বাজিৰলংকোৰ্ণ ভোৰাৰাজভক্তি ছিৰিকিটচকাৰিনী বিৰয়বধনা ৰথসিমা গুণকৰ্ণপিয়াজাত | house = মহিদোল (চকৰি বংশ) | father = ভূমিবোল আদুল্যদেৱ (নৱম ৰাম) | mother = সিৰিকিত কিটিয়াকাৰ | religion = থেৰাভাদা বৌদ্ধ ধৰ্ম | signature = Signature of Sirindhorn, 2024.png }} '''মহা চকৰি ছিৰিন্ধহৰ্ণ''' ({{lang-en|Maha Chakri Sirindhorn}}; জন্ম ২ এপ্ৰিল ১৯৫৫) থাই ৰাজপৰিয়ালৰ এগৰাকী সদস্যা। তেওঁ ৰজা ভূমিবোল আদুল্যাদেজ (নৱম ৰাম) আৰু ৰাণী ছিৰিকিটৰ দ্বিতীয় কন্যা আৰু ৰজা বাজিৰলংকৰ্ণ (দশম ৰাম)ৰ কনিষ্ঠ ভগ্নী।<ref>{{Citation |first = Duncan |last = McCargo |title = Thailand |work = Regional Oulook: Southeast Asia 2010–2011 |publisher = Institute of Southeast Asian Studies |year = 2010 |page = 55 }}</ref> == প্ৰাথমিক জীৱন == === জন্ম === ১৯৫৫ চনৰ ২ এপ্ৰিলত দুসিত প্ৰাসাদৰ আম্ফৰ্ণ সাথান আৱাসগৃহত ৰজা ভূমিবোল আদুল্যাদেজ (নৱম ৰাম) আৰু ৰাণী ছিৰিকিটৰ তৃতীয় সন্তান ছিৰিন্ধহৰ্ণৰ জন্ম হয়। যিহেতু ৰাজকীয় দম্পতীৰ মাত্ৰ এজন পুত্ৰ আছে, সেয়েহে ১৯৭৪ চনত থাইলেণ্ডৰ সংবিধান সলনি কৰি মহিলাৰ উত্তৰাধিকাৰীত্বৰ অনুমতি দিয়া হয়। ইয়াৰ ফলত ১৯৭৮ চনত ৰাজকুমাৰী বজ্ৰকিটিয়াভাৰ জন্ম নোহোৱালৈকে ৰাজকুমাৰী ছিৰিন্ধহৰ্ণে সিংহাসনৰ দ্বিতীয় শাৰীত (বাজিৰালংকৰ্ণৰ পিছত) স্থান লাভ কৰিছিল। === প্ৰাথমিক শিক্ষা === ছিৰিন্ধহৰ্ণে থাইলেণ্ডৰ আটাইতকৈ একচেটিয়া বিদ্যালয় চিত্ৰলাডা স্কুলত কিণ্ডাৰগাৰ্টেন, প্ৰাথমিক আৰু মাধ্যমিকত শি‍ক্ষা লাভ কৰিছিল, এই বিদ্যালয় ৰাজ পৰিয়াল আৰু ৰাজ প্ৰসাদৰ কৰ্মচাৰীৰ সন্তানৰ বাবে স্থাপন কৰা হৈছিল।<ref name="EE">Sut.ac, [http://www.sut.ac.th/radioSUT/HRHsirindh.htm education information] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304092806/http://www.sut.ac.th/radioSUT/HRHsirindh.htm |date=March 4, 2016 }}</ref> ১৯৬৭ চনত ৰাষ্ট্ৰীয় বিদ্যালয় পৰীক্ষাত প্ৰাথমিক পৰ্যায়ত (৭ম শ্ৰেণী) প্ৰথম স্থান লাভ কৰিছিল, উচ্চতৰ মাধ্যমিক পৰ্যায়ত (দ্বাদশ শ্ৰেণী) ১৯৭২ চনত,আৰু ১৯৭৫ চনত ৰাষ্ট্ৰীয় বিশ্ববিদ্যালয়ৰ প্ৰৱেশ পৰীক্ষাত চতুৰ্থ স্থান লাভ কৰে।<ref name="EEF">Pattayamail, [http://www.pattayamail.com/localnews/a-most-happy-birthday-to-her-royal-highness-princess-maha-chakri-sirindhorn-36213 more education information]</ref> === উচ্চ শিক্ষা === ১৯৭৫ চনত চুলালংকৰ্ণ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ কলা অনুষদত নামভৰ্তি কৰে আৰু ১৯৭৬ চনত প্ৰথম শ্ৰেণীৰ সন্মান আৰু ইতিহাস বিষয়ত কলা শাখাত স্বৰ্ণ পদক সহ স্নাতক হয়।<ref name="EEF" /> ১৯৭৬ চনৰপৰা তেওঁ একেলগে দুটা স্নাতক কাৰ্যসূচীত অধ্যয়ন অব্যাহত ৰাখে আৰু ১৯৮০ চনত প্ৰাচ্য এপিগ্ৰাফী (সংস্কৃত আৰু কম্বোডিয়ান)ত স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী লাভ কৰে<ref name="EEF" /> আৰু ১৯৮০ চনত ছিলপাকৰ্ণ বিশ্ববিদ্যালয়ৰপৰা পুৰাতত্ত্ব বিজ্ঞানত ডিগ্ৰী লাভ কৰে। ১৯৭৭ চনৰ অক্টোবৰৰপৰা বেংককত প্ৰখ্যাত সংস্কৃত পণ্ডিত সত্য ব্ৰত শাস্ত্ৰীৰ তত্ত্বাৱধানত দুবছৰ সংস্কৃত অধ্যয়ন কৰে।<ref>{{cite news|last1=Wiriyapong|first1=Nareerat|title=Scholar for life|url=https://www.bangkokpost.com/business/news/1343243/scholar-for-life|access-date=October 17, 2017|work=Bangkok Post|date=October 16, 2017}}</ref> ১৯৭৮ চনত চুলালংকৰ্ণ বিশ্ববিদ্যালয়ৰপৰা পালি আৰু সংস্কৃত বিষয়ত স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী লাভ কৰে।<ref name="EE" /> ১৯৮১ চনত শ্ৰীণখাৰিনৱিৰোট বিশ্ববিদ্যালয়ত ডক্টৰেট ডিগ্ৰীৰ বাবে নাম ভৰ্তি কৰে‍ আৰু ১৯৮৭ চনত উন্নয়নমূলক শিক্ষাত পি এইচ ডি ডিগ্ৰী লাভ কৰে। ১৯৮৪ চনত তেওঁ এছিয়ান ইনষ্টিটিউট অৱ টেকন'লজিৰ এছিয়ান ৰিজিঅ'নেল ৰিম'ট চেন্সিং ট্ৰেইনিং চেণ্টাৰত তেওঁ দুমাহ অধ্যয়ন কৰি প্ৰমাণ-পত্ৰ লাভ কৰে।<ref name="AIT">Asian Institute of Technology, [http://www.ait.ac.th/news-and-events/archive/2006/News.2007-09-12.104134-4/#.ViFc-9m9Kc1 degree information] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161129023849/http://www.ait.ac.th/news-and-events/archive/2006/News.2007-09-12.104134-4/#.ViFc-9m9Kc1 |date=November 29, 2016 }}</ref> ২০০১ চনৰ এপ্ৰিল মাহত তেওঁ চীনৰ পেকিং বিশ্ববিদ্যালয়ত চীনা সংস্কৃতিৰ বৃত্তি লাভ কৰে আৰু তাত তেওঁ এমাহ ধৰি এই পাঠ্যক্ৰম অধ্যয়ন কৰে।<ref name="PKU">[[Peking University]], [http://english.pku.edu.cn/News_Events/News/Global/9260.htm scholarship and award information] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303202759/http://english.pku.edu.cn/News_Events/News/Global/9260.htm |date=March 3, 2016 }}</ref> ==পৰৱৰ্তী জীৱন== ২০১২ চনৰ ডিচেম্বৰ মাহত কেলচিয়ামৰ জমা অংশ আঁতৰাবলৈ ছিৰিন্ধহৰ্ণক কিছু সময়ৰ বাবে চিকিৎসালয়ত ভৰ্তি কৰা হয়।<ref>{{cite web |url = http://www.bangkokpost.com/breakingnews/328136/princess-leaves-hospital |title = Princess Sirindhorn leaves hospital|date = December 27, 2012 |work = [[Bangkok Post]] |access-date = September 20, 2014}}</ref> থাইলেণ্ডৰ জনসাধাৰণৰ মাজত তেওঁৰ ভাতৃ, তেতিয়াৰ ক্ৰাউন প্ৰিন্স বাজিৰালংকৰ্ণ, ২০১৯তকৈ অধিক জনপ্ৰিয় আছিল৷ দীৰ্ঘদিন ধৰি ছিৰিন্ধহৰ্ণক থাইলেণ্ডৰ সিংহাসনৰ সম্ভাৱ্য উত্তৰাধিকাৰী বুলি উৰাবাতৰি প্ৰচাৰ হৈছিল।<ref>{{cite web | url=https://www.scmp.com/news/asia/southeast-asia/article/2038347/sibling-rivalry-thailands-crown-prince-poised-ascend-throne | title=Thailand's crown prince poised to ascend throne, dashing hopes of those who favour his sister | date=October 20, 2016 }}</ref> ২০১৬ চনত ভূমিবলৰ মৃত্যুৰ লগে লগে এই মুকুট বাজিৰালংকৰ্ণৰ হাতলৈ যায়, যি বৰ্তমান ৰজা দশম ৰাম। ২০১৯ চনত ৰজা বাজিৰালংকৰ্ণে ছিৰিন্ধহৰ্ণক নিযুক্তিৰ জৰিয়তে ৰাজকীয় পদৰ ভিতৰত সৰ্বোচ্চ পদ ক্ৰম ছমডেজ ফ্ৰাক প্ৰদান কৰে। ইয়াৰ উপৰিও তেওঁ প্ৰথম শ্ৰেণীৰ ৰজা ৰাম এক্স ৰয়েল চাইফাৰ মেডেল লাভ কৰে।<ref>{{cite news |title=HM The King confers new royal titles on his family - PHOTOS |url=https://thethaiger.com/hot-news/events/hm-the-king-confers-new-royal-titles-on-his-family-photos |work=Thaiger |date=6 May 2019 |language=en}}</ref> ২০২১ চনৰ জানুৱাৰী মাহত ছিৰিন্ধহৰ্ণৰ দুয়োটা গোৰোহা ভাঙি যোৱাত চিকিৎসালয়ত ভৰ্তি কৰা হয়।[10] থাইলেণ্ডৰ সংবাদ মাধ্যমে প্ৰকাশ কৰা অনুসৰি তেওঁ খোজ কাঢ়ি যোৱাৰ সময়ত পৰি এই ঘটনা ঘটিছিল; কিন্তু পশ্চিমীয়া সূত্ৰই অভিযোগ কৰে যে তেওঁৰ গোৰোহা বাজিৰালংকৰ্ণে বি‍তৰ্কৰ পিছত ভাঙি পেলাইছিল।<ref>{{cite news | url=https://www.thedailybeast.com/king-of-thailand-reportedly-accused-of-breaking-sisters-ankles-after-she-questions-plan-to-name-second-queen | title=King of Thailand Reportedly Accused of Breaking Sister's Ankles After She Questions Plan to Name Second Queen | newspaper=The Daily Beast | date=January 26, 2021 | last1=Sykes | first1=Tom }}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== hzzobl35mrlh7rqxv7kahnaev1d6ekz 602945 602943 2026-04-26T13:12:32Z Kandarpajit Kallol 6257 602945 wikitext text/x-wiki {{Infobox royalty | title = থাইলেণ্ডৰ ৰাজকুমাৰী | image = Princess Sirindhorn 2009-12-7 Royal Thai Government House 2 (Cropped).jpg | caption = ২০০৯ চনত ছিৰিন্ধহৰ্ণ | name = {{ubl|ছিৰিন্ধহৰ্ণ|สิรินธร}} | birth_date = {{birth date and age|1955|4|2|df=y}} | birth_place = [[Bangkok]], Thailand | death_date = | death_place = | full name = মহা চকৰি ছিৰিন্ধহৰ্ণ মহা বাজিৰলংকোৰ্ণ ভোৰাৰাজভক্তি ছিৰিকিটচকাৰিনী বিৰয়বধনা ৰথসিমা গুণকৰ্ণপিয়াজাত | house = মহিদোল (চকৰি বংশ) | father = ভূমিবোল আদুল্যদেৱ (নৱম ৰাম) | mother = সিৰিকিত কিটিয়াকাৰ | religion = থেৰাভাদা বৌদ্ধ ধৰ্ম | signature = Signature of Sirindhorn, 2024.png }} '''মহা চকৰি ছিৰিন্ধহৰ্ণ''' ({{lang-en|Maha Chakri Sirindhorn}}; জন্ম ২ এপ্ৰিল ১৯৫৫) থাই ৰাজপৰিয়ালৰ এগৰাকী সদস্যা। তেওঁ ৰজা ভূমিবোল আদুল্যাদেজ (নৱম ৰাম) আৰু ৰাণী ছিৰিকিটৰ দ্বিতীয় কন্যা আৰু ৰজা বাজিৰলংকৰ্ণ (দশম ৰাম)ৰ কনিষ্ঠ ভগ্নী।<ref>{{Citation |first = Duncan |last = McCargo |title = Thailand |work = Regional Oulook: Southeast Asia 2010–2011 |publisher = Institute of Southeast Asian Studies |year = 2010 |page = 55 }}</ref> == প্ৰাথমিক জীৱন == === জন্ম === ১৯৫৫ চনৰ ২ এপ্ৰিলত দুসিত প্ৰাসাদৰ আম্ফৰ্ণ সাথান আৱাসগৃহত ৰজা ভূমিবোল আদুল্যাদেজ (নৱম ৰাম) আৰু ৰাণী ছিৰিকিটৰ তৃতীয় সন্তান ছিৰিন্ধহৰ্ণৰ জন্ম হয়। যিহেতু ৰাজকীয় দম্পতীৰ মাত্ৰ এজন পুত্ৰ আছে, সেয়েহে ১৯৭৪ চনত থাইলেণ্ডৰ সংবিধান সলনি কৰি মহিলাৰ উত্তৰাধিকাৰীত্বৰ অনুমতি দিয়া হয়। ইয়াৰ ফলত ১৯৭৮ চনত ৰাজকুমাৰী বজ্ৰকিটিয়াভাৰ জন্ম নোহোৱালৈকে ৰাজকুমাৰী ছিৰিন্ধহৰ্ণে সিংহাসনৰ দ্বিতীয় শাৰীত (বাজিৰালংকৰ্ণৰ পিছত) স্থান লাভ কৰিছিল। === প্ৰাথমিক শিক্ষা === ছিৰিন্ধহৰ্ণে থাইলেণ্ডৰ আটাইতকৈ একচেটিয়া বিদ্যালয় চিত্ৰলাডা স্কুলত কিণ্ডাৰগাৰ্টেন, প্ৰাথমিক আৰু মাধ্যমিকত শি‍ক্ষা লাভ কৰিছিল, এই বিদ্যালয় ৰাজ পৰিয়াল আৰু ৰাজ প্ৰসাদৰ কৰ্মচাৰীৰ সন্তানৰ বাবে স্থাপন কৰা হৈছিল।<ref name="EE">Sut.ac, [http://www.sut.ac.th/radioSUT/HRHsirindh.htm education information] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304092806/http://www.sut.ac.th/radioSUT/HRHsirindh.htm |date=March 4, 2016 }}</ref> ১৯৬৭ চনত ৰাষ্ট্ৰীয় বিদ্যালয় পৰীক্ষাত প্ৰাথমিক পৰ্যায়ত (৭ম শ্ৰেণী) প্ৰথম স্থান লাভ কৰিছিল, উচ্চতৰ মাধ্যমিক পৰ্যায়ত (দ্বাদশ শ্ৰেণী) ১৯৭২ চনত,আৰু ১৯৭৫ চনত ৰাষ্ট্ৰীয় বিশ্ববিদ্যালয়ৰ প্ৰৱেশ পৰীক্ষাত চতুৰ্থ স্থান লাভ কৰে।<ref name="EEF">Pattayamail, [http://www.pattayamail.com/localnews/a-most-happy-birthday-to-her-royal-highness-princess-maha-chakri-sirindhorn-36213 more education information]</ref> === উচ্চ শিক্ষা === ১৯৭৫ চনত চুলালংকৰ্ণ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ কলা অনুষদত নামভৰ্তি কৰে আৰু ১৯৭৬ চনত প্ৰথম শ্ৰেণীৰ সন্মান আৰু ইতিহাস বিষয়ত কলা শাখাত স্বৰ্ণ পদক সহ স্নাতক হয়।<ref name="EEF" /> ১৯৭৬ চনৰপৰা তেওঁ একেলগে দুটা স্নাতক কাৰ্যসূচীত অধ্যয়ন অব্যাহত ৰাখে আৰু ১৯৮০ চনত প্ৰাচ্য এপিগ্ৰাফী (সংস্কৃত আৰু কম্বোডিয়ান)ত স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী লাভ কৰে<ref name="EEF" /> আৰু ১৯৮০ চনত ছিলপাকৰ্ণ বিশ্ববিদ্যালয়ৰপৰা পুৰাতত্ত্ব বিজ্ঞানত ডিগ্ৰী লাভ কৰে। ১৯৭৭ চনৰ অক্টোবৰৰপৰা বেংককত প্ৰখ্যাত সংস্কৃত পণ্ডিত সত্য ব্ৰত শাস্ত্ৰীৰ তত্ত্বাৱধানত দুবছৰ সংস্কৃত অধ্যয়ন কৰে।<ref>{{cite news|last1=Wiriyapong|first1=Nareerat|title=Scholar for life|url=https://www.bangkokpost.com/business/news/1343243/scholar-for-life|access-date=October 17, 2017|work=Bangkok Post|date=October 16, 2017}}</ref> ১৯৭৮ চনত চুলালংকৰ্ণ বিশ্ববিদ্যালয়ৰপৰা পালি আৰু সংস্কৃত বিষয়ত স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী লাভ কৰে।<ref name="EE" /> ১৯৮১ চনত শ্ৰীণখাৰিনৱিৰোট বিশ্ববিদ্যালয়ত ডক্টৰেট ডিগ্ৰীৰ বাবে নাম ভৰ্তি কৰে‍ আৰু ১৯৮৭ চনত উন্নয়নমূলক শিক্ষাত পি এইচ ডি ডিগ্ৰী লাভ কৰে। ১৯৮৪ চনত তেওঁ এছিয়ান ইনষ্টিটিউট অৱ টেকন'লজিৰ এছিয়ান ৰিজিঅ'নেল ৰিম'ট চেন্সিং ট্ৰেইনিং চেণ্টাৰত তেওঁ দুমাহ অধ্যয়ন কৰি প্ৰমাণ-পত্ৰ লাভ কৰে।<ref name="AIT">Asian Institute of Technology, [http://www.ait.ac.th/news-and-events/archive/2006/News.2007-09-12.104134-4/#.ViFc-9m9Kc1 degree information] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161129023849/http://www.ait.ac.th/news-and-events/archive/2006/News.2007-09-12.104134-4/#.ViFc-9m9Kc1 |date=November 29, 2016 }}</ref> ২০০১ চনৰ এপ্ৰিল মাহত তেওঁ চীনৰ পেকিং বিশ্ববিদ্যালয়ত চীনা সংস্কৃতিৰ বৃত্তি লাভ কৰে আৰু তাত তেওঁ এমাহ ধৰি এই পাঠ্যক্ৰম অধ্যয়ন কৰে।<ref name="PKU">[[Peking University]], [http://english.pku.edu.cn/News_Events/News/Global/9260.htm scholarship and award information] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303202759/http://english.pku.edu.cn/News_Events/News/Global/9260.htm |date=March 3, 2016 }}</ref> ==পৰৱৰ্তী জীৱন== ২০১২ চনৰ ডিচেম্বৰ মাহত কেলচিয়ামৰ জমা অংশ আঁতৰাবলৈ ছিৰিন্ধহৰ্ণক কিছু সময়ৰ বাবে চিকিৎসালয়ত ভৰ্তি কৰা হয়।<ref>{{cite web |url = http://www.bangkokpost.com/breakingnews/328136/princess-leaves-hospital |title = Princess Sirindhorn leaves hospital|date = December 27, 2012 |work = [[Bangkok Post]] |access-date = September 20, 2014}}</ref> থাইলেণ্ডৰ জনসাধাৰণৰ মাজত তেওঁৰ ভাতৃ, তেতিয়াৰ ক্ৰাউন প্ৰিন্স বাজিৰালংকৰ্ণ, ২০১৯তকৈ অধিক জনপ্ৰিয় আছিল৷ দীৰ্ঘদিন ধৰি ছিৰিন্ধহৰ্ণক থাইলেণ্ডৰ সিংহাসনৰ সম্ভাৱ্য উত্তৰাধিকাৰী বুলি উৰাবাতৰি প্ৰচাৰ হৈছিল।<ref>{{cite web | url=https://www.scmp.com/news/asia/southeast-asia/article/2038347/sibling-rivalry-thailands-crown-prince-poised-ascend-throne | title=Thailand's crown prince poised to ascend throne, dashing hopes of those who favour his sister | date=October 20, 2016 }}</ref> ২০১৬ চনত ভূমিবলৰ মৃত্যুৰ লগে লগে এই মুকুট বাজিৰালংকৰ্ণৰ হাতলৈ যায়, যি বৰ্তমান ৰজা দশম ৰাম। ২০১৯ চনত ৰজা বাজিৰালংকৰ্ণে ছিৰিন্ধহৰ্ণক নিযুক্তিৰ জৰিয়তে ৰাজকীয় পদৰ ভিতৰত সৰ্বোচ্চ পদ ক্ৰম ছমডেজ ফ্ৰাক প্ৰদান কৰে। ইয়াৰ উপৰিও তেওঁ প্ৰথম শ্ৰেণীৰ ৰজা ৰাম এক্স ৰয়েল চাইফাৰ মেডেল লাভ কৰে।<ref>{{cite news |title=HM The King confers new royal titles on his family - PHOTOS |url=https://thethaiger.com/hot-news/events/hm-the-king-confers-new-royal-titles-on-his-family-photos |work=Thaiger |date=6 May 2019 |language=en}}</ref> ২০২১ চনৰ জানুৱাৰী মাহত ছিৰিন্ধহৰ্ণৰ দুয়োটা গোৰোহা ভাঙি যোৱাত চিকিৎসালয়ত ভৰ্তি কৰা হয়। থাইলেণ্ডৰ সংবাদ মাধ্যমে প্ৰকাশ কৰা অনুসৰি তেওঁ খোজ কাঢ়ি যোৱাৰ সময়ত পৰি এই ঘটনা ঘটিছিল; কিন্তু পশ্চিমীয়া সূত্ৰই অভিযোগ কৰে যে তেওঁৰ গোৰোহা বাজিৰালংকৰ্ণে বি‍তৰ্কৰ পিছত ভাঙি পেলাইছিল।<ref>{{cite news | url=https://www.thedailybeast.com/king-of-thailand-reportedly-accused-of-breaking-sisters-ankles-after-she-questions-plan-to-name-second-queen | title=King of Thailand Reportedly Accused of Breaking Sister's Ankles After She Questions Plan to Name Second Queen | newspaper=The Daily Beast | date=January 26, 2021 | last1=Sykes | first1=Tom }}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== ntm1ms2kyayrxec1ox0p235it9b9yaf 602946 602945 2026-04-26T13:12:53Z Kandarpajit Kallol 6257 602946 wikitext text/x-wiki {{Infobox royalty | title = থাইলেণ্ডৰ ৰাজকুমাৰী | image = Princess Sirindhorn 2009-12-7 Royal Thai Government House 2 (Cropped).jpg | caption = ২০০৯ চনত ছিৰিন্ধহৰ্ণ | name = {{ubl|ছিৰিন্ধহৰ্ণ|สิรินธร}} | birth_date = {{birth date and age|1955|4|2|df=y}} | birth_place = [[Bangkok]], Thailand | death_date = | death_place = | full name = মহা চকৰি ছিৰিন্ধহৰ্ণ মহা বাজিৰলংকোৰ্ণ ভোৰাৰাজভক্তি ছিৰিকিটচকাৰিনী বিৰয়বধনা ৰথসিমা গুণকৰ্ণপিয়াজাত | house = মহিদোল (চকৰি বংশ) | father = ভূমিবোল আদুল্যদেৱ (নৱম ৰাম) | mother = সিৰিকিত কিটিয়াকাৰ | religion = থেৰাভাদা বৌদ্ধ ধৰ্ম | signature = Signature of Sirindhorn, 2024.png }} '''মহা চকৰি ছিৰিন্ধহৰ্ণ''' ({{lang-en|Maha Chakri Sirindhorn}}; জন্ম ২ এপ্ৰিল ১৯৫৫) [[থাই]] ৰাজপৰিয়ালৰ এগৰাকী সদস্যা। তেওঁ ৰজা ভূমিবোল আদুল্যাদেজ (নৱম ৰাম) আৰু ৰাণী ছিৰিকিটৰ দ্বিতীয় কন্যা আৰু ৰজা বাজিৰলংকৰ্ণ (দশম ৰাম)ৰ কনিষ্ঠ ভগ্নী।<ref>{{Citation |first = Duncan |last = McCargo |title = Thailand |work = Regional Oulook: Southeast Asia 2010–2011 |publisher = Institute of Southeast Asian Studies |year = 2010 |page = 55 }}</ref> == প্ৰাথমিক জীৱন == === জন্ম === ১৯৫৫ চনৰ ২ এপ্ৰিলত দুসিত প্ৰাসাদৰ আম্ফৰ্ণ সাথান আৱাসগৃহত ৰজা ভূমিবোল আদুল্যাদেজ (নৱম ৰাম) আৰু ৰাণী ছিৰিকিটৰ তৃতীয় সন্তান ছিৰিন্ধহৰ্ণৰ জন্ম হয়। যিহেতু ৰাজকীয় দম্পতীৰ মাত্ৰ এজন পুত্ৰ আছে, সেয়েহে ১৯৭৪ চনত থাইলেণ্ডৰ সংবিধান সলনি কৰি মহিলাৰ উত্তৰাধিকাৰীত্বৰ অনুমতি দিয়া হয়। ইয়াৰ ফলত ১৯৭৮ চনত ৰাজকুমাৰী বজ্ৰকিটিয়াভাৰ জন্ম নোহোৱালৈকে ৰাজকুমাৰী ছিৰিন্ধহৰ্ণে সিংহাসনৰ দ্বিতীয় শাৰীত (বাজিৰালংকৰ্ণৰ পিছত) স্থান লাভ কৰিছিল। === প্ৰাথমিক শিক্ষা === ছিৰিন্ধহৰ্ণে থাইলেণ্ডৰ আটাইতকৈ একচেটিয়া বিদ্যালয় চিত্ৰলাডা স্কুলত কিণ্ডাৰগাৰ্টেন, প্ৰাথমিক আৰু মাধ্যমিকত শি‍ক্ষা লাভ কৰিছিল, এই বিদ্যালয় ৰাজ পৰিয়াল আৰু ৰাজ প্ৰসাদৰ কৰ্মচাৰীৰ সন্তানৰ বাবে স্থাপন কৰা হৈছিল।<ref name="EE">Sut.ac, [http://www.sut.ac.th/radioSUT/HRHsirindh.htm education information] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304092806/http://www.sut.ac.th/radioSUT/HRHsirindh.htm |date=March 4, 2016 }}</ref> ১৯৬৭ চনত ৰাষ্ট্ৰীয় বিদ্যালয় পৰীক্ষাত প্ৰাথমিক পৰ্যায়ত (৭ম শ্ৰেণী) প্ৰথম স্থান লাভ কৰিছিল, উচ্চতৰ মাধ্যমিক পৰ্যায়ত (দ্বাদশ শ্ৰেণী) ১৯৭২ চনত,আৰু ১৯৭৫ চনত ৰাষ্ট্ৰীয় বিশ্ববিদ্যালয়ৰ প্ৰৱেশ পৰীক্ষাত চতুৰ্থ স্থান লাভ কৰে।<ref name="EEF">Pattayamail, [http://www.pattayamail.com/localnews/a-most-happy-birthday-to-her-royal-highness-princess-maha-chakri-sirindhorn-36213 more education information]</ref> === উচ্চ শিক্ষা === ১৯৭৫ চনত চুলালংকৰ্ণ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ কলা অনুষদত নামভৰ্তি কৰে আৰু ১৯৭৬ চনত প্ৰথম শ্ৰেণীৰ সন্মান আৰু ইতিহাস বিষয়ত কলা শাখাত স্বৰ্ণ পদক সহ স্নাতক হয়।<ref name="EEF" /> ১৯৭৬ চনৰপৰা তেওঁ একেলগে দুটা স্নাতক কাৰ্যসূচীত অধ্যয়ন অব্যাহত ৰাখে আৰু ১৯৮০ চনত প্ৰাচ্য এপিগ্ৰাফী (সংস্কৃত আৰু কম্বোডিয়ান)ত স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী লাভ কৰে<ref name="EEF" /> আৰু ১৯৮০ চনত ছিলপাকৰ্ণ বিশ্ববিদ্যালয়ৰপৰা পুৰাতত্ত্ব বিজ্ঞানত ডিগ্ৰী লাভ কৰে। ১৯৭৭ চনৰ অক্টোবৰৰপৰা বেংককত প্ৰখ্যাত সংস্কৃত পণ্ডিত সত্য ব্ৰত শাস্ত্ৰীৰ তত্ত্বাৱধানত দুবছৰ সংস্কৃত অধ্যয়ন কৰে।<ref>{{cite news|last1=Wiriyapong|first1=Nareerat|title=Scholar for life|url=https://www.bangkokpost.com/business/news/1343243/scholar-for-life|access-date=October 17, 2017|work=Bangkok Post|date=October 16, 2017}}</ref> ১৯৭৮ চনত চুলালংকৰ্ণ বিশ্ববিদ্যালয়ৰপৰা পালি আৰু সংস্কৃত বিষয়ত স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী লাভ কৰে।<ref name="EE" /> ১৯৮১ চনত শ্ৰীণখাৰিনৱিৰোট বিশ্ববিদ্যালয়ত ডক্টৰেট ডিগ্ৰীৰ বাবে নাম ভৰ্তি কৰে‍ আৰু ১৯৮৭ চনত উন্নয়নমূলক শিক্ষাত পি এইচ ডি ডিগ্ৰী লাভ কৰে। ১৯৮৪ চনত তেওঁ এছিয়ান ইনষ্টিটিউট অৱ টেকন'লজিৰ এছিয়ান ৰিজিঅ'নেল ৰিম'ট চেন্সিং ট্ৰেইনিং চেণ্টাৰত তেওঁ দুমাহ অধ্যয়ন কৰি প্ৰমাণ-পত্ৰ লাভ কৰে।<ref name="AIT">Asian Institute of Technology, [http://www.ait.ac.th/news-and-events/archive/2006/News.2007-09-12.104134-4/#.ViFc-9m9Kc1 degree information] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161129023849/http://www.ait.ac.th/news-and-events/archive/2006/News.2007-09-12.104134-4/#.ViFc-9m9Kc1 |date=November 29, 2016 }}</ref> ২০০১ চনৰ এপ্ৰিল মাহত তেওঁ চীনৰ পেকিং বিশ্ববিদ্যালয়ত চীনা সংস্কৃতিৰ বৃত্তি লাভ কৰে আৰু তাত তেওঁ এমাহ ধৰি এই পাঠ্যক্ৰম অধ্যয়ন কৰে।<ref name="PKU">[[Peking University]], [http://english.pku.edu.cn/News_Events/News/Global/9260.htm scholarship and award information] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303202759/http://english.pku.edu.cn/News_Events/News/Global/9260.htm |date=March 3, 2016 }}</ref> ==পৰৱৰ্তী জীৱন== ২০১২ চনৰ ডিচেম্বৰ মাহত কেলচিয়ামৰ জমা অংশ আঁতৰাবলৈ ছিৰিন্ধহৰ্ণক কিছু সময়ৰ বাবে চিকিৎসালয়ত ভৰ্তি কৰা হয়।<ref>{{cite web |url = http://www.bangkokpost.com/breakingnews/328136/princess-leaves-hospital |title = Princess Sirindhorn leaves hospital|date = December 27, 2012 |work = [[Bangkok Post]] |access-date = September 20, 2014}}</ref> থাইলেণ্ডৰ জনসাধাৰণৰ মাজত তেওঁৰ ভাতৃ, তেতিয়াৰ ক্ৰাউন প্ৰিন্স বাজিৰালংকৰ্ণ, ২০১৯তকৈ অধিক জনপ্ৰিয় আছিল৷ দীৰ্ঘদিন ধৰি ছিৰিন্ধহৰ্ণক থাইলেণ্ডৰ সিংহাসনৰ সম্ভাৱ্য উত্তৰাধিকাৰী বুলি উৰাবাতৰি প্ৰচাৰ হৈছিল।<ref>{{cite web | url=https://www.scmp.com/news/asia/southeast-asia/article/2038347/sibling-rivalry-thailands-crown-prince-poised-ascend-throne | title=Thailand's crown prince poised to ascend throne, dashing hopes of those who favour his sister | date=October 20, 2016 }}</ref> ২০১৬ চনত ভূমিবলৰ মৃত্যুৰ লগে লগে এই মুকুট বাজিৰালংকৰ্ণৰ হাতলৈ যায়, যি বৰ্তমান ৰজা দশম ৰাম। ২০১৯ চনত ৰজা বাজিৰালংকৰ্ণে ছিৰিন্ধহৰ্ণক নিযুক্তিৰ জৰিয়তে ৰাজকীয় পদৰ ভিতৰত সৰ্বোচ্চ পদ ক্ৰম ছমডেজ ফ্ৰাক প্ৰদান কৰে। ইয়াৰ উপৰিও তেওঁ প্ৰথম শ্ৰেণীৰ ৰজা ৰাম এক্স ৰয়েল চাইফাৰ মেডেল লাভ কৰে।<ref>{{cite news |title=HM The King confers new royal titles on his family - PHOTOS |url=https://thethaiger.com/hot-news/events/hm-the-king-confers-new-royal-titles-on-his-family-photos |work=Thaiger |date=6 May 2019 |language=en}}</ref> ২০২১ চনৰ জানুৱাৰী মাহত ছিৰিন্ধহৰ্ণৰ দুয়োটা গোৰোহা ভাঙি যোৱাত চিকিৎসালয়ত ভৰ্তি কৰা হয়। থাইলেণ্ডৰ সংবাদ মাধ্যমে প্ৰকাশ কৰা অনুসৰি তেওঁ খোজ কাঢ়ি যোৱাৰ সময়ত পৰি এই ঘটনা ঘটিছিল; কিন্তু পশ্চিমীয়া সূত্ৰই অভিযোগ কৰে যে তেওঁৰ গোৰোহা বাজিৰালংকৰ্ণে বি‍তৰ্কৰ পিছত ভাঙি পেলাইছিল।<ref>{{cite news | url=https://www.thedailybeast.com/king-of-thailand-reportedly-accused-of-breaking-sisters-ankles-after-she-questions-plan-to-name-second-queen | title=King of Thailand Reportedly Accused of Breaking Sister's Ankles After She Questions Plan to Name Second Queen | newspaper=The Daily Beast | date=January 26, 2021 | last1=Sykes | first1=Tom }}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== fad13c8bv4qter6v37ti850qno2aja3 602947 602946 2026-04-26T13:13:11Z Kandarpajit Kallol 6257 602947 wikitext text/x-wiki {{Infobox royalty | title = থাইলেণ্ডৰ ৰাজকুমাৰী | image = Princess Sirindhorn 2009-12-7 Royal Thai Government House 2 (Cropped).jpg | caption = ২০০৯ চনত ছিৰিন্ধহৰ্ণ | name = {{ubl|ছিৰিন্ধহৰ্ণ|สิรินธร}} | birth_date = {{birth date and age|1955|4|2|df=y}} | birth_place = [[Bangkok]], Thailand | death_date = | death_place = | full name = মহা চকৰি ছিৰিন্ধহৰ্ণ মহা বাজিৰলংকোৰ্ণ ভোৰাৰাজভক্তি ছিৰিকিটচকাৰিনী বিৰয়বধনা ৰথসিমা গুণকৰ্ণপিয়াজাত | house = মহিদোল (চকৰি বংশ) | father = ভূমিবোল আদুল্যদেৱ (নৱম ৰাম) | mother = সিৰিকিত কিটিয়াকাৰ | religion = থেৰাভাদা বৌদ্ধ ধৰ্ম | signature = Signature of Sirindhorn, 2024.png }} '''মহা চকৰি ছিৰিন্ধহৰ্ণ''' ({{lang-en|Maha Chakri Sirindhorn}}; জন্ম ২ এপ্ৰিল ১৯৫৫) [[থাই]] ৰাজপৰিয়ালৰ এগৰাকী সদস্যা। তেওঁ ৰজা ভূমিবোল আদুল্যাদেজ (নৱম ৰাম) আৰু ৰাণী ছিৰিকিটৰ দ্বিতীয় কন্যা আৰু ৰজা বাজিৰলংকৰ্ণ (দশম ৰাম)ৰ কনিষ্ঠ ভগ্নী।<ref>{{Citation |first = Duncan |last = McCargo |title = Thailand |work = Regional Oulook: Southeast Asia 2010–2011 |publisher = Institute of Southeast Asian Studies |year = 2010 |page = 55 }}</ref> == প্ৰাথমিক জীৱন == === জন্ম === ১৯৫৫ চনৰ ২ এপ্ৰিলত দুসিত প্ৰাসাদৰ আম্ফৰ্ণ সাথান আৱাসগৃহত ৰজা ভূমিবোল আদুল্যাদেজ (নৱম ৰাম) আৰু ৰাণী ছিৰিকিটৰ তৃতীয় সন্তান ছিৰিন্ধহৰ্ণৰ জন্ম হয়। যিহেতু ৰাজকীয় দম্পতীৰ মাত্ৰ এজন পুত্ৰ আছে, সেয়েহে ১৯৭৪ চনত থাইলেণ্ডৰ সংবিধান সলনি কৰি মহিলাৰ উত্তৰাধিকাৰীত্বৰ অনুমতি দিয়া হয়। ইয়াৰ ফলত ১৯৭৮ চনত ৰাজকুমাৰী বজ্ৰকিটিয়াভাৰ জন্ম নোহোৱালৈকে ৰাজকুমাৰী ছিৰিন্ধহৰ্ণে সিংহাসনৰ দ্বিতীয় শাৰীত (বাজিৰালংকৰ্ণৰ পিছত) স্থান লাভ কৰিছিল। === প্ৰাথমিক শিক্ষা === ছিৰিন্ধহৰ্ণে [[থাইলেণ্ড]]ৰ আটাইতকৈ একচেটিয়া বিদ্যালয় চিত্ৰলাডা স্কুলত কিণ্ডাৰগাৰ্টেন, প্ৰাথমিক আৰু মাধ্যমিকত শি‍ক্ষা লাভ কৰিছিল, এই বিদ্যালয় ৰাজ পৰিয়াল আৰু ৰাজ প্ৰসাদৰ কৰ্মচাৰীৰ সন্তানৰ বাবে স্থাপন কৰা হৈছিল।<ref name="EE">Sut.ac, [http://www.sut.ac.th/radioSUT/HRHsirindh.htm education information] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304092806/http://www.sut.ac.th/radioSUT/HRHsirindh.htm |date=March 4, 2016 }}</ref> ১৯৬৭ চনত ৰাষ্ট্ৰীয় বিদ্যালয় পৰীক্ষাত প্ৰাথমিক পৰ্যায়ত (৭ম শ্ৰেণী) প্ৰথম স্থান লাভ কৰিছিল, উচ্চতৰ মাধ্যমিক পৰ্যায়ত (দ্বাদশ শ্ৰেণী) ১৯৭২ চনত,আৰু ১৯৭৫ চনত ৰাষ্ট্ৰীয় বিশ্ববিদ্যালয়ৰ প্ৰৱেশ পৰীক্ষাত চতুৰ্থ স্থান লাভ কৰে।<ref name="EEF">Pattayamail, [http://www.pattayamail.com/localnews/a-most-happy-birthday-to-her-royal-highness-princess-maha-chakri-sirindhorn-36213 more education information]</ref> === উচ্চ শিক্ষা === ১৯৭৫ চনত চুলালংকৰ্ণ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ কলা অনুষদত নামভৰ্তি কৰে আৰু ১৯৭৬ চনত প্ৰথম শ্ৰেণীৰ সন্মান আৰু ইতিহাস বিষয়ত কলা শাখাত স্বৰ্ণ পদক সহ স্নাতক হয়।<ref name="EEF" /> ১৯৭৬ চনৰপৰা তেওঁ একেলগে দুটা স্নাতক কাৰ্যসূচীত অধ্যয়ন অব্যাহত ৰাখে আৰু ১৯৮০ চনত প্ৰাচ্য এপিগ্ৰাফী (সংস্কৃত আৰু কম্বোডিয়ান)ত স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী লাভ কৰে<ref name="EEF" /> আৰু ১৯৮০ চনত ছিলপাকৰ্ণ বিশ্ববিদ্যালয়ৰপৰা পুৰাতত্ত্ব বিজ্ঞানত ডিগ্ৰী লাভ কৰে। ১৯৭৭ চনৰ অক্টোবৰৰপৰা বেংককত প্ৰখ্যাত সংস্কৃত পণ্ডিত সত্য ব্ৰত শাস্ত্ৰীৰ তত্ত্বাৱধানত দুবছৰ সংস্কৃত অধ্যয়ন কৰে।<ref>{{cite news|last1=Wiriyapong|first1=Nareerat|title=Scholar for life|url=https://www.bangkokpost.com/business/news/1343243/scholar-for-life|access-date=October 17, 2017|work=Bangkok Post|date=October 16, 2017}}</ref> ১৯৭৮ চনত চুলালংকৰ্ণ বিশ্ববিদ্যালয়ৰপৰা পালি আৰু সংস্কৃত বিষয়ত স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী লাভ কৰে।<ref name="EE" /> ১৯৮১ চনত শ্ৰীণখাৰিনৱিৰোট বিশ্ববিদ্যালয়ত ডক্টৰেট ডিগ্ৰীৰ বাবে নাম ভৰ্তি কৰে‍ আৰু ১৯৮৭ চনত উন্নয়নমূলক শিক্ষাত পি এইচ ডি ডিগ্ৰী লাভ কৰে। ১৯৮৪ চনত তেওঁ এছিয়ান ইনষ্টিটিউট অৱ টেকন'লজিৰ এছিয়ান ৰিজিঅ'নেল ৰিম'ট চেন্সিং ট্ৰেইনিং চেণ্টাৰত তেওঁ দুমাহ অধ্যয়ন কৰি প্ৰমাণ-পত্ৰ লাভ কৰে।<ref name="AIT">Asian Institute of Technology, [http://www.ait.ac.th/news-and-events/archive/2006/News.2007-09-12.104134-4/#.ViFc-9m9Kc1 degree information] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161129023849/http://www.ait.ac.th/news-and-events/archive/2006/News.2007-09-12.104134-4/#.ViFc-9m9Kc1 |date=November 29, 2016 }}</ref> ২০০১ চনৰ এপ্ৰিল মাহত তেওঁ চীনৰ পেকিং বিশ্ববিদ্যালয়ত চীনা সংস্কৃতিৰ বৃত্তি লাভ কৰে আৰু তাত তেওঁ এমাহ ধৰি এই পাঠ্যক্ৰম অধ্যয়ন কৰে।<ref name="PKU">[[Peking University]], [http://english.pku.edu.cn/News_Events/News/Global/9260.htm scholarship and award information] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303202759/http://english.pku.edu.cn/News_Events/News/Global/9260.htm |date=March 3, 2016 }}</ref> ==পৰৱৰ্তী জীৱন== ২০১২ চনৰ ডিচেম্বৰ মাহত কেলচিয়ামৰ জমা অংশ আঁতৰাবলৈ ছিৰিন্ধহৰ্ণক কিছু সময়ৰ বাবে চিকিৎসালয়ত ভৰ্তি কৰা হয়।<ref>{{cite web |url = http://www.bangkokpost.com/breakingnews/328136/princess-leaves-hospital |title = Princess Sirindhorn leaves hospital|date = December 27, 2012 |work = [[Bangkok Post]] |access-date = September 20, 2014}}</ref> থাইলেণ্ডৰ জনসাধাৰণৰ মাজত তেওঁৰ ভাতৃ, তেতিয়াৰ ক্ৰাউন প্ৰিন্স বাজিৰালংকৰ্ণ, ২০১৯তকৈ অধিক জনপ্ৰিয় আছিল৷ দীৰ্ঘদিন ধৰি ছিৰিন্ধহৰ্ণক থাইলেণ্ডৰ সিংহাসনৰ সম্ভাৱ্য উত্তৰাধিকাৰী বুলি উৰাবাতৰি প্ৰচাৰ হৈছিল।<ref>{{cite web | url=https://www.scmp.com/news/asia/southeast-asia/article/2038347/sibling-rivalry-thailands-crown-prince-poised-ascend-throne | title=Thailand's crown prince poised to ascend throne, dashing hopes of those who favour his sister | date=October 20, 2016 }}</ref> ২০১৬ চনত ভূমিবলৰ মৃত্যুৰ লগে লগে এই মুকুট বাজিৰালংকৰ্ণৰ হাতলৈ যায়, যি বৰ্তমান ৰজা দশম ৰাম। ২০১৯ চনত ৰজা বাজিৰালংকৰ্ণে ছিৰিন্ধহৰ্ণক নিযুক্তিৰ জৰিয়তে ৰাজকীয় পদৰ ভিতৰত সৰ্বোচ্চ পদ ক্ৰম ছমডেজ ফ্ৰাক প্ৰদান কৰে। ইয়াৰ উপৰিও তেওঁ প্ৰথম শ্ৰেণীৰ ৰজা ৰাম এক্স ৰয়েল চাইফাৰ মেডেল লাভ কৰে।<ref>{{cite news |title=HM The King confers new royal titles on his family - PHOTOS |url=https://thethaiger.com/hot-news/events/hm-the-king-confers-new-royal-titles-on-his-family-photos |work=Thaiger |date=6 May 2019 |language=en}}</ref> ২০২১ চনৰ জানুৱাৰী মাহত ছিৰিন্ধহৰ্ণৰ দুয়োটা গোৰোহা ভাঙি যোৱাত চিকিৎসালয়ত ভৰ্তি কৰা হয়। থাইলেণ্ডৰ সংবাদ মাধ্যমে প্ৰকাশ কৰা অনুসৰি তেওঁ খোজ কাঢ়ি যোৱাৰ সময়ত পৰি এই ঘটনা ঘটিছিল; কিন্তু পশ্চিমীয়া সূত্ৰই অভিযোগ কৰে যে তেওঁৰ গোৰোহা বাজিৰালংকৰ্ণে বি‍তৰ্কৰ পিছত ভাঙি পেলাইছিল।<ref>{{cite news | url=https://www.thedailybeast.com/king-of-thailand-reportedly-accused-of-breaking-sisters-ankles-after-she-questions-plan-to-name-second-queen | title=King of Thailand Reportedly Accused of Breaking Sister's Ankles After She Questions Plan to Name Second Queen | newspaper=The Daily Beast | date=January 26, 2021 | last1=Sykes | first1=Tom }}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== awe46h0lhkn17gd8i7axm2gkd0i609e 602950 602947 2026-04-26T13:21:33Z Duhita Ragini Kalita 46712 602950 wikitext text/x-wiki {{Infobox royalty | title = থাইলেণ্ডৰ ৰাজকুমাৰী | image = Princess Sirindhorn 2009-12-7 Royal Thai Government House 2 (Cropped).jpg | caption = ২০০৯ চনত ছিৰিন্ধহৰ্ণ | name = {{ubl|ছিৰিন্ধহৰ্ণ|สิรินธร}} | birth_date = {{birth date and age|1955|4|2|df=y}} | birth_place = [[Bangkok]], Thailand | death_date = | death_place = | full name = মহা চকৰি ছিৰিন্ধহৰ্ণ মহা বাজিৰলংকোৰ্ণ ভোৰাৰাজভক্তি ছিৰিকিটচকাৰিনী বিৰয়বধনা ৰথসিমা গুণকৰ্ণপিয়াজাত | house = মহিদোল (চকৰি বংশ) | father = ভূমিবোল আদুল্যদেৱ (নৱম ৰাম) | mother = সিৰিকিত কিটিয়াকাৰ | religion = থেৰাভাদা বৌদ্ধ ধৰ্ম | signature = Signature of Sirindhorn, 2024.png }} '''মহা চকৰি ছিৰিন্ধহৰ্ণ''' ({{lang-en|Maha Chakri Sirindhorn}}; জন্ম ২ এপ্ৰিল ১৯৫৫) [[থাই]] ৰাজপৰিয়ালৰ এগৰাকী সদস্যা। তেওঁ ৰজা ভূমিবোল আদুল্যাদেজ (নৱম ৰাম) আৰু ৰাণী ছিৰিকিটৰ দ্বিতীয় কন্যা আৰু ৰজা বাজিৰলংকৰ্ণ (দশম ৰাম)ৰ কনিষ্ঠ ভগ্নী।<ref>{{Citation |first = Duncan |last = McCargo |title = Thailand |work = Regional Oulook: Southeast Asia 2010–2011 |publisher = Institute of Southeast Asian Studies |year = 2010 |page = 55 }}</ref> == প্ৰাথমিক জীৱন == === জন্ম === ১৯৫৫ চনৰ ২ এপ্ৰিলত দুসিত প্ৰাসাদৰ আম্ফৰ্ণ সাথান আৱাসগৃহত ৰজা ভূমিবোল আদুল্যাদেজ (নৱম ৰাম) আৰু ৰাণী ছিৰিকিটৰ তৃতীয় সন্তান ছিৰিন্ধহৰ্ণৰ জন্ম হয়। যিহেতু ৰাজকীয় দম্পতীৰ মাত্ৰ এজন পুত্ৰ আছে, সেয়েহে ১৯৭৪ চনত থাইলেণ্ডৰ সংবিধান সলনি কৰি মহিলাৰ উত্তৰাধিকাৰীত্বৰ অনুমতি দিয়া হয়। ইয়াৰ ফলত ১৯৭৮ চনত ৰাজকুমাৰী বজ্ৰকিটিয়াভাৰ জন্ম নোহোৱালৈকে ৰাজকুমাৰী ছিৰিন্ধহৰ্ণে সিংহাসনৰ দ্বিতীয় শাৰীত (বাজিৰালংকৰ্ণৰ পিছত) স্থান লাভ কৰিছিল। === প্ৰাথমিক শিক্ষা === ছিৰিন্ধহৰ্ণে [[থাইলেণ্ড]]ৰ আটাইতকৈ একচেটিয়া বিদ্যালয় চিত্ৰলাডা স্কুলত কিণ্ডাৰগাৰ্টেন, প্ৰাথমিক আৰু মাধ্যমিকত শি‍ক্ষা লাভ কৰিছিল, এই বিদ্যালয় ৰাজ পৰিয়াল আৰু ৰাজ প্ৰসাদৰ কৰ্মচাৰীৰ সন্তানৰ বাবে স্থাপন কৰা হৈছিল।<ref name="EE">Sut.ac, [http://www.sut.ac.th/radioSUT/HRHsirindh.htm education information] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304092806/http://www.sut.ac.th/radioSUT/HRHsirindh.htm |date=March 4, 2016 }}</ref> ১৯৬৭ চনত ৰাষ্ট্ৰীয় বিদ্যালয় পৰীক্ষাত প্ৰাথমিক পৰ্যায়ত (৭ম শ্ৰেণী) প্ৰথম স্থান লাভ কৰিছিল, উচ্চতৰ মাধ্যমিক পৰ্যায়ত (দ্বাদশ শ্ৰেণী) ১৯৭২ চনত,আৰু ১৯৭৫ চনত ৰাষ্ট্ৰীয় বিশ্ববিদ্যালয়ৰ প্ৰৱেশ পৰীক্ষাত চতুৰ্থ স্থান লাভ কৰে।<ref name="EEF">Pattayamail, [http://www.pattayamail.com/localnews/a-most-happy-birthday-to-her-royal-highness-princess-maha-chakri-sirindhorn-36213 more education information]</ref> === উচ্চ শিক্ষা === ১৯৭৫ চনত চুলালংকৰ্ণ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ কলা অনুষদত নামভৰ্তি কৰে আৰু ১৯৭৬ চনত প্ৰথম শ্ৰেণীৰ সন্মান আৰু ইতিহাস বিষয়ত কলা শাখাত স্বৰ্ণ পদক সহ স্নাতক হয়।<ref name="EEF" /> ১৯৭৬ চনৰপৰা তেওঁ একেলগে দুটা স্নাতক কাৰ্যসূচীত অধ্যয়ন অব্যাহত ৰাখে আৰু ১৯৮০ চনত প্ৰাচ্য এপিগ্ৰাফী (সংস্কৃত আৰু কম্বোডিয়ান)ত স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী লাভ কৰে<ref name="EEF" /> আৰু ১৯৮০ চনত ছিলপাকৰ্ণ বিশ্ববিদ্যালয়ৰপৰা পুৰাতত্ত্ব বিজ্ঞানত ডিগ্ৰী লাভ কৰে। ১৯৭৭ চনৰ অক্টোবৰৰপৰা বেংককত প্ৰখ্যাত সংস্কৃত পণ্ডিত সত্য ব্ৰত শাস্ত্ৰীৰ তত্ত্বাৱধানত দুবছৰ সংস্কৃত অধ্যয়ন কৰে।<ref>{{cite news|last1=Wiriyapong|first1=Nareerat|title=Scholar for life|url=https://www.bangkokpost.com/business/news/1343243/scholar-for-life|access-date=October 17, 2017|work=Bangkok Post|date=October 16, 2017}}</ref> ১৯৭৮ চনত চুলালংকৰ্ণ বিশ্ববিদ্যালয়ৰপৰা পালি আৰু সংস্কৃত বিষয়ত স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী লাভ কৰে।<ref name="EE" /> ১৯৮১ চনত শ্ৰীণখাৰিনৱিৰোট বিশ্ববিদ্যালয়ত ডক্টৰেট ডিগ্ৰীৰ বাবে নাম ভৰ্তি কৰে‍ আৰু ১৯৮৭ চনত উন্নয়নমূলক শিক্ষাত পি এইচ ডি ডিগ্ৰী লাভ কৰে। ১৯৮৪ চনত তেওঁ এছিয়ান ইনষ্টিটিউট অৱ টেকন'লজিৰ এছিয়ান ৰিজিঅ'নেল ৰিম'ট চেন্সিং ট্ৰেইনিং চেণ্টাৰত তেওঁ দুমাহ অধ্যয়ন কৰি প্ৰমাণ-পত্ৰ লাভ কৰে।<ref name="AIT">Asian Institute of Technology, [http://www.ait.ac.th/news-and-events/archive/2006/News.2007-09-12.104134-4/#.ViFc-9m9Kc1 degree information] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161129023849/http://www.ait.ac.th/news-and-events/archive/2006/News.2007-09-12.104134-4/#.ViFc-9m9Kc1 |date=November 29, 2016 }}</ref> ২০০১ চনৰ এপ্ৰিল মাহত তেওঁ চীনৰ পেকিং বিশ্ববিদ্যালয়ত চীনা সংস্কৃতিৰ বৃত্তি লাভ কৰে আৰু তাত তেওঁ এমাহ ধৰি এই পাঠ্যক্ৰম অধ্যয়ন কৰে।<ref name="PKU">[[Peking University]], [http://english.pku.edu.cn/News_Events/News/Global/9260.htm scholarship and award information] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303202759/http://english.pku.edu.cn/News_Events/News/Global/9260.htm |date=March 3, 2016 }}</ref> ==পৰৱৰ্তী জীৱন== ২০১২ চনৰ ডিচেম্বৰ মাহত কেলচিয়ামৰ জমা অংশ আঁতৰাবলৈ ছিৰিন্ধহৰ্ণক কিছু সময়ৰ বাবে চিকিৎসালয়ত ভৰ্তি কৰা হয়।<ref>{{cite web |url = http://www.bangkokpost.com/breakingnews/328136/princess-leaves-hospital |title = Princess Sirindhorn leaves hospital|date = December 27, 2012 |work = [[Bangkok Post]] |access-date = September 20, 2014}}</ref> থাইলেণ্ডৰ জনসাধাৰণৰ মাজত তেওঁৰ ভাতৃ, তেতিয়াৰ ক্ৰাউন প্ৰিন্স বাজিৰালংকৰ্ণ, ২০১৯তকৈ অধিক জনপ্ৰিয় আছিল৷ দীৰ্ঘদিন ধৰি ছিৰিন্ধহৰ্ণক থাইলেণ্ডৰ সিংহাসনৰ সম্ভাৱ্য উত্তৰাধিকাৰী বুলি উৰাবাতৰি প্ৰচাৰ হৈছিল।<ref>{{cite web | url=https://www.scmp.com/news/asia/southeast-asia/article/2038347/sibling-rivalry-thailands-crown-prince-poised-ascend-throne | title=Thailand's crown prince poised to ascend throne, dashing hopes of those who favour his sister | date=October 20, 2016 }}</ref> ২০১৬ চনত ভূমিবলৰ মৃত্যুৰ লগে লগে এই মুকুট বাজিৰালংকৰ্ণৰ হাতলৈ যায়, যি বৰ্তমান ৰজা দশম ৰাম। ২০১৯ চনত ৰজা বাজিৰালংকৰ্ণে ছিৰিন্ধহৰ্ণক নিযুক্তিৰ জৰিয়তে ৰাজকীয় পদৰ ভিতৰত সৰ্বোচ্চ পদ ক্ৰম ছমডেজ ফ্ৰাক প্ৰদান কৰে। ইয়াৰ উপৰিও তেওঁ প্ৰথম শ্ৰেণীৰ ৰজা ৰাম এক্স ৰয়েল চাইফাৰ মেডেল লাভ কৰে।<ref>{{cite news |title=HM The King confers new royal titles on his family - PHOTOS |url=https://thethaiger.com/hot-news/events/hm-the-king-confers-new-royal-titles-on-his-family-photos |work=Thaiger |date=6 May 2019 |language=en}}</ref> ২০২১ চনৰ জানুৱাৰী মাহত ছিৰিন্ধহৰ্ণৰ দুয়োটা গোৰোহা ভাঙি যোৱাত চিকিৎসালয়ত ভৰ্তি কৰা হয়। থাইলেণ্ডৰ সংবাদ মাধ্যমে প্ৰকাশ কৰা অনুসৰি তেওঁ খোজ কাঢ়ি যোৱাৰ সময়ত পৰি এই ঘটনা ঘটিছিল; কিন্তু পশ্চিমীয়া সূত্ৰই অভিযোগ কৰে যে তেওঁৰ গোৰোহা বাজিৰালংকৰ্ণে বি‍তৰ্কৰ পিছত ভাঙি পেলাইছিল।<ref>{{cite news | url=https://www.thedailybeast.com/king-of-thailand-reportedly-accused-of-breaking-sisters-ankles-after-she-questions-plan-to-name-second-queen | title=King of Thailand Reportedly Accused of Breaking Sister's Ankles After She Questions Plan to Name Second Queen | newspaper=The Daily Beast | date=January 26, 2021 | last1=Sykes | first1=Tom }}</ref> == কৰ্ম আৰু আগ্ৰহ == [[File:นายกรัฐมนตรี กราบบังคลทูลรายงาน สมเด็จพระเทพรัตนราชสุด - Flickr - Abhisit Vejjajiva.jpg|thumb|right|২০১১ চনত ৰাজকুমাৰী ছিৰিন্ধহৰ্ণ]] প্ৰযুক্তিৰ প্ৰতি থকা তীব্ৰ হেঁপাহৰ উপৰিও তেওঁ ইতিহাসত স্নাতক আৰু শৈক্ষিক উন্নয়নত ডক্টৰেট ডিগ্ৰী লাভ কৰিছে। তেওঁ ''চুলাচমক্লাও ৰয়েল মিলিটাৰী একাডেমী''ৰ ইতিহাস বিভাগত অধ্যাপনা কৰে, য’ত তেওঁ বিভাগটোৰ নামমাত্ৰ মুৰব্বী। থাই ভাষাৰ লগতে তেওঁ সাৱলীলভাৱে ইংৰাজী, ফৰাচী আৰু মেণ্ডাৰিন চীনা ভাষা ক’ব পাৰে আৰু বৰ্তমান জাৰ্মান আৰু লেটিন ভাষা অধ্যয়ন কৰি আছে। তেওঁ চীনা সাহিত্য থাই ভাষালৈ অনুবাদ কৰে।<ref>{{cite web| url = http://www.asiaone.com/News/Latest%2BNews/Plush/Story/A1Story20130401-412771.html| title = Thai Princess translates Chinese novels}}</ref> তেওঁ থাই পৰম্পৰাগত সংগীতৰ এগৰাকী শিল্পী আৰু প্ৰসাৰক। তেওঁৰ পিতৃ ভূমিবল আদুল্যাদেজৰ দৰেই ৰাজকুমাৰী ছিৰিন্ধহৰ্ণৰ ওচৰত এমেচাৰ ৰেডিঅ’ অপাৰেটৰৰ প্ৰমাণপত্ৰ আছে আৰু তেওঁৰ কল চাইন (call sign) হ’ল HS1D।<ref>{{Cite web|url=http://www.dx-qsl.com/famous-ham-radio-operators.html|title=Famous Ham Radio Operators and their Callsigns|access-date=November 2, 2016|archive-date=October 10, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161010144400/http://www.dx-qsl.com/famous-ham-radio-operators.html|url-status=dead}}</ref> == জলপানী == লিভাৰপুল বিশ্ববিদ্যালয়ে ছিৰিন্ধহৰ্ণৰ সন্মানত এটা জলপানী (scholarship) প্ৰৱৰ্তন কৰিছে। এজন থাই ছাত্ৰক লিভাৰপুলত অধ্যয়ন কৰি এবছৰীয়া স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰম সম্পূৰ্ণ কৰিবলৈ বছৰি এটা সম্পূৰ্ণ জলপানী প্ৰদান কৰা হ’ব। এই জলপানী এবছৰীয়া স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়োৱা সকলো বিষয়ৰ বাবে মুকলি; অৱশ্যে, ৰাজকুমাৰী ছিৰিন্ধহৰ্ণৰ সৈতে জড়িত বিষয় যেনে বিজ্ঞান, তথ্য প্ৰযুক্তি, চিকিৎসা বিজ্ঞান, কলা, ভূগোল, ইতিহাস আৰু ভাষা অধ্যয়ন কৰিব বিচৰা শিক্ষাৰ্থীসকলক অগ্ৰাধিকাৰ দিয়া হ’ব। এই জলপানীৰ বাবে যোগ্য হ'বলৈ আবেদনকাৰী এগৰাকী থাই নাগৰিক হ'ব লাগিব আৰু ইতিমধ্যে লিভাৰপুল বিশ্ববিদ্যালয়ত এবছৰীয়া স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰমত অধ্যয়নৰ বাবে আমন্ত্ৰণ পত্ৰ লাভ কৰিব লাগিব। ==তথ্যসূত্ৰ== 5bx7hfknj2lf9g9wb5ijzh4gxi063qa 602951 602950 2026-04-26T13:22:27Z Duhita Ragini Kalita 46712 602951 wikitext text/x-wiki {{Infobox royalty | title = থাইলেণ্ডৰ ৰাজকুমাৰী | image = Princess Sirindhorn 2009-12-7 Royal Thai Government House 2 (Cropped).jpg | caption = ২০০৯ চনত ছিৰিন্ধহৰ্ণ | name = {{ubl|ছিৰিন্ধহৰ্ণ|สิรินธร}} | birth_date = {{birth date and age|1955|4|2|df=y}} | birth_place = [[Bangkok]], Thailand | death_date = | death_place = | full name = মহা চকৰি ছিৰিন্ধহৰ্ণ মহা বাজিৰলংকোৰ্ণ ভোৰাৰাজভক্তি ছিৰিকিটচকাৰিনী বিৰয়বধনা ৰথসিমা গুণকৰ্ণপিয়াজাত | house = মহিদোল (চকৰি বংশ) | father = ভূমিবোল আদুল্যদেৱ (নৱম ৰাম) | mother = সিৰিকিত কিটিয়াকাৰ | religion = থেৰাভাদা বৌদ্ধ ধৰ্ম | signature = Signature of Sirindhorn, 2024.png }} '''মহা চকৰি ছিৰিন্ধহৰ্ণ''' ({{lang-en|Maha Chakri Sirindhorn}}; জন্ম ২ এপ্ৰিল ১৯৫৫) [[থাই]] ৰাজপৰিয়ালৰ এগৰাকী সদস্যা। তেওঁ ৰজা ভূমিবোল আদুল্যাদেজ (নৱম ৰাম) আৰু ৰাণী ছিৰিকিটৰ দ্বিতীয় কন্যা আৰু ৰজা বাজিৰলংকৰ্ণ (দশম ৰাম)ৰ কনিষ্ঠ ভগ্নী।<ref>{{Citation |first = Duncan |last = McCargo |title = Thailand |work = Regional Oulook: Southeast Asia 2010–2011 |publisher = Institute of Southeast Asian Studies |year = 2010 |page = 55 }}</ref> == প্ৰাথমিক জীৱন == === জন্ম === ১৯৫৫ চনৰ ২ এপ্ৰিলত দুসিত প্ৰাসাদৰ আম্ফৰ্ণ সাথান আৱাসগৃহত ৰজা ভূমিবোল আদুল্যাদেজ (নৱম ৰাম) আৰু ৰাণী ছিৰিকিটৰ তৃতীয় সন্তান ছিৰিন্ধহৰ্ণৰ জন্ম হয়। যিহেতু ৰাজকীয় দম্পতীৰ মাত্ৰ এজন পুত্ৰ আছে, সেয়েহে ১৯৭৪ চনত থাইলেণ্ডৰ সংবিধান সলনি কৰি মহিলাৰ উত্তৰাধিকাৰীত্বৰ অনুমতি দিয়া হয়। ইয়াৰ ফলত ১৯৭৮ চনত ৰাজকুমাৰী বজ্ৰকিটিয়াভাৰ জন্ম নোহোৱালৈকে ৰাজকুমাৰী ছিৰিন্ধহৰ্ণে সিংহাসনৰ দ্বিতীয় শাৰীত (বাজিৰালংকৰ্ণৰ পিছত) স্থান লাভ কৰিছিল। === প্ৰাথমিক শিক্ষা === ছিৰিন্ধহৰ্ণে [[থাইলেণ্ড]]ৰ আটাইতকৈ একচেটিয়া বিদ্যালয় চিত্ৰলাডা স্কুলত কিণ্ডাৰগাৰ্টেন, প্ৰাথমিক আৰু মাধ্যমিকত শি‍ক্ষা লাভ কৰিছিল, এই বিদ্যালয় ৰাজ পৰিয়াল আৰু ৰাজ প্ৰসাদৰ কৰ্মচাৰীৰ সন্তানৰ বাবে স্থাপন কৰা হৈছিল।<ref name="EE">Sut.ac, [http://www.sut.ac.th/radioSUT/HRHsirindh.htm education information] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304092806/http://www.sut.ac.th/radioSUT/HRHsirindh.htm |date=March 4, 2016 }}</ref> ১৯৬৭ চনত ৰাষ্ট্ৰীয় বিদ্যালয় পৰীক্ষাত প্ৰাথমিক পৰ্যায়ত (৭ম শ্ৰেণী) প্ৰথম স্থান লাভ কৰিছিল, উচ্চতৰ মাধ্যমিক পৰ্যায়ত (দ্বাদশ শ্ৰেণী) ১৯৭২ চনত,আৰু ১৯৭৫ চনত ৰাষ্ট্ৰীয় বিশ্ববিদ্যালয়ৰ প্ৰৱেশ পৰীক্ষাত চতুৰ্থ স্থান লাভ কৰে।<ref name="EEF">Pattayamail, [http://www.pattayamail.com/localnews/a-most-happy-birthday-to-her-royal-highness-princess-maha-chakri-sirindhorn-36213 more education information]</ref> === উচ্চ শিক্ষা === ১৯৭৫ চনত চুলালংকৰ্ণ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ কলা অনুষদত নামভৰ্তি কৰে আৰু ১৯৭৬ চনত প্ৰথম শ্ৰেণীৰ সন্মান আৰু ইতিহাস বিষয়ত কলা শাখাত স্বৰ্ণ পদক সহ স্নাতক হয়।<ref name="EEF" /> ১৯৭৬ চনৰপৰা তেওঁ একেলগে দুটা স্নাতক কাৰ্যসূচীত অধ্যয়ন অব্যাহত ৰাখে আৰু ১৯৮০ চনত প্ৰাচ্য এপিগ্ৰাফী (সংস্কৃত আৰু কম্বোডিয়ান)ত স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী লাভ কৰে<ref name="EEF" /> আৰু ১৯৮০ চনত ছিলপাকৰ্ণ বিশ্ববিদ্যালয়ৰপৰা পুৰাতত্ত্ব বিজ্ঞানত ডিগ্ৰী লাভ কৰে। ১৯৭৭ চনৰ অক্টোবৰৰপৰা বেংককত প্ৰখ্যাত সংস্কৃত পণ্ডিত সত্য ব্ৰত শাস্ত্ৰীৰ তত্ত্বাৱধানত দুবছৰ সংস্কৃত অধ্যয়ন কৰে।<ref>{{cite news|last1=Wiriyapong|first1=Nareerat|title=Scholar for life|url=https://www.bangkokpost.com/business/news/1343243/scholar-for-life|access-date=October 17, 2017|work=Bangkok Post|date=October 16, 2017}}</ref> ১৯৭৮ চনত চুলালংকৰ্ণ বিশ্ববিদ্যালয়ৰপৰা পালি আৰু সংস্কৃত বিষয়ত স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী লাভ কৰে।<ref name="EE" /> ১৯৮১ চনত শ্ৰীণখাৰিনৱিৰোট বিশ্ববিদ্যালয়ত ডক্টৰেট ডিগ্ৰীৰ বাবে নাম ভৰ্তি কৰে‍ আৰু ১৯৮৭ চনত উন্নয়নমূলক শিক্ষাত পি এইচ ডি ডিগ্ৰী লাভ কৰে। ১৯৮৪ চনত তেওঁ এছিয়ান ইনষ্টিটিউট অৱ টেকন'লজিৰ এছিয়ান ৰিজিঅ'নেল ৰিম'ট চেন্সিং ট্ৰেইনিং চেণ্টাৰত তেওঁ দুমাহ অধ্যয়ন কৰি প্ৰমাণ-পত্ৰ লাভ কৰে।<ref name="AIT">Asian Institute of Technology, [http://www.ait.ac.th/news-and-events/archive/2006/News.2007-09-12.104134-4/#.ViFc-9m9Kc1 degree information] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161129023849/http://www.ait.ac.th/news-and-events/archive/2006/News.2007-09-12.104134-4/#.ViFc-9m9Kc1 |date=November 29, 2016 }}</ref> ২০০১ চনৰ এপ্ৰিল মাহত তেওঁ চীনৰ পেকিং বিশ্ববিদ্যালয়ত চীনা সংস্কৃতিৰ বৃত্তি লাভ কৰে আৰু তাত তেওঁ এমাহ ধৰি এই পাঠ্যক্ৰম অধ্যয়ন কৰে।<ref name="PKU">[[Peking University]], [http://english.pku.edu.cn/News_Events/News/Global/9260.htm scholarship and award information] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303202759/http://english.pku.edu.cn/News_Events/News/Global/9260.htm |date=March 3, 2016 }}</ref> ==পৰৱৰ্তী জীৱন== ২০১২ চনৰ ডিচেম্বৰ মাহত কেলচিয়ামৰ জমা অংশ আঁতৰাবলৈ ছিৰিন্ধহৰ্ণক কিছু সময়ৰ বাবে চিকিৎসালয়ত ভৰ্তি কৰা হয়।<ref>{{cite web |url = http://www.bangkokpost.com/breakingnews/328136/princess-leaves-hospital |title = Princess Sirindhorn leaves hospital|date = December 27, 2012 |work = [[Bangkok Post]] |access-date = September 20, 2014}}</ref> থাইলেণ্ডৰ জনসাধাৰণৰ মাজত তেওঁৰ ভাতৃ, তেতিয়াৰ ক্ৰাউন প্ৰিন্স বাজিৰালংকৰ্ণ, ২০১৯তকৈ অধিক জনপ্ৰিয় আছিল৷ দীৰ্ঘদিন ধৰি ছিৰিন্ধহৰ্ণক থাইলেণ্ডৰ সিংহাসনৰ সম্ভাৱ্য উত্তৰাধিকাৰী বুলি উৰাবাতৰি প্ৰচাৰ হৈছিল।<ref>{{cite web | url=https://www.scmp.com/news/asia/southeast-asia/article/2038347/sibling-rivalry-thailands-crown-prince-poised-ascend-throne | title=Thailand's crown prince poised to ascend throne, dashing hopes of those who favour his sister | date=October 20, 2016 }}</ref> ২০১৬ চনত ভূমিবলৰ মৃত্যুৰ লগে লগে এই মুকুট বাজিৰালংকৰ্ণৰ হাতলৈ যায়, যি বৰ্তমান ৰজা দশম ৰাম। ২০১৯ চনত ৰজা বাজিৰালংকৰ্ণে ছিৰিন্ধহৰ্ণক নিযুক্তিৰ জৰিয়তে ৰাজকীয় পদৰ ভিতৰত সৰ্বোচ্চ পদ ক্ৰম ছমডেজ ফ্ৰাক প্ৰদান কৰে। ইয়াৰ উপৰিও তেওঁ প্ৰথম শ্ৰেণীৰ ৰজা ৰাম এক্স ৰয়েল চাইফাৰ মেডেল লাভ কৰে।<ref>{{cite news |title=HM The King confers new royal titles on his family - PHOTOS |url=https://thethaiger.com/hot-news/events/hm-the-king-confers-new-royal-titles-on-his-family-photos |work=Thaiger |date=6 May 2019 |language=en}}</ref> ২০২১ চনৰ জানুৱাৰী মাহত ছিৰিন্ধহৰ্ণৰ দুয়োটা গোৰোহা ভাঙি যোৱাত চিকিৎসালয়ত ভৰ্তি কৰা হয়। থাইলেণ্ডৰ সংবাদ মাধ্যমে প্ৰকাশ কৰা অনুসৰি তেওঁ খোজ কাঢ়ি যোৱাৰ সময়ত পৰি এই ঘটনা ঘটিছিল; কিন্তু পশ্চিমীয়া সূত্ৰই অভিযোগ কৰে যে তেওঁৰ গোৰোহা বাজিৰালংকৰ্ণে বি‍তৰ্কৰ পিছত ভাঙি পেলাইছিল।<ref>{{cite news | url=https://www.thedailybeast.com/king-of-thailand-reportedly-accused-of-breaking-sisters-ankles-after-she-questions-plan-to-name-second-queen | title=King of Thailand Reportedly Accused of Breaking Sister's Ankles After She Questions Plan to Name Second Queen | newspaper=The Daily Beast | date=January 26, 2021 | last1=Sykes | first1=Tom }}</ref> == কৰ্ম আৰু আগ্ৰহ == [[File:นายกรัฐมนตรี กราบบังคลทูลรายงาน สมเด็จพระเทพรัตนราชสุด - Flickr - Abhisit Vejjajiva.jpg|thumb|right|২০১১ চনত ৰাজকুমাৰী ছিৰিন্ধহৰ্ণ]] প্ৰযুক্তিৰ প্ৰতি থকা তীব্ৰ হেঁপাহৰ উপৰিও তেওঁ ইতিহাসত স্নাতক আৰু শৈক্ষিক উন্নয়নত ডক্টৰেট ডিগ্ৰী লাভ কৰিছে। তেওঁ ''চুলাচমক্লাও ৰয়েল মিলিটাৰী একাডেমী''ৰ ইতিহাস বিভাগত অধ্যাপনা কৰে, য’ত তেওঁ বিভাগটোৰ নামমাত্ৰ মুৰব্বী। [[থাই ভাষা]]ৰ লগতে তেওঁ সাৱলীলভাৱে [[ইংৰাজী]], [[ফৰাচী]] আৰু মেণ্ডাৰিন [[চীনা ভাষা]] ক’ব পাৰে আৰু বৰ্তমান [[জাৰ্মান]] আৰু [[লেটিন ভাষা]] অধ্যয়ন কৰি আছে। তেওঁ চীনা সাহিত্য থাই ভাষালৈ অনুবাদ কৰে।<ref>{{cite web| url = http://www.asiaone.com/News/Latest%2BNews/Plush/Story/A1Story20130401-412771.html| title = Thai Princess translates Chinese novels}}</ref> তেওঁ থাই পৰম্পৰাগত সংগীতৰ এগৰাকী শিল্পী আৰু প্ৰসাৰক। তেওঁৰ পিতৃ ভূমিবল আদুল্যাদেজৰ দৰেই ৰাজকুমাৰী ছিৰিন্ধহৰ্ণৰ ওচৰত এমেচাৰ ৰেডিঅ’ অপাৰেটৰৰ প্ৰমাণপত্ৰ আছে আৰু তেওঁৰ কল চাইন হ’ল HS1D।<ref>{{Cite web|url=http://www.dx-qsl.com/famous-ham-radio-operators.html|title=Famous Ham Radio Operators and their Callsigns|access-date=November 2, 2016|archive-date=October 10, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161010144400/http://www.dx-qsl.com/famous-ham-radio-operators.html|url-status=dead}}</ref> == জলপানী == লিভাৰপুল বিশ্ববিদ্যালয়ে ছিৰিন্ধহৰ্ণৰ সন্মানত এটা জলপানী (scholarship) প্ৰৱৰ্তন কৰিছে। এজন থাই ছাত্ৰক লিভাৰপুলত অধ্যয়ন কৰি এবছৰীয়া স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰম সম্পূৰ্ণ কৰিবলৈ বছৰি এটা সম্পূৰ্ণ জলপানী প্ৰদান কৰা হ’ব। এই জলপানী এবছৰীয়া স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়োৱা সকলো বিষয়ৰ বাবে মুকলি; অৱশ্যে, ৰাজকুমাৰী ছিৰিন্ধহৰ্ণৰ সৈতে জড়িত বিষয় যেনে বিজ্ঞান, তথ্য প্ৰযুক্তি, চিকিৎসা বিজ্ঞান, কলা, ভূগোল, ইতিহাস আৰু ভাষা অধ্যয়ন কৰিব বিচৰা শিক্ষাৰ্থীসকলক অগ্ৰাধিকাৰ দিয়া হ’ব। এই জলপানীৰ বাবে যোগ্য হ'বলৈ আবেদনকাৰী এগৰাকী থাই নাগৰিক হ'ব লাগিব আৰু ইতিমধ্যে লিভাৰপুল বিশ্ববিদ্যালয়ত এবছৰীয়া স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰমত অধ্যয়নৰ বাবে আমন্ত্ৰণ পত্ৰ লাভ কৰিব লাগিব। ==তথ্যসূত্ৰ== laqmfsub45xovtza7it9veqgm9t0dmv 0 129006 603053 602787 2026-04-26T18:42:28Z ৰুণুমী বৰ্মন কলিতা 47764 603053 wikitext text/x-wiki {{Infobox UNESCO World Heritage Site | image = [[File:Palace of Assembly Chandigarh 2006.jpg]] | image_upright = 1.2 | caption = [[Palace of Assembly (Chandigarh)|Palace of Assembly]] at the Capitol Complex | official_name = Complexe du Capitole | location = [[Chandigarh]], [[Chandigarh capital region]], [[India]] | part_of = [[The Architectural Work of Le Corbusier, an Outstanding Contribution to the Modern Movement]] | includes = [[Palace of Assembly (Chandigarh)|Palace of Assembly]], [[Secretariat Building (Chandigarh)|Secretariat Building]], [[Punjab and Haryana High Court]], [[Open Hand Monument]] | criteria = {{UNESCO WHS type|(i), (ii), (vi)}}(i), (ii), (vi) | ID = 1321rev-014 | coordinates = {{Coord|30|45|33|N|76|48|17|E|display=inline,title}} | locmapin = India | map_caption = | year = 2016 | area = {{cvt|66|ha|sqmi}} | buffer_zone = {{cvt|195|ha|sqmi}} }} '''চণ্ডীগড় কেপিটেল কমপ্লেক্স''' ({{Lang-en| Chandigarh Capitol Complex}}) হৈছে [[ভাৰত]]ৰ [[চণ্ডীগড়]]ত ছুইজাৰলেণ্ডৰ ফৰাচী স্থপতিবিদ লে কৰ্বিজিয়েৰ আৰু তেওঁৰ সহকৰ্মীসকলে ডিজাইন কৰা এটা চৰকাৰী চৌহদ।<ref>José Oubrerie: [https://drawingmatter.org/the-assembly-and-museum-at-chandigarh/ ''Notes on The Palace of the Assembly and Museum at Chandigarh.''], In: DrawingMatter, 18 July, 2020, retrieved 17 April, 2024.</ref><ref>{{cite web |date=10 March 2011 |title=Le Corbusier's Capitol Complex a mess, in dire need of facelift |url=http://www.indianexpress.com/news/le-corbusiers-capitol-complex-a-mess-in-dire-need-of-facelift/760264/0 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20131127083613/http://www.indianexpress.com/news/le-corbusiers-capitol-complex-a-mess-in-dire-need-of-facelift/760264/0 |archive-date=27 November 2013 |access-date=18 July 2016 |work=indianexpress.com}}</ref> ইয়াত তিনিটা অট্টালিকা আছে: বিধানসভাৰ প্ৰাসাদ, সচিবালয় ভৱন আৰু উচ্চ ন্যায়ালয়, ইয়াৰ উপৰিও চাৰিটা কীৰ্তিচিহ্ন (মুক্ত হাতৰ স্মৃতিসৌধ, জ্যামিতিক পাহাৰ, টাৱাৰ অৱ শ্বেড'ছ আৰু শ্বহীদ স্মৃতিসৌধ) আৰু এটা হ্ৰদ।<ref>{{cite web |date=18 July 2016 |title=Chandigarh's Capitol Complex is now a UNESCO heritage site: All you need to know |url=http://www.hindustantimes.com/punjab/chandigarh-s-capitol-complex-is-now-a-unesco-heritage-site-all-you-need-to-know/story-B3hHy2vXiepSGyM5uXVOYJ.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160719125628/http://www.hindustantimes.com/punjab/chandigarh-s-capitol-complex-is-now-a-unesco-heritage-site-all-you-need-to-know/story-B3hHy2vXiepSGyM5uXVOYJ.html |archive-date=19 July 2016 |access-date=18 July 2016 |work=hindustantimes.com |archivedate=19 July 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160719125628/http://www.hindustantimes.com/punjab/chandigarh-s-capitol-complex-is-now-a-unesco-heritage-site-all-you-need-to-know/story-B3hHy2vXiepSGyM5uXVOYJ.html |deadurl=yes }}</ref><ref>{{cite web |date=19 June 2010 |title=Capitol Complex, as Le Corbusier wanted it, remains incomplete – Indian Express |url=http://www.indianexpress.com/news/capitol-complex-as-le-corbusier-wanted-it/635844/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20131127074822/http://www.indianexpress.com/news/capitol-complex-as-le-corbusier-wanted-it/635844 |archive-date=27 November 2013 |access-date=18 July 2016 |work=indianexpress.com}}</ref><ref>{{Cite web |date=9 February 2009 |title=The most planned city? |url=https://indianexpress.com/article/cities/chandigarh/the-most-planned-city/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210115154045/https://indianexpress.com/article/cities/chandigarh/the-most-planned-city/ |archive-date=15 January 2021 |access-date=20 February 2020}}</ref><ref name="UNESCO1">{{cite web |title=UNESCO approves all 3 Indian nominations for heritage tag |url=https://www.indiatoday.in/mail-today/story/buddha-bihar-nalanda-mahavihara-unesco-world-heritage-site-chandigarh-329744-2016-07-18 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160719134259/http://indiatoday.intoday.in/story/buddha-bihar-nalanda-mahavihara-unesco-world-heritage-site-chandigarh/1/717209.html |archive-date=19 July 2016 |access-date=18 July 2016 |work=intoday.in}}</ref><ref>{{cite news |date=15 July 2016 |title=Four sites inscribed on UNESCO's World Heritage List |url=https://whc.unesco.org/en/news/1524 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160716131638/https://whc.unesco.org/en/news/1524 |archive-date=16 July 2016 |access-date=15 July 2016 |work=whc.unesco.org |language=en |agency=UNESCO World Heritage Centre}}</ref> প্ৰায় ১০০ হেক্টৰ (০.৩৯ বৰ্গমাইল) এলেকাত বিস্তৃত এই স্থানক আধুনিকতাবাদী স্থাপত্যৰ বিকাশত অৱদানৰ বাবে লে কৰ্বিজিয়েৰৰ আন ষোল্লখন গ্ৰন্থৰ সৈতে [[ইউনেস্কো]]ৰ [[বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] হিচাপে শ্ৰেণীভুক্ত কৰা হৈছে।<ref name="unesco">{{cite web |title=The Architectural Work of Le Corbusier, an Outstanding Contribution to the Modern Movement |url=https://whc.unesco.org/en/list/1321 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20181124215521/https://whc.unesco.org/en/list/1321 |archive-date=24 November 2018 |access-date=15 January 2022 |website=UNESCO World Heritage Centre |publisher=United Nations Educational, Scientific, and Cultural Organization}}</ref> লে কৰ্বিজিয়ে "টাৱাৰ অৱ শ্বেড'ছ" নামৰ পৰীক্ষামূলক নিৰ্মাণৰ ডিজাইন এনেদৰে কৰিছিল যে কোনো কোণৰ পৰা সূৰ্য্যৰ এটাও ৰশ্মি ইয়াত প্ৰৱেশ নকৰে। এই টাৱাৰৰ উত্তৰ ফালটো খোলা থাকে কাৰণ এই দিশৰ পৰা সূৰ্য্য কেতিয়াও জিলিকি নাথাকে।.<ref>[https://architexturez.net/doc/az-cf-181538 ''Tower of Shadows''], In: architexturez.net</ref><ref>[https://hiddenarchitecture.net/tower-of-shadows/ ''Tower of Shadows.''], In: "Hidden Architecture"</ref> লে কৰ্বিজিয়েৰে আন কেপিটেল কমপ্লেক্সৰ অট্টালিকাসমূহৰ বাবেও একে নীতি ব্যৱহাৰ কৰিছিল।<ref>Maria Thuroczy: [https://architectuul.com/architecture/the-tower-of-shadows ''The Tower of Shadows.''], In: "Architectuul", March 31st, 2014, Retrieved 17 April, 2024.</ref> ==ইতিহাস আৰু পৰিকল্পনা== ভাৰত বিভাজনৰ পিছত (১৯৪৭) কেপিটেল কমপ্লেক্সৰ কল্পনা কৰা হৈছিল, যেতিয়া [[পঞ্জাব]]ৰ পূৰ্বতে অংশীদাৰী ৰাজধানী লাহোৰ [[পাকিস্তান]]ৰ হাতলৈ গৈছিল। স্বাধীন [[ভাৰত]]ৰ বাবে আধুনিক প্ৰতীক বিচাৰি [[নতুন দিল্লী]]ৰ নেতৃত্বই উত্তৰ ভাৰতৰ পঞ্জাব ৰাজ্যৰ বাবে নতুন ৰাজধানী নিৰ্মাণৰ সিদ্ধান্ত লয়।<ref name="AD">{{Cite web |date=2018-10-06 |title=AD Classics: Master Plan for Chandigarh / Le Corbusier |url=https://www.archdaily.com/806115/ad-classics-master-plan-for-chandigarh-le-corbusier |access-date=2025-06-24 |website=ArchDaily |language=en-US}}</ref> [[ভাৰত]]ৰ প্ৰথম প্ৰধানমন্ত্ৰী [[জৱাহৰলাল নেহৰু]]ৱে [[চণ্ডীগড়]]ক "নতুন চহৰ, ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ প্ৰতীক" হিচাপে কল্পনা কৰিছিল।<ref>{{Cite book |title=The Architectural Work of Le Corbusier |date=2015}}</ref> ১৯৫০ চনত নেহৰুৱে আমেৰিকাৰ স্থপতিবিদ এলবাৰ্ট মেয়াৰ আৰু তেওঁৰ সহযোগী মেথিউ ন’ভিকিক প্ৰাৰম্ভিক পৰিকল্পনা কৰিবলৈ নিযুক্তি দিয়ে যদিও ১৯৫০ চনত ন’ভিচ্কিৰ অকাল মৃত্যু আৰু মেয়াৰৰ প্ৰত্যাহাৰৰ পিছত এই কাম পুনৰ নিযুক্তি দিয়া হয়। পঞ্জাব চৰকাৰৰ অভিযন্তাসকলে ইউৰোপলৈ গৈ মেয়ৰৰ পৰামৰ্শ অনুসৰি লে কৰ্বিজিয়েৰক এই প্ৰকল্পটো গ্ৰহণ কৰিবলৈ আমন্ত্ৰণ জনায়। ১৯৫১ চনত লে কৰ্বিজিয়ে মানি লয়, এই চৰ্তত যে তেওঁৰ ভায়েকক পিয়েৰ জিনেৰেটে আৱাসী স্থপতিবিদ হিচাপে যোগদান কৰক। আন সহযোগীসকলৰ ভিতৰত আছিল ব্ৰিটিছ স্থপতিবিদ মেক্সৱেল ফ্ৰাই আৰু জেন ড্ৰু (যিসকলে প্ৰথমে গৃহ নিৰ্মাণৰ কাম কৰিছিল)।<ref name="AD"/> ==স্থাপত্য আৰু ডিজাইন== কেপিটেল কমপ্লেক্স আধুনিকতাবাদী স্থাপত্যৰ এক ল্যাণ্ডমাৰ্ক, ইয়াত বেটন ব্ৰুট (উন্মুক্ত কংক্ৰিট) আৰু নতুন নিৰ্মাণ কৌশল ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে। ভাস্কৰ্য্যৰ ৰূপ, বৃহৎ পৰিসৰ, ঘৰৰ ভিতৰ আৰু বাহিৰৰ স্থানৰ সংহতিৰ বাবে এই স্থান পৰিচিত। তিনিওটা অট্টালিকা ৰুক্ষ-কাষ্ট কংক্ৰিটৰ, লে কৰ্বিজিয়েৰৰ চিগনেচাৰ ব্ৰাইজ ছ’লেইল (কংক্ৰিটৰ ছান-শ্বেডিং স্ক্ৰীণ) আৰু দৰ্শনীয় কেন্টিলিভাৰৰ বৈশিষ্ট্য আছে। ডিজাইনটোৱে লে কৰ্বিজিয়েৰৰ চিনক পইণ্টছ ডি ল'আৰ্কিটেকচাৰ মডাৰ্ণ (স্থাপত্যৰ পাঁচটা পইণ্ট) প্ৰতিফলিত কৰে: পাইলটিছ (ষ্টিল্ট), মুক্ত মুখাৱয়ব, বিনামূলীয়া পৰিকল্পনা, অনুভূমিক খিৰিকী আৰু ছাদৰ বাগিচা।<ref name="AD"/> == মুখ্য গাঁথনিসমূহ == কেপিটেল কমপ্লেক্সত গণতন্ত্ৰৰ তিনিটা মুখ্য "স্তম্ভ" স্বৰূপ অট্টালিকা আছে, যিবোৰ এখন দীঘল কেন্দ্ৰীয় এছপ্লানেড বা মুকলি ঠাইৰ চাৰিওফালে সজোৱা হৈছে। ইয়াৰ লগতে ইয়াত কেইবাটাও আনুষংগিক স্মৃতিসৌধ আছে।<ref name="CT">{{Cite web |title=capital_complex {{!}} Chandigarh Tourism, Union Territory , Chandigarh |url=https://chandigarhtourism.gov.in/pages/page/capital_complex |access-date=2025-06-24 |website=chandigarhtourism.gov.in}}</ref> === পঞ্জাৱ আৰু হাৰিয়ানা সচিবালয় === [[File:Secretariat Chandigarh.jpg|thumb|সচিবালয় ভৱন]] এইটো কমপ্লেক্সৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ গাঁথনি। ই প্ৰায় ২৫৪ মিটাৰ দীঘল আৰু ৪২ মিটাৰ ওখ এক বিশাল কংক্ৰিটৰ ভৱন, যিটো আঠমহলীয়া ছয়টা ব্লকেৰে গঠিত। ১৯৫০-ৰ দশকৰ আৰম্ভণিতে সম্পূৰ্ণ হোৱা এই ভৱনটোত পঞ্জাৱ আৰু হাৰিয়ানা উভয়ৰে প্ৰশাসনিক কাৰ্যালয়সমূহ আছে। ইয়াৰ পশ্চিম দিশৰ মুখভাগত ধাৰাবাহিকভাৱে 'ব্ৰিছ-চলেইল' বা ৰ’দ প্ৰতিৰোধক ছাঁ আৰু সৰু বৰ্গাকৃতিৰ খিৰিকী আছে, যিয়ে এই বিশাল ব্লকটোক এক ছন্দময় আৰু স্থাপত্যশৈলী প্ৰদান কৰে। লে কৰ্বুচিয়াৰে সচিবালয়ৰ নক্সাটো এনেদৰে প্ৰস্তুত কৰিছিল যাতে ইয়াত প্ৰাকৃতিক পোহৰ আৰু বায়ু চলাচলৰ সুব্যৱস্থা থাকে। ইয়াৰ ছাদত এখন কেফেটেৰিয়া আৰু চহৰখন দেখা পোৱাকৈ এখন মুকলি ঠাই আছে। বিশাল আকাৰৰ হোৱা সত্ত্বেও, ইয়াৰ মুখভাগক বিভিন্ন মডুলাৰ অংশত ভাগ কৰা হৈছে যাতে ই একেঘেয়েমি যেন নালাগে। সচিবালয়টো কমপ্লেক্সৰ উত্তৰ-পশ্চিম প্ৰান্তত অৱস্থিত।<ref name="AD"/> === পেলেচ অৱ এছেম্বলী === [[File:The Palace of Assembly.jpg|thumb|পেলেচ অৱ এছেম্বলী]] বিধানসভা ভৱনটো সচিবালয়ৰ একেবাৰে ওচৰতে কমপ্লেক্সৰ মুকলি ঠাইত অৱস্থিত। ইয়াত লে কৰ্বুচিয়াৰৰ স্থাপত্যৰ "পাঁচটা বিন্দু" প্ৰতিফলিত হৈছে—যেনে কংক্ৰিটৰ স্তম্ভৰ ওপৰত নিৰ্মাণ, মুক্ত মুখভাগ, মুকলি অভ্যন্তৰীণ পৰিকল্পনা, ৰিবন খিৰিকী আৰু ছাদৰ বাগিচা। এক বিশাল শংকু আকৃতিৰ ছাদৰ তলত বৃত্তাকাৰ বিধানসভা কক্ষটো আছে, যিয়ে ভৱনটোক এক স্বকীয় ৰূপ দিছে। ভিতৰৰ সৰু স্তম্ভবোৰে কেন্দ্ৰীয় মজিয়াখন মুকলি কৰি ৰাখিছে আৰু কাৰ্যালয়সমূহ বাহিৰৰ ফালে আছে। বিধানসভা ভৱনটো কৰ্বুচিয়াৰৰ আধুনিকতাবাদী আদৰ্শৰ এক উৎকৃষ্ট উদাহৰণ, য’ত বাহিৰৰ নক্সা ভিতৰৰ গাঁথনিৰ পৰা পৃথক আৰু ৰেম্পৰ জৰিয়তে ছাদলৈ যোৱাৰ ব্যৱস্থা আছে।<ref name="AD"/> === পঞ্জাৱ আৰু হাৰিয়ানা উচ্চ ন্যায়ালয় === [[File:Capitol High Court.jpg|thumb|পঞ্জাৱ আৰু হাৰিয়ানা উচ্চ ন্যায়ালয়]] সচিবালয়ৰ বিপৰীত দিশত অৱস্থিত এই ন্যায়ালয় ভৱনটোত এক বিশাল আনুষ্ঠানিক প্ৰৱেশদ্বাৰ আৰু মুকলি ঠাই আছে। ইয়াৰ আটাইতকৈ আকৰ্ষণীয় বৈশিষ্ট্য হ'ল ইয়াৰ গভীৰ 'পৰাশিল' ছাদ, যিয়ে বিচাৰকৰ প্ৰৱেশদ্বাৰৰ সন্মুখৰ প্লাজাখনক ছাঁ দি ৰাখে। উজ্জ্বল প্ৰাথমিক ৰঙেৰে ৰং কৰা তিনিটা বিশাল ক্ৰুছিফৰ্ম পাইলনৰ ওপৰত এই প্ৰৱেশদ্বাৰটো টিকি আছে। কৰ্বুচিয়াৰে ইয়াত মোগল আৰু ভাৰতীয় স্থাপত্যৰ (যেনে: বুলন্দ দৰৱাজা) দ্বাৰা অনুপ্ৰাণিত হৈ আইনৰ মহিমাক প্ৰতিনিধিত্ব কৰিবলৈ এই বিশাল প্ৰৱেশদ্বাৰটো নিৰ্মাণ কৰিছিল। চণ্ডীগড়ত সম্পূৰ্ণৰূপে ৰিইনফ'ৰ্চড কংক্ৰিটেৰে নিৰ্মিত এইটোৱেই প্ৰথম ভৱন আছিল। === মুক্ত হস্ত স্মৃতিসৌধ === [[File:The Open Hand Monument, Capitol Complex, Chandigarh.jpg|thumb|মুক্ত হস্ত স্মৃতিসৌধ]] বিধানসভা ভৱনৰ সন্মুখত থকা ২৬ মিটাৰ ওখ এই ধাতুৰ ভাস্কৰ্যটো লে কৰ্বুচিয়াৰৰ এক নিজস্ব কল্পনা। ইয়াত এখন মুকলি হাতৰ আকৃতিৰ ঘূৰ্ণীয়মান বতাহ-সূচক (wind vane) আছে। কৰ্বুচিয়াৰৰ দৰ্শন অনুসৰি, এই হাতখন "দান কৰিবলৈ মুকলি" আৰু "গ্ৰহণ কৰিবলৈ মুকলি", যি শান্তি আৰু মিলাপ্ৰীতিৰ প্ৰতীক। ই চহৰখনৰ চৰকাৰী প্ৰতীক আৰু ই ভাৰতৰ প্ৰগতিশীল আদৰ্শৰ প্ৰতিনিধিত্ব কৰে।<ref name="CT"/> ইয়াৰ ওচৰতে কৰ্বুচিয়াৰে ডিজাইন কৰা আন তিনিটা ভাস্কৰ্যমূলক স্মৃতিসৌধ আছে: 'টাৱাৰ অৱ শ্বাড'জ', 'জিঅ'মেট্ৰিক হিল' আৰু 'শ্বহীদ স্মৃতিসৌধ'।<ref>{{Cite web |title=Capitol Complex {{!}} Chandigarh {{!}} India |url=https://chandigarhdistrict.nic.in/tourist-place/capitol-complex/ |access-date=2025-06-24 |language=en-US}}</ref> == ঐতিহ্যগত গুৰুত্ব == [[File:The Shadow Tower, Capitol Complex, Chandigarh.jpg|thumb|টাৱাৰ অৱ শ্বাড'জ (ছায়া স্তম্ভ)]] কেপিটেল কমপ্লেক্সক লে কৰ্বুচিয়াৰৰ অন্যতম গুৰুত্বপূৰ্ণ কৃতি আৰু বিংশ শতিকাৰ স্থাপত্যশিল্পৰ এক শ্ৰেষ্ঠ নিদৰ্শন হিচাপে গণ্য কৰা হয়। ২০১৬ চনত ইউনেস্কোৱে ([[UNESCO]]) চণ্ডীগড়ৰ কেপিটেল কমপ্লেক্সক বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ হিচাপে ঘোষণা কৰে ("লে কৰ্বুচিয়াৰৰ স্থাপত্যকৃতি, আধুনিক আন্দোলনলৈ এক অসামান্য অৱদান" শীৰ্ষক সামূহিক তালিকাৰ অধীনত)। ইউনেস্কোৰ বিশ্ব ঐতিহ্য সমিতিয়ে উল্লেখ কৰিছে যে চহৰৰ বিন্যাসৰ পৰা আৰম্ভ কৰি নিৰ্মাণ সামগ্ৰী আৰু জলবায়ুৰ সৈতে খাপ খোৱা কেপিটেল কমপ্লেক্সৰ নক্সাসমূহে আধুনিক স্থাপত্যৰ "উদ্ভাৱনীমূলক আৰু পৰীক্ষামূলক মনোভাৱ"ৰ নিদৰ্শন দাঙি ধৰে।<ref>{{Cite web |last= Rohtaki |first=Hina |date=2025-02-04 |title=Chandigarh not a World Heritage City, but first 30 sectors protected |url=https://indianexpress.com/article/cities/chandigarh/chandigarh-not-a-world-heritage-city-centre-informs-parliament-9814930/ |access-date=2025-06-24 |website=The Indian Express |language=en}}</ref> এই কমপ্লেক্সটোক চণ্ডীগড় পৰিকল্পনাৰ "কেন্দ্ৰবিন্দু" আৰু কৰ্বুচিয়াৰৰ 'ৰেডিয়েণ্ট চিটি' ধাৰণাটোৰ আটাইতকৈ পূৰ্ণাংগ ৰূপ হিচাপে অভিহিত কৰা হৈছে। ইউনেস্কোৱে কেপিটেল কমপ্লেক্সক আধুনিক নগৰ পৰিকল্পনাৰ "অন্যতম স্মৰণীয় নিৰ্মাণ" আৰু মানৱীয় অনুপাত তথা প্ৰযুক্তিৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰাৰ বাবে উচ্চ প্ৰশংসা কৰিছে। ভাৰতৰ ভিতৰত, কেপিটেল কমপ্লেক্সক 'প্ৰাচীন স্মৃতিসৌধ তথা পুৰাতাত্বিক স্থান আৰু অৱশেষ আইন' (AMASR Act)ৰ অধীনত এক ৰাষ্ট্ৰীয় গুৰুত্বপূৰ্ণ স্থান হিচাপে সুৰক্ষিত কৰা হৈছে। সেয়েহে ইয়াৰ দ্বৈত ঐতিহ্যৰ মৰ্যাদা আছে—আইনীভাৱে ই এক ৰাষ্ট্ৰীয় স্মৃতিসৌধ আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয়ভাৱে এক বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ। ইউনেস্কোৰ মূল্যায়নত সতৰ্ক কৰি দিয়া হৈছে যে কেপিটেল কমপ্লেক্সৰ অখণ্ডতা ৰক্ষা কৰিব লাগিব আৰু অনুমোদনহীন নিৰ্মাণে (যেনে দীৰ্ঘদিন ধৰি প্ৰস্তাৱিত ৰাজ্যপালৰ প্ৰাসাদ বা নতুন সংগ্ৰহালয়) ইয়াৰ মৌলিকতাত আউল লগাব পাৰে। সাতখন দেশজুৰি বিস্তৃত এই আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় তালিকাত স্থান পোৱাটোৱে ইউৰোপ, জাপান আৰু আমেৰিকাৰ কৰ্বুচিয়াৰৰ প্ৰকল্পসমূহৰ সৈতে বিশ্বজোৰা আধুনিকতাবাদী আন্দোলনত ভাৰতৰ ভূমিকাৰ প্ৰতীক বহন কৰিছে।<ref name="Sagar">{{Cite news |last=Sagar |first=Munieshwer A |date=2025-01-16 |title=Excessive alterations to Capitol Complex threaten its Unesco heritage status: Experts |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/chandigarh/excessive-alterations-to-capitol-complex-threaten-its-unesco-heritage-status-experts/articleshow/117276347.cms |access-date=2025-06-24 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> == সমসাময়িক প্ৰাসংগিকতা আৰু সংৰক্ষণ প্ৰচেষ্টা == [[File:The Geometric Hill, Capitol Complex, Chandigarh.jpg|thumb|জিঅ'মেট্ৰিক হিল]] বিশ্ব ঐতিহ্যৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত হোৱাৰ পিছৰে পৰা ইয়াৰ সংৰক্ষণৰ প্ৰতি সজাগতা বৃদ্ধি পাইছে। ঐতিহাসিক খণ্ডসমূহৰ পৰিৱৰ্তনসমূহ পৰীক্ষা কৰিবলৈ চণ্ডীগড় প্ৰশাসনে 'চণ্ডীগড় হেৰিটেজ কনজাৰ্ভেচন কমিটি' (CHCC) গঠন কৰিছে। বৰ্তমান কমপ্লেক্সটোৰ ভিতৰত বা ইয়াৰ আশে-পাশে কৰিবলগীয়া যিকোনো মুখ্য উন্নয়নমূলক প্ৰস্তাৱৰ বাবে ঐতিহ্য-অনুমোদন লোৱাটো বাধ্যতামূলক। উদাহৰণস্বৰূপে, ২০২৩–২০২৪ বৰ্ষত [[ভাৰতৰ উচ্চতম ন্যায়ালয়|ভাৰতৰ উচ্চতম ন্যায়ালয়ে]] উচ্চ ন্যায়ালয়ত অননুমোদিত নিৰ্মাণ কাৰ্য (বাৰাণ্ডা সংযোগ) বন্ধ কৰিবলৈ হস্তক্ষেপ কৰিছিল, কাৰণ যিকোনো পৰিৱৰ্তনে ইয়াৰ বিশ্ব ঐতিহ্যৰ মৰ্যাদাক বিপদাপন্ন কৰিব পাৰে।<ref name="Sagar"/> ইউনেস্কোৱে কেপিটেল কমপ্লেক্সৰ পুনৰুদ্ধাৰ আৰু তত্ত্বাৱধানৰ বাবে এক আনুষ্ঠানিক সংৰক্ষণ আঁচনি প্ৰস্তুত কৰিবলৈ স্পষ্ট নিৰ্দেশ দিছে। স্থাপত্য সমালোচকসকলে কমপ্লেক্সটোৰ মৰ্যাদা হানিকাৰক পৰিৱৰ্তন আৰু ইয়াৰ অপব্যৱহাৰক লৈয়ো আক্ষেপ প্ৰকাশ কৰিছে। বিশিষ্ট ইতিহাসবিদ উইলিয়াম জে. আৰ. কাৰ্টিছে আঙুলিয়াই দিছে যে বিধানসভাৰ ভিতৰত পলিচ কৰা পাথৰৰ মজিয়া আৰু কাঠৰ স্কাৰ্টিংৰ দৰে আধুনিক সংযোজনে ইয়াৰ আভ্যন্তৰীণ সৌন্দৰ্য্য "বিকৃত" কৰিছে। তেওঁ লগতে উল্লেখ কৰে যে নিৰাপত্তাৰ বাবে লগোৱা জেউৰা, গাৰ্ড প'ষ্ট আৰু গেটবোৰে এসপ্লানেডৰ মুকলি পৰিৱেশত বাধাৰ সৃষ্টি কৰে। কমপ্লেক্সটোৰ বিশালতাক লৈ কাৰ্টিছে মত প্ৰকাশ কৰিছে যে কেতিয়াবা ইয়াক "পৰিত্যক্ত" যেন লাগে; উদাহৰণস্বৰূপে, ২০১৪ চনত তেওঁৰ ভ্ৰমণৰ সময়ত বিধানসভাৰ জলাধাৰসমূহ অৱহেলিত অৱস্থাত আছিল। কাৰ্টিছে সতৰ্ক কৰি দিছিল যে যদি চণ্ডীগড়ৰ এই ভৱনসমূহৰ অৱনতি হ'বলৈ দিয়া হয়, তেন্তে ইউনেস্কোৰ স্বীকৃতি বৰ্তী থকাটো কঠিন হ'ব।<ref name="Sagar"/> ব্ৰিটিছ সম্ৰাট তথা স্থাপত্য সমালোচক তৃতীয় চাৰ্লছেও এই কমপ্লেক্সৰ নক্সাক সমালোচনা কৰিছে। ২০১০ চনত প্ৰকাশিত তেওঁৰ গ্ৰন্থ 'হাৰমনী: এ নিউ ৱে অফ লুকিং এট আৱাৰ ৱৰ্ল্ড'ত তেওঁ ইয়াক চৰকাৰৰ এক "অমানৱীয় প্ৰতিচ্ছবি" বুলি অভিহিত কৰিছে।<ref name="c067">{{cite book | author1=Charles III| last2=Juniper | first2=Tony | last3=Skelly | first3=Ian | title=Harmony | publisher=HarperCollins UK | publication-place=London | date=2010 | isbn=978-0-00-734803-9 | page=170}}</ref> শেহতীয়া বছৰবোৰত সংৰক্ষণ আৰু উন্নয়নৰ মাজত ভাৰসাম্য ৰক্ষাৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়া হৈছে। চহৰখনৰ ঐতিহ্যগত মৰ্যাদাক (যিটো কেৱল প্ৰথম ৩০টা খণ্ডৰ বাবে দিয়া হৈছে) আধাৰ কৰি বহুতো উন্নয়নমূলক আঁচনি স্থগিত ৰখা হৈছে।<ref>{{Cite web |last=Sheetal |title=Mixed reactions to Centre’s reply on city heritage status |url=https://www.tribuneindia.com/news/chandigarh/mixed-reactions-to-centres-reply-on-city-heritage-status/ |access-date=2025-06-24 |website=The Tribune |language=en}}</ref> কৰ্বুচিয়াৰৰ সৈতে কাম কৰা প্ৰাক্তন মুখ্য স্থপতি এম. এন. শৰ্মাই উল্লেখ কৰিছে যে চণ্ডীগড়ক "বিশাল ধাৰণা আৰু তুলনামূলকভাৱে কম ধনেৰে" নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল, যাৰ অৰ্থ হ'ল ভৱিষ্যতৰ যিকোনো পৰিৱৰ্তনৰ বাবে এক দূৰদৰ্শী চিন্তাৰ প্ৰয়োজন। চণ্ডীগড়ৰ নাগৰিকসকলে দেশৰ প্ৰথম পৰিকল্পিত চহৰ হিচাপে ইয়াৰ স্থাপত্য আৰু পৰিচয়ক লৈ গৌৰৱ কৰে।<ref>{{Cite web |last=Bharne |first=Vinayak |title=Beyond the Corbusian Cult: Reflections on Chandigarh's Capitol |url=https://www.planetizen.com/node/42309 |access-date=2025-06-24 |website=www.planetizen.com |language=en}}</ref> ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰত]] 2l0ylbm9viaz4qlqwq0rp85rl8cwqvo 0 129013 603014 602770 2026-04-26T15:41:51Z Kandarpajit Kallol 6257 603014 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = ঐতিহাসিক চহৰ আহমদাবাদ | native_name = અમદાવાદ કોટવિસ્તાર | native_name_lang = gu | settlement_type = নগৰীয়া বসতি | image_skyline = | image_caption = | image_flag = | image_shield = | image_map = Ahmedabad 1855.jpg | map_alt = | map_caption = ১৮৫৫ চনৰ পুৰণি আহমেদাবাদৰ মানচিত্ৰ | pushpin_map = India | pushpin_label_position = left | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = ভাৰতৰ গুজৰাট | coordinates = {{coord|23|1|32|N|72|35|15|E|region:IN|display=inline,title}} | coordinates_footnotes = | subdivision_type = Country | subdivision_name = [[ভাৰত]] | subdivision_type1 = State | subdivision_name1 = [[গুজৰাট]] | subdivision_type2 = District | subdivision_name2 = [[আহমেদাবাদ]] জিলা | subdivision_type3 = City | subdivision_name3 = [[আহমেদাবাদ]] | established_title = Established | established_date = ১৪১১ | founder = আহমদ শ্বাহ ১ | seat_type = | seat = | government_footnotes = | leader_party = | leader_title = | leader_name = | unit_pref = Metric <!-- ALL fields with measurements have automatic unit conversion --> | area_footnotes = | area_total_km2 = | area_land_km2 = | area_water_km2 = | elevation_footnotes = | elevation_m = | population_footnotes = | population_total = | population_as_of = | population_density_km2 = auto | population_note = | population_demonym = | timezone1 = | utc_offset1 = | timezone1_DST = | utc_offset1_DST = | postal_code_type = | postal_code = | area_code_type = | area_code = | iso_code = | website = <!-- {{URL|example.com}} --> | footnotes = {{Infobox UNESCO World Heritage Site | child = yes | criteria = {{UNESCO WHS type|(ii), (v)}}(ii), (v) | ID = ১৫৫১ | year = ২০১৭ | area = {{convert|535.7|ha|sqmi|abbr=on}} | buffer_zone = {{convert|395|ha|sqmi|abbr=on}} }} }} [[File:City Walls of Ahmedabad 1866.jpg|thumb|upright=1.29|আহমেদাবাদৰ চহৰৰ দেৱাল ১৮৬৬]] '''ঐতিহাসিক চহৰ আহমদাবাদ''' {{en| Historic City of Ahmadabad}} বা '''পুৰণি আহমেদাবাদ''' [[ভাৰত]]ৰ এখন দেৱালযুক্ত চহৰ, ১৪১১ চনত [[গুজৰাট]] চুলতানীৰ প্ৰথম আহমদ শ্বাহে প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। ই ছয় শতিকাজুৰি গুজৰাট ৰাজ্যৰ ৰাজধানী হিচাপে কাম কৰি পিছলৈ গুজৰাটৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ৰাজনৈতিক আৰু বাণিজ্যিক কেন্দ্ৰত পৰিণত হয়। আজিও ই জনবহুল আৰু জৰাজীৰ্ণ হোৱাৰ পিছতো মহানগৰ আহমেদাবাদৰ প্ৰতীকী হৃদপিণ্ড হিচাপে কাম কৰি আছে। ২০১৭ চনৰ জুলাই মাহত ইয়াক [[ইউনেস্কো]]ৰ বিশ্ব ঐতিহ্য নগৰ হিচাপে সন্নিৱিষ্ট কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/ahmedabad/ahmedabad-takes-giant-leap-becomes-indias-first-world-heritage-city/articleshow/59507216.cms|title=Ahmedabad takes giant leap, becomes India's first World Heritage City|work=The Times of India|access-date=2017-07-15}}</ref> ==ইতিহাস== প্ৰাচীন বসতিসমূহ বৰ্তমানৰ পুৰণি চহৰখনৰ দক্ষিণে আৰু সাবৰমতী নদীৰ পাৰত অৱস্থিত আছিল। ইয়াক আশাৱল বা আশাপল্লী বুলি জনা গৈছিল। একাদশ শতিকাত চাউলুক্য বংশৰ কৰ্ণে এই চহৰখনক নিজৰ ৰাজধানী কৰি কৰ্ণৱতী (কৰ্ণৰ নগৰ), শ্ৰীনগৰ (সমৃদ্ধিশালী চহৰ), আৰু ৰাজনগৰ (ৰজাৰ নগৰ) নামেৰে নামকৰণ কৰে।{{sfn | ''Google Books'' | 2015|page=249}} প্ৰথম আহমদ শ্বাহে ১৪১১ চনত মহানগৰীৰ প্ৰথম দুৰ্গ মানেক বুৰ্জৰ ভেটি স্থাপন কৰিছিল আৰু তাৰ পিছত ১৪১৩ চনত সম্পূৰ্ণ হোৱা ভদ্ৰা দুৰ্গ নিৰ্মাণ কৰিছিল। তেওঁ চহৰৰ প্ৰথম চৌহদ মানেক চকও নিৰ্মাণ কৰিছিল, যি দুয়োটা হিন্দু সাধু মানেকনাথৰ কাহিনীৰ সৈতে জড়িত। ১৪৮৪ চনলৈকে তেওঁৰ গুজৰাট চুলতানে (১৪১১–১৫৭৩) এই চহৰৰপৰা শাসন কৰিছিল। তেওঁৰ নাতি মাহমুদ বেগাদাই ১৪৮৪ চনৰপৰা ১৫৩৫ চনলৈ ৰাজধানী আহমেদাবাদৰপৰা মুহাম্মাবাদলৈ স্থানান্তৰিত কৰিছিল যদিও চহৰখন পুনৰ দুৰ্গম কৰি তুলিছিল। পিছলৈ আহমেদাবাদ পুনৰ চুলতান ৰাজ্যৰ ৰাজধানী হৈ পৰে যেতিয়ালৈকে ১৫৭৩ চনত মোগলৰ হাতত নপৰে। মোগল শাসনৰ সময়ত (১৫৭২–১৭০৭) ভদ্ৰা দুৰ্গ গুজৰাটৰ ৰাজ্যপালৰ আসন হিচাপে কাম কৰিছিল। চহৰখনৰ ভিতৰত আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে কেইবাটাও বসতি সংযোজন কৰি চহৰখন গঢ়ি উঠিছিল। চহৰখনৰ জনসংখ্যাৰ কোনো হিচাপ পোৱা হোৱা নাই। চহৰখনৰ আকাৰৰ কিছু ধাৰণা সমসাময়িক গ্ৰন্থসমূহত পোৱা যায়: ফেৰিষ্টা, আইন-ই-আকবাৰী, আৰু মিৰাত-ই-আহমদী। আইন-ই-আকবাৰী (১৫৮০)ৰ মতে ৩৬০টা পুৰ আছিল, ইয়াৰে সেই সময়ত মাত্ৰ চৌৰাশীটাহে গঢ়ি উঠিছিল; ফেৰিষ্টৰ মতে ১৬০০ চনত ৩৬০টা মহল্লা আছিল, প্ৰত্যেককে দেৱালেৰে আগুৰি আছিল; মিৰাত-ই-আহমদীৰ এটা অংশত কোৱা হৈছে যে এটা সময়ত ই ইমানেই জনবহুল আছিল যে ইয়াত ৩৮০টা পুৰ আছিল, প্ৰত্যেকৰে এটা বৃহৎ অঞ্চল আছিল যিটো প্ৰায় চহৰৰ দৰে আছিল; আন এটা খণ্ডত তেওঁ চহৰৰ ভিতৰৰ বাৰটা ৱাৰ্ড আৰু বাহিৰৰ আন আন ৱাৰ্ডৰ বৰ্ণনা কৰিছে আৰু চহৰখনৰ বিশদ বৰ্ণনাত তেওঁ ১১০টা উপকণ্ঠ অঞ্চলৰ নাম উল্লেখ কৰিছে, ইয়াৰে ১৯টা মোগল শাসনৰ সময়ত বসবাস কৰিছিল। জাৰ্মান ভ্ৰমণকাৰী মেণ্ডেলছলোৱে (১৬৩৮) ৰিপ'ৰ্ট কৰিছে যে উপকণ্ঠ অঞ্চল আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে থকা গাঁওসমূহ প্ৰায় সাত লীগ এলেকাত বিস্তৃত।{{sfn | ''Google Books'' | 2015|page=252-253}} মোগল আৰু মাৰাঠা চহৰখন নিয়ন্ত্ৰণৰ বাবে হোৱা সংগ্ৰামৰ সময়ত (১৭০৭–১৭৫৩) চহৰখনৰ ক্ষতিসাধন হয় আৰু বহু উপকণ্ঠ অঞ্চলৰ জনবসতিহীন হৈ পৰে। এই যুদ্ধত নগৰৰ দেৱাল ভাঙি ব্যৱসায়-বাণিজ্যৰ ক্ষতিসাধন হয়। মহানগৰীৰ ৰাজহ মোগল আৰু মাৰাঠা শাসকৰ মাজত ভাগ কৰা হৈছিল। পিছলৈ মাৰাঠা শাসনৰ সময়ত (১৭৫৮–১৮১৭) চহৰখনৰ ৰাজহ পেশ্বৱা আৰু গেকৱাডৰ মাজত বিভক্ত কৰা হয়। এইবোৰে অধিক কৰ আৰোপ কৰিছিল, যাৰ ফলত চহৰখনৰ অৰ্থনীতিৰ ওপৰত প্ৰভাৱ পৰিছিল। ১৮১৭ চনত আহমেদাবাদ ব্ৰিটিছ কোম্পানী শাসনৰ অধীনলৈ আহে, যাৰ ফলত চহৰখন ৰাজনৈতিকভাৱে সুস্থিৰ হৈ পৰে আৰু বাণিজ্যৰ উন্নতি ঘটে। ১৮১৭ চনত জনসংখ্যা ৮০,০০০ৰপৰা ১৮২৪ চনত প্ৰায় ৮৮,০০০লৈ বৃদ্ধি পায়। পৰৱৰ্তী আঠ বছৰত ঘিউ আৰু অন্যান্য সামগ্ৰীৰ ওপৰত বিশেষ চেছ আৰোপ কৰা হয় আৰু চহৰৰ দেৱাল মেৰামতি কৰা হয় আৰু ২৫,০০০ পাউণ্ড (২৫০,০০০ টকা) খৰচ হয়। প্ৰায় একে সময়তে চহৰৰ উত্তৰ দিশৰ এটা ঠাইত এটা কেণ্টনমেণ্ট স্থাপন কৰা হৈছিল। জনসংখ্যা প্ৰায় ৯৫,০০০ (১৮১৬) লৈ বৃদ্ধি পায়। দেৱাল নিৰ্মাণ সম্পূৰ্ণ হোৱাৰ পিছত বাকী থকা ৰাজহুৱা ধন পৌৰসভাৰ কামত ব্যৱহাৰ কৰা হয়।{{sfn | ''Google Books'' | 2015|pages=260–261}} [[মহাত্মা গান্ধী]]ৰ নেতৃত্বত [[ভাৰতীয় স্বাধীনতা আন্দোলন]]ৰ সময়তো পুৰণি চহৰখন ৰাজনৈতিক কাৰ্যকলাপৰ কেন্দ্ৰবিন্দু হৈয়েই থাকিল। == দুৰ্গ আৰু প্ৰৱেশদ্বাৰ == === দুৰ্গ === বৰ্গাকৃতিৰ আৰু প্ৰায় ৪৩ একৰ এলেকা আগুৰি থকা ভদ্ৰ দুৰ্গৰ আঠখন প্ৰৱেশদ্বাৰ আছিল; ইয়াৰে তিনিখন ডাঙৰ—দুখন পূব দিশত আৰু এখন দক্ষিণ-পশ্চিম কোণত; মজলীয়া আকাৰৰ তিনিখন—দুখন উত্তৰত আৰু এখন দক্ষিণত; আৰু দুখন সৰু প্ৰৱেশদ্বাৰ পশ্চিম দিশত আছিল। আহমেদাবাদৰ জামা মছজিদৰ নিৰ্মাণ কাৰ্য ১৪২৩ চনত সম্পূৰ্ণ হৈছিল। চহৰখনৰ সম্প্ৰসাৰণৰ লগে লগে চহৰৰ দেৱালো বিস্তাৰ কৰা হৈছিল। সেইবাবে ১৪৮৬ চনত আহমেদ শ্বাহৰ নাতি মাহমুদ বেগদাই দ্বিতীয়বাৰৰ বাবে দুৰ্গ নিৰ্মাণ কৰিছিল। 'মিৰাট-ই-আহমদী'ত বৰ্ণনা কৰা অনুসৰি এই বহিঃবেৰৰ পৰিধি ১০ কিলোমিটাৰ (৬.২ মাইল) আছিল আৰু ইয়াত ১২খন প্ৰৱেশদ্বাৰ, ১৮৯টা দুৰ্গৰ স্তম্ভ আৰু ৬,০০০ তকৈ অধিক বেটেলমেণ্ট আছিল।<ref name="gkm">{{cite book | title=India through the ages: history, art, culture, and religion | publisher=Sundeep Prakashan | author=G. Kuppuram | year=1988 | pages=739 | url=https://google.com. | volume=2 | isbn=9788185067094 }}</ref> দ্বিতীয় দুৰ্গটোৰ দেৱালসমূহ পশ্চিমে সবৰমতী নদীৰ পাৰত প্ৰায় ১.৭৫ মাইল ধৰি বিস্তৃত আছিল আৰু পূবফালে অৰ্ধবৃত্তাকাৰে আগুৰি আছিল। পূৰ্বতে ইয়াৰ মুঠ মাটি-কালি দুই বৰ্গ মাইল আছিল।{{sfn | ''Google Books'' | 2015|page=248}} === প্ৰৱেশদ্বাৰ === অধিকাংশ লোকৰ বিশ্বাস যে আহমেদাবাদৰ ১২খন প্ৰৱেশদ্বাৰ আছিল, কিন্তু একাংশ ইতিহাসবিদৰ মতে ই ১৬খন আছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত একাংশ ভাৰততত্ত্ববিদে আহমেদাবাদৰ ২১খন প্ৰৱেশদ্বাৰ থকা বুলি মত পোষণ কৰে। ভদ্ৰ দুৰ্গৰ আঠখন প্ৰৱেশদ্বাৰ আছিল—তিনিখন ডাঙৰ, দুখন পূবত আৰু এখন দক্ষিণ-পশ্চিম কোণত; তিনিখন মজলীয়া আকাৰৰ, দুখন উত্তৰত আৰু এখন দক্ষিণত; আৰু দুখন সৰু দুৱাৰ পশ্চিমত আছিল।<ref name="amg">{{cite news | url=http://ahmedabadmirror.com | title=City's Lost Gates | work=Ahmedabad Mirror | date=8 February 2010 | agency=AM | access-date=12 February 2013 | author=Rajput, Vipul | author2=Patel, Dilip | url-status=dead | archive-url=https://web.archive.org/web/20130410041915/http://ahmedabadmirror.com | archive-date=10 April 2013 }}</ref> দ্বিতীয় দুৰ্গৰ দেৱালত ১৮খন প্ৰৱেশদ্বাৰ আছিল—১৫খন ডাঙৰ আৰু ৩খন সৰু। ১৫খনৰ ভিতৰত এখন বন্ধ কৰি দিয়া হৈছিল আৰু দুখন পিছত যোগ কৰা হৈছিল। উত্তৰ-পশ্চিম কোণৰপৰা আৰম্ভ কৰি এই প্ৰৱেশদ্বাৰসমূহ আছিল: উত্তৰ দেৱালত তিনিখন—উত্তৰ-পশ্চিমত শ্বাহপুৰ, উত্তৰত দিল্লী আৰু উত্তৰ-পূবত দৰিয়াপুৰ; পূব দেৱালত চাৰিখন—ব্ৰিটিছে নিৰ্মাণ কৰা প্ৰেমভাই গেট (উত্তৰ-পূবত), পূবত কালুপুৰ, ব্ৰিটিছে নিৰ্মাণ কৰা পাঁচকুৱা গেট (পূবত) আৰু দক্ষিণ-পূবত সাৰংপুৰ; দক্ষিণ দেৱালত চাৰিখন—দক্ষিণ-পূবত ৰায়পুৰ আৰু আস্তোদিয়া, দক্ষিণত বন্ধ হৈ থকা মহুদা গেট আৰু জামালপুৰ; পশ্চিম দেৱালত সাতখন—দক্ষিণ-পশ্চিমত খান জাহান, ৰায়খাদ আৰু মানেক; মাজভাগত দুৰ্গৰ তিনিখন প্ৰৱেশদ্বাৰ গণেশ, ৰাম আৰু বাৰাদৰী; আৰু উত্তৰ-পশ্চিমত খানপুৰ গেট।<ref name="dna 2011">{{cite news| title=Ahmedabad gates: Residue of past or the pride of the present? | publisher=DNA | date=23 January 2011| first=Yatin|last=Pandya|url=http://dnaindia.com | access-date=11 January 2015}}</ref><ref name=GBA>{{cite book|title=Gazetteer of the Bombay Presidency: Ahmedabad|url=https://google.com|year=1879|publisher=Government Central Press|pages=273–277}}</ref> ১৮৬৪ চনত ৰেলপথ মুকলি হোৱাৰ পিছত ব্ৰিটিছে প্ৰেম দৰকাৰীাজা আৰু পাঁচকুৱা গেট নামৰ দুখন নতুন প্ৰৱেশদ্বাৰ নিৰ্মাণ কৰিছিল।{{sfn | ''Google Books'' | 2015|page=262}} == ওচৰ-চুবুৰীয়া অঞ্চল == [[File:Pole 44.jpg|thumb|পুৰণি আহমেদাবাদৰ পোল অঞ্চল]] 'পোল' আছিল পুৰণি চহৰৰ এক বিশেষ ধৰণৰ সামূহিক আৱাসিক অঞ্চল। ১৮৭২ চনত এনে প্ৰায় ৩৫৬টা পোল আছিল। ১৭৩৮-১৭৫৩ চনৰ ভিতৰত হিন্দু আৰু মুছলমানৰ মাজত ধৰ্মীয় উত্তেজনাৰ ফলত সৃষ্টি হোৱা বিভাজিত শাসনৰ সময়ত এনেধৰণৰ গৃহ নিৰ্মাণ শৈলী গঢ়ি উঠিছিল। যেতিয়া চহৰৰ দেৱালসমূহ জৰাজীৰ্ণ হৈ পৰিছিল আৰু ডকাইতৰপৰা সুৰক্ষা দিবলৈ অপাৰগ হৈছিল, তেতিয়া সুৰক্ষাৰ বাবে পোলৰ প্ৰৱেশদ্বাৰসমূহ অধিক গুৰুত্বপূৰ্ণ হৈ পৰিছিল।{{sfn | ''Google Books'' | 2015|page=294-295}} == স্থাপত্যশৈলী == পুৰণি চহৰখন কাষ্ঠ শিল্পৰ চহকী কাৰুকাৰ্য, হাভেলী, খাডকী আৰু পোলৰ বাবে জনাজাত। আহমেদাবাদৰ অনন্য ঐতিহ্য আৰু সংস্কৃতিৰ এক উৎকৃষ্ট নিদৰ্শন হ'ল ইয়াৰ কাঠৰ স্থাপত্য। ই চহৰখনৰ কলা-সংস্কৃতি, পৰম্পৰা আৰু গাঁথনিগত নক্সালৈ আগবঢ়োৱা অৱদানক সূচায় আৰু চহৰখনৰ বাসিন্দাসকলৰ জীৱন-শৈলীৰ প্ৰতিফলন ঘটায়। চহৰখনৰ স্থাপত্যসমূহ সামূহিক একতা, পাৰিবাৰিক ভাবধাৰা আৰু বহুসংস্কৃতিবাদক প্ৰসাৰিত কৰাকৈ নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। ইয়াৰ প্ৰমাণ পোৱা যায় চহৰখনত হিন্দু, ইছলাম, খ্ৰীষ্টান আৰু ইহুদী ধৰ্মসহ বিভিন্ন ধৰ্মীয় অনুষ্ঠানৰ অৱস্থিতিৰপৰা।<ref>{{Cite web |last=Centre |first=UNESCO World Heritage |title=Historic City of Ahmadabad |url=https://unesco.org |access-date=2022-12-06 |website=UNESCO World Heritage Centre |language=en}}</ref> ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰত]] [[শ্ৰেণী:গুজৰাট]] gx31v5id3gfsj5rbet34jjtl0ijizr3 0 129063 603115 601618 2026-04-27T04:16:44Z দিম্পল দাস 5159 /* আৰম্ভণি ইতিহাস */ 603115 wikitext text/x-wiki [[File:20191219 Fort Amber, Amer, Jaipur 0955 9481.jpg|thumb|আমেৰ দুৰ্গ]] '''আমেৰ দুৰ্গ''' বা '''আম্বৰ দুৰ্গ''' [[ভাৰত]]ৰ [[ৰাজস্থান]]ৰ আমেৰত অৱস্থিত এটা দুৰ্গ। আমেৰ হৈছে ৰাজস্থানৰ ৰাজধানী জয়পুৰৰ পৰা ১১ কিলোমিটাৰ (৬.৮ মাইল) দূৰত্বত অৱস্থিত ৪ বৰ্গ কিলোমিটাৰ (১.৫ বৰ্গমাইল)।<ref name="Publishing2008">{{cite book|author=Outlook Publishing|title=Outlook|url=https://books.google.com/books?id=PTEEAAAAMBAJ&pg=PA39|year=2008|publisher=Outlook Publishing|page=39}}</ref> পাহাৰৰ ওপৰত অৱস্থিত এইখন জয়পুৰৰ এক প্ৰধান পৰ্যটনস্থলী।<ref name="Mancini2009">{{cite book|last=Mancini|first=Marc|title=Selling Destinations: Geography for the Travel Professional|url=https://books.google.com/books?id=Kp6ceVRUg8UC&pg=PA539|year=2009|publisher=Cengage Learning|isbn=978-1-4283-2142-7|page=539}}</ref><ref name="Abram2003">{{cite book|last=Abram|first=David|title=Rough guide to India|url=https://books.google.com/books?id=kAMik_6LbwUC&pg=PA161|year=2003|publisher=Rough Guides|isbn=978-1-84353-089-3|page=161}}</ref> আমেৰ দুৰ্গ কলাত্মক শৈলীৰ উপাদানৰ বাবে জনাজাত। বিশাল প্ৰাচীৰ আৰু ধাৰাবাহিকভাৱে গেট আৰু শিলগুটিৰে নিৰ্মিত পথৰ সৈতে এই দুৰ্গটোৱে মাওটা হ্ৰদৰ ওপৰেৰে চাই থাকে,<ref name="Abram2003" /><ref name="BruynBain2010">{{cite book|author1=Pippa de Bruyn|author2=Keith Bain|author3=David Allardice|author4=Shonar Joshi|title=Frommer's India|url=https://books.google.com/books?id=HlqM2CR4vfUC&pg=PA521|year=2010|publisher=Frommer's|isbn=978-0-470-55610-8|pages=521–522}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.hoteldekho.com/blog/amber-fort-jaipur/|title=Amer Fort - Jaipur|language=en-US|access-date=2017-11-17}}</ref><ref>{{Cite web|url = http://amerjaipur.in/Amer-monuments-description.php?mid=4&name=Maota%20Sarover|title = Maota Sarover -Amer-jaipur|access-date = 2015-09-25|publisher = Agam pareek|archivedate = 2018-06-30|archiveurl = https://web.archive.org/web/20180630105210/http://amerjaipur.in/Amer-monuments-description.php?mid=4&name=Maota|deadurl = yes}}</ref> যিটো আমেৰ প্ৰসাদৰ পানীৰ মূল উৎস। আমেৰ পেলেচ ৰাজপুত স্থাপত্যৰ এক সুন্দৰ নিদৰ্শন। ইয়াৰ কিছুমান অট্টালিকা আৰু কৰ্মত মোগল স্থাপত্যৰ প্ৰভাৱ আছে।<ref>{{Cite web|url=https://www.britannica.com/place/Amer-India|title=Amer {{!}} India|website=Encyclopedia Britannica|language=en|access-date=2019-06-21}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=oXa60HtlNOYC&pg=PA195|title=Great Monuments of India|last=DK|date=2009-11-02|publisher=Dorling Kindersley Limited|isbn=9781405347822|language=en}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=p0NJAAAAIAAJ&q=amer+fort+mughal+influence|title=Rise of the Kachhawas in Dhundhār (Jaipur): From the Earliest Times to the Death of Sawai Jai Singh (1743 A.D.)|last=Bhargava|first=Visheshwar Sarup|date=1979|publisher=Shabd Sanchar|language=en}}</ref> ৰঙা বেলেগ বেলেগ বেলেগ শিল আৰু মাৰ্বলৰে নিৰ্মিত এই আকৰ্ষণীয়, ভয়ংকৰ ৰাজপ্ৰসাদটো চাৰিটা স্তৰত নিৰ্মিত, প্ৰতিটো স্তৰতে এটা চোতাল আছে। ইয়াৰ ভিতৰত আছে দিৱান-ই-আম বা "ৰাজহুৱা দৰ্শকৰ হল", দিৱান-ই-খাছ বা "ব্যক্তিগত দৰ্শকৰ হল", শ্বীশ মহল (আইনা প্ৰাসাদ), বা জয় মন্দিৰ, আৰু সুখ নিৱাছ, য'ত ৰাজপ্ৰসাদৰ ভিতৰত পানীৰ ঢৌৰ ওপৰেৰে বতাহ বলি থকা বতাহৰ ফলত কৃত্ৰিমভাৱে শীতল বতৰৰ সৃষ্টি হয়। সেয়েহে আমেৰ দুৰ্গক সাধাৰণতে আমেৰ প্ৰসাদ বুলিও কোৱা হয়।<ref name="BruynBain2010"/> ৰাজপুত মহাৰাজ আৰু তেওঁলোকৰ পৰিয়ালৰ বাসগৃহ আছিল এই ৰাজপ্ৰসাদ। দুৰ্গৰ গণেশ গেটৰ ওচৰৰ ৰাজপ্ৰসাদৰ প্ৰৱেশদ্বাৰত চৈতন্য পন্থাৰ দেৱী শিলা দেৱীৰ প্ৰতি উৎসৰ্গিত এটা মন্দিৰ আছে, যিটো মন্দিৰ ১৬০৪ চনত বংগত বংগত জেচোৰ ৰজাক পৰাস্ত কৰাৰ সময়ত ৰাজা মান সিংহক দিয়া হৈছিল (জেচোৰ বৰ্তমান বাংলাদেশত আছে)।<ref name="Abram2003"/><ref name="Prasad1966">{{cite book|author=Rajiva Nain Prasad|title=Raja Mān Singh of Amer|url=https://books.google.com/books?id=FsA5AQAAIAAJ|year=1966|publisher=World Press|isbn=9780842614733}}</ref><ref name="Babb2004">{{cite book|author=Lawrence A. Babb|title=Alchemies of violence: myths of identity and the life of trade in western India|url=https://books.google.com/books?id=74tUY0le33UC&pg=PA230|year=2004|publisher=SAGE|isbn=978-0-7619-3223-9|pages=230–231}}</ref> ৰজা মান সিঙৰ ১২ গৰাকী ৰাণী আছিল গতিকে তেওঁ ১২টা কোঠা সাজিছিল, প্ৰতিগৰাকী ৰাণীৰ বাবে এটাকৈ। প্ৰতিটো কোঠাতে ৰজাৰ কোঠাৰ লগত সংযুক্ত চিৰি আছিল যদিও ৰাণীসকলক ওপৰলৈ যাবলৈ দিয়া হোৱা নাছিল। ৰাজা জয় সিঙৰ মাত্ৰ এগৰাকী ৰাণী আছিল গতিকে তেওঁ আগৰ তিনিগৰাকী ৰাণীৰ কোঠাৰ সমান কোঠা এটা সাজিছিল। ২০১৩ চনত কম্বোডিয়াৰ ফ্নম পেনত অনুষ্ঠিত বিশ্ব ঐতিহ্য সমিতিৰ ৩৭ সংখ্যক অধিবেশনত ৰাজস্থানৰ আন পাঁচটা দুৰ্গৰ সৈতে আমেৰ দুৰ্গক ৰাজস্থানৰ পাহাৰীয়া দুৰ্গ গোটৰ অংশ হিচাপে [[ইউনেস্কো]]ৰ [[বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] হিচাপে ঘোষণা কৰা হয়।<ref>{{cite news|last1=Singh|first1=Mahim Pratap|title=Unesco declares 6 Rajasthan forts World Heritage Sites|url=http://www.thehindu.com/news/national/other-states/unesco-declares-6-rajasthan-forts-world-heritage-sites/article4838107.ece|access-date=1 April 2015|work=[[The Hindu]]|date=22 June 2013}}</ref> ==ব্যুৎপত্তিবিজ্ঞান== চিল কা তীলাৰ ওপৰত নিৰ্মিত অম্বিকেশ্বৰ মন্দিৰৰ পৰা আমেৰ বা আম্বাৰ নামটো লোৱা হৈছে। অম্বিকাশ্বৰ দেৱতা শিৱৰ স্থানীয় নাম৷ কিন্তু স্থানীয় লোককথা অনুসৰি মাতৃ দেৱী দুৰ্গাৰ আন এটা নাম অম্বাৰ পৰা লোৱা হৈছে।<ref>Trudy Ring, Noelle Watson, Paul Schellinger (2012). ''[Asia and Oceania: International Dictionary of Historic Places]''. {{ISBN|1-136-63979-9}}. pp. 24.</ref> ==ভূগোল== ৰাজস্থানৰ ৰাজধানী জয়পুৰৰ পৰা প্ৰায় ১১ কিলোমিটাৰ (৬.৮ মাইল) দূৰত্বত আমেৰ চহৰৰ ওচৰৰ মাওতা হ্ৰদত ওলাই থকা এটা বনাঞ্চল পাহাৰত আমেৰ প্ৰাসাদ অৱস্থিত। এই ৰাজপ্ৰসাদটো দিল্লীলৈ যোৱা ১১চি ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথৰ ওচৰত।<ref name="Tour">{{Cite web|url=http://www.tourism.rajasthan.gov.in/amber-palace.html|title=Amer Palace|publisher=Rajasthan Tourism: Government of India|access-date=31 March 2011}}</ref> প্ৰৱেশদ্বাৰলৈ যোৱা ৪WD ৰ এটা সৰু পথ, যাক দুৰ্গৰ সুৰজ পল (ছান গেট) বুলি জনা যায়। এতিয়া পৰ্যটকসকলে হাতীত উঠাতকৈ জীপেৰে গড়লৈ যোৱাটো অধিক নৈতিক বুলি বিবেচিত হৈছে। ==ইতিহাস== ===আৰম্ভণি ইতিহাস=== [[File:Amber1860.jpg|thumb|ৰাজস্থানৰ আমেৰ দুৰ্গৰ এক দৃশ্য; উইলিয়াম চিম্পছনৰ জলৰঙ, প্ৰায় ১৮৬০ চন]] আমেৰ আছিল সুসাৱত বংশৰ শাসিত মীনা ৰাজ্য। কাকিল দেৱাই সুসাৱতক পৰাস্ত কৰি খোহৰ পিছত আমেৰক ধূন্ধৰৰ ৰাজধানী কৰিলে। কাকিল দেৱ দুলহেৰাইৰ পুত্ৰ।<ref>{{cite book|title=Jaigarh, the Invincible Fort of Amber| year=1990 |url=https://books.google.com/books?id=hkBuAAAAMAAJ&q=Khoh|page=18|publisher=RBSA Publishers, 1990| isbn=9788185176482 }}</ref><ref>{{cite book|title=Jaipur: Gem of India| date=7 July 2016 |url=https://books.google.com/books?id=5tCeDAAAQBAJ&q=khoh|page=24|publisher=IntegralDMS, 2016| isbn=9781942322054 }}</ref> প্ৰাচীন কালত জয়পুৰ ৰাজ্যখন ‘আমেৰ’ বা ‘ধুন্ধৰ’ নামেৰে জনাজাত আছিল আৰু ইয়াত পাঁচটা ভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ মীনা মুখীয়ালসকলে শাসন কৰিছিল। এই মুখীয়ালসকল দেওতিৰ বৰগুৰজাৰ ৰাজপুত ৰজাৰ অধীনত আছিল । পিছলৈ কাচৱাহা বংশৰ এজন ৰাজকুমাৰ দুলহা ৰায়ে মীনাসকলৰ ক্ষমতাৰ অন্ত পেলাইছিল; তেওঁ দেওলীৰ বৰগুৰজাৰসকলকো পৰাস্ত কৰি ধূন্ধৰক সম্পূৰ্ণৰূপে কাচৱাহা শাসনৰ অধীনলৈ আনে।<ref>{{cite book |last=Sarkar |first=Jadunath |author-link=Jadunath Sarkar |title=A History of Jaipur: C. 1503–1938 |publisher=Orient Longman Limited |pages=23,24 |year=1994 |orig-year=1984 |isbn=81-250-0333-9 |url=https://books.google.com/books?id=O0oPIo9TXKcC&pg=PA23 }}</ref> ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:ভাৰত]] [[শ্ৰেণী:বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ পৰ্যটনস্থলী]] q6jbvaa65mhoi1i2xlxfajnsbwaql6w 603116 603115 2026-04-27T04:17:47Z দিম্পল দাস 5159 /* আৰম্ভণি ইতিহাস */ 603116 wikitext text/x-wiki [[File:20191219 Fort Amber, Amer, Jaipur 0955 9481.jpg|thumb|আমেৰ দুৰ্গ]] '''আমেৰ দুৰ্গ''' বা '''আম্বৰ দুৰ্গ''' [[ভাৰত]]ৰ [[ৰাজস্থান]]ৰ আমেৰত অৱস্থিত এটা দুৰ্গ। আমেৰ হৈছে ৰাজস্থানৰ ৰাজধানী জয়পুৰৰ পৰা ১১ কিলোমিটাৰ (৬.৮ মাইল) দূৰত্বত অৱস্থিত ৪ বৰ্গ কিলোমিটাৰ (১.৫ বৰ্গমাইল)।<ref name="Publishing2008">{{cite book|author=Outlook Publishing|title=Outlook|url=https://books.google.com/books?id=PTEEAAAAMBAJ&pg=PA39|year=2008|publisher=Outlook Publishing|page=39}}</ref> পাহাৰৰ ওপৰত অৱস্থিত এইখন জয়পুৰৰ এক প্ৰধান পৰ্যটনস্থলী।<ref name="Mancini2009">{{cite book|last=Mancini|first=Marc|title=Selling Destinations: Geography for the Travel Professional|url=https://books.google.com/books?id=Kp6ceVRUg8UC&pg=PA539|year=2009|publisher=Cengage Learning|isbn=978-1-4283-2142-7|page=539}}</ref><ref name="Abram2003">{{cite book|last=Abram|first=David|title=Rough guide to India|url=https://books.google.com/books?id=kAMik_6LbwUC&pg=PA161|year=2003|publisher=Rough Guides|isbn=978-1-84353-089-3|page=161}}</ref> আমেৰ দুৰ্গ কলাত্মক শৈলীৰ উপাদানৰ বাবে জনাজাত। বিশাল প্ৰাচীৰ আৰু ধাৰাবাহিকভাৱে গেট আৰু শিলগুটিৰে নিৰ্মিত পথৰ সৈতে এই দুৰ্গটোৱে মাওটা হ্ৰদৰ ওপৰেৰে চাই থাকে,<ref name="Abram2003" /><ref name="BruynBain2010">{{cite book|author1=Pippa de Bruyn|author2=Keith Bain|author3=David Allardice|author4=Shonar Joshi|title=Frommer's India|url=https://books.google.com/books?id=HlqM2CR4vfUC&pg=PA521|year=2010|publisher=Frommer's|isbn=978-0-470-55610-8|pages=521–522}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.hoteldekho.com/blog/amber-fort-jaipur/|title=Amer Fort - Jaipur|language=en-US|access-date=2017-11-17}}</ref><ref>{{Cite web|url = http://amerjaipur.in/Amer-monuments-description.php?mid=4&name=Maota%20Sarover|title = Maota Sarover -Amer-jaipur|access-date = 2015-09-25|publisher = Agam pareek|archivedate = 2018-06-30|archiveurl = https://web.archive.org/web/20180630105210/http://amerjaipur.in/Amer-monuments-description.php?mid=4&name=Maota|deadurl = yes}}</ref> যিটো আমেৰ প্ৰসাদৰ পানীৰ মূল উৎস। আমেৰ পেলেচ ৰাজপুত স্থাপত্যৰ এক সুন্দৰ নিদৰ্শন। ইয়াৰ কিছুমান অট্টালিকা আৰু কৰ্মত মোগল স্থাপত্যৰ প্ৰভাৱ আছে।<ref>{{Cite web|url=https://www.britannica.com/place/Amer-India|title=Amer {{!}} India|website=Encyclopedia Britannica|language=en|access-date=2019-06-21}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=oXa60HtlNOYC&pg=PA195|title=Great Monuments of India|last=DK|date=2009-11-02|publisher=Dorling Kindersley Limited|isbn=9781405347822|language=en}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=p0NJAAAAIAAJ&q=amer+fort+mughal+influence|title=Rise of the Kachhawas in Dhundhār (Jaipur): From the Earliest Times to the Death of Sawai Jai Singh (1743 A.D.)|last=Bhargava|first=Visheshwar Sarup|date=1979|publisher=Shabd Sanchar|language=en}}</ref> ৰঙা বেলেগ বেলেগ বেলেগ শিল আৰু মাৰ্বলৰে নিৰ্মিত এই আকৰ্ষণীয়, ভয়ংকৰ ৰাজপ্ৰসাদটো চাৰিটা স্তৰত নিৰ্মিত, প্ৰতিটো স্তৰতে এটা চোতাল আছে। ইয়াৰ ভিতৰত আছে দিৱান-ই-আম বা "ৰাজহুৱা দৰ্শকৰ হল", দিৱান-ই-খাছ বা "ব্যক্তিগত দৰ্শকৰ হল", শ্বীশ মহল (আইনা প্ৰাসাদ), বা জয় মন্দিৰ, আৰু সুখ নিৱাছ, য'ত ৰাজপ্ৰসাদৰ ভিতৰত পানীৰ ঢৌৰ ওপৰেৰে বতাহ বলি থকা বতাহৰ ফলত কৃত্ৰিমভাৱে শীতল বতৰৰ সৃষ্টি হয়। সেয়েহে আমেৰ দুৰ্গক সাধাৰণতে আমেৰ প্ৰসাদ বুলিও কোৱা হয়।<ref name="BruynBain2010"/> ৰাজপুত মহাৰাজ আৰু তেওঁলোকৰ পৰিয়ালৰ বাসগৃহ আছিল এই ৰাজপ্ৰসাদ। দুৰ্গৰ গণেশ গেটৰ ওচৰৰ ৰাজপ্ৰসাদৰ প্ৰৱেশদ্বাৰত চৈতন্য পন্থাৰ দেৱী শিলা দেৱীৰ প্ৰতি উৎসৰ্গিত এটা মন্দিৰ আছে, যিটো মন্দিৰ ১৬০৪ চনত বংগত বংগত জেচোৰ ৰজাক পৰাস্ত কৰাৰ সময়ত ৰাজা মান সিংহক দিয়া হৈছিল (জেচোৰ বৰ্তমান বাংলাদেশত আছে)।<ref name="Abram2003"/><ref name="Prasad1966">{{cite book|author=Rajiva Nain Prasad|title=Raja Mān Singh of Amer|url=https://books.google.com/books?id=FsA5AQAAIAAJ|year=1966|publisher=World Press|isbn=9780842614733}}</ref><ref name="Babb2004">{{cite book|author=Lawrence A. Babb|title=Alchemies of violence: myths of identity and the life of trade in western India|url=https://books.google.com/books?id=74tUY0le33UC&pg=PA230|year=2004|publisher=SAGE|isbn=978-0-7619-3223-9|pages=230–231}}</ref> ৰজা মান সিঙৰ ১২ গৰাকী ৰাণী আছিল গতিকে তেওঁ ১২টা কোঠা সাজিছিল, প্ৰতিগৰাকী ৰাণীৰ বাবে এটাকৈ। প্ৰতিটো কোঠাতে ৰজাৰ কোঠাৰ লগত সংযুক্ত চিৰি আছিল যদিও ৰাণীসকলক ওপৰলৈ যাবলৈ দিয়া হোৱা নাছিল। ৰাজা জয় সিঙৰ মাত্ৰ এগৰাকী ৰাণী আছিল গতিকে তেওঁ আগৰ তিনিগৰাকী ৰাণীৰ কোঠাৰ সমান কোঠা এটা সাজিছিল। ২০১৩ চনত কম্বোডিয়াৰ ফ্নম পেনত অনুষ্ঠিত বিশ্ব ঐতিহ্য সমিতিৰ ৩৭ সংখ্যক অধিবেশনত ৰাজস্থানৰ আন পাঁচটা দুৰ্গৰ সৈতে আমেৰ দুৰ্গক ৰাজস্থানৰ পাহাৰীয়া দুৰ্গ গোটৰ অংশ হিচাপে [[ইউনেস্কো]]ৰ [[বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] হিচাপে ঘোষণা কৰা হয়।<ref>{{cite news|last1=Singh|first1=Mahim Pratap|title=Unesco declares 6 Rajasthan forts World Heritage Sites|url=http://www.thehindu.com/news/national/other-states/unesco-declares-6-rajasthan-forts-world-heritage-sites/article4838107.ece|access-date=1 April 2015|work=[[The Hindu]]|date=22 June 2013}}</ref> ==ব্যুৎপত্তিবিজ্ঞান== চিল কা তীলাৰ ওপৰত নিৰ্মিত অম্বিকেশ্বৰ মন্দিৰৰ পৰা আমেৰ বা আম্বাৰ নামটো লোৱা হৈছে। অম্বিকাশ্বৰ দেৱতা শিৱৰ স্থানীয় নাম৷ কিন্তু স্থানীয় লোককথা অনুসৰি মাতৃ দেৱী দুৰ্গাৰ আন এটা নাম অম্বাৰ পৰা লোৱা হৈছে।<ref>Trudy Ring, Noelle Watson, Paul Schellinger (2012). ''[Asia and Oceania: International Dictionary of Historic Places]''. {{ISBN|1-136-63979-9}}. pp. 24.</ref> ==ভূগোল== ৰাজস্থানৰ ৰাজধানী জয়পুৰৰ পৰা প্ৰায় ১১ কিলোমিটাৰ (৬.৮ মাইল) দূৰত্বত আমেৰ চহৰৰ ওচৰৰ মাওতা হ্ৰদত ওলাই থকা এটা বনাঞ্চল পাহাৰত আমেৰ প্ৰাসাদ অৱস্থিত। এই ৰাজপ্ৰসাদটো দিল্লীলৈ যোৱা ১১চি ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথৰ ওচৰত।<ref name="Tour">{{Cite web|url=http://www.tourism.rajasthan.gov.in/amber-palace.html|title=Amer Palace|publisher=Rajasthan Tourism: Government of India|access-date=31 March 2011}}</ref> প্ৰৱেশদ্বাৰলৈ যোৱা ৪WD ৰ এটা সৰু পথ, যাক দুৰ্গৰ সুৰজ পল (ছান গেট) বুলি জনা যায়। এতিয়া পৰ্যটকসকলে হাতীত উঠাতকৈ জীপেৰে গড়লৈ যোৱাটো অধিক নৈতিক বুলি বিবেচিত হৈছে। ==ইতিহাস== ===আৰম্ভণি ইতিহাস=== [[File:Amber1860.jpg|thumb|ৰাজস্থানৰ আমেৰ দুৰ্গৰ এক দৃশ্য; উইলিয়াম চিম্পছনৰ জলৰঙ, প্ৰায় ১৮৬০ চন]] আমেৰ আছিল সুসাৱত বংশৰ শাসিত মীনা ৰাজ্য। কাকিল দেৱাই সুসাৱতক পৰাস্ত কৰি খোহৰ পিছত আমেৰক ধূন্ধৰৰ ৰাজধানী কৰিলে। কাকিল দেৱ দুলহেৰাইৰ পুত্ৰ।<ref>{{cite book|title=Jaigarh, the Invincible Fort of Amber| year=1990 |url=https://books.google.com/books?id=hkBuAAAAMAAJ&q=Khoh|page=18|publisher=RBSA Publishers, 1990| isbn=9788185176482 }}</ref><ref>{{cite book|title=Jaipur: Gem of India| date=7 July 2016 |url=https://books.google.com/books?id=5tCeDAAAQBAJ&q=khoh|page=24|publisher=IntegralDMS, 2016| isbn=9781942322054 }}</ref> প্ৰাচীন কালত জয়পুৰ ৰাজ্যখন ‘আমেৰ’ বা ‘ধুন্ধৰ’ নামেৰে জনাজাত আছিল আৰু ইয়াত পাঁচটা ভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ মীনা মুখীয়ালসকলে শাসন কৰিছিল। এই মুখীয়ালসকল দেওতিৰ বৰগুৰজাৰ ৰাজপুত ৰজাৰ অধীনত আছিল । পিছলৈ কাচৱাহা বংশৰ এজন ৰাজকুমাৰ দুলহা ৰায়ে মীনাসকলৰ ক্ষমতাৰ অন্ত পেলাইছিল; তেওঁ দেওলীৰ বৰগুৰজাৰসকলকো পৰাস্ত কৰি ধূন্ধৰক সম্পূৰ্ণৰূপে কাচৱাহা শাসনৰ অধীনলৈ আনে।<ref>{{cite book |last=Sarkar |first=Jadunath |author-link=Jadunath Sarkar |title=A History of Jaipur: C. 1503–1938 |publisher=Orient Longman Limited |pages=23,24 |year=1994 |orig-year=1984 |isbn=81-250-0333-9 |url=https://books.google.com/books?id=O0oPIo9TXKcC&pg=PA23 }}</ref> আমেৰ দুৰ্গটো প্ৰথমে ৰাজা মান সিংহই নিৰ্মাণ কৰিছিল। জয় সিং প্ৰথমে ১৬০০ চনৰ আৰম্ভণিতে ইয়াৰ সম্প্ৰসাৰণ কৰিছিল। পৰৱৰ্তী ১৫০ বছৰলৈকে একেৰাহে শাসকসকলে ইয়াৰ উন্নতি আৰু সম্প্ৰসাৰণ কৰে, যেতিয়ালৈকে ১৭২৭ চনত দ্বিতীয় ছাৱাই জয় সিংহৰ ৰাজত্বকালত কাচৱাহাসকলে নিজৰ ৰাজধানী জয়পুৰলৈ স্থানান্তৰিত নকৰে।<ref name="Publishing2008"/> ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:ভাৰত]] [[শ্ৰেণী:বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ পৰ্যটনস্থলী]] c64sguo1lvt67ypkofyddcd3yd65y8d 603117 603116 2026-04-27T04:19:51Z দিম্পল দাস 5159 /* আৰম্ভণি ইতিহাস */ 603117 wikitext text/x-wiki [[File:20191219 Fort Amber, Amer, Jaipur 0955 9481.jpg|thumb|আমেৰ দুৰ্গ]] '''আমেৰ দুৰ্গ''' বা '''আম্বৰ দুৰ্গ''' [[ভাৰত]]ৰ [[ৰাজস্থান]]ৰ আমেৰত অৱস্থিত এটা দুৰ্গ। আমেৰ হৈছে ৰাজস্থানৰ ৰাজধানী জয়পুৰৰ পৰা ১১ কিলোমিটাৰ (৬.৮ মাইল) দূৰত্বত অৱস্থিত ৪ বৰ্গ কিলোমিটাৰ (১.৫ বৰ্গমাইল)।<ref name="Publishing2008">{{cite book|author=Outlook Publishing|title=Outlook|url=https://books.google.com/books?id=PTEEAAAAMBAJ&pg=PA39|year=2008|publisher=Outlook Publishing|page=39}}</ref> পাহাৰৰ ওপৰত অৱস্থিত এইখন জয়পুৰৰ এক প্ৰধান পৰ্যটনস্থলী।<ref name="Mancini2009">{{cite book|last=Mancini|first=Marc|title=Selling Destinations: Geography for the Travel Professional|url=https://books.google.com/books?id=Kp6ceVRUg8UC&pg=PA539|year=2009|publisher=Cengage Learning|isbn=978-1-4283-2142-7|page=539}}</ref><ref name="Abram2003">{{cite book|last=Abram|first=David|title=Rough guide to India|url=https://books.google.com/books?id=kAMik_6LbwUC&pg=PA161|year=2003|publisher=Rough Guides|isbn=978-1-84353-089-3|page=161}}</ref> আমেৰ দুৰ্গ কলাত্মক শৈলীৰ উপাদানৰ বাবে জনাজাত। বিশাল প্ৰাচীৰ আৰু ধাৰাবাহিকভাৱে গেট আৰু শিলগুটিৰে নিৰ্মিত পথৰ সৈতে এই দুৰ্গটোৱে মাওটা হ্ৰদৰ ওপৰেৰে চাই থাকে,<ref name="Abram2003" /><ref name="BruynBain2010">{{cite book|author1=Pippa de Bruyn|author2=Keith Bain|author3=David Allardice|author4=Shonar Joshi|title=Frommer's India|url=https://books.google.com/books?id=HlqM2CR4vfUC&pg=PA521|year=2010|publisher=Frommer's|isbn=978-0-470-55610-8|pages=521–522}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.hoteldekho.com/blog/amber-fort-jaipur/|title=Amer Fort - Jaipur|language=en-US|access-date=2017-11-17}}</ref><ref>{{Cite web|url = http://amerjaipur.in/Amer-monuments-description.php?mid=4&name=Maota%20Sarover|title = Maota Sarover -Amer-jaipur|access-date = 2015-09-25|publisher = Agam pareek|archivedate = 2018-06-30|archiveurl = https://web.archive.org/web/20180630105210/http://amerjaipur.in/Amer-monuments-description.php?mid=4&name=Maota|deadurl = yes}}</ref> যিটো আমেৰ প্ৰসাদৰ পানীৰ মূল উৎস। আমেৰ পেলেচ ৰাজপুত স্থাপত্যৰ এক সুন্দৰ নিদৰ্শন। ইয়াৰ কিছুমান অট্টালিকা আৰু কৰ্মত মোগল স্থাপত্যৰ প্ৰভাৱ আছে।<ref>{{Cite web|url=https://www.britannica.com/place/Amer-India|title=Amer {{!}} India|website=Encyclopedia Britannica|language=en|access-date=2019-06-21}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=oXa60HtlNOYC&pg=PA195|title=Great Monuments of India|last=DK|date=2009-11-02|publisher=Dorling Kindersley Limited|isbn=9781405347822|language=en}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=p0NJAAAAIAAJ&q=amer+fort+mughal+influence|title=Rise of the Kachhawas in Dhundhār (Jaipur): From the Earliest Times to the Death of Sawai Jai Singh (1743 A.D.)|last=Bhargava|first=Visheshwar Sarup|date=1979|publisher=Shabd Sanchar|language=en}}</ref> ৰঙা বেলেগ বেলেগ বেলেগ শিল আৰু মাৰ্বলৰে নিৰ্মিত এই আকৰ্ষণীয়, ভয়ংকৰ ৰাজপ্ৰসাদটো চাৰিটা স্তৰত নিৰ্মিত, প্ৰতিটো স্তৰতে এটা চোতাল আছে। ইয়াৰ ভিতৰত আছে দিৱান-ই-আম বা "ৰাজহুৱা দৰ্শকৰ হল", দিৱান-ই-খাছ বা "ব্যক্তিগত দৰ্শকৰ হল", শ্বীশ মহল (আইনা প্ৰাসাদ), বা জয় মন্দিৰ, আৰু সুখ নিৱাছ, য'ত ৰাজপ্ৰসাদৰ ভিতৰত পানীৰ ঢৌৰ ওপৰেৰে বতাহ বলি থকা বতাহৰ ফলত কৃত্ৰিমভাৱে শীতল বতৰৰ সৃষ্টি হয়। সেয়েহে আমেৰ দুৰ্গক সাধাৰণতে আমেৰ প্ৰসাদ বুলিও কোৱা হয়।<ref name="BruynBain2010"/> ৰাজপুত মহাৰাজ আৰু তেওঁলোকৰ পৰিয়ালৰ বাসগৃহ আছিল এই ৰাজপ্ৰসাদ। দুৰ্গৰ গণেশ গেটৰ ওচৰৰ ৰাজপ্ৰসাদৰ প্ৰৱেশদ্বাৰত চৈতন্য পন্থাৰ দেৱী শিলা দেৱীৰ প্ৰতি উৎসৰ্গিত এটা মন্দিৰ আছে, যিটো মন্দিৰ ১৬০৪ চনত বংগত বংগত জেচোৰ ৰজাক পৰাস্ত কৰাৰ সময়ত ৰাজা মান সিংহক দিয়া হৈছিল (জেচোৰ বৰ্তমান বাংলাদেশত আছে)।<ref name="Abram2003"/><ref name="Prasad1966">{{cite book|author=Rajiva Nain Prasad|title=Raja Mān Singh of Amer|url=https://books.google.com/books?id=FsA5AQAAIAAJ|year=1966|publisher=World Press|isbn=9780842614733}}</ref><ref name="Babb2004">{{cite book|author=Lawrence A. Babb|title=Alchemies of violence: myths of identity and the life of trade in western India|url=https://books.google.com/books?id=74tUY0le33UC&pg=PA230|year=2004|publisher=SAGE|isbn=978-0-7619-3223-9|pages=230–231}}</ref> ৰজা মান সিঙৰ ১২ গৰাকী ৰাণী আছিল গতিকে তেওঁ ১২টা কোঠা সাজিছিল, প্ৰতিগৰাকী ৰাণীৰ বাবে এটাকৈ। প্ৰতিটো কোঠাতে ৰজাৰ কোঠাৰ লগত সংযুক্ত চিৰি আছিল যদিও ৰাণীসকলক ওপৰলৈ যাবলৈ দিয়া হোৱা নাছিল। ৰাজা জয় সিঙৰ মাত্ৰ এগৰাকী ৰাণী আছিল গতিকে তেওঁ আগৰ তিনিগৰাকী ৰাণীৰ কোঠাৰ সমান কোঠা এটা সাজিছিল। ২০১৩ চনত কম্বোডিয়াৰ ফ্নম পেনত অনুষ্ঠিত বিশ্ব ঐতিহ্য সমিতিৰ ৩৭ সংখ্যক অধিবেশনত ৰাজস্থানৰ আন পাঁচটা দুৰ্গৰ সৈতে আমেৰ দুৰ্গক ৰাজস্থানৰ পাহাৰীয়া দুৰ্গ গোটৰ অংশ হিচাপে [[ইউনেস্কো]]ৰ [[বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] হিচাপে ঘোষণা কৰা হয়।<ref>{{cite news|last1=Singh|first1=Mahim Pratap|title=Unesco declares 6 Rajasthan forts World Heritage Sites|url=http://www.thehindu.com/news/national/other-states/unesco-declares-6-rajasthan-forts-world-heritage-sites/article4838107.ece|access-date=1 April 2015|work=[[The Hindu]]|date=22 June 2013}}</ref> ==ব্যুৎপত্তিবিজ্ঞান== চিল কা তীলাৰ ওপৰত নিৰ্মিত অম্বিকেশ্বৰ মন্দিৰৰ পৰা আমেৰ বা আম্বাৰ নামটো লোৱা হৈছে। অম্বিকাশ্বৰ দেৱতা শিৱৰ স্থানীয় নাম৷ কিন্তু স্থানীয় লোককথা অনুসৰি মাতৃ দেৱী দুৰ্গাৰ আন এটা নাম অম্বাৰ পৰা লোৱা হৈছে।<ref>Trudy Ring, Noelle Watson, Paul Schellinger (2012). ''[Asia and Oceania: International Dictionary of Historic Places]''. {{ISBN|1-136-63979-9}}. pp. 24.</ref> ==ভূগোল== ৰাজস্থানৰ ৰাজধানী জয়পুৰৰ পৰা প্ৰায় ১১ কিলোমিটাৰ (৬.৮ মাইল) দূৰত্বত আমেৰ চহৰৰ ওচৰৰ মাওতা হ্ৰদত ওলাই থকা এটা বনাঞ্চল পাহাৰত আমেৰ প্ৰাসাদ অৱস্থিত। এই ৰাজপ্ৰসাদটো দিল্লীলৈ যোৱা ১১চি ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথৰ ওচৰত।<ref name="Tour">{{Cite web|url=http://www.tourism.rajasthan.gov.in/amber-palace.html|title=Amer Palace|publisher=Rajasthan Tourism: Government of India|access-date=31 March 2011}}</ref> প্ৰৱেশদ্বাৰলৈ যোৱা ৪WD ৰ এটা সৰু পথ, যাক দুৰ্গৰ সুৰজ পল (ছান গেট) বুলি জনা যায়। এতিয়া পৰ্যটকসকলে হাতীত উঠাতকৈ জীপেৰে গড়লৈ যোৱাটো অধিক নৈতিক বুলি বিবেচিত হৈছে। ==ইতিহাস== ===আৰম্ভণি ইতিহাস=== [[File:Amber1860.jpg|thumb|ৰাজস্থানৰ আমেৰ দুৰ্গৰ এক দৃশ্য; উইলিয়াম চিম্পছনৰ জলৰঙ, প্ৰায় ১৮৬০ চন]] আমেৰ আছিল সুসাৱত বংশৰ শাসিত মীনা ৰাজ্য। কাকিল দেৱাই সুসাৱতক পৰাস্ত কৰি খোহৰ পিছত আমেৰক ধূন্ধৰৰ ৰাজধানী কৰিলে। কাকিল দেৱ দুলহেৰাইৰ পুত্ৰ।<ref>{{cite book|title=Jaigarh, the Invincible Fort of Amber| year=1990 |url=https://books.google.com/books?id=hkBuAAAAMAAJ&q=Khoh|page=18|publisher=RBSA Publishers, 1990| isbn=9788185176482 }}</ref><ref>{{cite book|title=Jaipur: Gem of India| date=7 July 2016 |url=https://books.google.com/books?id=5tCeDAAAQBAJ&q=khoh|page=24|publisher=IntegralDMS, 2016| isbn=9781942322054 }}</ref> প্ৰাচীন কালত জয়পুৰ ৰাজ্যখন ‘আমেৰ’ বা ‘ধুন্ধৰ’ নামেৰে জনাজাত আছিল আৰু ইয়াত পাঁচটা ভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ মীনা মুখীয়ালসকলে শাসন কৰিছিল। এই মুখীয়ালসকল দেওতিৰ বৰগুৰজাৰ ৰাজপুত ৰজাৰ অধীনত আছিল । পিছলৈ কাচৱাহা বংশৰ এজন ৰাজকুমাৰ দুলহা ৰায়ে মীনাসকলৰ ক্ষমতাৰ অন্ত পেলাইছিল; তেওঁ দেওলীৰ বৰগুৰজাৰসকলকো পৰাস্ত কৰি ধূন্ধৰক সম্পূৰ্ণৰূপে কাচৱাহা শাসনৰ অধীনলৈ আনে।<ref>{{cite book |last=Sarkar |first=Jadunath |author-link=Jadunath Sarkar |title=A History of Jaipur: C. 1503–1938 |publisher=Orient Longman Limited |pages=23,24 |year=1994 |orig-year=1984 |isbn=81-250-0333-9 |url=https://books.google.com/books?id=O0oPIo9TXKcC&pg=PA23 }}</ref> আমেৰ দুৰ্গটো প্ৰথমে ৰাজা মান সিংহই নিৰ্মাণ কৰিছিল। জয় সিং প্ৰথমে ১৬০০ চনৰ আৰম্ভণিতে ইয়াৰ সম্প্ৰসাৰণ কৰিছিল। পৰৱৰ্তী ১৫০ বছৰলৈকে একেৰাহে শাসকসকলে ইয়াৰ উন্নতি আৰু সম্প্ৰসাৰণ কৰে, যেতিয়ালৈকে ১৭২৭ চনত দ্বিতীয় ছাৱাই জয় সিংহৰ ৰাজত্বকালত কাচৱাহাসকলে নিজৰ ৰাজধানী জয়পুৰলৈ স্থানান্তৰিত নকৰে।<ref name="Publishing2008"/> মধ্যযুগত আমেৰক ‘ধুন্ধৰ’ (পশ্চিম সীমান্তত অৱস্থিত বলিদানৰ পৰ্বতক বুজায়) নামেৰে জনা গৈছিল। একাদশ শতিকাৰ পৰা ১৭২৭ খ্ৰীষ্টাব্দলৈকে—অৰ্থাৎ ১০৩৭ চনৰ পৰা ১৭২৭ খ্ৰীষ্টাব্দৰ ভিতৰত—কাচৱাহা শাসকসকলে ইয়াক শাসন কৰিছিল, যেতিয়ালৈকে ৰাজধানী আমেৰৰ পৰা জয়পুৰলৈ স্থানান্তৰিত হোৱা নাছিল।<ref name="BruynBain2010"/> এই শাসকসকলৰ সৈতে আমিৰৰ ইতিহাস অবিচ্ছেদ্যভাৱে জড়িত, কিয়নো তেওঁলোকে ইয়াতেই নিজৰ সাম্ৰাজ্যৰ ভেটি স্থাপন কৰিছিল।<ref name="KhangarotNathawat1990">{{cite book|author1=R. S. Khangarot|author2=P. S. Nathawat|title=Jaigarh, the invincible fort of Amer|url=https://books.google.com/books?id=hkBuAAAAMAAJ|year=1990|publisher=RBSA Publishers|isbn=978-81-85176-48-2|pages=8–9, 17}}</ref> ==গাঁথনি== [[File:Courtyard of Amer Fort, India.jpg|thumb|আমেৰ দুৰ্গৰ জেনানা চোতাল]] ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:ভাৰত]] [[শ্ৰেণী:বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ পৰ্যটনস্থলী]] 9th1qvaavll4pvxqldde95fi9zftkg8 603118 603117 2026-04-27T04:20:47Z দিম্পল দাস 5159 /* গাঁথনি */ 603118 wikitext text/x-wiki [[File:20191219 Fort Amber, Amer, Jaipur 0955 9481.jpg|thumb|আমেৰ দুৰ্গ]] '''আমেৰ দুৰ্গ''' বা '''আম্বৰ দুৰ্গ''' [[ভাৰত]]ৰ [[ৰাজস্থান]]ৰ আমেৰত অৱস্থিত এটা দুৰ্গ। আমেৰ হৈছে ৰাজস্থানৰ ৰাজধানী জয়পুৰৰ পৰা ১১ কিলোমিটাৰ (৬.৮ মাইল) দূৰত্বত অৱস্থিত ৪ বৰ্গ কিলোমিটাৰ (১.৫ বৰ্গমাইল)।<ref name="Publishing2008">{{cite book|author=Outlook Publishing|title=Outlook|url=https://books.google.com/books?id=PTEEAAAAMBAJ&pg=PA39|year=2008|publisher=Outlook Publishing|page=39}}</ref> পাহাৰৰ ওপৰত অৱস্থিত এইখন জয়পুৰৰ এক প্ৰধান পৰ্যটনস্থলী।<ref name="Mancini2009">{{cite book|last=Mancini|first=Marc|title=Selling Destinations: Geography for the Travel Professional|url=https://books.google.com/books?id=Kp6ceVRUg8UC&pg=PA539|year=2009|publisher=Cengage Learning|isbn=978-1-4283-2142-7|page=539}}</ref><ref name="Abram2003">{{cite book|last=Abram|first=David|title=Rough guide to India|url=https://books.google.com/books?id=kAMik_6LbwUC&pg=PA161|year=2003|publisher=Rough Guides|isbn=978-1-84353-089-3|page=161}}</ref> আমেৰ দুৰ্গ কলাত্মক শৈলীৰ উপাদানৰ বাবে জনাজাত। বিশাল প্ৰাচীৰ আৰু ধাৰাবাহিকভাৱে গেট আৰু শিলগুটিৰে নিৰ্মিত পথৰ সৈতে এই দুৰ্গটোৱে মাওটা হ্ৰদৰ ওপৰেৰে চাই থাকে,<ref name="Abram2003" /><ref name="BruynBain2010">{{cite book|author1=Pippa de Bruyn|author2=Keith Bain|author3=David Allardice|author4=Shonar Joshi|title=Frommer's India|url=https://books.google.com/books?id=HlqM2CR4vfUC&pg=PA521|year=2010|publisher=Frommer's|isbn=978-0-470-55610-8|pages=521–522}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.hoteldekho.com/blog/amber-fort-jaipur/|title=Amer Fort - Jaipur|language=en-US|access-date=2017-11-17}}</ref><ref>{{Cite web|url = http://amerjaipur.in/Amer-monuments-description.php?mid=4&name=Maota%20Sarover|title = Maota Sarover -Amer-jaipur|access-date = 2015-09-25|publisher = Agam pareek|archivedate = 2018-06-30|archiveurl = https://web.archive.org/web/20180630105210/http://amerjaipur.in/Amer-monuments-description.php?mid=4&name=Maota|deadurl = yes}}</ref> যিটো আমেৰ প্ৰসাদৰ পানীৰ মূল উৎস। আমেৰ পেলেচ ৰাজপুত স্থাপত্যৰ এক সুন্দৰ নিদৰ্শন। ইয়াৰ কিছুমান অট্টালিকা আৰু কৰ্মত মোগল স্থাপত্যৰ প্ৰভাৱ আছে।<ref>{{Cite web|url=https://www.britannica.com/place/Amer-India|title=Amer {{!}} India|website=Encyclopedia Britannica|language=en|access-date=2019-06-21}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=oXa60HtlNOYC&pg=PA195|title=Great Monuments of India|last=DK|date=2009-11-02|publisher=Dorling Kindersley Limited|isbn=9781405347822|language=en}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=p0NJAAAAIAAJ&q=amer+fort+mughal+influence|title=Rise of the Kachhawas in Dhundhār (Jaipur): From the Earliest Times to the Death of Sawai Jai Singh (1743 A.D.)|last=Bhargava|first=Visheshwar Sarup|date=1979|publisher=Shabd Sanchar|language=en}}</ref> ৰঙা বেলেগ বেলেগ বেলেগ শিল আৰু মাৰ্বলৰে নিৰ্মিত এই আকৰ্ষণীয়, ভয়ংকৰ ৰাজপ্ৰসাদটো চাৰিটা স্তৰত নিৰ্মিত, প্ৰতিটো স্তৰতে এটা চোতাল আছে। ইয়াৰ ভিতৰত আছে দিৱান-ই-আম বা "ৰাজহুৱা দৰ্শকৰ হল", দিৱান-ই-খাছ বা "ব্যক্তিগত দৰ্শকৰ হল", শ্বীশ মহল (আইনা প্ৰাসাদ), বা জয় মন্দিৰ, আৰু সুখ নিৱাছ, য'ত ৰাজপ্ৰসাদৰ ভিতৰত পানীৰ ঢৌৰ ওপৰেৰে বতাহ বলি থকা বতাহৰ ফলত কৃত্ৰিমভাৱে শীতল বতৰৰ সৃষ্টি হয়। সেয়েহে আমেৰ দুৰ্গক সাধাৰণতে আমেৰ প্ৰসাদ বুলিও কোৱা হয়।<ref name="BruynBain2010"/> ৰাজপুত মহাৰাজ আৰু তেওঁলোকৰ পৰিয়ালৰ বাসগৃহ আছিল এই ৰাজপ্ৰসাদ। দুৰ্গৰ গণেশ গেটৰ ওচৰৰ ৰাজপ্ৰসাদৰ প্ৰৱেশদ্বাৰত চৈতন্য পন্থাৰ দেৱী শিলা দেৱীৰ প্ৰতি উৎসৰ্গিত এটা মন্দিৰ আছে, যিটো মন্দিৰ ১৬০৪ চনত বংগত বংগত জেচোৰ ৰজাক পৰাস্ত কৰাৰ সময়ত ৰাজা মান সিংহক দিয়া হৈছিল (জেচোৰ বৰ্তমান বাংলাদেশত আছে)।<ref name="Abram2003"/><ref name="Prasad1966">{{cite book|author=Rajiva Nain Prasad|title=Raja Mān Singh of Amer|url=https://books.google.com/books?id=FsA5AQAAIAAJ|year=1966|publisher=World Press|isbn=9780842614733}}</ref><ref name="Babb2004">{{cite book|author=Lawrence A. Babb|title=Alchemies of violence: myths of identity and the life of trade in western India|url=https://books.google.com/books?id=74tUY0le33UC&pg=PA230|year=2004|publisher=SAGE|isbn=978-0-7619-3223-9|pages=230–231}}</ref> ৰজা মান সিঙৰ ১২ গৰাকী ৰাণী আছিল গতিকে তেওঁ ১২টা কোঠা সাজিছিল, প্ৰতিগৰাকী ৰাণীৰ বাবে এটাকৈ। প্ৰতিটো কোঠাতে ৰজাৰ কোঠাৰ লগত সংযুক্ত চিৰি আছিল যদিও ৰাণীসকলক ওপৰলৈ যাবলৈ দিয়া হোৱা নাছিল। ৰাজা জয় সিঙৰ মাত্ৰ এগৰাকী ৰাণী আছিল গতিকে তেওঁ আগৰ তিনিগৰাকী ৰাণীৰ কোঠাৰ সমান কোঠা এটা সাজিছিল। ২০১৩ চনত কম্বোডিয়াৰ ফ্নম পেনত অনুষ্ঠিত বিশ্ব ঐতিহ্য সমিতিৰ ৩৭ সংখ্যক অধিবেশনত ৰাজস্থানৰ আন পাঁচটা দুৰ্গৰ সৈতে আমেৰ দুৰ্গক ৰাজস্থানৰ পাহাৰীয়া দুৰ্গ গোটৰ অংশ হিচাপে [[ইউনেস্কো]]ৰ [[বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] হিচাপে ঘোষণা কৰা হয়।<ref>{{cite news|last1=Singh|first1=Mahim Pratap|title=Unesco declares 6 Rajasthan forts World Heritage Sites|url=http://www.thehindu.com/news/national/other-states/unesco-declares-6-rajasthan-forts-world-heritage-sites/article4838107.ece|access-date=1 April 2015|work=[[The Hindu]]|date=22 June 2013}}</ref> ==ব্যুৎপত্তিবিজ্ঞান== চিল কা তীলাৰ ওপৰত নিৰ্মিত অম্বিকেশ্বৰ মন্দিৰৰ পৰা আমেৰ বা আম্বাৰ নামটো লোৱা হৈছে। অম্বিকাশ্বৰ দেৱতা শিৱৰ স্থানীয় নাম৷ কিন্তু স্থানীয় লোককথা অনুসৰি মাতৃ দেৱী দুৰ্গাৰ আন এটা নাম অম্বাৰ পৰা লোৱা হৈছে।<ref>Trudy Ring, Noelle Watson, Paul Schellinger (2012). ''[Asia and Oceania: International Dictionary of Historic Places]''. {{ISBN|1-136-63979-9}}. pp. 24.</ref> ==ভূগোল== ৰাজস্থানৰ ৰাজধানী জয়পুৰৰ পৰা প্ৰায় ১১ কিলোমিটাৰ (৬.৮ মাইল) দূৰত্বত আমেৰ চহৰৰ ওচৰৰ মাওতা হ্ৰদত ওলাই থকা এটা বনাঞ্চল পাহাৰত আমেৰ প্ৰাসাদ অৱস্থিত। এই ৰাজপ্ৰসাদটো দিল্লীলৈ যোৱা ১১চি ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথৰ ওচৰত।<ref name="Tour">{{Cite web|url=http://www.tourism.rajasthan.gov.in/amber-palace.html|title=Amer Palace|publisher=Rajasthan Tourism: Government of India|access-date=31 March 2011}}</ref> প্ৰৱেশদ্বাৰলৈ যোৱা ৪WD ৰ এটা সৰু পথ, যাক দুৰ্গৰ সুৰজ পল (ছান গেট) বুলি জনা যায়। এতিয়া পৰ্যটকসকলে হাতীত উঠাতকৈ জীপেৰে গড়লৈ যোৱাটো অধিক নৈতিক বুলি বিবেচিত হৈছে। ==ইতিহাস== ===আৰম্ভণি ইতিহাস=== [[File:Amber1860.jpg|thumb|ৰাজস্থানৰ আমেৰ দুৰ্গৰ এক দৃশ্য; উইলিয়াম চিম্পছনৰ জলৰঙ, প্ৰায় ১৮৬০ চন]] আমেৰ আছিল সুসাৱত বংশৰ শাসিত মীনা ৰাজ্য। কাকিল দেৱাই সুসাৱতক পৰাস্ত কৰি খোহৰ পিছত আমেৰক ধূন্ধৰৰ ৰাজধানী কৰিলে। কাকিল দেৱ দুলহেৰাইৰ পুত্ৰ।<ref>{{cite book|title=Jaigarh, the Invincible Fort of Amber| year=1990 |url=https://books.google.com/books?id=hkBuAAAAMAAJ&q=Khoh|page=18|publisher=RBSA Publishers, 1990| isbn=9788185176482 }}</ref><ref>{{cite book|title=Jaipur: Gem of India| date=7 July 2016 |url=https://books.google.com/books?id=5tCeDAAAQBAJ&q=khoh|page=24|publisher=IntegralDMS, 2016| isbn=9781942322054 }}</ref> প্ৰাচীন কালত জয়পুৰ ৰাজ্যখন ‘আমেৰ’ বা ‘ধুন্ধৰ’ নামেৰে জনাজাত আছিল আৰু ইয়াত পাঁচটা ভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ মীনা মুখীয়ালসকলে শাসন কৰিছিল। এই মুখীয়ালসকল দেওতিৰ বৰগুৰজাৰ ৰাজপুত ৰজাৰ অধীনত আছিল । পিছলৈ কাচৱাহা বংশৰ এজন ৰাজকুমাৰ দুলহা ৰায়ে মীনাসকলৰ ক্ষমতাৰ অন্ত পেলাইছিল; তেওঁ দেওলীৰ বৰগুৰজাৰসকলকো পৰাস্ত কৰি ধূন্ধৰক সম্পূৰ্ণৰূপে কাচৱাহা শাসনৰ অধীনলৈ আনে।<ref>{{cite book |last=Sarkar |first=Jadunath |author-link=Jadunath Sarkar |title=A History of Jaipur: C. 1503–1938 |publisher=Orient Longman Limited |pages=23,24 |year=1994 |orig-year=1984 |isbn=81-250-0333-9 |url=https://books.google.com/books?id=O0oPIo9TXKcC&pg=PA23 }}</ref> আমেৰ দুৰ্গটো প্ৰথমে ৰাজা মান সিংহই নিৰ্মাণ কৰিছিল। জয় সিং প্ৰথমে ১৬০০ চনৰ আৰম্ভণিতে ইয়াৰ সম্প্ৰসাৰণ কৰিছিল। পৰৱৰ্তী ১৫০ বছৰলৈকে একেৰাহে শাসকসকলে ইয়াৰ উন্নতি আৰু সম্প্ৰসাৰণ কৰে, যেতিয়ালৈকে ১৭২৭ চনত দ্বিতীয় ছাৱাই জয় সিংহৰ ৰাজত্বকালত কাচৱাহাসকলে নিজৰ ৰাজধানী জয়পুৰলৈ স্থানান্তৰিত নকৰে।<ref name="Publishing2008"/> মধ্যযুগত আমেৰক ‘ধুন্ধৰ’ (পশ্চিম সীমান্তত অৱস্থিত বলিদানৰ পৰ্বতক বুজায়) নামেৰে জনা গৈছিল। একাদশ শতিকাৰ পৰা ১৭২৭ খ্ৰীষ্টাব্দলৈকে—অৰ্থাৎ ১০৩৭ চনৰ পৰা ১৭২৭ খ্ৰীষ্টাব্দৰ ভিতৰত—কাচৱাহা শাসকসকলে ইয়াক শাসন কৰিছিল, যেতিয়ালৈকে ৰাজধানী আমেৰৰ পৰা জয়পুৰলৈ স্থানান্তৰিত হোৱা নাছিল।<ref name="BruynBain2010"/> এই শাসকসকলৰ সৈতে আমিৰৰ ইতিহাস অবিচ্ছেদ্যভাৱে জড়িত, কিয়নো তেওঁলোকে ইয়াতেই নিজৰ সাম্ৰাজ্যৰ ভেটি স্থাপন কৰিছিল।<ref name="KhangarotNathawat1990">{{cite book|author1=R. S. Khangarot|author2=P. S. Nathawat|title=Jaigarh, the invincible fort of Amer|url=https://books.google.com/books?id=hkBuAAAAMAAJ|year=1990|publisher=RBSA Publishers|isbn=978-81-85176-48-2|pages=8–9, 17}}</ref> ==গাঁথনি== [[File:Courtyard of Amer Fort, India.jpg|thumb|আমেৰ দুৰ্গৰ জেনানা চোতাল]] ৰাজপ্ৰসাদটো ছটা সুকীয়া কিন্তু মূল অংশত ভাগ কৰা হৈছে, প্ৰত্যেকৰে নিজস্ব প্ৰৱেশদ্বাৰ আৰু চোতাল আছে। মূল প্ৰৱেশদ্বাৰটো চুৰাজ পোল (ছান গেট)ৰ মাজেৰে, যিটোৱে প্ৰথমে মূল চোতাললৈ যায়। এই ঠাইতে সেনাই যুদ্ধৰ পৰা উভতি অহাৰ লগে লগে বিজয়ৰ পেৰেডত নিজৰ যুদ্ধ সামগ্ৰী পেৰেড কৰিছিল; ৰাজপৰিয়ালৰ মহিলাসকলেও জালিযুক্ত খিৰিকীৰে এই পেৰেডবোৰ চাইছিল। ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:ভাৰত]] [[শ্ৰেণী:বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ পৰ্যটনস্থলী]] nryuh4yqna3ves5xraj7ykmqwp458au 603119 603118 2026-04-27T04:21:35Z দিম্পল দাস 5159 /* গাঁথনি */ 603119 wikitext text/x-wiki [[File:20191219 Fort Amber, Amer, Jaipur 0955 9481.jpg|thumb|আমেৰ দুৰ্গ]] '''আমেৰ দুৰ্গ''' বা '''আম্বৰ দুৰ্গ''' [[ভাৰত]]ৰ [[ৰাজস্থান]]ৰ আমেৰত অৱস্থিত এটা দুৰ্গ। আমেৰ হৈছে ৰাজস্থানৰ ৰাজধানী জয়পুৰৰ পৰা ১১ কিলোমিটাৰ (৬.৮ মাইল) দূৰত্বত অৱস্থিত ৪ বৰ্গ কিলোমিটাৰ (১.৫ বৰ্গমাইল)।<ref name="Publishing2008">{{cite book|author=Outlook Publishing|title=Outlook|url=https://books.google.com/books?id=PTEEAAAAMBAJ&pg=PA39|year=2008|publisher=Outlook Publishing|page=39}}</ref> পাহাৰৰ ওপৰত অৱস্থিত এইখন জয়পুৰৰ এক প্ৰধান পৰ্যটনস্থলী।<ref name="Mancini2009">{{cite book|last=Mancini|first=Marc|title=Selling Destinations: Geography for the Travel Professional|url=https://books.google.com/books?id=Kp6ceVRUg8UC&pg=PA539|year=2009|publisher=Cengage Learning|isbn=978-1-4283-2142-7|page=539}}</ref><ref name="Abram2003">{{cite book|last=Abram|first=David|title=Rough guide to India|url=https://books.google.com/books?id=kAMik_6LbwUC&pg=PA161|year=2003|publisher=Rough Guides|isbn=978-1-84353-089-3|page=161}}</ref> আমেৰ দুৰ্গ কলাত্মক শৈলীৰ উপাদানৰ বাবে জনাজাত। বিশাল প্ৰাচীৰ আৰু ধাৰাবাহিকভাৱে গেট আৰু শিলগুটিৰে নিৰ্মিত পথৰ সৈতে এই দুৰ্গটোৱে মাওটা হ্ৰদৰ ওপৰেৰে চাই থাকে,<ref name="Abram2003" /><ref name="BruynBain2010">{{cite book|author1=Pippa de Bruyn|author2=Keith Bain|author3=David Allardice|author4=Shonar Joshi|title=Frommer's India|url=https://books.google.com/books?id=HlqM2CR4vfUC&pg=PA521|year=2010|publisher=Frommer's|isbn=978-0-470-55610-8|pages=521–522}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.hoteldekho.com/blog/amber-fort-jaipur/|title=Amer Fort - Jaipur|language=en-US|access-date=2017-11-17}}</ref><ref>{{Cite web|url = http://amerjaipur.in/Amer-monuments-description.php?mid=4&name=Maota%20Sarover|title = Maota Sarover -Amer-jaipur|access-date = 2015-09-25|publisher = Agam pareek|archivedate = 2018-06-30|archiveurl = https://web.archive.org/web/20180630105210/http://amerjaipur.in/Amer-monuments-description.php?mid=4&name=Maota|deadurl = yes}}</ref> যিটো আমেৰ প্ৰসাদৰ পানীৰ মূল উৎস। আমেৰ পেলেচ ৰাজপুত স্থাপত্যৰ এক সুন্দৰ নিদৰ্শন। ইয়াৰ কিছুমান অট্টালিকা আৰু কৰ্মত মোগল স্থাপত্যৰ প্ৰভাৱ আছে।<ref>{{Cite web|url=https://www.britannica.com/place/Amer-India|title=Amer {{!}} India|website=Encyclopedia Britannica|language=en|access-date=2019-06-21}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=oXa60HtlNOYC&pg=PA195|title=Great Monuments of India|last=DK|date=2009-11-02|publisher=Dorling Kindersley Limited|isbn=9781405347822|language=en}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=p0NJAAAAIAAJ&q=amer+fort+mughal+influence|title=Rise of the Kachhawas in Dhundhār (Jaipur): From the Earliest Times to the Death of Sawai Jai Singh (1743 A.D.)|last=Bhargava|first=Visheshwar Sarup|date=1979|publisher=Shabd Sanchar|language=en}}</ref> ৰঙা বেলেগ বেলেগ বেলেগ শিল আৰু মাৰ্বলৰে নিৰ্মিত এই আকৰ্ষণীয়, ভয়ংকৰ ৰাজপ্ৰসাদটো চাৰিটা স্তৰত নিৰ্মিত, প্ৰতিটো স্তৰতে এটা চোতাল আছে। ইয়াৰ ভিতৰত আছে দিৱান-ই-আম বা "ৰাজহুৱা দৰ্শকৰ হল", দিৱান-ই-খাছ বা "ব্যক্তিগত দৰ্শকৰ হল", শ্বীশ মহল (আইনা প্ৰাসাদ), বা জয় মন্দিৰ, আৰু সুখ নিৱাছ, য'ত ৰাজপ্ৰসাদৰ ভিতৰত পানীৰ ঢৌৰ ওপৰেৰে বতাহ বলি থকা বতাহৰ ফলত কৃত্ৰিমভাৱে শীতল বতৰৰ সৃষ্টি হয়। সেয়েহে আমেৰ দুৰ্গক সাধাৰণতে আমেৰ প্ৰসাদ বুলিও কোৱা হয়।<ref name="BruynBain2010"/> ৰাজপুত মহাৰাজ আৰু তেওঁলোকৰ পৰিয়ালৰ বাসগৃহ আছিল এই ৰাজপ্ৰসাদ। দুৰ্গৰ গণেশ গেটৰ ওচৰৰ ৰাজপ্ৰসাদৰ প্ৰৱেশদ্বাৰত চৈতন্য পন্থাৰ দেৱী শিলা দেৱীৰ প্ৰতি উৎসৰ্গিত এটা মন্দিৰ আছে, যিটো মন্দিৰ ১৬০৪ চনত বংগত বংগত জেচোৰ ৰজাক পৰাস্ত কৰাৰ সময়ত ৰাজা মান সিংহক দিয়া হৈছিল (জেচোৰ বৰ্তমান বাংলাদেশত আছে)।<ref name="Abram2003"/><ref name="Prasad1966">{{cite book|author=Rajiva Nain Prasad|title=Raja Mān Singh of Amer|url=https://books.google.com/books?id=FsA5AQAAIAAJ|year=1966|publisher=World Press|isbn=9780842614733}}</ref><ref name="Babb2004">{{cite book|author=Lawrence A. Babb|title=Alchemies of violence: myths of identity and the life of trade in western India|url=https://books.google.com/books?id=74tUY0le33UC&pg=PA230|year=2004|publisher=SAGE|isbn=978-0-7619-3223-9|pages=230–231}}</ref> ৰজা মান সিঙৰ ১২ গৰাকী ৰাণী আছিল গতিকে তেওঁ ১২টা কোঠা সাজিছিল, প্ৰতিগৰাকী ৰাণীৰ বাবে এটাকৈ। প্ৰতিটো কোঠাতে ৰজাৰ কোঠাৰ লগত সংযুক্ত চিৰি আছিল যদিও ৰাণীসকলক ওপৰলৈ যাবলৈ দিয়া হোৱা নাছিল। ৰাজা জয় সিঙৰ মাত্ৰ এগৰাকী ৰাণী আছিল গতিকে তেওঁ আগৰ তিনিগৰাকী ৰাণীৰ কোঠাৰ সমান কোঠা এটা সাজিছিল। ২০১৩ চনত কম্বোডিয়াৰ ফ্নম পেনত অনুষ্ঠিত বিশ্ব ঐতিহ্য সমিতিৰ ৩৭ সংখ্যক অধিবেশনত ৰাজস্থানৰ আন পাঁচটা দুৰ্গৰ সৈতে আমেৰ দুৰ্গক ৰাজস্থানৰ পাহাৰীয়া দুৰ্গ গোটৰ অংশ হিচাপে [[ইউনেস্কো]]ৰ [[বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] হিচাপে ঘোষণা কৰা হয়।<ref>{{cite news|last1=Singh|first1=Mahim Pratap|title=Unesco declares 6 Rajasthan forts World Heritage Sites|url=http://www.thehindu.com/news/national/other-states/unesco-declares-6-rajasthan-forts-world-heritage-sites/article4838107.ece|access-date=1 April 2015|work=[[The Hindu]]|date=22 June 2013}}</ref> ==ব্যুৎপত্তিবিজ্ঞান== চিল কা তীলাৰ ওপৰত নিৰ্মিত অম্বিকেশ্বৰ মন্দিৰৰ পৰা আমেৰ বা আম্বাৰ নামটো লোৱা হৈছে। অম্বিকাশ্বৰ দেৱতা শিৱৰ স্থানীয় নাম৷ কিন্তু স্থানীয় লোককথা অনুসৰি মাতৃ দেৱী দুৰ্গাৰ আন এটা নাম অম্বাৰ পৰা লোৱা হৈছে।<ref>Trudy Ring, Noelle Watson, Paul Schellinger (2012). ''[Asia and Oceania: International Dictionary of Historic Places]''. {{ISBN|1-136-63979-9}}. pp. 24.</ref> ==ভূগোল== ৰাজস্থানৰ ৰাজধানী জয়পুৰৰ পৰা প্ৰায় ১১ কিলোমিটাৰ (৬.৮ মাইল) দূৰত্বত আমেৰ চহৰৰ ওচৰৰ মাওতা হ্ৰদত ওলাই থকা এটা বনাঞ্চল পাহাৰত আমেৰ প্ৰাসাদ অৱস্থিত। এই ৰাজপ্ৰসাদটো দিল্লীলৈ যোৱা ১১চি ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথৰ ওচৰত।<ref name="Tour">{{Cite web|url=http://www.tourism.rajasthan.gov.in/amber-palace.html|title=Amer Palace|publisher=Rajasthan Tourism: Government of India|access-date=31 March 2011}}</ref> প্ৰৱেশদ্বাৰলৈ যোৱা ৪WD ৰ এটা সৰু পথ, যাক দুৰ্গৰ সুৰজ পল (ছান গেট) বুলি জনা যায়। এতিয়া পৰ্যটকসকলে হাতীত উঠাতকৈ জীপেৰে গড়লৈ যোৱাটো অধিক নৈতিক বুলি বিবেচিত হৈছে। ==ইতিহাস== ===আৰম্ভণি ইতিহাস=== [[File:Amber1860.jpg|thumb|ৰাজস্থানৰ আমেৰ দুৰ্গৰ এক দৃশ্য; উইলিয়াম চিম্পছনৰ জলৰঙ, প্ৰায় ১৮৬০ চন]] আমেৰ আছিল সুসাৱত বংশৰ শাসিত মীনা ৰাজ্য। কাকিল দেৱাই সুসাৱতক পৰাস্ত কৰি খোহৰ পিছত আমেৰক ধূন্ধৰৰ ৰাজধানী কৰিলে। কাকিল দেৱ দুলহেৰাইৰ পুত্ৰ।<ref>{{cite book|title=Jaigarh, the Invincible Fort of Amber| year=1990 |url=https://books.google.com/books?id=hkBuAAAAMAAJ&q=Khoh|page=18|publisher=RBSA Publishers, 1990| isbn=9788185176482 }}</ref><ref>{{cite book|title=Jaipur: Gem of India| date=7 July 2016 |url=https://books.google.com/books?id=5tCeDAAAQBAJ&q=khoh|page=24|publisher=IntegralDMS, 2016| isbn=9781942322054 }}</ref> প্ৰাচীন কালত জয়পুৰ ৰাজ্যখন ‘আমেৰ’ বা ‘ধুন্ধৰ’ নামেৰে জনাজাত আছিল আৰু ইয়াত পাঁচটা ভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ মীনা মুখীয়ালসকলে শাসন কৰিছিল। এই মুখীয়ালসকল দেওতিৰ বৰগুৰজাৰ ৰাজপুত ৰজাৰ অধীনত আছিল । পিছলৈ কাচৱাহা বংশৰ এজন ৰাজকুমাৰ দুলহা ৰায়ে মীনাসকলৰ ক্ষমতাৰ অন্ত পেলাইছিল; তেওঁ দেওলীৰ বৰগুৰজাৰসকলকো পৰাস্ত কৰি ধূন্ধৰক সম্পূৰ্ণৰূপে কাচৱাহা শাসনৰ অধীনলৈ আনে।<ref>{{cite book |last=Sarkar |first=Jadunath |author-link=Jadunath Sarkar |title=A History of Jaipur: C. 1503–1938 |publisher=Orient Longman Limited |pages=23,24 |year=1994 |orig-year=1984 |isbn=81-250-0333-9 |url=https://books.google.com/books?id=O0oPIo9TXKcC&pg=PA23 }}</ref> আমেৰ দুৰ্গটো প্ৰথমে ৰাজা মান সিংহই নিৰ্মাণ কৰিছিল। জয় সিং প্ৰথমে ১৬০০ চনৰ আৰম্ভণিতে ইয়াৰ সম্প্ৰসাৰণ কৰিছিল। পৰৱৰ্তী ১৫০ বছৰলৈকে একেৰাহে শাসকসকলে ইয়াৰ উন্নতি আৰু সম্প্ৰসাৰণ কৰে, যেতিয়ালৈকে ১৭২৭ চনত দ্বিতীয় ছাৱাই জয় সিংহৰ ৰাজত্বকালত কাচৱাহাসকলে নিজৰ ৰাজধানী জয়পুৰলৈ স্থানান্তৰিত নকৰে।<ref name="Publishing2008"/> মধ্যযুগত আমেৰক ‘ধুন্ধৰ’ (পশ্চিম সীমান্তত অৱস্থিত বলিদানৰ পৰ্বতক বুজায়) নামেৰে জনা গৈছিল। একাদশ শতিকাৰ পৰা ১৭২৭ খ্ৰীষ্টাব্দলৈকে—অৰ্থাৎ ১০৩৭ চনৰ পৰা ১৭২৭ খ্ৰীষ্টাব্দৰ ভিতৰত—কাচৱাহা শাসকসকলে ইয়াক শাসন কৰিছিল, যেতিয়ালৈকে ৰাজধানী আমেৰৰ পৰা জয়পুৰলৈ স্থানান্তৰিত হোৱা নাছিল।<ref name="BruynBain2010"/> এই শাসকসকলৰ সৈতে আমিৰৰ ইতিহাস অবিচ্ছেদ্যভাৱে জড়িত, কিয়নো তেওঁলোকে ইয়াতেই নিজৰ সাম্ৰাজ্যৰ ভেটি স্থাপন কৰিছিল।<ref name="KhangarotNathawat1990">{{cite book|author1=R. S. Khangarot|author2=P. S. Nathawat|title=Jaigarh, the invincible fort of Amer|url=https://books.google.com/books?id=hkBuAAAAMAAJ|year=1990|publisher=RBSA Publishers|isbn=978-81-85176-48-2|pages=8–9, 17}}</ref> ==গাঁথনি== [[File:Courtyard of Amer Fort, India.jpg|thumb|আমেৰ দুৰ্গৰ জেনানা চোতাল]] ৰাজপ্ৰসাদটো ছটা সুকীয়া কিন্তু মূল অংশত ভাগ কৰা হৈছে, প্ৰত্যেকৰে নিজস্ব প্ৰৱেশদ্বাৰ আৰু চোতাল আছে। মূল প্ৰৱেশদ্বাৰটো চুৰাজ পোল (ছান গেট)ৰ মাজেৰে, যিটোৱে প্ৰথমে মূল চোতাললৈ যায়। এই ঠাইতে সেনাই যুদ্ধৰ পৰা উভতি অহাৰ লগে লগে বিজয়ৰ পেৰেডত নিজৰ যুদ্ধ সামগ্ৰী পেৰেড কৰিছিল; ৰাজপৰিয়ালৰ মহিলাসকলেও জালিযুক্ত খিৰিকীৰে এই পেৰেডবোৰ চাইছিল।<ref name="BrownThomas2008">{{cite book|author1=Lindsay Brown|author2=Amelia Thomas|title=Rajasthan, Delhi & Agra|url=https://books.google.com/books?id=Zz0_zXPb68kC&pg=PA178|year=2008|publisher=Lonely Planet|isbn=978-1-74104-690-8|page=178}}</ref> এই দুৱাৰখন বিশেষভাৱে নিৰ্মাণ আৰু পহৰা দিয়া হৈছিল, কিয়নো ই ৰাজপ্ৰসাদৰ মূল প্ৰৱেশদ্বাৰ আছিল। ই পূব দিশলৈ মুখ কৰি আছিল, উদীয়মান সূৰ্য্যৰ দিশ, সেয়েহে ইয়াৰ নাম ছান গেট। এই গেটৰ মাজেৰে ৰজাৰ কনভয় আৰু গণ্যমান্য ব্যক্তিসকলে ৰাজপ্ৰসাদত প্ৰৱেশ কৰিছিল। ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:ভাৰত]] [[শ্ৰেণী:বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ পৰ্যটনস্থলী]] aj2g429kf81pik1l7fvp9n0zrinestn 603120 603119 2026-04-27T04:22:09Z দিম্পল দাস 5159 /* গাঁথনি */ 603120 wikitext text/x-wiki [[File:20191219 Fort Amber, Amer, Jaipur 0955 9481.jpg|thumb|আমেৰ দুৰ্গ]] '''আমেৰ দুৰ্গ''' বা '''আম্বৰ দুৰ্গ''' [[ভাৰত]]ৰ [[ৰাজস্থান]]ৰ আমেৰত অৱস্থিত এটা দুৰ্গ। আমেৰ হৈছে ৰাজস্থানৰ ৰাজধানী জয়পুৰৰ পৰা ১১ কিলোমিটাৰ (৬.৮ মাইল) দূৰত্বত অৱস্থিত ৪ বৰ্গ কিলোমিটাৰ (১.৫ বৰ্গমাইল)।<ref name="Publishing2008">{{cite book|author=Outlook Publishing|title=Outlook|url=https://books.google.com/books?id=PTEEAAAAMBAJ&pg=PA39|year=2008|publisher=Outlook Publishing|page=39}}</ref> পাহাৰৰ ওপৰত অৱস্থিত এইখন জয়পুৰৰ এক প্ৰধান পৰ্যটনস্থলী।<ref name="Mancini2009">{{cite book|last=Mancini|first=Marc|title=Selling Destinations: Geography for the Travel Professional|url=https://books.google.com/books?id=Kp6ceVRUg8UC&pg=PA539|year=2009|publisher=Cengage Learning|isbn=978-1-4283-2142-7|page=539}}</ref><ref name="Abram2003">{{cite book|last=Abram|first=David|title=Rough guide to India|url=https://books.google.com/books?id=kAMik_6LbwUC&pg=PA161|year=2003|publisher=Rough Guides|isbn=978-1-84353-089-3|page=161}}</ref> আমেৰ দুৰ্গ কলাত্মক শৈলীৰ উপাদানৰ বাবে জনাজাত। বিশাল প্ৰাচীৰ আৰু ধাৰাবাহিকভাৱে গেট আৰু শিলগুটিৰে নিৰ্মিত পথৰ সৈতে এই দুৰ্গটোৱে মাওটা হ্ৰদৰ ওপৰেৰে চাই থাকে,<ref name="Abram2003" /><ref name="BruynBain2010">{{cite book|author1=Pippa de Bruyn|author2=Keith Bain|author3=David Allardice|author4=Shonar Joshi|title=Frommer's India|url=https://books.google.com/books?id=HlqM2CR4vfUC&pg=PA521|year=2010|publisher=Frommer's|isbn=978-0-470-55610-8|pages=521–522}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.hoteldekho.com/blog/amber-fort-jaipur/|title=Amer Fort - Jaipur|language=en-US|access-date=2017-11-17}}</ref><ref>{{Cite web|url = http://amerjaipur.in/Amer-monuments-description.php?mid=4&name=Maota%20Sarover|title = Maota Sarover -Amer-jaipur|access-date = 2015-09-25|publisher = Agam pareek|archivedate = 2018-06-30|archiveurl = https://web.archive.org/web/20180630105210/http://amerjaipur.in/Amer-monuments-description.php?mid=4&name=Maota|deadurl = yes}}</ref> যিটো আমেৰ প্ৰসাদৰ পানীৰ মূল উৎস। আমেৰ পেলেচ ৰাজপুত স্থাপত্যৰ এক সুন্দৰ নিদৰ্শন। ইয়াৰ কিছুমান অট্টালিকা আৰু কৰ্মত মোগল স্থাপত্যৰ প্ৰভাৱ আছে।<ref>{{Cite web|url=https://www.britannica.com/place/Amer-India|title=Amer {{!}} India|website=Encyclopedia Britannica|language=en|access-date=2019-06-21}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=oXa60HtlNOYC&pg=PA195|title=Great Monuments of India|last=DK|date=2009-11-02|publisher=Dorling Kindersley Limited|isbn=9781405347822|language=en}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=p0NJAAAAIAAJ&q=amer+fort+mughal+influence|title=Rise of the Kachhawas in Dhundhār (Jaipur): From the Earliest Times to the Death of Sawai Jai Singh (1743 A.D.)|last=Bhargava|first=Visheshwar Sarup|date=1979|publisher=Shabd Sanchar|language=en}}</ref> ৰঙা বেলেগ বেলেগ বেলেগ শিল আৰু মাৰ্বলৰে নিৰ্মিত এই আকৰ্ষণীয়, ভয়ংকৰ ৰাজপ্ৰসাদটো চাৰিটা স্তৰত নিৰ্মিত, প্ৰতিটো স্তৰতে এটা চোতাল আছে। ইয়াৰ ভিতৰত আছে দিৱান-ই-আম বা "ৰাজহুৱা দৰ্শকৰ হল", দিৱান-ই-খাছ বা "ব্যক্তিগত দৰ্শকৰ হল", শ্বীশ মহল (আইনা প্ৰাসাদ), বা জয় মন্দিৰ, আৰু সুখ নিৱাছ, য'ত ৰাজপ্ৰসাদৰ ভিতৰত পানীৰ ঢৌৰ ওপৰেৰে বতাহ বলি থকা বতাহৰ ফলত কৃত্ৰিমভাৱে শীতল বতৰৰ সৃষ্টি হয়। সেয়েহে আমেৰ দুৰ্গক সাধাৰণতে আমেৰ প্ৰসাদ বুলিও কোৱা হয়।<ref name="BruynBain2010"/> ৰাজপুত মহাৰাজ আৰু তেওঁলোকৰ পৰিয়ালৰ বাসগৃহ আছিল এই ৰাজপ্ৰসাদ। দুৰ্গৰ গণেশ গেটৰ ওচৰৰ ৰাজপ্ৰসাদৰ প্ৰৱেশদ্বাৰত চৈতন্য পন্থাৰ দেৱী শিলা দেৱীৰ প্ৰতি উৎসৰ্গিত এটা মন্দিৰ আছে, যিটো মন্দিৰ ১৬০৪ চনত বংগত বংগত জেচোৰ ৰজাক পৰাস্ত কৰাৰ সময়ত ৰাজা মান সিংহক দিয়া হৈছিল (জেচোৰ বৰ্তমান বাংলাদেশত আছে)।<ref name="Abram2003"/><ref name="Prasad1966">{{cite book|author=Rajiva Nain Prasad|title=Raja Mān Singh of Amer|url=https://books.google.com/books?id=FsA5AQAAIAAJ|year=1966|publisher=World Press|isbn=9780842614733}}</ref><ref name="Babb2004">{{cite book|author=Lawrence A. Babb|title=Alchemies of violence: myths of identity and the life of trade in western India|url=https://books.google.com/books?id=74tUY0le33UC&pg=PA230|year=2004|publisher=SAGE|isbn=978-0-7619-3223-9|pages=230–231}}</ref> ৰজা মান সিঙৰ ১২ গৰাকী ৰাণী আছিল গতিকে তেওঁ ১২টা কোঠা সাজিছিল, প্ৰতিগৰাকী ৰাণীৰ বাবে এটাকৈ। প্ৰতিটো কোঠাতে ৰজাৰ কোঠাৰ লগত সংযুক্ত চিৰি আছিল যদিও ৰাণীসকলক ওপৰলৈ যাবলৈ দিয়া হোৱা নাছিল। ৰাজা জয় সিঙৰ মাত্ৰ এগৰাকী ৰাণী আছিল গতিকে তেওঁ আগৰ তিনিগৰাকী ৰাণীৰ কোঠাৰ সমান কোঠা এটা সাজিছিল। ২০১৩ চনত কম্বোডিয়াৰ ফ্নম পেনত অনুষ্ঠিত বিশ্ব ঐতিহ্য সমিতিৰ ৩৭ সংখ্যক অধিবেশনত ৰাজস্থানৰ আন পাঁচটা দুৰ্গৰ সৈতে আমেৰ দুৰ্গক ৰাজস্থানৰ পাহাৰীয়া দুৰ্গ গোটৰ অংশ হিচাপে [[ইউনেস্কো]]ৰ [[বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] হিচাপে ঘোষণা কৰা হয়।<ref>{{cite news|last1=Singh|first1=Mahim Pratap|title=Unesco declares 6 Rajasthan forts World Heritage Sites|url=http://www.thehindu.com/news/national/other-states/unesco-declares-6-rajasthan-forts-world-heritage-sites/article4838107.ece|access-date=1 April 2015|work=[[The Hindu]]|date=22 June 2013}}</ref> ==ব্যুৎপত্তিবিজ্ঞান== চিল কা তীলাৰ ওপৰত নিৰ্মিত অম্বিকেশ্বৰ মন্দিৰৰ পৰা আমেৰ বা আম্বাৰ নামটো লোৱা হৈছে। অম্বিকাশ্বৰ দেৱতা শিৱৰ স্থানীয় নাম৷ কিন্তু স্থানীয় লোককথা অনুসৰি মাতৃ দেৱী দুৰ্গাৰ আন এটা নাম অম্বাৰ পৰা লোৱা হৈছে।<ref>Trudy Ring, Noelle Watson, Paul Schellinger (2012). ''[Asia and Oceania: International Dictionary of Historic Places]''. {{ISBN|1-136-63979-9}}. pp. 24.</ref> ==ভূগোল== ৰাজস্থানৰ ৰাজধানী জয়পুৰৰ পৰা প্ৰায় ১১ কিলোমিটাৰ (৬.৮ মাইল) দূৰত্বত আমেৰ চহৰৰ ওচৰৰ মাওতা হ্ৰদত ওলাই থকা এটা বনাঞ্চল পাহাৰত আমেৰ প্ৰাসাদ অৱস্থিত। এই ৰাজপ্ৰসাদটো দিল্লীলৈ যোৱা ১১চি ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথৰ ওচৰত।<ref name="Tour">{{Cite web|url=http://www.tourism.rajasthan.gov.in/amber-palace.html|title=Amer Palace|publisher=Rajasthan Tourism: Government of India|access-date=31 March 2011}}</ref> প্ৰৱেশদ্বাৰলৈ যোৱা ৪WD ৰ এটা সৰু পথ, যাক দুৰ্গৰ সুৰজ পল (ছান গেট) বুলি জনা যায়। এতিয়া পৰ্যটকসকলে হাতীত উঠাতকৈ জীপেৰে গড়লৈ যোৱাটো অধিক নৈতিক বুলি বিবেচিত হৈছে। ==ইতিহাস== ===আৰম্ভণি ইতিহাস=== [[File:Amber1860.jpg|thumb|ৰাজস্থানৰ আমেৰ দুৰ্গৰ এক দৃশ্য; উইলিয়াম চিম্পছনৰ জলৰঙ, প্ৰায় ১৮৬০ চন]] আমেৰ আছিল সুসাৱত বংশৰ শাসিত মীনা ৰাজ্য। কাকিল দেৱাই সুসাৱতক পৰাস্ত কৰি খোহৰ পিছত আমেৰক ধূন্ধৰৰ ৰাজধানী কৰিলে। কাকিল দেৱ দুলহেৰাইৰ পুত্ৰ।<ref>{{cite book|title=Jaigarh, the Invincible Fort of Amber| year=1990 |url=https://books.google.com/books?id=hkBuAAAAMAAJ&q=Khoh|page=18|publisher=RBSA Publishers, 1990| isbn=9788185176482 }}</ref><ref>{{cite book|title=Jaipur: Gem of India| date=7 July 2016 |url=https://books.google.com/books?id=5tCeDAAAQBAJ&q=khoh|page=24|publisher=IntegralDMS, 2016| isbn=9781942322054 }}</ref> প্ৰাচীন কালত জয়পুৰ ৰাজ্যখন ‘আমেৰ’ বা ‘ধুন্ধৰ’ নামেৰে জনাজাত আছিল আৰু ইয়াত পাঁচটা ভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ মীনা মুখীয়ালসকলে শাসন কৰিছিল। এই মুখীয়ালসকল দেওতিৰ বৰগুৰজাৰ ৰাজপুত ৰজাৰ অধীনত আছিল । পিছলৈ কাচৱাহা বংশৰ এজন ৰাজকুমাৰ দুলহা ৰায়ে মীনাসকলৰ ক্ষমতাৰ অন্ত পেলাইছিল; তেওঁ দেওলীৰ বৰগুৰজাৰসকলকো পৰাস্ত কৰি ধূন্ধৰক সম্পূৰ্ণৰূপে কাচৱাহা শাসনৰ অধীনলৈ আনে।<ref>{{cite book |last=Sarkar |first=Jadunath |author-link=Jadunath Sarkar |title=A History of Jaipur: C. 1503–1938 |publisher=Orient Longman Limited |pages=23,24 |year=1994 |orig-year=1984 |isbn=81-250-0333-9 |url=https://books.google.com/books?id=O0oPIo9TXKcC&pg=PA23 }}</ref> আমেৰ দুৰ্গটো প্ৰথমে ৰাজা মান সিংহই নিৰ্মাণ কৰিছিল। জয় সিং প্ৰথমে ১৬০০ চনৰ আৰম্ভণিতে ইয়াৰ সম্প্ৰসাৰণ কৰিছিল। পৰৱৰ্তী ১৫০ বছৰলৈকে একেৰাহে শাসকসকলে ইয়াৰ উন্নতি আৰু সম্প্ৰসাৰণ কৰে, যেতিয়ালৈকে ১৭২৭ চনত দ্বিতীয় ছাৱাই জয় সিংহৰ ৰাজত্বকালত কাচৱাহাসকলে নিজৰ ৰাজধানী জয়পুৰলৈ স্থানান্তৰিত নকৰে।<ref name="Publishing2008"/> মধ্যযুগত আমেৰক ‘ধুন্ধৰ’ (পশ্চিম সীমান্তত অৱস্থিত বলিদানৰ পৰ্বতক বুজায়) নামেৰে জনা গৈছিল। একাদশ শতিকাৰ পৰা ১৭২৭ খ্ৰীষ্টাব্দলৈকে—অৰ্থাৎ ১০৩৭ চনৰ পৰা ১৭২৭ খ্ৰীষ্টাব্দৰ ভিতৰত—কাচৱাহা শাসকসকলে ইয়াক শাসন কৰিছিল, যেতিয়ালৈকে ৰাজধানী আমেৰৰ পৰা জয়পুৰলৈ স্থানান্তৰিত হোৱা নাছিল।<ref name="BruynBain2010"/> এই শাসকসকলৰ সৈতে আমিৰৰ ইতিহাস অবিচ্ছেদ্যভাৱে জড়িত, কিয়নো তেওঁলোকে ইয়াতেই নিজৰ সাম্ৰাজ্যৰ ভেটি স্থাপন কৰিছিল।<ref name="KhangarotNathawat1990">{{cite book|author1=R. S. Khangarot|author2=P. S. Nathawat|title=Jaigarh, the invincible fort of Amer|url=https://books.google.com/books?id=hkBuAAAAMAAJ|year=1990|publisher=RBSA Publishers|isbn=978-81-85176-48-2|pages=8–9, 17}}</ref> ==গাঁথনি== [[File:Courtyard of Amer Fort, India.jpg|thumb|আমেৰ দুৰ্গৰ জেনানা চোতাল]] ৰাজপ্ৰসাদটো ছটা সুকীয়া কিন্তু মূল অংশত ভাগ কৰা হৈছে, প্ৰত্যেকৰে নিজস্ব প্ৰৱেশদ্বাৰ আৰু চোতাল আছে। মূল প্ৰৱেশদ্বাৰটো চুৰাজ পোল (ছান গেট)ৰ মাজেৰে, যিটোৱে প্ৰথমে মূল চোতাললৈ যায়। এই ঠাইতে সেনাই যুদ্ধৰ পৰা উভতি অহাৰ লগে লগে বিজয়ৰ পেৰেডত নিজৰ যুদ্ধ সামগ্ৰী পেৰেড কৰিছিল; ৰাজপৰিয়ালৰ মহিলাসকলেও জালিযুক্ত খিৰিকীৰে এই পেৰেডবোৰ চাইছিল।<ref name="BrownThomas2008">{{cite book|author1=Lindsay Brown|author2=Amelia Thomas|title=Rajasthan, Delhi & Agra|url=https://books.google.com/books?id=Zz0_zXPb68kC&pg=PA178|year=2008|publisher=Lonely Planet|isbn=978-1-74104-690-8|page=178}}</ref> এই দুৱাৰখন বিশেষভাৱে নিৰ্মাণ আৰু পহৰা দিয়া হৈছিল, কিয়নো ই ৰাজপ্ৰসাদৰ মূল প্ৰৱেশদ্বাৰ আছিল। ই পূব দিশলৈ মুখ কৰি আছিল, উদীয়মান সূৰ্য্যৰ দিশ, সেয়েহে ইয়াৰ নাম ছান গেট। এই গেটৰ মাজেৰে ৰজাৰ কনভয় আৰু গণ্যমান্য ব্যক্তিসকলে ৰাজপ্ৰসাদত প্ৰৱেশ কৰিছিল।<ref name="Narveer Tanwar">{{Cite web|url=https://www.blogpark.in/places-around-jaipur/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20200208003554/https://www.blogpark.in/places-around-jaipur/ |url-status=dead |archive-date=8 February 2020 |title=Places around Jaipur |access-date=17 April 2011 |publisher=Archaeology Department of Rajasthan }}</ref> ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:ভাৰত]] [[শ্ৰেণী:বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ পৰ্যটনস্থলী]] gwr4jl6730bd4ikn70psfcfdmoa1kfc 603121 603120 2026-04-27T04:23:08Z দিম্পল দাস 5159 /* গাঁথনি */ 603121 wikitext text/x-wiki [[File:20191219 Fort Amber, Amer, Jaipur 0955 9481.jpg|thumb|আমেৰ দুৰ্গ]] '''আমেৰ দুৰ্গ''' বা '''আম্বৰ দুৰ্গ''' [[ভাৰত]]ৰ [[ৰাজস্থান]]ৰ আমেৰত অৱস্থিত এটা দুৰ্গ। আমেৰ হৈছে ৰাজস্থানৰ ৰাজধানী জয়পুৰৰ পৰা ১১ কিলোমিটাৰ (৬.৮ মাইল) দূৰত্বত অৱস্থিত ৪ বৰ্গ কিলোমিটাৰ (১.৫ বৰ্গমাইল)।<ref name="Publishing2008">{{cite book|author=Outlook Publishing|title=Outlook|url=https://books.google.com/books?id=PTEEAAAAMBAJ&pg=PA39|year=2008|publisher=Outlook Publishing|page=39}}</ref> পাহাৰৰ ওপৰত অৱস্থিত এইখন জয়পুৰৰ এক প্ৰধান পৰ্যটনস্থলী।<ref name="Mancini2009">{{cite book|last=Mancini|first=Marc|title=Selling Destinations: Geography for the Travel Professional|url=https://books.google.com/books?id=Kp6ceVRUg8UC&pg=PA539|year=2009|publisher=Cengage Learning|isbn=978-1-4283-2142-7|page=539}}</ref><ref name="Abram2003">{{cite book|last=Abram|first=David|title=Rough guide to India|url=https://books.google.com/books?id=kAMik_6LbwUC&pg=PA161|year=2003|publisher=Rough Guides|isbn=978-1-84353-089-3|page=161}}</ref> আমেৰ দুৰ্গ কলাত্মক শৈলীৰ উপাদানৰ বাবে জনাজাত। বিশাল প্ৰাচীৰ আৰু ধাৰাবাহিকভাৱে গেট আৰু শিলগুটিৰে নিৰ্মিত পথৰ সৈতে এই দুৰ্গটোৱে মাওটা হ্ৰদৰ ওপৰেৰে চাই থাকে,<ref name="Abram2003" /><ref name="BruynBain2010">{{cite book|author1=Pippa de Bruyn|author2=Keith Bain|author3=David Allardice|author4=Shonar Joshi|title=Frommer's India|url=https://books.google.com/books?id=HlqM2CR4vfUC&pg=PA521|year=2010|publisher=Frommer's|isbn=978-0-470-55610-8|pages=521–522}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.hoteldekho.com/blog/amber-fort-jaipur/|title=Amer Fort - Jaipur|language=en-US|access-date=2017-11-17}}</ref><ref>{{Cite web|url = http://amerjaipur.in/Amer-monuments-description.php?mid=4&name=Maota%20Sarover|title = Maota Sarover -Amer-jaipur|access-date = 2015-09-25|publisher = Agam pareek|archivedate = 2018-06-30|archiveurl = https://web.archive.org/web/20180630105210/http://amerjaipur.in/Amer-monuments-description.php?mid=4&name=Maota|deadurl = yes}}</ref> যিটো আমেৰ প্ৰসাদৰ পানীৰ মূল উৎস। আমেৰ পেলেচ ৰাজপুত স্থাপত্যৰ এক সুন্দৰ নিদৰ্শন। ইয়াৰ কিছুমান অট্টালিকা আৰু কৰ্মত মোগল স্থাপত্যৰ প্ৰভাৱ আছে।<ref>{{Cite web|url=https://www.britannica.com/place/Amer-India|title=Amer {{!}} India|website=Encyclopedia Britannica|language=en|access-date=2019-06-21}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=oXa60HtlNOYC&pg=PA195|title=Great Monuments of India|last=DK|date=2009-11-02|publisher=Dorling Kindersley Limited|isbn=9781405347822|language=en}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=p0NJAAAAIAAJ&q=amer+fort+mughal+influence|title=Rise of the Kachhawas in Dhundhār (Jaipur): From the Earliest Times to the Death of Sawai Jai Singh (1743 A.D.)|last=Bhargava|first=Visheshwar Sarup|date=1979|publisher=Shabd Sanchar|language=en}}</ref> ৰঙা বেলেগ বেলেগ বেলেগ শিল আৰু মাৰ্বলৰে নিৰ্মিত এই আকৰ্ষণীয়, ভয়ংকৰ ৰাজপ্ৰসাদটো চাৰিটা স্তৰত নিৰ্মিত, প্ৰতিটো স্তৰতে এটা চোতাল আছে। ইয়াৰ ভিতৰত আছে দিৱান-ই-আম বা "ৰাজহুৱা দৰ্শকৰ হল", দিৱান-ই-খাছ বা "ব্যক্তিগত দৰ্শকৰ হল", শ্বীশ মহল (আইনা প্ৰাসাদ), বা জয় মন্দিৰ, আৰু সুখ নিৱাছ, য'ত ৰাজপ্ৰসাদৰ ভিতৰত পানীৰ ঢৌৰ ওপৰেৰে বতাহ বলি থকা বতাহৰ ফলত কৃত্ৰিমভাৱে শীতল বতৰৰ সৃষ্টি হয়। সেয়েহে আমেৰ দুৰ্গক সাধাৰণতে আমেৰ প্ৰসাদ বুলিও কোৱা হয়।<ref name="BruynBain2010"/> ৰাজপুত মহাৰাজ আৰু তেওঁলোকৰ পৰিয়ালৰ বাসগৃহ আছিল এই ৰাজপ্ৰসাদ। দুৰ্গৰ গণেশ গেটৰ ওচৰৰ ৰাজপ্ৰসাদৰ প্ৰৱেশদ্বাৰত চৈতন্য পন্থাৰ দেৱী শিলা দেৱীৰ প্ৰতি উৎসৰ্গিত এটা মন্দিৰ আছে, যিটো মন্দিৰ ১৬০৪ চনত বংগত বংগত জেচোৰ ৰজাক পৰাস্ত কৰাৰ সময়ত ৰাজা মান সিংহক দিয়া হৈছিল (জেচোৰ বৰ্তমান বাংলাদেশত আছে)।<ref name="Abram2003"/><ref name="Prasad1966">{{cite book|author=Rajiva Nain Prasad|title=Raja Mān Singh of Amer|url=https://books.google.com/books?id=FsA5AQAAIAAJ|year=1966|publisher=World Press|isbn=9780842614733}}</ref><ref name="Babb2004">{{cite book|author=Lawrence A. Babb|title=Alchemies of violence: myths of identity and the life of trade in western India|url=https://books.google.com/books?id=74tUY0le33UC&pg=PA230|year=2004|publisher=SAGE|isbn=978-0-7619-3223-9|pages=230–231}}</ref> ৰজা মান সিঙৰ ১২ গৰাকী ৰাণী আছিল গতিকে তেওঁ ১২টা কোঠা সাজিছিল, প্ৰতিগৰাকী ৰাণীৰ বাবে এটাকৈ। প্ৰতিটো কোঠাতে ৰজাৰ কোঠাৰ লগত সংযুক্ত চিৰি আছিল যদিও ৰাণীসকলক ওপৰলৈ যাবলৈ দিয়া হোৱা নাছিল। ৰাজা জয় সিঙৰ মাত্ৰ এগৰাকী ৰাণী আছিল গতিকে তেওঁ আগৰ তিনিগৰাকী ৰাণীৰ কোঠাৰ সমান কোঠা এটা সাজিছিল। ২০১৩ চনত কম্বোডিয়াৰ ফ্নম পেনত অনুষ্ঠিত বিশ্ব ঐতিহ্য সমিতিৰ ৩৭ সংখ্যক অধিবেশনত ৰাজস্থানৰ আন পাঁচটা দুৰ্গৰ সৈতে আমেৰ দুৰ্গক ৰাজস্থানৰ পাহাৰীয়া দুৰ্গ গোটৰ অংশ হিচাপে [[ইউনেস্কো]]ৰ [[বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] হিচাপে ঘোষণা কৰা হয়।<ref>{{cite news|last1=Singh|first1=Mahim Pratap|title=Unesco declares 6 Rajasthan forts World Heritage Sites|url=http://www.thehindu.com/news/national/other-states/unesco-declares-6-rajasthan-forts-world-heritage-sites/article4838107.ece|access-date=1 April 2015|work=[[The Hindu]]|date=22 June 2013}}</ref> ==ব্যুৎপত্তিবিজ্ঞান== চিল কা তীলাৰ ওপৰত নিৰ্মিত অম্বিকেশ্বৰ মন্দিৰৰ পৰা আমেৰ বা আম্বাৰ নামটো লোৱা হৈছে। অম্বিকাশ্বৰ দেৱতা শিৱৰ স্থানীয় নাম৷ কিন্তু স্থানীয় লোককথা অনুসৰি মাতৃ দেৱী দুৰ্গাৰ আন এটা নাম অম্বাৰ পৰা লোৱা হৈছে।<ref>Trudy Ring, Noelle Watson, Paul Schellinger (2012). ''[Asia and Oceania: International Dictionary of Historic Places]''. {{ISBN|1-136-63979-9}}. pp. 24.</ref> ==ভূগোল== ৰাজস্থানৰ ৰাজধানী জয়পুৰৰ পৰা প্ৰায় ১১ কিলোমিটাৰ (৬.৮ মাইল) দূৰত্বত আমেৰ চহৰৰ ওচৰৰ মাওতা হ্ৰদত ওলাই থকা এটা বনাঞ্চল পাহাৰত আমেৰ প্ৰাসাদ অৱস্থিত। এই ৰাজপ্ৰসাদটো দিল্লীলৈ যোৱা ১১চি ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথৰ ওচৰত।<ref name="Tour">{{Cite web|url=http://www.tourism.rajasthan.gov.in/amber-palace.html|title=Amer Palace|publisher=Rajasthan Tourism: Government of India|access-date=31 March 2011}}</ref> প্ৰৱেশদ্বাৰলৈ যোৱা ৪WD ৰ এটা সৰু পথ, যাক দুৰ্গৰ সুৰজ পল (ছান গেট) বুলি জনা যায়। এতিয়া পৰ্যটকসকলে হাতীত উঠাতকৈ জীপেৰে গড়লৈ যোৱাটো অধিক নৈতিক বুলি বিবেচিত হৈছে। ==ইতিহাস== ===আৰম্ভণি ইতিহাস=== [[File:Amber1860.jpg|thumb|ৰাজস্থানৰ আমেৰ দুৰ্গৰ এক দৃশ্য; উইলিয়াম চিম্পছনৰ জলৰঙ, প্ৰায় ১৮৬০ চন]] আমেৰ আছিল সুসাৱত বংশৰ শাসিত মীনা ৰাজ্য। কাকিল দেৱাই সুসাৱতক পৰাস্ত কৰি খোহৰ পিছত আমেৰক ধূন্ধৰৰ ৰাজধানী কৰিলে। কাকিল দেৱ দুলহেৰাইৰ পুত্ৰ।<ref>{{cite book|title=Jaigarh, the Invincible Fort of Amber| year=1990 |url=https://books.google.com/books?id=hkBuAAAAMAAJ&q=Khoh|page=18|publisher=RBSA Publishers, 1990| isbn=9788185176482 }}</ref><ref>{{cite book|title=Jaipur: Gem of India| date=7 July 2016 |url=https://books.google.com/books?id=5tCeDAAAQBAJ&q=khoh|page=24|publisher=IntegralDMS, 2016| isbn=9781942322054 }}</ref> প্ৰাচীন কালত জয়পুৰ ৰাজ্যখন ‘আমেৰ’ বা ‘ধুন্ধৰ’ নামেৰে জনাজাত আছিল আৰু ইয়াত পাঁচটা ভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ মীনা মুখীয়ালসকলে শাসন কৰিছিল। এই মুখীয়ালসকল দেওতিৰ বৰগুৰজাৰ ৰাজপুত ৰজাৰ অধীনত আছিল । পিছলৈ কাচৱাহা বংশৰ এজন ৰাজকুমাৰ দুলহা ৰায়ে মীনাসকলৰ ক্ষমতাৰ অন্ত পেলাইছিল; তেওঁ দেওলীৰ বৰগুৰজাৰসকলকো পৰাস্ত কৰি ধূন্ধৰক সম্পূৰ্ণৰূপে কাচৱাহা শাসনৰ অধীনলৈ আনে।<ref>{{cite book |last=Sarkar |first=Jadunath |author-link=Jadunath Sarkar |title=A History of Jaipur: C. 1503–1938 |publisher=Orient Longman Limited |pages=23,24 |year=1994 |orig-year=1984 |isbn=81-250-0333-9 |url=https://books.google.com/books?id=O0oPIo9TXKcC&pg=PA23 }}</ref> আমেৰ দুৰ্গটো প্ৰথমে ৰাজা মান সিংহই নিৰ্মাণ কৰিছিল। জয় সিং প্ৰথমে ১৬০০ চনৰ আৰম্ভণিতে ইয়াৰ সম্প্ৰসাৰণ কৰিছিল। পৰৱৰ্তী ১৫০ বছৰলৈকে একেৰাহে শাসকসকলে ইয়াৰ উন্নতি আৰু সম্প্ৰসাৰণ কৰে, যেতিয়ালৈকে ১৭২৭ চনত দ্বিতীয় ছাৱাই জয় সিংহৰ ৰাজত্বকালত কাচৱাহাসকলে নিজৰ ৰাজধানী জয়পুৰলৈ স্থানান্তৰিত নকৰে।<ref name="Publishing2008"/> মধ্যযুগত আমেৰক ‘ধুন্ধৰ’ (পশ্চিম সীমান্তত অৱস্থিত বলিদানৰ পৰ্বতক বুজায়) নামেৰে জনা গৈছিল। একাদশ শতিকাৰ পৰা ১৭২৭ খ্ৰীষ্টাব্দলৈকে—অৰ্থাৎ ১০৩৭ চনৰ পৰা ১৭২৭ খ্ৰীষ্টাব্দৰ ভিতৰত—কাচৱাহা শাসকসকলে ইয়াক শাসন কৰিছিল, যেতিয়ালৈকে ৰাজধানী আমেৰৰ পৰা জয়পুৰলৈ স্থানান্তৰিত হোৱা নাছিল।<ref name="BruynBain2010"/> এই শাসকসকলৰ সৈতে আমিৰৰ ইতিহাস অবিচ্ছেদ্যভাৱে জড়িত, কিয়নো তেওঁলোকে ইয়াতেই নিজৰ সাম্ৰাজ্যৰ ভেটি স্থাপন কৰিছিল।<ref name="KhangarotNathawat1990">{{cite book|author1=R. S. Khangarot|author2=P. S. Nathawat|title=Jaigarh, the invincible fort of Amer|url=https://books.google.com/books?id=hkBuAAAAMAAJ|year=1990|publisher=RBSA Publishers|isbn=978-81-85176-48-2|pages=8–9, 17}}</ref> ==গাঁথনি== [[File:Courtyard of Amer Fort, India.jpg|thumb|আমেৰ দুৰ্গৰ জেনানা চোতাল]] ৰাজপ্ৰসাদটো ছটা সুকীয়া কিন্তু মূল অংশত ভাগ কৰা হৈছে, প্ৰত্যেকৰে নিজস্ব প্ৰৱেশদ্বাৰ আৰু চোতাল আছে। মূল প্ৰৱেশদ্বাৰটো চুৰাজ পোল (ছান গেট)ৰ মাজেৰে, যিটোৱে প্ৰথমে মূল চোতাললৈ যায়। এই ঠাইতে সেনাই যুদ্ধৰ পৰা উভতি অহাৰ লগে লগে বিজয়ৰ পেৰেডত নিজৰ যুদ্ধ সামগ্ৰী পেৰেড কৰিছিল; ৰাজপৰিয়ালৰ মহিলাসকলেও জালিযুক্ত খিৰিকীৰে এই পেৰেডবোৰ চাইছিল।<ref name="BrownThomas2008">{{cite book|author1=Lindsay Brown|author2=Amelia Thomas|title=Rajasthan, Delhi & Agra|url=https://books.google.com/books?id=Zz0_zXPb68kC&pg=PA178|year=2008|publisher=Lonely Planet|isbn=978-1-74104-690-8|page=178}}</ref> এই দুৱাৰখন বিশেষভাৱে নিৰ্মাণ আৰু পহৰা দিয়া হৈছিল, কিয়নো ই ৰাজপ্ৰসাদৰ মূল প্ৰৱেশদ্বাৰ আছিল। ই পূব দিশলৈ মুখ কৰি আছিল, উদীয়মান সূৰ্য্যৰ দিশ, সেয়েহে ইয়াৰ নাম ছান গেট। এই গেটৰ মাজেৰে ৰজাৰ কনভয় আৰু গণ্যমান্য ব্যক্তিসকলে ৰাজপ্ৰসাদত প্ৰৱেশ কৰিছিল।<ref name="Narveer Tanwar">{{Cite web|url=https://www.blogpark.in/places-around-jaipur/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20200208003554/https://www.blogpark.in/places-around-jaipur/ |url-status=dead |archive-date=8 February 2020 |title=Places around Jaipur |access-date=17 April 2011 |publisher=Archaeology Department of Rajasthan }}</ref> জালেব চক, আৰবী শব্দৰ অৰ্থ হৈছে "সৈনিকৰ গোট খোৱা ঠাই।" ছাৱাই জয় সিংহৰ (১৬৯৩–১৭৪৩ খ্ৰীষ্টাব্দ) ৰাজত্বকালত নিৰ্মিত আমেৰ প্ৰাসাদৰ চাৰিটা চোতালৰ ভিতৰত ই অন্যতম। মহাৰাজৰ ব্যক্তিগত দেহৰক্ষীসকলে ইয়াত এজন সেনাপতি বা "ফৌজ বাক্ষী"ৰ আদেশত পেৰেড কৰিছিল। মহাৰাজে দেহৰক্ষীসকলক পৰিদৰ্শন কৰিছিল। এই চোতালখনৰ কাষতে ঘোঁৰাৰ গোহালি আছিল আৰু ওপৰৰ মহলাৰ কোঠাবোৰত চকীদাৰসকলে বাস কৰিছিল।<ref name=Jaleb>{{Cite web|url=http://commons.wikimedia.org/wiki/File:Amer_Fort_-_Jaleb_Chowk_-_Information_plate.jpg |title=Information plaque at Jaleb Chowk |access-date=17 April 2011 |publisher=Archaeology Department of Rajasthan }}{{dead link|date=July 2017 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:ভাৰত]] [[শ্ৰেণী:বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ পৰ্যটনস্থলী]] i2c55i59szbsg0zs6ez5yji6x41ab0q 603123 603121 2026-04-27T04:41:52Z দিম্পল দাস 5159 /* গাঁথনি */ 603123 wikitext text/x-wiki [[File:20191219 Fort Amber, Amer, Jaipur 0955 9481.jpg|thumb|আমেৰ দুৰ্গ]] '''আমেৰ দুৰ্গ''' বা '''আম্বৰ দুৰ্গ''' [[ভাৰত]]ৰ [[ৰাজস্থান]]ৰ আমেৰত অৱস্থিত এটা দুৰ্গ। আমেৰ হৈছে ৰাজস্থানৰ ৰাজধানী জয়পুৰৰ পৰা ১১ কিলোমিটাৰ (৬.৮ মাইল) দূৰত্বত অৱস্থিত ৪ বৰ্গ কিলোমিটাৰ (১.৫ বৰ্গমাইল)।<ref name="Publishing2008">{{cite book|author=Outlook Publishing|title=Outlook|url=https://books.google.com/books?id=PTEEAAAAMBAJ&pg=PA39|year=2008|publisher=Outlook Publishing|page=39}}</ref> পাহাৰৰ ওপৰত অৱস্থিত এইখন জয়পুৰৰ এক প্ৰধান পৰ্যটনস্থলী।<ref name="Mancini2009">{{cite book|last=Mancini|first=Marc|title=Selling Destinations: Geography for the Travel Professional|url=https://books.google.com/books?id=Kp6ceVRUg8UC&pg=PA539|year=2009|publisher=Cengage Learning|isbn=978-1-4283-2142-7|page=539}}</ref><ref name="Abram2003">{{cite book|last=Abram|first=David|title=Rough guide to India|url=https://books.google.com/books?id=kAMik_6LbwUC&pg=PA161|year=2003|publisher=Rough Guides|isbn=978-1-84353-089-3|page=161}}</ref> আমেৰ দুৰ্গ কলাত্মক শৈলীৰ উপাদানৰ বাবে জনাজাত। বিশাল প্ৰাচীৰ আৰু ধাৰাবাহিকভাৱে গেট আৰু শিলগুটিৰে নিৰ্মিত পথৰ সৈতে এই দুৰ্গটোৱে মাওটা হ্ৰদৰ ওপৰেৰে চাই থাকে,<ref name="Abram2003" /><ref name="BruynBain2010">{{cite book|author1=Pippa de Bruyn|author2=Keith Bain|author3=David Allardice|author4=Shonar Joshi|title=Frommer's India|url=https://books.google.com/books?id=HlqM2CR4vfUC&pg=PA521|year=2010|publisher=Frommer's|isbn=978-0-470-55610-8|pages=521–522}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.hoteldekho.com/blog/amber-fort-jaipur/|title=Amer Fort - Jaipur|language=en-US|access-date=2017-11-17}}</ref><ref>{{Cite web|url = http://amerjaipur.in/Amer-monuments-description.php?mid=4&name=Maota%20Sarover|title = Maota Sarover -Amer-jaipur|access-date = 2015-09-25|publisher = Agam pareek|archivedate = 2018-06-30|archiveurl = https://web.archive.org/web/20180630105210/http://amerjaipur.in/Amer-monuments-description.php?mid=4&name=Maota|deadurl = yes}}</ref> যিটো আমেৰ প্ৰসাদৰ পানীৰ মূল উৎস। আমেৰ পেলেচ ৰাজপুত স্থাপত্যৰ এক সুন্দৰ নিদৰ্শন। ইয়াৰ কিছুমান অট্টালিকা আৰু কৰ্মত মোগল স্থাপত্যৰ প্ৰভাৱ আছে।<ref>{{Cite web|url=https://www.britannica.com/place/Amer-India|title=Amer {{!}} India|website=Encyclopedia Britannica|language=en|access-date=2019-06-21}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=oXa60HtlNOYC&pg=PA195|title=Great Monuments of India|last=DK|date=2009-11-02|publisher=Dorling Kindersley Limited|isbn=9781405347822|language=en}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=p0NJAAAAIAAJ&q=amer+fort+mughal+influence|title=Rise of the Kachhawas in Dhundhār (Jaipur): From the Earliest Times to the Death of Sawai Jai Singh (1743 A.D.)|last=Bhargava|first=Visheshwar Sarup|date=1979|publisher=Shabd Sanchar|language=en}}</ref> ৰঙা বেলেগ বেলেগ বেলেগ শিল আৰু মাৰ্বলৰে নিৰ্মিত এই আকৰ্ষণীয়, ভয়ংকৰ ৰাজপ্ৰসাদটো চাৰিটা স্তৰত নিৰ্মিত, প্ৰতিটো স্তৰতে এটা চোতাল আছে। ইয়াৰ ভিতৰত আছে দিৱান-ই-আম বা "ৰাজহুৱা দৰ্শকৰ হল", দিৱান-ই-খাছ বা "ব্যক্তিগত দৰ্শকৰ হল", শ্বীশ মহল (আইনা প্ৰাসাদ), বা জয় মন্দিৰ, আৰু সুখ নিৱাছ, য'ত ৰাজপ্ৰসাদৰ ভিতৰত পানীৰ ঢৌৰ ওপৰেৰে বতাহ বলি থকা বতাহৰ ফলত কৃত্ৰিমভাৱে শীতল বতৰৰ সৃষ্টি হয়। সেয়েহে আমেৰ দুৰ্গক সাধাৰণতে আমেৰ প্ৰসাদ বুলিও কোৱা হয়।<ref name="BruynBain2010"/> ৰাজপুত মহাৰাজ আৰু তেওঁলোকৰ পৰিয়ালৰ বাসগৃহ আছিল এই ৰাজপ্ৰসাদ। দুৰ্গৰ গণেশ গেটৰ ওচৰৰ ৰাজপ্ৰসাদৰ প্ৰৱেশদ্বাৰত চৈতন্য পন্থাৰ দেৱী শিলা দেৱীৰ প্ৰতি উৎসৰ্গিত এটা মন্দিৰ আছে, যিটো মন্দিৰ ১৬০৪ চনত বংগত বংগত জেচোৰ ৰজাক পৰাস্ত কৰাৰ সময়ত ৰাজা মান সিংহক দিয়া হৈছিল (জেচোৰ বৰ্তমান বাংলাদেশত আছে)।<ref name="Abram2003"/><ref name="Prasad1966">{{cite book|author=Rajiva Nain Prasad|title=Raja Mān Singh of Amer|url=https://books.google.com/books?id=FsA5AQAAIAAJ|year=1966|publisher=World Press|isbn=9780842614733}}</ref><ref name="Babb2004">{{cite book|author=Lawrence A. Babb|title=Alchemies of violence: myths of identity and the life of trade in western India|url=https://books.google.com/books?id=74tUY0le33UC&pg=PA230|year=2004|publisher=SAGE|isbn=978-0-7619-3223-9|pages=230–231}}</ref> ৰজা মান সিঙৰ ১২ গৰাকী ৰাণী আছিল গতিকে তেওঁ ১২টা কোঠা সাজিছিল, প্ৰতিগৰাকী ৰাণীৰ বাবে এটাকৈ। প্ৰতিটো কোঠাতে ৰজাৰ কোঠাৰ লগত সংযুক্ত চিৰি আছিল যদিও ৰাণীসকলক ওপৰলৈ যাবলৈ দিয়া হোৱা নাছিল। ৰাজা জয় সিঙৰ মাত্ৰ এগৰাকী ৰাণী আছিল গতিকে তেওঁ আগৰ তিনিগৰাকী ৰাণীৰ কোঠাৰ সমান কোঠা এটা সাজিছিল। ২০১৩ চনত কম্বোডিয়াৰ ফ্নম পেনত অনুষ্ঠিত বিশ্ব ঐতিহ্য সমিতিৰ ৩৭ সংখ্যক অধিবেশনত ৰাজস্থানৰ আন পাঁচটা দুৰ্গৰ সৈতে আমেৰ দুৰ্গক ৰাজস্থানৰ পাহাৰীয়া দুৰ্গ গোটৰ অংশ হিচাপে [[ইউনেস্কো]]ৰ [[বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] হিচাপে ঘোষণা কৰা হয়।<ref>{{cite news|last1=Singh|first1=Mahim Pratap|title=Unesco declares 6 Rajasthan forts World Heritage Sites|url=http://www.thehindu.com/news/national/other-states/unesco-declares-6-rajasthan-forts-world-heritage-sites/article4838107.ece|access-date=1 April 2015|work=[[The Hindu]]|date=22 June 2013}}</ref> ==ব্যুৎপত্তিবিজ্ঞান== চিল কা তীলাৰ ওপৰত নিৰ্মিত অম্বিকেশ্বৰ মন্দিৰৰ পৰা আমেৰ বা আম্বাৰ নামটো লোৱা হৈছে। অম্বিকাশ্বৰ দেৱতা শিৱৰ স্থানীয় নাম৷ কিন্তু স্থানীয় লোককথা অনুসৰি মাতৃ দেৱী দুৰ্গাৰ আন এটা নাম অম্বাৰ পৰা লোৱা হৈছে।<ref>Trudy Ring, Noelle Watson, Paul Schellinger (2012). ''[Asia and Oceania: International Dictionary of Historic Places]''. {{ISBN|1-136-63979-9}}. pp. 24.</ref> ==ভূগোল== ৰাজস্থানৰ ৰাজধানী জয়পুৰৰ পৰা প্ৰায় ১১ কিলোমিটাৰ (৬.৮ মাইল) দূৰত্বত আমেৰ চহৰৰ ওচৰৰ মাওতা হ্ৰদত ওলাই থকা এটা বনাঞ্চল পাহাৰত আমেৰ প্ৰাসাদ অৱস্থিত। এই ৰাজপ্ৰসাদটো দিল্লীলৈ যোৱা ১১চি ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথৰ ওচৰত।<ref name="Tour">{{Cite web|url=http://www.tourism.rajasthan.gov.in/amber-palace.html|title=Amer Palace|publisher=Rajasthan Tourism: Government of India|access-date=31 March 2011}}</ref> প্ৰৱেশদ্বাৰলৈ যোৱা ৪WD ৰ এটা সৰু পথ, যাক দুৰ্গৰ সুৰজ পল (ছান গেট) বুলি জনা যায়। এতিয়া পৰ্যটকসকলে হাতীত উঠাতকৈ জীপেৰে গড়লৈ যোৱাটো অধিক নৈতিক বুলি বিবেচিত হৈছে। ==ইতিহাস== ===আৰম্ভণি ইতিহাস=== [[File:Amber1860.jpg|thumb|ৰাজস্থানৰ আমেৰ দুৰ্গৰ এক দৃশ্য; উইলিয়াম চিম্পছনৰ জলৰঙ, প্ৰায় ১৮৬০ চন]] আমেৰ আছিল সুসাৱত বংশৰ শাসিত মীনা ৰাজ্য। কাকিল দেৱাই সুসাৱতক পৰাস্ত কৰি খোহৰ পিছত আমেৰক ধূন্ধৰৰ ৰাজধানী কৰিলে। কাকিল দেৱ দুলহেৰাইৰ পুত্ৰ।<ref>{{cite book|title=Jaigarh, the Invincible Fort of Amber| year=1990 |url=https://books.google.com/books?id=hkBuAAAAMAAJ&q=Khoh|page=18|publisher=RBSA Publishers, 1990| isbn=9788185176482 }}</ref><ref>{{cite book|title=Jaipur: Gem of India| date=7 July 2016 |url=https://books.google.com/books?id=5tCeDAAAQBAJ&q=khoh|page=24|publisher=IntegralDMS, 2016| isbn=9781942322054 }}</ref> প্ৰাচীন কালত জয়পুৰ ৰাজ্যখন ‘আমেৰ’ বা ‘ধুন্ধৰ’ নামেৰে জনাজাত আছিল আৰু ইয়াত পাঁচটা ভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ মীনা মুখীয়ালসকলে শাসন কৰিছিল। এই মুখীয়ালসকল দেওতিৰ বৰগুৰজাৰ ৰাজপুত ৰজাৰ অধীনত আছিল । পিছলৈ কাচৱাহা বংশৰ এজন ৰাজকুমাৰ দুলহা ৰায়ে মীনাসকলৰ ক্ষমতাৰ অন্ত পেলাইছিল; তেওঁ দেওলীৰ বৰগুৰজাৰসকলকো পৰাস্ত কৰি ধূন্ধৰক সম্পূৰ্ণৰূপে কাচৱাহা শাসনৰ অধীনলৈ আনে।<ref>{{cite book |last=Sarkar |first=Jadunath |author-link=Jadunath Sarkar |title=A History of Jaipur: C. 1503–1938 |publisher=Orient Longman Limited |pages=23,24 |year=1994 |orig-year=1984 |isbn=81-250-0333-9 |url=https://books.google.com/books?id=O0oPIo9TXKcC&pg=PA23 }}</ref> আমেৰ দুৰ্গটো প্ৰথমে ৰাজা মান সিংহই নিৰ্মাণ কৰিছিল। জয় সিং প্ৰথমে ১৬০০ চনৰ আৰম্ভণিতে ইয়াৰ সম্প্ৰসাৰণ কৰিছিল। পৰৱৰ্তী ১৫০ বছৰলৈকে একেৰাহে শাসকসকলে ইয়াৰ উন্নতি আৰু সম্প্ৰসাৰণ কৰে, যেতিয়ালৈকে ১৭২৭ চনত দ্বিতীয় ছাৱাই জয় সিংহৰ ৰাজত্বকালত কাচৱাহাসকলে নিজৰ ৰাজধানী জয়পুৰলৈ স্থানান্তৰিত নকৰে।<ref name="Publishing2008"/> মধ্যযুগত আমেৰক ‘ধুন্ধৰ’ (পশ্চিম সীমান্তত অৱস্থিত বলিদানৰ পৰ্বতক বুজায়) নামেৰে জনা গৈছিল। একাদশ শতিকাৰ পৰা ১৭২৭ খ্ৰীষ্টাব্দলৈকে—অৰ্থাৎ ১০৩৭ চনৰ পৰা ১৭২৭ খ্ৰীষ্টাব্দৰ ভিতৰত—কাচৱাহা শাসকসকলে ইয়াক শাসন কৰিছিল, যেতিয়ালৈকে ৰাজধানী আমেৰৰ পৰা জয়পুৰলৈ স্থানান্তৰিত হোৱা নাছিল।<ref name="BruynBain2010"/> এই শাসকসকলৰ সৈতে আমিৰৰ ইতিহাস অবিচ্ছেদ্যভাৱে জড়িত, কিয়নো তেওঁলোকে ইয়াতেই নিজৰ সাম্ৰাজ্যৰ ভেটি স্থাপন কৰিছিল।<ref name="KhangarotNathawat1990">{{cite book|author1=R. S. Khangarot|author2=P. S. Nathawat|title=Jaigarh, the invincible fort of Amer|url=https://books.google.com/books?id=hkBuAAAAMAAJ|year=1990|publisher=RBSA Publishers|isbn=978-81-85176-48-2|pages=8–9, 17}}</ref> ==গাঁথনি== [[File:Courtyard of Amer Fort, India.jpg|thumb|আমেৰ দুৰ্গৰ জেনানা চোতাল]] ৰাজপ্ৰসাদটো ছটা সুকীয়া কিন্তু মূল অংশত ভাগ কৰা হৈছে, প্ৰত্যেকৰে নিজস্ব প্ৰৱেশদ্বাৰ আৰু চোতাল আছে। মূল প্ৰৱেশদ্বাৰটো চুৰাজ পোল (ছান গেট)ৰ মাজেৰে, যিটোৱে প্ৰথমে মূল চোতাললৈ যায়। এই ঠাইতে সেনাই যুদ্ধৰ পৰা উভতি অহাৰ লগে লগে বিজয়ৰ পেৰেডত নিজৰ যুদ্ধ সামগ্ৰী পেৰেড কৰিছিল; ৰাজপৰিয়ালৰ মহিলাসকলেও জালিযুক্ত খিৰিকীৰে এই পেৰেডবোৰ চাইছিল।<ref name="BrownThomas2008">{{cite book|author1=Lindsay Brown|author2=Amelia Thomas|title=Rajasthan, Delhi & Agra|url=https://books.google.com/books?id=Zz0_zXPb68kC&pg=PA178|year=2008|publisher=Lonely Planet|isbn=978-1-74104-690-8|page=178}}</ref> এই দুৱাৰখন বিশেষভাৱে নিৰ্মাণ আৰু পহৰা দিয়া হৈছিল, কিয়নো ই ৰাজপ্ৰসাদৰ মূল প্ৰৱেশদ্বাৰ আছিল। ই পূব দিশলৈ মুখ কৰি আছিল, উদীয়মান সূৰ্য্যৰ দিশ, সেয়েহে ইয়াৰ নাম ছান গেট। এই গেটৰ মাজেৰে ৰজাৰ কনভয় আৰু গণ্যমান্য ব্যক্তিসকলে ৰাজপ্ৰসাদত প্ৰৱেশ কৰিছিল।<ref name="Narveer Tanwar">{{Cite web|url=https://www.blogpark.in/places-around-jaipur/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20200208003554/https://www.blogpark.in/places-around-jaipur/ |url-status=dead |archive-date=8 February 2020 |title=Places around Jaipur |access-date=17 April 2011 |publisher=Archaeology Department of Rajasthan }}</ref> জালেব চক, আৰবী শব্দৰ অৰ্থ হৈছে "সৈনিকৰ গোট খোৱা ঠাই।" ছাৱাই জয় সিংহৰ (১৬৯৩–১৭৪৩ খ্ৰীষ্টাব্দ) ৰাজত্বকালত নিৰ্মিত আমেৰ প্ৰাসাদৰ চাৰিটা চোতালৰ ভিতৰত ই অন্যতম। মহাৰাজৰ ব্যক্তিগত দেহৰক্ষীসকলে ইয়াত এজন সেনাপতি বা "ফৌজ বাক্ষী"ৰ আদেশত পেৰেড কৰিছিল। মহাৰাজে দেহৰক্ষীসকলক পৰিদৰ্শন কৰিছিল। এই চোতালখনৰ কাষতে ঘোঁৰাৰ গোহালি আছিল আৰু ওপৰৰ মহলাৰ কোঠাবোৰত চকীদাৰসকলে বাস কৰিছিল।<ref name=Jaleb>{{Cite web|url=http://commons.wikimedia.org/wiki/File:Amer_Fort_-_Jaleb_Chowk_-_Information_plate.jpg |title=Information plaque at Jaleb Chowk |access-date=17 April 2011 |publisher=Archaeology Department of Rajasthan }}{{dead link|date=July 2017 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ===প্ৰথম চোতাল=== [[File:Amer Fort - Ganesh Pol (2022) - img 01.jpg|thumb|গণেশ পল প্ৰৱেশদ্বাৰ]] জালেবি চ’কৰ পৰা এটা আকৰ্ষণীয় চিৰিৰে মূল ৰাজপ্ৰসাদৰ চৌহদলৈ সোমাই যায়। ইয়াত প্ৰৱেশদ্বাৰৰ চিৰিৰ সোঁফালে শিলা দেৱী মন্দিৰ, য’ত ৰাজপুত মহাৰাজসকলে পূজা কৰিছিল; ষোড়শ শতিকাত মহাৰাজ মানসিংহে ইয়াক আৰম্ভ কৰিছিল আৰু ১৯৮০ চনলৈকে চলি আছিল, তেতিয়া ৰাজ পৰিয়ালে পশু বলি (ম'হ বলি)ৰ প্ৰথা বন্ধ কৰি দিছিল।<ref name="BrownThomas2008"/> ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:ভাৰত]] [[শ্ৰেণী:বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ পৰ্যটনস্থলী]] 56bduknt0r8zn54lwa0jese1uryz6lb 603124 603123 2026-04-27T04:42:30Z দিম্পল দাস 5159 /* প্ৰথম চোতাল */ 603124 wikitext text/x-wiki [[File:20191219 Fort Amber, Amer, Jaipur 0955 9481.jpg|thumb|আমেৰ দুৰ্গ]] '''আমেৰ দুৰ্গ''' বা '''আম্বৰ দুৰ্গ''' [[ভাৰত]]ৰ [[ৰাজস্থান]]ৰ আমেৰত অৱস্থিত এটা দুৰ্গ। আমেৰ হৈছে ৰাজস্থানৰ ৰাজধানী জয়পুৰৰ পৰা ১১ কিলোমিটাৰ (৬.৮ মাইল) দূৰত্বত অৱস্থিত ৪ বৰ্গ কিলোমিটাৰ (১.৫ বৰ্গমাইল)।<ref name="Publishing2008">{{cite book|author=Outlook Publishing|title=Outlook|url=https://books.google.com/books?id=PTEEAAAAMBAJ&pg=PA39|year=2008|publisher=Outlook Publishing|page=39}}</ref> পাহাৰৰ ওপৰত অৱস্থিত এইখন জয়পুৰৰ এক প্ৰধান পৰ্যটনস্থলী।<ref name="Mancini2009">{{cite book|last=Mancini|first=Marc|title=Selling Destinations: Geography for the Travel Professional|url=https://books.google.com/books?id=Kp6ceVRUg8UC&pg=PA539|year=2009|publisher=Cengage Learning|isbn=978-1-4283-2142-7|page=539}}</ref><ref name="Abram2003">{{cite book|last=Abram|first=David|title=Rough guide to India|url=https://books.google.com/books?id=kAMik_6LbwUC&pg=PA161|year=2003|publisher=Rough Guides|isbn=978-1-84353-089-3|page=161}}</ref> আমেৰ দুৰ্গ কলাত্মক শৈলীৰ উপাদানৰ বাবে জনাজাত। বিশাল প্ৰাচীৰ আৰু ধাৰাবাহিকভাৱে গেট আৰু শিলগুটিৰে নিৰ্মিত পথৰ সৈতে এই দুৰ্গটোৱে মাওটা হ্ৰদৰ ওপৰেৰে চাই থাকে,<ref name="Abram2003" /><ref name="BruynBain2010">{{cite book|author1=Pippa de Bruyn|author2=Keith Bain|author3=David Allardice|author4=Shonar Joshi|title=Frommer's India|url=https://books.google.com/books?id=HlqM2CR4vfUC&pg=PA521|year=2010|publisher=Frommer's|isbn=978-0-470-55610-8|pages=521–522}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.hoteldekho.com/blog/amber-fort-jaipur/|title=Amer Fort - Jaipur|language=en-US|access-date=2017-11-17}}</ref><ref>{{Cite web|url = http://amerjaipur.in/Amer-monuments-description.php?mid=4&name=Maota%20Sarover|title = Maota Sarover -Amer-jaipur|access-date = 2015-09-25|publisher = Agam pareek|archivedate = 2018-06-30|archiveurl = https://web.archive.org/web/20180630105210/http://amerjaipur.in/Amer-monuments-description.php?mid=4&name=Maota|deadurl = yes}}</ref> যিটো আমেৰ প্ৰসাদৰ পানীৰ মূল উৎস। আমেৰ পেলেচ ৰাজপুত স্থাপত্যৰ এক সুন্দৰ নিদৰ্শন। ইয়াৰ কিছুমান অট্টালিকা আৰু কৰ্মত মোগল স্থাপত্যৰ প্ৰভাৱ আছে।<ref>{{Cite web|url=https://www.britannica.com/place/Amer-India|title=Amer {{!}} India|website=Encyclopedia Britannica|language=en|access-date=2019-06-21}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=oXa60HtlNOYC&pg=PA195|title=Great Monuments of India|last=DK|date=2009-11-02|publisher=Dorling Kindersley Limited|isbn=9781405347822|language=en}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=p0NJAAAAIAAJ&q=amer+fort+mughal+influence|title=Rise of the Kachhawas in Dhundhār (Jaipur): From the Earliest Times to the Death of Sawai Jai Singh (1743 A.D.)|last=Bhargava|first=Visheshwar Sarup|date=1979|publisher=Shabd Sanchar|language=en}}</ref> ৰঙা বেলেগ বেলেগ বেলেগ শিল আৰু মাৰ্বলৰে নিৰ্মিত এই আকৰ্ষণীয়, ভয়ংকৰ ৰাজপ্ৰসাদটো চাৰিটা স্তৰত নিৰ্মিত, প্ৰতিটো স্তৰতে এটা চোতাল আছে। ইয়াৰ ভিতৰত আছে দিৱান-ই-আম বা "ৰাজহুৱা দৰ্শকৰ হল", দিৱান-ই-খাছ বা "ব্যক্তিগত দৰ্শকৰ হল", শ্বীশ মহল (আইনা প্ৰাসাদ), বা জয় মন্দিৰ, আৰু সুখ নিৱাছ, য'ত ৰাজপ্ৰসাদৰ ভিতৰত পানীৰ ঢৌৰ ওপৰেৰে বতাহ বলি থকা বতাহৰ ফলত কৃত্ৰিমভাৱে শীতল বতৰৰ সৃষ্টি হয়। সেয়েহে আমেৰ দুৰ্গক সাধাৰণতে আমেৰ প্ৰসাদ বুলিও কোৱা হয়।<ref name="BruynBain2010"/> ৰাজপুত মহাৰাজ আৰু তেওঁলোকৰ পৰিয়ালৰ বাসগৃহ আছিল এই ৰাজপ্ৰসাদ। দুৰ্গৰ গণেশ গেটৰ ওচৰৰ ৰাজপ্ৰসাদৰ প্ৰৱেশদ্বাৰত চৈতন্য পন্থাৰ দেৱী শিলা দেৱীৰ প্ৰতি উৎসৰ্গিত এটা মন্দিৰ আছে, যিটো মন্দিৰ ১৬০৪ চনত বংগত বংগত জেচোৰ ৰজাক পৰাস্ত কৰাৰ সময়ত ৰাজা মান সিংহক দিয়া হৈছিল (জেচোৰ বৰ্তমান বাংলাদেশত আছে)।<ref name="Abram2003"/><ref name="Prasad1966">{{cite book|author=Rajiva Nain Prasad|title=Raja Mān Singh of Amer|url=https://books.google.com/books?id=FsA5AQAAIAAJ|year=1966|publisher=World Press|isbn=9780842614733}}</ref><ref name="Babb2004">{{cite book|author=Lawrence A. Babb|title=Alchemies of violence: myths of identity and the life of trade in western India|url=https://books.google.com/books?id=74tUY0le33UC&pg=PA230|year=2004|publisher=SAGE|isbn=978-0-7619-3223-9|pages=230–231}}</ref> ৰজা মান সিঙৰ ১২ গৰাকী ৰাণী আছিল গতিকে তেওঁ ১২টা কোঠা সাজিছিল, প্ৰতিগৰাকী ৰাণীৰ বাবে এটাকৈ। প্ৰতিটো কোঠাতে ৰজাৰ কোঠাৰ লগত সংযুক্ত চিৰি আছিল যদিও ৰাণীসকলক ওপৰলৈ যাবলৈ দিয়া হোৱা নাছিল। ৰাজা জয় সিঙৰ মাত্ৰ এগৰাকী ৰাণী আছিল গতিকে তেওঁ আগৰ তিনিগৰাকী ৰাণীৰ কোঠাৰ সমান কোঠা এটা সাজিছিল। ২০১৩ চনত কম্বোডিয়াৰ ফ্নম পেনত অনুষ্ঠিত বিশ্ব ঐতিহ্য সমিতিৰ ৩৭ সংখ্যক অধিবেশনত ৰাজস্থানৰ আন পাঁচটা দুৰ্গৰ সৈতে আমেৰ দুৰ্গক ৰাজস্থানৰ পাহাৰীয়া দুৰ্গ গোটৰ অংশ হিচাপে [[ইউনেস্কো]]ৰ [[বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] হিচাপে ঘোষণা কৰা হয়।<ref>{{cite news|last1=Singh|first1=Mahim Pratap|title=Unesco declares 6 Rajasthan forts World Heritage Sites|url=http://www.thehindu.com/news/national/other-states/unesco-declares-6-rajasthan-forts-world-heritage-sites/article4838107.ece|access-date=1 April 2015|work=[[The Hindu]]|date=22 June 2013}}</ref> ==ব্যুৎপত্তিবিজ্ঞান== চিল কা তীলাৰ ওপৰত নিৰ্মিত অম্বিকেশ্বৰ মন্দিৰৰ পৰা আমেৰ বা আম্বাৰ নামটো লোৱা হৈছে। অম্বিকাশ্বৰ দেৱতা শিৱৰ স্থানীয় নাম৷ কিন্তু স্থানীয় লোককথা অনুসৰি মাতৃ দেৱী দুৰ্গাৰ আন এটা নাম অম্বাৰ পৰা লোৱা হৈছে।<ref>Trudy Ring, Noelle Watson, Paul Schellinger (2012). ''[Asia and Oceania: International Dictionary of Historic Places]''. {{ISBN|1-136-63979-9}}. pp. 24.</ref> ==ভূগোল== ৰাজস্থানৰ ৰাজধানী জয়পুৰৰ পৰা প্ৰায় ১১ কিলোমিটাৰ (৬.৮ মাইল) দূৰত্বত আমেৰ চহৰৰ ওচৰৰ মাওতা হ্ৰদত ওলাই থকা এটা বনাঞ্চল পাহাৰত আমেৰ প্ৰাসাদ অৱস্থিত। এই ৰাজপ্ৰসাদটো দিল্লীলৈ যোৱা ১১চি ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথৰ ওচৰত।<ref name="Tour">{{Cite web|url=http://www.tourism.rajasthan.gov.in/amber-palace.html|title=Amer Palace|publisher=Rajasthan Tourism: Government of India|access-date=31 March 2011}}</ref> প্ৰৱেশদ্বাৰলৈ যোৱা ৪WD ৰ এটা সৰু পথ, যাক দুৰ্গৰ সুৰজ পল (ছান গেট) বুলি জনা যায়। এতিয়া পৰ্যটকসকলে হাতীত উঠাতকৈ জীপেৰে গড়লৈ যোৱাটো অধিক নৈতিক বুলি বিবেচিত হৈছে। ==ইতিহাস== ===আৰম্ভণি ইতিহাস=== [[File:Amber1860.jpg|thumb|ৰাজস্থানৰ আমেৰ দুৰ্গৰ এক দৃশ্য; উইলিয়াম চিম্পছনৰ জলৰঙ, প্ৰায় ১৮৬০ চন]] আমেৰ আছিল সুসাৱত বংশৰ শাসিত মীনা ৰাজ্য। কাকিল দেৱাই সুসাৱতক পৰাস্ত কৰি খোহৰ পিছত আমেৰক ধূন্ধৰৰ ৰাজধানী কৰিলে। কাকিল দেৱ দুলহেৰাইৰ পুত্ৰ।<ref>{{cite book|title=Jaigarh, the Invincible Fort of Amber| year=1990 |url=https://books.google.com/books?id=hkBuAAAAMAAJ&q=Khoh|page=18|publisher=RBSA Publishers, 1990| isbn=9788185176482 }}</ref><ref>{{cite book|title=Jaipur: Gem of India| date=7 July 2016 |url=https://books.google.com/books?id=5tCeDAAAQBAJ&q=khoh|page=24|publisher=IntegralDMS, 2016| isbn=9781942322054 }}</ref> প্ৰাচীন কালত জয়পুৰ ৰাজ্যখন ‘আমেৰ’ বা ‘ধুন্ধৰ’ নামেৰে জনাজাত আছিল আৰু ইয়াত পাঁচটা ভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ মীনা মুখীয়ালসকলে শাসন কৰিছিল। এই মুখীয়ালসকল দেওতিৰ বৰগুৰজাৰ ৰাজপুত ৰজাৰ অধীনত আছিল । পিছলৈ কাচৱাহা বংশৰ এজন ৰাজকুমাৰ দুলহা ৰায়ে মীনাসকলৰ ক্ষমতাৰ অন্ত পেলাইছিল; তেওঁ দেওলীৰ বৰগুৰজাৰসকলকো পৰাস্ত কৰি ধূন্ধৰক সম্পূৰ্ণৰূপে কাচৱাহা শাসনৰ অধীনলৈ আনে।<ref>{{cite book |last=Sarkar |first=Jadunath |author-link=Jadunath Sarkar |title=A History of Jaipur: C. 1503–1938 |publisher=Orient Longman Limited |pages=23,24 |year=1994 |orig-year=1984 |isbn=81-250-0333-9 |url=https://books.google.com/books?id=O0oPIo9TXKcC&pg=PA23 }}</ref> আমেৰ দুৰ্গটো প্ৰথমে ৰাজা মান সিংহই নিৰ্মাণ কৰিছিল। জয় সিং প্ৰথমে ১৬০০ চনৰ আৰম্ভণিতে ইয়াৰ সম্প্ৰসাৰণ কৰিছিল। পৰৱৰ্তী ১৫০ বছৰলৈকে একেৰাহে শাসকসকলে ইয়াৰ উন্নতি আৰু সম্প্ৰসাৰণ কৰে, যেতিয়ালৈকে ১৭২৭ চনত দ্বিতীয় ছাৱাই জয় সিংহৰ ৰাজত্বকালত কাচৱাহাসকলে নিজৰ ৰাজধানী জয়পুৰলৈ স্থানান্তৰিত নকৰে।<ref name="Publishing2008"/> মধ্যযুগত আমেৰক ‘ধুন্ধৰ’ (পশ্চিম সীমান্তত অৱস্থিত বলিদানৰ পৰ্বতক বুজায়) নামেৰে জনা গৈছিল। একাদশ শতিকাৰ পৰা ১৭২৭ খ্ৰীষ্টাব্দলৈকে—অৰ্থাৎ ১০৩৭ চনৰ পৰা ১৭২৭ খ্ৰীষ্টাব্দৰ ভিতৰত—কাচৱাহা শাসকসকলে ইয়াক শাসন কৰিছিল, যেতিয়ালৈকে ৰাজধানী আমেৰৰ পৰা জয়পুৰলৈ স্থানান্তৰিত হোৱা নাছিল।<ref name="BruynBain2010"/> এই শাসকসকলৰ সৈতে আমিৰৰ ইতিহাস অবিচ্ছেদ্যভাৱে জড়িত, কিয়নো তেওঁলোকে ইয়াতেই নিজৰ সাম্ৰাজ্যৰ ভেটি স্থাপন কৰিছিল।<ref name="KhangarotNathawat1990">{{cite book|author1=R. S. Khangarot|author2=P. S. Nathawat|title=Jaigarh, the invincible fort of Amer|url=https://books.google.com/books?id=hkBuAAAAMAAJ|year=1990|publisher=RBSA Publishers|isbn=978-81-85176-48-2|pages=8–9, 17}}</ref> ==গাঁথনি== [[File:Courtyard of Amer Fort, India.jpg|thumb|আমেৰ দুৰ্গৰ জেনানা চোতাল]] ৰাজপ্ৰসাদটো ছটা সুকীয়া কিন্তু মূল অংশত ভাগ কৰা হৈছে, প্ৰত্যেকৰে নিজস্ব প্ৰৱেশদ্বাৰ আৰু চোতাল আছে। মূল প্ৰৱেশদ্বাৰটো চুৰাজ পোল (ছান গেট)ৰ মাজেৰে, যিটোৱে প্ৰথমে মূল চোতাললৈ যায়। এই ঠাইতে সেনাই যুদ্ধৰ পৰা উভতি অহাৰ লগে লগে বিজয়ৰ পেৰেডত নিজৰ যুদ্ধ সামগ্ৰী পেৰেড কৰিছিল; ৰাজপৰিয়ালৰ মহিলাসকলেও জালিযুক্ত খিৰিকীৰে এই পেৰেডবোৰ চাইছিল।<ref name="BrownThomas2008">{{cite book|author1=Lindsay Brown|author2=Amelia Thomas|title=Rajasthan, Delhi & Agra|url=https://books.google.com/books?id=Zz0_zXPb68kC&pg=PA178|year=2008|publisher=Lonely Planet|isbn=978-1-74104-690-8|page=178}}</ref> এই দুৱাৰখন বিশেষভাৱে নিৰ্মাণ আৰু পহৰা দিয়া হৈছিল, কিয়নো ই ৰাজপ্ৰসাদৰ মূল প্ৰৱেশদ্বাৰ আছিল। ই পূব দিশলৈ মুখ কৰি আছিল, উদীয়মান সূৰ্য্যৰ দিশ, সেয়েহে ইয়াৰ নাম ছান গেট। এই গেটৰ মাজেৰে ৰজাৰ কনভয় আৰু গণ্যমান্য ব্যক্তিসকলে ৰাজপ্ৰসাদত প্ৰৱেশ কৰিছিল।<ref name="Narveer Tanwar">{{Cite web|url=https://www.blogpark.in/places-around-jaipur/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20200208003554/https://www.blogpark.in/places-around-jaipur/ |url-status=dead |archive-date=8 February 2020 |title=Places around Jaipur |access-date=17 April 2011 |publisher=Archaeology Department of Rajasthan }}</ref> জালেব চক, আৰবী শব্দৰ অৰ্থ হৈছে "সৈনিকৰ গোট খোৱা ঠাই।" ছাৱাই জয় সিংহৰ (১৬৯৩–১৭৪৩ খ্ৰীষ্টাব্দ) ৰাজত্বকালত নিৰ্মিত আমেৰ প্ৰাসাদৰ চাৰিটা চোতালৰ ভিতৰত ই অন্যতম। মহাৰাজৰ ব্যক্তিগত দেহৰক্ষীসকলে ইয়াত এজন সেনাপতি বা "ফৌজ বাক্ষী"ৰ আদেশত পেৰেড কৰিছিল। মহাৰাজে দেহৰক্ষীসকলক পৰিদৰ্শন কৰিছিল। এই চোতালখনৰ কাষতে ঘোঁৰাৰ গোহালি আছিল আৰু ওপৰৰ মহলাৰ কোঠাবোৰত চকীদাৰসকলে বাস কৰিছিল।<ref name=Jaleb>{{Cite web|url=http://commons.wikimedia.org/wiki/File:Amer_Fort_-_Jaleb_Chowk_-_Information_plate.jpg |title=Information plaque at Jaleb Chowk |access-date=17 April 2011 |publisher=Archaeology Department of Rajasthan }}{{dead link|date=July 2017 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ===প্ৰথম চোতাল=== [[File:Amer Fort - Ganesh Pol (2022) - img 01.jpg|thumb|গণেশ পল প্ৰৱেশদ্বাৰ]] জালেবি চ’কৰ পৰা এটা আকৰ্ষণীয় চিৰিৰে মূল ৰাজপ্ৰসাদৰ চৌহদলৈ সোমাই যায়। ইয়াত প্ৰৱেশদ্বাৰৰ চিৰিৰ সোঁফালে শিলা দেৱী মন্দিৰ, য’ত ৰাজপুত মহাৰাজসকলে পূজা কৰিছিল; ষোড়শ শতিকাত মহাৰাজ মানসিংহে ইয়াক আৰম্ভ কৰিছিল আৰু ১৯৮০ চনলৈকে চলি আছিল, তেতিয়া ৰাজ পৰিয়ালে পশু বলি (ম'হ বলি)ৰ প্ৰথা বন্ধ কৰি দিছিল।<ref name="BrownThomas2008"/> ===দ্বিতীয় চোতাল=== প্ৰথম স্তৰৰ চোতালখনৰ মূল চিৰিৰে ওপৰলৈ উঠি, দ্বিতীয় চোতালখনত ‘দিৱান-ই-আম’ বা সাধাৰণ আদালতৰ হলটো আছে। দুশাৰী স্তম্ভৰ পৰা নিৰ্মিত দিৱান-ই-আম হৈছে ২৭টা স্তম্ভযুক্ত উচ্চ মঞ্চ; যাৰ প্ৰতিটো স্তম্ভৰ ওপৰত হাতী আকৃতিৰ খোদিত কৰা হৈছে আৰু ইয়াৰ ওপৰত গেলেৰী আছে। নামটোৱেই কোৱাৰ দৰে ৰজাই (শাসকে) ইয়াত সাধাৰণ মানুহৰ অনুৰোধ সাক্ষাৎ কৰিবলৈ আৰু শুনিবলৈ আদালত অনুষ্ঠিত কৰিছিল।<ref name="BruynBain2010"/><ref name="BrownThomas2008"/> ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:ভাৰত]] [[শ্ৰেণী:বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ পৰ্যটনস্থলী]] 4yhqz1cs0og3okzaa8ynarwlfpopzcv 603127 603124 2026-04-27T04:44:16Z দিম্পল দাস 5159 /* দ্বিতীয় চোতাল */ 603127 wikitext text/x-wiki [[File:20191219 Fort Amber, Amer, Jaipur 0955 9481.jpg|thumb|আমেৰ দুৰ্গ]] '''আমেৰ দুৰ্গ''' বা '''আম্বৰ দুৰ্গ''' [[ভাৰত]]ৰ [[ৰাজস্থান]]ৰ আমেৰত অৱস্থিত এটা দুৰ্গ। আমেৰ হৈছে ৰাজস্থানৰ ৰাজধানী জয়পুৰৰ পৰা ১১ কিলোমিটাৰ (৬.৮ মাইল) দূৰত্বত অৱস্থিত ৪ বৰ্গ কিলোমিটাৰ (১.৫ বৰ্গমাইল)।<ref name="Publishing2008">{{cite book|author=Outlook Publishing|title=Outlook|url=https://books.google.com/books?id=PTEEAAAAMBAJ&pg=PA39|year=2008|publisher=Outlook Publishing|page=39}}</ref> পাহাৰৰ ওপৰত অৱস্থিত এইখন জয়পুৰৰ এক প্ৰধান পৰ্যটনস্থলী।<ref name="Mancini2009">{{cite book|last=Mancini|first=Marc|title=Selling Destinations: Geography for the Travel Professional|url=https://books.google.com/books?id=Kp6ceVRUg8UC&pg=PA539|year=2009|publisher=Cengage Learning|isbn=978-1-4283-2142-7|page=539}}</ref><ref name="Abram2003">{{cite book|last=Abram|first=David|title=Rough guide to India|url=https://books.google.com/books?id=kAMik_6LbwUC&pg=PA161|year=2003|publisher=Rough Guides|isbn=978-1-84353-089-3|page=161}}</ref> আমেৰ দুৰ্গ কলাত্মক শৈলীৰ উপাদানৰ বাবে জনাজাত। বিশাল প্ৰাচীৰ আৰু ধাৰাবাহিকভাৱে গেট আৰু শিলগুটিৰে নিৰ্মিত পথৰ সৈতে এই দুৰ্গটোৱে মাওটা হ্ৰদৰ ওপৰেৰে চাই থাকে,<ref name="Abram2003" /><ref name="BruynBain2010">{{cite book|author1=Pippa de Bruyn|author2=Keith Bain|author3=David Allardice|author4=Shonar Joshi|title=Frommer's India|url=https://books.google.com/books?id=HlqM2CR4vfUC&pg=PA521|year=2010|publisher=Frommer's|isbn=978-0-470-55610-8|pages=521–522}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.hoteldekho.com/blog/amber-fort-jaipur/|title=Amer Fort - Jaipur|language=en-US|access-date=2017-11-17}}</ref><ref>{{Cite web|url = http://amerjaipur.in/Amer-monuments-description.php?mid=4&name=Maota%20Sarover|title = Maota Sarover -Amer-jaipur|access-date = 2015-09-25|publisher = Agam pareek|archivedate = 2018-06-30|archiveurl = https://web.archive.org/web/20180630105210/http://amerjaipur.in/Amer-monuments-description.php?mid=4&name=Maota|deadurl = yes}}</ref> যিটো আমেৰ প্ৰসাদৰ পানীৰ মূল উৎস। আমেৰ পেলেচ ৰাজপুত স্থাপত্যৰ এক সুন্দৰ নিদৰ্শন। ইয়াৰ কিছুমান অট্টালিকা আৰু কৰ্মত মোগল স্থাপত্যৰ প্ৰভাৱ আছে।<ref>{{Cite web|url=https://www.britannica.com/place/Amer-India|title=Amer {{!}} India|website=Encyclopedia Britannica|language=en|access-date=2019-06-21}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=oXa60HtlNOYC&pg=PA195|title=Great Monuments of India|last=DK|date=2009-11-02|publisher=Dorling Kindersley Limited|isbn=9781405347822|language=en}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=p0NJAAAAIAAJ&q=amer+fort+mughal+influence|title=Rise of the Kachhawas in Dhundhār (Jaipur): From the Earliest Times to the Death of Sawai Jai Singh (1743 A.D.)|last=Bhargava|first=Visheshwar Sarup|date=1979|publisher=Shabd Sanchar|language=en}}</ref> ৰঙা বেলেগ বেলেগ বেলেগ শিল আৰু মাৰ্বলৰে নিৰ্মিত এই আকৰ্ষণীয়, ভয়ংকৰ ৰাজপ্ৰসাদটো চাৰিটা স্তৰত নিৰ্মিত, প্ৰতিটো স্তৰতে এটা চোতাল আছে। ইয়াৰ ভিতৰত আছে দিৱান-ই-আম বা "ৰাজহুৱা দৰ্শকৰ হল", দিৱান-ই-খাছ বা "ব্যক্তিগত দৰ্শকৰ হল", শ্বীশ মহল (আইনা প্ৰাসাদ), বা জয় মন্দিৰ, আৰু সুখ নিৱাছ, য'ত ৰাজপ্ৰসাদৰ ভিতৰত পানীৰ ঢৌৰ ওপৰেৰে বতাহ বলি থকা বতাহৰ ফলত কৃত্ৰিমভাৱে শীতল বতৰৰ সৃষ্টি হয়। সেয়েহে আমেৰ দুৰ্গক সাধাৰণতে আমেৰ প্ৰসাদ বুলিও কোৱা হয়।<ref name="BruynBain2010"/> ৰাজপুত মহাৰাজ আৰু তেওঁলোকৰ পৰিয়ালৰ বাসগৃহ আছিল এই ৰাজপ্ৰসাদ। দুৰ্গৰ গণেশ গেটৰ ওচৰৰ ৰাজপ্ৰসাদৰ প্ৰৱেশদ্বাৰত চৈতন্য পন্থাৰ দেৱী শিলা দেৱীৰ প্ৰতি উৎসৰ্গিত এটা মন্দিৰ আছে, যিটো মন্দিৰ ১৬০৪ চনত বংগত বংগত জেচোৰ ৰজাক পৰাস্ত কৰাৰ সময়ত ৰাজা মান সিংহক দিয়া হৈছিল (জেচোৰ বৰ্তমান বাংলাদেশত আছে)।<ref name="Abram2003"/><ref name="Prasad1966">{{cite book|author=Rajiva Nain Prasad|title=Raja Mān Singh of Amer|url=https://books.google.com/books?id=FsA5AQAAIAAJ|year=1966|publisher=World Press|isbn=9780842614733}}</ref><ref name="Babb2004">{{cite book|author=Lawrence A. Babb|title=Alchemies of violence: myths of identity and the life of trade in western India|url=https://books.google.com/books?id=74tUY0le33UC&pg=PA230|year=2004|publisher=SAGE|isbn=978-0-7619-3223-9|pages=230–231}}</ref> ৰজা মান সিঙৰ ১২ গৰাকী ৰাণী আছিল গতিকে তেওঁ ১২টা কোঠা সাজিছিল, প্ৰতিগৰাকী ৰাণীৰ বাবে এটাকৈ। প্ৰতিটো কোঠাতে ৰজাৰ কোঠাৰ লগত সংযুক্ত চিৰি আছিল যদিও ৰাণীসকলক ওপৰলৈ যাবলৈ দিয়া হোৱা নাছিল। ৰাজা জয় সিঙৰ মাত্ৰ এগৰাকী ৰাণী আছিল গতিকে তেওঁ আগৰ তিনিগৰাকী ৰাণীৰ কোঠাৰ সমান কোঠা এটা সাজিছিল। ২০১৩ চনত কম্বোডিয়াৰ ফ্নম পেনত অনুষ্ঠিত বিশ্ব ঐতিহ্য সমিতিৰ ৩৭ সংখ্যক অধিবেশনত ৰাজস্থানৰ আন পাঁচটা দুৰ্গৰ সৈতে আমেৰ দুৰ্গক ৰাজস্থানৰ পাহাৰীয়া দুৰ্গ গোটৰ অংশ হিচাপে [[ইউনেস্কো]]ৰ [[বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] হিচাপে ঘোষণা কৰা হয়।<ref>{{cite news|last1=Singh|first1=Mahim Pratap|title=Unesco declares 6 Rajasthan forts World Heritage Sites|url=http://www.thehindu.com/news/national/other-states/unesco-declares-6-rajasthan-forts-world-heritage-sites/article4838107.ece|access-date=1 April 2015|work=[[The Hindu]]|date=22 June 2013}}</ref> ==ব্যুৎপত্তিবিজ্ঞান== চিল কা তীলাৰ ওপৰত নিৰ্মিত অম্বিকেশ্বৰ মন্দিৰৰ পৰা আমেৰ বা আম্বাৰ নামটো লোৱা হৈছে। অম্বিকাশ্বৰ দেৱতা শিৱৰ স্থানীয় নাম৷ কিন্তু স্থানীয় লোককথা অনুসৰি মাতৃ দেৱী দুৰ্গাৰ আন এটা নাম অম্বাৰ পৰা লোৱা হৈছে।<ref>Trudy Ring, Noelle Watson, Paul Schellinger (2012). ''[Asia and Oceania: International Dictionary of Historic Places]''. {{ISBN|1-136-63979-9}}. pp. 24.</ref> ==ভূগোল== ৰাজস্থানৰ ৰাজধানী জয়পুৰৰ পৰা প্ৰায় ১১ কিলোমিটাৰ (৬.৮ মাইল) দূৰত্বত আমেৰ চহৰৰ ওচৰৰ মাওতা হ্ৰদত ওলাই থকা এটা বনাঞ্চল পাহাৰত আমেৰ প্ৰাসাদ অৱস্থিত। এই ৰাজপ্ৰসাদটো দিল্লীলৈ যোৱা ১১চি ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথৰ ওচৰত।<ref name="Tour">{{Cite web|url=http://www.tourism.rajasthan.gov.in/amber-palace.html|title=Amer Palace|publisher=Rajasthan Tourism: Government of India|access-date=31 March 2011}}</ref> প্ৰৱেশদ্বাৰলৈ যোৱা ৪WD ৰ এটা সৰু পথ, যাক দুৰ্গৰ সুৰজ পল (ছান গেট) বুলি জনা যায়। এতিয়া পৰ্যটকসকলে হাতীত উঠাতকৈ জীপেৰে গড়লৈ যোৱাটো অধিক নৈতিক বুলি বিবেচিত হৈছে। ==ইতিহাস== ===আৰম্ভণি ইতিহাস=== [[File:Amber1860.jpg|thumb|ৰাজস্থানৰ আমেৰ দুৰ্গৰ এক দৃশ্য; উইলিয়াম চিম্পছনৰ জলৰঙ, প্ৰায় ১৮৬০ চন]] আমেৰ আছিল সুসাৱত বংশৰ শাসিত মীনা ৰাজ্য। কাকিল দেৱাই সুসাৱতক পৰাস্ত কৰি খোহৰ পিছত আমেৰক ধূন্ধৰৰ ৰাজধানী কৰিলে। কাকিল দেৱ দুলহেৰাইৰ পুত্ৰ।<ref>{{cite book|title=Jaigarh, the Invincible Fort of Amber| year=1990 |url=https://books.google.com/books?id=hkBuAAAAMAAJ&q=Khoh|page=18|publisher=RBSA Publishers, 1990| isbn=9788185176482 }}</ref><ref>{{cite book|title=Jaipur: Gem of India| date=7 July 2016 |url=https://books.google.com/books?id=5tCeDAAAQBAJ&q=khoh|page=24|publisher=IntegralDMS, 2016| isbn=9781942322054 }}</ref> প্ৰাচীন কালত জয়পুৰ ৰাজ্যখন ‘আমেৰ’ বা ‘ধুন্ধৰ’ নামেৰে জনাজাত আছিল আৰু ইয়াত পাঁচটা ভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ মীনা মুখীয়ালসকলে শাসন কৰিছিল। এই মুখীয়ালসকল দেওতিৰ বৰগুৰজাৰ ৰাজপুত ৰজাৰ অধীনত আছিল । পিছলৈ কাচৱাহা বংশৰ এজন ৰাজকুমাৰ দুলহা ৰায়ে মীনাসকলৰ ক্ষমতাৰ অন্ত পেলাইছিল; তেওঁ দেওলীৰ বৰগুৰজাৰসকলকো পৰাস্ত কৰি ধূন্ধৰক সম্পূৰ্ণৰূপে কাচৱাহা শাসনৰ অধীনলৈ আনে।<ref>{{cite book |last=Sarkar |first=Jadunath |author-link=Jadunath Sarkar |title=A History of Jaipur: C. 1503–1938 |publisher=Orient Longman Limited |pages=23,24 |year=1994 |orig-year=1984 |isbn=81-250-0333-9 |url=https://books.google.com/books?id=O0oPIo9TXKcC&pg=PA23 }}</ref> আমেৰ দুৰ্গটো প্ৰথমে ৰাজা মান সিংহই নিৰ্মাণ কৰিছিল। জয় সিং প্ৰথমে ১৬০০ চনৰ আৰম্ভণিতে ইয়াৰ সম্প্ৰসাৰণ কৰিছিল। পৰৱৰ্তী ১৫০ বছৰলৈকে একেৰাহে শাসকসকলে ইয়াৰ উন্নতি আৰু সম্প্ৰসাৰণ কৰে, যেতিয়ালৈকে ১৭২৭ চনত দ্বিতীয় ছাৱাই জয় সিংহৰ ৰাজত্বকালত কাচৱাহাসকলে নিজৰ ৰাজধানী জয়পুৰলৈ স্থানান্তৰিত নকৰে।<ref name="Publishing2008"/> মধ্যযুগত আমেৰক ‘ধুন্ধৰ’ (পশ্চিম সীমান্তত অৱস্থিত বলিদানৰ পৰ্বতক বুজায়) নামেৰে জনা গৈছিল। একাদশ শতিকাৰ পৰা ১৭২৭ খ্ৰীষ্টাব্দলৈকে—অৰ্থাৎ ১০৩৭ চনৰ পৰা ১৭২৭ খ্ৰীষ্টাব্দৰ ভিতৰত—কাচৱাহা শাসকসকলে ইয়াক শাসন কৰিছিল, যেতিয়ালৈকে ৰাজধানী আমেৰৰ পৰা জয়পুৰলৈ স্থানান্তৰিত হোৱা নাছিল।<ref name="BruynBain2010"/> এই শাসকসকলৰ সৈতে আমিৰৰ ইতিহাস অবিচ্ছেদ্যভাৱে জড়িত, কিয়নো তেওঁলোকে ইয়াতেই নিজৰ সাম্ৰাজ্যৰ ভেটি স্থাপন কৰিছিল।<ref name="KhangarotNathawat1990">{{cite book|author1=R. S. Khangarot|author2=P. S. Nathawat|title=Jaigarh, the invincible fort of Amer|url=https://books.google.com/books?id=hkBuAAAAMAAJ|year=1990|publisher=RBSA Publishers|isbn=978-81-85176-48-2|pages=8–9, 17}}</ref> ==গাঁথনি== [[File:Courtyard of Amer Fort, India.jpg|thumb|আমেৰ দুৰ্গৰ জেনানা চোতাল]] ৰাজপ্ৰসাদটো ছটা সুকীয়া কিন্তু মূল অংশত ভাগ কৰা হৈছে, প্ৰত্যেকৰে নিজস্ব প্ৰৱেশদ্বাৰ আৰু চোতাল আছে। মূল প্ৰৱেশদ্বাৰটো চুৰাজ পোল (ছান গেট)ৰ মাজেৰে, যিটোৱে প্ৰথমে মূল চোতাললৈ যায়। এই ঠাইতে সেনাই যুদ্ধৰ পৰা উভতি অহাৰ লগে লগে বিজয়ৰ পেৰেডত নিজৰ যুদ্ধ সামগ্ৰী পেৰেড কৰিছিল; ৰাজপৰিয়ালৰ মহিলাসকলেও জালিযুক্ত খিৰিকীৰে এই পেৰেডবোৰ চাইছিল।<ref name="BrownThomas2008">{{cite book|author1=Lindsay Brown|author2=Amelia Thomas|title=Rajasthan, Delhi & Agra|url=https://books.google.com/books?id=Zz0_zXPb68kC&pg=PA178|year=2008|publisher=Lonely Planet|isbn=978-1-74104-690-8|page=178}}</ref> এই দুৱাৰখন বিশেষভাৱে নিৰ্মাণ আৰু পহৰা দিয়া হৈছিল, কিয়নো ই ৰাজপ্ৰসাদৰ মূল প্ৰৱেশদ্বাৰ আছিল। ই পূব দিশলৈ মুখ কৰি আছিল, উদীয়মান সূৰ্য্যৰ দিশ, সেয়েহে ইয়াৰ নাম ছান গেট। এই গেটৰ মাজেৰে ৰজাৰ কনভয় আৰু গণ্যমান্য ব্যক্তিসকলে ৰাজপ্ৰসাদত প্ৰৱেশ কৰিছিল।<ref name="Narveer Tanwar">{{Cite web|url=https://www.blogpark.in/places-around-jaipur/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20200208003554/https://www.blogpark.in/places-around-jaipur/ |url-status=dead |archive-date=8 February 2020 |title=Places around Jaipur |access-date=17 April 2011 |publisher=Archaeology Department of Rajasthan }}</ref> জালেব চক, আৰবী শব্দৰ অৰ্থ হৈছে "সৈনিকৰ গোট খোৱা ঠাই।" ছাৱাই জয় সিংহৰ (১৬৯৩–১৭৪৩ খ্ৰীষ্টাব্দ) ৰাজত্বকালত নিৰ্মিত আমেৰ প্ৰাসাদৰ চাৰিটা চোতালৰ ভিতৰত ই অন্যতম। মহাৰাজৰ ব্যক্তিগত দেহৰক্ষীসকলে ইয়াত এজন সেনাপতি বা "ফৌজ বাক্ষী"ৰ আদেশত পেৰেড কৰিছিল। মহাৰাজে দেহৰক্ষীসকলক পৰিদৰ্শন কৰিছিল। এই চোতালখনৰ কাষতে ঘোঁৰাৰ গোহালি আছিল আৰু ওপৰৰ মহলাৰ কোঠাবোৰত চকীদাৰসকলে বাস কৰিছিল।<ref name=Jaleb>{{Cite web|url=http://commons.wikimedia.org/wiki/File:Amer_Fort_-_Jaleb_Chowk_-_Information_plate.jpg |title=Information plaque at Jaleb Chowk |access-date=17 April 2011 |publisher=Archaeology Department of Rajasthan }}{{dead link|date=July 2017 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ===প্ৰথম চোতাল=== [[File:Amer Fort - Ganesh Pol (2022) - img 01.jpg|thumb|গণেশ পল প্ৰৱেশদ্বাৰ]] জালেবি চ’কৰ পৰা এটা আকৰ্ষণীয় চিৰিৰে মূল ৰাজপ্ৰসাদৰ চৌহদলৈ সোমাই যায়। ইয়াত প্ৰৱেশদ্বাৰৰ চিৰিৰ সোঁফালে শিলা দেৱী মন্দিৰ, য’ত ৰাজপুত মহাৰাজসকলে পূজা কৰিছিল; ষোড়শ শতিকাত মহাৰাজ মানসিংহে ইয়াক আৰম্ভ কৰিছিল আৰু ১৯৮০ চনলৈকে চলি আছিল, তেতিয়া ৰাজ পৰিয়ালে পশু বলি (ম'হ বলি)ৰ প্ৰথা বন্ধ কৰি দিছিল।<ref name="BrownThomas2008"/> ===দ্বিতীয় চোতাল=== প্ৰথম স্তৰৰ চোতালখনৰ মূল চিৰিৰে ওপৰলৈ উঠি, দ্বিতীয় চোতালখনত ‘দিৱান-ই-আম’ বা সাধাৰণ আদালতৰ হলটো আছে। দুশাৰী স্তম্ভৰ পৰা নিৰ্মিত দিৱান-ই-আম হৈছে ২৭টা স্তম্ভযুক্ত উচ্চ মঞ্চ; যাৰ প্ৰতিটো স্তম্ভৰ ওপৰত হাতী আকৃতিৰ খোদিত কৰা হৈছে আৰু ইয়াৰ ওপৰত গেলেৰী আছে। নামটোৱেই কোৱাৰ দৰে ৰজাই (শাসকে) ইয়াত সাধাৰণ মানুহৰ অনুৰোধ সাক্ষাৎ কৰিবলৈ আৰু শুনিবলৈ আদালত অনুষ্ঠিত কৰিছিল।<ref name="BruynBain2010"/><ref name="BrownThomas2008"/> ===তৃতীয় চোতাল=== [[File:Amer palace sheesh mahal.jpg|thumb| শ্বীশ মহলৰ সন্মুখৰ দৃশ্য]] [[File:Amber Fort interior.jpg|thumb|শ্বীশ মহলৰ কাঁচৰ চিলিং]] [[File:Amber Fort - Sheesh Mahal Interior.jpg|thumb|শ্বীশ মহলৰ ভিতৰৰ অংশ]] ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:ভাৰত]] [[শ্ৰেণী:বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ পৰ্যটনস্থলী]] mlpyle4xd3519e1xuihwxda6y7aivdz 603128 603127 2026-04-27T04:45:10Z দিম্পল দাস 5159 /* তৃতীয় চোতাল */ 603128 wikitext text/x-wiki [[File:20191219 Fort Amber, Amer, Jaipur 0955 9481.jpg|thumb|আমেৰ দুৰ্গ]] '''আমেৰ দুৰ্গ''' বা '''আম্বৰ দুৰ্গ''' [[ভাৰত]]ৰ [[ৰাজস্থান]]ৰ আমেৰত অৱস্থিত এটা দুৰ্গ। আমেৰ হৈছে ৰাজস্থানৰ ৰাজধানী জয়পুৰৰ পৰা ১১ কিলোমিটাৰ (৬.৮ মাইল) দূৰত্বত অৱস্থিত ৪ বৰ্গ কিলোমিটাৰ (১.৫ বৰ্গমাইল)।<ref name="Publishing2008">{{cite book|author=Outlook Publishing|title=Outlook|url=https://books.google.com/books?id=PTEEAAAAMBAJ&pg=PA39|year=2008|publisher=Outlook Publishing|page=39}}</ref> পাহাৰৰ ওপৰত অৱস্থিত এইখন জয়পুৰৰ এক প্ৰধান পৰ্যটনস্থলী।<ref name="Mancini2009">{{cite book|last=Mancini|first=Marc|title=Selling Destinations: Geography for the Travel Professional|url=https://books.google.com/books?id=Kp6ceVRUg8UC&pg=PA539|year=2009|publisher=Cengage Learning|isbn=978-1-4283-2142-7|page=539}}</ref><ref name="Abram2003">{{cite book|last=Abram|first=David|title=Rough guide to India|url=https://books.google.com/books?id=kAMik_6LbwUC&pg=PA161|year=2003|publisher=Rough Guides|isbn=978-1-84353-089-3|page=161}}</ref> আমেৰ দুৰ্গ কলাত্মক শৈলীৰ উপাদানৰ বাবে জনাজাত। বিশাল প্ৰাচীৰ আৰু ধাৰাবাহিকভাৱে গেট আৰু শিলগুটিৰে নিৰ্মিত পথৰ সৈতে এই দুৰ্গটোৱে মাওটা হ্ৰদৰ ওপৰেৰে চাই থাকে,<ref name="Abram2003" /><ref name="BruynBain2010">{{cite book|author1=Pippa de Bruyn|author2=Keith Bain|author3=David Allardice|author4=Shonar Joshi|title=Frommer's India|url=https://books.google.com/books?id=HlqM2CR4vfUC&pg=PA521|year=2010|publisher=Frommer's|isbn=978-0-470-55610-8|pages=521–522}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.hoteldekho.com/blog/amber-fort-jaipur/|title=Amer Fort - Jaipur|language=en-US|access-date=2017-11-17}}</ref><ref>{{Cite web|url = http://amerjaipur.in/Amer-monuments-description.php?mid=4&name=Maota%20Sarover|title = Maota Sarover -Amer-jaipur|access-date = 2015-09-25|publisher = Agam pareek|archivedate = 2018-06-30|archiveurl = https://web.archive.org/web/20180630105210/http://amerjaipur.in/Amer-monuments-description.php?mid=4&name=Maota|deadurl = yes}}</ref> যিটো আমেৰ প্ৰসাদৰ পানীৰ মূল উৎস। আমেৰ পেলেচ ৰাজপুত স্থাপত্যৰ এক সুন্দৰ নিদৰ্শন। ইয়াৰ কিছুমান অট্টালিকা আৰু কৰ্মত মোগল স্থাপত্যৰ প্ৰভাৱ আছে।<ref>{{Cite web|url=https://www.britannica.com/place/Amer-India|title=Amer {{!}} India|website=Encyclopedia Britannica|language=en|access-date=2019-06-21}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=oXa60HtlNOYC&pg=PA195|title=Great Monuments of India|last=DK|date=2009-11-02|publisher=Dorling Kindersley Limited|isbn=9781405347822|language=en}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=p0NJAAAAIAAJ&q=amer+fort+mughal+influence|title=Rise of the Kachhawas in Dhundhār (Jaipur): From the Earliest Times to the Death of Sawai Jai Singh (1743 A.D.)|last=Bhargava|first=Visheshwar Sarup|date=1979|publisher=Shabd Sanchar|language=en}}</ref> ৰঙা বেলেগ বেলেগ বেলেগ শিল আৰু মাৰ্বলৰে নিৰ্মিত এই আকৰ্ষণীয়, ভয়ংকৰ ৰাজপ্ৰসাদটো চাৰিটা স্তৰত নিৰ্মিত, প্ৰতিটো স্তৰতে এটা চোতাল আছে। ইয়াৰ ভিতৰত আছে দিৱান-ই-আম বা "ৰাজহুৱা দৰ্শকৰ হল", দিৱান-ই-খাছ বা "ব্যক্তিগত দৰ্শকৰ হল", শ্বীশ মহল (আইনা প্ৰাসাদ), বা জয় মন্দিৰ, আৰু সুখ নিৱাছ, য'ত ৰাজপ্ৰসাদৰ ভিতৰত পানীৰ ঢৌৰ ওপৰেৰে বতাহ বলি থকা বতাহৰ ফলত কৃত্ৰিমভাৱে শীতল বতৰৰ সৃষ্টি হয়। সেয়েহে আমেৰ দুৰ্গক সাধাৰণতে আমেৰ প্ৰসাদ বুলিও কোৱা হয়।<ref name="BruynBain2010"/> ৰাজপুত মহাৰাজ আৰু তেওঁলোকৰ পৰিয়ালৰ বাসগৃহ আছিল এই ৰাজপ্ৰসাদ। দুৰ্গৰ গণেশ গেটৰ ওচৰৰ ৰাজপ্ৰসাদৰ প্ৰৱেশদ্বাৰত চৈতন্য পন্থাৰ দেৱী শিলা দেৱীৰ প্ৰতি উৎসৰ্গিত এটা মন্দিৰ আছে, যিটো মন্দিৰ ১৬০৪ চনত বংগত বংগত জেচোৰ ৰজাক পৰাস্ত কৰাৰ সময়ত ৰাজা মান সিংহক দিয়া হৈছিল (জেচোৰ বৰ্তমান বাংলাদেশত আছে)।<ref name="Abram2003"/><ref name="Prasad1966">{{cite book|author=Rajiva Nain Prasad|title=Raja Mān Singh of Amer|url=https://books.google.com/books?id=FsA5AQAAIAAJ|year=1966|publisher=World Press|isbn=9780842614733}}</ref><ref name="Babb2004">{{cite book|author=Lawrence A. Babb|title=Alchemies of violence: myths of identity and the life of trade in western India|url=https://books.google.com/books?id=74tUY0le33UC&pg=PA230|year=2004|publisher=SAGE|isbn=978-0-7619-3223-9|pages=230–231}}</ref> ৰজা মান সিঙৰ ১২ গৰাকী ৰাণী আছিল গতিকে তেওঁ ১২টা কোঠা সাজিছিল, প্ৰতিগৰাকী ৰাণীৰ বাবে এটাকৈ। প্ৰতিটো কোঠাতে ৰজাৰ কোঠাৰ লগত সংযুক্ত চিৰি আছিল যদিও ৰাণীসকলক ওপৰলৈ যাবলৈ দিয়া হোৱা নাছিল। ৰাজা জয় সিঙৰ মাত্ৰ এগৰাকী ৰাণী আছিল গতিকে তেওঁ আগৰ তিনিগৰাকী ৰাণীৰ কোঠাৰ সমান কোঠা এটা সাজিছিল। ২০১৩ চনত কম্বোডিয়াৰ ফ্নম পেনত অনুষ্ঠিত বিশ্ব ঐতিহ্য সমিতিৰ ৩৭ সংখ্যক অধিবেশনত ৰাজস্থানৰ আন পাঁচটা দুৰ্গৰ সৈতে আমেৰ দুৰ্গক ৰাজস্থানৰ পাহাৰীয়া দুৰ্গ গোটৰ অংশ হিচাপে [[ইউনেস্কো]]ৰ [[বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] হিচাপে ঘোষণা কৰা হয়।<ref>{{cite news|last1=Singh|first1=Mahim Pratap|title=Unesco declares 6 Rajasthan forts World Heritage Sites|url=http://www.thehindu.com/news/national/other-states/unesco-declares-6-rajasthan-forts-world-heritage-sites/article4838107.ece|access-date=1 April 2015|work=[[The Hindu]]|date=22 June 2013}}</ref> ==ব্যুৎপত্তিবিজ্ঞান== চিল কা তীলাৰ ওপৰত নিৰ্মিত অম্বিকেশ্বৰ মন্দিৰৰ পৰা আমেৰ বা আম্বাৰ নামটো লোৱা হৈছে। অম্বিকাশ্বৰ দেৱতা শিৱৰ স্থানীয় নাম৷ কিন্তু স্থানীয় লোককথা অনুসৰি মাতৃ দেৱী দুৰ্গাৰ আন এটা নাম অম্বাৰ পৰা লোৱা হৈছে।<ref>Trudy Ring, Noelle Watson, Paul Schellinger (2012). ''[Asia and Oceania: International Dictionary of Historic Places]''. {{ISBN|1-136-63979-9}}. pp. 24.</ref> ==ভূগোল== ৰাজস্থানৰ ৰাজধানী জয়পুৰৰ পৰা প্ৰায় ১১ কিলোমিটাৰ (৬.৮ মাইল) দূৰত্বত আমেৰ চহৰৰ ওচৰৰ মাওতা হ্ৰদত ওলাই থকা এটা বনাঞ্চল পাহাৰত আমেৰ প্ৰাসাদ অৱস্থিত। এই ৰাজপ্ৰসাদটো দিল্লীলৈ যোৱা ১১চি ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথৰ ওচৰত।<ref name="Tour">{{Cite web|url=http://www.tourism.rajasthan.gov.in/amber-palace.html|title=Amer Palace|publisher=Rajasthan Tourism: Government of India|access-date=31 March 2011}}</ref> প্ৰৱেশদ্বাৰলৈ যোৱা ৪WD ৰ এটা সৰু পথ, যাক দুৰ্গৰ সুৰজ পল (ছান গেট) বুলি জনা যায়। এতিয়া পৰ্যটকসকলে হাতীত উঠাতকৈ জীপেৰে গড়লৈ যোৱাটো অধিক নৈতিক বুলি বিবেচিত হৈছে। ==ইতিহাস== ===আৰম্ভণি ইতিহাস=== [[File:Amber1860.jpg|thumb|ৰাজস্থানৰ আমেৰ দুৰ্গৰ এক দৃশ্য; উইলিয়াম চিম্পছনৰ জলৰঙ, প্ৰায় ১৮৬০ চন]] আমেৰ আছিল সুসাৱত বংশৰ শাসিত মীনা ৰাজ্য। কাকিল দেৱাই সুসাৱতক পৰাস্ত কৰি খোহৰ পিছত আমেৰক ধূন্ধৰৰ ৰাজধানী কৰিলে। কাকিল দেৱ দুলহেৰাইৰ পুত্ৰ।<ref>{{cite book|title=Jaigarh, the Invincible Fort of Amber| year=1990 |url=https://books.google.com/books?id=hkBuAAAAMAAJ&q=Khoh|page=18|publisher=RBSA Publishers, 1990| isbn=9788185176482 }}</ref><ref>{{cite book|title=Jaipur: Gem of India| date=7 July 2016 |url=https://books.google.com/books?id=5tCeDAAAQBAJ&q=khoh|page=24|publisher=IntegralDMS, 2016| isbn=9781942322054 }}</ref> প্ৰাচীন কালত জয়পুৰ ৰাজ্যখন ‘আমেৰ’ বা ‘ধুন্ধৰ’ নামেৰে জনাজাত আছিল আৰু ইয়াত পাঁচটা ভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ মীনা মুখীয়ালসকলে শাসন কৰিছিল। এই মুখীয়ালসকল দেওতিৰ বৰগুৰজাৰ ৰাজপুত ৰজাৰ অধীনত আছিল । পিছলৈ কাচৱাহা বংশৰ এজন ৰাজকুমাৰ দুলহা ৰায়ে মীনাসকলৰ ক্ষমতাৰ অন্ত পেলাইছিল; তেওঁ দেওলীৰ বৰগুৰজাৰসকলকো পৰাস্ত কৰি ধূন্ধৰক সম্পূৰ্ণৰূপে কাচৱাহা শাসনৰ অধীনলৈ আনে।<ref>{{cite book |last=Sarkar |first=Jadunath |author-link=Jadunath Sarkar |title=A History of Jaipur: C. 1503–1938 |publisher=Orient Longman Limited |pages=23,24 |year=1994 |orig-year=1984 |isbn=81-250-0333-9 |url=https://books.google.com/books?id=O0oPIo9TXKcC&pg=PA23 }}</ref> আমেৰ দুৰ্গটো প্ৰথমে ৰাজা মান সিংহই নিৰ্মাণ কৰিছিল। জয় সিং প্ৰথমে ১৬০০ চনৰ আৰম্ভণিতে ইয়াৰ সম্প্ৰসাৰণ কৰিছিল। পৰৱৰ্তী ১৫০ বছৰলৈকে একেৰাহে শাসকসকলে ইয়াৰ উন্নতি আৰু সম্প্ৰসাৰণ কৰে, যেতিয়ালৈকে ১৭২৭ চনত দ্বিতীয় ছাৱাই জয় সিংহৰ ৰাজত্বকালত কাচৱাহাসকলে নিজৰ ৰাজধানী জয়পুৰলৈ স্থানান্তৰিত নকৰে।<ref name="Publishing2008"/> মধ্যযুগত আমেৰক ‘ধুন্ধৰ’ (পশ্চিম সীমান্তত অৱস্থিত বলিদানৰ পৰ্বতক বুজায়) নামেৰে জনা গৈছিল। একাদশ শতিকাৰ পৰা ১৭২৭ খ্ৰীষ্টাব্দলৈকে—অৰ্থাৎ ১০৩৭ চনৰ পৰা ১৭২৭ খ্ৰীষ্টাব্দৰ ভিতৰত—কাচৱাহা শাসকসকলে ইয়াক শাসন কৰিছিল, যেতিয়ালৈকে ৰাজধানী আমেৰৰ পৰা জয়পুৰলৈ স্থানান্তৰিত হোৱা নাছিল।<ref name="BruynBain2010"/> এই শাসকসকলৰ সৈতে আমিৰৰ ইতিহাস অবিচ্ছেদ্যভাৱে জড়িত, কিয়নো তেওঁলোকে ইয়াতেই নিজৰ সাম্ৰাজ্যৰ ভেটি স্থাপন কৰিছিল।<ref name="KhangarotNathawat1990">{{cite book|author1=R. S. Khangarot|author2=P. S. Nathawat|title=Jaigarh, the invincible fort of Amer|url=https://books.google.com/books?id=hkBuAAAAMAAJ|year=1990|publisher=RBSA Publishers|isbn=978-81-85176-48-2|pages=8–9, 17}}</ref> ==গাঁথনি== [[File:Courtyard of Amer Fort, India.jpg|thumb|আমেৰ দুৰ্গৰ জেনানা চোতাল]] ৰাজপ্ৰসাদটো ছটা সুকীয়া কিন্তু মূল অংশত ভাগ কৰা হৈছে, প্ৰত্যেকৰে নিজস্ব প্ৰৱেশদ্বাৰ আৰু চোতাল আছে। মূল প্ৰৱেশদ্বাৰটো চুৰাজ পোল (ছান গেট)ৰ মাজেৰে, যিটোৱে প্ৰথমে মূল চোতাললৈ যায়। এই ঠাইতে সেনাই যুদ্ধৰ পৰা উভতি অহাৰ লগে লগে বিজয়ৰ পেৰেডত নিজৰ যুদ্ধ সামগ্ৰী পেৰেড কৰিছিল; ৰাজপৰিয়ালৰ মহিলাসকলেও জালিযুক্ত খিৰিকীৰে এই পেৰেডবোৰ চাইছিল।<ref name="BrownThomas2008">{{cite book|author1=Lindsay Brown|author2=Amelia Thomas|title=Rajasthan, Delhi & Agra|url=https://books.google.com/books?id=Zz0_zXPb68kC&pg=PA178|year=2008|publisher=Lonely Planet|isbn=978-1-74104-690-8|page=178}}</ref> এই দুৱাৰখন বিশেষভাৱে নিৰ্মাণ আৰু পহৰা দিয়া হৈছিল, কিয়নো ই ৰাজপ্ৰসাদৰ মূল প্ৰৱেশদ্বাৰ আছিল। ই পূব দিশলৈ মুখ কৰি আছিল, উদীয়মান সূৰ্য্যৰ দিশ, সেয়েহে ইয়াৰ নাম ছান গেট। এই গেটৰ মাজেৰে ৰজাৰ কনভয় আৰু গণ্যমান্য ব্যক্তিসকলে ৰাজপ্ৰসাদত প্ৰৱেশ কৰিছিল।<ref name="Narveer Tanwar">{{Cite web|url=https://www.blogpark.in/places-around-jaipur/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20200208003554/https://www.blogpark.in/places-around-jaipur/ |url-status=dead |archive-date=8 February 2020 |title=Places around Jaipur |access-date=17 April 2011 |publisher=Archaeology Department of Rajasthan }}</ref> জালেব চক, আৰবী শব্দৰ অৰ্থ হৈছে "সৈনিকৰ গোট খোৱা ঠাই।" ছাৱাই জয় সিংহৰ (১৬৯৩–১৭৪৩ খ্ৰীষ্টাব্দ) ৰাজত্বকালত নিৰ্মিত আমেৰ প্ৰাসাদৰ চাৰিটা চোতালৰ ভিতৰত ই অন্যতম। মহাৰাজৰ ব্যক্তিগত দেহৰক্ষীসকলে ইয়াত এজন সেনাপতি বা "ফৌজ বাক্ষী"ৰ আদেশত পেৰেড কৰিছিল। মহাৰাজে দেহৰক্ষীসকলক পৰিদৰ্শন কৰিছিল। এই চোতালখনৰ কাষতে ঘোঁৰাৰ গোহালি আছিল আৰু ওপৰৰ মহলাৰ কোঠাবোৰত চকীদাৰসকলে বাস কৰিছিল।<ref name=Jaleb>{{Cite web|url=http://commons.wikimedia.org/wiki/File:Amer_Fort_-_Jaleb_Chowk_-_Information_plate.jpg |title=Information plaque at Jaleb Chowk |access-date=17 April 2011 |publisher=Archaeology Department of Rajasthan }}{{dead link|date=July 2017 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ===প্ৰথম চোতাল=== [[File:Amer Fort - Ganesh Pol (2022) - img 01.jpg|thumb|গণেশ পল প্ৰৱেশদ্বাৰ]] জালেবি চ’কৰ পৰা এটা আকৰ্ষণীয় চিৰিৰে মূল ৰাজপ্ৰসাদৰ চৌহদলৈ সোমাই যায়। ইয়াত প্ৰৱেশদ্বাৰৰ চিৰিৰ সোঁফালে শিলা দেৱী মন্দিৰ, য’ত ৰাজপুত মহাৰাজসকলে পূজা কৰিছিল; ষোড়শ শতিকাত মহাৰাজ মানসিংহে ইয়াক আৰম্ভ কৰিছিল আৰু ১৯৮০ চনলৈকে চলি আছিল, তেতিয়া ৰাজ পৰিয়ালে পশু বলি (ম'হ বলি)ৰ প্ৰথা বন্ধ কৰি দিছিল।<ref name="BrownThomas2008"/> ===দ্বিতীয় চোতাল=== প্ৰথম স্তৰৰ চোতালখনৰ মূল চিৰিৰে ওপৰলৈ উঠি, দ্বিতীয় চোতালখনত ‘দিৱান-ই-আম’ বা সাধাৰণ আদালতৰ হলটো আছে। দুশাৰী স্তম্ভৰ পৰা নিৰ্মিত দিৱান-ই-আম হৈছে ২৭টা স্তম্ভযুক্ত উচ্চ মঞ্চ; যাৰ প্ৰতিটো স্তম্ভৰ ওপৰত হাতী আকৃতিৰ খোদিত কৰা হৈছে আৰু ইয়াৰ ওপৰত গেলেৰী আছে। নামটোৱেই কোৱাৰ দৰে ৰজাই (শাসকে) ইয়াত সাধাৰণ মানুহৰ অনুৰোধ সাক্ষাৎ কৰিবলৈ আৰু শুনিবলৈ আদালত অনুষ্ঠিত কৰিছিল।<ref name="BruynBain2010"/><ref name="BrownThomas2008"/> ===তৃতীয় চোতাল=== [[File:Amer palace sheesh mahal.jpg|thumb| শ্বীশ মহলৰ সন্মুখৰ দৃশ্য]] [[File:Amber Fort interior.jpg|thumb|শ্বীশ মহলৰ কাঁচৰ চিলিং]] [[File:Amber Fort - Sheesh Mahal Interior.jpg|thumb|শ্বীশ মহলৰ ভিতৰৰ অংশ]] তৃতীয় চোতালখনেই হ’ল মহাৰাজ, তেওঁৰ পৰিয়াল আৰু তেওঁৰ পৰিচাৰকসকলৰ ব্যক্তিগত কোঠা। এই চোতালখনত মোজাইক আৰু ভাস্কৰ্য্যৰে সজোৱা ‘গণেশ পোল’ বা ‘গণেশ গেট’ৰ মাজেৰে প্ৰৱেশ কৰা হয়। এই চোতালখন দুটা অট্টালিকাৰে গঠিত, ইটোৱে সিটোৰ সন্মুখত, ইয়াৰ মাজত মোগল শৈলীৰ বাগিচা। প্ৰৱেশদ্বাৰৰ বাওঁফালে থকা অট্টালিকাটোক "জয় মন্দিৰ" বুলি কোৱা হয়; ইয়াক দাপোনযুক্ত পেনেল আৰু একাধিক দাপোনযুক্ত চিলিঙেৰে সুন্দৰকৈ সজাই তোলা হৈছে। ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:ভাৰত]] [[শ্ৰেণী:বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ পৰ্যটনস্থলী]] t3lyzu52dwmxtwz45fm0y7odqnrn7ld 603140 603128 2026-04-27T05:12:10Z দিম্পল দাস 5159 /* তৃতীয় চোতাল */ 603140 wikitext text/x-wiki [[File:20191219 Fort Amber, Amer, Jaipur 0955 9481.jpg|thumb|আমেৰ দুৰ্গ]] '''আমেৰ দুৰ্গ''' বা '''আম্বৰ দুৰ্গ''' [[ভাৰত]]ৰ [[ৰাজস্থান]]ৰ আমেৰত অৱস্থিত এটা দুৰ্গ। আমেৰ হৈছে ৰাজস্থানৰ ৰাজধানী জয়পুৰৰ পৰা ১১ কিলোমিটাৰ (৬.৮ মাইল) দূৰত্বত অৱস্থিত ৪ বৰ্গ কিলোমিটাৰ (১.৫ বৰ্গমাইল)।<ref name="Publishing2008">{{cite book|author=Outlook Publishing|title=Outlook|url=https://books.google.com/books?id=PTEEAAAAMBAJ&pg=PA39|year=2008|publisher=Outlook Publishing|page=39}}</ref> পাহাৰৰ ওপৰত অৱস্থিত এইখন জয়পুৰৰ এক প্ৰধান পৰ্যটনস্থলী।<ref name="Mancini2009">{{cite book|last=Mancini|first=Marc|title=Selling Destinations: Geography for the Travel Professional|url=https://books.google.com/books?id=Kp6ceVRUg8UC&pg=PA539|year=2009|publisher=Cengage Learning|isbn=978-1-4283-2142-7|page=539}}</ref><ref name="Abram2003">{{cite book|last=Abram|first=David|title=Rough guide to India|url=https://books.google.com/books?id=kAMik_6LbwUC&pg=PA161|year=2003|publisher=Rough Guides|isbn=978-1-84353-089-3|page=161}}</ref> আমেৰ দুৰ্গ কলাত্মক শৈলীৰ উপাদানৰ বাবে জনাজাত। বিশাল প্ৰাচীৰ আৰু ধাৰাবাহিকভাৱে গেট আৰু শিলগুটিৰে নিৰ্মিত পথৰ সৈতে এই দুৰ্গটোৱে মাওটা হ্ৰদৰ ওপৰেৰে চাই থাকে,<ref name="Abram2003" /><ref name="BruynBain2010">{{cite book|author1=Pippa de Bruyn|author2=Keith Bain|author3=David Allardice|author4=Shonar Joshi|title=Frommer's India|url=https://books.google.com/books?id=HlqM2CR4vfUC&pg=PA521|year=2010|publisher=Frommer's|isbn=978-0-470-55610-8|pages=521–522}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.hoteldekho.com/blog/amber-fort-jaipur/|title=Amer Fort - Jaipur|language=en-US|access-date=2017-11-17}}</ref><ref>{{Cite web|url = http://amerjaipur.in/Amer-monuments-description.php?mid=4&name=Maota%20Sarover|title = Maota Sarover -Amer-jaipur|access-date = 2015-09-25|publisher = Agam pareek|archivedate = 2018-06-30|archiveurl = https://web.archive.org/web/20180630105210/http://amerjaipur.in/Amer-monuments-description.php?mid=4&name=Maota|deadurl = yes}}</ref> যিটো আমেৰ প্ৰসাদৰ পানীৰ মূল উৎস। আমেৰ পেলেচ ৰাজপুত স্থাপত্যৰ এক সুন্দৰ নিদৰ্শন। ইয়াৰ কিছুমান অট্টালিকা আৰু কৰ্মত মোগল স্থাপত্যৰ প্ৰভাৱ আছে।<ref>{{Cite web|url=https://www.britannica.com/place/Amer-India|title=Amer {{!}} India|website=Encyclopedia Britannica|language=en|access-date=2019-06-21}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=oXa60HtlNOYC&pg=PA195|title=Great Monuments of India|last=DK|date=2009-11-02|publisher=Dorling Kindersley Limited|isbn=9781405347822|language=en}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=p0NJAAAAIAAJ&q=amer+fort+mughal+influence|title=Rise of the Kachhawas in Dhundhār (Jaipur): From the Earliest Times to the Death of Sawai Jai Singh (1743 A.D.)|last=Bhargava|first=Visheshwar Sarup|date=1979|publisher=Shabd Sanchar|language=en}}</ref> ৰঙা বেলেগ বেলেগ বেলেগ শিল আৰু মাৰ্বলৰে নিৰ্মিত এই আকৰ্ষণীয়, ভয়ংকৰ ৰাজপ্ৰসাদটো চাৰিটা স্তৰত নিৰ্মিত, প্ৰতিটো স্তৰতে এটা চোতাল আছে। ইয়াৰ ভিতৰত আছে দিৱান-ই-আম বা "ৰাজহুৱা দৰ্শকৰ হল", দিৱান-ই-খাছ বা "ব্যক্তিগত দৰ্শকৰ হল", শ্বীশ মহল (আইনা প্ৰাসাদ), বা জয় মন্দিৰ, আৰু সুখ নিৱাছ, য'ত ৰাজপ্ৰসাদৰ ভিতৰত পানীৰ ঢৌৰ ওপৰেৰে বতাহ বলি থকা বতাহৰ ফলত কৃত্ৰিমভাৱে শীতল বতৰৰ সৃষ্টি হয়। সেয়েহে আমেৰ দুৰ্গক সাধাৰণতে আমেৰ প্ৰসাদ বুলিও কোৱা হয়।<ref name="BruynBain2010"/> ৰাজপুত মহাৰাজ আৰু তেওঁলোকৰ পৰিয়ালৰ বাসগৃহ আছিল এই ৰাজপ্ৰসাদ। দুৰ্গৰ গণেশ গেটৰ ওচৰৰ ৰাজপ্ৰসাদৰ প্ৰৱেশদ্বাৰত চৈতন্য পন্থাৰ দেৱী শিলা দেৱীৰ প্ৰতি উৎসৰ্গিত এটা মন্দিৰ আছে, যিটো মন্দিৰ ১৬০৪ চনত বংগত বংগত জেচোৰ ৰজাক পৰাস্ত কৰাৰ সময়ত ৰাজা মান সিংহক দিয়া হৈছিল (জেচোৰ বৰ্তমান বাংলাদেশত আছে)।<ref name="Abram2003"/><ref name="Prasad1966">{{cite book|author=Rajiva Nain Prasad|title=Raja Mān Singh of Amer|url=https://books.google.com/books?id=FsA5AQAAIAAJ|year=1966|publisher=World Press|isbn=9780842614733}}</ref><ref name="Babb2004">{{cite book|author=Lawrence A. Babb|title=Alchemies of violence: myths of identity and the life of trade in western India|url=https://books.google.com/books?id=74tUY0le33UC&pg=PA230|year=2004|publisher=SAGE|isbn=978-0-7619-3223-9|pages=230–231}}</ref> ৰজা মান সিঙৰ ১২ গৰাকী ৰাণী আছিল গতিকে তেওঁ ১২টা কোঠা সাজিছিল, প্ৰতিগৰাকী ৰাণীৰ বাবে এটাকৈ। প্ৰতিটো কোঠাতে ৰজাৰ কোঠাৰ লগত সংযুক্ত চিৰি আছিল যদিও ৰাণীসকলক ওপৰলৈ যাবলৈ দিয়া হোৱা নাছিল। ৰাজা জয় সিঙৰ মাত্ৰ এগৰাকী ৰাণী আছিল গতিকে তেওঁ আগৰ তিনিগৰাকী ৰাণীৰ কোঠাৰ সমান কোঠা এটা সাজিছিল। ২০১৩ চনত কম্বোডিয়াৰ ফ্নম পেনত অনুষ্ঠিত বিশ্ব ঐতিহ্য সমিতিৰ ৩৭ সংখ্যক অধিবেশনত ৰাজস্থানৰ আন পাঁচটা দুৰ্গৰ সৈতে আমেৰ দুৰ্গক ৰাজস্থানৰ পাহাৰীয়া দুৰ্গ গোটৰ অংশ হিচাপে [[ইউনেস্কো]]ৰ [[বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] হিচাপে ঘোষণা কৰা হয়।<ref>{{cite news|last1=Singh|first1=Mahim Pratap|title=Unesco declares 6 Rajasthan forts World Heritage Sites|url=http://www.thehindu.com/news/national/other-states/unesco-declares-6-rajasthan-forts-world-heritage-sites/article4838107.ece|access-date=1 April 2015|work=[[The Hindu]]|date=22 June 2013}}</ref> ==ব্যুৎপত্তিবিজ্ঞান== চিল কা তীলাৰ ওপৰত নিৰ্মিত অম্বিকেশ্বৰ মন্দিৰৰ পৰা আমেৰ বা আম্বাৰ নামটো লোৱা হৈছে। অম্বিকাশ্বৰ দেৱতা শিৱৰ স্থানীয় নাম৷ কিন্তু স্থানীয় লোককথা অনুসৰি মাতৃ দেৱী দুৰ্গাৰ আন এটা নাম অম্বাৰ পৰা লোৱা হৈছে।<ref>Trudy Ring, Noelle Watson, Paul Schellinger (2012). ''[Asia and Oceania: International Dictionary of Historic Places]''. {{ISBN|1-136-63979-9}}. pp. 24.</ref> ==ভূগোল== ৰাজস্থানৰ ৰাজধানী জয়পুৰৰ পৰা প্ৰায় ১১ কিলোমিটাৰ (৬.৮ মাইল) দূৰত্বত আমেৰ চহৰৰ ওচৰৰ মাওতা হ্ৰদত ওলাই থকা এটা বনাঞ্চল পাহাৰত আমেৰ প্ৰাসাদ অৱস্থিত। এই ৰাজপ্ৰসাদটো দিল্লীলৈ যোৱা ১১চি ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথৰ ওচৰত।<ref name="Tour">{{Cite web|url=http://www.tourism.rajasthan.gov.in/amber-palace.html|title=Amer Palace|publisher=Rajasthan Tourism: Government of India|access-date=31 March 2011}}</ref> প্ৰৱেশদ্বাৰলৈ যোৱা ৪WD ৰ এটা সৰু পথ, যাক দুৰ্গৰ সুৰজ পল (ছান গেট) বুলি জনা যায়। এতিয়া পৰ্যটকসকলে হাতীত উঠাতকৈ জীপেৰে গড়লৈ যোৱাটো অধিক নৈতিক বুলি বিবেচিত হৈছে। ==ইতিহাস== ===আৰম্ভণি ইতিহাস=== [[File:Amber1860.jpg|thumb|ৰাজস্থানৰ আমেৰ দুৰ্গৰ এক দৃশ্য; উইলিয়াম চিম্পছনৰ জলৰঙ, প্ৰায় ১৮৬০ চন]] আমেৰ আছিল সুসাৱত বংশৰ শাসিত মীনা ৰাজ্য। কাকিল দেৱাই সুসাৱতক পৰাস্ত কৰি খোহৰ পিছত আমেৰক ধূন্ধৰৰ ৰাজধানী কৰিলে। কাকিল দেৱ দুলহেৰাইৰ পুত্ৰ।<ref>{{cite book|title=Jaigarh, the Invincible Fort of Amber| year=1990 |url=https://books.google.com/books?id=hkBuAAAAMAAJ&q=Khoh|page=18|publisher=RBSA Publishers, 1990| isbn=9788185176482 }}</ref><ref>{{cite book|title=Jaipur: Gem of India| date=7 July 2016 |url=https://books.google.com/books?id=5tCeDAAAQBAJ&q=khoh|page=24|publisher=IntegralDMS, 2016| isbn=9781942322054 }}</ref> প্ৰাচীন কালত জয়পুৰ ৰাজ্যখন ‘আমেৰ’ বা ‘ধুন্ধৰ’ নামেৰে জনাজাত আছিল আৰু ইয়াত পাঁচটা ভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ মীনা মুখীয়ালসকলে শাসন কৰিছিল। এই মুখীয়ালসকল দেওতিৰ বৰগুৰজাৰ ৰাজপুত ৰজাৰ অধীনত আছিল । পিছলৈ কাচৱাহা বংশৰ এজন ৰাজকুমাৰ দুলহা ৰায়ে মীনাসকলৰ ক্ষমতাৰ অন্ত পেলাইছিল; তেওঁ দেওলীৰ বৰগুৰজাৰসকলকো পৰাস্ত কৰি ধূন্ধৰক সম্পূৰ্ণৰূপে কাচৱাহা শাসনৰ অধীনলৈ আনে।<ref>{{cite book |last=Sarkar |first=Jadunath |author-link=Jadunath Sarkar |title=A History of Jaipur: C. 1503–1938 |publisher=Orient Longman Limited |pages=23,24 |year=1994 |orig-year=1984 |isbn=81-250-0333-9 |url=https://books.google.com/books?id=O0oPIo9TXKcC&pg=PA23 }}</ref> আমেৰ দুৰ্গটো প্ৰথমে ৰাজা মান সিংহই নিৰ্মাণ কৰিছিল। জয় সিং প্ৰথমে ১৬০০ চনৰ আৰম্ভণিতে ইয়াৰ সম্প্ৰসাৰণ কৰিছিল। পৰৱৰ্তী ১৫০ বছৰলৈকে একেৰাহে শাসকসকলে ইয়াৰ উন্নতি আৰু সম্প্ৰসাৰণ কৰে, যেতিয়ালৈকে ১৭২৭ চনত দ্বিতীয় ছাৱাই জয় সিংহৰ ৰাজত্বকালত কাচৱাহাসকলে নিজৰ ৰাজধানী জয়পুৰলৈ স্থানান্তৰিত নকৰে।<ref name="Publishing2008"/> মধ্যযুগত আমেৰক ‘ধুন্ধৰ’ (পশ্চিম সীমান্তত অৱস্থিত বলিদানৰ পৰ্বতক বুজায়) নামেৰে জনা গৈছিল। একাদশ শতিকাৰ পৰা ১৭২৭ খ্ৰীষ্টাব্দলৈকে—অৰ্থাৎ ১০৩৭ চনৰ পৰা ১৭২৭ খ্ৰীষ্টাব্দৰ ভিতৰত—কাচৱাহা শাসকসকলে ইয়াক শাসন কৰিছিল, যেতিয়ালৈকে ৰাজধানী আমেৰৰ পৰা জয়পুৰলৈ স্থানান্তৰিত হোৱা নাছিল।<ref name="BruynBain2010"/> এই শাসকসকলৰ সৈতে আমিৰৰ ইতিহাস অবিচ্ছেদ্যভাৱে জড়িত, কিয়নো তেওঁলোকে ইয়াতেই নিজৰ সাম্ৰাজ্যৰ ভেটি স্থাপন কৰিছিল।<ref name="KhangarotNathawat1990">{{cite book|author1=R. S. Khangarot|author2=P. S. Nathawat|title=Jaigarh, the invincible fort of Amer|url=https://books.google.com/books?id=hkBuAAAAMAAJ|year=1990|publisher=RBSA Publishers|isbn=978-81-85176-48-2|pages=8–9, 17}}</ref> ==গাঁথনি== [[File:Courtyard of Amer Fort, India.jpg|thumb|আমেৰ দুৰ্গৰ জেনানা চোতাল]] ৰাজপ্ৰসাদটো ছটা সুকীয়া কিন্তু মূল অংশত ভাগ কৰা হৈছে, প্ৰত্যেকৰে নিজস্ব প্ৰৱেশদ্বাৰ আৰু চোতাল আছে। মূল প্ৰৱেশদ্বাৰটো চুৰাজ পোল (ছান গেট)ৰ মাজেৰে, যিটোৱে প্ৰথমে মূল চোতাললৈ যায়। এই ঠাইতে সেনাই যুদ্ধৰ পৰা উভতি অহাৰ লগে লগে বিজয়ৰ পেৰেডত নিজৰ যুদ্ধ সামগ্ৰী পেৰেড কৰিছিল; ৰাজপৰিয়ালৰ মহিলাসকলেও জালিযুক্ত খিৰিকীৰে এই পেৰেডবোৰ চাইছিল।<ref name="BrownThomas2008">{{cite book|author1=Lindsay Brown|author2=Amelia Thomas|title=Rajasthan, Delhi & Agra|url=https://books.google.com/books?id=Zz0_zXPb68kC&pg=PA178|year=2008|publisher=Lonely Planet|isbn=978-1-74104-690-8|page=178}}</ref> এই দুৱাৰখন বিশেষভাৱে নিৰ্মাণ আৰু পহৰা দিয়া হৈছিল, কিয়নো ই ৰাজপ্ৰসাদৰ মূল প্ৰৱেশদ্বাৰ আছিল। ই পূব দিশলৈ মুখ কৰি আছিল, উদীয়মান সূৰ্য্যৰ দিশ, সেয়েহে ইয়াৰ নাম ছান গেট। এই গেটৰ মাজেৰে ৰজাৰ কনভয় আৰু গণ্যমান্য ব্যক্তিসকলে ৰাজপ্ৰসাদত প্ৰৱেশ কৰিছিল।<ref name="Narveer Tanwar">{{Cite web|url=https://www.blogpark.in/places-around-jaipur/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20200208003554/https://www.blogpark.in/places-around-jaipur/ |url-status=dead |archive-date=8 February 2020 |title=Places around Jaipur |access-date=17 April 2011 |publisher=Archaeology Department of Rajasthan }}</ref> জালেব চক, আৰবী শব্দৰ অৰ্থ হৈছে "সৈনিকৰ গোট খোৱা ঠাই।" ছাৱাই জয় সিংহৰ (১৬৯৩–১৭৪৩ খ্ৰীষ্টাব্দ) ৰাজত্বকালত নিৰ্মিত আমেৰ প্ৰাসাদৰ চাৰিটা চোতালৰ ভিতৰত ই অন্যতম। মহাৰাজৰ ব্যক্তিগত দেহৰক্ষীসকলে ইয়াত এজন সেনাপতি বা "ফৌজ বাক্ষী"ৰ আদেশত পেৰেড কৰিছিল। মহাৰাজে দেহৰক্ষীসকলক পৰিদৰ্শন কৰিছিল। এই চোতালখনৰ কাষতে ঘোঁৰাৰ গোহালি আছিল আৰু ওপৰৰ মহলাৰ কোঠাবোৰত চকীদাৰসকলে বাস কৰিছিল।<ref name=Jaleb>{{Cite web|url=http://commons.wikimedia.org/wiki/File:Amer_Fort_-_Jaleb_Chowk_-_Information_plate.jpg |title=Information plaque at Jaleb Chowk |access-date=17 April 2011 |publisher=Archaeology Department of Rajasthan }}{{dead link|date=July 2017 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ===প্ৰথম চোতাল=== [[File:Amer Fort - Ganesh Pol (2022) - img 01.jpg|thumb|গণেশ পল প্ৰৱেশদ্বাৰ]] জালেবি চ’কৰ পৰা এটা আকৰ্ষণীয় চিৰিৰে মূল ৰাজপ্ৰসাদৰ চৌহদলৈ সোমাই যায়। ইয়াত প্ৰৱেশদ্বাৰৰ চিৰিৰ সোঁফালে শিলা দেৱী মন্দিৰ, য’ত ৰাজপুত মহাৰাজসকলে পূজা কৰিছিল; ষোড়শ শতিকাত মহাৰাজ মানসিংহে ইয়াক আৰম্ভ কৰিছিল আৰু ১৯৮০ চনলৈকে চলি আছিল, তেতিয়া ৰাজ পৰিয়ালে পশু বলি (ম'হ বলি)ৰ প্ৰথা বন্ধ কৰি দিছিল।<ref name="BrownThomas2008"/> ===দ্বিতীয় চোতাল=== প্ৰথম স্তৰৰ চোতালখনৰ মূল চিৰিৰে ওপৰলৈ উঠি, দ্বিতীয় চোতালখনত ‘দিৱান-ই-আম’ বা সাধাৰণ আদালতৰ হলটো আছে। দুশাৰী স্তম্ভৰ পৰা নিৰ্মিত দিৱান-ই-আম হৈছে ২৭টা স্তম্ভযুক্ত উচ্চ মঞ্চ; যাৰ প্ৰতিটো স্তম্ভৰ ওপৰত হাতী আকৃতিৰ খোদিত কৰা হৈছে আৰু ইয়াৰ ওপৰত গেলেৰী আছে। নামটোৱেই কোৱাৰ দৰে ৰজাই (শাসকে) ইয়াত সাধাৰণ মানুহৰ অনুৰোধ সাক্ষাৎ কৰিবলৈ আৰু শুনিবলৈ আদালত অনুষ্ঠিত কৰিছিল।<ref name="BruynBain2010"/><ref name="BrownThomas2008"/> ===তৃতীয় চোতাল=== [[File:Amer palace sheesh mahal.jpg|thumb| শ্বীশ মহলৰ সন্মুখৰ দৃশ্য]] [[File:Amber Fort interior.jpg|thumb|শ্বীশ মহলৰ কাঁচৰ চিলিং]] [[File:Amber Fort - Sheesh Mahal Interior.jpg|thumb|শ্বীশ মহলৰ ভিতৰৰ অংশ]] তৃতীয় চোতালখনেই হ’ল মহাৰাজ, তেওঁৰ পৰিয়াল আৰু তেওঁৰ পৰিচাৰকসকলৰ ব্যক্তিগত কোঠা। এই চোতালখনত মোজাইক আৰু ভাস্কৰ্য্যৰে সজোৱা ‘গণেশ পোল’ বা ‘গণেশ গেট’ৰ মাজেৰে প্ৰৱেশ কৰা হয়। এই চোতালখন দুটা অট্টালিকাৰে গঠিত, ইটোৱে সিটোৰ সন্মুখত, ইয়াৰ মাজত মোগল শৈলীৰ বাগিচা। প্ৰৱেশদ্বাৰৰ বাওঁফালে থকা অট্টালিকাটোক "জয় মন্দিৰ" বুলি কোৱা হয়; ইয়াক দাপোনযুক্ত পেনেল আৰু একাধিক দাপোনযুক্ত চিলিঙেৰে সুন্দৰকৈ সজাই তোলা হৈছে। এই আইনাবোৰ উত্তল আকৃতিৰ আৰু ৰঙীন ফয়েল আৰু ৰঙৰ ডিজাইন কৰা হৈছে যিবোৰ ব্যৱহাৰৰ সময়ত মমবাতিৰ পোহৰত উজ্জ্বলভাৱে জিলিকি উঠিব। শ্বীশ মহল (আইনা ৰাজপ্ৰসাদ) নামেৰেও জনাজাত, ইয়াৰ দাপোনৰ মোজাইক আৰু ৰঙীন কাচৰ আছিল "জিলিকি থকা মমবাতিৰ পোহৰত জিলিকি থকা মণিৰ বাকচ"।<ref name="BruynBain2010"/> ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:ভাৰত]] [[শ্ৰেণী:বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ পৰ্যটনস্থলী]] mukj9nc9yektmtnzmsta6p0n4ziq48h 603141 603140 2026-04-27T05:12:58Z দিম্পল দাস 5159 /* তৃতীয় চোতাল */ 603141 wikitext text/x-wiki [[File:20191219 Fort Amber, Amer, Jaipur 0955 9481.jpg|thumb|আমেৰ দুৰ্গ]] '''আমেৰ দুৰ্গ''' বা '''আম্বৰ দুৰ্গ''' [[ভাৰত]]ৰ [[ৰাজস্থান]]ৰ আমেৰত অৱস্থিত এটা দুৰ্গ। আমেৰ হৈছে ৰাজস্থানৰ ৰাজধানী জয়পুৰৰ পৰা ১১ কিলোমিটাৰ (৬.৮ মাইল) দূৰত্বত অৱস্থিত ৪ বৰ্গ কিলোমিটাৰ (১.৫ বৰ্গমাইল)।<ref name="Publishing2008">{{cite book|author=Outlook Publishing|title=Outlook|url=https://books.google.com/books?id=PTEEAAAAMBAJ&pg=PA39|year=2008|publisher=Outlook Publishing|page=39}}</ref> পাহাৰৰ ওপৰত অৱস্থিত এইখন জয়পুৰৰ এক প্ৰধান পৰ্যটনস্থলী।<ref name="Mancini2009">{{cite book|last=Mancini|first=Marc|title=Selling Destinations: Geography for the Travel Professional|url=https://books.google.com/books?id=Kp6ceVRUg8UC&pg=PA539|year=2009|publisher=Cengage Learning|isbn=978-1-4283-2142-7|page=539}}</ref><ref name="Abram2003">{{cite book|last=Abram|first=David|title=Rough guide to India|url=https://books.google.com/books?id=kAMik_6LbwUC&pg=PA161|year=2003|publisher=Rough Guides|isbn=978-1-84353-089-3|page=161}}</ref> আমেৰ দুৰ্গ কলাত্মক শৈলীৰ উপাদানৰ বাবে জনাজাত। বিশাল প্ৰাচীৰ আৰু ধাৰাবাহিকভাৱে গেট আৰু শিলগুটিৰে নিৰ্মিত পথৰ সৈতে এই দুৰ্গটোৱে মাওটা হ্ৰদৰ ওপৰেৰে চাই থাকে,<ref name="Abram2003" /><ref name="BruynBain2010">{{cite book|author1=Pippa de Bruyn|author2=Keith Bain|author3=David Allardice|author4=Shonar Joshi|title=Frommer's India|url=https://books.google.com/books?id=HlqM2CR4vfUC&pg=PA521|year=2010|publisher=Frommer's|isbn=978-0-470-55610-8|pages=521–522}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.hoteldekho.com/blog/amber-fort-jaipur/|title=Amer Fort - Jaipur|language=en-US|access-date=2017-11-17}}</ref><ref>{{Cite web|url = http://amerjaipur.in/Amer-monuments-description.php?mid=4&name=Maota%20Sarover|title = Maota Sarover -Amer-jaipur|access-date = 2015-09-25|publisher = Agam pareek|archivedate = 2018-06-30|archiveurl = https://web.archive.org/web/20180630105210/http://amerjaipur.in/Amer-monuments-description.php?mid=4&name=Maota|deadurl = yes}}</ref> যিটো আমেৰ প্ৰসাদৰ পানীৰ মূল উৎস। আমেৰ পেলেচ ৰাজপুত স্থাপত্যৰ এক সুন্দৰ নিদৰ্শন। ইয়াৰ কিছুমান অট্টালিকা আৰু কৰ্মত মোগল স্থাপত্যৰ প্ৰভাৱ আছে।<ref>{{Cite web|url=https://www.britannica.com/place/Amer-India|title=Amer {{!}} India|website=Encyclopedia Britannica|language=en|access-date=2019-06-21}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=oXa60HtlNOYC&pg=PA195|title=Great Monuments of India|last=DK|date=2009-11-02|publisher=Dorling Kindersley Limited|isbn=9781405347822|language=en}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=p0NJAAAAIAAJ&q=amer+fort+mughal+influence|title=Rise of the Kachhawas in Dhundhār (Jaipur): From the Earliest Times to the Death of Sawai Jai Singh (1743 A.D.)|last=Bhargava|first=Visheshwar Sarup|date=1979|publisher=Shabd Sanchar|language=en}}</ref> ৰঙা বেলেগ বেলেগ বেলেগ শিল আৰু মাৰ্বলৰে নিৰ্মিত এই আকৰ্ষণীয়, ভয়ংকৰ ৰাজপ্ৰসাদটো চাৰিটা স্তৰত নিৰ্মিত, প্ৰতিটো স্তৰতে এটা চোতাল আছে। ইয়াৰ ভিতৰত আছে দিৱান-ই-আম বা "ৰাজহুৱা দৰ্শকৰ হল", দিৱান-ই-খাছ বা "ব্যক্তিগত দৰ্শকৰ হল", শ্বীশ মহল (আইনা প্ৰাসাদ), বা জয় মন্দিৰ, আৰু সুখ নিৱাছ, য'ত ৰাজপ্ৰসাদৰ ভিতৰত পানীৰ ঢৌৰ ওপৰেৰে বতাহ বলি থকা বতাহৰ ফলত কৃত্ৰিমভাৱে শীতল বতৰৰ সৃষ্টি হয়। সেয়েহে আমেৰ দুৰ্গক সাধাৰণতে আমেৰ প্ৰসাদ বুলিও কোৱা হয়।<ref name="BruynBain2010"/> ৰাজপুত মহাৰাজ আৰু তেওঁলোকৰ পৰিয়ালৰ বাসগৃহ আছিল এই ৰাজপ্ৰসাদ। দুৰ্গৰ গণেশ গেটৰ ওচৰৰ ৰাজপ্ৰসাদৰ প্ৰৱেশদ্বাৰত চৈতন্য পন্থাৰ দেৱী শিলা দেৱীৰ প্ৰতি উৎসৰ্গিত এটা মন্দিৰ আছে, যিটো মন্দিৰ ১৬০৪ চনত বংগত বংগত জেচোৰ ৰজাক পৰাস্ত কৰাৰ সময়ত ৰাজা মান সিংহক দিয়া হৈছিল (জেচোৰ বৰ্তমান বাংলাদেশত আছে)।<ref name="Abram2003"/><ref name="Prasad1966">{{cite book|author=Rajiva Nain Prasad|title=Raja Mān Singh of Amer|url=https://books.google.com/books?id=FsA5AQAAIAAJ|year=1966|publisher=World Press|isbn=9780842614733}}</ref><ref name="Babb2004">{{cite book|author=Lawrence A. Babb|title=Alchemies of violence: myths of identity and the life of trade in western India|url=https://books.google.com/books?id=74tUY0le33UC&pg=PA230|year=2004|publisher=SAGE|isbn=978-0-7619-3223-9|pages=230–231}}</ref> ৰজা মান সিঙৰ ১২ গৰাকী ৰাণী আছিল গতিকে তেওঁ ১২টা কোঠা সাজিছিল, প্ৰতিগৰাকী ৰাণীৰ বাবে এটাকৈ। প্ৰতিটো কোঠাতে ৰজাৰ কোঠাৰ লগত সংযুক্ত চিৰি আছিল যদিও ৰাণীসকলক ওপৰলৈ যাবলৈ দিয়া হোৱা নাছিল। ৰাজা জয় সিঙৰ মাত্ৰ এগৰাকী ৰাণী আছিল গতিকে তেওঁ আগৰ তিনিগৰাকী ৰাণীৰ কোঠাৰ সমান কোঠা এটা সাজিছিল। ২০১৩ চনত কম্বোডিয়াৰ ফ্নম পেনত অনুষ্ঠিত বিশ্ব ঐতিহ্য সমিতিৰ ৩৭ সংখ্যক অধিবেশনত ৰাজস্থানৰ আন পাঁচটা দুৰ্গৰ সৈতে আমেৰ দুৰ্গক ৰাজস্থানৰ পাহাৰীয়া দুৰ্গ গোটৰ অংশ হিচাপে [[ইউনেস্কো]]ৰ [[বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] হিচাপে ঘোষণা কৰা হয়।<ref>{{cite news|last1=Singh|first1=Mahim Pratap|title=Unesco declares 6 Rajasthan forts World Heritage Sites|url=http://www.thehindu.com/news/national/other-states/unesco-declares-6-rajasthan-forts-world-heritage-sites/article4838107.ece|access-date=1 April 2015|work=[[The Hindu]]|date=22 June 2013}}</ref> ==ব্যুৎপত্তিবিজ্ঞান== চিল কা তীলাৰ ওপৰত নিৰ্মিত অম্বিকেশ্বৰ মন্দিৰৰ পৰা আমেৰ বা আম্বাৰ নামটো লোৱা হৈছে। অম্বিকাশ্বৰ দেৱতা শিৱৰ স্থানীয় নাম৷ কিন্তু স্থানীয় লোককথা অনুসৰি মাতৃ দেৱী দুৰ্গাৰ আন এটা নাম অম্বাৰ পৰা লোৱা হৈছে।<ref>Trudy Ring, Noelle Watson, Paul Schellinger (2012). ''[Asia and Oceania: International Dictionary of Historic Places]''. {{ISBN|1-136-63979-9}}. pp. 24.</ref> ==ভূগোল== ৰাজস্থানৰ ৰাজধানী জয়পুৰৰ পৰা প্ৰায় ১১ কিলোমিটাৰ (৬.৮ মাইল) দূৰত্বত আমেৰ চহৰৰ ওচৰৰ মাওতা হ্ৰদত ওলাই থকা এটা বনাঞ্চল পাহাৰত আমেৰ প্ৰাসাদ অৱস্থিত। এই ৰাজপ্ৰসাদটো দিল্লীলৈ যোৱা ১১চি ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথৰ ওচৰত।<ref name="Tour">{{Cite web|url=http://www.tourism.rajasthan.gov.in/amber-palace.html|title=Amer Palace|publisher=Rajasthan Tourism: Government of India|access-date=31 March 2011}}</ref> প্ৰৱেশদ্বাৰলৈ যোৱা ৪WD ৰ এটা সৰু পথ, যাক দুৰ্গৰ সুৰজ পল (ছান গেট) বুলি জনা যায়। এতিয়া পৰ্যটকসকলে হাতীত উঠাতকৈ জীপেৰে গড়লৈ যোৱাটো অধিক নৈতিক বুলি বিবেচিত হৈছে। ==ইতিহাস== ===আৰম্ভণি ইতিহাস=== [[File:Amber1860.jpg|thumb|ৰাজস্থানৰ আমেৰ দুৰ্গৰ এক দৃশ্য; উইলিয়াম চিম্পছনৰ জলৰঙ, প্ৰায় ১৮৬০ চন]] আমেৰ আছিল সুসাৱত বংশৰ শাসিত মীনা ৰাজ্য। কাকিল দেৱাই সুসাৱতক পৰাস্ত কৰি খোহৰ পিছত আমেৰক ধূন্ধৰৰ ৰাজধানী কৰিলে। কাকিল দেৱ দুলহেৰাইৰ পুত্ৰ।<ref>{{cite book|title=Jaigarh, the Invincible Fort of Amber| year=1990 |url=https://books.google.com/books?id=hkBuAAAAMAAJ&q=Khoh|page=18|publisher=RBSA Publishers, 1990| isbn=9788185176482 }}</ref><ref>{{cite book|title=Jaipur: Gem of India| date=7 July 2016 |url=https://books.google.com/books?id=5tCeDAAAQBAJ&q=khoh|page=24|publisher=IntegralDMS, 2016| isbn=9781942322054 }}</ref> প্ৰাচীন কালত জয়পুৰ ৰাজ্যখন ‘আমেৰ’ বা ‘ধুন্ধৰ’ নামেৰে জনাজাত আছিল আৰু ইয়াত পাঁচটা ভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ মীনা মুখীয়ালসকলে শাসন কৰিছিল। এই মুখীয়ালসকল দেওতিৰ বৰগুৰজাৰ ৰাজপুত ৰজাৰ অধীনত আছিল । পিছলৈ কাচৱাহা বংশৰ এজন ৰাজকুমাৰ দুলহা ৰায়ে মীনাসকলৰ ক্ষমতাৰ অন্ত পেলাইছিল; তেওঁ দেওলীৰ বৰগুৰজাৰসকলকো পৰাস্ত কৰি ধূন্ধৰক সম্পূৰ্ণৰূপে কাচৱাহা শাসনৰ অধীনলৈ আনে।<ref>{{cite book |last=Sarkar |first=Jadunath |author-link=Jadunath Sarkar |title=A History of Jaipur: C. 1503–1938 |publisher=Orient Longman Limited |pages=23,24 |year=1994 |orig-year=1984 |isbn=81-250-0333-9 |url=https://books.google.com/books?id=O0oPIo9TXKcC&pg=PA23 }}</ref> আমেৰ দুৰ্গটো প্ৰথমে ৰাজা মান সিংহই নিৰ্মাণ কৰিছিল। জয় সিং প্ৰথমে ১৬০০ চনৰ আৰম্ভণিতে ইয়াৰ সম্প্ৰসাৰণ কৰিছিল। পৰৱৰ্তী ১৫০ বছৰলৈকে একেৰাহে শাসকসকলে ইয়াৰ উন্নতি আৰু সম্প্ৰসাৰণ কৰে, যেতিয়ালৈকে ১৭২৭ চনত দ্বিতীয় ছাৱাই জয় সিংহৰ ৰাজত্বকালত কাচৱাহাসকলে নিজৰ ৰাজধানী জয়পুৰলৈ স্থানান্তৰিত নকৰে।<ref name="Publishing2008"/> মধ্যযুগত আমেৰক ‘ধুন্ধৰ’ (পশ্চিম সীমান্তত অৱস্থিত বলিদানৰ পৰ্বতক বুজায়) নামেৰে জনা গৈছিল। একাদশ শতিকাৰ পৰা ১৭২৭ খ্ৰীষ্টাব্দলৈকে—অৰ্থাৎ ১০৩৭ চনৰ পৰা ১৭২৭ খ্ৰীষ্টাব্দৰ ভিতৰত—কাচৱাহা শাসকসকলে ইয়াক শাসন কৰিছিল, যেতিয়ালৈকে ৰাজধানী আমেৰৰ পৰা জয়পুৰলৈ স্থানান্তৰিত হোৱা নাছিল।<ref name="BruynBain2010"/> এই শাসকসকলৰ সৈতে আমিৰৰ ইতিহাস অবিচ্ছেদ্যভাৱে জড়িত, কিয়নো তেওঁলোকে ইয়াতেই নিজৰ সাম্ৰাজ্যৰ ভেটি স্থাপন কৰিছিল।<ref name="KhangarotNathawat1990">{{cite book|author1=R. S. Khangarot|author2=P. S. Nathawat|title=Jaigarh, the invincible fort of Amer|url=https://books.google.com/books?id=hkBuAAAAMAAJ|year=1990|publisher=RBSA Publishers|isbn=978-81-85176-48-2|pages=8–9, 17}}</ref> ==গাঁথনি== [[File:Courtyard of Amer Fort, India.jpg|thumb|আমেৰ দুৰ্গৰ জেনানা চোতাল]] ৰাজপ্ৰসাদটো ছটা সুকীয়া কিন্তু মূল অংশত ভাগ কৰা হৈছে, প্ৰত্যেকৰে নিজস্ব প্ৰৱেশদ্বাৰ আৰু চোতাল আছে। মূল প্ৰৱেশদ্বাৰটো চুৰাজ পোল (ছান গেট)ৰ মাজেৰে, যিটোৱে প্ৰথমে মূল চোতাললৈ যায়। এই ঠাইতে সেনাই যুদ্ধৰ পৰা উভতি অহাৰ লগে লগে বিজয়ৰ পেৰেডত নিজৰ যুদ্ধ সামগ্ৰী পেৰেড কৰিছিল; ৰাজপৰিয়ালৰ মহিলাসকলেও জালিযুক্ত খিৰিকীৰে এই পেৰেডবোৰ চাইছিল।<ref name="BrownThomas2008">{{cite book|author1=Lindsay Brown|author2=Amelia Thomas|title=Rajasthan, Delhi & Agra|url=https://books.google.com/books?id=Zz0_zXPb68kC&pg=PA178|year=2008|publisher=Lonely Planet|isbn=978-1-74104-690-8|page=178}}</ref> এই দুৱাৰখন বিশেষভাৱে নিৰ্মাণ আৰু পহৰা দিয়া হৈছিল, কিয়নো ই ৰাজপ্ৰসাদৰ মূল প্ৰৱেশদ্বাৰ আছিল। ই পূব দিশলৈ মুখ কৰি আছিল, উদীয়মান সূৰ্য্যৰ দিশ, সেয়েহে ইয়াৰ নাম ছান গেট। এই গেটৰ মাজেৰে ৰজাৰ কনভয় আৰু গণ্যমান্য ব্যক্তিসকলে ৰাজপ্ৰসাদত প্ৰৱেশ কৰিছিল।<ref name="Narveer Tanwar">{{Cite web|url=https://www.blogpark.in/places-around-jaipur/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20200208003554/https://www.blogpark.in/places-around-jaipur/ |url-status=dead |archive-date=8 February 2020 |title=Places around Jaipur |access-date=17 April 2011 |publisher=Archaeology Department of Rajasthan }}</ref> জালেব চক, আৰবী শব্দৰ অৰ্থ হৈছে "সৈনিকৰ গোট খোৱা ঠাই।" ছাৱাই জয় সিংহৰ (১৬৯৩–১৭৪৩ খ্ৰীষ্টাব্দ) ৰাজত্বকালত নিৰ্মিত আমেৰ প্ৰাসাদৰ চাৰিটা চোতালৰ ভিতৰত ই অন্যতম। মহাৰাজৰ ব্যক্তিগত দেহৰক্ষীসকলে ইয়াত এজন সেনাপতি বা "ফৌজ বাক্ষী"ৰ আদেশত পেৰেড কৰিছিল। মহাৰাজে দেহৰক্ষীসকলক পৰিদৰ্শন কৰিছিল। এই চোতালখনৰ কাষতে ঘোঁৰাৰ গোহালি আছিল আৰু ওপৰৰ মহলাৰ কোঠাবোৰত চকীদাৰসকলে বাস কৰিছিল।<ref name=Jaleb>{{Cite web|url=http://commons.wikimedia.org/wiki/File:Amer_Fort_-_Jaleb_Chowk_-_Information_plate.jpg |title=Information plaque at Jaleb Chowk |access-date=17 April 2011 |publisher=Archaeology Department of Rajasthan }}{{dead link|date=July 2017 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ===প্ৰথম চোতাল=== [[File:Amer Fort - Ganesh Pol (2022) - img 01.jpg|thumb|গণেশ পল প্ৰৱেশদ্বাৰ]] জালেবি চ’কৰ পৰা এটা আকৰ্ষণীয় চিৰিৰে মূল ৰাজপ্ৰসাদৰ চৌহদলৈ সোমাই যায়। ইয়াত প্ৰৱেশদ্বাৰৰ চিৰিৰ সোঁফালে শিলা দেৱী মন্দিৰ, য’ত ৰাজপুত মহাৰাজসকলে পূজা কৰিছিল; ষোড়শ শতিকাত মহাৰাজ মানসিংহে ইয়াক আৰম্ভ কৰিছিল আৰু ১৯৮০ চনলৈকে চলি আছিল, তেতিয়া ৰাজ পৰিয়ালে পশু বলি (ম'হ বলি)ৰ প্ৰথা বন্ধ কৰি দিছিল।<ref name="BrownThomas2008"/> ===দ্বিতীয় চোতাল=== প্ৰথম স্তৰৰ চোতালখনৰ মূল চিৰিৰে ওপৰলৈ উঠি, দ্বিতীয় চোতালখনত ‘দিৱান-ই-আম’ বা সাধাৰণ আদালতৰ হলটো আছে। দুশাৰী স্তম্ভৰ পৰা নিৰ্মিত দিৱান-ই-আম হৈছে ২৭টা স্তম্ভযুক্ত উচ্চ মঞ্চ; যাৰ প্ৰতিটো স্তম্ভৰ ওপৰত হাতী আকৃতিৰ খোদিত কৰা হৈছে আৰু ইয়াৰ ওপৰত গেলেৰী আছে। নামটোৱেই কোৱাৰ দৰে ৰজাই (শাসকে) ইয়াত সাধাৰণ মানুহৰ অনুৰোধ সাক্ষাৎ কৰিবলৈ আৰু শুনিবলৈ আদালত অনুষ্ঠিত কৰিছিল।<ref name="BruynBain2010"/><ref name="BrownThomas2008"/> ===তৃতীয় চোতাল=== [[File:Amer palace sheesh mahal.jpg|thumb| শ্বীশ মহলৰ সন্মুখৰ দৃশ্য]] [[File:Amber Fort interior.jpg|thumb|শ্বীশ মহলৰ কাঁচৰ চিলিং]] [[File:Amber Fort - Sheesh Mahal Interior.jpg|thumb|শ্বীশ মহলৰ ভিতৰৰ অংশ]] তৃতীয় চোতালখনেই হ’ল মহাৰাজ, তেওঁৰ পৰিয়াল আৰু তেওঁৰ পৰিচাৰকসকলৰ ব্যক্তিগত কোঠা। এই চোতালখনত মোজাইক আৰু ভাস্কৰ্য্যৰে সজোৱা ‘গণেশ পোল’ বা ‘গণেশ গেট’ৰ মাজেৰে প্ৰৱেশ কৰা হয়। এই চোতালখন দুটা অট্টালিকাৰে গঠিত, ইটোৱে সিটোৰ সন্মুখত, ইয়াৰ মাজত মোগল শৈলীৰ বাগিচা। প্ৰৱেশদ্বাৰৰ বাওঁফালে থকা অট্টালিকাটোক "জয় মন্দিৰ" বুলি কোৱা হয়; ইয়াক দাপোনযুক্ত পেনেল আৰু একাধিক দাপোনযুক্ত চিলিঙেৰে সুন্দৰকৈ সজাই তোলা হৈছে। এই আইনাবোৰ উত্তল আকৃতিৰ আৰু ৰঙীন ফয়েল আৰু ৰঙৰ ডিজাইন কৰা হৈছে যিবোৰ ব্যৱহাৰৰ সময়ত মমবাতিৰ পোহৰত উজ্জ্বলভাৱে জিলিকি উঠিব। শ্বীশ মহল (আইনা ৰাজপ্ৰসাদ) নামেৰেও জনাজাত, ইয়াৰ দাপোনৰ মোজাইক আৰু ৰঙীন কাচৰ আছিল "জিলিকি থকা মমবাতিৰ পোহৰত জিলিকি থকা মণিৰ বাকচ"।<ref name="BruynBain2010"/> ষোড়শ শতিকাত ৰজা মান সিংহই নিৰ্মাণ কৰা শ্বীশ মহল ১৭২৭ চনত সম্পূৰ্ণ হয়। <ref>{{Cite web|url = http://amerjaipur.in/Amer-monuments-description.php?mid=9&name=Sheesh%20mahal%20Amer%20palace|title = Sheesh mahal Amer palace|access-date = 2016-01-01|website = www.amerjaipur.in|last = pareek|first = Amit Kumar Pareek and Agam kumar}}</ref> কিন্তু ১৯৭০–৮০ চনৰ সময়ছোৱাত এই কামৰ বেছিভাগেই অৱনতি ঘটিছিল যদিও তেতিয়াৰ পৰাই পুনৰুদ্ধাৰ আৰু সংস্কাৰৰ প্ৰক্ৰিয়া চলি আছে। হলঘৰৰ চাৰিওফালে থকা বেৰবোৰত খোদিত মাৰ্বলৰ ৰিলিফ পেনেল আছে। এই হলটোৱে মাওটা হ্ৰদৰ মনোমোহা দৃশ্য প্ৰদান কৰে।<ref name="BrownThomas2008"/> ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:ভাৰত]] [[শ্ৰেণী:বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ পৰ্যটনস্থলী]] n9se5txtjqcnkqkd2h7951int23zblm 603142 603141 2026-04-27T05:13:34Z দিম্পল দাস 5159 /* তৃতীয় চোতাল */ 603142 wikitext text/x-wiki [[File:20191219 Fort Amber, Amer, Jaipur 0955 9481.jpg|thumb|আমেৰ দুৰ্গ]] '''আমেৰ দুৰ্গ''' বা '''আম্বৰ দুৰ্গ''' [[ভাৰত]]ৰ [[ৰাজস্থান]]ৰ আমেৰত অৱস্থিত এটা দুৰ্গ। আমেৰ হৈছে ৰাজস্থানৰ ৰাজধানী জয়পুৰৰ পৰা ১১ কিলোমিটাৰ (৬.৮ মাইল) দূৰত্বত অৱস্থিত ৪ বৰ্গ কিলোমিটাৰ (১.৫ বৰ্গমাইল)।<ref name="Publishing2008">{{cite book|author=Outlook Publishing|title=Outlook|url=https://books.google.com/books?id=PTEEAAAAMBAJ&pg=PA39|year=2008|publisher=Outlook Publishing|page=39}}</ref> পাহাৰৰ ওপৰত অৱস্থিত এইখন জয়পুৰৰ এক প্ৰধান পৰ্যটনস্থলী।<ref name="Mancini2009">{{cite book|last=Mancini|first=Marc|title=Selling Destinations: Geography for the Travel Professional|url=https://books.google.com/books?id=Kp6ceVRUg8UC&pg=PA539|year=2009|publisher=Cengage Learning|isbn=978-1-4283-2142-7|page=539}}</ref><ref name="Abram2003">{{cite book|last=Abram|first=David|title=Rough guide to India|url=https://books.google.com/books?id=kAMik_6LbwUC&pg=PA161|year=2003|publisher=Rough Guides|isbn=978-1-84353-089-3|page=161}}</ref> আমেৰ দুৰ্গ কলাত্মক শৈলীৰ উপাদানৰ বাবে জনাজাত। বিশাল প্ৰাচীৰ আৰু ধাৰাবাহিকভাৱে গেট আৰু শিলগুটিৰে নিৰ্মিত পথৰ সৈতে এই দুৰ্গটোৱে মাওটা হ্ৰদৰ ওপৰেৰে চাই থাকে,<ref name="Abram2003" /><ref name="BruynBain2010">{{cite book|author1=Pippa de Bruyn|author2=Keith Bain|author3=David Allardice|author4=Shonar Joshi|title=Frommer's India|url=https://books.google.com/books?id=HlqM2CR4vfUC&pg=PA521|year=2010|publisher=Frommer's|isbn=978-0-470-55610-8|pages=521–522}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.hoteldekho.com/blog/amber-fort-jaipur/|title=Amer Fort - Jaipur|language=en-US|access-date=2017-11-17}}</ref><ref>{{Cite web|url = http://amerjaipur.in/Amer-monuments-description.php?mid=4&name=Maota%20Sarover|title = Maota Sarover -Amer-jaipur|access-date = 2015-09-25|publisher = Agam pareek|archivedate = 2018-06-30|archiveurl = https://web.archive.org/web/20180630105210/http://amerjaipur.in/Amer-monuments-description.php?mid=4&name=Maota|deadurl = yes}}</ref> যিটো আমেৰ প্ৰসাদৰ পানীৰ মূল উৎস। আমেৰ পেলেচ ৰাজপুত স্থাপত্যৰ এক সুন্দৰ নিদৰ্শন। ইয়াৰ কিছুমান অট্টালিকা আৰু কৰ্মত মোগল স্থাপত্যৰ প্ৰভাৱ আছে।<ref>{{Cite web|url=https://www.britannica.com/place/Amer-India|title=Amer {{!}} India|website=Encyclopedia Britannica|language=en|access-date=2019-06-21}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=oXa60HtlNOYC&pg=PA195|title=Great Monuments of India|last=DK|date=2009-11-02|publisher=Dorling Kindersley Limited|isbn=9781405347822|language=en}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=p0NJAAAAIAAJ&q=amer+fort+mughal+influence|title=Rise of the Kachhawas in Dhundhār (Jaipur): From the Earliest Times to the Death of Sawai Jai Singh (1743 A.D.)|last=Bhargava|first=Visheshwar Sarup|date=1979|publisher=Shabd Sanchar|language=en}}</ref> ৰঙা বেলেগ বেলেগ বেলেগ শিল আৰু মাৰ্বলৰে নিৰ্মিত এই আকৰ্ষণীয়, ভয়ংকৰ ৰাজপ্ৰসাদটো চাৰিটা স্তৰত নিৰ্মিত, প্ৰতিটো স্তৰতে এটা চোতাল আছে। ইয়াৰ ভিতৰত আছে দিৱান-ই-আম বা "ৰাজহুৱা দৰ্শকৰ হল", দিৱান-ই-খাছ বা "ব্যক্তিগত দৰ্শকৰ হল", শ্বীশ মহল (আইনা প্ৰাসাদ), বা জয় মন্দিৰ, আৰু সুখ নিৱাছ, য'ত ৰাজপ্ৰসাদৰ ভিতৰত পানীৰ ঢৌৰ ওপৰেৰে বতাহ বলি থকা বতাহৰ ফলত কৃত্ৰিমভাৱে শীতল বতৰৰ সৃষ্টি হয়। সেয়েহে আমেৰ দুৰ্গক সাধাৰণতে আমেৰ প্ৰসাদ বুলিও কোৱা হয়।<ref name="BruynBain2010"/> ৰাজপুত মহাৰাজ আৰু তেওঁলোকৰ পৰিয়ালৰ বাসগৃহ আছিল এই ৰাজপ্ৰসাদ। দুৰ্গৰ গণেশ গেটৰ ওচৰৰ ৰাজপ্ৰসাদৰ প্ৰৱেশদ্বাৰত চৈতন্য পন্থাৰ দেৱী শিলা দেৱীৰ প্ৰতি উৎসৰ্গিত এটা মন্দিৰ আছে, যিটো মন্দিৰ ১৬০৪ চনত বংগত বংগত জেচোৰ ৰজাক পৰাস্ত কৰাৰ সময়ত ৰাজা মান সিংহক দিয়া হৈছিল (জেচোৰ বৰ্তমান বাংলাদেশত আছে)।<ref name="Abram2003"/><ref name="Prasad1966">{{cite book|author=Rajiva Nain Prasad|title=Raja Mān Singh of Amer|url=https://books.google.com/books?id=FsA5AQAAIAAJ|year=1966|publisher=World Press|isbn=9780842614733}}</ref><ref name="Babb2004">{{cite book|author=Lawrence A. Babb|title=Alchemies of violence: myths of identity and the life of trade in western India|url=https://books.google.com/books?id=74tUY0le33UC&pg=PA230|year=2004|publisher=SAGE|isbn=978-0-7619-3223-9|pages=230–231}}</ref> ৰজা মান সিঙৰ ১২ গৰাকী ৰাণী আছিল গতিকে তেওঁ ১২টা কোঠা সাজিছিল, প্ৰতিগৰাকী ৰাণীৰ বাবে এটাকৈ। প্ৰতিটো কোঠাতে ৰজাৰ কোঠাৰ লগত সংযুক্ত চিৰি আছিল যদিও ৰাণীসকলক ওপৰলৈ যাবলৈ দিয়া হোৱা নাছিল। ৰাজা জয় সিঙৰ মাত্ৰ এগৰাকী ৰাণী আছিল গতিকে তেওঁ আগৰ তিনিগৰাকী ৰাণীৰ কোঠাৰ সমান কোঠা এটা সাজিছিল। ২০১৩ চনত কম্বোডিয়াৰ ফ্নম পেনত অনুষ্ঠিত বিশ্ব ঐতিহ্য সমিতিৰ ৩৭ সংখ্যক অধিবেশনত ৰাজস্থানৰ আন পাঁচটা দুৰ্গৰ সৈতে আমেৰ দুৰ্গক ৰাজস্থানৰ পাহাৰীয়া দুৰ্গ গোটৰ অংশ হিচাপে [[ইউনেস্কো]]ৰ [[বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] হিচাপে ঘোষণা কৰা হয়।<ref>{{cite news|last1=Singh|first1=Mahim Pratap|title=Unesco declares 6 Rajasthan forts World Heritage Sites|url=http://www.thehindu.com/news/national/other-states/unesco-declares-6-rajasthan-forts-world-heritage-sites/article4838107.ece|access-date=1 April 2015|work=[[The Hindu]]|date=22 June 2013}}</ref> ==ব্যুৎপত্তিবিজ্ঞান== চিল কা তীলাৰ ওপৰত নিৰ্মিত অম্বিকেশ্বৰ মন্দিৰৰ পৰা আমেৰ বা আম্বাৰ নামটো লোৱা হৈছে। অম্বিকাশ্বৰ দেৱতা শিৱৰ স্থানীয় নাম৷ কিন্তু স্থানীয় লোককথা অনুসৰি মাতৃ দেৱী দুৰ্গাৰ আন এটা নাম অম্বাৰ পৰা লোৱা হৈছে।<ref>Trudy Ring, Noelle Watson, Paul Schellinger (2012). ''[Asia and Oceania: International Dictionary of Historic Places]''. {{ISBN|1-136-63979-9}}. pp. 24.</ref> ==ভূগোল== ৰাজস্থানৰ ৰাজধানী জয়পুৰৰ পৰা প্ৰায় ১১ কিলোমিটাৰ (৬.৮ মাইল) দূৰত্বত আমেৰ চহৰৰ ওচৰৰ মাওতা হ্ৰদত ওলাই থকা এটা বনাঞ্চল পাহাৰত আমেৰ প্ৰাসাদ অৱস্থিত। এই ৰাজপ্ৰসাদটো দিল্লীলৈ যোৱা ১১চি ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথৰ ওচৰত।<ref name="Tour">{{Cite web|url=http://www.tourism.rajasthan.gov.in/amber-palace.html|title=Amer Palace|publisher=Rajasthan Tourism: Government of India|access-date=31 March 2011}}</ref> প্ৰৱেশদ্বাৰলৈ যোৱা ৪WD ৰ এটা সৰু পথ, যাক দুৰ্গৰ সুৰজ পল (ছান গেট) বুলি জনা যায়। এতিয়া পৰ্যটকসকলে হাতীত উঠাতকৈ জীপেৰে গড়লৈ যোৱাটো অধিক নৈতিক বুলি বিবেচিত হৈছে। ==ইতিহাস== ===আৰম্ভণি ইতিহাস=== [[File:Amber1860.jpg|thumb|ৰাজস্থানৰ আমেৰ দুৰ্গৰ এক দৃশ্য; উইলিয়াম চিম্পছনৰ জলৰঙ, প্ৰায় ১৮৬০ চন]] আমেৰ আছিল সুসাৱত বংশৰ শাসিত মীনা ৰাজ্য। কাকিল দেৱাই সুসাৱতক পৰাস্ত কৰি খোহৰ পিছত আমেৰক ধূন্ধৰৰ ৰাজধানী কৰিলে। কাকিল দেৱ দুলহেৰাইৰ পুত্ৰ।<ref>{{cite book|title=Jaigarh, the Invincible Fort of Amber| year=1990 |url=https://books.google.com/books?id=hkBuAAAAMAAJ&q=Khoh|page=18|publisher=RBSA Publishers, 1990| isbn=9788185176482 }}</ref><ref>{{cite book|title=Jaipur: Gem of India| date=7 July 2016 |url=https://books.google.com/books?id=5tCeDAAAQBAJ&q=khoh|page=24|publisher=IntegralDMS, 2016| isbn=9781942322054 }}</ref> প্ৰাচীন কালত জয়পুৰ ৰাজ্যখন ‘আমেৰ’ বা ‘ধুন্ধৰ’ নামেৰে জনাজাত আছিল আৰু ইয়াত পাঁচটা ভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ মীনা মুখীয়ালসকলে শাসন কৰিছিল। এই মুখীয়ালসকল দেওতিৰ বৰগুৰজাৰ ৰাজপুত ৰজাৰ অধীনত আছিল । পিছলৈ কাচৱাহা বংশৰ এজন ৰাজকুমাৰ দুলহা ৰায়ে মীনাসকলৰ ক্ষমতাৰ অন্ত পেলাইছিল; তেওঁ দেওলীৰ বৰগুৰজাৰসকলকো পৰাস্ত কৰি ধূন্ধৰক সম্পূৰ্ণৰূপে কাচৱাহা শাসনৰ অধীনলৈ আনে।<ref>{{cite book |last=Sarkar |first=Jadunath |author-link=Jadunath Sarkar |title=A History of Jaipur: C. 1503–1938 |publisher=Orient Longman Limited |pages=23,24 |year=1994 |orig-year=1984 |isbn=81-250-0333-9 |url=https://books.google.com/books?id=O0oPIo9TXKcC&pg=PA23 }}</ref> আমেৰ দুৰ্গটো প্ৰথমে ৰাজা মান সিংহই নিৰ্মাণ কৰিছিল। জয় সিং প্ৰথমে ১৬০০ চনৰ আৰম্ভণিতে ইয়াৰ সম্প্ৰসাৰণ কৰিছিল। পৰৱৰ্তী ১৫০ বছৰলৈকে একেৰাহে শাসকসকলে ইয়াৰ উন্নতি আৰু সম্প্ৰসাৰণ কৰে, যেতিয়ালৈকে ১৭২৭ চনত দ্বিতীয় ছাৱাই জয় সিংহৰ ৰাজত্বকালত কাচৱাহাসকলে নিজৰ ৰাজধানী জয়পুৰলৈ স্থানান্তৰিত নকৰে।<ref name="Publishing2008"/> মধ্যযুগত আমেৰক ‘ধুন্ধৰ’ (পশ্চিম সীমান্তত অৱস্থিত বলিদানৰ পৰ্বতক বুজায়) নামেৰে জনা গৈছিল। একাদশ শতিকাৰ পৰা ১৭২৭ খ্ৰীষ্টাব্দলৈকে—অৰ্থাৎ ১০৩৭ চনৰ পৰা ১৭২৭ খ্ৰীষ্টাব্দৰ ভিতৰত—কাচৱাহা শাসকসকলে ইয়াক শাসন কৰিছিল, যেতিয়ালৈকে ৰাজধানী আমেৰৰ পৰা জয়পুৰলৈ স্থানান্তৰিত হোৱা নাছিল।<ref name="BruynBain2010"/> এই শাসকসকলৰ সৈতে আমিৰৰ ইতিহাস অবিচ্ছেদ্যভাৱে জড়িত, কিয়নো তেওঁলোকে ইয়াতেই নিজৰ সাম্ৰাজ্যৰ ভেটি স্থাপন কৰিছিল।<ref name="KhangarotNathawat1990">{{cite book|author1=R. S. Khangarot|author2=P. S. Nathawat|title=Jaigarh, the invincible fort of Amer|url=https://books.google.com/books?id=hkBuAAAAMAAJ|year=1990|publisher=RBSA Publishers|isbn=978-81-85176-48-2|pages=8–9, 17}}</ref> ==গাঁথনি== [[File:Courtyard of Amer Fort, India.jpg|thumb|আমেৰ দুৰ্গৰ জেনানা চোতাল]] ৰাজপ্ৰসাদটো ছটা সুকীয়া কিন্তু মূল অংশত ভাগ কৰা হৈছে, প্ৰত্যেকৰে নিজস্ব প্ৰৱেশদ্বাৰ আৰু চোতাল আছে। মূল প্ৰৱেশদ্বাৰটো চুৰাজ পোল (ছান গেট)ৰ মাজেৰে, যিটোৱে প্ৰথমে মূল চোতাললৈ যায়। এই ঠাইতে সেনাই যুদ্ধৰ পৰা উভতি অহাৰ লগে লগে বিজয়ৰ পেৰেডত নিজৰ যুদ্ধ সামগ্ৰী পেৰেড কৰিছিল; ৰাজপৰিয়ালৰ মহিলাসকলেও জালিযুক্ত খিৰিকীৰে এই পেৰেডবোৰ চাইছিল।<ref name="BrownThomas2008">{{cite book|author1=Lindsay Brown|author2=Amelia Thomas|title=Rajasthan, Delhi & Agra|url=https://books.google.com/books?id=Zz0_zXPb68kC&pg=PA178|year=2008|publisher=Lonely Planet|isbn=978-1-74104-690-8|page=178}}</ref> এই দুৱাৰখন বিশেষভাৱে নিৰ্মাণ আৰু পহৰা দিয়া হৈছিল, কিয়নো ই ৰাজপ্ৰসাদৰ মূল প্ৰৱেশদ্বাৰ আছিল। ই পূব দিশলৈ মুখ কৰি আছিল, উদীয়মান সূৰ্য্যৰ দিশ, সেয়েহে ইয়াৰ নাম ছান গেট। এই গেটৰ মাজেৰে ৰজাৰ কনভয় আৰু গণ্যমান্য ব্যক্তিসকলে ৰাজপ্ৰসাদত প্ৰৱেশ কৰিছিল।<ref name="Narveer Tanwar">{{Cite web|url=https://www.blogpark.in/places-around-jaipur/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20200208003554/https://www.blogpark.in/places-around-jaipur/ |url-status=dead |archive-date=8 February 2020 |title=Places around Jaipur |access-date=17 April 2011 |publisher=Archaeology Department of Rajasthan }}</ref> জালেব চক, আৰবী শব্দৰ অৰ্থ হৈছে "সৈনিকৰ গোট খোৱা ঠাই।" ছাৱাই জয় সিংহৰ (১৬৯৩–১৭৪৩ খ্ৰীষ্টাব্দ) ৰাজত্বকালত নিৰ্মিত আমেৰ প্ৰাসাদৰ চাৰিটা চোতালৰ ভিতৰত ই অন্যতম। মহাৰাজৰ ব্যক্তিগত দেহৰক্ষীসকলে ইয়াত এজন সেনাপতি বা "ফৌজ বাক্ষী"ৰ আদেশত পেৰেড কৰিছিল। মহাৰাজে দেহৰক্ষীসকলক পৰিদৰ্শন কৰিছিল। এই চোতালখনৰ কাষতে ঘোঁৰাৰ গোহালি আছিল আৰু ওপৰৰ মহলাৰ কোঠাবোৰত চকীদাৰসকলে বাস কৰিছিল।<ref name=Jaleb>{{Cite web|url=http://commons.wikimedia.org/wiki/File:Amer_Fort_-_Jaleb_Chowk_-_Information_plate.jpg |title=Information plaque at Jaleb Chowk |access-date=17 April 2011 |publisher=Archaeology Department of Rajasthan }}{{dead link|date=July 2017 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ===প্ৰথম চোতাল=== [[File:Amer Fort - Ganesh Pol (2022) - img 01.jpg|thumb|গণেশ পল প্ৰৱেশদ্বাৰ]] জালেবি চ’কৰ পৰা এটা আকৰ্ষণীয় চিৰিৰে মূল ৰাজপ্ৰসাদৰ চৌহদলৈ সোমাই যায়। ইয়াত প্ৰৱেশদ্বাৰৰ চিৰিৰ সোঁফালে শিলা দেৱী মন্দিৰ, য’ত ৰাজপুত মহাৰাজসকলে পূজা কৰিছিল; ষোড়শ শতিকাত মহাৰাজ মানসিংহে ইয়াক আৰম্ভ কৰিছিল আৰু ১৯৮০ চনলৈকে চলি আছিল, তেতিয়া ৰাজ পৰিয়ালে পশু বলি (ম'হ বলি)ৰ প্ৰথা বন্ধ কৰি দিছিল।<ref name="BrownThomas2008"/> ===দ্বিতীয় চোতাল=== প্ৰথম স্তৰৰ চোতালখনৰ মূল চিৰিৰে ওপৰলৈ উঠি, দ্বিতীয় চোতালখনত ‘দিৱান-ই-আম’ বা সাধাৰণ আদালতৰ হলটো আছে। দুশাৰী স্তম্ভৰ পৰা নিৰ্মিত দিৱান-ই-আম হৈছে ২৭টা স্তম্ভযুক্ত উচ্চ মঞ্চ; যাৰ প্ৰতিটো স্তম্ভৰ ওপৰত হাতী আকৃতিৰ খোদিত কৰা হৈছে আৰু ইয়াৰ ওপৰত গেলেৰী আছে। নামটোৱেই কোৱাৰ দৰে ৰজাই (শাসকে) ইয়াত সাধাৰণ মানুহৰ অনুৰোধ সাক্ষাৎ কৰিবলৈ আৰু শুনিবলৈ আদালত অনুষ্ঠিত কৰিছিল।<ref name="BruynBain2010"/><ref name="BrownThomas2008"/> ===তৃতীয় চোতাল=== [[File:Amer palace sheesh mahal.jpg|thumb| শ্বীশ মহলৰ সন্মুখৰ দৃশ্য]] [[File:Amber Fort interior.jpg|thumb|শ্বীশ মহলৰ কাঁচৰ চিলিং]] [[File:Amber Fort - Sheesh Mahal Interior.jpg|thumb|শ্বীশ মহলৰ ভিতৰৰ অংশ]] তৃতীয় চোতালখনেই হ’ল মহাৰাজ, তেওঁৰ পৰিয়াল আৰু তেওঁৰ পৰিচাৰকসকলৰ ব্যক্তিগত কোঠা। এই চোতালখনত মোজাইক আৰু ভাস্কৰ্য্যৰে সজোৱা ‘গণেশ পোল’ বা ‘গণেশ গেট’ৰ মাজেৰে প্ৰৱেশ কৰা হয়। এই চোতালখন দুটা অট্টালিকাৰে গঠিত, ইটোৱে সিটোৰ সন্মুখত, ইয়াৰ মাজত মোগল শৈলীৰ বাগিচা। প্ৰৱেশদ্বাৰৰ বাওঁফালে থকা অট্টালিকাটোক "জয় মন্দিৰ" বুলি কোৱা হয়; ইয়াক দাপোনযুক্ত পেনেল আৰু একাধিক দাপোনযুক্ত চিলিঙেৰে সুন্দৰকৈ সজাই তোলা হৈছে। এই আইনাবোৰ উত্তল আকৃতিৰ আৰু ৰঙীন ফয়েল আৰু ৰঙৰ ডিজাইন কৰা হৈছে যিবোৰ ব্যৱহাৰৰ সময়ত মমবাতিৰ পোহৰত উজ্জ্বলভাৱে জিলিকি উঠিব। শ্বীশ মহল (আইনা ৰাজপ্ৰসাদ) নামেৰেও জনাজাত, ইয়াৰ দাপোনৰ মোজাইক আৰু ৰঙীন কাচৰ আছিল "জিলিকি থকা মমবাতিৰ পোহৰত জিলিকি থকা মণিৰ বাকচ"।<ref name="BruynBain2010"/> ষোড়শ শতিকাত ৰজা মান সিংহই নিৰ্মাণ কৰা শ্বীশ মহল ১৭২৭ চনত সম্পূৰ্ণ হয়। <ref>{{Cite web|url = http://amerjaipur.in/Amer-monuments-description.php?mid=9&name=Sheesh%20mahal%20Amer%20palace|title = Sheesh mahal Amer palace|access-date = 2016-01-01|website = www.amerjaipur.in|last = pareek|first = Amit Kumar Pareek and Agam kumar}}</ref> কিন্তু ১৯৭০–৮০ চনৰ সময়ছোৱাত এই কামৰ বেছিভাগেই অৱনতি ঘটিছিল যদিও তেতিয়াৰ পৰাই পুনৰুদ্ধাৰ আৰু সংস্কাৰৰ প্ৰক্ৰিয়া চলি আছে। হলঘৰৰ চাৰিওফালে থকা বেৰবোৰত খোদিত মাৰ্বলৰ ৰিলিফ পেনেল আছে। এই হলটোৱে মাওটা হ্ৰদৰ মনোমোহা দৃশ্য প্ৰদান কৰে।<ref name="BrownThomas2008"/> জয় মন্দিৰৰ ওপৰত জাছ মন্দিৰ, ফুলৰ কাঁচৰ ইনলেজ আৰু এলাবাষ্টাৰ ৰিলিফ কামৰ সৈতে ব্যক্তিগত দৰ্শকৰ এটা হল।<ref name="BruynBain2010"/> ===চতুৰ্থ চোতাল=== ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:ভাৰত]] [[শ্ৰেণী:বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ পৰ্যটনস্থলী]] 47dc5yt7vyljq7mky17d5jzckqrzzaz 603143 603142 2026-04-27T05:14:17Z দিম্পল দাস 5159 /* চতুৰ্থ চোতাল */ 603143 wikitext text/x-wiki [[File:20191219 Fort Amber, Amer, Jaipur 0955 9481.jpg|thumb|আমেৰ দুৰ্গ]] '''আমেৰ দুৰ্গ''' বা '''আম্বৰ দুৰ্গ''' [[ভাৰত]]ৰ [[ৰাজস্থান]]ৰ আমেৰত অৱস্থিত এটা দুৰ্গ। আমেৰ হৈছে ৰাজস্থানৰ ৰাজধানী জয়পুৰৰ পৰা ১১ কিলোমিটাৰ (৬.৮ মাইল) দূৰত্বত অৱস্থিত ৪ বৰ্গ কিলোমিটাৰ (১.৫ বৰ্গমাইল)।<ref name="Publishing2008">{{cite book|author=Outlook Publishing|title=Outlook|url=https://books.google.com/books?id=PTEEAAAAMBAJ&pg=PA39|year=2008|publisher=Outlook Publishing|page=39}}</ref> পাহাৰৰ ওপৰত অৱস্থিত এইখন জয়পুৰৰ এক প্ৰধান পৰ্যটনস্থলী।<ref name="Mancini2009">{{cite book|last=Mancini|first=Marc|title=Selling Destinations: Geography for the Travel Professional|url=https://books.google.com/books?id=Kp6ceVRUg8UC&pg=PA539|year=2009|publisher=Cengage Learning|isbn=978-1-4283-2142-7|page=539}}</ref><ref name="Abram2003">{{cite book|last=Abram|first=David|title=Rough guide to India|url=https://books.google.com/books?id=kAMik_6LbwUC&pg=PA161|year=2003|publisher=Rough Guides|isbn=978-1-84353-089-3|page=161}}</ref> আমেৰ দুৰ্গ কলাত্মক শৈলীৰ উপাদানৰ বাবে জনাজাত। বিশাল প্ৰাচীৰ আৰু ধাৰাবাহিকভাৱে গেট আৰু শিলগুটিৰে নিৰ্মিত পথৰ সৈতে এই দুৰ্গটোৱে মাওটা হ্ৰদৰ ওপৰেৰে চাই থাকে,<ref name="Abram2003" /><ref name="BruynBain2010">{{cite book|author1=Pippa de Bruyn|author2=Keith Bain|author3=David Allardice|author4=Shonar Joshi|title=Frommer's India|url=https://books.google.com/books?id=HlqM2CR4vfUC&pg=PA521|year=2010|publisher=Frommer's|isbn=978-0-470-55610-8|pages=521–522}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.hoteldekho.com/blog/amber-fort-jaipur/|title=Amer Fort - Jaipur|language=en-US|access-date=2017-11-17}}</ref><ref>{{Cite web|url = http://amerjaipur.in/Amer-monuments-description.php?mid=4&name=Maota%20Sarover|title = Maota Sarover -Amer-jaipur|access-date = 2015-09-25|publisher = Agam pareek|archivedate = 2018-06-30|archiveurl = https://web.archive.org/web/20180630105210/http://amerjaipur.in/Amer-monuments-description.php?mid=4&name=Maota|deadurl = yes}}</ref> যিটো আমেৰ প্ৰসাদৰ পানীৰ মূল উৎস। আমেৰ পেলেচ ৰাজপুত স্থাপত্যৰ এক সুন্দৰ নিদৰ্শন। ইয়াৰ কিছুমান অট্টালিকা আৰু কৰ্মত মোগল স্থাপত্যৰ প্ৰভাৱ আছে।<ref>{{Cite web|url=https://www.britannica.com/place/Amer-India|title=Amer {{!}} India|website=Encyclopedia Britannica|language=en|access-date=2019-06-21}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=oXa60HtlNOYC&pg=PA195|title=Great Monuments of India|last=DK|date=2009-11-02|publisher=Dorling Kindersley Limited|isbn=9781405347822|language=en}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=p0NJAAAAIAAJ&q=amer+fort+mughal+influence|title=Rise of the Kachhawas in Dhundhār (Jaipur): From the Earliest Times to the Death of Sawai Jai Singh (1743 A.D.)|last=Bhargava|first=Visheshwar Sarup|date=1979|publisher=Shabd Sanchar|language=en}}</ref> ৰঙা বেলেগ বেলেগ বেলেগ শিল আৰু মাৰ্বলৰে নিৰ্মিত এই আকৰ্ষণীয়, ভয়ংকৰ ৰাজপ্ৰসাদটো চাৰিটা স্তৰত নিৰ্মিত, প্ৰতিটো স্তৰতে এটা চোতাল আছে। ইয়াৰ ভিতৰত আছে দিৱান-ই-আম বা "ৰাজহুৱা দৰ্শকৰ হল", দিৱান-ই-খাছ বা "ব্যক্তিগত দৰ্শকৰ হল", শ্বীশ মহল (আইনা প্ৰাসাদ), বা জয় মন্দিৰ, আৰু সুখ নিৱাছ, য'ত ৰাজপ্ৰসাদৰ ভিতৰত পানীৰ ঢৌৰ ওপৰেৰে বতাহ বলি থকা বতাহৰ ফলত কৃত্ৰিমভাৱে শীতল বতৰৰ সৃষ্টি হয়। সেয়েহে আমেৰ দুৰ্গক সাধাৰণতে আমেৰ প্ৰসাদ বুলিও কোৱা হয়।<ref name="BruynBain2010"/> ৰাজপুত মহাৰাজ আৰু তেওঁলোকৰ পৰিয়ালৰ বাসগৃহ আছিল এই ৰাজপ্ৰসাদ। দুৰ্গৰ গণেশ গেটৰ ওচৰৰ ৰাজপ্ৰসাদৰ প্ৰৱেশদ্বাৰত চৈতন্য পন্থাৰ দেৱী শিলা দেৱীৰ প্ৰতি উৎসৰ্গিত এটা মন্দিৰ আছে, যিটো মন্দিৰ ১৬০৪ চনত বংগত বংগত জেচোৰ ৰজাক পৰাস্ত কৰাৰ সময়ত ৰাজা মান সিংহক দিয়া হৈছিল (জেচোৰ বৰ্তমান বাংলাদেশত আছে)।<ref name="Abram2003"/><ref name="Prasad1966">{{cite book|author=Rajiva Nain Prasad|title=Raja Mān Singh of Amer|url=https://books.google.com/books?id=FsA5AQAAIAAJ|year=1966|publisher=World Press|isbn=9780842614733}}</ref><ref name="Babb2004">{{cite book|author=Lawrence A. Babb|title=Alchemies of violence: myths of identity and the life of trade in western India|url=https://books.google.com/books?id=74tUY0le33UC&pg=PA230|year=2004|publisher=SAGE|isbn=978-0-7619-3223-9|pages=230–231}}</ref> ৰজা মান সিঙৰ ১২ গৰাকী ৰাণী আছিল গতিকে তেওঁ ১২টা কোঠা সাজিছিল, প্ৰতিগৰাকী ৰাণীৰ বাবে এটাকৈ। প্ৰতিটো কোঠাতে ৰজাৰ কোঠাৰ লগত সংযুক্ত চিৰি আছিল যদিও ৰাণীসকলক ওপৰলৈ যাবলৈ দিয়া হোৱা নাছিল। ৰাজা জয় সিঙৰ মাত্ৰ এগৰাকী ৰাণী আছিল গতিকে তেওঁ আগৰ তিনিগৰাকী ৰাণীৰ কোঠাৰ সমান কোঠা এটা সাজিছিল। ২০১৩ চনত কম্বোডিয়াৰ ফ্নম পেনত অনুষ্ঠিত বিশ্ব ঐতিহ্য সমিতিৰ ৩৭ সংখ্যক অধিবেশনত ৰাজস্থানৰ আন পাঁচটা দুৰ্গৰ সৈতে আমেৰ দুৰ্গক ৰাজস্থানৰ পাহাৰীয়া দুৰ্গ গোটৰ অংশ হিচাপে [[ইউনেস্কো]]ৰ [[বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] হিচাপে ঘোষণা কৰা হয়।<ref>{{cite news|last1=Singh|first1=Mahim Pratap|title=Unesco declares 6 Rajasthan forts World Heritage Sites|url=http://www.thehindu.com/news/national/other-states/unesco-declares-6-rajasthan-forts-world-heritage-sites/article4838107.ece|access-date=1 April 2015|work=[[The Hindu]]|date=22 June 2013}}</ref> ==ব্যুৎপত্তিবিজ্ঞান== চিল কা তীলাৰ ওপৰত নিৰ্মিত অম্বিকেশ্বৰ মন্দিৰৰ পৰা আমেৰ বা আম্বাৰ নামটো লোৱা হৈছে। অম্বিকাশ্বৰ দেৱতা শিৱৰ স্থানীয় নাম৷ কিন্তু স্থানীয় লোককথা অনুসৰি মাতৃ দেৱী দুৰ্গাৰ আন এটা নাম অম্বাৰ পৰা লোৱা হৈছে।<ref>Trudy Ring, Noelle Watson, Paul Schellinger (2012). ''[Asia and Oceania: International Dictionary of Historic Places]''. {{ISBN|1-136-63979-9}}. pp. 24.</ref> ==ভূগোল== ৰাজস্থানৰ ৰাজধানী জয়পুৰৰ পৰা প্ৰায় ১১ কিলোমিটাৰ (৬.৮ মাইল) দূৰত্বত আমেৰ চহৰৰ ওচৰৰ মাওতা হ্ৰদত ওলাই থকা এটা বনাঞ্চল পাহাৰত আমেৰ প্ৰাসাদ অৱস্থিত। এই ৰাজপ্ৰসাদটো দিল্লীলৈ যোৱা ১১চি ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথৰ ওচৰত।<ref name="Tour">{{Cite web|url=http://www.tourism.rajasthan.gov.in/amber-palace.html|title=Amer Palace|publisher=Rajasthan Tourism: Government of India|access-date=31 March 2011}}</ref> প্ৰৱেশদ্বাৰলৈ যোৱা ৪WD ৰ এটা সৰু পথ, যাক দুৰ্গৰ সুৰজ পল (ছান গেট) বুলি জনা যায়। এতিয়া পৰ্যটকসকলে হাতীত উঠাতকৈ জীপেৰে গড়লৈ যোৱাটো অধিক নৈতিক বুলি বিবেচিত হৈছে। ==ইতিহাস== ===আৰম্ভণি ইতিহাস=== [[File:Amber1860.jpg|thumb|ৰাজস্থানৰ আমেৰ দুৰ্গৰ এক দৃশ্য; উইলিয়াম চিম্পছনৰ জলৰঙ, প্ৰায় ১৮৬০ চন]] আমেৰ আছিল সুসাৱত বংশৰ শাসিত মীনা ৰাজ্য। কাকিল দেৱাই সুসাৱতক পৰাস্ত কৰি খোহৰ পিছত আমেৰক ধূন্ধৰৰ ৰাজধানী কৰিলে। কাকিল দেৱ দুলহেৰাইৰ পুত্ৰ।<ref>{{cite book|title=Jaigarh, the Invincible Fort of Amber| year=1990 |url=https://books.google.com/books?id=hkBuAAAAMAAJ&q=Khoh|page=18|publisher=RBSA Publishers, 1990| isbn=9788185176482 }}</ref><ref>{{cite book|title=Jaipur: Gem of India| date=7 July 2016 |url=https://books.google.com/books?id=5tCeDAAAQBAJ&q=khoh|page=24|publisher=IntegralDMS, 2016| isbn=9781942322054 }}</ref> প্ৰাচীন কালত জয়পুৰ ৰাজ্যখন ‘আমেৰ’ বা ‘ধুন্ধৰ’ নামেৰে জনাজাত আছিল আৰু ইয়াত পাঁচটা ভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ মীনা মুখীয়ালসকলে শাসন কৰিছিল। এই মুখীয়ালসকল দেওতিৰ বৰগুৰজাৰ ৰাজপুত ৰজাৰ অধীনত আছিল । পিছলৈ কাচৱাহা বংশৰ এজন ৰাজকুমাৰ দুলহা ৰায়ে মীনাসকলৰ ক্ষমতাৰ অন্ত পেলাইছিল; তেওঁ দেওলীৰ বৰগুৰজাৰসকলকো পৰাস্ত কৰি ধূন্ধৰক সম্পূৰ্ণৰূপে কাচৱাহা শাসনৰ অধীনলৈ আনে।<ref>{{cite book |last=Sarkar |first=Jadunath |author-link=Jadunath Sarkar |title=A History of Jaipur: C. 1503–1938 |publisher=Orient Longman Limited |pages=23,24 |year=1994 |orig-year=1984 |isbn=81-250-0333-9 |url=https://books.google.com/books?id=O0oPIo9TXKcC&pg=PA23 }}</ref> আমেৰ দুৰ্গটো প্ৰথমে ৰাজা মান সিংহই নিৰ্মাণ কৰিছিল। জয় সিং প্ৰথমে ১৬০০ চনৰ আৰম্ভণিতে ইয়াৰ সম্প্ৰসাৰণ কৰিছিল। পৰৱৰ্তী ১৫০ বছৰলৈকে একেৰাহে শাসকসকলে ইয়াৰ উন্নতি আৰু সম্প্ৰসাৰণ কৰে, যেতিয়ালৈকে ১৭২৭ চনত দ্বিতীয় ছাৱাই জয় সিংহৰ ৰাজত্বকালত কাচৱাহাসকলে নিজৰ ৰাজধানী জয়পুৰলৈ স্থানান্তৰিত নকৰে।<ref name="Publishing2008"/> মধ্যযুগত আমেৰক ‘ধুন্ধৰ’ (পশ্চিম সীমান্তত অৱস্থিত বলিদানৰ পৰ্বতক বুজায়) নামেৰে জনা গৈছিল। একাদশ শতিকাৰ পৰা ১৭২৭ খ্ৰীষ্টাব্দলৈকে—অৰ্থাৎ ১০৩৭ চনৰ পৰা ১৭২৭ খ্ৰীষ্টাব্দৰ ভিতৰত—কাচৱাহা শাসকসকলে ইয়াক শাসন কৰিছিল, যেতিয়ালৈকে ৰাজধানী আমেৰৰ পৰা জয়পুৰলৈ স্থানান্তৰিত হোৱা নাছিল।<ref name="BruynBain2010"/> এই শাসকসকলৰ সৈতে আমিৰৰ ইতিহাস অবিচ্ছেদ্যভাৱে জড়িত, কিয়নো তেওঁলোকে ইয়াতেই নিজৰ সাম্ৰাজ্যৰ ভেটি স্থাপন কৰিছিল।<ref name="KhangarotNathawat1990">{{cite book|author1=R. S. Khangarot|author2=P. S. Nathawat|title=Jaigarh, the invincible fort of Amer|url=https://books.google.com/books?id=hkBuAAAAMAAJ|year=1990|publisher=RBSA Publishers|isbn=978-81-85176-48-2|pages=8–9, 17}}</ref> ==গাঁথনি== [[File:Courtyard of Amer Fort, India.jpg|thumb|আমেৰ দুৰ্গৰ জেনানা চোতাল]] ৰাজপ্ৰসাদটো ছটা সুকীয়া কিন্তু মূল অংশত ভাগ কৰা হৈছে, প্ৰত্যেকৰে নিজস্ব প্ৰৱেশদ্বাৰ আৰু চোতাল আছে। মূল প্ৰৱেশদ্বাৰটো চুৰাজ পোল (ছান গেট)ৰ মাজেৰে, যিটোৱে প্ৰথমে মূল চোতাললৈ যায়। এই ঠাইতে সেনাই যুদ্ধৰ পৰা উভতি অহাৰ লগে লগে বিজয়ৰ পেৰেডত নিজৰ যুদ্ধ সামগ্ৰী পেৰেড কৰিছিল; ৰাজপৰিয়ালৰ মহিলাসকলেও জালিযুক্ত খিৰিকীৰে এই পেৰেডবোৰ চাইছিল।<ref name="BrownThomas2008">{{cite book|author1=Lindsay Brown|author2=Amelia Thomas|title=Rajasthan, Delhi & Agra|url=https://books.google.com/books?id=Zz0_zXPb68kC&pg=PA178|year=2008|publisher=Lonely Planet|isbn=978-1-74104-690-8|page=178}}</ref> এই দুৱাৰখন বিশেষভাৱে নিৰ্মাণ আৰু পহৰা দিয়া হৈছিল, কিয়নো ই ৰাজপ্ৰসাদৰ মূল প্ৰৱেশদ্বাৰ আছিল। ই পূব দিশলৈ মুখ কৰি আছিল, উদীয়মান সূৰ্য্যৰ দিশ, সেয়েহে ইয়াৰ নাম ছান গেট। এই গেটৰ মাজেৰে ৰজাৰ কনভয় আৰু গণ্যমান্য ব্যক্তিসকলে ৰাজপ্ৰসাদত প্ৰৱেশ কৰিছিল।<ref name="Narveer Tanwar">{{Cite web|url=https://www.blogpark.in/places-around-jaipur/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20200208003554/https://www.blogpark.in/places-around-jaipur/ |url-status=dead |archive-date=8 February 2020 |title=Places around Jaipur |access-date=17 April 2011 |publisher=Archaeology Department of Rajasthan }}</ref> জালেব চক, আৰবী শব্দৰ অৰ্থ হৈছে "সৈনিকৰ গোট খোৱা ঠাই।" ছাৱাই জয় সিংহৰ (১৬৯৩–১৭৪৩ খ্ৰীষ্টাব্দ) ৰাজত্বকালত নিৰ্মিত আমেৰ প্ৰাসাদৰ চাৰিটা চোতালৰ ভিতৰত ই অন্যতম। মহাৰাজৰ ব্যক্তিগত দেহৰক্ষীসকলে ইয়াত এজন সেনাপতি বা "ফৌজ বাক্ষী"ৰ আদেশত পেৰেড কৰিছিল। মহাৰাজে দেহৰক্ষীসকলক পৰিদৰ্শন কৰিছিল। এই চোতালখনৰ কাষতে ঘোঁৰাৰ গোহালি আছিল আৰু ওপৰৰ মহলাৰ কোঠাবোৰত চকীদাৰসকলে বাস কৰিছিল।<ref name=Jaleb>{{Cite web|url=http://commons.wikimedia.org/wiki/File:Amer_Fort_-_Jaleb_Chowk_-_Information_plate.jpg |title=Information plaque at Jaleb Chowk |access-date=17 April 2011 |publisher=Archaeology Department of Rajasthan }}{{dead link|date=July 2017 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ===প্ৰথম চোতাল=== [[File:Amer Fort - Ganesh Pol (2022) - img 01.jpg|thumb|গণেশ পল প্ৰৱেশদ্বাৰ]] জালেবি চ’কৰ পৰা এটা আকৰ্ষণীয় চিৰিৰে মূল ৰাজপ্ৰসাদৰ চৌহদলৈ সোমাই যায়। ইয়াত প্ৰৱেশদ্বাৰৰ চিৰিৰ সোঁফালে শিলা দেৱী মন্দিৰ, য’ত ৰাজপুত মহাৰাজসকলে পূজা কৰিছিল; ষোড়শ শতিকাত মহাৰাজ মানসিংহে ইয়াক আৰম্ভ কৰিছিল আৰু ১৯৮০ চনলৈকে চলি আছিল, তেতিয়া ৰাজ পৰিয়ালে পশু বলি (ম'হ বলি)ৰ প্ৰথা বন্ধ কৰি দিছিল।<ref name="BrownThomas2008"/> ===দ্বিতীয় চোতাল=== প্ৰথম স্তৰৰ চোতালখনৰ মূল চিৰিৰে ওপৰলৈ উঠি, দ্বিতীয় চোতালখনত ‘দিৱান-ই-আম’ বা সাধাৰণ আদালতৰ হলটো আছে। দুশাৰী স্তম্ভৰ পৰা নিৰ্মিত দিৱান-ই-আম হৈছে ২৭টা স্তম্ভযুক্ত উচ্চ মঞ্চ; যাৰ প্ৰতিটো স্তম্ভৰ ওপৰত হাতী আকৃতিৰ খোদিত কৰা হৈছে আৰু ইয়াৰ ওপৰত গেলেৰী আছে। নামটোৱেই কোৱাৰ দৰে ৰজাই (শাসকে) ইয়াত সাধাৰণ মানুহৰ অনুৰোধ সাক্ষাৎ কৰিবলৈ আৰু শুনিবলৈ আদালত অনুষ্ঠিত কৰিছিল।<ref name="BruynBain2010"/><ref name="BrownThomas2008"/> ===তৃতীয় চোতাল=== [[File:Amer palace sheesh mahal.jpg|thumb| শ্বীশ মহলৰ সন্মুখৰ দৃশ্য]] [[File:Amber Fort interior.jpg|thumb|শ্বীশ মহলৰ কাঁচৰ চিলিং]] [[File:Amber Fort - Sheesh Mahal Interior.jpg|thumb|শ্বীশ মহলৰ ভিতৰৰ অংশ]] তৃতীয় চোতালখনেই হ’ল মহাৰাজ, তেওঁৰ পৰিয়াল আৰু তেওঁৰ পৰিচাৰকসকলৰ ব্যক্তিগত কোঠা। এই চোতালখনত মোজাইক আৰু ভাস্কৰ্য্যৰে সজোৱা ‘গণেশ পোল’ বা ‘গণেশ গেট’ৰ মাজেৰে প্ৰৱেশ কৰা হয়। এই চোতালখন দুটা অট্টালিকাৰে গঠিত, ইটোৱে সিটোৰ সন্মুখত, ইয়াৰ মাজত মোগল শৈলীৰ বাগিচা। প্ৰৱেশদ্বাৰৰ বাওঁফালে থকা অট্টালিকাটোক "জয় মন্দিৰ" বুলি কোৱা হয়; ইয়াক দাপোনযুক্ত পেনেল আৰু একাধিক দাপোনযুক্ত চিলিঙেৰে সুন্দৰকৈ সজাই তোলা হৈছে। এই আইনাবোৰ উত্তল আকৃতিৰ আৰু ৰঙীন ফয়েল আৰু ৰঙৰ ডিজাইন কৰা হৈছে যিবোৰ ব্যৱহাৰৰ সময়ত মমবাতিৰ পোহৰত উজ্জ্বলভাৱে জিলিকি উঠিব। শ্বীশ মহল (আইনা ৰাজপ্ৰসাদ) নামেৰেও জনাজাত, ইয়াৰ দাপোনৰ মোজাইক আৰু ৰঙীন কাচৰ আছিল "জিলিকি থকা মমবাতিৰ পোহৰত জিলিকি থকা মণিৰ বাকচ"।<ref name="BruynBain2010"/> ষোড়শ শতিকাত ৰজা মান সিংহই নিৰ্মাণ কৰা শ্বীশ মহল ১৭২৭ চনত সম্পূৰ্ণ হয়। <ref>{{Cite web|url = http://amerjaipur.in/Amer-monuments-description.php?mid=9&name=Sheesh%20mahal%20Amer%20palace|title = Sheesh mahal Amer palace|access-date = 2016-01-01|website = www.amerjaipur.in|last = pareek|first = Amit Kumar Pareek and Agam kumar}}</ref> কিন্তু ১৯৭০–৮০ চনৰ সময়ছোৱাত এই কামৰ বেছিভাগেই অৱনতি ঘটিছিল যদিও তেতিয়াৰ পৰাই পুনৰুদ্ধাৰ আৰু সংস্কাৰৰ প্ৰক্ৰিয়া চলি আছে। হলঘৰৰ চাৰিওফালে থকা বেৰবোৰত খোদিত মাৰ্বলৰ ৰিলিফ পেনেল আছে। এই হলটোৱে মাওটা হ্ৰদৰ মনোমোহা দৃশ্য প্ৰদান কৰে।<ref name="BrownThomas2008"/> জয় মন্দিৰৰ ওপৰত জাছ মন্দিৰ, ফুলৰ কাঁচৰ ইনলেজ আৰু এলাবাষ্টাৰ ৰিলিফ কামৰ সৈতে ব্যক্তিগত দৰ্শকৰ এটা হল।<ref name="BruynBain2010"/> ===চতুৰ্থ চোতাল=== চতুৰ্থ চোতালখনেই হৈছে জেনানা (ৰজাৰ পৰিয়ালৰ মহিলা, উপপত্নী বা মিষ্ট্ৰেছকে ধৰি) বাস কৰা ঠাই। এই চোতালত ৰাণীসকলে বাস কৰা কেইবাটাও বহা কোঠা আছিল আৰু ৰজাই যিকোনো ৰাণীক ইচ্ছামতে লগ কৰিব পাৰিছিল আৰু কোনেও নাজানে তেওঁ কোনজনী ৰাণীৰ ওচৰলৈ গৈছে, কাৰণ সকলো কোঠাই এটা সাধাৰণ কৰিড'ৰলৈ খোল খায়।<ref name="BrownThomas2008"/> ==সংৰক্ষণ== ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:ভাৰত]] [[শ্ৰেণী:বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ পৰ্যটনস্থলী]] 9chxg7aj0vcqdtmn0w5a5txnumdsrfa 603144 603143 2026-04-27T05:14:59Z দিম্পল দাস 5159 /* সংৰক্ষণ */ 603144 wikitext text/x-wiki [[File:20191219 Fort Amber, Amer, Jaipur 0955 9481.jpg|thumb|আমেৰ দুৰ্গ]] '''আমেৰ দুৰ্গ''' বা '''আম্বৰ দুৰ্গ''' [[ভাৰত]]ৰ [[ৰাজস্থান]]ৰ আমেৰত অৱস্থিত এটা দুৰ্গ। আমেৰ হৈছে ৰাজস্থানৰ ৰাজধানী জয়পুৰৰ পৰা ১১ কিলোমিটাৰ (৬.৮ মাইল) দূৰত্বত অৱস্থিত ৪ বৰ্গ কিলোমিটাৰ (১.৫ বৰ্গমাইল)।<ref name="Publishing2008">{{cite book|author=Outlook Publishing|title=Outlook|url=https://books.google.com/books?id=PTEEAAAAMBAJ&pg=PA39|year=2008|publisher=Outlook Publishing|page=39}}</ref> পাহাৰৰ ওপৰত অৱস্থিত এইখন জয়পুৰৰ এক প্ৰধান পৰ্যটনস্থলী।<ref name="Mancini2009">{{cite book|last=Mancini|first=Marc|title=Selling Destinations: Geography for the Travel Professional|url=https://books.google.com/books?id=Kp6ceVRUg8UC&pg=PA539|year=2009|publisher=Cengage Learning|isbn=978-1-4283-2142-7|page=539}}</ref><ref name="Abram2003">{{cite book|last=Abram|first=David|title=Rough guide to India|url=https://books.google.com/books?id=kAMik_6LbwUC&pg=PA161|year=2003|publisher=Rough Guides|isbn=978-1-84353-089-3|page=161}}</ref> আমেৰ দুৰ্গ কলাত্মক শৈলীৰ উপাদানৰ বাবে জনাজাত। বিশাল প্ৰাচীৰ আৰু ধাৰাবাহিকভাৱে গেট আৰু শিলগুটিৰে নিৰ্মিত পথৰ সৈতে এই দুৰ্গটোৱে মাওটা হ্ৰদৰ ওপৰেৰে চাই থাকে,<ref name="Abram2003" /><ref name="BruynBain2010">{{cite book|author1=Pippa de Bruyn|author2=Keith Bain|author3=David Allardice|author4=Shonar Joshi|title=Frommer's India|url=https://books.google.com/books?id=HlqM2CR4vfUC&pg=PA521|year=2010|publisher=Frommer's|isbn=978-0-470-55610-8|pages=521–522}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.hoteldekho.com/blog/amber-fort-jaipur/|title=Amer Fort - Jaipur|language=en-US|access-date=2017-11-17}}</ref><ref>{{Cite web|url = http://amerjaipur.in/Amer-monuments-description.php?mid=4&name=Maota%20Sarover|title = Maota Sarover -Amer-jaipur|access-date = 2015-09-25|publisher = Agam pareek|archivedate = 2018-06-30|archiveurl = https://web.archive.org/web/20180630105210/http://amerjaipur.in/Amer-monuments-description.php?mid=4&name=Maota|deadurl = yes}}</ref> যিটো আমেৰ প্ৰসাদৰ পানীৰ মূল উৎস। আমেৰ পেলেচ ৰাজপুত স্থাপত্যৰ এক সুন্দৰ নিদৰ্শন। ইয়াৰ কিছুমান অট্টালিকা আৰু কৰ্মত মোগল স্থাপত্যৰ প্ৰভাৱ আছে।<ref>{{Cite web|url=https://www.britannica.com/place/Amer-India|title=Amer {{!}} India|website=Encyclopedia Britannica|language=en|access-date=2019-06-21}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=oXa60HtlNOYC&pg=PA195|title=Great Monuments of India|last=DK|date=2009-11-02|publisher=Dorling Kindersley Limited|isbn=9781405347822|language=en}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=p0NJAAAAIAAJ&q=amer+fort+mughal+influence|title=Rise of the Kachhawas in Dhundhār (Jaipur): From the Earliest Times to the Death of Sawai Jai Singh (1743 A.D.)|last=Bhargava|first=Visheshwar Sarup|date=1979|publisher=Shabd Sanchar|language=en}}</ref> ৰঙা বেলেগ বেলেগ বেলেগ শিল আৰু মাৰ্বলৰে নিৰ্মিত এই আকৰ্ষণীয়, ভয়ংকৰ ৰাজপ্ৰসাদটো চাৰিটা স্তৰত নিৰ্মিত, প্ৰতিটো স্তৰতে এটা চোতাল আছে। ইয়াৰ ভিতৰত আছে দিৱান-ই-আম বা "ৰাজহুৱা দৰ্শকৰ হল", দিৱান-ই-খাছ বা "ব্যক্তিগত দৰ্শকৰ হল", শ্বীশ মহল (আইনা প্ৰাসাদ), বা জয় মন্দিৰ, আৰু সুখ নিৱাছ, য'ত ৰাজপ্ৰসাদৰ ভিতৰত পানীৰ ঢৌৰ ওপৰেৰে বতাহ বলি থকা বতাহৰ ফলত কৃত্ৰিমভাৱে শীতল বতৰৰ সৃষ্টি হয়। সেয়েহে আমেৰ দুৰ্গক সাধাৰণতে আমেৰ প্ৰসাদ বুলিও কোৱা হয়।<ref name="BruynBain2010"/> ৰাজপুত মহাৰাজ আৰু তেওঁলোকৰ পৰিয়ালৰ বাসগৃহ আছিল এই ৰাজপ্ৰসাদ। দুৰ্গৰ গণেশ গেটৰ ওচৰৰ ৰাজপ্ৰসাদৰ প্ৰৱেশদ্বাৰত চৈতন্য পন্থাৰ দেৱী শিলা দেৱীৰ প্ৰতি উৎসৰ্গিত এটা মন্দিৰ আছে, যিটো মন্দিৰ ১৬০৪ চনত বংগত বংগত জেচোৰ ৰজাক পৰাস্ত কৰাৰ সময়ত ৰাজা মান সিংহক দিয়া হৈছিল (জেচোৰ বৰ্তমান বাংলাদেশত আছে)।<ref name="Abram2003"/><ref name="Prasad1966">{{cite book|author=Rajiva Nain Prasad|title=Raja Mān Singh of Amer|url=https://books.google.com/books?id=FsA5AQAAIAAJ|year=1966|publisher=World Press|isbn=9780842614733}}</ref><ref name="Babb2004">{{cite book|author=Lawrence A. Babb|title=Alchemies of violence: myths of identity and the life of trade in western India|url=https://books.google.com/books?id=74tUY0le33UC&pg=PA230|year=2004|publisher=SAGE|isbn=978-0-7619-3223-9|pages=230–231}}</ref> ৰজা মান সিঙৰ ১২ গৰাকী ৰাণী আছিল গতিকে তেওঁ ১২টা কোঠা সাজিছিল, প্ৰতিগৰাকী ৰাণীৰ বাবে এটাকৈ। প্ৰতিটো কোঠাতে ৰজাৰ কোঠাৰ লগত সংযুক্ত চিৰি আছিল যদিও ৰাণীসকলক ওপৰলৈ যাবলৈ দিয়া হোৱা নাছিল। ৰাজা জয় সিঙৰ মাত্ৰ এগৰাকী ৰাণী আছিল গতিকে তেওঁ আগৰ তিনিগৰাকী ৰাণীৰ কোঠাৰ সমান কোঠা এটা সাজিছিল। ২০১৩ চনত কম্বোডিয়াৰ ফ্নম পেনত অনুষ্ঠিত বিশ্ব ঐতিহ্য সমিতিৰ ৩৭ সংখ্যক অধিবেশনত ৰাজস্থানৰ আন পাঁচটা দুৰ্গৰ সৈতে আমেৰ দুৰ্গক ৰাজস্থানৰ পাহাৰীয়া দুৰ্গ গোটৰ অংশ হিচাপে [[ইউনেস্কো]]ৰ [[বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] হিচাপে ঘোষণা কৰা হয়।<ref>{{cite news|last1=Singh|first1=Mahim Pratap|title=Unesco declares 6 Rajasthan forts World Heritage Sites|url=http://www.thehindu.com/news/national/other-states/unesco-declares-6-rajasthan-forts-world-heritage-sites/article4838107.ece|access-date=1 April 2015|work=[[The Hindu]]|date=22 June 2013}}</ref> ==ব্যুৎপত্তিবিজ্ঞান== চিল কা তীলাৰ ওপৰত নিৰ্মিত অম্বিকেশ্বৰ মন্দিৰৰ পৰা আমেৰ বা আম্বাৰ নামটো লোৱা হৈছে। অম্বিকাশ্বৰ দেৱতা শিৱৰ স্থানীয় নাম৷ কিন্তু স্থানীয় লোককথা অনুসৰি মাতৃ দেৱী দুৰ্গাৰ আন এটা নাম অম্বাৰ পৰা লোৱা হৈছে।<ref>Trudy Ring, Noelle Watson, Paul Schellinger (2012). ''[Asia and Oceania: International Dictionary of Historic Places]''. {{ISBN|1-136-63979-9}}. pp. 24.</ref> ==ভূগোল== ৰাজস্থানৰ ৰাজধানী জয়পুৰৰ পৰা প্ৰায় ১১ কিলোমিটাৰ (৬.৮ মাইল) দূৰত্বত আমেৰ চহৰৰ ওচৰৰ মাওতা হ্ৰদত ওলাই থকা এটা বনাঞ্চল পাহাৰত আমেৰ প্ৰাসাদ অৱস্থিত। এই ৰাজপ্ৰসাদটো দিল্লীলৈ যোৱা ১১চি ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথৰ ওচৰত।<ref name="Tour">{{Cite web|url=http://www.tourism.rajasthan.gov.in/amber-palace.html|title=Amer Palace|publisher=Rajasthan Tourism: Government of India|access-date=31 March 2011}}</ref> প্ৰৱেশদ্বাৰলৈ যোৱা ৪WD ৰ এটা সৰু পথ, যাক দুৰ্গৰ সুৰজ পল (ছান গেট) বুলি জনা যায়। এতিয়া পৰ্যটকসকলে হাতীত উঠাতকৈ জীপেৰে গড়লৈ যোৱাটো অধিক নৈতিক বুলি বিবেচিত হৈছে। ==ইতিহাস== ===আৰম্ভণি ইতিহাস=== [[File:Amber1860.jpg|thumb|ৰাজস্থানৰ আমেৰ দুৰ্গৰ এক দৃশ্য; উইলিয়াম চিম্পছনৰ জলৰঙ, প্ৰায় ১৮৬০ চন]] আমেৰ আছিল সুসাৱত বংশৰ শাসিত মীনা ৰাজ্য। কাকিল দেৱাই সুসাৱতক পৰাস্ত কৰি খোহৰ পিছত আমেৰক ধূন্ধৰৰ ৰাজধানী কৰিলে। কাকিল দেৱ দুলহেৰাইৰ পুত্ৰ।<ref>{{cite book|title=Jaigarh, the Invincible Fort of Amber| year=1990 |url=https://books.google.com/books?id=hkBuAAAAMAAJ&q=Khoh|page=18|publisher=RBSA Publishers, 1990| isbn=9788185176482 }}</ref><ref>{{cite book|title=Jaipur: Gem of India| date=7 July 2016 |url=https://books.google.com/books?id=5tCeDAAAQBAJ&q=khoh|page=24|publisher=IntegralDMS, 2016| isbn=9781942322054 }}</ref> প্ৰাচীন কালত জয়পুৰ ৰাজ্যখন ‘আমেৰ’ বা ‘ধুন্ধৰ’ নামেৰে জনাজাত আছিল আৰু ইয়াত পাঁচটা ভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ মীনা মুখীয়ালসকলে শাসন কৰিছিল। এই মুখীয়ালসকল দেওতিৰ বৰগুৰজাৰ ৰাজপুত ৰজাৰ অধীনত আছিল । পিছলৈ কাচৱাহা বংশৰ এজন ৰাজকুমাৰ দুলহা ৰায়ে মীনাসকলৰ ক্ষমতাৰ অন্ত পেলাইছিল; তেওঁ দেওলীৰ বৰগুৰজাৰসকলকো পৰাস্ত কৰি ধূন্ধৰক সম্পূৰ্ণৰূপে কাচৱাহা শাসনৰ অধীনলৈ আনে।<ref>{{cite book |last=Sarkar |first=Jadunath |author-link=Jadunath Sarkar |title=A History of Jaipur: C. 1503–1938 |publisher=Orient Longman Limited |pages=23,24 |year=1994 |orig-year=1984 |isbn=81-250-0333-9 |url=https://books.google.com/books?id=O0oPIo9TXKcC&pg=PA23 }}</ref> আমেৰ দুৰ্গটো প্ৰথমে ৰাজা মান সিংহই নিৰ্মাণ কৰিছিল। জয় সিং প্ৰথমে ১৬০০ চনৰ আৰম্ভণিতে ইয়াৰ সম্প্ৰসাৰণ কৰিছিল। পৰৱৰ্তী ১৫০ বছৰলৈকে একেৰাহে শাসকসকলে ইয়াৰ উন্নতি আৰু সম্প্ৰসাৰণ কৰে, যেতিয়ালৈকে ১৭২৭ চনত দ্বিতীয় ছাৱাই জয় সিংহৰ ৰাজত্বকালত কাচৱাহাসকলে নিজৰ ৰাজধানী জয়পুৰলৈ স্থানান্তৰিত নকৰে।<ref name="Publishing2008"/> মধ্যযুগত আমেৰক ‘ধুন্ধৰ’ (পশ্চিম সীমান্তত অৱস্থিত বলিদানৰ পৰ্বতক বুজায়) নামেৰে জনা গৈছিল। একাদশ শতিকাৰ পৰা ১৭২৭ খ্ৰীষ্টাব্দলৈকে—অৰ্থাৎ ১০৩৭ চনৰ পৰা ১৭২৭ খ্ৰীষ্টাব্দৰ ভিতৰত—কাচৱাহা শাসকসকলে ইয়াক শাসন কৰিছিল, যেতিয়ালৈকে ৰাজধানী আমেৰৰ পৰা জয়পুৰলৈ স্থানান্তৰিত হোৱা নাছিল।<ref name="BruynBain2010"/> এই শাসকসকলৰ সৈতে আমিৰৰ ইতিহাস অবিচ্ছেদ্যভাৱে জড়িত, কিয়নো তেওঁলোকে ইয়াতেই নিজৰ সাম্ৰাজ্যৰ ভেটি স্থাপন কৰিছিল।<ref name="KhangarotNathawat1990">{{cite book|author1=R. S. Khangarot|author2=P. S. Nathawat|title=Jaigarh, the invincible fort of Amer|url=https://books.google.com/books?id=hkBuAAAAMAAJ|year=1990|publisher=RBSA Publishers|isbn=978-81-85176-48-2|pages=8–9, 17}}</ref> ==গাঁথনি== [[File:Courtyard of Amer Fort, India.jpg|thumb|আমেৰ দুৰ্গৰ জেনানা চোতাল]] ৰাজপ্ৰসাদটো ছটা সুকীয়া কিন্তু মূল অংশত ভাগ কৰা হৈছে, প্ৰত্যেকৰে নিজস্ব প্ৰৱেশদ্বাৰ আৰু চোতাল আছে। মূল প্ৰৱেশদ্বাৰটো চুৰাজ পোল (ছান গেট)ৰ মাজেৰে, যিটোৱে প্ৰথমে মূল চোতাললৈ যায়। এই ঠাইতে সেনাই যুদ্ধৰ পৰা উভতি অহাৰ লগে লগে বিজয়ৰ পেৰেডত নিজৰ যুদ্ধ সামগ্ৰী পেৰেড কৰিছিল; ৰাজপৰিয়ালৰ মহিলাসকলেও জালিযুক্ত খিৰিকীৰে এই পেৰেডবোৰ চাইছিল।<ref name="BrownThomas2008">{{cite book|author1=Lindsay Brown|author2=Amelia Thomas|title=Rajasthan, Delhi & Agra|url=https://books.google.com/books?id=Zz0_zXPb68kC&pg=PA178|year=2008|publisher=Lonely Planet|isbn=978-1-74104-690-8|page=178}}</ref> এই দুৱাৰখন বিশেষভাৱে নিৰ্মাণ আৰু পহৰা দিয়া হৈছিল, কিয়নো ই ৰাজপ্ৰসাদৰ মূল প্ৰৱেশদ্বাৰ আছিল। ই পূব দিশলৈ মুখ কৰি আছিল, উদীয়মান সূৰ্য্যৰ দিশ, সেয়েহে ইয়াৰ নাম ছান গেট। এই গেটৰ মাজেৰে ৰজাৰ কনভয় আৰু গণ্যমান্য ব্যক্তিসকলে ৰাজপ্ৰসাদত প্ৰৱেশ কৰিছিল।<ref name="Narveer Tanwar">{{Cite web|url=https://www.blogpark.in/places-around-jaipur/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20200208003554/https://www.blogpark.in/places-around-jaipur/ |url-status=dead |archive-date=8 February 2020 |title=Places around Jaipur |access-date=17 April 2011 |publisher=Archaeology Department of Rajasthan }}</ref> জালেব চক, আৰবী শব্দৰ অৰ্থ হৈছে "সৈনিকৰ গোট খোৱা ঠাই।" ছাৱাই জয় সিংহৰ (১৬৯৩–১৭৪৩ খ্ৰীষ্টাব্দ) ৰাজত্বকালত নিৰ্মিত আমেৰ প্ৰাসাদৰ চাৰিটা চোতালৰ ভিতৰত ই অন্যতম। মহাৰাজৰ ব্যক্তিগত দেহৰক্ষীসকলে ইয়াত এজন সেনাপতি বা "ফৌজ বাক্ষী"ৰ আদেশত পেৰেড কৰিছিল। মহাৰাজে দেহৰক্ষীসকলক পৰিদৰ্শন কৰিছিল। এই চোতালখনৰ কাষতে ঘোঁৰাৰ গোহালি আছিল আৰু ওপৰৰ মহলাৰ কোঠাবোৰত চকীদাৰসকলে বাস কৰিছিল।<ref name=Jaleb>{{Cite web|url=http://commons.wikimedia.org/wiki/File:Amer_Fort_-_Jaleb_Chowk_-_Information_plate.jpg |title=Information plaque at Jaleb Chowk |access-date=17 April 2011 |publisher=Archaeology Department of Rajasthan }}{{dead link|date=July 2017 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ===প্ৰথম চোতাল=== [[File:Amer Fort - Ganesh Pol (2022) - img 01.jpg|thumb|গণেশ পল প্ৰৱেশদ্বাৰ]] জালেবি চ’কৰ পৰা এটা আকৰ্ষণীয় চিৰিৰে মূল ৰাজপ্ৰসাদৰ চৌহদলৈ সোমাই যায়। ইয়াত প্ৰৱেশদ্বাৰৰ চিৰিৰ সোঁফালে শিলা দেৱী মন্দিৰ, য’ত ৰাজপুত মহাৰাজসকলে পূজা কৰিছিল; ষোড়শ শতিকাত মহাৰাজ মানসিংহে ইয়াক আৰম্ভ কৰিছিল আৰু ১৯৮০ চনলৈকে চলি আছিল, তেতিয়া ৰাজ পৰিয়ালে পশু বলি (ম'হ বলি)ৰ প্ৰথা বন্ধ কৰি দিছিল।<ref name="BrownThomas2008"/> ===দ্বিতীয় চোতাল=== প্ৰথম স্তৰৰ চোতালখনৰ মূল চিৰিৰে ওপৰলৈ উঠি, দ্বিতীয় চোতালখনত ‘দিৱান-ই-আম’ বা সাধাৰণ আদালতৰ হলটো আছে। দুশাৰী স্তম্ভৰ পৰা নিৰ্মিত দিৱান-ই-আম হৈছে ২৭টা স্তম্ভযুক্ত উচ্চ মঞ্চ; যাৰ প্ৰতিটো স্তম্ভৰ ওপৰত হাতী আকৃতিৰ খোদিত কৰা হৈছে আৰু ইয়াৰ ওপৰত গেলেৰী আছে। নামটোৱেই কোৱাৰ দৰে ৰজাই (শাসকে) ইয়াত সাধাৰণ মানুহৰ অনুৰোধ সাক্ষাৎ কৰিবলৈ আৰু শুনিবলৈ আদালত অনুষ্ঠিত কৰিছিল।<ref name="BruynBain2010"/><ref name="BrownThomas2008"/> ===তৃতীয় চোতাল=== [[File:Amer palace sheesh mahal.jpg|thumb| শ্বীশ মহলৰ সন্মুখৰ দৃশ্য]] [[File:Amber Fort interior.jpg|thumb|শ্বীশ মহলৰ কাঁচৰ চিলিং]] [[File:Amber Fort - Sheesh Mahal Interior.jpg|thumb|শ্বীশ মহলৰ ভিতৰৰ অংশ]] তৃতীয় চোতালখনেই হ’ল মহাৰাজ, তেওঁৰ পৰিয়াল আৰু তেওঁৰ পৰিচাৰকসকলৰ ব্যক্তিগত কোঠা। এই চোতালখনত মোজাইক আৰু ভাস্কৰ্য্যৰে সজোৱা ‘গণেশ পোল’ বা ‘গণেশ গেট’ৰ মাজেৰে প্ৰৱেশ কৰা হয়। এই চোতালখন দুটা অট্টালিকাৰে গঠিত, ইটোৱে সিটোৰ সন্মুখত, ইয়াৰ মাজত মোগল শৈলীৰ বাগিচা। প্ৰৱেশদ্বাৰৰ বাওঁফালে থকা অট্টালিকাটোক "জয় মন্দিৰ" বুলি কোৱা হয়; ইয়াক দাপোনযুক্ত পেনেল আৰু একাধিক দাপোনযুক্ত চিলিঙেৰে সুন্দৰকৈ সজাই তোলা হৈছে। এই আইনাবোৰ উত্তল আকৃতিৰ আৰু ৰঙীন ফয়েল আৰু ৰঙৰ ডিজাইন কৰা হৈছে যিবোৰ ব্যৱহাৰৰ সময়ত মমবাতিৰ পোহৰত উজ্জ্বলভাৱে জিলিকি উঠিব। শ্বীশ মহল (আইনা ৰাজপ্ৰসাদ) নামেৰেও জনাজাত, ইয়াৰ দাপোনৰ মোজাইক আৰু ৰঙীন কাচৰ আছিল "জিলিকি থকা মমবাতিৰ পোহৰত জিলিকি থকা মণিৰ বাকচ"।<ref name="BruynBain2010"/> ষোড়শ শতিকাত ৰজা মান সিংহই নিৰ্মাণ কৰা শ্বীশ মহল ১৭২৭ চনত সম্পূৰ্ণ হয়। <ref>{{Cite web|url = http://amerjaipur.in/Amer-monuments-description.php?mid=9&name=Sheesh%20mahal%20Amer%20palace|title = Sheesh mahal Amer palace|access-date = 2016-01-01|website = www.amerjaipur.in|last = pareek|first = Amit Kumar Pareek and Agam kumar}}</ref> কিন্তু ১৯৭০–৮০ চনৰ সময়ছোৱাত এই কামৰ বেছিভাগেই অৱনতি ঘটিছিল যদিও তেতিয়াৰ পৰাই পুনৰুদ্ধাৰ আৰু সংস্কাৰৰ প্ৰক্ৰিয়া চলি আছে। হলঘৰৰ চাৰিওফালে থকা বেৰবোৰত খোদিত মাৰ্বলৰ ৰিলিফ পেনেল আছে। এই হলটোৱে মাওটা হ্ৰদৰ মনোমোহা দৃশ্য প্ৰদান কৰে।<ref name="BrownThomas2008"/> জয় মন্দিৰৰ ওপৰত জাছ মন্দিৰ, ফুলৰ কাঁচৰ ইনলেজ আৰু এলাবাষ্টাৰ ৰিলিফ কামৰ সৈতে ব্যক্তিগত দৰ্শকৰ এটা হল।<ref name="BruynBain2010"/> ===চতুৰ্থ চোতাল=== চতুৰ্থ চোতালখনেই হৈছে জেনানা (ৰজাৰ পৰিয়ালৰ মহিলা, উপপত্নী বা মিষ্ট্ৰেছকে ধৰি) বাস কৰা ঠাই। এই চোতালত ৰাণীসকলে বাস কৰা কেইবাটাও বহা কোঠা আছিল আৰু ৰজাই যিকোনো ৰাণীক ইচ্ছামতে লগ কৰিব পাৰিছিল আৰু কোনেও নাজানে তেওঁ কোনজনী ৰাণীৰ ওচৰলৈ গৈছে, কাৰণ সকলো কোঠাই এটা সাধাৰণ কৰিড'ৰলৈ খোল খায়।<ref name="BrownThomas2008"/> ==সংৰক্ষণ== ২০১৩ চনৰ জুন মাহৰ ভিতৰত ফ্নম পেনত বিশ্ব ঐতিহ্য সমিতিৰ ৩৭ সংখ্যক বৈঠকৰ সময়ত ৰাজস্থানৰ ছটা দুৰ্গ যথা, অম্বাৰ দুৰ্গ, চিত্তৰ দুৰ্গ, গাগ্ৰন দুৰ্গ, জয়ছালমেৰ দুৰ্গ, কুম্ভলগড় আৰু ৰন্থামবাৰ দুৰ্গ ইউনেস্কোৰ বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়।<ref>{{cite news|title=Heritage Status for Forts|url=http://www.highbeam.com/doc/1P3-3028072831.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924204129/http://www.highbeam.com/doc/1P3-3028072831.html|url-status=dead|archive-date=24 September 2015|access-date=5 July 2015|date=28 June 2013|publisher=Eastern Eye }}</ref><ref>{{cite news|title=Iconic Hill Forts on UN Heritage List|url=http://www.highbeam.com/doc/1G1-334781049.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924154401/http://www.highbeam.com/doc/1G1-334781049.html|url-status=dead|archive-date=24 September 2015|access-date=5 July 2015|date=22 June 2013|publisher=Mail Today|location=New Delhi}}</ref> ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:ভাৰত]] [[শ্ৰেণী:বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ পৰ্যটনস্থলী]] dl7o4khukfci4dva6dnlqije235erus 603145 603144 2026-04-27T05:17:48Z দিম্পল দাস 5159 /* সংৰক্ষণ */ 603145 wikitext text/x-wiki [[File:20191219 Fort Amber, Amer, Jaipur 0955 9481.jpg|thumb|আমেৰ দুৰ্গ]] '''আমেৰ দুৰ্গ''' বা '''আম্বৰ দুৰ্গ''' [[ভাৰত]]ৰ [[ৰাজস্থান]]ৰ আমেৰত অৱস্থিত এটা দুৰ্গ। আমেৰ হৈছে ৰাজস্থানৰ ৰাজধানী জয়পুৰৰ পৰা ১১ কিলোমিটাৰ (৬.৮ মাইল) দূৰত্বত অৱস্থিত ৪ বৰ্গ কিলোমিটাৰ (১.৫ বৰ্গমাইল)।<ref name="Publishing2008">{{cite book|author=Outlook Publishing|title=Outlook|url=https://books.google.com/books?id=PTEEAAAAMBAJ&pg=PA39|year=2008|publisher=Outlook Publishing|page=39}}</ref> পাহাৰৰ ওপৰত অৱস্থিত এইখন জয়পুৰৰ এক প্ৰধান পৰ্যটনস্থলী।<ref name="Mancini2009">{{cite book|last=Mancini|first=Marc|title=Selling Destinations: Geography for the Travel Professional|url=https://books.google.com/books?id=Kp6ceVRUg8UC&pg=PA539|year=2009|publisher=Cengage Learning|isbn=978-1-4283-2142-7|page=539}}</ref><ref name="Abram2003">{{cite book|last=Abram|first=David|title=Rough guide to India|url=https://books.google.com/books?id=kAMik_6LbwUC&pg=PA161|year=2003|publisher=Rough Guides|isbn=978-1-84353-089-3|page=161}}</ref> আমেৰ দুৰ্গ কলাত্মক শৈলীৰ উপাদানৰ বাবে জনাজাত। বিশাল প্ৰাচীৰ আৰু ধাৰাবাহিকভাৱে গেট আৰু শিলগুটিৰে নিৰ্মিত পথৰ সৈতে এই দুৰ্গটোৱে মাওটা হ্ৰদৰ ওপৰেৰে চাই থাকে,<ref name="Abram2003" /><ref name="BruynBain2010">{{cite book|author1=Pippa de Bruyn|author2=Keith Bain|author3=David Allardice|author4=Shonar Joshi|title=Frommer's India|url=https://books.google.com/books?id=HlqM2CR4vfUC&pg=PA521|year=2010|publisher=Frommer's|isbn=978-0-470-55610-8|pages=521–522}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.hoteldekho.com/blog/amber-fort-jaipur/|title=Amer Fort - Jaipur|language=en-US|access-date=2017-11-17}}</ref><ref>{{Cite web|url = http://amerjaipur.in/Amer-monuments-description.php?mid=4&name=Maota%20Sarover|title = Maota Sarover -Amer-jaipur|access-date = 2015-09-25|publisher = Agam pareek|archivedate = 2018-06-30|archiveurl = https://web.archive.org/web/20180630105210/http://amerjaipur.in/Amer-monuments-description.php?mid=4&name=Maota|deadurl = yes}}</ref> যিটো আমেৰ প্ৰসাদৰ পানীৰ মূল উৎস। আমেৰ পেলেচ ৰাজপুত স্থাপত্যৰ এক সুন্দৰ নিদৰ্শন। ইয়াৰ কিছুমান অট্টালিকা আৰু কৰ্মত মোগল স্থাপত্যৰ প্ৰভাৱ আছে।<ref>{{Cite web|url=https://www.britannica.com/place/Amer-India|title=Amer {{!}} India|website=Encyclopedia Britannica|language=en|access-date=2019-06-21}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=oXa60HtlNOYC&pg=PA195|title=Great Monuments of India|last=DK|date=2009-11-02|publisher=Dorling Kindersley Limited|isbn=9781405347822|language=en}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=p0NJAAAAIAAJ&q=amer+fort+mughal+influence|title=Rise of the Kachhawas in Dhundhār (Jaipur): From the Earliest Times to the Death of Sawai Jai Singh (1743 A.D.)|last=Bhargava|first=Visheshwar Sarup|date=1979|publisher=Shabd Sanchar|language=en}}</ref> ৰঙা বেলেগ বেলেগ বেলেগ শিল আৰু মাৰ্বলৰে নিৰ্মিত এই আকৰ্ষণীয়, ভয়ংকৰ ৰাজপ্ৰসাদটো চাৰিটা স্তৰত নিৰ্মিত, প্ৰতিটো স্তৰতে এটা চোতাল আছে। ইয়াৰ ভিতৰত আছে দিৱান-ই-আম বা "ৰাজহুৱা দৰ্শকৰ হল", দিৱান-ই-খাছ বা "ব্যক্তিগত দৰ্শকৰ হল", শ্বীশ মহল (আইনা প্ৰাসাদ), বা জয় মন্দিৰ, আৰু সুখ নিৱাছ, য'ত ৰাজপ্ৰসাদৰ ভিতৰত পানীৰ ঢৌৰ ওপৰেৰে বতাহ বলি থকা বতাহৰ ফলত কৃত্ৰিমভাৱে শীতল বতৰৰ সৃষ্টি হয়। সেয়েহে আমেৰ দুৰ্গক সাধাৰণতে আমেৰ প্ৰসাদ বুলিও কোৱা হয়।<ref name="BruynBain2010"/> ৰাজপুত মহাৰাজ আৰু তেওঁলোকৰ পৰিয়ালৰ বাসগৃহ আছিল এই ৰাজপ্ৰসাদ। দুৰ্গৰ গণেশ গেটৰ ওচৰৰ ৰাজপ্ৰসাদৰ প্ৰৱেশদ্বাৰত চৈতন্য পন্থাৰ দেৱী শিলা দেৱীৰ প্ৰতি উৎসৰ্গিত এটা মন্দিৰ আছে, যিটো মন্দিৰ ১৬০৪ চনত বংগত বংগত জেচোৰ ৰজাক পৰাস্ত কৰাৰ সময়ত ৰাজা মান সিংহক দিয়া হৈছিল (জেচোৰ বৰ্তমান বাংলাদেশত আছে)।<ref name="Abram2003"/><ref name="Prasad1966">{{cite book|author=Rajiva Nain Prasad|title=Raja Mān Singh of Amer|url=https://books.google.com/books?id=FsA5AQAAIAAJ|year=1966|publisher=World Press|isbn=9780842614733}}</ref><ref name="Babb2004">{{cite book|author=Lawrence A. Babb|title=Alchemies of violence: myths of identity and the life of trade in western India|url=https://books.google.com/books?id=74tUY0le33UC&pg=PA230|year=2004|publisher=SAGE|isbn=978-0-7619-3223-9|pages=230–231}}</ref> ৰজা মান সিঙৰ ১২ গৰাকী ৰাণী আছিল গতিকে তেওঁ ১২টা কোঠা সাজিছিল, প্ৰতিগৰাকী ৰাণীৰ বাবে এটাকৈ। প্ৰতিটো কোঠাতে ৰজাৰ কোঠাৰ লগত সংযুক্ত চিৰি আছিল যদিও ৰাণীসকলক ওপৰলৈ যাবলৈ দিয়া হোৱা নাছিল। ৰাজা জয় সিঙৰ মাত্ৰ এগৰাকী ৰাণী আছিল গতিকে তেওঁ আগৰ তিনিগৰাকী ৰাণীৰ কোঠাৰ সমান কোঠা এটা সাজিছিল। ২০১৩ চনত কম্বোডিয়াৰ ফ্নম পেনত অনুষ্ঠিত বিশ্ব ঐতিহ্য সমিতিৰ ৩৭ সংখ্যক অধিবেশনত ৰাজস্থানৰ আন পাঁচটা দুৰ্গৰ সৈতে আমেৰ দুৰ্গক ৰাজস্থানৰ পাহাৰীয়া দুৰ্গ গোটৰ অংশ হিচাপে [[ইউনেস্কো]]ৰ [[বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] হিচাপে ঘোষণা কৰা হয়।<ref>{{cite news|last1=Singh|first1=Mahim Pratap|title=Unesco declares 6 Rajasthan forts World Heritage Sites|url=http://www.thehindu.com/news/national/other-states/unesco-declares-6-rajasthan-forts-world-heritage-sites/article4838107.ece|access-date=1 April 2015|work=[[The Hindu]]|date=22 June 2013}}</ref> ==ব্যুৎপত্তিবিজ্ঞান== চিল কা তীলাৰ ওপৰত নিৰ্মিত অম্বিকেশ্বৰ মন্দিৰৰ পৰা আমেৰ বা আম্বাৰ নামটো লোৱা হৈছে। অম্বিকাশ্বৰ দেৱতা শিৱৰ স্থানীয় নাম৷ কিন্তু স্থানীয় লোককথা অনুসৰি মাতৃ দেৱী দুৰ্গাৰ আন এটা নাম অম্বাৰ পৰা লোৱা হৈছে।<ref>Trudy Ring, Noelle Watson, Paul Schellinger (2012). ''[Asia and Oceania: International Dictionary of Historic Places]''. {{ISBN|1-136-63979-9}}. pp. 24.</ref> ==ভূগোল== ৰাজস্থানৰ ৰাজধানী জয়পুৰৰ পৰা প্ৰায় ১১ কিলোমিটাৰ (৬.৮ মাইল) দূৰত্বত আমেৰ চহৰৰ ওচৰৰ মাওতা হ্ৰদত ওলাই থকা এটা বনাঞ্চল পাহাৰত আমেৰ প্ৰাসাদ অৱস্থিত। এই ৰাজপ্ৰসাদটো দিল্লীলৈ যোৱা ১১চি ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথৰ ওচৰত।<ref name="Tour">{{Cite web|url=http://www.tourism.rajasthan.gov.in/amber-palace.html|title=Amer Palace|publisher=Rajasthan Tourism: Government of India|access-date=31 March 2011}}</ref> প্ৰৱেশদ্বাৰলৈ যোৱা ৪WD ৰ এটা সৰু পথ, যাক দুৰ্গৰ সুৰজ পল (ছান গেট) বুলি জনা যায়। এতিয়া পৰ্যটকসকলে হাতীত উঠাতকৈ জীপেৰে গড়লৈ যোৱাটো অধিক নৈতিক বুলি বিবেচিত হৈছে। ==ইতিহাস== ===আৰম্ভণি ইতিহাস=== [[File:Amber1860.jpg|thumb|ৰাজস্থানৰ আমেৰ দুৰ্গৰ এক দৃশ্য; উইলিয়াম চিম্পছনৰ জলৰঙ, প্ৰায় ১৮৬০ চন]] আমেৰ আছিল সুসাৱত বংশৰ শাসিত মীনা ৰাজ্য। কাকিল দেৱাই সুসাৱতক পৰাস্ত কৰি খোহৰ পিছত আমেৰক ধূন্ধৰৰ ৰাজধানী কৰিলে। কাকিল দেৱ দুলহেৰাইৰ পুত্ৰ।<ref>{{cite book|title=Jaigarh, the Invincible Fort of Amber| year=1990 |url=https://books.google.com/books?id=hkBuAAAAMAAJ&q=Khoh|page=18|publisher=RBSA Publishers, 1990| isbn=9788185176482 }}</ref><ref>{{cite book|title=Jaipur: Gem of India| date=7 July 2016 |url=https://books.google.com/books?id=5tCeDAAAQBAJ&q=khoh|page=24|publisher=IntegralDMS, 2016| isbn=9781942322054 }}</ref> প্ৰাচীন কালত জয়পুৰ ৰাজ্যখন ‘আমেৰ’ বা ‘ধুন্ধৰ’ নামেৰে জনাজাত আছিল আৰু ইয়াত পাঁচটা ভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ মীনা মুখীয়ালসকলে শাসন কৰিছিল। এই মুখীয়ালসকল দেওতিৰ বৰগুৰজাৰ ৰাজপুত ৰজাৰ অধীনত আছিল । পিছলৈ কাচৱাহা বংশৰ এজন ৰাজকুমাৰ দুলহা ৰায়ে মীনাসকলৰ ক্ষমতাৰ অন্ত পেলাইছিল; তেওঁ দেওলীৰ বৰগুৰজাৰসকলকো পৰাস্ত কৰি ধূন্ধৰক সম্পূৰ্ণৰূপে কাচৱাহা শাসনৰ অধীনলৈ আনে।<ref>{{cite book |last=Sarkar |first=Jadunath |author-link=Jadunath Sarkar |title=A History of Jaipur: C. 1503–1938 |publisher=Orient Longman Limited |pages=23,24 |year=1994 |orig-year=1984 |isbn=81-250-0333-9 |url=https://books.google.com/books?id=O0oPIo9TXKcC&pg=PA23 }}</ref> আমেৰ দুৰ্গটো প্ৰথমে ৰাজা মান সিংহই নিৰ্মাণ কৰিছিল। জয় সিং প্ৰথমে ১৬০০ চনৰ আৰম্ভণিতে ইয়াৰ সম্প্ৰসাৰণ কৰিছিল। পৰৱৰ্তী ১৫০ বছৰলৈকে একেৰাহে শাসকসকলে ইয়াৰ উন্নতি আৰু সম্প্ৰসাৰণ কৰে, যেতিয়ালৈকে ১৭২৭ চনত দ্বিতীয় ছাৱাই জয় সিংহৰ ৰাজত্বকালত কাচৱাহাসকলে নিজৰ ৰাজধানী জয়পুৰলৈ স্থানান্তৰিত নকৰে।<ref name="Publishing2008"/> মধ্যযুগত আমেৰক ‘ধুন্ধৰ’ (পশ্চিম সীমান্তত অৱস্থিত বলিদানৰ পৰ্বতক বুজায়) নামেৰে জনা গৈছিল। একাদশ শতিকাৰ পৰা ১৭২৭ খ্ৰীষ্টাব্দলৈকে—অৰ্থাৎ ১০৩৭ চনৰ পৰা ১৭২৭ খ্ৰীষ্টাব্দৰ ভিতৰত—কাচৱাহা শাসকসকলে ইয়াক শাসন কৰিছিল, যেতিয়ালৈকে ৰাজধানী আমেৰৰ পৰা জয়পুৰলৈ স্থানান্তৰিত হোৱা নাছিল।<ref name="BruynBain2010"/> এই শাসকসকলৰ সৈতে আমিৰৰ ইতিহাস অবিচ্ছেদ্যভাৱে জড়িত, কিয়নো তেওঁলোকে ইয়াতেই নিজৰ সাম্ৰাজ্যৰ ভেটি স্থাপন কৰিছিল।<ref name="KhangarotNathawat1990">{{cite book|author1=R. S. Khangarot|author2=P. S. Nathawat|title=Jaigarh, the invincible fort of Amer|url=https://books.google.com/books?id=hkBuAAAAMAAJ|year=1990|publisher=RBSA Publishers|isbn=978-81-85176-48-2|pages=8–9, 17}}</ref> ==গাঁথনি== [[File:Courtyard of Amer Fort, India.jpg|thumb|আমেৰ দুৰ্গৰ জেনানা চোতাল]] ৰাজপ্ৰসাদটো ছটা সুকীয়া কিন্তু মূল অংশত ভাগ কৰা হৈছে, প্ৰত্যেকৰে নিজস্ব প্ৰৱেশদ্বাৰ আৰু চোতাল আছে। মূল প্ৰৱেশদ্বাৰটো চুৰাজ পোল (ছান গেট)ৰ মাজেৰে, যিটোৱে প্ৰথমে মূল চোতাললৈ যায়। এই ঠাইতে সেনাই যুদ্ধৰ পৰা উভতি অহাৰ লগে লগে বিজয়ৰ পেৰেডত নিজৰ যুদ্ধ সামগ্ৰী পেৰেড কৰিছিল; ৰাজপৰিয়ালৰ মহিলাসকলেও জালিযুক্ত খিৰিকীৰে এই পেৰেডবোৰ চাইছিল।<ref name="BrownThomas2008">{{cite book|author1=Lindsay Brown|author2=Amelia Thomas|title=Rajasthan, Delhi & Agra|url=https://books.google.com/books?id=Zz0_zXPb68kC&pg=PA178|year=2008|publisher=Lonely Planet|isbn=978-1-74104-690-8|page=178}}</ref> এই দুৱাৰখন বিশেষভাৱে নিৰ্মাণ আৰু পহৰা দিয়া হৈছিল, কিয়নো ই ৰাজপ্ৰসাদৰ মূল প্ৰৱেশদ্বাৰ আছিল। ই পূব দিশলৈ মুখ কৰি আছিল, উদীয়মান সূৰ্য্যৰ দিশ, সেয়েহে ইয়াৰ নাম ছান গেট। এই গেটৰ মাজেৰে ৰজাৰ কনভয় আৰু গণ্যমান্য ব্যক্তিসকলে ৰাজপ্ৰসাদত প্ৰৱেশ কৰিছিল।<ref name="Narveer Tanwar">{{Cite web|url=https://www.blogpark.in/places-around-jaipur/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20200208003554/https://www.blogpark.in/places-around-jaipur/ |url-status=dead |archive-date=8 February 2020 |title=Places around Jaipur |access-date=17 April 2011 |publisher=Archaeology Department of Rajasthan }}</ref> জালেব চক, আৰবী শব্দৰ অৰ্থ হৈছে "সৈনিকৰ গোট খোৱা ঠাই।" ছাৱাই জয় সিংহৰ (১৬৯৩–১৭৪৩ খ্ৰীষ্টাব্দ) ৰাজত্বকালত নিৰ্মিত আমেৰ প্ৰাসাদৰ চাৰিটা চোতালৰ ভিতৰত ই অন্যতম। মহাৰাজৰ ব্যক্তিগত দেহৰক্ষীসকলে ইয়াত এজন সেনাপতি বা "ফৌজ বাক্ষী"ৰ আদেশত পেৰেড কৰিছিল। মহাৰাজে দেহৰক্ষীসকলক পৰিদৰ্শন কৰিছিল। এই চোতালখনৰ কাষতে ঘোঁৰাৰ গোহালি আছিল আৰু ওপৰৰ মহলাৰ কোঠাবোৰত চকীদাৰসকলে বাস কৰিছিল।<ref name=Jaleb>{{Cite web|url=http://commons.wikimedia.org/wiki/File:Amer_Fort_-_Jaleb_Chowk_-_Information_plate.jpg |title=Information plaque at Jaleb Chowk |access-date=17 April 2011 |publisher=Archaeology Department of Rajasthan }}{{dead link|date=July 2017 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ===প্ৰথম চোতাল=== [[File:Amer Fort - Ganesh Pol (2022) - img 01.jpg|thumb|গণেশ পল প্ৰৱেশদ্বাৰ]] জালেবি চ’কৰ পৰা এটা আকৰ্ষণীয় চিৰিৰে মূল ৰাজপ্ৰসাদৰ চৌহদলৈ সোমাই যায়। ইয়াত প্ৰৱেশদ্বাৰৰ চিৰিৰ সোঁফালে শিলা দেৱী মন্দিৰ, য’ত ৰাজপুত মহাৰাজসকলে পূজা কৰিছিল; ষোড়শ শতিকাত মহাৰাজ মানসিংহে ইয়াক আৰম্ভ কৰিছিল আৰু ১৯৮০ চনলৈকে চলি আছিল, তেতিয়া ৰাজ পৰিয়ালে পশু বলি (ম'হ বলি)ৰ প্ৰথা বন্ধ কৰি দিছিল।<ref name="BrownThomas2008"/> ===দ্বিতীয় চোতাল=== প্ৰথম স্তৰৰ চোতালখনৰ মূল চিৰিৰে ওপৰলৈ উঠি, দ্বিতীয় চোতালখনত ‘দিৱান-ই-আম’ বা সাধাৰণ আদালতৰ হলটো আছে। দুশাৰী স্তম্ভৰ পৰা নিৰ্মিত দিৱান-ই-আম হৈছে ২৭টা স্তম্ভযুক্ত উচ্চ মঞ্চ; যাৰ প্ৰতিটো স্তম্ভৰ ওপৰত হাতী আকৃতিৰ খোদিত কৰা হৈছে আৰু ইয়াৰ ওপৰত গেলেৰী আছে। নামটোৱেই কোৱাৰ দৰে ৰজাই (শাসকে) ইয়াত সাধাৰণ মানুহৰ অনুৰোধ সাক্ষাৎ কৰিবলৈ আৰু শুনিবলৈ আদালত অনুষ্ঠিত কৰিছিল।<ref name="BruynBain2010"/><ref name="BrownThomas2008"/> ===তৃতীয় চোতাল=== [[File:Amer palace sheesh mahal.jpg|thumb| শ্বীশ মহলৰ সন্মুখৰ দৃশ্য]] [[File:Amber Fort interior.jpg|thumb|শ্বীশ মহলৰ কাঁচৰ চিলিং]] [[File:Amber Fort - Sheesh Mahal Interior.jpg|thumb|শ্বীশ মহলৰ ভিতৰৰ অংশ]] তৃতীয় চোতালখনেই হ’ল মহাৰাজ, তেওঁৰ পৰিয়াল আৰু তেওঁৰ পৰিচাৰকসকলৰ ব্যক্তিগত কোঠা। এই চোতালখনত মোজাইক আৰু ভাস্কৰ্য্যৰে সজোৱা ‘গণেশ পোল’ বা ‘গণেশ গেট’ৰ মাজেৰে প্ৰৱেশ কৰা হয়। এই চোতালখন দুটা অট্টালিকাৰে গঠিত, ইটোৱে সিটোৰ সন্মুখত, ইয়াৰ মাজত মোগল শৈলীৰ বাগিচা। প্ৰৱেশদ্বাৰৰ বাওঁফালে থকা অট্টালিকাটোক "জয় মন্দিৰ" বুলি কোৱা হয়; ইয়াক দাপোনযুক্ত পেনেল আৰু একাধিক দাপোনযুক্ত চিলিঙেৰে সুন্দৰকৈ সজাই তোলা হৈছে। এই আইনাবোৰ উত্তল আকৃতিৰ আৰু ৰঙীন ফয়েল আৰু ৰঙৰ ডিজাইন কৰা হৈছে যিবোৰ ব্যৱহাৰৰ সময়ত মমবাতিৰ পোহৰত উজ্জ্বলভাৱে জিলিকি উঠিব। শ্বীশ মহল (আইনা ৰাজপ্ৰসাদ) নামেৰেও জনাজাত, ইয়াৰ দাপোনৰ মোজাইক আৰু ৰঙীন কাচৰ আছিল "জিলিকি থকা মমবাতিৰ পোহৰত জিলিকি থকা মণিৰ বাকচ"।<ref name="BruynBain2010"/> ষোড়শ শতিকাত ৰজা মান সিংহই নিৰ্মাণ কৰা শ্বীশ মহল ১৭২৭ চনত সম্পূৰ্ণ হয়। <ref>{{Cite web|url = http://amerjaipur.in/Amer-monuments-description.php?mid=9&name=Sheesh%20mahal%20Amer%20palace|title = Sheesh mahal Amer palace|access-date = 2016-01-01|website = www.amerjaipur.in|last = pareek|first = Amit Kumar Pareek and Agam kumar}}</ref> কিন্তু ১৯৭০–৮০ চনৰ সময়ছোৱাত এই কামৰ বেছিভাগেই অৱনতি ঘটিছিল যদিও তেতিয়াৰ পৰাই পুনৰুদ্ধাৰ আৰু সংস্কাৰৰ প্ৰক্ৰিয়া চলি আছে। হলঘৰৰ চাৰিওফালে থকা বেৰবোৰত খোদিত মাৰ্বলৰ ৰিলিফ পেনেল আছে। এই হলটোৱে মাওটা হ্ৰদৰ মনোমোহা দৃশ্য প্ৰদান কৰে।<ref name="BrownThomas2008"/> জয় মন্দিৰৰ ওপৰত জাছ মন্দিৰ, ফুলৰ কাঁচৰ ইনলেজ আৰু এলাবাষ্টাৰ ৰিলিফ কামৰ সৈতে ব্যক্তিগত দৰ্শকৰ এটা হল।<ref name="BruynBain2010"/> ===চতুৰ্থ চোতাল=== চতুৰ্থ চোতালখনেই হৈছে জেনানা (ৰজাৰ পৰিয়ালৰ মহিলা, উপপত্নী বা মিষ্ট্ৰেছকে ধৰি) বাস কৰা ঠাই। এই চোতালত ৰাণীসকলে বাস কৰা কেইবাটাও বহা কোঠা আছিল আৰু ৰজাই যিকোনো ৰাণীক ইচ্ছামতে লগ কৰিব পাৰিছিল আৰু কোনেও নাজানে তেওঁ কোনজনী ৰাণীৰ ওচৰলৈ গৈছে, কাৰণ সকলো কোঠাই এটা সাধাৰণ কৰিড'ৰলৈ খোল খায়।<ref name="BrownThomas2008"/> ==সংৰক্ষণ== ২০১৩ চনৰ জুন মাহৰ ভিতৰত ফ্নম পেনত বিশ্ব ঐতিহ্য সমিতিৰ ৩৭ সংখ্যক বৈঠকৰ সময়ত ৰাজস্থানৰ ছটা দুৰ্গ যথা, অম্বাৰ দুৰ্গ, চিত্তৰ দুৰ্গ, গাগ্ৰন দুৰ্গ, জয়ছালমেৰ দুৰ্গ, কুম্ভলগড় আৰু ৰন্থামবাৰ দুৰ্গ [[ইউনেস্কো]]ৰ [[বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]]ৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়।<ref>{{cite news|title=Heritage Status for Forts|url=http://www.highbeam.com/doc/1P3-3028072831.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924204129/http://www.highbeam.com/doc/1P3-3028072831.html|url-status=dead|archive-date=24 September 2015|access-date=5 July 2015|date=28 June 2013|publisher=Eastern Eye }}</ref><ref>{{cite news|title=Iconic Hill Forts on UN Heritage List|url=http://www.highbeam.com/doc/1G1-334781049.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924154401/http://www.highbeam.com/doc/1G1-334781049.html|url-status=dead|archive-date=24 September 2015|access-date=5 July 2015|date=22 June 2013|publisher=Mail Today|location=New Delhi}}</ref> ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:ভাৰত]] [[শ্ৰেণী:বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ পৰ্যটনস্থলী]] 2yjhnnq95nxxc2g0cae9bkke1ijh6vl 603146 603145 2026-04-27T05:24:47Z দিম্পল দাস 5159 /* সংৰক্ষণ */ 603146 wikitext text/x-wiki [[File:20191219 Fort Amber, Amer, Jaipur 0955 9481.jpg|thumb|আমেৰ দুৰ্গ]] '''আমেৰ দুৰ্গ''' বা '''আম্বৰ দুৰ্গ''' [[ভাৰত]]ৰ [[ৰাজস্থান]]ৰ আমেৰত অৱস্থিত এটা দুৰ্গ। আমেৰ হৈছে ৰাজস্থানৰ ৰাজধানী জয়পুৰৰ পৰা ১১ কিলোমিটাৰ (৬.৮ মাইল) দূৰত্বত অৱস্থিত ৪ বৰ্গ কিলোমিটাৰ (১.৫ বৰ্গমাইল)।<ref name="Publishing2008">{{cite book|author=Outlook Publishing|title=Outlook|url=https://books.google.com/books?id=PTEEAAAAMBAJ&pg=PA39|year=2008|publisher=Outlook Publishing|page=39}}</ref> পাহাৰৰ ওপৰত অৱস্থিত এইখন জয়পুৰৰ এক প্ৰধান পৰ্যটনস্থলী।<ref name="Mancini2009">{{cite book|last=Mancini|first=Marc|title=Selling Destinations: Geography for the Travel Professional|url=https://books.google.com/books?id=Kp6ceVRUg8UC&pg=PA539|year=2009|publisher=Cengage Learning|isbn=978-1-4283-2142-7|page=539}}</ref><ref name="Abram2003">{{cite book|last=Abram|first=David|title=Rough guide to India|url=https://books.google.com/books?id=kAMik_6LbwUC&pg=PA161|year=2003|publisher=Rough Guides|isbn=978-1-84353-089-3|page=161}}</ref> আমেৰ দুৰ্গ কলাত্মক শৈলীৰ উপাদানৰ বাবে জনাজাত। বিশাল প্ৰাচীৰ আৰু ধাৰাবাহিকভাৱে গেট আৰু শিলগুটিৰে নিৰ্মিত পথৰ সৈতে এই দুৰ্গটোৱে মাওটা হ্ৰদৰ ওপৰেৰে চাই থাকে,<ref name="Abram2003" /><ref name="BruynBain2010">{{cite book|author1=Pippa de Bruyn|author2=Keith Bain|author3=David Allardice|author4=Shonar Joshi|title=Frommer's India|url=https://books.google.com/books?id=HlqM2CR4vfUC&pg=PA521|year=2010|publisher=Frommer's|isbn=978-0-470-55610-8|pages=521–522}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.hoteldekho.com/blog/amber-fort-jaipur/|title=Amer Fort - Jaipur|language=en-US|access-date=2017-11-17}}</ref><ref>{{Cite web|url = http://amerjaipur.in/Amer-monuments-description.php?mid=4&name=Maota%20Sarover|title = Maota Sarover -Amer-jaipur|access-date = 2015-09-25|publisher = Agam pareek|archivedate = 2018-06-30|archiveurl = https://web.archive.org/web/20180630105210/http://amerjaipur.in/Amer-monuments-description.php?mid=4&name=Maota|deadurl = yes}}</ref> যিটো আমেৰ প্ৰসাদৰ পানীৰ মূল উৎস। আমেৰ পেলেচ ৰাজপুত স্থাপত্যৰ এক সুন্দৰ নিদৰ্শন। ইয়াৰ কিছুমান অট্টালিকা আৰু কৰ্মত মোগল স্থাপত্যৰ প্ৰভাৱ আছে।<ref>{{Cite web|url=https://www.britannica.com/place/Amer-India|title=Amer {{!}} India|website=Encyclopedia Britannica|language=en|access-date=2019-06-21}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=oXa60HtlNOYC&pg=PA195|title=Great Monuments of India|last=DK|date=2009-11-02|publisher=Dorling Kindersley Limited|isbn=9781405347822|language=en}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=p0NJAAAAIAAJ&q=amer+fort+mughal+influence|title=Rise of the Kachhawas in Dhundhār (Jaipur): From the Earliest Times to the Death of Sawai Jai Singh (1743 A.D.)|last=Bhargava|first=Visheshwar Sarup|date=1979|publisher=Shabd Sanchar|language=en}}</ref> ৰঙা বেলেগ বেলেগ বেলেগ শিল আৰু মাৰ্বলৰে নিৰ্মিত এই আকৰ্ষণীয়, ভয়ংকৰ ৰাজপ্ৰসাদটো চাৰিটা স্তৰত নিৰ্মিত, প্ৰতিটো স্তৰতে এটা চোতাল আছে। ইয়াৰ ভিতৰত আছে দিৱান-ই-আম বা "ৰাজহুৱা দৰ্শকৰ হল", দিৱান-ই-খাছ বা "ব্যক্তিগত দৰ্শকৰ হল", শ্বীশ মহল (আইনা প্ৰাসাদ), বা জয় মন্দিৰ, আৰু সুখ নিৱাছ, য'ত ৰাজপ্ৰসাদৰ ভিতৰত পানীৰ ঢৌৰ ওপৰেৰে বতাহ বলি থকা বতাহৰ ফলত কৃত্ৰিমভাৱে শীতল বতৰৰ সৃষ্টি হয়। সেয়েহে আমেৰ দুৰ্গক সাধাৰণতে আমেৰ প্ৰসাদ বুলিও কোৱা হয়।<ref name="BruynBain2010"/> ৰাজপুত মহাৰাজ আৰু তেওঁলোকৰ পৰিয়ালৰ বাসগৃহ আছিল এই ৰাজপ্ৰসাদ। দুৰ্গৰ গণেশ গেটৰ ওচৰৰ ৰাজপ্ৰসাদৰ প্ৰৱেশদ্বাৰত চৈতন্য পন্থাৰ দেৱী শিলা দেৱীৰ প্ৰতি উৎসৰ্গিত এটা মন্দিৰ আছে, যিটো মন্দিৰ ১৬০৪ চনত বংগত বংগত জেচোৰ ৰজাক পৰাস্ত কৰাৰ সময়ত ৰাজা মান সিংহক দিয়া হৈছিল (জেচোৰ বৰ্তমান বাংলাদেশত আছে)।<ref name="Abram2003"/><ref name="Prasad1966">{{cite book|author=Rajiva Nain Prasad|title=Raja Mān Singh of Amer|url=https://books.google.com/books?id=FsA5AQAAIAAJ|year=1966|publisher=World Press|isbn=9780842614733}}</ref><ref name="Babb2004">{{cite book|author=Lawrence A. Babb|title=Alchemies of violence: myths of identity and the life of trade in western India|url=https://books.google.com/books?id=74tUY0le33UC&pg=PA230|year=2004|publisher=SAGE|isbn=978-0-7619-3223-9|pages=230–231}}</ref> ৰজা মান সিঙৰ ১২ গৰাকী ৰাণী আছিল গতিকে তেওঁ ১২টা কোঠা সাজিছিল, প্ৰতিগৰাকী ৰাণীৰ বাবে এটাকৈ। প্ৰতিটো কোঠাতে ৰজাৰ কোঠাৰ লগত সংযুক্ত চিৰি আছিল যদিও ৰাণীসকলক ওপৰলৈ যাবলৈ দিয়া হোৱা নাছিল। ৰাজা জয় সিঙৰ মাত্ৰ এগৰাকী ৰাণী আছিল গতিকে তেওঁ আগৰ তিনিগৰাকী ৰাণীৰ কোঠাৰ সমান কোঠা এটা সাজিছিল। ২০১৩ চনত কম্বোডিয়াৰ ফ্নম পেনত অনুষ্ঠিত বিশ্ব ঐতিহ্য সমিতিৰ ৩৭ সংখ্যক অধিবেশনত ৰাজস্থানৰ আন পাঁচটা দুৰ্গৰ সৈতে আমেৰ দুৰ্গক ৰাজস্থানৰ পাহাৰীয়া দুৰ্গ গোটৰ অংশ হিচাপে [[ইউনেস্কো]]ৰ [[বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] হিচাপে ঘোষণা কৰা হয়।<ref>{{cite news|last1=Singh|first1=Mahim Pratap|title=Unesco declares 6 Rajasthan forts World Heritage Sites|url=http://www.thehindu.com/news/national/other-states/unesco-declares-6-rajasthan-forts-world-heritage-sites/article4838107.ece|access-date=1 April 2015|work=[[The Hindu]]|date=22 June 2013}}</ref> ==ব্যুৎপত্তিবিজ্ঞান== চিল কা তীলাৰ ওপৰত নিৰ্মিত অম্বিকেশ্বৰ মন্দিৰৰ পৰা আমেৰ বা আম্বাৰ নামটো লোৱা হৈছে। অম্বিকাশ্বৰ দেৱতা শিৱৰ স্থানীয় নাম৷ কিন্তু স্থানীয় লোককথা অনুসৰি মাতৃ দেৱী দুৰ্গাৰ আন এটা নাম অম্বাৰ পৰা লোৱা হৈছে।<ref>Trudy Ring, Noelle Watson, Paul Schellinger (2012). ''[Asia and Oceania: International Dictionary of Historic Places]''. {{ISBN|1-136-63979-9}}. pp. 24.</ref> ==ভূগোল== ৰাজস্থানৰ ৰাজধানী জয়পুৰৰ পৰা প্ৰায় ১১ কিলোমিটাৰ (৬.৮ মাইল) দূৰত্বত আমেৰ চহৰৰ ওচৰৰ মাওতা হ্ৰদত ওলাই থকা এটা বনাঞ্চল পাহাৰত আমেৰ প্ৰাসাদ অৱস্থিত। এই ৰাজপ্ৰসাদটো দিল্লীলৈ যোৱা ১১চি ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথৰ ওচৰত।<ref name="Tour">{{Cite web|url=http://www.tourism.rajasthan.gov.in/amber-palace.html|title=Amer Palace|publisher=Rajasthan Tourism: Government of India|access-date=31 March 2011}}</ref> প্ৰৱেশদ্বাৰলৈ যোৱা ৪WD ৰ এটা সৰু পথ, যাক দুৰ্গৰ সুৰজ পল (ছান গেট) বুলি জনা যায়। এতিয়া পৰ্যটকসকলে হাতীত উঠাতকৈ জীপেৰে গড়লৈ যোৱাটো অধিক নৈতিক বুলি বিবেচিত হৈছে। ==ইতিহাস== ===আৰম্ভণি ইতিহাস=== [[File:Amber1860.jpg|thumb|ৰাজস্থানৰ আমেৰ দুৰ্গৰ এক দৃশ্য; উইলিয়াম চিম্পছনৰ জলৰঙ, প্ৰায় ১৮৬০ চন]] আমেৰ আছিল সুসাৱত বংশৰ শাসিত মীনা ৰাজ্য। কাকিল দেৱাই সুসাৱতক পৰাস্ত কৰি খোহৰ পিছত আমেৰক ধূন্ধৰৰ ৰাজধানী কৰিলে। কাকিল দেৱ দুলহেৰাইৰ পুত্ৰ।<ref>{{cite book|title=Jaigarh, the Invincible Fort of Amber| year=1990 |url=https://books.google.com/books?id=hkBuAAAAMAAJ&q=Khoh|page=18|publisher=RBSA Publishers, 1990| isbn=9788185176482 }}</ref><ref>{{cite book|title=Jaipur: Gem of India| date=7 July 2016 |url=https://books.google.com/books?id=5tCeDAAAQBAJ&q=khoh|page=24|publisher=IntegralDMS, 2016| isbn=9781942322054 }}</ref> প্ৰাচীন কালত জয়পুৰ ৰাজ্যখন ‘আমেৰ’ বা ‘ধুন্ধৰ’ নামেৰে জনাজাত আছিল আৰু ইয়াত পাঁচটা ভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ মীনা মুখীয়ালসকলে শাসন কৰিছিল। এই মুখীয়ালসকল দেওতিৰ বৰগুৰজাৰ ৰাজপুত ৰজাৰ অধীনত আছিল । পিছলৈ কাচৱাহা বংশৰ এজন ৰাজকুমাৰ দুলহা ৰায়ে মীনাসকলৰ ক্ষমতাৰ অন্ত পেলাইছিল; তেওঁ দেওলীৰ বৰগুৰজাৰসকলকো পৰাস্ত কৰি ধূন্ধৰক সম্পূৰ্ণৰূপে কাচৱাহা শাসনৰ অধীনলৈ আনে।<ref>{{cite book |last=Sarkar |first=Jadunath |author-link=Jadunath Sarkar |title=A History of Jaipur: C. 1503–1938 |publisher=Orient Longman Limited |pages=23,24 |year=1994 |orig-year=1984 |isbn=81-250-0333-9 |url=https://books.google.com/books?id=O0oPIo9TXKcC&pg=PA23 }}</ref> আমেৰ দুৰ্গটো প্ৰথমে ৰাজা মান সিংহই নিৰ্মাণ কৰিছিল। জয় সিং প্ৰথমে ১৬০০ চনৰ আৰম্ভণিতে ইয়াৰ সম্প্ৰসাৰণ কৰিছিল। পৰৱৰ্তী ১৫০ বছৰলৈকে একেৰাহে শাসকসকলে ইয়াৰ উন্নতি আৰু সম্প্ৰসাৰণ কৰে, যেতিয়ালৈকে ১৭২৭ চনত দ্বিতীয় ছাৱাই জয় সিংহৰ ৰাজত্বকালত কাচৱাহাসকলে নিজৰ ৰাজধানী জয়পুৰলৈ স্থানান্তৰিত নকৰে।<ref name="Publishing2008"/> মধ্যযুগত আমেৰক ‘ধুন্ধৰ’ (পশ্চিম সীমান্তত অৱস্থিত বলিদানৰ পৰ্বতক বুজায়) নামেৰে জনা গৈছিল। একাদশ শতিকাৰ পৰা ১৭২৭ খ্ৰীষ্টাব্দলৈকে—অৰ্থাৎ ১০৩৭ চনৰ পৰা ১৭২৭ খ্ৰীষ্টাব্দৰ ভিতৰত—কাচৱাহা শাসকসকলে ইয়াক শাসন কৰিছিল, যেতিয়ালৈকে ৰাজধানী আমেৰৰ পৰা জয়পুৰলৈ স্থানান্তৰিত হোৱা নাছিল।<ref name="BruynBain2010"/> এই শাসকসকলৰ সৈতে আমিৰৰ ইতিহাস অবিচ্ছেদ্যভাৱে জড়িত, কিয়নো তেওঁলোকে ইয়াতেই নিজৰ সাম্ৰাজ্যৰ ভেটি স্থাপন কৰিছিল।<ref name="KhangarotNathawat1990">{{cite book|author1=R. S. Khangarot|author2=P. S. Nathawat|title=Jaigarh, the invincible fort of Amer|url=https://books.google.com/books?id=hkBuAAAAMAAJ|year=1990|publisher=RBSA Publishers|isbn=978-81-85176-48-2|pages=8–9, 17}}</ref> ==গাঁথনি== [[File:Courtyard of Amer Fort, India.jpg|thumb|আমেৰ দুৰ্গৰ জেনানা চোতাল]] ৰাজপ্ৰসাদটো ছটা সুকীয়া কিন্তু মূল অংশত ভাগ কৰা হৈছে, প্ৰত্যেকৰে নিজস্ব প্ৰৱেশদ্বাৰ আৰু চোতাল আছে। মূল প্ৰৱেশদ্বাৰটো চুৰাজ পোল (ছান গেট)ৰ মাজেৰে, যিটোৱে প্ৰথমে মূল চোতাললৈ যায়। এই ঠাইতে সেনাই যুদ্ধৰ পৰা উভতি অহাৰ লগে লগে বিজয়ৰ পেৰেডত নিজৰ যুদ্ধ সামগ্ৰী পেৰেড কৰিছিল; ৰাজপৰিয়ালৰ মহিলাসকলেও জালিযুক্ত খিৰিকীৰে এই পেৰেডবোৰ চাইছিল।<ref name="BrownThomas2008">{{cite book|author1=Lindsay Brown|author2=Amelia Thomas|title=Rajasthan, Delhi & Agra|url=https://books.google.com/books?id=Zz0_zXPb68kC&pg=PA178|year=2008|publisher=Lonely Planet|isbn=978-1-74104-690-8|page=178}}</ref> এই দুৱাৰখন বিশেষভাৱে নিৰ্মাণ আৰু পহৰা দিয়া হৈছিল, কিয়নো ই ৰাজপ্ৰসাদৰ মূল প্ৰৱেশদ্বাৰ আছিল। ই পূব দিশলৈ মুখ কৰি আছিল, উদীয়মান সূৰ্য্যৰ দিশ, সেয়েহে ইয়াৰ নাম ছান গেট। এই গেটৰ মাজেৰে ৰজাৰ কনভয় আৰু গণ্যমান্য ব্যক্তিসকলে ৰাজপ্ৰসাদত প্ৰৱেশ কৰিছিল।<ref name="Narveer Tanwar">{{Cite web|url=https://www.blogpark.in/places-around-jaipur/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20200208003554/https://www.blogpark.in/places-around-jaipur/ |url-status=dead |archive-date=8 February 2020 |title=Places around Jaipur |access-date=17 April 2011 |publisher=Archaeology Department of Rajasthan }}</ref> জালেব চক, আৰবী শব্দৰ অৰ্থ হৈছে "সৈনিকৰ গোট খোৱা ঠাই।" ছাৱাই জয় সিংহৰ (১৬৯৩–১৭৪৩ খ্ৰীষ্টাব্দ) ৰাজত্বকালত নিৰ্মিত আমেৰ প্ৰাসাদৰ চাৰিটা চোতালৰ ভিতৰত ই অন্যতম। মহাৰাজৰ ব্যক্তিগত দেহৰক্ষীসকলে ইয়াত এজন সেনাপতি বা "ফৌজ বাক্ষী"ৰ আদেশত পেৰেড কৰিছিল। মহাৰাজে দেহৰক্ষীসকলক পৰিদৰ্শন কৰিছিল। এই চোতালখনৰ কাষতে ঘোঁৰাৰ গোহালি আছিল আৰু ওপৰৰ মহলাৰ কোঠাবোৰত চকীদাৰসকলে বাস কৰিছিল।<ref name=Jaleb>{{Cite web|url=http://commons.wikimedia.org/wiki/File:Amer_Fort_-_Jaleb_Chowk_-_Information_plate.jpg |title=Information plaque at Jaleb Chowk |access-date=17 April 2011 |publisher=Archaeology Department of Rajasthan }}{{dead link|date=July 2017 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ===প্ৰথম চোতাল=== [[File:Amer Fort - Ganesh Pol (2022) - img 01.jpg|thumb|গণেশ পল প্ৰৱেশদ্বাৰ]] জালেবি চ’কৰ পৰা এটা আকৰ্ষণীয় চিৰিৰে মূল ৰাজপ্ৰসাদৰ চৌহদলৈ সোমাই যায়। ইয়াত প্ৰৱেশদ্বাৰৰ চিৰিৰ সোঁফালে শিলা দেৱী মন্দিৰ, য’ত ৰাজপুত মহাৰাজসকলে পূজা কৰিছিল; ষোড়শ শতিকাত মহাৰাজ মানসিংহে ইয়াক আৰম্ভ কৰিছিল আৰু ১৯৮০ চনলৈকে চলি আছিল, তেতিয়া ৰাজ পৰিয়ালে পশু বলি (ম'হ বলি)ৰ প্ৰথা বন্ধ কৰি দিছিল।<ref name="BrownThomas2008"/> ===দ্বিতীয় চোতাল=== প্ৰথম স্তৰৰ চোতালখনৰ মূল চিৰিৰে ওপৰলৈ উঠি, দ্বিতীয় চোতালখনত ‘দিৱান-ই-আম’ বা সাধাৰণ আদালতৰ হলটো আছে। দুশাৰী স্তম্ভৰ পৰা নিৰ্মিত দিৱান-ই-আম হৈছে ২৭টা স্তম্ভযুক্ত উচ্চ মঞ্চ; যাৰ প্ৰতিটো স্তম্ভৰ ওপৰত হাতী আকৃতিৰ খোদিত কৰা হৈছে আৰু ইয়াৰ ওপৰত গেলেৰী আছে। নামটোৱেই কোৱাৰ দৰে ৰজাই (শাসকে) ইয়াত সাধাৰণ মানুহৰ অনুৰোধ সাক্ষাৎ কৰিবলৈ আৰু শুনিবলৈ আদালত অনুষ্ঠিত কৰিছিল।<ref name="BruynBain2010"/><ref name="BrownThomas2008"/> ===তৃতীয় চোতাল=== [[File:Amer palace sheesh mahal.jpg|thumb| শ্বীশ মহলৰ সন্মুখৰ দৃশ্য]] [[File:Amber Fort interior.jpg|thumb|শ্বীশ মহলৰ কাঁচৰ চিলিং]] [[File:Amber Fort - Sheesh Mahal Interior.jpg|thumb|শ্বীশ মহলৰ ভিতৰৰ অংশ]] তৃতীয় চোতালখনেই হ’ল মহাৰাজ, তেওঁৰ পৰিয়াল আৰু তেওঁৰ পৰিচাৰকসকলৰ ব্যক্তিগত কোঠা। এই চোতালখনত মোজাইক আৰু ভাস্কৰ্য্যৰে সজোৱা ‘গণেশ পোল’ বা ‘গণেশ গেট’ৰ মাজেৰে প্ৰৱেশ কৰা হয়। এই চোতালখন দুটা অট্টালিকাৰে গঠিত, ইটোৱে সিটোৰ সন্মুখত, ইয়াৰ মাজত মোগল শৈলীৰ বাগিচা। প্ৰৱেশদ্বাৰৰ বাওঁফালে থকা অট্টালিকাটোক "জয় মন্দিৰ" বুলি কোৱা হয়; ইয়াক দাপোনযুক্ত পেনেল আৰু একাধিক দাপোনযুক্ত চিলিঙেৰে সুন্দৰকৈ সজাই তোলা হৈছে। এই আইনাবোৰ উত্তল আকৃতিৰ আৰু ৰঙীন ফয়েল আৰু ৰঙৰ ডিজাইন কৰা হৈছে যিবোৰ ব্যৱহাৰৰ সময়ত মমবাতিৰ পোহৰত উজ্জ্বলভাৱে জিলিকি উঠিব। শ্বীশ মহল (আইনা ৰাজপ্ৰসাদ) নামেৰেও জনাজাত, ইয়াৰ দাপোনৰ মোজাইক আৰু ৰঙীন কাচৰ আছিল "জিলিকি থকা মমবাতিৰ পোহৰত জিলিকি থকা মণিৰ বাকচ"।<ref name="BruynBain2010"/> ষোড়শ শতিকাত ৰজা মান সিংহই নিৰ্মাণ কৰা শ্বীশ মহল ১৭২৭ চনত সম্পূৰ্ণ হয়। <ref>{{Cite web|url = http://amerjaipur.in/Amer-monuments-description.php?mid=9&name=Sheesh%20mahal%20Amer%20palace|title = Sheesh mahal Amer palace|access-date = 2016-01-01|website = www.amerjaipur.in|last = pareek|first = Amit Kumar Pareek and Agam kumar}}</ref> কিন্তু ১৯৭০–৮০ চনৰ সময়ছোৱাত এই কামৰ বেছিভাগেই অৱনতি ঘটিছিল যদিও তেতিয়াৰ পৰাই পুনৰুদ্ধাৰ আৰু সংস্কাৰৰ প্ৰক্ৰিয়া চলি আছে। হলঘৰৰ চাৰিওফালে থকা বেৰবোৰত খোদিত মাৰ্বলৰ ৰিলিফ পেনেল আছে। এই হলটোৱে মাওটা হ্ৰদৰ মনোমোহা দৃশ্য প্ৰদান কৰে।<ref name="BrownThomas2008"/> জয় মন্দিৰৰ ওপৰত জাছ মন্দিৰ, ফুলৰ কাঁচৰ ইনলেজ আৰু এলাবাষ্টাৰ ৰিলিফ কামৰ সৈতে ব্যক্তিগত দৰ্শকৰ এটা হল।<ref name="BruynBain2010"/> ===চতুৰ্থ চোতাল=== চতুৰ্থ চোতালখনেই হৈছে জেনানা (ৰজাৰ পৰিয়ালৰ মহিলা, উপপত্নী বা মিষ্ট্ৰেছকে ধৰি) বাস কৰা ঠাই। এই চোতালত ৰাণীসকলে বাস কৰা কেইবাটাও বহা কোঠা আছিল আৰু ৰজাই যিকোনো ৰাণীক ইচ্ছামতে লগ কৰিব পাৰিছিল আৰু কোনেও নাজানে তেওঁ কোনজনী ৰাণীৰ ওচৰলৈ গৈছে, কাৰণ সকলো কোঠাই এটা সাধাৰণ কৰিড'ৰলৈ খোল খায়।<ref name="BrownThomas2008"/> ==সংৰক্ষণ== ২০১৩ চনৰ জুন মাহৰ ভিতৰত ফ্নম পেনত বিশ্ব ঐতিহ্য সমিতিৰ ৩৭ সংখ্যক বৈঠকৰ সময়ত ৰাজস্থানৰ ছটা দুৰ্গ যথা, অম্বাৰ দুৰ্গ, চিত্তৰ দুৰ্গ, গাগ্ৰন দুৰ্গ, জয়ছালমেৰ দুৰ্গ, কুম্ভলগড় আৰু ৰন্থামবাৰ দুৰ্গ [[ইউনেস্কো]]ৰ [[বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]]ৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়।<ref>{{cite news|title=Heritage Status for Forts|url=http://www.highbeam.com/doc/1P3-3028072831.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924204129/http://www.highbeam.com/doc/1P3-3028072831.html|url-status=dead|archive-date=24 September 2015|access-date=5 July 2015|date=28 June 2013|publisher=Eastern Eye }}</ref><ref>{{cite news|title=Iconic Hill Forts on UN Heritage List|url=http://www.highbeam.com/doc/1G1-334781049.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924154401/http://www.highbeam.com/doc/1G1-334781049.html|url-status=dead|archive-date=24 September 2015|access-date=5 July 2015|date=22 June 2013|publisher=Mail Today|location=New Delhi}}</ref> আমেৰ প্ৰাসাদৰ এক অবিচ্ছেদ্য আৰু অপৰিহাৰ্য প্ৰৱেশদ্বাৰ হিচাপে পৰিগণিত হোৱা আমেৰ চহৰখন এতিয়া পৰ্যটকৰ বৃহৎ আগমনৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল (পৰ্যটকৰ শীৰ্ষ বতৰত দিনটোত ৪,০০০ৰ পৰা ৫,০০০) অৰ্থনীতিৰ ঐতিহ্যমণ্ডিত চহৰ। ৪ বৰ্গ কিলোমিটাৰ (১.৫ বৰ্গমাইল) এলেকাত বিস্তৃত এই চহৰখনত আঠাইশটা মন্দিৰ, তিনিটা জৈন মন্দিৰ, আৰু তিনিটা মছজিদ আছে। ইয়াক বিশ্ব কীৰ্তিচিহ্ন পুঁজিয়ে (WMF) ইয়াক বিশ্বৰ ১০০টা আটাইতকৈ বিপন্ন স্থানৰ ভিতৰত অন্যতম হিচাপে তালিকাভুক্ত কৰিছে; ইয়াৰ সংৰক্ষণৰ বাবে ধন ৰবাৰ্ট উইলছন চেলেঞ্জ গ্ৰাণ্টৰ দ্বাৰা প্ৰদান কৰা হয়।<ref name="Publishing2008"/> ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:ভাৰত]] [[শ্ৰেণী:বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ পৰ্যটনস্থলী]] docr3stdh35fzf4edyw15uwb0rbk3wb 603148 603146 2026-04-27T05:25:18Z দিম্পল দাস 5159 /* সংৰক্ষণ */ 603148 wikitext text/x-wiki [[File:20191219 Fort Amber, Amer, Jaipur 0955 9481.jpg|thumb|আমেৰ দুৰ্গ]] '''আমেৰ দুৰ্গ''' বা '''আম্বৰ দুৰ্গ''' [[ভাৰত]]ৰ [[ৰাজস্থান]]ৰ আমেৰত অৱস্থিত এটা দুৰ্গ। আমেৰ হৈছে ৰাজস্থানৰ ৰাজধানী জয়পুৰৰ পৰা ১১ কিলোমিটাৰ (৬.৮ মাইল) দূৰত্বত অৱস্থিত ৪ বৰ্গ কিলোমিটাৰ (১.৫ বৰ্গমাইল)।<ref name="Publishing2008">{{cite book|author=Outlook Publishing|title=Outlook|url=https://books.google.com/books?id=PTEEAAAAMBAJ&pg=PA39|year=2008|publisher=Outlook Publishing|page=39}}</ref> পাহাৰৰ ওপৰত অৱস্থিত এইখন জয়পুৰৰ এক প্ৰধান পৰ্যটনস্থলী।<ref name="Mancini2009">{{cite book|last=Mancini|first=Marc|title=Selling Destinations: Geography for the Travel Professional|url=https://books.google.com/books?id=Kp6ceVRUg8UC&pg=PA539|year=2009|publisher=Cengage Learning|isbn=978-1-4283-2142-7|page=539}}</ref><ref name="Abram2003">{{cite book|last=Abram|first=David|title=Rough guide to India|url=https://books.google.com/books?id=kAMik_6LbwUC&pg=PA161|year=2003|publisher=Rough Guides|isbn=978-1-84353-089-3|page=161}}</ref> আমেৰ দুৰ্গ কলাত্মক শৈলীৰ উপাদানৰ বাবে জনাজাত। বিশাল প্ৰাচীৰ আৰু ধাৰাবাহিকভাৱে গেট আৰু শিলগুটিৰে নিৰ্মিত পথৰ সৈতে এই দুৰ্গটোৱে মাওটা হ্ৰদৰ ওপৰেৰে চাই থাকে,<ref name="Abram2003" /><ref name="BruynBain2010">{{cite book|author1=Pippa de Bruyn|author2=Keith Bain|author3=David Allardice|author4=Shonar Joshi|title=Frommer's India|url=https://books.google.com/books?id=HlqM2CR4vfUC&pg=PA521|year=2010|publisher=Frommer's|isbn=978-0-470-55610-8|pages=521–522}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.hoteldekho.com/blog/amber-fort-jaipur/|title=Amer Fort - Jaipur|language=en-US|access-date=2017-11-17}}</ref><ref>{{Cite web|url = http://amerjaipur.in/Amer-monuments-description.php?mid=4&name=Maota%20Sarover|title = Maota Sarover -Amer-jaipur|access-date = 2015-09-25|publisher = Agam pareek|archivedate = 2018-06-30|archiveurl = https://web.archive.org/web/20180630105210/http://amerjaipur.in/Amer-monuments-description.php?mid=4&name=Maota|deadurl = yes}}</ref> যিটো আমেৰ প্ৰসাদৰ পানীৰ মূল উৎস। আমেৰ পেলেচ ৰাজপুত স্থাপত্যৰ এক সুন্দৰ নিদৰ্শন। ইয়াৰ কিছুমান অট্টালিকা আৰু কৰ্মত মোগল স্থাপত্যৰ প্ৰভাৱ আছে।<ref>{{Cite web|url=https://www.britannica.com/place/Amer-India|title=Amer {{!}} India|website=Encyclopedia Britannica|language=en|access-date=2019-06-21}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=oXa60HtlNOYC&pg=PA195|title=Great Monuments of India|last=DK|date=2009-11-02|publisher=Dorling Kindersley Limited|isbn=9781405347822|language=en}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=p0NJAAAAIAAJ&q=amer+fort+mughal+influence|title=Rise of the Kachhawas in Dhundhār (Jaipur): From the Earliest Times to the Death of Sawai Jai Singh (1743 A.D.)|last=Bhargava|first=Visheshwar Sarup|date=1979|publisher=Shabd Sanchar|language=en}}</ref> ৰঙা বেলেগ বেলেগ বেলেগ শিল আৰু মাৰ্বলৰে নিৰ্মিত এই আকৰ্ষণীয়, ভয়ংকৰ ৰাজপ্ৰসাদটো চাৰিটা স্তৰত নিৰ্মিত, প্ৰতিটো স্তৰতে এটা চোতাল আছে। ইয়াৰ ভিতৰত আছে দিৱান-ই-আম বা "ৰাজহুৱা দৰ্শকৰ হল", দিৱান-ই-খাছ বা "ব্যক্তিগত দৰ্শকৰ হল", শ্বীশ মহল (আইনা প্ৰাসাদ), বা জয় মন্দিৰ, আৰু সুখ নিৱাছ, য'ত ৰাজপ্ৰসাদৰ ভিতৰত পানীৰ ঢৌৰ ওপৰেৰে বতাহ বলি থকা বতাহৰ ফলত কৃত্ৰিমভাৱে শীতল বতৰৰ সৃষ্টি হয়। সেয়েহে আমেৰ দুৰ্গক সাধাৰণতে আমেৰ প্ৰসাদ বুলিও কোৱা হয়।<ref name="BruynBain2010"/> ৰাজপুত মহাৰাজ আৰু তেওঁলোকৰ পৰিয়ালৰ বাসগৃহ আছিল এই ৰাজপ্ৰসাদ। দুৰ্গৰ গণেশ গেটৰ ওচৰৰ ৰাজপ্ৰসাদৰ প্ৰৱেশদ্বাৰত চৈতন্য পন্থাৰ দেৱী শিলা দেৱীৰ প্ৰতি উৎসৰ্গিত এটা মন্দিৰ আছে, যিটো মন্দিৰ ১৬০৪ চনত বংগত বংগত জেচোৰ ৰজাক পৰাস্ত কৰাৰ সময়ত ৰাজা মান সিংহক দিয়া হৈছিল (জেচোৰ বৰ্তমান বাংলাদেশত আছে)।<ref name="Abram2003"/><ref name="Prasad1966">{{cite book|author=Rajiva Nain Prasad|title=Raja Mān Singh of Amer|url=https://books.google.com/books?id=FsA5AQAAIAAJ|year=1966|publisher=World Press|isbn=9780842614733}}</ref><ref name="Babb2004">{{cite book|author=Lawrence A. Babb|title=Alchemies of violence: myths of identity and the life of trade in western India|url=https://books.google.com/books?id=74tUY0le33UC&pg=PA230|year=2004|publisher=SAGE|isbn=978-0-7619-3223-9|pages=230–231}}</ref> ৰজা মান সিঙৰ ১২ গৰাকী ৰাণী আছিল গতিকে তেওঁ ১২টা কোঠা সাজিছিল, প্ৰতিগৰাকী ৰাণীৰ বাবে এটাকৈ। প্ৰতিটো কোঠাতে ৰজাৰ কোঠাৰ লগত সংযুক্ত চিৰি আছিল যদিও ৰাণীসকলক ওপৰলৈ যাবলৈ দিয়া হোৱা নাছিল। ৰাজা জয় সিঙৰ মাত্ৰ এগৰাকী ৰাণী আছিল গতিকে তেওঁ আগৰ তিনিগৰাকী ৰাণীৰ কোঠাৰ সমান কোঠা এটা সাজিছিল। ২০১৩ চনত কম্বোডিয়াৰ ফ্নম পেনত অনুষ্ঠিত বিশ্ব ঐতিহ্য সমিতিৰ ৩৭ সংখ্যক অধিবেশনত ৰাজস্থানৰ আন পাঁচটা দুৰ্গৰ সৈতে আমেৰ দুৰ্গক ৰাজস্থানৰ পাহাৰীয়া দুৰ্গ গোটৰ অংশ হিচাপে [[ইউনেস্কো]]ৰ [[বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] হিচাপে ঘোষণা কৰা হয়।<ref>{{cite news|last1=Singh|first1=Mahim Pratap|title=Unesco declares 6 Rajasthan forts World Heritage Sites|url=http://www.thehindu.com/news/national/other-states/unesco-declares-6-rajasthan-forts-world-heritage-sites/article4838107.ece|access-date=1 April 2015|work=[[The Hindu]]|date=22 June 2013}}</ref> ==ব্যুৎপত্তিবিজ্ঞান== চিল কা তীলাৰ ওপৰত নিৰ্মিত অম্বিকেশ্বৰ মন্দিৰৰ পৰা আমেৰ বা আম্বাৰ নামটো লোৱা হৈছে। অম্বিকাশ্বৰ দেৱতা শিৱৰ স্থানীয় নাম৷ কিন্তু স্থানীয় লোককথা অনুসৰি মাতৃ দেৱী দুৰ্গাৰ আন এটা নাম অম্বাৰ পৰা লোৱা হৈছে।<ref>Trudy Ring, Noelle Watson, Paul Schellinger (2012). ''[Asia and Oceania: International Dictionary of Historic Places]''. {{ISBN|1-136-63979-9}}. pp. 24.</ref> ==ভূগোল== ৰাজস্থানৰ ৰাজধানী জয়পুৰৰ পৰা প্ৰায় ১১ কিলোমিটাৰ (৬.৮ মাইল) দূৰত্বত আমেৰ চহৰৰ ওচৰৰ মাওতা হ্ৰদত ওলাই থকা এটা বনাঞ্চল পাহাৰত আমেৰ প্ৰাসাদ অৱস্থিত। এই ৰাজপ্ৰসাদটো দিল্লীলৈ যোৱা ১১চি ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথৰ ওচৰত।<ref name="Tour">{{Cite web|url=http://www.tourism.rajasthan.gov.in/amber-palace.html|title=Amer Palace|publisher=Rajasthan Tourism: Government of India|access-date=31 March 2011}}</ref> প্ৰৱেশদ্বাৰলৈ যোৱা ৪WD ৰ এটা সৰু পথ, যাক দুৰ্গৰ সুৰজ পল (ছান গেট) বুলি জনা যায়। এতিয়া পৰ্যটকসকলে হাতীত উঠাতকৈ জীপেৰে গড়লৈ যোৱাটো অধিক নৈতিক বুলি বিবেচিত হৈছে। ==ইতিহাস== ===আৰম্ভণি ইতিহাস=== [[File:Amber1860.jpg|thumb|ৰাজস্থানৰ আমেৰ দুৰ্গৰ এক দৃশ্য; উইলিয়াম চিম্পছনৰ জলৰঙ, প্ৰায় ১৮৬০ চন]] আমেৰ আছিল সুসাৱত বংশৰ শাসিত মীনা ৰাজ্য। কাকিল দেৱাই সুসাৱতক পৰাস্ত কৰি খোহৰ পিছত আমেৰক ধূন্ধৰৰ ৰাজধানী কৰিলে। কাকিল দেৱ দুলহেৰাইৰ পুত্ৰ।<ref>{{cite book|title=Jaigarh, the Invincible Fort of Amber| year=1990 |url=https://books.google.com/books?id=hkBuAAAAMAAJ&q=Khoh|page=18|publisher=RBSA Publishers, 1990| isbn=9788185176482 }}</ref><ref>{{cite book|title=Jaipur: Gem of India| date=7 July 2016 |url=https://books.google.com/books?id=5tCeDAAAQBAJ&q=khoh|page=24|publisher=IntegralDMS, 2016| isbn=9781942322054 }}</ref> প্ৰাচীন কালত জয়পুৰ ৰাজ্যখন ‘আমেৰ’ বা ‘ধুন্ধৰ’ নামেৰে জনাজাত আছিল আৰু ইয়াত পাঁচটা ভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ মীনা মুখীয়ালসকলে শাসন কৰিছিল। এই মুখীয়ালসকল দেওতিৰ বৰগুৰজাৰ ৰাজপুত ৰজাৰ অধীনত আছিল । পিছলৈ কাচৱাহা বংশৰ এজন ৰাজকুমাৰ দুলহা ৰায়ে মীনাসকলৰ ক্ষমতাৰ অন্ত পেলাইছিল; তেওঁ দেওলীৰ বৰগুৰজাৰসকলকো পৰাস্ত কৰি ধূন্ধৰক সম্পূৰ্ণৰূপে কাচৱাহা শাসনৰ অধীনলৈ আনে।<ref>{{cite book |last=Sarkar |first=Jadunath |author-link=Jadunath Sarkar |title=A History of Jaipur: C. 1503–1938 |publisher=Orient Longman Limited |pages=23,24 |year=1994 |orig-year=1984 |isbn=81-250-0333-9 |url=https://books.google.com/books?id=O0oPIo9TXKcC&pg=PA23 }}</ref> আমেৰ দুৰ্গটো প্ৰথমে ৰাজা মান সিংহই নিৰ্মাণ কৰিছিল। জয় সিং প্ৰথমে ১৬০০ চনৰ আৰম্ভণিতে ইয়াৰ সম্প্ৰসাৰণ কৰিছিল। পৰৱৰ্তী ১৫০ বছৰলৈকে একেৰাহে শাসকসকলে ইয়াৰ উন্নতি আৰু সম্প্ৰসাৰণ কৰে, যেতিয়ালৈকে ১৭২৭ চনত দ্বিতীয় ছাৱাই জয় সিংহৰ ৰাজত্বকালত কাচৱাহাসকলে নিজৰ ৰাজধানী জয়পুৰলৈ স্থানান্তৰিত নকৰে।<ref name="Publishing2008"/> মধ্যযুগত আমেৰক ‘ধুন্ধৰ’ (পশ্চিম সীমান্তত অৱস্থিত বলিদানৰ পৰ্বতক বুজায়) নামেৰে জনা গৈছিল। একাদশ শতিকাৰ পৰা ১৭২৭ খ্ৰীষ্টাব্দলৈকে—অৰ্থাৎ ১০৩৭ চনৰ পৰা ১৭২৭ খ্ৰীষ্টাব্দৰ ভিতৰত—কাচৱাহা শাসকসকলে ইয়াক শাসন কৰিছিল, যেতিয়ালৈকে ৰাজধানী আমেৰৰ পৰা জয়পুৰলৈ স্থানান্তৰিত হোৱা নাছিল।<ref name="BruynBain2010"/> এই শাসকসকলৰ সৈতে আমিৰৰ ইতিহাস অবিচ্ছেদ্যভাৱে জড়িত, কিয়নো তেওঁলোকে ইয়াতেই নিজৰ সাম্ৰাজ্যৰ ভেটি স্থাপন কৰিছিল।<ref name="KhangarotNathawat1990">{{cite book|author1=R. S. Khangarot|author2=P. S. Nathawat|title=Jaigarh, the invincible fort of Amer|url=https://books.google.com/books?id=hkBuAAAAMAAJ|year=1990|publisher=RBSA Publishers|isbn=978-81-85176-48-2|pages=8–9, 17}}</ref> ==গাঁথনি== [[File:Courtyard of Amer Fort, India.jpg|thumb|আমেৰ দুৰ্গৰ জেনানা চোতাল]] ৰাজপ্ৰসাদটো ছটা সুকীয়া কিন্তু মূল অংশত ভাগ কৰা হৈছে, প্ৰত্যেকৰে নিজস্ব প্ৰৱেশদ্বাৰ আৰু চোতাল আছে। মূল প্ৰৱেশদ্বাৰটো চুৰাজ পোল (ছান গেট)ৰ মাজেৰে, যিটোৱে প্ৰথমে মূল চোতাললৈ যায়। এই ঠাইতে সেনাই যুদ্ধৰ পৰা উভতি অহাৰ লগে লগে বিজয়ৰ পেৰেডত নিজৰ যুদ্ধ সামগ্ৰী পেৰেড কৰিছিল; ৰাজপৰিয়ালৰ মহিলাসকলেও জালিযুক্ত খিৰিকীৰে এই পেৰেডবোৰ চাইছিল।<ref name="BrownThomas2008">{{cite book|author1=Lindsay Brown|author2=Amelia Thomas|title=Rajasthan, Delhi & Agra|url=https://books.google.com/books?id=Zz0_zXPb68kC&pg=PA178|year=2008|publisher=Lonely Planet|isbn=978-1-74104-690-8|page=178}}</ref> এই দুৱাৰখন বিশেষভাৱে নিৰ্মাণ আৰু পহৰা দিয়া হৈছিল, কিয়নো ই ৰাজপ্ৰসাদৰ মূল প্ৰৱেশদ্বাৰ আছিল। ই পূব দিশলৈ মুখ কৰি আছিল, উদীয়মান সূৰ্য্যৰ দিশ, সেয়েহে ইয়াৰ নাম ছান গেট। এই গেটৰ মাজেৰে ৰজাৰ কনভয় আৰু গণ্যমান্য ব্যক্তিসকলে ৰাজপ্ৰসাদত প্ৰৱেশ কৰিছিল।<ref name="Narveer Tanwar">{{Cite web|url=https://www.blogpark.in/places-around-jaipur/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20200208003554/https://www.blogpark.in/places-around-jaipur/ |url-status=dead |archive-date=8 February 2020 |title=Places around Jaipur |access-date=17 April 2011 |publisher=Archaeology Department of Rajasthan }}</ref> জালেব চক, আৰবী শব্দৰ অৰ্থ হৈছে "সৈনিকৰ গোট খোৱা ঠাই।" ছাৱাই জয় সিংহৰ (১৬৯৩–১৭৪৩ খ্ৰীষ্টাব্দ) ৰাজত্বকালত নিৰ্মিত আমেৰ প্ৰাসাদৰ চাৰিটা চোতালৰ ভিতৰত ই অন্যতম। মহাৰাজৰ ব্যক্তিগত দেহৰক্ষীসকলে ইয়াত এজন সেনাপতি বা "ফৌজ বাক্ষী"ৰ আদেশত পেৰেড কৰিছিল। মহাৰাজে দেহৰক্ষীসকলক পৰিদৰ্শন কৰিছিল। এই চোতালখনৰ কাষতে ঘোঁৰাৰ গোহালি আছিল আৰু ওপৰৰ মহলাৰ কোঠাবোৰত চকীদাৰসকলে বাস কৰিছিল।<ref name=Jaleb>{{Cite web|url=http://commons.wikimedia.org/wiki/File:Amer_Fort_-_Jaleb_Chowk_-_Information_plate.jpg |title=Information plaque at Jaleb Chowk |access-date=17 April 2011 |publisher=Archaeology Department of Rajasthan }}{{dead link|date=July 2017 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ===প্ৰথম চোতাল=== [[File:Amer Fort - Ganesh Pol (2022) - img 01.jpg|thumb|গণেশ পল প্ৰৱেশদ্বাৰ]] জালেবি চ’কৰ পৰা এটা আকৰ্ষণীয় চিৰিৰে মূল ৰাজপ্ৰসাদৰ চৌহদলৈ সোমাই যায়। ইয়াত প্ৰৱেশদ্বাৰৰ চিৰিৰ সোঁফালে শিলা দেৱী মন্দিৰ, য’ত ৰাজপুত মহাৰাজসকলে পূজা কৰিছিল; ষোড়শ শতিকাত মহাৰাজ মানসিংহে ইয়াক আৰম্ভ কৰিছিল আৰু ১৯৮০ চনলৈকে চলি আছিল, তেতিয়া ৰাজ পৰিয়ালে পশু বলি (ম'হ বলি)ৰ প্ৰথা বন্ধ কৰি দিছিল।<ref name="BrownThomas2008"/> ===দ্বিতীয় চোতাল=== প্ৰথম স্তৰৰ চোতালখনৰ মূল চিৰিৰে ওপৰলৈ উঠি, দ্বিতীয় চোতালখনত ‘দিৱান-ই-আম’ বা সাধাৰণ আদালতৰ হলটো আছে। দুশাৰী স্তম্ভৰ পৰা নিৰ্মিত দিৱান-ই-আম হৈছে ২৭টা স্তম্ভযুক্ত উচ্চ মঞ্চ; যাৰ প্ৰতিটো স্তম্ভৰ ওপৰত হাতী আকৃতিৰ খোদিত কৰা হৈছে আৰু ইয়াৰ ওপৰত গেলেৰী আছে। নামটোৱেই কোৱাৰ দৰে ৰজাই (শাসকে) ইয়াত সাধাৰণ মানুহৰ অনুৰোধ সাক্ষাৎ কৰিবলৈ আৰু শুনিবলৈ আদালত অনুষ্ঠিত কৰিছিল।<ref name="BruynBain2010"/><ref name="BrownThomas2008"/> ===তৃতীয় চোতাল=== [[File:Amer palace sheesh mahal.jpg|thumb| শ্বীশ মহলৰ সন্মুখৰ দৃশ্য]] [[File:Amber Fort interior.jpg|thumb|শ্বীশ মহলৰ কাঁচৰ চিলিং]] [[File:Amber Fort - Sheesh Mahal Interior.jpg|thumb|শ্বীশ মহলৰ ভিতৰৰ অংশ]] তৃতীয় চোতালখনেই হ’ল মহাৰাজ, তেওঁৰ পৰিয়াল আৰু তেওঁৰ পৰিচাৰকসকলৰ ব্যক্তিগত কোঠা। এই চোতালখনত মোজাইক আৰু ভাস্কৰ্য্যৰে সজোৱা ‘গণেশ পোল’ বা ‘গণেশ গেট’ৰ মাজেৰে প্ৰৱেশ কৰা হয়। এই চোতালখন দুটা অট্টালিকাৰে গঠিত, ইটোৱে সিটোৰ সন্মুখত, ইয়াৰ মাজত মোগল শৈলীৰ বাগিচা। প্ৰৱেশদ্বাৰৰ বাওঁফালে থকা অট্টালিকাটোক "জয় মন্দিৰ" বুলি কোৱা হয়; ইয়াক দাপোনযুক্ত পেনেল আৰু একাধিক দাপোনযুক্ত চিলিঙেৰে সুন্দৰকৈ সজাই তোলা হৈছে। এই আইনাবোৰ উত্তল আকৃতিৰ আৰু ৰঙীন ফয়েল আৰু ৰঙৰ ডিজাইন কৰা হৈছে যিবোৰ ব্যৱহাৰৰ সময়ত মমবাতিৰ পোহৰত উজ্জ্বলভাৱে জিলিকি উঠিব। শ্বীশ মহল (আইনা ৰাজপ্ৰসাদ) নামেৰেও জনাজাত, ইয়াৰ দাপোনৰ মোজাইক আৰু ৰঙীন কাচৰ আছিল "জিলিকি থকা মমবাতিৰ পোহৰত জিলিকি থকা মণিৰ বাকচ"।<ref name="BruynBain2010"/> ষোড়শ শতিকাত ৰজা মান সিংহই নিৰ্মাণ কৰা শ্বীশ মহল ১৭২৭ চনত সম্পূৰ্ণ হয়। <ref>{{Cite web|url = http://amerjaipur.in/Amer-monuments-description.php?mid=9&name=Sheesh%20mahal%20Amer%20palace|title = Sheesh mahal Amer palace|access-date = 2016-01-01|website = www.amerjaipur.in|last = pareek|first = Amit Kumar Pareek and Agam kumar}}</ref> কিন্তু ১৯৭০–৮০ চনৰ সময়ছোৱাত এই কামৰ বেছিভাগেই অৱনতি ঘটিছিল যদিও তেতিয়াৰ পৰাই পুনৰুদ্ধাৰ আৰু সংস্কাৰৰ প্ৰক্ৰিয়া চলি আছে। হলঘৰৰ চাৰিওফালে থকা বেৰবোৰত খোদিত মাৰ্বলৰ ৰিলিফ পেনেল আছে। এই হলটোৱে মাওটা হ্ৰদৰ মনোমোহা দৃশ্য প্ৰদান কৰে।<ref name="BrownThomas2008"/> জয় মন্দিৰৰ ওপৰত জাছ মন্দিৰ, ফুলৰ কাঁচৰ ইনলেজ আৰু এলাবাষ্টাৰ ৰিলিফ কামৰ সৈতে ব্যক্তিগত দৰ্শকৰ এটা হল।<ref name="BruynBain2010"/> ===চতুৰ্থ চোতাল=== চতুৰ্থ চোতালখনেই হৈছে জেনানা (ৰজাৰ পৰিয়ালৰ মহিলা, উপপত্নী বা মিষ্ট্ৰেছকে ধৰি) বাস কৰা ঠাই। এই চোতালত ৰাণীসকলে বাস কৰা কেইবাটাও বহা কোঠা আছিল আৰু ৰজাই যিকোনো ৰাণীক ইচ্ছামতে লগ কৰিব পাৰিছিল আৰু কোনেও নাজানে তেওঁ কোনজনী ৰাণীৰ ওচৰলৈ গৈছে, কাৰণ সকলো কোঠাই এটা সাধাৰণ কৰিড'ৰলৈ খোল খায়।<ref name="BrownThomas2008"/> ==সংৰক্ষণ== ২০১৩ চনৰ জুন মাহৰ ভিতৰত ফ্নম পেনত বিশ্ব ঐতিহ্য সমিতিৰ ৩৭ সংখ্যক বৈঠকৰ সময়ত ৰাজস্থানৰ ছটা দুৰ্গ যথা, অম্বাৰ দুৰ্গ, চিত্তৰ দুৰ্গ, গাগ্ৰন দুৰ্গ, জয়ছালমেৰ দুৰ্গ, কুম্ভলগড় আৰু ৰন্থামবাৰ দুৰ্গ [[ইউনেস্কো]]ৰ [[বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]]ৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়।<ref>{{cite news|title=Heritage Status for Forts|url=http://www.highbeam.com/doc/1P3-3028072831.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924204129/http://www.highbeam.com/doc/1P3-3028072831.html|url-status=dead|archive-date=24 September 2015|access-date=5 July 2015|date=28 June 2013|publisher=Eastern Eye }}</ref><ref>{{cite news|title=Iconic Hill Forts on UN Heritage List|url=http://www.highbeam.com/doc/1G1-334781049.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924154401/http://www.highbeam.com/doc/1G1-334781049.html|url-status=dead|archive-date=24 September 2015|access-date=5 July 2015|date=22 June 2013|publisher=Mail Today|location=New Delhi}}</ref> আমেৰ প্ৰাসাদৰ এক অবিচ্ছেদ্য আৰু অপৰিহাৰ্য প্ৰৱেশদ্বাৰ হিচাপে পৰিগণিত হোৱা আমেৰ চহৰখন এতিয়া পৰ্যটকৰ বৃহৎ আগমনৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল (পৰ্যটকৰ শীৰ্ষ বতৰত দিনটোত ৪,০০০ৰ পৰা ৫,০০০) অৰ্থনীতিৰ ঐতিহ্যমণ্ডিত চহৰ। ৪ বৰ্গ কিলোমিটাৰ (১.৫ বৰ্গমাইল) এলেকাত বিস্তৃত এই চহৰখনত আঠাইশটা মন্দিৰ, তিনিটা জৈন মন্দিৰ, আৰু তিনিটা মছজিদ আছে। ইয়াক বিশ্ব কীৰ্তিচিহ্ন পুঁজিয়ে (WMF) ইয়াক বিশ্বৰ ১০০টা আটাইতকৈ বিপন্ন স্থানৰ ভিতৰত অন্যতম হিচাপে তালিকাভুক্ত কৰিছে; ইয়াৰ সংৰক্ষণৰ বাবে ধন ৰবাৰ্ট উইলছন চেলেঞ্জ গ্ৰাণ্টৰ দ্বাৰা প্ৰদান কৰা হয়।<ref name="Publishing2008"/> ২০০৫ চনলৈকে দুৰ্গৰ চৌহদৰ ভিতৰত প্ৰায় ৮৭টা হাতী বাস কৰিছিল যদিও কেইবাটাও হাতী পুষ্টিহীনতাত ভুগি থকা বুলি কোৱা হৈছিল।<ref name="Ghosh2005">{{cite book|last=Ghosh|first=Rhea|title=Gods in chains|url=https://books.google.com/books?id=3Av0YQXO1mgC&pg=PT24|year=2005|publisher=Foundation Books|isbn=978-81-7596-285-9|page=24}}</ref> ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:ভাৰত]] [[শ্ৰেণী:বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ পৰ্যটনস্থলী]] mpba13wchqmqbxz0n5h9fzl94n0dvbk 603149 603148 2026-04-27T05:26:01Z দিম্পল দাস 5159 /* সংৰক্ষণ */ 603149 wikitext text/x-wiki [[File:20191219 Fort Amber, Amer, Jaipur 0955 9481.jpg|thumb|আমেৰ দুৰ্গ]] '''আমেৰ দুৰ্গ''' বা '''আম্বৰ দুৰ্গ''' [[ভাৰত]]ৰ [[ৰাজস্থান]]ৰ আমেৰত অৱস্থিত এটা দুৰ্গ। আমেৰ হৈছে ৰাজস্থানৰ ৰাজধানী জয়পুৰৰ পৰা ১১ কিলোমিটাৰ (৬.৮ মাইল) দূৰত্বত অৱস্থিত ৪ বৰ্গ কিলোমিটাৰ (১.৫ বৰ্গমাইল)।<ref name="Publishing2008">{{cite book|author=Outlook Publishing|title=Outlook|url=https://books.google.com/books?id=PTEEAAAAMBAJ&pg=PA39|year=2008|publisher=Outlook Publishing|page=39}}</ref> পাহাৰৰ ওপৰত অৱস্থিত এইখন জয়পুৰৰ এক প্ৰধান পৰ্যটনস্থলী।<ref name="Mancini2009">{{cite book|last=Mancini|first=Marc|title=Selling Destinations: Geography for the Travel Professional|url=https://books.google.com/books?id=Kp6ceVRUg8UC&pg=PA539|year=2009|publisher=Cengage Learning|isbn=978-1-4283-2142-7|page=539}}</ref><ref name="Abram2003">{{cite book|last=Abram|first=David|title=Rough guide to India|url=https://books.google.com/books?id=kAMik_6LbwUC&pg=PA161|year=2003|publisher=Rough Guides|isbn=978-1-84353-089-3|page=161}}</ref> আমেৰ দুৰ্গ কলাত্মক শৈলীৰ উপাদানৰ বাবে জনাজাত। বিশাল প্ৰাচীৰ আৰু ধাৰাবাহিকভাৱে গেট আৰু শিলগুটিৰে নিৰ্মিত পথৰ সৈতে এই দুৰ্গটোৱে মাওটা হ্ৰদৰ ওপৰেৰে চাই থাকে,<ref name="Abram2003" /><ref name="BruynBain2010">{{cite book|author1=Pippa de Bruyn|author2=Keith Bain|author3=David Allardice|author4=Shonar Joshi|title=Frommer's India|url=https://books.google.com/books?id=HlqM2CR4vfUC&pg=PA521|year=2010|publisher=Frommer's|isbn=978-0-470-55610-8|pages=521–522}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.hoteldekho.com/blog/amber-fort-jaipur/|title=Amer Fort - Jaipur|language=en-US|access-date=2017-11-17}}</ref><ref>{{Cite web|url = http://amerjaipur.in/Amer-monuments-description.php?mid=4&name=Maota%20Sarover|title = Maota Sarover -Amer-jaipur|access-date = 2015-09-25|publisher = Agam pareek|archivedate = 2018-06-30|archiveurl = https://web.archive.org/web/20180630105210/http://amerjaipur.in/Amer-monuments-description.php?mid=4&name=Maota|deadurl = yes}}</ref> যিটো আমেৰ প্ৰসাদৰ পানীৰ মূল উৎস। আমেৰ পেলেচ ৰাজপুত স্থাপত্যৰ এক সুন্দৰ নিদৰ্শন। ইয়াৰ কিছুমান অট্টালিকা আৰু কৰ্মত মোগল স্থাপত্যৰ প্ৰভাৱ আছে।<ref>{{Cite web|url=https://www.britannica.com/place/Amer-India|title=Amer {{!}} India|website=Encyclopedia Britannica|language=en|access-date=2019-06-21}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=oXa60HtlNOYC&pg=PA195|title=Great Monuments of India|last=DK|date=2009-11-02|publisher=Dorling Kindersley Limited|isbn=9781405347822|language=en}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=p0NJAAAAIAAJ&q=amer+fort+mughal+influence|title=Rise of the Kachhawas in Dhundhār (Jaipur): From the Earliest Times to the Death of Sawai Jai Singh (1743 A.D.)|last=Bhargava|first=Visheshwar Sarup|date=1979|publisher=Shabd Sanchar|language=en}}</ref> ৰঙা বেলেগ বেলেগ বেলেগ শিল আৰু মাৰ্বলৰে নিৰ্মিত এই আকৰ্ষণীয়, ভয়ংকৰ ৰাজপ্ৰসাদটো চাৰিটা স্তৰত নিৰ্মিত, প্ৰতিটো স্তৰতে এটা চোতাল আছে। ইয়াৰ ভিতৰত আছে দিৱান-ই-আম বা "ৰাজহুৱা দৰ্শকৰ হল", দিৱান-ই-খাছ বা "ব্যক্তিগত দৰ্শকৰ হল", শ্বীশ মহল (আইনা প্ৰাসাদ), বা জয় মন্দিৰ, আৰু সুখ নিৱাছ, য'ত ৰাজপ্ৰসাদৰ ভিতৰত পানীৰ ঢৌৰ ওপৰেৰে বতাহ বলি থকা বতাহৰ ফলত কৃত্ৰিমভাৱে শীতল বতৰৰ সৃষ্টি হয়। সেয়েহে আমেৰ দুৰ্গক সাধাৰণতে আমেৰ প্ৰসাদ বুলিও কোৱা হয়।<ref name="BruynBain2010"/> ৰাজপুত মহাৰাজ আৰু তেওঁলোকৰ পৰিয়ালৰ বাসগৃহ আছিল এই ৰাজপ্ৰসাদ। দুৰ্গৰ গণেশ গেটৰ ওচৰৰ ৰাজপ্ৰসাদৰ প্ৰৱেশদ্বাৰত চৈতন্য পন্থাৰ দেৱী শিলা দেৱীৰ প্ৰতি উৎসৰ্গিত এটা মন্দিৰ আছে, যিটো মন্দিৰ ১৬০৪ চনত বংগত বংগত জেচোৰ ৰজাক পৰাস্ত কৰাৰ সময়ত ৰাজা মান সিংহক দিয়া হৈছিল (জেচোৰ বৰ্তমান বাংলাদেশত আছে)।<ref name="Abram2003"/><ref name="Prasad1966">{{cite book|author=Rajiva Nain Prasad|title=Raja Mān Singh of Amer|url=https://books.google.com/books?id=FsA5AQAAIAAJ|year=1966|publisher=World Press|isbn=9780842614733}}</ref><ref name="Babb2004">{{cite book|author=Lawrence A. Babb|title=Alchemies of violence: myths of identity and the life of trade in western India|url=https://books.google.com/books?id=74tUY0le33UC&pg=PA230|year=2004|publisher=SAGE|isbn=978-0-7619-3223-9|pages=230–231}}</ref> ৰজা মান সিঙৰ ১২ গৰাকী ৰাণী আছিল গতিকে তেওঁ ১২টা কোঠা সাজিছিল, প্ৰতিগৰাকী ৰাণীৰ বাবে এটাকৈ। প্ৰতিটো কোঠাতে ৰজাৰ কোঠাৰ লগত সংযুক্ত চিৰি আছিল যদিও ৰাণীসকলক ওপৰলৈ যাবলৈ দিয়া হোৱা নাছিল। ৰাজা জয় সিঙৰ মাত্ৰ এগৰাকী ৰাণী আছিল গতিকে তেওঁ আগৰ তিনিগৰাকী ৰাণীৰ কোঠাৰ সমান কোঠা এটা সাজিছিল। ২০১৩ চনত কম্বোডিয়াৰ ফ্নম পেনত অনুষ্ঠিত বিশ্ব ঐতিহ্য সমিতিৰ ৩৭ সংখ্যক অধিবেশনত ৰাজস্থানৰ আন পাঁচটা দুৰ্গৰ সৈতে আমেৰ দুৰ্গক ৰাজস্থানৰ পাহাৰীয়া দুৰ্গ গোটৰ অংশ হিচাপে [[ইউনেস্কো]]ৰ [[বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] হিচাপে ঘোষণা কৰা হয়।<ref>{{cite news|last1=Singh|first1=Mahim Pratap|title=Unesco declares 6 Rajasthan forts World Heritage Sites|url=http://www.thehindu.com/news/national/other-states/unesco-declares-6-rajasthan-forts-world-heritage-sites/article4838107.ece|access-date=1 April 2015|work=[[The Hindu]]|date=22 June 2013}}</ref> ==ব্যুৎপত্তিবিজ্ঞান== চিল কা তীলাৰ ওপৰত নিৰ্মিত অম্বিকেশ্বৰ মন্দিৰৰ পৰা আমেৰ বা আম্বাৰ নামটো লোৱা হৈছে। অম্বিকাশ্বৰ দেৱতা শিৱৰ স্থানীয় নাম৷ কিন্তু স্থানীয় লোককথা অনুসৰি মাতৃ দেৱী দুৰ্গাৰ আন এটা নাম অম্বাৰ পৰা লোৱা হৈছে।<ref>Trudy Ring, Noelle Watson, Paul Schellinger (2012). ''[Asia and Oceania: International Dictionary of Historic Places]''. {{ISBN|1-136-63979-9}}. pp. 24.</ref> ==ভূগোল== ৰাজস্থানৰ ৰাজধানী জয়পুৰৰ পৰা প্ৰায় ১১ কিলোমিটাৰ (৬.৮ মাইল) দূৰত্বত আমেৰ চহৰৰ ওচৰৰ মাওতা হ্ৰদত ওলাই থকা এটা বনাঞ্চল পাহাৰত আমেৰ প্ৰাসাদ অৱস্থিত। এই ৰাজপ্ৰসাদটো দিল্লীলৈ যোৱা ১১চি ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথৰ ওচৰত।<ref name="Tour">{{Cite web|url=http://www.tourism.rajasthan.gov.in/amber-palace.html|title=Amer Palace|publisher=Rajasthan Tourism: Government of India|access-date=31 March 2011}}</ref> প্ৰৱেশদ্বাৰলৈ যোৱা ৪WD ৰ এটা সৰু পথ, যাক দুৰ্গৰ সুৰজ পল (ছান গেট) বুলি জনা যায়। এতিয়া পৰ্যটকসকলে হাতীত উঠাতকৈ জীপেৰে গড়লৈ যোৱাটো অধিক নৈতিক বুলি বিবেচিত হৈছে। ==ইতিহাস== ===আৰম্ভণি ইতিহাস=== [[File:Amber1860.jpg|thumb|ৰাজস্থানৰ আমেৰ দুৰ্গৰ এক দৃশ্য; উইলিয়াম চিম্পছনৰ জলৰঙ, প্ৰায় ১৮৬০ চন]] আমেৰ আছিল সুসাৱত বংশৰ শাসিত মীনা ৰাজ্য। কাকিল দেৱাই সুসাৱতক পৰাস্ত কৰি খোহৰ পিছত আমেৰক ধূন্ধৰৰ ৰাজধানী কৰিলে। কাকিল দেৱ দুলহেৰাইৰ পুত্ৰ।<ref>{{cite book|title=Jaigarh, the Invincible Fort of Amber| year=1990 |url=https://books.google.com/books?id=hkBuAAAAMAAJ&q=Khoh|page=18|publisher=RBSA Publishers, 1990| isbn=9788185176482 }}</ref><ref>{{cite book|title=Jaipur: Gem of India| date=7 July 2016 |url=https://books.google.com/books?id=5tCeDAAAQBAJ&q=khoh|page=24|publisher=IntegralDMS, 2016| isbn=9781942322054 }}</ref> প্ৰাচীন কালত জয়পুৰ ৰাজ্যখন ‘আমেৰ’ বা ‘ধুন্ধৰ’ নামেৰে জনাজাত আছিল আৰু ইয়াত পাঁচটা ভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ মীনা মুখীয়ালসকলে শাসন কৰিছিল। এই মুখীয়ালসকল দেওতিৰ বৰগুৰজাৰ ৰাজপুত ৰজাৰ অধীনত আছিল । পিছলৈ কাচৱাহা বংশৰ এজন ৰাজকুমাৰ দুলহা ৰায়ে মীনাসকলৰ ক্ষমতাৰ অন্ত পেলাইছিল; তেওঁ দেওলীৰ বৰগুৰজাৰসকলকো পৰাস্ত কৰি ধূন্ধৰক সম্পূৰ্ণৰূপে কাচৱাহা শাসনৰ অধীনলৈ আনে।<ref>{{cite book |last=Sarkar |first=Jadunath |author-link=Jadunath Sarkar |title=A History of Jaipur: C. 1503–1938 |publisher=Orient Longman Limited |pages=23,24 |year=1994 |orig-year=1984 |isbn=81-250-0333-9 |url=https://books.google.com/books?id=O0oPIo9TXKcC&pg=PA23 }}</ref> আমেৰ দুৰ্গটো প্ৰথমে ৰাজা মান সিংহই নিৰ্মাণ কৰিছিল। জয় সিং প্ৰথমে ১৬০০ চনৰ আৰম্ভণিতে ইয়াৰ সম্প্ৰসাৰণ কৰিছিল। পৰৱৰ্তী ১৫০ বছৰলৈকে একেৰাহে শাসকসকলে ইয়াৰ উন্নতি আৰু সম্প্ৰসাৰণ কৰে, যেতিয়ালৈকে ১৭২৭ চনত দ্বিতীয় ছাৱাই জয় সিংহৰ ৰাজত্বকালত কাচৱাহাসকলে নিজৰ ৰাজধানী জয়পুৰলৈ স্থানান্তৰিত নকৰে।<ref name="Publishing2008"/> মধ্যযুগত আমেৰক ‘ধুন্ধৰ’ (পশ্চিম সীমান্তত অৱস্থিত বলিদানৰ পৰ্বতক বুজায়) নামেৰে জনা গৈছিল। একাদশ শতিকাৰ পৰা ১৭২৭ খ্ৰীষ্টাব্দলৈকে—অৰ্থাৎ ১০৩৭ চনৰ পৰা ১৭২৭ খ্ৰীষ্টাব্দৰ ভিতৰত—কাচৱাহা শাসকসকলে ইয়াক শাসন কৰিছিল, যেতিয়ালৈকে ৰাজধানী আমেৰৰ পৰা জয়পুৰলৈ স্থানান্তৰিত হোৱা নাছিল।<ref name="BruynBain2010"/> এই শাসকসকলৰ সৈতে আমিৰৰ ইতিহাস অবিচ্ছেদ্যভাৱে জড়িত, কিয়নো তেওঁলোকে ইয়াতেই নিজৰ সাম্ৰাজ্যৰ ভেটি স্থাপন কৰিছিল।<ref name="KhangarotNathawat1990">{{cite book|author1=R. S. Khangarot|author2=P. S. Nathawat|title=Jaigarh, the invincible fort of Amer|url=https://books.google.com/books?id=hkBuAAAAMAAJ|year=1990|publisher=RBSA Publishers|isbn=978-81-85176-48-2|pages=8–9, 17}}</ref> ==গাঁথনি== [[File:Courtyard of Amer Fort, India.jpg|thumb|আমেৰ দুৰ্গৰ জেনানা চোতাল]] ৰাজপ্ৰসাদটো ছটা সুকীয়া কিন্তু মূল অংশত ভাগ কৰা হৈছে, প্ৰত্যেকৰে নিজস্ব প্ৰৱেশদ্বাৰ আৰু চোতাল আছে। মূল প্ৰৱেশদ্বাৰটো চুৰাজ পোল (ছান গেট)ৰ মাজেৰে, যিটোৱে প্ৰথমে মূল চোতাললৈ যায়। এই ঠাইতে সেনাই যুদ্ধৰ পৰা উভতি অহাৰ লগে লগে বিজয়ৰ পেৰেডত নিজৰ যুদ্ধ সামগ্ৰী পেৰেড কৰিছিল; ৰাজপৰিয়ালৰ মহিলাসকলেও জালিযুক্ত খিৰিকীৰে এই পেৰেডবোৰ চাইছিল।<ref name="BrownThomas2008">{{cite book|author1=Lindsay Brown|author2=Amelia Thomas|title=Rajasthan, Delhi & Agra|url=https://books.google.com/books?id=Zz0_zXPb68kC&pg=PA178|year=2008|publisher=Lonely Planet|isbn=978-1-74104-690-8|page=178}}</ref> এই দুৱাৰখন বিশেষভাৱে নিৰ্মাণ আৰু পহৰা দিয়া হৈছিল, কিয়নো ই ৰাজপ্ৰসাদৰ মূল প্ৰৱেশদ্বাৰ আছিল। ই পূব দিশলৈ মুখ কৰি আছিল, উদীয়মান সূৰ্য্যৰ দিশ, সেয়েহে ইয়াৰ নাম ছান গেট। এই গেটৰ মাজেৰে ৰজাৰ কনভয় আৰু গণ্যমান্য ব্যক্তিসকলে ৰাজপ্ৰসাদত প্ৰৱেশ কৰিছিল।<ref name="Narveer Tanwar">{{Cite web|url=https://www.blogpark.in/places-around-jaipur/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20200208003554/https://www.blogpark.in/places-around-jaipur/ |url-status=dead |archive-date=8 February 2020 |title=Places around Jaipur |access-date=17 April 2011 |publisher=Archaeology Department of Rajasthan }}</ref> জালেব চক, আৰবী শব্দৰ অৰ্থ হৈছে "সৈনিকৰ গোট খোৱা ঠাই।" ছাৱাই জয় সিংহৰ (১৬৯৩–১৭৪৩ খ্ৰীষ্টাব্দ) ৰাজত্বকালত নিৰ্মিত আমেৰ প্ৰাসাদৰ চাৰিটা চোতালৰ ভিতৰত ই অন্যতম। মহাৰাজৰ ব্যক্তিগত দেহৰক্ষীসকলে ইয়াত এজন সেনাপতি বা "ফৌজ বাক্ষী"ৰ আদেশত পেৰেড কৰিছিল। মহাৰাজে দেহৰক্ষীসকলক পৰিদৰ্শন কৰিছিল। এই চোতালখনৰ কাষতে ঘোঁৰাৰ গোহালি আছিল আৰু ওপৰৰ মহলাৰ কোঠাবোৰত চকীদাৰসকলে বাস কৰিছিল।<ref name=Jaleb>{{Cite web|url=http://commons.wikimedia.org/wiki/File:Amer_Fort_-_Jaleb_Chowk_-_Information_plate.jpg |title=Information plaque at Jaleb Chowk |access-date=17 April 2011 |publisher=Archaeology Department of Rajasthan }}{{dead link|date=July 2017 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ===প্ৰথম চোতাল=== [[File:Amer Fort - Ganesh Pol (2022) - img 01.jpg|thumb|গণেশ পল প্ৰৱেশদ্বাৰ]] জালেবি চ’কৰ পৰা এটা আকৰ্ষণীয় চিৰিৰে মূল ৰাজপ্ৰসাদৰ চৌহদলৈ সোমাই যায়। ইয়াত প্ৰৱেশদ্বাৰৰ চিৰিৰ সোঁফালে শিলা দেৱী মন্দিৰ, য’ত ৰাজপুত মহাৰাজসকলে পূজা কৰিছিল; ষোড়শ শতিকাত মহাৰাজ মানসিংহে ইয়াক আৰম্ভ কৰিছিল আৰু ১৯৮০ চনলৈকে চলি আছিল, তেতিয়া ৰাজ পৰিয়ালে পশু বলি (ম'হ বলি)ৰ প্ৰথা বন্ধ কৰি দিছিল।<ref name="BrownThomas2008"/> ===দ্বিতীয় চোতাল=== প্ৰথম স্তৰৰ চোতালখনৰ মূল চিৰিৰে ওপৰলৈ উঠি, দ্বিতীয় চোতালখনত ‘দিৱান-ই-আম’ বা সাধাৰণ আদালতৰ হলটো আছে। দুশাৰী স্তম্ভৰ পৰা নিৰ্মিত দিৱান-ই-আম হৈছে ২৭টা স্তম্ভযুক্ত উচ্চ মঞ্চ; যাৰ প্ৰতিটো স্তম্ভৰ ওপৰত হাতী আকৃতিৰ খোদিত কৰা হৈছে আৰু ইয়াৰ ওপৰত গেলেৰী আছে। নামটোৱেই কোৱাৰ দৰে ৰজাই (শাসকে) ইয়াত সাধাৰণ মানুহৰ অনুৰোধ সাক্ষাৎ কৰিবলৈ আৰু শুনিবলৈ আদালত অনুষ্ঠিত কৰিছিল।<ref name="BruynBain2010"/><ref name="BrownThomas2008"/> ===তৃতীয় চোতাল=== [[File:Amer palace sheesh mahal.jpg|thumb| শ্বীশ মহলৰ সন্মুখৰ দৃশ্য]] [[File:Amber Fort interior.jpg|thumb|শ্বীশ মহলৰ কাঁচৰ চিলিং]] [[File:Amber Fort - Sheesh Mahal Interior.jpg|thumb|শ্বীশ মহলৰ ভিতৰৰ অংশ]] তৃতীয় চোতালখনেই হ’ল মহাৰাজ, তেওঁৰ পৰিয়াল আৰু তেওঁৰ পৰিচাৰকসকলৰ ব্যক্তিগত কোঠা। এই চোতালখনত মোজাইক আৰু ভাস্কৰ্য্যৰে সজোৱা ‘গণেশ পোল’ বা ‘গণেশ গেট’ৰ মাজেৰে প্ৰৱেশ কৰা হয়। এই চোতালখন দুটা অট্টালিকাৰে গঠিত, ইটোৱে সিটোৰ সন্মুখত, ইয়াৰ মাজত মোগল শৈলীৰ বাগিচা। প্ৰৱেশদ্বাৰৰ বাওঁফালে থকা অট্টালিকাটোক "জয় মন্দিৰ" বুলি কোৱা হয়; ইয়াক দাপোনযুক্ত পেনেল আৰু একাধিক দাপোনযুক্ত চিলিঙেৰে সুন্দৰকৈ সজাই তোলা হৈছে। এই আইনাবোৰ উত্তল আকৃতিৰ আৰু ৰঙীন ফয়েল আৰু ৰঙৰ ডিজাইন কৰা হৈছে যিবোৰ ব্যৱহাৰৰ সময়ত মমবাতিৰ পোহৰত উজ্জ্বলভাৱে জিলিকি উঠিব। শ্বীশ মহল (আইনা ৰাজপ্ৰসাদ) নামেৰেও জনাজাত, ইয়াৰ দাপোনৰ মোজাইক আৰু ৰঙীন কাচৰ আছিল "জিলিকি থকা মমবাতিৰ পোহৰত জিলিকি থকা মণিৰ বাকচ"।<ref name="BruynBain2010"/> ষোড়শ শতিকাত ৰজা মান সিংহই নিৰ্মাণ কৰা শ্বীশ মহল ১৭২৭ চনত সম্পূৰ্ণ হয়। <ref>{{Cite web|url = http://amerjaipur.in/Amer-monuments-description.php?mid=9&name=Sheesh%20mahal%20Amer%20palace|title = Sheesh mahal Amer palace|access-date = 2016-01-01|website = www.amerjaipur.in|last = pareek|first = Amit Kumar Pareek and Agam kumar}}</ref> কিন্তু ১৯৭০–৮০ চনৰ সময়ছোৱাত এই কামৰ বেছিভাগেই অৱনতি ঘটিছিল যদিও তেতিয়াৰ পৰাই পুনৰুদ্ধাৰ আৰু সংস্কাৰৰ প্ৰক্ৰিয়া চলি আছে। হলঘৰৰ চাৰিওফালে থকা বেৰবোৰত খোদিত মাৰ্বলৰ ৰিলিফ পেনেল আছে। এই হলটোৱে মাওটা হ্ৰদৰ মনোমোহা দৃশ্য প্ৰদান কৰে।<ref name="BrownThomas2008"/> জয় মন্দিৰৰ ওপৰত জাছ মন্দিৰ, ফুলৰ কাঁচৰ ইনলেজ আৰু এলাবাষ্টাৰ ৰিলিফ কামৰ সৈতে ব্যক্তিগত দৰ্শকৰ এটা হল।<ref name="BruynBain2010"/> ===চতুৰ্থ চোতাল=== চতুৰ্থ চোতালখনেই হৈছে জেনানা (ৰজাৰ পৰিয়ালৰ মহিলা, উপপত্নী বা মিষ্ট্ৰেছকে ধৰি) বাস কৰা ঠাই। এই চোতালত ৰাণীসকলে বাস কৰা কেইবাটাও বহা কোঠা আছিল আৰু ৰজাই যিকোনো ৰাণীক ইচ্ছামতে লগ কৰিব পাৰিছিল আৰু কোনেও নাজানে তেওঁ কোনজনী ৰাণীৰ ওচৰলৈ গৈছে, কাৰণ সকলো কোঠাই এটা সাধাৰণ কৰিড'ৰলৈ খোল খায়।<ref name="BrownThomas2008"/> ==সংৰক্ষণ== ২০১৩ চনৰ জুন মাহৰ ভিতৰত ফ্নম পেনত বিশ্ব ঐতিহ্য সমিতিৰ ৩৭ সংখ্যক বৈঠকৰ সময়ত ৰাজস্থানৰ ছটা দুৰ্গ যথা, অম্বাৰ দুৰ্গ, চিত্তৰ দুৰ্গ, গাগ্ৰন দুৰ্গ, জয়ছালমেৰ দুৰ্গ, কুম্ভলগড় আৰু ৰন্থামবাৰ দুৰ্গ [[ইউনেস্কো]]ৰ [[বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]]ৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়।<ref>{{cite news|title=Heritage Status for Forts|url=http://www.highbeam.com/doc/1P3-3028072831.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924204129/http://www.highbeam.com/doc/1P3-3028072831.html|url-status=dead|archive-date=24 September 2015|access-date=5 July 2015|date=28 June 2013|publisher=Eastern Eye }}</ref><ref>{{cite news|title=Iconic Hill Forts on UN Heritage List|url=http://www.highbeam.com/doc/1G1-334781049.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924154401/http://www.highbeam.com/doc/1G1-334781049.html|url-status=dead|archive-date=24 September 2015|access-date=5 July 2015|date=22 June 2013|publisher=Mail Today|location=New Delhi}}</ref> আমেৰ প্ৰাসাদৰ এক অবিচ্ছেদ্য আৰু অপৰিহাৰ্য প্ৰৱেশদ্বাৰ হিচাপে পৰিগণিত হোৱা আমেৰ চহৰখন এতিয়া পৰ্যটকৰ বৃহৎ আগমনৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল (পৰ্যটকৰ শীৰ্ষ বতৰত দিনটোত ৪,০০০ৰ পৰা ৫,০০০) অৰ্থনীতিৰ ঐতিহ্যমণ্ডিত চহৰ। ৪ বৰ্গ কিলোমিটাৰ (১.৫ বৰ্গমাইল) এলেকাত বিস্তৃত এই চহৰখনত আঠাইশটা মন্দিৰ, তিনিটা জৈন মন্দিৰ, আৰু তিনিটা মছজিদ আছে। ইয়াক বিশ্ব কীৰ্তিচিহ্ন পুঁজিয়ে (WMF) ইয়াক বিশ্বৰ ১০০টা আটাইতকৈ বিপন্ন স্থানৰ ভিতৰত অন্যতম হিচাপে তালিকাভুক্ত কৰিছে; ইয়াৰ সংৰক্ষণৰ বাবে ধন ৰবাৰ্ট উইলছন চেলেঞ্জ গ্ৰাণ্টৰ দ্বাৰা প্ৰদান কৰা হয়।<ref name="Publishing2008"/> ২০০৫ চনলৈকে দুৰ্গৰ চৌহদৰ ভিতৰত প্ৰায় ৮৭টা হাতী বাস কৰিছিল যদিও কেইবাটাও হাতী পুষ্টিহীনতাত ভুগি থকা বুলি কোৱা হৈছিল।<ref name="Ghosh2005">{{cite book|last=Ghosh|first=Rhea|title=Gods in chains|url=https://books.google.com/books?id=3Av0YQXO1mgC&pg=PT24|year=2005|publisher=Foundation Books|isbn=978-81-7596-285-9|page=24}}</ref> == Gallery == <gallery widths="160" heights="140"> File:Amber Palace Jaipur Pano.JPG|Bright morning vista of Amer Fort from across the road. File:Amer fort view during the night lighting.JPG|Amer Fort lit up at night. File:Maota Lake.JPG|Maota Lake and Kesar Kyari (Saffron Garden). File:Outer walls of Amer Fort, India.jpg|Outer wall File:Amer Fort, Architecture, India.jpg|A fusion of Rajputana Hindu and Mughal Islamic style of architecture File:Amber Fort-Jaipur-India0007.JPG|Sattais Kacheri File:Amber Fort Second Courtyard Mirror Palace view.jpg|Second Courtyard Mirror Palace Amer Fort. File:Sheesh Mahal, Amer Fort, India.jpg|Sheesh Mahal Arch File:Embossed silver artwork in Sheesh Mahal, Amer Fort, India.jpg|Embossed silver artwork in Sheesh Mahal File:Inner halls of Amber Fort, India.jpg|Windows File:Amber fort tunnels.jpg|Tunnels inside the fort File:Door of a gate to Amber Fort, Rajasthan.jpg| </gallery> ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:ভাৰত]] [[শ্ৰেণী:বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ পৰ্যটনস্থলী]] sbmgj4yudxue5yp9ufe0rhmw8fcaavg 603150 603149 2026-04-27T05:28:56Z দিম্পল দাস 5159 /* Gallery */ 603150 wikitext text/x-wiki [[File:20191219 Fort Amber, Amer, Jaipur 0955 9481.jpg|thumb|আমেৰ দুৰ্গ]] '''আমেৰ দুৰ্গ''' বা '''আম্বৰ দুৰ্গ''' [[ভাৰত]]ৰ [[ৰাজস্থান]]ৰ আমেৰত অৱস্থিত এটা দুৰ্গ। আমেৰ হৈছে ৰাজস্থানৰ ৰাজধানী জয়পুৰৰ পৰা ১১ কিলোমিটাৰ (৬.৮ মাইল) দূৰত্বত অৱস্থিত ৪ বৰ্গ কিলোমিটাৰ (১.৫ বৰ্গমাইল)।<ref name="Publishing2008">{{cite book|author=Outlook Publishing|title=Outlook|url=https://books.google.com/books?id=PTEEAAAAMBAJ&pg=PA39|year=2008|publisher=Outlook Publishing|page=39}}</ref> পাহাৰৰ ওপৰত অৱস্থিত এইখন জয়পুৰৰ এক প্ৰধান পৰ্যটনস্থলী।<ref name="Mancini2009">{{cite book|last=Mancini|first=Marc|title=Selling Destinations: Geography for the Travel Professional|url=https://books.google.com/books?id=Kp6ceVRUg8UC&pg=PA539|year=2009|publisher=Cengage Learning|isbn=978-1-4283-2142-7|page=539}}</ref><ref name="Abram2003">{{cite book|last=Abram|first=David|title=Rough guide to India|url=https://books.google.com/books?id=kAMik_6LbwUC&pg=PA161|year=2003|publisher=Rough Guides|isbn=978-1-84353-089-3|page=161}}</ref> আমেৰ দুৰ্গ কলাত্মক শৈলীৰ উপাদানৰ বাবে জনাজাত। বিশাল প্ৰাচীৰ আৰু ধাৰাবাহিকভাৱে গেট আৰু শিলগুটিৰে নিৰ্মিত পথৰ সৈতে এই দুৰ্গটোৱে মাওটা হ্ৰদৰ ওপৰেৰে চাই থাকে,<ref name="Abram2003" /><ref name="BruynBain2010">{{cite book|author1=Pippa de Bruyn|author2=Keith Bain|author3=David Allardice|author4=Shonar Joshi|title=Frommer's India|url=https://books.google.com/books?id=HlqM2CR4vfUC&pg=PA521|year=2010|publisher=Frommer's|isbn=978-0-470-55610-8|pages=521–522}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.hoteldekho.com/blog/amber-fort-jaipur/|title=Amer Fort - Jaipur|language=en-US|access-date=2017-11-17}}</ref><ref>{{Cite web|url = http://amerjaipur.in/Amer-monuments-description.php?mid=4&name=Maota%20Sarover|title = Maota Sarover -Amer-jaipur|access-date = 2015-09-25|publisher = Agam pareek|archivedate = 2018-06-30|archiveurl = https://web.archive.org/web/20180630105210/http://amerjaipur.in/Amer-monuments-description.php?mid=4&name=Maota|deadurl = yes}}</ref> যিটো আমেৰ প্ৰসাদৰ পানীৰ মূল উৎস। আমেৰ পেলেচ ৰাজপুত স্থাপত্যৰ এক সুন্দৰ নিদৰ্শন। ইয়াৰ কিছুমান অট্টালিকা আৰু কৰ্মত মোগল স্থাপত্যৰ প্ৰভাৱ আছে।<ref>{{Cite web|url=https://www.britannica.com/place/Amer-India|title=Amer {{!}} India|website=Encyclopedia Britannica|language=en|access-date=2019-06-21}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=oXa60HtlNOYC&pg=PA195|title=Great Monuments of India|last=DK|date=2009-11-02|publisher=Dorling Kindersley Limited|isbn=9781405347822|language=en}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=p0NJAAAAIAAJ&q=amer+fort+mughal+influence|title=Rise of the Kachhawas in Dhundhār (Jaipur): From the Earliest Times to the Death of Sawai Jai Singh (1743 A.D.)|last=Bhargava|first=Visheshwar Sarup|date=1979|publisher=Shabd Sanchar|language=en}}</ref> ৰঙা বেলেগ বেলেগ বেলেগ শিল আৰু মাৰ্বলৰে নিৰ্মিত এই আকৰ্ষণীয়, ভয়ংকৰ ৰাজপ্ৰসাদটো চাৰিটা স্তৰত নিৰ্মিত, প্ৰতিটো স্তৰতে এটা চোতাল আছে। ইয়াৰ ভিতৰত আছে দিৱান-ই-আম বা "ৰাজহুৱা দৰ্শকৰ হল", দিৱান-ই-খাছ বা "ব্যক্তিগত দৰ্শকৰ হল", শ্বীশ মহল (আইনা প্ৰাসাদ), বা জয় মন্দিৰ, আৰু সুখ নিৱাছ, য'ত ৰাজপ্ৰসাদৰ ভিতৰত পানীৰ ঢৌৰ ওপৰেৰে বতাহ বলি থকা বতাহৰ ফলত কৃত্ৰিমভাৱে শীতল বতৰৰ সৃষ্টি হয়। সেয়েহে আমেৰ দুৰ্গক সাধাৰণতে আমেৰ প্ৰসাদ বুলিও কোৱা হয়।<ref name="BruynBain2010"/> ৰাজপুত মহাৰাজ আৰু তেওঁলোকৰ পৰিয়ালৰ বাসগৃহ আছিল এই ৰাজপ্ৰসাদ। দুৰ্গৰ গণেশ গেটৰ ওচৰৰ ৰাজপ্ৰসাদৰ প্ৰৱেশদ্বাৰত চৈতন্য পন্থাৰ দেৱী শিলা দেৱীৰ প্ৰতি উৎসৰ্গিত এটা মন্দিৰ আছে, যিটো মন্দিৰ ১৬০৪ চনত বংগত বংগত জেচোৰ ৰজাক পৰাস্ত কৰাৰ সময়ত ৰাজা মান সিংহক দিয়া হৈছিল (জেচোৰ বৰ্তমান বাংলাদেশত আছে)।<ref name="Abram2003"/><ref name="Prasad1966">{{cite book|author=Rajiva Nain Prasad|title=Raja Mān Singh of Amer|url=https://books.google.com/books?id=FsA5AQAAIAAJ|year=1966|publisher=World Press|isbn=9780842614733}}</ref><ref name="Babb2004">{{cite book|author=Lawrence A. Babb|title=Alchemies of violence: myths of identity and the life of trade in western India|url=https://books.google.com/books?id=74tUY0le33UC&pg=PA230|year=2004|publisher=SAGE|isbn=978-0-7619-3223-9|pages=230–231}}</ref> ৰজা মান সিঙৰ ১২ গৰাকী ৰাণী আছিল গতিকে তেওঁ ১২টা কোঠা সাজিছিল, প্ৰতিগৰাকী ৰাণীৰ বাবে এটাকৈ। প্ৰতিটো কোঠাতে ৰজাৰ কোঠাৰ লগত সংযুক্ত চিৰি আছিল যদিও ৰাণীসকলক ওপৰলৈ যাবলৈ দিয়া হোৱা নাছিল। ৰাজা জয় সিঙৰ মাত্ৰ এগৰাকী ৰাণী আছিল গতিকে তেওঁ আগৰ তিনিগৰাকী ৰাণীৰ কোঠাৰ সমান কোঠা এটা সাজিছিল। ২০১৩ চনত কম্বোডিয়াৰ ফ্নম পেনত অনুষ্ঠিত বিশ্ব ঐতিহ্য সমিতিৰ ৩৭ সংখ্যক অধিবেশনত ৰাজস্থানৰ আন পাঁচটা দুৰ্গৰ সৈতে আমেৰ দুৰ্গক ৰাজস্থানৰ পাহাৰীয়া দুৰ্গ গোটৰ অংশ হিচাপে [[ইউনেস্কো]]ৰ [[বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] হিচাপে ঘোষণা কৰা হয়।<ref>{{cite news|last1=Singh|first1=Mahim Pratap|title=Unesco declares 6 Rajasthan forts World Heritage Sites|url=http://www.thehindu.com/news/national/other-states/unesco-declares-6-rajasthan-forts-world-heritage-sites/article4838107.ece|access-date=1 April 2015|work=[[The Hindu]]|date=22 June 2013}}</ref> ==ব্যুৎপত্তিবিজ্ঞান== চিল কা তীলাৰ ওপৰত নিৰ্মিত অম্বিকেশ্বৰ মন্দিৰৰ পৰা আমেৰ বা আম্বাৰ নামটো লোৱা হৈছে। অম্বিকাশ্বৰ দেৱতা শিৱৰ স্থানীয় নাম৷ কিন্তু স্থানীয় লোককথা অনুসৰি মাতৃ দেৱী দুৰ্গাৰ আন এটা নাম অম্বাৰ পৰা লোৱা হৈছে।<ref>Trudy Ring, Noelle Watson, Paul Schellinger (2012). ''[Asia and Oceania: International Dictionary of Historic Places]''. {{ISBN|1-136-63979-9}}. pp. 24.</ref> ==ভূগোল== ৰাজস্থানৰ ৰাজধানী জয়পুৰৰ পৰা প্ৰায় ১১ কিলোমিটাৰ (৬.৮ মাইল) দূৰত্বত আমেৰ চহৰৰ ওচৰৰ মাওতা হ্ৰদত ওলাই থকা এটা বনাঞ্চল পাহাৰত আমেৰ প্ৰাসাদ অৱস্থিত। এই ৰাজপ্ৰসাদটো দিল্লীলৈ যোৱা ১১চি ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথৰ ওচৰত।<ref name="Tour">{{Cite web|url=http://www.tourism.rajasthan.gov.in/amber-palace.html|title=Amer Palace|publisher=Rajasthan Tourism: Government of India|access-date=31 March 2011}}</ref> প্ৰৱেশদ্বাৰলৈ যোৱা ৪WD ৰ এটা সৰু পথ, যাক দুৰ্গৰ সুৰজ পল (ছান গেট) বুলি জনা যায়। এতিয়া পৰ্যটকসকলে হাতীত উঠাতকৈ জীপেৰে গড়লৈ যোৱাটো অধিক নৈতিক বুলি বিবেচিত হৈছে। ==ইতিহাস== ===আৰম্ভণি ইতিহাস=== [[File:Amber1860.jpg|thumb|ৰাজস্থানৰ আমেৰ দুৰ্গৰ এক দৃশ্য; উইলিয়াম চিম্পছনৰ জলৰঙ, প্ৰায় ১৮৬০ চন]] আমেৰ আছিল সুসাৱত বংশৰ শাসিত মীনা ৰাজ্য। কাকিল দেৱাই সুসাৱতক পৰাস্ত কৰি খোহৰ পিছত আমেৰক ধূন্ধৰৰ ৰাজধানী কৰিলে। কাকিল দেৱ দুলহেৰাইৰ পুত্ৰ।<ref>{{cite book|title=Jaigarh, the Invincible Fort of Amber| year=1990 |url=https://books.google.com/books?id=hkBuAAAAMAAJ&q=Khoh|page=18|publisher=RBSA Publishers, 1990| isbn=9788185176482 }}</ref><ref>{{cite book|title=Jaipur: Gem of India| date=7 July 2016 |url=https://books.google.com/books?id=5tCeDAAAQBAJ&q=khoh|page=24|publisher=IntegralDMS, 2016| isbn=9781942322054 }}</ref> প্ৰাচীন কালত জয়পুৰ ৰাজ্যখন ‘আমেৰ’ বা ‘ধুন্ধৰ’ নামেৰে জনাজাত আছিল আৰু ইয়াত পাঁচটা ভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ মীনা মুখীয়ালসকলে শাসন কৰিছিল। এই মুখীয়ালসকল দেওতিৰ বৰগুৰজাৰ ৰাজপুত ৰজাৰ অধীনত আছিল । পিছলৈ কাচৱাহা বংশৰ এজন ৰাজকুমাৰ দুলহা ৰায়ে মীনাসকলৰ ক্ষমতাৰ অন্ত পেলাইছিল; তেওঁ দেওলীৰ বৰগুৰজাৰসকলকো পৰাস্ত কৰি ধূন্ধৰক সম্পূৰ্ণৰূপে কাচৱাহা শাসনৰ অধীনলৈ আনে।<ref>{{cite book |last=Sarkar |first=Jadunath |author-link=Jadunath Sarkar |title=A History of Jaipur: C. 1503–1938 |publisher=Orient Longman Limited |pages=23,24 |year=1994 |orig-year=1984 |isbn=81-250-0333-9 |url=https://books.google.com/books?id=O0oPIo9TXKcC&pg=PA23 }}</ref> আমেৰ দুৰ্গটো প্ৰথমে ৰাজা মান সিংহই নিৰ্মাণ কৰিছিল। জয় সিং প্ৰথমে ১৬০০ চনৰ আৰম্ভণিতে ইয়াৰ সম্প্ৰসাৰণ কৰিছিল। পৰৱৰ্তী ১৫০ বছৰলৈকে একেৰাহে শাসকসকলে ইয়াৰ উন্নতি আৰু সম্প্ৰসাৰণ কৰে, যেতিয়ালৈকে ১৭২৭ চনত দ্বিতীয় ছাৱাই জয় সিংহৰ ৰাজত্বকালত কাচৱাহাসকলে নিজৰ ৰাজধানী জয়পুৰলৈ স্থানান্তৰিত নকৰে।<ref name="Publishing2008"/> মধ্যযুগত আমেৰক ‘ধুন্ধৰ’ (পশ্চিম সীমান্তত অৱস্থিত বলিদানৰ পৰ্বতক বুজায়) নামেৰে জনা গৈছিল। একাদশ শতিকাৰ পৰা ১৭২৭ খ্ৰীষ্টাব্দলৈকে—অৰ্থাৎ ১০৩৭ চনৰ পৰা ১৭২৭ খ্ৰীষ্টাব্দৰ ভিতৰত—কাচৱাহা শাসকসকলে ইয়াক শাসন কৰিছিল, যেতিয়ালৈকে ৰাজধানী আমেৰৰ পৰা জয়পুৰলৈ স্থানান্তৰিত হোৱা নাছিল।<ref name="BruynBain2010"/> এই শাসকসকলৰ সৈতে আমিৰৰ ইতিহাস অবিচ্ছেদ্যভাৱে জড়িত, কিয়নো তেওঁলোকে ইয়াতেই নিজৰ সাম্ৰাজ্যৰ ভেটি স্থাপন কৰিছিল।<ref name="KhangarotNathawat1990">{{cite book|author1=R. S. Khangarot|author2=P. S. Nathawat|title=Jaigarh, the invincible fort of Amer|url=https://books.google.com/books?id=hkBuAAAAMAAJ|year=1990|publisher=RBSA Publishers|isbn=978-81-85176-48-2|pages=8–9, 17}}</ref> ==গাঁথনি== [[File:Courtyard of Amer Fort, India.jpg|thumb|আমেৰ দুৰ্গৰ জেনানা চোতাল]] ৰাজপ্ৰসাদটো ছটা সুকীয়া কিন্তু মূল অংশত ভাগ কৰা হৈছে, প্ৰত্যেকৰে নিজস্ব প্ৰৱেশদ্বাৰ আৰু চোতাল আছে। মূল প্ৰৱেশদ্বাৰটো চুৰাজ পোল (ছান গেট)ৰ মাজেৰে, যিটোৱে প্ৰথমে মূল চোতাললৈ যায়। এই ঠাইতে সেনাই যুদ্ধৰ পৰা উভতি অহাৰ লগে লগে বিজয়ৰ পেৰেডত নিজৰ যুদ্ধ সামগ্ৰী পেৰেড কৰিছিল; ৰাজপৰিয়ালৰ মহিলাসকলেও জালিযুক্ত খিৰিকীৰে এই পেৰেডবোৰ চাইছিল।<ref name="BrownThomas2008">{{cite book|author1=Lindsay Brown|author2=Amelia Thomas|title=Rajasthan, Delhi & Agra|url=https://books.google.com/books?id=Zz0_zXPb68kC&pg=PA178|year=2008|publisher=Lonely Planet|isbn=978-1-74104-690-8|page=178}}</ref> এই দুৱাৰখন বিশেষভাৱে নিৰ্মাণ আৰু পহৰা দিয়া হৈছিল, কিয়নো ই ৰাজপ্ৰসাদৰ মূল প্ৰৱেশদ্বাৰ আছিল। ই পূব দিশলৈ মুখ কৰি আছিল, উদীয়মান সূৰ্য্যৰ দিশ, সেয়েহে ইয়াৰ নাম ছান গেট। এই গেটৰ মাজেৰে ৰজাৰ কনভয় আৰু গণ্যমান্য ব্যক্তিসকলে ৰাজপ্ৰসাদত প্ৰৱেশ কৰিছিল।<ref name="Narveer Tanwar">{{Cite web|url=https://www.blogpark.in/places-around-jaipur/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20200208003554/https://www.blogpark.in/places-around-jaipur/ |url-status=dead |archive-date=8 February 2020 |title=Places around Jaipur |access-date=17 April 2011 |publisher=Archaeology Department of Rajasthan }}</ref> জালেব চক, আৰবী শব্দৰ অৰ্থ হৈছে "সৈনিকৰ গোট খোৱা ঠাই।" ছাৱাই জয় সিংহৰ (১৬৯৩–১৭৪৩ খ্ৰীষ্টাব্দ) ৰাজত্বকালত নিৰ্মিত আমেৰ প্ৰাসাদৰ চাৰিটা চোতালৰ ভিতৰত ই অন্যতম। মহাৰাজৰ ব্যক্তিগত দেহৰক্ষীসকলে ইয়াত এজন সেনাপতি বা "ফৌজ বাক্ষী"ৰ আদেশত পেৰেড কৰিছিল। মহাৰাজে দেহৰক্ষীসকলক পৰিদৰ্শন কৰিছিল। এই চোতালখনৰ কাষতে ঘোঁৰাৰ গোহালি আছিল আৰু ওপৰৰ মহলাৰ কোঠাবোৰত চকীদাৰসকলে বাস কৰিছিল।<ref name=Jaleb>{{Cite web|url=http://commons.wikimedia.org/wiki/File:Amer_Fort_-_Jaleb_Chowk_-_Information_plate.jpg |title=Information plaque at Jaleb Chowk |access-date=17 April 2011 |publisher=Archaeology Department of Rajasthan }}{{dead link|date=July 2017 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ===প্ৰথম চোতাল=== [[File:Amer Fort - Ganesh Pol (2022) - img 01.jpg|thumb|গণেশ পল প্ৰৱেশদ্বাৰ]] জালেবি চ’কৰ পৰা এটা আকৰ্ষণীয় চিৰিৰে মূল ৰাজপ্ৰসাদৰ চৌহদলৈ সোমাই যায়। ইয়াত প্ৰৱেশদ্বাৰৰ চিৰিৰ সোঁফালে শিলা দেৱী মন্দিৰ, য’ত ৰাজপুত মহাৰাজসকলে পূজা কৰিছিল; ষোড়শ শতিকাত মহাৰাজ মানসিংহে ইয়াক আৰম্ভ কৰিছিল আৰু ১৯৮০ চনলৈকে চলি আছিল, তেতিয়া ৰাজ পৰিয়ালে পশু বলি (ম'হ বলি)ৰ প্ৰথা বন্ধ কৰি দিছিল।<ref name="BrownThomas2008"/> ===দ্বিতীয় চোতাল=== প্ৰথম স্তৰৰ চোতালখনৰ মূল চিৰিৰে ওপৰলৈ উঠি, দ্বিতীয় চোতালখনত ‘দিৱান-ই-আম’ বা সাধাৰণ আদালতৰ হলটো আছে। দুশাৰী স্তম্ভৰ পৰা নিৰ্মিত দিৱান-ই-আম হৈছে ২৭টা স্তম্ভযুক্ত উচ্চ মঞ্চ; যাৰ প্ৰতিটো স্তম্ভৰ ওপৰত হাতী আকৃতিৰ খোদিত কৰা হৈছে আৰু ইয়াৰ ওপৰত গেলেৰী আছে। নামটোৱেই কোৱাৰ দৰে ৰজাই (শাসকে) ইয়াত সাধাৰণ মানুহৰ অনুৰোধ সাক্ষাৎ কৰিবলৈ আৰু শুনিবলৈ আদালত অনুষ্ঠিত কৰিছিল।<ref name="BruynBain2010"/><ref name="BrownThomas2008"/> ===তৃতীয় চোতাল=== [[File:Amer palace sheesh mahal.jpg|thumb| শ্বীশ মহলৰ সন্মুখৰ দৃশ্য]] [[File:Amber Fort interior.jpg|thumb|শ্বীশ মহলৰ কাঁচৰ চিলিং]] [[File:Amber Fort - Sheesh Mahal Interior.jpg|thumb|শ্বীশ মহলৰ ভিতৰৰ অংশ]] তৃতীয় চোতালখনেই হ’ল মহাৰাজ, তেওঁৰ পৰিয়াল আৰু তেওঁৰ পৰিচাৰকসকলৰ ব্যক্তিগত কোঠা। এই চোতালখনত মোজাইক আৰু ভাস্কৰ্য্যৰে সজোৱা ‘গণেশ পোল’ বা ‘গণেশ গেট’ৰ মাজেৰে প্ৰৱেশ কৰা হয়। এই চোতালখন দুটা অট্টালিকাৰে গঠিত, ইটোৱে সিটোৰ সন্মুখত, ইয়াৰ মাজত মোগল শৈলীৰ বাগিচা। প্ৰৱেশদ্বাৰৰ বাওঁফালে থকা অট্টালিকাটোক "জয় মন্দিৰ" বুলি কোৱা হয়; ইয়াক দাপোনযুক্ত পেনেল আৰু একাধিক দাপোনযুক্ত চিলিঙেৰে সুন্দৰকৈ সজাই তোলা হৈছে। এই আইনাবোৰ উত্তল আকৃতিৰ আৰু ৰঙীন ফয়েল আৰু ৰঙৰ ডিজাইন কৰা হৈছে যিবোৰ ব্যৱহাৰৰ সময়ত মমবাতিৰ পোহৰত উজ্জ্বলভাৱে জিলিকি উঠিব। শ্বীশ মহল (আইনা ৰাজপ্ৰসাদ) নামেৰেও জনাজাত, ইয়াৰ দাপোনৰ মোজাইক আৰু ৰঙীন কাচৰ আছিল "জিলিকি থকা মমবাতিৰ পোহৰত জিলিকি থকা মণিৰ বাকচ"।<ref name="BruynBain2010"/> ষোড়শ শতিকাত ৰজা মান সিংহই নিৰ্মাণ কৰা শ্বীশ মহল ১৭২৭ চনত সম্পূৰ্ণ হয়। <ref>{{Cite web|url = http://amerjaipur.in/Amer-monuments-description.php?mid=9&name=Sheesh%20mahal%20Amer%20palace|title = Sheesh mahal Amer palace|access-date = 2016-01-01|website = www.amerjaipur.in|last = pareek|first = Amit Kumar Pareek and Agam kumar}}</ref> কিন্তু ১৯৭০–৮০ চনৰ সময়ছোৱাত এই কামৰ বেছিভাগেই অৱনতি ঘটিছিল যদিও তেতিয়াৰ পৰাই পুনৰুদ্ধাৰ আৰু সংস্কাৰৰ প্ৰক্ৰিয়া চলি আছে। হলঘৰৰ চাৰিওফালে থকা বেৰবোৰত খোদিত মাৰ্বলৰ ৰিলিফ পেনেল আছে। এই হলটোৱে মাওটা হ্ৰদৰ মনোমোহা দৃশ্য প্ৰদান কৰে।<ref name="BrownThomas2008"/> জয় মন্দিৰৰ ওপৰত জাছ মন্দিৰ, ফুলৰ কাঁচৰ ইনলেজ আৰু এলাবাষ্টাৰ ৰিলিফ কামৰ সৈতে ব্যক্তিগত দৰ্শকৰ এটা হল।<ref name="BruynBain2010"/> ===চতুৰ্থ চোতাল=== চতুৰ্থ চোতালখনেই হৈছে জেনানা (ৰজাৰ পৰিয়ালৰ মহিলা, উপপত্নী বা মিষ্ট্ৰেছকে ধৰি) বাস কৰা ঠাই। এই চোতালত ৰাণীসকলে বাস কৰা কেইবাটাও বহা কোঠা আছিল আৰু ৰজাই যিকোনো ৰাণীক ইচ্ছামতে লগ কৰিব পাৰিছিল আৰু কোনেও নাজানে তেওঁ কোনজনী ৰাণীৰ ওচৰলৈ গৈছে, কাৰণ সকলো কোঠাই এটা সাধাৰণ কৰিড'ৰলৈ খোল খায়।<ref name="BrownThomas2008"/> ==সংৰক্ষণ== ২০১৩ চনৰ জুন মাহৰ ভিতৰত ফ্নম পেনত বিশ্ব ঐতিহ্য সমিতিৰ ৩৭ সংখ্যক বৈঠকৰ সময়ত ৰাজস্থানৰ ছটা দুৰ্গ যথা, অম্বাৰ দুৰ্গ, চিত্তৰ দুৰ্গ, গাগ্ৰন দুৰ্গ, জয়ছালমেৰ দুৰ্গ, কুম্ভলগড় আৰু ৰন্থামবাৰ দুৰ্গ [[ইউনেস্কো]]ৰ [[বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]]ৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়।<ref>{{cite news|title=Heritage Status for Forts|url=http://www.highbeam.com/doc/1P3-3028072831.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924204129/http://www.highbeam.com/doc/1P3-3028072831.html|url-status=dead|archive-date=24 September 2015|access-date=5 July 2015|date=28 June 2013|publisher=Eastern Eye }}</ref><ref>{{cite news|title=Iconic Hill Forts on UN Heritage List|url=http://www.highbeam.com/doc/1G1-334781049.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924154401/http://www.highbeam.com/doc/1G1-334781049.html|url-status=dead|archive-date=24 September 2015|access-date=5 July 2015|date=22 June 2013|publisher=Mail Today|location=New Delhi}}</ref> আমেৰ প্ৰাসাদৰ এক অবিচ্ছেদ্য আৰু অপৰিহাৰ্য প্ৰৱেশদ্বাৰ হিচাপে পৰিগণিত হোৱা আমেৰ চহৰখন এতিয়া পৰ্যটকৰ বৃহৎ আগমনৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল (পৰ্যটকৰ শীৰ্ষ বতৰত দিনটোত ৪,০০০ৰ পৰা ৫,০০০) অৰ্থনীতিৰ ঐতিহ্যমণ্ডিত চহৰ। ৪ বৰ্গ কিলোমিটাৰ (১.৫ বৰ্গমাইল) এলেকাত বিস্তৃত এই চহৰখনত আঠাইশটা মন্দিৰ, তিনিটা জৈন মন্দিৰ, আৰু তিনিটা মছজিদ আছে। ইয়াক বিশ্ব কীৰ্তিচিহ্ন পুঁজিয়ে (WMF) ইয়াক বিশ্বৰ ১০০টা আটাইতকৈ বিপন্ন স্থানৰ ভিতৰত অন্যতম হিচাপে তালিকাভুক্ত কৰিছে; ইয়াৰ সংৰক্ষণৰ বাবে ধন ৰবাৰ্ট উইলছন চেলেঞ্জ গ্ৰাণ্টৰ দ্বাৰা প্ৰদান কৰা হয়।<ref name="Publishing2008"/> ২০০৫ চনলৈকে দুৰ্গৰ চৌহদৰ ভিতৰত প্ৰায় ৮৭টা হাতী বাস কৰিছিল যদিও কেইবাটাও হাতী পুষ্টিহীনতাত ভুগি থকা বুলি কোৱা হৈছিল।<ref name="Ghosh2005">{{cite book|last=Ghosh|first=Rhea|title=Gods in chains|url=https://books.google.com/books?id=3Av0YQXO1mgC&pg=PT24|year=2005|publisher=Foundation Books|isbn=978-81-7596-285-9|page=24}}</ref> == Gallery == <gallery widths="160" heights="140"> File:Amber Palace Jaipur Pano.JPG|ৰাস্তাৰ সিপাৰৰ পৰা আমেৰ দুৰ্গৰ ৰাতিপুৱাৰ দৃশ্য। File:Amer fort view during the night lighting.JPG|আমেৰ দুৰ্গ ৰাতিৰ দৃশ্য File:Maota Lake.JPG|Maota Lake and Kesar Kyari (Saffron Garden). File:Outer walls of Amer Fort, India.jpg|Outer wall File:Amer Fort, Architecture, India.jpg|A fusion of Rajputana Hindu and Mughal Islamic style of architecture File:Amber Fort-Jaipur-India0007.JPG|Sattais Kacheri File:Amber Fort Second Courtyard Mirror Palace view.jpg|Second Courtyard Mirror Palace Amer Fort. File:Sheesh Mahal, Amer Fort, India.jpg|Sheesh Mahal Arch File:Embossed silver artwork in Sheesh Mahal, Amer Fort, India.jpg|Embossed silver artwork in Sheesh Mahal File:Inner halls of Amber Fort, India.jpg|খিৰিকী File:Amber fort tunnels.jpg|Tunnels inside the fort File:Door of a gate to Amber Fort, Rajasthan.jpg| </gallery> ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:ভাৰত]] [[শ্ৰেণী:বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ পৰ্যটনস্থলী]] rnvwhzhn5k89v4z3llo261zqxpzbkgy 603151 603150 2026-04-27T05:30:37Z দিম্পল দাস 5159 /* Gallery */ 603151 wikitext text/x-wiki [[File:20191219 Fort Amber, Amer, Jaipur 0955 9481.jpg|thumb|আমেৰ দুৰ্গ]] '''আমেৰ দুৰ্গ''' বা '''আম্বৰ দুৰ্গ''' [[ভাৰত]]ৰ [[ৰাজস্থান]]ৰ আমেৰত অৱস্থিত এটা দুৰ্গ। আমেৰ হৈছে ৰাজস্থানৰ ৰাজধানী জয়পুৰৰ পৰা ১১ কিলোমিটাৰ (৬.৮ মাইল) দূৰত্বত অৱস্থিত ৪ বৰ্গ কিলোমিটাৰ (১.৫ বৰ্গমাইল)।<ref name="Publishing2008">{{cite book|author=Outlook Publishing|title=Outlook|url=https://books.google.com/books?id=PTEEAAAAMBAJ&pg=PA39|year=2008|publisher=Outlook Publishing|page=39}}</ref> পাহাৰৰ ওপৰত অৱস্থিত এইখন জয়পুৰৰ এক প্ৰধান পৰ্যটনস্থলী।<ref name="Mancini2009">{{cite book|last=Mancini|first=Marc|title=Selling Destinations: Geography for the Travel Professional|url=https://books.google.com/books?id=Kp6ceVRUg8UC&pg=PA539|year=2009|publisher=Cengage Learning|isbn=978-1-4283-2142-7|page=539}}</ref><ref name="Abram2003">{{cite book|last=Abram|first=David|title=Rough guide to India|url=https://books.google.com/books?id=kAMik_6LbwUC&pg=PA161|year=2003|publisher=Rough Guides|isbn=978-1-84353-089-3|page=161}}</ref> আমেৰ দুৰ্গ কলাত্মক শৈলীৰ উপাদানৰ বাবে জনাজাত। বিশাল প্ৰাচীৰ আৰু ধাৰাবাহিকভাৱে গেট আৰু শিলগুটিৰে নিৰ্মিত পথৰ সৈতে এই দুৰ্গটোৱে মাওটা হ্ৰদৰ ওপৰেৰে চাই থাকে,<ref name="Abram2003" /><ref name="BruynBain2010">{{cite book|author1=Pippa de Bruyn|author2=Keith Bain|author3=David Allardice|author4=Shonar Joshi|title=Frommer's India|url=https://books.google.com/books?id=HlqM2CR4vfUC&pg=PA521|year=2010|publisher=Frommer's|isbn=978-0-470-55610-8|pages=521–522}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.hoteldekho.com/blog/amber-fort-jaipur/|title=Amer Fort - Jaipur|language=en-US|access-date=2017-11-17}}</ref><ref>{{Cite web|url = http://amerjaipur.in/Amer-monuments-description.php?mid=4&name=Maota%20Sarover|title = Maota Sarover -Amer-jaipur|access-date = 2015-09-25|publisher = Agam pareek|archivedate = 2018-06-30|archiveurl = https://web.archive.org/web/20180630105210/http://amerjaipur.in/Amer-monuments-description.php?mid=4&name=Maota|deadurl = yes}}</ref> যিটো আমেৰ প্ৰসাদৰ পানীৰ মূল উৎস। আমেৰ পেলেচ ৰাজপুত স্থাপত্যৰ এক সুন্দৰ নিদৰ্শন। ইয়াৰ কিছুমান অট্টালিকা আৰু কৰ্মত মোগল স্থাপত্যৰ প্ৰভাৱ আছে।<ref>{{Cite web|url=https://www.britannica.com/place/Amer-India|title=Amer {{!}} India|website=Encyclopedia Britannica|language=en|access-date=2019-06-21}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=oXa60HtlNOYC&pg=PA195|title=Great Monuments of India|last=DK|date=2009-11-02|publisher=Dorling Kindersley Limited|isbn=9781405347822|language=en}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=p0NJAAAAIAAJ&q=amer+fort+mughal+influence|title=Rise of the Kachhawas in Dhundhār (Jaipur): From the Earliest Times to the Death of Sawai Jai Singh (1743 A.D.)|last=Bhargava|first=Visheshwar Sarup|date=1979|publisher=Shabd Sanchar|language=en}}</ref> ৰঙা বেলেগ বেলেগ বেলেগ শিল আৰু মাৰ্বলৰে নিৰ্মিত এই আকৰ্ষণীয়, ভয়ংকৰ ৰাজপ্ৰসাদটো চাৰিটা স্তৰত নিৰ্মিত, প্ৰতিটো স্তৰতে এটা চোতাল আছে। ইয়াৰ ভিতৰত আছে দিৱান-ই-আম বা "ৰাজহুৱা দৰ্শকৰ হল", দিৱান-ই-খাছ বা "ব্যক্তিগত দৰ্শকৰ হল", শ্বীশ মহল (আইনা প্ৰাসাদ), বা জয় মন্দিৰ, আৰু সুখ নিৱাছ, য'ত ৰাজপ্ৰসাদৰ ভিতৰত পানীৰ ঢৌৰ ওপৰেৰে বতাহ বলি থকা বতাহৰ ফলত কৃত্ৰিমভাৱে শীতল বতৰৰ সৃষ্টি হয়। সেয়েহে আমেৰ দুৰ্গক সাধাৰণতে আমেৰ প্ৰসাদ বুলিও কোৱা হয়।<ref name="BruynBain2010"/> ৰাজপুত মহাৰাজ আৰু তেওঁলোকৰ পৰিয়ালৰ বাসগৃহ আছিল এই ৰাজপ্ৰসাদ। দুৰ্গৰ গণেশ গেটৰ ওচৰৰ ৰাজপ্ৰসাদৰ প্ৰৱেশদ্বাৰত চৈতন্য পন্থাৰ দেৱী শিলা দেৱীৰ প্ৰতি উৎসৰ্গিত এটা মন্দিৰ আছে, যিটো মন্দিৰ ১৬০৪ চনত বংগত বংগত জেচোৰ ৰজাক পৰাস্ত কৰাৰ সময়ত ৰাজা মান সিংহক দিয়া হৈছিল (জেচোৰ বৰ্তমান বাংলাদেশত আছে)।<ref name="Abram2003"/><ref name="Prasad1966">{{cite book|author=Rajiva Nain Prasad|title=Raja Mān Singh of Amer|url=https://books.google.com/books?id=FsA5AQAAIAAJ|year=1966|publisher=World Press|isbn=9780842614733}}</ref><ref name="Babb2004">{{cite book|author=Lawrence A. Babb|title=Alchemies of violence: myths of identity and the life of trade in western India|url=https://books.google.com/books?id=74tUY0le33UC&pg=PA230|year=2004|publisher=SAGE|isbn=978-0-7619-3223-9|pages=230–231}}</ref> ৰজা মান সিঙৰ ১২ গৰাকী ৰাণী আছিল গতিকে তেওঁ ১২টা কোঠা সাজিছিল, প্ৰতিগৰাকী ৰাণীৰ বাবে এটাকৈ। প্ৰতিটো কোঠাতে ৰজাৰ কোঠাৰ লগত সংযুক্ত চিৰি আছিল যদিও ৰাণীসকলক ওপৰলৈ যাবলৈ দিয়া হোৱা নাছিল। ৰাজা জয় সিঙৰ মাত্ৰ এগৰাকী ৰাণী আছিল গতিকে তেওঁ আগৰ তিনিগৰাকী ৰাণীৰ কোঠাৰ সমান কোঠা এটা সাজিছিল। ২০১৩ চনত কম্বোডিয়াৰ ফ্নম পেনত অনুষ্ঠিত বিশ্ব ঐতিহ্য সমিতিৰ ৩৭ সংখ্যক অধিবেশনত ৰাজস্থানৰ আন পাঁচটা দুৰ্গৰ সৈতে আমেৰ দুৰ্গক ৰাজস্থানৰ পাহাৰীয়া দুৰ্গ গোটৰ অংশ হিচাপে [[ইউনেস্কো]]ৰ [[বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] হিচাপে ঘোষণা কৰা হয়।<ref>{{cite news|last1=Singh|first1=Mahim Pratap|title=Unesco declares 6 Rajasthan forts World Heritage Sites|url=http://www.thehindu.com/news/national/other-states/unesco-declares-6-rajasthan-forts-world-heritage-sites/article4838107.ece|access-date=1 April 2015|work=[[The Hindu]]|date=22 June 2013}}</ref> ==ব্যুৎপত্তিবিজ্ঞান== চিল কা তীলাৰ ওপৰত নিৰ্মিত অম্বিকেশ্বৰ মন্দিৰৰ পৰা আমেৰ বা আম্বাৰ নামটো লোৱা হৈছে। অম্বিকাশ্বৰ দেৱতা শিৱৰ স্থানীয় নাম৷ কিন্তু স্থানীয় লোককথা অনুসৰি মাতৃ দেৱী দুৰ্গাৰ আন এটা নাম অম্বাৰ পৰা লোৱা হৈছে।<ref>Trudy Ring, Noelle Watson, Paul Schellinger (2012). ''[Asia and Oceania: International Dictionary of Historic Places]''. {{ISBN|1-136-63979-9}}. pp. 24.</ref> ==ভূগোল== ৰাজস্থানৰ ৰাজধানী জয়পুৰৰ পৰা প্ৰায় ১১ কিলোমিটাৰ (৬.৮ মাইল) দূৰত্বত আমেৰ চহৰৰ ওচৰৰ মাওতা হ্ৰদত ওলাই থকা এটা বনাঞ্চল পাহাৰত আমেৰ প্ৰাসাদ অৱস্থিত। এই ৰাজপ্ৰসাদটো দিল্লীলৈ যোৱা ১১চি ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথৰ ওচৰত।<ref name="Tour">{{Cite web|url=http://www.tourism.rajasthan.gov.in/amber-palace.html|title=Amer Palace|publisher=Rajasthan Tourism: Government of India|access-date=31 March 2011}}</ref> প্ৰৱেশদ্বাৰলৈ যোৱা ৪WD ৰ এটা সৰু পথ, যাক দুৰ্গৰ সুৰজ পল (ছান গেট) বুলি জনা যায়। এতিয়া পৰ্যটকসকলে হাতীত উঠাতকৈ জীপেৰে গড়লৈ যোৱাটো অধিক নৈতিক বুলি বিবেচিত হৈছে। ==ইতিহাস== ===আৰম্ভণি ইতিহাস=== [[File:Amber1860.jpg|thumb|ৰাজস্থানৰ আমেৰ দুৰ্গৰ এক দৃশ্য; উইলিয়াম চিম্পছনৰ জলৰঙ, প্ৰায় ১৮৬০ চন]] আমেৰ আছিল সুসাৱত বংশৰ শাসিত মীনা ৰাজ্য। কাকিল দেৱাই সুসাৱতক পৰাস্ত কৰি খোহৰ পিছত আমেৰক ধূন্ধৰৰ ৰাজধানী কৰিলে। কাকিল দেৱ দুলহেৰাইৰ পুত্ৰ।<ref>{{cite book|title=Jaigarh, the Invincible Fort of Amber| year=1990 |url=https://books.google.com/books?id=hkBuAAAAMAAJ&q=Khoh|page=18|publisher=RBSA Publishers, 1990| isbn=9788185176482 }}</ref><ref>{{cite book|title=Jaipur: Gem of India| date=7 July 2016 |url=https://books.google.com/books?id=5tCeDAAAQBAJ&q=khoh|page=24|publisher=IntegralDMS, 2016| isbn=9781942322054 }}</ref> প্ৰাচীন কালত জয়পুৰ ৰাজ্যখন ‘আমেৰ’ বা ‘ধুন্ধৰ’ নামেৰে জনাজাত আছিল আৰু ইয়াত পাঁচটা ভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ মীনা মুখীয়ালসকলে শাসন কৰিছিল। এই মুখীয়ালসকল দেওতিৰ বৰগুৰজাৰ ৰাজপুত ৰজাৰ অধীনত আছিল । পিছলৈ কাচৱাহা বংশৰ এজন ৰাজকুমাৰ দুলহা ৰায়ে মীনাসকলৰ ক্ষমতাৰ অন্ত পেলাইছিল; তেওঁ দেওলীৰ বৰগুৰজাৰসকলকো পৰাস্ত কৰি ধূন্ধৰক সম্পূৰ্ণৰূপে কাচৱাহা শাসনৰ অধীনলৈ আনে।<ref>{{cite book |last=Sarkar |first=Jadunath |author-link=Jadunath Sarkar |title=A History of Jaipur: C. 1503–1938 |publisher=Orient Longman Limited |pages=23,24 |year=1994 |orig-year=1984 |isbn=81-250-0333-9 |url=https://books.google.com/books?id=O0oPIo9TXKcC&pg=PA23 }}</ref> আমেৰ দুৰ্গটো প্ৰথমে ৰাজা মান সিংহই নিৰ্মাণ কৰিছিল। জয় সিং প্ৰথমে ১৬০০ চনৰ আৰম্ভণিতে ইয়াৰ সম্প্ৰসাৰণ কৰিছিল। পৰৱৰ্তী ১৫০ বছৰলৈকে একেৰাহে শাসকসকলে ইয়াৰ উন্নতি আৰু সম্প্ৰসাৰণ কৰে, যেতিয়ালৈকে ১৭২৭ চনত দ্বিতীয় ছাৱাই জয় সিংহৰ ৰাজত্বকালত কাচৱাহাসকলে নিজৰ ৰাজধানী জয়পুৰলৈ স্থানান্তৰিত নকৰে।<ref name="Publishing2008"/> মধ্যযুগত আমেৰক ‘ধুন্ধৰ’ (পশ্চিম সীমান্তত অৱস্থিত বলিদানৰ পৰ্বতক বুজায়) নামেৰে জনা গৈছিল। একাদশ শতিকাৰ পৰা ১৭২৭ খ্ৰীষ্টাব্দলৈকে—অৰ্থাৎ ১০৩৭ চনৰ পৰা ১৭২৭ খ্ৰীষ্টাব্দৰ ভিতৰত—কাচৱাহা শাসকসকলে ইয়াক শাসন কৰিছিল, যেতিয়ালৈকে ৰাজধানী আমেৰৰ পৰা জয়পুৰলৈ স্থানান্তৰিত হোৱা নাছিল।<ref name="BruynBain2010"/> এই শাসকসকলৰ সৈতে আমিৰৰ ইতিহাস অবিচ্ছেদ্যভাৱে জড়িত, কিয়নো তেওঁলোকে ইয়াতেই নিজৰ সাম্ৰাজ্যৰ ভেটি স্থাপন কৰিছিল।<ref name="KhangarotNathawat1990">{{cite book|author1=R. S. Khangarot|author2=P. S. Nathawat|title=Jaigarh, the invincible fort of Amer|url=https://books.google.com/books?id=hkBuAAAAMAAJ|year=1990|publisher=RBSA Publishers|isbn=978-81-85176-48-2|pages=8–9, 17}}</ref> ==গাঁথনি== [[File:Courtyard of Amer Fort, India.jpg|thumb|আমেৰ দুৰ্গৰ জেনানা চোতাল]] ৰাজপ্ৰসাদটো ছটা সুকীয়া কিন্তু মূল অংশত ভাগ কৰা হৈছে, প্ৰত্যেকৰে নিজস্ব প্ৰৱেশদ্বাৰ আৰু চোতাল আছে। মূল প্ৰৱেশদ্বাৰটো চুৰাজ পোল (ছান গেট)ৰ মাজেৰে, যিটোৱে প্ৰথমে মূল চোতাললৈ যায়। এই ঠাইতে সেনাই যুদ্ধৰ পৰা উভতি অহাৰ লগে লগে বিজয়ৰ পেৰেডত নিজৰ যুদ্ধ সামগ্ৰী পেৰেড কৰিছিল; ৰাজপৰিয়ালৰ মহিলাসকলেও জালিযুক্ত খিৰিকীৰে এই পেৰেডবোৰ চাইছিল।<ref name="BrownThomas2008">{{cite book|author1=Lindsay Brown|author2=Amelia Thomas|title=Rajasthan, Delhi & Agra|url=https://books.google.com/books?id=Zz0_zXPb68kC&pg=PA178|year=2008|publisher=Lonely Planet|isbn=978-1-74104-690-8|page=178}}</ref> এই দুৱাৰখন বিশেষভাৱে নিৰ্মাণ আৰু পহৰা দিয়া হৈছিল, কিয়নো ই ৰাজপ্ৰসাদৰ মূল প্ৰৱেশদ্বাৰ আছিল। ই পূব দিশলৈ মুখ কৰি আছিল, উদীয়মান সূৰ্য্যৰ দিশ, সেয়েহে ইয়াৰ নাম ছান গেট। এই গেটৰ মাজেৰে ৰজাৰ কনভয় আৰু গণ্যমান্য ব্যক্তিসকলে ৰাজপ্ৰসাদত প্ৰৱেশ কৰিছিল।<ref name="Narveer Tanwar">{{Cite web|url=https://www.blogpark.in/places-around-jaipur/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20200208003554/https://www.blogpark.in/places-around-jaipur/ |url-status=dead |archive-date=8 February 2020 |title=Places around Jaipur |access-date=17 April 2011 |publisher=Archaeology Department of Rajasthan }}</ref> জালেব চক, আৰবী শব্দৰ অৰ্থ হৈছে "সৈনিকৰ গোট খোৱা ঠাই।" ছাৱাই জয় সিংহৰ (১৬৯৩–১৭৪৩ খ্ৰীষ্টাব্দ) ৰাজত্বকালত নিৰ্মিত আমেৰ প্ৰাসাদৰ চাৰিটা চোতালৰ ভিতৰত ই অন্যতম। মহাৰাজৰ ব্যক্তিগত দেহৰক্ষীসকলে ইয়াত এজন সেনাপতি বা "ফৌজ বাক্ষী"ৰ আদেশত পেৰেড কৰিছিল। মহাৰাজে দেহৰক্ষীসকলক পৰিদৰ্শন কৰিছিল। এই চোতালখনৰ কাষতে ঘোঁৰাৰ গোহালি আছিল আৰু ওপৰৰ মহলাৰ কোঠাবোৰত চকীদাৰসকলে বাস কৰিছিল।<ref name=Jaleb>{{Cite web|url=http://commons.wikimedia.org/wiki/File:Amer_Fort_-_Jaleb_Chowk_-_Information_plate.jpg |title=Information plaque at Jaleb Chowk |access-date=17 April 2011 |publisher=Archaeology Department of Rajasthan }}{{dead link|date=July 2017 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ===প্ৰথম চোতাল=== [[File:Amer Fort - Ganesh Pol (2022) - img 01.jpg|thumb|গণেশ পল প্ৰৱেশদ্বাৰ]] জালেবি চ’কৰ পৰা এটা আকৰ্ষণীয় চিৰিৰে মূল ৰাজপ্ৰসাদৰ চৌহদলৈ সোমাই যায়। ইয়াত প্ৰৱেশদ্বাৰৰ চিৰিৰ সোঁফালে শিলা দেৱী মন্দিৰ, য’ত ৰাজপুত মহাৰাজসকলে পূজা কৰিছিল; ষোড়শ শতিকাত মহাৰাজ মানসিংহে ইয়াক আৰম্ভ কৰিছিল আৰু ১৯৮০ চনলৈকে চলি আছিল, তেতিয়া ৰাজ পৰিয়ালে পশু বলি (ম'হ বলি)ৰ প্ৰথা বন্ধ কৰি দিছিল।<ref name="BrownThomas2008"/> ===দ্বিতীয় চোতাল=== প্ৰথম স্তৰৰ চোতালখনৰ মূল চিৰিৰে ওপৰলৈ উঠি, দ্বিতীয় চোতালখনত ‘দিৱান-ই-আম’ বা সাধাৰণ আদালতৰ হলটো আছে। দুশাৰী স্তম্ভৰ পৰা নিৰ্মিত দিৱান-ই-আম হৈছে ২৭টা স্তম্ভযুক্ত উচ্চ মঞ্চ; যাৰ প্ৰতিটো স্তম্ভৰ ওপৰত হাতী আকৃতিৰ খোদিত কৰা হৈছে আৰু ইয়াৰ ওপৰত গেলেৰী আছে। নামটোৱেই কোৱাৰ দৰে ৰজাই (শাসকে) ইয়াত সাধাৰণ মানুহৰ অনুৰোধ সাক্ষাৎ কৰিবলৈ আৰু শুনিবলৈ আদালত অনুষ্ঠিত কৰিছিল।<ref name="BruynBain2010"/><ref name="BrownThomas2008"/> ===তৃতীয় চোতাল=== [[File:Amer palace sheesh mahal.jpg|thumb| শ্বীশ মহলৰ সন্মুখৰ দৃশ্য]] [[File:Amber Fort interior.jpg|thumb|শ্বীশ মহলৰ কাঁচৰ চিলিং]] [[File:Amber Fort - Sheesh Mahal Interior.jpg|thumb|শ্বীশ মহলৰ ভিতৰৰ অংশ]] তৃতীয় চোতালখনেই হ’ল মহাৰাজ, তেওঁৰ পৰিয়াল আৰু তেওঁৰ পৰিচাৰকসকলৰ ব্যক্তিগত কোঠা। এই চোতালখনত মোজাইক আৰু ভাস্কৰ্য্যৰে সজোৱা ‘গণেশ পোল’ বা ‘গণেশ গেট’ৰ মাজেৰে প্ৰৱেশ কৰা হয়। এই চোতালখন দুটা অট্টালিকাৰে গঠিত, ইটোৱে সিটোৰ সন্মুখত, ইয়াৰ মাজত মোগল শৈলীৰ বাগিচা। প্ৰৱেশদ্বাৰৰ বাওঁফালে থকা অট্টালিকাটোক "জয় মন্দিৰ" বুলি কোৱা হয়; ইয়াক দাপোনযুক্ত পেনেল আৰু একাধিক দাপোনযুক্ত চিলিঙেৰে সুন্দৰকৈ সজাই তোলা হৈছে। এই আইনাবোৰ উত্তল আকৃতিৰ আৰু ৰঙীন ফয়েল আৰু ৰঙৰ ডিজাইন কৰা হৈছে যিবোৰ ব্যৱহাৰৰ সময়ত মমবাতিৰ পোহৰত উজ্জ্বলভাৱে জিলিকি উঠিব। শ্বীশ মহল (আইনা ৰাজপ্ৰসাদ) নামেৰেও জনাজাত, ইয়াৰ দাপোনৰ মোজাইক আৰু ৰঙীন কাচৰ আছিল "জিলিকি থকা মমবাতিৰ পোহৰত জিলিকি থকা মণিৰ বাকচ"।<ref name="BruynBain2010"/> ষোড়শ শতিকাত ৰজা মান সিংহই নিৰ্মাণ কৰা শ্বীশ মহল ১৭২৭ চনত সম্পূৰ্ণ হয়। <ref>{{Cite web|url = http://amerjaipur.in/Amer-monuments-description.php?mid=9&name=Sheesh%20mahal%20Amer%20palace|title = Sheesh mahal Amer palace|access-date = 2016-01-01|website = www.amerjaipur.in|last = pareek|first = Amit Kumar Pareek and Agam kumar}}</ref> কিন্তু ১৯৭০–৮০ চনৰ সময়ছোৱাত এই কামৰ বেছিভাগেই অৱনতি ঘটিছিল যদিও তেতিয়াৰ পৰাই পুনৰুদ্ধাৰ আৰু সংস্কাৰৰ প্ৰক্ৰিয়া চলি আছে। হলঘৰৰ চাৰিওফালে থকা বেৰবোৰত খোদিত মাৰ্বলৰ ৰিলিফ পেনেল আছে। এই হলটোৱে মাওটা হ্ৰদৰ মনোমোহা দৃশ্য প্ৰদান কৰে।<ref name="BrownThomas2008"/> জয় মন্দিৰৰ ওপৰত জাছ মন্দিৰ, ফুলৰ কাঁচৰ ইনলেজ আৰু এলাবাষ্টাৰ ৰিলিফ কামৰ সৈতে ব্যক্তিগত দৰ্শকৰ এটা হল।<ref name="BruynBain2010"/> ===চতুৰ্থ চোতাল=== চতুৰ্থ চোতালখনেই হৈছে জেনানা (ৰজাৰ পৰিয়ালৰ মহিলা, উপপত্নী বা মিষ্ট্ৰেছকে ধৰি) বাস কৰা ঠাই। এই চোতালত ৰাণীসকলে বাস কৰা কেইবাটাও বহা কোঠা আছিল আৰু ৰজাই যিকোনো ৰাণীক ইচ্ছামতে লগ কৰিব পাৰিছিল আৰু কোনেও নাজানে তেওঁ কোনজনী ৰাণীৰ ওচৰলৈ গৈছে, কাৰণ সকলো কোঠাই এটা সাধাৰণ কৰিড'ৰলৈ খোল খায়।<ref name="BrownThomas2008"/> ==সংৰক্ষণ== ২০১৩ চনৰ জুন মাহৰ ভিতৰত ফ্নম পেনত বিশ্ব ঐতিহ্য সমিতিৰ ৩৭ সংখ্যক বৈঠকৰ সময়ত ৰাজস্থানৰ ছটা দুৰ্গ যথা, অম্বাৰ দুৰ্গ, চিত্তৰ দুৰ্গ, গাগ্ৰন দুৰ্গ, জয়ছালমেৰ দুৰ্গ, কুম্ভলগড় আৰু ৰন্থামবাৰ দুৰ্গ [[ইউনেস্কো]]ৰ [[বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]]ৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়।<ref>{{cite news|title=Heritage Status for Forts|url=http://www.highbeam.com/doc/1P3-3028072831.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924204129/http://www.highbeam.com/doc/1P3-3028072831.html|url-status=dead|archive-date=24 September 2015|access-date=5 July 2015|date=28 June 2013|publisher=Eastern Eye }}</ref><ref>{{cite news|title=Iconic Hill Forts on UN Heritage List|url=http://www.highbeam.com/doc/1G1-334781049.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924154401/http://www.highbeam.com/doc/1G1-334781049.html|url-status=dead|archive-date=24 September 2015|access-date=5 July 2015|date=22 June 2013|publisher=Mail Today|location=New Delhi}}</ref> আমেৰ প্ৰাসাদৰ এক অবিচ্ছেদ্য আৰু অপৰিহাৰ্য প্ৰৱেশদ্বাৰ হিচাপে পৰিগণিত হোৱা আমেৰ চহৰখন এতিয়া পৰ্যটকৰ বৃহৎ আগমনৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল (পৰ্যটকৰ শীৰ্ষ বতৰত দিনটোত ৪,০০০ৰ পৰা ৫,০০০) অৰ্থনীতিৰ ঐতিহ্যমণ্ডিত চহৰ। ৪ বৰ্গ কিলোমিটাৰ (১.৫ বৰ্গমাইল) এলেকাত বিস্তৃত এই চহৰখনত আঠাইশটা মন্দিৰ, তিনিটা জৈন মন্দিৰ, আৰু তিনিটা মছজিদ আছে। ইয়াক বিশ্ব কীৰ্তিচিহ্ন পুঁজিয়ে (WMF) ইয়াক বিশ্বৰ ১০০টা আটাইতকৈ বিপন্ন স্থানৰ ভিতৰত অন্যতম হিচাপে তালিকাভুক্ত কৰিছে; ইয়াৰ সংৰক্ষণৰ বাবে ধন ৰবাৰ্ট উইলছন চেলেঞ্জ গ্ৰাণ্টৰ দ্বাৰা প্ৰদান কৰা হয়।<ref name="Publishing2008"/> ২০০৫ চনলৈকে দুৰ্গৰ চৌহদৰ ভিতৰত প্ৰায় ৮৭টা হাতী বাস কৰিছিল যদিও কেইবাটাও হাতী পুষ্টিহীনতাত ভুগি থকা বুলি কোৱা হৈছিল।<ref name="Ghosh2005">{{cite book|last=Ghosh|first=Rhea|title=Gods in chains|url=https://books.google.com/books?id=3Av0YQXO1mgC&pg=PT24|year=2005|publisher=Foundation Books|isbn=978-81-7596-285-9|page=24}}</ref> == Gallery == <gallery widths="160" heights="140"> File:Amber Palace Jaipur Pano.JPG|ৰাস্তাৰ সিপাৰৰ পৰা আমেৰ দুৰ্গৰ ৰাতিপুৱাৰ দৃশ্য। File:Amer fort view during the night lighting.JPG|আমেৰ দুৰ্গ ৰাতিৰ দৃশ্য File:Maota Lake.JPG|মাওতা হ্ৰদ আৰু কেছাৰ কিয়ৰী (কেশৰ বাগিচা)। File:Outer walls of Amer Fort, India.jpg|বাহিৰৰ বেৰ File:Amer Fort, Architecture, India.jpg|ৰাজপুতনা হিন্দু আৰু মোগল ইছলামিক শৈলীৰ স্থাপত্যৰ সংমিশ্ৰণ File:Amber Fort-Jaipur-India0007.JPG|সত্তাই কচেৰী File:Amber Fort Second Courtyard Mirror Palace view.jpg|Second Courtyard Mirror Palace Amer Fort. File:Sheesh Mahal, Amer Fort, India.jpg|Sheesh Mahal Arch File:Embossed silver artwork in Sheesh Mahal, Amer Fort, India.jpg|Embossed silver artwork in Sheesh Mahal File:Inner halls of Amber Fort, India.jpg|খিৰিকী File:Amber fort tunnels.jpg|Tunnels inside the fort File:Door of a gate to Amber Fort, Rajasthan.jpg| </gallery> ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:ভাৰত]] [[শ্ৰেণী:বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ পৰ্যটনস্থলী]] 2sjm8pa73afq73r19r57l3rx6hmjahl 603153 603151 2026-04-27T05:31:05Z দিম্পল দাস 5159 /* Gallery */ 603153 wikitext text/x-wiki [[File:20191219 Fort Amber, Amer, Jaipur 0955 9481.jpg|thumb|আমেৰ দুৰ্গ]] '''আমেৰ দুৰ্গ''' বা '''আম্বৰ দুৰ্গ''' [[ভাৰত]]ৰ [[ৰাজস্থান]]ৰ আমেৰত অৱস্থিত এটা দুৰ্গ। আমেৰ হৈছে ৰাজস্থানৰ ৰাজধানী জয়পুৰৰ পৰা ১১ কিলোমিটাৰ (৬.৮ মাইল) দূৰত্বত অৱস্থিত ৪ বৰ্গ কিলোমিটাৰ (১.৫ বৰ্গমাইল)।<ref name="Publishing2008">{{cite book|author=Outlook Publishing|title=Outlook|url=https://books.google.com/books?id=PTEEAAAAMBAJ&pg=PA39|year=2008|publisher=Outlook Publishing|page=39}}</ref> পাহাৰৰ ওপৰত অৱস্থিত এইখন জয়পুৰৰ এক প্ৰধান পৰ্যটনস্থলী।<ref name="Mancini2009">{{cite book|last=Mancini|first=Marc|title=Selling Destinations: Geography for the Travel Professional|url=https://books.google.com/books?id=Kp6ceVRUg8UC&pg=PA539|year=2009|publisher=Cengage Learning|isbn=978-1-4283-2142-7|page=539}}</ref><ref name="Abram2003">{{cite book|last=Abram|first=David|title=Rough guide to India|url=https://books.google.com/books?id=kAMik_6LbwUC&pg=PA161|year=2003|publisher=Rough Guides|isbn=978-1-84353-089-3|page=161}}</ref> আমেৰ দুৰ্গ কলাত্মক শৈলীৰ উপাদানৰ বাবে জনাজাত। বিশাল প্ৰাচীৰ আৰু ধাৰাবাহিকভাৱে গেট আৰু শিলগুটিৰে নিৰ্মিত পথৰ সৈতে এই দুৰ্গটোৱে মাওটা হ্ৰদৰ ওপৰেৰে চাই থাকে,<ref name="Abram2003" /><ref name="BruynBain2010">{{cite book|author1=Pippa de Bruyn|author2=Keith Bain|author3=David Allardice|author4=Shonar Joshi|title=Frommer's India|url=https://books.google.com/books?id=HlqM2CR4vfUC&pg=PA521|year=2010|publisher=Frommer's|isbn=978-0-470-55610-8|pages=521–522}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.hoteldekho.com/blog/amber-fort-jaipur/|title=Amer Fort - Jaipur|language=en-US|access-date=2017-11-17}}</ref><ref>{{Cite web|url = http://amerjaipur.in/Amer-monuments-description.php?mid=4&name=Maota%20Sarover|title = Maota Sarover -Amer-jaipur|access-date = 2015-09-25|publisher = Agam pareek|archivedate = 2018-06-30|archiveurl = https://web.archive.org/web/20180630105210/http://amerjaipur.in/Amer-monuments-description.php?mid=4&name=Maota|deadurl = yes}}</ref> যিটো আমেৰ প্ৰসাদৰ পানীৰ মূল উৎস। আমেৰ পেলেচ ৰাজপুত স্থাপত্যৰ এক সুন্দৰ নিদৰ্শন। ইয়াৰ কিছুমান অট্টালিকা আৰু কৰ্মত মোগল স্থাপত্যৰ প্ৰভাৱ আছে।<ref>{{Cite web|url=https://www.britannica.com/place/Amer-India|title=Amer {{!}} India|website=Encyclopedia Britannica|language=en|access-date=2019-06-21}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=oXa60HtlNOYC&pg=PA195|title=Great Monuments of India|last=DK|date=2009-11-02|publisher=Dorling Kindersley Limited|isbn=9781405347822|language=en}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=p0NJAAAAIAAJ&q=amer+fort+mughal+influence|title=Rise of the Kachhawas in Dhundhār (Jaipur): From the Earliest Times to the Death of Sawai Jai Singh (1743 A.D.)|last=Bhargava|first=Visheshwar Sarup|date=1979|publisher=Shabd Sanchar|language=en}}</ref> ৰঙা বেলেগ বেলেগ বেলেগ শিল আৰু মাৰ্বলৰে নিৰ্মিত এই আকৰ্ষণীয়, ভয়ংকৰ ৰাজপ্ৰসাদটো চাৰিটা স্তৰত নিৰ্মিত, প্ৰতিটো স্তৰতে এটা চোতাল আছে। ইয়াৰ ভিতৰত আছে দিৱান-ই-আম বা "ৰাজহুৱা দৰ্শকৰ হল", দিৱান-ই-খাছ বা "ব্যক্তিগত দৰ্শকৰ হল", শ্বীশ মহল (আইনা প্ৰাসাদ), বা জয় মন্দিৰ, আৰু সুখ নিৱাছ, য'ত ৰাজপ্ৰসাদৰ ভিতৰত পানীৰ ঢৌৰ ওপৰেৰে বতাহ বলি থকা বতাহৰ ফলত কৃত্ৰিমভাৱে শীতল বতৰৰ সৃষ্টি হয়। সেয়েহে আমেৰ দুৰ্গক সাধাৰণতে আমেৰ প্ৰসাদ বুলিও কোৱা হয়।<ref name="BruynBain2010"/> ৰাজপুত মহাৰাজ আৰু তেওঁলোকৰ পৰিয়ালৰ বাসগৃহ আছিল এই ৰাজপ্ৰসাদ। দুৰ্গৰ গণেশ গেটৰ ওচৰৰ ৰাজপ্ৰসাদৰ প্ৰৱেশদ্বাৰত চৈতন্য পন্থাৰ দেৱী শিলা দেৱীৰ প্ৰতি উৎসৰ্গিত এটা মন্দিৰ আছে, যিটো মন্দিৰ ১৬০৪ চনত বংগত বংগত জেচোৰ ৰজাক পৰাস্ত কৰাৰ সময়ত ৰাজা মান সিংহক দিয়া হৈছিল (জেচোৰ বৰ্তমান বাংলাদেশত আছে)।<ref name="Abram2003"/><ref name="Prasad1966">{{cite book|author=Rajiva Nain Prasad|title=Raja Mān Singh of Amer|url=https://books.google.com/books?id=FsA5AQAAIAAJ|year=1966|publisher=World Press|isbn=9780842614733}}</ref><ref name="Babb2004">{{cite book|author=Lawrence A. Babb|title=Alchemies of violence: myths of identity and the life of trade in western India|url=https://books.google.com/books?id=74tUY0le33UC&pg=PA230|year=2004|publisher=SAGE|isbn=978-0-7619-3223-9|pages=230–231}}</ref> ৰজা মান সিঙৰ ১২ গৰাকী ৰাণী আছিল গতিকে তেওঁ ১২টা কোঠা সাজিছিল, প্ৰতিগৰাকী ৰাণীৰ বাবে এটাকৈ। প্ৰতিটো কোঠাতে ৰজাৰ কোঠাৰ লগত সংযুক্ত চিৰি আছিল যদিও ৰাণীসকলক ওপৰলৈ যাবলৈ দিয়া হোৱা নাছিল। ৰাজা জয় সিঙৰ মাত্ৰ এগৰাকী ৰাণী আছিল গতিকে তেওঁ আগৰ তিনিগৰাকী ৰাণীৰ কোঠাৰ সমান কোঠা এটা সাজিছিল। ২০১৩ চনত কম্বোডিয়াৰ ফ্নম পেনত অনুষ্ঠিত বিশ্ব ঐতিহ্য সমিতিৰ ৩৭ সংখ্যক অধিবেশনত ৰাজস্থানৰ আন পাঁচটা দুৰ্গৰ সৈতে আমেৰ দুৰ্গক ৰাজস্থানৰ পাহাৰীয়া দুৰ্গ গোটৰ অংশ হিচাপে [[ইউনেস্কো]]ৰ [[বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] হিচাপে ঘোষণা কৰা হয়।<ref>{{cite news|last1=Singh|first1=Mahim Pratap|title=Unesco declares 6 Rajasthan forts World Heritage Sites|url=http://www.thehindu.com/news/national/other-states/unesco-declares-6-rajasthan-forts-world-heritage-sites/article4838107.ece|access-date=1 April 2015|work=[[The Hindu]]|date=22 June 2013}}</ref> ==ব্যুৎপত্তিবিজ্ঞান== চিল কা তীলাৰ ওপৰত নিৰ্মিত অম্বিকেশ্বৰ মন্দিৰৰ পৰা আমেৰ বা আম্বাৰ নামটো লোৱা হৈছে। অম্বিকাশ্বৰ দেৱতা শিৱৰ স্থানীয় নাম৷ কিন্তু স্থানীয় লোককথা অনুসৰি মাতৃ দেৱী দুৰ্গাৰ আন এটা নাম অম্বাৰ পৰা লোৱা হৈছে।<ref>Trudy Ring, Noelle Watson, Paul Schellinger (2012). ''[Asia and Oceania: International Dictionary of Historic Places]''. {{ISBN|1-136-63979-9}}. pp. 24.</ref> ==ভূগোল== ৰাজস্থানৰ ৰাজধানী জয়পুৰৰ পৰা প্ৰায় ১১ কিলোমিটাৰ (৬.৮ মাইল) দূৰত্বত আমেৰ চহৰৰ ওচৰৰ মাওতা হ্ৰদত ওলাই থকা এটা বনাঞ্চল পাহাৰত আমেৰ প্ৰাসাদ অৱস্থিত। এই ৰাজপ্ৰসাদটো দিল্লীলৈ যোৱা ১১চি ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথৰ ওচৰত।<ref name="Tour">{{Cite web|url=http://www.tourism.rajasthan.gov.in/amber-palace.html|title=Amer Palace|publisher=Rajasthan Tourism: Government of India|access-date=31 March 2011}}</ref> প্ৰৱেশদ্বাৰলৈ যোৱা ৪WD ৰ এটা সৰু পথ, যাক দুৰ্গৰ সুৰজ পল (ছান গেট) বুলি জনা যায়। এতিয়া পৰ্যটকসকলে হাতীত উঠাতকৈ জীপেৰে গড়লৈ যোৱাটো অধিক নৈতিক বুলি বিবেচিত হৈছে। ==ইতিহাস== ===আৰম্ভণি ইতিহাস=== [[File:Amber1860.jpg|thumb|ৰাজস্থানৰ আমেৰ দুৰ্গৰ এক দৃশ্য; উইলিয়াম চিম্পছনৰ জলৰঙ, প্ৰায় ১৮৬০ চন]] আমেৰ আছিল সুসাৱত বংশৰ শাসিত মীনা ৰাজ্য। কাকিল দেৱাই সুসাৱতক পৰাস্ত কৰি খোহৰ পিছত আমেৰক ধূন্ধৰৰ ৰাজধানী কৰিলে। কাকিল দেৱ দুলহেৰাইৰ পুত্ৰ।<ref>{{cite book|title=Jaigarh, the Invincible Fort of Amber| year=1990 |url=https://books.google.com/books?id=hkBuAAAAMAAJ&q=Khoh|page=18|publisher=RBSA Publishers, 1990| isbn=9788185176482 }}</ref><ref>{{cite book|title=Jaipur: Gem of India| date=7 July 2016 |url=https://books.google.com/books?id=5tCeDAAAQBAJ&q=khoh|page=24|publisher=IntegralDMS, 2016| isbn=9781942322054 }}</ref> প্ৰাচীন কালত জয়পুৰ ৰাজ্যখন ‘আমেৰ’ বা ‘ধুন্ধৰ’ নামেৰে জনাজাত আছিল আৰু ইয়াত পাঁচটা ভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ মীনা মুখীয়ালসকলে শাসন কৰিছিল। এই মুখীয়ালসকল দেওতিৰ বৰগুৰজাৰ ৰাজপুত ৰজাৰ অধীনত আছিল । পিছলৈ কাচৱাহা বংশৰ এজন ৰাজকুমাৰ দুলহা ৰায়ে মীনাসকলৰ ক্ষমতাৰ অন্ত পেলাইছিল; তেওঁ দেওলীৰ বৰগুৰজাৰসকলকো পৰাস্ত কৰি ধূন্ধৰক সম্পূৰ্ণৰূপে কাচৱাহা শাসনৰ অধীনলৈ আনে।<ref>{{cite book |last=Sarkar |first=Jadunath |author-link=Jadunath Sarkar |title=A History of Jaipur: C. 1503–1938 |publisher=Orient Longman Limited |pages=23,24 |year=1994 |orig-year=1984 |isbn=81-250-0333-9 |url=https://books.google.com/books?id=O0oPIo9TXKcC&pg=PA23 }}</ref> আমেৰ দুৰ্গটো প্ৰথমে ৰাজা মান সিংহই নিৰ্মাণ কৰিছিল। জয় সিং প্ৰথমে ১৬০০ চনৰ আৰম্ভণিতে ইয়াৰ সম্প্ৰসাৰণ কৰিছিল। পৰৱৰ্তী ১৫০ বছৰলৈকে একেৰাহে শাসকসকলে ইয়াৰ উন্নতি আৰু সম্প্ৰসাৰণ কৰে, যেতিয়ালৈকে ১৭২৭ চনত দ্বিতীয় ছাৱাই জয় সিংহৰ ৰাজত্বকালত কাচৱাহাসকলে নিজৰ ৰাজধানী জয়পুৰলৈ স্থানান্তৰিত নকৰে।<ref name="Publishing2008"/> মধ্যযুগত আমেৰক ‘ধুন্ধৰ’ (পশ্চিম সীমান্তত অৱস্থিত বলিদানৰ পৰ্বতক বুজায়) নামেৰে জনা গৈছিল। একাদশ শতিকাৰ পৰা ১৭২৭ খ্ৰীষ্টাব্দলৈকে—অৰ্থাৎ ১০৩৭ চনৰ পৰা ১৭২৭ খ্ৰীষ্টাব্দৰ ভিতৰত—কাচৱাহা শাসকসকলে ইয়াক শাসন কৰিছিল, যেতিয়ালৈকে ৰাজধানী আমেৰৰ পৰা জয়পুৰলৈ স্থানান্তৰিত হোৱা নাছিল।<ref name="BruynBain2010"/> এই শাসকসকলৰ সৈতে আমিৰৰ ইতিহাস অবিচ্ছেদ্যভাৱে জড়িত, কিয়নো তেওঁলোকে ইয়াতেই নিজৰ সাম্ৰাজ্যৰ ভেটি স্থাপন কৰিছিল।<ref name="KhangarotNathawat1990">{{cite book|author1=R. S. Khangarot|author2=P. S. Nathawat|title=Jaigarh, the invincible fort of Amer|url=https://books.google.com/books?id=hkBuAAAAMAAJ|year=1990|publisher=RBSA Publishers|isbn=978-81-85176-48-2|pages=8–9, 17}}</ref> ==গাঁথনি== [[File:Courtyard of Amer Fort, India.jpg|thumb|আমেৰ দুৰ্গৰ জেনানা চোতাল]] ৰাজপ্ৰসাদটো ছটা সুকীয়া কিন্তু মূল অংশত ভাগ কৰা হৈছে, প্ৰত্যেকৰে নিজস্ব প্ৰৱেশদ্বাৰ আৰু চোতাল আছে। মূল প্ৰৱেশদ্বাৰটো চুৰাজ পোল (ছান গেট)ৰ মাজেৰে, যিটোৱে প্ৰথমে মূল চোতাললৈ যায়। এই ঠাইতে সেনাই যুদ্ধৰ পৰা উভতি অহাৰ লগে লগে বিজয়ৰ পেৰেডত নিজৰ যুদ্ধ সামগ্ৰী পেৰেড কৰিছিল; ৰাজপৰিয়ালৰ মহিলাসকলেও জালিযুক্ত খিৰিকীৰে এই পেৰেডবোৰ চাইছিল।<ref name="BrownThomas2008">{{cite book|author1=Lindsay Brown|author2=Amelia Thomas|title=Rajasthan, Delhi & Agra|url=https://books.google.com/books?id=Zz0_zXPb68kC&pg=PA178|year=2008|publisher=Lonely Planet|isbn=978-1-74104-690-8|page=178}}</ref> এই দুৱাৰখন বিশেষভাৱে নিৰ্মাণ আৰু পহৰা দিয়া হৈছিল, কিয়নো ই ৰাজপ্ৰসাদৰ মূল প্ৰৱেশদ্বাৰ আছিল। ই পূব দিশলৈ মুখ কৰি আছিল, উদীয়মান সূৰ্য্যৰ দিশ, সেয়েহে ইয়াৰ নাম ছান গেট। এই গেটৰ মাজেৰে ৰজাৰ কনভয় আৰু গণ্যমান্য ব্যক্তিসকলে ৰাজপ্ৰসাদত প্ৰৱেশ কৰিছিল।<ref name="Narveer Tanwar">{{Cite web|url=https://www.blogpark.in/places-around-jaipur/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20200208003554/https://www.blogpark.in/places-around-jaipur/ |url-status=dead |archive-date=8 February 2020 |title=Places around Jaipur |access-date=17 April 2011 |publisher=Archaeology Department of Rajasthan }}</ref> জালেব চক, আৰবী শব্দৰ অৰ্থ হৈছে "সৈনিকৰ গোট খোৱা ঠাই।" ছাৱাই জয় সিংহৰ (১৬৯৩–১৭৪৩ খ্ৰীষ্টাব্দ) ৰাজত্বকালত নিৰ্মিত আমেৰ প্ৰাসাদৰ চাৰিটা চোতালৰ ভিতৰত ই অন্যতম। মহাৰাজৰ ব্যক্তিগত দেহৰক্ষীসকলে ইয়াত এজন সেনাপতি বা "ফৌজ বাক্ষী"ৰ আদেশত পেৰেড কৰিছিল। মহাৰাজে দেহৰক্ষীসকলক পৰিদৰ্শন কৰিছিল। এই চোতালখনৰ কাষতে ঘোঁৰাৰ গোহালি আছিল আৰু ওপৰৰ মহলাৰ কোঠাবোৰত চকীদাৰসকলে বাস কৰিছিল।<ref name=Jaleb>{{Cite web|url=http://commons.wikimedia.org/wiki/File:Amer_Fort_-_Jaleb_Chowk_-_Information_plate.jpg |title=Information plaque at Jaleb Chowk |access-date=17 April 2011 |publisher=Archaeology Department of Rajasthan }}{{dead link|date=July 2017 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ===প্ৰথম চোতাল=== [[File:Amer Fort - Ganesh Pol (2022) - img 01.jpg|thumb|গণেশ পল প্ৰৱেশদ্বাৰ]] জালেবি চ’কৰ পৰা এটা আকৰ্ষণীয় চিৰিৰে মূল ৰাজপ্ৰসাদৰ চৌহদলৈ সোমাই যায়। ইয়াত প্ৰৱেশদ্বাৰৰ চিৰিৰ সোঁফালে শিলা দেৱী মন্দিৰ, য’ত ৰাজপুত মহাৰাজসকলে পূজা কৰিছিল; ষোড়শ শতিকাত মহাৰাজ মানসিংহে ইয়াক আৰম্ভ কৰিছিল আৰু ১৯৮০ চনলৈকে চলি আছিল, তেতিয়া ৰাজ পৰিয়ালে পশু বলি (ম'হ বলি)ৰ প্ৰথা বন্ধ কৰি দিছিল।<ref name="BrownThomas2008"/> ===দ্বিতীয় চোতাল=== প্ৰথম স্তৰৰ চোতালখনৰ মূল চিৰিৰে ওপৰলৈ উঠি, দ্বিতীয় চোতালখনত ‘দিৱান-ই-আম’ বা সাধাৰণ আদালতৰ হলটো আছে। দুশাৰী স্তম্ভৰ পৰা নিৰ্মিত দিৱান-ই-আম হৈছে ২৭টা স্তম্ভযুক্ত উচ্চ মঞ্চ; যাৰ প্ৰতিটো স্তম্ভৰ ওপৰত হাতী আকৃতিৰ খোদিত কৰা হৈছে আৰু ইয়াৰ ওপৰত গেলেৰী আছে। নামটোৱেই কোৱাৰ দৰে ৰজাই (শাসকে) ইয়াত সাধাৰণ মানুহৰ অনুৰোধ সাক্ষাৎ কৰিবলৈ আৰু শুনিবলৈ আদালত অনুষ্ঠিত কৰিছিল।<ref name="BruynBain2010"/><ref name="BrownThomas2008"/> ===তৃতীয় চোতাল=== [[File:Amer palace sheesh mahal.jpg|thumb| শ্বীশ মহলৰ সন্মুখৰ দৃশ্য]] [[File:Amber Fort interior.jpg|thumb|শ্বীশ মহলৰ কাঁচৰ চিলিং]] [[File:Amber Fort - Sheesh Mahal Interior.jpg|thumb|শ্বীশ মহলৰ ভিতৰৰ অংশ]] তৃতীয় চোতালখনেই হ’ল মহাৰাজ, তেওঁৰ পৰিয়াল আৰু তেওঁৰ পৰিচাৰকসকলৰ ব্যক্তিগত কোঠা। এই চোতালখনত মোজাইক আৰু ভাস্কৰ্য্যৰে সজোৱা ‘গণেশ পোল’ বা ‘গণেশ গেট’ৰ মাজেৰে প্ৰৱেশ কৰা হয়। এই চোতালখন দুটা অট্টালিকাৰে গঠিত, ইটোৱে সিটোৰ সন্মুখত, ইয়াৰ মাজত মোগল শৈলীৰ বাগিচা। প্ৰৱেশদ্বাৰৰ বাওঁফালে থকা অট্টালিকাটোক "জয় মন্দিৰ" বুলি কোৱা হয়; ইয়াক দাপোনযুক্ত পেনেল আৰু একাধিক দাপোনযুক্ত চিলিঙেৰে সুন্দৰকৈ সজাই তোলা হৈছে। এই আইনাবোৰ উত্তল আকৃতিৰ আৰু ৰঙীন ফয়েল আৰু ৰঙৰ ডিজাইন কৰা হৈছে যিবোৰ ব্যৱহাৰৰ সময়ত মমবাতিৰ পোহৰত উজ্জ্বলভাৱে জিলিকি উঠিব। শ্বীশ মহল (আইনা ৰাজপ্ৰসাদ) নামেৰেও জনাজাত, ইয়াৰ দাপোনৰ মোজাইক আৰু ৰঙীন কাচৰ আছিল "জিলিকি থকা মমবাতিৰ পোহৰত জিলিকি থকা মণিৰ বাকচ"।<ref name="BruynBain2010"/> ষোড়শ শতিকাত ৰজা মান সিংহই নিৰ্মাণ কৰা শ্বীশ মহল ১৭২৭ চনত সম্পূৰ্ণ হয়। <ref>{{Cite web|url = http://amerjaipur.in/Amer-monuments-description.php?mid=9&name=Sheesh%20mahal%20Amer%20palace|title = Sheesh mahal Amer palace|access-date = 2016-01-01|website = www.amerjaipur.in|last = pareek|first = Amit Kumar Pareek and Agam kumar}}</ref> কিন্তু ১৯৭০–৮০ চনৰ সময়ছোৱাত এই কামৰ বেছিভাগেই অৱনতি ঘটিছিল যদিও তেতিয়াৰ পৰাই পুনৰুদ্ধাৰ আৰু সংস্কাৰৰ প্ৰক্ৰিয়া চলি আছে। হলঘৰৰ চাৰিওফালে থকা বেৰবোৰত খোদিত মাৰ্বলৰ ৰিলিফ পেনেল আছে। এই হলটোৱে মাওটা হ্ৰদৰ মনোমোহা দৃশ্য প্ৰদান কৰে।<ref name="BrownThomas2008"/> জয় মন্দিৰৰ ওপৰত জাছ মন্দিৰ, ফুলৰ কাঁচৰ ইনলেজ আৰু এলাবাষ্টাৰ ৰিলিফ কামৰ সৈতে ব্যক্তিগত দৰ্শকৰ এটা হল।<ref name="BruynBain2010"/> ===চতুৰ্থ চোতাল=== চতুৰ্থ চোতালখনেই হৈছে জেনানা (ৰজাৰ পৰিয়ালৰ মহিলা, উপপত্নী বা মিষ্ট্ৰেছকে ধৰি) বাস কৰা ঠাই। এই চোতালত ৰাণীসকলে বাস কৰা কেইবাটাও বহা কোঠা আছিল আৰু ৰজাই যিকোনো ৰাণীক ইচ্ছামতে লগ কৰিব পাৰিছিল আৰু কোনেও নাজানে তেওঁ কোনজনী ৰাণীৰ ওচৰলৈ গৈছে, কাৰণ সকলো কোঠাই এটা সাধাৰণ কৰিড'ৰলৈ খোল খায়।<ref name="BrownThomas2008"/> ==সংৰক্ষণ== ২০১৩ চনৰ জুন মাহৰ ভিতৰত ফ্নম পেনত বিশ্ব ঐতিহ্য সমিতিৰ ৩৭ সংখ্যক বৈঠকৰ সময়ত ৰাজস্থানৰ ছটা দুৰ্গ যথা, অম্বাৰ দুৰ্গ, চিত্তৰ দুৰ্গ, গাগ্ৰন দুৰ্গ, জয়ছালমেৰ দুৰ্গ, কুম্ভলগড় আৰু ৰন্থামবাৰ দুৰ্গ [[ইউনেস্কো]]ৰ [[বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]]ৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়।<ref>{{cite news|title=Heritage Status for Forts|url=http://www.highbeam.com/doc/1P3-3028072831.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924204129/http://www.highbeam.com/doc/1P3-3028072831.html|url-status=dead|archive-date=24 September 2015|access-date=5 July 2015|date=28 June 2013|publisher=Eastern Eye }}</ref><ref>{{cite news|title=Iconic Hill Forts on UN Heritage List|url=http://www.highbeam.com/doc/1G1-334781049.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924154401/http://www.highbeam.com/doc/1G1-334781049.html|url-status=dead|archive-date=24 September 2015|access-date=5 July 2015|date=22 June 2013|publisher=Mail Today|location=New Delhi}}</ref> আমেৰ প্ৰাসাদৰ এক অবিচ্ছেদ্য আৰু অপৰিহাৰ্য প্ৰৱেশদ্বাৰ হিচাপে পৰিগণিত হোৱা আমেৰ চহৰখন এতিয়া পৰ্যটকৰ বৃহৎ আগমনৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল (পৰ্যটকৰ শীৰ্ষ বতৰত দিনটোত ৪,০০০ৰ পৰা ৫,০০০) অৰ্থনীতিৰ ঐতিহ্যমণ্ডিত চহৰ। ৪ বৰ্গ কিলোমিটাৰ (১.৫ বৰ্গমাইল) এলেকাত বিস্তৃত এই চহৰখনত আঠাইশটা মন্দিৰ, তিনিটা জৈন মন্দিৰ, আৰু তিনিটা মছজিদ আছে। ইয়াক বিশ্ব কীৰ্তিচিহ্ন পুঁজিয়ে (WMF) ইয়াক বিশ্বৰ ১০০টা আটাইতকৈ বিপন্ন স্থানৰ ভিতৰত অন্যতম হিচাপে তালিকাভুক্ত কৰিছে; ইয়াৰ সংৰক্ষণৰ বাবে ধন ৰবাৰ্ট উইলছন চেলেঞ্জ গ্ৰাণ্টৰ দ্বাৰা প্ৰদান কৰা হয়।<ref name="Publishing2008"/> ২০০৫ চনলৈকে দুৰ্গৰ চৌহদৰ ভিতৰত প্ৰায় ৮৭টা হাতী বাস কৰিছিল যদিও কেইবাটাও হাতী পুষ্টিহীনতাত ভুগি থকা বুলি কোৱা হৈছিল।<ref name="Ghosh2005">{{cite book|last=Ghosh|first=Rhea|title=Gods in chains|url=https://books.google.com/books?id=3Av0YQXO1mgC&pg=PT24|year=2005|publisher=Foundation Books|isbn=978-81-7596-285-9|page=24}}</ref> == Gallery == <gallery widths="160" heights="140"> File:Amber Palace Jaipur Pano.JPG|ৰাস্তাৰ সিপাৰৰ পৰা আমেৰ দুৰ্গৰ ৰাতিপুৱাৰ দৃশ্য। File:Amer fort view during the night lighting.JPG|আমেৰ দুৰ্গ ৰাতিৰ দৃশ্য File:Maota Lake.JPG|মাওতা হ্ৰদ আৰু কেছাৰ কিয়ৰী (কেশৰ বাগিচা)। File:Outer walls of Amer Fort, India.jpg|বাহিৰৰ বেৰ File:Amer Fort, Architecture, India.jpg|ৰাজপুতনা হিন্দু আৰু মোগল ইছলামিক শৈলীৰ স্থাপত্যৰ সংমিশ্ৰণ File:Amber Fort-Jaipur-India0007.JPG|সত্তাই কচেৰী File:Amber Fort Second Courtyard Mirror Palace view.jpg|Second Courtyard Mirror Palace Amer Fort. File:Sheesh Mahal, Amer Fort, India.jpg|Sheesh Mahal Arch File:Embossed silver artwork in Sheesh Mahal, Amer Fort, India.jpg|Embossed silver artwork in Sheesh Mahal File:Inner halls of Amber Fort, India.jpg|খিৰিকী File:Amber fort tunnels.jpg|Tunnels inside the fort File:Door of a gate to Amber Fort, Rajasthan.jpg|এটা বাহিৰৰ দুৱাৰ </gallery> ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:ভাৰত]] [[শ্ৰেণী:বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ পৰ্যটনস্থলী]] kymb4z3o90ropyr6ruxr9ys8gprc8bs 603156 603153 2026-04-27T05:34:44Z দিম্পল দাস 5159 /* Gallery */ 603156 wikitext text/x-wiki [[File:20191219 Fort Amber, Amer, Jaipur 0955 9481.jpg|thumb|আমেৰ দুৰ্গ]] '''আমেৰ দুৰ্গ''' বা '''আম্বৰ দুৰ্গ''' [[ভাৰত]]ৰ [[ৰাজস্থান]]ৰ আমেৰত অৱস্থিত এটা দুৰ্গ। আমেৰ হৈছে ৰাজস্থানৰ ৰাজধানী জয়পুৰৰ পৰা ১১ কিলোমিটাৰ (৬.৮ মাইল) দূৰত্বত অৱস্থিত ৪ বৰ্গ কিলোমিটাৰ (১.৫ বৰ্গমাইল)।<ref name="Publishing2008">{{cite book|author=Outlook Publishing|title=Outlook|url=https://books.google.com/books?id=PTEEAAAAMBAJ&pg=PA39|year=2008|publisher=Outlook Publishing|page=39}}</ref> পাহাৰৰ ওপৰত অৱস্থিত এইখন জয়পুৰৰ এক প্ৰধান পৰ্যটনস্থলী।<ref name="Mancini2009">{{cite book|last=Mancini|first=Marc|title=Selling Destinations: Geography for the Travel Professional|url=https://books.google.com/books?id=Kp6ceVRUg8UC&pg=PA539|year=2009|publisher=Cengage Learning|isbn=978-1-4283-2142-7|page=539}}</ref><ref name="Abram2003">{{cite book|last=Abram|first=David|title=Rough guide to India|url=https://books.google.com/books?id=kAMik_6LbwUC&pg=PA161|year=2003|publisher=Rough Guides|isbn=978-1-84353-089-3|page=161}}</ref> আমেৰ দুৰ্গ কলাত্মক শৈলীৰ উপাদানৰ বাবে জনাজাত। বিশাল প্ৰাচীৰ আৰু ধাৰাবাহিকভাৱে গেট আৰু শিলগুটিৰে নিৰ্মিত পথৰ সৈতে এই দুৰ্গটোৱে মাওটা হ্ৰদৰ ওপৰেৰে চাই থাকে,<ref name="Abram2003" /><ref name="BruynBain2010">{{cite book|author1=Pippa de Bruyn|author2=Keith Bain|author3=David Allardice|author4=Shonar Joshi|title=Frommer's India|url=https://books.google.com/books?id=HlqM2CR4vfUC&pg=PA521|year=2010|publisher=Frommer's|isbn=978-0-470-55610-8|pages=521–522}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.hoteldekho.com/blog/amber-fort-jaipur/|title=Amer Fort - Jaipur|language=en-US|access-date=2017-11-17}}</ref><ref>{{Cite web|url = http://amerjaipur.in/Amer-monuments-description.php?mid=4&name=Maota%20Sarover|title = Maota Sarover -Amer-jaipur|access-date = 2015-09-25|publisher = Agam pareek|archivedate = 2018-06-30|archiveurl = https://web.archive.org/web/20180630105210/http://amerjaipur.in/Amer-monuments-description.php?mid=4&name=Maota|deadurl = yes}}</ref> যিটো আমেৰ প্ৰসাদৰ পানীৰ মূল উৎস। আমেৰ পেলেচ ৰাজপুত স্থাপত্যৰ এক সুন্দৰ নিদৰ্শন। ইয়াৰ কিছুমান অট্টালিকা আৰু কৰ্মত মোগল স্থাপত্যৰ প্ৰভাৱ আছে।<ref>{{Cite web|url=https://www.britannica.com/place/Amer-India|title=Amer {{!}} India|website=Encyclopedia Britannica|language=en|access-date=2019-06-21}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=oXa60HtlNOYC&pg=PA195|title=Great Monuments of India|last=DK|date=2009-11-02|publisher=Dorling Kindersley Limited|isbn=9781405347822|language=en}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=p0NJAAAAIAAJ&q=amer+fort+mughal+influence|title=Rise of the Kachhawas in Dhundhār (Jaipur): From the Earliest Times to the Death of Sawai Jai Singh (1743 A.D.)|last=Bhargava|first=Visheshwar Sarup|date=1979|publisher=Shabd Sanchar|language=en}}</ref> ৰঙা বেলেগ বেলেগ বেলেগ শিল আৰু মাৰ্বলৰে নিৰ্মিত এই আকৰ্ষণীয়, ভয়ংকৰ ৰাজপ্ৰসাদটো চাৰিটা স্তৰত নিৰ্মিত, প্ৰতিটো স্তৰতে এটা চোতাল আছে। ইয়াৰ ভিতৰত আছে দিৱান-ই-আম বা "ৰাজহুৱা দৰ্শকৰ হল", দিৱান-ই-খাছ বা "ব্যক্তিগত দৰ্শকৰ হল", শ্বীশ মহল (আইনা প্ৰাসাদ), বা জয় মন্দিৰ, আৰু সুখ নিৱাছ, য'ত ৰাজপ্ৰসাদৰ ভিতৰত পানীৰ ঢৌৰ ওপৰেৰে বতাহ বলি থকা বতাহৰ ফলত কৃত্ৰিমভাৱে শীতল বতৰৰ সৃষ্টি হয়। সেয়েহে আমেৰ দুৰ্গক সাধাৰণতে আমেৰ প্ৰসাদ বুলিও কোৱা হয়।<ref name="BruynBain2010"/> ৰাজপুত মহাৰাজ আৰু তেওঁলোকৰ পৰিয়ালৰ বাসগৃহ আছিল এই ৰাজপ্ৰসাদ। দুৰ্গৰ গণেশ গেটৰ ওচৰৰ ৰাজপ্ৰসাদৰ প্ৰৱেশদ্বাৰত চৈতন্য পন্থাৰ দেৱী শিলা দেৱীৰ প্ৰতি উৎসৰ্গিত এটা মন্দিৰ আছে, যিটো মন্দিৰ ১৬০৪ চনত বংগত বংগত জেচোৰ ৰজাক পৰাস্ত কৰাৰ সময়ত ৰাজা মান সিংহক দিয়া হৈছিল (জেচোৰ বৰ্তমান বাংলাদেশত আছে)।<ref name="Abram2003"/><ref name="Prasad1966">{{cite book|author=Rajiva Nain Prasad|title=Raja Mān Singh of Amer|url=https://books.google.com/books?id=FsA5AQAAIAAJ|year=1966|publisher=World Press|isbn=9780842614733}}</ref><ref name="Babb2004">{{cite book|author=Lawrence A. Babb|title=Alchemies of violence: myths of identity and the life of trade in western India|url=https://books.google.com/books?id=74tUY0le33UC&pg=PA230|year=2004|publisher=SAGE|isbn=978-0-7619-3223-9|pages=230–231}}</ref> ৰজা মান সিঙৰ ১২ গৰাকী ৰাণী আছিল গতিকে তেওঁ ১২টা কোঠা সাজিছিল, প্ৰতিগৰাকী ৰাণীৰ বাবে এটাকৈ। প্ৰতিটো কোঠাতে ৰজাৰ কোঠাৰ লগত সংযুক্ত চিৰি আছিল যদিও ৰাণীসকলক ওপৰলৈ যাবলৈ দিয়া হোৱা নাছিল। ৰাজা জয় সিঙৰ মাত্ৰ এগৰাকী ৰাণী আছিল গতিকে তেওঁ আগৰ তিনিগৰাকী ৰাণীৰ কোঠাৰ সমান কোঠা এটা সাজিছিল। ২০১৩ চনত কম্বোডিয়াৰ ফ্নম পেনত অনুষ্ঠিত বিশ্ব ঐতিহ্য সমিতিৰ ৩৭ সংখ্যক অধিবেশনত ৰাজস্থানৰ আন পাঁচটা দুৰ্গৰ সৈতে আমেৰ দুৰ্গক ৰাজস্থানৰ পাহাৰীয়া দুৰ্গ গোটৰ অংশ হিচাপে [[ইউনেস্কো]]ৰ [[বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] হিচাপে ঘোষণা কৰা হয়।<ref>{{cite news|last1=Singh|first1=Mahim Pratap|title=Unesco declares 6 Rajasthan forts World Heritage Sites|url=http://www.thehindu.com/news/national/other-states/unesco-declares-6-rajasthan-forts-world-heritage-sites/article4838107.ece|access-date=1 April 2015|work=[[The Hindu]]|date=22 June 2013}}</ref> ==ব্যুৎপত্তিবিজ্ঞান== চিল কা তীলাৰ ওপৰত নিৰ্মিত অম্বিকেশ্বৰ মন্দিৰৰ পৰা আমেৰ বা আম্বাৰ নামটো লোৱা হৈছে। অম্বিকাশ্বৰ দেৱতা শিৱৰ স্থানীয় নাম৷ কিন্তু স্থানীয় লোককথা অনুসৰি মাতৃ দেৱী দুৰ্গাৰ আন এটা নাম অম্বাৰ পৰা লোৱা হৈছে।<ref>Trudy Ring, Noelle Watson, Paul Schellinger (2012). ''[Asia and Oceania: International Dictionary of Historic Places]''. {{ISBN|1-136-63979-9}}. pp. 24.</ref> ==ভূগোল== ৰাজস্থানৰ ৰাজধানী জয়পুৰৰ পৰা প্ৰায় ১১ কিলোমিটাৰ (৬.৮ মাইল) দূৰত্বত আমেৰ চহৰৰ ওচৰৰ মাওতা হ্ৰদত ওলাই থকা এটা বনাঞ্চল পাহাৰত আমেৰ প্ৰাসাদ অৱস্থিত। এই ৰাজপ্ৰসাদটো দিল্লীলৈ যোৱা ১১চি ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথৰ ওচৰত।<ref name="Tour">{{Cite web|url=http://www.tourism.rajasthan.gov.in/amber-palace.html|title=Amer Palace|publisher=Rajasthan Tourism: Government of India|access-date=31 March 2011}}</ref> প্ৰৱেশদ্বাৰলৈ যোৱা ৪WD ৰ এটা সৰু পথ, যাক দুৰ্গৰ সুৰজ পল (ছান গেট) বুলি জনা যায়। এতিয়া পৰ্যটকসকলে হাতীত উঠাতকৈ জীপেৰে গড়লৈ যোৱাটো অধিক নৈতিক বুলি বিবেচিত হৈছে। ==ইতিহাস== ===আৰম্ভণি ইতিহাস=== [[File:Amber1860.jpg|thumb|ৰাজস্থানৰ আমেৰ দুৰ্গৰ এক দৃশ্য; উইলিয়াম চিম্পছনৰ জলৰঙ, প্ৰায় ১৮৬০ চন]] আমেৰ আছিল সুসাৱত বংশৰ শাসিত মীনা ৰাজ্য। কাকিল দেৱাই সুসাৱতক পৰাস্ত কৰি খোহৰ পিছত আমেৰক ধূন্ধৰৰ ৰাজধানী কৰিলে। কাকিল দেৱ দুলহেৰাইৰ পুত্ৰ।<ref>{{cite book|title=Jaigarh, the Invincible Fort of Amber| year=1990 |url=https://books.google.com/books?id=hkBuAAAAMAAJ&q=Khoh|page=18|publisher=RBSA Publishers, 1990| isbn=9788185176482 }}</ref><ref>{{cite book|title=Jaipur: Gem of India| date=7 July 2016 |url=https://books.google.com/books?id=5tCeDAAAQBAJ&q=khoh|page=24|publisher=IntegralDMS, 2016| isbn=9781942322054 }}</ref> প্ৰাচীন কালত জয়পুৰ ৰাজ্যখন ‘আমেৰ’ বা ‘ধুন্ধৰ’ নামেৰে জনাজাত আছিল আৰু ইয়াত পাঁচটা ভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ মীনা মুখীয়ালসকলে শাসন কৰিছিল। এই মুখীয়ালসকল দেওতিৰ বৰগুৰজাৰ ৰাজপুত ৰজাৰ অধীনত আছিল । পিছলৈ কাচৱাহা বংশৰ এজন ৰাজকুমাৰ দুলহা ৰায়ে মীনাসকলৰ ক্ষমতাৰ অন্ত পেলাইছিল; তেওঁ দেওলীৰ বৰগুৰজাৰসকলকো পৰাস্ত কৰি ধূন্ধৰক সম্পূৰ্ণৰূপে কাচৱাহা শাসনৰ অধীনলৈ আনে।<ref>{{cite book |last=Sarkar |first=Jadunath |author-link=Jadunath Sarkar |title=A History of Jaipur: C. 1503–1938 |publisher=Orient Longman Limited |pages=23,24 |year=1994 |orig-year=1984 |isbn=81-250-0333-9 |url=https://books.google.com/books?id=O0oPIo9TXKcC&pg=PA23 }}</ref> আমেৰ দুৰ্গটো প্ৰথমে ৰাজা মান সিংহই নিৰ্মাণ কৰিছিল। জয় সিং প্ৰথমে ১৬০০ চনৰ আৰম্ভণিতে ইয়াৰ সম্প্ৰসাৰণ কৰিছিল। পৰৱৰ্তী ১৫০ বছৰলৈকে একেৰাহে শাসকসকলে ইয়াৰ উন্নতি আৰু সম্প্ৰসাৰণ কৰে, যেতিয়ালৈকে ১৭২৭ চনত দ্বিতীয় ছাৱাই জয় সিংহৰ ৰাজত্বকালত কাচৱাহাসকলে নিজৰ ৰাজধানী জয়পুৰলৈ স্থানান্তৰিত নকৰে।<ref name="Publishing2008"/> মধ্যযুগত আমেৰক ‘ধুন্ধৰ’ (পশ্চিম সীমান্তত অৱস্থিত বলিদানৰ পৰ্বতক বুজায়) নামেৰে জনা গৈছিল। একাদশ শতিকাৰ পৰা ১৭২৭ খ্ৰীষ্টাব্দলৈকে—অৰ্থাৎ ১০৩৭ চনৰ পৰা ১৭২৭ খ্ৰীষ্টাব্দৰ ভিতৰত—কাচৱাহা শাসকসকলে ইয়াক শাসন কৰিছিল, যেতিয়ালৈকে ৰাজধানী আমেৰৰ পৰা জয়পুৰলৈ স্থানান্তৰিত হোৱা নাছিল।<ref name="BruynBain2010"/> এই শাসকসকলৰ সৈতে আমিৰৰ ইতিহাস অবিচ্ছেদ্যভাৱে জড়িত, কিয়নো তেওঁলোকে ইয়াতেই নিজৰ সাম্ৰাজ্যৰ ভেটি স্থাপন কৰিছিল।<ref name="KhangarotNathawat1990">{{cite book|author1=R. S. Khangarot|author2=P. S. Nathawat|title=Jaigarh, the invincible fort of Amer|url=https://books.google.com/books?id=hkBuAAAAMAAJ|year=1990|publisher=RBSA Publishers|isbn=978-81-85176-48-2|pages=8–9, 17}}</ref> ==গাঁথনি== [[File:Courtyard of Amer Fort, India.jpg|thumb|আমেৰ দুৰ্গৰ জেনানা চোতাল]] ৰাজপ্ৰসাদটো ছটা সুকীয়া কিন্তু মূল অংশত ভাগ কৰা হৈছে, প্ৰত্যেকৰে নিজস্ব প্ৰৱেশদ্বাৰ আৰু চোতাল আছে। মূল প্ৰৱেশদ্বাৰটো চুৰাজ পোল (ছান গেট)ৰ মাজেৰে, যিটোৱে প্ৰথমে মূল চোতাললৈ যায়। এই ঠাইতে সেনাই যুদ্ধৰ পৰা উভতি অহাৰ লগে লগে বিজয়ৰ পেৰেডত নিজৰ যুদ্ধ সামগ্ৰী পেৰেড কৰিছিল; ৰাজপৰিয়ালৰ মহিলাসকলেও জালিযুক্ত খিৰিকীৰে এই পেৰেডবোৰ চাইছিল।<ref name="BrownThomas2008">{{cite book|author1=Lindsay Brown|author2=Amelia Thomas|title=Rajasthan, Delhi & Agra|url=https://books.google.com/books?id=Zz0_zXPb68kC&pg=PA178|year=2008|publisher=Lonely Planet|isbn=978-1-74104-690-8|page=178}}</ref> এই দুৱাৰখন বিশেষভাৱে নিৰ্মাণ আৰু পহৰা দিয়া হৈছিল, কিয়নো ই ৰাজপ্ৰসাদৰ মূল প্ৰৱেশদ্বাৰ আছিল। ই পূব দিশলৈ মুখ কৰি আছিল, উদীয়মান সূৰ্য্যৰ দিশ, সেয়েহে ইয়াৰ নাম ছান গেট। এই গেটৰ মাজেৰে ৰজাৰ কনভয় আৰু গণ্যমান্য ব্যক্তিসকলে ৰাজপ্ৰসাদত প্ৰৱেশ কৰিছিল।<ref name="Narveer Tanwar">{{Cite web|url=https://www.blogpark.in/places-around-jaipur/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20200208003554/https://www.blogpark.in/places-around-jaipur/ |url-status=dead |archive-date=8 February 2020 |title=Places around Jaipur |access-date=17 April 2011 |publisher=Archaeology Department of Rajasthan }}</ref> জালেব চক, আৰবী শব্দৰ অৰ্থ হৈছে "সৈনিকৰ গোট খোৱা ঠাই।" ছাৱাই জয় সিংহৰ (১৬৯৩–১৭৪৩ খ্ৰীষ্টাব্দ) ৰাজত্বকালত নিৰ্মিত আমেৰ প্ৰাসাদৰ চাৰিটা চোতালৰ ভিতৰত ই অন্যতম। মহাৰাজৰ ব্যক্তিগত দেহৰক্ষীসকলে ইয়াত এজন সেনাপতি বা "ফৌজ বাক্ষী"ৰ আদেশত পেৰেড কৰিছিল। মহাৰাজে দেহৰক্ষীসকলক পৰিদৰ্শন কৰিছিল। এই চোতালখনৰ কাষতে ঘোঁৰাৰ গোহালি আছিল আৰু ওপৰৰ মহলাৰ কোঠাবোৰত চকীদাৰসকলে বাস কৰিছিল।<ref name=Jaleb>{{Cite web|url=http://commons.wikimedia.org/wiki/File:Amer_Fort_-_Jaleb_Chowk_-_Information_plate.jpg |title=Information plaque at Jaleb Chowk |access-date=17 April 2011 |publisher=Archaeology Department of Rajasthan }}{{dead link|date=July 2017 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ===প্ৰথম চোতাল=== [[File:Amer Fort - Ganesh Pol (2022) - img 01.jpg|thumb|গণেশ পল প্ৰৱেশদ্বাৰ]] জালেবি চ’কৰ পৰা এটা আকৰ্ষণীয় চিৰিৰে মূল ৰাজপ্ৰসাদৰ চৌহদলৈ সোমাই যায়। ইয়াত প্ৰৱেশদ্বাৰৰ চিৰিৰ সোঁফালে শিলা দেৱী মন্দিৰ, য’ত ৰাজপুত মহাৰাজসকলে পূজা কৰিছিল; ষোড়শ শতিকাত মহাৰাজ মানসিংহে ইয়াক আৰম্ভ কৰিছিল আৰু ১৯৮০ চনলৈকে চলি আছিল, তেতিয়া ৰাজ পৰিয়ালে পশু বলি (ম'হ বলি)ৰ প্ৰথা বন্ধ কৰি দিছিল।<ref name="BrownThomas2008"/> ===দ্বিতীয় চোতাল=== প্ৰথম স্তৰৰ চোতালখনৰ মূল চিৰিৰে ওপৰলৈ উঠি, দ্বিতীয় চোতালখনত ‘দিৱান-ই-আম’ বা সাধাৰণ আদালতৰ হলটো আছে। দুশাৰী স্তম্ভৰ পৰা নিৰ্মিত দিৱান-ই-আম হৈছে ২৭টা স্তম্ভযুক্ত উচ্চ মঞ্চ; যাৰ প্ৰতিটো স্তম্ভৰ ওপৰত হাতী আকৃতিৰ খোদিত কৰা হৈছে আৰু ইয়াৰ ওপৰত গেলেৰী আছে। নামটোৱেই কোৱাৰ দৰে ৰজাই (শাসকে) ইয়াত সাধাৰণ মানুহৰ অনুৰোধ সাক্ষাৎ কৰিবলৈ আৰু শুনিবলৈ আদালত অনুষ্ঠিত কৰিছিল।<ref name="BruynBain2010"/><ref name="BrownThomas2008"/> ===তৃতীয় চোতাল=== [[File:Amer palace sheesh mahal.jpg|thumb| শ্বীশ মহলৰ সন্মুখৰ দৃশ্য]] [[File:Amber Fort interior.jpg|thumb|শ্বীশ মহলৰ কাঁচৰ চিলিং]] [[File:Amber Fort - Sheesh Mahal Interior.jpg|thumb|শ্বীশ মহলৰ ভিতৰৰ অংশ]] তৃতীয় চোতালখনেই হ’ল মহাৰাজ, তেওঁৰ পৰিয়াল আৰু তেওঁৰ পৰিচাৰকসকলৰ ব্যক্তিগত কোঠা। এই চোতালখনত মোজাইক আৰু ভাস্কৰ্য্যৰে সজোৱা ‘গণেশ পোল’ বা ‘গণেশ গেট’ৰ মাজেৰে প্ৰৱেশ কৰা হয়। এই চোতালখন দুটা অট্টালিকাৰে গঠিত, ইটোৱে সিটোৰ সন্মুখত, ইয়াৰ মাজত মোগল শৈলীৰ বাগিচা। প্ৰৱেশদ্বাৰৰ বাওঁফালে থকা অট্টালিকাটোক "জয় মন্দিৰ" বুলি কোৱা হয়; ইয়াক দাপোনযুক্ত পেনেল আৰু একাধিক দাপোনযুক্ত চিলিঙেৰে সুন্দৰকৈ সজাই তোলা হৈছে। এই আইনাবোৰ উত্তল আকৃতিৰ আৰু ৰঙীন ফয়েল আৰু ৰঙৰ ডিজাইন কৰা হৈছে যিবোৰ ব্যৱহাৰৰ সময়ত মমবাতিৰ পোহৰত উজ্জ্বলভাৱে জিলিকি উঠিব। শ্বীশ মহল (আইনা ৰাজপ্ৰসাদ) নামেৰেও জনাজাত, ইয়াৰ দাপোনৰ মোজাইক আৰু ৰঙীন কাচৰ আছিল "জিলিকি থকা মমবাতিৰ পোহৰত জিলিকি থকা মণিৰ বাকচ"।<ref name="BruynBain2010"/> ষোড়শ শতিকাত ৰজা মান সিংহই নিৰ্মাণ কৰা শ্বীশ মহল ১৭২৭ চনত সম্পূৰ্ণ হয়। <ref>{{Cite web|url = http://amerjaipur.in/Amer-monuments-description.php?mid=9&name=Sheesh%20mahal%20Amer%20palace|title = Sheesh mahal Amer palace|access-date = 2016-01-01|website = www.amerjaipur.in|last = pareek|first = Amit Kumar Pareek and Agam kumar}}</ref> কিন্তু ১৯৭০–৮০ চনৰ সময়ছোৱাত এই কামৰ বেছিভাগেই অৱনতি ঘটিছিল যদিও তেতিয়াৰ পৰাই পুনৰুদ্ধাৰ আৰু সংস্কাৰৰ প্ৰক্ৰিয়া চলি আছে। হলঘৰৰ চাৰিওফালে থকা বেৰবোৰত খোদিত মাৰ্বলৰ ৰিলিফ পেনেল আছে। এই হলটোৱে মাওটা হ্ৰদৰ মনোমোহা দৃশ্য প্ৰদান কৰে।<ref name="BrownThomas2008"/> জয় মন্দিৰৰ ওপৰত জাছ মন্দিৰ, ফুলৰ কাঁচৰ ইনলেজ আৰু এলাবাষ্টাৰ ৰিলিফ কামৰ সৈতে ব্যক্তিগত দৰ্শকৰ এটা হল।<ref name="BruynBain2010"/> ===চতুৰ্থ চোতাল=== চতুৰ্থ চোতালখনেই হৈছে জেনানা (ৰজাৰ পৰিয়ালৰ মহিলা, উপপত্নী বা মিষ্ট্ৰেছকে ধৰি) বাস কৰা ঠাই। এই চোতালত ৰাণীসকলে বাস কৰা কেইবাটাও বহা কোঠা আছিল আৰু ৰজাই যিকোনো ৰাণীক ইচ্ছামতে লগ কৰিব পাৰিছিল আৰু কোনেও নাজানে তেওঁ কোনজনী ৰাণীৰ ওচৰলৈ গৈছে, কাৰণ সকলো কোঠাই এটা সাধাৰণ কৰিড'ৰলৈ খোল খায়।<ref name="BrownThomas2008"/> ==সংৰক্ষণ== ২০১৩ চনৰ জুন মাহৰ ভিতৰত ফ্নম পেনত বিশ্ব ঐতিহ্য সমিতিৰ ৩৭ সংখ্যক বৈঠকৰ সময়ত ৰাজস্থানৰ ছটা দুৰ্গ যথা, অম্বাৰ দুৰ্গ, চিত্তৰ দুৰ্গ, গাগ্ৰন দুৰ্গ, জয়ছালমেৰ দুৰ্গ, কুম্ভলগড় আৰু ৰন্থামবাৰ দুৰ্গ [[ইউনেস্কো]]ৰ [[বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]]ৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়।<ref>{{cite news|title=Heritage Status for Forts|url=http://www.highbeam.com/doc/1P3-3028072831.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924204129/http://www.highbeam.com/doc/1P3-3028072831.html|url-status=dead|archive-date=24 September 2015|access-date=5 July 2015|date=28 June 2013|publisher=Eastern Eye }}</ref><ref>{{cite news|title=Iconic Hill Forts on UN Heritage List|url=http://www.highbeam.com/doc/1G1-334781049.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924154401/http://www.highbeam.com/doc/1G1-334781049.html|url-status=dead|archive-date=24 September 2015|access-date=5 July 2015|date=22 June 2013|publisher=Mail Today|location=New Delhi}}</ref> আমেৰ প্ৰাসাদৰ এক অবিচ্ছেদ্য আৰু অপৰিহাৰ্য প্ৰৱেশদ্বাৰ হিচাপে পৰিগণিত হোৱা আমেৰ চহৰখন এতিয়া পৰ্যটকৰ বৃহৎ আগমনৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল (পৰ্যটকৰ শীৰ্ষ বতৰত দিনটোত ৪,০০০ৰ পৰা ৫,০০০) অৰ্থনীতিৰ ঐতিহ্যমণ্ডিত চহৰ। ৪ বৰ্গ কিলোমিটাৰ (১.৫ বৰ্গমাইল) এলেকাত বিস্তৃত এই চহৰখনত আঠাইশটা মন্দিৰ, তিনিটা জৈন মন্দিৰ, আৰু তিনিটা মছজিদ আছে। ইয়াক বিশ্ব কীৰ্তিচিহ্ন পুঁজিয়ে (WMF) ইয়াক বিশ্বৰ ১০০টা আটাইতকৈ বিপন্ন স্থানৰ ভিতৰত অন্যতম হিচাপে তালিকাভুক্ত কৰিছে; ইয়াৰ সংৰক্ষণৰ বাবে ধন ৰবাৰ্ট উইলছন চেলেঞ্জ গ্ৰাণ্টৰ দ্বাৰা প্ৰদান কৰা হয়।<ref name="Publishing2008"/> ২০০৫ চনলৈকে দুৰ্গৰ চৌহদৰ ভিতৰত প্ৰায় ৮৭টা হাতী বাস কৰিছিল যদিও কেইবাটাও হাতী পুষ্টিহীনতাত ভুগি থকা বুলি কোৱা হৈছিল।<ref name="Ghosh2005">{{cite book|last=Ghosh|first=Rhea|title=Gods in chains|url=https://books.google.com/books?id=3Av0YQXO1mgC&pg=PT24|year=2005|publisher=Foundation Books|isbn=978-81-7596-285-9|page=24}}</ref> == ছবি == <gallery widths="160" heights="140"> File:Amber Palace Jaipur Pano.JPG|ৰাস্তাৰ সিপাৰৰ পৰা আমেৰ দুৰ্গৰ ৰাতিপুৱাৰ দৃশ্য। File:Amer fort view during the night lighting.JPG|আমেৰ দুৰ্গ ৰাতিৰ দৃশ্য File:Maota Lake.JPG|মাওতা হ্ৰদ আৰু কেছাৰ কিয়ৰী (কেশৰ বাগিচা)। File:Outer walls of Amer Fort, India.jpg|বাহিৰৰ বেৰ File:Amer Fort, Architecture, India.jpg|ৰাজপুতনা হিন্দু আৰু মোগল ইছলামিক শৈলীৰ স্থাপত্যৰ সংমিশ্ৰণ File:Amber Fort-Jaipur-India0007.JPG|সত্তাই কচেৰী File:Amber Fort Second Courtyard Mirror Palace view.jpg|Second Courtyard Mirror Palace Amer Fort. File:Sheesh Mahal, Amer Fort, India.jpg|Sheesh Mahal Arch File:Embossed silver artwork in Sheesh Mahal, Amer Fort, India.jpg|Embossed silver artwork in Sheesh Mahal File:Inner halls of Amber Fort, India.jpg|খিৰিকী File:Amber fort tunnels.jpg|Tunnels inside the fort File:Door of a gate to Amber Fort, Rajasthan.jpg|এটা বাহিৰৰ দুৱাৰ </gallery> ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:ভাৰত]] [[শ্ৰেণী:বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ পৰ্যটনস্থলী]] ht45m09prxc9wdq6hm0zxcfmz243p5p 603157 603156 2026-04-27T05:35:04Z দিম্পল দাস 5159 /* ছবি */ 603157 wikitext text/x-wiki [[File:20191219 Fort Amber, Amer, Jaipur 0955 9481.jpg|thumb|আমেৰ দুৰ্গ]] '''আমেৰ দুৰ্গ''' বা '''আম্বৰ দুৰ্গ''' [[ভাৰত]]ৰ [[ৰাজস্থান]]ৰ আমেৰত অৱস্থিত এটা দুৰ্গ। আমেৰ হৈছে ৰাজস্থানৰ ৰাজধানী জয়পুৰৰ পৰা ১১ কিলোমিটাৰ (৬.৮ মাইল) দূৰত্বত অৱস্থিত ৪ বৰ্গ কিলোমিটাৰ (১.৫ বৰ্গমাইল)।<ref name="Publishing2008">{{cite book|author=Outlook Publishing|title=Outlook|url=https://books.google.com/books?id=PTEEAAAAMBAJ&pg=PA39|year=2008|publisher=Outlook Publishing|page=39}}</ref> পাহাৰৰ ওপৰত অৱস্থিত এইখন জয়পুৰৰ এক প্ৰধান পৰ্যটনস্থলী।<ref name="Mancini2009">{{cite book|last=Mancini|first=Marc|title=Selling Destinations: Geography for the Travel Professional|url=https://books.google.com/books?id=Kp6ceVRUg8UC&pg=PA539|year=2009|publisher=Cengage Learning|isbn=978-1-4283-2142-7|page=539}}</ref><ref name="Abram2003">{{cite book|last=Abram|first=David|title=Rough guide to India|url=https://books.google.com/books?id=kAMik_6LbwUC&pg=PA161|year=2003|publisher=Rough Guides|isbn=978-1-84353-089-3|page=161}}</ref> আমেৰ দুৰ্গ কলাত্মক শৈলীৰ উপাদানৰ বাবে জনাজাত। বিশাল প্ৰাচীৰ আৰু ধাৰাবাহিকভাৱে গেট আৰু শিলগুটিৰে নিৰ্মিত পথৰ সৈতে এই দুৰ্গটোৱে মাওটা হ্ৰদৰ ওপৰেৰে চাই থাকে,<ref name="Abram2003" /><ref name="BruynBain2010">{{cite book|author1=Pippa de Bruyn|author2=Keith Bain|author3=David Allardice|author4=Shonar Joshi|title=Frommer's India|url=https://books.google.com/books?id=HlqM2CR4vfUC&pg=PA521|year=2010|publisher=Frommer's|isbn=978-0-470-55610-8|pages=521–522}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.hoteldekho.com/blog/amber-fort-jaipur/|title=Amer Fort - Jaipur|language=en-US|access-date=2017-11-17}}</ref><ref>{{Cite web|url = http://amerjaipur.in/Amer-monuments-description.php?mid=4&name=Maota%20Sarover|title = Maota Sarover -Amer-jaipur|access-date = 2015-09-25|publisher = Agam pareek|archivedate = 2018-06-30|archiveurl = https://web.archive.org/web/20180630105210/http://amerjaipur.in/Amer-monuments-description.php?mid=4&name=Maota|deadurl = yes}}</ref> যিটো আমেৰ প্ৰসাদৰ পানীৰ মূল উৎস। আমেৰ পেলেচ ৰাজপুত স্থাপত্যৰ এক সুন্দৰ নিদৰ্শন। ইয়াৰ কিছুমান অট্টালিকা আৰু কৰ্মত মোগল স্থাপত্যৰ প্ৰভাৱ আছে।<ref>{{Cite web|url=https://www.britannica.com/place/Amer-India|title=Amer {{!}} India|website=Encyclopedia Britannica|language=en|access-date=2019-06-21}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=oXa60HtlNOYC&pg=PA195|title=Great Monuments of India|last=DK|date=2009-11-02|publisher=Dorling Kindersley Limited|isbn=9781405347822|language=en}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=p0NJAAAAIAAJ&q=amer+fort+mughal+influence|title=Rise of the Kachhawas in Dhundhār (Jaipur): From the Earliest Times to the Death of Sawai Jai Singh (1743 A.D.)|last=Bhargava|first=Visheshwar Sarup|date=1979|publisher=Shabd Sanchar|language=en}}</ref> ৰঙা বেলেগ বেলেগ বেলেগ শিল আৰু মাৰ্বলৰে নিৰ্মিত এই আকৰ্ষণীয়, ভয়ংকৰ ৰাজপ্ৰসাদটো চাৰিটা স্তৰত নিৰ্মিত, প্ৰতিটো স্তৰতে এটা চোতাল আছে। ইয়াৰ ভিতৰত আছে দিৱান-ই-আম বা "ৰাজহুৱা দৰ্শকৰ হল", দিৱান-ই-খাছ বা "ব্যক্তিগত দৰ্শকৰ হল", শ্বীশ মহল (আইনা প্ৰাসাদ), বা জয় মন্দিৰ, আৰু সুখ নিৱাছ, য'ত ৰাজপ্ৰসাদৰ ভিতৰত পানীৰ ঢৌৰ ওপৰেৰে বতাহ বলি থকা বতাহৰ ফলত কৃত্ৰিমভাৱে শীতল বতৰৰ সৃষ্টি হয়। সেয়েহে আমেৰ দুৰ্গক সাধাৰণতে আমেৰ প্ৰসাদ বুলিও কোৱা হয়।<ref name="BruynBain2010"/> ৰাজপুত মহাৰাজ আৰু তেওঁলোকৰ পৰিয়ালৰ বাসগৃহ আছিল এই ৰাজপ্ৰসাদ। দুৰ্গৰ গণেশ গেটৰ ওচৰৰ ৰাজপ্ৰসাদৰ প্ৰৱেশদ্বাৰত চৈতন্য পন্থাৰ দেৱী শিলা দেৱীৰ প্ৰতি উৎসৰ্গিত এটা মন্দিৰ আছে, যিটো মন্দিৰ ১৬০৪ চনত বংগত বংগত জেচোৰ ৰজাক পৰাস্ত কৰাৰ সময়ত ৰাজা মান সিংহক দিয়া হৈছিল (জেচোৰ বৰ্তমান বাংলাদেশত আছে)।<ref name="Abram2003"/><ref name="Prasad1966">{{cite book|author=Rajiva Nain Prasad|title=Raja Mān Singh of Amer|url=https://books.google.com/books?id=FsA5AQAAIAAJ|year=1966|publisher=World Press|isbn=9780842614733}}</ref><ref name="Babb2004">{{cite book|author=Lawrence A. Babb|title=Alchemies of violence: myths of identity and the life of trade in western India|url=https://books.google.com/books?id=74tUY0le33UC&pg=PA230|year=2004|publisher=SAGE|isbn=978-0-7619-3223-9|pages=230–231}}</ref> ৰজা মান সিঙৰ ১২ গৰাকী ৰাণী আছিল গতিকে তেওঁ ১২টা কোঠা সাজিছিল, প্ৰতিগৰাকী ৰাণীৰ বাবে এটাকৈ। প্ৰতিটো কোঠাতে ৰজাৰ কোঠাৰ লগত সংযুক্ত চিৰি আছিল যদিও ৰাণীসকলক ওপৰলৈ যাবলৈ দিয়া হোৱা নাছিল। ৰাজা জয় সিঙৰ মাত্ৰ এগৰাকী ৰাণী আছিল গতিকে তেওঁ আগৰ তিনিগৰাকী ৰাণীৰ কোঠাৰ সমান কোঠা এটা সাজিছিল। ২০১৩ চনত কম্বোডিয়াৰ ফ্নম পেনত অনুষ্ঠিত বিশ্ব ঐতিহ্য সমিতিৰ ৩৭ সংখ্যক অধিবেশনত ৰাজস্থানৰ আন পাঁচটা দুৰ্গৰ সৈতে আমেৰ দুৰ্গক ৰাজস্থানৰ পাহাৰীয়া দুৰ্গ গোটৰ অংশ হিচাপে [[ইউনেস্কো]]ৰ [[বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] হিচাপে ঘোষণা কৰা হয়।<ref>{{cite news|last1=Singh|first1=Mahim Pratap|title=Unesco declares 6 Rajasthan forts World Heritage Sites|url=http://www.thehindu.com/news/national/other-states/unesco-declares-6-rajasthan-forts-world-heritage-sites/article4838107.ece|access-date=1 April 2015|work=[[The Hindu]]|date=22 June 2013}}</ref> ==ব্যুৎপত্তিবিজ্ঞান== চিল কা তীলাৰ ওপৰত নিৰ্মিত অম্বিকেশ্বৰ মন্দিৰৰ পৰা আমেৰ বা আম্বাৰ নামটো লোৱা হৈছে। অম্বিকাশ্বৰ দেৱতা শিৱৰ স্থানীয় নাম৷ কিন্তু স্থানীয় লোককথা অনুসৰি মাতৃ দেৱী দুৰ্গাৰ আন এটা নাম অম্বাৰ পৰা লোৱা হৈছে।<ref>Trudy Ring, Noelle Watson, Paul Schellinger (2012). ''[Asia and Oceania: International Dictionary of Historic Places]''. {{ISBN|1-136-63979-9}}. pp. 24.</ref> ==ভূগোল== ৰাজস্থানৰ ৰাজধানী জয়পুৰৰ পৰা প্ৰায় ১১ কিলোমিটাৰ (৬.৮ মাইল) দূৰত্বত আমেৰ চহৰৰ ওচৰৰ মাওতা হ্ৰদত ওলাই থকা এটা বনাঞ্চল পাহাৰত আমেৰ প্ৰাসাদ অৱস্থিত। এই ৰাজপ্ৰসাদটো দিল্লীলৈ যোৱা ১১চি ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথৰ ওচৰত।<ref name="Tour">{{Cite web|url=http://www.tourism.rajasthan.gov.in/amber-palace.html|title=Amer Palace|publisher=Rajasthan Tourism: Government of India|access-date=31 March 2011}}</ref> প্ৰৱেশদ্বাৰলৈ যোৱা ৪WD ৰ এটা সৰু পথ, যাক দুৰ্গৰ সুৰজ পল (ছান গেট) বুলি জনা যায়। এতিয়া পৰ্যটকসকলে হাতীত উঠাতকৈ জীপেৰে গড়লৈ যোৱাটো অধিক নৈতিক বুলি বিবেচিত হৈছে। ==ইতিহাস== ===আৰম্ভণি ইতিহাস=== [[File:Amber1860.jpg|thumb|ৰাজস্থানৰ আমেৰ দুৰ্গৰ এক দৃশ্য; উইলিয়াম চিম্পছনৰ জলৰঙ, প্ৰায় ১৮৬০ চন]] আমেৰ আছিল সুসাৱত বংশৰ শাসিত মীনা ৰাজ্য। কাকিল দেৱাই সুসাৱতক পৰাস্ত কৰি খোহৰ পিছত আমেৰক ধূন্ধৰৰ ৰাজধানী কৰিলে। কাকিল দেৱ দুলহেৰাইৰ পুত্ৰ।<ref>{{cite book|title=Jaigarh, the Invincible Fort of Amber| year=1990 |url=https://books.google.com/books?id=hkBuAAAAMAAJ&q=Khoh|page=18|publisher=RBSA Publishers, 1990| isbn=9788185176482 }}</ref><ref>{{cite book|title=Jaipur: Gem of India| date=7 July 2016 |url=https://books.google.com/books?id=5tCeDAAAQBAJ&q=khoh|page=24|publisher=IntegralDMS, 2016| isbn=9781942322054 }}</ref> প্ৰাচীন কালত জয়পুৰ ৰাজ্যখন ‘আমেৰ’ বা ‘ধুন্ধৰ’ নামেৰে জনাজাত আছিল আৰু ইয়াত পাঁচটা ভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ মীনা মুখীয়ালসকলে শাসন কৰিছিল। এই মুখীয়ালসকল দেওতিৰ বৰগুৰজাৰ ৰাজপুত ৰজাৰ অধীনত আছিল । পিছলৈ কাচৱাহা বংশৰ এজন ৰাজকুমাৰ দুলহা ৰায়ে মীনাসকলৰ ক্ষমতাৰ অন্ত পেলাইছিল; তেওঁ দেওলীৰ বৰগুৰজাৰসকলকো পৰাস্ত কৰি ধূন্ধৰক সম্পূৰ্ণৰূপে কাচৱাহা শাসনৰ অধীনলৈ আনে।<ref>{{cite book |last=Sarkar |first=Jadunath |author-link=Jadunath Sarkar |title=A History of Jaipur: C. 1503–1938 |publisher=Orient Longman Limited |pages=23,24 |year=1994 |orig-year=1984 |isbn=81-250-0333-9 |url=https://books.google.com/books?id=O0oPIo9TXKcC&pg=PA23 }}</ref> আমেৰ দুৰ্গটো প্ৰথমে ৰাজা মান সিংহই নিৰ্মাণ কৰিছিল। জয় সিং প্ৰথমে ১৬০০ চনৰ আৰম্ভণিতে ইয়াৰ সম্প্ৰসাৰণ কৰিছিল। পৰৱৰ্তী ১৫০ বছৰলৈকে একেৰাহে শাসকসকলে ইয়াৰ উন্নতি আৰু সম্প্ৰসাৰণ কৰে, যেতিয়ালৈকে ১৭২৭ চনত দ্বিতীয় ছাৱাই জয় সিংহৰ ৰাজত্বকালত কাচৱাহাসকলে নিজৰ ৰাজধানী জয়পুৰলৈ স্থানান্তৰিত নকৰে।<ref name="Publishing2008"/> মধ্যযুগত আমেৰক ‘ধুন্ধৰ’ (পশ্চিম সীমান্তত অৱস্থিত বলিদানৰ পৰ্বতক বুজায়) নামেৰে জনা গৈছিল। একাদশ শতিকাৰ পৰা ১৭২৭ খ্ৰীষ্টাব্দলৈকে—অৰ্থাৎ ১০৩৭ চনৰ পৰা ১৭২৭ খ্ৰীষ্টাব্দৰ ভিতৰত—কাচৱাহা শাসকসকলে ইয়াক শাসন কৰিছিল, যেতিয়ালৈকে ৰাজধানী আমেৰৰ পৰা জয়পুৰলৈ স্থানান্তৰিত হোৱা নাছিল।<ref name="BruynBain2010"/> এই শাসকসকলৰ সৈতে আমিৰৰ ইতিহাস অবিচ্ছেদ্যভাৱে জড়িত, কিয়নো তেওঁলোকে ইয়াতেই নিজৰ সাম্ৰাজ্যৰ ভেটি স্থাপন কৰিছিল।<ref name="KhangarotNathawat1990">{{cite book|author1=R. S. Khangarot|author2=P. S. Nathawat|title=Jaigarh, the invincible fort of Amer|url=https://books.google.com/books?id=hkBuAAAAMAAJ|year=1990|publisher=RBSA Publishers|isbn=978-81-85176-48-2|pages=8–9, 17}}</ref> ==গাঁথনি== [[File:Courtyard of Amer Fort, India.jpg|thumb|আমেৰ দুৰ্গৰ জেনানা চোতাল]] ৰাজপ্ৰসাদটো ছটা সুকীয়া কিন্তু মূল অংশত ভাগ কৰা হৈছে, প্ৰত্যেকৰে নিজস্ব প্ৰৱেশদ্বাৰ আৰু চোতাল আছে। মূল প্ৰৱেশদ্বাৰটো চুৰাজ পোল (ছান গেট)ৰ মাজেৰে, যিটোৱে প্ৰথমে মূল চোতাললৈ যায়। এই ঠাইতে সেনাই যুদ্ধৰ পৰা উভতি অহাৰ লগে লগে বিজয়ৰ পেৰেডত নিজৰ যুদ্ধ সামগ্ৰী পেৰেড কৰিছিল; ৰাজপৰিয়ালৰ মহিলাসকলেও জালিযুক্ত খিৰিকীৰে এই পেৰেডবোৰ চাইছিল।<ref name="BrownThomas2008">{{cite book|author1=Lindsay Brown|author2=Amelia Thomas|title=Rajasthan, Delhi & Agra|url=https://books.google.com/books?id=Zz0_zXPb68kC&pg=PA178|year=2008|publisher=Lonely Planet|isbn=978-1-74104-690-8|page=178}}</ref> এই দুৱাৰখন বিশেষভাৱে নিৰ্মাণ আৰু পহৰা দিয়া হৈছিল, কিয়নো ই ৰাজপ্ৰসাদৰ মূল প্ৰৱেশদ্বাৰ আছিল। ই পূব দিশলৈ মুখ কৰি আছিল, উদীয়মান সূৰ্য্যৰ দিশ, সেয়েহে ইয়াৰ নাম ছান গেট। এই গেটৰ মাজেৰে ৰজাৰ কনভয় আৰু গণ্যমান্য ব্যক্তিসকলে ৰাজপ্ৰসাদত প্ৰৱেশ কৰিছিল।<ref name="Narveer Tanwar">{{Cite web|url=https://www.blogpark.in/places-around-jaipur/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20200208003554/https://www.blogpark.in/places-around-jaipur/ |url-status=dead |archive-date=8 February 2020 |title=Places around Jaipur |access-date=17 April 2011 |publisher=Archaeology Department of Rajasthan }}</ref> জালেব চক, আৰবী শব্দৰ অৰ্থ হৈছে "সৈনিকৰ গোট খোৱা ঠাই।" ছাৱাই জয় সিংহৰ (১৬৯৩–১৭৪৩ খ্ৰীষ্টাব্দ) ৰাজত্বকালত নিৰ্মিত আমেৰ প্ৰাসাদৰ চাৰিটা চোতালৰ ভিতৰত ই অন্যতম। মহাৰাজৰ ব্যক্তিগত দেহৰক্ষীসকলে ইয়াত এজন সেনাপতি বা "ফৌজ বাক্ষী"ৰ আদেশত পেৰেড কৰিছিল। মহাৰাজে দেহৰক্ষীসকলক পৰিদৰ্শন কৰিছিল। এই চোতালখনৰ কাষতে ঘোঁৰাৰ গোহালি আছিল আৰু ওপৰৰ মহলাৰ কোঠাবোৰত চকীদাৰসকলে বাস কৰিছিল।<ref name=Jaleb>{{Cite web|url=http://commons.wikimedia.org/wiki/File:Amer_Fort_-_Jaleb_Chowk_-_Information_plate.jpg |title=Information plaque at Jaleb Chowk |access-date=17 April 2011 |publisher=Archaeology Department of Rajasthan }}{{dead link|date=July 2017 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ===প্ৰথম চোতাল=== [[File:Amer Fort - Ganesh Pol (2022) - img 01.jpg|thumb|গণেশ পল প্ৰৱেশদ্বাৰ]] জালেবি চ’কৰ পৰা এটা আকৰ্ষণীয় চিৰিৰে মূল ৰাজপ্ৰসাদৰ চৌহদলৈ সোমাই যায়। ইয়াত প্ৰৱেশদ্বাৰৰ চিৰিৰ সোঁফালে শিলা দেৱী মন্দিৰ, য’ত ৰাজপুত মহাৰাজসকলে পূজা কৰিছিল; ষোড়শ শতিকাত মহাৰাজ মানসিংহে ইয়াক আৰম্ভ কৰিছিল আৰু ১৯৮০ চনলৈকে চলি আছিল, তেতিয়া ৰাজ পৰিয়ালে পশু বলি (ম'হ বলি)ৰ প্ৰথা বন্ধ কৰি দিছিল।<ref name="BrownThomas2008"/> ===দ্বিতীয় চোতাল=== প্ৰথম স্তৰৰ চোতালখনৰ মূল চিৰিৰে ওপৰলৈ উঠি, দ্বিতীয় চোতালখনত ‘দিৱান-ই-আম’ বা সাধাৰণ আদালতৰ হলটো আছে। দুশাৰী স্তম্ভৰ পৰা নিৰ্মিত দিৱান-ই-আম হৈছে ২৭টা স্তম্ভযুক্ত উচ্চ মঞ্চ; যাৰ প্ৰতিটো স্তম্ভৰ ওপৰত হাতী আকৃতিৰ খোদিত কৰা হৈছে আৰু ইয়াৰ ওপৰত গেলেৰী আছে। নামটোৱেই কোৱাৰ দৰে ৰজাই (শাসকে) ইয়াত সাধাৰণ মানুহৰ অনুৰোধ সাক্ষাৎ কৰিবলৈ আৰু শুনিবলৈ আদালত অনুষ্ঠিত কৰিছিল।<ref name="BruynBain2010"/><ref name="BrownThomas2008"/> ===তৃতীয় চোতাল=== [[File:Amer palace sheesh mahal.jpg|thumb| শ্বীশ মহলৰ সন্মুখৰ দৃশ্য]] [[File:Amber Fort interior.jpg|thumb|শ্বীশ মহলৰ কাঁচৰ চিলিং]] [[File:Amber Fort - Sheesh Mahal Interior.jpg|thumb|শ্বীশ মহলৰ ভিতৰৰ অংশ]] তৃতীয় চোতালখনেই হ’ল মহাৰাজ, তেওঁৰ পৰিয়াল আৰু তেওঁৰ পৰিচাৰকসকলৰ ব্যক্তিগত কোঠা। এই চোতালখনত মোজাইক আৰু ভাস্কৰ্য্যৰে সজোৱা ‘গণেশ পোল’ বা ‘গণেশ গেট’ৰ মাজেৰে প্ৰৱেশ কৰা হয়। এই চোতালখন দুটা অট্টালিকাৰে গঠিত, ইটোৱে সিটোৰ সন্মুখত, ইয়াৰ মাজত মোগল শৈলীৰ বাগিচা। প্ৰৱেশদ্বাৰৰ বাওঁফালে থকা অট্টালিকাটোক "জয় মন্দিৰ" বুলি কোৱা হয়; ইয়াক দাপোনযুক্ত পেনেল আৰু একাধিক দাপোনযুক্ত চিলিঙেৰে সুন্দৰকৈ সজাই তোলা হৈছে। এই আইনাবোৰ উত্তল আকৃতিৰ আৰু ৰঙীন ফয়েল আৰু ৰঙৰ ডিজাইন কৰা হৈছে যিবোৰ ব্যৱহাৰৰ সময়ত মমবাতিৰ পোহৰত উজ্জ্বলভাৱে জিলিকি উঠিব। শ্বীশ মহল (আইনা ৰাজপ্ৰসাদ) নামেৰেও জনাজাত, ইয়াৰ দাপোনৰ মোজাইক আৰু ৰঙীন কাচৰ আছিল "জিলিকি থকা মমবাতিৰ পোহৰত জিলিকি থকা মণিৰ বাকচ"।<ref name="BruynBain2010"/> ষোড়শ শতিকাত ৰজা মান সিংহই নিৰ্মাণ কৰা শ্বীশ মহল ১৭২৭ চনত সম্পূৰ্ণ হয়। <ref>{{Cite web|url = http://amerjaipur.in/Amer-monuments-description.php?mid=9&name=Sheesh%20mahal%20Amer%20palace|title = Sheesh mahal Amer palace|access-date = 2016-01-01|website = www.amerjaipur.in|last = pareek|first = Amit Kumar Pareek and Agam kumar}}</ref> কিন্তু ১৯৭০–৮০ চনৰ সময়ছোৱাত এই কামৰ বেছিভাগেই অৱনতি ঘটিছিল যদিও তেতিয়াৰ পৰাই পুনৰুদ্ধাৰ আৰু সংস্কাৰৰ প্ৰক্ৰিয়া চলি আছে। হলঘৰৰ চাৰিওফালে থকা বেৰবোৰত খোদিত মাৰ্বলৰ ৰিলিফ পেনেল আছে। এই হলটোৱে মাওটা হ্ৰদৰ মনোমোহা দৃশ্য প্ৰদান কৰে।<ref name="BrownThomas2008"/> জয় মন্দিৰৰ ওপৰত জাছ মন্দিৰ, ফুলৰ কাঁচৰ ইনলেজ আৰু এলাবাষ্টাৰ ৰিলিফ কামৰ সৈতে ব্যক্তিগত দৰ্শকৰ এটা হল।<ref name="BruynBain2010"/> ===চতুৰ্থ চোতাল=== চতুৰ্থ চোতালখনেই হৈছে জেনানা (ৰজাৰ পৰিয়ালৰ মহিলা, উপপত্নী বা মিষ্ট্ৰেছকে ধৰি) বাস কৰা ঠাই। এই চোতালত ৰাণীসকলে বাস কৰা কেইবাটাও বহা কোঠা আছিল আৰু ৰজাই যিকোনো ৰাণীক ইচ্ছামতে লগ কৰিব পাৰিছিল আৰু কোনেও নাজানে তেওঁ কোনজনী ৰাণীৰ ওচৰলৈ গৈছে, কাৰণ সকলো কোঠাই এটা সাধাৰণ কৰিড'ৰলৈ খোল খায়।<ref name="BrownThomas2008"/> ==সংৰক্ষণ== ২০১৩ চনৰ জুন মাহৰ ভিতৰত ফ্নম পেনত বিশ্ব ঐতিহ্য সমিতিৰ ৩৭ সংখ্যক বৈঠকৰ সময়ত ৰাজস্থানৰ ছটা দুৰ্গ যথা, অম্বাৰ দুৰ্গ, চিত্তৰ দুৰ্গ, গাগ্ৰন দুৰ্গ, জয়ছালমেৰ দুৰ্গ, কুম্ভলগড় আৰু ৰন্থামবাৰ দুৰ্গ [[ইউনেস্কো]]ৰ [[বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]]ৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়।<ref>{{cite news|title=Heritage Status for Forts|url=http://www.highbeam.com/doc/1P3-3028072831.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924204129/http://www.highbeam.com/doc/1P3-3028072831.html|url-status=dead|archive-date=24 September 2015|access-date=5 July 2015|date=28 June 2013|publisher=Eastern Eye }}</ref><ref>{{cite news|title=Iconic Hill Forts on UN Heritage List|url=http://www.highbeam.com/doc/1G1-334781049.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924154401/http://www.highbeam.com/doc/1G1-334781049.html|url-status=dead|archive-date=24 September 2015|access-date=5 July 2015|date=22 June 2013|publisher=Mail Today|location=New Delhi}}</ref> আমেৰ প্ৰাসাদৰ এক অবিচ্ছেদ্য আৰু অপৰিহাৰ্য প্ৰৱেশদ্বাৰ হিচাপে পৰিগণিত হোৱা আমেৰ চহৰখন এতিয়া পৰ্যটকৰ বৃহৎ আগমনৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল (পৰ্যটকৰ শীৰ্ষ বতৰত দিনটোত ৪,০০০ৰ পৰা ৫,০০০) অৰ্থনীতিৰ ঐতিহ্যমণ্ডিত চহৰ। ৪ বৰ্গ কিলোমিটাৰ (১.৫ বৰ্গমাইল) এলেকাত বিস্তৃত এই চহৰখনত আঠাইশটা মন্দিৰ, তিনিটা জৈন মন্দিৰ, আৰু তিনিটা মছজিদ আছে। ইয়াক বিশ্ব কীৰ্তিচিহ্ন পুঁজিয়ে (WMF) ইয়াক বিশ্বৰ ১০০টা আটাইতকৈ বিপন্ন স্থানৰ ভিতৰত অন্যতম হিচাপে তালিকাভুক্ত কৰিছে; ইয়াৰ সংৰক্ষণৰ বাবে ধন ৰবাৰ্ট উইলছন চেলেঞ্জ গ্ৰাণ্টৰ দ্বাৰা প্ৰদান কৰা হয়।<ref name="Publishing2008"/> ২০০৫ চনলৈকে দুৰ্গৰ চৌহদৰ ভিতৰত প্ৰায় ৮৭টা হাতী বাস কৰিছিল যদিও কেইবাটাও হাতী পুষ্টিহীনতাত ভুগি থকা বুলি কোৱা হৈছিল।<ref name="Ghosh2005">{{cite book|last=Ghosh|first=Rhea|title=Gods in chains|url=https://books.google.com/books?id=3Av0YQXO1mgC&pg=PT24|year=2005|publisher=Foundation Books|isbn=978-81-7596-285-9|page=24}}</ref> == চিত্ৰ == <gallery widths="160" heights="140"> File:Amber Palace Jaipur Pano.JPG|ৰাস্তাৰ সিপাৰৰ পৰা আমেৰ দুৰ্গৰ ৰাতিপুৱাৰ দৃশ্য। File:Amer fort view during the night lighting.JPG|আমেৰ দুৰ্গ ৰাতিৰ দৃশ্য File:Maota Lake.JPG|মাওতা হ্ৰদ আৰু কেছাৰ কিয়ৰী (কেশৰ বাগিচা)। File:Outer walls of Amer Fort, India.jpg|বাহিৰৰ বেৰ File:Amer Fort, Architecture, India.jpg|ৰাজপুতনা হিন্দু আৰু মোগল ইছলামিক শৈলীৰ স্থাপত্যৰ সংমিশ্ৰণ File:Amber Fort-Jaipur-India0007.JPG|সত্তাই কচেৰী File:Amber Fort Second Courtyard Mirror Palace view.jpg|Second Courtyard Mirror Palace Amer Fort. File:Sheesh Mahal, Amer Fort, India.jpg|Sheesh Mahal Arch File:Embossed silver artwork in Sheesh Mahal, Amer Fort, India.jpg|Embossed silver artwork in Sheesh Mahal File:Inner halls of Amber Fort, India.jpg|খিৰিকী File:Amber fort tunnels.jpg|Tunnels inside the fort File:Door of a gate to Amber Fort, Rajasthan.jpg|এটা বাহিৰৰ দুৱাৰ </gallery> ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:ভাৰত]] [[শ্ৰেণী:বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ পৰ্যটনস্থলী]] 2h6maa0v94zvq25aujukyd3zxa467ex 0 129071 603051 602260 2026-04-26T18:35:56Z Duhita Ragini Kalita 46712 603051 wikitext text/x-wiki {{Infobox body of water | name = জল মহল | image = Jaipur 03-2016 39 Jal Mahal - Water Palace.jpg | alt = View of the Jal Mahal palace within Man Sagar lake | image_bathymetry = | pushpin_map = India | pushpin_map_alt = জয়পুৰৰ ভিতৰত হ্ৰদটোৰ স্থান | caption_bathymetry = | location = [[জয়পুৰ]] | coords = {{Coord|26.9537|N|75.8463|E|region:IN_type:landmark|display=inline,title}} | type = মিঠা পানী – বিনোদনমূলক | inflow = | outflow = | catchment = {{convert|23.5|km2|mi2}} | basin_countries = [[ভাৰত]] | length = | width = | area = {{convert|300|acre|ha}} | depth = | max-depth = {{convert|4.5|m|ft}} | volume = | residence_time = | shore = | elevation = | islands = | cities = [[জয়পুৰ]] | agency = কে জি কে গ্ৰুপ অৱ কোম্পানীজ জয়পুৰ }} [[File: Jal Mahal-Jaipur-India0002.JPG|thumb|ৰাতিৰ সময়ত জলমহলৰ দৃশ্য]] '''জলমহল''' {{en| Jal Mahal; অৰ্থ "পানীৰ ৰাজপ্ৰসাদ"}} [[ভাৰত]]ৰ [[ৰাজস্থান]] ৰাজ্যৰ ৰাজধানী জয়পুৰ চহৰৰ মান সাগৰ হ্ৰদৰ মাজভাগত থকা এটা ৰাজপ্ৰসাদ । এই ৰাজপ্ৰসাদটো প্ৰথমে ১৬৯৯ চনৰ আশে-পাশে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল; পিছলৈ ১৮ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে আমেৰৰ মহাৰাজ দ্বিতীয় জয় সিংহই এই অট্টালিকা আৰু ইয়াৰ চাৰিওফালে থকা হ্ৰদটো সংস্কাৰ আৰু বৃদ্ধি কৰে। ==ৰাজপ্ৰসাদ== [[File: Floating palace Jaipur India.jpg|right|thumb|জলমহল প্ৰসাদ সংস্কাৰৰ পিছত]] [[File:The Jal Mahal in Jaipur on January 10th 2025.jpg|thumb|২০২৫ চনত জলমহল]] জলমহল প্ৰাসাদ হৈছে ৰাজপুত শৈলীৰ স্থাপত্য (ৰাজস্থানত সাধাৰণ) এক বৃহৎ পৰিসৰত স্থাপত্য প্ৰদৰ্শন। এই অট্টালিকাটোৰ পৰা মান সাগৰ হ্ৰদৰ বিশাল চিত্ৰময় দৃশ্য দেখা যায় যদিও স্থলভাগৰ পৰা নিৰ্জন হোৱাৰ বাবে ই সমানেই চাৰিওফালৰ নাহৰগড় ("বাঘৰ বাসস্থান") পাহাৰৰ পটভূমিৰ সন্মুখত হ্ৰদটোৰ পূব দিশৰ মান সাগৰ বান্ধৰ পৰা এটা দৃশ্যপটৰ কেন্দ্ৰবিন্দু। স্থানীয় বেলেগ শিলেৰে নিৰ্মিত এই ৰাজপ্ৰসাদটো তিনিমহলীয়া অট্টালিকা, তৃতীয় মহলাটো কেৱল ৰাজপ্ৰসাদৰ পূব দিশতহে আছে। ৰাজপ্ৰসাদৰ পশ্চিম দিশৰ পথৰ কাষৰ ৰাজহুৱা প্ৰমেনেডৰ পৰা পূব দিশটো দেখা নাযায়। পূব দিশৰ অতিৰিক্ত নিম্নস্তৰবোৰ হ্ৰদটো ভৰি পৰিলে পানীৰ তলত থাকে। জলমহলৰ টেৰেচৰ মজিয়াত বাগিচা আছে, আৰু বাগিচাখনত উত্তৰ, দক্ষিণ, পূব আৰু পশ্চিমমুখী চাৰিখন তিবাৰী আছে। বংগৰ ছাদৰ শৈলীৰ স্থাপত্যত তিবাৰী ডিজাইন কৰাৰ বিপৰীতে ছাদত থকা চাৰিখন অষ্টভুজ ছাত্ৰীয়ে কীৰ্তিচিহ্নটোৰ চুকবোৰ চিহ্নিত কৰিছে। ৰাজস্থান চৰকাৰৰ পুনৰুদ্ধাৰ প্ৰকল্পৰ অধীনত মেৰামতি কৰা পানী জমা হোৱাৰ ফলত (আৰ্দ্ৰতা বৃদ্ধিৰ বাবে প্লাষ্টাৰৰ কাম আৰু দেৱালৰ ক্ষতি)ৰ বাবে ৰাজপ্ৰসাদটো পূৰ্বতে ডুব যোৱাৰ লগতে আংশিকভাৱে লিক হোৱাৰ সন্মুখীন হৈছে।<ref name=Brown>{{Cite book|last=Brown|first=Lindsay|author2=Amelia Thomas |title= Rajasthan, Delhi and Agra|page=160|access-date=2009-09-13|url=https://books.google.com/books?id=Zz0_zXPb68kC&q=Jal+Mahal+place+details+Jaipur&pg=PA160|publisher= Lonely Planet|year=2008|isbn=978-1-74104-690-8 }}</ref> [[জয়পুৰ]]ৰ উত্তৰ-পূব দিশত হ্ৰদ অঞ্চলটোক আগুৰি থকা পাহাৰবোৰত কোৱাৰ্টজাইট শিলৰ গঠন (মাটিৰ আৱৰণৰ পাতল তৰপ থকা) আছে, যিটো আৰাৱল্লী পাহাৰ ৰেঞ্জৰ অংশ। প্ৰকল্প এলেকাৰ কিছুমান অংশত পৃষ্ঠত থকা শিলৰ উন্মুক্ত অংশও অট্টালিকা নিৰ্মাণৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে। উত্তৰ-পূব দিশৰ পৰা কনক বৃন্দাবন উপত্যকা, য’ত এটা মন্দিৰ কমপ্লেক্স বহি আছে, পাহাৰবোৰ লাহে লাহে হ্ৰদৰ পাৰৰ ফালে ঢাল খাইছে। হ্ৰদ অঞ্চলৰ ভিতৰত মাটিৰ ডাঠ আৱৰণ, উৰি যোৱা বালি আৰু জলজ পদাৰ্থৰে গঠিত। বিশেষকৈ পাহাৰীয়া অঞ্চলত বনাঞ্চলৰ ক্ষয়-ক্ষতিৰ ফলত মাটিৰ খহনীয়া হৈছে, যিটো বতাহ আৰু পানীৰ ক্ৰিয়াৰ ফলত আৰু বেছিকৈ বৃদ্ধি পাইছে। ফলত হ্ৰদটোত জমা হোৱা পলিয়ে হ্ৰদৰ বিচনাখন ক্ৰমান্বয়ে ওপৰলৈ তুলি লয়।<ref name=Joshi>{{Cite web|url=http://www.aars-acrs.org/acrs/proceeding/ACRS2008/Papers/TS%2010.1.pdf|title=Impact of Urbanization on Urban Lake Using High Resolution Satellite Data and GIS(A Case Study of Man Sagar Lake of Jaipur, Rajasthan)|access-date=21 September 2009|archive-date=1 December 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171201041403/http://www.aars-acrs.org/acrs/proceeding/ACRS2008/Papers/TS%2010.1.pdf|url-status=dead|archivedate=1 December 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171201041403/http://www.aars-acrs.org/acrs/proceeding/ACRS2008/Papers/TS%2010.1.pdf|deadurl=yes}}</ref> ৰাজপ্ৰসাদৰ টেৰেচত খিলানযুক্ত পথেৰে এখন বাগিচা নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। এই ৰাজপ্ৰসাদৰ প্ৰতিটো চুকত অৰ্ধ-অষ্টভুজ টাৱাৰ এটা মাৰ্জিত কুপোলাৰ সৈতে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।<ref name=Matane>{{cite book|last=Matane|first=Paulias|author2=M. L. Ahuja|title= India: a splendour in cultural diversity|page=55|access-date=2009-09-13|url=https://books.google.com/books?id=8aIyc7_Q8JYC&q=Jal+Mahal+place+details+Jaipur&pg=PA55|publisher= Anmol Publications Pvt. Ltd.|year= 2004|isbn=81-261-1837-7 }}</ref> ===ৰাজপৰিয়ালৰ ছাত্ৰী আৰু সমাধি=== হ্ৰদটোৰ বিপৰীতে গাইটোৰেত জয়পুৰৰ কিছুমান কাচৱাহা শাসকৰ দাহ মঞ্চৰ ওপৰত স্থাপন কৰা ছাট্ৰি আৰু সমাধি আছে। দ্বিতীয় জয় সিংহই এইবোৰ লেণ্ডস্কেপিং বাগিচাৰ ভিতৰত নিৰ্মাণ কৰিছিল।<ref name = Bradnock>{{Cite book|last=Bradnock|first=Roma|title= Footprint Indiapages=1407|work=Jalmahal|page=341|url=https://books.google.com/books?id=nWKaR6LbEGcC&q=Jalmahal&pg=PA341|publisher= Footprint Travel Guides|year=2004|isbn=1-904777-00-7 }}</ref> প্ৰতাপ সিং, দ্বিতীয় মাধো সিং আৰু দ্বিতীয় জয় সিং আদিৰ সন্মানত এই সমাধি স্থাপন কৰা হৈছে। দ্বিতীয় জয় সিংহৰ সমাধি মাৰ্বলৰ আৰু ইয়াত আকৰ্ষণীয় জটিল খোদিত শিল্পকৰ্ম আছে। ইয়াৰ এটা গম্বুজ আছে য'ত ২০টা খোদিত খুঁটা আছে।<ref name="Brown"/> == পুনৰুদ্ধাৰ কাৰ্য == ২০০৪ চনত ৰাজস্থান পৰ্যটন উন্নয়ন নিগমে 'জলমহল ৰিজৰ্টছ'ৰ সৈতে এটা চুক্তি স্বাক্ষৰ কৰে। এই চুক্তি অনুসৰি মান সাগৰ হ্ৰদ (যাৰ মাজত জলমহল অৱস্থিত) আৰু ইয়াৰ ১০০ একৰ ভূমি ৯৯ বছৰীয়া লীজত পৰ্যটনৰ বিকাশৰ বাবে প্ৰদান কৰা হয়।<ref name="Outlook India">{{cite news|last=Joshi|first=Namrata|title=A Jewel Finds its Water|url=http://www.outlookindia.com/article.aspx?272097|access-date=30 August 2011|newspaper=Outlook India|date=13 June 2011}}</ref> ২০০৫ চনৰ পৰা কোম্পানীটোৱে হ্ৰদটো চাফা কৰা, অঞ্চলটোৰ পৰিস্থিতিতন্ত্ৰৰ পুনৰুজ্জীৱিত কৰা আৰু প্ৰাসাদটোৰ সংৰক্ষণৰ কাম কৰি আহিছে। === যুটীয়া খণ্ডৰ প্ৰকল্প === [[File:Jalmahal Restored.jpeg|thumb|২০১১ চনত পুনৰুদ্ধাৰৰ পিছত জলমহলৰ দৃশ্য।]] মান সাগৰ হ্ৰদৰ সংৰক্ষণ প্ৰকল্পটোত প্ৰায় ১.৫ বিলিয়ন টকা বিনিয়োগ কৰা হৈছে। এই প্ৰকল্পটোৰ সৈতে ৰাজস্থান চৰকাৰৰ গড়কাপ্টানি বিভাগ (PWD), জয়পুৰ উন্নয়ন কৰ্তৃপক্ষ (JDA) আৰু কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰৰ পৰিৱেশ আৰু বন মন্ত্ৰালয় আদি জড়িত হৈ আছে।<ref name=ilfs>{{Cite web|url=http://www.ilfsindia.com/downloads/bus_rep/jalmahal_tourism_rep.pdf|title=Innovation Report: Jal Mahal Tourism Project|access-date=2009-09-11|publisher=IL&FS|archive-url=https://web.archive.org/web/20100103135940/http://www.ilfsindia.com/downloads/bus_rep/jalmahal_tourism_rep.pdf|archive-date=3 January 2010|url-status=dead|archivedate=2010-01-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100103135940/http://www.ilfsindia.com/downloads/bus_rep/jalmahal_tourism_rep.pdf|deadurl=yes}}</ref> এই পুনৰুদ্ধাৰ কাৰ্যৰ ভিতৰত চহৰৰ নলাসমূহৰ পুনৰ বিন্যাস, হ্ৰদৰ পৰা পলস আঁতৰোৱা, আমেৰৰ পৰা মান সাগৰ বান্ধলৈ ২.৭ কিলোমিটাৰ পথ নিৰ্মাণ আৰু পৰিভ্ৰমী পক্ষীৰ বাবে তিনিটা বিশেষ দ্বীপ নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। ইয়াৰ উপৰিও অঞ্চলটোত বৰ্ধিত নগৰীকৰণৰ বাবে হোৱা প্ৰদূষণ ৰোধ কৰিবলৈ বনাঞ্চল বৃদ্ধি কৰা হৈছে আৰু স্থানীয় উদ্ভিদ যেনে— দেশী বাবুল, অৰ্জুন, নিম আৰু আঁহত গছ আদি ৰোপণ কৰা হৈছে।<ref name=Joshi/><ref name="Jaipur">{{Cite web|url=http://www.jaipurjda.org/page.aspx?pid=94|title=The Ecological Restoration Project of Mansagar Lake|publisher=Jaipur Development Authority, Government of Rajasthan|archive-url=https://web.archive.org/web/20110726201454/http://www.jaipurjda.org/page.aspx?pid=94|archive-date=26 July 2011|url-status=dead|access-date=2009-09-12}}</ref> হ্ৰদৰ পানীৰ গুণগত মান উন্নত কৰিবলৈ 'বায়’ৰেমিডিয়েশ্যন' পদ্ধতি অৱলম্বন কৰা হৈছে। চহৰৰ নলাৰ অশোধিত পানী হ্ৰদত পেলোৱাৰ পৰিৱৰ্তে তাক পানী শোধন কেন্দ্ৰৰ জৰিয়তে পৰিষ্কাৰ কৰিহে হ্ৰদত এৰি দিয়াৰ ব্যৱস্থা কৰা হৈছে। হ্ৰদটোৰ পৰা প্ৰায় ৫,০০,০০০ ঘনমিটাৰ পলস আঁতৰাই তাক মথাউৰি শক্তিশালী কৰিবলৈ আৰু পক্ষীৰ বাবে দ্বীপ সাজিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে।<ref name=Lake>{{Cite web|url=http://dlc.dlib.indiana.edu/archive/00001612/01/INEFWP2005.pdf|title=Mine Spoil Restoration: A strategy combining rainwater harvesting and adaptation|access-date=2009-09-20|work=Man Sagar Lake|page=15|publisher=International Network on Ethnoforestry|location=Jaipur|year=2005|archive-url=https://web.archive.org/web/20070610135159/http://dlc.dlib.indiana.edu/archive/00001612/01/INEFWP2005.pdf|archive-date=10 June 2007|url-status=dead|archivedate=2007-06-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070610135159/http://dlc.dlib.indiana.edu/archive/00001612/01/INEFWP2005.pdf|deadurl=yes}}</ref> বৰ্তমান জলমহল প্ৰাসাদৰ ভিতৰৰ অংশ দৰ্শনাৰ্থীৰ বাবে খোলা নাই। == চিত্ৰভঁৰাল == <gallery widths="160px" heights="150px" perrow="4"> File:India - Jaipur2 - 027 - The Summer Palace sits in a cooling lake.jpg|হ্ৰদৰ মাজত অৱস্থিত প্ৰাসাদ, নৱেম্বৰ ২০০৭ চনত তোলা ছবি File:JalMahal20080213-1.jpg|পুনৰুদ্ধাৰ কাৰ্য চলি থকা অৱস্থাত জলমহল, ফেব্ৰুৱাৰী ২০০৮ File:Water palace 07.jpg|পুনৰুদ্ধাৰৰ পিছত জলমহলৰ দৃশ্য, মাৰ্চ ২০০৮ File:Jal Mahal in Man Sagar Lake.jpg|দিনৰ ভাগত জলমহল File:JalMahalJaipur.jpg|২০১৪ চনৰ আগষ্ট মাহত জলমহল A close look to Jal Mahal.jpg|জলমহলৰ এক ওচৰ দৃশ্য </gallery> ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ পৰ্যটনস্থলী]] [[শ্ৰেণী:ৰাজস্থান]] mveb6qq9xyke1jctkiygro36feyh6to 0 129073 603076 601225 2026-04-26T19:44:25Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 11 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 603076 wikitext text/x-wiki {{Infobox person |name=অক্ষয় খান্না |image=Akshaye Khanna still2.jpg |caption=২০১৬ চনত খান্না |birth_date={{Birth date and age|1975|03|28|df=yes}} |birth_place=[[মুম্বাই]], [[মহাৰাষ্ট্ৰ]], ভাৰত |occupation=অভিনেতা |relatives=ৰাহুল খান্না (ভাতৃ)<br />এ. এফ. এছ. তালয়াৰখান (ককা) |years_active=১৯৯৭–বৰ্তমান |awards= |website= |signature=}} '''অক্ষয় খান্না''' ({{Lang-en|Akshaye Khanna}}; জন্ম: ২৮ মাৰ্চ ১৯৭৫) এগৰাকী [[ভাৰত|ভাৰতীয়]] অভিনেতা। তেওঁ মূলতঃ [[হিন্দী ভাষা|হিন্দী]] ছবিত কাম কৰে। তেওঁ তেওঁৰ অভিনয়ৰ বহুমুখিতা আৰু শক্তিশালী চিত্ৰণৰ বাবে পৰিচিত।<ref>{{Cite web|title=Throwback to Akshaye Khanna's groundbreaking performances|work=Hindustan Times|accessdate=11 September 2024|date=28 March 2024|url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/on-akshaye-khannas-birthday-throwback-to-his-groundbreaking-performances-101711546362297-amp.html}}</ref><ref>{{Cite web|title=Akshaye Khanna: A legacy of diverse roles|work=The Times of India|accessdate=12 September 2024|date=28 March 2024|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/birthday-special-akshaye-khanna-a-legacy-of-diverse-roles/photostory/108845134.cms}}</ref> তেওঁ [[ফিল্মফেয়াৰ বঁটা]]কে ধৰি বহুতো বঁটা-বাহন তথা স্বীকৃতি লাভ কৰিছে।<ref name="AkshayeK"/> অভিনেতা [[বিনোদ খান্না|বিনোদ খান্নাৰ]] ঘৰত জন্মগ্ৰহণ কৰা তেখেতে ''হিমালয় পুত্ৰ'' (১৯৯৭) ছবিৰে অভিনয়ত আত্মপ্ৰকাশ কৰে।<ref>{{Cite web|title=Throwback to Akshaye Khanna's groundbreaking performances|work=Hindustan Times|accessdate=11 September 2024|date=28 March 2024|url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/on-akshaye-khannas-birthday-throwback-to-his-groundbreaking-performances-101711546362297-amp.html}}</ref> তেওঁৰ পৰৱৰ্তী মুক্তি, জে পি দত্তৰ যুদ্ধ নাটক ''বোৰ্ডাৰ'' (১৯৯৭) সমালোচনাত্মক আৰু বাণিজ্যিক সফলতা হিচাপে আত্মপ্ৰকাশ কৰে আৰু তেওঁক শ্ৰেষ্ঠ পুৰুষ আত্মপ্ৰকাশৰ বাবে ফিল্মফেয়াৰ বঁটা লাভ কৰে।<ref>{{Cite web|title=Akshaye Khanna: A legacy of diverse roles|work=The Times of India|accessdate=12 September 2024|date=28 March 2024|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/birthday-special-akshaye-khanna-a-legacy-of-diverse-roles/photostory/108845134.cms}}</ref> খান্নাই এই সফলতাৰ প্ৰতিলিপি ৰোমাঞ্চ ''তাল'' (১৯৯৯), কমেডী-ড্ৰামা ''দিল চাহতা হাই'' (২০০১) যিয়ে তেওঁক শ্ৰেষ্ঠ সহযোগী অভিনেতাৰ ফিল্মফেয়াৰ বঁটা লাভ কৰে,<ref>{{Cite web|title=Filmfare Awards Winners 2002: Complete list of winners of Filmfare Awards 2002|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/movie-awards/filmfare-awards-winners/bollywood/2002/101|accessdate=2025-08-30|work=timesofindia.indiatimes.com}}</ref> কমেডী ছবি ''হুংগামা'' (২০০৩) আৰু ''হলচল'' (২০০৪), হত্যাৰ ৰহস্য ''৩৬ চাইনা টাউন'' (২০০৬) আৰু ডকাইতৰ কমেডী ''টিছ মাৰি খান'' (২০১০)। থ্ৰিলাৰ ''হুমৰাজ'' (২০০২) আৰু ''দীৱাংগী'' (২০০২), বায়’পিক ''[[গান্ধী, মাই ফাদাৰ]]'' (২০০৭) আৰু একচন থ্ৰিলাৰ ''ৰেচ'' (২০০৮) আৰু ''আক্ৰোছ'' (২০১০)ত অভিনয় কৰি তেওঁ সমালোচকৰ প্ৰশংসা লাভ কৰে। চাৰিবছৰীয়া বিৰতিৰ পিছত খান্নাই একচন-কমেডী ''ডিশ্বুম'' (২০১৬) আৰু ২০১৭ চনৰ থ্ৰিলাৰ ছবি ''[[মম (চলচ্চিত্ৰ)|মম]]'' আৰু ''ইটেফাকৰ'' সৈতে সহায়ক চৰিত্ৰত ঘূৰি আহে আৰু আইনী নাটক ''ছেকচন ৩৭৫'' (২০১৯)ত প্ৰতিৰক্ষা উকীল আৰু অপৰাধ থ্ৰিলাৰ ''দৃষ্টিম ২'' (২০২২)ত এজন পুলিচৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰাৰ বাবে অধিক প্ৰশংসা লাভ কৰে।<ref>{{Cite web|title=Throwback to Akshaye Khanna's groundbreaking performances|work=Hindustan Times|accessdate=11 September 2024|date=28 March 2024|url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/on-akshaye-khannas-birthday-throwback-to-his-groundbreaking-performances-101711546362297-amp.html}}</ref> ইয়াৰ পিছত ২০২৫ চনত খান্নাই ঐতিহাসিক একচন ''ছাৱাত'' ঔৰংজেবৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰি ব্যাপক স্বীকৃতি লাভ কৰে; যিখন তেওঁৰ সৰ্বাধিক উপাৰ্জনকাৰী ছবি<ref>{{Cite web|title=Akshaye Khanna: A legacy of diverse roles|work=The Times of India|accessdate=12 September 2024|date=28 March 2024|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/birthday-special-akshaye-khanna-a-legacy-of-diverse-roles/photostory/108845134.cms}}</ref><ref>{{Cite web|title=Throwback to Akshaye Khanna's groundbreaking performances|work=Hindustan Times|accessdate=11 September 2024|date=28 March 2024|url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/on-akshaye-khannas-birthday-throwback-to-his-groundbreaking-performances-101711546362297-amp.html}}</ref> আৰু চোৰাংচোৱা একচন থ্ৰিলাৰ ''[[ধুৰন্ধৰ]]'' ৰেহমান ডকাইতৰ চৰিত্ৰ ৰূপায়ণ কৰে। == প্ৰাৰম্ভিক জীৱন আৰু পৰিয়াল == ১৯৭৫ চনৰ ২৮ মাৰ্চ তাৰিখে,<ref name="AkshayeK">{{Cite news|url=https://www.dnaindia.com/bollywood/photo-gallery-happy-birthday-akshaye-khanna-drishyam-2-sector-375-dil-chahta-hai-a-look-at-actor-s-top-rated-films-3032583/amp|dead-url=26 April 2023|date=28 March 2023|language=en}}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="">[https://www.dnaindia.com/bollywood/photo-gallery-happy-birthday-akshaye-khanna-drishyam-2-sector-375-dil-chahta-hai-a-look-at-actor-s-top-rated-films-3032583/amp "Happy Birthday Ak - The Underrated Actor"]. ''DNA India''. 28 March 2023<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">26 April</span> 2023</span>.</cite></ref><ref name="AKhanna">{{Cite news|url=https://www.news18.com/movies/akshaye-khanna-birthday-top-movies-of-the-versatile-actor-that-you-can-binge-watch-7399129.html|dead-url=28 March 2023|language=en}}</ref><ref name="AkshayeKh">{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/happy-birthday-akshaye-khanna-5-movies-that-prove-that-the-nepotism-debate-apart-this-actor-is-a-man-for-all-seasons/etphotostory/99039257.cms|dead-url=28 March 2023|language=en}}</ref> অভিনেতা তথা ৰাজনীতিবিদ [[বিনোদ খান্না]] আৰু তেওঁৰ পত্নী গীতাঞ্জলি তালয়াৰখানৰ ঘৰত খান্নাৰ জন্ম হৈছিল।<ref>{{Cite web|title=Throwback to Akshaye Khanna's groundbreaking performances|work=Hindustan Times|accessdate=11 September 2024|date=28 March 2024|url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/on-akshaye-khannas-birthday-throwback-to-his-groundbreaking-performances-101711546362297-amp.html}}</ref> খান্নাৰ পিতৃ পঞ্জাবী খাত্ৰী সম্প্ৰদায়ৰ লোক। এই [[বলিউড|হিন্দী চিনেমাৰ]] অভিনেতাগৰাকীৰ ২০১৭ চনত মৃত্যু হৈছিল।<ref>{{Cite web|title=Akshaye Khanna: A legacy of diverse roles|work=The Times of India|accessdate=12 September 2024|date=28 March 2024|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/birthday-special-akshaye-khanna-a-legacy-of-diverse-roles/photostory/108845134.cms}}</ref> আনহাতে অক্ষয়ৰ মাতৃৰ জন্ম হৈছিল পেচাত উকীল আৰু ব্যৱসায়ী, [[পাৰ্চী]] পৰিয়ালত; <ref>{{Cite web|title=Throwback to Akshaye Khanna's groundbreaking performances|work=Hindustan Times|accessdate=11 September 2024|date=28 March 2024|url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/on-akshaye-khannas-birthday-throwback-to-his-groundbreaking-performances-101711546362297-amp.html}}</ref> অভিনেতা ৰাহুল খান্না তেওঁৰ জ্যেষ্ঠ ভাতৃ<ref>{{Cite web|title=Akshaye Khanna: A legacy of diverse roles|work=The Times of India|accessdate=12 September 2024|date=28 March 2024|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/birthday-special-akshaye-khanna-a-legacy-of-diverse-roles/photostory/108845134.cms}}</ref> আৰু ক্ৰিকেট মন্তব্যকাৰী ববি এ এফ এছ তালয়াৰখান তেওঁৰ মাতৃৰফালৰ ককাক। খান্নাই বাবুলনাথৰ বম্বে ইণ্টাৰনেশ্যনেল স্কুলত শিক্ষা লাভ কৰিছিল।<ref>{{Cite web|title=Throwback to Akshaye Khanna's groundbreaking performances|work=Hindustan Times|accessdate=11 September 2024|date=28 March 2024|url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/on-akshaye-khannas-birthday-throwback-to-his-groundbreaking-performances-101711546362297-amp.html}}</ref> তাৰ পিছত তেওঁ একাদশ আৰু দ্বাদশ শ্ৰেণীলৈকে, [[উটি]]ৰ লাভডেলৰ লৰেন্স স্কুলত পঢ়িছিল।<ref>{{Cite web|title=Akshaye Khanna: A legacy of diverse roles|work=The Times of India|accessdate=12 September 2024|date=28 March 2024|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/birthday-special-akshaye-khanna-a-legacy-of-diverse-roles/photostory/108845134.cms}}</ref> এক সাক্ষাৎকাৰত তেওঁ কৈছিল যে তেওঁ পঢ়া-শুনাতকৈ খেলত ভাল।<ref>{{Cite web|title=Throwback to Akshaye Khanna's groundbreaking performances|work=Hindustan Times|accessdate=11 September 2024|date=28 March 2024|url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/on-akshaye-khannas-birthday-throwback-to-his-groundbreaking-performances-101711546362297-amp.html}}</ref><ref>{{Cite web|title=Akshaye Khanna: A legacy of diverse roles|work=The Times of India|accessdate=12 September 2024|date=28 March 2024|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/birthday-special-akshaye-khanna-a-legacy-of-diverse-roles/photostory/108845134.cms}}</ref> ==কেৰিয়াৰ== === সফলতা আৰু প্ৰাৰম্ভিক সংগ্ৰাম (১৯৯৭–২০০০) === পংকজ পৰাশৰৰ ৰোমাণ্টিক ড্ৰামা হিমালয় পুত্ৰ (১৯৯৭)ৰ জৰিয়তে অক্ষয় খান্নাই অভিনয় জগতত আত্মপ্ৰকাশ কৰে। এই ছবিখনত তেওঁৰ পিতৃ [[বিনোদ খান্না]], [[হেমা মালিনী]], সতীশ শ্বাহ, [[জনী লিভাৰ]], ডেনী ডেনজংপা আৰু [[অমৰীশ পুৰী]]য়ে অভিনয় কৰিছিল।<ref>{{cite web |url=https://newindianexpress.com |title=Reading about myself makes me uncomfortable: Akshaye Khanna |website=The New Indian Express |date=28 September 2019 |access-date=16 January 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200116103329/https://newindianexpress.com |archive-date=16 January 2020 |url-status=live}}</ref> তেওঁৰ অভিনয়ে তেওঁক শ্ৰেষ্ঠ নৱাগত অভিনেতাৰ স্ক্ৰীণ বঁটা প্ৰদান কৰে, কিন্তু বেছিভাগ ইতিবাচক সমালোচনা লাভ কৰা সত্ত্বেও ছবিখন বক্স অফিচত বিফল হয়।<ref>{{cite web|url=https://boxofficeindia.com|title=Himalay Putra – Movie|publisher=Box Office India}}</ref> সেই বছৰৰ শেষৰফালে খান্নাই জে. পি. দত্তৰ যুদ্ধভিত্তিক ড্ৰামা বৰ্ডাৰত ছানী দেউওল, সুনীল শেট্টী আৰু জেকি শ্ৰফৰ সৈতে অভিনয় কৰে। ১৯৭১ চনৰ ভাৰত-পাকিস্তান যুদ্ধৰ সময়ৰ লঙ্গোৱালা যুদ্ধৰ ওপৰত আধাৰিত এই ছবিখনত খান্নাই ধৰ্মবীৰ সিং ভানৰ বাস্তৱ চৰিত্ৰটো ৰূপায়ণ কৰিছিল।<ref>{{Cite web|url=https://rediff.com |title='The common factor in all my films is ruggedness' - J.P. Dutta |website=Rediff.com |date=14 June 1997 |access-date=5 July 2021}}</ref> ছবিখনে ইতিবাচক সঁহাৰি লাভ কৰে আৰু ১৯৯৭ চনৰ দ্বিতীয় সৰ্বাধিক উপাৰ্জনকাৰী বলীউডী ছবি হিচাপে পৰিগণিত হয়।<ref>{{Cite web |title='Border', 'Lakshya', 'Tango Charlie': Movies To Binge-Watch On Kargil Vijay Diwas - 'LOC Kargil' (2003) |url=https://indiatimes.com |access-date=30 August 2025 |website=The Economic Times |language=en}}</ref> বৰ্ডাৰ ছবিখনে তেওঁক শ্ৰেষ্ঠ নৱাগত অভিনেতাৰ ফিল্মফেয়াৰ বঁটা প্ৰদান কৰাৰ লগতে শ্ৰেষ্ঠ সহযোগী অভিনেতাৰ ফিল্মফেয়াৰ বঁটাৰ বাবে প্ৰথমটো মনোনয়ন লাভ কৰাত সহায় কৰে।<ref>{{cite web |title=J P Dutta: Making Border was like fighting a war |url=http://screenindia.com/ |access-date=14 November 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20041113193956/http://screenindia.com |archive-date=13 November 2004 |date=13 November 2004 |archivedate=26 January 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190126153607/http://www.screenindia.com/ |deadurl=yes }}</ref> নিউজ১৮-এ উল্লেখ কৰিছে যে, "অক্ষয় খান্নাই এনে এটা চৰিত্ৰত উৎকৃষ্ট অভিনয় কৰিছে যিটো কেৱল বহুমুখী নাছিল, বৰঞ্চ তেওঁক কেৱল মুখভংগীৰ জৰিয়তে মনোভাবৰ পৰিৱৰ্তন দেখুৱাবলৈও কোৱা হৈছিল।" <ref>{{Cite web|url=https://rediff.com |title=Retro Review: 'Border' is just a good war film |website=News18 |date=25 April 2012 |access-date=15 October 2021}}</ref> ১৯৯৭ চনত খান্নাৰ মুক্তি পোৱা অন্তিমখন ছবি আছিল মোহব্বত, য'ত তেওঁ [[মাধুৰী দীক্ষিত]]ৰ বিপৰীতে অভিনয় কৰিছিল। ছবিখনে নেতিবাচক সমালোচনা লাভ কৰে আৰু ব্যাৱসায়িকভাৱে বিফল হয়।<ref>{{cite web |title=अभिनेता अक्षय खन्ना की प्रोफाइल |url=https://jagran.com |access-date=20 September 2020 |website=Jagran blog |archive-date=11 October 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201011113816/https://jagran.com |url-status=dead}}</ref> পিছৰ বছৰ খান্নাই প্ৰিয়দৰ্শনৰ ৰোমাণ্টিক ড্ৰামা ডোলি সাজা কে ৰাখনা (১৯৯৮)ত জ্যোতিকাৰ বিপৰীতে এজন চহকী ব্যক্তিৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰে।<ref>{{cite news|date=13 November 2000|title=Priyadarshan: "People expect a lot from a commercial director"|newspaper=India Today|url=http://india-today.com|url-status=dead|access-date=11 November 2009|archive-url=https://archive.org|archive-date=3 September 2010|quote=I was so sure Doli Saja Ke Rakhna would do well, but when it didn't I lapsed into depression.}}</ref> ৰেডিফ ডট কমে উল্লেখ কৰিছে যে, "অক্ষয়ে আকৌ এবাৰ ভাল অভিনয় কৰিছে। তেওঁ দেখাত পৰম্পৰাগত নহ’লেও আকৰ্ষণীয়।" <ref>{{Cite web|last=Shariff|first=Faisal|date=27 November 1998|title=It kind of grows on you|url=https://rediff.com|url-status=live|website=Rediff.com|archive-url=https://archive.org|archive-date=16 August 2003|access-date=6 July 2023}}</ref> সেই একে বছৰতে খান্নাই ৰাজ এন চিপ্পীৰ ছবি কুদৰতত উৰ্মিলা মাটণ্ডকাৰৰ বিপৰীতে অভিনয় কৰে।<ref>{{Cite web|title=Kudrat (1997) - Movie - Box Office India Collection|url=https://boxofficeindia.com|access-date=14 December 2021|website=boxofficeindia.com}}</ref> ১৯৯৯ চনত খান্নাৰ প্ৰথমখন মুক্তিপ্ৰাপ্ত ছবি আছিল [[ঋষি কাপুৰ]]ৰ পৰিচালনাৰ প্ৰথম ছবি—মিউজিকেল ৰোমাঞ্চ আ অব লৌত চলেঁ, য’ত তেওঁ [[ঐশ্বৰ্য ৰায়]]ৰ বিপৰীতে অভিনয় কৰিছিল।<ref>{{Cite web|url=https://rediff.com|title=Rediff On The NeT, Movies: The review of Rishi Kapoor's Aa Ab Laut Chalen|website=Rediff.com|accessdate=6 July 2023|date=22 January 1998}}</ref> ভাৰতত ইয়াৰ ব্যৱসায় গড়তকৈ কম আছিল যদিও বিদেশত ই ভাল প্ৰদৰ্শন কৰিছিল।<ref>{{Cite web |url=http://boxofficeindia.com |title=BOX OFFICE INDIA |date=2 April 2004 |website= |archive-url=https://web.archive.org/web/20040402124634/http://boxofficeindia.com |archive-date=2 April 2004 |url-status=dead}}</ref> ইয়াৰ পিছত তেওঁ শ্ৰীকান্ত শৰ্মাৰ ৰোমাণ্টিক ছবি লাৱাৰিছত [[মনীষা কৈৰালা]]ৰ বিপৰীতে অভিনয় কৰে। ছবিখনে ইতিবাচক সমালোচনা পালেও বক্স অফিচত শোচনীয়ভাৱে বিফল হয়। ইয়াৰ পিছত খান্নাই সুভাষ ঘাইৰ মিউজিকেল ৰোমাণ্টিক ড্ৰামা তালত মানৱ মেহতাৰ চৰিত্ৰত ঐশ্বৰ্য ৰায়ৰ বিপৰীতে অভিনয় কৰে। ছবিখনে সমালোচকৰপৰা যথেষ্ট আশা লাভ কৰিছিল আৰু ১৯৯৯ চনৰ তৃতীয় সৰ্বাধিক উপাৰ্জনকাৰী ছবি হিচাপে প্ৰমাণিত হৈছিল, যিখন বৰ্ডাৰৰ পিছত তেওঁৰ প্ৰথমখন ব্যাৱসায়িকভাৱে সফল ছবি আছিল।<ref name="Bist">{{cite web |url= http://atimes.com/ |title= Bollywood takes on the world |access-date= 5 December 2008 |last= Bist |first= Raju |date= 12 November 2002 |work= Asia Times |archive-url= https://web.archive.org/web/20021021054340/http://atimes.com |archive-date= 21 October 2002 |url-status= unfit |archivedate= 7 March 2019 |archiveurl= https://web.archive.org/web/20190307130623/http://atimes.com/ |deadurl= yes }}</ref> ৰেডিফ ডট কমে লিখিছে, "অক্ষয় তেওঁৰ স্বাভাৱিক ৰূপত আছে। ইয়াত তেওঁক এজন অনুৰক্ত প্ৰেমিক হিচাপে মৰমলগা দেখা গৈছে।" <ref>{{Cite web|url=https://rediff.com|title=Rediff on the NeT, Movies: Anil, Akshaye and Aishwarya's Taal Movie Review|accessdate=6 July 2023|date=29 November 2010}}</ref> ১৯৯৯ চনত খান্নাৰ অন্তিমখন ছবি আছিল দহেক, য’ত তেওঁ [[সোণালী বেন্দ্ৰে]]ৰ বিপৰীতে এজন হিন্দু ল’ৰাৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল যিয়ে এগৰাকী মুছলমান ছোৱালীৰ প্ৰেমত পৰে। ছবিখন বক্স অফিচত বিফল হয়। ২০০০ চনত খান্নাৰ কোনো ছবি মুক্তি পোৱা নাছিল।<ref>{{Cite web|url=http://rediff.com|title=Rediff on the NeT, Movies: Akshaye and Sonali's Dahek Movie Review|work=Rediff.com|accessdate=6 July 2023|date=24 November 2011}}</ref> === প্ৰতিষ্ঠিত অভিনেতা (২০০১–২০০৮) === খান্নাই ২০০১ চনত ফাৰহান আখটাৰৰ 'কামিং-অৱ-এজ' কমেডী-ড্ৰামা ''দিল চাহতা হ্যায়''ৰ জৰিয়তে পুনৰ চলচ্চিত্ৰলৈ উভতি আহে, য'ত তেওঁৰ সৈতে আমিৰ খান, সাইফ আলী খান আৰু ডিম্পল কাপাডিয়া আছিল। খান্নাই তিনি বন্ধুৰ এজন সিদ্ধাৰ্থ সিনহা নামৰ এজন শান্ত আৰু মিতভাষী ল'ৰাৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল।<ref>{{Cite web |last=Arora |first=Pratiksha |date=7 August 2001 |title='I didn't want Dil Chahta Hai to end! ' |url=https://www.rediff.com/entertai/2001/aug/07ak.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210121190758/https://www.rediff.com/entertai/2001/aug/07ak.htm |archive-date=21 January 2021 |access-date=15 May 2021 |website=Rediff.com}}</ref><ref>{{Cite news |last=Parag |date=10 August 2001 |title=Akshay Khanna: "Love is the purest form of emotion" |work=Screen |url=http://www.screenindia.com/20010810/fcover.html |url-status=dead |access-date=15 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20031029054928/http://www.screenindia.com/20010810/fcover.html |archive-date=29 October 2003 |archivedate=29 October 2003 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20031029054928/http://www.screenindia.com/20010810/fcover.html |deadurl=yes }}</ref> ছবিখনে সমালোচকৰ ব্যাপক প্ৰশংসা লাভ কৰাৰ লগতে এক বৃহৎ ব্যাৱসায়িক সফলতা লাভ কৰে। ''দিল চাহতা হ্যায়''-এ সাতটা ফিল্মফেয়াৰ বঁটা লাভ কৰে, যাৰ ভিতৰত খান্নাই লাভ কৰা শ্ৰেষ্ঠ সহযোগী অভিনেতাৰ বঁটা অন্যতম।<ref name=":1">{{cite news |title=Akshaye Khanna: Movies, Photos, Videos, News, Biography & Birthday|url=https://timesofindia.indiatimes.com/topic/Akshaye-Khanna|access-date=20 September 2020|website=The Times of India|archive-date=15 January 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180115033020/https://timesofindia.indiatimes.com/topic/Akshaye-Khanna|url-status=live}}</ref> তৰণ আদৰ্শই উল্লেখ কৰিছে, "অক্ষয় খান্নাই তেওঁৰ অভিব্যক্তিৰ জৰিয়তে বহুত কথা প্ৰকাশ কৰে আৰু তাতে তেওঁৰ জয়। এজন উৎকৃষ্ট অভিনেতা হিচাপে তেওঁ এই জটিল চৰিত্ৰটো অত্যন্ত নিপুণতাৰে ৰূপায়ণ কৰিছে।" <ref>{{Cite web |last=Adarsh |first=Taran |date=6 August 2001 |title=Movie Review: Dil Chahta Hai |url=http://www.indiafm.com/movies/review/6738/index.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20060716001353/http://www.indiafm.com/movies/review/6738/index.html |archive-date=16 July 2006 |access-date=17 May 2021 |website=Bollywood Hungama}}</ref> ৰেডিফ ডট কমৰ সীতা মেননে লিখিছে, "চৰিত্ৰটোৰ গভীৰতাৰ সৈতে অক্ষয়ে তেওঁৰ কণ্ঠ আৰু অভিব্যক্তিক সৰ্বোত্তম প্ৰভাৱৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰিছে। তেওঁ এজন আচৰিত আৰু সুখদায়ক চমক।" <ref>{{Cite web |last=Menon, Sita |date=10 August 2001 |title=Trip on Dil Chahta Hai |url=http://www.rediff.com/movies/2001/aug/10dil.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20151026005746/http://www.rediff.com/movies/2001/aug/10dil.htm |archive-date=26 October 2015 |access-date=22 September 2015 |website=Rediff.com}}</ref> আব্বাছ-মস্তানৰ ৰোমাণ্টিক থ্ৰিলাৰ ''হমৰাজ'' (২০০২), য’ত অমিষা পেটেল আছিল, খান্নাৰ পৰৱৰ্তী মুক্তিপ্ৰাপ্ত ছবি আছিল। তেওঁ ইয়াত মূল খলনায়ক কৰণ মালহোত্ৰাৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল।<ref>{{Cite web |url=http://www.boxofficeindia.com/2002.htm |title=Box Office Results 2002 |access-date=12 February 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060212103937/http://www.boxofficeindia.com/2002.htm |archive-date=12 February 2006 |url-status=dead}}</ref> এই ছবিখন ব্যাৱসায়িকভাৱে সফল হোৱাৰ লগতে খান্নাৰ অভিনয়ে সমালোচকৰ প্ৰশংসা বুটলিবলৈ সক্ষম হয়। তেওঁ শ্ৰেষ্ঠ নেতিবাচক চৰিত্ৰৰ বাবে আইফা (IIFA) বঁটা লাভ কৰে আৰু ফিল্মফেয়াৰ বঁটাৰ বাবে মনোনয়ন লাভ কৰে। ''আইডলব্ৰেইন''-এ উল্লেখ কৰিছে, "অক্ষয় খান্নাই তেওঁৰ খলনায়কৰ চৰিত্ৰত উৎকৃষ্ট অভিনয় কৰিছে।" <ref>{{Cite web |author=Ziya Us Salam |work=Idlebrain |title=Humraaz Movie Review - Akshay Khanna excels! |url=https://www.idlebrain.com/mumbai/reviews/mr-humraaz.html |accessdate=22 December 2010}}</ref> সেই বছৰতে তেওঁ অনীছ বাজমীৰ থ্ৰিলাৰ ''দীৱানগী''ত উৰ্মিলা মাটণ্ডকাৰৰ সৈতে এজন উকীলৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰে। এইখন তেওঁৰ আন এখন সফল ছবি আছিল যাৰ বাবে খান্নাই স্ক্ৰীণ বঁটাৰ শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতাৰ শ্ৰেণীত মনোনয়ন লাভ কৰিছিল।<ref name="AK">{{cite web |last=Mohamed |first=Khalid |title=Akshaye Khanna: The reinvented star |url=https://www.khaleejtimes.com/wknd/bollywood/akshaye-khanna-the-reinvented-star |access-date=20 September 2020 |website=Khaleej Times |language=en |archive-date=20 March 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190320182333/https://www.khaleejtimes.com/wknd/bollywood/akshaye-khanna-the-reinvented-star |url-status=live}}</ref> ২০০৩ চনত খান্নাই প্ৰিয়দৰ্শনৰ ৰোমাণ্টিক কমেডী ''হাঙ্গামা''ত অভিনয় কৰে। মিশ্ৰিত সমালোচনা লাভ কৰা সত্ত্বেও ছবিখনে বক্স অফিচত ২০২ মিলিয়ন টকা উপাৰ্জন কৰি সফলতা লাভ কৰে।<ref name="BO">{{cite web |title=Hungama (2003) - Movie Box Office India Collection |url=https://boxofficeindia.com/movie.php?movieid=518 |publisher=Box Office India |access-date=16 January 2019}}</ref> ইয়াৰ পিছত তেওঁ পুনৰ জে. পি. দত্তৰ সৈতে কাৰ্গিল যুদ্ধৰ ওপৰত আধাৰিত ছবি ''এল অ’ চি: কাৰ্গিল''ত কাম কৰে। ইয়াত খান্নাই প্ৰীতি ঝাংগিয়ানীৰ সৈতে এজন ভাৰতীয় সেনা বিষয়া বলৱান সিঙৰ বাস্তৱ চৰিত্ৰটো ৰূপায়ণ কৰিছিল।<ref>{{cite web|url=http://www.hindu.com/mag/2004/01/18/stories/2004011800140500.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20050114075806/http://www.hindu.com/mag/2004/01/18/stories/2004011800140500.htm|url-status=dead|archive-date=14 January 2005|website=The Hindu|title=LOC-Kagil: How 'real'?|date=18 January 2004|last=thrki|access-date=18 April 2026|archivedate=14 January 2005|archiveurl=https://web.archive.org/web/20050114075806/http://www.hindu.com/mag/2004/01/18/stories/2004011800140500.htm|deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite news |last1=Bora |first1=Anita |title=Why we can never forget Kargil |url=https://www.rediff.com/movies/2003/dec/25kargil.htm |access-date=1 July 2022 |work=Rediff.com |date=25 December 2003}}</ref> ২০০৪ চনত খান্নাৰ প্ৰথমখন মুক্তিপ্ৰাপ্ত ছবি আছিল মিলন লুথ্ৰিয়াৰ একচন থ্ৰিলাৰ ''দীৱাৰ'', য’ত তেওঁ এজন সেনা বিষয়াৰ পুত্ৰ গৌৰৱ কৌলৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল। অমিতাভ বচ্চন আৰু অমৃতা ৰাওৰ সৈতে অভিনীত এই ছবিখনে সমালোচকৰ প্ৰশংসা লাভ কৰিলেও বক্স অফিচত ভাল ফলাফল দেখুৱাবলৈ সক্ষম নহ’ল।<ref>{{Cite news |last=Elley |first=Derek |date=24 June 2004 |title=Deewaar: Let's Bring Our Heroes Home |work=Variety |url=https://variety.com/2004/film/reviews/deewaar-let-s-bring-our-heroes-home-1200532619/ |access-date=19 April 2018 |archive-date=19 April 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180419183414/http://variety.com/2004/film/reviews/deewaar-let-s-bring-our-heroes-home-1200532619/ |url-status=live }}</ref> একে বছৰতে খান্নাই পুনৰ প্ৰিয়দৰ্শনৰ কমেডী ছবি ''হুলচুল''ত কৰীণা কাপুৰৰ বিপৰীতে অভিনয় কৰে। এই ছবিখন বক্স অফিচত হিট বুলি প্ৰমাণিত হয়।<ref>{{cite web |title=अक्षय खन्ना के लिए गया था करिश्मा कपूर का रिश्ता, इसलिए बिगड़ी बात |url=https://www.aajtak.in/entertainment/story/bollywood-actor-akshaye-khanna-birthday-love-story-love-affairs-film-tmov-648478-2019-03-28 |access-date=20 September 2020 |website=Aaj Tak |date=28 March 2019 |language=hi}}</ref> ''ইণ্ডিয়া টুডে''-য়ে লিখিছে, "বলীবুডৰ অন্যতম অৱহেলিত অভিনেতা খান্নাই নিজৰ নিপুণ অভিনয়ৰ জৰিয়তে ছবিখনক গতিশীল কৰি ৰাখিছে।" <ref>{{Cite web | url=https://www.indiatoday.in/magazine/your-week/story/20041213-film-review-of-hulchul-starring-paresh-rawal-akshaye-khanna-kareena-kapoor-791110-2004-12-13 | title=Film review: 'Hulchul' starring Paresh Rawal, Akshaye Khanna, Kareena Kapoor | date=13 December 2004 }}</ref> [[File:Shahid Kapoor, Kareena Kapoor & Akshaye Khanna at the audio release of '36 China Town'.jpg|thumb|২০০৬ চনত ''৩৬ চাইনা টাউন''ৰ অডিঅ' মুকলি অনুষ্ঠানত [[কৰীণা কাপুৰ]] আৰু [[শ্বাহিদ কাপুৰ]]ৰ সৈতে খান্না]] ২০০৫ চনত কোনো ছবিত দেখা নগৈছিল যদিও ২০০৬ চনত খান্নাই তিনিখন ছবিত অভিনয় কৰে — যাৰ প্ৰথমখন আছিল সতীশ কৌশিকৰ কমেডী-ড্ৰামা ''শাদী চে পেহলে'', য’ত আয়েশা টাকিয়া আৰু মল্লিকা শ্বেৰাৱটে অভিনয় কৰিছিল।<ref>{{Cite web|url=https://boxofficeindia.com/movie.php?movieid=371|title=Shaadi Se Pehle (2006) - Movie - Box Office India Collection|accessdate=22 February 2013|website=boxofficeindia.com}}</ref> খান্নাৰ পৰৱৰ্তী ভূমিকা আছিল কৰীণা কাপুৰ আৰু শ্বাহিদ কাপুৰৰ সৈতে মাৰ্ডাৰ-মিষ্ট্ৰী কমেডী ''৩৬ চাইনা টাউন''ত। এই ছবিখনত তেওঁক এজন আৰক্ষী বিষয়া হিচাপে দেখা গৈছিল আৰু ছবিখনে বিশ্বজুৰি ৩৬৯ মিলিয়ন টকাতকৈও অধিক উপাৰ্জনেৰে আৰ্থিক সফলতা অৰ্জন কৰিছিল।<ref>{{Cite web | url=https://www.rediff.com/movies/2006/may/05china.htm | title=36 China Town Movie Review: Stay far, far away! |work=Rediff.com|accessdate=29 December 2009}}</ref> সেই বছৰ মুক্তি পোৱা খান্নাৰ অন্তিমখন ছবি আছিল ধৰ্মেশ দৰ্শনৰ ৰোমাণ্টিক কমেডী ''আপ কি খাতিৰ'', য’ত তেওঁ প্ৰিয়ংকা চোপ্ৰাৰ বিপৰীতে অভিনয় কৰিছিল। এই ছবিখন সেই বছৰৰ অন্যতম ডাঙৰ ফ্লপ বুলি প্ৰমাণিত হয়।<ref>{{cite web|url=https://www.boxofficeindia.com/movie.php?movieid=268|title=Aap Ki Khatir - Movie - Box Office India|website=Boxofficeindia.com|accessdate=15 December 2018}}</ref> ২০০৭ চনত খান্নাই নিখিল আদৱানীৰ বহু তাৰকাযুক্ত ড্ৰামা ''চালাম-ই-ইস্ক: এ ট্ৰিবিউট টু লাভ'' নামৰ ৰোমাণ্টিক কমেডীখনত আয়েশা টাকিয়াৰ বিপৰীতে অভিনয় কৰে।<ref name="6SEI">{{cite web | url=https://m.tribuneindia.com/2008/20080316/spectrum/main11.htm | title=Now Salaam-e-Ishq in 6 stories | work=Tribune India | date=16 March 2008 | accessdate=12 August 2021 | author=Subhash K. Jha | archive-date=8 July 2023 | archive-url=https://web.archive.org/web/20230708042431/https://m.tribuneindia.com/2008/20080316/spectrum/main11.htm | url-status=dead | archivedate=8 July 2023 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20230708042431/https://m.tribuneindia.com/2008/20080316/spectrum/main11.htm | deadurl=yes }}</ref> ছবিখনে সমালোচকৰপৰা মিশ্ৰিত সঁহাৰি পায় আৰু এক বৃহৎ ব্যাৱসায়িক বিফলতা হিচাপে পৰিগণিত হয়।<ref>{{cite web|url=https://boxofficeindia.com/movie.php?movieid=343|title=Salaam-e-Ishq Movie (2007) - Total box office collection|work=Box Office India|accessdate=15 November 2008}}</ref> ৰাজীৱ মাছন্দে উল্লেখ কৰিছে যে, "অক্ষয় খান্নাই বিয়াৰ আগে আগে ভয় খোৱা দৰাৰ চৰিত্ৰত এক প্ৰশংসনীয় অভিনয় আগবঢ়াইছে।" <ref>{{Cite web|title=Masand's Verdict: Salaam-e-Ishq|work=Rajeev Masand|author=Rajeev Masand|accessdate=24 January 2012|date=11 December 2011|url=https://rajeevmasand.com/admin/uncategorized/masands-verdict-salaam-e-ishq/|archive-date=4 July 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230704143524/https://rajeevmasand.com/admin/uncategorized/masands-verdict-salaam-e-ishq/|url-status=dead|archivedate=4 July 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230704143524/https://rajeevmasand.com/admin/uncategorized/masands-verdict-salaam-e-ishq/|deadurl=yes}}</ref> ইয়াৰ পিছত তেওঁ আব্বাছ-মস্তানৰ প্ৰেম কাহিনীমূলক ছবি ''নকাব''ত উৰ্বশী শৰ্মাৰ সৈতে অভিনয় কৰে। ছবিখনে দৰ্শকৰপৰা ইতিবাচক সঁহাৰি পালেও ই এক গড় উপাৰ্জনকাৰী ছবিহে আছিল। ইয়াৰ পিছত খান্নাই ফিৰোজ আব্বাছ খানৰ ''গান্ধী, মাই ফাদাৰ''ত মুখ্য ভূমিকা পালন কৰে। ছবিখনত মহাত্মা গান্ধী আৰু তেওঁৰ জ্যেষ্ঠ পুত্ৰ হৰিলাল গান্ধীৰ মাজৰ সম্পৰ্কক অন্বেষণ কৰা হৈছে।<ref>{{cite news | url=http://www.hindu.com/mag/2007/07/22/stories/2007072250130200.htm | archive-url=https://web.archive.org/web/20071109084552/http://www.hindu.com/mag/2007/07/22/stories/2007072250130200.htm | url-status=dead | archive-date=9 November 2007 | location=Chennai, India | work=The Hindu | title=The Mahatma and his son | date=22 July 2007 | access-date=18 April 2026 | archivedate=9 November 2007 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20071109084552/http://www.hindu.com/mag/2007/07/22/stories/2007072250130200.htm | deadurl=yes }}</ref> বক্স অফিচত ছবিখনে আশানুৰূপ ফল লাভ কৰিব নোৱাৰিলে যদিও সমালোচকৰদ্বাৰা ই ভূয়সী প্ৰশংসিত হয়। ''হিন্দুস্তান টাইমছে'' লিখিছে, "খান্নাই অত্যন্ত অনুপ্ৰাণিত অভিনয় কৰিছে আৰু এই জটিল চৰিত্ৰটোক নিজৰ বুদ্ধি আৰু বিশ্বাসেৰে গঢ়ি তুলিছে। বিশেষকৈ তেওঁৰ কান্দোনৰ দৃশ্যবোৰ অতিশয় বেদনাদায়ক।" <ref>{{Cite web |title=Review: Gandhi My Father - Cinema of A-class quality |work=Hindustan Times |accessdate=12 August 2007 |author=Khalid Mohamed |date=3 August 2007 |url=https://www.hindustantimes.com/movie-reviews/review-gandhi-my-father/story-CoxaWST3I9cAua7hXtojMN_amp.html}}</ref> সেই বছৰৰ তেওঁৰ অন্তিমখন ছবিত খান্নাই অনিল মেহতাৰ নৃত্য ভিত্তিক ছবি ''আজা নাচলে''ত মাধুৰী দীক্ষিতৰ সৈতে কাম কৰে, যিখন ছবি বক্স অফিচত বিফল হয়।<ref>{{cite web |title=Movie Review: Aaja Nachle |url=http://www.ibnlive.com/news/masands-verdict-madhuri-spectacular-in-aaja-nachle/53368-8.html |access-date=30 November 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071201204337/http://www.ibnlive.com/news/masands-verdict-madhuri-spectacular-in-aaja-nachle/53368-8.html |archive-date=1 December 2007 |url-status=live |archivedate=1 December 2007 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20071201204337/http://www.ibnlive.com/news/masands-verdict-madhuri-spectacular-in-aaja-nachle/53368-8.html |deadurl=yes }}</ref> ২০০৮ চনত আব্বাছ-মস্তান পৰিচালিত একচন থ্ৰিলাৰ ''ৰেচ''ত কৰা অভিনয়ে খান্নাৰ কেৰিয়াৰলৈ এক নতুন মোৰ আনে। ইয়াত তেওঁ কেটৰিনা কাইফ আৰু বিপাশা বসুৰ সৈতে অভিনয় কৰিছিল। তেওঁ ইয়াত ৰাজীৱ সিং নামৰ এজন মদ্যপায়ী খলনায়কৰ চৰিত্ৰ ৰূপায়ণ কৰিছিল।<ref>{{Cite web |title=4 Years of Race Exclusive – Ramesh Taurani reveals that Fardeen Khan was originally signed for Akshaye Khanna's role |website=Bollywood Hungama |date=24 March 2022 |accessdate=24 March 2022 |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/features/14-years-race-exclusive-ramesh-taurani-reveals-fardeen-khan-originally-signed-akshaye-khannas-role-shah-rukh-aamir-khan-never-approached-protagonist/}}</ref> ১ বিলিয়নতকৈ অধিক উপাৰ্জনেৰে ছবিখন সেই বছৰৰ সৰ্বাধিক উপাৰ্জনকাৰী ছবিসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম হৈ পৰে আৰু য়েই আছিল তেতিয়ালৈকে খান্নাৰ কেৰিয়াৰৰ আটাইতকৈ সফল ছবি। ইয়াৰ বাবে তেওঁ আইফা (IIFA) আৰু স্ক্ৰীণ এৱাৰ্ডত শ্ৰেষ্ঠ নেতিবাচক চৰিত্ৰৰ বঁটা লাভ কৰে। ''বলীবুড হাংগামা''ই উল্লেখ কৰিছে, "অক্ষয় অতি নিখুঁত। এনেকুৱা এটা কঠিন চৰিত্ৰ সুচাৰুৰূপে চলাই নিয়াটো এটা অতি কঠিন কাম আৰু অত্যন্ত প্ৰতিভাশালী অভিনেতাগৰাকীয়ে ইয়াক নিপুণতাৰে চলাই নিছে।" ৰাজীৱ মাছন্দে অৱশ্যে লিখিছে, "অক্ষয় খান্নাই তেওঁৰ দৃশ্যবোৰত অতিৰিক্ত অভিনয় (hamming) কৰিছে।" <ref>{{Cite web|title=Race Movie Review: Race Movie |author=Taran Adarsh |work=Bollywood Hungama |accessdate=12 January 2010 |date=21 March 2008 |url=https://www.bollywoodhungama.com/movie/race/critic-review/race-movie-review/}}</ref><ref>{{Cite web |title=Masand's Verdict: Race is a pacy thriller |author=Rajeev Masand |work=Rajeev Masand |accessdate=27 January 2014 |date=11 December 2011 |url=https://rajeevmasand.com/admin/uncategorized/masands-verdict-race-is-a-pacy-thriller/ |archive-date=25 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210525191243/http://rajeevmasand.com/admin/uncategorized/masands-verdict-race-is-a-pacy-thriller/ |url-status=dead |archivedate=25 May 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210525191243/http://rajeevmasand.com/admin/uncategorized/masands-verdict-race-is-a-pacy-thriller/ |deadurl=yes }}</ref> ইয়াৰ পিছত তেওঁ পুনৰ প্ৰিয়দৰ্শনৰ কমেডী ছবি ''মেৰে বাপ পেহলে আপ''ত পৰেশ ৰাৱাল আৰু জেনেলিয়া ডি’ছুজাৰ সৈতে অভিনয় কৰে।<ref>{{cite news |last1=Chopra |first1=Anupama |title=Review: Mere Baap Pehle Aap|url=http://movies.ndtv.com/movie_review.aspx?lang=hindi&id=314&moviename=Mere+Baap+Pehle+Aap|access-date=28 September 2011 |work=[[NDTV]] |date=13 June 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110928121903/http://movies.ndtv.com/movie_review.aspx?lang=hindi&id=314&moviename=Mere+Baap+Pehle+Aap |archive-date=28 September 2011 |language=en}}</ref> === সীমিত সফলতা আৰু অভিনয়ৰপৰা বিৰতি (২০০৯–২০১২) === ২০০৯ চনত খান্নাৰ একমাত্ৰ মুক্তিপ্ৰাপ্ত ছবি আছিল নীৰজ ভোৰাৰ ৰোমাণ্টিক কমেডী ''শৰ্টকাট'', য’ত তেওঁ অমৃতা ৰাওৰ বিপৰীতে শেখৰ নামৰ এজন সহকাৰী পৰিচালকৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল। ২০১০ চনত তেওঁ তিনিখন ছবিত অভিনয় কৰিছিল যদিও কোনোখনেই বিশেষ ব্যাৱসায়িক বা সমালোচনাত্মক সফলতা লাভ কৰিব নোৱাৰিলে। প্ৰথমখন আছিল প্ৰিয়দৰ্শনৰ একচন থ্ৰিলাৰ ''আক্ৰোশ'', য’ত তেওঁ কেন্দ্ৰীয় অনুসন্ধান ব্যুৰো (CBI)ৰ এজন বিষয়াৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল।<ref>{{cite web|url=https://www.hindustantimes.com/bollywood/aakrosh-knock-out-hit-theatres-today/story-S6eG6aJulD4iFmDBLoTvjI.html|title=Aakrosh, Knock-out hit theatres today|website=Hindustan Times|date=15 October 2010 |access-date=25 October 2012}}</ref> ইয়াৰ পিছতে আছিল অনীছ বাজমীৰ কমেডী ''ন’ প্ৰব্লেম'', য’ত [[কংগনা ৰাণাৱত]]েও অভিনয় কৰিছিল।<ref>{{Cite web|author=Taran Adarsh |year=2009|title=Anil Kapoor finalises the principal cast of 'No Problem'|website=Bollywood Hungama |access-date=16 June 2009 |url=https://www.bollywoodhungama.com/award/filmfare-award/2009-2/}}</ref> সেই বছৰৰে শেষৰফালে খান্নাই অক্ষয় কুমাৰ আৰু কেটৰিনা কাইফৰ সৈতে ''তীছ মাৰ খান'' নামৰ সস্তীয়া হাস্যৰসৰ ছবিখনত অভিনয় কৰে। ইয়াত তেওঁ এজন সফল অথচ স্বাৰ্থপৰ অভিনেতাৰ চৰিত্ৰ ৰূপায়ণ কৰিছিল। বক্স অফিচত ছবিখনক 'ছেমি-হিট' হিচাপে শ্ৰেণীভুক্ত কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web |url=https://www.boxofficeindia.com/circuit_collection.php?movieid=76&cityid=8&area=domestic |title=Tees Maar Khan – Movie - |publisher=Box Office India |access-date=25 August 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171008173533/http://boxofficeindia.com/circuit_collection.php?movieid=76&cityid=8&area=domestic |archive-date=8 October 2017 |url-status=live}}</ref> ''ৰেডিফ ডট কম''ত প্ৰকাশিত এক সমীক্ষাত তেওঁৰ অভিনয়ৰ শলাগ লৈ চৰিত্ৰটোৰ সংযত উপস্থাপনৰ কথা উল্লেখ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web|url=http://www.rediff.com/movies/review/tees-maar-khan-review-akshay-kumar/20101224.htm|title=Movie Review – Farah Khan fails to impress in Tees Maar Khan|work=Rediff.com|access-date=26 December 2010}}</ref> ২০১২ চনত খান্নাই ৰুমী জাফ্ৰীৰ পৰিচালনাত নিৰ্মিত ৰোমাণ্টিক কমেডী ছবি ''গলি গলি চোৰ হ্যায়''ত শ্ৰিয়া চৰণ আৰু মুগ্ধা গডছেৰ সৈতে অভিনয় কৰে। ছবিখনে মিশ্ৰিত তথা নেতিবাচক সমালোচনা লাভ কৰে আৰু বক্স অফিচত শোচনীয় প্ৰদৰ্শন কৰে।<ref>{{cite web |last=Salgaokar |first=Shakti |date=3 February 2012 |title=Review: 'Gali Gali Chor Hai' |url=https://www.dnaindia.com/entertainment/review-review-gali-gali-chor-hai-1645394 |access-date=20 September 2020 |website=DNA India |language=en |archive-date=11 October 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201011113813/https://www.dnaindia.com/entertainment/review-review-gali-gali-chor-hai-1645394 |url-status=live}}</ref><ref>{{cite web |last=BoxOfficeReport.net |title=GGCH Flop |url=http://boxofficeindia.com/cpages.php?pageName=earnings |access-date=31 January 2012 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100918062027/http://boxofficeindia.com/cpages.php?pageName=earnings |archive-date=18 September 2010 |archivedate=18 January 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120118082053/http://www.webcitation.org/5s6IWvndw |deadurl=yes }}</ref> এই সময়ছোৱাৰ পিছত খান্নাই চলচ্চিত্ৰ অভিনয়ৰপৰা কেইবাবছৰৰ বাবে এক বিৰতি লৈছিল। পৰৱৰ্তী সময়ৰ সাক্ষাৎকাৰত তেওঁ উল্লেখ কৰিছিল যে অভিনয়ৰপৰা আঁতৰি থকাৰ সিদ্ধান্তই তেওঁৰ মানসিক স্বাস্থ্যত নেতিবাচক প্ৰভাৱ পেলাইছিল। অভিনয়ৰ সৈতে তেওঁৰ দীৰ্ঘদিনীয়া সম্পৰ্ক থকাৰ বাবে এই সময়ছোৱা ব্যক্তিগতভাৱে অতি কষ্টকৰ বুলি তেওঁ অভিহিত কৰিছিল।<ref>{{Cite news |date=2025-12-17 |title=When Akshaye Khanna spoke about his time away from movies, 'It was torture to not be able to work' |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/when-akshaye-khanna-spoke-about-his-time-away-from-movies-it-was-torture-to-not-be-able-to-work/articleshow/126018331.cms |access-date=2025-12-20 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> === পুনৰুত্থান (২০১৬–২০২৪) === খান্নাই ২০১৬ চনত একচন আৰক্ষী কমেডী ''ডিছুম''ৰ জৰিয়তে চলচ্চিত্ৰলৈ প্ৰত্যাৱৰ্তন কৰে। ইয়াত তেওঁ মূল খলনায়ক ৱাঘাৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল, যি এজন বুকি আছিল। ছবিখনে সমালোচকৰপৰা মিশ্ৰিত প্ৰতিক্ৰিয়া লাভ কৰিছিল যদিও বিশ্বজুৰি ১.২০ বিলিয়ন টকাতকৈও অধিক উপাৰ্জন কৰি সফলতা অৰ্জন কৰে।<ref>{{cite web |title=Akshaye Khanna's character in 'Dishoom' revealed |url=https://inshorts.com/en/news/akshaye-khannas-character-in-dishoom-revealed-1468664791853 |access-date=20 September 2020 |website=Inshorts – Stay Informed |language=en |archive-date=11 October 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201011113819/https://inshorts.com/en/news/akshaye-khannas-character-in-dishoom-revealed-1468664791853 |url-status=live}}</ref> আন্না এম. এম. ভেটিকিডে লিখিছে, "অক্ষয় খান্নাই তেওঁৰ চৰিত্ৰটোত উল্লেখনীয় মাত্ৰা প্ৰদান কৰিবলৈ সক্ষম হৈছে, কিন্তু দুৰ্বল চিত্ৰনাট্যৰ বাবে তেওঁৰ চৰিত্ৰটোৱে সম্পূৰ্ণ সুযোগ নাপালে।" <ref>{{cite web |title=Dishoom Movie Review: Funny; but flimsy John Abraham, Varun Dhawan bromance |url=https://www.firstpost.com/entertainment/dishoom-review-funny-but-flimsy-john-abraham-varun-dhawan-bromance-2922898.html/amp |access-date=15 September 2017 |website=Firstpost|date=29 July 2016 }}</ref> ৰবি উদয়াৱৰৰ ক্ৰাইম থ্ৰিলাৰ ''মম'' আছিল ২০১৭ চনত খান্নাৰ প্ৰথম মুক্তিপ্ৰাপ্ত ছবি। ইয়াত শ্ৰীদেৱীৰ সৈতে কেন্দ্ৰীয় অনুসন্ধান ব্যুৰো (CBI)ৰ বিষয়া মেথিউৰ চৰিত্ৰত কৰা অভিনয়ৰ বাবে তেওঁ সমালোচকৰ উচ্চ প্ৰশংসা লাভ কৰে।<ref>{{cite web|title=Sridevi's Mom First Look out! Twitter goes gaga|url=http://www.mid-day.com/articles/mom-first-poster-out-twitter-goes-gaga-over-sridevis-intriguing-look/18073155|work=Mid-Day|access-date=14 October 2017|date=14 March 2017}}</ref> বিশ্বজুৰি ১.৭৫ বিলিয়ন টকাতকৈও অধিক উপাৰ্জনেৰে ছবিখন ব্যাৱসায়িকভাৱে সফল হয়।<ref>{{Cite web |title=Mom |url=https://www.boxofficemojo.com/title/tt5690142/ |access-date=22 February 2025 |website=Box Office Mojo}}</ref> ''মুম্বাই মিৰৰ''ৰ কুনাল গুহাই লিখিছে, "অপৰাধ শাখাৰ এজন বুদ্ধিমান পৰিদৰ্শক হিচাপে অক্ষয় খান্নাই তেওঁৰ বিশেষ মুখভংগীৰে স্বাভাৱিক অভিনয় কৰিছে।" <ref>{{cite news|url=http://mumbaimirror.indiatimes.com/entertainment/movie-review/mom-movie-review-sridevi-akshaye-khanna-and-nawazuddin-siddiquis-class-act-elevates-this-hard-hitting-drama/articleshow/59468578.cms|title=Mom movie review: Sridevi, Akshaye Khanna and Nawazuddin Siddiqui's class act elevates this hard-hitting drama |access-date=7 July 2017|work=Mumbai Mirror|author=Kunal Guha}}</ref> সেই বছৰৰে শেষৰফালে তেওঁ অভয় চোপ্ৰাৰ মাৰ্ডাৰ মিষ্ট্ৰী ''ইত্তেফাক''ত এজন তদন্তকাৰী আৰক্ষীৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰে। [[সোনাক্ষী সিন্‌হা]] আৰু [[সিদ্ধাৰ্থ মালহোত্ৰা]]ৰ সৈতে অভিনীত ছবিখনে বক্স অফিচত গড় উপাৰ্জন কৰে।<ref>{{Cite news |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/omg-sidharth-malhotra-sonakshi-sinha-akshaye-khanna-starrer-ittefaq-will-not-promoted/ |title=OMG! Sidharth Malhotra, Sonakshi Sinha, Akshaye Khanna starrer Ittefaq will NOT be promoted |website=Bollywood Hungama|access-date=19 October 2017}}</ref> ''ইণ্ডিয়া টুডে''ৰ সমৃদ্ধি ঘোষে লক্ষ্য কৰিছে যে, "অক্ষয় খান্নাই হৈছে এই ছবিখনৰ প্ৰকৃত তাৰকা। তেওঁৰ গহীন ব্যক্তিত্বই হওক বা বুদ্ধিদীপ্ত সংলাপেই হওক, অক্ষয়ক পৰ্দাত দেখাটো এক আনন্দৰ বিষয়।" <ref>{{Cite news |url=https://indiatoday.in |title=Ittefaq Movie Review: Sidharth-Sonakshi's murder mystery will keep you on your toes |work=India Today |first=Samrudhi |last=Ghosh|access-date=3 November 2017}}</ref> ২০১৯ চনত খান্নাৰ দুখন ছবি মুক্তি পায়। ''দ্য এক্সিডেণ্টেল প্ৰাইম মিনিষ্টাৰ''ত তেওঁ ভাৰতীয় নীতি বিশ্লেষক সঞ্জয় বাৰুৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰে। এই ছবিখন মধ্যমীয়াভাৱে সফল হৈছিল।<ref>{{Cite web|url=https://www.bollywoodhungama.com/news/box-office-special-features/box-office-accidental-prime-minister-set-profitable-simmba-surpass-chennai-express-today/|title=Box Office: The Accidental Prime Minister set to be profitable|last=Hungama|first=Bollywood|date=14 January 2019|website=Bollywood Hungama|language=en|access-date=15 January 2019}}</ref> ৰৌনক কোটেচাই লিখিছে, "খান্নাই নিশ্চিত কৰে যে ছবিত কোনো আমনিদায়ক মুহূৰ্ত নাই। কেমেৰাৰফালে চাই পোনপটীয়াকৈ দৰ্শকৰ সৈতে কথা পতাৰ ভংগীৰে তেওঁ দৰ্শকৰ মন জয় কৰিছে।" <ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/movie-reviews/the-accidental-prime-minister/movie-review/67476547.cms|title=The Accidental Prime Minister Review: An amusing and engaging look at the term of Dr Manmohan Singh as India's PM|work=Times of India|accessdate=13 January 2019}}</ref> ইয়াৰ পিছত তেওঁ ''চেকচন ৩৭৫''ত ৰিচা চড্ডাৰ সৈতে এজন প্ৰতিৰক্ষা উকীলৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰে। তেওঁৰ অভিনয়ে তেওঁক ফিল্মফেয়াৰ সমালোচকৰ শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতাৰ বঁটাৰ মনোনয়ন প্ৰদান কৰে।<ref>{{Cite web|url=https://www.indiatvnews.com/entertainment/bollywood-akshaye-khanna-and-richa-chadha-to-feature-in-the-film-titled-section-375-428405|title=Akshaye Khanna and Richa Chadha to feature in the film titled Section 375|website=India TV News|date=17 February 2018 |accessdate=17 February 2018 }}</ref> ছবিখনে বক্স অফিচত গড় ব্যৱসায় কৰে। ৰাজীৱ মাছন্দে উল্লেখ কৰিছে, "অক্ষয় খান্নাই উকীলৰ চৰিত্ৰটোত এক চাতুৰ্যপূৰ্ণ আকৰ্ষণ আনি দিছে। ছবিখনৰ শ্ৰেষ্ঠ সংলাপ আৰু দৃশ্যবোৰ তেওঁৰ অংশত আছিল।" মনিকা ৰাৱাল কুক্ৰেজাই কৈছে, "খান্নাই প্ৰতিটো ফ্ৰেমতে তেওঁৰ তীব্ৰ অভিনয়েৰে আপ্লুত কৰে।" <ref>{{cite news|url=https://www.news18.com/news/movies/section-375-movie-review-akshaye-khanna-richa-chadhas-performances-make-for-compelling-courtroom-drama-2308555.html|title=Section 375 Movie Review: Akshaye Khanna, Richa Chadha's performances make for compelling courtroom drama|last=Rajeev|first=Rajeev|work=News18|access-date=14 September 2019}}</ref><ref>{{cite web |title=Section 375 movie review: Akshaye Khanna, Richa Chadha deliver a brave film that raises questions |url=https://www.hindustantimes.com/bollywood/section-375-movie-review-akshaye-khanna-richa-chadha-deliver-a-brave-film-that-raises-questions/story-SMA2kfzZOkdKvvFjFNbZxO_amp.html |website=Hindustan Times |date=12 September 2019 |access-date=12 September 2019}}</ref> ২০২০ চনত তেওঁৰ একমাত্ৰ মুক্তিপ্ৰাপ্ত ছবি আছিল ''সব কুশল মঙ্গল''।<ref>{{cite web|url=https://www.firstpost.com/entertainment/sab-kushal-mangal-trailer-akshaye-khanna-riva-kishan-priyaank-sharmas-film-is-a-colourful-love-triangle-7732761.html|title=Sab Kushal Mangal trailer: Akshaye Khanna, Riva Kishan, Priyaank Sharma's film is a colourful love triangle|accessdate=3 December 2019|work=Firstpost|date=3 December 2019 }}</ref> ''স্ক্ৰল ডট ইন''ৰ নন্দিনী ৰামনাথে লিখিছে, "খান্নাৰ বাবু চৰিত্ৰটোৱে যেতিয়াই পৰ্দাত দেখা দিয়ে তেতিয়াই ছবিখন জীপাল কৰি তোলে, যিটো প্ৰয়োজনতকৈ বহুত কম আছিল, আৰু তেওঁৰ অনুপস্থিতি বাৰুকৈয়ে অনুভৱ কৰা যায়।" <ref>{{cite web|url=https://scroll.in/reel/948505/sab-kushal-mangal-movie-review-akshaye-khanna-is-the-best-thing-about-groom-kidnapping-comedy|title=Sab Kushal Mangal Review: Akshaye Khanna is the best thing about groom kidnapping comedy|accessdate=3 January 2020|work=Scroll.in|date=3 January 2020 }}</ref> ২০২১ চনত খান্নাই ''ষ্টেট অৱ চিজ: টেম্পল এটেক''ত এজন এন.এছ.জি (NSG) বিষয়াৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰে।<ref>{{Cite web|last=Banerjee|first=Arnab|date=10 July 2021|title='State Of Siege Temple Attack': Half-Forgotten Slice Of History|url=https://www.outlookindia.com/website/story/opinion-state-of-siege-temple-attack-half-forgotten-slice-of-history/387677|access-date=11 July 2021|website=Outlook India}}</ref> শৈবাল চেটাৰ্জীয়ে উল্লেখ কৰিছে, "অক্ষয় খান্না নিঃসন্দেহে এজন প্ৰতিভাশালী অভিনেতা। ছবিখনৰ মাজে মাজে তেওঁৰ সেই মানসম্পন্ন অভিনয়ৰ আভাস পোৱা যায়। কিন্তু তেওঁ এনে এখন চিত্ৰনাট্যত আবদ্ধ হৈ পৰিছে য’ত চৰিত্ৰৰ বিকাশৰ বাবে থল অতি কম।" <ref>{{Cite web|title=State Of Siege: Temple Attack Review - Reeks Of Staleness Despite Akshaye Khanna's Efforts|url=https://www.ndtv.com/entertainment/state-of-siege-temple-attack-review-reeks-of-staleness-despite-akshaye-khannas-efforts-2-stars-out-of-5-2482589|access-date=27 July 2021|website=NDTV India}}</ref> ছবিখন ২০২৫ চনত প্ৰেক্ষাগৃহত ''অক্ষৰধাম: অপাৰেচন বজ্ৰ শক্তি'' নামেৰে মুক্তি দিয়া হয়।<ref>{{cite web |access-date=20 June 2025 |title=Akshaye Khanna's OTT film revamped for theatres as Akshardham Operation Vajra Shakti |url=https://www.indiatoday.in/movies/bollywood/story/akshaye-khannas-ott-film-revamped-for-theatres-as-akshardham-operation-vajra-shakti-2743879-2025-06-20 |work=India Today |date=20 June 2025 }}</ref> বহু পলকৈ মুক্তি পোৱা খান্নাৰ ছবি ''লাভ ইউ হামেশা'' ২০২২ চনৰ তেওঁৰ প্ৰথম ছবি হিচাপে পৰিগণিত হয়, য’ত সোণালী বেন্দ্ৰেও আছিল।<ref>{{Cite web|url=https://www.rediff.com/movies/2001/apr/03slide6.htm|title=Love You Hamesha|work=Rediff.com|access-date=17 July 2022|archive-date=17 May 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220517081835/https://www.rediff.com/movies/2001/apr/03slide6.htm|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.rediff.com/entertai/2000/nov/02varma.htm|title=Name calling, Bollywood style!|work=Rediff|author=Komal Nahta|access-date=17 August 2022|archive-date=17 May 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220517084839/https://www.rediff.com/entertai/2000/nov/02varma.htm|url-status=live}}</ref> ইয়াৰ পিছত তেওঁ ''দৃশ্যম ২''ত এজন আৰক্ষী বিষয়াৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰে। ছবিখন সমালোচনাত্মক আৰু ব্যাৱসায়িকভাৱে সফল হোৱাৰ লগতে খান্নাই তেওঁৰ অভিনয়ৰ বাবে প্ৰশংসা বুটলিবলৈ সক্ষম হয়।<ref>{{Cite web|title=Drishyam 2 Box office collection - Worldwide|url=https://www.bollywoodhungama.com/movie/drishyam-2/box-office/|website=Bollywood Hungama|date=18 November 2022 |access-date=22 January 2023}}</ref> ''বলীবুড হাংগামা''ৰ এজন সমালোচকে লিখিছে, "অক্ষয় খান্না এই ফ্ৰেঞ্চাইজিটোৰ বাবে এক সুন্দৰ সংযোজন। চৰিত্ৰায়ণ আৰু অভিনয়ৰ বাবে তেওঁ সকলোৰে দৃষ্টি আকৰ্ষণ কৰিবলৈ সক্ষম হৈছে।" <ref>{{cite web |title=Drishyam 2 Movie Review|url=https://www.bollywoodhungama.com/movie/drishyam-2/critic-review/drishyam-2-movie-review/drishyam-2-gives-a-paisa-vasool-experience-thanks-to-the-performances-applause-worthy-climax/|website=Bollywood Hungama|access-date=25 November 2022|date=18 November 2022}}</ref> আনহাতে ''নিউজ ১৮''ৰ সোণিল ডেধিয়াই লিখিছে, "অক্ষয় খান্নাই সদায় দি অহাৰ দৰেই শ্ৰেষ্ঠ অভিনয় আগবঢ়াইছে। তেওঁ প্ৰতিটো দৃশ্যতে জিলিকি উঠিছে আৰু দৰ্শকৰ মনত এক ডাঙৰ প্ৰভাৱ পেলাইছে।" <ref>{{cite web |title=Drishyam 2 Review: Ajay Devgn, Akshaye Khanna, Tabu excel in this engaging thriller|url=https://www.news18.com/news/movies/drishyam-2-review-ajay-devgn-akshaye-khanna-tabu-excel-in-this-engaging-thriller-6410965.html|website=News 18|date=18 November 2022 |access-date=25 November 2022}}</ref> === অতিৰিক্ত প্ৰশংসা (২০২৫–বৰ্তমান) === পুনৰ দুবছৰীয়া বিৰতিৰ অন্তত, খান্নাই ২০২৫ চনৰ তেওঁৰ প্ৰথমখন ছবি ''ছাৱা''ত মোগল সম্ৰাট ঔৰংজেৱৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰে। ছত্ৰপতি সম্ভাজী মহাৰাজৰ জীৱনৰ ওপৰত আধাৰিত এই ছবিখনত বিকী কৌশলে মুখ্য চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল।<ref>{{cite web|title=Chhaava teaser: Vicky Kaushal's Chhatrapati Sambhaji faces off against Akshaye Khanna's Aurangzeb. Watch|url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/chhaava-teaser-vicky-kaushals-chhatrapati-sambhaji-faces-off-against-akshaye-khannas-aurangzeb-watch-101724046514530.html|accessdate=19 August 2024|work=The Hindustan Time |date=19 August 2024 }}</ref><ref>{{cite web |date=19 October 2023 |title=Vicky Kaushal's Chaawa will see Akshaye Khanna as Emperor Aurangzeb |url=https://www.filmcompanion.in/news/vicky-kaushals-chaawa-will-see-akshaye-khanna-as-emperor-aurangzeb |archive-url=https://web.archive.org/web/20240613112018/https://www.filmcompanion.in/news/vicky-kaushals-chaawa-will-see-akshaye-khanna-as-emperor-aurangzeb |archive-date=13 June 2024 |access-date=25 November 2023 |work=Film Companion}}</ref> পৰ্দাত তেওঁলোকৰ মাজৰ প্ৰতিযোগিতাখন অধিক তীব্ৰ কৰি তুলিবলৈ খান্না আৰু কৌশলে চিত্ৰগ্ৰহণৰ সময়ত ইজনে সিজনৰ সৈতে কথা-বতৰা পতাৰপৰা বিৰত আছিল।<ref>{{Cite web |last=Goyal |first=Samarth |date=4 February 2025 |title=Vicky Kaushal and Akshaye Khanna didn't want see 'each other's faces' during the filming of Chhaava; Here's why |url=https://www.hindustantimes.com/htcity/cinema/vicky-kaushal-and-akshay-khanna-didnt-want-see-each-others-faces-during-the-filming-of-chhaava-heres-why-101738663977009.html#:~:text=Bollywood%20actors%20Vicky%20Kaushal%20and,hold%20of%20Chhatrapati%20Sambhaji%20Maharaj. |access-date=22 February 2025 |website=Hindustan Times}}</ref> ''হিন্দুস্তান টাইমছ''ৰ ঋষভ সুৰীয়ে তেওঁৰ অভিনয়ক "ভয়ংকৰ" বুলি অভিহিত কৰি তেওঁৰ ভাবপ্ৰকাশক চকুহালৰ প্ৰশংসা কৰে।<ref>{{Cite news |title=Chhaava movie review: Vicky Kaushal is near-flawless, Akshaye Khanna terrifies in imperfect Chhatrapati Sambhaji biopic|url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/chhaava-movie-review-vicky-kaushal-is-near-flawless-akshaye-khanna-terrifies-in-imperfect-chhatrapati-sambhaji-biopic-101739501218281-amp.html |access-date=14 February 2025 |work=Hindustan Times}}</ref> বক্স অফিচত সফলতা লাভ কৰি ই সৰ্বকালৰ সৰ্বাধিক উপাৰ্জনকাৰী ভাৰতীয় ছবিসমূহৰ অন্যতম হিচাপে পৰিগণিত হয়। এই ছবিখনে ''দৃশ্যম ২''ক চেৰ পেলাই তেওঁৰ কেৰিয়াৰৰ সৰ্বাধিক উপাৰ্জনকাৰী ছবি হিচাপে পৰিচিত হয়।<ref>{{Cite web |title=Worldwide Highest Grossing Bollywood Movies on 2025 - Bollywood Hungama |url=https://www.bollywoodhungama.com/box-office-collections/worldwide/2025/ |access-date=23 February 2025 |website=[[Bollywood Hungama]]}}</ref><ref>{{Cite web |date=21 April 2025 |title=Chhaava Box Office: Film becomes the 4th release to cross Rs. 600 Cr; Vicky Kaushal joins SRK, Rajkummar Rao & Allu Arjun in the Rs. 600 Cr Club |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/box-office-special-features/chhaava-box-office-film-becomes-4th-release-cross-rs-600-cr-vicky-kaushal-joins-srk-rajkummar-rao-allu-arjun-rs-600-cr-club/ |access-date=6 June 2025 |website=Bollywood Hungama |language=en}}</ref> ২০২৫ চনৰ তেওঁৰ আন এখন ছবি ''ধুৰন্ধৰ''ত খান্নাই পাকিস্তানী গেংষ্টাৰ ৰেহমান দকাইতৰ (যাক ৰেহমান বালোচ বুলিও জনা যায়) চৰিত্ৰত অভিনয় কৰে। এই ছবিখন ভূ-ৰাজনৈতিক সংঘাত আৰু পাকিস্তানৰ কৰাচীৰ লিয়াৰী অঞ্চলৰ স্থানীয় গেংসমূহৰ সৈতে ভাৰতীয় চোৰাংচোৱা সংস্থা 'ৰ' (R&AW)-ৰ অভিযানৰদ্বাৰা অনুপ্ৰাণিত।<ref>{{cite web |access-date=8 July 2024 |title=Akshaye Khanna joins Ranveer Singh, Sanjay Dutt, R Madhavan, Arjun Rampal in Aditya Dhar's Dhurandhar |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/exclusive-akshaye-khanna-joins-ranveer-singh-sanjay-dutt-r-madhavan-arjun-rampal-aditya-dhars-dhurandhar |work=Bollywood Hungama |date=8 July 2024 }}</ref><ref>{{cite web |title=Ranveer Singh's Dhurandhar brings to focus Lyari's past of political-crime nexus |url=https://www.indiatoday.in/movies/bollywood/story/ranveer-singh-dhurandhar-brings-to-focus-lyari-past-of-political-crime-nexus-2827615-2025-11-28 |access-date=28 November 2025 |work=[[India Today]] |date=28 November 2025 }}</ref> ''দ্য হিন্দু''ৰ অনুজ কুমাৰে অনুভৱ কৰিছিল যে অক্ষয়ে তেওঁৰ "ভয় লগা উপস্থিতি আৰু তীক্ষ্ণ দৃষ্টিৰে দৰ্শকক আচৰিত কৰি তুলিছে।" <ref>{{Cite news |last=Kumar |first=Anuj |date=5 December 2025 |title='Dhurandhar' movie review: Revenge served cold |url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/dhurandhar-movie-review-ranveer-singh-aditya-dhar-akshaye-khanna-indo-pakistan/article70362352.ece |access-date=5 December 2025 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref> ছবিখনত খান্নাৰ প্ৰৱেশৰ দৃশ্যত কৰা এটা স্বতঃস্ফূৰ্ত নৃত্য ("Fa9la" গীতটোৰ সৈতে) ছচিয়েল মিডিয়াত ভাইৰেল হৈ পৰে।<ref>{{Cite web |date=13 December 2025 |title='Akshaye Khanna's dance sequence in Dhurandhar song Fa9la was one take, impromptu, last minute': Film's choreographer |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/akshaye-khanna-dance-scene-in-dhurandhar-song-fa9la-was-one-take-impromptu-last-minute-film-choreographer-vijay-ganguly-101765634032953.html |access-date=16 December 2025 |website=Hindustan Times |language=en}}</ref> ''ছাৱা'' আৰু ''ধুৰন্ধৰ'' — দুয়োখন ছবিৰ বাবে খান্নাই ব্যাপক প্ৰশংসা লাভ কৰে আৰু বহু সমালোচকে ২০২৫ বৰ্ষটোক "খান্নাৰ বছৰ" বুলি অভিহিত কৰে।<ref>{{Cite news |date=7 December 2025 |title=Why internet is calling 2025 'Akshaye Khanna's year': From Dhurandhar to Chhaava, powerhouse performances behind the frenzy |url=https://economictimes.indiatimes.com/news/new-updates/why-internet-is-calling-2025-akshaye-khannas-year-from-dhurandhar-to-chhaava-powerhouse-performances-behind-the-frenzy/articleshow/125814287.cms?hl=en-IN&from=mdr |access-date=16 December 2025 |work=The Economic Times |issn=0013-0389}}</ref><ref>{{Cite web |date=15 December 2025 |title=Dhurandhar: Akshaye Khanna Lauded By Former Co-Star For 'Slapping' All With Performances And Not PR |url=https://www.timesnownews.com/entertainment-news/bollywood/dhurandhar-akshaye-khanna-lauded-by-former-co-star-ameesha-patel-for-slapping-all-with-performances-and-not-pr-article-153297620 |access-date=16 December 2025 |website=www.timesnownews.com |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |date=10 December 2025 |title='If I didn't become Shah Rukh Khan, does that mean I'm not a star?': Dhurandhar's Akshaye Khanna once explained why he never became a Bollywood superstar |url=https://economictimes.indiatimes.com/magazines/panache/if-i-didnt-become-shah-rukh-khan-does-that-mean-im-not-a-star-dhurandhars-akshaye-khanna-once-explained-why-he-never-became-a-bollywood-superstar/articleshow/125881823.cms?hl=en-IN&from=mdr |access-date=16 December 2025 |work=The Economic Times |issn=0013-0389}}</ref> অহা দিনত তেওঁক [[নেটফ্লিক্স]]ৰ মূল চলচ্চিত্ৰ ''ইক্কা''ত ছানী দেউওলৰ সৈতে অভিনয় কৰা দেখা যাব।<ref>{{Cite web |date=2025-09-17 |title=Sunny Deol OTT Debut: थिएटर के बाद अब ओटीटी की दुनिया में एंट्री करेंगे सनी देओल, 'बॉर्डर' के इस एक्टर संग करेंगे स्क्रीन शेयर |url=https://www.prabhatkhabar.com/entertainment/bollywood/sunny-deol-ott-debut-reunites-with-border-actor-akshaye-khanna-in-film-ikka-details |access-date=2026-01-06 |website=Prabhat Khabar |language=hi}}</ref> == ৰাজহুৱা ছবি আৰু শিল্পকলা == [[File:Akshaye Khanna at the script reading session of 'Gandhi My Father'.jpg|thumb|''গান্ধী, মাই ফাদাৰ''ৰ চিত্ৰনাট্য পাঠৰ সময়ত খান্না]] খান্নাক তেওঁৰ প্ৰজন্মৰ এগৰাকী অন্যতম শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা হিচাপে গণ্য কৰা হয়।<ref>{{cite web | title=How did Akshaye Khanna go from being forgotten to becoming the most celebrated actor of 2025? | website=[[The Statesman (India)|The Statesman]] | date=10 December 2025 | url=https://www.thestatesman.com/entertainment/bollywood/how-did-akshaye-khanna-go-from-being-forgotten-to-becoming-the-most-celebrated-actor-of-2025-1503523789.html }}</ref> ৰাজীৱ মাছন্দে খান্নাক "বলীবুডৰ অন্যতম অকলশৰীয়া অভিনেতা" বুলি অভিহিত কৰিছে।<ref>{{Cite web |author=Rajeev Masand |title=Interview - Acting keeps me alive: Akshaye Khanna |work=Rajeev Masand |accessdate=11 December 2021 |url=https://rajeevmasand.com/admin/uncategorized/acting-keeps-me-alive-akshaye/ |archive-date=7 July 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230707161906/https://rajeevmasand.com/admin/uncategorized/acting-keeps-me-alive-akshaye/ |url-status=dead |archivedate=7 July 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230707161906/https://rajeevmasand.com/admin/uncategorized/acting-keeps-me-alive-akshaye/ |deadurl=yes }}</ref> তেওঁ ছচিয়েল মিডিয়াত সক্ৰিয় নহয় আৰু সংবাদ মাধ্যমৰ চকুৰপৰা আঁতৰি থকাৰ লগতে ব্যাপক ৰাজহুৱা প্ৰচাৰৰপৰা বিৰত থকাৰ বাবে পৰিচিত, যাৰ বাবে তেওঁক প্ৰায়ে এক ৰহস্যমজ় ব্যক্তিত্ব হিচাপে বৰ্ণনা কৰা হয়।<ref>{{Cite web |last= |first= |date=13 December 2025 |title='Man of mystery' Akshaye Khanna was the 'school crush, most popular senior', recalls his schoolmate: 'He was the quiet storm' |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/akshaye-khanna-school-crush-most-popular-senior-quiet-storm-man-of-mystery-10418220/ |access-date=17 December 2025 |website=The Indian Express |language=en}}</ref> অভিনেতাগৰাকীয়ে নিজৰ নিঃসংগতাক পৱিত্ৰ বুলি জ্ঞান কৰে আৰু অকলশৰে সময় অতিবাহিত কৰাৰ পছন্দৰ বিষয়ে মুকলিকৈ কৈছে। তেওঁ বিবাহৰ প্ৰতি অনিচ্ছা প্ৰকাশ কৰি নিজকে "বিবাহৰ উপযুক্ত নহয়" বুলি অভিহিত কৰিছে আৰু নিজৰ স্বতন্ত্ৰ জীৱন-শৈলীৰ সৈতে আপোচ কৰিবলৈ টান পোৱা বুলি জানিবলৈ দিছে।<ref>{{Cite news |title="I'm even more commitment-phobic now": Reason why Akshaye Khanna never got married, how to deal with this phobia |url=https://timesofindia.indiatimes.com/life-style/relationships/love-sex/im-even-more-commitment-phobic-now-reason-why-akshaye-khanna-never-got-married-how-to-deal-with-this-phobia/articleshow/125883076.cms |access-date=17 December 2025 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> ''ইত্তেফাক'' ছবিখনৰ এক প্ৰচাৰমূলক অনুষ্ঠানত কৰণ জোহৰে মন্তব্য কৰিছিল যে খান্নাৰ এক গহীন আৰু ভাবলেশহীন কণ্ঠস্বৰ আছে। সেই একেটা অনুষ্ঠানতে শ্বাহৰুখ খানে ধেমালি কৰি খান্নাক "অদ্ভুত" বুলি অভিহিত কৰিছিল। খানে তেওঁৰ সৈতে হোৱা এক সাক্ষাৎকাৰৰ কথা সুঁৱৰি কৈছিল যে খান্না অতি শান্ত স্বভাৱৰ বাবে তেওঁৰ সৈতে কথা পতাটো এক বিশেষ অভিজ্ঞতা।<ref>{{Cite web |last=Gavankar |first=Vaishnavi |title=When Shah Rukh Khan praised Akshaye Khanna for his dancing skills on beats, asked, 'Why the hell are you like this?' |url=https://www.moneycontrol.com/entertainment/when-shah-rukh-khan-praised-akshaye-khanna-for-his-dancing-skills-on-beats-asked-why-the-hell-are-you-like-this-article-13719867.html/amp |website=Moneycontrol}}</ref><ref>{{Cite AV media |url=https://www.youtube.com/watch?v=MC4feT1VN0k |title=When SRK Revealed That He Is A Big Fan Of Akshaye Khanna {{!}} SRK ने बताया कि वो अक्षय का बड़ा फैन है |date=5 November 2017 |last=Six Sigma Films |access-date=17 December 2025 |via=YouTube}}</ref> অনুৰাধা প্ৰসাদৰ সৈতে হোৱা এটা সাক্ষাৎকাৰত নিজৰ তাৰকা খ্যাতিৰ বিষয়ে সোধা প্ৰশ্নৰ উত্তৰত খান্নাই নিজৰ ১৫বছৰীয়া কেৰিয়াৰৰ বাবে কৃতজ্ঞতা প্ৰকাশ কৰে। তেওঁ চলচ্চিত্ৰ জগতক ব্যাৱসায়িক জগতৰ সৈতে তুলনা কৰি কয় যে ৫০০ কোটি টকাৰ সম্পত্তিৰ গৰাকী এজন ব্যৱসায়ীক কেৱল ৰতন টাটা বা ধীৰুভাই আম্বাণীৰ দৰে চহকী নোহোৱাৰ বাবেই বিফল বুলি গণ্য কৰিব নোৱাৰি। তেওঁ বৰ্তমানৰ অৱস্থানক লৈ সন্তুষ্ট বুলি সামৰণি মাৰে।<ref>{{Cite web |title='If I didn't become Shah Rukh Khan, does that mean I'm not a star?': Dhurandhar's Akshaye Khanna once explained why he never became a Bollywood superstar - The Economic Times |url=https://economictimes.indiatimes.com/magazines/panache/if-i-didnt-become-shah-rukh-khan-does-that-mean-im-not-a-star-dhurandhars-akshaye-khanna-once-explained-why-he-never-became-a-bollywood-superstar/articleshow/125881823.cms?from=mdr |access-date=17 December 2025 |website=m.economictimes.com | date=10 December 2025 }}</ref> === শিল্পকলা === ''দ্য ইণ্ডিয়ান এক্সপ্ৰেছ''ৰ কোমল পাঞ্চালে তেওঁক "আটাইতকৈ সূক্ষ্ম আৰু নিপুণ অভিনেতা" বুলি অভিহিত কৰি উল্লেখ কৰে যে, "অক্ষয় এনে এজন ব্যক্তি যিয়ে নিজকে চৰিত্ৰৰ ওপৰত জাপি নিদিয়ে, বৰঞ্চ পৰ্দাত ৰূপায়ণ কৰা প্ৰতিটো চৰিত্ৰৰ সৈতে একাত্ম হৈ পৰে।" <ref>{{Cite web |author=Komal RJ Panchal |title=Akshaye Khanna on his films, sabbaticals, career and more: 'Who wants to sit at home? I love to be on set' |work=Indian Express |date=28 October 2017 |accessdate=23 August 2021 |url=https://gulfnews.com/entertainment/bollywood/shah-rukh-khan-is-all-praise-for-akshaye-khanna-1.2114384}}</ref> ''ৰেডিফ ডট কম''ৰ ৰোহিনী আয়াৰে কয় যে, "অক্ষয়ৰ এটাৰ পিছত আনটো শক্তিশালী অভিনয় আগবঢ়োৱাৰ এক বিশেষ দক্ষতা আছে।" <ref>{{Cite web |author=Rohini Iyer |title=Interview - What makes Akshaye Khanna happy? |work=Rediff.com - Rediff Movies |accessdate=23 November 2021 |url=https://m.rediff.com/movies/2002/nov/02aksh.htm}}</ref> ''খালিজ টাইমছ''ৰ খালিদ মহম্মদে উল্লেখ কৰিছে, "এজন অনিচ্ছুক অভিনেতাৰপৰা অধিক সক্ৰিয় অভিনেতালৈ — দুৰ্ধৰ্ষ প্ৰতিভাশালী অক্ষয় খান্নাই সফলতাৰ চক্ৰটো সম্পূৰ্ণ কৰিছে।" <ref name="AK" /> ''মুম্বাই মিৰৰ''ৰ ৰশ্মিলা ভট্টাচাৰ্যই অভিনেতাগৰাকীক "অতি সময়নিষ্ঠ" হোৱাৰ বাবে প্ৰশংসা কৰিছে।<ref>{{Cite web |author=Roshmila Bhattacharya |title=Akshaye Khanna: I am one of the luckiest few who enjoys going to work every day |work=Mumbai Mirror |accessdate=20 May 2021 |url=https://mumbaimirror.indiatimes.com/entertainment/bollywood/akshaye-khanna-i-am-one-of-the-luckiest-few-who-enjoys-going-to-work-every-day/articleshow/72907240.cms}}</ref> ''ৰেডিফ ডট কম''ৰ ভি এছ শ্ৰীনিবাসনে ''বৰ্ডাৰ'' মুক্তিৰ পিছত খান্নাক "ভৱিষ্যতৰ তাৰকা" বুলি অভিহিত কৰিছিল।<ref>{{Cite web |author=V S Srinivasan |title=Bollywood '97 |work=Rediff.com |date=2 February 1998 |accessdate=28 September 2019 |url=https://m.rediff.com/movies/1998/feb/02hit.htm}}</ref> সমালোচকসকলে লক্ষ্য কৰিছে যে ''দিল চাহতা হ্যায়'' ছবিখন আছিল খান্নাৰ বাবে এক গুৰুত্বপূৰ্ণ সন্ধিক্ষণ। ''ফাৰ্ষ্টপোষ্ট''ৰ স্নেহা বেংগানীয়ে তেওঁৰ চৰিত্ৰটোক "অতি যত্ন আৰু নিয়ন্ত্ৰণেৰে লিখা তথা পৰিৱেশন কৰা" বুলি অভিহিত কৰিছে। তেওঁ লগতে কয় যে "অক্ষয় খান্নাৰ যোগ্য অভিনয় অবিহনে" এই চৰিত্ৰটো বেলেগ হ’লহেঁতেন।<ref>{{Cite web |author=Sneha Bengani |title=Dil Chahta Hai: Akshaye Khanna's character Siddharth Sinha grounded Farhan Akhtar's coming-of-age film |work=Firstpost |date=10 August 2021 |accessdate=10 August 2021 |url=https://www.firstpost.com/entertainment/bollywood/dil-chahta-hai-turns-20-akshaye-khannas-character-siddharth-sinha-grounded-farhan-akhtars-coming-of-age-film-9873831.html/amp}}</ref> ''ফিল্মফেয়াৰ''ৰ আকৃতি আনন্দৰ মতে, "ছবিখনত তেওঁৰ অভিনয়েই তেওঁক বিশেষ মৰ্যাদা প্ৰদান কৰিছে।" <ref>{{Cite web |author=Aakriti Anand |title=Then and Now: Dil Chahta Hai |work=Filmfare |date=14 August 2015 |accessdate=11 September 2019 |url=https://m.filmfare.com/features/then-and-now-dil-chahta-hai-10194.amp}}</ref> ''হমৰাজ'', ''দীৱানগী'' (দুয়োখন ২০০২), ''হাঙ্গামা'' (২০০৩), ''গান্ধী, মাই ফাদাৰ'' (২০০৭), ''ৰেচ'' (২০০৮) আৰু ''দৃশ্যম ২'' (২০২২)ত বিভিন্ন ধৰণৰ চৰিত্ৰ ৰূপায়ণৰ জৰিয়তে খান্নাৰ বহুমুখী প্ৰতিভাৰ কথা ফুটি উঠিছে।<ref name="AKhanna" /><ref name="AkshayeKh" /> ''দ্য এছিয়ান এজ''ৰ নিৰ্তিকা পাণ্ডিতাৰ সৈতে হোৱা এক সাক্ষাৎকাৰত খান্নাই নিজকে "এজন পৰিচালকৰ অভিনেতা" বুলি অভিহিত কৰে। তেওঁ লগতে কয় যে তেওঁ "নিজৰ জীৱনটো ব্যক্তিগত কৰি ৰাখিবলৈ ভাল পায় আৰু সামাজিক জীৱনৰপৰা আঁতৰি থাকে।" <ref>{{Cite web |author=Nirtika Pandita |title=I don't have an appetite for social life: Akshaye Khanna |work=The Asian Age |date=10 December 2019 |accessdate=29 September 2021 |url=https://www.asianage.com/entertainment/bollywood/101219/dont-have-an-appetite-for-social-life-akshaye-khanna.html}}</ref> ''দ্য নিউ ইণ্ডিয়ান এক্সপ্ৰেছ''-এ ২০২২ চনৰ শ্ৰেষ্ঠ অভিনয়ৰ তালিকাত খান্নাৰ ''দৃশ্যম ২''ৰ অভিনয়ক স্থান দিছে।<ref>{{Cite web |author=Kartik Bhardwaj |title=Class act: Best performers of 2022 Bollywood movies |work=The New Indian Express |date=30 December 2022 |access-date=31 December 2022 |url=https://www.newindianexpress.com/cities/delhi/2022/Dec/30/classact-best-performers-of-2022-bollywood-movies-2533171.html}}</ref> ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ জগতৰ সদস্যসকলেও প্ৰায়ে খান্নাৰ প্ৰশংসা কৰিছে। শ্বাহৰুখ খানে কৈছে, "মই সদায় অক্ষয় আৰু তেওঁৰ অভিনয় ক্ষমতাৰ প্ৰতি অতি অনুৰক্ত। মই তেওঁৰ কামৰ এজন ডাঙৰ অনুৰাগী। তেওঁৰ মাজত এটা অদ্ভুত ৰহস্য আছে যিটো তেওঁৰ অভিনয়ত প্ৰতিফলিত হয়।" <ref>{{Cite web |title=Shah Rukh Khan is all praise for Akshaye Khanna, calls him effortless |work=Gulf News - Bollywood |date=28 October 2017 |accessdate=23 December 2020 |url=https://gulfnews.com/entertainment/bollywood/shah-rukh-khan-is-all-praise-for-akshaye-khanna-1.2114384}}</ref> কৰীণা কাপুৰে অভিনেতাগৰাকীৰ ওপৰত তেওঁৰ "চৰম ক্ৰাশ্ব (huge crush)" থকা বুলি স্বীকাৰ কৰিছে।<ref>{{Cite web |title=Interview - Kareena Kapoor - I had a huge crush on Akshaye Khanna |work=Rediff.com |accessdate=28 January 2019 |url=https://m.rediff.com/movies/report/slide-show-1-kareena-kapoor-i-am-still-as-protective-about-the-people-i-love/20130102.htm}}</ref> তেওঁৰ ''চেকচন ৩৭৫''ৰ সহ-অভিনেত্ৰী ৰিচা চড্ডাই তেওঁক এজন "অৱহেলিত অভিনেতা (underrated actor)" বুলি অভিহিত কৰি কয়, "মই অক্ষয় খান্নাৰ কামৰ প্ৰতি অত্যন্ত শ্ৰদ্ধাশীল। তেওঁ এজন মেধাবী, অৱহেলিত আৰু অতি বুদ্ধিমান অভিনেতা।" <ref>{{Cite web |title=Exclusive - Akshaye Khanna is brilliant but an underrated actor: Richa Chadha |work=India Today |date=23 January 2019 |accessdate=28 December 2021 |url=https://www.indiatoday.in/movies/celebrities/story/akshaye-khanna-is-brilliant-but-an-underrated-actor-richa-chadha-1436658-2019-01-23}}</ref> খান্নাই কেইবাটাও কনচাৰ্ট ট্যুৰতো অংশগ্ৰহণ কৰিছে। ১৯৯৯ চনত তেওঁৰ প্ৰথমটো কনচাৰ্ট ট্যুৰ আছিল "মেগনিফিসেণ্ট ফাইভ", য'ত তেওঁ আমিৰ খান, ঐশ্বৰ্য ৰায়, ৰাণী মুখাৰ্জী আৰু টুইংকল খান্নাৰ সৈতে অংশ লৈছিল।<ref>{{cite news |author=Keely, Alistair |title=Bollywood five prove simply magnificent |date=30 August 1999 |url=http://www.thefreelibrary.com/Bollywood+five+prove+simply+magnificent.-a060496021 |work=The Birmingham Post |access-date=12 July 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140222151835/http://www.thefreelibrary.com/Bollywood+five+prove+simply+magnificent.-a060496021 |archive-date=22 February 2014 |url-status=live}}{{subscription required|via=The Free Library}}</ref><ref>{{Cite web |title=Mega Millennium Concert 1999: When Aamir Khan, Akshaye Khanna, Aishwarya Rai, Rani Mukerji came together for event |work=DNA India |accessdate=12 May 2021 |url=https://www.dnaindia.com/bollywood/photo-gallery-mega-millennium-concert-1999-when-aamir-khan-akshaye-khanna-aishwarya-rai-rani-mukerji-came-together-for-event-2814599/amp}}</ref> ২০০৬ চনত তেওঁৰ ছবি ''আপ কি খাতিৰ''ৰ শিৰোনাম গীতটোৰ আনপ্লাগড ভাৰ্ছনত তেওঁ কণ্ঠ দান কৰিছিল।<ref>{{cite web|author=Taran Adarsh|url=https://www.bollywoodhungama.com/movie/aap-ki-khatir/critic-review/aap-ki-khatir-movie-review/|title=Aap Ki Khatir Movie and Music Review!|website=Bollywood Hungama|date=25 August 2006 |accessdate=15 December 2018}}</ref> ==চলচ্চিত্ৰপঞ্জী== *[[:en:Akshaye Khanna filmography|অক্ষয় খান্নাৰ চলচ্চিত্ৰসমূহ]] ==বঁটা আৰু মনোনয়ন== *[[:en:List of awards and nominations received by Akshaye Khanna|অক্ষয় খান্নাই লাভ কৰা বঁটা আৰু মনোনয়নৰ তালিকা]] খান্নাই দুটাকৈ ফিল্মফেয়াৰ বঁটা লাভ কৰিছে — ''বৰ্ডাৰ'' ছবিৰ বাবে শ্ৰেষ্ঠ নৱাগত অভিনেতা আৰু ''দিল চাহতা হ্যায়''ৰ বাবে শ্ৰেষ্ঠ সহযোগী অভিনেতাৰ বঁটা।<ref>{{cite news |title=Complete list of Filmfare Awards Winners from 1953 to 2019 |url=https://www.filmfare.com/awards/filmfare-awards/winners |access-date=14 December 2020 |work=filmfare.com |language=en}}</ref> == তথ্য উৎস == {{Reflist}} == বাহ্যিক সংযোগ == {{Commons category|Akshaye Khanna|অক্ষয় খান্না}} * {{IMDb name|0451379}} * {{Bollywood Hungama person|akshaye-khanna}} {{Navboxes|list={{IIFAAwardBestNegativeRole}} {{Filmfare Award for Best Supporting Actor|2001–2020}} {{Filmfare Award for Best Male Debut}} {{ScreenAwardBestMaleDebut}} {{ScreenAwardBestActorNegativeRole}} {{ZeeCineAwardBestSupportingActorMale}} {{Zee Cine Award for Best Male Debut}}}} {{কৰ্তৃপক্ষ নিয়ন্ত্ৰণ}}{{DEFAULTSORT:Khanna, Akshaye}} [[শ্ৰেণী:হিন্দী চলচ্চিত্ৰৰ অভিনেতা]] [[শ্ৰেণী:মুম্বাইৰ অভিনেতা]] [[শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ একাডেমী বঁটা বিজয়ী]] [[শ্ৰেণী:জী চিনে বঁটা বিজয়ী]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ অভিনেতা]] [[শ্ৰেণী:ফিল্মফেয়াৰ বঁটা বিজয়ী]] s7wenb7p2wawzvzeg0msi3hvak8xndf 0 129170 603161 565161 2026-04-27T05:56:15Z যদুমণি 32127 অনুবাদ কৰি থকা হৈছে 603161 wikitext text/x-wiki {{Infobox television | image = [[File:KAUN BANEGA CROREPATI SEASON 11.jpg]] | image_size = 150px | director = অৰুণ শেষকুমাৰ<ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/entertainment/mr-amitabh-bachchan-is-kbc-says-show-director-arun-sheshkumar/article29280912.ece|title=Mr. Amitabh Bachchan is KBC, says show director Arun Sheshkumar|website=The Hindu|date=28 August 2019|last1=Rathi|first1=Vasundhara|access-date=28 July 2020|archive-date=27 April 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230427073608/https://www.thehindu.com/entertainment/mr-amitabh-bachchan-is-kbc-says-show-director-arun-sheshkumar/article29280912.ece|url-status=live}}</ref> | presenter = [[অমিতাভ বচ্চন]] (চিজন ১-২, ৪–বৰ্তমানলৈকে)<br/>[[শ্বাহ ৰুখ খান]] (চিজন ৩) | music = কেইথ ষ্ট্ৰাচান আৰু মেথিউ ষ্ট্ৰাচান (১নং চিজনত আৰম্ভ)<br />ৰেমন কোৱালো আৰু নিক মেগনাচ(চিজন ৪ত আৰম্ভ)<br/>সাৱান দত্ত (চিজন ৫ত আৰম্ভ)<br/>[[অজয়-অতুল]] (চিজন ১১ ত আৰম্ভ)<br/>ৰোহন-বিনায়ক আৰু [[অমিতাভ বচ্চন]] (চিজন ১৫ত আৰম্ভ) | country = ভাৰত | language = হিন্দী | num_seasons = ১৭ | num_episodes = ১,৪৫৪<!-- Do not uncomment the preceding text. This field is for a number only and the date should not be visible. --> | runtime = ৩৮–৯৬মিনিট <!-- Since this article is for the whole series, the episodic-duration approximation must account for the series' entire run, and not just the contemporary/ongoing format. --> | company = {{Plainlist| * বিগ ছিনাৰ্জী (চিজন ১-১০) * কালভাৰ মেক্স এণ্টাৰটেইনমেণ্ট (চিজন ১০-১৬) * [[সিদ্ধাৰ্থ বসু]] (চিজন ১১–১৬) }} | network = ষ্টাৰ প্লাচ (১-৩ চিজন)<br />ছনি (৪-বৰ্তমানলৈকে চিজন) | first_aired = {{Start date|2000|07|03|df=yes}} | last_aired = বৰ্তমান | based_on = ''Who Wants To Be A Millionaire?'' |show_name=}} '''কৌন বনেগা ক্ৰৌড়পতি''' ({{Lang-en|Kaun Banega Crorepati (KBC)}}) হৈছে ভাৰতীয় হিন্দী ভাষাৰ টেলিভিছন গেম শ্ব'। এই অনুষ্ঠানটো ইংৰাজী ভাষাত ''হু ৱাণ্টছ টু বি এ মিলিয়নাৰ?'' ফ্ৰেঞ্চাইজিৰ ভাৰতীয় সংস্কৰণ। ভাৰতীয় অভিনেতা [[অমিতাভ বচ্চন|অমিতাভ বচ্চনে]] কেবিচিত উপস্থাপন, প্ৰশ্নকৰ্তা আৰু হোষ্ট হিচাপে জড়িত হৈ আছে৷ কেৱল তৃতীয়টো চিজনতহে [[শ্বাহৰুখ খান|শ্বাহৰুখ খানে]] উপস্থাপন কৰিছিল৷ <ref>{{Cite web|title=Kaun Banega Crorepati mesmerises people as STAR TV bets Rs 75 crore on Amitabh Bachchan|url=https://www.indiatoday.in/magazine/cover-story/story/20000717-kaun-banega-crorepati-mesmerises-people-as-star-tv-bets-rs-75-crore-on-amitabh-bachchan-779071-1999-11-30|website=India Today|date=30 November 1999 |access-date=9 August 2020|archive-date=2 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211002162919/https://www.indiatoday.in/magazine/cover-story/story/20000717-kaun-banega-crorepati-mesmerises-people-as-star-tv-bets-rs-75-crore-on-amitabh-bachchan-779071-1999-11-30|url-status=live}}</ref> ২০০০ চনৰ পৰা ২০০৭ চনলৈকে প্ৰথম তিনিটা ছিজন ষ্টাৰ প্লাছত প্ৰচাৰিত হোৱা এই অনুষ্ঠানটো সমীৰ নাইৰৰ প্ৰগ্ৰেমিং দলৰ দ্বাৰা নিৰ্দেশিত হৈছিল৷ <ref>{{Cite web|title=KBC reinvented Mr Bachchan's image|url=https://www.rediff.com/movies/special/kbc-the-first-20-years/20200708.htm|website=Rediff.com|access-date=14 August 2020|archive-date=25 April 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230425180714/https://www.rediff.com/movies/special/kbc-the-first-20-years/20200708.htm|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|title=The Way We Were: A screen test for a new India|url=https://www.hindustantimes.com/more-lifestyle/the-way-we-were-a-screen-test-for-a-new-india/story-ufxKFFsv5vRCa5JpTkd0BO.html|website=Hindustan Times|date=19 July 2020|access-date=28 July 2020|archive-date=4 August 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230804222418/https://www.hindustantimes.com/more-lifestyle/the-way-we-were-a-screen-test-for-a-new-india/story-ufxKFFsv5vRCa5JpTkd0BO.html|url-status=live}}</ref> ২০১০ চনত চনী এণ্টাৰটেইনমেণ্ট টেলিভিছনত প্ৰচাৰ আৰম্ভ হয় আৰু ১ম ছিজনৰ পৰা দশম ছিজনলৈকে বিগ চিনাৰ্জীয়ে (সময়ৰ ভিতৰত বিভিন্ন নামেৰে) প্ৰযোজনা কৰে৷ এই ফৰ্মেটটো ‘হু ৱাণ্টচ্ টু বি এ মিলিয়নাৰ’ শ্ব’টোৰ সৈতে সাদৃশ্য আছে৷ য’ত প্ৰতিযোগীসকলক বিভিন্ন বিষয়ৰ প্ৰশ্ন সোধা হয় আৰু চাৰিটা সম্ভাব্য বিকল্পৰ মাজৰ পৰা সঠিক উত্তৰটো বাছিবলৈ দিয়া হয়৷ ইয়াত জীৱনৰেখা (লাইফলাইন) প্ৰদান কৰা হয় যিবোৰ উত্তৰদাতাই প্ৰয়োজনবিশেষে (উত্তৰ সম্পৰ্কে অনিশ্চিত হ'লে) ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰি। ২০১৩ চনৰ ৭ম ছিজনৰ পৰা আৰম্ভ হোৱা শীৰ্ষ পুৰস্কাৰ আছিল ₹৭ কোটি৷ ২০২২ চনত ১৪ সংখ্যক ছিজনত ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ ৭৫ বছৰ উদযাপনৰ লগত সংগতি ৰাখি এই ধনৰাশি ৭.৫ কোটিলৈ বৃদ্ধি কৰা হৈছিল৷ ==জনপ্ৰিয় সংস্কৃতি == ২০০৮ চনত ডেনি বয়েলৰ অস্কাৰপ্ৰাপ্ত ছবি [[স্লামডগ মিলিয়নাৰ]] এই অনুষ্ঠানৰ ওপৰত কিছু মাত্ৰাত আধাৰিত আছিল।<ref name=":4">{{cite news|url=https://www.theguardian.com/film/2009/jan/14/amitabh-bachchan-rubbishes-slumdog-millionaire|title=Bollywood icon Amitabh Bachchan rubbishes Slumdog Millionaire|newspaper=[[The Guardian]]|date=14 January 2009|access-date=23 June 2017|archive-date=29 April 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170429183507/https://www.theguardian.com/film/2009/jan/14/amitabh-bachchan-rubbishes-slumdog-millionaire|url-status=live}}</ref> প্ৰকৃত আয়োজক অমিতাভ বচ্চনৰ ওপৰত শিথিলভাৱে আধাৰিত ছবিখনৰ আয়োজক হিচাপে অনিল কাপুৰে অভিনয় কৰিছিল।<ref name=":4" /> কাপুৰে নিজেই এই অনুষ্ঠানৰ এটা চেলিব্ৰিটি সংস্কৰণত অভিনয় কৰিছে।<ref>{{Cite news|title=Anil Kapoor reschedules MI4 shoot for KBC|url=http://archive.indianexpress.com/news/anil-kapoor-reschedules-mi4-shoot-for-kbc/715398/|website=archive.indianexpress.com}}</ref> KBC - The Game, Vroovy দ্বাৰা বিকশিত এটা মোবাইল ভিডিঅ' গেম (Hungama আৰু Gameshastra ৰ যৌথ উদ্যোগ) শ্ব'টোৰ বাবে টাই-ইন মুক্তি হিচাপে বিকশিত কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite web|title=KBC - The Game|url=http://vroovy.com/Vroovywebsite/v8/kbc-the-game.html|access-date=2023-09-27|website=vroovy.com|archive-date=2 November 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231102053236/http://vroovy.com/Vroovywebsite/v8/kbc-the-game.html|url-status=live|archivedate=2023-11-02|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231102053236/http://vroovy.com/Vroovywebsite/v8/kbc-the-game.html|deadurl=yes}}</ref> ইণ্ডিয়াগেমছ আৰু গ্লুৱে এই অনুষ্ঠানৰ আধাৰত এটা মোবাইল ভিডিঅ' গেমো মুকলি কৰিছে।<ref>{{Cite web |title=Kaun Banega Crorepati |url=https://phoneky.com/games/?id=j4j31272 |access-date=2023-09-30 |website=phoneky.com |language=en |archive-date=9 October 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231009033332/https://phoneky.com/games/?id=j4j31272 |url-status=live }}</ref> ২০১০ চনত চ’নী এণ্টাৰটেইনমেণ্ট টেলিভিছনে এই অনুষ্ঠানৰ আধাৰত এখন প্ৰশ্নপুথি প্ৰকাশ কৰিছিল য’ত অমিতাভ বচ্চন আৰু তেওঁৰ স্বাক্ষৰ কিতাপৰ কভাৰত সন্নিৱিষ্ট হৈছিল, আৰু যাৰ নাম আছিল ''কৌন বানেগা কোটিপতি: ১১০ কোটি হিন্দুস্তানী''। গ্ৰন্থখনত ১০০০ টা প্ৰশ্ন (১১০ কোটি হিন্দুস্তানীৰ বাবে) আছে, য'ত ফাষ্টেষ্ট ফিংগাৰ ফাৰ্ষ্ট আৰু ১২টা প্ৰশ্নৰ স্তৰ ৫,০০০ ₹ৰ পৰা ১ কোটিৰ প্ৰশ্ন সন্নিৱিষ্ট হৈছে।<ref>{{Cite book |last1=Basu |first1=Siddhartha |title=Kaun banega crorepati : the official book |url=https://archive.org/details/kaunbanegacrorep0000unse/page/n5/mode/2up |website=[[Internet Archive]] |date=2010 |publisher=Rupa & Company |isbn=978-81-291-1686-4 }}</ref> == শৃংখলাৰ আভাস == {| class="wikitable" style="text-align:center" |- ! style="padding: 0 8px" rowspan="2"| শৃংখলা ! style="padding: 0 8px" rowspan="2" | খণ্ড ! colspan="2" | মূলতঃ প্ৰচাৰ কৰা হৈছিল |- ! style="padding: 0 8px" | প্ৰথমে প্ৰচাৰ কৰা হৈছিল ! style="padding: 0 8px" | শেষবাৰৰ বাবে প্ৰচাৰ কৰা হৈছিল |- |১ |৩১৫ |৩ জুলাই ২০০০ |৩১ ডিচেম্বৰ ২০০১ |- |২ |৬১ |৫ আগষ্ট ২০০৫ |৩১ জানুৱাৰী ২০০৬ |- |৩ |৫৩ |২২ জানুৱাৰী ২০০৭ |১৭ এপ্ৰিল ২০০৭ |- |৪ |৩৬ |১১ অক্টোবৰ ২০১০ |৯ ডিচেম্বৰ ২০১০ |- |৫ |৫৬ |১৫ আগষ্ট ২০১১ |১৭ নবেম্বৰ ২০১১ |- |৬ |৫৮ |৭ চেপ্তেম্বৰ ২০১২ |২৬ জানুৱাৰী ২০১৩ |- |৭ |৩৯ |৬ চেপ্তেম্বৰ ২০১৩ |১ ডিচেম্বৰ ২০১৩ |- |৮ |৫০ |১৮ আগষ্ট ২০১৪ |১৬ নবেম্বৰ ২০১৪ |- |৯ |৫২ |২৮ আগষ্ট ২০১৭ |৭ নবেম্বৰ ২০১৭ |- |১০ |৬১ |৩ চেপ্তেম্বৰ ২০১৮ |২৬ নবেম্বৰ ২০১৮ |- |১১ |৭৫ |১৯ আগষ্ট ২০১৯ |২৯ নবেম্বৰ ২০১৯ |- |১২ |৮৫ |২৮ চেপ্তেম্বৰ ২০২০ |২২ জানুৱাৰী ২০২১ |- |১৩ |৮৫ |২৩ আগষ্ট ২০২১ |১৭ ডিচেম্বৰ ২০২১ |- |১৪ |১০৬ |৭ আগষ্ট ২০২২ |৩০ ডিচেম্বৰ ২০২২ |- |১৫ |১০০ |১৪ আগষ্ট ২০২৩ |২৯ ডিচেম্বৰ ২০২৩ |- |১৬ |১৫২ |১২ আগষ্ট ২০২৪ |১১ মাৰ্চ ২০২৫ |- |১৭ |১০৫ |১১ আগষ্ট ২০২৫ |২ জানুৱাৰী ২০২৬ |- |১৮ |ঘোষণা কৰা হ'ব |২০২৬ |ঘোষণা কৰা হ'ব |} === শৃংখলা ১ঃ ২০০০-২০০১ === ২০০০ চনৰ ৩ জুলাইত কেবিচিৰ প্ৰিমিয়াৰ হৈছিল আৰু ইয়াৰ আয়োজক আছিল অমিতাভ বচ্চন, য'ত তেওঁক প্ৰথমবাৰৰ বাবে ভাৰতীয় টেলিভিছনত দেখা গৈছিল।<ref>[https://m.hindustantimes.com/india/i-m-just-one-anchor-amitabh/story-ArXaxKXD2WVWPHnCrpP07K.html "I'm just one anchor: Amitabh"]. Hindustan Times. 13 August 2005.</ref>কেবিচিয়ে প্ৰথমে প্ৰতিযোগীসকলক ১ কোটি টকা জিকাৰ সুযোগ প্ৰদান কৰিছিল।কেবিচিৰ ৰেটিং হ্ৰাস পোৱাৰ ফলত ধাৰাবাহিকখনক জুনিয়ৰ কেবিচি হিচাপে তৎক্ষণাত পুনৰ ফৰ্মেট কৰাৰ পথ প্ৰশস্ত কৰি ল'ৰা-ছোৱালীক প্ৰতিযোগী হিচাপে লোৱা হয় যি ২০০১ চনৰ ৬ মে'ৰ পৰা প্ৰচাৰ আৰম্ভ হয়। ২০০১ চনৰ ৩১ ডিচেম্বৰত এই শৃংখলাৰ অন্ত পৰে। প্ৰিমিয়াৰ ছিজনত এই অনুষ্ঠানটোৱে যথেষ্ট সমাদৰ লাভ কৰিছিল। এই শ্ব’টোৰ আটাইতকৈ দীঘলীয়া শৃংখলা।<ref>[https://www.indiantelevision.com/headlines/y2k1/may/may10.htm?amp "Junior KBC has what it takes"]. Indian Television dot com. 7 May 2001. [https://web.archive.org/web/20220123100531/https://www.indiantelevision.com/headlines/y2k1/may/may10.htm?amp Archived] from the original on 23 January 2022. Retrieved 9 August 2020.</ref> === শৃংখলা ২ঃ ২০০৫-২০০৬ === ২০০৫ চনৰ ৫ আগষ্টত চাৰি বছৰৰ বিৰতিৰ পিছত এই অনুষ্ঠানটো পুনৰ আৰম্ভ কৰা হয় আৰু ইয়াৰ নাম সলনি কৰা হয় কৌন বানেগা ক্ৰৌড়পতি ২ বা কেবিচি ২।এই ছিজনত শীৰ্ষ পুৰস্কাৰৰ পৰিমাণ দুগুণ বৃদ্ধি কৰি ২ কোটি টকা কৰা হয়।২০০৬ চনৰ ১৩ জানুৱাৰীত অমিতাভ বচ্চন অসুস্থ হৈ পৰাৰ পিছত ষ্টাৰ প্লাছে ইয়াৰ অন্ত পেলাইছিল। বচ্চনে নিৰ্ধাৰিত ৮৫ টা খণ্ডৰ ভিতৰত ৬১টা খণ্ডৰ দৃশ্যগ্ৰহণ কৰাৰ পাছত তেওঁ অসুস্থ হৈ পৰিছিল।তেওঁ সুস্থ হোৱাৰ পিছত ঘূৰি আহিব বুলি ঘোষণা কৰে যদিও, স্বাস্থ্যই তেওঁক বাকী ২৪ টা খণ্ডৰ চিত্ৰগ্ৰহণ কৰাত বাধা দিয়ে, তেতিয়া ষ্টাৰ টিভিয়ে নিৰ্মাণ বন্ধ কৰাৰ সিদ্ধান্ত লয়।<ref>[https://timesofindia.indiatimes.com/india/No-lifeline-Star-pulls-KBC-2-off-air/articleshow/1386080.cms "No lifeline, Star pulls KBC-2 off air"]. [[দ্য টাইম্‌ছ অৱ ইণ্ডিয়া|The Times of India]]. 24 January 2006.</ref> == তথ্যসূত্ৰ== <references /> [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় টেলিভিছন ধাৰাবাহিক]] [[শ্ৰেণী:হিন্দী ভাষাৰ দূৰদৰ্শন ধাৰাবাহিক]] sa1oqbnnz0e6k680shvrrl3shszu5so 0 129186 603041 569142 2026-04-26T17:14:05Z Jyoti Chiring 34123 603041 wikitext text/x-wiki {{Infobox artifact |name=হাথীগুম্ফা শিলালিপি |image=Hathigumpha inscription (2020).jpg | image_size =270px |material=শিল, কাটি লোৱা শিল |writing=প্ৰাকৃত |created=খ্ৰীষ্টপূৰ্ব দ্বিতীয় শতিকা-<br>১ম শতিকা খ্ৰীষ্টাব্দ<ref name="TPV"/> |period=কলিংগ |place=উদয়াগিৰি পাহাৰ, ভুবনেশ্বৰ, ওড়িশা |location={{coord|20|15|47|N|85|47|08|E|display=inline,title}} |map= {{Location map |India |float=center |relief=yes |label=Udayagiri Odisha |lat_deg=20.2631 |lon_deg=85.7856 }} {{OSM Location map |coord={{coord|20.2631|N|85.7856|E}} |float=center |zoom=10 |width=230 |height=150 |label=Hathigumpha |label-pos=top |caption={{center|Location of inscription}} |mark-coord={{coord|20.2631|N|85.7856|E}} |mark=Archaeological site icon (red).svg |mark-size1=12 }}}} {{Jainism}} {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}}'''হাথীগুম্ফা শিলালিপি''' {{en| Hathigumpha Inscription}} হৈছে [[ভাৰত]]ৰ [[ওড়িশা]]ৰ ভুবনেশ্বৰৰ ওচৰৰ উদয়াগিৰি পাহাৰৰ হাথীগুম্ফা নামৰ গুহাত ব্ৰাহ্মী লিপিত খোদিত কৰা প্ৰাকৃত ভাষাত লিখা সোতৰটা শাৰীৰে গঠিত [[জৈন]] শিলালিপি ।<ref>{{harvnb|Sircar|1965|p=213}}: "The Hathigumpha inscription is a Jain record of King Kharavela of Kalinga."</ref> খ্ৰীষ্টপূৰ্ব দ্বিতীয় শতিকাৰ পৰা খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰথম শতিকাৰ মাজৰ<ref name="Alan_2003">{{cite book |author=Alain Daniélou |title=A Brief History of India |url=https://archive.org/details/briefhistoryofin00dani|url-access=registration |date=11 February 2003 |publisher=Inner Traditions / Bear & Co |isbn=978-1-59477-794-3 |pages=[https://archive.org/details/briefhistoryofin00dani/page/139 139]–141}}</ref><ref name="Sudhakar_1974">{{cite book |author=Sudhakar Chattopadhyaya |title=Some Early Dynasties of South India |url=https://books.google.com/books?id=78I5lDHU2jQC&pg=PA20 |year=1974 |publisher=Motilal Banarsidass |isbn=978-81-208-2941-1 |pages=44–50 |access-date=22 May 2016 |archive-date=29 May 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160529125755/https://books.google.com/books?id=78I5lDHU2jQC&pg=PA20 |url-status=live }}</ref><ref name="Rama_1942">{{cite book |author=Rama Shankar Tripathi |title=History of Ancient India |url=https://books.google.com/books?id=rOVpOG6MPMcC&pg=PA199 |year=1942 |publisher=Motilal Banarsidass |isbn=978-81-208-0018-2 |pages=199–201}}</ref> ইয়াক কলিংগ ৰাজ্যৰ জৈন ৰজা খৰাভেলাই লিপিবদ্ধ কৰিছিল। {{Sfn|Krishan|1996|p=23}}{{refn|group=টোকা|The inscription is loaded with Jaina phrases, though the inscription explicitly states in verse 17 that he is ''sava-pasamda-pujako'' (worshipper of every religious sect).<ref name="Norman472–473">{{cite journal |last=Norman |first=K. R. |title=Review of Shashi Kant: The Hᾱthīgumphᾱ inscription of Khᾱravela and the Bhabru edict of Aśoka—a critical study |journal=Bulletin of the School of Oriental and African Studies |publisher=Cambridge University Press |volume=36 |issue=2 |year=1973 |doi=10.1017/s0041977x00134536 |pages=472–473|s2cid=179013997 }}</ref>}} হাথীগম্ফা শিলালিপিত অন্যান্য বিষয়ৰ লগতে প্ৰাচীন ভাৰতৰ পূব অঞ্চলৰ (বৰ্তমান ওড়িশাৰ অংশ আৰু ইয়াৰ ওচৰৰ) এজন ৰজাৰ জীৱনীমূলক আঁকিও উপস্থাপন কৰা হৈছে। ইয়াত ধৰ্মীয় মূল্যবোধ, ৰাজহুৱা আন্তঃগাঁথনি প্ৰকল্প, সামৰিক অভিযান আৰু ইয়াৰ উদ্দেশ্য, সমাজ আৰু সংস্কৃতিৰ তথ্যও সন্নিবিষ্ট কৰা হৈছে। পুৰাবিজ্ঞানৰ ফালৰ পৰা এই শিলালিপি খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰথম শতিকাৰ মাজভাগৰ পৰা খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰথম শতিকাৰ আৰম্ভণিলৈকে।<ref name="TPV">{{cite book |last1=Verma |first1=Thakur Prasad |title=The Palaeography Of Brahmi Script |date=1971 |page=[https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.130329/page/n95 86] |url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.130329}}</ref><ref>{{cite book |last1=Shimada |first1=Akira |title=Early Buddhist Architecture in Context: The Great Stūpa at Amarāvatī (ca. 300 BCE-300 CE) |year=2012 |publisher=BRILL |isbn=978-90-04-23326-3 |page=57 |url=https://books.google.com/books?id=pfUyAQAAQBAJ&pg=PA57 |language=en |access-date=26 December 2019 |archive-date=30 October 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211030215542/https://books.google.com/books?id=pfUyAQAAQBAJ&pg=PA57 |url-status=live }}</ref> ==স্থান আৰু ইতিহাস== [[File:Hathigumpha.JPG|thumb|300px|left|হাথীগুম্ফা স্মৃতিসৌধৰ প্ৰৱেশদ্বাৰ। স্তম্ভযুক্ত ফ্ৰণ্ট, ষ্টেপ আৰু অন্যান্য গঠনসমূহ ১৯ আৰু ২০ শতিকাত সংযোজন কৰা হৈছিল যাতে এই স্মৃতিসৌধটো সংৰক্ষণত সহায় কৰে।]] খৰাভেলাৰ হাথীগুম্ফা শিলালিপি (অনুবাদ "হাতী গুহা" শিলালিপি) ভুৱনেশ্বৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰৰ পৰা প্ৰায় ৫ কিলোমিটাৰ (৩.১ মাইল) পশ্চিমে উদয়াগিৰিত পোৱা যায়। উদয়াগিৰি পাহাৰত ৰাণী গুম্ফা আদি বহুতো প্ৰাচীন শিল কটা গুহা আছে। ইয়াৰ ভিতৰত ৰাণী গুম্ফাৰ পশ্চিমে উদয়াগিৰি পাহাৰৰ দক্ষিণ মুখত হাথীগুম্ফা নামৰ এটা গুহা আছে।{{refn|group=টোকা|The Hathigumpha is between the Sarpa Gumpha (on its right) and Svargapuri and Mancapuri Gumpha (left).}} এই গুহাটোৰ নামেৰে এই শিলালিপিৰ নামকৰণ কৰা হৈছে। ইয়াক গুহাটোৰ আংশিকভাৱে সন্মুখত আৰু আংশিকভাৱে চিলিঙত পোৱা যায়।<ref name=ei20p71>{{cite book |author1=K P Jayaswal |author2=R D Banerji |title=Epigraphia Indica Volume XX |year=1920 |url=https://archive.org/details/epigrahiaindicav014769mbp |publisher=Archaeological Survey of India |pages=71–72}}, {{PD-notice}}</ref> যদিও খ্ৰীষ্টপূৰ্ব দ্বিতীয় শতিকাৰ পৰা খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰথম শতিকাৰ ভিতৰত এই শিলালিপিটো এ ষ্টাৰলিঙে পুনৰ আৱিষ্কাৰ নকৰালৈকে আৰু ১৮২৫ চনত এছিয়াটিক ৰিচাৰ্চ পঞ্চদশত প্ৰকাশ নকৰালৈকে পণ্ডিতসকলৰ বাবে অজ্ঞাত আছিল ১৮৭৭ চন।<ref name=ei20p71/> আৰ এল মিত্ৰই ১৮৮০ চনত তেওঁৰ এণ্টিকিউটিজ অৱ অৰিছাত ইয়াৰ পৰিৱৰ্তিত সংস্কৰণ প্ৰকাশ কৰে। এই গুৰুত্বপূৰ্ণ শিলালিপিৰ প্ৰথম কাষ্ট ১৮৮৪ চনত ভগৱান লাল ইন্দ্ৰজীয়ে প্ৰকাশ কৰে, তাৰ পিছত ১৯০৬ চনত ব্লচে চিয়াঁহীৰ ছাপ প্ৰকাশ কৰে।<ref name=ei20p71/> ইন্দ্ৰজী আছিল প্ৰথম পণ্ডিত যিয়ে ঘোষণা কৰিছিল যে হাথীগুম্ফা শিলালিপিত প্ৰশংসা কৰা ৰজাৰ নাম খাৰাভেলা,<ref name="asiatic_soc">{{cite web |title=Full text of "Annual address delivered to the Asiatic Society of Bengal, Calcutta, 2nd February, 1898" |author=A. F. Rudolf Hoernlé|author-link=Rudolf Hoernlé |url=https://archive.org/stream/annualaddressdel00hoeruoft/annualaddressdel00hoeruoft_djvu.txt |publisher=[[Asiatic Society of Bengal]] |year=1898|access-date=4 September 2014}}</ref> কিন্তু অভিনেতা-অভিনেত্ৰী, তেওঁৰ অনুবাদ আৰু ব্যাখ্যাত বহু ভুল আছিল।<ref>J.F. Fleet (1910), The Hathigumpha Inscription, The Journal of the Royal Asiatic Society of Great Britain and Ireland, pp. 824–828, {{JSTOR|25189732}}</ref> হাথীগম্ফা শিলালিপিৰ অনুবাদ, বিতৰ্ক, সমস্যা আৰু বিভিন্ন সংশোধনে কিলহৰ্ণ, ফ্লীট, লুডাৰ্ছ, বেনাৰ্জী, জয়ছৱাল, ক'ন', থমাছ, মজুমদাৰ, বৰুৱা, পাণ্ডে, চৰকাৰ আৰু বহুতো পণ্ডিতৰ দৃষ্টি আকৰ্ষণ কৰিছে।<ref name=ei20p71/><ref name=Majumdar1922>{{cite book |last=Majumdar |first=R.C. |title=Second Note on the Hathigumpha Inscription of Khâravela |year=1922 |url=https://books.google.com/books?id=LHszyQEACAAJ |access-date=16 August 2021 |archive-date=16 August 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210816033711/https://books.google.com/books?id=LHszyQEACAAJ |url-status=live }}</ref><ref>M. S. Pandey (1964), ''A Note on the Hathigumpha Inscription'', Proceedings of the Indian History Congress, Vol. 26, PART 1, pp. 132-136, {{JSTOR|44133109}}</ref> অজন্তা আৰু ভাৰতৰ অন্যান্য গুহাৰ কীৰ্তিচিহ্নসমূহৰ ওপৰত অধ্যয়নৰ বাবে পৰিচিত ইতিহাসবিদ ৱালটাৰ স্পিংকৰ মতে, হাথীগম্ফা শিলালিপিৰ আৰম্ভণিতে ভুল পঢ়া আৰু ভুল ব্যাখ্যাৰ ফলত [[অন্ধ্ৰপ্ৰদেশ]], [[ওড়িশা]], ডেকান অঞ্চল আৰু আৰম্ভণিৰ ভাৰতৰ ইতিহাসৰ বিষয়ে ভুল আৰু ভুল তত্ত্ব বহুলভাৱে প্ৰচলিত হৈছে।<ref name="Spinkp95">{{cite journal |last=Spink |first=Walter |title=On the Development of Early Buddhist Art in India |journal=The Art Bulletin |volume=40 |issue=2 |year=1958 |doi=10.2307/3047760 |pages=99, context: 95–120 |jstor=3047760}}</ref> ==বিৱৰণ== সোতৰ শাৰীৰে গঠিত এই শিলালিপি প্ৰাকৃত ভাষা আৰু ব্ৰাহ্মী লিপিত খোদিত কৰা হৈছে। হাথীগুম্ফা গুহাৰ ওপৰৰ শিলৰ পৰা আৰম্ভ হোৱা শিলালিপিটো সন্মুখৰ পৰা প্ৰথম আঠটা ৰেখা দেখা যায়। বাকী নটা ৰেখা একেটা শিলৰ ওপৰত যদিও গুহাটোৰ ঢালৰ আকৃতিৰ বাবে গুহাৰ চালত অৰ্থাৎ চিলিঙত দেখা দিয়ে। এই সোতৰটা ৰেখাই শিলৰ পৃষ্ঠত প্ৰায় ১৫ ফুট বাই ৫.৫ ফুট অঞ্চল সামৰি লৈছে।<ref name="Kantp6">{{cite book |last=Kant |first=Shashi |title=The Hāthīgumphā Inscription of Khāravela and the Bhabru Edict of Aśoka: A Critical Study (2nd Edition, published in 2000) |publisher=Prints India |year=1971 |url=https://books.google.com/books?id=GEo_AAAAMAAJ |pages=6–8 |access-date=16 August 2021 |archive-date=16 August 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210816115033/https://books.google.com/books?id=GEo_AAAAMAAJ |url-status=live }} (Note: Sections of Shashi Kant book is exact copy of ''EI-Vol.XX'', the ASI publication in 1920)</ref> এই শিলালিপি থকা শিলটোৰ তলত গুহাৰ দেৱালবোৰ শিলৰ দৰে কাটি লোৱা আৰু কিছুমান অংশ চিকচিকিয়া কৰা হৈছে। এইবোৰতো শিলালিপি আছে, কিন্তু এইবোৰ দশম আৰু একাদশ শতিকাৰ ভিতৰত সংযোজন কৰা হৈছিল, আৰু ইয়াক সৰু হাতীগুম্ফা শিলালিপি বুলি জনা যায়। মজিয়াৰ ওচৰত শিলে কাটি লোৱা সৰু সৰু বিভাজন আছে যিবোৰে কোঠাবোৰৰ মাজত বেৰ গঠন নকৰে।<ref name=ei20p71/> {{Quote box |quote=যিহেতু ই অতি কঠিন প্ৰাকৃত ভাষাত লিখা হৈছে, আৰু ইয়াৰ আখৰবোৰ শতিকাজুৰি বতৰত ক্ষতিগ্ৰস্ত হৈ আহিছে আৰু কিছুমান ঠাইত সম্পূৰ্ণ অপঠনীয়, সেয়েহে হাতীগুম্ফা শিলালিপিটো ইতিহাসবিদ আৰু পুৰাবিজ্ঞানীসকলৰ মাজত দীৰ্ঘদিন ধৰি যথেষ্ট বিতৰ্কৰ বিষয় হৈ আহিছে। |source=— [[Arthur Llewellyn Basham|আৰ্থাৰ লিৱেলিন বাছাম]]<ref>{{cite book |last=Kant |first=Shashi |title=The Hāthīgumphā Inscription of Khāravela and the Bhabru Edict of Aśoka: A Critical Study (2nd Edition, published in 2000) |publisher=Prints India |year=1971 |url=https://books.google.com/books?id=GEo_AAAAMAAJ |pages=vii |access-date=16 August 2021 |archive-date=16 August 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210816115033/https://books.google.com/books?id=GEo_AAAAMAAJ |url-status=live }}</ref> |bgcolor=#FFD0AA |width=30em |align=right }} হাতৰ আখৰৰ বিশ্লেষণৰ পৰা অনুমান কৰিব পাৰি যে তিনিজন ভিন্ন লিখকে সম্ভৱতঃ একেলগে কাম কৰি এই শিলালিপিটো প্ৰস্তুত কৰিছিল।<ref name=ei20p71/> লিখকসকলে সম্ভৱতঃ ওপৰত ওলমি থকা শিলটো কাটিছে আৰু তাৰ পিছত ব্ৰাহ্মী গ্ৰন্থখন অতি বিশদভাৱে খোদিত কৰিছিল। মূল হাতীগুম্ফা শিলালিপিৰ ১–৬ নং শাৰীবোৰ ভালদৰে সংৰক্ষিত হৈ আছে, আনহাতে শেষৰ চাৰিটা ১৬–১৭ নং শাৰীবোৰৰ বাওঁ অংশৰ কিছু ক্ষতি হৈছে আৰু বাকী শাৰীবোৰ আংশিকভাৱে সংৰক্ষিত হৈ আছে। মাজৰ বাকী সাতটা শাৰী – ৭ৰ পৰা ১৫ শাৰীলৈকে – সমস্যাজনক আৰু ইয়াক কেইবাটাও ভিন্ন ধৰণে পঢ়িব পাৰি।{{sfn|B Barua|1929|pp=3–4}} ==তাৰিখ== ১৯ শতিকাৰ মাজভাগ আৰু শেষৰ ফালে পণ্ডিতসকলে এই শিলালিপি খ্ৰীষ্টপূৰ্ব তৃতীয় বা দ্বিতীয় শতিকাৰ হ’ব পাৰে বুলি মত প্ৰকাশ কৰিছিল। বুহলাৰৰ মতে পুৰাতাত্ত্বিক বিশ্লেষণে প্ৰকাশ কৰে যে এই শিলালিপি খ্ৰীষ্টপূৰ্ব দ্বিতীয় শতিকাৰ আগৰ বা খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰথম শতিকাৰ পিছৰ হ'ব নোৱাৰে।<ref name=ei20p72>{{cite book |author1=K P Jayaswal |author2=R D Banerji |title=Epigraphia Indica Volume XX |year=1920 |url=https://archive.org/details/epigrahiaindicav014769mbp |publisher=Archaeological Survey of India |pages=72–76 with footnotes}}, {{PD-notice}}</ref> ১৯২০ চনত জয়ছোৱাল আৰু বেনাৰ্জীয়ে কয় যে এই শিলালিপিৰ দ্বিতীয় শতিকাৰ আগৰ হ'ব নোৱাৰে, আৰু অলপ পিছৰ হ'ব পাৰে।<ref name=ei20p72/> পুৰাতাত্ত্বিক আৰু অন্যান্য পুৰণি ভাৰতীয় শিলালিপিৰ তথ্যৰ সৈতে তুলনাৰ ভিত্তিত ছিৰকাৰে ইয়াক খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰথম শতিকাৰ দ্বিতীয়াৰ্ধ বা সম্ভৱতঃ খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰথম শতিকাৰ প্ৰথম কেইটামান দশকৰ বুলি কয়।<ref>D. Sircar (1965), Select Inscriptions Volume 1, Calcutta University Press, page 213–214 footnote 1</ref> ==তাৎপৰ্য্য== মূল প্ৰবন্ধ: খাৰাভেলা § ৰাজত্ব [[File:Kharabela inscription, Hatigumpha, Khandagiri, Bhubaneswar.jpg|thumb|উদয়াগিৰি পাহাৰত ৰজা খাৰাভেলাৰ হাতীগম্ফা শিলালিপি প্ৰথমবাৰৰ বাবে ''"কৰ্পাছ ইনস্ক্ৰিপচনম ইণ্ডিকাৰাম, ভলিউম I: [[আলেকজেণ্ডাৰ কানিংহামৰ আশোকাৰ শিলালিপি]]"'', ১৮২৭ চনত অংকন কৰা হৈছে। ]] হাতীগুম্ফা শিলালিপি হৈছে জৈন ক’লিংগ শাসক খাৰাভেলাৰ বিষয়ে তথ্য লাভৰ মুখ্য উৎস। এই শিলালিপিত তেওঁৰ বছৰ-বছৰভিত্তিক কৃতিত্বসমূহ বৰ্ণনা কৰা হৈছে। ৰিচাৰ্ড চেলমনৰৰ মতে, এই বৰ্ণনাবোৰ “এটা শুদ্ধ প্ৰশস্তি”ৰ স্বভাৱৰ সৈতে প্ৰায় মিল আছে। এইটো শিলালিপিৰ প্ৰশস্তি শৈলীৰ এটা প্ৰাৰম্ভিক নমুনা হিচাপে গণ্য কৰা হয়।[39] পণ্ডিতসকলৰ মাজত মতানৈক্য হ’ল মূলতঃ শিলালিপিখনৰ পাঠ, সংযোজন, ব্যাখ্যা কৰা, তাৰিখ নিৰ্ধাৰণ কৰা আৰু তাৰ পিছত উল্লেখ কৰা ঠাই আৰু মানুহৰ নামক অন্যান্য ৰেকৰ্ড আৰু প্ৰাচীন পৰিঘটনাৰ সাধাৰণ কালক্ৰমৰ সৈতে সংযোগ কৰি কোনো বিশেষ পাঠ শুদ্ধ বুলি ধৰি লোৱা। হাতীগুম্ফা শিলালিপিত অন্তৰ্ভুক্ত উল্লেখযোগ্য কিছুমান বিষয় হ'ল:[40][41] *প্ৰাচীন ভাৰতৰ ডাঙৰ ডাঙৰ ৰাজহুৱা আন্তঃগাঁথনি প্ৰকল্প (এই শাৰীবোৰ স্পষ্টকৈ পঢ়িব পাৰি) *সন্ন্যাসী, ৰাজহুৱা, ব্ৰাহ্মণক দাতব্য অনুদান *উৎসৱ আৰু কলা-সংস্কৃতি *[[সতবাহন ৰজা সতকৰ্ণী]]ৰ বিৰুদ্ধে যুদ্ধ। এই উল্লেখে মধ্য ভাৰতৰ বহু বৌদ্ধ কীৰ্তিচিহ্নৰ ভুল তাৰিখ নিৰ্ধাৰণ কৰাত মূল অৰিহণা যোগাইছে বুলি ৱালটাৰ স্পিংকে কয়। প্ৰথমে হাতীগুম্ফা শিলালিপি খ্ৰীষ্টপূৰ্ব তৃতীয় আৰু দ্বিতীয় শতিকাৰ মাজৰ বুলি ধৰা হৈছিল, তাৰ পিছত এই পাঠৰ আধাৰত সাতকৰ্ণীক খাৰাভেলাৰ সমসাময়িক হিচাপে গণ্য কৰা হৈছিল। এই ভুলটো আৰু বেছিকৈ বাঢ়ি আহিল, যাৰ ফলত আধুনিক ভাৰতীয় সাহিত্যত ব্যাপকভাৱে পুনৰাবৃত্তিমূলক বিশ্বাসৰ সৃষ্টি হয় যে আদিম অন্ধ্ৰ বংশৰ আৰম্ভণি খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৩য় শতিকাৰ শেষৰ পৰা দ্বিতীয় শতিকাৰ আৰম্ভণিতে হৈছিল, এই প্ৰাচীন অন্ধ্ৰ শাসকসকল আৰু অন্যান্যসকলে খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৩০০ চনৰ পৰা খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ১০০ চনৰ ভিতৰত ভাজা, নাচিক, কণ্ডনে আৰু কিছুমান কৃষ্ণ নদী উপত্যকাৰ স্থানত চৈত্য হল নিৰ্মাণ কৰিছিল। এই ভুল বহুগুণে বৃদ্ধি পাইছে বুলি স্পিংকে কয়, য’ত অন্ধ্ৰ ৰজাৰ নাম উল্লেখ কৰা আন বহুতো শিলালিপি, মুদ্ৰা, গ্ৰন্থৰ লগতে কীৰ্তিচিহ্নসমূহো পিছৰ আৱিষ্কাৰ আৰু পণ্ডিতে পোৱাতকৈ বহু বেছি প্ৰাচীন যুগৰ বুলি ধৰা হৈছে। এই ভুলে ভাৰতীয় ইতিহাসৰ শিল্প বিকাশৰ কালক্ৰমতো প্ৰভাৱ পেলাইছে। এই স্মৃতিসৌধ আৰু তাৰিখসমূহৰ বহুতো ২০০ৰ পৰা ৩০০ বছৰলৈকে, খ্ৰীষ্টীয় প্ৰথম শতিকা আৰু খ্ৰীষ্টীয় দ্বিতীয় শতিকাৰ আৰম্ভণিলৈকে আগুৱাই নিব লাগে।[42] [[File:Hathigumpha inscription (2020) Satakani detail.jpg|thumb|100px|"[["সতকৰ্ণী"]]" শিলালিপিত ।]] *এজন নন্দ ৰাজবংশৰ ৰজাই পানীৰ খাল নিৰ্মাণ কৰিছিল, যিটো তাৰ পিছত খাৰাভেলাই কলিংগ ৰাজধানীলৈকে সম্প্ৰসাৰিত কৰিছিল। এই নন্দ ৰজাজন এটা ব্যাখ্যাত ১৩০ বছৰৰ আগৰ (এইটো যথেষ্ট বিতৰ্কিত), আন এটা পাঠ অনুসাৰে খাৰাভেলাৰ প্ৰায় ৩০০ বছৰ আগৰ।[43] যদি খৰাভেলাক খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ১ম শতিকাত ৰখা হয় আৰু এই পাঠকে প্ৰাচীন ভাৰতৰ ৩০০ বছৰৰ ওপৰৰ বাস্তৱিক পৰিঘটনাসমূহ প্ৰতিফলিত কৰে বুলি ধৰা হয়, তেন্তে এই ব্যাখ্যাই খ্ৰীষ্টপূৰ্ব চতুৰ্থ শতিকাৰ পৰা খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ১ম শতিকাৰ মাজত ঐতিহাসিক অভিলেখ ৰখাৰ ইংগিত দিয়ে, যʼত এজন ভাৰতীয় শাসকে খ্ৰীষ্টপূৰ্ব চতুৰ্থ শতিকাতেই ৰাজহুৱা পানী যোগান ব্যৱস্থাৰ দৰে ডাঙৰ আন্তঃগাঁথনি প্ৰকল্প আৰম্ভ কৰিছিল আৰু জৈন ধৰ্মত মূৰ্তি পূজাৰো এক পৰম্পৰা আছিল।[43] *এজন নন্দ ৰাজবংশৰ ৰজাই "কা[লি]ংগাজিনাম" লৈ যোৱাৰ উল্লেখ পোৱা যায়। ইয়াৰ ব্যাখ্যা কৰা হৈছে যে হয় কলিংগৰ পৰা জৈন প্ৰতিমূৰ্তি বা তাৰ আসন কাঢ়ি লোৱা, নহয় কলিংগৰ কোনো ঠাই জয় কৰা, যিটো তাৰ পিছত খৰাভেলে কলিংলৈ ঘূৰাই আনে।[34][35] ১৯২৫ চনত গ্লাচেনেপে ইয়াৰ অৰ্থ জিনাৰ মূৰ্তি হ'ব পাৰে বুলি মত প্ৰকাশ কৰে।[44] আধুনিক যুগৰ ৰাও আৰু থাপাৰৰ দৰে পণ্ডিতসকলেও ইয়াক জৈন প্ৰতিমূৰ্তি (মূৰ্তি) নন্দ ৰজাই কাঢ়ি লৈ ​​গৈছিল (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰায় ৫ম শতিকা) আৰু তাৰ পিছত খাৰাভেলাই (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰায় ২য় শতিকা) ঘূৰাই আনিছিল বুলি ব্যাখ্যা কৰে।[45][46] ছ’নিয়া কুইন্টালাৰ মতে ইয়াক মূৰ্তি বা প্ৰতিমা বুলি ব্যাখ্যা কৰা উচিত নহয়। জৈন ধৰ্মৰ সৈতে জড়িত প্ৰাচীন প্ৰত্নতাত্ত্বিক স্থান যেনে কংকলী তিলাত থকা মথুৰা স্থানৰ এটা অংশই এই কথা নিশ্চিত কৰে যে সেই সময়ছোৱাত জৈন ধৰ্মত মানুহৰ আকৃতিৰ মূৰ্তি-পূজা নাছিল; তাৰ পৰিৱৰ্তে নিৰাকাৰ বস্তুৰ পূজা চলিছিল। তেওঁৰ মতে উদয়াগিৰিতো ওচৰৰ মানচাপুৰী গুহাত পূজা সমাৱেশ দেখা যায় আৰু তাত কোনো মূৰ্তি বা প্ৰতিমা নাই। এইদৰে এই শব্দটোক মূৰ্তি বা প্ৰতিমা বুলি ব্যাখ্যা কৰা, আৰু ইয়াক খাৰাভেলাৰ বহু শতিকা আগতে কাঢ়ি নিয়াটো শুদ্ধ হ'ব নোৱাৰে।[47] ==টোকা== {{reflist|group=টোকা}} ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{reflist | colwidth = 20em | refs = }} [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ পৰ্যটনস্থলী]] [[শ্ৰেণী:ভাৰত]] [[শ্ৰেণী:ওড়িশা]] b50uo6jid98zmrnb6gtd163nenp51ic 603160 603041 2026-04-27T05:53:18Z Jyoti Chiring 34123 603160 wikitext text/x-wiki {{Infobox artifact |name=হাথীগুম্ফা শিলালিপি |image=Hathigumpha inscription (2020).jpg | image_size =270px |material=শিল, কাটি লোৱা শিল |writing=প্ৰাকৃত |created=খ্ৰীষ্টপূৰ্ব দ্বিতীয় শতিকা-<br>১ম শতিকা খ্ৰীষ্টাব্দ<ref name="TPV"/> |period=কলিংগ |place=উদয়াগিৰি পাহাৰ, ভুবনেশ্বৰ, ওড়িশা |location={{coord|20|15|47|N|85|47|08|E|display=inline,title}} |map= {{Location map |India |float=center |relief=yes |label=Udayagiri Odisha |lat_deg=20.2631 |lon_deg=85.7856 }} {{OSM Location map |coord={{coord|20.2631|N|85.7856|E}} |float=center |zoom=10 |width=230 |height=150 |label=Hathigumpha |label-pos=top |caption={{center|Location of inscription}} |mark-coord={{coord|20.2631|N|85.7856|E}} |mark=Archaeological site icon (red).svg |mark-size1=12 }}}} {{Jainism}} {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}}'''হাথীগুম্ফা শিলালিপি''' {{en| Hathigumpha Inscription}} হৈছে [[ভাৰত]]ৰ [[ওড়িশা]]ৰ ভুবনেশ্বৰৰ ওচৰৰ উদয়াগিৰি পাহাৰৰ হাথীগুম্ফা নামৰ গুহাত ব্ৰাহ্মী লিপিত খোদিত কৰা প্ৰাকৃত ভাষাত লিখা সোতৰটা শাৰীৰে গঠিত [[জৈন]] শিলালিপি ।<ref>{{harvnb|Sircar|1965|p=213}}: "The Hathigumpha inscription is a Jain record of King Kharavela of Kalinga."</ref> খ্ৰীষ্টপূৰ্ব দ্বিতীয় শতিকাৰ পৰা খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰথম শতিকাৰ মাজৰ<ref name="Alan_2003">{{cite book |author=Alain Daniélou |title=A Brief History of India |url=https://archive.org/details/briefhistoryofin00dani|url-access=registration |date=11 February 2003 |publisher=Inner Traditions / Bear & Co |isbn=978-1-59477-794-3 |pages=[https://archive.org/details/briefhistoryofin00dani/page/139 139]–141}}</ref><ref name="Sudhakar_1974">{{cite book |author=Sudhakar Chattopadhyaya |title=Some Early Dynasties of South India |url=https://books.google.com/books?id=78I5lDHU2jQC&pg=PA20 |year=1974 |publisher=Motilal Banarsidass |isbn=978-81-208-2941-1 |pages=44–50 |access-date=22 May 2016 |archive-date=29 May 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160529125755/https://books.google.com/books?id=78I5lDHU2jQC&pg=PA20 |url-status=live }}</ref><ref name="Rama_1942">{{cite book |author=Rama Shankar Tripathi |title=History of Ancient India |url=https://books.google.com/books?id=rOVpOG6MPMcC&pg=PA199 |year=1942 |publisher=Motilal Banarsidass |isbn=978-81-208-0018-2 |pages=199–201}}</ref> ইয়াক কলিংগ ৰাজ্যৰ জৈন ৰজা খৰাভেলাই লিপিবদ্ধ কৰিছিল। {{Sfn|Krishan|1996|p=23}}{{refn|group=টোকা|The inscription is loaded with Jaina phrases, though the inscription explicitly states in verse 17 that he is ''sava-pasamda-pujako'' (worshipper of every religious sect).<ref name="Norman472–473">{{cite journal |last=Norman |first=K. R. |title=Review of Shashi Kant: The Hᾱthīgumphᾱ inscription of Khᾱravela and the Bhabru edict of Aśoka—a critical study |journal=Bulletin of the School of Oriental and African Studies |publisher=Cambridge University Press |volume=36 |issue=2 |year=1973 |doi=10.1017/s0041977x00134536 |pages=472–473|s2cid=179013997 }}</ref>}} হাথীগম্ফা শিলালিপিত অন্যান্য বিষয়ৰ লগতে প্ৰাচীন ভাৰতৰ পূব অঞ্চলৰ (বৰ্তমান ওড়িশাৰ অংশ আৰু ইয়াৰ ওচৰৰ) এজন ৰজাৰ জীৱনীমূলক আঁকিও উপস্থাপন কৰা হৈছে। ইয়াত ধৰ্মীয় মূল্যবোধ, ৰাজহুৱা আন্তঃগাঁথনি প্ৰকল্প, সামৰিক অভিযান আৰু ইয়াৰ উদ্দেশ্য, সমাজ আৰু সংস্কৃতিৰ তথ্যও সন্নিবিষ্ট কৰা হৈছে। পুৰাবিজ্ঞানৰ ফালৰ পৰা এই শিলালিপি খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰথম শতিকাৰ মাজভাগৰ পৰা খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰথম শতিকাৰ আৰম্ভণিলৈকে।<ref name="TPV">{{cite book |last1=Verma |first1=Thakur Prasad |title=The Palaeography Of Brahmi Script |date=1971 |page=[https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.130329/page/n95 86] |url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.130329}}</ref><ref>{{cite book |last1=Shimada |first1=Akira |title=Early Buddhist Architecture in Context: The Great Stūpa at Amarāvatī (ca. 300 BCE-300 CE) |year=2012 |publisher=BRILL |isbn=978-90-04-23326-3 |page=57 |url=https://books.google.com/books?id=pfUyAQAAQBAJ&pg=PA57 |language=en |access-date=26 December 2019 |archive-date=30 October 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211030215542/https://books.google.com/books?id=pfUyAQAAQBAJ&pg=PA57 |url-status=live }}</ref> ==স্থান আৰু ইতিহাস== [[File:Hathigumpha.JPG|thumb|300px|left|হাথীগুম্ফা স্মৃতিসৌধৰ প্ৰৱেশদ্বাৰ। স্তম্ভযুক্ত ফ্ৰণ্ট, ষ্টেপ আৰু অন্যান্য গঠনসমূহ ১৯ আৰু ২০ শতিকাত সংযোজন কৰা হৈছিল যাতে এই স্মৃতিসৌধটো সংৰক্ষণত সহায় কৰে।]] খৰাভেলাৰ হাথীগুম্ফা শিলালিপি (অনুবাদ "হাতী গুহা" শিলালিপি) ভুৱনেশ্বৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰৰ পৰা প্ৰায় ৫ কিলোমিটাৰ (৩.১ মাইল) পশ্চিমে উদয়াগিৰিত পোৱা যায়। উদয়াগিৰি পাহাৰত ৰাণী গুম্ফা আদি বহুতো প্ৰাচীন শিল কটা গুহা আছে। ইয়াৰ ভিতৰত ৰাণী গুম্ফাৰ পশ্চিমে উদয়াগিৰি পাহাৰৰ দক্ষিণ মুখত হাথীগুম্ফা নামৰ এটা গুহা আছে।{{refn|group=টোকা|The Hathigumpha is between the Sarpa Gumpha (on its right) and Svargapuri and Mancapuri Gumpha (left).}} এই গুহাটোৰ নামেৰে এই শিলালিপিৰ নামকৰণ কৰা হৈছে। ইয়াক গুহাটোৰ আংশিকভাৱে সন্মুখত আৰু আংশিকভাৱে চিলিঙত পোৱা যায়।<ref name=ei20p71>{{cite book |author1=K P Jayaswal |author2=R D Banerji |title=Epigraphia Indica Volume XX |year=1920 |url=https://archive.org/details/epigrahiaindicav014769mbp |publisher=Archaeological Survey of India |pages=71–72}}, {{PD-notice}}</ref> যদিও খ্ৰীষ্টপূৰ্ব দ্বিতীয় শতিকাৰ পৰা খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰথম শতিকাৰ ভিতৰত এই শিলালিপিটো এ ষ্টাৰলিঙে পুনৰ আৱিষ্কাৰ নকৰালৈকে আৰু ১৮২৫ চনত এছিয়াটিক ৰিচাৰ্চ পঞ্চদশত প্ৰকাশ নকৰালৈকে পণ্ডিতসকলৰ বাবে অজ্ঞাত আছিল ১৮৭৭ চন।<ref name=ei20p71/> আৰ এল মিত্ৰই ১৮৮০ চনত তেওঁৰ এণ্টিকিউটিজ অৱ অৰিছাত ইয়াৰ পৰিৱৰ্তিত সংস্কৰণ প্ৰকাশ কৰে। এই গুৰুত্বপূৰ্ণ শিলালিপিৰ প্ৰথম কাষ্ট ১৮৮৪ চনত ভগৱান লাল ইন্দ্ৰজীয়ে প্ৰকাশ কৰে, তাৰ পিছত ১৯০৬ চনত ব্লচে চিয়াঁহীৰ ছাপ প্ৰকাশ কৰে।<ref name=ei20p71/> ইন্দ্ৰজী আছিল প্ৰথম পণ্ডিত যিয়ে ঘোষণা কৰিছিল যে হাথীগুম্ফা শিলালিপিত প্ৰশংসা কৰা ৰজাৰ নাম খাৰাভেলা,<ref name="asiatic_soc">{{cite web |title=Full text of "Annual address delivered to the Asiatic Society of Bengal, Calcutta, 2nd February, 1898" |author=A. F. Rudolf Hoernlé|author-link=Rudolf Hoernlé |url=https://archive.org/stream/annualaddressdel00hoeruoft/annualaddressdel00hoeruoft_djvu.txt |publisher=[[Asiatic Society of Bengal]] |year=1898|access-date=4 September 2014}}</ref> কিন্তু অভিনেতা-অভিনেত্ৰী, তেওঁৰ অনুবাদ আৰু ব্যাখ্যাত বহু ভুল আছিল।<ref>J.F. Fleet (1910), The Hathigumpha Inscription, The Journal of the Royal Asiatic Society of Great Britain and Ireland, pp. 824–828, {{JSTOR|25189732}}</ref> হাথীগম্ফা শিলালিপিৰ অনুবাদ, বিতৰ্ক, সমস্যা আৰু বিভিন্ন সংশোধনে কিলহৰ্ণ, ফ্লীট, লুডাৰ্ছ, বেনাৰ্জী, জয়ছৱাল, ক'ন', থমাছ, মজুমদাৰ, বৰুৱা, পাণ্ডে, চৰকাৰ আৰু বহুতো পণ্ডিতৰ দৃষ্টি আকৰ্ষণ কৰিছে।<ref name=ei20p71/><ref name=Majumdar1922>{{cite book |last=Majumdar |first=R.C. |title=Second Note on the Hathigumpha Inscription of Khâravela |year=1922 |url=https://books.google.com/books?id=LHszyQEACAAJ |access-date=16 August 2021 |archive-date=16 August 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210816033711/https://books.google.com/books?id=LHszyQEACAAJ |url-status=live }}</ref><ref>M. S. Pandey (1964), ''A Note on the Hathigumpha Inscription'', Proceedings of the Indian History Congress, Vol. 26, PART 1, pp. 132-136, {{JSTOR|44133109}}</ref> অজন্তা আৰু ভাৰতৰ অন্যান্য গুহাৰ কীৰ্তিচিহ্নসমূহৰ ওপৰত অধ্যয়নৰ বাবে পৰিচিত ইতিহাসবিদ ৱালটাৰ স্পিংকৰ মতে, হাথীগম্ফা শিলালিপিৰ আৰম্ভণিতে ভুল পঢ়া আৰু ভুল ব্যাখ্যাৰ ফলত [[অন্ধ্ৰপ্ৰদেশ]], [[ওড়িশা]], ডেকান অঞ্চল আৰু আৰম্ভণিৰ ভাৰতৰ ইতিহাসৰ বিষয়ে ভুল আৰু ভুল তত্ত্ব বহুলভাৱে প্ৰচলিত হৈছে।<ref name="Spinkp95">{{cite journal |last=Spink |first=Walter |title=On the Development of Early Buddhist Art in India |journal=The Art Bulletin |volume=40 |issue=2 |year=1958 |doi=10.2307/3047760 |pages=99, context: 95–120 |jstor=3047760}}</ref> ==বিৱৰণ== সোতৰ শাৰীৰে গঠিত এই শিলালিপি প্ৰাকৃত ভাষা আৰু ব্ৰাহ্মী লিপিত খোদিত কৰা হৈছে। হাথীগুম্ফা গুহাৰ ওপৰৰ শিলৰ পৰা আৰম্ভ হোৱা শিলালিপিটো সন্মুখৰ পৰা প্ৰথম আঠটা ৰেখা দেখা যায়। বাকী নটা ৰেখা একেটা শিলৰ ওপৰত যদিও গুহাটোৰ ঢালৰ আকৃতিৰ বাবে গুহাৰ চালত অৰ্থাৎ চিলিঙত দেখা দিয়ে। এই সোতৰটা ৰেখাই শিলৰ পৃষ্ঠত প্ৰায় ১৫ ফুট বাই ৫.৫ ফুট অঞ্চল সামৰি লৈছে।<ref name="Kantp6">{{cite book |last=Kant |first=Shashi |title=The Hāthīgumphā Inscription of Khāravela and the Bhabru Edict of Aśoka: A Critical Study (2nd Edition, published in 2000) |publisher=Prints India |year=1971 |url=https://books.google.com/books?id=GEo_AAAAMAAJ |pages=6–8 |access-date=16 August 2021 |archive-date=16 August 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210816115033/https://books.google.com/books?id=GEo_AAAAMAAJ |url-status=live }} (Note: Sections of Shashi Kant book is exact copy of ''EI-Vol.XX'', the ASI publication in 1920)</ref> এই শিলালিপি থকা শিলটোৰ তলত গুহাৰ দেৱালবোৰ শিলৰ দৰে কাটি লোৱা আৰু কিছুমান অংশ চিকচিকিয়া কৰা হৈছে। এইবোৰতো শিলালিপি আছে, কিন্তু এইবোৰ দশম আৰু একাদশ শতিকাৰ ভিতৰত সংযোজন কৰা হৈছিল, আৰু ইয়াক সৰু হাতীগুম্ফা শিলালিপি বুলি জনা যায়। মজিয়াৰ ওচৰত শিলে কাটি লোৱা সৰু সৰু বিভাজন আছে যিবোৰে কোঠাবোৰৰ মাজত বেৰ গঠন নকৰে।<ref name=ei20p71/> {{Quote box |quote=যিহেতু ই অতি কঠিন প্ৰাকৃত ভাষাত লিখা হৈছে, আৰু ইয়াৰ আখৰবোৰ শতিকাজুৰি বতৰত ক্ষতিগ্ৰস্ত হৈ আহিছে আৰু কিছুমান ঠাইত সম্পূৰ্ণ অপঠনীয়, সেয়েহে হাতীগুম্ফা শিলালিপিটো ইতিহাসবিদ আৰু পুৰাবিজ্ঞানীসকলৰ মাজত দীৰ্ঘদিন ধৰি যথেষ্ট বিতৰ্কৰ বিষয় হৈ আহিছে। |source=— [[Arthur Llewellyn Basham|আৰ্থাৰ লিৱেলিন বাছাম]]<ref>{{cite book |last=Kant |first=Shashi |title=The Hāthīgumphā Inscription of Khāravela and the Bhabru Edict of Aśoka: A Critical Study (2nd Edition, published in 2000) |publisher=Prints India |year=1971 |url=https://books.google.com/books?id=GEo_AAAAMAAJ |pages=vii |access-date=16 August 2021 |archive-date=16 August 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210816115033/https://books.google.com/books?id=GEo_AAAAMAAJ |url-status=live }}</ref> |bgcolor=#FFD0AA |width=30em |align=right }} হাতৰ আখৰৰ বিশ্লেষণৰ পৰা অনুমান কৰিব পাৰি যে তিনিজন ভিন্ন লিখকে সম্ভৱতঃ একেলগে কাম কৰি এই শিলালিপিটো প্ৰস্তুত কৰিছিল।<ref name=ei20p71/> লিখকসকলে সম্ভৱতঃ ওপৰত ওলমি থকা শিলটো কাটিছে আৰু তাৰ পিছত ব্ৰাহ্মী গ্ৰন্থখন অতি বিশদভাৱে খোদিত কৰিছিল। মূল হাতীগুম্ফা শিলালিপিৰ ১–৬ নং শাৰীবোৰ ভালদৰে সংৰক্ষিত হৈ আছে, আনহাতে শেষৰ চাৰিটা ১৬–১৭ নং শাৰীবোৰৰ বাওঁ অংশৰ কিছু ক্ষতি হৈছে আৰু বাকী শাৰীবোৰ আংশিকভাৱে সংৰক্ষিত হৈ আছে। মাজৰ বাকী সাতটা শাৰী – ৭ৰ পৰা ১৫ শাৰীলৈকে – সমস্যাজনক আৰু ইয়াক কেইবাটাও ভিন্ন ধৰণে পঢ়িব পাৰি।{{sfn|B Barua|1929|pp=3–4}} ==তাৰিখ== ১৯ শতিকাৰ মাজভাগ আৰু শেষৰ ফালে পণ্ডিতসকলে এই শিলালিপি খ্ৰীষ্টপূৰ্ব তৃতীয় বা দ্বিতীয় শতিকাৰ হ’ব পাৰে বুলি মত প্ৰকাশ কৰিছিল। বুহলাৰৰ মতে পুৰাতাত্ত্বিক বিশ্লেষণে প্ৰকাশ কৰে যে এই শিলালিপি খ্ৰীষ্টপূৰ্ব দ্বিতীয় শতিকাৰ আগৰ বা খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰথম শতিকাৰ পিছৰ হ'ব নোৱাৰে।<ref name=ei20p72>{{cite book |author1=K P Jayaswal |author2=R D Banerji |title=Epigraphia Indica Volume XX |year=1920 |url=https://archive.org/details/epigrahiaindicav014769mbp |publisher=Archaeological Survey of India |pages=72–76 with footnotes}}, {{PD-notice}}</ref> ১৯২০ চনত জয়ছোৱাল আৰু বেনাৰ্জীয়ে কয় যে এই শিলালিপিৰ দ্বিতীয় শতিকাৰ আগৰ হ'ব নোৱাৰে, আৰু অলপ পিছৰ হ'ব পাৰে।<ref name=ei20p72/> পুৰাতাত্ত্বিক আৰু অন্যান্য পুৰণি ভাৰতীয় শিলালিপিৰ তথ্যৰ সৈতে তুলনাৰ ভিত্তিত ছিৰকাৰে ইয়াক খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰথম শতিকাৰ দ্বিতীয়াৰ্ধ বা সম্ভৱতঃ খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰথম শতিকাৰ প্ৰথম কেইটামান দশকৰ বুলি কয়।<ref>D. Sircar (1965), Select Inscriptions Volume 1, Calcutta University Press, page 213–214 footnote 1</ref> ==তাৎপৰ্য্য== মূল প্ৰবন্ধ: খাৰাভেলা § ৰাজত্ব [[File:Kharabela inscription, Hatigumpha, Khandagiri, Bhubaneswar.jpg|thumb|উদয়াগিৰি পাহাৰত ৰজা খাৰাভেলাৰ হাতীগম্ফা শিলালিপি প্ৰথমবাৰৰ বাবে ''"কৰ্পাছ ইনস্ক্ৰিপচনম ইণ্ডিকাৰাম, ভলিউম I: [[আলেকজেণ্ডাৰ কানিংহামৰ আশোকাৰ শিলালিপি]]"'', ১৮২৭ চনত অংকন কৰা হৈছে। ]] হাতীগুম্ফা শিলালিপি হৈছে জৈন ক’লিংগ শাসক খাৰাভেলাৰ বিষয়ে তথ্য লাভৰ মুখ্য উৎস। এই শিলালিপিত তেওঁৰ বছৰ-বছৰভিত্তিক কৃতিত্বসমূহ বৰ্ণনা কৰা হৈছে। ৰিচাৰ্ড চেলমনৰৰ মতে, এই বৰ্ণনাবোৰ “এটা শুদ্ধ প্ৰশস্তি”ৰ স্বভাৱৰ সৈতে প্ৰায় মিল আছে। <ref>{{cite book |last=Salomon |first=R. |title=Indian Epigraphy: A Guide to the Study of Inscriptions in Sanskrit, Prakrit, and the other Indo-Aryan Languages |publisher=Oxford University Press |year=1998 |isbn=978-0-19-535666-3 |url=https://books.google.com/books?id=XYrG07qQDxkC |page=111 |access-date=16 August 2021 |archive-date=6 July 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140706004809/http://books.google.com/books?id=XYrG07qQDxkC |url-status=live }}</ref>এইটো শিলালিপিৰ প্ৰশস্তি শৈলীৰ এটা প্ৰাৰম্ভিক নমুনা হিচাপে গণ্য কৰা হয়।<ref name="Thaparp329"/> পণ্ডিতসকলৰ মাজত মতানৈক্য হ’ল মূলতঃ শিলালিপিখনৰ পাঠ, সংযোজন, ব্যাখ্যা কৰা, তাৰিখ নিৰ্ধাৰণ কৰা আৰু তাৰ পিছত উল্লেখ কৰা ঠাই আৰু মানুহৰ নামক অন্যান্য ৰেকৰ্ড আৰু প্ৰাচীন পৰিঘটনাৰ সাধাৰণ কালক্ৰমৰ সৈতে সংযোগ কৰি কোনো বিশেষ পাঠ শুদ্ধ বুলি ধৰি লোৱা। হাতীগুম্ফা শিলালিপিত অন্তৰ্ভুক্ত উল্লেখযোগ্য কিছুমান বিষয় হ'ল:<ref>{{cite book |author1=K P Jayaswal |author2=R D Banerji |title=Epigraphia Indica Volume XX |year=1920 |url=https://archive.org/details/epigrahiaindicav014769mbp |publisher=Archaeological Survey of India |pages=73–89 with footnotes}}, {{PD-notice}}</ref><ref>D. Sircar (1965), Select Inscriptions Volume 1, Calcutta University Press, pages 211–217 with footnotes</ref> *প্ৰাচীন ভাৰতৰ ডাঙৰ ডাঙৰ ৰাজহুৱা আন্তঃগাঁথনি প্ৰকল্প (এই শাৰীবোৰ স্পষ্টকৈ পঢ়িব পাৰি) *সন্ন্যাসী, ৰাজহুৱা, ব্ৰাহ্মণক দাতব্য অনুদান *উৎসৱ আৰু কলা-সংস্কৃতি *[[সতবাহন ৰজা সতকৰ্ণী]]ৰ বিৰুদ্ধে যুদ্ধ। এই উল্লেখে মধ্য ভাৰতৰ বহু বৌদ্ধ কীৰ্তিচিহ্নৰ ভুল তাৰিখ নিৰ্ধাৰণ কৰাত মূল অৰিহণা যোগাইছে বুলি ৱালটাৰ স্পিংকে কয়। প্ৰথমে হাতীগুম্ফা শিলালিপি খ্ৰীষ্টপূৰ্ব তৃতীয় আৰু দ্বিতীয় শতিকাৰ মাজৰ বুলি ধৰা হৈছিল, তাৰ পিছত এই পাঠৰ আধাৰত সাতকৰ্ণীক খাৰাভেলাৰ সমসাময়িক হিচাপে গণ্য কৰা হৈছিল। এই ভুলটো আৰু বেছিকৈ বাঢ়ি আহিল, যাৰ ফলত আধুনিক ভাৰতীয় সাহিত্যত ব্যাপকভাৱে পুনৰাবৃত্তিমূলক বিশ্বাসৰ সৃষ্টি হয় যে আদিম অন্ধ্ৰ বংশৰ আৰম্ভণি খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৩য় শতিকাৰ শেষৰ পৰা দ্বিতীয় শতিকাৰ আৰম্ভণিতে হৈছিল, এই প্ৰাচীন অন্ধ্ৰ শাসকসকল আৰু অন্যান্যসকলে খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৩০০ চনৰ পৰা খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ১০০ চনৰ ভিতৰত ভাজা, নাচিক, কণ্ডনে আৰু কিছুমান কৃষ্ণ নদী উপত্যকাৰ স্থানত চৈত্য হল নিৰ্মাণ কৰিছিল। এই ভুল বহুগুণে বৃদ্ধি পাইছে বুলি স্পিংকে কয়, য’ত অন্ধ্ৰ ৰজাৰ নাম উল্লেখ কৰা আন বহুতো শিলালিপি, মুদ্ৰা, গ্ৰন্থৰ লগতে কীৰ্তিচিহ্নসমূহো পিছৰ আৱিষ্কাৰ আৰু পণ্ডিতে পোৱাতকৈ বহু বেছি প্ৰাচীন যুগৰ বুলি ধৰা হৈছে। এই ভুলে ভাৰতীয় ইতিহাসৰ শিল্প বিকাশৰ কালক্ৰমতো প্ৰভাৱ পেলাইছে। এই স্মৃতিসৌধ আৰু তাৰিখসমূহৰ বহুতো ২০০ৰ পৰা ৩০০ বছৰলৈকে, খ্ৰীষ্টীয় প্ৰথম শতিকা আৰু খ্ৰীষ্টীয় দ্বিতীয় শতিকাৰ আৰম্ভণিলৈকে আগুৱাই নিব লাগে।<ref>{{cite journal |last=Spink |first=Walter |title=On the Development of Early Buddhist Art in India |journal=The Art Bulletin |volume=40 |issue=2 |year=1958 |doi=10.2307/3047760 |pages=99–101 with footnotes |jstor=3047760}}</ref> [[File:Hathigumpha inscription (2020) Satakani detail.jpg|thumb|100px|"[["সতকৰ্ণী"]]" শিলালিপিত ।]] *এজন নন্দ ৰাজবংশৰ ৰজাই পানীৰ খাল নিৰ্মাণ কৰিছিল, যিটো তাৰ পিছত খাৰাভেলাই কলিংগ ৰাজধানীলৈকে সম্প্ৰসাৰিত কৰিছিল। এই নন্দ ৰজাজন এটা ব্যাখ্যাত ১৩০ বছৰৰ আগৰ (এইটো যথেষ্ট বিতৰ্কিত), আন এটা পাঠ অনুসাৰে খাৰাভেলাৰ প্ৰায় ৩০০ বছৰ আগৰ।[43]{{sfn|Singh|2016|p=273, 444–445}} যদি খৰাভেলাক খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ১ম শতিকাত ৰখা হয় আৰু এই পাঠকে প্ৰাচীন ভাৰতৰ ৩০০ বছৰৰ ওপৰৰ বাস্তৱিক পৰিঘটনাসমূহ প্ৰতিফলিত কৰে বুলি ধৰা হয়, তেন্তে এই ব্যাখ্যাই খ্ৰীষ্টপূৰ্ব চতুৰ্থ শতিকাৰ পৰা খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ১ম শতিকাৰ মাজত ঐতিহাসিক অভিলেখ ৰখাৰ ইংগিত দিয়ে, যʼত এজন ভাৰতীয় শাসকে খ্ৰীষ্টপূৰ্ব চতুৰ্থ শতিকাতেই ৰাজহুৱা পানী যোগান ব্যৱস্থাৰ দৰে ডাঙৰ আন্তঃগাঁথনি প্ৰকল্প আৰম্ভ কৰিছিল আৰু জৈন ধৰ্মত মূৰ্তি পূজাৰো এক পৰম্পৰা আছিল।[43]{{sfn|Singh|2016|p=273, 444–445}} *এজন নন্দ ৰাজবংশৰ ৰজাই "কা[লি]ংগাজিনাম" লৈ যোৱাৰ উল্লেখ পোৱা যায়। ইয়াৰ ব্যাখ্যা কৰা হৈছে যে হয় কলিংগৰ পৰা জৈন প্ৰতিমূৰ্তি বা তাৰ আসন কাঢ়ি লোৱা, নহয় কলিংগৰ কোনো ঠাই জয় কৰা, যিটো তাৰ পিছত খৰাভেলে কলিংলৈ ঘূৰাই আনে।[34][35]<ref name=ei20p88/> ১৯২৫ চনত গ্লাচেনেপে ইয়াৰ অৰ্থ জিনাৰ মূৰ্তি হ'ব পাৰে বুলি মত প্ৰকাশ কৰে।[44] <ref>{{cite book |author=Helmuth von Glasenapp |title=Jainism: An Indian Religion of Salvation |url=https://books.google.com/books?id=WzEzXDk0v6sC&pg=PA431 |year=1999 |publisher=Motilal Banarsidass |isbn=978-81-208-1376-2 |pages=431– |access-date=19 August 2021 |archive-date=19 August 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210819122517/https://books.google.com/books?id=WzEzXDk0v6sC&pg=PA431 |url-status=live }}</ref>আধুনিক যুগৰ ৰাও আৰু থাপাৰৰ দৰে পণ্ডিতসকলেও ইয়াক জৈন প্ৰতিমূৰ্তি (মূৰ্তি) নন্দ ৰজাই কাঢ়ি লৈ ​​গৈছিল (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰায় ৫ম শতিকা) আৰু তাৰ পিছত খাৰাভেলাই (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰায় ২য় শতিকা) ঘূৰাই আনিছিল বুলি ব্যাখ্যা কৰে।[45][46]<ref>B.S.L. Hanumantha Rao (1992), Religion, Politics and Society in Early Deccan, Proceedings of the Indian History Congress, Vol. 53, p. 47, {{JSTOR|44142769}}</ref><ref>Thapar, R. (2004). Early India: From the origins to AD 1300. University of California Press, pp. 211–213</ref> ছ’নিয়া কুইন্টালাৰ মতে ইয়াক মূৰ্তি বা প্ৰতিমা বুলি ব্যাখ্যা কৰা উচিত নহয়। জৈন ধৰ্মৰ সৈতে জড়িত প্ৰাচীন প্ৰত্নতাত্ত্বিক স্থান যেনে কংকলী তিলাত থকা মথুৰা স্থানৰ এটা অংশই এই কথা নিশ্চিত কৰে যে সেই সময়ছোৱাত জৈন ধৰ্মত মানুহৰ আকৃতিৰ মূৰ্তি-পূজা নাছিল; তাৰ পৰিৱৰ্তে নিৰাকাৰ বস্তুৰ পূজা চলিছিল। তেওঁৰ মতে উদয়াগিৰিতো ওচৰৰ মানচাপুৰী গুহাত পূজা সমাৱেশ দেখা যায় আৰু তাত কোনো মূৰ্তি বা প্ৰতিমা নাই। এইদৰে এই শব্দটোক মূৰ্তি বা প্ৰতিমা বুলি ব্যাখ্যা কৰা, আৰু ইয়াক খাৰাভেলাৰ বহু শতিকা আগতে কাঢ়ি নিয়াটো শুদ্ধ হ'ব নোৱাৰে।[47]<ref>Quintanilla, S. R. (2007). History of early stone sculpture at Mathura, ca. 150 BCE-100 CE. Brill, p. 47</ref> ==টোকা== {{reflist|group=টোকা}} ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{reflist | colwidth = 20em | refs = }} [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ পৰ্যটনস্থলী]] [[শ্ৰেণী:ভাৰত]] [[শ্ৰেণী:ওড়িশা]] lt5o7zs4i7qd68vrfba3rf8teh9rlef 603168 603160 2026-04-27T06:07:02Z Jyoti Chiring 34123 /* তাৎপৰ্য্য */ 603168 wikitext text/x-wiki {{Infobox artifact |name=হাথীগুম্ফা শিলালিপি |image=Hathigumpha inscription (2020).jpg | image_size =270px |material=শিল, কাটি লোৱা শিল |writing=প্ৰাকৃত |created=খ্ৰীষ্টপূৰ্ব দ্বিতীয় শতিকা-<br>১ম শতিকা খ্ৰীষ্টাব্দ<ref name="TPV"/> |period=কলিংগ |place=উদয়াগিৰি পাহাৰ, ভুবনেশ্বৰ, ওড়িশা |location={{coord|20|15|47|N|85|47|08|E|display=inline,title}} |map= {{Location map |India |float=center |relief=yes |label=Udayagiri Odisha |lat_deg=20.2631 |lon_deg=85.7856 }} {{OSM Location map |coord={{coord|20.2631|N|85.7856|E}} |float=center |zoom=10 |width=230 |height=150 |label=Hathigumpha |label-pos=top |caption={{center|Location of inscription}} |mark-coord={{coord|20.2631|N|85.7856|E}} |mark=Archaeological site icon (red).svg |mark-size1=12 }}}} {{Jainism}} {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}}'''হাথীগুম্ফা শিলালিপি''' {{en| Hathigumpha Inscription}} হৈছে [[ভাৰত]]ৰ [[ওড়িশা]]ৰ ভুবনেশ্বৰৰ ওচৰৰ উদয়াগিৰি পাহাৰৰ হাথীগুম্ফা নামৰ গুহাত ব্ৰাহ্মী লিপিত খোদিত কৰা প্ৰাকৃত ভাষাত লিখা সোতৰটা শাৰীৰে গঠিত [[জৈন]] শিলালিপি ।<ref>{{harvnb|Sircar|1965|p=213}}: "The Hathigumpha inscription is a Jain record of King Kharavela of Kalinga."</ref> খ্ৰীষ্টপূৰ্ব দ্বিতীয় শতিকাৰ পৰা খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰথম শতিকাৰ মাজৰ<ref name="Alan_2003">{{cite book |author=Alain Daniélou |title=A Brief History of India |url=https://archive.org/details/briefhistoryofin00dani|url-access=registration |date=11 February 2003 |publisher=Inner Traditions / Bear & Co |isbn=978-1-59477-794-3 |pages=[https://archive.org/details/briefhistoryofin00dani/page/139 139]–141}}</ref><ref name="Sudhakar_1974">{{cite book |author=Sudhakar Chattopadhyaya |title=Some Early Dynasties of South India |url=https://books.google.com/books?id=78I5lDHU2jQC&pg=PA20 |year=1974 |publisher=Motilal Banarsidass |isbn=978-81-208-2941-1 |pages=44–50 |access-date=22 May 2016 |archive-date=29 May 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160529125755/https://books.google.com/books?id=78I5lDHU2jQC&pg=PA20 |url-status=live }}</ref><ref name="Rama_1942">{{cite book |author=Rama Shankar Tripathi |title=History of Ancient India |url=https://books.google.com/books?id=rOVpOG6MPMcC&pg=PA199 |year=1942 |publisher=Motilal Banarsidass |isbn=978-81-208-0018-2 |pages=199–201}}</ref> ইয়াক কলিংগ ৰাজ্যৰ জৈন ৰজা খৰাভেলাই লিপিবদ্ধ কৰিছিল। {{Sfn|Krishan|1996|p=23}}{{refn|group=টোকা|The inscription is loaded with Jaina phrases, though the inscription explicitly states in verse 17 that he is ''sava-pasamda-pujako'' (worshipper of every religious sect).<ref name="Norman472–473">{{cite journal |last=Norman |first=K. R. |title=Review of Shashi Kant: The Hᾱthīgumphᾱ inscription of Khᾱravela and the Bhabru edict of Aśoka—a critical study |journal=Bulletin of the School of Oriental and African Studies |publisher=Cambridge University Press |volume=36 |issue=2 |year=1973 |doi=10.1017/s0041977x00134536 |pages=472–473|s2cid=179013997 }}</ref>}} হাথীগম্ফা শিলালিপিত অন্যান্য বিষয়ৰ লগতে প্ৰাচীন ভাৰতৰ পূব অঞ্চলৰ (বৰ্তমান ওড়িশাৰ অংশ আৰু ইয়াৰ ওচৰৰ) এজন ৰজাৰ জীৱনীমূলক আঁকিও উপস্থাপন কৰা হৈছে। ইয়াত ধৰ্মীয় মূল্যবোধ, ৰাজহুৱা আন্তঃগাঁথনি প্ৰকল্প, সামৰিক অভিযান আৰু ইয়াৰ উদ্দেশ্য, সমাজ আৰু সংস্কৃতিৰ তথ্যও সন্নিবিষ্ট কৰা হৈছে। পুৰাবিজ্ঞানৰ ফালৰ পৰা এই শিলালিপি খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰথম শতিকাৰ মাজভাগৰ পৰা খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰথম শতিকাৰ আৰম্ভণিলৈকে।<ref name="TPV">{{cite book |last1=Verma |first1=Thakur Prasad |title=The Palaeography Of Brahmi Script |date=1971 |page=[https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.130329/page/n95 86] |url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.130329}}</ref><ref>{{cite book |last1=Shimada |first1=Akira |title=Early Buddhist Architecture in Context: The Great Stūpa at Amarāvatī (ca. 300 BCE-300 CE) |year=2012 |publisher=BRILL |isbn=978-90-04-23326-3 |page=57 |url=https://books.google.com/books?id=pfUyAQAAQBAJ&pg=PA57 |language=en |access-date=26 December 2019 |archive-date=30 October 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211030215542/https://books.google.com/books?id=pfUyAQAAQBAJ&pg=PA57 |url-status=live }}</ref> ==স্থান আৰু ইতিহাস== [[File:Hathigumpha.JPG|thumb|300px|left|হাথীগুম্ফা স্মৃতিসৌধৰ প্ৰৱেশদ্বাৰ। স্তম্ভযুক্ত ফ্ৰণ্ট, ষ্টেপ আৰু অন্যান্য গঠনসমূহ ১৯ আৰু ২০ শতিকাত সংযোজন কৰা হৈছিল যাতে এই স্মৃতিসৌধটো সংৰক্ষণত সহায় কৰে।]] খৰাভেলাৰ হাথীগুম্ফা শিলালিপি (অনুবাদ "হাতী গুহা" শিলালিপি) ভুৱনেশ্বৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰৰ পৰা প্ৰায় ৫ কিলোমিটাৰ (৩.১ মাইল) পশ্চিমে উদয়াগিৰিত পোৱা যায়। উদয়াগিৰি পাহাৰত ৰাণী গুম্ফা আদি বহুতো প্ৰাচীন শিল কটা গুহা আছে। ইয়াৰ ভিতৰত ৰাণী গুম্ফাৰ পশ্চিমে উদয়াগিৰি পাহাৰৰ দক্ষিণ মুখত হাথীগুম্ফা নামৰ এটা গুহা আছে।{{refn|group=টোকা|The Hathigumpha is between the Sarpa Gumpha (on its right) and Svargapuri and Mancapuri Gumpha (left).}} এই গুহাটোৰ নামেৰে এই শিলালিপিৰ নামকৰণ কৰা হৈছে। ইয়াক গুহাটোৰ আংশিকভাৱে সন্মুখত আৰু আংশিকভাৱে চিলিঙত পোৱা যায়।<ref name=ei20p71>{{cite book |author1=K P Jayaswal |author2=R D Banerji |title=Epigraphia Indica Volume XX |year=1920 |url=https://archive.org/details/epigrahiaindicav014769mbp |publisher=Archaeological Survey of India |pages=71–72}}, {{PD-notice}}</ref> যদিও খ্ৰীষ্টপূৰ্ব দ্বিতীয় শতিকাৰ পৰা খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰথম শতিকাৰ ভিতৰত এই শিলালিপিটো এ ষ্টাৰলিঙে পুনৰ আৱিষ্কাৰ নকৰালৈকে আৰু ১৮২৫ চনত এছিয়াটিক ৰিচাৰ্চ পঞ্চদশত প্ৰকাশ নকৰালৈকে পণ্ডিতসকলৰ বাবে অজ্ঞাত আছিল ১৮৭৭ চন।<ref name=ei20p71/> আৰ এল মিত্ৰই ১৮৮০ চনত তেওঁৰ এণ্টিকিউটিজ অৱ অৰিছাত ইয়াৰ পৰিৱৰ্তিত সংস্কৰণ প্ৰকাশ কৰে। এই গুৰুত্বপূৰ্ণ শিলালিপিৰ প্ৰথম কাষ্ট ১৮৮৪ চনত ভগৱান লাল ইন্দ্ৰজীয়ে প্ৰকাশ কৰে, তাৰ পিছত ১৯০৬ চনত ব্লচে চিয়াঁহীৰ ছাপ প্ৰকাশ কৰে।<ref name=ei20p71/> ইন্দ্ৰজী আছিল প্ৰথম পণ্ডিত যিয়ে ঘোষণা কৰিছিল যে হাথীগুম্ফা শিলালিপিত প্ৰশংসা কৰা ৰজাৰ নাম খাৰাভেলা,<ref name="asiatic_soc">{{cite web |title=Full text of "Annual address delivered to the Asiatic Society of Bengal, Calcutta, 2nd February, 1898" |author=A. F. Rudolf Hoernlé|author-link=Rudolf Hoernlé |url=https://archive.org/stream/annualaddressdel00hoeruoft/annualaddressdel00hoeruoft_djvu.txt |publisher=[[Asiatic Society of Bengal]] |year=1898|access-date=4 September 2014}}</ref> কিন্তু অভিনেতা-অভিনেত্ৰী, তেওঁৰ অনুবাদ আৰু ব্যাখ্যাত বহু ভুল আছিল।<ref>J.F. Fleet (1910), The Hathigumpha Inscription, The Journal of the Royal Asiatic Society of Great Britain and Ireland, pp. 824–828, {{JSTOR|25189732}}</ref> হাথীগম্ফা শিলালিপিৰ অনুবাদ, বিতৰ্ক, সমস্যা আৰু বিভিন্ন সংশোধনে কিলহৰ্ণ, ফ্লীট, লুডাৰ্ছ, বেনাৰ্জী, জয়ছৱাল, ক'ন', থমাছ, মজুমদাৰ, বৰুৱা, পাণ্ডে, চৰকাৰ আৰু বহুতো পণ্ডিতৰ দৃষ্টি আকৰ্ষণ কৰিছে।<ref name=ei20p71/><ref name=Majumdar1922>{{cite book |last=Majumdar |first=R.C. |title=Second Note on the Hathigumpha Inscription of Khâravela |year=1922 |url=https://books.google.com/books?id=LHszyQEACAAJ |access-date=16 August 2021 |archive-date=16 August 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210816033711/https://books.google.com/books?id=LHszyQEACAAJ |url-status=live }}</ref><ref>M. S. Pandey (1964), ''A Note on the Hathigumpha Inscription'', Proceedings of the Indian History Congress, Vol. 26, PART 1, pp. 132-136, {{JSTOR|44133109}}</ref> অজন্তা আৰু ভাৰতৰ অন্যান্য গুহাৰ কীৰ্তিচিহ্নসমূহৰ ওপৰত অধ্যয়নৰ বাবে পৰিচিত ইতিহাসবিদ ৱালটাৰ স্পিংকৰ মতে, হাথীগম্ফা শিলালিপিৰ আৰম্ভণিতে ভুল পঢ়া আৰু ভুল ব্যাখ্যাৰ ফলত [[অন্ধ্ৰপ্ৰদেশ]], [[ওড়িশা]], ডেকান অঞ্চল আৰু আৰম্ভণিৰ ভাৰতৰ ইতিহাসৰ বিষয়ে ভুল আৰু ভুল তত্ত্ব বহুলভাৱে প্ৰচলিত হৈছে।<ref name="Spinkp95">{{cite journal |last=Spink |first=Walter |title=On the Development of Early Buddhist Art in India |journal=The Art Bulletin |volume=40 |issue=2 |year=1958 |doi=10.2307/3047760 |pages=99, context: 95–120 |jstor=3047760}}</ref> ==বিৱৰণ== সোতৰ শাৰীৰে গঠিত এই শিলালিপি প্ৰাকৃত ভাষা আৰু ব্ৰাহ্মী লিপিত খোদিত কৰা হৈছে। হাথীগুম্ফা গুহাৰ ওপৰৰ শিলৰ পৰা আৰম্ভ হোৱা শিলালিপিটো সন্মুখৰ পৰা প্ৰথম আঠটা ৰেখা দেখা যায়। বাকী নটা ৰেখা একেটা শিলৰ ওপৰত যদিও গুহাটোৰ ঢালৰ আকৃতিৰ বাবে গুহাৰ চালত অৰ্থাৎ চিলিঙত দেখা দিয়ে। এই সোতৰটা ৰেখাই শিলৰ পৃষ্ঠত প্ৰায় ১৫ ফুট বাই ৫.৫ ফুট অঞ্চল সামৰি লৈছে।<ref name="Kantp6">{{cite book |last=Kant |first=Shashi |title=The Hāthīgumphā Inscription of Khāravela and the Bhabru Edict of Aśoka: A Critical Study (2nd Edition, published in 2000) |publisher=Prints India |year=1971 |url=https://books.google.com/books?id=GEo_AAAAMAAJ |pages=6–8 |access-date=16 August 2021 |archive-date=16 August 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210816115033/https://books.google.com/books?id=GEo_AAAAMAAJ |url-status=live }} (Note: Sections of Shashi Kant book is exact copy of ''EI-Vol.XX'', the ASI publication in 1920)</ref> এই শিলালিপি থকা শিলটোৰ তলত গুহাৰ দেৱালবোৰ শিলৰ দৰে কাটি লোৱা আৰু কিছুমান অংশ চিকচিকিয়া কৰা হৈছে। এইবোৰতো শিলালিপি আছে, কিন্তু এইবোৰ দশম আৰু একাদশ শতিকাৰ ভিতৰত সংযোজন কৰা হৈছিল, আৰু ইয়াক সৰু হাতীগুম্ফা শিলালিপি বুলি জনা যায়। মজিয়াৰ ওচৰত শিলে কাটি লোৱা সৰু সৰু বিভাজন আছে যিবোৰে কোঠাবোৰৰ মাজত বেৰ গঠন নকৰে।<ref name=ei20p71/> {{Quote box |quote=যিহেতু ই অতি কঠিন প্ৰাকৃত ভাষাত লিখা হৈছে, আৰু ইয়াৰ আখৰবোৰ শতিকাজুৰি বতৰত ক্ষতিগ্ৰস্ত হৈ আহিছে আৰু কিছুমান ঠাইত সম্পূৰ্ণ অপঠনীয়, সেয়েহে হাতীগুম্ফা শিলালিপিটো ইতিহাসবিদ আৰু পুৰাবিজ্ঞানীসকলৰ মাজত দীৰ্ঘদিন ধৰি যথেষ্ট বিতৰ্কৰ বিষয় হৈ আহিছে। |source=— [[Arthur Llewellyn Basham|আৰ্থাৰ লিৱেলিন বাছাম]]<ref>{{cite book |last=Kant |first=Shashi |title=The Hāthīgumphā Inscription of Khāravela and the Bhabru Edict of Aśoka: A Critical Study (2nd Edition, published in 2000) |publisher=Prints India |year=1971 |url=https://books.google.com/books?id=GEo_AAAAMAAJ |pages=vii |access-date=16 August 2021 |archive-date=16 August 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210816115033/https://books.google.com/books?id=GEo_AAAAMAAJ |url-status=live }}</ref> |bgcolor=#FFD0AA |width=30em |align=right }} হাতৰ আখৰৰ বিশ্লেষণৰ পৰা অনুমান কৰিব পাৰি যে তিনিজন ভিন্ন লিখকে সম্ভৱতঃ একেলগে কাম কৰি এই শিলালিপিটো প্ৰস্তুত কৰিছিল।<ref name=ei20p71/> লিখকসকলে সম্ভৱতঃ ওপৰত ওলমি থকা শিলটো কাটিছে আৰু তাৰ পিছত ব্ৰাহ্মী গ্ৰন্থখন অতি বিশদভাৱে খোদিত কৰিছিল। মূল হাতীগুম্ফা শিলালিপিৰ ১–৬ নং শাৰীবোৰ ভালদৰে সংৰক্ষিত হৈ আছে, আনহাতে শেষৰ চাৰিটা ১৬–১৭ নং শাৰীবোৰৰ বাওঁ অংশৰ কিছু ক্ষতি হৈছে আৰু বাকী শাৰীবোৰ আংশিকভাৱে সংৰক্ষিত হৈ আছে। মাজৰ বাকী সাতটা শাৰী – ৭ৰ পৰা ১৫ শাৰীলৈকে – সমস্যাজনক আৰু ইয়াক কেইবাটাও ভিন্ন ধৰণে পঢ়িব পাৰি।{{sfn|B Barua|1929|pp=3–4}} ==তাৰিখ== ১৯ শতিকাৰ মাজভাগ আৰু শেষৰ ফালে পণ্ডিতসকলে এই শিলালিপি খ্ৰীষ্টপূৰ্ব তৃতীয় বা দ্বিতীয় শতিকাৰ হ’ব পাৰে বুলি মত প্ৰকাশ কৰিছিল। বুহলাৰৰ মতে পুৰাতাত্ত্বিক বিশ্লেষণে প্ৰকাশ কৰে যে এই শিলালিপি খ্ৰীষ্টপূৰ্ব দ্বিতীয় শতিকাৰ আগৰ বা খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰথম শতিকাৰ পিছৰ হ'ব নোৱাৰে।<ref name=ei20p72>{{cite book |author1=K P Jayaswal |author2=R D Banerji |title=Epigraphia Indica Volume XX |year=1920 |url=https://archive.org/details/epigrahiaindicav014769mbp |publisher=Archaeological Survey of India |pages=72–76 with footnotes}}, {{PD-notice}}</ref> ১৯২০ চনত জয়ছোৱাল আৰু বেনাৰ্জীয়ে কয় যে এই শিলালিপিৰ দ্বিতীয় শতিকাৰ আগৰ হ'ব নোৱাৰে, আৰু অলপ পিছৰ হ'ব পাৰে।<ref name=ei20p72/> পুৰাতাত্ত্বিক আৰু অন্যান্য পুৰণি ভাৰতীয় শিলালিপিৰ তথ্যৰ সৈতে তুলনাৰ ভিত্তিত ছিৰকাৰে ইয়াক খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰথম শতিকাৰ দ্বিতীয়াৰ্ধ বা সম্ভৱতঃ খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰথম শতিকাৰ প্ৰথম কেইটামান দশকৰ বুলি কয়।<ref>D. Sircar (1965), Select Inscriptions Volume 1, Calcutta University Press, page 213–214 footnote 1</ref> ==তাৎপৰ্য্য== মূল প্ৰবন্ধ: খাৰাভেলা § ৰাজত্ব [[File:Kharabela inscription, Hatigumpha, Khandagiri, Bhubaneswar.jpg|thumb|উদয়াগিৰি পাহাৰত ৰজা খাৰাভেলাৰ হাতীগম্ফা শিলালিপি প্ৰথমবাৰৰ বাবে ''"কৰ্পাছ ইনস্ক্ৰিপচনম ইণ্ডিকাৰাম, ভলিউম I: [[আলেকজেণ্ডাৰ কানিংহামৰ আশোকাৰ শিলালিপি]]"'', ১৮২৭ চনত অংকন কৰা হৈছে। ]] হাতীগুম্ফা শিলালিপি হৈছে জৈন ক’লিংগ শাসক খাৰাভেলাৰ বিষয়ে তথ্য লাভৰ মুখ্য উৎস। এই শিলালিপিত তেওঁৰ বছৰ-বছৰভিত্তিক কৃতিত্বসমূহ বৰ্ণনা কৰা হৈছে। ৰিচাৰ্ড চেলমনৰৰ মতে, এই বৰ্ণনাবোৰ “এটা শুদ্ধ প্ৰশস্তি”ৰ স্বভাৱৰ সৈতে প্ৰায় মিল আছে। <ref>{{cite book |last=Salomon |first=R. |title=Indian Epigraphy: A Guide to the Study of Inscriptions in Sanskrit, Prakrit, and the other Indo-Aryan Languages |publisher=Oxford University Press |year=1998 |isbn=978-0-19-535666-3 |url=https://books.google.com/books?id=XYrG07qQDxkC |page=111 |access-date=16 August 2021 |archive-date=6 July 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140706004809/http://books.google.com/books?id=XYrG07qQDxkC |url-status=live }}</ref>এইটো শিলালিপিৰ প্ৰশস্তি শৈলীৰ এটা প্ৰাৰম্ভিক নমুনা হিচাপে গণ্য কৰা হয়।<ref name="Thaparp329"/> পণ্ডিতসকলৰ মাজত মতানৈক্য হ’ল মূলতঃ শিলালিপিখনৰ পাঠ, সংযোজন, ব্যাখ্যা কৰা, তাৰিখ নিৰ্ধাৰণ কৰা আৰু তাৰ পিছত উল্লেখ কৰা ঠাই আৰু মানুহৰ নামক অন্যান্য ৰেকৰ্ড আৰু প্ৰাচীন পৰিঘটনাৰ সাধাৰণ কালক্ৰমৰ সৈতে সংযোগ কৰি কোনো বিশেষ পাঠ শুদ্ধ বুলি ধৰি লোৱা। হাতীগুম্ফা শিলালিপিত অন্তৰ্ভুক্ত উল্লেখযোগ্য কিছুমান বিষয় হ'ল:<ref>{{cite book |author1=K P Jayaswal |author2=R D Banerji |title=Epigraphia Indica Volume XX |year=1920 |url=https://archive.org/details/epigrahiaindicav014769mbp |publisher=Archaeological Survey of India |pages=73–89 with footnotes}}, {{PD-notice}}</ref><ref>D. Sircar (1965), Select Inscriptions Volume 1, Calcutta University Press, pages 211–217 with footnotes</ref> *প্ৰাচীন ভাৰতৰ ডাঙৰ ডাঙৰ ৰাজহুৱা আন্তঃগাঁথনি প্ৰকল্প (এই শাৰীবোৰ স্পষ্টকৈ পঢ়িব পাৰি) *সন্ন্যাসী, ৰাজহুৱা, ব্ৰাহ্মণক দাতব্য অনুদান *উৎসৱ আৰু কলা-সংস্কৃতি *[[সতবাহন ৰজা সতকৰ্ণী]]ৰ বিৰুদ্ধে যুদ্ধ। এই উল্লেখে মধ্য ভাৰতৰ বহু বৌদ্ধ কীৰ্তিচিহ্নৰ ভুল তাৰিখ নিৰ্ধাৰণ কৰাত মূল অৰিহণা যোগাইছে বুলি ৱালটাৰ স্পিংকে কয়। প্ৰথমে হাতীগুম্ফা শিলালিপি খ্ৰীষ্টপূৰ্ব তৃতীয় আৰু দ্বিতীয় শতিকাৰ মাজৰ বুলি ধৰা হৈছিল, তাৰ পিছত এই পাঠৰ আধাৰত সাতকৰ্ণীক খাৰাভেলাৰ সমসাময়িক হিচাপে গণ্য কৰা হৈছিল। এই ভুলটো আৰু বেছিকৈ বাঢ়ি আহিল, যাৰ ফলত আধুনিক ভাৰতীয় সাহিত্যত ব্যাপকভাৱে পুনৰাবৃত্তিমূলক বিশ্বাসৰ সৃষ্টি হয় যে আদিম অন্ধ্ৰ বংশৰ আৰম্ভণি খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৩য় শতিকাৰ শেষৰ পৰা দ্বিতীয় শতিকাৰ আৰম্ভণিতে হৈছিল, এই প্ৰাচীন অন্ধ্ৰ শাসকসকল আৰু অন্যান্যসকলে খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৩০০ চনৰ পৰা খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ১০০ চনৰ ভিতৰত ভাজা, নাচিক, কণ্ডনে আৰু কিছুমান কৃষ্ণ নদী উপত্যকাৰ স্থানত চৈত্য হল নিৰ্মাণ কৰিছিল। এই ভুল বহুগুণে বৃদ্ধি পাইছে বুলি স্পিংকে কয়, য’ত অন্ধ্ৰ ৰজাৰ নাম উল্লেখ কৰা আন বহুতো শিলালিপি, মুদ্ৰা, গ্ৰন্থৰ লগতে কীৰ্তিচিহ্নসমূহো পিছৰ আৱিষ্কাৰ আৰু পণ্ডিতে পোৱাতকৈ বহু বেছি প্ৰাচীন যুগৰ বুলি ধৰা হৈছে। এই ভুলে ভাৰতীয় ইতিহাসৰ শিল্প বিকাশৰ কালক্ৰমতো প্ৰভাৱ পেলাইছে। এই স্মৃতিসৌধ আৰু তাৰিখসমূহৰ বহুতো ২০০ৰ পৰা ৩০০ বছৰলৈকে, খ্ৰীষ্টীয় প্ৰথম শতিকা আৰু খ্ৰীষ্টীয় দ্বিতীয় শতিকাৰ আৰম্ভণিলৈকে আগুৱাই নিব লাগে।<ref>{{cite journal |last=Spink |first=Walter |title=On the Development of Early Buddhist Art in India |journal=The Art Bulletin |volume=40 |issue=2 |year=1958 |doi=10.2307/3047760 |pages=99–101 with footnotes |jstor=3047760}}</ref> [[File:Hathigumpha inscription (2020) Satakani detail.jpg|thumb|100px|"[["সতকৰ্ণী"]]" শিলালিপিত ।]] *এজন নন্দ ৰাজবংশৰ ৰজাই পানীৰ খাল নিৰ্মাণ কৰিছিল, যিটো তাৰ পিছত খাৰাভেলাই কলিংগ ৰাজধানীলৈকে সম্প্ৰসাৰিত কৰিছিল। এই নন্দ ৰজাজন এটা ব্যাখ্যাত ১৩০ বছৰৰ আগৰ (এইটো যথেষ্ট বিতৰ্কিত), আন এটা পাঠ অনুসাৰে খাৰাভেলাৰ প্ৰায় ৩০০ বছৰ আগৰ।[43]{{sfn|Singh|2016|p=273, 444–445}} যদি খৰাভেলাক খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ১ম শতিকাত ৰখা হয় আৰু এই পাঠকে প্ৰাচীন ভাৰতৰ ৩০০ বছৰৰ ওপৰৰ বাস্তৱিক পৰিঘটনাসমূহ প্ৰতিফলিত কৰে বুলি ধৰা হয়, তেন্তে এই ব্যাখ্যাই খ্ৰীষ্টপূৰ্ব চতুৰ্থ শতিকাৰ পৰা খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ১ম শতিকাৰ মাজত ঐতিহাসিক অভিলেখ ৰখাৰ ইংগিত দিয়ে, যʼত এজন ভাৰতীয় শাসকে খ্ৰীষ্টপূৰ্ব চতুৰ্থ শতিকাতেই ৰাজহুৱা পানী যোগান ব্যৱস্থাৰ দৰে ডাঙৰ আন্তঃগাঁথনি প্ৰকল্প আৰম্ভ কৰিছিল আৰু জৈন ধৰ্মত মূৰ্তি পূজাৰো এক পৰম্পৰা আছিল।[43]{{sfn|Singh|2016|p=273, 444–445}} *এজন নন্দ ৰাজবংশৰ ৰজাই "কা[লি]ংগাজিনাম" লৈ যোৱাৰ উল্লেখ পোৱা যায়। ইয়াৰ ব্যাখ্যা কৰা হৈছে যে হয় কলিংগৰ পৰা জৈন প্ৰতিমূৰ্তি বা তাৰ আসন কাঢ়ি লোৱা, নহয় কলিংগৰ কোনো ঠাই জয় কৰা, যিটো তাৰ পিছত খৰাভেলে কলিংলৈ ঘূৰাই আনে।[34][35]<ref name=ei20p88/> ১৯২৫ চনত গ্লাচেনেপে ইয়াৰ অৰ্থ জিনাৰ মূৰ্তি হ'ব পাৰে বুলি মত প্ৰকাশ কৰে।[44] <ref>{{cite book |author=Helmuth von Glasenapp |title=Jainism: An Indian Religion of Salvation |url=https://books.google.com/books?id=WzEzXDk0v6sC&pg=PA431 |year=1999 |publisher=Motilal Banarsidass |isbn=978-81-208-1376-2 |pages=431– |access-date=19 August 2021 |archive-date=19 August 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210819122517/https://books.google.com/books?id=WzEzXDk0v6sC&pg=PA431 |url-status=live }}</ref>আধুনিক যুগৰ ৰাও আৰু থাপাৰৰ দৰে পণ্ডিতসকলেও ইয়াক জৈন প্ৰতিমূৰ্তি (মূৰ্তি) নন্দ ৰজাই কাঢ়ি লৈ ​​গৈছিল (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰায় ৫ম শতিকা) আৰু তাৰ পিছত খাৰাভেলাই (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰায় ২য় শতিকা) ঘূৰাই আনিছিল বুলি ব্যাখ্যা কৰে।[45][46]<ref>B.S.L. Hanumantha Rao (1992), Religion, Politics and Society in Early Deccan, Proceedings of the Indian History Congress, Vol. 53, p. 47, {{JSTOR|44142769}}</ref><ref>Thapar, R. (2004). Early India: From the origins to AD 1300. University of California Press, pp. 211–213</ref> ছ’নিয়া কুইন্টালাৰ মতে ইয়াক মূৰ্তি বা প্ৰতিমা বুলি ব্যাখ্যা কৰা উচিত নহয়। জৈন ধৰ্মৰ সৈতে জড়িত প্ৰাচীন প্ৰত্নতাত্ত্বিক স্থান যেনে কংকলী তিলাত থকা মথুৰা স্থানৰ এটা অংশই এই কথা নিশ্চিত কৰে যে সেই সময়ছোৱাত জৈন ধৰ্মত মানুহৰ আকৃতিৰ মূৰ্তি-পূজা নাছিল; তাৰ পৰিৱৰ্তে নিৰাকাৰ বস্তুৰ পূজা চলিছিল। তেওঁৰ মতে উদয়াগিৰিতো ওচৰৰ মানচাপুৰী গুহাত পূজা সমাৱেশ দেখা যায় আৰু তাত কোনো মূৰ্তি বা প্ৰতিমা নাই। এইদৰে এই শব্দটোক মূৰ্তি বা প্ৰতিমা বুলি ব্যাখ্যা কৰা, আৰু ইয়াক খাৰাভেলাৰ বহু শতিকা আগতে কাঢ়ি নিয়াটো শুদ্ধ হ'ব নোৱাৰে।[47]<ref>Quintanilla, S. R. (2007). History of early stone sculpture at Mathura, ca. 150 BCE-100 CE. Brill, p. 47</ref> কোনো এজন যৱন (গ্ৰীক) ৰজাই তেওঁক মথুৰালৈ পিছুৱাই যাবলৈ বাধ্য কৰিছিল। সেই যৱন ৰজা জনৰ নাম স্পষ্ট নহয়। আৰ. ডি. বানাৰ্জী আৰু কে. পি. জয়স্বালে ১৯২০ চনত সেই যৱন ৰজাৰ নাম “ডিমিতা” বুলি পঢ়ি, তাক বেক্ট্ৰিয়াৰ ডেমেট্ৰিয়াছ প্ৰথমৰ সৈতে একে বুলি চিনাক্ত কৰিছিল। ৰমিলা থাপাৰেও ২০১৩ চনত প্ৰকাশিত ''The Past Before Us'' গ্ৰন্থত উল্লেখ কৰিছে যে ই “সম্ভৱতঃ ইণ্ডো-গ্ৰীক ৰজা ডেমেট্ৰিয়াছ”।<ref name="Thaparp329">{{cite book |last=Thapar |first=Romila |title=The Past Before Us |publisher=Harvard University Press |year=2013 |isbn=978-0-674-72651-2 |url=https://books.google.com/books?id=aei9AAAAQBAJ |page=329 |access-date=16 August 2021 |archive-date=29 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200929052054/https://books.google.com/books?id=aei9AAAAQBAJ |url-status=live }}</ref>কিন্তু ৰামাপ্ৰসাদ চন্দ্ৰ আৰু আন কিছুমান গৱেষকৰ মতে, এই ধৰণৰ চিনাক্তকৰণে “কালানুক্ৰমিক অসামঞ্জস্যতা” সৃষ্টি কৰে।<ref name="Sudhakar_1974">{{cite book |author=Sudhakar Chattopadhyaya |title=Some Early Dynasties of South India |url=https://books.google.com/books?id=78I5lDHU2jQC&pg=PA20 |year=1974 |publisher=Motilal Banarsidass |isbn=978-81-208-2941-1 |pages=44–50 |access-date=22 May 2016 |archive-date=29 May 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160529125755/https://books.google.com/books?id=78I5lDHU2jQC&pg=PA20 |url-status=live }}</ref> ছিৰকাৰৰ মতে, এই অন্তৰ্ভুক্ত পাঠ সন্দেহজনক, কিয়নো বানাৰ্জী আৰু জয়স্বালে নিজেই ইয়াক নিশ্চিত বুলি ক’ব নোৱাৰিছিল, আৰু ই ইণ্ডো-গ্ৰীক ৰজাসকলৰ বিষয়ে থকা আন শিলালিপি আৰু প্ৰাচীন দলিলসমূহৰ সৈতে মিল নাখায়। চৈলেন্দ্ৰ নাথ সেনৰ মতে, সেই যৱন শাসক ডেমেট্ৰিয়াছ নহয়; সম্ভৱতঃ তেওঁ পুৰ্ব পাঞ্জাবৰ কোনো পিছতীয়া ইণ্ডো-গ্ৰীক শাসক আছিল।<ref name="Sailendra_1999">{{cite book |author=Sailendra Nath Sen |title=Ancient Indian History and Civilization |url=https://books.google.com/books?id=Wk4_ICH_g1EC&pg=PA176 |year=1999 |publisher=New Age International |isbn=978-81-224-1198-0 |pages=176–177 |access-date=11 October 2016 |archive-date=16 May 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160516094438/https://books.google.com/books?id=Wk4_ICH_g1EC&pg=PA176 |url-status=live }}</ref> ছালমনৰ মতে হাথিগুম্ফা শিলালিপিৰ "পঠন, অনুবাদ আৰু ঐতিহাসিক ব্যাখ্যা" "বিভিন্ন পণ্ডিতৰ দ্বাৰা বহু পৰিমাণে বিভিন্ন", আৰু ইয়াৰ একক মানক সংস্কৰণ প্ৰতিষ্ঠা কৰাটো সম্ভৱ নহয়। এই ব্যাখ্যাসমূহে প্ৰাচীন ভাৰতৰ বিষয়ে উল্লেখযোগ্যভাৱে ভিন্ন ইতিহাসৰ সৃষ্টি কৰিছে, কিছুমানৰ ফেণ্টম যুগ আছে বুলি চেলমনে কয়। অন্ধ্ৰ প্ৰদেশৰ গুণ্টুপালীত নতুনকৈ আৱিষ্কাৰ কৰা শিলালিপিসমূহে এই শিলালিপিৰ ওপৰত অধিক পোহৰ পেলাইছে।<ref>{{cite book |last=Salomon |first=R. |title=Indian Epigraphy: A Guide to the Study of Inscriptions in Sanskrit, Prakrit, and the other Indo-Aryan Languages |publisher=Oxford University Press |year=1998 |isbn=978-0-19-535666-3 |url=https://books.google.com/books?id=XYrG07qQDxkC |pages=142, 165 with footnote 12, Section 5.5.1.17 on p. 195 |access-date=16 August 2021 |archive-date=6 July 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140706004809/http://books.google.com/books?id=XYrG07qQDxkC |url-status=live }}</ref> ==টোকা== {{reflist|group=টোকা}} ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{reflist | colwidth = 20em | refs = }} [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ পৰ্যটনস্থলী]] [[শ্ৰেণী:ভাৰত]] [[শ্ৰেণী:ওড়িশা]] fowf6c44tbh0t4fr7n8ibue49wmvatl 603176 603168 2026-04-27T06:18:17Z Jyoti Chiring 34123 /* তাৎপৰ্য্য */ 603176 wikitext text/x-wiki {{Infobox artifact |name=হাথীগুম্ফা শিলালিপি |image=Hathigumpha inscription (2020).jpg | image_size =270px |material=শিল, কাটি লোৱা শিল |writing=প্ৰাকৃত |created=খ্ৰীষ্টপূৰ্ব দ্বিতীয় শতিকা-<br>১ম শতিকা খ্ৰীষ্টাব্দ<ref name="TPV"/> |period=কলিংগ |place=উদয়াগিৰি পাহাৰ, ভুবনেশ্বৰ, ওড়িশা |location={{coord|20|15|47|N|85|47|08|E|display=inline,title}} |map= {{Location map |India |float=center |relief=yes |label=Udayagiri Odisha |lat_deg=20.2631 |lon_deg=85.7856 }} {{OSM Location map |coord={{coord|20.2631|N|85.7856|E}} |float=center |zoom=10 |width=230 |height=150 |label=Hathigumpha |label-pos=top |caption={{center|Location of inscription}} |mark-coord={{coord|20.2631|N|85.7856|E}} |mark=Archaeological site icon (red).svg |mark-size1=12 }}}} {{Jainism}} {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}}'''হাথীগুম্ফা শিলালিপি''' {{en| Hathigumpha Inscription}} হৈছে [[ভাৰত]]ৰ [[ওড়িশা]]ৰ ভুবনেশ্বৰৰ ওচৰৰ উদয়াগিৰি পাহাৰৰ হাথীগুম্ফা নামৰ গুহাত ব্ৰাহ্মী লিপিত খোদিত কৰা প্ৰাকৃত ভাষাত লিখা সোতৰটা শাৰীৰে গঠিত [[জৈন]] শিলালিপি ।<ref>{{harvnb|Sircar|1965|p=213}}: "The Hathigumpha inscription is a Jain record of King Kharavela of Kalinga."</ref> খ্ৰীষ্টপূৰ্ব দ্বিতীয় শতিকাৰ পৰা খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰথম শতিকাৰ মাজৰ<ref name="Alan_2003">{{cite book |author=Alain Daniélou |title=A Brief History of India |url=https://archive.org/details/briefhistoryofin00dani|url-access=registration |date=11 February 2003 |publisher=Inner Traditions / Bear & Co |isbn=978-1-59477-794-3 |pages=[https://archive.org/details/briefhistoryofin00dani/page/139 139]–141}}</ref><ref name="Sudhakar_1974">{{cite book |author=Sudhakar Chattopadhyaya |title=Some Early Dynasties of South India |url=https://books.google.com/books?id=78I5lDHU2jQC&pg=PA20 |year=1974 |publisher=Motilal Banarsidass |isbn=978-81-208-2941-1 |pages=44–50 |access-date=22 May 2016 |archive-date=29 May 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160529125755/https://books.google.com/books?id=78I5lDHU2jQC&pg=PA20 |url-status=live }}</ref><ref name="Rama_1942">{{cite book |author=Rama Shankar Tripathi |title=History of Ancient India |url=https://books.google.com/books?id=rOVpOG6MPMcC&pg=PA199 |year=1942 |publisher=Motilal Banarsidass |isbn=978-81-208-0018-2 |pages=199–201}}</ref> ইয়াক কলিংগ ৰাজ্যৰ জৈন ৰজা খৰাভেলাই লিপিবদ্ধ কৰিছিল। {{Sfn|Krishan|1996|p=23}}{{refn|group=টোকা|The inscription is loaded with Jaina phrases, though the inscription explicitly states in verse 17 that he is ''sava-pasamda-pujako'' (worshipper of every religious sect).<ref name="Norman472–473">{{cite journal |last=Norman |first=K. R. |title=Review of Shashi Kant: The Hᾱthīgumphᾱ inscription of Khᾱravela and the Bhabru edict of Aśoka—a critical study |journal=Bulletin of the School of Oriental and African Studies |publisher=Cambridge University Press |volume=36 |issue=2 |year=1973 |doi=10.1017/s0041977x00134536 |pages=472–473|s2cid=179013997 }}</ref>}} হাথীগম্ফা শিলালিপিত অন্যান্য বিষয়ৰ লগতে প্ৰাচীন ভাৰতৰ পূব অঞ্চলৰ (বৰ্তমান ওড়িশাৰ অংশ আৰু ইয়াৰ ওচৰৰ) এজন ৰজাৰ জীৱনীমূলক আঁকিও উপস্থাপন কৰা হৈছে। ইয়াত ধৰ্মীয় মূল্যবোধ, ৰাজহুৱা আন্তঃগাঁথনি প্ৰকল্প, সামৰিক অভিযান আৰু ইয়াৰ উদ্দেশ্য, সমাজ আৰু সংস্কৃতিৰ তথ্যও সন্নিবিষ্ট কৰা হৈছে। পুৰাবিজ্ঞানৰ ফালৰ পৰা এই শিলালিপি খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰথম শতিকাৰ মাজভাগৰ পৰা খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰথম শতিকাৰ আৰম্ভণিলৈকে।<ref name="TPV">{{cite book |last1=Verma |first1=Thakur Prasad |title=The Palaeography Of Brahmi Script |date=1971 |page=[https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.130329/page/n95 86] |url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.130329}}</ref><ref>{{cite book |last1=Shimada |first1=Akira |title=Early Buddhist Architecture in Context: The Great Stūpa at Amarāvatī (ca. 300 BCE-300 CE) |year=2012 |publisher=BRILL |isbn=978-90-04-23326-3 |page=57 |url=https://books.google.com/books?id=pfUyAQAAQBAJ&pg=PA57 |language=en |access-date=26 December 2019 |archive-date=30 October 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211030215542/https://books.google.com/books?id=pfUyAQAAQBAJ&pg=PA57 |url-status=live }}</ref> ==স্থান আৰু ইতিহাস== [[File:Hathigumpha.JPG|thumb|300px|left|হাথীগুম্ফা স্মৃতিসৌধৰ প্ৰৱেশদ্বাৰ। স্তম্ভযুক্ত ফ্ৰণ্ট, ষ্টেপ আৰু অন্যান্য গঠনসমূহ ১৯ আৰু ২০ শতিকাত সংযোজন কৰা হৈছিল যাতে এই স্মৃতিসৌধটো সংৰক্ষণত সহায় কৰে।]] খৰাভেলাৰ হাথীগুম্ফা শিলালিপি (অনুবাদ "হাতী গুহা" শিলালিপি) ভুৱনেশ্বৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰৰ পৰা প্ৰায় ৫ কিলোমিটাৰ (৩.১ মাইল) পশ্চিমে উদয়াগিৰিত পোৱা যায়। উদয়াগিৰি পাহাৰত ৰাণী গুম্ফা আদি বহুতো প্ৰাচীন শিল কটা গুহা আছে। ইয়াৰ ভিতৰত ৰাণী গুম্ফাৰ পশ্চিমে উদয়াগিৰি পাহাৰৰ দক্ষিণ মুখত হাথীগুম্ফা নামৰ এটা গুহা আছে।{{refn|group=টোকা|The Hathigumpha is between the Sarpa Gumpha (on its right) and Svargapuri and Mancapuri Gumpha (left).}} এই গুহাটোৰ নামেৰে এই শিলালিপিৰ নামকৰণ কৰা হৈছে। ইয়াক গুহাটোৰ আংশিকভাৱে সন্মুখত আৰু আংশিকভাৱে চিলিঙত পোৱা যায়।<ref name=ei20p71>{{cite book |author1=K P Jayaswal |author2=R D Banerji |title=Epigraphia Indica Volume XX |year=1920 |url=https://archive.org/details/epigrahiaindicav014769mbp |publisher=Archaeological Survey of India |pages=71–72}}, {{PD-notice}}</ref> যদিও খ্ৰীষ্টপূৰ্ব দ্বিতীয় শতিকাৰ পৰা খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰথম শতিকাৰ ভিতৰত এই শিলালিপিটো এ ষ্টাৰলিঙে পুনৰ আৱিষ্কাৰ নকৰালৈকে আৰু ১৮২৫ চনত এছিয়াটিক ৰিচাৰ্চ পঞ্চদশত প্ৰকাশ নকৰালৈকে পণ্ডিতসকলৰ বাবে অজ্ঞাত আছিল ১৮৭৭ চন।<ref name=ei20p71/> আৰ এল মিত্ৰই ১৮৮০ চনত তেওঁৰ এণ্টিকিউটিজ অৱ অৰিছাত ইয়াৰ পৰিৱৰ্তিত সংস্কৰণ প্ৰকাশ কৰে। এই গুৰুত্বপূৰ্ণ শিলালিপিৰ প্ৰথম কাষ্ট ১৮৮৪ চনত ভগৱান লাল ইন্দ্ৰজীয়ে প্ৰকাশ কৰে, তাৰ পিছত ১৯০৬ চনত ব্লচে চিয়াঁহীৰ ছাপ প্ৰকাশ কৰে।<ref name=ei20p71/> ইন্দ্ৰজী আছিল প্ৰথম পণ্ডিত যিয়ে ঘোষণা কৰিছিল যে হাথীগুম্ফা শিলালিপিত প্ৰশংসা কৰা ৰজাৰ নাম খাৰাভেলা,<ref name="asiatic_soc">{{cite web |title=Full text of "Annual address delivered to the Asiatic Society of Bengal, Calcutta, 2nd February, 1898" |author=A. F. Rudolf Hoernlé|author-link=Rudolf Hoernlé |url=https://archive.org/stream/annualaddressdel00hoeruoft/annualaddressdel00hoeruoft_djvu.txt |publisher=[[Asiatic Society of Bengal]] |year=1898|access-date=4 September 2014}}</ref> কিন্তু অভিনেতা-অভিনেত্ৰী, তেওঁৰ অনুবাদ আৰু ব্যাখ্যাত বহু ভুল আছিল।<ref>J.F. Fleet (1910), The Hathigumpha Inscription, The Journal of the Royal Asiatic Society of Great Britain and Ireland, pp. 824–828, {{JSTOR|25189732}}</ref> হাথীগম্ফা শিলালিপিৰ অনুবাদ, বিতৰ্ক, সমস্যা আৰু বিভিন্ন সংশোধনে কিলহৰ্ণ, ফ্লীট, লুডাৰ্ছ, বেনাৰ্জী, জয়ছৱাল, ক'ন', থমাছ, মজুমদাৰ, বৰুৱা, পাণ্ডে, চৰকাৰ আৰু বহুতো পণ্ডিতৰ দৃষ্টি আকৰ্ষণ কৰিছে।<ref name=ei20p71/><ref name=Majumdar1922>{{cite book |last=Majumdar |first=R.C. |title=Second Note on the Hathigumpha Inscription of Khâravela |year=1922 |url=https://books.google.com/books?id=LHszyQEACAAJ |access-date=16 August 2021 |archive-date=16 August 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210816033711/https://books.google.com/books?id=LHszyQEACAAJ |url-status=live }}</ref><ref>M. S. Pandey (1964), ''A Note on the Hathigumpha Inscription'', Proceedings of the Indian History Congress, Vol. 26, PART 1, pp. 132-136, {{JSTOR|44133109}}</ref> অজন্তা আৰু ভাৰতৰ অন্যান্য গুহাৰ কীৰ্তিচিহ্নসমূহৰ ওপৰত অধ্যয়নৰ বাবে পৰিচিত ইতিহাসবিদ ৱালটাৰ স্পিংকৰ মতে, হাথীগম্ফা শিলালিপিৰ আৰম্ভণিতে ভুল পঢ়া আৰু ভুল ব্যাখ্যাৰ ফলত [[অন্ধ্ৰপ্ৰদেশ]], [[ওড়িশা]], ডেকান অঞ্চল আৰু আৰম্ভণিৰ ভাৰতৰ ইতিহাসৰ বিষয়ে ভুল আৰু ভুল তত্ত্ব বহুলভাৱে প্ৰচলিত হৈছে।<ref name="Spinkp95">{{cite journal |last=Spink |first=Walter |title=On the Development of Early Buddhist Art in India |journal=The Art Bulletin |volume=40 |issue=2 |year=1958 |doi=10.2307/3047760 |pages=99, context: 95–120 |jstor=3047760}}</ref> ==বিৱৰণ== সোতৰ শাৰীৰে গঠিত এই শিলালিপি প্ৰাকৃত ভাষা আৰু ব্ৰাহ্মী লিপিত খোদিত কৰা হৈছে। হাথীগুম্ফা গুহাৰ ওপৰৰ শিলৰ পৰা আৰম্ভ হোৱা শিলালিপিটো সন্মুখৰ পৰা প্ৰথম আঠটা ৰেখা দেখা যায়। বাকী নটা ৰেখা একেটা শিলৰ ওপৰত যদিও গুহাটোৰ ঢালৰ আকৃতিৰ বাবে গুহাৰ চালত অৰ্থাৎ চিলিঙত দেখা দিয়ে। এই সোতৰটা ৰেখাই শিলৰ পৃষ্ঠত প্ৰায় ১৫ ফুট বাই ৫.৫ ফুট অঞ্চল সামৰি লৈছে।<ref name="Kantp6">{{cite book |last=Kant |first=Shashi |title=The Hāthīgumphā Inscription of Khāravela and the Bhabru Edict of Aśoka: A Critical Study (2nd Edition, published in 2000) |publisher=Prints India |year=1971 |url=https://books.google.com/books?id=GEo_AAAAMAAJ |pages=6–8 |access-date=16 August 2021 |archive-date=16 August 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210816115033/https://books.google.com/books?id=GEo_AAAAMAAJ |url-status=live }} (Note: Sections of Shashi Kant book is exact copy of ''EI-Vol.XX'', the ASI publication in 1920)</ref> এই শিলালিপি থকা শিলটোৰ তলত গুহাৰ দেৱালবোৰ শিলৰ দৰে কাটি লোৱা আৰু কিছুমান অংশ চিকচিকিয়া কৰা হৈছে। এইবোৰতো শিলালিপি আছে, কিন্তু এইবোৰ দশম আৰু একাদশ শতিকাৰ ভিতৰত সংযোজন কৰা হৈছিল, আৰু ইয়াক সৰু হাতীগুম্ফা শিলালিপি বুলি জনা যায়। মজিয়াৰ ওচৰত শিলে কাটি লোৱা সৰু সৰু বিভাজন আছে যিবোৰে কোঠাবোৰৰ মাজত বেৰ গঠন নকৰে।<ref name=ei20p71/> {{Quote box |quote=যিহেতু ই অতি কঠিন প্ৰাকৃত ভাষাত লিখা হৈছে, আৰু ইয়াৰ আখৰবোৰ শতিকাজুৰি বতৰত ক্ষতিগ্ৰস্ত হৈ আহিছে আৰু কিছুমান ঠাইত সম্পূৰ্ণ অপঠনীয়, সেয়েহে হাতীগুম্ফা শিলালিপিটো ইতিহাসবিদ আৰু পুৰাবিজ্ঞানীসকলৰ মাজত দীৰ্ঘদিন ধৰি যথেষ্ট বিতৰ্কৰ বিষয় হৈ আহিছে। |source=— [[Arthur Llewellyn Basham|আৰ্থাৰ লিৱেলিন বাছাম]]<ref>{{cite book |last=Kant |first=Shashi |title=The Hāthīgumphā Inscription of Khāravela and the Bhabru Edict of Aśoka: A Critical Study (2nd Edition, published in 2000) |publisher=Prints India |year=1971 |url=https://books.google.com/books?id=GEo_AAAAMAAJ |pages=vii |access-date=16 August 2021 |archive-date=16 August 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210816115033/https://books.google.com/books?id=GEo_AAAAMAAJ |url-status=live }}</ref> |bgcolor=#FFD0AA |width=30em |align=right }} হাতৰ আখৰৰ বিশ্লেষণৰ পৰা অনুমান কৰিব পাৰি যে তিনিজন ভিন্ন লিখকে সম্ভৱতঃ একেলগে কাম কৰি এই শিলালিপিটো প্ৰস্তুত কৰিছিল।<ref name=ei20p71/> লিখকসকলে সম্ভৱতঃ ওপৰত ওলমি থকা শিলটো কাটিছে আৰু তাৰ পিছত ব্ৰাহ্মী গ্ৰন্থখন অতি বিশদভাৱে খোদিত কৰিছিল। মূল হাতীগুম্ফা শিলালিপিৰ ১–৬ নং শাৰীবোৰ ভালদৰে সংৰক্ষিত হৈ আছে, আনহাতে শেষৰ চাৰিটা ১৬–১৭ নং শাৰীবোৰৰ বাওঁ অংশৰ কিছু ক্ষতি হৈছে আৰু বাকী শাৰীবোৰ আংশিকভাৱে সংৰক্ষিত হৈ আছে। মাজৰ বাকী সাতটা শাৰী – ৭ৰ পৰা ১৫ শাৰীলৈকে – সমস্যাজনক আৰু ইয়াক কেইবাটাও ভিন্ন ধৰণে পঢ়িব পাৰি।{{sfn|B Barua|1929|pp=3–4}} ==তাৰিখ== ১৯ শতিকাৰ মাজভাগ আৰু শেষৰ ফালে পণ্ডিতসকলে এই শিলালিপি খ্ৰীষ্টপূৰ্ব তৃতীয় বা দ্বিতীয় শতিকাৰ হ’ব পাৰে বুলি মত প্ৰকাশ কৰিছিল। বুহলাৰৰ মতে পুৰাতাত্ত্বিক বিশ্লেষণে প্ৰকাশ কৰে যে এই শিলালিপি খ্ৰীষ্টপূৰ্ব দ্বিতীয় শতিকাৰ আগৰ বা খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰথম শতিকাৰ পিছৰ হ'ব নোৱাৰে।<ref name=ei20p72>{{cite book |author1=K P Jayaswal |author2=R D Banerji |title=Epigraphia Indica Volume XX |year=1920 |url=https://archive.org/details/epigrahiaindicav014769mbp |publisher=Archaeological Survey of India |pages=72–76 with footnotes}}, {{PD-notice}}</ref> ১৯২০ চনত জয়ছোৱাল আৰু বেনাৰ্জীয়ে কয় যে এই শিলালিপিৰ দ্বিতীয় শতিকাৰ আগৰ হ'ব নোৱাৰে, আৰু অলপ পিছৰ হ'ব পাৰে।<ref name=ei20p72/> পুৰাতাত্ত্বিক আৰু অন্যান্য পুৰণি ভাৰতীয় শিলালিপিৰ তথ্যৰ সৈতে তুলনাৰ ভিত্তিত ছিৰকাৰে ইয়াক খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰথম শতিকাৰ দ্বিতীয়াৰ্ধ বা সম্ভৱতঃ খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰথম শতিকাৰ প্ৰথম কেইটামান দশকৰ বুলি কয়।<ref>D. Sircar (1965), Select Inscriptions Volume 1, Calcutta University Press, page 213–214 footnote 1</ref> ==তাৎপৰ্য্য== মূল প্ৰবন্ধ: খাৰাভেলা § ৰাজত্ব [[File:Kharabela inscription, Hatigumpha, Khandagiri, Bhubaneswar.jpg|thumb|উদয়াগিৰি পাহাৰত ৰজা খাৰাভেলাৰ হাতীগম্ফা শিলালিপি প্ৰথমবাৰৰ বাবে ''"কৰ্পাছ ইনস্ক্ৰিপচনম ইণ্ডিকাৰাম, ভলিউম I: [[আলেকজেণ্ডাৰ কানিংহামৰ আশোকাৰ শিলালিপি]]"'', ১৮২৭ চনত অংকন কৰা হৈছে। ]] হাতীগুম্ফা শিলালিপি হৈছে জৈন ক’লিংগ শাসক খাৰাভেলাৰ বিষয়ে তথ্য লাভৰ মুখ্য উৎস। এই শিলালিপিত তেওঁৰ বছৰ-বছৰভিত্তিক কৃতিত্বসমূহ বৰ্ণনা কৰা হৈছে। ৰিচাৰ্ড চেলমনৰৰ মতে, এই বৰ্ণনাবোৰ “এটা শুদ্ধ প্ৰশস্তি”ৰ স্বভাৱৰ সৈতে প্ৰায় মিল আছে। <ref>{{cite book |last=Salomon |first=R. |title=Indian Epigraphy: A Guide to the Study of Inscriptions in Sanskrit, Prakrit, and the other Indo-Aryan Languages |publisher=Oxford University Press |year=1998 |isbn=978-0-19-535666-3 |url=https://books.google.com/books?id=XYrG07qQDxkC |page=111 |access-date=16 August 2021 |archive-date=6 July 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140706004809/http://books.google.com/books?id=XYrG07qQDxkC |url-status=live }}</ref>এইটো শিলালিপিৰ প্ৰশস্তি শৈলীৰ এটা প্ৰাৰম্ভিক নমুনা হিচাপে গণ্য কৰা হয়।<ref name="Thaparp329"/> পণ্ডিতসকলৰ মাজত মতানৈক্য হ’ল মূলতঃ শিলালিপিখনৰ পাঠ, সংযোজন, ব্যাখ্যা কৰা, তাৰিখ নিৰ্ধাৰণ কৰা আৰু তাৰ পিছত উল্লেখ কৰা ঠাই আৰু মানুহৰ নামক অন্যান্য ৰেকৰ্ড আৰু প্ৰাচীন পৰিঘটনাৰ সাধাৰণ কালক্ৰমৰ সৈতে সংযোগ কৰি কোনো বিশেষ পাঠ শুদ্ধ বুলি ধৰি লোৱা। হাতীগুম্ফা শিলালিপিত অন্তৰ্ভুক্ত উল্লেখযোগ্য কিছুমান বিষয় হ'ল:<ref>{{cite book |author1=K P Jayaswal |author2=R D Banerji |title=Epigraphia Indica Volume XX |year=1920 |url=https://archive.org/details/epigrahiaindicav014769mbp |publisher=Archaeological Survey of India |pages=73–89 with footnotes}}, {{PD-notice}}</ref><ref>D. Sircar (1965), Select Inscriptions Volume 1, Calcutta University Press, pages 211–217 with footnotes</ref> *প্ৰাচীন ভাৰতৰ ডাঙৰ ডাঙৰ ৰাজহুৱা আন্তঃগাঁথনি প্ৰকল্প (এই শাৰীবোৰ স্পষ্টকৈ পঢ়িব পাৰি) *সন্ন্যাসী, ৰাজহুৱা, ব্ৰাহ্মণক দাতব্য অনুদান *উৎসৱ আৰু কলা-সংস্কৃতি *[[সতবাহন ৰজা সতকৰ্ণী]]ৰ বিৰুদ্ধে যুদ্ধ। এই উল্লেখে মধ্য ভাৰতৰ বহু বৌদ্ধ কীৰ্তিচিহ্নৰ ভুল তাৰিখ নিৰ্ধাৰণ কৰাত মূল অৰিহণা যোগাইছে বুলি ৱালটাৰ স্পিংকে কয়। প্ৰথমে হাতীগুম্ফা শিলালিপি খ্ৰীষ্টপূৰ্ব তৃতীয় আৰু দ্বিতীয় শতিকাৰ মাজৰ বুলি ধৰা হৈছিল, তাৰ পিছত এই পাঠৰ আধাৰত সাতকৰ্ণীক খাৰাভেলাৰ সমসাময়িক হিচাপে গণ্য কৰা হৈছিল। এই ভুলটো আৰু বেছিকৈ বাঢ়ি আহিল, যাৰ ফলত আধুনিক ভাৰতীয় সাহিত্যত ব্যাপকভাৱে পুনৰাবৃত্তিমূলক বিশ্বাসৰ সৃষ্টি হয় যে আদিম অন্ধ্ৰ বংশৰ আৰম্ভণি খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৩য় শতিকাৰ শেষৰ পৰা দ্বিতীয় শতিকাৰ আৰম্ভণিতে হৈছিল, এই প্ৰাচীন অন্ধ্ৰ শাসকসকল আৰু অন্যান্যসকলে খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৩০০ চনৰ পৰা খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ১০০ চনৰ ভিতৰত ভাজা, নাচিক, কণ্ডনে আৰু কিছুমান কৃষ্ণ নদী উপত্যকাৰ স্থানত চৈত্য হল নিৰ্মাণ কৰিছিল। এই ভুল বহুগুণে বৃদ্ধি পাইছে বুলি স্পিংকে কয়, য’ত অন্ধ্ৰ ৰজাৰ নাম উল্লেখ কৰা আন বহুতো শিলালিপি, মুদ্ৰা, গ্ৰন্থৰ লগতে কীৰ্তিচিহ্নসমূহো পিছৰ আৱিষ্কাৰ আৰু পণ্ডিতে পোৱাতকৈ বহু বেছি প্ৰাচীন যুগৰ বুলি ধৰা হৈছে। এই ভুলে ভাৰতীয় ইতিহাসৰ শিল্প বিকাশৰ কালক্ৰমতো প্ৰভাৱ পেলাইছে। এই স্মৃতিসৌধ আৰু তাৰিখসমূহৰ বহুতো ২০০ৰ পৰা ৩০০ বছৰলৈকে, খ্ৰীষ্টীয় প্ৰথম শতিকা আৰু খ্ৰীষ্টীয় দ্বিতীয় শতিকাৰ আৰম্ভণিলৈকে আগুৱাই নিব লাগে।<ref>{{cite journal |last=Spink |first=Walter |title=On the Development of Early Buddhist Art in India |journal=The Art Bulletin |volume=40 |issue=2 |year=1958 |doi=10.2307/3047760 |pages=99–101 with footnotes |jstor=3047760}}</ref> [[File:Hathigumpha inscription (2020) Satakani detail.jpg|thumb|100px|"[["সতকৰ্ণী"]]" শিলালিপিত ।]] *এজন নন্দ ৰাজবংশৰ ৰজাই পানীৰ খাল নিৰ্মাণ কৰিছিল, যিটো তাৰ পিছত খাৰাভেলাই কলিংগ ৰাজধানীলৈকে সম্প্ৰসাৰিত কৰিছিল। এই নন্দ ৰজাজন এটা ব্যাখ্যাত ১৩০ বছৰৰ আগৰ (এইটো যথেষ্ট বিতৰ্কিত), আন এটা পাঠ অনুসাৰে খাৰাভেলাৰ প্ৰায় ৩০০ বছৰ আগৰ।{{sfn|Singh|2016|p=273, 444–445}} যদি খৰাভেলাক খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ১ম শতিকাত ৰখা হয় আৰু এই পাঠকে প্ৰাচীন ভাৰতৰ ৩০০ বছৰৰ ওপৰৰ বাস্তৱিক পৰিঘটনাসমূহ প্ৰতিফলিত কৰে বুলি ধৰা হয়, তেন্তে এই ব্যাখ্যাই খ্ৰীষ্টপূৰ্ব চতুৰ্থ শতিকাৰ পৰা খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ১ম শতিকাৰ মাজত ঐতিহাসিক অভিলেখ ৰখাৰ ইংগিত দিয়ে, যʼত এজন ভাৰতীয় শাসকে খ্ৰীষ্টপূৰ্ব চতুৰ্থ শতিকাতেই ৰাজহুৱা পানী যোগান ব্যৱস্থাৰ দৰে ডাঙৰ আন্তঃগাঁথনি প্ৰকল্প আৰম্ভ কৰিছিল আৰু জৈন ধৰ্মত মূৰ্তি পূজাৰো এক পৰম্পৰা আছিল।{{sfn|Singh|2016|p=273, 444–445}} *এজন নন্দ ৰাজবংশৰ ৰজাই "কা[লি]ংগাজিনাম" লৈ যোৱাৰ উল্লেখ পোৱা যায়। ইয়াৰ ব্যাখ্যা কৰা হৈছে যে হয় কলিংগৰ পৰা জৈন প্ৰতিমূৰ্তি বা তাৰ আসন কাঢ়ি লোৱা, নহয় কলিংগৰ কোনো ঠাই জয় কৰা, যিটো তাৰ পিছত খৰাভেলে কলিংলৈ ঘূৰাই আনে। ১৯২৫ চনত গ্লাচেনেপে ইয়াৰ অৰ্থ জিনাৰ মূৰ্তি হ'ব পাৰে বুলি মত প্ৰকাশ কৰে। <ref>{{cite book |author=Helmuth von Glasenapp |title=Jainism: An Indian Religion of Salvation |url=https://books.google.com/books?id=WzEzXDk0v6sC&pg=PA431 |year=1999 |publisher=Motilal Banarsidass |isbn=978-81-208-1376-2 |pages=431– |access-date=19 August 2021 |archive-date=19 August 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210819122517/https://books.google.com/books?id=WzEzXDk0v6sC&pg=PA431 |url-status=live }}</ref>আধুনিক যুগৰ ৰাও আৰু থাপাৰৰ দৰে পণ্ডিতসকলেও ইয়াক জৈন প্ৰতিমূৰ্তি (মূৰ্তি) নন্দ ৰজাই কাঢ়ি লৈ ​​গৈছিল (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰায় ৫ম শতিকা) আৰু তাৰ পিছত খাৰাভেলাই (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰায় ২য় শতিকা) ঘূৰাই আনিছিল বুলি ব্যাখ্যা কৰে।[45][46]<ref>B.S.L. Hanumantha Rao (1992), Religion, Politics and Society in Early Deccan, Proceedings of the Indian History Congress, Vol. 53, p. 47, {{JSTOR|44142769}}</ref><ref>Thapar, R. (2004). Early India: From the origins to AD 1300. University of California Press, pp. 211–213</ref> ছ’নিয়া কুইন্টালাৰ মতে ইয়াক মূৰ্তি বা প্ৰতিমা বুলি ব্যাখ্যা কৰা উচিত নহয়। জৈন ধৰ্মৰ সৈতে জড়িত প্ৰাচীন প্ৰত্নতাত্ত্বিক স্থান যেনে কংকলী তিলাত থকা মথুৰা স্থানৰ এটা অংশই এই কথা নিশ্চিত কৰে যে সেই সময়ছোৱাত জৈন ধৰ্মত মানুহৰ আকৃতিৰ মূৰ্তি-পূজা নাছিল; তাৰ পৰিৱৰ্তে নিৰাকাৰ বস্তুৰ পূজা চলিছিল। তেওঁৰ মতে উদয়াগিৰিতো ওচৰৰ মানচাপুৰী গুহাত পূজা সমাৱেশ দেখা যায় আৰু তাত কোনো মূৰ্তি বা প্ৰতিমা নাই। এইদৰে এই শব্দটোক মূৰ্তি বা প্ৰতিমা বুলি ব্যাখ্যা কৰা, আৰু ইয়াক খাৰাভেলাৰ বহু শতিকা আগতে কাঢ়ি নিয়াটো শুদ্ধ হ'ব নোৱাৰে।<ref>Quintanilla, S. R. (2007). History of early stone sculpture at Mathura, ca. 150 BCE-100 CE. Brill, p. 47</ref> কোনো এজন যৱন (গ্ৰীক) ৰজাই তেওঁক মথুৰালৈ পিছুৱাই যাবলৈ বাধ্য কৰিছিল। সেই যৱন ৰজা জনৰ নাম স্পষ্ট নহয়। আৰ. ডি. বানাৰ্জী আৰু কে. পি. জয়স্বালে ১৯২০ চনত সেই যৱন ৰজাৰ নাম “ডিমিতা” বুলি পঢ়ি, তাক বেক্ট্ৰিয়াৰ ডেমেট্ৰিয়াছ প্ৰথমৰ সৈতে একে বুলি চিনাক্ত কৰিছিল। ৰমিলা থাপাৰেও ২০১৩ চনত প্ৰকাশিত ''The Past Before Us'' গ্ৰন্থত উল্লেখ কৰিছে যে ই “সম্ভৱতঃ ইণ্ডো-গ্ৰীক ৰজা ডেমেট্ৰিয়াছ”।<ref name="Thaparp329">{{cite book |last=Thapar |first=Romila |title=The Past Before Us |publisher=Harvard University Press |year=2013 |isbn=978-0-674-72651-2 |url=https://books.google.com/books?id=aei9AAAAQBAJ |page=329 |access-date=16 August 2021 |archive-date=29 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200929052054/https://books.google.com/books?id=aei9AAAAQBAJ |url-status=live }}</ref>কিন্তু ৰামাপ্ৰসাদ চন্দ্ৰ আৰু আন কিছুমান গৱেষকৰ মতে, এই ধৰণৰ চিনাক্তকৰণে “কালানুক্ৰমিক অসামঞ্জস্যতা” সৃষ্টি কৰে।<ref name="Sudhakar_1974">{{cite book |author=Sudhakar Chattopadhyaya |title=Some Early Dynasties of South India |url=https://books.google.com/books?id=78I5lDHU2jQC&pg=PA20 |year=1974 |publisher=Motilal Banarsidass |isbn=978-81-208-2941-1 |pages=44–50 |access-date=22 May 2016 |archive-date=29 May 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160529125755/https://books.google.com/books?id=78I5lDHU2jQC&pg=PA20 |url-status=live }}</ref> ছিৰকাৰৰ মতে, এই অন্তৰ্ভুক্ত পাঠ সন্দেহজনক, কিয়নো বানাৰ্জী আৰু জয়স্বালে নিজেই ইয়াক নিশ্চিত বুলি ক’ব নোৱাৰিছিল, আৰু ই ইণ্ডো-গ্ৰীক ৰজাসকলৰ বিষয়ে থকা আন শিলালিপি আৰু প্ৰাচীন দলিলসমূহৰ সৈতে মিল নাখায়। চৈলেন্দ্ৰ নাথ সেনৰ মতে, সেই যৱন শাসক ডেমেট্ৰিয়াছ নহয়; সম্ভৱতঃ তেওঁ পুৰ্ব পাঞ্জাবৰ কোনো পিছতীয়া ইণ্ডো-গ্ৰীক শাসক আছিল।<ref name="Sailendra_1999">{{cite book |author=Sailendra Nath Sen |title=Ancient Indian History and Civilization |url=https://books.google.com/books?id=Wk4_ICH_g1EC&pg=PA176 |year=1999 |publisher=New Age International |isbn=978-81-224-1198-0 |pages=176–177 |access-date=11 October 2016 |archive-date=16 May 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160516094438/https://books.google.com/books?id=Wk4_ICH_g1EC&pg=PA176 |url-status=live }}</ref> ছালমনৰ মতে হাথিগুম্ফা শিলালিপিৰ "পঠন, অনুবাদ আৰু ঐতিহাসিক ব্যাখ্যা" "বিভিন্ন পণ্ডিতৰ দ্বাৰা বহু পৰিমাণে বিভিন্ন", আৰু ইয়াৰ একক মানক সংস্কৰণ প্ৰতিষ্ঠা কৰাটো সম্ভৱ নহয়। এই ব্যাখ্যাসমূহে প্ৰাচীন ভাৰতৰ বিষয়ে মনকৰিবলগীয়াকৈ ভিন্ন ইতিহাসৰ সৃষ্টি কৰিছে, কিছুমানৰ ফেণ্টম যুগ আছে বুলি চেলমনে কয়। অন্ধ্ৰ প্ৰদেশৰ গুণ্টুপালীত নতুনকৈ আৱিষ্কাৰ কৰা শিলালিপিসমূহে এই শিলালিপিৰ ওপৰত অধিক পোহৰ পেলাইছে।<ref>{{cite book |last=Salomon |first=R. |title=Indian Epigraphy: A Guide to the Study of Inscriptions in Sanskrit, Prakrit, and the other Indo-Aryan Languages |publisher=Oxford University Press |year=1998 |isbn=978-0-19-535666-3 |url=https://books.google.com/books?id=XYrG07qQDxkC |pages=142, 165 with footnote 12, Section 5.5.1.17 on p. 195 |access-date=16 August 2021 |archive-date=6 July 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140706004809/http://books.google.com/books?id=XYrG07qQDxkC |url-status=live }}</ref> ==টোকা== {{reflist|group=টোকা}} ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{reflist | colwidth = 20em | refs = }} [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ পৰ্যটনস্থলী]] [[শ্ৰেণী:ভাৰত]] [[শ্ৰেণী:ওড়িশা]] o3end05x9pkbby3cvxaxkgu907wr4o9 603177 603176 2026-04-27T06:19:25Z Jyoti Chiring 34123 /* তাৎপৰ্য্য */ 603177 wikitext text/x-wiki {{Infobox artifact |name=হাথীগুম্ফা শিলালিপি |image=Hathigumpha inscription (2020).jpg | image_size =270px |material=শিল, কাটি লোৱা শিল |writing=প্ৰাকৃত |created=খ্ৰীষ্টপূৰ্ব দ্বিতীয় শতিকা-<br>১ম শতিকা খ্ৰীষ্টাব্দ<ref name="TPV"/> |period=কলিংগ |place=উদয়াগিৰি পাহাৰ, ভুবনেশ্বৰ, ওড়িশা |location={{coord|20|15|47|N|85|47|08|E|display=inline,title}} |map= {{Location map |India |float=center |relief=yes |label=Udayagiri Odisha |lat_deg=20.2631 |lon_deg=85.7856 }} {{OSM Location map |coord={{coord|20.2631|N|85.7856|E}} |float=center |zoom=10 |width=230 |height=150 |label=Hathigumpha |label-pos=top |caption={{center|Location of inscription}} |mark-coord={{coord|20.2631|N|85.7856|E}} |mark=Archaeological site icon (red).svg |mark-size1=12 }}}} {{Jainism}} {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}}'''হাথীগুম্ফা শিলালিপি''' {{en| Hathigumpha Inscription}} হৈছে [[ভাৰত]]ৰ [[ওড়িশা]]ৰ ভুবনেশ্বৰৰ ওচৰৰ উদয়াগিৰি পাহাৰৰ হাথীগুম্ফা নামৰ গুহাত ব্ৰাহ্মী লিপিত খোদিত কৰা প্ৰাকৃত ভাষাত লিখা সোতৰটা শাৰীৰে গঠিত [[জৈন]] শিলালিপি ।<ref>{{harvnb|Sircar|1965|p=213}}: "The Hathigumpha inscription is a Jain record of King Kharavela of Kalinga."</ref> খ্ৰীষ্টপূৰ্ব দ্বিতীয় শতিকাৰ পৰা খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰথম শতিকাৰ মাজৰ<ref name="Alan_2003">{{cite book |author=Alain Daniélou |title=A Brief History of India |url=https://archive.org/details/briefhistoryofin00dani|url-access=registration |date=11 February 2003 |publisher=Inner Traditions / Bear & Co |isbn=978-1-59477-794-3 |pages=[https://archive.org/details/briefhistoryofin00dani/page/139 139]–141}}</ref><ref name="Sudhakar_1974">{{cite book |author=Sudhakar Chattopadhyaya |title=Some Early Dynasties of South India |url=https://books.google.com/books?id=78I5lDHU2jQC&pg=PA20 |year=1974 |publisher=Motilal Banarsidass |isbn=978-81-208-2941-1 |pages=44–50 |access-date=22 May 2016 |archive-date=29 May 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160529125755/https://books.google.com/books?id=78I5lDHU2jQC&pg=PA20 |url-status=live }}</ref><ref name="Rama_1942">{{cite book |author=Rama Shankar Tripathi |title=History of Ancient India |url=https://books.google.com/books?id=rOVpOG6MPMcC&pg=PA199 |year=1942 |publisher=Motilal Banarsidass |isbn=978-81-208-0018-2 |pages=199–201}}</ref> ইয়াক কলিংগ ৰাজ্যৰ জৈন ৰজা খৰাভেলাই লিপিবদ্ধ কৰিছিল। {{Sfn|Krishan|1996|p=23}}{{refn|group=টোকা|The inscription is loaded with Jaina phrases, though the inscription explicitly states in verse 17 that he is ''sava-pasamda-pujako'' (worshipper of every religious sect).<ref name="Norman472–473">{{cite journal |last=Norman |first=K. R. |title=Review of Shashi Kant: The Hᾱthīgumphᾱ inscription of Khᾱravela and the Bhabru edict of Aśoka—a critical study |journal=Bulletin of the School of Oriental and African Studies |publisher=Cambridge University Press |volume=36 |issue=2 |year=1973 |doi=10.1017/s0041977x00134536 |pages=472–473|s2cid=179013997 }}</ref>}} হাথীগম্ফা শিলালিপিত অন্যান্য বিষয়ৰ লগতে প্ৰাচীন ভাৰতৰ পূব অঞ্চলৰ (বৰ্তমান ওড়িশাৰ অংশ আৰু ইয়াৰ ওচৰৰ) এজন ৰজাৰ জীৱনীমূলক আঁকিও উপস্থাপন কৰা হৈছে। ইয়াত ধৰ্মীয় মূল্যবোধ, ৰাজহুৱা আন্তঃগাঁথনি প্ৰকল্প, সামৰিক অভিযান আৰু ইয়াৰ উদ্দেশ্য, সমাজ আৰু সংস্কৃতিৰ তথ্যও সন্নিবিষ্ট কৰা হৈছে। পুৰাবিজ্ঞানৰ ফালৰ পৰা এই শিলালিপি খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰথম শতিকাৰ মাজভাগৰ পৰা খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰথম শতিকাৰ আৰম্ভণিলৈকে।<ref name="TPV">{{cite book |last1=Verma |first1=Thakur Prasad |title=The Palaeography Of Brahmi Script |date=1971 |page=[https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.130329/page/n95 86] |url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.130329}}</ref><ref>{{cite book |last1=Shimada |first1=Akira |title=Early Buddhist Architecture in Context: The Great Stūpa at Amarāvatī (ca. 300 BCE-300 CE) |year=2012 |publisher=BRILL |isbn=978-90-04-23326-3 |page=57 |url=https://books.google.com/books?id=pfUyAQAAQBAJ&pg=PA57 |language=en |access-date=26 December 2019 |archive-date=30 October 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211030215542/https://books.google.com/books?id=pfUyAQAAQBAJ&pg=PA57 |url-status=live }}</ref> ==স্থান আৰু ইতিহাস== [[File:Hathigumpha.JPG|thumb|300px|left|হাথীগুম্ফা স্মৃতিসৌধৰ প্ৰৱেশদ্বাৰ। স্তম্ভযুক্ত ফ্ৰণ্ট, ষ্টেপ আৰু অন্যান্য গঠনসমূহ ১৯ আৰু ২০ শতিকাত সংযোজন কৰা হৈছিল যাতে এই স্মৃতিসৌধটো সংৰক্ষণত সহায় কৰে।]] খৰাভেলাৰ হাথীগুম্ফা শিলালিপি (অনুবাদ "হাতী গুহা" শিলালিপি) ভুৱনেশ্বৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰৰ পৰা প্ৰায় ৫ কিলোমিটাৰ (৩.১ মাইল) পশ্চিমে উদয়াগিৰিত পোৱা যায়। উদয়াগিৰি পাহাৰত ৰাণী গুম্ফা আদি বহুতো প্ৰাচীন শিল কটা গুহা আছে। ইয়াৰ ভিতৰত ৰাণী গুম্ফাৰ পশ্চিমে উদয়াগিৰি পাহাৰৰ দক্ষিণ মুখত হাথীগুম্ফা নামৰ এটা গুহা আছে।{{refn|group=টোকা|The Hathigumpha is between the Sarpa Gumpha (on its right) and Svargapuri and Mancapuri Gumpha (left).}} এই গুহাটোৰ নামেৰে এই শিলালিপিৰ নামকৰণ কৰা হৈছে। ইয়াক গুহাটোৰ আংশিকভাৱে সন্মুখত আৰু আংশিকভাৱে চিলিঙত পোৱা যায়।<ref name=ei20p71>{{cite book |author1=K P Jayaswal |author2=R D Banerji |title=Epigraphia Indica Volume XX |year=1920 |url=https://archive.org/details/epigrahiaindicav014769mbp |publisher=Archaeological Survey of India |pages=71–72}}, {{PD-notice}}</ref> যদিও খ্ৰীষ্টপূৰ্ব দ্বিতীয় শতিকাৰ পৰা খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰথম শতিকাৰ ভিতৰত এই শিলালিপিটো এ ষ্টাৰলিঙে পুনৰ আৱিষ্কাৰ নকৰালৈকে আৰু ১৮২৫ চনত এছিয়াটিক ৰিচাৰ্চ পঞ্চদশত প্ৰকাশ নকৰালৈকে পণ্ডিতসকলৰ বাবে অজ্ঞাত আছিল ১৮৭৭ চন।<ref name=ei20p71/> আৰ এল মিত্ৰই ১৮৮০ চনত তেওঁৰ এণ্টিকিউটিজ অৱ অৰিছাত ইয়াৰ পৰিৱৰ্তিত সংস্কৰণ প্ৰকাশ কৰে। এই গুৰুত্বপূৰ্ণ শিলালিপিৰ প্ৰথম কাষ্ট ১৮৮৪ চনত ভগৱান লাল ইন্দ্ৰজীয়ে প্ৰকাশ কৰে, তাৰ পিছত ১৯০৬ চনত ব্লচে চিয়াঁহীৰ ছাপ প্ৰকাশ কৰে।<ref name=ei20p71/> ইন্দ্ৰজী আছিল প্ৰথম পণ্ডিত যিয়ে ঘোষণা কৰিছিল যে হাথীগুম্ফা শিলালিপিত প্ৰশংসা কৰা ৰজাৰ নাম খাৰাভেলা,<ref name="asiatic_soc">{{cite web |title=Full text of "Annual address delivered to the Asiatic Society of Bengal, Calcutta, 2nd February, 1898" |author=A. F. Rudolf Hoernlé|author-link=Rudolf Hoernlé |url=https://archive.org/stream/annualaddressdel00hoeruoft/annualaddressdel00hoeruoft_djvu.txt |publisher=[[Asiatic Society of Bengal]] |year=1898|access-date=4 September 2014}}</ref> কিন্তু অভিনেতা-অভিনেত্ৰী, তেওঁৰ অনুবাদ আৰু ব্যাখ্যাত বহু ভুল আছিল।<ref>J.F. Fleet (1910), The Hathigumpha Inscription, The Journal of the Royal Asiatic Society of Great Britain and Ireland, pp. 824–828, {{JSTOR|25189732}}</ref> হাথীগম্ফা শিলালিপিৰ অনুবাদ, বিতৰ্ক, সমস্যা আৰু বিভিন্ন সংশোধনে কিলহৰ্ণ, ফ্লীট, লুডাৰ্ছ, বেনাৰ্জী, জয়ছৱাল, ক'ন', থমাছ, মজুমদাৰ, বৰুৱা, পাণ্ডে, চৰকাৰ আৰু বহুতো পণ্ডিতৰ দৃষ্টি আকৰ্ষণ কৰিছে।<ref name=ei20p71/><ref name=Majumdar1922>{{cite book |last=Majumdar |first=R.C. |title=Second Note on the Hathigumpha Inscription of Khâravela |year=1922 |url=https://books.google.com/books?id=LHszyQEACAAJ |access-date=16 August 2021 |archive-date=16 August 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210816033711/https://books.google.com/books?id=LHszyQEACAAJ |url-status=live }}</ref><ref>M. S. Pandey (1964), ''A Note on the Hathigumpha Inscription'', Proceedings of the Indian History Congress, Vol. 26, PART 1, pp. 132-136, {{JSTOR|44133109}}</ref> অজন্তা আৰু ভাৰতৰ অন্যান্য গুহাৰ কীৰ্তিচিহ্নসমূহৰ ওপৰত অধ্যয়নৰ বাবে পৰিচিত ইতিহাসবিদ ৱালটাৰ স্পিংকৰ মতে, হাথীগম্ফা শিলালিপিৰ আৰম্ভণিতে ভুল পঢ়া আৰু ভুল ব্যাখ্যাৰ ফলত [[অন্ধ্ৰপ্ৰদেশ]], [[ওড়িশা]], ডেকান অঞ্চল আৰু আৰম্ভণিৰ ভাৰতৰ ইতিহাসৰ বিষয়ে ভুল আৰু ভুল তত্ত্ব বহুলভাৱে প্ৰচলিত হৈছে।<ref name="Spinkp95">{{cite journal |last=Spink |first=Walter |title=On the Development of Early Buddhist Art in India |journal=The Art Bulletin |volume=40 |issue=2 |year=1958 |doi=10.2307/3047760 |pages=99, context: 95–120 |jstor=3047760}}</ref> ==বিৱৰণ== সোতৰ শাৰীৰে গঠিত এই শিলালিপি প্ৰাকৃত ভাষা আৰু ব্ৰাহ্মী লিপিত খোদিত কৰা হৈছে। হাথীগুম্ফা গুহাৰ ওপৰৰ শিলৰ পৰা আৰম্ভ হোৱা শিলালিপিটো সন্মুখৰ পৰা প্ৰথম আঠটা ৰেখা দেখা যায়। বাকী নটা ৰেখা একেটা শিলৰ ওপৰত যদিও গুহাটোৰ ঢালৰ আকৃতিৰ বাবে গুহাৰ চালত অৰ্থাৎ চিলিঙত দেখা দিয়ে। এই সোতৰটা ৰেখাই শিলৰ পৃষ্ঠত প্ৰায় ১৫ ফুট বাই ৫.৫ ফুট অঞ্চল সামৰি লৈছে।<ref name="Kantp6">{{cite book |last=Kant |first=Shashi |title=The Hāthīgumphā Inscription of Khāravela and the Bhabru Edict of Aśoka: A Critical Study (2nd Edition, published in 2000) |publisher=Prints India |year=1971 |url=https://books.google.com/books?id=GEo_AAAAMAAJ |pages=6–8 |access-date=16 August 2021 |archive-date=16 August 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210816115033/https://books.google.com/books?id=GEo_AAAAMAAJ |url-status=live }} (Note: Sections of Shashi Kant book is exact copy of ''EI-Vol.XX'', the ASI publication in 1920)</ref> এই শিলালিপি থকা শিলটোৰ তলত গুহাৰ দেৱালবোৰ শিলৰ দৰে কাটি লোৱা আৰু কিছুমান অংশ চিকচিকিয়া কৰা হৈছে। এইবোৰতো শিলালিপি আছে, কিন্তু এইবোৰ দশম আৰু একাদশ শতিকাৰ ভিতৰত সংযোজন কৰা হৈছিল, আৰু ইয়াক সৰু হাতীগুম্ফা শিলালিপি বুলি জনা যায়। মজিয়াৰ ওচৰত শিলে কাটি লোৱা সৰু সৰু বিভাজন আছে যিবোৰে কোঠাবোৰৰ মাজত বেৰ গঠন নকৰে।<ref name=ei20p71/> {{Quote box |quote=যিহেতু ই অতি কঠিন প্ৰাকৃত ভাষাত লিখা হৈছে, আৰু ইয়াৰ আখৰবোৰ শতিকাজুৰি বতৰত ক্ষতিগ্ৰস্ত হৈ আহিছে আৰু কিছুমান ঠাইত সম্পূৰ্ণ অপঠনীয়, সেয়েহে হাতীগুম্ফা শিলালিপিটো ইতিহাসবিদ আৰু পুৰাবিজ্ঞানীসকলৰ মাজত দীৰ্ঘদিন ধৰি যথেষ্ট বিতৰ্কৰ বিষয় হৈ আহিছে। |source=— [[Arthur Llewellyn Basham|আৰ্থাৰ লিৱেলিন বাছাম]]<ref>{{cite book |last=Kant |first=Shashi |title=The Hāthīgumphā Inscription of Khāravela and the Bhabru Edict of Aśoka: A Critical Study (2nd Edition, published in 2000) |publisher=Prints India |year=1971 |url=https://books.google.com/books?id=GEo_AAAAMAAJ |pages=vii |access-date=16 August 2021 |archive-date=16 August 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210816115033/https://books.google.com/books?id=GEo_AAAAMAAJ |url-status=live }}</ref> |bgcolor=#FFD0AA |width=30em |align=right }} হাতৰ আখৰৰ বিশ্লেষণৰ পৰা অনুমান কৰিব পাৰি যে তিনিজন ভিন্ন লিখকে সম্ভৱতঃ একেলগে কাম কৰি এই শিলালিপিটো প্ৰস্তুত কৰিছিল।<ref name=ei20p71/> লিখকসকলে সম্ভৱতঃ ওপৰত ওলমি থকা শিলটো কাটিছে আৰু তাৰ পিছত ব্ৰাহ্মী গ্ৰন্থখন অতি বিশদভাৱে খোদিত কৰিছিল। মূল হাতীগুম্ফা শিলালিপিৰ ১–৬ নং শাৰীবোৰ ভালদৰে সংৰক্ষিত হৈ আছে, আনহাতে শেষৰ চাৰিটা ১৬–১৭ নং শাৰীবোৰৰ বাওঁ অংশৰ কিছু ক্ষতি হৈছে আৰু বাকী শাৰীবোৰ আংশিকভাৱে সংৰক্ষিত হৈ আছে। মাজৰ বাকী সাতটা শাৰী – ৭ৰ পৰা ১৫ শাৰীলৈকে – সমস্যাজনক আৰু ইয়াক কেইবাটাও ভিন্ন ধৰণে পঢ়িব পাৰি।{{sfn|B Barua|1929|pp=3–4}} ==তাৰিখ== ১৯ শতিকাৰ মাজভাগ আৰু শেষৰ ফালে পণ্ডিতসকলে এই শিলালিপি খ্ৰীষ্টপূৰ্ব তৃতীয় বা দ্বিতীয় শতিকাৰ হ’ব পাৰে বুলি মত প্ৰকাশ কৰিছিল। বুহলাৰৰ মতে পুৰাতাত্ত্বিক বিশ্লেষণে প্ৰকাশ কৰে যে এই শিলালিপি খ্ৰীষ্টপূৰ্ব দ্বিতীয় শতিকাৰ আগৰ বা খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰথম শতিকাৰ পিছৰ হ'ব নোৱাৰে।<ref name=ei20p72>{{cite book |author1=K P Jayaswal |author2=R D Banerji |title=Epigraphia Indica Volume XX |year=1920 |url=https://archive.org/details/epigrahiaindicav014769mbp |publisher=Archaeological Survey of India |pages=72–76 with footnotes}}, {{PD-notice}}</ref> ১৯২০ চনত জয়ছোৱাল আৰু বেনাৰ্জীয়ে কয় যে এই শিলালিপিৰ দ্বিতীয় শতিকাৰ আগৰ হ'ব নোৱাৰে, আৰু অলপ পিছৰ হ'ব পাৰে।<ref name=ei20p72/> পুৰাতাত্ত্বিক আৰু অন্যান্য পুৰণি ভাৰতীয় শিলালিপিৰ তথ্যৰ সৈতে তুলনাৰ ভিত্তিত ছিৰকাৰে ইয়াক খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰথম শতিকাৰ দ্বিতীয়াৰ্ধ বা সম্ভৱতঃ খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰথম শতিকাৰ প্ৰথম কেইটামান দশকৰ বুলি কয়।<ref>D. Sircar (1965), Select Inscriptions Volume 1, Calcutta University Press, page 213–214 footnote 1</ref> ==তাৎপৰ্য্য== মূল প্ৰবন্ধ: খাৰাভেলা § ৰাজত্ব [[File:Kharabela inscription, Hatigumpha, Khandagiri, Bhubaneswar.jpg|thumb|উদয়াগিৰি পাহাৰত ৰজা খাৰাভেলাৰ হাতীগম্ফা শিলালিপি প্ৰথমবাৰৰ বাবে ''"কৰ্পাছ ইনস্ক্ৰিপচনম ইণ্ডিকাৰাম, ভলিউম I: [[আলেকজেণ্ডাৰ কানিংহামৰ আশোকাৰ শিলালিপি]]"'', ১৮২৭ চনত অংকন কৰা হৈছে। ]] হাতীগুম্ফা শিলালিপি হৈছে জৈন ক’লিংগ শাসক খাৰাভেলাৰ বিষয়ে তথ্য লাভৰ মুখ্য উৎস। এই শিলালিপিত তেওঁৰ বছৰ-বছৰভিত্তিক কৃতিত্বসমূহ বৰ্ণনা কৰা হৈছে। ৰিচাৰ্ড চেলমনৰৰ মতে, এই বৰ্ণনাবোৰ “এটা শুদ্ধ প্ৰশস্তি”ৰ স্বভাৱৰ সৈতে প্ৰায় মিল আছে। <ref>{{cite book |last=Salomon |first=R. |title=Indian Epigraphy: A Guide to the Study of Inscriptions in Sanskrit, Prakrit, and the other Indo-Aryan Languages |publisher=Oxford University Press |year=1998 |isbn=978-0-19-535666-3 |url=https://books.google.com/books?id=XYrG07qQDxkC |page=111 |access-date=16 August 2021 |archive-date=6 July 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140706004809/http://books.google.com/books?id=XYrG07qQDxkC |url-status=live }}</ref>এইটো শিলালিপিৰ প্ৰশস্তি শৈলীৰ এটা প্ৰাৰম্ভিক নমুনা হিচাপে গণ্য কৰা হয়।<ref name="Thaparp329"/> পণ্ডিতসকলৰ মাজত মতানৈক্য হ’ল মূলতঃ শিলালিপিখনৰ পাঠ, সংযোজন, ব্যাখ্যা কৰা, তাৰিখ নিৰ্ধাৰণ কৰা আৰু তাৰ পিছত উল্লেখ কৰা ঠাই আৰু মানুহৰ নামক অন্যান্য ৰেকৰ্ড আৰু প্ৰাচীন পৰিঘটনাৰ সাধাৰণ কালক্ৰমৰ সৈতে সংযোগ কৰি কোনো বিশেষ পাঠ শুদ্ধ বুলি ধৰি লোৱা। হাতীগুম্ফা শিলালিপিত অন্তৰ্ভুক্ত উল্লেখযোগ্য কিছুমান বিষয় হ'ল:<ref>{{cite book |author1=K P Jayaswal |author2=R D Banerji |title=Epigraphia Indica Volume XX |year=1920 |url=https://archive.org/details/epigrahiaindicav014769mbp |publisher=Archaeological Survey of India |pages=73–89 with footnotes}}, {{PD-notice}}</ref><ref>D. Sircar (1965), Select Inscriptions Volume 1, Calcutta University Press, pages 211–217 with footnotes</ref> *প্ৰাচীন ভাৰতৰ ডাঙৰ ডাঙৰ ৰাজহুৱা আন্তঃগাঁথনি প্ৰকল্প (এই শাৰীবোৰ স্পষ্টকৈ পঢ়িব পাৰি) *সন্ন্যাসী, ৰাজহুৱা, ব্ৰাহ্মণক দাতব্য অনুদান *উৎসৱ আৰু কলা-সংস্কৃতি *[[সতবাহন ৰজা সতকৰ্ণী]]ৰ বিৰুদ্ধে যুদ্ধ। এই উল্লেখে মধ্য ভাৰতৰ বহু বৌদ্ধ কীৰ্তিচিহ্নৰ ভুল তাৰিখ নিৰ্ধাৰণ কৰাত মূল অৰিহণা যোগাইছে বুলি ৱালটাৰ স্পিংকে কয়। প্ৰথমে হাতীগুম্ফা শিলালিপি খ্ৰীষ্টপূৰ্ব তৃতীয় আৰু দ্বিতীয় শতিকাৰ মাজৰ বুলি ধৰা হৈছিল, তাৰ পিছত এই পাঠৰ আধাৰত সাতকৰ্ণীক খাৰাভেলাৰ সমসাময়িক হিচাপে গণ্য কৰা হৈছিল। এই ভুলটো আৰু বেছিকৈ বাঢ়ি আহিল, যাৰ ফলত আধুনিক ভাৰতীয় সাহিত্যত ব্যাপকভাৱে পুনৰাবৃত্তিমূলক বিশ্বাসৰ সৃষ্টি হয় যে আদিম অন্ধ্ৰ বংশৰ আৰম্ভণি খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৩য় শতিকাৰ শেষৰ পৰা দ্বিতীয় শতিকাৰ আৰম্ভণিতে হৈছিল, এই প্ৰাচীন অন্ধ্ৰ শাসকসকল আৰু অন্যান্যসকলে খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৩০০ চনৰ পৰা খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ১০০ চনৰ ভিতৰত ভাজা, নাচিক, কণ্ডনে আৰু কিছুমান কৃষ্ণ নদী উপত্যকাৰ স্থানত চৈত্য হল নিৰ্মাণ কৰিছিল। এই ভুল বহুগুণে বৃদ্ধি পাইছে বুলি স্পিংকে কয়, য’ত অন্ধ্ৰ ৰজাৰ নাম উল্লেখ কৰা আন বহুতো শিলালিপি, মুদ্ৰা, গ্ৰন্থৰ লগতে কীৰ্তিচিহ্নসমূহো পিছৰ আৱিষ্কাৰ আৰু পণ্ডিতে পোৱাতকৈ বহু বেছি প্ৰাচীন যুগৰ বুলি ধৰা হৈছে। এই ভুলে ভাৰতীয় ইতিহাসৰ শিল্প বিকাশৰ কালক্ৰমতো প্ৰভাৱ পেলাইছে। এই স্মৃতিসৌধ আৰু তাৰিখসমূহৰ বহুতো ২০০ৰ পৰা ৩০০ বছৰলৈকে, খ্ৰীষ্টীয় প্ৰথম শতিকা আৰু খ্ৰীষ্টীয় দ্বিতীয় শতিকাৰ আৰম্ভণিলৈকে আগুৱাই নিব লাগে।<ref>{{cite journal |last=Spink |first=Walter |title=On the Development of Early Buddhist Art in India |journal=The Art Bulletin |volume=40 |issue=2 |year=1958 |doi=10.2307/3047760 |pages=99–101 with footnotes |jstor=3047760}}</ref> [[File:Hathigumpha inscription (2020) Satakani detail.jpg|thumb|100px|"[["সতকৰ্ণী"]]" শিলালিপিত ।]] *এজন নন্দ ৰাজবংশৰ ৰজাই পানীৰ খাল নিৰ্মাণ কৰিছিল, যিটো তাৰ পিছত খাৰাভেলাই কলিংগ ৰাজধানীলৈকে সম্প্ৰসাৰিত কৰিছিল। এই নন্দ ৰজাজন এটা ব্যাখ্যাত ১৩০ বছৰৰ আগৰ (এইটো যথেষ্ট বিতৰ্কিত), আন এটা পাঠ অনুসাৰে খাৰাভেলাৰ প্ৰায় ৩০০ বছৰ আগৰ।{{sfn|Singh|2016|p=273, 444–445}} যদি খৰাভেলাক খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ১ম শতিকাত ৰখা হয় আৰু এই পাঠকে প্ৰাচীন ভাৰতৰ ৩০০ বছৰৰ ওপৰৰ বাস্তৱিক পৰিঘটনাসমূহ প্ৰতিফলিত কৰে বুলি ধৰা হয়, তেন্তে এই ব্যাখ্যাই খ্ৰীষ্টপূৰ্ব চতুৰ্থ শতিকাৰ পৰা খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ১ম শতিকাৰ মাজত ঐতিহাসিক অভিলেখ ৰখাৰ ইংগিত দিয়ে, যʼত এজন ভাৰতীয় শাসকে খ্ৰীষ্টপূৰ্ব চতুৰ্থ শতিকাতেই ৰাজহুৱা পানী যোগান ব্যৱস্থাৰ দৰে ডাঙৰ আন্তঃগাঁথনি প্ৰকল্প আৰম্ভ কৰিছিল আৰু জৈন ধৰ্মত মূৰ্তি পূজাৰো এক পৰম্পৰা আছিল।{{sfn|Singh|2016|p=273, 444–445}} *এজন নন্দ ৰাজবংশৰ ৰজাই "কা[লি]ংগাজিনাম" লৈ যোৱাৰ উল্লেখ পোৱা যায়। ইয়াৰ ব্যাখ্যা কৰা হৈছে যে হয় কলিংগৰ পৰা জৈন প্ৰতিমূৰ্তি বা তাৰ আসন কাঢ়ি লোৱা, নহয় কলিংগৰ কোনো ঠাই জয় কৰা, যিটো তাৰ পিছত খৰাভেলে কলিংলৈ ঘূৰাই আনে। ১৯২৫ চনত গ্লাচেনেপে ইয়াৰ অৰ্থ জিনাৰ মূৰ্তি হ'ব পাৰে বুলি মত প্ৰকাশ কৰে। <ref>{{cite book |author=Helmuth von Glasenapp |title=Jainism: An Indian Religion of Salvation |url=https://books.google.com/books?id=WzEzXDk0v6sC&pg=PA431 |year=1999 |publisher=Motilal Banarsidass |isbn=978-81-208-1376-2 |pages=431– |access-date=19 August 2021 |archive-date=19 August 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210819122517/https://books.google.com/books?id=WzEzXDk0v6sC&pg=PA431 |url-status=live }}</ref>আধুনিক যুগৰ ৰাও আৰু থাপাৰৰ দৰে পণ্ডিতসকলেও ইয়াক জৈন প্ৰতিমূৰ্তি (মূৰ্তি) নন্দ ৰজাই কাঢ়ি লৈ ​​গৈছিল (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰায় ৫ম শতিকা) আৰু তাৰ পিছত খাৰাভেলাই (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰায় ২য় শতিকা) ঘূৰাই আনিছিল বুলি ব্যাখ্যা কৰে।[45][46]<ref>B.S.L. Hanumantha Rao (1992), Religion, Politics and Society in Early Deccan, Proceedings of the Indian History Congress, Vol. 53, p. 47, {{JSTOR|44142769}}</ref><ref>Thapar, R. (2004). Early India: From the origins to AD 1300. University of California Press, pp. 211–213</ref> ছ’নিয়া কুইন্টালাৰ মতে ইয়াক মূৰ্তি বা প্ৰতিমা বুলি ব্যাখ্যা কৰা উচিত নহয়। জৈন ধৰ্মৰ সৈতে জড়িত প্ৰাচীন প্ৰত্নতাত্ত্বিক স্থান যেনে কংকলী তিলাত থকা মথুৰা স্থানৰ এটা অংশই এই কথা নিশ্চিত কৰে যে সেই সময়ছোৱাত জৈন ধৰ্মত মানুহৰ আকৃতিৰ মূৰ্তি-পূজা নাছিল; তাৰ পৰিৱৰ্তে নিৰাকাৰ বস্তুৰ পূজা চলিছিল। তেওঁৰ মতে উদয়াগিৰিতো ওচৰৰ মানচাপুৰী গুহাত পূজা সমাৱেশ দেখা যায় আৰু তাত কোনো মূৰ্তি বা প্ৰতিমা নাই। এইদৰে এই শব্দটোক মূৰ্তি বা প্ৰতিমা বুলি ব্যাখ্যা কৰা, আৰু ইয়াক খাৰাভেলাৰ বহু শতিকা আগতে কাঢ়ি নিয়াটো শুদ্ধ হ'ব নোৱাৰে।<ref>Quintanilla, S. R. (2007). History of early stone sculpture at Mathura, ca. 150 BCE-100 CE. Brill, p. 47</ref> *কোনো এজন যৱন (গ্ৰীক) ৰজাই তেওঁক মথুৰালৈ পিছুৱাই যাবলৈ বাধ্য কৰিছিল। সেই যৱন ৰজা জনৰ নাম স্পষ্ট নহয়। আৰ. ডি. বানাৰ্জী আৰু কে. পি. জয়স্বালে ১৯২০ চনত সেই যৱন ৰজাৰ নাম “ডিমিতা” বুলি পঢ়ি, তাক বেক্ট্ৰিয়াৰ ডেমেট্ৰিয়াছ প্ৰথমৰ সৈতে একে বুলি চিনাক্ত কৰিছিল। ৰমিলা থাপাৰেও ২০১৩ চনত প্ৰকাশিত ''The Past Before Us'' গ্ৰন্থত উল্লেখ কৰিছে যে ই “সম্ভৱতঃ ইণ্ডো-গ্ৰীক ৰজা ডেমেট্ৰিয়াছ”।<ref name="Thaparp329">{{cite book |last=Thapar |first=Romila |title=The Past Before Us |publisher=Harvard University Press |year=2013 |isbn=978-0-674-72651-2 |url=https://books.google.com/books?id=aei9AAAAQBAJ |page=329 |access-date=16 August 2021 |archive-date=29 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200929052054/https://books.google.com/books?id=aei9AAAAQBAJ |url-status=live }}</ref>কিন্তু ৰামাপ্ৰসাদ চন্দ্ৰ আৰু আন কিছুমান গৱেষকৰ মতে, এই ধৰণৰ চিনাক্তকৰণে “কালানুক্ৰমিক অসামঞ্জস্যতা” সৃষ্টি কৰে।<ref name="Sudhakar_1974">{{cite book |author=Sudhakar Chattopadhyaya |title=Some Early Dynasties of South India |url=https://books.google.com/books?id=78I5lDHU2jQC&pg=PA20 |year=1974 |publisher=Motilal Banarsidass |isbn=978-81-208-2941-1 |pages=44–50 |access-date=22 May 2016 |archive-date=29 May 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160529125755/https://books.google.com/books?id=78I5lDHU2jQC&pg=PA20 |url-status=live }}</ref> ছিৰকাৰৰ মতে, এই অন্তৰ্ভুক্ত পাঠ সন্দেহজনক, কিয়নো বানাৰ্জী আৰু জয়স্বালে নিজেই ইয়াক নিশ্চিত বুলি ক’ব নোৱাৰিছিল, আৰু ই ইণ্ডো-গ্ৰীক ৰজাসকলৰ বিষয়ে থকা আন শিলালিপি আৰু প্ৰাচীন দলিলসমূহৰ সৈতে মিল নাখায়। চৈলেন্দ্ৰ নাথ সেনৰ মতে, সেই যৱন শাসক ডেমেট্ৰিয়াছ নহয়; সম্ভৱতঃ তেওঁ পুৰ্ব পাঞ্জাবৰ কোনো পিছতীয়া ইণ্ডো-গ্ৰীক শাসক আছিল।<ref name="Sailendra_1999">{{cite book |author=Sailendra Nath Sen |title=Ancient Indian History and Civilization |url=https://books.google.com/books?id=Wk4_ICH_g1EC&pg=PA176 |year=1999 |publisher=New Age International |isbn=978-81-224-1198-0 |pages=176–177 |access-date=11 October 2016 |archive-date=16 May 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160516094438/https://books.google.com/books?id=Wk4_ICH_g1EC&pg=PA176 |url-status=live }}</ref> ছালমনৰ মতে হাথিগুম্ফা শিলালিপিৰ "পঠন, অনুবাদ আৰু ঐতিহাসিক ব্যাখ্যা" "বিভিন্ন পণ্ডিতৰ দ্বাৰা বহু পৰিমাণে বিভিন্ন", আৰু ইয়াৰ একক মানক সংস্কৰণ প্ৰতিষ্ঠা কৰাটো সম্ভৱ নহয়। এই ব্যাখ্যাসমূহে প্ৰাচীন ভাৰতৰ বিষয়ে মনকৰিবলগীয়াকৈ ভিন্ন ইতিহাসৰ সৃষ্টি কৰিছে, কিছুমানৰ ফেণ্টম যুগ আছে বুলি চেলমনে কয়। অন্ধ্ৰ প্ৰদেশৰ গুণ্টুপালীত নতুনকৈ আৱিষ্কাৰ কৰা শিলালিপিসমূহে এই শিলালিপিৰ ওপৰত অধিক পোহৰ পেলাইছে।<ref>{{cite book |last=Salomon |first=R. |title=Indian Epigraphy: A Guide to the Study of Inscriptions in Sanskrit, Prakrit, and the other Indo-Aryan Languages |publisher=Oxford University Press |year=1998 |isbn=978-0-19-535666-3 |url=https://books.google.com/books?id=XYrG07qQDxkC |pages=142, 165 with footnote 12, Section 5.5.1.17 on p. 195 |access-date=16 August 2021 |archive-date=6 July 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140706004809/http://books.google.com/books?id=XYrG07qQDxkC |url-status=live }}</ref> ==টোকা== {{reflist|group=টোকা}} ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{reflist | colwidth = 20em | refs = }} [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ পৰ্যটনস্থলী]] [[শ্ৰেণী:ভাৰত]] [[শ্ৰেণী:ওড়িশা]] f4p9mkmcuqs8g250s8wg9qct50ac6w0 603179 603177 2026-04-27T06:45:05Z Jyoti Chiring 34123 603179 wikitext text/x-wiki {{Infobox artifact |name=হাথীগুম্ফা শিলালিপি |image=Hathigumpha inscription (2020).jpg | image_size =270px |material=শিল, কাটি লোৱা শিল |writing=প্ৰাকৃত |created=খ্ৰীষ্টপূৰ্ব দ্বিতীয় শতিকা-<br>১ম শতিকা খ্ৰীষ্টাব্দ<ref name="TPV"/> |period=কলিংগ |place=উদয়াগিৰি পাহাৰ, ভুবনেশ্বৰ, ওড়িশা |location={{coord|20|15|47|N|85|47|08|E|display=inline,title}} |map= {{Location map |India |float=center |relief=yes |label=Udayagiri Odisha |lat_deg=20.2631 |lon_deg=85.7856 }} {{OSM Location map |coord={{coord|20.2631|N|85.7856|E}} |float=center |zoom=10 |width=230 |height=150 |label=Hathigumpha |label-pos=top |caption={{center|Location of inscription}} |mark-coord={{coord|20.2631|N|85.7856|E}} |mark=Archaeological site icon (red).svg |mark-size1=12 }}}} {{Jainism}} {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}}'''হাথীগুম্ফা শিলালিপি''' {{en| Hathigumpha Inscription}} হৈছে [[ভাৰত]]ৰ [[ওড়িশা]]ৰ ভুবনেশ্বৰৰ ওচৰৰ উদয়াগিৰি পাহাৰৰ হাথীগুম্ফা নামৰ গুহাত ব্ৰাহ্মী লিপিত খোদিত কৰা প্ৰাকৃত ভাষাত লিখা সোতৰটা শাৰীৰে গঠিত [[জৈন]] শিলালিপি ।<ref>{{harvnb|Sircar|1965|p=213}}: "The Hathigumpha inscription is a Jain record of King Kharavela of Kalinga."</ref> খ্ৰীষ্টপূৰ্ব দ্বিতীয় শতিকাৰ পৰা খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰথম শতিকাৰ মাজৰ<ref name="Alan_2003">{{cite book |author=Alain Daniélou |title=A Brief History of India |url=https://archive.org/details/briefhistoryofin00dani|url-access=registration |date=11 February 2003 |publisher=Inner Traditions / Bear & Co |isbn=978-1-59477-794-3 |pages=[https://archive.org/details/briefhistoryofin00dani/page/139 139]–141}}</ref><ref name="Sudhakar_1974">{{cite book |author=Sudhakar Chattopadhyaya |title=Some Early Dynasties of South India |url=https://books.google.com/books?id=78I5lDHU2jQC&pg=PA20 |year=1974 |publisher=Motilal Banarsidass |isbn=978-81-208-2941-1 |pages=44–50 |access-date=22 May 2016 |archive-date=29 May 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160529125755/https://books.google.com/books?id=78I5lDHU2jQC&pg=PA20 |url-status=live }}</ref><ref name="Rama_1942">{{cite book |author=Rama Shankar Tripathi |title=History of Ancient India |url=https://books.google.com/books?id=rOVpOG6MPMcC&pg=PA199 |year=1942 |publisher=Motilal Banarsidass |isbn=978-81-208-0018-2 |pages=199–201}}</ref> ইয়াক কলিংগ ৰাজ্যৰ জৈন ৰজা খৰাভেলাই লিপিবদ্ধ কৰিছিল। {{Sfn|Krishan|1996|p=23}}{{refn|group=টোকা|The inscription is loaded with Jaina phrases, though the inscription explicitly states in verse 17 that he is ''sava-pasamda-pujako'' (worshipper of every religious sect).<ref name="Norman472–473">{{cite journal |last=Norman |first=K. R. |title=Review of Shashi Kant: The Hᾱthīgumphᾱ inscription of Khᾱravela and the Bhabru edict of Aśoka—a critical study |journal=Bulletin of the School of Oriental and African Studies |publisher=Cambridge University Press |volume=36 |issue=2 |year=1973 |doi=10.1017/s0041977x00134536 |pages=472–473|s2cid=179013997 }}</ref>}} হাথীগুম্ফা শিলালিপিত অন্যান্য বিষয়ৰ লগতে প্ৰাচীন ভাৰতৰ পূব অঞ্চলৰ (বৰ্তমান ওড়িশাৰ অংশ আৰু ইয়াৰ ওচৰৰ) এজন ৰজাৰ জীৱনৰ সংক্ষিপ্ত বিৱৰণ উপস্থাপন কৰা হৈছে। ইয়াত ধৰ্মীয় মূল্যবোধ, ৰাজহুৱা আন্তঃগাঁথনি প্ৰকল্প, সামৰিক অভিযান আৰু ইয়াৰ উদ্দেশ্য, সমাজ আৰু সংস্কৃতিৰ তথ্যও সন্নিবিষ্ট কৰা হৈছে। লিপিবিজ্ঞানৰ দৃষ্টিকোণৰ পৰা এই শিলালিপিটো খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰথম শতিকাৰ মাজভাগৰ পৰা খ্ৰীষ্টীয় প্ৰথম শতিকাৰ আৰম্ভণিলৈকে সময়ছোৱাৰ বুলি গণ্য কৰা হয়।<ref name="TPV">{{cite book |last1=Verma |first1=Thakur Prasad |title=The Palaeography Of Brahmi Script |date=1971 |page=[https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.130329/page/n95 86] |url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.130329}}</ref><ref>{{cite book |last1=Shimada |first1=Akira |title=Early Buddhist Architecture in Context: The Great Stūpa at Amarāvatī (ca. 300 BCE-300 CE) |year=2012 |publisher=BRILL |isbn=978-90-04-23326-3 |page=57 |url=https://books.google.com/books?id=pfUyAQAAQBAJ&pg=PA57 |language=en |access-date=26 December 2019 |archive-date=30 October 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211030215542/https://books.google.com/books?id=pfUyAQAAQBAJ&pg=PA57 |url-status=live }}</ref> ==স্থান আৰু ইতিহাস== [[File:Hathigumpha.JPG|thumb|300px|left|হাথীগুম্ফা স্মৃতিসৌধৰ প্ৰৱেশদ্বাৰ। স্তম্ভযুক্ত ফ্ৰণ্ট, ষ্টেপ আৰু অন্যান্য গঠনসমূহ ১৯ আৰু ২০ শতিকাত সংযোজন কৰা হৈছিল যাতে এই স্মৃতিসৌধটো সংৰক্ষণত সহায় কৰে।]] খৰাভেলাৰ হাথীগুম্ফা শিলালিপি (অনুবাদ "হাতী গুহা" শিলালিপি) ভুৱনেশ্বৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰৰ পৰা প্ৰায় ৫ কিলোমিটাৰ (৩.১ মাইল) পশ্চিমে উদয়াগিৰিত পোৱা যায়। উদয়াগিৰি পাহাৰত ৰাণী গুম্ফা আদি বহুতো প্ৰাচীন শিল কটা গুহা আছে। ইয়াৰ ভিতৰত ৰাণী গুম্ফাৰ পশ্চিমে উদয়াগিৰি পাহাৰৰ দক্ষিণ মুখত হাথীগুম্ফা নামৰ এটা গুহা আছে।{{refn|group=টোকা|The Hathigumpha is between the Sarpa Gumpha (on its right) and Svargapuri and Mancapuri Gumpha (left).}} এই গুহাটোৰ নামেৰে এই শিলালিপিৰ নামকৰণ কৰা হৈছে। ইয়াক গুহাটোৰ আংশিকভাৱে সন্মুখত আৰু আংশিকভাৱে চিলিঙত পোৱা যায়।<ref name=ei20p71>{{cite book |author1=K P Jayaswal |author2=R D Banerji |title=Epigraphia Indica Volume XX |year=1920 |url=https://archive.org/details/epigrahiaindicav014769mbp |publisher=Archaeological Survey of India |pages=71–72}}, {{PD-notice}}</ref> যদিও এই শিলালিপিটো খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ২য় শতিকাৰ পৰা খ্ৰীষ্টীয় ১ম শতিকাৰ মাজৰ বুলি ধৰা হয়, তথাপিও ই গৱেষকসকলৰ বাবে অজানা হৈ আছিল যেতিয়ালৈকে এ ষ্টাৰলিঙে ইয়াক পুনৰ আৱিষ্কাৰ কৰা নাছিল আৰু ১৮২৫ চনত এছিয়াটিক ৰিচাৰ্চ পঞ্চদশত প্ৰকাশ কৰা নাছিল।<ref name=ei20p71/> আৰ এল মিত্ৰই ১৮৮০ চনত তেওঁৰ এণ্টিকিউটিজ অৱ অৰিছাত ইয়াৰ এটা সংশোধিত সংস্কৰণ প্ৰকাশ কৰে। এই গুৰুত্বপূৰ্ণ শিলালিপিৰ প্ৰথম কাষ্ট ১৮৮৪ চনত ভগৱান লাল ইন্দ্ৰজীয়ে প্ৰকাশ কৰে, তাৰ পিছত ১৯০৬ চনত ব্লচে চিয়াঁহীৰ ছাপ প্ৰকাশ কৰে।<ref name=ei20p71/> ইন্দ্ৰজী আছিল প্ৰথম পণ্ডিত যিয়ে ঘোষণা কৰিছিল যে হাথীগুম্ফা শিলালিপিত প্ৰশংসিত ৰজা জনৰ নাম খাৰাভেলা,<ref name="asiatic_soc">{{cite web |title=Full text of "Annual address delivered to the Asiatic Society of Bengal, Calcutta, 2nd February, 1898" |author=A. F. Rudolf Hoernlé|author-link=Rudolf Hoernlé |url=https://archive.org/stream/annualaddressdel00hoeruoft/annualaddressdel00hoeruoft_djvu.txt |publisher=[[Asiatic Society of Bengal]] |year=1898|access-date=4 September 2014}}</ref> কিন্তু তেওঁৰ প্ৰস্তুত কৰা অনুবাদ আৰু ব্যাখ্যাত বহু ভুল আছিল।[11]<ref>J.F. Fleet (1910), The Hathigumpha Inscription, The Journal of the Royal Asiatic Society of Great Britain and Ireland, pp. 824–828, {{JSTOR|25189732}}</ref> হাথীগুম্ফা শিলালিপিৰ অনুবাদ, বিতৰ্ক, সমস্যা আৰু বিভিন্ন সংশোধনে কিলহৰ্ণ, ফ্লীট, লুডাৰ্ছ, বেনাৰ্জী, জয়ছৱাল, ক'ন', থমাছ, মজুমদাৰ, বৰুৱা, পাণ্ডে, চৰকাৰ আৰু বহুতো পণ্ডিতৰ দৃষ্টি আকৰ্ষণ কৰিছে।<ref name=ei20p71/><ref name=Majumdar1922>{{cite book |last=Majumdar |first=R.C. |title=Second Note on the Hathigumpha Inscription of Khâravela |year=1922 |url=https://books.google.com/books?id=LHszyQEACAAJ |access-date=16 August 2021 |archive-date=16 August 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210816033711/https://books.google.com/books?id=LHszyQEACAAJ |url-status=live }}</ref><ref>M. S. Pandey (1964), ''A Note on the Hathigumpha Inscription'', Proceedings of the Indian History Congress, Vol. 26, PART 1, pp. 132-136, {{JSTOR|44133109}}</ref> অজন্তা আৰু ভাৰতৰ অন্যান্য গুহাৰ কীৰ্তিচিহ্নসমূহৰ ওপৰত অধ্যয়নৰ বাবে পৰিচিত ইতিহাসবিদ ৱালটাৰ স্পিংকৰ মতে, হাথীগুম্ফা শিলালিপিৰ আৰম্ভণিতে ভুল পঢ়া আৰু ভুল ব্যাখ্যাৰ ফলত [[অন্ধ্ৰপ্ৰদেশ]], [[ওড়িশা]], ডেকান অঞ্চল আৰু আৰম্ভণিৰ ভাৰতৰ ইতিহাসৰ বিষয়ে ভুল আৰু ভুল তত্ত্ব বহুলভাৱে প্ৰচলিত হৈছে।<ref name="Spinkp95">{{cite journal |last=Spink |first=Walter |title=On the Development of Early Buddhist Art in India |journal=The Art Bulletin |volume=40 |issue=2 |year=1958 |doi=10.2307/3047760 |pages=99, context: 95–120 |jstor=3047760}}</ref> ==বিৱৰণ== সোতৰ শাৰীৰে গঠিত এই শিলালিপি প্ৰাকৃত ভাষা আৰু ব্ৰাহ্মী লিপিত খোদিত কৰা হৈছে। হাথীগুম্ফা গুহাৰ ওপৰৰ শিলৰ পৰা আৰম্ভ হোৱা শিলালিপিটো সন্মুখৰ পৰা প্ৰথম আঠটা ৰেখা দেখা যায়। বাকী নটা ৰেখা একেটা শিলৰ ওপৰত যদিও গুহাটোৰ ঢালৰ আকৃতিৰ বাবে গুহাৰ চালত অৰ্থাৎ চিলিঙত দেখা দিয়ে। এই সোতৰটা ৰেখাই শিলৰ পৃষ্ঠত প্ৰায় ১৫ ফুট বাই ৫.৫ ফুট অঞ্চল সামৰি লৈছে।<ref name="Kantp6">{{cite book |last=Kant |first=Shashi |title=The Hāthīgumphā Inscription of Khāravela and the Bhabru Edict of Aśoka: A Critical Study (2nd Edition, published in 2000) |publisher=Prints India |year=1971 |url=https://books.google.com/books?id=GEo_AAAAMAAJ |pages=6–8 |access-date=16 August 2021 |archive-date=16 August 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210816115033/https://books.google.com/books?id=GEo_AAAAMAAJ |url-status=live }} (Note: Sections of Shashi Kant book is exact copy of ''EI-Vol.XX'', the ASI publication in 1920)</ref> এই শিলালিপি থকা শিলটোৰ তলত গুহাৰ দেৱালবোৰ শিলৰ দৰে কাটি লোৱা আৰু কিছুমান অংশ চিকচিকিয়া কৰা হৈছে। এইবোৰতো শিলালিপি আছে, কিন্তু এইবোৰ দশম আৰু একাদশ শতিকাৰ ভিতৰত সংযোজন কৰা হৈছিল, আৰু ইয়াক সৰু হাতীগুম্ফা শিলালিপি বুলি জনা যায়। মজিয়াৰ ওচৰত শিলে কাটি লোৱা সৰু সৰু বিভাজন আছে যিবোৰে কোঠাবোৰৰ মাজত বেৰ গঠন নকৰে।<ref name=ei20p71/> {{Quote box |quote=যিহেতু ই অতি কঠিন প্ৰাকৃত ভাষাত লিখা হৈছে, আৰু ইয়াৰ আখৰবোৰ শতিকাজুৰি বতৰত ক্ষতিগ্ৰস্ত হৈ আহিছে আৰু কিছুমান ঠাইত সম্পূৰ্ণ অপঠনীয়, সেয়েহে হাতীগুম্ফা শিলালিপিটো ইতিহাসবিদ আৰু পুৰাবিজ্ঞানীসকলৰ মাজত দীৰ্ঘদিন ধৰি যথেষ্ট বিতৰ্কৰ বিষয় হৈ আহিছে। |source=— [[Arthur Llewellyn Basham|আৰ্থাৰ লিৱেলিন বাছাম]]<ref>{{cite book |last=Kant |first=Shashi |title=The Hāthīgumphā Inscription of Khāravela and the Bhabru Edict of Aśoka: A Critical Study (2nd Edition, published in 2000) |publisher=Prints India |year=1971 |url=https://books.google.com/books?id=GEo_AAAAMAAJ |pages=vii |access-date=16 August 2021 |archive-date=16 August 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210816115033/https://books.google.com/books?id=GEo_AAAAMAAJ |url-status=live }}</ref> |bgcolor=#FFD0AA |width=30em |align=right }} হাতৰ আখৰৰ বিশ্লেষণৰ পৰা অনুমান কৰিব পাৰি যে তিনিজন ভিন্ন লিখকে সম্ভৱতঃ একেলগে কাম কৰি এই শিলালিপিটো প্ৰস্তুত কৰিছিল।<ref name=ei20p71/> লিখকসকলে সম্ভৱতঃ ওপৰত ওলমি থকা শিলটো কাটিছে আৰু তাৰ পিছত ব্ৰাহ্মী গ্ৰন্থখন অতি বিশদভাৱে খোদিত কৰিছিল। মূল হাতীগুম্ফা শিলালিপিৰ ১–৬ নং শাৰীবোৰ ভালদৰে সংৰক্ষিত হৈ আছে, আনহাতে শেষৰ চাৰিটা ১৬–১৭ নং শাৰীবোৰৰ বাওঁ অংশৰ কিছু ক্ষতি হৈছে আৰু বাকী শাৰীবোৰ আংশিকভাৱে সংৰক্ষিত হৈ আছে। মাজৰ বাকী সাতটা শাৰী – ৭ৰ পৰা ১৫ শাৰীলৈকে – সমস্যাজনক আৰু ইয়াক কেইবাটাও ভিন্ন ধৰণে পঢ়িব পাৰি।{{sfn|B Barua|1929|pp=3–4}} ==তাৰিখ== ১৯ শতিকাৰ মাজভাগ আৰু শেষৰ ফালে পণ্ডিতসকলে এই শিলালিপি খ্ৰীষ্টপূৰ্ব তৃতীয় বা দ্বিতীয় শতিকাৰ হ’ব পাৰে বুলি মত প্ৰকাশ কৰিছিল। বুহলাৰৰ মতে পুৰাতাত্ত্বিক বিশ্লেষণে প্ৰকাশ কৰে যে এই শিলালিপি খ্ৰীষ্টপূৰ্ব দ্বিতীয় শতিকাৰ আগৰ বা খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰথম শতিকাৰ পিছৰ হ'ব নোৱাৰে।<ref name=ei20p72>{{cite book |author1=K P Jayaswal |author2=R D Banerji |title=Epigraphia Indica Volume XX |year=1920 |url=https://archive.org/details/epigrahiaindicav014769mbp |publisher=Archaeological Survey of India |pages=72–76 with footnotes}}, {{PD-notice}}</ref> ১৯২০ চনত জয়ছোৱাল আৰু বেনাৰ্জীয়ে কয় যে এই শিলালিপিৰ দ্বিতীয় শতিকাৰ আগৰ হ'ব নোৱাৰে, আৰু অলপ পিছৰ হ'ব পাৰে।<ref name=ei20p72/> পুৰাতাত্ত্বিক আৰু অন্যান্য পুৰণি ভাৰতীয় শিলালিপিৰ তথ্যৰ সৈতে তুলনাৰ ভিত্তিত ছিৰকাৰে ইয়াক খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰথম শতিকাৰ দ্বিতীয়াৰ্ধ বা সম্ভৱতঃ খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰথম শতিকাৰ প্ৰথম কেইটামান দশকৰ বুলি কয়।<ref>D. Sircar (1965), Select Inscriptions Volume 1, Calcutta University Press, page 213–214 footnote 1</ref> ==হাতীগুম্ফা শিলালিপিৰ গুৰুত্ব== মূল প্ৰবন্ধ: খাৰাভেলা § ৰাজত্ব [[File:Kharabela inscription, Hatigumpha, Khandagiri, Bhubaneswar.jpg|thumb|উদয়াগিৰি পাহাৰত ৰজা খাৰাভেলাৰ হাতীগম্ফা শিলালিপি প্ৰথমবাৰৰ বাবে ''"কৰ্পাছ ইনস্ক্ৰিপচনম ইণ্ডিকাৰাম, ভলিউম I: [[আলেকজেণ্ডাৰ কানিংহামৰ আশোকাৰ শিলালিপি]]"'', ১৮২৭ চনত অংকন কৰা হৈছে। ]] হাতীগুম্ফা শিলালিপি হৈছে জৈন ক’লিংগ শাসক খাৰাভেলাৰ বিষয়ে তথ্য লাভৰ মুখ্য উৎস। এই শিলালিপিত তেওঁৰ বছৰ-বছৰভিত্তিক কৃতিত্বসমূহ বৰ্ণনা কৰা হৈছে। ৰিচাৰ্ড চেলমনৰৰ মতে, এই বৰ্ণনাবোৰ “এটা শুদ্ধ প্ৰশস্তি”ৰ স্বভাৱৰ সৈতে প্ৰায় মিল আছে। <ref>{{cite book |last=Salomon |first=R. |title=Indian Epigraphy: A Guide to the Study of Inscriptions in Sanskrit, Prakrit, and the other Indo-Aryan Languages |publisher=Oxford University Press |year=1998 |isbn=978-0-19-535666-3 |url=https://books.google.com/books?id=XYrG07qQDxkC |page=111 |access-date=16 August 2021 |archive-date=6 July 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140706004809/http://books.google.com/books?id=XYrG07qQDxkC |url-status=live }}</ref>এইটো শিলালিপিৰ প্ৰশস্তি শৈলীৰ এটা প্ৰাৰম্ভিক নমুনা হিচাপে গণ্য কৰা হয়।<ref name="Thaparp329"/> পণ্ডিতসকলৰ মাজত মতানৈক্য হ’ল মূলতঃ শিলালিপিখনৰ পাঠ, সংযোজন, ব্যাখ্যা কৰা, তাৰিখ নিৰ্ধাৰণ কৰা আৰু তাৰ পিছত উল্লেখ কৰা ঠাই আৰু মানুহৰ নামক অন্যান্য ৰেকৰ্ড আৰু প্ৰাচীন পৰিঘটনাৰ সাধাৰণ কালক্ৰমৰ সৈতে সংযোগ কৰি কোনো বিশেষ পাঠ শুদ্ধ বুলি ধৰি লোৱা। হাতীগুম্ফা শিলালিপিত অন্তৰ্ভুক্ত উল্লেখযোগ্য কিছুমান বিষয় হ'ল:<ref>{{cite book |author1=K P Jayaswal |author2=R D Banerji |title=Epigraphia Indica Volume XX |year=1920 |url=https://archive.org/details/epigrahiaindicav014769mbp |publisher=Archaeological Survey of India |pages=73–89 with footnotes}}, {{PD-notice}}</ref><ref>D. Sircar (1965), Select Inscriptions Volume 1, Calcutta University Press, pages 211–217 with footnotes</ref> *প্ৰাচীন ভাৰতৰ ডাঙৰ ডাঙৰ ৰাজহুৱা আন্তঃগাঁথনি প্ৰকল্প (এই শাৰীবোৰ স্পষ্টকৈ পঢ়িব পাৰি) *সন্ন্যাসী, ৰাজহুৱা, ব্ৰাহ্মণক দাতব্য অনুদান *উৎসৱ আৰু কলা-সংস্কৃতি *[[সতবাহন ৰজা সতকৰ্ণী]]ৰ বিৰুদ্ধে যুদ্ধ। এই উল্লেখে মধ্য ভাৰতৰ বহু বৌদ্ধ কীৰ্তিচিহ্নৰ ভুল তাৰিখ নিৰ্ধাৰণ কৰাত মূল অৰিহণা যোগাইছে বুলি ৱালটাৰ স্পিংকে কয়। প্ৰথমে হাতীগুম্ফা শিলালিপি খ্ৰীষ্টপূৰ্ব তৃতীয় আৰু দ্বিতীয় শতিকাৰ মাজৰ বুলি ধৰা হৈছিল, তাৰ পিছত এই পাঠৰ আধাৰত সাতকৰ্ণীক খাৰাভেলাৰ সমসাময়িক হিচাপে গণ্য কৰা হৈছিল। এই ভুলটো আৰু বেছিকৈ বাঢ়ি আহিল, যাৰ ফলত আধুনিক ভাৰতীয় সাহিত্যত ব্যাপকভাৱে পুনৰাবৃত্তিমূলক বিশ্বাসৰ সৃষ্টি হয় যে আদিম অন্ধ্ৰ বংশৰ আৰম্ভণি খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৩য় শতিকাৰ শেষৰ পৰা দ্বিতীয় শতিকাৰ আৰম্ভণিতে হৈছিল, এই প্ৰাচীন অন্ধ্ৰ শাসকসকল আৰু অন্যান্যসকলে খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৩০০ চনৰ পৰা খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ১০০ চনৰ ভিতৰত ভাজা, নাচিক, কণ্ডনে আৰু কিছুমান কৃষ্ণ নদী উপত্যকাৰ স্থানত চৈত্য হল নিৰ্মাণ কৰিছিল। এই ভুল বহুগুণে বৃদ্ধি পাইছে বুলি স্পিংকে কয়, য’ত অন্ধ্ৰ ৰজাৰ নাম উল্লেখ কৰা আন বহুতো শিলালিপি, মুদ্ৰা, গ্ৰন্থৰ লগতে কীৰ্তিচিহ্নসমূহো পিছৰ আৱিষ্কাৰ আৰু পণ্ডিতে পোৱাতকৈ বহু বেছি প্ৰাচীন যুগৰ বুলি ধৰা হৈছে। এই ভুলে ভাৰতীয় ইতিহাসৰ শিল্প বিকাশৰ কালক্ৰমতো প্ৰভাৱ পেলাইছে। এই স্মৃতিসৌধ আৰু তাৰিখসমূহৰ বহুতো ২০০ৰ পৰা ৩০০ বছৰলৈকে, খ্ৰীষ্টীয় প্ৰথম শতিকা আৰু খ্ৰীষ্টীয় দ্বিতীয় শতিকাৰ আৰম্ভণিলৈকে আগুৱাই নিব লাগে।<ref>{{cite journal |last=Spink |first=Walter |title=On the Development of Early Buddhist Art in India |journal=The Art Bulletin |volume=40 |issue=2 |year=1958 |doi=10.2307/3047760 |pages=99–101 with footnotes |jstor=3047760}}</ref> [[File:Hathigumpha inscription (2020) Satakani detail.jpg|thumb|100px|"[["সতকৰ্ণী"]]" শিলালিপিত ।]] *এজন নন্দ ৰাজবংশৰ ৰজাই পানীৰ খাল নিৰ্মাণ কৰিছিল, যিটো তাৰ পিছত খাৰাভেলাই কলিংগ ৰাজধানীলৈকে সম্প্ৰসাৰিত কৰিছিল। এই নন্দ ৰজাজন এটা ব্যাখ্যাত ১৩০ বছৰৰ আগৰ (এইটো যথেষ্ট বিতৰ্কিত), আন এটা পাঠ অনুসাৰে খাৰাভেলাৰ প্ৰায় ৩০০ বছৰ আগৰ।{{sfn|Singh|2016|p=273, 444–445}} যদি খৰাভেলাক খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ১ম শতিকাত ৰখা হয় আৰু এই পাঠকে প্ৰাচীন ভাৰতৰ ৩০০ বছৰৰ ওপৰৰ বাস্তৱিক পৰিঘটনাসমূহ প্ৰতিফলিত কৰে বুলি ধৰা হয়, তেন্তে এই ব্যাখ্যাই খ্ৰীষ্টপূৰ্ব চতুৰ্থ শতিকাৰ পৰা খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ১ম শতিকাৰ মাজত ঐতিহাসিক অভিলেখ ৰখাৰ ইংগিত দিয়ে, যʼত এজন ভাৰতীয় শাসকে খ্ৰীষ্টপূৰ্ব চতুৰ্থ শতিকাতেই ৰাজহুৱা পানী যোগান ব্যৱস্থাৰ দৰে ডাঙৰ আন্তঃগাঁথনি প্ৰকল্প আৰম্ভ কৰিছিল আৰু জৈন ধৰ্মত মূৰ্তি পূজাৰো এক পৰম্পৰা আছিল।{{sfn|Singh|2016|p=273, 444–445}} *এজন নন্দ ৰাজবংশৰ ৰজাই "কা[লি]ংগাজিনাম" লৈ যোৱাৰ উল্লেখ পোৱা যায়। ইয়াৰ ব্যাখ্যা কৰা হৈছে যে হয় কলিংগৰ পৰা জৈন প্ৰতিমূৰ্তি বা তাৰ আসন কাঢ়ি লোৱা, নহয় কলিংগৰ কোনো ঠাই জয় কৰা, যিটো তাৰ পিছত খৰাভেলে কলিংলৈ ঘূৰাই আনে। ১৯২৫ চনত গ্লাচেনেপে ইয়াৰ অৰ্থ জিনাৰ মূৰ্তি হ'ব পাৰে বুলি মত প্ৰকাশ কৰে। <ref>{{cite book |author=Helmuth von Glasenapp |title=Jainism: An Indian Religion of Salvation |url=https://books.google.com/books?id=WzEzXDk0v6sC&pg=PA431 |year=1999 |publisher=Motilal Banarsidass |isbn=978-81-208-1376-2 |pages=431– |access-date=19 August 2021 |archive-date=19 August 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210819122517/https://books.google.com/books?id=WzEzXDk0v6sC&pg=PA431 |url-status=live }}</ref>আধুনিক যুগৰ ৰাও আৰু থাপাৰৰ দৰে পণ্ডিতসকলেও ইয়াক জৈন প্ৰতিমূৰ্তি (মূৰ্তি) নন্দ ৰজাই কাঢ়ি লৈ ​​গৈছিল (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰায় ৫ম শতিকা) আৰু তাৰ পিছত খাৰাভেলাই (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰায় ২য় শতিকা) ঘূৰাই আনিছিল বুলি ব্যাখ্যা কৰে।[45][46]<ref>B.S.L. Hanumantha Rao (1992), Religion, Politics and Society in Early Deccan, Proceedings of the Indian History Congress, Vol. 53, p. 47, {{JSTOR|44142769}}</ref><ref>Thapar, R. (2004). Early India: From the origins to AD 1300. University of California Press, pp. 211–213</ref> ছ’নিয়া কুইন্টালাৰ মতে ইয়াক মূৰ্তি বা প্ৰতিমা বুলি ব্যাখ্যা কৰা উচিত নহয়। জৈন ধৰ্মৰ সৈতে জড়িত প্ৰাচীন প্ৰত্নতাত্ত্বিক স্থান যেনে কংকলী তিলাত থকা মথুৰা স্থানৰ এটা অংশই এই কথা নিশ্চিত কৰে যে সেই সময়ছোৱাত জৈন ধৰ্মত মানুহৰ আকৃতিৰ মূৰ্তি-পূজা নাছিল; তাৰ পৰিৱৰ্তে নিৰাকাৰ বস্তুৰ পূজা চলিছিল। তেওঁৰ মতে উদয়াগিৰিতো ওচৰৰ মানচাপুৰী গুহাত পূজা সমাৱেশ দেখা যায় আৰু তাত কোনো মূৰ্তি বা প্ৰতিমা নাই। এইদৰে এই শব্দটোক মূৰ্তি বা প্ৰতিমা বুলি ব্যাখ্যা কৰা, আৰু ইয়াক খাৰাভেলাৰ বহু শতিকা আগতে কাঢ়ি নিয়াটো শুদ্ধ হ'ব নোৱাৰে।<ref>Quintanilla, S. R. (2007). History of early stone sculpture at Mathura, ca. 150 BCE-100 CE. Brill, p. 47</ref> *কোনো এজন যৱন (গ্ৰীক) ৰজাই তেওঁক মথুৰালৈ পিছুৱাই যাবলৈ বাধ্য কৰিছিল। সেই যৱন ৰজা জনৰ নাম স্পষ্ট নহয়। আৰ. ডি. বানাৰ্জী আৰু কে. পি. জয়স্বালে ১৯২০ চনত সেই যৱন ৰজাৰ নাম “ডিমিতা” বুলি পঢ়ি, তাক বেক্ট্ৰিয়াৰ ডেমেট্ৰিয়াছ প্ৰথমৰ সৈতে একে বুলি চিনাক্ত কৰিছিল। ৰমিলা থাপাৰেও ২০১৩ চনত প্ৰকাশিত ''The Past Before Us'' গ্ৰন্থত উল্লেখ কৰিছে যে ই “সম্ভৱতঃ ইণ্ডো-গ্ৰীক ৰজা ডেমেট্ৰিয়াছ”।<ref name="Thaparp329">{{cite book |last=Thapar |first=Romila |title=The Past Before Us |publisher=Harvard University Press |year=2013 |isbn=978-0-674-72651-2 |url=https://books.google.com/books?id=aei9AAAAQBAJ |page=329 |access-date=16 August 2021 |archive-date=29 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200929052054/https://books.google.com/books?id=aei9AAAAQBAJ |url-status=live }}</ref>কিন্তু ৰামাপ্ৰসাদ চন্দ্ৰ আৰু আন কিছুমান গৱেষকৰ মতে, এই ধৰণৰ চিনাক্তকৰণে “কালানুক্ৰমিক অসামঞ্জস্যতা” সৃষ্টি কৰে।<ref name="Sudhakar_1974">{{cite book |author=Sudhakar Chattopadhyaya |title=Some Early Dynasties of South India |url=https://books.google.com/books?id=78I5lDHU2jQC&pg=PA20 |year=1974 |publisher=Motilal Banarsidass |isbn=978-81-208-2941-1 |pages=44–50 |access-date=22 May 2016 |archive-date=29 May 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160529125755/https://books.google.com/books?id=78I5lDHU2jQC&pg=PA20 |url-status=live }}</ref> ছিৰকাৰৰ মতে, এই অন্তৰ্ভুক্ত পাঠ সন্দেহজনক, কিয়নো বানাৰ্জী আৰু জয়স্বালে নিজেই ইয়াক নিশ্চিত বুলি ক’ব নোৱাৰিছিল, আৰু ই ইণ্ডো-গ্ৰীক ৰজাসকলৰ বিষয়ে থকা আন শিলালিপি আৰু প্ৰাচীন দলিলসমূহৰ সৈতে মিল নাখায়। চৈলেন্দ্ৰ নাথ সেনৰ মতে, সেই যৱন শাসক ডেমেট্ৰিয়াছ নহয়; সম্ভৱতঃ তেওঁ পুৰ্ব পাঞ্জাবৰ কোনো পিছতীয়া ইণ্ডো-গ্ৰীক শাসক আছিল।<ref name="Sailendra_1999">{{cite book |author=Sailendra Nath Sen |title=Ancient Indian History and Civilization |url=https://books.google.com/books?id=Wk4_ICH_g1EC&pg=PA176 |year=1999 |publisher=New Age International |isbn=978-81-224-1198-0 |pages=176–177 |access-date=11 October 2016 |archive-date=16 May 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160516094438/https://books.google.com/books?id=Wk4_ICH_g1EC&pg=PA176 |url-status=live }}</ref> ছালমনৰ মতে হাথিগুম্ফা শিলালিপিৰ "পঠন, অনুবাদ আৰু ঐতিহাসিক ব্যাখ্যা" "বিভিন্ন পণ্ডিতৰ দ্বাৰা বহু পৰিমাণে বিভিন্ন", আৰু ইয়াৰ একক মানক সংস্কৰণ প্ৰতিষ্ঠা কৰাটো সম্ভৱ নহয়। এই ব্যাখ্যাসমূহে প্ৰাচীন ভাৰতৰ বিষয়ে মনকৰিবলগীয়াকৈ ভিন্ন ইতিহাসৰ সৃষ্টি কৰিছে, কিছুমানৰ ফেণ্টম যুগ আছে বুলি চেলমনে কয়। অন্ধ্ৰ প্ৰদেশৰ গুণ্টুপালীত নতুনকৈ আৱিষ্কাৰ কৰা শিলালিপিসমূহে এই শিলালিপিৰ ওপৰত অধিক পোহৰ পেলাইছে।<ref>{{cite book |last=Salomon |first=R. |title=Indian Epigraphy: A Guide to the Study of Inscriptions in Sanskrit, Prakrit, and the other Indo-Aryan Languages |publisher=Oxford University Press |year=1998 |isbn=978-0-19-535666-3 |url=https://books.google.com/books?id=XYrG07qQDxkC |pages=142, 165 with footnote 12, Section 5.5.1.17 on p. 195 |access-date=16 August 2021 |archive-date=6 July 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140706004809/http://books.google.com/books?id=XYrG07qQDxkC |url-status=live }}</ref> ==টোকা== {{reflist|group=টোকা}} ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{reflist | colwidth = 20em | refs = }} [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ পৰ্যটনস্থলী]] [[শ্ৰেণী:ভাৰত]] [[শ্ৰেণী:ওড়িশা]] tg918udj1sgm3t6ee676qilpiplj9z7 603198 603179 2026-04-27T07:51:38Z Jyoti Chiring 34123 603198 wikitext text/x-wiki {{Infobox artifact |name=হাথীগুম্ফা শিলালিপি |image=Hathigumpha inscription (2020).jpg | image_size =270px |material=শিল, কাটি লোৱা শিল |writing=প্ৰাকৃত |created=খ্ৰীষ্টপূৰ্ব দ্বিতীয় শতিকা-<br>১ম শতিকা খ্ৰীষ্টাব্দ<ref name="TPV"/> |period=কলিংগ |place=উদয়াগিৰি পাহাৰ, ভুবনেশ্বৰ, ওড়িশা |location={{coord|20|15|47|N|85|47|08|E|display=inline,title}} |map= {{Location map |India |float=center |relief=yes |label=Udayagiri Odisha |lat_deg=20.2631 |lon_deg=85.7856 }} {{OSM Location map |coord={{coord|20.2631|N|85.7856|E}} |float=center |zoom=10 |width=230 |height=150 |label=Hathigumpha |label-pos=top |caption={{center|Location of inscription}} |mark-coord={{coord|20.2631|N|85.7856|E}} |mark=Archaeological site icon (red).svg |mark-size1=12 }}}} {{Jainism}} '''হাথীগুম্ফা শিলালিপি''' {{en| Hathigumpha Inscription}} হৈছে [[ভাৰত]]ৰ [[ওড়িশা]]ৰ ভুবনেশ্বৰৰ ওচৰৰ উদয়াগিৰি পাহাৰৰ হাথীগুম্ফা নামৰ গুহাত ব্ৰাহ্মী লিপিত খোদিত কৰা প্ৰাকৃত ভাষাত লিখা সোতৰটা শাৰীৰে গঠিত [[জৈন]] শিলালিপি ।<ref>{{harvnb|Sircar|1965|p=213}}: "The Hathigumpha inscription is a Jain record of King Kharavela of Kalinga."</ref> খ্ৰীষ্টপূৰ্ব দ্বিতীয় শতিকাৰ পৰা খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰথম শতিকাৰ মাজৰ<ref name="Alan_2003">{{cite book |author=Alain Daniélou |title=A Brief History of India |url=https://archive.org/details/briefhistoryofin00dani|url-access=registration |date=11 February 2003 |publisher=Inner Traditions / Bear & Co |isbn=978-1-59477-794-3 |pages=[https://archive.org/details/briefhistoryofin00dani/page/139 139]–141}}</ref><ref name="Sudhakar_1974">{{cite book |author=Sudhakar Chattopadhyaya |title=Some Early Dynasties of South India |url=https://books.google.com/books?id=78I5lDHU2jQC&pg=PA20 |year=1974 |publisher=Motilal Banarsidass |isbn=978-81-208-2941-1 |pages=44–50 |access-date=22 May 2016 |archive-date=29 May 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160529125755/https://books.google.com/books?id=78I5lDHU2jQC&pg=PA20 |url-status=live }}</ref><ref name="Rama_1942">{{cite book |author=Rama Shankar Tripathi |title=History of Ancient India |url=https://books.google.com/books?id=rOVpOG6MPMcC&pg=PA199 |year=1942 |publisher=Motilal Banarsidass |isbn=978-81-208-0018-2 |pages=199–201}}</ref> ইয়াক কলিংগ ৰাজ্যৰ জৈন ৰজা খৰাভেলাই লিপিবদ্ধ কৰিছিল। {{Sfn|Krishan|1996|p=23}}{{refn|group=টোকা|The inscription is loaded with Jaina phrases, though the inscription explicitly states in verse 17 that he is ''sava-pasamda-pujako'' (worshipper of every religious sect).<ref name="Norman472–473">{{cite journal |last=Norman |first=K. R. |title=Review of Shashi Kant: The Hᾱthīgumphᾱ inscription of Khᾱravela and the Bhabru edict of Aśoka—a critical study |journal=Bulletin of the School of Oriental and African Studies |publisher=Cambridge University Press |volume=36 |issue=2 |year=1973 |doi=10.1017/s0041977x00134536 |pages=472–473|s2cid=179013997 }}</ref>}} হাথীগুম্ফা শিলালিপিত অন্যান্য বিষয়ৰ লগতে প্ৰাচীন ভাৰতৰ পূব অঞ্চলৰ (বৰ্তমান ওড়িশাৰ অংশ আৰু ইয়াৰ ওচৰৰ) এজন ৰজাৰ জীৱনৰ সংক্ষিপ্ত বিৱৰণ উপস্থাপন কৰা হৈছে। ইয়াত ধৰ্মীয় মূল্যবোধ, ৰাজহুৱা আন্তঃগাঁথনি প্ৰকল্প, সামৰিক অভিযান আৰু ইয়াৰ উদ্দেশ্য, সমাজ আৰু সংস্কৃতিৰ তথ্যও সন্নিবিষ্ট কৰা হৈছে। লিপিবিজ্ঞানৰ দৃষ্টিকোণৰ পৰা এই শিলালিপিটো খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰথম শতিকাৰ মাজভাগৰ পৰা খ্ৰীষ্টীয় প্ৰথম শতিকাৰ আৰম্ভণিলৈকে সময়ছোৱাৰ বুলি গণ্য কৰা হয়।<ref name="TPV">{{cite book |last1=Verma |first1=Thakur Prasad |title=The Palaeography Of Brahmi Script |date=1971 |page=[https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.130329/page/n95 86] |url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.130329}}</ref><ref>{{cite book |last1=Shimada |first1=Akira |title=Early Buddhist Architecture in Context: The Great Stūpa at Amarāvatī (ca. 300 BCE-300 CE) |year=2012 |publisher=BRILL |isbn=978-90-04-23326-3 |page=57 |url=https://books.google.com/books?id=pfUyAQAAQBAJ&pg=PA57 |language=en |access-date=26 December 2019 |archive-date=30 October 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211030215542/https://books.google.com/books?id=pfUyAQAAQBAJ&pg=PA57 |url-status=live }}</ref> ==স্থান আৰু ইতিহাস== [[File:Hathigumpha.JPG|thumb|300px|left|হাথীগুম্ফা স্মৃতিসৌধৰ প্ৰৱেশদ্বাৰ। স্তম্ভযুক্ত ফ্ৰণ্ট, ষ্টেপ আৰু অন্যান্য গঠনসমূহ ১৯ আৰু ২০ শতিকাত সংযোজন কৰা হৈছিল যাতে এই স্মৃতিসৌধটো সংৰক্ষণত সহায় কৰে।]] খৰাভেলাৰ হাথীগুম্ফা শিলালিপি (অনুবাদ "হাতী গুহা" শিলালিপি) ভুৱনেশ্বৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰৰ পৰা প্ৰায় ৫ কিলোমিটাৰ (৩.১ মাইল) পশ্চিমে উদয়াগিৰিত পোৱা যায়। উদয়াগিৰি পাহাৰত ৰাণী গুম্ফা আদি বহুতো প্ৰাচীন শিল কটা গুহা আছে। ইয়াৰ ভিতৰত ৰাণী গুম্ফাৰ পশ্চিমে উদয়াগিৰি পাহাৰৰ দক্ষিণ মুখত হাথীগুম্ফা নামৰ এটা গুহা আছে।{{refn|group=টোকা|The Hathigumpha is between the Sarpa Gumpha (on its right) and Svargapuri and Mancapuri Gumpha (left).}} এই গুহাটোৰ নামেৰে এই শিলালিপিৰ নামকৰণ কৰা হৈছে। ইয়াক গুহাটোৰ আংশিকভাৱে সন্মুখত আৰু আংশিকভাৱে চিলিঙত পোৱা যায়।<ref name=ei20p71>{{cite book |author1=K P Jayaswal |author2=R D Banerji |title=Epigraphia Indica Volume XX |year=1920 |url=https://archive.org/details/epigrahiaindicav014769mbp |publisher=Archaeological Survey of India |pages=71–72}}, {{PD-notice}}</ref> যদিও এই শিলালিপিটো খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ২য় শতিকাৰ পৰা খ্ৰীষ্টীয় ১ম শতিকাৰ মাজৰ বুলি ধৰা হয়, তথাপিও ই গৱেষকসকলৰ বাবে অজানা হৈ আছিল যেতিয়ালৈকে এ ষ্টাৰলিঙে ইয়াক পুনৰ আৱিষ্কাৰ কৰা নাছিল আৰু ১৮২৫ চনত এছিয়াটিক ৰিচাৰ্চ পঞ্চদশত প্ৰকাশ কৰা নাছিল।<ref name=ei20p71/> আৰ এল মিত্ৰই ১৮৮০ চনত তেওঁৰ এণ্টিকিউটিজ অৱ অৰিছাত ইয়াৰ এটা সংশোধিত সংস্কৰণ প্ৰকাশ কৰে। এই গুৰুত্বপূৰ্ণ শিলালিপিৰ প্ৰথম কাষ্ট ১৮৮৪ চনত ভগৱান লাল ইন্দ্ৰজীয়ে প্ৰকাশ কৰে, তাৰ পিছত ১৯০৬ চনত ব্লচে চিয়াঁহীৰ ছাপ প্ৰকাশ কৰে।<ref name=ei20p71/> ইন্দ্ৰজী আছিল প্ৰথম পণ্ডিত যিয়ে ঘোষণা কৰিছিল যে হাথীগুম্ফা শিলালিপিত প্ৰশংসিত ৰজা জনৰ নাম খাৰাভেলা,<ref name="asiatic_soc">{{cite web |title=Full text of "Annual address delivered to the Asiatic Society of Bengal, Calcutta, 2nd February, 1898" |author=A. F. Rudolf Hoernlé|author-link=Rudolf Hoernlé |url=https://archive.org/stream/annualaddressdel00hoeruoft/annualaddressdel00hoeruoft_djvu.txt |publisher=[[Asiatic Society of Bengal]] |year=1898|access-date=4 September 2014}}</ref> কিন্তু তেওঁৰ প্ৰস্তুত কৰা অনুবাদ আৰু ব্যাখ্যাত বহু ভুল আছিল।<ref>J.F. Fleet (1910), The Hathigumpha Inscription, The Journal of the Royal Asiatic Society of Great Britain and Ireland, pp. 824–828, {{JSTOR|25189732}}</ref> হাথীগুম্ফা শিলালিপিৰ অনুবাদ, বিতৰ্ক, সমস্যা আৰু বিভিন্ন সংশোধনে কিলহৰ্ণ, ফ্লীট, লুডাৰ্ছ, বেনাৰ্জী, জয়ছৱাল, ক'ন', থমাছ, মজুমদাৰ, বৰুৱা, পাণ্ডে, চৰকাৰ আৰু বহুতো পণ্ডিতৰ দৃষ্টি আকৰ্ষণ কৰিছে।<ref name=ei20p71/><ref name=Majumdar1922>{{cite book |last=Majumdar |first=R.C. |title=Second Note on the Hathigumpha Inscription of Khâravela |year=1922 |url=https://books.google.com/books?id=LHszyQEACAAJ |access-date=16 August 2021 |archive-date=16 August 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210816033711/https://books.google.com/books?id=LHszyQEACAAJ |url-status=live }}</ref><ref>M. S. Pandey (1964), ''A Note on the Hathigumpha Inscription'', Proceedings of the Indian History Congress, Vol. 26, PART 1, pp. 132-136, {{JSTOR|44133109}}</ref> অজন্তা আৰু ভাৰতৰ অন্যান্য গুহাৰ কীৰ্তিচিহ্নসমূহৰ ওপৰত অধ্যয়নৰ বাবে পৰিচিত ইতিহাসবিদ ৱালটাৰ স্পিংকৰ মতে, হাথীগুম্ফা শিলালিপিৰ আৰম্ভণিতে ভুল পঢ়া আৰু ভুল ব্যাখ্যাৰ ফলত [[অন্ধ্ৰপ্ৰদেশ]], [[ওড়িশা]], ডেকান অঞ্চল আৰু আৰম্ভণিৰ ভাৰতৰ ইতিহাসৰ বিষয়ে ভুল আৰু ভুল তত্ত্ব বহুলভাৱে প্ৰচলিত হৈছে।<ref name="Spinkp95">{{cite journal |last=Spink |first=Walter |title=On the Development of Early Buddhist Art in India |journal=The Art Bulletin |volume=40 |issue=2 |year=1958 |doi=10.2307/3047760 |pages=99, context: 95–120 |jstor=3047760}}</ref> ==বিৱৰণ== সোতৰ শাৰীৰে গঠিত এই শিলালিপি প্ৰাকৃত ভাষা আৰু ব্ৰাহ্মী লিপিত খোদিত কৰা হৈছে। হাথীগুম্ফা গুহাৰ ওপৰৰ শিলৰ পৰা আৰম্ভ হোৱা শিলালিপিটো সন্মুখৰ পৰা প্ৰথম আঠটা ৰেখা দেখা যায়। বাকী নটা ৰেখা একেটা শিলৰ ওপৰত যদিও গুহাটোৰ ঢালৰ আকৃতিৰ বাবে গুহাৰ চালত অৰ্থাৎ চিলিঙত দেখা দিয়ে। এই সোতৰটা ৰেখাই শিলৰ পৃষ্ঠত প্ৰায় ১৫ ফুট বাই ৫.৫ ফুট অঞ্চল সামৰি লৈছে।<ref name="Kantp6">{{cite book |last=Kant |first=Shashi |title=The Hāthīgumphā Inscription of Khāravela and the Bhabru Edict of Aśoka: A Critical Study (2nd Edition, published in 2000) |publisher=Prints India |year=1971 |url=https://books.google.com/books?id=GEo_AAAAMAAJ |pages=6–8 |access-date=16 August 2021 |archive-date=16 August 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210816115033/https://books.google.com/books?id=GEo_AAAAMAAJ |url-status=live }} (Note: Sections of Shashi Kant book is exact copy of ''EI-Vol.XX'', the ASI publication in 1920)</ref> এই শিলালিপি থকা শিলটোৰ তলত গুহাৰ দেৱালবোৰ শিলৰ দৰে কাটি লোৱা আৰু কিছুমান অংশ চিকচিকিয়া কৰা হৈছে। এইবোৰতো শিলালিপি আছে, কিন্তু এইবোৰ দশম আৰু একাদশ শতিকাৰ ভিতৰত সংযোজন কৰা হৈছিল, আৰু ইয়াক সৰু হাতীগুম্ফা শিলালিপি বুলি জনা যায়। মজিয়াৰ ওচৰত শিলে কাটি লোৱা সৰু সৰু বিভাজন আছে যিবোৰে কোঠাবোৰৰ মাজত বেৰ গঠন নকৰে।<ref name=ei20p71/> {{Quote box |quote=যিহেতু ই অতি কঠিন প্ৰাকৃত ভাষাত লিখা হৈছে, আৰু ইয়াৰ আখৰবোৰ শতিকাজুৰি বতৰত ক্ষতিগ্ৰস্ত হৈ আহিছে আৰু কিছুমান ঠাইত সম্পূৰ্ণ অপঠনীয়, সেয়েহে হাতীগুম্ফা শিলালিপিটো ইতিহাসবিদ আৰু পুৰাবিজ্ঞানীসকলৰ মাজত দীৰ্ঘদিন ধৰি যথেষ্ট বিতৰ্কৰ বিষয় হৈ আহিছে। |source=— [[Arthur Llewellyn Basham|আৰ্থাৰ লিৱেলিন বাছাম]]<ref>{{cite book |last=Kant |first=Shashi |title=The Hāthīgumphā Inscription of Khāravela and the Bhabru Edict of Aśoka: A Critical Study (2nd Edition, published in 2000) |publisher=Prints India |year=1971 |url=https://books.google.com/books?id=GEo_AAAAMAAJ |pages=vii |access-date=16 August 2021 |archive-date=16 August 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210816115033/https://books.google.com/books?id=GEo_AAAAMAAJ |url-status=live }}</ref> |bgcolor=#FFD0AA |width=30em |align=right }} হাতৰ আখৰৰ বিশ্লেষণৰ পৰা অনুমান কৰিব পাৰি যে তিনিজন ভিন্ন লিখকে সম্ভৱতঃ একেলগে কাম কৰি এই শিলালিপিটো প্ৰস্তুত কৰিছিল।<ref name=ei20p71/> লিখকসকলে সম্ভৱতঃ ওপৰত ওলমি থকা শিলটো কাটিছে আৰু তাৰ পিছত ব্ৰাহ্মী গ্ৰন্থখন অতি বিশদভাৱে খোদিত কৰিছিল। মূল হাতীগুম্ফা শিলালিপিৰ ১–৬ নং শাৰীবোৰ ভালদৰে সংৰক্ষিত হৈ আছে, আনহাতে শেষৰ চাৰিটা ১৬–১৭ নং শাৰীবোৰৰ বাওঁ অংশৰ কিছু ক্ষতি হৈছে আৰু বাকী শাৰীবোৰ আংশিকভাৱে সংৰক্ষিত হৈ আছে। মাজৰ বাকী সাতটা শাৰী – ৭ৰ পৰা ১৫ শাৰীলৈকে – সমস্যাজনক আৰু ইয়াক কেইবাটাও ভিন্ন ধৰণে পঢ়িব পাৰি।{{sfn|B Barua|1929|pp=3–4}} ==তাৰিখ== ১৯ শতিকাৰ মাজভাগ আৰু শেষৰ ফালে পণ্ডিতসকলে এই শিলালিপি খ্ৰীষ্টপূৰ্ব তৃতীয় বা দ্বিতীয় শতিকাৰ হ’ব পাৰে বুলি মত প্ৰকাশ কৰিছিল। বুহলাৰৰ মতে পুৰাতাত্ত্বিক বিশ্লেষণে প্ৰকাশ কৰে যে এই শিলালিপি খ্ৰীষ্টপূৰ্ব দ্বিতীয় শতিকাৰ আগৰ বা খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰথম শতিকাৰ পিছৰ হ'ব নোৱাৰে।<ref name=ei20p72>{{cite book |author1=K P Jayaswal |author2=R D Banerji |title=Epigraphia Indica Volume XX |year=1920 |url=https://archive.org/details/epigrahiaindicav014769mbp |publisher=Archaeological Survey of India |pages=72–76 with footnotes}}, {{PD-notice}}</ref> ১৯২০ চনত জয়ছোৱাল আৰু বেনাৰ্জীয়ে কয় যে এই শিলালিপিৰ দ্বিতীয় শতিকাৰ আগৰ হ'ব নোৱাৰে, আৰু অলপ পিছৰ হ'ব পাৰে।<ref name=ei20p72/> পুৰাতাত্ত্বিক আৰু অন্যান্য পুৰণি ভাৰতীয় শিলালিপিৰ তথ্যৰ সৈতে তুলনাৰ ভিত্তিত ছিৰকাৰে ইয়াক খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰথম শতিকাৰ দ্বিতীয়াৰ্ধ বা সম্ভৱতঃ খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰথম শতিকাৰ প্ৰথম কেইটামান দশকৰ বুলি কয়।<ref>D. Sircar (1965), Select Inscriptions Volume 1, Calcutta University Press, page 213–214 footnote 1</ref> ==হাতীগুম্ফা শিলালিপিৰ গুৰুত্ব== মূল প্ৰবন্ধ: খাৰাভেলা § ৰাজত্ব [[File:Kharabela inscription, Hatigumpha, Khandagiri, Bhubaneswar.jpg|thumb|উদয়াগিৰি পাহাৰত ৰজা খাৰাভেলাৰ হাতীগম্ফা শিলালিপি প্ৰথমবাৰৰ বাবে ''"কৰ্পাছ ইনস্ক্ৰিপচনম ইণ্ডিকাৰাম, ভলিউম I: [[আলেকজেণ্ডাৰ কানিংহামৰ আশোকাৰ শিলালিপি]]"'', ১৮২৭ চনত অংকন কৰা হৈছে। ]] হাতীগুম্ফা শিলালিপি হৈছে জৈন ক’লিংগ শাসক খাৰাভেলাৰ বিষয়ে তথ্য লাভৰ মুখ্য উৎস। এই শিলালিপিত তেওঁৰ বছৰ-বছৰভিত্তিক কৃতিত্বসমূহ বৰ্ণনা কৰা হৈছে। ৰিচাৰ্ড চেলমনৰৰ মতে, এই বৰ্ণনাবোৰ “এটা শুদ্ধ প্ৰশস্তি”ৰ স্বভাৱৰ সৈতে প্ৰায় মিল আছে। <ref>{{cite book |last=Salomon |first=R. |title=Indian Epigraphy: A Guide to the Study of Inscriptions in Sanskrit, Prakrit, and the other Indo-Aryan Languages |publisher=Oxford University Press |year=1998 |isbn=978-0-19-535666-3 |url=https://books.google.com/books?id=XYrG07qQDxkC |page=111 |access-date=16 August 2021 |archive-date=6 July 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140706004809/http://books.google.com/books?id=XYrG07qQDxkC |url-status=live }}</ref>এইটো শিলালিপিৰ প্ৰশস্তি শৈলীৰ এটা প্ৰাৰম্ভিক নমুনা হিচাপে গণ্য কৰা হয়।<ref name="Thaparp329"/> পণ্ডিতসকলৰ মাজত মতানৈক্য হ’ল মূলতঃ শিলালিপিখনৰ পাঠ, সংযোজন, ব্যাখ্যা কৰা, তাৰিখ নিৰ্ধাৰণ কৰা আৰু তাৰ পিছত উল্লেখ কৰা ঠাই আৰু মানুহৰ নামক অন্যান্য ৰেকৰ্ড আৰু প্ৰাচীন পৰিঘটনাৰ সাধাৰণ কালক্ৰমৰ সৈতে সংযোগ কৰি কোনো বিশেষ পাঠ শুদ্ধ বুলি ধৰি লোৱা। হাতীগুম্ফা শিলালিপিত অন্তৰ্ভুক্ত উল্লেখযোগ্য কিছুমান বিষয় হ'ল:<ref>{{cite book |author1=K P Jayaswal |author2=R D Banerji |title=Epigraphia Indica Volume XX |year=1920 |url=https://archive.org/details/epigrahiaindicav014769mbp |publisher=Archaeological Survey of India |pages=73–89 with footnotes}}, {{PD-notice}}</ref><ref>D. Sircar (1965), Select Inscriptions Volume 1, Calcutta University Press, pages 211–217 with footnotes</ref> *প্ৰাচীন ভাৰতৰ ডাঙৰ ডাঙৰ ৰাজহুৱা আন্তঃগাঁথনি প্ৰকল্প (এই শাৰীবোৰ স্পষ্টকৈ পঢ়িব পাৰি) *সন্ন্যাসী, ৰাজহুৱা, ব্ৰাহ্মণক দাতব্য অনুদান *উৎসৱ আৰু কলা-সংস্কৃতি *[[সতবাহন ৰজা সতকৰ্ণী]]ৰ বিৰুদ্ধে যুদ্ধ। এই উল্লেখে মধ্য ভাৰতৰ বহু বৌদ্ধ কীৰ্তিচিহ্নৰ ভুল তাৰিখ নিৰ্ধাৰণ কৰাত মূল অৰিহণা যোগাইছে বুলি ৱালটাৰ স্পিংকে কয়। প্ৰথমে হাতীগুম্ফা শিলালিপি খ্ৰীষ্টপূৰ্ব তৃতীয় আৰু দ্বিতীয় শতিকাৰ মাজৰ বুলি ধৰা হৈছিল, তাৰ পিছত এই পাঠৰ আধাৰত সাতকৰ্ণীক খাৰাভেলাৰ সমসাময়িক হিচাপে গণ্য কৰা হৈছিল। এই ভুলটো আৰু বেছিকৈ বাঢ়ি আহিল, যাৰ ফলত আধুনিক ভাৰতীয় সাহিত্যত ব্যাপকভাৱে পুনৰাবৃত্তিমূলক বিশ্বাসৰ সৃষ্টি হয় যে আদিম অন্ধ্ৰ বংশৰ আৰম্ভণি খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৩য় শতিকাৰ শেষৰ পৰা দ্বিতীয় শতিকাৰ আৰম্ভণিতে হৈছিল, এই প্ৰাচীন অন্ধ্ৰ শাসকসকল আৰু অন্যান্যসকলে খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৩০০ চনৰ পৰা খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ১০০ চনৰ ভিতৰত ভাজা, নাচিক, কণ্ডনে আৰু কিছুমান কৃষ্ণ নদী উপত্যকাৰ স্থানত চৈত্য হল নিৰ্মাণ কৰিছিল। এই ভুল বহুগুণে বৃদ্ধি পাইছে বুলি স্পিংকে কয়, য’ত অন্ধ্ৰ ৰজাৰ নাম উল্লেখ কৰা আন বহুতো শিলালিপি, মুদ্ৰা, গ্ৰন্থৰ লগতে কীৰ্তিচিহ্নসমূহো পিছৰ আৱিষ্কাৰ আৰু পণ্ডিতে পোৱাতকৈ বহু বেছি প্ৰাচীন যুগৰ বুলি ধৰা হৈছে। এই ভুলে ভাৰতীয় ইতিহাসৰ শিল্প বিকাশৰ কালক্ৰমতো প্ৰভাৱ পেলাইছে। এই স্মৃতিসৌধ আৰু তাৰিখসমূহৰ বহুতো ২০০ৰ পৰা ৩০০ বছৰলৈকে, খ্ৰীষ্টীয় প্ৰথম শতিকা আৰু খ্ৰীষ্টীয় দ্বিতীয় শতিকাৰ আৰম্ভণিলৈকে আগুৱাই নিব লাগে।<ref>{{cite journal |last=Spink |first=Walter |title=On the Development of Early Buddhist Art in India |journal=The Art Bulletin |volume=40 |issue=2 |year=1958 |doi=10.2307/3047760 |pages=99–101 with footnotes |jstor=3047760}}</ref> [[File:Hathigumpha inscription (2020) Satakani detail.jpg|thumb|100px|"[["সতকৰ্ণী"]]" শিলালিপিত ।]] *এজন নন্দ ৰাজবংশৰ ৰজাই পানীৰ খাল নিৰ্মাণ কৰিছিল, যিটো তাৰ পিছত খাৰাভেলাই কলিংগ ৰাজধানীলৈকে সম্প্ৰসাৰিত কৰিছিল। এই নন্দ ৰজাজন এটা ব্যাখ্যাত ১৩০ বছৰৰ আগৰ (এইটো যথেষ্ট বিতৰ্কিত), আন এটা পাঠ অনুসাৰে খাৰাভেলাৰ প্ৰায় ৩০০ বছৰ আগৰ।{{sfn|Singh|2016|p=273, 444–445}} যদি খৰাভেলাক খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ১ম শতিকাত ৰখা হয় আৰু এই পাঠকে প্ৰাচীন ভাৰতৰ ৩০০ বছৰৰ ওপৰৰ বাস্তৱিক পৰিঘটনাসমূহ প্ৰতিফলিত কৰে বুলি ধৰা হয়, তেন্তে এই ব্যাখ্যাই খ্ৰীষ্টপূৰ্ব চতুৰ্থ শতিকাৰ পৰা খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ১ম শতিকাৰ মাজত ঐতিহাসিক অভিলেখ ৰখাৰ ইংগিত দিয়ে, যʼত এজন ভাৰতীয় শাসকে খ্ৰীষ্টপূৰ্ব চতুৰ্থ শতিকাতেই ৰাজহুৱা পানী যোগান ব্যৱস্থাৰ দৰে ডাঙৰ আন্তঃগাঁথনি প্ৰকল্প আৰম্ভ কৰিছিল আৰু জৈন ধৰ্মত মূৰ্তি পূজাৰো এক পৰম্পৰা আছিল।{{sfn|Singh|2016|p=273, 444–445}} *এজন নন্দ ৰাজবংশৰ ৰজাই "কা[লি]ংগাজিনাম" লৈ যোৱাৰ উল্লেখ পোৱা যায়। ইয়াৰ ব্যাখ্যা কৰা হৈছে যে হয় কলিংগৰ পৰা জৈন প্ৰতিমূৰ্তি বা তাৰ আসন কাঢ়ি লোৱা, নহয় কলিংগৰ কোনো ঠাই জয় কৰা, যিটো তাৰ পিছত খৰাভেলে কলিংলৈ ঘূৰাই আনে। ১৯২৫ চনত গ্লাচেনেপে ইয়াৰ অৰ্থ জিনাৰ মূৰ্তি হ'ব পাৰে বুলি মত প্ৰকাশ কৰে। <ref>{{cite book |author=Helmuth von Glasenapp |title=Jainism: An Indian Religion of Salvation |url=https://books.google.com/books?id=WzEzXDk0v6sC&pg=PA431 |year=1999 |publisher=Motilal Banarsidass |isbn=978-81-208-1376-2 |pages=431– |access-date=19 August 2021 |archive-date=19 August 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210819122517/https://books.google.com/books?id=WzEzXDk0v6sC&pg=PA431 |url-status=live }}</ref>আধুনিক যুগৰ ৰাও আৰু থাপাৰৰ দৰে পণ্ডিতসকলেও ইয়াক জৈন প্ৰতিমূৰ্তি (মূৰ্তি) নন্দ ৰজাই কাঢ়ি লৈ ​​গৈছিল (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰায় ৫ম শতিকা) আৰু তাৰ পিছত খাৰাভেলাই (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰায় ২য় শতিকা) ঘূৰাই আনিছিল বুলি ব্যাখ্যা কৰে।[45][46]<ref>B.S.L. Hanumantha Rao (1992), Religion, Politics and Society in Early Deccan, Proceedings of the Indian History Congress, Vol. 53, p. 47, {{JSTOR|44142769}}</ref><ref>Thapar, R. (2004). Early India: From the origins to AD 1300. University of California Press, pp. 211–213</ref> ছ’নিয়া কুইন্টালাৰ মতে ইয়াক মূৰ্তি বা প্ৰতিমা বুলি ব্যাখ্যা কৰা উচিত নহয়। জৈন ধৰ্মৰ সৈতে জড়িত প্ৰাচীন প্ৰত্নতাত্ত্বিক স্থান যেনে কংকলী তিলাত থকা মথুৰা স্থানৰ এটা অংশই এই কথা নিশ্চিত কৰে যে সেই সময়ছোৱাত জৈন ধৰ্মত মানুহৰ আকৃতিৰ মূৰ্তি-পূজা নাছিল; তাৰ পৰিৱৰ্তে নিৰাকাৰ বস্তুৰ পূজা চলিছিল। তেওঁৰ মতে উদয়াগিৰিতো ওচৰৰ মানচাপুৰী গুহাত পূজা সমাৱেশ দেখা যায় আৰু তাত কোনো মূৰ্তি বা প্ৰতিমা নাই। এইদৰে এই শব্দটোক মূৰ্তি বা প্ৰতিমা বুলি ব্যাখ্যা কৰা, আৰু ইয়াক খাৰাভেলাৰ বহু শতিকা আগতে কাঢ়ি নিয়াটো শুদ্ধ হ'ব নোৱাৰে।<ref>Quintanilla, S. R. (2007). History of early stone sculpture at Mathura, ca. 150 BCE-100 CE. Brill, p. 47</ref> *কোনো এজন যৱন (গ্ৰীক) ৰজাই তেওঁক মথুৰালৈ পিছুৱাই যাবলৈ বাধ্য কৰিছিল। সেই যৱন ৰজা জনৰ নাম স্পষ্ট নহয়। আৰ. ডি. বানাৰ্জী আৰু কে. পি. জয়স্বালে ১৯২০ চনত সেই যৱন ৰজাৰ নাম “ডিমিতা” বুলি পঢ়ি, তাক বেক্ট্ৰিয়াৰ ডেমেট্ৰিয়াছ প্ৰথমৰ সৈতে একে বুলি চিনাক্ত কৰিছিল। ৰমিলা থাপাৰেও ২০১৩ চনত প্ৰকাশিত ''The Past Before Us'' গ্ৰন্থত উল্লেখ কৰিছে যে ই “সম্ভৱতঃ ইণ্ডো-গ্ৰীক ৰজা ডেমেট্ৰিয়াছ”।<ref name="Thaparp329">{{cite book |last=Thapar |first=Romila |title=The Past Before Us |publisher=Harvard University Press |year=2013 |isbn=978-0-674-72651-2 |url=https://books.google.com/books?id=aei9AAAAQBAJ |page=329 |access-date=16 August 2021 |archive-date=29 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200929052054/https://books.google.com/books?id=aei9AAAAQBAJ |url-status=live }}</ref>কিন্তু ৰামাপ্ৰসাদ চন্দ্ৰ আৰু আন কিছুমান গৱেষকৰ মতে, এই ধৰণৰ চিনাক্তকৰণে “কালানুক্ৰমিক অসামঞ্জস্যতা” সৃষ্টি কৰে।<ref name="Sudhakar_1974">{{cite book |author=Sudhakar Chattopadhyaya |title=Some Early Dynasties of South India |url=https://books.google.com/books?id=78I5lDHU2jQC&pg=PA20 |year=1974 |publisher=Motilal Banarsidass |isbn=978-81-208-2941-1 |pages=44–50 |access-date=22 May 2016 |archive-date=29 May 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160529125755/https://books.google.com/books?id=78I5lDHU2jQC&pg=PA20 |url-status=live }}</ref> ছিৰকাৰৰ মতে, এই অন্তৰ্ভুক্ত পাঠ সন্দেহজনক, কিয়নো বানাৰ্জী আৰু জয়স্বালে নিজেই ইয়াক নিশ্চিত বুলি ক’ব নোৱাৰিছিল, আৰু ই ইণ্ডো-গ্ৰীক ৰজাসকলৰ বিষয়ে থকা আন শিলালিপি আৰু প্ৰাচীন দলিলসমূহৰ সৈতে মিল নাখায়। চৈলেন্দ্ৰ নাথ সেনৰ মতে, সেই যৱন শাসক ডেমেট্ৰিয়াছ নহয়; সম্ভৱতঃ তেওঁ পুৰ্ব পাঞ্জাবৰ কোনো পিছতীয়া ইণ্ডো-গ্ৰীক শাসক আছিল।<ref name="Sailendra_1999">{{cite book |author=Sailendra Nath Sen |title=Ancient Indian History and Civilization |url=https://books.google.com/books?id=Wk4_ICH_g1EC&pg=PA176 |year=1999 |publisher=New Age International |isbn=978-81-224-1198-0 |pages=176–177 |access-date=11 October 2016 |archive-date=16 May 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160516094438/https://books.google.com/books?id=Wk4_ICH_g1EC&pg=PA176 |url-status=live }}</ref> ছালমনৰ মতে হাথিগুম্ফা শিলালিপিৰ "পঠন, অনুবাদ আৰু ঐতিহাসিক ব্যাখ্যা" "বিভিন্ন পণ্ডিতৰ দ্বাৰা বহু পৰিমাণে বিভিন্ন", আৰু ইয়াৰ একক মানক সংস্কৰণ প্ৰতিষ্ঠা কৰাটো সম্ভৱ নহয়। এই ব্যাখ্যাসমূহে প্ৰাচীন ভাৰতৰ বিষয়ে মনকৰিবলগীয়াকৈ ভিন্ন ইতিহাসৰ সৃষ্টি কৰিছে, কিছুমানৰ ফেণ্টম যুগ আছে বুলি চেলমনে কয়। অন্ধ্ৰ প্ৰদেশৰ গুণ্টুপালীত নতুনকৈ আৱিষ্কাৰ কৰা শিলালিপিসমূহে এই শিলালিপিৰ ওপৰত অধিক পোহৰ পেলাইছে।<ref>{{cite book |last=Salomon |first=R. |title=Indian Epigraphy: A Guide to the Study of Inscriptions in Sanskrit, Prakrit, and the other Indo-Aryan Languages |publisher=Oxford University Press |year=1998 |isbn=978-0-19-535666-3 |url=https://books.google.com/books?id=XYrG07qQDxkC |pages=142, 165 with footnote 12, Section 5.5.1.17 on p. 195 |access-date=16 August 2021 |archive-date=6 July 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140706004809/http://books.google.com/books?id=XYrG07qQDxkC |url-status=live }}</ref> ==টোকা== {{reflist|group=টোকা}} ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{reflist | colwidth = 20em | refs = }} [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ পৰ্যটনস্থলী]] [[শ্ৰেণী:ভাৰত]] [[শ্ৰেণী:ওড়িশা]] f7pwcdvusn1xlgu251ld5zgsiqc1rbq 0 129394 603055 602854 2026-04-26T18:47:20Z ৰুণুমী বৰ্মন কলিতা 47764 603055 wikitext text/x-wiki {{Infobox ancient site | name = বুৰ্জাহোম প্ৰত্নতাত্ত্বিক স্থান | alternate_name = | image = Black earthenware. Pré-Indus civilization. Kashmir.JPG | alt = | caption = বুৰ্জাহোমৰ পৰা খনন কৰা এটা পাত্ৰ | map_type = India Jammu and Kashmir#India | map_caption = [[ভাৰত]]ৰ [[জম্মু আৰু কাশ্মীৰ]]ৰ শ্ৰীনগৰত প্ৰত্নতাত্ত্বিক স্থানৰ স্থান | map_alt = | map_size = | coordinates = {{coord|34.169883|N|74.866841|E|display=inline,title}} | location = [[শ্ৰীনগৰ]], [[জম্মু-কাশ্মীৰ]], [[ভাৰত]] | region = | type = Pre-historic settlement | part_of = | length = | width = | area = | height = | builder = | material = | built = | abandoned = | epochs = নৱপ্ৰস্তৰ যুগ, মেগালিথিক আৰু আৰম্ভণিৰ ঐতিহাসিক যুগ | cultures = | dependency_of = | occupants = | event = | excavations = ১৯৩৯ আৰু ১৯৬০ চনৰ পৰা ১৯৭১ চনলৈকে | archaeologists = | condition = | ownership = | management = | public_access = | website = <!-- {{URL|example.com}} --> |notes = }} '''বুৰ্জাহোম প্ৰত্নতাত্ত্বিক স্থান''' {{en| Burzahom archaeological site}} [[ভাৰত]]ৰ [[জম্মু-কাশ্মীৰ]]ৰ কাশ্মীৰ উপত্যকাৰ শ্ৰীনগৰ জিলাত অৱস্থিত। ইয়াত [[ঘেঁহু]]ৰ প্ৰমাণ পোৱা গৈছিল।<ref>{{Cite web|last=Jameel|first=Yusuf|date=2017-04-09|title=Kashmir Valley monuments cry for care|url=https://www.asianage.com/india/all-india/090417/kashmir-valley-monuments-cry-for-care.html|access-date=2021-02-14|website=The Asian Age}}</ref> প্ৰত্নতাত্ত্বিক খননত খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৩০০০ আৰু খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ১০০০ চনৰ ভিতৰত সাংস্কৃতিক তাৎপৰ্য্যৰ চাৰিটা পৰ্যায় পোৱা গৈছে।<ref>{{Cite web|last=Dutta|first=Sweta|date=June 25, 2017|title=ASI report says even Neolithic Kashmir had textile industry|url=https://www.indiatoday.in/mail-today/story/kashmir-burzahom-srinagar-archaeological-survey-of-india-indus-valley-civilisation-984594-2017-06-25|url-status=live|access-date=2021-02-14|website=India Today|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20201030162507/https://www.indiatoday.in/mail-today/story/kashmir-burzahom-srinagar-archaeological-survey-of-india-indus-valley-civilisation-984594-2017-06-25 |archive-date=30 October 2020 }}</ref> প্ৰথম আৰু দ্বিতীয় যুগে নৱপ্ৰস্তৰ যুগক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে; তৃতীয় যুগ মেগালিথিক যুগ (বৃহৎ শিলৰ মেনহিৰ আৰু চকা ঘূৰাই নিৰ্মিত ৰঙা মৃৎশিল্প); আৰু চতুৰ্থ যুগটো আৰম্ভণিৰ ঐতিহাসিক যুগৰ (উত্তৰ মেগালিথিক যুগৰ) সৈতে জড়িত। ভাৰতীয় কাশ্মীৰৰ প্ৰাগঐতিহাসিক মানৱ কাৰ্যকলাপৰ প্ৰতিনিধিত্ব কৰা স্তৰীয় সাংস্কৃতিক আৱৰ্জনাত লিপিবদ্ধ কৰা এই তথ্যসমূহ বিশদ অনুসন্ধানৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি কৰা হৈছে যিয়ে প্ৰাচীন উদ্ভিদ আৰু প্ৰাণীকে ধৰি ঠাইখনৰ ভৌতিক প্ৰমাণৰ সকলো দিশ সামৰি লৈছে। বুৰ্জাহোম স্থানত নৱপ্ৰস্তৰ যুগৰ লোকসকলৰ মাটিৰ তলৰ আৰু মাটিৰ ওপৰৰ বাসস্থানৰ পৰা মেগালিথিক যুগৰ লোকসকলৰ বোকা ইটাৰ বাসস্থানলৈ পৰিৱৰ্তন হোৱা দেখা যায়। এই স্থানত হাড় আৰু শিলৰ সঁজুলি আৰু সঁজুলিৰ বৃহৎ ভঁৰাল পোৱা গৈছে, যাৰ পৰা অনুমান কৰিব পাৰি যে ইয়াৰ লোকসকলে চিকাৰ আৰু কৃষি কামত নিয়োজিত আছিল। উন্মোচিত প্ৰাচীন গ্ৰন্থসমূহে (শিল্প, স্থাপত্য, ৰীতি-নীতি আৰু আচাৰ-অনুষ্ঠানৰ) ইংগিত দিয়ে যে বুৰ্জাহোমৰ প্ৰাগঐতিহাসিক লোকসকলে মধ্য এছিয়া আৰু দক্ষিণ-পশ্চিম এছিয়াৰ সৈতে যোগাযোগ স্থাপন কৰিছিল আৰু গংগা সমভূমি আৰু উপদ্বীপ ভাৰতৰ সৈতেও তেওঁলোকৰ সম্পৰ্ক আছিল। স্থানীয় আৰু বিদেশী প্ৰভাৱৰ পাৰস্পৰিক ক্ৰিয়া-কলাপ মৃৎশিল্প আৰু অন্যান্য শিল্পকৰ্মৰ ওপৰত কিছুমান খোদিত শিল্প, স্থাপত্য, ৰীতি-নীতি, আচাৰ-ব্যৱহাৰ আৰু ভাষাৰ দ্বাৰা প্ৰদৰ্শিত হয়। ==অৱস্থান== বুৰ্জাহোম স্থান শ্ৰীনগৰ জিলাৰ একে নামৰ গাঁওখনৰ প্ৰাগঐতিহাসিক বসতি। শ্ৰীনগৰৰ পৰা ১৬ কিলোমিটাৰ (৯.৯ মাইল) উত্তৰ-পশ্চিমে নাচিম-শালিমাৰ পথত অৱস্থিত। এই স্থান সমুদ্ৰপৃষ্ঠৰ পৰা ১,৮০০ মিটাৰ (৫,৯০০ ফুট) উচ্চতাত অৱস্থিত।<ref name="Jammu">{{cite web|url=http://asi.nic.in/asi_exca_imp_jammukashmir.asp|title=Excavations – Important – Jammu & Kashmir Patna |publisher=Archaeological Survey of India|access-date=30 March 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402160644/http://asi.nic.in/asi_exca_imp_jammukashmir.asp|archive-date=2 April 2015|url-status=dead}}</ref><ref name="Brit">{{Cite encyclopedia|url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/86018/Burzahom|title=Burzahom Archaeological site, India:Neolithic Period finds|encyclopedia=Encyclopædia Britannica}}</ref> ই [[ভাৰত]]ৰ আটাইতকৈ উত্তৰ দিশত আৱিষ্কৃত নৱপ্ৰস্তৰ যুগৰ স্থান। এই স্থানটো এটা প্ৰাচীন প্লেইষ্টোচিন হ্ৰদৰ দলিচাত অৱস্থিত।{{Sfn|Kaw|2004|p=43}} ==ইতিহাস== বুৰ্জাহোম স্থানত প্ৰথম পৰীক্ষামূলক খন্দা কাম আছিল ১৯৩৬ চনত সীমিত অনুশীলন, যিটো হেলমুট ডি টেৰা আৰু ড° থমছন পেটাৰছনৰ নেতৃত্বত ইয়েল-কেম্ব্ৰিজ অভিযানে কৰিছিল। ভাৰতীয় প্ৰত্নতাত্ত্বিক জৰীপৰ সীমান্ত চক্ৰই ১৯৬০ চনৰ পৰা ১৯৭১ চনৰ ভিতৰত এই স্থানৰ বিশদ অনুসন্ধান কৰিছিল; যিটো টি.এন. খাজাঞ্চি আৰু তেওঁৰ সহযোগীসকলে সম্পন্ন কৰিছিল।<ref name=Jammu/><ref name="Pande">{{Cite web|last=Pande|first= B. M. |url=https://scholarspace.manoa.hawaii.edu/bitstream/handle/10125/19137/AP-v14n1-134-138.pdf?sequence=1.|title=Neolithic Hunting Scene on a Stone Slab from Burzahom, Kashmir|format=pdf|date=13 October 1969|publisher= University of Hawaii}}</ref> এই স্থানত বৃহৎ পৰিসৰৰ খনন, য’ত সুকীয়া তৰপত সাংস্কৃতিক আৱৰ্জনাৰ সন্ধান পোৱা গৈছিল, কাশ্মীৰৰ এই ধৰণৰ প্ৰথম। ১৯৪৪ চনত ভাৰতীয় প্ৰত্নতাত্ত্বিক জৰীপৰ সঞ্চালক প্ৰধান মৰ্টিমাৰ হুইলাৰে অন্য স্থানত ভূতাত্ত্বিক আৰ্হিৰ আধাৰত প্ৰথম স্তৰযুক্ত প্ৰত্নতাত্ত্বিক খনন কৰিছিল। একেধৰণৰ আৰ্হিৰ ভিত্তিত বুৰ্জাহোম স্থানটোক উত্তৰ নৱপ্ৰস্তৰ যুগৰ সংস্কৃতিৰ অন্তৰ্গত বুলি নিৰ্ধাৰণ কৰা হৈছিল, ইয়াৰ স্বকীয় স্থাপত্য বৈশিষ্ট্য আৰু হাড় আৰু শিলৰ সঁজুলিৰ প্ৰাচুৰ্য্যৰ লগতে ধৰ্মীয় অনুষ্ঠানৰ ইংগিত দিয়া সঁজুলিৰ প্ৰতি লক্ষ্য ৰাখি।{{Sfn|Kaw|2004|p=12}} এই অঞ্চলৰ আন এটা সম্পৰ্কীয় স্থান গুফক্ৰাল, ট্ৰাল চহৰৰ ওচৰত।<ref>{{cite web|url=https://economictimes.indiatimes.com/blogs/SilkStalkings/extending-kashmiriyat-to-embrace-burzahom/|title=Extending Kashmiriyat to Embrace Burzahom}}</ref> মহকুমা মুখ্য কাৰ্যালয়ৰ পৰা ৫ কিলোমিটাৰ দূৰত্বত ট্ৰালৰ হাৰ্ডৱেৰ অঞ্চলৰ বান্দৰ গাঁৱত গুফক্ৰাল অৱস্থিত। প্ৰাচীন কালত মানুহে বাস কৰা কাৰেৱা (উচ্চ মালভূমি ভূমি)ৰ বৃহৎ অংশত দুটা নাল (জলধাৰা)ৰ মাজত গাঁওখন অৱস্থিত। হৰিপ্ৰিয়া আৰু অনন্তপুৰো একেটা অঞ্চলতে ইয়াৰ গাতে লাগি আছে। বাফাৰ জ'নকে ধৰি বুৰ্জাহোম স্থানৰ পৰিচালনা আৰু সুৰক্ষা ভাৰতৰ প্ৰত্নতাত্ত্বিক জৰীপ আৰু ৰাজ্যিক পুৰাতত্ত্ব বিভাগৰ অধীনস্থ, প্ৰাচীন কীৰ্তিচিহ্ন আৰু স্থানৰ অৱশিষ্ট আইন ১৯৫৮ (২০১০ চনত সংশোধিত) অনুসৰি।<ref name="Site">{{Cite web |title=The Neolithic Settlement of Burzahom |url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5917/ |publisher=UNESCO Organization}}</ref> ২০১৪ চনৰ ১৫ এপ্ৰিলত এই স্থান [[ইউনেস্কো]]ৰ [[বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] হিচাপে অন্তৰ্ভুক্ত কৰাৰ বাবে মনোনীত কৰা হৈছিল আৰু অনুমোদন বাকী আছে।<ref name=Site /> == আৱিষ্কাৰ == [[File:Horned figure on pottery. Pré-Indus civilization. Kashmir.jpg|right|thumb|বুৰ্জাহোমৰ খননত আৱিষ্কৃত এটা পাত্ৰ, য’ত দীঘল শিং আৰু ওলমি থকা কাণৰ এটা বনৰীয়া ছাগলীৰ ছবি আছে।<ref name=Site/>{{Sfn|Kaw|2004|p=42}}]] বুৰ্জাহোমৰ খনন কাৰ্য উলম্ব ( গভীৰতা অনুসৰি) আৰু আনুভুমিক—উভয় দিশতে কৰা হৈছিল। ১৯৬০ চনৰ পৰা ১৯৭১ চনলৈকে ১১ বছৰ ধৰি চলা এই অনুসন্ধানত একেৰাহে চাৰিটা বসতি কালৰ প্ৰমাণ পোৱা গৈছে।{{Sfn|Sopory|2004|p=78}} সেইবোৰ হ'ল: নৱপ্ৰস্তৰ যুগৰ প্ৰথম আৰু দ্বিতীয় পৰ্যায় (প্ৰথম পৰ্যায়ক মৃৎশিল্পবিহীন আৰু দ্বিতীয় পৰ্যায়ক মৃৎশিল্পযুক্ত কাল বোলা হয়); তৃতীয় পৰ্যায়ত মেগালিথিক সংস্কৃতিৰ প্ৰমাণ পোৱা যায়, য’ত পাহাৰৰ পৰা শিল বগৰাই আনি স্থাপন কৰা বিশাল 'মেনহিৰ' (Menhirs) দেখা যায়; আৰু চতুৰ্থ পৰ্যায়টো আদি-ঐতিহাসিক যুগৰ সৈতে জড়িত।<ref name=Site/>{{Sfn|Kaw|2004|p=14}} বুৰ্জাহোমত পোৱা নৱপ্ৰস্তৰ যুগৰ মানুহৰ কংকালৰ অৱশেষসমূহ [[সিন্ধু উপত্যকাৰ সভ্যতা|সিন্ধু উপত্যকা সভ্যতা]]ৰ হৰপ্পাত পোৱা কংকালৰ সৈতে সাদৃশ্য থকা। বুৰ্জাহোমৰ মৃৎশিল্প উদ্যোগ মূলতঃ চিকাৰভিত্তিক সংস্কৃতিৰ আছিল আৰু ই চীনৰ নৱপ্ৰস্তৰ যুগৰ মৃৎশিল্পতকৈ পৃথক।{{Sfn|Sopory|2004|p=81}} ইয়াৰ লোকসকলৰ অৰ্থনীতি চিকাৰ আৰু সংগ্ৰহৰ ওপৰত আধাৰিত আছিল, যদিও কৃষি কাৰ্যৰো আদিম আভাস পোৱা গৈছে।{{Sfn|Kaw|2004|p=39}} ইয়াত পোৱা ক’লা ৰঙৰ মৃৎশিল্পৰ আকৃতি আৰু অলংকৰণৰ বৰ্তমানৰ পাকিস্তানৰ সোৱাট উপত্যকাত পোৱা পাত্ৰসমূহৰ সৈতে মিল আছে।{{Sfn|Kaw|2004|p=40}} === প্ৰথম পৰ্যায় === এই কালছোৱাৰ আটাইতকৈ উল্লেখযোগ্য আৱিষ্কাৰ হ'ল মানুহৰ বসতি হিচাপে ব্যৱহৃত 'গাঁত'সমূহ। এইবোৰ গোলাকাৰ বা ডিম্বাকৃতিৰ আছিল। কিছুমান দ গাঁতত তললৈ নামিবৰ বাবে জখলা বা চিৰিৰ ব্যৱস্থা আছিল। এই গাঁতবোৰৰ ভিতৰত ছাই আৰু কয়লাৰ তৰপ পোৱা গৈছে, যিয়ে মানুহৰ উপস্থিতি প্ৰমাণ কৰে। গাঁতবোৰৰ কাষত পোৱা খুটাৰ বিন্ধাবোৰে বুজাই যে ইয়াৰ ওপৰত বাৰ্চ গছৰ পাতেৰে নিৰ্মিত চালি আছিল। ইয়াৰ উপৰিও জন্তুৰ হাড় আৰু হাড়েৰে নিৰ্মিত সা-সঁজুলি (বেজী, হাৰপুন আদি) পোৱা গৈছে।<ref name=Jammu/><ref name=Site /> কাৰ্বন ডেটিং অনুসৰি এই স্থানত মানুহৰ বসতি খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ২,৩৫৭ বছৰৰ আগৰ পৰাই আছিল।{{Sfn|Kaw|2004|pp=43&ndash;44}} === দ্বিতীয় পৰ্যায় === দ্বিতীয় পৰ্যায়ত দেখা যায় যে মানুহে গাঁতৰ পৰা ওলাই আহি সমতল ভূমিত ঘৰ সাজি থাকিবলৈ লৈছিল। পুৰণি গাঁতবোৰ মাটিৰে পূৰ কৰি তাৰ ওপৰত কংক্ৰিটৰ দৰে মজিয়া তৈয়াৰ কৰা হৈছিল। এই কালছোৱাতে প্ৰথমবাৰৰ বাবে নৱপ্ৰস্তৰ যুগৰ সমাধি প্ৰথাৰ পৰিচয় পোৱা যায়। মানুহৰ লগতে কুকুৰ আৰু হৰিণৰ কংকাল সমাধিৰ গাঁতত পোৱা গৈছে। কিছুমান মানুহৰ লাওখোলাত 'ট্ৰেপেনিং' বা বিন্ধা কৰাৰ চিন পোৱা গৈছে।<ref name=Jammu/><ref name=Site/> মৃৎশিল্পৰ ফালৰ পৰা এই কালছোৱা অধিক উন্নত আছিল। পালিশ কৰা ক’লা ৰঙৰ পাত্ৰৰ লগতে কাৰ্নেলিয়ান আৰু এগেট পাথৰৰ ৯৫০টা মণিৰে ভৰা ৰঙা ৰঙৰ পাত্ৰও পোৱা গৈছে।<ref name=Jammu/><ref name=Site/> ইয়াৰ আন এটা বিশেষ আৱিষ্কাৰ হ’ল শিলৰ ফলকত খোদিত চিকাৰৰ দৃশ্য। এখন ফলকত এজন চিকাৰীয়ে হৰিণক যাঠিৰে খুঁচি থকা আৰু আন এজন চিকাৰীয়ে ধনু-কাঁড় মৰাৰ দৃশ্যৰ লগতে সূৰ্য্য আৰু এক সুপাৰনোভা পৰ্যবেক্ষণৰ ছবি খোদিত কৰা আছে।<ref>{{citation|title=Oldest sky-chart with Supernova record|url=https://tifr.res.in|first1=Hrishikesh|last1=Joglekar|first2=MN|last2=Vahia|first3=Aniket|last3=Sule}}</ref> === তৃতীয় পৰ্যায় === এইটো মেগালিথিক যুগৰ সৈতে জড়িত। এই পৰ্যায়ত মানুহে পাহাৰৰ পৰা বিশাল শিলসমূহ আনি 'মেনহিৰ' হিচাপে স্থাপন কৰিছিল। এই কালছোৱাত হাড় আৰু শিলৰ সঁজুলিৰ লগতে তামৰ বস্তুও ব্যৱহাৰ হ'বলৈ আৰম্ভ কৰিছিল। কেইটামান তামৰ কাঁড়ৰ মৰ্শই সেই সময়ৰ মানুহে ধাতুৰ জ্ঞান লাভ কৰাৰ ইংগিত দিয়ে।{{Sfn|Sopory|2004|p=79}}{{Sfn|Kaw|2004|p=14}} === চতুৰ্থ পৰ্যায় === এইটো বুৰ্জাহোমৰ বসতিৰ অন্তিম পৰ্যায় (খ্ৰীষ্টীয় ৩য়-৪ৰ্থ শতিকা), যিটো আদি-ঐতিহাসিক যুগৰ অন্তৰ্ভুক্ত। এই সময়ত ঘৰবোৰ কেঁচা ইটাৰে নিৰ্মিত আছিল আৰু মৃৎশিল্পসমূহ চকাৰ সহায়ত তৈয়াৰ কৰা হৈছিল। খননত কিছুমান লোৰ সামগ্ৰীও পোৱা গৈছে।<ref name=Jammu/> == সংৰক্ষণ == এই স্থানটো খনন কৰা অৱস্থাতে ৰক্ষণাবেক্ষণ দি থকা হৈছে, যিয়ে নৱপ্ৰস্তৰ যুগৰ মানুহৰ প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে। ইয়াত আৱিষ্কৃত গাত বা গাঁতসমূহ (pits) আৰু ইয়াৰ বিন্যাস সুন্দৰকৈ সুৰক্ষিত আৰু সংৰক্ষিত কৰি ৰখা হৈছে।<ref name=Site/> ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰত]] n4lqpslpnqt5q2r2lksqdqn2j6t813d 603056 603055 2026-04-26T18:47:58Z ৰুণুমী বৰ্মন কলিতা 47764 603056 wikitext text/x-wiki {{Infobox ancient site | name = বুৰ্জাহোম প্ৰত্নতাত্ত্বিক স্থান | alternate_name = | image = Black earthenware. Pré-Indus civilization. Kashmir.JPG | alt = | caption = বুৰ্জাহোমৰ পৰা খনন কৰা এটা পাত্ৰ | map_type = India Jammu and Kashmir#India | map_caption = [[ভাৰত]]ৰ [[জম্মু আৰু কাশ্মীৰ]]ৰ শ্ৰীনগৰত প্ৰত্নতাত্ত্বিক স্থানৰ স্থান | map_alt = | map_size = | coordinates = {{coord|34.169883|N|74.866841|E|display=inline,title}} | location = [[শ্ৰীনগৰ]], [[জম্মু-কাশ্মীৰ]], [[ভাৰত]] | region = | type = প্ৰাক-ঐতিহাসিক বসতি | part_of = | length = | width = | area = | height = | builder = | material = | built = | abandoned = | epochs = নৱপ্ৰস্তৰ যুগ, মেগালিথিক আৰু আৰম্ভণিৰ ঐতিহাসিক যুগ | cultures = | dependency_of = | occupants = | event = | excavations = ১৯৩৯ আৰু ১৯৬০ চনৰ পৰা ১৯৭১ চনলৈকে | archaeologists = | condition = | ownership = | management = | public_access = | website = <!-- {{URL|example.com}} --> |notes = }} '''বুৰ্জাহোম প্ৰত্নতাত্ত্বিক স্থান''' {{en| Burzahom archaeological site}} [[ভাৰত]]ৰ [[জম্মু-কাশ্মীৰ]]ৰ কাশ্মীৰ উপত্যকাৰ শ্ৰীনগৰ জিলাত অৱস্থিত। ইয়াত [[ঘেঁহু]]ৰ প্ৰমাণ পোৱা গৈছিল।<ref>{{Cite web|last=Jameel|first=Yusuf|date=2017-04-09|title=Kashmir Valley monuments cry for care|url=https://www.asianage.com/india/all-india/090417/kashmir-valley-monuments-cry-for-care.html|access-date=2021-02-14|website=The Asian Age}}</ref> প্ৰত্নতাত্ত্বিক খননত খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৩০০০ আৰু খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ১০০০ চনৰ ভিতৰত সাংস্কৃতিক তাৎপৰ্য্যৰ চাৰিটা পৰ্যায় পোৱা গৈছে।<ref>{{Cite web|last=Dutta|first=Sweta|date=June 25, 2017|title=ASI report says even Neolithic Kashmir had textile industry|url=https://www.indiatoday.in/mail-today/story/kashmir-burzahom-srinagar-archaeological-survey-of-india-indus-valley-civilisation-984594-2017-06-25|url-status=live|access-date=2021-02-14|website=India Today|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20201030162507/https://www.indiatoday.in/mail-today/story/kashmir-burzahom-srinagar-archaeological-survey-of-india-indus-valley-civilisation-984594-2017-06-25 |archive-date=30 October 2020 }}</ref> প্ৰথম আৰু দ্বিতীয় যুগে নৱপ্ৰস্তৰ যুগক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে; তৃতীয় যুগ মেগালিথিক যুগ (বৃহৎ শিলৰ মেনহিৰ আৰু চকা ঘূৰাই নিৰ্মিত ৰঙা মৃৎশিল্প); আৰু চতুৰ্থ যুগটো আৰম্ভণিৰ ঐতিহাসিক যুগৰ (উত্তৰ মেগালিথিক যুগৰ) সৈতে জড়িত। ভাৰতীয় কাশ্মীৰৰ প্ৰাগঐতিহাসিক মানৱ কাৰ্যকলাপৰ প্ৰতিনিধিত্ব কৰা স্তৰীয় সাংস্কৃতিক আৱৰ্জনাত লিপিবদ্ধ কৰা এই তথ্যসমূহ বিশদ অনুসন্ধানৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি কৰা হৈছে যিয়ে প্ৰাচীন উদ্ভিদ আৰু প্ৰাণীকে ধৰি ঠাইখনৰ ভৌতিক প্ৰমাণৰ সকলো দিশ সামৰি লৈছে। বুৰ্জাহোম স্থানত নৱপ্ৰস্তৰ যুগৰ লোকসকলৰ মাটিৰ তলৰ আৰু মাটিৰ ওপৰৰ বাসস্থানৰ পৰা মেগালিথিক যুগৰ লোকসকলৰ বোকা ইটাৰ বাসস্থানলৈ পৰিৱৰ্তন হোৱা দেখা যায়। এই স্থানত হাড় আৰু শিলৰ সঁজুলি আৰু সঁজুলিৰ বৃহৎ ভঁৰাল পোৱা গৈছে, যাৰ পৰা অনুমান কৰিব পাৰি যে ইয়াৰ লোকসকলে চিকাৰ আৰু কৃষি কামত নিয়োজিত আছিল। উন্মোচিত প্ৰাচীন গ্ৰন্থসমূহে (শিল্প, স্থাপত্য, ৰীতি-নীতি আৰু আচাৰ-অনুষ্ঠানৰ) ইংগিত দিয়ে যে বুৰ্জাহোমৰ প্ৰাগঐতিহাসিক লোকসকলে মধ্য এছিয়া আৰু দক্ষিণ-পশ্চিম এছিয়াৰ সৈতে যোগাযোগ স্থাপন কৰিছিল আৰু গংগা সমভূমি আৰু উপদ্বীপ ভাৰতৰ সৈতেও তেওঁলোকৰ সম্পৰ্ক আছিল। স্থানীয় আৰু বিদেশী প্ৰভাৱৰ পাৰস্পৰিক ক্ৰিয়া-কলাপ মৃৎশিল্প আৰু অন্যান্য শিল্পকৰ্মৰ ওপৰত কিছুমান খোদিত শিল্প, স্থাপত্য, ৰীতি-নীতি, আচাৰ-ব্যৱহাৰ আৰু ভাষাৰ দ্বাৰা প্ৰদৰ্শিত হয়। ==অৱস্থান== বুৰ্জাহোম স্থান শ্ৰীনগৰ জিলাৰ একে নামৰ গাঁওখনৰ প্ৰাগঐতিহাসিক বসতি। শ্ৰীনগৰৰ পৰা ১৬ কিলোমিটাৰ (৯.৯ মাইল) উত্তৰ-পশ্চিমে নাচিম-শালিমাৰ পথত অৱস্থিত। এই স্থান সমুদ্ৰপৃষ্ঠৰ পৰা ১,৮০০ মিটাৰ (৫,৯০০ ফুট) উচ্চতাত অৱস্থিত।<ref name="Jammu">{{cite web|url=http://asi.nic.in/asi_exca_imp_jammukashmir.asp|title=Excavations – Important – Jammu & Kashmir Patna |publisher=Archaeological Survey of India|access-date=30 March 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402160644/http://asi.nic.in/asi_exca_imp_jammukashmir.asp|archive-date=2 April 2015|url-status=dead}}</ref><ref name="Brit">{{Cite encyclopedia|url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/86018/Burzahom|title=Burzahom Archaeological site, India:Neolithic Period finds|encyclopedia=Encyclopædia Britannica}}</ref> ই [[ভাৰত]]ৰ আটাইতকৈ উত্তৰ দিশত আৱিষ্কৃত নৱপ্ৰস্তৰ যুগৰ স্থান। এই স্থানটো এটা প্ৰাচীন প্লেইষ্টোচিন হ্ৰদৰ দলিচাত অৱস্থিত।{{Sfn|Kaw|2004|p=43}} ==ইতিহাস== বুৰ্জাহোম স্থানত প্ৰথম পৰীক্ষামূলক খন্দা কাম আছিল ১৯৩৬ চনত সীমিত অনুশীলন, যিটো হেলমুট ডি টেৰা আৰু ড° থমছন পেটাৰছনৰ নেতৃত্বত ইয়েল-কেম্ব্ৰিজ অভিযানে কৰিছিল। ভাৰতীয় প্ৰত্নতাত্ত্বিক জৰীপৰ সীমান্ত চক্ৰই ১৯৬০ চনৰ পৰা ১৯৭১ চনৰ ভিতৰত এই স্থানৰ বিশদ অনুসন্ধান কৰিছিল; যিটো টি.এন. খাজাঞ্চি আৰু তেওঁৰ সহযোগীসকলে সম্পন্ন কৰিছিল।<ref name=Jammu/><ref name="Pande">{{Cite web|last=Pande|first= B. M. |url=https://scholarspace.manoa.hawaii.edu/bitstream/handle/10125/19137/AP-v14n1-134-138.pdf?sequence=1.|title=Neolithic Hunting Scene on a Stone Slab from Burzahom, Kashmir|format=pdf|date=13 October 1969|publisher= University of Hawaii}}</ref> এই স্থানত বৃহৎ পৰিসৰৰ খনন, য’ত সুকীয়া তৰপত সাংস্কৃতিক আৱৰ্জনাৰ সন্ধান পোৱা গৈছিল, কাশ্মীৰৰ এই ধৰণৰ প্ৰথম। ১৯৪৪ চনত ভাৰতীয় প্ৰত্নতাত্ত্বিক জৰীপৰ সঞ্চালক প্ৰধান মৰ্টিমাৰ হুইলাৰে অন্য স্থানত ভূতাত্ত্বিক আৰ্হিৰ আধাৰত প্ৰথম স্তৰযুক্ত প্ৰত্নতাত্ত্বিক খনন কৰিছিল। একেধৰণৰ আৰ্হিৰ ভিত্তিত বুৰ্জাহোম স্থানটোক উত্তৰ নৱপ্ৰস্তৰ যুগৰ সংস্কৃতিৰ অন্তৰ্গত বুলি নিৰ্ধাৰণ কৰা হৈছিল, ইয়াৰ স্বকীয় স্থাপত্য বৈশিষ্ট্য আৰু হাড় আৰু শিলৰ সঁজুলিৰ প্ৰাচুৰ্য্যৰ লগতে ধৰ্মীয় অনুষ্ঠানৰ ইংগিত দিয়া সঁজুলিৰ প্ৰতি লক্ষ্য ৰাখি।{{Sfn|Kaw|2004|p=12}} এই অঞ্চলৰ আন এটা সম্পৰ্কীয় স্থান গুফক্ৰাল, ট্ৰাল চহৰৰ ওচৰত।<ref>{{cite web|url=https://economictimes.indiatimes.com/blogs/SilkStalkings/extending-kashmiriyat-to-embrace-burzahom/|title=Extending Kashmiriyat to Embrace Burzahom}}</ref> মহকুমা মুখ্য কাৰ্যালয়ৰ পৰা ৫ কিলোমিটাৰ দূৰত্বত ট্ৰালৰ হাৰ্ডৱেৰ অঞ্চলৰ বান্দৰ গাঁৱত গুফক্ৰাল অৱস্থিত। প্ৰাচীন কালত মানুহে বাস কৰা কাৰেৱা (উচ্চ মালভূমি ভূমি)ৰ বৃহৎ অংশত দুটা নাল (জলধাৰা)ৰ মাজত গাঁওখন অৱস্থিত। হৰিপ্ৰিয়া আৰু অনন্তপুৰো একেটা অঞ্চলতে ইয়াৰ গাতে লাগি আছে। বাফাৰ জ'নকে ধৰি বুৰ্জাহোম স্থানৰ পৰিচালনা আৰু সুৰক্ষা ভাৰতৰ প্ৰত্নতাত্ত্বিক জৰীপ আৰু ৰাজ্যিক পুৰাতত্ত্ব বিভাগৰ অধীনস্থ, প্ৰাচীন কীৰ্তিচিহ্ন আৰু স্থানৰ অৱশিষ্ট আইন ১৯৫৮ (২০১০ চনত সংশোধিত) অনুসৰি।<ref name="Site">{{Cite web |title=The Neolithic Settlement of Burzahom |url=https://whc.unesco.org/en/tentativelists/5917/ |publisher=UNESCO Organization}}</ref> ২০১৪ চনৰ ১৫ এপ্ৰিলত এই স্থান [[ইউনেস্কো]]ৰ [[বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] হিচাপে অন্তৰ্ভুক্ত কৰাৰ বাবে মনোনীত কৰা হৈছিল আৰু অনুমোদন বাকী আছে।<ref name=Site /> == আৱিষ্কাৰ == [[File:Horned figure on pottery. Pré-Indus civilization. Kashmir.jpg|right|thumb|বুৰ্জাহোমৰ খননত আৱিষ্কৃত এটা পাত্ৰ, য’ত দীঘল শিং আৰু ওলমি থকা কাণৰ এটা বনৰীয়া ছাগলীৰ ছবি আছে।<ref name=Site/>{{Sfn|Kaw|2004|p=42}}]] বুৰ্জাহোমৰ খনন কাৰ্য উলম্ব ( গভীৰতা অনুসৰি) আৰু আনুভুমিক—উভয় দিশতে কৰা হৈছিল। ১৯৬০ চনৰ পৰা ১৯৭১ চনলৈকে ১১ বছৰ ধৰি চলা এই অনুসন্ধানত একেৰাহে চাৰিটা বসতি কালৰ প্ৰমাণ পোৱা গৈছে।{{Sfn|Sopory|2004|p=78}} সেইবোৰ হ'ল: নৱপ্ৰস্তৰ যুগৰ প্ৰথম আৰু দ্বিতীয় পৰ্যায় (প্ৰথম পৰ্যায়ক মৃৎশিল্পবিহীন আৰু দ্বিতীয় পৰ্যায়ক মৃৎশিল্পযুক্ত কাল বোলা হয়); তৃতীয় পৰ্যায়ত মেগালিথিক সংস্কৃতিৰ প্ৰমাণ পোৱা যায়, য’ত পাহাৰৰ পৰা শিল বগৰাই আনি স্থাপন কৰা বিশাল 'মেনহিৰ' (Menhirs) দেখা যায়; আৰু চতুৰ্থ পৰ্যায়টো আদি-ঐতিহাসিক যুগৰ সৈতে জড়িত।<ref name=Site/>{{Sfn|Kaw|2004|p=14}} বুৰ্জাহোমত পোৱা নৱপ্ৰস্তৰ যুগৰ মানুহৰ কংকালৰ অৱশেষসমূহ [[সিন্ধু উপত্যকাৰ সভ্যতা|সিন্ধু উপত্যকা সভ্যতা]]ৰ হৰপ্পাত পোৱা কংকালৰ সৈতে সাদৃশ্য থকা। বুৰ্জাহোমৰ মৃৎশিল্প উদ্যোগ মূলতঃ চিকাৰভিত্তিক সংস্কৃতিৰ আছিল আৰু ই চীনৰ নৱপ্ৰস্তৰ যুগৰ মৃৎশিল্পতকৈ পৃথক।{{Sfn|Sopory|2004|p=81}} ইয়াৰ লোকসকলৰ অৰ্থনীতি চিকাৰ আৰু সংগ্ৰহৰ ওপৰত আধাৰিত আছিল, যদিও কৃষি কাৰ্যৰো আদিম আভাস পোৱা গৈছে।{{Sfn|Kaw|2004|p=39}} ইয়াত পোৱা ক’লা ৰঙৰ মৃৎশিল্পৰ আকৃতি আৰু অলংকৰণৰ বৰ্তমানৰ পাকিস্তানৰ সোৱাট উপত্যকাত পোৱা পাত্ৰসমূহৰ সৈতে মিল আছে।{{Sfn|Kaw|2004|p=40}} === প্ৰথম পৰ্যায় === এই কালছোৱাৰ আটাইতকৈ উল্লেখযোগ্য আৱিষ্কাৰ হ'ল মানুহৰ বসতি হিচাপে ব্যৱহৃত 'গাঁত'সমূহ। এইবোৰ গোলাকাৰ বা ডিম্বাকৃতিৰ আছিল। কিছুমান দ গাঁতত তললৈ নামিবৰ বাবে জখলা বা চিৰিৰ ব্যৱস্থা আছিল। এই গাঁতবোৰৰ ভিতৰত ছাই আৰু কয়লাৰ তৰপ পোৱা গৈছে, যিয়ে মানুহৰ উপস্থিতি প্ৰমাণ কৰে। গাঁতবোৰৰ কাষত পোৱা খুটাৰ বিন্ধাবোৰে বুজাই যে ইয়াৰ ওপৰত বাৰ্চ গছৰ পাতেৰে নিৰ্মিত চালি আছিল। ইয়াৰ উপৰিও জন্তুৰ হাড় আৰু হাড়েৰে নিৰ্মিত সা-সঁজুলি (বেজী, হাৰপুন আদি) পোৱা গৈছে।<ref name=Jammu/><ref name=Site /> কাৰ্বন ডেটিং অনুসৰি এই স্থানত মানুহৰ বসতি খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ২,৩৫৭ বছৰৰ আগৰ পৰাই আছিল।{{Sfn|Kaw|2004|pp=43&ndash;44}} === দ্বিতীয় পৰ্যায় === দ্বিতীয় পৰ্যায়ত দেখা যায় যে মানুহে গাঁতৰ পৰা ওলাই আহি সমতল ভূমিত ঘৰ সাজি থাকিবলৈ লৈছিল। পুৰণি গাঁতবোৰ মাটিৰে পূৰ কৰি তাৰ ওপৰত কংক্ৰিটৰ দৰে মজিয়া তৈয়াৰ কৰা হৈছিল। এই কালছোৱাতে প্ৰথমবাৰৰ বাবে নৱপ্ৰস্তৰ যুগৰ সমাধি প্ৰথাৰ পৰিচয় পোৱা যায়। মানুহৰ লগতে কুকুৰ আৰু হৰিণৰ কংকাল সমাধিৰ গাঁতত পোৱা গৈছে। কিছুমান মানুহৰ লাওখোলাত 'ট্ৰেপেনিং' বা বিন্ধা কৰাৰ চিন পোৱা গৈছে।<ref name=Jammu/><ref name=Site/> মৃৎশিল্পৰ ফালৰ পৰা এই কালছোৱা অধিক উন্নত আছিল। পালিশ কৰা ক’লা ৰঙৰ পাত্ৰৰ লগতে কাৰ্নেলিয়ান আৰু এগেট পাথৰৰ ৯৫০টা মণিৰে ভৰা ৰঙা ৰঙৰ পাত্ৰও পোৱা গৈছে।<ref name=Jammu/><ref name=Site/> ইয়াৰ আন এটা বিশেষ আৱিষ্কাৰ হ’ল শিলৰ ফলকত খোদিত চিকাৰৰ দৃশ্য। এখন ফলকত এজন চিকাৰীয়ে হৰিণক যাঠিৰে খুঁচি থকা আৰু আন এজন চিকাৰীয়ে ধনু-কাঁড় মৰাৰ দৃশ্যৰ লগতে সূৰ্য্য আৰু এক সুপাৰনোভা পৰ্যবেক্ষণৰ ছবি খোদিত কৰা আছে।<ref>{{citation|title=Oldest sky-chart with Supernova record|url=https://tifr.res.in|first1=Hrishikesh|last1=Joglekar|first2=MN|last2=Vahia|first3=Aniket|last3=Sule}}</ref> === তৃতীয় পৰ্যায় === এইটো মেগালিথিক যুগৰ সৈতে জড়িত। এই পৰ্যায়ত মানুহে পাহাৰৰ পৰা বিশাল শিলসমূহ আনি 'মেনহিৰ' হিচাপে স্থাপন কৰিছিল। এই কালছোৱাত হাড় আৰু শিলৰ সঁজুলিৰ লগতে তামৰ বস্তুও ব্যৱহাৰ হ'বলৈ আৰম্ভ কৰিছিল। কেইটামান তামৰ কাঁড়ৰ মৰ্শই সেই সময়ৰ মানুহে ধাতুৰ জ্ঞান লাভ কৰাৰ ইংগিত দিয়ে।{{Sfn|Sopory|2004|p=79}}{{Sfn|Kaw|2004|p=14}} === চতুৰ্থ পৰ্যায় === এইটো বুৰ্জাহোমৰ বসতিৰ অন্তিম পৰ্যায় (খ্ৰীষ্টীয় ৩য়-৪ৰ্থ শতিকা), যিটো আদি-ঐতিহাসিক যুগৰ অন্তৰ্ভুক্ত। এই সময়ত ঘৰবোৰ কেঁচা ইটাৰে নিৰ্মিত আছিল আৰু মৃৎশিল্পসমূহ চকাৰ সহায়ত তৈয়াৰ কৰা হৈছিল। খননত কিছুমান লোৰ সামগ্ৰীও পোৱা গৈছে।<ref name=Jammu/> == সংৰক্ষণ == এই স্থানটো খনন কৰা অৱস্থাতে ৰক্ষণাবেক্ষণ দি থকা হৈছে, যিয়ে নৱপ্ৰস্তৰ যুগৰ মানুহৰ প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে। ইয়াত আৱিষ্কৃত গাত বা গাঁতসমূহ (pits) আৰু ইয়াৰ বিন্যাস সুন্দৰকৈ সুৰক্ষিত আৰু সংৰক্ষিত কৰি ৰখা হৈছে।<ref name=Site/> ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰত]] qs4xj54lawyjt9q64ekv8ulrmw7l9oh 0 129412 603016 602352 2026-04-26T15:45:02Z Kandarpajit Kallol 6257 603016 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = তিৰুমালা | native_name = | native_name_lang = | other_name = আদিবৰাহক্ষেত্ৰ<ref>{{cite web|title=Vaishnava Divya Desha Darshana Kaipidi|year = 2000|url=https://books.google.com/books?id=-4_XAAAAMAAJ&q=adivaraha+kshetra|access-date=2019-09-19}}</ref><ref>{{cite web|title=Astabandhanam to be held from April 22|website=[[The Times of India]] |date=17 February 2019 |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/amaravati/astabandhanam-to-be-held-from-april-22/articleshow/68030955.cms|access-date=2019-09-19}}</ref><br /> ভেংকটাদ্ৰী<ref>{{cite book|title=Balaji-Venkateswara, Lord of Tirumala-Tirupati: An Introduction|isbn = 9788187111467|url=https://books.google.com/books?id=KnXXAAAAMAAJ&q=Venkatadri+tirupati|access-date=2019-09-19|last1 = Krishna|first1 = Nanditha|year = 2000| publisher=Vakils Feffer & Simons }}</ref><br />কলিযুগ বৈকুণ্ঠম | settlement_type = | image_skyline = File:Tirumala Anand nilayam4653.jpg | image_alt = | image_caption =মহাদ্বাৰ আৰু ভেংকটেশ্বৰ মন্দিৰৰ আনন্দ নিলায়ম গৰ্ভ গৃহৰ দৃশ্য | pushpin_map = India | pushpin_label_position = left | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = ভাৰতত অন্ধ্ৰপ্ৰদেশৰ স্থান | coordinates = {{coord|13.680916|N|79.350600|E|display=inline,title}} | subdivision_type = Country | subdivision_name = {{IND}} | subdivision_type1 = [[States and territories of India|State]] | subdivision_name1 = [[অন্ধ্ৰপ্ৰদেশ]] | subdivision_type2 = [[List of districts of India|District]] | subdivision_name2 = তিৰুপতি | subdivision_type3 = মণ্ডল | subdivision_name3 = তিৰুপতি নগৰ | established_title = <!-- Established --> | established_date = | founder = | named_for = | government_type = তিৰুপতি পৌৰ নিগম | governing_body = | unit_pref = Metric | area_footnotes = <ref name=census>{{cite web|title=District Census Handbook - Chittoor|url=http://www.censusindia.gov.in/2011census/dchb/2823_PART_B_DCHB_CHITTOOR.pdf|website=Census of India|access-date=20 November 2015|page=14,226}}</ref> | area_rank = | area_total_km2 = 32.21 | elevation_footnotes = | elevation_m = 976 | population_total = 30035 | population_as_of = ২০১১ | population_rank = | population_density_km2 = auto | population_demonym = | demographics_type1 = Languages | demographics1_title1 = Official | demographics1_info1 = [[Telugu language|Telugu]] | timezone1 = [[Indian Standard Time|IST]] | utc_offset1 = +5:30 | postal_code_type = [[Postal Index Number|PIN]] | postal_code = 517 504 | area_code_type = [[Telephone numbers in India|Telephone code]] | area_code = +91–877 | registration_plate = AP-03, AP-39 | website = | footnotes = }} {{anchor|Etymology}} '''তিৰুমালা''' {{en|Tirumala}} [[ভাৰত]]ৰ [[অন্ধ্ৰপ্ৰদেশ]] ৰাজ্যৰ তিৰুপতি জিলাৰ এখন হিন্দু ধৰ্মীয় মন্দিৰ চহৰ। তিৰুপতি চহৰৰ অন্যতম চুবুৰী। তিৰুপতি নগৰ উন্নয়ন প্ৰাধিকৰণৰ অংশ আৰু তিৰুপতি ৰাজহ সংমণ্ডলৰ তিৰুপতি (নগৰীয়া) মণ্ডলত অৱস্থিত এই চহৰখন।<ref name=census /> চহৰখন সম্পূৰ্ণ নিৰামিষভোজী।<ref name="TTI_ScribeSmuggling">{{cite news | last = Raghavan | first = Sandeep | title = Scribe smuggling liquor and non-veg food to Tirumala nabbed by TTD vigilance | newspaper = The Times of India | location = Tirupati | pages = | language = | publisher = The Times Group | date = 13 May 2020 | url = https://timesofindia.indiatimes.com/city/vijayawada/scribe-smuggling-liquor-and-non-veg-to-tirumala-nabbed-by-ttd-vigilance/articleshow/75719244.cms | access-date = 24 November 2021}}</ref> ই এখন পাহাৰীয়া চহৰ য'ত তিৰুমালা ভেংকটেশ্বৰ মন্দিৰ অৱস্থিত, বিষ্ণুৰ জনপ্ৰিয় মন্দিৰ। বিষ্ণুৱে ইয়াত বৈকুণ্ঠৰ দৰে সম্পূৰ্ণ শক্তিৰে বাস কৰে বুলি বিশ্বাস কৰা হয় আৰু এইদৰেই এই ঠাইখনক 'ভুলোক বৈকুণ্ঠ' বুলিও কোৱা হয়।<ref>{{Cite web |date=21 May 2020 |title=Tirupati – Tirumala – Venkateswara the lord of the Kali Yuga |url=https://dakshinavarta.com/2020/05/21/tirupati-tirumala/ |access-date=19 April 2022 |website=Dakshināvarta |language=en-US}}</ref> ==ব্যুৎপত্তিবিজ্ঞান== তিৰুমালা শব্দটো তামিল মূলৰ। "তিৰু" শব্দৰ অৰ্থ হৈছে পবিত্ৰ বা পবিত্ৰ আৰু "মালা" শব্দৰ অৰ্থ হৈছে পৰ্বত বা পাহাৰ।<ref>{{Cite book |last=Oppert |first=Gustav Salomon |url=http://archive.org/details/cu31924024065470 |title=On the original inhabitants of Bharatavarsa or India |date=1893 |publisher=Westminster : A. Constable & Co.; Leipzig : O. Harrassowitz |others=Cornell University Library}}</ref> "তিৰু" (বা "থিৰু") উপসৰ্গটো বহুলভাৱে স্বীকৃতিপ্ৰাপ্ত তামিল শব্দ আৰু ইয়াক বহুতো দক্ষিণ ভাৰতীয় স্থানৰ নামত ব্যৱহাৰ কৰা হয়।<ref>{{Cite book |last=Stein |first=Burton |title=Peasant State and Society in Medieval South India |year=1980 |publisher=Oxford University Press |location=Oxford |page=124 |isbn=978-0195643183}}</ref><ref>{{Cite book |last=Zvelebil |first=Kamil |title=Companion Studies to the History of Tamil Literature |year=1992 |publisher=BRILL |isbn=978-9004093652}}</ref> ==ভূগোল== [[File:Spotted deer in Tirumala.jpg|left|thumb|উদ্যানত হৰিণ দেখা গ’ল]] তিৰুমালা সমুদ্ৰপৃষ্ঠৰ পৰা ৯৮০ মিটাৰ (৩,২০০ ফুট) উচ্চতাত অৱস্থিত আৰু ইয়াৰ আয়তন প্ৰায় ২৬.৮ বৰ্গ কিলোমিটাৰ (১০.৩৩ বৰ্গমাইল)। পাহাৰৰ চাৰিওফালে পূব ঘাটৰ শেশাচলাম ৰেঞ্জৰ সাতটা শৃংগ ক্ৰমে শেশাদ্ৰী, নীলাদ্ৰী, গৰুদাদ্ৰী, অঞ্জনাদ্ৰী, বৃষাবদ্ৰী, নাৰায়ণদ্ৰী, আৰু ভেংকটদ্ৰী। ভেংকটেশ্বৰৰ<ref>{{cite web|url=http://www.rediff.com/news/2007/jun/08ap.htm|title=AP bars propagating other faiths near shrines}}</ref> মন্দিৰ সপ্তম শৃংগ (ভেংকটদ্ৰী)ত আছে। তিৰুপতি – তিৰুমালা ঘাট পথৰ ১২ কিলোমিটাৰ (৭.৫ মাইল) বিন্দুত স্তৰীয় তাৎপৰ্য্যৰ এক বৃহৎ বিচ্ছিন্নতা আছে যিয়ে পৃথিৱীৰ ভূতাত্ত্বিক ইতিহাসত উল্লেখযোগ্য নিশ্চিন্ততাৰ সময়ছোৱাক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে। ইয়াক এপাৰ্চিয়ান অসংগততা বুলি কোৱা হয়। এই অসামঞ্জস্যতাই প্ৰটেৰ'জয়িক যুগৰ নাগাৰী কোৱাৰ্টজাইটক আৰ্কিয়ানৰ গ্ৰেনাইটৰ পৰা পৃথক কৰে, যিয়ে ৮০০ মায়াৰ সময়ৰ ব্যৱধানক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে।<ref>{{cite web|title=Geological Survey of India - Monuments of Stratigraphic Significance|url=http://www.portal.gsi.gov.in/portal/page?_pageid=127,529424&_dad=portal&_schema=PORTAL|access-date=2015-07-22|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110721161523/http://www.portal.gsi.gov.in/portal/page?_pageid=127,529424&_dad=portal&_schema=PORTAL|archive-date=21 July 2011|df=dmy-all}}</ref> ২০০১ চনত ভাৰতীয় ভূতাত্ত্বিক জৰীপে (GSI) এপাৰচিয়ান অসংগততাক ২৬টা "ভাৰতৰ ভূতাত্ত্বিক কীৰ্তিচিহ্ন"ৰ ভিতৰত অন্যতম বুলি ঘোষণা কৰে। [[File:Natural stone arch in tirumala.JPG|thumb|left|অন্ধ্ৰ প্ৰদেশৰ তিৰুপতিৰ তিৰুমালা পাহাৰত চিলাথোৰানাম (প্ৰাকৃতিক তোৰণ)।]] তিৰুমালা ভেংকটেশ্বৰ মন্দিৰৰ পৰা ১ কিলোমিটাৰ (০.৬২ মাইল) দূৰত্বত তিৰুমালা পাহাৰত অৱস্থিত প্ৰাকৃতিক তোৰণ আৰু এক সুকীয়া ভূতাত্ত্বিক আশ্চৰ্য্য চিলাথোৰানাম। এই তোৰণৰ প্ৰস্থ ৮ মিটাৰ (২৬ ফুট) আৰু উচ্চতা ৩ মিটাৰ (৯.৮ ফুট) আৰু ই মধ্য আৰু উচ্চ প্ৰটেৰ'জয়িক (১৬০০ৰ পৰা ৫৭০ মায়া)ৰ কুড্ডাপাহ ছুপাৰগ্ৰুপৰ কোৱাৰ্টাইটাইটৰ পৰা পানী আৰু বতাহৰ দৰে বতৰৰ ক্ষতিকাৰক কাৰকৰ দ্বাৰা খহাই পেলোৱা হয়।<ref>{{cite web|title=Geological Survey of India - Monuments of Stratigraphic Significance|url=http://www.portal.gsi.gov.in/portal/page?_pageid=127,529414&_dad=portal&_schema=PORTAL&linkId=1077|access-date=2015-07-22}}</ref> ==কিংবদন্তি== প্ৰাচীন সাহিত্যত তিৰুপতীক আদি বৰাহ ক্ষেত্ৰ বুলি উল্লেখ আছে। পুৰাণত এই স্থান [[বিষ্ণু]]ৰ অন্যতম দশৱতৰ [[বৰাহ]]ৰ সৈতে জড়িত। বৰাহ পুৰাণৰ মতে ভেংকটদ্ৰীক বিষ্ণুৰ বাসস্থান বৈকুণ্ঠৰ পৰা তেওঁৰ বাহন [[গৰুড়|গৰুড়ে]]ৰে পৃথিৱীলৈ অনা [[মেৰু পৰ্বত]]ৰ এটা অংশ বুলি গণ্য কৰা হয়। সাতটা শৃংগে [[শেষনাগ|আদিশেষ]]ৰ সাতটা মূৰ বা বৈকুণ্ঠৰ সাতটা দুৱাৰক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে।<ref>{{cite web |url=http://www.srivaishnava.org/ddesam/ddesam.htm |title=Archived copy |access-date=2011-07-04 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110719231824/http://www.srivaishnava.org/ddesam/ddesam.htm |archive-date=19 July 2011 |df=dmy-all |archivedate=2011-07-19 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110719231824/http://www.srivaishnava.org/ddesam/ddesam.htm |deadurl=yes }}</ref> ==জনগাঁথনি== ২০০১ চনৰ ভাৰতৰ লোকপিয়ল অনুসৰি<ref>{{cite web|url=http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999|archive-url=https://web.archive.org/web/20040616075334/http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999|archive-date=2004-06-16|title= Census of India 2001: Data from the 2001 Census, including cities, villages and towns (Provisional)|access-date=2008-11-01|publisher= Census Commission of India}}</ref> তিৰুমালাৰ জনসংখ্যা আছিল ৭,৭৪১ জন। জনসংখ্যাৰ ৫২ শতাংশ পুৰুষ আৰু ৪৮ শতাংশ মহিলা। তিৰুমালাৰ গড় সাক্ষৰতাৰ হাৰ ৭২.৮ শতাংশ, যিটো ৰাষ্ট্ৰীয় গড় ৫৯.৫ শতাংশতকৈ বেছি। পুৰুষৰ সাক্ষৰতাৰ হাৰ ৫৭.১ শতাংশ আৰু মহিলাৰ ৪২.৯ শতাংশ। তিৰুমালাত ১১ শতাংশ জনসংখ্যা ছয় বছৰৰ তলৰ। তিৰুমালাত [[হিন্দু ধৰ্ম]] একমাত্ৰ ধৰ্ম।<ref>{{Cite web|url=http://www.censusindia.gov.in/DigitalLibrary/MFTableSeries.aspx|title=WELCOME TO CENSUS OF INDIA : Census India Library|website=www.censusindia.gov.in|access-date=2016-03-10}}</ref> ==সংস্কৃতি== [[File:Ganga temple, Papavinasanam.jpg|thumb|right|গংগা মন্দিৰ, পাপবিনাশনম]] [[File:MuseuminTirumala.JPG|thumb|তিৰুপতিৰ সংগ্ৰহালয়]] তিৰুমালা চহৰখন সম্পূৰ্ণ নিৰামিষভোজী। তিৰুমালাত নিৰামিষ খাদ্য, মদ আৰু ধঁপাতজাতীয় সামগ্ৰী সেৱন কৰাটো কঠোৰভাৱে নিষিদ্ধ আৰু ইয়াৰে যিকোনো এটা চোৰাংচোৱাগিৰি কৰাটো গুৰুতৰ অপৰাধ বুলি গণ্য কৰা হয়।<ref name="TTI_ScribeSmuggling"/> ধুটি আৰু শাৰী জনপ্ৰিয় পৰম্পৰাগত সাজ-পোছাক। ভেংকটেশ্বৰৰ ভক্তসকলৰ মাজত টনছুৰিং কৰি তিলক লগোৱাৰ প্ৰথা প্ৰচলিত। == পৰ্যটন স্থলীসমূহ == [[File:Arjuna's chariot in Geethopadesam park, Tirumala (May 2019) 2.jpg|thumb|গীতোপদেশম উদ্যানত অৰ্জুনৰ ৰথ]] ভেংকটেশ্বৰ মন্দিৰ হৈছে তিৰুমালাত অৱস্থিত ভগৱান ভেংকটেশ্বৰৰ এক আবাসস্থল। ইয়াক তিৰুমালা মন্দিৰ বুলিও জনা যায়।<ref>{{cite web| url=http://tirumala.org| title=Tirumala Temple| access-date=13 September 2007| url-status=dead| archive-url=https://archive.org| archive-date=11 October 2007| df=dmy-all}}</ref> মন্দিৰৰ উত্তৰ দিশত প্ৰাকৃতিক তোৰণ (Natural Arch) অৱস্থিত, যি ৮ মিটাৰ বহল আৰু ৩ মিটাৰ ওখ। এই তোৰণটো কোৱাৰ্টজ পাথৰৰ পৰা প্ৰাকৃতিকভাৱে সৃষ্টি হৈছিল। 'শ্ৰীৱাৰী পাদামুলু' (প্ৰভুৰ ভৰিৰ ছাপ) সমূহ ভগৱান ভেংকটেশ্বৰে পোনপ্ৰথমবাৰৰ বাবে তিৰুমালা পাহাৰত ভৰি দিওঁতে গঠন হোৱা বুলি বিশ্বাস কৰা হয়।<ref>{{cite news|title=Scratch-proof glass case to cover Srivari Padalu on Tirumala|url=http://newindianexpress.com|archive-url=https://archive.org|url-status=dead|archive-date=20 September 2013|access-date=25 March 2016|work=The New Indian Express|date=18 September 2013|location=Tirumala}}</ref> 'পাপবিনাশনম' হৈছে স্বৰ্ণমুখী নদীৰ উপনৈৰ পৰা বৈ অহা এটা জলপ্ৰপাত। ইয়াত এটা মন্দিৰো আছে য'ত সাতটা সিংহমুখী প্ৰণালীৰ পৰা পানী পৰে আৰু তাৰ তলত ভক্তসকলে স্নান কৰিব পাৰে। এই চৌহদৰ ওচৰতে দেৱী গংগাৰ এটা মন্দিৰো আছে। 'আকাশ গংগা' তিৰুমালাৰ আন এটা প্ৰাকৃতিক জলপ্ৰপাত।<ref>{{cite news|title=Cascading waterfalls enliven Tirumala|url=https://deccanchronicle.com|access-date=25 March 2016|work=Deccan Chronicle|date=11 November 2015|location=Tirupati}}</ref> == পৰিবহণ == [[File:Srivari Padalu steps (May 2019) 1.jpg|thumb|শ্ৰীৱাৰী পাদালুৰ খোজবোৰ]] ;পদপথ তিৰুপতিৰ পৰা তিৰুমালালৈ খোজকাঢ়ি যাবলৈ দুটা পথ আছে। এই পথবোৰক 'সোপানমাৰ্গ' বুলি কোৱা হয়। ভক্তসকলে ধৰ্মীয় ৰীতি অনুসৰি তিৰুপতিৰ পৰা তিৰুমালালৈ খোজকাঢ়ি যাবলৈ এই পথ ব্যৱহাৰ কৰে। দুয়োটা পথ সম্পূৰ্ণৰূপে চালিৰে ঢকা আৰু এই পথকেইটা শেষাচলম পাহাৰৰ অংশ সাতটা পাহাৰৰ মাজেৰে পাৰ হৈ গৈছে।<ref>{{cite web|title=Tirupati to Tirumala on Foot|url=http://www.tirumala.org/TirumalatoTirupathiOnFoot.aspx|publisher=Tirumala Tirupati Devastanams|access-date=2015-06-06|archive-date=13 June 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150613181602/http://www.tirumala.org/TirumalatoTirupathiOnFoot.aspx|url-status=dead|archivedate=2015-06-13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150613181602/http://www.tirumala.org/TirumalatoTirupathiOnFoot.aspx|deadurl=yes}}</ref> * আলিপিৰি মেট্টু<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/states/andhra-pradesh/2018/oct/06/ttd-cuts-down-on-darshan-tokens-till-october-21-1881728.html|title=TTD cuts down on darshan tokens till October 21|website=The New Indian Express|date=6 October 2018 |access-date=2019-06-01}}</ref> – এই প্ৰাচীন পথটো আলিপিৰিৰ পৰা আৰম্ভ হয় আৰু ইয়াত মুঠ ৩৫৫০টা খোজ বা চিৰি আছে, যাৰ দূৰত্ব ১১ কিলোমিটাৰ। আলিপিৰিত ভেংকটেশ্বৰৰ 'পাদালমণ্ডপম' নামৰ এটা মন্দিৰ আছে। বাটত চাৰিটা গোপুৰম (মন্দিৰৰ স্তম্ভ) আছে। * শ্ৰীৱাৰী মেট্টু<ref name=":0" /> – এই পথটো তিৰুপতিৰ পৰা প্ৰায় ১৫ কিলোমিটাৰ দূৰত অৱস্থিত শ্ৰীনিবাস মংগাপুৰমৰ পৰা আৰম্ভ হয়। ই ২.১ কিলোমিটাৰ দীঘল। এই পথটোত ২৩৮৮টা চিৰি আছে আৰু ই আলিপিৰি মেট্টুতকৈ চুটি। ;পথ আলিপিৰিৰ পৰা পথেৰে তিৰুমালালৈ যাব পাৰি। ইয়াৰ দূৰত্ব ২৩ কিলোমিটাৰ। আলিপিৰিৰ পৰা তিৰুমালালৈ দুটা পথ আছে— এটা যোৱাৰ বাবে আৰু আনটো অহাৰ বাবে। অন্ধ্ৰ প্ৰদেশ ৰাজ্যিক পথ পৰিবহণ নিগম (APSRTC)ৰ দ্বাৰা তিৰুপতি আৰু আলিপিৰিৰ লগতে ওচৰৰ ঠাইসমূহৰ পৰা সঘনাই 'সপ্তগিৰি' আৰু 'সপ্তগিৰি এক্সপ্ৰেছ' বাছ চলাচল কৰে। তিৰুমালা তিৰুপতি দেৱস্থানমে (TTD) তিৰুমালাৰ ভিতৰত যাতায়তৰ বাবে বিনামূলীয়া বাছ সেৱা আগবঢ়ায়। ;ৰেলপথ নিকটতম ৰেল ষ্টেচনটো তিৰুমালাৰ পৰা প্ৰায় ২৬ কিলোমিটাৰ দূৰত তিৰুপতিত অৱস্থিত। তিৰুপতি মেইন ৰেল ষ্টেচন ভাৰতীয় ৰেলৱেৰ দক্ষিণ মধ্য ৰেল মণ্ডলৰ অন্যতম প্ৰধান ৰেল ষ্টেচন, যিয়ে ভাৰতৰ প্ৰধান অংশসমূহৰ সৈতে সংযোগ স্থাপন কৰে। ই গুণ্টকাল ৰেল সংমণ্ডলৰ অধীনত।<ref>{{cite web|title=Tirupati Main|url=http://indiarailinfo.com/departures/tirupati-main-tpty/837|website=Indiarailinfo|access-date=1 June 2015}}</ref> ৰেণিগুণ্টা জংচন আন এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ ৰেল ষ্টেচন যিটো চেন্নাই – মুম্বাই ৰেল কৰিডৰত অৱস্থিত আৰু ই তিৰুমালাৰ পৰা ৩৮ কিলোমিটাৰ দূৰত। ;বিমানপথ নিকটতম বিমানবন্দৰটো হ’ল তিৰুপতি বিমানবন্দৰ, যি তিৰুমালাৰ পৰা প্ৰায় ৪০ কিলোমিটাৰ দূৰত অৱস্থিত। ই এক ঘৰুৱা আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰ যৰ পৰা বিশাখাপত্তনম আৰু নতুন দিল্লীলৈ পোনপটীয়া বিমান চলাচল কৰে। আনহাতে নিকটতম প্ৰধান বিমানবন্দৰটো হ’ল চেন্নাই আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰ, যি তিৰুমালাৰ পৰা প্ৰায় ১৬২ কিলোমিটাৰ দূৰত অৱস্থিত। ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== {{Commons category|Tirumala Hills}} *[http://www.vasistaashram.org/ Vasista ashramam, Srinivasa Mangapuram, Tirupati Website] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ নগৰ মহানগৰ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ অঞ্চলসমূহ]] p5cygm0x4v83893edk87mpxc5fp097h 0 129568 603069 564631 2026-04-26T19:24:22Z Kandarpajit Kallol 6257 603069 wikitext text/x-wiki {{Infobox Hindu temple|name=শ্ৰী ৰাধা বল্লভ মন্দিৰ|image=Radhavallabhlalj.jpg|caption=ৰাধা বল্লভ মন্দিৰৰ কেন্দ্ৰীয় দেৱতা|district=[[মথুৰা]]|state=[[উত্তৰ প্ৰদেশ]]|creator=সুন্দৰদাস ভাটনগৰ|location=[[বৃন্দাবন]]|coordinates={{coord|27.5812|77.6920|type:landmark_region:IN-UP|display=inline,title}}|map_caption=[[উত্তৰ প্ৰদেশ]]ত অৱস্থান|website=https://www.radhavallabhmandir.com/index.php|country=[[ভাৰত]]}} {{বৈষ্ণৱ ধৰ্ম}} '''শ্ৰী ৰাধা বল্লভ মন্দিৰ''' ({{Lang-en|Shri Radha Vallabh Temple}}) [[ভাৰত|ভাৰতৰ]] [[উত্তৰ প্ৰদেশ|উত্তৰ প্ৰদেশৰ]] মথুৰা জিলাৰ [[বৃন্দাবন]] চহৰত অৱস্থিত এটি ঐতিহাসিক মন্দিৰ। এই মন্দিৰটোক '''শ্ৰী ৰাধা বল্লভলাল জী মন্দিৰ''' বুলিও কোৱা হয়। এই মন্দিৰটো হিন্দুধৰ্মৰ দেৱ-দেৱী [[ৰাধা কৃষ্ণ|ৰাধা কৃষ্ণৰ]] প্ৰতি উৎসৰ্গিত।<ref>{{Cite book|last=Shinde|first1=Kiran A.|url=https://books.google.com/books?id=YggBEAAAQBAJ&dq=radha+vallabh+temple&pg=PA60|title=Religious Tourism and the Environment|last2=Olsen|first2=Daniel H.|date=2020-09-30|publisher=CABI|isbn=978-1-78924-160-0|language=en}}</ref> এই মন্দিৰটো ৰাধা বল্লভ সম্প্ৰদায়ৰ প্ৰধান উপাসনাস্থলী। ষোড়শ শতিকাত বৃন্দাবন সন্ত হিত হৰিবংশ মহাপ্ৰভুৰ নিৰ্দেশনাত ইয়াৰ নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।<ref name=":0">{{Cite web|title=Radha Vallabh Mandir – Brijwale|url=https://www.brijwale.com/radha-vallabh-mandir/|accessdate=2021-09-02|language=en-US}}</ref><ref name=":1">{{Cite book|chapter-url=https://www.degruyter.com/document/doi/10.1515/9781400859894.176/html|chapter=Chapter 7. Cross-Cultural Dynamics of Mystical Emotions in Vrindaban|date=2014-07-14|publisher=Princeton University Press|isbn=978-1-4008-5989-4|language=en|doi=10.1515/9781400859894.176|title=The Hare Krishnas in India|pages=176–198}}</ref> মন্দিৰটোৰ কেন্দ্ৰীয় দেৱতা হৈছে [[কৃষ্ণ]] যাক '''শ্ৰী ৰাধা বল্লভ''' নামেৰে পূজা কৰা হয় যাৰ অৰ্থ [[ৰাধা|ৰাধাৰ]] সঙ্গী। ভগৱান কৃষ্ণৰ কাষত স্থাপিত মুকুট এটিয়ে দেৱী ৰাধাৰ সান্নিধ্যক বুজায়।<ref name=":1"/> == ইতিহাস == [[চিত্ৰ:Radha_Vallabhlal.jpg|thumb|বৃন্দাবনৰ ৰাধা বল্লভ মন্দিৰৰ চৌহদৰ ভিতৰত]] বৰ্তমান বৃন্দাবনত ''হিত মন্দিৰ'' নামেৰে জনাজাত পুৰণি ৰাধাবল্লভ মন্দিৰ ১৫৮৫ খ্ৰীষ্টাব্দত হিত হৰিবংশ মহাপ্ৰভুৰ পুত্ৰ শ্ৰী বানচন্দ্ৰৰ শিষ্য সুন্দৰদাস ভাটনাগৰে নিৰ্মাণ কৰিছিল। সেই সময়ত [[Deoband|দেওবন্দৰ]] সুন্দৰদাস ভাটনগৰ আকবৰৰ দৰবাৰৰ মুখ্য মুৰব্বী আব্দুল ৰহিম খানখানাৰ কৰ্মসংস্থাপনত আছিল। আব্দুল ৰহিম খানখানাৰ জৰিয়তে সুন্দৰদাস ভাটনগৰে মন্দিৰ নিৰ্মাণৰ বাবে [[Sandstone|ৰঙা বেলেগ বেলেগ শিল]] ব্যৱহাৰ কৰাৰ ৰজাৰ অনুমতি পোৱাই নহয়, যিটো সেই সময়ত কেৱল সাম্ৰাজ্যিক অট্টালিকা, ৰাজপ্ৰাসাদ আৰু দুৰ্গ নিৰ্মাণৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল কিন্তু এই মন্দিৰৰ বাবে [[আকবৰ|আকবৰৰ]] পৰাও আৰ্থিক অনুদান লাভ কৰিছিল। দেওবন্দৰ সুন্দৰদাস ভাটনগৰৰ বংশধৰসকলৰ হাতত এতিয়াও মন্দিৰৰ নথি-পত্ৰ আছে। কোৱা হয় যে [[Man Singh I|ৰজা মান সিংহই]] প্ৰথমে এই মন্দিৰ নিৰ্মাণৰ সিদ্ধান্ত লৈছিল। কিন্তু এই মন্দিৰটো যিয়েই নিৰ্মাণ কৰিব তেওঁ এবছৰৰ ভিতৰতে মৃত্যুবৰণ কৰিব বুলি এটা কিংবদন্তি শুনি তেওঁ পিছুৱাই গ’ল। যদিও পিছলৈ কিংবদন্তিটো সঁচা হৈ পৰিল। মন্দিৰ নিৰ্মাণ কৰা সুন্দৰদাস ভাটনগৰৰ এবছৰৰ ভিতৰতে মৃত্যু হয়, মন্দিৰ নিৰ্মাণ সম্পূৰ্ণ হোৱাৰ কিছুসময়ৰ পাছতে।<ref>{{Cite book|last=Shinde|first1=Kiran A.|url=https://books.google.com/books?id=YggBEAAAQBAJ&dq=radha+vallabh+temple&pg=PA60|title=Religious Tourism and the Environment|last2=Olsen|first2=Daniel H.|date=2020-09-30|publisher=CABI|isbn=978-1-78924-160-0|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=History of Radhavallabh Sampradaya and Sect {{!}} Glories of Radhavallabh Temple|url=https://www.radhavallabh.com/history.html|accessdate=2021-09-02|work=www.radhavallabh.com}}</ref> == কিংবদন্তি == [[চিত্ৰ:Banke_bihari_(467).JPG|thumb|ৰাধা বল্লভলাল মূৰ্তি]] জনপ্ৰিয় কিংবদন্তি অনুসৰি ৰাধাবল্লভ দেৱতা কেতিয়াও কোনো ভাস্কৰ্য শিল্পীৰদ্বাৰা নিৰ্মাণ কৰা হোৱা নাছিল। আত্মদেৱ নামৰ এজন ভক্তক [[শিৱ|শিৱই]] তেওঁৰ কষ্টকৰ ভক্তি আৰু প্ৰাৰ্থনাৰ বাবে এই দেৱতাক দিছিল।<ref name=":0">{{Cite web|title=Radha Vallabh Mandir – Brijwale|url=https://www.brijwale.com/radha-vallabh-mandir/|accessdate=2021-09-02|language=en-US}}</ref> হিত হৰিবংশ মহাপ্ৰভুৱে দেৱবন নামৰ ঠাইত ৩১ বছৰ জীয়াই আছিল। বয়সৰ ৩২ বছৰত তেওঁ [[বৃন্দাবন|বৃন্দাবনলৈ]] ৰাওনা হয়। বৃন্দাবনলৈ যোৱাৰ পথত আত্মদেৱৰ কন্যা সন্তানক বিয়া কৰাবলৈ স্বয়ং ৰাধাই আদেশ দি ৰাধা বল্লভজীৰ মূৰ্তিও লগত লৈ বৃন্দাবনলৈ লৈ যায়। আদেশ অনুসৰি হিথ হৰিবংশ মহাপ্ৰভুৱে আত্মদেৱৰ কন্যা সন্তানক বিয়া কৰাইছিল আৰু আত্মদেৱে তেওঁৰ কন্যা আৰু হৰিবংশ মহাপ্ৰভুৰ বিবাহৰদিনা ৰাধাবল্লভ জীৰ মূৰ্তি উপহাৰ দিছিল।<ref>{{Cite web|date=2018-12-03|title=Shri Radhavallabh Mandir History, Images, Timing, Vrindavan Temples|url=https://shrimathuraji.com/shri-radhavallabh-mandir-history-temple-vrindavan/|accessdate=2021-09-02|work=Shri Mathura Ji|language=en-US}}</ref> == স্থাপত্য == [[বাঁকে বিহাৰী মন্দিৰ|বাঁকে বিহাৰী মন্দিৰৰ]] ওচৰৰ শিলৰ ওপৰত গোটম নগৰৰ ওচৰত শ্ৰী ৰাধা বল্লভ মন্দিৰ আছিল। তাৰ আকৰ্ষণীয় স্থাপত্য আৰু মহিমা সজ্জাৰ বাবে ষ্টেণ্ড আউট। ১৫৮৫ চনত নিৰ্মিত ৰাধা বল্লভ মন্দিৰটো আটাইতকৈ পুৰণি আৰু দীৰ্ঘজীৱী মন্দিৰসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম, যি সময়ত ৰঙা বেলেগ বেলেগ শিল ব্যৱহাৰ কৰি মহিমামণ্ডিতভাৱে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল, যি সময়ত ইয়াক কেৱল উচ্চ প্ৰাসাদ, সাম্ৰাজ্যবাদী অট্টালিকা আৰু ৰাজকীয় দুৰ্গ নিৰ্মাণৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। মন্দিৰৰ দেৱাল ১০ ফুট ডাঠ আৰু ২টা পৰ্যায়ত বিন্ধিছে।<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap; ">&#x5B; ''[[ৱিকিপিডিয়া:উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন|<span title="This claim needs references to reliable sources. (June 2025)">উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন</span>]]'' &#x5D; </sup> == উৎসৱ-পাৰ্বণ == ৰাধা বল্লভ মন্দিৰ ৰঙীন আৰু জীপাল উৎসৱৰ বাবে বিখ্যাত। মন্দিৰৰ প্ৰধান উৎসৱসমূহ হʼল-<ref>{{Cite web|title=Shri Radhavallabh Mandir - Varshik Utsav|url=https://www.radhavallabhmandir.com/varshik-utsav.php|accessdate=2021-09-02|work=www.radhavallabhmandir.com|archivedate=2 September 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210902074900/https://www.radhavallabhmandir.com/varshik-utsav.php}}</ref> * '''হিতোৎসৱ''' - ৰাধা-বল্লভ পৰম্পৰাৰ প্ৰতিষ্থাপক হিথ হৰিবংশ মহাপ্ৰভুৰ স্মৃতিত ১১ দিনীয়া উৎসৱ। * '''[[ৰাধাষ্টমী]]''' - ৰাধা-বল্লভ পৰম্পৰাৰ গুৰু (গুৰু) দেৱী [[ৰাধা|ৰাধাৰ]] জন্ম জয়ন্তী উদ্‌যাপন কৰা ৯ দিনীয়া এক বৃহৎ উৎসৱ। * '''[[জন্মাষ্টমী|কৃষ্ণ জন্মাষ্টমী]]''' - এই উৎসৱত ৰাধাৰ পত্নী [[কৃষ্ণ|কৃষ্ণৰ]] জন্ম বাৰ্ষিকী উদ্‌যাপন কৰা হয়। * '''ব্যাহলু উৎসৱ''' - এই উৎসৱত [[ৰাধা কৃষ্ণ|ৰাধা কৃষ্ণৰ]] বিবাহ অনুষ্ঠান উদ্‌যাপন কৰা হয়। এই উৎসৱক স্থানীয়ভাৱে ভগৱানৰ ব্যাহোভালা বুলি জনা যায় আৰু ইয়াক মনোৰথ বুলিও কোৱা হয়। এনে অনুষ্ঠানত এই মন্দিৰত ভক্তৰ ভিৰ হয় আৰু এনে বিভিন্ন অনুষ্ঠানৰ বাবে প্ৰধান আকৰ্ষণৰ কেন্দ্ৰবিন্দু হৈ পৰে। <ref name=":0">{{Cite web|title=Radha Vallabh Mandir – Brijwale|url=https://www.brijwale.com/radha-vallabh-mandir/|accessdate=2021-09-02|language=en-US}}</ref> == সময়সূচী == ভাৰতৰ মাজেৰে পুৰোহিতে পৰ্যবেক্ষণ কৰা সময় মণ্ডল ( [[গ্ৰীনউইছ মান সময়+০৫:৩০|UTC+05:30]] )। <ref>{{Cite web|title=Sri Radhavallabh Vrindavan Temple Mathura (Timings, History, Entry Fee, Images, Aarti, Location & Phone) - Mathura Tourism 2021|url=https://mathuratourism.in/sri-radhavallabh-vrindavan-temple-mathura|accessdate=2021-09-02|work=mathuratourism.in|archivedate=2 September 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210902074218/https://mathuratourism.in/sri-radhavallabh-vrindavan-temple-mathura}}</ref> '''পুৱা''' - পুৱা ০৫:০০ বজাৰপৰা নিশা ১২:০০ বজালৈ। '''সন্ধিয়া''' - সন্ধিয়া ০৬:০০ বজাৰপৰা নিশা ০৯:০০ বজালৈ। == সমীপৱৰ্তী আকৰ্ষণীয় স্থান == * [[বাঁকে বিহাৰী মন্দিৰ|বাংকে বিহাৰী মন্দিৰ]] * [[নিধিবন|নিধিবন, বৃন্দাবন]] * ৰাধা ৰমন মন্দিৰ * ৰাধা দামোদৰ মন্দিৰ, বৃন্দাবন * ৰাধা মদন মোহন মন্দিৰ, বৃন্দাবন * * == তথ্য উৎস == {{Reflist}} == বাহ্যিক সংযোগ == * [https://www.radhavallabhmandir.com/index.php Radha Vallabh official] [[শ্ৰেণী:হিন্দুধৰ্মৰ মঠ-মন্দিৰ]] 39pvc96fm0yv2tolctqxnq0pjuwlt5n 603070 603069 2026-04-26T19:26:19Z Kandarpajit Kallol 6257 603070 wikitext text/x-wiki {{Infobox Hindu temple |name=শ্ৰী ৰাধা বল্লভ মন্দিৰ |image=Radhavallabhlalj.jpg |caption=ৰাধা বল্লভ মন্দিৰৰ কেন্দ্ৰীয় দেৱতা |district=[[মথুৰা]] |state=[[উত্তৰ প্ৰদেশ]] |creator=সুন্দৰদাস ভাটনগৰ |location=[[বৃন্দাবন]] |coordinates={{coord|27.5812|77.6920|type:landmark_region:IN-UP|display=inline,title}} |map_caption=[[উত্তৰ প্ৰদেশ]]ত অৱস্থান |website=https://www.radhavallabhmandir.com/index.php |country=[[ভাৰত]]}} {{বৈষ্ণৱ ধৰ্ম}} '''শ্ৰী ৰাধা বল্লভ মন্দিৰ''' ({{Lang-en|Shri Radha Vallabh Temple}}) [[ভাৰত|ভাৰতৰ]] [[উত্তৰ প্ৰদেশ|উত্তৰ প্ৰদেশৰ]] মথুৰা জিলাৰ [[বৃন্দাবন]] চহৰত অৱস্থিত এটি ঐতিহাসিক মন্দিৰ। এই মন্দিৰটোক '''শ্ৰী ৰাধা বল্লভলাল জী মন্দিৰ''' বুলিও কোৱা হয়। এই মন্দিৰটো হিন্দুধৰ্মৰ দেৱ-দেৱী [[ৰাধা কৃষ্ণ|ৰাধা কৃষ্ণৰ]] প্ৰতি উৎসৰ্গিত।<ref>{{Cite book|last=Shinde|first1=Kiran A.|url=https://books.google.com/books?id=YggBEAAAQBAJ&dq=radha+vallabh+temple&pg=PA60|title=Religious Tourism and the Environment|last2=Olsen|first2=Daniel H.|date=2020-09-30|publisher=CABI|isbn=978-1-78924-160-0|language=en}}</ref> এই মন্দিৰটো ৰাধা বল্লভ সম্প্ৰদায়ৰ প্ৰধান উপাসনাস্থলী। ষোড়শ শতিকাত বৃন্দাবন সন্ত হিত হৰিবংশ মহাপ্ৰভুৰ নিৰ্দেশনাত ইয়াৰ নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।<ref name=":0">{{Cite web|title=Radha Vallabh Mandir – Brijwale|url=https://www.brijwale.com/radha-vallabh-mandir/|accessdate=2021-09-02|language=en-US}}</ref><ref name=":1">{{Cite book|chapter-url=https://www.degruyter.com/document/doi/10.1515/9781400859894.176/html|chapter=Chapter 7. Cross-Cultural Dynamics of Mystical Emotions in Vrindaban|date=2014-07-14|publisher=Princeton University Press|isbn=978-1-4008-5989-4|language=en|doi=10.1515/9781400859894.176|title=The Hare Krishnas in India|pages=176–198}}</ref> মন্দিৰটোৰ কেন্দ্ৰীয় দেৱতা হৈছে [[কৃষ্ণ]] যাক '''শ্ৰী ৰাধা বল্লভ''' নামেৰে পূজা কৰা হয় যাৰ অৰ্থ [[ৰাধা|ৰাধাৰ]] সঙ্গী। ভগৱান কৃষ্ণৰ কাষত স্থাপিত মুকুট এটিয়ে দেৱী ৰাধাৰ সান্নিধ্যক বুজায়।<ref name=":1"/> == ইতিহাস == [[চিত্ৰ:Radha_Vallabhlal.jpg|thumb|বৃন্দাবনৰ ৰাধা বল্লভ মন্দিৰৰ চৌহদৰ ভিতৰত]] বৰ্তমান বৃন্দাবনত ''হিত মন্দিৰ'' নামেৰে জনাজাত পুৰণি ৰাধাবল্লভ মন্দিৰ ১৫৮৫ খ্ৰীষ্টাব্দত হিত হৰিবংশ মহাপ্ৰভুৰ পুত্ৰ শ্ৰী বানচন্দ্ৰৰ শিষ্য সুন্দৰদাস ভাটনাগৰে নিৰ্মাণ কৰিছিল। সেই সময়ত [[Deoband|দেওবন্দৰ]] সুন্দৰদাস ভাটনগৰ আকবৰৰ দৰবাৰৰ মুখ্য মুৰব্বী আব্দুল ৰহিম খানখানাৰ কৰ্মসংস্থাপনত আছিল। আব্দুল ৰহিম খানখানাৰ জৰিয়তে সুন্দৰদাস ভাটনগৰে মন্দিৰ নিৰ্মাণৰ বাবে [[Sandstone|ৰঙা বেলেগ বেলেগ শিল]] ব্যৱহাৰ কৰাৰ ৰজাৰ অনুমতি পোৱাই নহয়, যিটো সেই সময়ত কেৱল সাম্ৰাজ্যিক অট্টালিকা, ৰাজপ্ৰাসাদ আৰু দুৰ্গ নিৰ্মাণৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল কিন্তু এই মন্দিৰৰ বাবে [[আকবৰ|আকবৰৰ]] পৰাও আৰ্থিক অনুদান লাভ কৰিছিল। দেওবন্দৰ সুন্দৰদাস ভাটনগৰৰ বংশধৰসকলৰ হাতত এতিয়াও মন্দিৰৰ নথি-পত্ৰ আছে। কোৱা হয় যে [[Man Singh I|ৰজা মান সিংহই]] প্ৰথমে এই মন্দিৰ নিৰ্মাণৰ সিদ্ধান্ত লৈছিল। কিন্তু এই মন্দিৰটো যিয়েই নিৰ্মাণ কৰিব তেওঁ এবছৰৰ ভিতৰতে মৃত্যুবৰণ কৰিব বুলি এটা কিংবদন্তি শুনি তেওঁ পিছুৱাই গ’ল। যদিও পিছলৈ কিংবদন্তিটো সঁচা হৈ পৰিল। মন্দিৰ নিৰ্মাণ কৰা সুন্দৰদাস ভাটনগৰৰ এবছৰৰ ভিতৰতে মৃত্যু হয়, মন্দিৰ নিৰ্মাণ সম্পূৰ্ণ হোৱাৰ কিছুসময়ৰ পাছতে।<ref>{{Cite book|last=Shinde|first1=Kiran A.|url=https://books.google.com/books?id=YggBEAAAQBAJ&dq=radha+vallabh+temple&pg=PA60|title=Religious Tourism and the Environment|last2=Olsen|first2=Daniel H.|date=2020-09-30|publisher=CABI|isbn=978-1-78924-160-0|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=History of Radhavallabh Sampradaya and Sect {{!}} Glories of Radhavallabh Temple|url=https://www.radhavallabh.com/history.html|accessdate=2021-09-02|work=www.radhavallabh.com}}</ref> == কিংবদন্তি == [[চিত্ৰ:Banke_bihari_(467).JPG|thumb|ৰাধা বল্লভলাল মূৰ্তি]] জনপ্ৰিয় কিংবদন্তি অনুসৰি ৰাধাবল্লভ দেৱতা কেতিয়াও কোনো ভাস্কৰ্য শিল্পীৰদ্বাৰা নিৰ্মাণ কৰা হোৱা নাছিল। আত্মদেৱ নামৰ এজন ভক্তক [[শিৱ|শিৱই]] তেওঁৰ কষ্টকৰ ভক্তি আৰু প্ৰাৰ্থনাৰ বাবে এই দেৱতাক দিছিল।<ref name=":0">{{Cite web|title=Radha Vallabh Mandir – Brijwale|url=https://www.brijwale.com/radha-vallabh-mandir/|accessdate=2021-09-02|language=en-US}}</ref> হিত হৰিবংশ মহাপ্ৰভুৱে দেৱবন নামৰ ঠাইত ৩১ বছৰ জীয়াই আছিল। বয়সৰ ৩২ বছৰত তেওঁ [[বৃন্দাবন|বৃন্দাবনলৈ]] ৰাওনা হয়। বৃন্দাবনলৈ যোৱাৰ পথত আত্মদেৱৰ কন্যা সন্তানক বিয়া কৰাবলৈ স্বয়ং ৰাধাই আদেশ দি ৰাধা বল্লভজীৰ মূৰ্তিও লগত লৈ বৃন্দাবনলৈ লৈ যায়। আদেশ অনুসৰি হিথ হৰিবংশ মহাপ্ৰভুৱে আত্মদেৱৰ কন্যা সন্তানক বিয়া কৰাইছিল আৰু আত্মদেৱে তেওঁৰ কন্যা আৰু হৰিবংশ মহাপ্ৰভুৰ বিবাহৰদিনা ৰাধাবল্লভ জীৰ মূৰ্তি উপহাৰ দিছিল।<ref>{{Cite web|date=2018-12-03|title=Shri Radhavallabh Mandir History, Images, Timing, Vrindavan Temples|url=https://shrimathuraji.com/shri-radhavallabh-mandir-history-temple-vrindavan/|accessdate=2021-09-02|work=Shri Mathura Ji|language=en-US}}</ref> == স্থাপত্য == [[বাঁকে বিহাৰী মন্দিৰ|বাঁকে বিহাৰী মন্দিৰৰ]] ওচৰৰ শিলৰ ওপৰত গোটম নগৰৰ ওচৰত শ্ৰী ৰাধা বল্লভ মন্দিৰ আছিল। তাৰ আকৰ্ষণীয় স্থাপত্য আৰু মহিমা সজ্জাৰ বাবে ষ্টেণ্ড আউট। ১৫৮৫ চনত নিৰ্মিত ৰাধা বল্লভ মন্দিৰটো আটাইতকৈ পুৰণি আৰু দীৰ্ঘজীৱী মন্দিৰসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম, যি সময়ত ৰঙা বেলেগ বেলেগ শিল ব্যৱহাৰ কৰি মহিমামণ্ডিতভাৱে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল, যি সময়ত ইয়াক কেৱল উচ্চ প্ৰাসাদ, সাম্ৰাজ্যবাদী অট্টালিকা আৰু ৰাজকীয় দুৰ্গ নিৰ্মাণৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। মন্দিৰৰ দেৱাল ১০ ফুট ডাঠ আৰু ২টা পৰ্যায়ত বিন্ধিছে।<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap; ">&#x5B; ''[[ৱিকিপিডিয়া:উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন|<span title="This claim needs references to reliable sources. (June 2025)">উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন</span>]]'' &#x5D; </sup> == উৎসৱ-পাৰ্বণ == ৰাধা বল্লভ মন্দিৰ ৰঙীন আৰু জীপাল উৎসৱৰ বাবে বিখ্যাত। মন্দিৰৰ প্ৰধান উৎসৱসমূহ হʼল-<ref>{{Cite web|title=Shri Radhavallabh Mandir - Varshik Utsav|url=https://www.radhavallabhmandir.com/varshik-utsav.php|accessdate=2021-09-02|work=www.radhavallabhmandir.com|archivedate=2 September 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210902074900/https://www.radhavallabhmandir.com/varshik-utsav.php}}</ref> * '''হিতোৎসৱ''' - ৰাধা-বল্লভ পৰম্পৰাৰ প্ৰতিষ্থাপক হিথ হৰিবংশ মহাপ্ৰভুৰ স্মৃতিত ১১ দিনীয়া উৎসৱ। * '''[[ৰাধাষ্টমী]]''' - ৰাধা-বল্লভ পৰম্পৰাৰ গুৰু (গুৰু) দেৱী [[ৰাধা|ৰাধাৰ]] জন্ম জয়ন্তী উদ্‌যাপন কৰা ৯ দিনীয়া এক বৃহৎ উৎসৱ। * '''[[জন্মাষ্টমী|কৃষ্ণ জন্মাষ্টমী]]''' - এই উৎসৱত ৰাধাৰ পত্নী [[কৃষ্ণ|কৃষ্ণৰ]] জন্ম বাৰ্ষিকী উদ্‌যাপন কৰা হয়। * '''ব্যাহলু উৎসৱ''' - এই উৎসৱত [[ৰাধা কৃষ্ণ|ৰাধা কৃষ্ণৰ]] বিবাহ অনুষ্ঠান উদ্‌যাপন কৰা হয়। এই উৎসৱক স্থানীয়ভাৱে ভগৱানৰ ব্যাহোভালা বুলি জনা যায় আৰু ইয়াক মনোৰথ বুলিও কোৱা হয়। এনে অনুষ্ঠানত এই মন্দিৰত ভক্তৰ ভিৰ হয় আৰু এনে বিভিন্ন অনুষ্ঠানৰ বাবে প্ৰধান আকৰ্ষণৰ কেন্দ্ৰবিন্দু হৈ পৰে। <ref name=":0">{{Cite web|title=Radha Vallabh Mandir – Brijwale|url=https://www.brijwale.com/radha-vallabh-mandir/|accessdate=2021-09-02|language=en-US}}</ref> == সময়সূচী == ভাৰতৰ মাজেৰে পুৰোহিতে পৰ্যবেক্ষণ কৰা সময় মণ্ডল ( [[গ্ৰীনউইছ মান সময়+০৫:৩০|UTC+05:30]] )। <ref>{{Cite web|title=Sri Radhavallabh Vrindavan Temple Mathura (Timings, History, Entry Fee, Images, Aarti, Location & Phone) - Mathura Tourism 2021|url=https://mathuratourism.in/sri-radhavallabh-vrindavan-temple-mathura|accessdate=2021-09-02|work=mathuratourism.in|archivedate=2 September 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210902074218/https://mathuratourism.in/sri-radhavallabh-vrindavan-temple-mathura}}</ref> '''পুৱা''' - পুৱা ০৫:০০ বজাৰপৰা নিশা ১২:০০ বজালৈ। '''সন্ধিয়া''' - সন্ধিয়া ০৬:০০ বজাৰপৰা নিশা ০৯:০০ বজালৈ। == সমীপৱৰ্তী আকৰ্ষণীয় স্থান == * [[বাঁকে বিহাৰী মন্দিৰ|বাংকে বিহাৰী মন্দিৰ]] * [[নিধিবন|নিধিবন, বৃন্দাবন]] * ৰাধা ৰমন মন্দিৰ * ৰাধা দামোদৰ মন্দিৰ, বৃন্দাবন * ৰাধা মদন মোহন মন্দিৰ, বৃন্দাবন * * == তথ্য উৎস == {{Reflist}} == বাহ্যিক সংযোগ == * [https://www.radhavallabhmandir.com/index.php Radha Vallabh official] [[শ্ৰেণী:হিন্দুধৰ্মৰ মঠ-মন্দিৰ]] 66iuldqzid94p5n39rgvcj5wr0y5l72 603071 603070 2026-04-26T19:29:21Z Kandarpajit Kallol 6257 /* ইতিহাস */ 603071 wikitext text/x-wiki {{Infobox Hindu temple |name=শ্ৰী ৰাধা বল্লভ মন্দিৰ |image=Radhavallabhlalj.jpg |caption=ৰাধা বল্লভ মন্দিৰৰ কেন্দ্ৰীয় দেৱতা |district=[[মথুৰা]] |state=[[উত্তৰ প্ৰদেশ]] |creator=সুন্দৰদাস ভাটনগৰ |location=[[বৃন্দাবন]] |coordinates={{coord|27.5812|77.6920|type:landmark_region:IN-UP|display=inline,title}} |map_caption=[[উত্তৰ প্ৰদেশ]]ত অৱস্থান |website=https://www.radhavallabhmandir.com/index.php |country=[[ভাৰত]]}} {{বৈষ্ণৱ ধৰ্ম}} '''শ্ৰী ৰাধা বল্লভ মন্দিৰ''' ({{Lang-en|Shri Radha Vallabh Temple}}) [[ভাৰত|ভাৰতৰ]] [[উত্তৰ প্ৰদেশ|উত্তৰ প্ৰদেশৰ]] মথুৰা জিলাৰ [[বৃন্দাবন]] চহৰত অৱস্থিত এটি ঐতিহাসিক মন্দিৰ। এই মন্দিৰটোক '''শ্ৰী ৰাধা বল্লভলাল জী মন্দিৰ''' বুলিও কোৱা হয়। এই মন্দিৰটো হিন্দুধৰ্মৰ দেৱ-দেৱী [[ৰাধা কৃষ্ণ|ৰাধা কৃষ্ণৰ]] প্ৰতি উৎসৰ্গিত।<ref>{{Cite book|last=Shinde|first1=Kiran A.|url=https://books.google.com/books?id=YggBEAAAQBAJ&dq=radha+vallabh+temple&pg=PA60|title=Religious Tourism and the Environment|last2=Olsen|first2=Daniel H.|date=2020-09-30|publisher=CABI|isbn=978-1-78924-160-0|language=en}}</ref> এই মন্দিৰটো ৰাধা বল্লভ সম্প্ৰদায়ৰ প্ৰধান উপাসনাস্থলী। ষোড়শ শতিকাত বৃন্দাবন সন্ত হিত হৰিবংশ মহাপ্ৰভুৰ নিৰ্দেশনাত ইয়াৰ নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।<ref name=":0">{{Cite web|title=Radha Vallabh Mandir – Brijwale|url=https://www.brijwale.com/radha-vallabh-mandir/|accessdate=2021-09-02|language=en-US}}</ref><ref name=":1">{{Cite book|chapter-url=https://www.degruyter.com/document/doi/10.1515/9781400859894.176/html|chapter=Chapter 7. Cross-Cultural Dynamics of Mystical Emotions in Vrindaban|date=2014-07-14|publisher=Princeton University Press|isbn=978-1-4008-5989-4|language=en|doi=10.1515/9781400859894.176|title=The Hare Krishnas in India|pages=176–198}}</ref> মন্দিৰটোৰ কেন্দ্ৰীয় দেৱতা হৈছে [[কৃষ্ণ]] যাক '''শ্ৰী ৰাধা বল্লভ''' নামেৰে পূজা কৰা হয় যাৰ অৰ্থ [[ৰাধা|ৰাধাৰ]] সঙ্গী। ভগৱান কৃষ্ণৰ কাষত স্থাপিত মুকুট এটিয়ে দেৱী ৰাধাৰ সান্নিধ্যক বুজায়।<ref name=":1"/> == ইতিহাস == [[File:Radha Vallabhlal.jpg|thumb|বৃন্দাবনৰ ৰাধা বল্লভ মন্দিৰৰ আভ্যন্তৰীণ প্ৰাংগণ]] বৃন্দাবনৰ পুৰণি ৰাধাবল্লভ মন্দিৰ, যি বৰ্তমান 'হিত মন্দিৰ' নামেৰে জনাজাত, ১৫৮৫ খ্ৰীষ্টাব্দত হিত হৰিবংশ মহাপ্ৰভুৰ পুত্ৰ বনচন্দ্ৰৰ শিষ্য সুন্দৰদাস ভাটনগৰে নিৰ্মাণ কৰিছিল। সেই সময়ত দেউবন্দৰ সুন্দৰদাস ভাটনগৰ আকবৰৰ দৰবাৰৰ মুখ্য মুৰব্বী আব্দুল ৰহিম খানখানাৰ অধীনত কৰ্মৰত আছিল। আব্দুল ৰহিম খানখানাৰ জৰিয়তে সুন্দৰদাস ভাটনগৰে মন্দিৰ নিৰ্মাণৰ বাবে ৰঙা বেলেগিল ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ ৰাজকীয় অনুমতি লাভ কৰাই নহয় (যিটো সেই সময়ত কেৱল ৰাজকীয় ভৱন, ৰাজপ্ৰসাদ আৰু দুৰ্গ নিৰ্মাণৰ বাবেহে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল), লগতে আকবৰৰ পৰা এই মন্দিৰৰ বাবে আৰ্থিক অনুদানো লাভ কৰিছিল। দেউবন্দত সুন্দৰদাস ভাটনগৰৰ বংশধৰসকলৰ ওচৰত এতিয়াও মন্দিৰৰ নথিপত্ৰসমূহ আছে। কোৱা হয় যে ৰজা মান সিঙে প্ৰথমে এই মন্দিৰটো নিৰ্মাণ কৰাৰ সিদ্ধান্ত লৈছিল। কিন্তু যিয়ে এই মন্দিৰ নিৰ্মাণ কৰিব তেওঁ এবছৰৰ ভিতৰত মৃত্যুবৰণ কৰিব বুলি এটা কিংবদন্তি শুনি তেওঁ পিছহুহকি আহে। অৱশ্যে পিছলৈ এই কিংবদন্তিটো সঁচা প্ৰমাণিত হৈছিল। মন্দিৰ নিৰ্মাণ কৰা সুন্দৰদাস ভাটনগৰৰ মন্দিৰ নিৰ্মাণ সম্পূৰ্ণ হোৱাৰ অলপ সময়ৰ পিছতে এবছৰৰ ভিতৰত মৃত্যু হয়।<ref>{{Cite web|title=History of Radhavallabh Sampradaya and Sect {{!}} Glories of Radhavallabh Temple|url=https://www.radhavallabh.com/history.html|access-date=2021-09-02|website=www.radhavallabh.com}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Williams|first=Richard David|date=2020-10-01|title=Dreams, songs and letters: Sectarian networks and musical archives in eighteenth-century North India|url=https://doi.org/10.1177/0019464620948723|journal=The Indian Economic & Social History Review|language=en|volume=57|issue=4|pages=583–604|doi=10.1177/0019464620948723|s2cid=225124146|issn=0019-4646|doi-access=free}}</ref> == কিংবদন্তি == [[চিত্ৰ:Banke_bihari_(467).JPG|thumb|ৰাধা বল্লভলাল মূৰ্তি]] জনপ্ৰিয় কিংবদন্তি অনুসৰি ৰাধাবল্লভ দেৱতা কেতিয়াও কোনো ভাস্কৰ্য শিল্পীৰদ্বাৰা নিৰ্মাণ কৰা হোৱা নাছিল। আত্মদেৱ নামৰ এজন ভক্তক [[শিৱ|শিৱই]] তেওঁৰ কষ্টকৰ ভক্তি আৰু প্ৰাৰ্থনাৰ বাবে এই দেৱতাক দিছিল।<ref name=":0">{{Cite web|title=Radha Vallabh Mandir – Brijwale|url=https://www.brijwale.com/radha-vallabh-mandir/|accessdate=2021-09-02|language=en-US}}</ref> হিত হৰিবংশ মহাপ্ৰভুৱে দেৱবন নামৰ ঠাইত ৩১ বছৰ জীয়াই আছিল। বয়সৰ ৩২ বছৰত তেওঁ [[বৃন্দাবন|বৃন্দাবনলৈ]] ৰাওনা হয়। বৃন্দাবনলৈ যোৱাৰ পথত আত্মদেৱৰ কন্যা সন্তানক বিয়া কৰাবলৈ স্বয়ং ৰাধাই আদেশ দি ৰাধা বল্লভজীৰ মূৰ্তিও লগত লৈ বৃন্দাবনলৈ লৈ যায়। আদেশ অনুসৰি হিথ হৰিবংশ মহাপ্ৰভুৱে আত্মদেৱৰ কন্যা সন্তানক বিয়া কৰাইছিল আৰু আত্মদেৱে তেওঁৰ কন্যা আৰু হৰিবংশ মহাপ্ৰভুৰ বিবাহৰদিনা ৰাধাবল্লভ জীৰ মূৰ্তি উপহাৰ দিছিল।<ref>{{Cite web|date=2018-12-03|title=Shri Radhavallabh Mandir History, Images, Timing, Vrindavan Temples|url=https://shrimathuraji.com/shri-radhavallabh-mandir-history-temple-vrindavan/|accessdate=2021-09-02|work=Shri Mathura Ji|language=en-US}}</ref> == স্থাপত্য == [[বাঁকে বিহাৰী মন্দিৰ|বাঁকে বিহাৰী মন্দিৰৰ]] ওচৰৰ শিলৰ ওপৰত গোটম নগৰৰ ওচৰত শ্ৰী ৰাধা বল্লভ মন্দিৰ আছিল। তাৰ আকৰ্ষণীয় স্থাপত্য আৰু মহিমা সজ্জাৰ বাবে ষ্টেণ্ড আউট। ১৫৮৫ চনত নিৰ্মিত ৰাধা বল্লভ মন্দিৰটো আটাইতকৈ পুৰণি আৰু দীৰ্ঘজীৱী মন্দিৰসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম, যি সময়ত ৰঙা বেলেগ বেলেগ শিল ব্যৱহাৰ কৰি মহিমামণ্ডিতভাৱে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল, যি সময়ত ইয়াক কেৱল উচ্চ প্ৰাসাদ, সাম্ৰাজ্যবাদী অট্টালিকা আৰু ৰাজকীয় দুৰ্গ নিৰ্মাণৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। মন্দিৰৰ দেৱাল ১০ ফুট ডাঠ আৰু ২টা পৰ্যায়ত বিন্ধিছে।<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap; ">&#x5B; ''[[ৱিকিপিডিয়া:উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন|<span title="This claim needs references to reliable sources. (June 2025)">উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন</span>]]'' &#x5D; </sup> == উৎসৱ-পাৰ্বণ == ৰাধা বল্লভ মন্দিৰ ৰঙীন আৰু জীপাল উৎসৱৰ বাবে বিখ্যাত। মন্দিৰৰ প্ৰধান উৎসৱসমূহ হʼল-<ref>{{Cite web|title=Shri Radhavallabh Mandir - Varshik Utsav|url=https://www.radhavallabhmandir.com/varshik-utsav.php|accessdate=2021-09-02|work=www.radhavallabhmandir.com|archivedate=2 September 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210902074900/https://www.radhavallabhmandir.com/varshik-utsav.php}}</ref> * '''হিতোৎসৱ''' - ৰাধা-বল্লভ পৰম্পৰাৰ প্ৰতিষ্থাপক হিথ হৰিবংশ মহাপ্ৰভুৰ স্মৃতিত ১১ দিনীয়া উৎসৱ। * '''[[ৰাধাষ্টমী]]''' - ৰাধা-বল্লভ পৰম্পৰাৰ গুৰু (গুৰু) দেৱী [[ৰাধা|ৰাধাৰ]] জন্ম জয়ন্তী উদ্‌যাপন কৰা ৯ দিনীয়া এক বৃহৎ উৎসৱ। * '''[[জন্মাষ্টমী|কৃষ্ণ জন্মাষ্টমী]]''' - এই উৎসৱত ৰাধাৰ পত্নী [[কৃষ্ণ|কৃষ্ণৰ]] জন্ম বাৰ্ষিকী উদ্‌যাপন কৰা হয়। * '''ব্যাহলু উৎসৱ''' - এই উৎসৱত [[ৰাধা কৃষ্ণ|ৰাধা কৃষ্ণৰ]] বিবাহ অনুষ্ঠান উদ্‌যাপন কৰা হয়। এই উৎসৱক স্থানীয়ভাৱে ভগৱানৰ ব্যাহোভালা বুলি জনা যায় আৰু ইয়াক মনোৰথ বুলিও কোৱা হয়। এনে অনুষ্ঠানত এই মন্দিৰত ভক্তৰ ভিৰ হয় আৰু এনে বিভিন্ন অনুষ্ঠানৰ বাবে প্ৰধান আকৰ্ষণৰ কেন্দ্ৰবিন্দু হৈ পৰে। <ref name=":0">{{Cite web|title=Radha Vallabh Mandir – Brijwale|url=https://www.brijwale.com/radha-vallabh-mandir/|accessdate=2021-09-02|language=en-US}}</ref> == সময়সূচী == ভাৰতৰ মাজেৰে পুৰোহিতে পৰ্যবেক্ষণ কৰা সময় মণ্ডল ( [[গ্ৰীনউইছ মান সময়+০৫:৩০|UTC+05:30]] )। <ref>{{Cite web|title=Sri Radhavallabh Vrindavan Temple Mathura (Timings, History, Entry Fee, Images, Aarti, Location & Phone) - Mathura Tourism 2021|url=https://mathuratourism.in/sri-radhavallabh-vrindavan-temple-mathura|accessdate=2021-09-02|work=mathuratourism.in|archivedate=2 September 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210902074218/https://mathuratourism.in/sri-radhavallabh-vrindavan-temple-mathura}}</ref> '''পুৱা''' - পুৱা ০৫:০০ বজাৰপৰা নিশা ১২:০০ বজালৈ। '''সন্ধিয়া''' - সন্ধিয়া ০৬:০০ বজাৰপৰা নিশা ০৯:০০ বজালৈ। == সমীপৱৰ্তী আকৰ্ষণীয় স্থান == * [[বাঁকে বিহাৰী মন্দিৰ|বাংকে বিহাৰী মন্দিৰ]] * [[নিধিবন|নিধিবন, বৃন্দাবন]] * ৰাধা ৰমন মন্দিৰ * ৰাধা দামোদৰ মন্দিৰ, বৃন্দাবন * ৰাধা মদন মোহন মন্দিৰ, বৃন্দাবন * * == তথ্য উৎস == {{Reflist}} == বাহ্যিক সংযোগ == * [https://www.radhavallabhmandir.com/index.php Radha Vallabh official] [[শ্ৰেণী:হিন্দুধৰ্মৰ মঠ-মন্দিৰ]] 5dpzlgpesymprp6owlmsus81ibkc4u4 603072 603071 2026-04-26T19:31:16Z Kandarpajit Kallol 6257 /* ইতিহাস */ 603072 wikitext text/x-wiki {{Infobox Hindu temple |name=শ্ৰী ৰাধা বল্লভ মন্দিৰ |image=Radhavallabhlalj.jpg |caption=ৰাধা বল্লভ মন্দিৰৰ কেন্দ্ৰীয় দেৱতা |district=[[মথুৰা]] |state=[[উত্তৰ প্ৰদেশ]] |creator=সুন্দৰদাস ভাটনগৰ |location=[[বৃন্দাবন]] |coordinates={{coord|27.5812|77.6920|type:landmark_region:IN-UP|display=inline,title}} |map_caption=[[উত্তৰ প্ৰদেশ]]ত অৱস্থান |website=https://www.radhavallabhmandir.com/index.php |country=[[ভাৰত]]}} {{বৈষ্ণৱ ধৰ্ম}} '''শ্ৰী ৰাধা বল্লভ মন্দিৰ''' ({{Lang-en|Shri Radha Vallabh Temple}}) [[ভাৰত|ভাৰতৰ]] [[উত্তৰ প্ৰদেশ|উত্তৰ প্ৰদেশৰ]] মথুৰা জিলাৰ [[বৃন্দাবন]] চহৰত অৱস্থিত এটি ঐতিহাসিক মন্দিৰ। এই মন্দিৰটোক '''শ্ৰী ৰাধা বল্লভলাল জী মন্দিৰ''' বুলিও কোৱা হয়। এই মন্দিৰটো হিন্দুধৰ্মৰ দেৱ-দেৱী [[ৰাধা কৃষ্ণ|ৰাধা কৃষ্ণৰ]] প্ৰতি উৎসৰ্গিত।<ref>{{Cite book|last=Shinde|first1=Kiran A.|url=https://books.google.com/books?id=YggBEAAAQBAJ&dq=radha+vallabh+temple&pg=PA60|title=Religious Tourism and the Environment|last2=Olsen|first2=Daniel H.|date=2020-09-30|publisher=CABI|isbn=978-1-78924-160-0|language=en}}</ref> এই মন্দিৰটো ৰাধা বল্লভ সম্প্ৰদায়ৰ প্ৰধান উপাসনাস্থলী। ষোড়শ শতিকাত বৃন্দাবন সন্ত হিত হৰিবংশ মহাপ্ৰভুৰ নিৰ্দেশনাত ইয়াৰ নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।<ref name=":0">{{Cite web|title=Radha Vallabh Mandir – Brijwale|url=https://www.brijwale.com/radha-vallabh-mandir/|accessdate=2021-09-02|language=en-US}}</ref><ref name=":1">{{Cite book|chapter-url=https://www.degruyter.com/document/doi/10.1515/9781400859894.176/html|chapter=Chapter 7. Cross-Cultural Dynamics of Mystical Emotions in Vrindaban|date=2014-07-14|publisher=Princeton University Press|isbn=978-1-4008-5989-4|language=en|doi=10.1515/9781400859894.176|title=The Hare Krishnas in India|pages=176–198}}</ref> মন্দিৰটোৰ কেন্দ্ৰীয় দেৱতা হৈছে [[কৃষ্ণ]] যাক '''শ্ৰী ৰাধা বল্লভ''' নামেৰে পূজা কৰা হয় যাৰ অৰ্থ [[ৰাধা|ৰাধাৰ]] সঙ্গী। ভগৱান কৃষ্ণৰ কাষত স্থাপিত মুকুট এটিয়ে দেৱী ৰাধাৰ সান্নিধ্যক বুজায়।<ref name=":1"/> == ইতিহাস == [[File:Radha Vallabhlal.jpg|thumb|বৃন্দাবনৰ ৰাধা বল্লভ মন্দিৰৰ আভ্যন্তৰীণ প্ৰাংগণ]] বৃন্দাবনৰ পুৰণি ৰাধাবল্লভ মন্দিৰ, যি বৰ্তমান ''হিত মন্দিৰ'' নামেৰে জনাজাত, ১৫৮৫ খ্ৰীষ্টাব্দত হিত হৰিবংশ মহাপ্ৰভুৰ পুত্ৰ বনচন্দ্ৰৰ শিষ্য সুন্দৰদাস ভাটনগৰে নিৰ্মাণ কৰিছিল। সেই সময়ত দেওবন্দৰ সুন্দৰদাস ভাটনগৰ আকবৰৰ দৰবাৰৰ মুখ্য মুৰব্বী আব্দুল ৰহিম খানখানাৰ অধীনত কৰ্মৰত আছিল। আব্দুল ৰহিম খানখানাৰ জৰিয়তে সুন্দৰদাস ভাটনগৰে মন্দিৰ নিৰ্মাণৰ বাবে ৰঙা বেলেগিল ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ ৰাজকীয় অনুমতি লাভ কৰাই নহয় (যিটো সেই সময়ত কেৱল ৰাজকীয় ভৱন, ৰাজপ্ৰসাদ আৰু দুৰ্গ নিৰ্মাণৰ বাবেহে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল), লগতে আকবৰৰ পৰা এই মন্দিৰৰ বাবে আৰ্থিক অনুদানো লাভ কৰিছিল। দেওবন্দত সুন্দৰদাস ভাটনগৰৰ বংশধৰসকলৰ ওচৰত এতিয়াও মন্দিৰৰ নথিপত্ৰসমূহ আছে। কোৱা হয় যে ৰজা মান সিঙে প্ৰথমে এই মন্দিৰটো নিৰ্মাণ কৰাৰ সিদ্ধান্ত লৈছিল। কিন্তু যিয়ে এই মন্দিৰ নিৰ্মাণ কৰিব তেওঁ এবছৰৰ ভিতৰত মৃত্যুবৰণ কৰিব বুলি এটা কিংবদন্তি শুনি তেওঁ পিছহুহকি আহে। অৱশ্যে পিছলৈ এই কিংবদন্তিটো সঁচা প্ৰমাণিত হৈছিল। মন্দিৰ নিৰ্মাণ কৰা সুন্দৰদাস ভাটনগৰৰ মন্দিৰ নিৰ্মাণ সম্পূৰ্ণ হোৱাৰ অলপ সময়ৰ পিছতে এবছৰৰ ভিতৰত মৃত্যু হয়।<ref>{{Cite web|title=History of Radhavallabh Sampradaya and Sect {{!}} Glories of Radhavallabh Temple|url=https://www.radhavallabh.com/history.html|access-date=2021-09-02|website=www.radhavallabh.com}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Williams|first=Richard David|date=2020-10-01|title=Dreams, songs and letters: Sectarian networks and musical archives in eighteenth-century North India|url=https://doi.org/10.1177/0019464620948723|journal=The Indian Economic & Social History Review|language=en|volume=57|issue=4|pages=583–604|doi=10.1177/0019464620948723|s2cid=225124146|issn=0019-4646|doi-access=free}}</ref> == কিংবদন্তি == [[চিত্ৰ:Banke_bihari_(467).JPG|thumb|ৰাধা বল্লভলাল মূৰ্তি]] জনপ্ৰিয় কিংবদন্তি অনুসৰি ৰাধাবল্লভ দেৱতা কেতিয়াও কোনো ভাস্কৰ্য শিল্পীৰদ্বাৰা নিৰ্মাণ কৰা হোৱা নাছিল। আত্মদেৱ নামৰ এজন ভক্তক [[শিৱ|শিৱই]] তেওঁৰ কষ্টকৰ ভক্তি আৰু প্ৰাৰ্থনাৰ বাবে এই দেৱতাক দিছিল।<ref name=":0">{{Cite web|title=Radha Vallabh Mandir – Brijwale|url=https://www.brijwale.com/radha-vallabh-mandir/|accessdate=2021-09-02|language=en-US}}</ref> হিত হৰিবংশ মহাপ্ৰভুৱে দেৱবন নামৰ ঠাইত ৩১ বছৰ জীয়াই আছিল। বয়সৰ ৩২ বছৰত তেওঁ [[বৃন্দাবন|বৃন্দাবনলৈ]] ৰাওনা হয়। বৃন্দাবনলৈ যোৱাৰ পথত আত্মদেৱৰ কন্যা সন্তানক বিয়া কৰাবলৈ স্বয়ং ৰাধাই আদেশ দি ৰাধা বল্লভজীৰ মূৰ্তিও লগত লৈ বৃন্দাবনলৈ লৈ যায়। আদেশ অনুসৰি হিথ হৰিবংশ মহাপ্ৰভুৱে আত্মদেৱৰ কন্যা সন্তানক বিয়া কৰাইছিল আৰু আত্মদেৱে তেওঁৰ কন্যা আৰু হৰিবংশ মহাপ্ৰভুৰ বিবাহৰদিনা ৰাধাবল্লভ জীৰ মূৰ্তি উপহাৰ দিছিল।<ref>{{Cite web|date=2018-12-03|title=Shri Radhavallabh Mandir History, Images, Timing, Vrindavan Temples|url=https://shrimathuraji.com/shri-radhavallabh-mandir-history-temple-vrindavan/|accessdate=2021-09-02|work=Shri Mathura Ji|language=en-US}}</ref> == স্থাপত্য == [[বাঁকে বিহাৰী মন্দিৰ|বাঁকে বিহাৰী মন্দিৰৰ]] ওচৰৰ শিলৰ ওপৰত গোটম নগৰৰ ওচৰত শ্ৰী ৰাধা বল্লভ মন্দিৰ আছিল। তাৰ আকৰ্ষণীয় স্থাপত্য আৰু মহিমা সজ্জাৰ বাবে ষ্টেণ্ড আউট। ১৫৮৫ চনত নিৰ্মিত ৰাধা বল্লভ মন্দিৰটো আটাইতকৈ পুৰণি আৰু দীৰ্ঘজীৱী মন্দিৰসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম, যি সময়ত ৰঙা বেলেগ বেলেগ শিল ব্যৱহাৰ কৰি মহিমামণ্ডিতভাৱে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল, যি সময়ত ইয়াক কেৱল উচ্চ প্ৰাসাদ, সাম্ৰাজ্যবাদী অট্টালিকা আৰু ৰাজকীয় দুৰ্গ নিৰ্মাণৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। মন্দিৰৰ দেৱাল ১০ ফুট ডাঠ আৰু ২টা পৰ্যায়ত বিন্ধিছে।<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap; ">&#x5B; ''[[ৱিকিপিডিয়া:উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন|<span title="This claim needs references to reliable sources. (June 2025)">উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন</span>]]'' &#x5D; </sup> == উৎসৱ-পাৰ্বণ == ৰাধা বল্লভ মন্দিৰ ৰঙীন আৰু জীপাল উৎসৱৰ বাবে বিখ্যাত। মন্দিৰৰ প্ৰধান উৎসৱসমূহ হʼল-<ref>{{Cite web|title=Shri Radhavallabh Mandir - Varshik Utsav|url=https://www.radhavallabhmandir.com/varshik-utsav.php|accessdate=2021-09-02|work=www.radhavallabhmandir.com|archivedate=2 September 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210902074900/https://www.radhavallabhmandir.com/varshik-utsav.php}}</ref> * '''হিতোৎসৱ''' - ৰাধা-বল্লভ পৰম্পৰাৰ প্ৰতিষ্থাপক হিথ হৰিবংশ মহাপ্ৰভুৰ স্মৃতিত ১১ দিনীয়া উৎসৱ। * '''[[ৰাধাষ্টমী]]''' - ৰাধা-বল্লভ পৰম্পৰাৰ গুৰু (গুৰু) দেৱী [[ৰাধা|ৰাধাৰ]] জন্ম জয়ন্তী উদ্‌যাপন কৰা ৯ দিনীয়া এক বৃহৎ উৎসৱ। * '''[[জন্মাষ্টমী|কৃষ্ণ জন্মাষ্টমী]]''' - এই উৎসৱত ৰাধাৰ পত্নী [[কৃষ্ণ|কৃষ্ণৰ]] জন্ম বাৰ্ষিকী উদ্‌যাপন কৰা হয়। * '''ব্যাহলু উৎসৱ''' - এই উৎসৱত [[ৰাধা কৃষ্ণ|ৰাধা কৃষ্ণৰ]] বিবাহ অনুষ্ঠান উদ্‌যাপন কৰা হয়। এই উৎসৱক স্থানীয়ভাৱে ভগৱানৰ ব্যাহোভালা বুলি জনা যায় আৰু ইয়াক মনোৰথ বুলিও কোৱা হয়। এনে অনুষ্ঠানত এই মন্দিৰত ভক্তৰ ভিৰ হয় আৰু এনে বিভিন্ন অনুষ্ঠানৰ বাবে প্ৰধান আকৰ্ষণৰ কেন্দ্ৰবিন্দু হৈ পৰে। <ref name=":0">{{Cite web|title=Radha Vallabh Mandir – Brijwale|url=https://www.brijwale.com/radha-vallabh-mandir/|accessdate=2021-09-02|language=en-US}}</ref> == সময়সূচী == ভাৰতৰ মাজেৰে পুৰোহিতে পৰ্যবেক্ষণ কৰা সময় মণ্ডল ( [[গ্ৰীনউইছ মান সময়+০৫:৩০|UTC+05:30]] )। <ref>{{Cite web|title=Sri Radhavallabh Vrindavan Temple Mathura (Timings, History, Entry Fee, Images, Aarti, Location & Phone) - Mathura Tourism 2021|url=https://mathuratourism.in/sri-radhavallabh-vrindavan-temple-mathura|accessdate=2021-09-02|work=mathuratourism.in|archivedate=2 September 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210902074218/https://mathuratourism.in/sri-radhavallabh-vrindavan-temple-mathura}}</ref> '''পুৱা''' - পুৱা ০৫:০০ বজাৰপৰা নিশা ১২:০০ বজালৈ। '''সন্ধিয়া''' - সন্ধিয়া ০৬:০০ বজাৰপৰা নিশা ০৯:০০ বজালৈ। == সমীপৱৰ্তী আকৰ্ষণীয় স্থান == * [[বাঁকে বিহাৰী মন্দিৰ|বাংকে বিহাৰী মন্দিৰ]] * [[নিধিবন|নিধিবন, বৃন্দাবন]] * ৰাধা ৰমন মন্দিৰ * ৰাধা দামোদৰ মন্দিৰ, বৃন্দাবন * ৰাধা মদন মোহন মন্দিৰ, বৃন্দাবন * * == তথ্য উৎস == {{Reflist}} == বাহ্যিক সংযোগ == * [https://www.radhavallabhmandir.com/index.php Radha Vallabh official] [[শ্ৰেণী:হিন্দুধৰ্মৰ মঠ-মন্দিৰ]] krfh5k1lze7jj0ynk0ymqlf0v8rdjm6 0 129572 603094 574729 2026-04-26T22:03:27Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 603094 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist | name = অবন্তী সিঁথি | native_name = | birth_name = অবন্তী দেব সিঁথি | alias = হুইসেল কুইন, হুইসেল গাৰ্ল | birth_date = {{Birth date and age|1992|11|23|df=y}} | birth_place = জামালপুৰ, বাংলাদেশ | genre = ক্লাসিক, পপ, কাপ সং | occupation = সঙ্গীতজ্ঞ, শিক্ষক | years_active = ২০১৬–বৰ্তমান | spouse = অমিত দে (২০২৩) }} '''অবন্তী সিঁথি''' (জন্ম ২৩ নভেম্বৰ ১৯৯২) এগৰাকী বংলাদেশী গায়িকা। তেওঁ তেওঁৰ গীত ''ৰূপকথা জগত''ৰ বাবে ৱেব ফিল্ম ''নেটৱৰ্কাৰ বাইৰে'' (২০২১)ত সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ মহিলা গায়িকা হিচাপে মেৰিল–প্ৰথম আলো বঁটা লাভ কৰিছিল।<ref>{{Cite news |script-title=bn:মেৰিল–প্ৰথম আলো পুৰস্কাৰ ২০২১ |url=https://www.prothomalo.com/entertainment/%E0%A6%AE%E0%A7%87%E0%A6%B0%E0%A6%BF%E0%A6%B2-%E0%A6%AA%E0%A7%8D%E0%A6%B0%E0%A6%A5%E0%A6%AE-%E0%A6%86%E0%A6%B2%E0%A7%8B-%E0%A6%AA%E0%A7%81%E0%A6%B0%E0%A6%B8%E0%A7%8D%E0%A6%95%E0%A6%BE%E0%A6%B0-%E0%A7%A8%E0%A7%A6%E0%A7%A8%E0%A7%A7 |access-date=31 March 2025 |work=Prothom Alo |date=27 May 2022|language=bn}}</ref> তেওঁ বিশেষ ধৰণৰ ছন্দ সৃষ্টি কৰিবলৈ প্লাষ্টিক কাপ, ফয়েল কাগজ, আৰু ধাতব মুদ্ৰা ব্যৱহাৰ কৰে। লগতে, তেওঁ কাপ গানৰ সৈতে ছন্দ মিলাই হুইচেলিং কৰাৰ ক্ষেত্ৰত বিশেষভাবে দক্ষ। ইয়াৰ বাবে ''সা ৰে গা মা পা''ত বিচাৰকে তেওঁক "হুইচেল কুইন" (Shispriya)ৰ খিতাপ প্ৰদান কৰিছিল।<ref>{{Cite news |date=28 September 2018 |title=The whistling sensation |url=https://www.thedailystar.net/arts-entertainment/music/news/the-whistling-sensation-1639606 |access-date=2 April 2025 |work=The Daily Star |language=en}}</ref> অবন্তী সিঁথিৰ শিল্পী জীৱন শৈশৱৰ পৰা সঙ্গীতৰ প্ৰতি গভীৰ প্ৰেমেৰে পূৰ্ণ। তেওঁ গীত, হুইচেলিং আৰু বাদ্যযন্ত্ৰত দক্ষতা অৰ্জন কৰিছে। তেওঁৰ অভিনৱ ছন্দ, কাপ ছং আৰু হুইচেলিঙৰ সংমিশ্ৰণে শ্ৰোতাসকলক মুগ্ধ কৰে। এই পৰিচয়ই তেওঁক "হুইচেল কুইন"ৰ খিতাপ দিবলৈ প্ৰেৰণা যোগাইছে। সঙ্গীতৰ জগতত তেওঁ বহু প্ৰতিযোগিতা আৰু ৰাষ্ট্ৰীয় বঁটাত বিজয়ী হৈছে। তেওঁৰ শিল্পী কৰ্মই নতুন প্ৰজন্মৰ সৃষ্টিশীলতাক অনুপ্ৰাণিত কৰে আৰু বংলাদেশী সংগীতৰ বিকাশত বিশেষ অৱদান ৰক্ষা কৰিছে।<ref>{{Cite news |date=28 September 2018 |title=The whistling sensation |url=https://www.thedailystar.net/arts-entertainment/music/news/the-whistling-sensation-1639606 |access-date=2 April 2025 |work=The Daily Star |language=en}}</ref> ==ব্যক্তিগত জীৱন== অবন্তী সিঁথিৰ পিতৃ অদিত কুমাৰ দেব আৰু মাতৃ দিপ্তি ৰাণী দেব। তেওঁৰ এগৰাকী ডাঙৰ ভনী, সেতু, আৰু এগৰাকী সৰু ভনী, স্মৃতি আছে।<ref>{{Cite news |script-title=bn:সিনেমাৰ গানে অবন্তী সিঁথি |url=https://www.dailynayadiganta.com/entertainment/603389/%E0%A6%B8%E0%A6%BF%E0%A6%A8%E0%A7%87%E0%A6%AE%E0%A6%BE%E0%A6%B0-%E0%A6%97%E0%A6%BE%E0%A6%A8%E0%A7%87-%E0%A6%85%E0%A6%AC%E0%A6%A8%E0%A7%8D%E0%A6%A4%E0%A7%80-%E0%A6%B8%E0%A6%BF%E0%A6%81%E0%A6%A5%E0%A6%BF |archive-url=https://web.archive.org/web/20211008045103/https://www.dailynayadiganta.com/entertainment/603389/%E0%A6%B8%E0%A6%BF%E0%A6%A8%E0%A7%87%E0%A6%AE%E0%A6%BE%E0%A6%B0-%E0%A6%97%E0%A6%BE%E0%A6%A8%E0%A7%87-%E0%A6%85%E0%A6%AC%E0%A6%A8%E0%A7%8D%E0%A6%A4%E0%A7%80-%E0%A6%B8%E0%A6%BF%E0%A6%81%E0%A6%A5%E0%A6%BF |archive-date=8 October 2021 |access-date=31 March 2025 |work=Daily Naya Diganta |language=bn |title=আৰ্কাইভ কপি |archivedate=7 October 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20211007095533/https://www.dailynayadiganta.com/entertainment/603389/%E0%A6%B8%E0%A6%BF%E0%A6%A8%E0%A7%87%E0%A6%AE%E0%A6%BE%E0%A6%B0-%E0%A6%97%E0%A6%BE%E0%A6%A8%E0%A7%87-%E0%A6%85%E0%A6%AC%E0%A6%A8%E0%A7%8D%E0%A6%A4%E0%A7%80-%E0%A6%B8%E0%A6%BF%E0%A6%81%E0%A6%A5%E0%A6%BF |deadurl=yes }}</ref> তেওঁ জামালপুৰ চৰকাৰী ছাত্ৰী উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয়ত মাধ্যমিক শিক্ষা সম্পূৰ্ণ কৰিছিল আৰু একে প্ৰতিষ্ঠানৰপৰা উচ্চতৰ মাধ্যমিক শিক্ষা গ্ৰহণ কৰিছিল। তাৰ পাছত জাহাঙ্গীৰনগৰ বিশ্ববিদ্যালয়ৰপৰা স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰিছিল।<ref>{{Cite news |script-title=bn:'কাপ সং' দিয়ে ভাইৰাল হওয়া অবন্তীৰ গল্প |url=https://www.ekushey-tv.com/entertainment/music/49912 |access-date=31 March 2025 |work=Ekushey TV |language=bn}}</ref> ১৫ নৱেম্বৰ ২০২৩ তাৰিখে তেওঁ অমিত দেৰ সৈতে বিবাহবন্ধনত আবদ্ধ হৈছিল।<ref>{{Cite news |date=16 December 2023 |script-title=bn:'শিসকন্যা' অবন্তি বিয়ে কৰলেন লণ্ডনপ্ৰবাসীকে |url=https://www.prothomalo.com/entertainment/song/ivj16oczec |access-date=31 March 2025 |work=Prothom Alo |language=bn}}</ref> ==কৰ্মজীৱন== শৈশৱৰেপৰা অবন্তী সিঁথিৰ সংগীতৰ প্ৰতি গভীৰ আগ্ৰহ আছিল। পিতৃ-মাতৃৰ উদ্যোগত তেওঁ সুশান্ত দেব কণুৰপৰা সংগীত শিক্ষা ল’লে।<ref>{{Cite news |date=20 January 2017 |title=Bangladeshi Sithi on Zee Bangla |url=https://www.daily-sun.com/printversion/details/199904 |access-date=4 April 2025 |work=Daily Sun |language=en}}</ref> কণমানি কালতে তেওঁ গিটাৰ আৰু হাৰমোনিয়াম বজাব শিকিছিল। কলেজ সময়ছোৱাত, তেওঁ বিভিন্ন অনুষ্ঠানত সঙ্গীত পৰিৱেশন কৰিছিল।<ref>{{Cite news |last=Ahmed |first=Kausar |date=13 January 2021 |script-title=bn:আৰিফিন শুভকে বেছে নিলেন অবন্তী সিঁথি |url=https://www.channelionline.com/%E0%A6%86%E0%A6%B0%E0%A6%BF%E0%A6%AB%E0%A6%BF%E0%A6%A8-%E0%A6%B6%E0%A7%81%E0%A6%AD%E0%A6%95%E0%A7%87-%E0%A6%AC%E0%A7%87%E0%A6%9B%E0%A7%87-%E0%A6%A8%E0%A6%BF%E0%A6%B2%E0%A7%87%E0%A6%A8-%E0%A6%85/ |access-date=31 March 2025 |work=Channel i |language=bn}}</ref> ২০০৩ আৰু ২০০৪ চনত তেওঁ লোকগীত আৰু নজৰুল সংগীতৰ বাবে ৰাষ্ট্ৰীয় বঁটা লাভ কৰিছিল। ২০০৫ চনত ক্লাসিক আৰু লোকগীতৰ বাবে উস্তাদ আলাউদ্দিন খান স্বৰ্ণপদক লাভ কৰে।<ref>{{Cite news |script-title=bn:'কাপ সং' দিয়ে ভাইৰাল হওয়া অবন্তীৰ গল্প |url=https://www.ekushey-tv.com/%E0%A6%95%E0%A6%BE%E0%A6%AA-%E0%A6%B8%E0%A6%82-%E0%A6%A6%E0%A6%BF%E0%A7%9F%E0%A7%87-%E0%A6%AD%E0%A6%BE%E0%A6%87%E0%A6%B0%E0%A6%BE%E0%A6%B2-%E0%A6%B9%E0%A6%93%E0%A7%9F%E0%A6%BE-%E0%A6%85%E0%A6%AC%E0%A6%A8%E0%A7%8D%E0%A6%A4%E0%A7%80%E0%A6%B0-%E0%A6%97%E0%A6%B2%E0%A7%8D%E0%A6%AA/49912 |access-date=14 April 2025 |work=Ekushey TV |language=bn}}</ref> ২০১২ চনত তেওঁ ''ক্ল’জআপ ১''ত প্ৰতিযোগিতা কৰি শীৰ্ষ ১০ স্থান অৰ্জন কৰিছিল। তেওঁ ব্ৰহ্মপুত্ৰ আৰু গঙ্গাৰ দুই বাংলাত প্ৰশংসা লাভ কৰিছিল ''সা ৰে গা মা পা''ৰ ৯ম ছিজনত অতিথি শিল্পী হিচাপে। ==ডিস্কগ্ৰাফি== {| class="wikitable sortable" ! বছৰ ! চলচ্চিত্ৰ ! গীত শিৰোনাম ! চলচ্চিত্ৰৰ পৰিচালক ! Ref |- |২০২১ |নেটৱৰ্কেৰ বাইৰে |''ৰূপকথা জগত'' |মিজানুৰ ৰহমান আৰিয়ান |<ref>{{Cite news |script-title=bn:প্লেব্যাকে অবন্তী সিঁথি |url=https://www.dailyjanakantha.com/details/article/595255/%E0%A6%AA%E0%A7%8D%E0%A6%B2%E0%A7%87%E0%A6%AC%E0%A7%8D%E0%A6%AF%E0%A6%BE%E0%A6%95%E0%A7%87-%E0%A6%85%E0%A6%AC%E0%A6%A8%E0%A7%8D%E0%A6%A4%E0%A7%80-%E0%A6%B8%E0%A6%BF%E0%A6%81%E0%A6%A5%E0%A6%BF/ |access-date=31 March 2025 |work=Janakantha |language=bn |title=আৰ্কাইভ কপি |archivedate=7 October 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20211007095532/https://www.dailyjanakantha.com/details/article/595255/%E0%A6%AA%E0%A7%8D%E0%A6%B2%E0%A7%87%E0%A6%AC%E0%A7%8D%E0%A6%AF%E0%A6%BE%E0%A6%95%E0%A7%87-%E0%A6%85%E0%A6%AC%E0%A6%A8%E0%A7%8D%E0%A6%A4%E0%A7%80-%E0%A6%B8%E0%A6%BF%E0%A6%81%E0%A6%A5%E0%A6%BF/ |deadurl=yes }}</ref> |} ==বঁটাসমূহ== {| class="wikitable sortable" ! প্ৰাপ্তিৰ তাৰিখ ! বঁটাৰ নাম ! শ্ৰেণী ! চলচ্চিত্ৰ ! ফলাফল |- |২০২১ |Blender's Choice—The Daily Star OTT & Digital Content Awards |সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ গায়িকা |নেটৱৰ্কাৰ বাইৰে |{{Won}} |- |২৭ মে ২০২২ |২৩তম মেৰিল–প্ৰথম আলো বঁটা |সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ মহিলা গায়িকা |নেটৱৰ্কাৰ বাইৰে (ৰূপকথা জগত) |{{Won}} |} ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * [https://open.spotify.com/artist/3QwtOisk1svWYK0nQNK1xv অবন্তী সিঁথি] on Spotify * {{YouTube|channel=UCJSzp08SsdBLHPzOAhTsLuw}} [[শ্ৰেণী:বাংলাদেশৰ কণ্ঠশিল্পী]] [[শ্ৰেণী:বাংলাদেশৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:বাংলাদেশী হিন্দু]] 04550ha7ucc56mf6wmwek2jhcoh20cm 0 130265 603190 601949 2026-04-27T07:35:14Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 0 sources and tagging 3 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 603190 wikitext text/x-wiki {{Infobox religious biography | image = Arsafm Qudrat E Khoda.jpg | caption = ২০২৫ চনত ড. কুদৰত এ খোদা | native_name = | name = আৰছাম কুদৰত এ খোদা | honorific prefix = [[ইমাম]] | birth_date = {{Birth date|1985|06|16|df=y}} | children = ৪ | native_name_lang = | birth_place = ১৫৪ আৰামবাগ, মতিঝীল, [[ঢাকা]]। | office1 = [[দেৱানবাগ শ্বৰীফ|দেৱানবাগ শ্বৰীফৰ]] পৰিচালক, সমন্বয়ক আৰু সমস্যা সমাধানকাৰী | title = | nationality = {{ubl|{{BAN}}}} | spouse = নাদিয়া এ খোদা | website = {{URL|qudratekhoda.net}} | religion = [[ইছলাম]] | denomination = [[চুফীবাদ]] | philosophy = [[চুফীবাদ]] | predecessor = [[চৈয়দ মাহবুব এ খোদা]] | module = {{Infobox Arabic name|embed=yes | ism = Arsafm Qudrat-e-Khudā<br />ارسافم قدرةِ خدا | nasab = Sayyid Maḥbūb-e-Khudā<br />سيد محبوبِ خدا | laqab = Imām al-Aʿẓam<br />إمام الأعظم }} | parents = [[চৈয়দ মাহবুব এ খোদা]] এবং চৈয়দা হামিদা বেগম | founder = কদৰ ফাউণ্ডেচন | othername = কদৰ ({{lang|ar|قدر}}) | home_town = ব্ৰহ্মনবাৰীয়া | citizenship = [[বাংলাদেশী]] | awards = * বাংলাদেশৰ পিপলছ ইউনিভাৰ্চিটিৰ পৰা শ্ৰেষ্ঠ নেতৃত্বৰ বঁটা * আমেৰিকান ইণ্টাৰনেশ্যনেল ইউনিভাৰ্চিটি-বাংলাদেশৰ পৰা কমিউনিটি লিডাৰশ্বিপ বঁটা | education = ইছলামিক ধৰ্মতত্ত্বত পি এইচ ডি ইছলামিক অধ্যয়নত স্নাতক আৰু স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী }} '''আৰছাম কুদৰত এ খোদা''' (জন্ম: ১৬ জুন ১৯৮৫) এজন ইছলামি পণ্ডিত, চুফী, লেখক আৰু ধৰ্মীয় নেতা। তেওঁ দেৱানবাগ শৰীফৰ পৰিচালক<ref>{{Cite web|url=https://dewanbagsharif.org/|accessdate=2025-12-10|title=Dewanbag Sharif - Sufi Emperor Hazrat Dewanbaghi (RA)|language=en-US|date=2024-10-15}}</ref>, যিটো এটা চুফী সংগঠন, য’ত তেওঁ মুহাম্মদী ইছলামৰ নীতিসমূহ শিক্ষা দিয়ে<ref>{{Cite news|date=2025-01-03|language=en|title=Muhammadi Islam: Your Path to Authentic Peace & Spiritual Revival - Muhammadi Islam|url=https://muhammadiislam.org/|accessdate=2025-12-10}}</ref>, মুৰাকাবা আৰু ইছলামী ধৰ্মীয় আচাৰ-অনুষ্ঠান পালন কৰাৰ জৰিয়তে আধ্যাত্মিক জাগৰণৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰে।<ref>{{Cite journal|last=Qudrat E Khoda|first=Arsafm|title=Philosophy of Spiritual Meditation|url=https://www.researchgate.net/publication/380974770_Philosophy_of_Spiritual_Meditation|journal=Academic Journal on Arts & Humanities Education (AJAHE)|publisher=ResearchGate|accessdate=2025-11-30}}</ref> ইয়াৰ উপৰিও তেওঁ কদৰ ফাউণ্ডেশ্যনৰ প্ৰতিষ্ঠাতা আৰু অধ্যক্ষ।<ref>{{Cite web|title=About – Qadr Foundation|url=https://qadr.foundation/about-us/|accessdate=2025-12-10|language=en-US}}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> এই প্ৰতিষ্ঠানটো এটা দাতব্য আৰু ধৰ্মীয় সংস্থা, যিয়ে সমাজকল্যাণমূলক কাৰ্যসূচী পৰিচালনা কৰে।<ref name=":2">{{Cite news|url=https://www.dhakapost.com/probash/392940|title=মালয়েশিয়ায় পবিত্ৰ ঈদে মিলাদুন্নবী (সা.) পালিত|last=সৌৰভ|first=এস এ|date=2025-09-07|publisher=ঢাকা পোস্ট|accessdate=2025-12-08}}</ref><ref name=":3">{{Cite news|url=https://www.banglaedition.com/migration/2025/09/07/248476|title=মালয়েশিয়ায় ঈদে মিলাদুন্নবী (সা.) পালিত|date=2025-09-07|publisher=বাংলা এডিশন|accessdate=2025-12-08}}</ref><ref name=":0">{{Cite news|last=Hasan|first=Mehedi|date=2025-05-21|language=en-US|url=https://janorob.com/islam/sufism/1077/|title=দেওয়ানবাগীৰ উত্তৰসূৰি কুদৰত এ খোদা: জন্ম, শিক্ষা, কৰ্মজীবন, সামাজিক সেবা ও আন্তৰ্জাতিক সুফি কাৰ্যক্ৰম|accessdate=2025-12-10|publisher=জনৰব|archivedate=2025-12-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20251228133436/https://janorob.com/islam/sufism/1077/|deadurl=yes}}</ref><ref name=":1">{{Cite news|url=https://www.jaijaidin.news/details/10248/santir-barta-chriye-dhakay-bisw-aseke-rasul-smmeln-onushthit|title=শান্তিৰ বাৰ্তা ছড়িয়ে ঢাকায় বিশ্ব আশেকে ৰাসুল সম্মেলন অনুষ্ঠিত|date=2025-12-12|publisher=যায়যায়দিন|accessdate=2025-12-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20251212151259/https://www.jaijaidin.news/details/10248/santir-barta-chriye-dhakay-bisw-aseke-rasul-smmeln-onushthit|archivedate=2025-12-12}}</ref> == প্ৰাথমিক জীৱন আৰু পৰিয়াল == কুদৰত-এ-খোদাৰ জন্ম ১৯৮৫ চনৰ ১৬ জুনত ঢাকাৰ মতিঝিলৰ ১৫৪ নম্বৰ আৰামবাগত এটা ঐতিহ্যবাহী ধৰ্মীয় পৰিয়ালত হয়। ১৪০৫ হিজৰিৰ পবিত্ৰ ৰমজান মাহৰ শবে কদৰত তেওঁৰ জন্ম হোৱাৰ বাবে তেওঁৰ ডাকনাম “কদৰ” ৰখা হয়। তেওঁ দেৱানবাগ শৰীফৰ প্ৰতিষ্ঠাতা সৈয়দ মাহবুব-এ-খোদা আৰু চৈয়দা হামিদা বেগমৰ পুত্ৰ।<ref name=":0" /> তেওঁৰ নানাজন আছিল প্ৰখ্যাত চুফী পীৰ সৈয়দ আবুল ফজল চুলতান আহমেদ, যিজন “চন্দ্ৰপুৰী” নামেৰেও পৰিচিত। কুদৰত-এ-খোদা দৰবাৰৰ ধৰ্মীয় পৰিবেশত ডাঙৰ-দীঘল হয়। ইয়াৰ ফলস্বৰূপে তেওঁ পিতৃ-মাতৃৰ ওচৰৰ পৰাই তাসাউফ আৰু মুহাম্মদী ইছলাম সম্পৰ্কে দৃঢ় জ্ঞান লাভ কৰাৰ সুযোগ পায় আৰু কিশোৰ অৱস্থাতেই দৰবাৰৰ বিভিন্ন কাৰ্যত সক্ৰিয়ভাৱে জড়িত হয়।<ref name=":0" /> == শিক্ষা == মাধ্যমিক আৰু উচ্চমাধ্যমিক শিক্ষা সম্পূৰ্ণ কৰাৰ পিছত তেওঁ দ্য পিপলছ ইউনিভাৰ্ছিটি অৱ বাংলাদেশৰ পৰা ইছলামিক ষ্টাডিজত স্নাতক আৰু স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী লাভ কৰে। তাৰ পাছত তেওঁ আয়াৰলেণ্ডৰ পৰা ধৰ্মতত্ত্বত পিএইচডি ডিগ্ৰী অৰ্জন কৰে।<ref name=":0" /> == কেৰিয়াৰ == শিক্ষাজীৱন সম্পন্ন কৰাৰ পিছত কুদৰত-এ-খোদাই দ্য পিপলছ ইউনিভাৰ্ছিটি অৱ বাংলাদেশৰ ইছলামিক ষ্টাডিজ বিভাগত প্ৰভাষক হিচাপে তেওঁৰ শিক্ষকতা জীৱন আৰম্ভ কৰে। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ ফাৰ ইষ্ট ইণ্টাৰনেচনেল ইউনিভাৰ্ছিটিৰ ইছলামিক ষ্টাডিজ বিভাগত সহকাৰী অধ্যাপক হিচাপে যোগদান কৰে।<ref name=":0" /><ref>{{Cite web|title=About - Imam Dr. Qudrat E Khoda|url=https://qudratekhoda.net/about/|accessdate=2025-12-10|language=en-US|date=2022-09-06}}</ref> == ধৰ্মীয় নেতৃত্ব == ২০১৩ চনত সৈয়দ মাহবুব-এ-খোদাই কুদৰত-এ-খোদাক দেওয়ানবাগ শৰীফৰ সমস্যা সমাধানকাৰী আৰু সমন্বয়কাৰী হিচাপে নিযুক্ত কৰে। ২৮ ডিচেম্বৰ ২০২০ তাৰিখে তেওঁৰ মৃত্যুৰ<ref>{{Cite news|url=https://www.bbc.com/bengali/news-55463768|title=দেওয়ানবাগী পীৰ হিসাবে পৰিচিত সৈয়দ মাহবুবেৰ উত্থান যেভাবে|date=2020-12-28|publisher=BBC Bangla|accessdate=2025-12-10}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.thedailystar.net/city/news/syed-mahbub-e-khuda-dewanbagi-passes-away-2018453|title=Syed Mahbub-e-Khuda Dewanbagi passes away|date=2020-12-28|publisher=দ্য ডেইলি স্টাৰ|language=en}}</ref> আগতে জাৰি কৰা এটা আনুষ্ঠানিক ওছিয়তৰ জৰিয়তে মাহবুব-এ-খোদাই কুদৰত-এ-খোদাক তেওঁৰ আধ্যাত্মিক আৰু প্ৰাতিষ্ঠানিক উত্তৰাধিকাৰী হিচাপে নিৰ্বাচন কৰে।<ref name=":1" /><ref>{{Cite web|title=The Holy Osyoth (Will) - Dewanbag Sharif|url=https://dewanbagsharif.org/the-holy-osyoth-will/|accessdate=2025-12-10|date=2022-04-18|language=en-US}}</ref> এই মনোনয়নৰ পাছত কুদৰত-এ-খোদাই ২০২১ চনত আনুষ্ঠানিকভাৱে দেওয়ানবাগ শৰীফৰ দায়িত্ব গ্ৰহণ কৰে। বৰ্তমান তেওঁ এই প্ৰতিষ্ঠানটোৰ নেতৃত্ব দি আছে আৰু তেওঁৰ পিতৃয়ে প্ৰতিষ্ঠা কৰা আধ্যাত্মিক বংশধাৰাৰ অনুসাৰে মুহাম্মদী ইছলামৰ অনুসাৰীক পথপ্ৰদৰ্শন কৰি আহিছে।<ref name=":0" /><ref name=":1" /> == কাৰ্যকলাপ == === আদালত সম্পৰ্কীয় কাম-কাজ === কুদৰত-এ-খোদাই সাপ্তাহিক খুতবা প্ৰদান কৰে, যিবোৰ বাংলাদেশ আৰু বিদেশৰ বিভিন্ন দেওয়ানবাগ শৰীফ কেন্দ্ৰত সজীৱভাৱে সম্প্ৰচাৰ কৰা হয়। তেওঁৰ খুতবাবোৰত সুফিবাদ আৰু ইছলামি শিক্ষাৰ পৰা আহৰণ কৰা বিষয়সমূহৰ ওপৰত আলোকপাত কৰা হয়। ইয়াৰ ভিতৰত আত্মশুদ্ধি, নৈতিক চৰিত্ৰ, আল্লাহৰ প্ৰতি ভক্তি, মানৱতাৰ প্ৰতি ভালপোৱা আৰু সমাজত ব্যক্তিৰ নৈতিক দায়িত্ব অন্তৰ্ভুক্ত। আধ্যাত্মিক নিৰ্দেশনাৰ উপৰিও তেওঁৰ বক্তৃতাসমূহত সমসাময়িক সামাজিক বিষয়সমূহো আলোচনা কৰা হয়, য’ত ঐক্য, কৰুণা আৰু শান্তিপূৰ্ণ সহাবস্থানৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰা হয়।<ref>{{Cite web|title=Imam Dr. Qudrat E Khoda’s Teachings {{!}} Tasawwuf & Ethics|url=https://qudratekhoda.net/teachings/|accessdate=2025-12-10|date=2025-07-20|language=en-US}}</ref> ইয়াৰ উপৰিও কুদৰত-এ-খোদাই দেওয়ানবাগ দৰবাৰত বিস্তৃত ধৰ্মীয় আৰু শিক্ষামূলক কাৰ্যসূচীৰ আয়োজন আৰু তত্ত্বাৱধানত সক্ৰিয়ভাৱে জড়িত থাকে। এই কাৰ্যসূচীসমূহৰ ভিতৰত বিশ্ব আশেকে ৰাসূল সম্মেলন<ref name=":1" /><ref>{{Cite news|url=https://www.jugantor.com/country-news/777680|title=ত্ৰিশালে আশেকে ৰাসুল (সা.) সম্মেলন|date=2024-02-23|publisher=দৈনিক যুগান্তৰ|accessdate=2025-12-10}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.deshrupantor.com/492444/%E0%A6%A4%E0%A7%8D%E0%A6%B0%E0%A6%BF%E0%A6%B6%E0%A6%BE%E0%A6%B2%E0%A7%87-%E0%A6%AC%E0%A6%BF%E0%A6%B6%E0%A7%8D%E0%A6%AC-%E0%A6%86%E0%A6%B6%E0%A7%87%E0%A6%95%E0%A7%87-%E0%A6%B0%E0%A6%BE%E0%A6%B8%E0%A7%81%E0%A6%B2-%E0%A6%B8%E0%A6%BE.-%E0%A6%B8%E0%A6%AE%E0%A7%8D%E0%A6%AE%E0%A7%87%E0%A6%B2%E0%A6%A8|title=ত্ৰিশালে বিশ্ব আশেকে ৰাসুল (সা.) সম্মেলন|date=2024-02-27|publisher=দৈনিক দেশ ৰূপান্তৰ|accessdate=2025-12-10}}</ref>, ঈদ-এ-মিলাদুন্নবী<ref name=":2" /><ref name=":3" /><ref>{{Cite news|url=https://mzamin.com/news.php?news=178969|title=ঈদে মিলাদুন্নবী উপলক্ষ্যে বৰ্ণাঢ্য শোভাযাত্ৰা অনুষ্ঠিত|date=2025-09-07|publisher=মানবজমিন}}</ref>, আশুৰা, শবে কদৰ আৰু শবে বৰাত, লগতে বিভিন্ন চেমিনাৰ, প্ৰশিক্ষণ অধিৱেশন (তা’লিম) আৰু মুহাম্মদী ইছলামৰ শিক্ষাৰ ওপৰত উৎসৰ্গিত আলোচনা ফ’ৰাম অন্তৰ্ভুক্ত। এই কাৰ্যসূচীসমূহে আধ্যাত্মিক সচেতনতা বৃদ্ধি, নৈতিক বিকাশ আৰু বিভিন্ন অঞ্চলৰ অনুসাৰীৰ মাজত ঐক্য গঢ়ি তোলে।<ref>{{Cite news|url=https://www.channelionline.com/the-holy-eid-miladunnabi-is-the-best-eid-of-all-creation-professor-dr-qudrat-is-god/|title=পবিত্ৰ ঈদে মিলাদুন্নবি সৃষ্টিকূলেৰ শ্ৰেষ্ঠ ঈদ: প্ৰফেসৰ ড. কুদৰত এ খোদা|date=2025-08-31|publisher=চ্যানেল আই|accessdate=2025-12-10}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.dailysokalersomoy.com/news/133654|title=পবিত্ৰ ঈদে মিলাদুন্নবি (সা.) উপলক্ষ্যে আলোচনা সভা অনুষ্ঠিত|date=2025-08-28|publisher=দৈনিক সকালেৰ সময়|accessdate=2025-12-10}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://mzamin.com/news.php?news=177468|title=পবিত্ৰ ঈদে মিলাদুন্নবি উপলক্ষ্যে আলোচনা সভা অনুষ্ঠিত|date=2025-08-27|publisher=মানবজমিন|accessdate=2025-12-10}}</ref> === সামাজিক আৰু মানৱীয় কাম-কাজ === ১৯৯৩ চনত, মাত্ৰ ৮ বছৰ বয়সত তেওঁ সমাজসেৱামূলক সংগঠন “ইনসানিয়াত ক্লাব” প্ৰতিষ্ঠা কৰে। এই সংগঠনৰ জৰিয়তে তেওঁ বিভিন্ন সামাজিক আৰু দাতব্য কাৰ্যসূচী পৰিচালনা কৰে। লগতে তেওঁ দেওয়ানবাগ শৰীফৰ জৰিয়তো সামাজিক আৰু দাতব্য কাৰ্যকলাপসমূহ তত্ত্বাৱধান কৰে। ইয়াৰ ভিতৰত খাদ্য বিতৰণ, দুৰ্যোগকালীন ত্ৰাণ বিতৰণ আৰু শিক্ষামূলক কাৰ্যসূচী অন্তৰ্ভুক্ত।<ref name=":0" /> ২০২০ চনত তেওঁ এটা অলাভজনক সংস্থা '''কদৰ ফাউণ্ডেশ্যন''' প্ৰতিষ্ঠা কৰে। এই সংস্থাই ইছলামি নীতিমালাৰ আধাৰত মানৱিক সহায়তা প্ৰদান কৰে। ইয়াৰ ভিতৰত পথশিশুসকলৰ বাবে আহাৰ বিতৰণ, শীতকালীন ত্ৰাণ বিতৰণ আৰু বানপীড়িত সম্প্ৰদায়সমূহৰ বাবে দুৰ্যোগ মোকাবিলা, শিক্ষা আৰু বিনামূলীয়া চিকিৎসা সেৱা প্ৰদান অন্তৰ্ভুক্ত।<ref name=":2" /><ref name=":3" /><ref>{{Cite web|title=Community Welfare: Nourishing Hope, Our Food Programs – Qadr Foundation|url=https://qadr.foundation/service/community-welfare/|accessdate=2025-12-10|language=en-US}}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web|title=Our Works – Qadr Foundation|url=https://qadr.foundation/our-works/|accessdate=2025-12-10}}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> === কাৰ্য্য পৰিকল্পনা আৰু পদক্ষেপ === সুফিসকলৰ মাজত ঐক্যৰ অভাৱৰ বাবে বিভিন্ন সময়ত সুফি সম্প্ৰদায় আৰু সংগঠনসমূহৰ বিৰুদ্ধে নিৰ্যাতন, আক্ৰমণ আৰু ধ্বংসযজ্ঞৰ ঘটনা ঘটিছে।<ref>{{Cite news|url=https://dbcnews.tv/articles/%E0%A6%AE%E0%A6%BE%E0%A6%9C%E0%A6%BE%E0%A6%B0-%E0%A6%A6%E0%A6%B0%E0%A6%AC%E0%A6%BE%E0%A6%B0-%E0%A6%B0%E0%A6%95%E0%A7%8D%E0%A6%B7%E0%A6%BE%E0%A6%B0%E0%A7%8D%E0%A6%A5%E0%A7%87-%E0%A6%AA%E0%A6%BF%E0%A6%B0-%E0%A6%AE%E0%A6%BE%E0%A6%B6%E0%A6%BE%E0%A7%9F%E0%A7%87%E0%A6%96%E0%A6%A6%E0%A7%87%E0%A6%B0-%E0%A6%B8%E0%A6%82%E0%A6%97%E0%A6%A0%E0%A6%A8-%E0%A6%AC%E0%A6%BF%E0%A6%B6%E0%A7%8D%E0%A6%AC-%E0%A6%B8%E0%A7%81%E0%A6%AB%E0%A7%80-%E0%A6%B8%E0%A6%82%E0%A6%B8%E0%A7%8D%E0%A6%A5%E0%A6%BE%E0%A6%B0-%E0%A7%AA-%E0%A6%A6%E0%A6%AB%E0%A6%BE-%E0%A6%A6%E0%A6%BE%E0%A6%AC%E0%A6%BF|title=মাজাৰ দৰবাৰ ৰক্ষাৰ্থে পিৰ মাশায়েখদেৰ সংগঠন বিশ্ব সুফী সংস্থাৰ ৪ দফা দাবি|date=2025-01-23|accessdate=2025-12-10|publisher=ডিবিসি নিউজ}}</ref> কুদৰত-এ-খোদা এটা সংগঠনৰ জৰিয়তে সুফিবাদী গোষ্ঠীসমূহক একত্ৰিত কৰাৰ প্ৰচেষ্টাত জড়িত। ২০২৪ চনত তেওঁ বিশ্বব্যাপী সুফিসকলৰ মাজত সমন্বয় সাধন আৰু সুফি সম্প্ৰদায়সমূহক নিপীড়ন আৰু বৈষম্যৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিবাদ কৰিবলৈ '''বিশ্ব সুফি সংস্থা''' প্ৰতিষ্ঠাৰ উদ্যোগত অংশগ্ৰহণ কৰে। এই সংস্থাৰ জৰিয়তে তেওঁ বিশ্বব্যাপী সুফিসকলৰ মুখামুখি হোৱা প্ৰত্যাহ্বানসমূহ মোকাবিলাৰ বাবে মিলিত কাৰ্যসূচী, সচেতনতা অভিযান আৰু বৈশ্বিক সমৰ্থনত ভূমিকা গ্ৰহণ কৰে।<ref>{{Cite news|url=https://www.newagebd.net/post/politics/256169/global-sufi-organisation-presents-4-point-demand|title=Global Sufi Organisation presents 4-point demand|date=2025-01-24|publisher=নিউ এজ|accessdate=2025-12-10|language=en}}</ref> বৰ্তমান তেওঁ সংস্থাটোৰ উচ্চ নিৰ্বাহী বৰ্ডৰ সদস্য হিচাপে দায়িত্ব পালন কৰি আছে।<ref>{{Cite web|title=Leadership of Imam Dr. Qudrat E Khoda|url=https://qudratekhoda.net/leadership/|accessdate=2025-12-10|date=2025-07-20}}</ref> == প্ৰকাশন == আৰছাম কুদৰত এ খোদাই [[বঙালী ভাষা|বাংলা]] আৰু [[ইংৰাজী ভাষা|ইংৰাজী]] উভয় ভাষাতে বিভিন্ন ধৰ্মীয়, আধ্যাত্মিক আৰু শৈক্ষিক [[কিতাপ|গ্ৰন্থ]] আৰু গৱেষণা পত্ৰ লিখিছে ৷ তেওঁৰ লেখাসমূহ মূলতঃ ধৰ্মীয়, [[চুফীবাদ|চুফী]], আধ্যাত্মিক শুদ্ধিকৰণ, নৈতিকতা আৰু মানৱ কল্যাণ বিষয়ৰ ওপৰত। === কিতাপ === * ''মোৰ্শেদেৰ দৰবাৰে মুৰিদেৰ কৰণীয়'': এই প্ৰকাশনে শিষ্যসকলৰ বাবে নিৰ্দেশনা প্ৰদান কৰে, মূল আধ্যাত্মিক অনুশীলন আৰু শিষ্টাচাৰৰ ৰূপৰেখা দাঙি ধৰে, আৰু ''চুফী'' পৰম্পৰাত শিষ্য-সমনীয়া সম্পৰ্কৰ ওপৰত পোহৰ পেলায়।<ref name=":4">{{Cite web|title=Publications {{!}} Imam Dr. Qudrat E Khoda — Books & Writings|url=https://qudratekhoda.net/publications/|accessdate=2025-12-10|date=2025-07-20|language=en-US}}</ref> * ''মোহাম্মদী ইসলাম তালিম'' (২০২৩)<ref name=":4" /> * ''হজৰত মাহবুব-এ-খোদা দেওয়ানবাগী'' (২০২৫): [[দেৱানবাগ শ্বৰীফ|দেৱানবাগ শ্বৰীফৰ]] প্ৰতিষ্ঠাপকৰ জীৱনী ৷<ref name=":4" /> * ''মোহাম্মদী ইসলাম তালিম (পুস্তিকা)'' (২০২৫): ''মোহাম্মদী ইছলামৰ তালিমৰ'' সংক্ষিপ্ত সংস্কৰণ।<ref name=":4" /> === গৱেষণা পত্ৰ === * ''তাসাউফ: আল্লাহৰ আদিম জ্ঞানৰ বিজ্ঞান'' (২০১৯; ইংৰাজী): [[চুফীবাদ|চুফীবাদক]] ঐশ্বৰিক উপলব্ধি, আত্মশুদ্ধি, আৰু আধ্যাত্মিক আৰোহণৰ বৈজ্ঞানিক পথ হিচাপে অন্বেষণ কৰে।<ref name=":4" /><ref>{{Cite journal|last=Qudrat E Khoda|first=Arsafm|title=TASAUF: THE SCIENCE OF PRIMITIVE KNOWLEDGE OF ALLAH.|url=http://www.journalijar.com/article/27702/tasauf:-the-science-of-primitive-knowledge-of-allah/|journal=International Journal of Advanced Research (IJAR)|volume=4|date=5 April 2019|pages=702:705|issn=2320-5407|archivedate=3 December 2025|archiveurl=https://web.archive.org/web/20251203155538/https://www.journalijar.com/article/27702/tasauf:-the-science-of-primitive-knowledge-of-allah/|accessdate=2025-12-10|doi=10.21474/IJAR01/8874}}</ref><ref>{{Cite journal|title=TASAUF: THE SCIENCE OF PRIMITIVE KNOWLEDGE OF ALLAH.|url=https://www.academia.edu/39083462/TASAUF_THE_SCIENCE_OF_PRIMITIVE_KNOWLEDGE_OF_ALLAH|journal=International Journal of Advanced Research (IJAR)|date=2019|publisher=academia.edu|page=4|accessdate=2025-12-10}}</ref> * ''মোৰাকাবা: সকল উপাসনাৰ মূল'' (২০১৯; ইংৰাজী): ধ্যান ইবাদত, আত্মশুদ্ধি, আৰু ''মুহাম্মাদী পোহৰৰ'' উপলব্ধিৰ বাবে ভেটি হিচাপে কাম কৰে।<ref name=":4" /><ref>{{Cite journal|last=Qudrat E Khoda|first=Arsafm|title=Meditation: The Root of All Worship|url=https://www.jetir.org/view?paper=JETIR1904I06|journal=JETIR Research Journal|volume=6|publisher=IJ Publication|pages=36:39|issn=2349-5162|archiveurl=https://web.archive.org/web/20251203154435/https://www.jetir.org/view?paper=JETIR1904I06|archivedate=3 December 2025|accessdate=2025-12-10|date=April 2019}}</ref> == বিতৰ্ক == তেওঁৰ পিতা আৰু মুৰ্শিদ চৈয়দ মাহবুব এ খোদাৰ মৃত্যুৰ পাছত, দেৱানবাগ শৰীফ সম্প্ৰদায়ৰ ভিতৰত আধ্যাত্মিক উত্তৰাধিকাৰ সন্দৰ্ভত অভ্যন্তৰীণ মতবিৰোধ দেখা দিয়ে। মাহবুব-এ-খোদাই এটা আনুষ্ঠানিক ওছিয়তৰ জৰিয়তে কুদৰত-এ-খোদাক তেওঁৰ আধ্যাত্মিক উত্তৰাধিকাৰী হিচাপে মনোনীত কৰে; লগতে তেওঁৰ পৰিয়াল আৰু অনুসাৰী সকলে কুদৰত-এ-খোদাৰ নেতৃত্বত চলাৰ আদেশ দিছিল। যদিও আৰম্ভণিতে কুদৰত-এ-খোদাৰ ভায়-বোনসকলে এই সিদ্ধান্ত মেনে লৈছিল, সময়ৰ সৈতে তেওঁলোকে তেওঁৰ নেতৃত্ব মেনে চলা বন্ধ কৰে। পৰৱৰ্তী সময়ত, তেওঁলোকে পৃথক হয় আৰু একে প্ৰতিষ্ঠানৰ নামত ভিন্ন দৰবাৰৰ পৰা কাৰ্যসূচী পৰিচালনা আৰম্ভ কৰে।<ref name=":0" /> == ফটো == <gallery> চিত্ৰ:View_of_World_Asheke_Rasul_(SM.)_Conference.jpg|alt=World Ashek-e-Rasul (PBUH) Conference 2024| বিশ্ব আশেকে ৰাছুল (ছা.) সন্মিলন ২০২৪ </gallery> == লগতে চাওক == * [[চৈয়দ মাহবুব এ খোদা|চৈয়দ মাহবুব ঈশ্বৰ]] * [[দেৱানবাগ শ্বৰীফ]] == তথ্যসূত্ৰসমূহ == {{Reflist}} == বাহ্যিক সংযোগসমূহ == * [https://qudratekhoda.net/ কুদৰত এ খোদা] * [https://qadr.foundation/ কদৰ ফাউণ্ডেচন] [[শ্ৰেণী:ইছলামী ধৰ্মীয় গুৰু]] [[শ্ৰেণী:বাংলাদেশৰ ব্যক্তি]] otrt6ar20vga6v9wlxuughrgnxg2ad0 0 131675 603005 597417 2026-04-26T15:26:39Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 603005 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer | name = ৰিমি বি চেটাৰ্জী | image = | caption = | pseudonym = | birth_date = | birth_place = [[ভাৰত]] | death_date = | death_place = | education = অক্সফোৰ্ড বিশ্ববিদ্যালয় (পি.এইচ.ডি.) | occupation = অধ্যাপিকা, লেখিকা, অনুবাদক | nationality = [[ভাৰতীয়]] | period = আধুনিক, ঐতিহাসিক | genre = উপন্যাস, বিজ্ঞান কল্পকাহিনী, অ-কল্পকাহিনী, কমিক্স | subject = | movement = | influences = | influenced = }} '''ৰিমি বি চেটাৰ্জী''' এগৰাকী ভাৰতীয় বিজ্ঞান কল্পকাহিনী লেখিকা, চিত্ৰনাট্যকাৰ, অনুবাদক, কমিক্স স্ৰষ্টা আৰু ইংৰাজী সাহিত্যৰ প্ৰাক্তন অধ্যাপিকা। তেওঁ কলকাতাৰ যাদৱপুৰ বিশ্ববিদ্যালয়ত অধ্যাপনা কৰিছিল। তেওঁৰ প্ৰথম উপন্যাস ''ছিগনেল ৰেড'' ২০০৫ চনত পেংগুইন ইণ্ডিয়াই প্ৰকাশ কৰে। তাৰ পিছত ''চিটি অৱ লাভ'' (২০০৭) আৰু ''ব্লেক লাইট'' (২০১০) প্ৰকাশ পায়। তেওঁ নিকট-ভৱিষ্যৎ ডিষ্টোপিয়ান আৰু জলবায়ু-কল্পকাহিনী তথা ঐতিহাসিক ফেণ্টাছীৰ বাবে জনাজাত। তেওঁৰ সাম্প্ৰতিক বহু গল্প “এণ্টিচেন্স ইউনিভাৰ্ছ” নামৰ এক বিকল্প, জলবায়ু-সচেতন ভৱিষ্যৎ জগতত অৱস্থিত। তেওঁ ২০১৪ চনৰ যাদৱপুৰ বিশ্ববিদ্যালয় আন্দোলনত সক্ৰিয়ভাৱে অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। ২০২৪ চনত তেওঁ “জিগছা টেল্ছ হাৰ ষ্টোৰি” গল্পৰ বাবে Room আলোচনীৰ Short Forms প্ৰতিযোগিতাত বিজয়ী হয়।<ref>{{Cite web |title=Fiction Contest 2024: The Winners |url=https://roommagazine.com/reading-room/contest-winners/fiction-contest-2024-the-winners/ |website=Room Magazine |access-date=২০২৬-০২-১৫ |language=en}}</ref> ২০২৩ চনত তেওঁ “এ কুৱেশ্বন অৱ চয়ছ” গল্পৰ বাবে Utopia Award লাভ কৰে, যি Reckoning আলোচনীৰ বিশেষ সংখ্যা “Our Beautiful Reward”ত প্ৰকাশ পাইছিল।<ref>{{Cite web |title=2023 Utopia Awards |url=https://locusmag.com/2023/10/2023-utopia-awards/ |website=Locus Magazine |access-date=২০২৬-০২-১৫ |language=en}}</ref> তেওঁৰ উপন্যাসিকা “এৰিসুদান” ২০২১ চনৰ Locus পঢ়া-তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত হৈছিল।<ref>{{Cite web |title=The Year in Review 2021 by Karen Burnham |url=https://locusmag.com/2022/02/the-year-in-review-2021-by-karen-burnham/ |website=Locus Magazine |access-date=২০২৬-০২-১৫ |language=en}}</ref> ২০২২ চনত তেওঁ Hollywood Climate Summit-ৰ Writing Climate Pitchfest-ত চূড়ান্ত প্ৰতিযোগী হিচাপে নিৰ্বাচিত হৈছিল। ==কেৰিয়াৰ== চেটাৰ্জীয়ে ১৯৯৭ চনত অক্সফোৰ্ড বিশ্ববিদ্যালয়ৰপৰা পি.এইচ.ডি. ডিগ্ৰী লাভ কৰে।<ref>{{cite web |title=Dr. Rimi Barnali Chatterjee |url=http://www.jaduniv.edu.in/profile.php?uid=158 |website=যাদৱপুৰ বিশ্ববিদ্যালয় |access-date=২০২৬-০২-১৫}}</ref> ২০০৪ চনৰপৰা তেওঁ যাদৱপুৰ বিশ্ববিদ্যালয়ত অধ্যাপনা আৰম্ভ কৰে।<ref>{{cite web |title=Prof Rimi Barnali Chatterjee |url=https://jaduniv.irins.org/profile/124410 |website=Jadavpur University Faculty Profiles |access-date=২০২৬-০২-১৫ |archivedate=2022-10-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221005230428/https://jaduniv.irins.org/profile/124410 |deadurl=yes }}</ref> ৰিমি বি চেটাৰ্জী এগৰাকী প্ৰখ্যাত ভাৰতীয় লেখিকা, গৱেষক আৰু অনুবাদক, যিয়ে ইংৰাজী সাহিত্যৰ অধ্যাপক হিচাপে যাদৱপুৰ বিশ্ববিদ্যালয়ত কাম কৰিছে। তেওঁ অক্সফোৰ্ড বিশ্ববিদ্যালয়ত পিএইচ.ডি. লাভ কৰি ২০০৪ চনৰপৰা অধ্যাপনা আৰম্ভ কৰিছিল। তেওঁৰ লেখা বিজ্ঞান কল্পকাহিনী, ঐতিহাসিক উপন্যাস আৰু ডিষ্টোপিয়ান গ্ৰন্থসমূহ “এণ্টিচেন্স ইউনিভাৰ্ছ” নামৰ এক ক্লাইমেট‑ফিউচাৰ বিশ্বত স্থাপন। তেওঁ Signal Red, The City of Love আৰু Black Light আদি উপন্যাস লিখিছে আৰু বহু শ্ৰেণীৰ গল্প, অণুগল্প আৰু গ্ৰাফিক গল্প প্ৰকাশ কৰিছে। ২০২৩ আৰু ২০২৪ চনত “এ কুৱেশ্বন অৱ চয়ছ” আৰু “জিগছা টেল্ছ হাৰ ষ্টোৰি”ৰ বাবে আন্তৰ্জাতিক বঁটাও লাভ কৰিছে। তেওঁৰ কামক সমালোচকসকলে সমানভাবে স্বীকাৰ কৰিছে। ==গ্ৰন্থপঞ্জী== ===উপন্যাস=== * ''ব্লেক লাইট'' (২০১০)<ref>''Black Light'', নিউ দিল্লী: HarperCollins, ২০১০, {{ISBN|978-81-7223-839-1}}। সমালোচনা: * {{cite news|url=http://daily.bhaskar.com/article/black-light-is-historical-fantasy-1524211.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304044742/http://daily.bhaskar.com/article/black-light-is-historical-fantasy-1524211.html|url-status=dead|archive-date=২০১৬-০৩-০৪|newspaper=Daily Bhaskar|title=Black Light is historical fantasy|first=Kritika|last=Kapoor|date=২০১০-১১-০৬|access-date=2026-02-18|archivedate=2011-07-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110707231709/http://daily.bhaskar.com/article/black-light-is-historical-fantasy-1524211.html|deadurl=yes}} * {{cite news|url=https://www.mid-day.com/news/india-news/article/In-quest-of-light-94941|newspaper=Mid-Day|title=In quest of light|date=২০১০-০৯-১৫|first=Namita|last=Gupta}} * {{cite news|archive-url=https://web.archive.org/web/20100903232749/http://ibnlive.in.com/news/black-light-through-a-glass-darkly/129998-40-101.html|url=http://ibnlive.in.com/news/black-light-through-a-glass-darkly/129998-40-101.html|archive-date=২০১০-০৯-০৩|url-status=dead|newspaper=IBN Live|title=Black Light: Through a glass, darkly|first=Debashree|last=Majumdar|date=২০১০-০৮-৩১|access-date=2026-02-18|archivedate=2010-09-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100903232749/http://ibnlive.in.com/news/black-light-through-a-glass-darkly/129998-40-101.html|deadurl=yes}} * {{cite news|url=http://www.afternoondc.in/book-review/when-truth-is-stranger-than-fiction/article_7583|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304003116/http://www.afternoondc.in/book-review/when-truth-is-stranger-than-fiction/article_7583|url-status=dead|archive-date=২০১৬-০৩-০৪|newspaper=The Afternoon Despatch & Courier|title=When truth is stranger than fiction|date=২০১০-০৮-২৩|access-date=2026-02-18|archivedate=2021-12-06|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211206045432/http://www.afternoondc.in/book-review/when-truth-is-stranger-than-fiction/article_7583|deadurl=yes}}</ref> * ''চিটি অৱ লাভ'' (২০০৭)<ref>''The City of Love'', নিউ দিল্লী: Penguin, ২০০৭, {{ISBN|0-14-310381-4}}। সমালোচনা: * {{cite news|archive-url=https://web.archive.org/web/20080107014911/http://www.hindu.com/lr/2008/01/06/stories/2008010650270500.htm|url=http://www.hindu.com/lr/2008/01/06/stories/2008010650270500.htm|url-status=dead|archive-date=২০০৮-০১-০৭|newspaper=The Hindu|department=Literary Review|title=Ambiguous journey|first=Sumana|last=Roy|date=২০০৮-০১-০৬|access-date=2026-02-18|archivedate=2008-01-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080107014911/http://www.hindu.com/lr/2008/01/06/stories/2008010650270500.htm|deadurl=yes}} * {{cite news|url=http://www.telegraphindia.com/1071130/asp/opinion/story_8603536.asp|newspaper=The Telegraph (India)|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304034125/http://www.telegraphindia.com/1071130/asp/opinion/story_8603536.asp|url-status=dead|archive-date=২০১৬-০৩-০৪|department=Opinion|title=Paperback Pickings: Inside the temple of the mind|date=২০০৭-১১-৩০}} * {{cite news|url=https://www.hindustantimes.com/india/the-fantastic-voyage/story-U1DcRZKFme5MoypqAhg44L_amp.html|newspaper=Hindustan Times|date=২০০৭-১২-০৩|first=Kalpish|last=Ratna|title=The fantastic voyage}} * {{cite news|url=https://www.tribuneindia.com/2008/20080713/spectrum/book9.htm|newspaper=The Sunday Tribune|title=Spice and spirituality|first=Madhusree|last=Chatterjee|date=২০০৮-০৭-১৩}} * {{cite news|archive-url=https://web.archive.org/web/20080213164119/http://www.deccanherald.com/Content/Feb102008/books2008020951356.asp|url=http://www.deccanherald.com/Content/Feb102008/books2008020951356.asp|url-status=dead|archive-date=২০০৮-০২-১৩|newspaper=Deccan Herald|first=S. Nanda|last=Kumar|date=২০০৮-০২-১০|title=Setting sail into history}} * {{cite news|newspaper=Sahara Time|archive-url=https://web.archive.org/web/20080424132252/http://www.saharatime.com/NewsDetail.aspx?newsid=4056|url=http://www.saharatime.com/NewsDetail.aspx?newsid=4056|url-status=dead|archive-date=২০০৮-০৪-২৪|title=Tales of the yore|first=Ranjit|last=Lal|date=২০০৮-০২-১৫}}</ref> * ''ছিগনেল ৰেড'' (২০০৫)<ref name="Banerjee2009">''Signal Red: A Novel'', নিউ দিল্লী: Penguin, ২০০৫, {{ISBN|0-14-303262-3}}</ref><ref>{{cite journal |last1=Banerjee |first1=Suparno |title=Alternative Dystopia: Science, Power, and Fundamentalism in Rimi B. Chatterjee's Signal Red |journal=Journal of the Fantastic in the Arts |date=২০০৯ |volume=20 |issue=1 |pages=24–41, 155 |id={{ProQuest|231092990}}|jstor=24352312}}</ref> ===গল্পসমূহ=== * “দ্য গাৰ্ডেন অৱ বোমবাহিয়া” — ষোড়শ শতিকাৰ বিজ্ঞানী আৰু ধৰ্মদ্ৰোহী গাৰ্চিয়া দা অৰ্টা বিষয়ক গল্প; ''Wasafiri'' ২৪(৩): পৃষ্ঠা ৯৮–১০৬-ত প্ৰকাশিত। * “দ্য ফাৰ্ষ্ট ৰসা” — উনবিংশ শতিকাৰ কলকাতাৰ আনন্দপল্লীৰ এগৰাকী মহিলা মুদ্ৰণকৰ্তা বিষয়ক গল্প; ''Kolkata: Book City: Readings, Fragments, Images'' (সম্পা. Sria Chatterjee আৰু Jennie Renton; এডিনবৰা: Textualities, ২০০৯)-ত প্ৰকাশিত। * “জেছিকা” — কলকাতাৰ এটা বাঙালী মহল্লাত পৰ্তুগীজ বংশোদ্ভূত এগৰাকী এংলো-ইণ্ডিয়ান মহিলা চুলিৰ শিল্পীৰ কাহিনী; ''Vislumbres: Bridging India and Iberoamerica'' ১ (২০০৮): পৃষ্ঠা ৫৮–৫৯-ত প্ৰকাশিত। * “দ্য কি টু অল দ্য ৱৰ্ল্ডছ” — ''Superhero: The Fabulous Adventures of Rocket Kumar and Other Indian Superheroes'' (Scholastic India, ২০০৭) গ্ৰন্থত প্ৰকাশিত। {{ISBN|81-7655-821-4}} * “এ নাইট উইথ দ্য জোকিং ক্লাউন” (২০১৯) — Tarun K. Saint (সম্পা.)-ৰ ''The Gollancz Book of South Asian Science Fiction'' (Hachette India)-ত অন্তৰ্ভুক্ত। {{ISBN|978-93-88322-05-8}} * “এৰিসুদান” — ''Mithila Review'' সংখ্যা ১৫ (২০২১)-ত প্ৰকাশিত।<ref>{{cite news |last1=Burnham |first1=Karen |title=The Year in Review 2021 by Karen Burnham |url=https://locusmag.com/2022/02/the-year-in-review-2021-by-karen-burnham/ |access-date=২০২৪-১০-১৯ |work=Locus |date=২০২২-০২-২৩}}</ref> * “আৰফাবাদ” — ''Multispecies Cities'' (World Weaver Press, এপ্ৰিল ২০২১; সম্পা. Christoph Rupprecht আদি)-ত প্ৰকাশিত।<ref>{{Cite web |title=Multispecies Cities |url=https://www.worldweaverpress.com/store/p176/Multispecies_Cities.html |access-date=২০২৪-১০-১৯ |website=World Weaver Press |language=en |archivedate=2024-11-12 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20241112190334/https://www.worldweaverpress.com/store/p176/Multispecies_Cities.html |deadurl=yes }}</ref> * “কাৰ্মিক জয়” — ''Karma Comes Before'' আলোচনী, সংখ্যা ০০১ (জানুৱাৰী ২০২২)-ত প্ৰকাশিত।<ref>{{Cite web |date=২০২২-১১-১২ |title=Issue 001: Finding Joy by Karma Comes Before |url=https://issuu.com/kcbthemag/docs/_a5_kcb_issue_001_finding_joy |access-date=২০২৪-১০-১৯ |website=Issuu |archive-date=২০২৫-০৩-০১ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250301104159/https://issuu.com/kcbthemag/docs/_a5_kcb_issue_001_finding_joy |url-status=dead |archivedate=2025-03-01 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250301104159/https://issuu.com/kcbthemag/docs/_a5_kcb_issue_001_finding_joy |deadurl=yes }}</ref> * “এ কুৱেশ্বন অৱ চয়ছ” — Reckoning বিশেষ সংখ্যা “Our Beautiful Reward” (নৱেম্বৰ ২০২২)-ত প্ৰকাশিত।<ref>{{Cite web |date=২০২২-১০-০৯ |title=Our Beautiful Reward |url=https://reckoning.press/our-beautiful-reward/ |access-date=২০২৪-১০-১৯ |language=en-US}}</ref> * “এ ৱাক ইন দ্য পাৰ্ক” — ''State of Matter'' ৭ (ডিচেম্বৰ ২০২২)-ত প্ৰকাশিত।<ref>{{Cite web |title=A Walk in the Park – State of Matter |url=https://stateofmatter.in/fiction/a-walk-in-the-park/ |access-date=২০২৪-১০-১৯ |language=en-US}}</ref> * “অল আই ৰিয়েলি ৱানা ডু” — ''We Came to Dance: An Anthology for the Victims of Club Q'' (Amphibian Press, ছেপ্টেম্বৰ ২০২৩; সম্পা. V. S. Holmes)-ত প্ৰকাশিত। {{ISBN|978-1949693485}} * “হপডগ” — ''Solarpunk Creatures'' (World Weaver Press, জানুৱাৰী ২০২৪)-ত প্ৰকাশিত।<ref>{{Cite web |title=Solarpunk Creatures |url=https://www.worldweaverpress.com/store/p186/Solarpunk_Creatures.html |access-date=২০২৪-১০-১৯ |website=World Weaver Press |language=en |archivedate=2024-12-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20241211134338/https://www.worldweaverpress.com/store/p186/Solarpunk_Creatures.html |deadurl=yes }}</ref> * “দ্য মাডপাই” — ''Samyukta Fictions'' (সম্পা. Anupama Mohan, ২০২৪)-ত প্ৰকাশিত।<ref>{{Cite web |date=২০২৪-০৩-১৫ |title=Samyukta Fiction |url=https://samyuktafiction.in/2024/03/15/1571/ |access-date=২০২৪-১০-১৯ |website=Samyukta Fiction |language=en}}</ref> * “জিগছা টেল্ছ হাৰ ষ্টোৰি” — ''Room'' ৪৭.২; ২০২৪ চনৰ Room চুটি-গল্প প্ৰতিযোগিতাৰ বিজয়ী।<ref>{{Cite web |last=Gothoskar |first=Ruchika |date=২০২৪-০৬-০৭ |title=Fiction Contest 2024: The Winners |url=https://roommagazine.com/reading-room/contest-winners/fiction-contest-2024-the-winners/ |access-date=২০২৪-১০-১৯ |website=Room Magazine |language=en-US}}</ref> ===অন্যান্য গ্ৰন্থ=== * ''এম্পায়াৰ্ছ অৱ দ্য মাইণ্ড° এ হিষ্ট্ৰী অৱ দ্য অক্সফোৰ্ড ইউনিভাৰ্ছিটি প্ৰেছ ইন ইণ্ডিয়া ডিউৰিং দ্য ৰাজ'' (২০০৬) — নিউ দিল্লী: Oxford University Press। {{ISBN|0-19-567474-X}} * ''আপোন কথা: মাই ষ্টোৰি'' — অবনীন্দ্ৰনাথ ঠাকুৰ; বাংলা ভাষাৰপৰা ইংৰাজীলৈ অনুবাদ (চেন্নাই: Tara, ২০০৪)। * ''তিতু মীৰ'' — মহাশ্বেতা দেৱী; বাংলা ভাষাৰপৰা ইংৰাজীলৈ অনুবাদ (কলকাতা: Seagull, ২০০০)। {{ISBN|81-7046-174-X}} ==সম্মান আৰু বঁটা== * ২০০৭ চনত Society for the History of Authorship, Reading and Publishing (SHARP)ৰ DeLong Prize for History of the Book (''এম্পায়াৰ্ছ অৱ দ্য মাইণ্ড° এ হিষ্ট্ৰী অৱ দ্য অক্সফোৰ্ড ইউনিভাৰ্ছিটি প্ৰেছ ইন ইণ্ডিয়া ডিউৰিং দ্য ৰাজ'')<ref name="sharpweb">{{cite web |title=DeLong Book History Prize Winners |url=https://www.sharpweb.org/main/delong-prize-past-winners/ |publisher=Society for the History of Authorship, Reading and Publishing |access-date=২০২৬-০২-১৫ |archive-date=২০২১-০৬-০৬ |archive-url=https://web.archive.org/web/20210606005450/https://www.sharpweb.org/main/delong-prize-past-winners/ |url-status=dead |archivedate=2021-06-06 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210606005450/https://www.sharpweb.org/main/delong-prize-past-winners/ |deadurl=yes }}</ref> * ২০০৭ চনত Vodafone Crossword Book Award-ৰ ইংৰাজী কথাসাহিত্য শ্ৰেণীত চুটি-তালিকাভুক্ত (''চিটি অৱ লাভ'')<ref>{{cite web |title=Book awards: Vodafone Crossword Book Award Shortlist |url=https://www.librarything.com/bookaward/Vodafone+Crossword+Book+Award+Shortlist |archive-url=https://web.archive.org/web/20101229033848/http://www.librarything.com/bookaward/Vodafone+Crossword+Book+Award+Shortlist |url-status=dead |archive-date=২০১০-১২-২৯ |website=LibraryThing |access-date=২০২৬-০২-১৫}}</ref> * ২০২৩ চনত Utopia Award-ৰ শ্ৰেষ্ঠ ইউটোপিয়ান নভেলেট শিতানৰ বঁটা (''এ কুৱেশ্বন অৱ চয়ছ''; Reckoning আলোচনীৰ বিশেষ সংখ্যা “Our Beautiful Reward”)<ref>{{cite web |title=2023 Utopia Awards |url=https://locusmag.com/2023/10/2023-utopia-awards/ |website=Locus Magazine |access-date=২০২৬-০২-১৫}}</ref> * ২০২৪ চনত Room আলোচনীৰ Short Forms প্ৰতিযোগিতাত বিজয়ী (''জিগছা টেল্ছ হাৰ ষ্টোৰি'')<ref>{{cite web |title=Short Forms Contest 2023: The Winners |url=https://roommagazine.com/whats-new/announcement/short-forms-contest-2023-the-winners/ |website=Room Magazine |access-date=২০২৬-০২-১৫}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist}} [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় সাহিত্যিক]] [[শ্ৰেণী:লেখিকা]] t7qdc6v1f2dop9p8xh9m8lz2ath7rof 0 131979 603003 581835 2026-04-26T15:23:56Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 603003 wikitext text/x-wiki {{Infobox scientist | name = ৰিভকা কাৰ্মি| native_name = רבקה כרמי | native_name_lang = he | image = Carmi 2015- updated photo.jpg | caption = ৰিভকা কাৰ্মি(২০১৫) | birth_date = {{Birth year and age|1948}} | birth_place = [[জিখ্ৰন ইয়াকোভ]], ইজৰাইল | death_date = <!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} --> | death_place = | education = *[[জেৰুজালেমৰ হিব্ৰু ইউনিভাৰ্চিটি ]] [[হাদাছা মেডিকেল স্কুল]] *[[Soroka Medical Center|Soroka University]] Medical Center (residency in [[শিশু চিকিৎসা]] and fellowship in [[নৱজাতক বিজ্ঞান]]) *[[Boston Children's Hospital]] and [[হাৰ্ভাৰ্ড চিকিৎসা বিদ্যালয়]] (fellowship in [[medical genetics]]) | occupation = [[শিশু চিকিৎসক]] আৰু [[জিনীয় বিশেষজ্ঞ]] | known_for = নেগেভ আৰব-বেডুইন জনসংখ্যাৰ জিনীয় ৰোগৰ ক্লিনিকেল প্ৰকাশ আৰু আণৱিক ভিত্তিৰ চিত্ৰণ; [[বেন-গুৰিয়ান ইউনিভাৰ্চিটি অৱ দ্য নেগেভ]]ৰ অধ্যক্ষ }} '''ৰিভকা কাৰ্মি''' ( {{lang-en|: Rivka Carmi ; হিব্ৰু: רבקה כרמי; জন্ম ১৯৪৮}} ) এগৰাকী ইজৰাইলী শিশু চিকিৎসক আৰু জিনীয় বিশেষজ্ঞ। ২০০৬ চনৰ মে’ মাহৰ পৰা ২০১৮ চনৰ ডিচেম্বৰ মাহলৈকে [[বেন-গুৰিয়ান ইউনিভাৰ্চিটি অৱ দ্য নেগেভ]] (বিজিইউ)ৰ সভানেত্ৰী হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল।<ref>{{cite news|last=Solomon|first=Shoshanna|title=Stepping down, first female university head speaks of tough choices, no regrets|url=https://www.timesofisrael.com/stepping-down-first-female-university-head-speaks-of-tough-choices-no-regrets/|access-date=2021-04-28|website=[[The Times of Israel]]|language=en-US |issn=0040-7909}}</ref><ref>{{cite news|last=Solomon|first=Shoshanna|title=Stepping down, first female university head speaks of tough choices, no regrets|url=https://www.timesofisrael.com/stepping-down-first-female-university-head-speaks-of-tough-choices-no-regrets/|access-date=2021-04-28|website=[[The Times of Israel]]|language=en-US |issn=0040-7909}}</ref> ==প্ৰাৰম্ভিক জীৱন== কাৰ্মিৰ জন্ম হৈছিল ইজৰাইলৰ জিখ্ৰন ইয়াকোভত। তেওঁৰ মাকৰ নাম জিপোৰা এগৰাকী সমাজকৰ্মী আৰু তেওঁৰ পিতৃ মেনাচেম এজন একাউণ্টেণ্ট, চিত্ৰশিল্পী আৰু এজন অপেশাদাৰী পুৰাতত্ত্ববিদ আছিল । কাৰ্মিৰ ১৪ বছৰ বয়সতে তেওঁ পিতৃৰ মৃত্যু হৈছিল। কাৰ্মি ইজৰাইলৰ প্ৰতিৰক্ষা বাহিনীৰ এগৰাকী বিষয়া (কেপ্তেইন) আছিল, আৰু একাডেমিক বিষয়া প্ৰশিক্ষণ বিদ্যালয়ৰ অধিনায়ক হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। [[যোম কিপ্পুৰ যুদ্ধ]]ৰ সময়ত তেওঁ আইডিএফত মিছিং ইন একচন (এমআইএ) একাউণ্টিং ইউনিট স্থাপন কৰাত সহায় কৰিছিল। কাৰ্মি [[জেৰুজালেমৰ হিব্ৰু ইউনিভাৰ্চিটি হাদাছা মেডিকেল স্কুল]]ৰ পৰা স্নাতক ডিগ্ৰী লয়।<ref name="in.bgu.ac.il">{{Cite web|title=Faculty of Health Sciences - Professor Rivka Carmi, MD|url=https://in.bgu.ac.il/en/fohs/Pages/deans/Rivka_Carmi.aspx|access-date=2021-04-28|website=in.bgu.ac.il}}</ref> শিশু চিকিৎসাৰ ৰেচিডেন্সি আৰু ছ’ৰোকা বিশ্ববিদ্যালয় চিকিৎসা কেন্দ্ৰত নৱজাতক বিজ্ঞানৰ ফেল’শ্বিপ আৰু [[বষ্টন শিশু চিকিৎসালয়]] আৰু [[হাৰ্ভাৰ্ড বিশ্ববিদ্যালয় চিকিৎসা বিদ্যালয়]]ত চিকিৎসা জেনেটিক্সত অতিৰিক্ত ফেল’শ্বিপ সম্পূৰ্ণ কৰে।<ref>{{Cite news|url=https://www.haaretz.com/1.5200013|title=Juggling Act|date=2012-03-01|work=[[Haaretz]]|author=Doron Halutz|access-date=2018-08-23|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=פרופ' רבקה כרמי מונתה לדירקטורית בשותפות המו"פ IMED|url=https://www.b7net.co.il/%d7%a6%d7%a8%d7%9b%d7%a0%d7%95%d7%aa/%d7%a4%d7%a8%d7%95%d7%a4-%d7%a8%d7%91%d7%a7%d7%94-%d7%9b%d7%a8%d7%9e%d7%99-%d7%9e%d7%95%d7%a0%d7%aa%d7%94-%d7%9c%d7%93%d7%99%d7%a8%d7%a7%d7%98%d7%95%d7%a8%d7%99%d7%aa-%d7%91%d7%a9%d7%95%d7%aa%d7%a4%d7%95%d7%aa-%d7%94%d7%9e%d7%95-%d7%a4-imed-469309|access-date=2021-04-28|website=www.b7net.co.il|language=he}}</ref> ==চিকিৎসা আৰু শৈক্ষিক কৰ্মজীৱন== কাৰ্মিৰ গৱেষণাই মূলত [[নেগেভ আৰব-বেডুইন]] জনসংখ্যাৰ জিনীয় ৰোগৰ ক্লিনিকেল প্ৰকাশ আৰু আণৱিক ভিত্তিৰ চিত্ৰণৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰিছিল।<ref>{{Cite journal|vauthors=Bet-Or H, Weizman D, Elbedour K, Shoham-Vardi I, Carmi R |date=2000|title=Community based program to prevent hereditary deafness among the negev bedouins in israel|journal=J Med Genet|volume=A15|issue=37}}</ref><ref>{{Cite journal|last1=Scott|first1=D. A.|last2=Carmi|first2=R.|last3=Elbedour|first3=K.|last4=Yosefsberg|first4=S.|last5=Stone|first5=E. M.|last6=Sheffield|first6=V. C.|date=1996-08-01|title=An autosomal recessive nonsyndromic-hearing-loss locus identified by DNA pooling using two inbred Bedouin kindreds|journal=American Journal of Human Genetics|volume=59|issue=2|pages=385–391|issn=0002-9297|pmc=1914732|pmid=8755925}}</ref><ref>{{Cite journal|last1=Raz|first1=Aviad E.|last2=Atar|first2=Marcela|last3=Rodnay|first3=Maya|last4=Shoham-Vardi|first4=Ilana|last5=Carmi|first5=Rivka|title=Between Acculturation and Ambivalence: Knowledge of Genetics and Attitudes towards Genetic Testing in a Consanguineous Bedouin Community|journal=Public Health Genomics|volume=6|issue=2|pages=88–95|doi=10.1159/000073004|pmid=14560069|year=2003|s2cid=10952354}}</ref><ref>{{Cite journal|last1=Scott|first1=D. A.|last2=Carmi|first2=R.|last3=Elbedour|first3=K.|last4=Duyk|first4=G. M.|last5=Stone|first5=E. M.|last6=Sheffield|first6=V. C.|date=1995-10-01|title=Nonsyndromic autosomal recessive deafness is linked to the DFNB1 locus in a large inbred Bedouin family from Israel|journal=American Journal of Human Genetics|volume=57|issue=4|pages=965–968|issn=0002-9297|pmc=1801487|pmid=7573061}}</ref>তেওঁ চিকিৎসা জিনীয় বিজ্ঞানৰ ১৫০ টাতকৈও অধিক প্ৰকাশনৰ লেখিকা, তেওঁৰ গৱেষণাত ১২টা নতুন জিন চিনাক্তকৰণ<ref>{{Cite journal|last1=Birnbaum|first1=Ramon Y.|last2=Landau|first2=Daniella|last3=Elbedour|first3=Khalil|last4=Ofir|first4=Rivka|last5=Birk|first5=Ohad S.|last6=Carmi|first6=Rivka|date=2008-04-15|title=Deletion of the first pair of fibronectin type III repeats of the integrin β-4 gene is associated with epidermolysis bullosa, pyloric atresia and aplasia cutis congenita in the original Carmi syndrome patients|journal=American Journal of Medical Genetics Part A|language=en|volume=146A|issue=8|pages=1063–1066|doi=10.1002/ajmg.a.31903|pmid=18348258|s2cid=205308681|issn=1552-4833}}</ref><ref>{{Cite journal|last1=Chiang|first1=Annie P.|last2=Beck|first2=John S.|last3=Yen|first3=Hsan-Jan|last4=Tayeh|first4=Marwan K.|last5=Scheetz|first5=Todd E.|last6=Swiderski|first6=Ruth E.|last7=Nishimura|first7=Darryl Y.|last8=Braun|first8=Terry A.|last9=Kim|first9=Kwang-Youn A.|date=2006-04-18|title=Homozygosity mapping with SNP arrays identifies TRIM32, an E3 ubiquitin ligase, as a Bardet–Biedl syndrome gene (BBS11)|journal=Proceedings of the National Academy of Sciences|language=en|volume=103|issue=16|pages=6287–6292|doi=10.1073/pnas.0600158103|issn=0027-8424|pmc=1458870|pmid=16606853|bibcode=2006PNAS..103.6287C|doi-access=free}}</ref><ref>{{Cite journal|last1=Nishimura|first1=Darryl Y.|last2=Fath|first2=Melissa|last3=Mullins|first3=Robert F.|last4=Searby|first4=Charles|last5=Andrews|first5=Michael|last6=Davis|first6=Roger|last7=Andorf|first7=Jeaneen L.|last8=Mykytyn|first8=Kirk|last9=Swiderski|first9=Ruth E.|date=2004-11-23|title=Bbs2-null mice have neurosensory deficits, a defect in social dominance, and retinopathy associated with mislocalization of rhodopsin|journal=Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America|language=en|volume=101|issue=47|pages=16588–16593|doi=10.1073/pnas.0405496101|issn=0027-8424|pmc=534519|pmid=15539463|bibcode=2004PNAS..10116588N|doi-access=free}}</ref><ref>{{Cite journal|last1=Mykytyn|first1=Kirk|last2=Nishimura|first2=Darryl Y.|last3=Searby|first3=Charles C.|last4=Shastri|first4=Mythreyi|last5=Yen|first5=Hsan-jan|last6=Beck|first6=John S.|last7=Braun|first7=Terry|last8=Streb|first8=Luan M.|last9=Cornier|first9=Alberto S.|date=2002-08-01|title=Identification of the gene (BBS1) most commonly involved in Bardet-Biedl syndrome, a complex human obesity syndrome|journal=Nature Genetics|language=en|volume=31|issue=4|pages=435–438|doi=10.1038/ng935|issn=1061-4036|pmid=12118255|s2cid=29915446}}</ref><ref>{{Cite journal|last1=Walder|first1=Roxanne Y.|last2=Landau|first2=Daniel|last3=Meyer|first3=Peter|last4=Shalev|first4=Hanna|last5=Tsolia|first5=Maria|last6=Borochowitz|first6=Zvi|last7=Boettger|first7=Melanie Barbara|last8=Beck|first8=Gretel E.|last9=Englehardt|first9=Richard K.|date=2002-06-01|title=Mutation of TRPM6 causes familial hypomagnesemia with secondary hypocalcemia|journal=Nature Genetics|language=en|volume=31|issue=2|pages=171–174|doi=10.1038/ng901|issn=1061-4036|pmid=12032570|s2cid=33192419}}</ref><ref>{{Cite journal|last1=Nishimura|first1=Darryl Y.|last2=Searby|first2=Charles C.|last3=Carmi|first3=Rivka|last4=Elbedour|first4=Khalil|last5=Maldergem|first5=Lionel Van|last6=Fulton|first6=Anne B.|last7=Lam|first7=Byron L.|last8=Powell|first8=Berkley R.|last9=Swiderski|first9=Ruth E.|date=2001-04-02|title=Positional cloning of a novel gene on chromosome 16q causing Bardet–Biedl syndrome (BBS2)|journal=Human Molecular Genetics|language=en|volume=10|issue=8|pages=865–874|doi=10.1093/hmg/10.8.865|issn=0964-6906|pmid=11285252|doi-access=free}}</ref><ref>{{Cite journal|last1=Haider|first1=Neena B.|last2=Jacobson|first2=Samuel G.|last3=Cideciyan|first3=Artur V.|last4=Swiderski|first4=Ruth|last5=Streb|first5=Luan M.|last6=Searby|first6=Charles|last7=Beck|first7=Gretel|last8=Hockey|first8=Robin|last9=Hanna|first9=David B.|date=2000-02-01|title=Mutation of a nuclear receptor gene, NR2E3, causes enhanced S cone syndrome, a disorder of retinal cell fate|journal=Nature Genetics|language=en|volume=24|issue=2|pages=127–131|doi=10.1038/72777|issn=1061-4036|pmid=10655056|s2cid=19508439}}</ref><ref>{{Cite journal|last1=Carstea|first1=Eugene D.|last2=Morris|first2=Jill A.|last3=Coleman|first3=Katherine G.|last4=Loftus|first4=Stacie K.|last5=Zhang|first5=Dana|last6=Cummings|first6=Christiano|last7=Gu|first7=Jessie|last8=Rosenfeld|first8=Melissa A.|last9=Pavan|first9=William J.|date=1997-07-11|title=Niemann-Pick C1 Disease Gene: Homology to Mediators of Cholesterol Homeostasis|journal=Science|language=en|volume=277|issue=5323|pages=228–231|doi=10.1126/science.277.5323.228|issn=0036-8075|pmid=9211849|url=https://zenodo.org/record/1231116}}</ref><ref>{{Cite journal|last1=Maman|first1=Eran|last2=Maor|first2=Esther|last3=Kachko|first3=Leonid|last4=Carmi|first4=Rivka|date=1998-06-30|title=Epidermolysis bullosa, pyloric atresia, aplasia cutis congenita: Histopathological delineation of an autosomal recessive disease|url=http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1002/(SICI)1096-8628(19980630)78:23.0.CO;2-L/abstract|journal=American Journal of Medical Genetics|language=en|volume=78|issue=2|pages=127–133|doi=10.1002/(sici)1096-8628(19980630)78:2<127::aid-ajmg6>3.0.co;2-l|pmid=9674902|issn=1096-8628|url-access=subscription}}</ref><ref>{{Cite journal|last1=Scott|first1=Da|last2=Kraft|first2=Ml|last3=Carmi|first3=R|last4=Ramesh|first4=A|last5=Elbedour|first5=K|last6=Yairi|first6=Y|last7=Srisailapathy|first7=C. R. Srikumari|last8=Rosengren|first8=Ss|last9=Markham|first9=Af|date=1998-01-01|title=Identification of mutations in the connexin 26 gene that cause autosomal recessive nonsyndromic hearing loss|journal=Human Mutation|language=en|volume=11|issue=5|pages=387–394|doi=10.1002/(sici)1098-1004(1998)11:5<387::aid-humu6>3.0.co;2-8|pmid=9600457|issn=1098-1004|doi-access=free}}</ref><ref>{{Cite journal|last1=Buskila|first1=Dan|last2=Neumann|first2=Lily|last3=Hazanov|first3=Ilia|last4=Carmi|first4=Rivka|date=1996-12-01|title=Familial aggregation in the fihromyalgia syndrome|journal=Seminars in Arthritis and Rheumatism|volume=26|issue=3|pages=605–611|doi=10.1016/S0049-0172(96)80011-4|pmid=8989805}}</ref><ref>{{Cite journal|last1=Carmi|first1=R.|last2=Rokhlina|first2=T.|last3=Kwitek-Black|first3=A. E.|last4=Elbedour|first4=K.|last5=Nishimura|first5=D.|last6=Stone|first6=E. M.|last7=Sheffield|first7=V. C.|date=1995-01-01|title=Use of a DNA pooling strategy to identify a human obesity syndrome locus on chromosome 15|journal=Human Molecular Genetics|volume=4|issue=1|pages=9–13|issn=0964-6906|pmid=7711739|doi=10.1093/hmg/4.1.9}}</ref><ref>{{Cite journal|last1=Sheffield|first1=Val C.|last2=Carml|first2=Rivka|last3=Kwltek-Black|first3=Anne|last4=Rokhlina|first4=Tatiana|last5=Nishlmura|first5=Darryl|last6=Duyk|first6=Geoffrey M.|last7=Elbedour|first7=Khalil|last8=Sunden|first8=Sara L.|last9=Stone|first9=Edwin M.|date=1994-08-01|title=Identification of a Bardet-Biedl syndrome locus on chromosome 3 and evaluation of an efficient approach to homozygosity mapping|journal=Human Molecular Genetics|language=en|volume=3|issue=8|pages=1331–1335|doi=10.1093/hmg/3.8.1331|issn=0964-6906|pmid=7987310}}</ref><ref>{{Cite journal|last1=Carmi|first1=R.|last2=Gohar|first2=J.|last3=Meizner|first3=I.|last4=Katz|first4=M.|date=1994-06-01|title=Spontaneous abortion–high risk factor for neural tube defects in subsequent pregnancy|journal=American Journal of Medical Genetics|language=en|volume=51|issue=2|pages=93–97|doi=10.1002/ajmg.1320510203|pmid=8092200|issn=1096-8628}}</ref><ref>{{Cite journal|last1=Parvari|first1=R.|last2=Weinstein|first2=Y.|last3=Ehrlich|first3=S.|last4=Steinitz|first4=M.|last5=Carmi|first5=R.|date=1994-02-15|title=Linkage localization of the thoraco-abdominal syndrome (TAS) gene to Xq25–26|journal=American Journal of Medical Genetics|language=en|volume=49|issue=4|pages=431–434|doi=10.1002/ajmg.1320490416|issn=1096-8628|pmid=7909197}}</ref><ref>{{Cite journal|last1=Kwitek-Black|first1=Anne E.|last2=Carmi|first2=Rivka|last3=Duyk|first3=Geoffrey M.|last4=Buetow|first4=Kenneth H.|last5=Elbedour|first5=Khalil|last6=Parvari|first6=Ruti|last7=Yandava|first7=Chandra Naidu|last8=Stone|first8=Edwin M.|last9=Sheffield|first9=Val C.|date=1993-12-01|title=Linkage of Bardet–Biedl syndrome to chromosome 16q and evidence for non–allelic genetic heterogeneity|journal=Nature Genetics|language=en|volume=5|issue=4|pages=392–396|doi=10.1038/ng1293-392|pmid=8298649|s2cid=30898539}}</ref><ref>{{Cite journal|last1=Carmi|first1=Rivka|last2=Boughman|first2=Joann A.|date=1992-01-01|title=Pentalogy of Cantrell and associated midline anomalies: A possible ventral midline developmental field|journal=American Journal of Medical Genetics|language=en|volume=42|issue=1|pages=90–95|doi=10.1002/ajmg.1320420118|issn=1096-8628|pmid=1308371}}</ref><ref>{{Cite journal|last1=Carmi|first1=R.|last2=Meizner|first2=I.|last3=Katz|first3=M.|date=1990-07-01|title=Familial congenital diaphragmatic defect and associated midline anomalies: Further evidence for an X-linked midline gene?|journal=American Journal of Medical Genetics|language=en|volume=36|issue=3|pages=313–315|doi=10.1002/ajmg.1320360314|issn=1096-8628|pmid=2363430}}</ref><ref>{{Cite journal|last1=Carmi|first1=R.|last2=Sofer|first2=S.|last3=Karplus|first3=M.|last4=Ben-Yakar|first4=Y.|last5=Mahler|first5=D.|last6=Zirkin|first6=H.|last7=Bar-Ziv|first7=J.|last8=Opitz|first8=John M.|date=1982-03-01|title=Aplasia cutis congenita in two sibs discordant for pylori atresia|journal=American Journal of Medical Genetics|language=en|volume=11|issue=3|pages=319–328|doi=10.1002/ajmg.1320110308|pmid=6177243|issn=1096-8628}}</ref> আৰু ২টা নতুন চিনড্ৰমৰ চিত্ৰণ কৰা হৈছিল,<ref>{{cite web|url=http://www.omim.org/entry/313850|title=OMIM - % 313850 - THORACOABDOMINAL SYNDROME; THAS|website=www.omim.org|access-date=2016-09-08}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.omim.org/entry/226730|title=OMIM Entry - # 226730 - CARMI SYNDROME|website=www.omim.org|access-date=2016-09-08}}</ref><ref>{{Cite journal|last1=Carmi|first1=R.|last2=Barbash|first2=A.|last3=Mares|first3=A. J.|date=1990-05-01|title=The thoracoabdominal syndrome (TAS): A new X-linked dominant disorder|journal=American Journal of Medical Genetics|language=en|volume=36|issue=1|pages=109–114|doi=10.1002/ajmg.1320360122|issn=1096-8628|pmid=2139758}}</ref> ইয়াৰে এটাক কাৰ্মি চিণ্ড্ৰম নামেৰে নামকৰণ কৰা হৈছে। কাৰ্মিৰ প্ৰথম একাডেমিক প্ৰকাশনত (১৯৭৭) হঠাৎ শিশুৰ মৃত্যুৰ চিনড্ৰমৰ পৰিঘটনাৰ সৈতে সম্ভাৱ্য সম্পৰ্কত কাৰ্বন ডাই অক্সাইডৰ অক্সিজেন হুড, শিশুৰ বিচনা আৰু ইনকিউবেটৰৰ সঞ্চয়ৰ বিষয়ে বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref>{{Cite journal|last1=Gale|first1=Rena|last2=Redner-Carmi|first2=Rivka|last3=Gale|first3=J.|date=1977-10-01|title=Accumulation of Carbon Dioxide in Oxygen Hoods, Infant Cots, and Incubators|url=http://pediatrics.aappublications.org/content/60/4/453|journal=Pediatrics|language=en|volume=60|issue=4|pages=453–456|doi=10.1542/peds.60.4.453 |issn=0031-4005|pmid=905008|s2cid=27446461 |url-access=subscription}}</ref>তেওঁৰ সামুহীয়া সচেতনতা কাৰ্যসূচীসমূহ বেদুইন সম্প্ৰদায়ত বংশগত ৰোগ প্ৰতিৰোধ আৰু মহিলাৰ শিক্ষা আগুৱাই নিয়াৰ লক্ষ্যৰে পৰিচালিত হৈছিল। তেওঁ নেগেভৰ বেন-গুৰিয়ান বিশ্ববিদ্যালয়ত জৈৱ-প্ৰযুক্তি উদ্যোগ স্থাপনৰ কামত জড়িত আছিল আৰু নেগেভত স্থাপিত হোৱা নতুন নেগেভৰ নৱজাত নেচনেল ইনষ্টিটিউট ফৰ বায়’টেকন’লজিৰ কাৰ্যনিৰ্বাহী সঞ্চালক হিচাপে দায়িত্ব পালন কৰিছিল। <ref name="in.bgu.ac.il"/> ২০০৬ চনৰ মে’ – ২০১৮ চনৰ ডিচেম্বৰলৈকে তেওঁ [[বেন-গুৰিয়ান ইউনিভাৰ্চিটি অৱ দ্য নেগেভ]] (বিজিইউ)ৰ সভানেত্ৰী হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল।<ref name="autogeneratedil">{{cite web |url=https://in.bgu.ac.il/en/Pages/management/Former_Presidents.aspx |title=Ben-Gurion University of the Negev - Former Presidents |publisher=In.bgu.ac.il |access-date=2020-02-19 |archivedate=2021-01-21 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210121123700/https://in.bgu.ac.il/en/Pages/management/Former_Presidents.aspx |deadurl=yes }}</ref> তেখেতে অবিশ্বাই ব্ৰেভাৰমেনৰ পিছত ডেনিয়েল চামোভিট্জৰ পিছত লয়। <ref name="autogeneratedil"/><ref>{{cite web |url=https://in.bgu.ac.il/en/Pages/management/president.aspx |title=Ben-Gurion University of the Negev - BGU President - Prof. Daniel Chamovitz |publisher=In.bgu.ac.il |date=2019-01-01 |access-date=2020-02-19 |archivedate=2019-06-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190613231029/http://in.bgu.ac.il/en/Pages/management/president.aspx |deadurl=yes }}</ref> ==ৰাজহুৱা পদবী== কাৰ্মি জেনেছিছ প্ৰাইজ ফাউণ্ডেশ্যনৰ পৰামৰ্শদাতা ব’ৰ্ডৰ সদস্য।<ref>{{cite web|title=A member of the Advisory Board of the Genesis Prize Foundation|url=http://www.genesisprize.org/about/leadership/rivka-carmi.html|website=The Genesis Prize}}</ref> তেওঁ ব্ৰিটেইন-ইজৰাইল বিজ্ঞান পৰিষদৰ প্ৰতিষ্ঠাপক সদস্য আৰু ২০১০–২০১৭ চনত অধ্যাপক ৰেমণ্ড ড্ৱেকৰ সৈতে ইয়াৰ সহ-অধ্যক্ষ হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল।<ref>{{cite web|url=https://www.britishcouncil.org.il/en/Science-Council|title=UK-Israel Science Council British Council|website=www.britishcouncil.org.il|language=en|access-date=2017-07-24|archive-date=22 January 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180122001201/https://www.britishcouncil.org.il/en/Science-Council|url-status=dead|archivedate=2018-01-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180122001201/https://www.britishcouncil.org.il/en/Science-Council|deadurl=yes}}</ref> ২০১৩ চনৰ ৪ এপ্ৰিলত ন্যায় মন্ত্ৰী সাংসদ জিপি লিভনিয়ে কাৰ্মিক ৰিভলিন কমিটীৰ অংশ হিচাপে নিযুক্তি দিয়ে। তেওঁ ডিমোনাৰ পাৰমাণৱিক গৱেষণা কেন্দ্ৰৰ শ্ৰমিকসকলৰ ক্ষতিপূৰণ চুক্তি পৰীক্ষা কৰি আয়নীকৰণ বিকিৰণৰ সংস্পৰ্শলৈ আহি কৰ্কট ৰোগ ধৰা শ্ৰমিকসকলক ক্ষতিপূৰণ দিছিল। ২০১৪ চনৰ মে’ মাহত কাৰ্মিক ইজৰাইলৰ ৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰতিৰক্ষা বাজেট পৰীক্ষা কৰা লকাৰ কমিটীত নিযুক্তি দিয়া হয়। ২০১১ চনত তেওঁক উচ্চ শিক্ষা প্ৰতিষ্ঠানত মহিলাৰ প্ৰসাৰ আৰু প্ৰতিনিধিত্ব সমিতি (কাৰ্মি দল)ৰ অধ্যক্ষ হিচাপে নিযুক্তি দিয়া হয়।<ref>{{cite web|title=במוסדות להשכלה גבוהה קידום וייצוג נשים -תשע"ה 2015 דו"ח הועדה|url=http://che.org.il/wp-content/uploads/2015/07/%D7%93%D7%95%D7%97-%D7%99%D7%99%D7%A6%D7%95%D7%92-%D7%A0%D7%A9%D7%99%D7%9D.pdf}}</ref> ২০১৫ চনত তেওঁ চিকিৎসা বিজ্ঞানত মহিলাৰ মৰ্যাদা অধ্যয়নৰ বাবে স্থাপিত ইজৰাইলী মেডিকেল এছ’চিয়েশ্যনৰ টাস্ক ফ’ৰ্চৰ নেতৃত্ব দিছিল। ২০২১ চনৰ পৰা ২০২৩ চনৰ ভিতৰত তেওঁ টেলেম (কাউন্সিল ফৰ নেচনেল ৰিচাৰ্চ ইনফ্ৰাষ্ট্ৰাকচাৰ্ছ কমিটি ফৰ বায়'-কনভাৰ্জেন্স)ৰ অধ্যক্ষ আছিল।<ref name=":0">{{Cite web |title=האקדמיה הלאומית הישראלית למדעים The Israel Academy of Sciences and Humanities - TELEM Forum |url=https://www.academy.ac.il/RichText/GeneralPage.aspx?nodeId=859 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250104111917/https://academy.ac.il/RichText/GeneralPage.aspx?nodeId=859 |archive-date=4 January 2025 |access-date=2025-01-26 |website=www.academy.ac.il |language=en |url-status=live }}</ref> বৰ্তমান (২০২৫) অধ্যাপক কাৰ্মিয়ে ইজৰাইলী মেডিকেল এছচিয়েচনৰ দ্বাৰা ইজৰাইল একাডেমী অৱ চাইন্স ইন মেডিচিনৰ প্ৰতিষ্ঠাপক সভানেত্ৰী হিচাপে কাম কৰি আছে (২০১৯ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা),<ref>{{Cite web |last=Partnership (IAP) |first=the InterAcademy |title=Rivka Carmi |url=https://www.interacademies.org/person/rivka-carmi |access-date=2025-01-26 |website=www.interacademies.org |language=en-GB}}</ref> টেলেম চাইন্টিফিক এডভাইজাৰী কমিটি ফৰ বায়’-কনভাৰ্জেন্সৰ অধ্যক্ষ,<ref>{{Cite web |title=Prof. Rivka Carmi |url=https://www.scienceabroad.org.il/team/prof-rivka-carmi/ |access-date=2025-01-26 |website=ScienceAbroad |language=en-US}}</ref> চাইন্সএব্ৰডৰ অধ্যক্ষ,<ref>{{Cite web |title=Team & Board |url=https://www.8400thn.org/team-1 |access-date=2025-01-26 |website=8400 Health Network |language=en}}</ref> চিএইচই এডভাইজাৰী কমিটি অন মেডিকেল এডুকেচনৰ অধ্যক্ষ, শ্বমুৱেল নিমেন ইনষ্টিটিউটৰ গৱেষণা সহযোগী, ব’ৰ্ডৰ সদস্য - ৮৪০০, লেভিনস্কি-উইংগেট একাডেমিক চেণ্টাৰ, মৰুভূমি স্তাৰ আৰু অতিৰিক্ত ষ্টাৰ্টআপ ব’ৰ্ড।<ref>{{Cite web |title=חברי דירקטוריון |url=https://www.levinsky.ac.il/table/%D7%97%D7%91%D7%A8%D7%99-%D7%93%D7%99%D7%A8%D7%A7%D7%98%D7%95%D7%A8%D7%99%D7%95%D7%9F/ |access-date=2025-01-26 |website=המרכז האקדמי לוינסקי-וינגייט (קמפוס לוינסקי) |language=he-IL}}</ref><ref>{{Cite web |title=הועד המנהל של עמותת כוכבי המדבר |url=https://www.desertstars.org.il/boardofdirectors-english |access-date=2025-01-26 |website=thedesertstars |language=en}}</ref>  লগতে তেওঁ আন বহুতো সংস্থাৰ পৰিচালনা পৰিষদৰ সদস্য হিচাপে কাম কৰি আছে, আৰু কেইবাটাও ষ্টাৰ্টআপ কোম্পানীৰ বোৰ্ডতো জড়িত আছে। বহুতো আন্তৰাষ্ট্ৰীয় বঁটা আৰু স্বীকৃতিৰ লগতে ২০১৫ চনত বিবিচি-১০০ মহিলাৰ তালিকাত অন্তভুক্ত হয়। ==তথ্য সূত্ৰ== {{reflist}} 68pgbngb6675pqyibk7uozrss23drz0 0 132252 603036 581842 2026-04-26T17:04:03Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 603036 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ৰোজ লেছলি | image = Rose Leslie (March 2013) (headshot).jpg | image_size = | alt = | caption = ২০১৩ চনত লেছলি | birth_name = ৰোজ এলিন'ৰ আৰ্বুথনট-লেছলি | birth_date = {{birth date and age|df=yes|1987|2|9}} | birth_place = এবাৰডিন, [[স্কটলেণ্ড]] | alma_mater = লণ্ডন একাডেমী অৱ মিউজিক এণ্ড আৰ্ট | occupation = অভিনেত্ৰী | years_active = ২০০৫–বৰ্তমান | spouse = {{marriage|কিট হেৰিংটন|23 June 2018}} | children = ২ }} '''ৰোজ এলিন'ৰ আৰ্বুথনট-লেছলি'''{{efn|এই বৃটিছ ব্যক্তিজনৰ বেৰেলযুক্ত উপাধি আৰ্বুথনট-লেছলি, কিন্তু তেওঁক লেছলি উপাধিৰে জনা যায়। }}<ref name="tvg" /> (জন্ম ৯ ফেব্ৰুৱাৰী ১৯৮৭)<ref name="tvg">{{cite magazine|url= https://www.tvguide.com/celebrities/rose-leslie/375661/|title=Rose Leslie|magazine=[[TV Guide]]|archive-url= https://web.archive.org/web/20150913092919/http://www.tvguide.com/celebrities/rose-leslie/375661|archive-date=13 September 2015|url-status=dead|access-date=4 April 2016}}</ref> এগৰাকী স্কটিছ অভিনেত্ৰী। আইটিভিৰ নাটক ধাৰাবাহিক ''ডাউনটন এবে''ত গ্ৱেন ড'ছন আৰু এইচ বি অ'ৰ ফেণ্টাচি ধাৰাবাহিক ''গেম অৱ থ্ৰ'নছ''ত ইগ্ৰিটৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল। তেওঁ চিবিএছ অল এক্সেছৰ আইনী আৰু ৰাজনৈতিক নাটক ''দ্য গুড ফাইট''ৰ তিনিটা ছিজনত মাইয়া ৰিণ্ডেলৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল আৰু এইচবিঅ'ৰ দ্য টাইম ট্ৰেভেলাৰছ ৱাইফত ক্লেয়াৰ এবশ্বাৰৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল। ==প্ৰাথমিক জীৱন আৰু বংশ== স্কটলেণ্ডৰ এবাৰডিনত জন্মগ্ৰহণ কৰা লেছলি,<ref>{{cite web|url=http://www.downtonabbey.com/page/3/ |title=Downton Abbey web-site |publisher=Downtonabbey.com |access-date=17 May 2012}}</ref> আৰু তেওঁৰ পৰিয়ালৰ ১৫ শতিকাৰ পূৰ্বপুৰুষৰ আসন এবাৰডিনশ্বাইৰৰ লিকলিহেড দুৰ্গত ডাঙৰ-দীঘল হৈছিল, য'ত তেওঁ ১০ বছৰ বয়সলৈকে বাস কৰিছিল।<ref name="seat">{{cite web |url=http://www.dailyrecord.co.uk/entertainment/celebrity/downton-abbey-maid-rose-leslie-1084067|title=Downton Abbey maid Rose Leslie grew up a Scottish castle Lady|last=McDonald|first=Toby|date=12 October 2011|work=Daily Record|access-date=11 December 2012}}</ref> তেওঁৰ পিতৃ চেবাষ্টিয়ান আৰবুথনট-লেছলি হৈছে এবাৰডিনশ্বাইৰ শাখাৰ স্কটিছ ক্লান লেছলিৰ প্ৰধান। তেওঁৰ মাতৃ হৈছে ল'ভাটৰ ক্লান ফ্ৰেজাৰৰ কেণ্ডিডা মেৰী চিবিল "কেণ্ডি" লেছলি (জন্ম ৱেল্ড), যাৰ মাতৃৰ ফালৰ পৰা প্ৰপিতামহ আছিল চাইমন ফ্ৰেজাৰ, ১৩ নং লৰ্ড ল'ভাট আৰু ৰজা দ্বিতীয় চাৰ্লছৰ বংশধৰ।<ref>{{Cite web|url=http://www.dailyrecord.co.uk/entertainment/celebrity/aberdeenshire-castle-game-thrones-star-1884192|title=Aberdeenshire castle where Game of Thrones star Rose Leslie was born is put on the market for £1.3&nbsp;million|last=Smith|first=Emma|website=Daily Record|date=12 May 2013|access-date=20 February 2016}}</ref> বৰ্তমান তেওঁৰ পৰিয়ালটো পুৰণি ৰেইনৰ দ্বাদশ শতিকাৰ ৱাৰ্ডহিল দুৰ্গত থাকে।<ref>{{cite web|url=http://www.aboutscotland.com/aberdeen/warthill.html|title=Warthill Castle|last=Leslie|first=Sebastian|work=About Scotland|access-date=11 December 2012|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20121124083131/http://aboutscotland.com/aberdeen/warthill.html|archive-date=24 November 2012|archivedate=24 November 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121124083131/http://aboutscotland.com/aberdeen/warthill.html|deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.aberdeenshire.gov.uk/visit/clans/leslie.asp|title=Clan Leslie, Aberdeenshire Council|work=Aberdeenshire Council|access-date=11 December 2012|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20131004220251/https://www.aberdeenshire.gov.uk/visit/clans/leslie.asp|archive-date=4 October 2013|archivedate=4 October 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131004220251/https://www.aberdeenshire.gov.uk/visit/clans/leslie.asp|deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite web|url=http://clanleslie.org/newsletter/Dec%202009.html|title=Obituary Jillian Ada Burcher|date=December 2009|work=Newsletter of Clan Leslie Society of Australia and New Zealand, CLANZ|access-date=11 December 2012|archivedate=17 March 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120317142848/http://www.clanleslie.org/newsletter/Dec%202009.html|deadurl=yes}}</ref> প্ৰথমে এবাৰডিনশ্বাৰৰ ৰেইন নৰ্থ স্কুলত শিক্ষা গ্ৰহণ কৰিছিল। ১০ বছৰ বয়সত তেওঁ ফ্ৰান্সৰ মেইছনছ-লাফিটৰ এৰমিটেজ ইণ্টাৰনেচনেল স্কুললৈ যায়, য'ত তেওঁৰ পৰিয়াল ৩ বছৰ বাস কৰে।<ref>{{cite web |url=https://madame.lefigaro.fr/celebrites/qui-est-rose-leslie-la-girlfriend-de-kit-harington-040416-113700/ |title=Qui Est Rose Leslie, la girlfriend de Kit Harington? |newspaper=Le Figaro |date=4 April 2016 }}</ref> ২০০০ চনৰ পৰা ২০০৫ চনলৈকে ব্ৰিটেইনলৈ উভতি অহাৰ পিছত তেওঁক ছামাৰচেটৰ ষ্ট্ৰীটৰ এখন বৰ্ডিং স্কুল মিলফিল্ডলৈ পঠিওৱা হয়,<ref>{{cite web |url=http://www.omsociety.com/old-millfieldians/Achievements/Film-TV-and-Radio/ |title=Old Millfieldian Society |publisher=Omsociety.com |access-date=17 May 2012 |archive-date=16 May 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120516164054/http://www.omsociety.com/old-millfieldians/Achievements/Film-TV-and-Radio/ |url-status=dead |archivedate=16 May 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120516164054/http://www.omsociety.com/old-millfieldians/Achievements/Film-TV-and-Radio/ |deadurl=yes }}</ref> তাৰ পিছত লণ্ডন একাডেমী অৱ মিউজিক এণ্ড ড্ৰামাটিক আৰ্টত তিনি বছৰ অধ্যয়ন কৰে।<ref name=":0">{{cite web |url=http://www.lamda.org.uk/studentfiles/2008/c2008/LESLIE,%20Rose.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20110717041212/http://www.lamda.org.uk/studentfiles/2008/c2008/LESLIE,%20Rose.pdf |archive-date=17 July 2011 |title=Rose Leslie |publisher=London Academy of Music and Dramatic Art |date=17 July 2011 |access-date=13 August 2015 |archivedate=17 July 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110717041212/http://www.lamda.org.uk/studentfiles/2008/c2008/LESLIE,%20Rose.pdf |deadurl=yes }}</ref> তেওঁ মঞ্চ যুদ্ধত BASSC প্ৰমাণপত্ৰ লাভ কৰে আৰু ২০০৮ চনত সন্মানসহ কলা স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে।<ref name=":0" /> ==কেৰিয়াৰ== লেছলিয়ে বিবিচি ৰেডিঅ’ৰ বাবে ''দ্য ব্ৰিটিছ স্লেভ ট্ৰেড: এবলিচন, পাৰ্লিয়ামেণ্ট এণ্ড পিপল''ৰ বৰ্ণনা কৰিছিল।<ref>{{cite news |last=Rockson |first=Gabrielle |date=30 August 2021 |title=BBC Vigil: Rose Leslie's marriage to Game of Thrones co-star and family links to King Charles II |url=https://www.mylondon.news/news/celebs/bbc-vigil-rose-leslies-marriage-21420193 |work=MyLondon |access-date=24 November 2021 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211124135940/https://www.mylondon.news/news/celebs/bbc-vigil-rose-leslies-marriage-21420193 |archive-date=24 November 2021}}</ref> পৰ্দাত তেওঁৰ অগ্ৰণী অভিষেক ঘটে ২১ বছৰ বয়সত টেলিভিছন ছবি ''নিউ টাউন'' (২০০৯)ত, যাৰ বাবে তেওঁ শ্ৰেষ্ঠ অভিনয়ৰ বাবে স্কটিছ বাফটা – নিউ টেলেণ্ট বঁটা লাভ কৰে।<ref name="Leslie-BAFTA">{{cite web |url=http://www.bafta.org/scotland/awards/new-talent-awards-2009,1140,BA.html |work=The BAFTA site: Scotland |publisher=British Academy of Film and Television Arts |title=New Talent Awards in 2009 |date=12 March 2009 |access-date=10 November 2010 |archive-date=19 August 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140819200438/http://www.bafta.org/scotland/awards/new-talent-awards-2009,1140,BA.html |url-status=dead |archivedate=19 August 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140819200438/http://www.bafta.org/scotland/awards/new-talent-awards-2009,1140,BA.html |deadurl=yes }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.lamda.org.uk/development/press/awards.htm |title=Awards and Nominations |work=LAMDA |publisher=The London Academy of Music and Dramatic Art |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20121029174140/http://www.lamda.org.uk/development/press/awards.htm |archive-date=29 October 2012 |access-date=24 February 2026 |archivedate=29 October 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20121029174140/http://www.lamda.org.uk/development/press/awards.htm |deadurl=yes }}</ref> ২০১০ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ আৰু অক্টোবৰ মাহত তেওঁ গ্ল’ব থিয়েটাৰত নেল লেইশ্বনৰ নাটক ''বেডলাম''ত মুখ্য চৰিত্ৰত অভিনয় কৰে।<ref>{{Cite web|title = Review of Nell Leyshon's Bedlam at the Shakespeare Globe Theatre in London 2010|url = https://www.londontheatre.co.uk/reviews/bedlam|website = London Theatre|access-date = 15 February 2016}}</ref> বেথলেম ৰয়েল হাস্পতালৰ পটভূমিত নিৰ্মিত এই নাটকত লেছলিয়ে হেৰুৱা প্ৰেমৰ ফলত উন্মাদ হৈ পৰা এগৰাকী গাঁওলীয়া কন্যা মে’ৰ চৰিত্ৰ ৰূপায়ণ কৰে।<ref>{{cite web |url=http://www.hamiltonhodell.co.uk/cv/client_rose-leslie_id_100050.htm |title=Rose Leslie CV |work=Hamilton Hodell |access-date=7 December 2011 |archivedate=21 June 2017 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170621042723/http://hamiltonhodell.co.uk/cv/client_rose-leslie_id_100050.htm |deadurl=yes }}</ref> ডেইলী টেলিগ্ৰাফৰ চাৰ্লছ স্পেন্সাৰে তেওঁৰ অভিনয়ক প্ৰশংসা কৰি মন্তব্য কৰিছিল, “লেছলিয়ে প্ৰকৃততে মাৰ্মান্তিক প্ৰভাৱ পেলাইছে।”<ref>{{Cite web|title = Bedlam, Globe Theatre, review|url = https://www.telegraph.co.uk/culture/theatre/theatre-reviews/8000064/Bedlam-Globe-Theatre.html|website = The Daily Telegraph| date=13 September 2010 |access-date = 15 February 2016}}</ref> তেওঁৰ সফল ভূমিকা আহে আইটিভিৰ টেলিভিছন নাটক ''ডাউনটন এবে''ৰ প্ৰথম ধাৰাবাহিক (২০১০–১১)ত গ্ৱেন ড’ছন নামৰ গৃহকৰ্মীৰ চৰিত্ৰত অভিনয়ৰ জৰিয়তে।<ref name="born">{{cite web|url=http://www.downtonabbey.com/category/episodes/ |title=Downton Abbey web-site |publisher=Downtonabbey.com |access-date=17 May 2012}}</ref> ২০১১ চনত তেওঁ ''কেছ হিষ্ট্ৰীজ'' ধাৰাবাহিকৰ দুটা খণ্ডত চমুকৈ অভিনয় কৰে।<ref name="downton abbey">{{cite web|url=http://www.bbc.co.uk/programmes/p00h76kf |title=Case Histories, Series 1, Case Histories – Part 1 |website=BBC |date=27 May 2011 |access-date=14 July 2015}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.pbs.org/wgbh/masterpiece/casehistories/episode1_credits.html |title=Cast and Credits |publisher=PBS |access-date=14 July 2015 |archive-date=15 July 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150715015308/http://www.pbs.org/wgbh/masterpiece/casehistories/episode1_credits.html |url-status=dead |archivedate=15 July 2015 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150715015308/http://www.pbs.org/wgbh/masterpiece/casehistories/episode1_credits.html |deadurl=yes }}</ref> ২০১২ চনত তেওঁ এইচবিঅ’ৰ জনপ্ৰিয় ফেণ্টাছি ধাৰাবাহিক ''গেম অৱ থ্ৰ’নছ''ৰ দ্বিতীয়, তৃতীয় আৰু চতুৰ্থ ছিজনত বন্যা যোদ্ধা য়গ্ৰিটৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰে।<ref name="got2015">{{cite web |url=https://www.theguardian.com/film/2015/jan/11/rose-leslie-ygritte-honeymoon-game-thrones|title=Rose Leslie: 'It was hard to say goodbye to Ygritte'|date=11 January 2015|work=The Guardian|access-date=14 July 2015}}</ref> সমালোচকসকলে তেওঁৰ অভিনয়ৰ উচ্চ প্ৰশংসা কৰে।<ref>{{Cite web|title = GAME OF THRONES RECAP 6: THE OLD GODS AND THE NEW|url = http://blogs.indiewire.com/pressplay/game-of-thrones-recap-6-the-old-gods-and-the-new|website = Press Play|access-date = 15 February 2016|first = Rowan|last = Kaiser|archive-date = 23 February 2016|archive-url = https://web.archive.org/web/20160223050311/http://blogs.indiewire.com/pressplay/game-of-thrones-recap-6-the-old-gods-and-the-new|url-status = dead}}</ref><ref>{{Cite web|title = Game of Thrones: The Watchers On The Wall Review|url = http://www.denofgeek.us/tv/game-of-thrones/236280/game-of-thrones-the-watchers-on-the-wall-review|website = Den of Geek|date = 9 June 2014|access-date = 20 February 2016|archivedate = 16 April 2016|archiveurl = https://web.archive.org/web/20160416095936/http://www.denofgeek.us/tv/game-of-thrones/236280/game-of-thrones-the-watchers-on-the-wall-review|deadurl = yes}}</ref> ''গেম অৱ থ্ৰ’নছ''ত থকাৰ সময়তে তেওঁ ''নাও ইজ গুড'' (২০১২) ছবিত আৰু ''ভেৰা'', ''ইউটোপিয়া'' আৰু ''ব্লেণ্ডিংছ'' ধাৰাবাহিকত অভিনয় কৰে।<ref name="nowisgood">{{cite web |url=http://www.moviefone.com/movie/now-is-good/55926/credits|title=Now Is Good (2012) – Cast, Crew & Credits|work=Moviefone|access-date=14 July 2015}}</ref><ref name="vera">{{cite web |url=http://www.kcet.org/shows/vera/web-extras/vera-episode-five-recap-the-ghost-position.html |title='Vera,' Episode 5: 'The Ghost Position' |website=KCET |access-date=14 July 2015 |archive-date=6 October 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151006190110/http://www.kcet.org/shows/vera/web-extras/vera-episode-five-recap-the-ghost-position.html |url-status=dead |archivedate=6 October 2015 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20151006190110/http://www.kcet.org/shows/vera/web-extras/vera-episode-five-recap-the-ghost-position.html |deadurl=yes }}</ref><ref name="utopia">{{cite web |url=http://www.digitalspy.com/british-tv/news/a523832/game-of-thrones-star-rose-leslie-joins-utopia-series-2.html|title='Game of Thrones' star Rose Leslie joins 'Utopia' series 2|last=Jeffery|first=Morgan|date=16 October 2013|work=Digital Spy|access-date=1 December 2013}}</ref><ref name="blandings">{{cite web|url=http://www.bbc.co.uk/programmes/b0404bt5 |title=Blandings, Series 2, Custody of the Pumpkin |website=BBC |access-date=14 July 2015}}</ref> তাৰ পিছত তেওঁ ''দ্য গ্ৰেট ফায়াৰ'' মিনি-ছিৰিজ, ''হানিমুন'' ভয়ানক ছবি, ''লুথাৰ'' ধাৰাবাহিক আৰু ''দ্য লাষ্ট উইচ হাণ্টাৰ'' ছবিত অভিনয় কৰে।<ref name="great fire">{{cite web |url=http://www.itv.com/presscentre/press-releases/itv-casting-announcement-great-fire#.Uy_m0vl_s72|title=ITV casting announcement of The Great Fire|date=4 March 2014|work=ITV Press Centre|access-date=24 March 2014}}</ref><ref name="honeymoon">{{cite magazine|first=Clark|last=Collis|url=https://www.ew.com/article/2014/09/12/rose-leslie-honeymoon|title=Rose Leslie's 'Honeymoon' turns horrible in new clip|date=12 September 2014|magazine=Entertainment Weekly|access-date=14 July 2015|archivedate=26 September 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220926134627/https://ew.com/article/2014/09/12/rose-leslie-honeymoon/|deadurl=yes}}</ref><ref name="luther">{{Cite web|title = Luther series 4 episode 2 review|url = http://www.denofgeek.us/tv/luther/251574/luther-series-4-episode-2-review|website = Den of Geek|date = 23 December 2015|access-date = 15 February 2016|archivedate = 16 February 2016|archiveurl = https://web.archive.org/web/20160216025149/http://www.denofgeek.us/tv/luther/251574/luther-series-4-episode-2-review|deadurl = yes}}</ref><ref name="lastwitchhunter">{{cite web |url=https://bloody-disgusting.com/images/3333123/vin-diesels-bushy-the-last-witch-hunter-beard/|title=Vin Diesel's Bushy 'The Last Witch Hunter' Beard|date=4 March 2014 |website=Bloody Disgusting |access-date=24 March 2014}}</ref> পিছলৈ তেওঁ ''দ্য গুড ফাইট'', ''ভিজিল'', ''দ্য টাইম ট্ৰেভেলাৰ’ছ ৱাইফ'' আদি ধাৰাবাহিকত মুখ্য চৰিত্ৰত অভিনয় কৰে। লগতে ২০২৪ চনত বিবিচিৰ ''মিছ অষ্টেন'' ধাৰাবাহিকত ইছাবেলা ফাউলৰ চৰিত্ৰ ৰূপায়ণ কৰে।<ref name="fight"/><ref>{{Cite web|url=https://deadline.com/2020/01/bbc-commissions-vigil-suranne-jones-rose-leslie-1202832425/|title='Bodyguard' Producer World Productions To Make BBC Thriller 'Vigil,' Starring Suranne Jones & Rose Leslie|first1=Jake|last1=Kanter|website=Deadline Hollywood|date=17 January 2020}}</ref><ref>{{Cite web |last=Goldberg |first=Lesley |date=2021-02-26 |title=Rose Leslie and Theo James to Star in 'Time Traveler's Wife' for HBO |url=https://www.hollywoodreporter.com/tv/tv-news/rose-leslie-and-theo-james-to-star-in-time-travelers-wife-for-hbo-4139162/ |access-date=2023-02-02 |website=The Hollywood Reporter |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=2025-01-29 |title=Miss Austen |url=https://www.bbc.com/writers/blog/miss-austen |access-date=2025-09-06 |website=BBC Writers |language=en-GB}}</ref> ==ব্যক্তিগত জীৱন== প্ৰাক-কিশোৰ বয়সত ফ্ৰান্সত পৰিয়ালৰ সৈতে থাকি লেছলীয়ে ফৰাচী ভাষাত সাৱলীল হৈ পৰিছিল। অভিনেত্ৰী হিচাপে কাম কৰাৰ সময়ত তেওঁ উত্তৰ লণ্ডনলৈ যোৱালৈকে লণ্ডনৰ বেটাৰছিয়াত থাকে।<ref name="Nor" /> তেওঁ প্ৰায়ে এবাৰডিনক নিৰুদ্দেশ হোৱাৰ কথা উল্লেখ কৰি কয়, "স্কটলেণ্ডত মই অতিশয় শান্তি অনুভৱ কৰিছো।"<ref name="Nor">{{cite web|url=http://www.scotsman.com/lifestyle/culture/film/interview-rose-leslie-from-wildling-warrior-to-london-detective-1-3974569|title=Interview: Rose Leslie, from Wildling warrior to London detective|publisher=The Scotsman|access-date=15 February 2016}}</ref> ২০১১ চনত লেছলিয়ে গেম অৱ থ্ৰ'নছত তেওঁৰ প্ৰেমৰ আগ্ৰহ জন স্নোৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰা কিট হেৰিংটনৰ সৈতে ডেটিং আৰম্ভ কৰে। ২০১৮ চনৰ ২৩ জুনত তেওঁলোকৰ বিবাহ হয়।<ref name="HB">{{cite magazine|url=https://www.harpersbazaar.com/celebrity/latest/g21869806/kit-harington-and-rose-leslie-wedding-photos/|title=See Every Photo from Kit Harington and Rose Leslie's Wedding|magazine=Harper's Bazaar|access-date=18 August 2020}}</ref> ২০২০ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত লেছলিয়ে দৃশ্যমানভাৱে গৰ্ভৱতী অৱস্থাত আলোচনীৰ ফটো শ্বুটৰ বাবে পোজ দিছিল।<ref>{{Cite magazine|date=September 26, 2020|title=Rose Leslie Is Pregnant! Actress and Husband Kit Harington Expecting Their First Child|url=https://people.com/parents/rose-leslie-kit-harington-expecting-first-child/|first=Karen|last=Mizoguchi|magazine=People|language=EN}}</ref> ২০২১ চনৰ জানুৱাৰী মাহত তেওঁলোকৰ পুত্ৰৰ জন্ম হয়। ২০২৩ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহত হেৰিংটনে ঘোষণা কৰে যে তেওঁলোকে দ্বিতীয় সন্তানৰ আশা কৰিছে।<ref>{{Cite web|url=https://www.elle.com/culture/celebrities/a42764536/kit-harington-rose-leslie-expecting-second-child/|title=Kit Harington and Rose Leslie Announce They're Expecting Their Second Child|website=www.elle.com|date=2023-02-04|access-date=}}</ref> ২০২৩ চনৰ জুলাই মাহত দম্পতীহালে নিজৰ কন্যা সন্তানৰ জন্ম নিশ্চিত কৰে।<ref>{{Cite web |date=2023-07-03 |title=Rose Leslie And Kit Harington Welcome Their Second Child, A Daughter |url=https://www.huffpost.com/entry/rose-leslie-kit-harington-second-child-daughter_n_64a30d8be4b030efa1220142 |access-date=2023-07-03 |website=HuffPost |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Piña |first=Christy |date=2023-07-03 |title=Kit Harington and Rose Leslie Welcome Baby Girl |url=https://www.hollywoodreporter.com/lifestyle/lifestyle-news/kit-harington-rose-leslie-welcome-second-child-1235528870/ |access-date=2023-07-23 |website=The Hollywood Reporter |language=en-US}}</ref> ===ৰাজনীতি আৰু অন্যান্য স্বাৰ্থ=== লেছলিয়ে ২০১৪ চনৰ স্কটিছ স্বাধীনতা গণভোট অভিযানৰ সময়ত স্কটলেণ্ডক যুক্তৰাজ্যৰ অংশ হিচাপে থাকিবলৈ সমৰ্থন কৰিছিল।<ref>{{Cite web|url=http://www.scotsman.com/news/politics/scottish-game-of-thrones-actress-backs-union-1-3460256|title=Scottish Game Of Thrones actress backs Union|access-date=26 August 2016}}</ref> ২০১৫ চনৰ ব্ৰিটেইনৰ সাধাৰণ নিৰ্বাচনত তেওঁ কনজাৰ্ভেটিভ দলৰ সৈতে তেওঁৰ স্থানীয় সমষ্টি গৰ্ডনত প্ৰচাৰ চলাইছিল।<ref>{{Cite news|first=Stephen|last=Walsh|date=April 24, 2015|url=https://www.pressandjournal.co.uk/fp/news/aberdeenshire/559117/game-of-thrones-star-helps-conservatives-canvass-in-north-east-constituency/|title=Game of Thrones star joins the Tory campaign trail in north-east|access-date=26 August 2016|newspaper=Press and Journal}}</ref> তেখেত এগৰাকী দৌৰবিদ আৰু শিল বগাই, ৰন্ধা-বঢ়া,<ref>{{cite web|url=http://katewaterhouse.com/date-kate-rose-leslie/|title=DATE WITH KATE: ROSE LESLIE|date=2 March 2014|publisher=Kate Waterhouse|access-date=16 February 2016}}</ref> স্কিইং, ধনুৰ্বিদ আৰু টেনিছ ভাল পায়।<ref name=":0" /> ফায়াৰফ্লাই ইণ্টাৰনেশ্যনেল নামৰ চেৰিটি সংস্থাটোৰ পৃষ্ঠপোষক।<ref>{{cite web | url=https://fireflyinternational.org/about-us/#patrons | title=About Us }}</ref> == টোকা == {{notelist}} == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== {{commons category|Rose Leslie}} * {{IMDb name}} * {{Facebook}} [[শ্ৰেণী:স্কটলেণ্ড]] [[শ্ৰেণী:অভিনেত্ৰী]] pkphzu3xyit33bt2fgg647j5t9kdg99 0 132784 603108 584936 2026-04-27T02:43:08Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 603108 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = আইদা ৰোষ্টামি | image = Aida_Rostami.jpg | birth_date = {{circa}} ১৯৮৬ | death_date = ১২ ডিচেম্বৰ, ২০২২ | death_place = টেহৰান | death_cause = ইৰাণ প্ৰতিৰক্ষা বাহিনীৰ দ্বাৰ হত্যা | resting_place = | known_for = [[মাহছা আমিনি প্ৰতিবাদ]]ত স্বাস্থ্যকৰ্মী }}'''আইদা ৰোষ্টামি''' (জন্ম: সম্ভৱতঃ ১৯৮৬ – সোমবাৰ, মৃত্যু: ১২ ডিচেম্বৰ, ২০২২) [[মাহছা আমিনিৰ মৃত্যু]]ৰ প্ৰতিবাদৰ সময়ত আহত প্ৰতিবাদকাৰীৰ চিকিৎসাৰ বাবে ইৰাণৰ ইছলামিক ৰিপাব্লিকৰ নিৰাপত্তা বাহিনীয়ে অপহৰণ কৰি নি মাৰাত্মকভাৱে প্ৰহাৰ কৰা আৰু হত্যা কৰা বুলি অভিযোগ উঠিছিল।<ref name=":0">{{Cite web |title=Tehran Doctor Tortured And Killed For Treating Wounded Protesters |url=https://iranwire.com/en/politics/111407-tehran-doctor-tortured-and-killed-for-treating-wounded-protesters/ |access-date=2022-12-17 |website=iranwire.com |language=en}}</ref><ref name=":2">{{Cite web |title=جسد آیدا رستمی، پزشک جوان هنگام تحویل آثار شکنجه داشته است |url=https://www.iranintl.com/202212172428 |access-date=2022-12-17 |website=ایران اینترنشنال |date=December 17, 2022 |language=fa}}</ref> প্ৰতিবাদৰ মাজতে নিৰাপত্তা বাহিনীক সহায় কৰিবলৈ ইৰাণৰ চিকিৎসালয় আৰু চিকিৎসকৰ ওপৰত বৃদ্ধি পোৱা দাবী আৰু ভাবুকিৰ পোহৰত,<ref name="Engelbrecht-NYT" /><ref>{{Cite news |last1=Tabrizy |first1=Nilo |last2=Jhaveri |first2=Ishaan |date=2022-11-23 |title=How Iran's Security Forces Use Ambulances to Suppress Protests |language=en-US |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2022/11/23/world/middleeast/iran-protesters-detained-ambulance.html |access-date=2022-12-17 |issn=0362-4331}}</ref><ref>{{Cite news |title=Iran's doctors have joined the uprising — and are paying the price |language=en-US |newspaper=Washington Post |url=https://www.washingtonpost.com/world/2022/11/10/iran-protests-mahsa-amini-hijab/ |access-date=2022-12-17 |issn=0190-8286}}</ref><ref name=":6">{{Cite news |title=جامعه پزشکی آلمان درباره "فاجعه انسانی" و "امنیت جانی" مردم ایران هشدار داد |language=fa |work=BBC News فارسی |url=https://www.bbc.com/persian/iran-64025017 |access-date=2022-12-20}}</ref><ref>{{Cite news |title=اعتراضات ایران؛ رئيس انجمن پزشکان داخلی: سال ۵۷ هم اطلاعات بيماران را می‌خواستند |language=fa |work=BBC News فارسی |url=https://www.bbc.com/persian/iran-64016252 |access-date=2022-12-20}}</ref><ref>{{Cite news |title="صدها معترض در ایران بر اثر شلیک کور شده‌اند"؛ ۲۳۰ چشم‌پزشک هشدار دادند |language=fa |work=BBC News فارسی |url=https://www.bbc.com/persian/iran-63693944 |access-date=2022-12-20}}</ref> আইদা ৰোষ্টামিয়ে [[মাহছা আমিনী প্ৰতিবাদ]]ৰ সৈতে জড়িত চিকিৎসকৰ মাজত এগৰাকী প্ৰেৰণাদায়ক ব্যক্তি হিচাপে আত্মপ্ৰকাশ কৰিছে।<ref>{{Cite web |title=Firouz Daneshgari: 'Night doctors' and other unsung heroes of the protests in Iran deserve our support |url=https://www.chicagotribune.com/opinion/commentary/ct-opinion-iran-protests-doctors-aida-rostami-20230104-ltk2mzsdf5ayto4ji5amhbgxxe-story.html |access-date=2023-01-24 |website=Chicago Tribune|date=January 4, 2023 }}</ref><ref>{{Cite web |last=Jones |first=Charlie |date=2022-12-19 |title=Iranian doctor dies after being tortured for treating anti-government protesters |url=https://www.mirror.co.uk/news/world-news/iranian-doctor-dies-after-being-28772585 |access-date=2022-12-22 |website=mirror |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Iran Protests: Doctor, who treated injured anti-Hijab demonstrators, tortured and killed in Tehran |url=https://www.freepressjournal.in/world/iran-protests-doctor-who-treated-injured-anti-hijab-demonstrators-tortured-and-killed |access-date=2022-12-22 |website=Free Press Journal |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=BTT |date=2022-12-17 |title=Aida Rostami, a doctor treating insurgents in Iran tortured to death |url=https://businessturkeytoday.com/ayda-rustami-a-doctor-treating-insurgents-in-iran-tortured-to-death.html |access-date=2022-12-22 |website=Economy, Business, Politics and Travel in Turkey |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=2022-12-17 |title=Tehran: Aida Rostami, the doctor who treated injured protesters, tortured and killed |url=https://www.unionesarda.it/en/world/tehran-aida-rostami-the-doctor-who-treated-injured-protesters-tortured-and-killed-ln5fg0m0 |access-date=2022-12-22 |website=L'Unione Sarda English |language=en}}</ref> ==পটভূমি== ২০২২ চনৰ ১৬ ছেপ্টেম্বৰত ইৰাণ চৰকাৰৰ ধৰ্মীয় নৈতিকতা আৰক্ষী গাইডেন্স পেট্ৰ'লৰ জিম্মাত থকা অৱস্থাত গ্ৰেপ্তাৰ কৰি হত্যা কৰা ২২ বছৰীয়া মহিলা [[মাহছা আমিনিৰ মৃত্যু]]ৰ পিছত ইৰাণত দেশজুৰি প্ৰতিবাদৰ সৃষ্টি হয়।<ref>{{Cite news |last1=Yee |first1=Vivian |last2=Fassihi |first2=Farnaz |date=2022-09-26 |title=Women Take Center Stage in Antigovernment Protests Shaking Iran |language=en-US |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2022/09/26/world/middleeast/women-iran-protests-hijab.html |access-date=2022-12-17 |issn=0362-4331}}</ref> এই প্ৰতিবাদৰ সময়ত ইছলামিক ৰিপাব্লিকৰ নিৰাপত্তা বাহিনীয়ে শ শ প্ৰতিবাদকাৰীক হত্যা কৰে আৰু হাজাৰ হাজাৰ লোকক আটক কৰি আহত কৰে।<ref>{{Cite web |title=End the protest bloodshed in Iran |url=https://www.amnesty.org/en/petition/end-the-protest-bloodshed-in-iran/ |access-date=2022-12-17 |website=Amnesty International |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=UN Human Rights Council to investigate violence against Mahsa Amini protestors in Iran |url=https://www.jurist.org/news/2022/11/un-human-rights-council-to-investigate-the-violence-against-mahsa-amini-protestors-in-iran/ |access-date=2022-12-17 |website=www.jurist.org |date=November 25, 2022 |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Ochab |first=Dr Ewelina U. |title=How Iran Underestimated The Outrage Over The Killing Of Mahsa Amini |url=https://www.forbes.com/sites/ewelinaochab/2022/11/24/how-iran-underestimated-the-outrage-over-the-killing-of-mahsa-amini/ |access-date=2022-12-17 |website=Forbes |language=en}}</ref> প্ৰতিবাদৰ সময়ত নিৰাপত্তাৰক্ষীৰ দ্বাৰা আহত ইৰাণীসকলে গ্ৰেপ্তাৰ, নিৰ্যাতন, গোচৰ বা হত্যাৰ ভয়ত দেশখনৰ ক্ৰমান্বয়ে বিপজ্জনক হৈ পৰা চিকিৎসালয়সমূহত যত্ন লোৱাৰ পৰা বিৰত থাকে। আহতসকলক সহায় কৰিবলৈ বিপদ ল'বলৈ ইচ্ছুক চিকিৎসকে প্ৰতিবাদকাৰীসকলক তেওঁলোকৰ কৰ্মস্থলী, বিক্ষোভকাৰীৰ ঘৰ বা অন্য ঠাইত চিকিৎসা কৰি আছে।<ref>{{Cite news |last=Arraf |first=Jane |date=2022-11-17 |title=Riddled With Metal Pellets, an Iranian Protester Heals in Hiding Abroad |language=en-US |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2022/11/17/world/middleeast/iran-protests-wounded.html |access-date=2022-12-17 |issn=0362-4331}}</ref><ref name="Engelbrecht-NYT">{{Cite news |last=Engelbrecht |first=Cora |date=2022-11-19 |title=Hundreds of Protesters in Iran Blinded by Metal Pellets and Rubber Bullets |language=en-US |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2022/11/19/world/asia/iran-protesters-eye-injuries.html |access-date=2022-12-17 |issn=0362-4331}}</ref> ৰোষ্টামিয়ে তেহৰানৰ একবাটান আৰু তেহৰানৰ অন্যান্য পশ্চিম জিলাত বিক্ষোভকাৰীসকলক চিকিৎসা কৰি আছিল।<ref name=":0" /> ==ঘটনা== ২০২২ চনৰ ১২ ডিচেম্বৰ সোমবাৰে সন্ধিয়া ৭:০০ বজাত ৰোষ্টামিয়ে কৰ্মৰত চামৰাণ চিকিৎসালয়ৰ পৰা মাকক ফোন কৰে। তেওঁ মাকক ঘৰলৈ যোৱাৰ যাওঁতে কিবা নিব লগীয়া আছে নেকি সুধিছিল। কিন্তু তেওঁ ঘৰলৈ নাহিল। পিছদিনা তেহৰাণৰ একবাটান চুবুৰীত অৱস্থিত থানাখনৰ পৰা তেওঁৰ পৰিয়াললৈ তেওঁলোকক ষ্টেচনলৈ আহিবলৈ অনুৰোধ জনাই ফোন আহিল। দুৰ্ঘটনাৰ ফলত আইদা ৰোষ্টামিৰ মৃত্যু হোৱা বুলি অৱগত কৰি ফৰেনছিক অফিচৰ পৰা তেওঁৰ মৃতদেহটো আনিবলৈ নিৰ্দেশ দিয়া এখন পত্ৰ লাভ কৰে। তেওঁৰ পৰিয়ালে দেখিলে যে ৰোষ্টামিৰ শৰীৰটোৰ মুখখন ভাঙি যোৱা, হাতখন ভাঙি যোৱা আৰু বাওঁ চকুটো ঘুকুটি উলিয়াই দিয়াৰ দৰে। ফৰেনছিকৰ মৃত্যুৰ প্ৰতিবেদন অনুসৰি, মৃত্যুৰ কাৰণ আছিল কঠিন বস্তুৰ আঘাত।<ref name=":0" /><ref name=":2" /><ref name=":3">{{Cite web |title=جزییات تازه از مرگ مشکوک آیدا رستمی، پزشک معترضین اکباتان |url=https://iranwire.com/fa/features/111398-%D8%AC%D8%B2%DB%8C%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%D8%AA%D8%A7%D8%B2%D9%87-%D8%A7%D8%B2-%D9%85%D8%B1%DA%AF-%D9%85%D8%B4%DA%A9%D9%88%DA%A9-%D8%A2%DB%8C%D8%AF%D8%A7-%D8%B1%D8%B3%D8%AA%D9%85%DB%8C-%D9%BE%D8%B2%D8%B4%DA%A9-%D9%85%D8%B9%D8%AA%D8%B1%D8%B6%DB%8C%D9%86-%D8%A7%DA%A9%D8%A8%D8%A7%D8%AA%D8%A7%D9%86/ |access-date=2022-12-17 |website=iranwire.com |language=fa}}</ref><ref>{{Cite web |title=دکتر #آیدا_رستمی ۲۱ آذر از کلانتری #اکباتان تماس میگیرن با خانواده میگن تصادف کرده و فوت شده ... |url=https://twitter.com/shahrak_ekbatan/status/1603567180846702594 |access-date=2022-12-17 |website=Twitter |language=fa}}</ref> বুজাব নোৱাৰা কঠিন বস্তুটোৰ বিষয়ে সোধাত তেওঁলোকে কয় যে সবিশেষ পিছত দিয়া হ’ব। "চিকিৎসা পৰীক্ষকে তেওঁৰ পৰিয়ালক জনাইছিল যে আইদাৰ মৃত্যুৰ প্ৰকৃত কাৰণ প্ৰকাশ নকৰিবলৈ নিৰ্দেশ দিয়া হৈছে।" তেওঁলোকে কৈছিল যে আইদাৰ গাড়ী দুৰ্ঘটনাত মৃত্যু হোৱা নাছিল, তেওঁলোকে তাইক হত্যা কৰিছিল।" তেওঁৰ মৃতদেহ পৰীক্ষা কৰা স্থানীয় সূত্ৰই ১৬ ডিচেম্বৰত ইৰাণৱায়াৰক জনাইছিল।<ref name=":4">{{Cite web |title=Killed Tehran Doctor: Family Pressured To Appear On TV, Lie About Cause Of Death |url=https://iranwire.com/en/politics/111441-killed-tehran-doctor-family-pressured-to-appear-on-tv-lie-about-cause-of-death/ |access-date=2022-12-17 |website=iranwire.com |language=en}}</ref> তেওঁৰ পৰিয়ালৰ এগৰাকী সদস্যই ইৰাণৱায়াৰক জনাইছে যে, "যেতিয়া আপুনি গাড়ী চলাই থাকে আৰু আপুনি দুৰ্ঘটনাগ্ৰস্ত হয়, তেতিয়া আপোনাৰ দুয়োখন হাত ভাঙি যোৱা, আপোনাৰ তলৰ কঁকালৰ ঘাঁ হোৱা আৰু আপোনাৰ চকু সম্পূৰ্ণৰূপে ওলাই অহাটো সম্ভৱ নহয়।"<ref name=":4" /> ২০২২ চনৰ ১৬ ডিচেম্বৰত ইৰাণৰ ইছলামিক ৰিপাব্লিকৰ ন্যায়িক ব্যৱস্থাৰ সংবাদ সংস্থা মিজানে কয় যে আইদা ৰোষ্টামিৰ প্ৰেমিকাই তেওঁক দলঙৰ পৰা পেলাই দিছিল।<ref name="radiofarda.com">{{Cite news |title=علت رسمی یک مرگ مشکوک دیگر "سقوط از بلندی" اعلام شد |url=https://www.radiofarda.com/a/suspicious-death-doctor-female-young-iran/32180937.html |access-date=2022-12-17 |website=رادیو فردا |language=fa|last1=فردا |first1=رادیو }}</ref><ref>{{Cite web |date=2022-12-16 |title=علت درگذشت آیدا رستمی مشخص شد {{!}} چه کسی خانم دکتر را کشت؟ |url=https://www.hamshahrionline.ir/news/728396/علت-درگذشت-آیدا-رستمی-مشخص-شد-چه-کسی-خانم-دکتر-را-کشت |access-date=2022-12-17 |website=همشهری آنلاین |language=fa }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ইৰাণৰ কৰ্তৃপক্ষই মাহছা আমিনিৰ প্ৰতিবাদৰ সময়ত মৃত্যু হোৱা যুৱতীসকলৰ বাবেও একেধৰণৰ কাহিনীভাগ সঘনাই ঘটিছে, যেনে [[নিকা ছাকাৰামীৰ মৃত্যু|নিকা ছাকাৰামী]]।<ref>{{Cite web |title=Iran claims teen Nika Shakarami died in a fall. Her mom doesn't believe it, and either do protesters. |url=https://www.cbsnews.com/news/iran-mahsa-amini-nika-shakarami-protests-teen-girl-killed-mom-says/ |access-date=2022-12-17 |website=www.cbsnews.com |date=October 7, 2022 |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Pourahmadi |first=Gianluca Mezzofiore, Katie Polglase, Adam |date=2022-10-27 |title=What really happened to Nika Shahkarami? Witnesses to her final hours cast doubt on Iran's story |url=https://www.cnn.com/2022/10/27/middleeast/iran-nika-shahkarami-investigation-intl-cmd/index.html |access-date=2022-12-17 |website=CNN |language=en}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:ইৰানীয় নাৰী অধিকাৰ কৰ্মী]] [[শ্ৰেণী:ইৰাণৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি]] 3woxczojt1ng079dueevcyduwu9mrmb 0 132957 603182 597733 2026-04-27T06:59:00Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 603182 wikitext text/x-wiki [[File:Aalisha Sahukhan 2015.jpg|thumb|২০১৫ চনত ছাহুখান]] '''আলীশা ছাহুখান''' (বা ছাহু খান) এগৰাকী [[ফিজি]]য়ান চিকিৎসক। তেওঁ ফিজিৰ স্বাস্থ্য আৰু চিকিৎসা সেৱা মন্ত্ৰালয়ৰ স্বাস্থ্য সুৰক্ষা বিভাগৰ মুৰব্বী। ক’ভিড-১৯ মহামাৰী আৰু তাৰ পূৰ্বৰ সৰুআই মহামাৰীৰ বিৰুদ্ধে দেশখনে চলোৱা যুঁজত তেওঁ গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছে।<ref>{{Cite web |last=Naidu |first=Jennis |date=23 March 2020 |title=On The Frontlines: Dr Aalisha Sahukhan |url=https://fijisun.com.fj/2020/03/23/on-the-frontlines-dr-aalisha-sahukhan/ |access-date=2022-07-21 |website=Fiji Sun |language=en-US }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ফিজি ছান কাকতে তেওঁক "২০২০ চনৰ ১০ গৰাকী বিশিষ্ট ফিজিয়ান"ৰ এগৰাকী হিচাপে মনোনীত কৰিছিল।<ref name="Sun">{{cite web |title=10 Outstanding Fijians 2020 |url=https://fijisun.com.fj/2020/12/31/10-outstanding-fijians-2020/ |website=Fiji Sun |access-date=24 October 2021 |archivedate=24 October 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20211024181543/https://fijisun.com.fj/2020/12/31/10-outstanding-fijians-2020/ |deadurl=yes }}</ref><ref name="USA">{{cite web |title=Kudos to Dr. Aalisha Sahu Khan |url=https://www.facebook.com/usembassysuva/posts/kudos-to-dr-aalisha-sahu-khan-and-her-team-as-they-lead-the-charge-against-a-mea/10157676892829556/ |website=US Embassy Suva |access-date=25 October 2021}}</ref> == প্ৰাৰম্ভিক জীৱন == ছাহুখান দন্ত চিকিৎসক ইমতিয়াজ ছাহুখান আৰু আশলা সিঙৰ জ্যেষ্ঠ কন্যা। তেওঁ ছুভাৰ ইণ্টাৰনেশ্যনেল স্কুলত অধ্যয়ন কৰিছিল। ইয়াৰ পিছত তেওঁ ফিজি স্কুল অৱ মেডিচিনত চিকিৎসা শাস্ত্ৰ অধ্যয়ন কৰে। ২০১১ চনত তেওঁ ফিজিৰ চিকিৎসা ব্যৱস্থাত এগৰাকী ইণ্টাৰ্ন হিচাপে কাম আৰম্ভ কৰে। ছাহুখান নেফ্ৰ’লজিষ্ট অম্ৰীশ কৃষ্ণনৰ সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হয় আৰু তেওঁলোকৰ দুটি সন্তান আছে।<ref name=USA/><ref name=IUCN>{{cite web |title=Bio - Speakers |url=https://www.iucn.org/regions/oceania/resources/events/oceania-planetary-health-forum/bio-speakers |website=IUCN |access-date=25 October 2021}}</ref><ref name="Sun2">{{cite web |title=10 Interesting Things About Dr Aalisha Sahukhan |url=https://fijisun.com.fj/2021/05/08/10-interesting-things-about-dr-aalisha-sahukhan/ |website=Fiji Sun |access-date=25 October 2021 |archivedate=25 October 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20211025160652/https://fijisun.com.fj/2021/05/08/10-interesting-things-about-dr-aalisha-sahukhan/ |deadurl=yes }}</ref> == কৰ্মজীৱন == চিকিৎসা বৃত্তিত চাৰি বছৰ কটোৱাৰ পিছত ছাহুখানে আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ জৰ্জিয়াৰ আটলাণ্টাত থকা ইম’ৰী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ ৰলিন্স স্কুল অৱ পাব্লিক হেল্থত অধ্যয়ন কৰিবলৈ ফুলব্ৰাইট জলপানি লাভ কৰে। তাৰ পৰা তেওঁ জনস্বাস্থ্য বিষয়ত স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী লাভ কৰে। ২০১৭ চনত ফিজিলৈ ঘূৰি আহি তেওঁক সংক্ৰামক ৰোগৰ ৰাষ্ট্ৰীয় উপদেষ্টা হিচাপে নিযুক্তি দিয়া হয়। ২০২১ চনত তেওঁ স্বাস্থ্য সুৰক্ষা বিভাগৰ মুৰব্বী হিচাপে দায়িত্ব গ্ৰহণ কৰে। ফিজিত ক’ভিড-১৯ৰ আগমনৰ পিছত ছাহুখানে ফিজিৰ টেলিভিছনত সঘনাই উপস্থিত হৈ জনসজাগতা সৃষ্টিত সহায় কৰিছিল।<ref name=IUCN/><ref name=Sun2/> ২০২২ চনৰ পৰা ছাহুখানে বিশ্ব বেংক আৰু বিশ্ব স্বাস্থ্য সংস্থাৰ যুটীয়া 'পেণ্ডেমিক ফাণ্ড'ৰ কাৰিকৰী উপদেষ্টা পেনেলত সেৱা আগবঢ়াই আহিছে।<ref>[https://www.worldbank.org/en/programs/financial-intermediary-fund-for-pandemic-prevention-preparedness-and-response-ppr-fif/brief/TheTechnicalAdvisoryPanel Pandemic Fund: The Technical Advisory Panel (TAP)] World Bank.</ref> == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} == বাহ্যিক সংযোগ == * [https://www.youtube.com/watch?v=FeU6pv5_MK0 ক’ভিড-১৯ সন্দৰ্ভত ছাহুখানৰ সৈতে হোৱা এটা দূৰদৰ্শন সাক্ষাৎকাৰ] [[শ্ৰেণী:ফিজি]] [[শ্ৰেণী:চিকিৎসাবিদ]] bmtp9tv50kae8070qeuvxyr0tob5pgr 0 133015 603233 585740 2026-04-27T10:40:52Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 603233 wikitext text/x-wiki [[File:Toe Ring south Indian culture.jpg|thumb|ভাৰতীয় সংস্কৃতিত উঝণ্টি]] [[File:Toe Ring LACMA AC1994.175.1.jpg|thumb|সোণৰ উঝণ্টি]] '''উঝণ্টি''' ভৰিৰ আঙুলিত পিন্ধা ধাতু আৰু অধাতুৰে নিৰ্মিত আঙঠি। দুয়োখন ভৰিৰ দ্বিতীয় ভৰিৰ আঙুলিটোৱেই হ’ল য’ত ইয়াক বেছিকৈ পিন্ধা হয়। কাৰণ আনকেইটাতকৈ ই পোন আৰু আটাইতকৈ দীঘল ভৰিৰ আঙুলি আৰু এইদৰে আঙঠি পিন্ধিবলৈ আৰু আন কোনো বস্তুৰ লগত সংযোগ নোহোৱাকৈ থাকিবলৈ আটাইতকৈ সহজ আঙুলি। বেছিভাগ পশ্চিমীয়া দেশতে ইহঁত তুলনামূলকভাৱে নতুন ফেশ্বন শৈলী আৰু সাধাৰণতে ইয়াৰ কোনো প্ৰতীকী অৰ্থ নাই। হাতৰ আঙুলিৰ আঙঠিৰ দৰেই ভৰিৰ আঙুলিৰ আঙঠিও বহুতো আকৃতি আৰু ৰূপত পোৱা যায়, ৰত্নৰে সুশোভিত কৰা জটিল ডিজাইনৰ ফুলৰপৰা আৰম্ভ কৰি সৰল ঘূৰণীৰা আকৃতিলৈকে। অসমীয়া বিভিন্ন শাস্ত্ৰত প্ৰাচীন কালৰেপৰা উঝণ্টি পৰিধান কৰাৰ তথ্য পোৱা যায়। ==ভাৰতৰ বিভিন্ন ঠাইত উঝণ্টি== ভাৰতত অতীজৰে পৰা ভৰিৰ আঙুলিত আঙঠি পৰিধানৰ প্ৰচলন চলি আহিছে।<ref name="উ">{{cite web | url=https://w.wiki/5Tca | title=অদ্ভূত ৰামায়ণ | accessdate=7 March 2026}}</ref> ৰামায়ণত সীতাই ৰাৱণে অপহৰণ কৰাৰ পিছত ভৰিৰ আঙুলিৰ আঙঠি তললৈ পেলাই দিয়াৰ কথা উল্লেখ আছে যাতে প্ৰভু ৰামে তাইক বিচাৰি পায়। এগৰাকী মহিলাই পিন্ধা ভৰিৰ আঙুলিৰ আঙঠিয়ে তেওঁৰ বিবাহিত হোৱাৰ ইংগিত দিয়ে। বহুতো ভিন্ন ভাৰতীয় সংস্কৃতিত বিয়াৰ সময়ত স্বামীয়ে পত্নীৰ দুয়োখন ভৰিৰ দ্বিতীয় ভৰিৰ আঙুলিত ভৰিৰ আঙুলিৰ আঙঠি লগায়।<ref name="kw01">{{Cite web| last = Sharmila| title = Toe rings: Science Behind than just showing that the woman is married and feminine.| work = KANNADIGA WORLD| date = 18 August 2013| access-date = 2021-10-12| url = https://www.kannadigaworld.com/news/vishishta/30219.html}}</ref> ইয়াক হিন্দু মহিলাসকলে বিবাহিত অৱস্থাৰ প্ৰতীক হিচাপে পৰিধান কৰে<ref>{{Cite journal| pages = 49| last1 = Sathyanarayan| first1 = Mansi| last2 = Bais| first2 = Mitraja| title = Indian Marital jewellery and symbolism: contextual manifestations| journal = SAARC Culture| date = 2018}}</ref> আৰু ইয়াক হিন্দীত বিচিয়া (উচ্চাৰণ: মৌমাখি-চি-য়া), মালয়ালমত মিঞ্জি (മിഞ്ചി) বা কালমোথিৰাম (കാൽമോതിരം) বুলি কয়,পাদা ঝুন্টিকা (ପାଦ ଝୁଣ୍ଟିକା) ওডিয়া ভাষাত, jodavi (जोडवी) মাৰাঠী ভাষাত, তেলেগু ভাষাত মেটেলু (మెట్టెలు), বাংলা ভাষাত আংগোট (আংগট/আংট; উচ্চাৰণ: aa-nng-ot), তামিল ভাষাত Metti/Kanaiyazhi (மெட்டி/கணையாழி), কানাড়া ভাষাত কালুংগুৰা (ಕಾಲುಂಗುರಗಳು)। ভাৰতত ভৰিৰ আঙুলিৰ আঙঠি সাধাৰণতে ৰূপৰ পৰা তৈয়াৰ কৰা হয় আৰু দুয়ো ভৰিৰ দ্বিতীয় আঙুলিত যোৰকৈ (পশ্চিমীয়া দেশৰ দৰে নহয়, য’ত ইয়াক এককভাৱে বা অতুলনীয় যোৰত পিন্ধা হয়)। পৰম্পৰাগতভাৱে এইবোৰ যথেষ্ট অলংকৃত যদিও এতিয়া আধুনিক কইনাৰ বাবে অধিক সমসাময়িক ডিজাইন প্ৰস্তুত কৰা হৈছে। কিছুমান ‘বিচিয়া চেট’ত সৰু পিংকি বাদ দি পাঁচটা ভৰিৰ আঙুলিৰ চাৰিটাৰ বাবে যোৰ থাকিব পাৰে। 'বিচিয়া' সোণৰ নহ'বও পাৰে, কিয়নো সোণে 'সন্মানিত' মৰ্যাদা লাভ কৰে আৰু হিন্দুসকলে কঁকালৰ তলত পিন্ধিব নোৱাৰে, কিন্তু ইয়াক বৰ কঠোৰভাৱে পালন কৰা নহয় আৰু সোণ আৰু হীৰাৰে নিৰ্মিত ভৰিৰ আঙুলিৰ আঙঠি সাধাৰণতে দেখা যায়।<ref>{{Cite journal| issn = 2348-6538| last = Raha| first = Sylvia| title = Body and ornaments: A reflection on Ghurye's perspective| date = 2020 | work= Social Trends | publisher= North Bengal University | volume= 7| pages=225–231 | url=https://www.researchgate.net/publication/355379502_Body_and_Ornaments_A_Reflection_on_Ghurye's_Perspective }}</ref> আয়ুৰ্বেদৰ মতে ভৰিৰ আঙুলিৰ আঙঠিৰ আন আন আন উপকাৰিতাও আছে বুলি বিশ্বাস কৰা হয়। ভৰিৰ আঙুলিৰ আঙঠি ঋতুচক্ৰ নিয়ন্ত্ৰণ কৰিবলৈ পিন্ধা বুলি বিশ্বাস কৰা হৈছে, আৰু এইদৰে গৰ্ভধাৰণৰ সম্ভাৱনা বৃদ্ধি পায়, কিয়নো দ্বিতীয় ভৰিৰ আঙুলিত সামান্য চাপ দিলে জৰায়ু সুস্থ হোৱাটো নিশ্চিত হয়। কিছুমান সংস্কৃতিয়েও কয় যে দ্বিতীয় ভৰিৰ আঙুলিত অনুভৱ কৰা হেঁচাই যৌন সম্পৰ্কৰ সময়ত বিষ কমোৱাত সহায় কৰে। অবিবাহিত হিন্দু ছোৱালীয়ে ঋতুস্ৰাৱৰ বিষ কমোৱাত সহায় কৰিবলৈ তৃতীয় ভৰিৰ আঙুলিত ভৰিৰ আঙুলিৰ আঙঠি লগাব পাৰে। যদিও এই দাবীসমূহ পৰীক্ষা কৰিবলৈ কোনো বৈজ্ঞানিক অধ্যয়ন কৰা হোৱা নাই।<ref name="kw01"/><ref>{{Cite journal| issn = 1302-7824| volume = 5| issue = 9| last = Jayalakshmi| first = K| title = The Science behind Indian Rituals, Customs and Traditions.| journal = Mugla Sitki Kocman University Journal of Social Sciences| date = 2020}}</ref> তামিল সংস্কৃতিত পুৰুষেও ভৰিৰ আঙুলিৰ আঙঠি পিন্ধে, সাধাৰণতে আৰামৰ বাবে সহজ ডিজাইনত। তামিল পুৰুষে ভৰিৰ আঙুলিৰ আঙঠি/মেট্টি পিন্ধা প্ৰথাৰ ব্যৱহাৰ আছিল প্ৰাচীন কালত যেতিয়া মানুহে খালী ভৰিৰে ঘূৰি ফুৰিছিল। ভৰিৰ আঙুলিৰ আঙঠিটো আছিল মহিলাসকলে বিবাহিত পুৰুষক চিনাক্ত কৰাৰ এক উপায় কাৰণ খোজ কঢ়াৰ সময়ত মহিলাসকলে তললৈ চোৱাৰ নিয়ম আছিল।<ref>{{cite web|url=http://sharmalanthevar.blogspot.com.au/2013/07/metti-hindu-toe-ring.html|title=Metti - Hindu Toe Ring|access-date=December 21, 2015|date=July 4, 2013| type= blog}}</ref>{{Better source needed|date=March 2022}} ১৯ শতিকাত কেতিয়াবা সজ্জাৰ বাবে বুলি ধৰা ডাঙৰ ভৰিৰ আঙুলিত দাপোনৰ আঙঠি (অৰ্থাৎ সৰু ব্যৱহৃত দাপোন লগোৱা আঙঠি) পিন্ধিছিল। আজিকালি ভৰিৰ আঙুলিৰ আঙঠি ৰবৰ আৰু অমূল্য ধাতুৰে উপলব্ধ আৰু সজ্জাৰ কামত ব্যৱহাৰ কৰা হয়। পৰম্পৰাগতভাৱে বাওঁ ভৰিৰ ডাঙৰ আঙুলিত এটা ডাঙৰ আঙঠি পিন্ধিছিল যাতে বিবাহিত অৱস্থাৰ ইংগিত পোৱা যায়। কিছুমান পুৰুষে সঘনাই ভৰিৰ ডাঙৰ আঙুলিত আঙঠি পিন্ধিছিল নিৰাময়ৰ উদ্দেশ্যে বা পুৰুষসুলভ শক্তি বৃদ্ধিৰ বাবে। এই আঙঠিবোৰ খুব কমেইহে বন্ধ বৃত্ত আছিল কিন্তু মুকলি হুপ আছিল যাতে সহজে আঁতৰাব পৰা যায়।<ref name = Kunz>[http://www.farlang.com/gemstones/kunz-rings/page_124 Rings for the Finger: Toe Rings] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110522081603/http://www.farlang.com/gemstones/kunz-rings/page_124 |date=2011-05-22 }} [[George Frederick Kunz]] page 80, Lippincott Co. Philadelphia, 1917</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:অলংকাৰ]] sjaguym8p5sizsx47w0lvy9sfi57qov 0 133235 603046 586666 2026-04-26T18:04:57Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 603046 wikitext text/x-wiki '''ৱেই ৱাং''' ([[ইংৰাজী]]: Wei Wang) এগৰাকী [[চীন]]ত জন্মগ্ৰহণ কৰা [[আমেৰিকা]]ন [[কম্পিউটাৰ]] বিজ্ঞানী। তেওঁ লছ এঞ্জেলছৰ কেলিফৰ্ণিয়া বিশ্ববিদ্যালয়ৰ (ইউচিএলএ) কম্পিউটাৰ বিজ্ঞান আৰু কম্পিউটেশ্যনেল মেডিচিন বিভাগৰ লিয়নাৰ্ড ক্লেইনৰক চেয়াৰ প্ৰফেচৰ আৰু স্কেলেবল এনালিটিক্স ইনষ্টিটিউটৰ (এছচিএআই) সঞ্চালক।<ref name=":0">{{Cite web|url=http://web.cs.ucla.edu|title=Wei Wang's Home Page|website=web.cs.ucla.edu|access-date=2020-04-06}}</ref> তেওঁৰ গৱেষণাৰ বিশেষত্ব হ’ল বিগ ডাটা এনালিটিক্স আৰু মডেলিং, ডাটাবেচ চিষ্টেম, নেচাৰেল লেংগুৱেজ প্ৰচেছিং, বায়’ইনফৰ্মেটিক্স আৰু কম্পিউটেশ্যনেল বায়’লজী তথা কম্পিউটেশ্যনেল মেডিচিন। == শিক্ষা == ৱেই ৱাঙে ১৯৯০ চনৰ পৰা ১৯৯৩ চনলৈ নানকাই বিশ্ববিদ্যালয়ত কম্পিউটাৰ বিজ্ঞানৰ স্নাতক প্ৰশিক্ষণ গ্ৰহণ কৰিছিল। ইয়াৰ পিছত তেওঁ ১৯৯৫ চনত বিংহামটন বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা চিষ্টেম ছায়েন্সত স্নাতকোত্তৰ আৰু ১৯৯৯ চনত লছ এঞ্জেলছৰ কেলিফৰ্ণিয়া বিশ্ববিদ্যালয়ৰ (ইউচিএলএ) পৰা কম্পিউটাৰ বিজ্ঞানত পিএইচডি লাভ কৰে। ২০১২ চনত ইউচিএলএত পুনৰ যোগদান কৰাৰ আগতে তেওঁ আইবিএম ৱাটছন ৰিচাৰ্ছ চেন্টাৰত গৱেষক কৰ্মচাৰী আৰু ইউনিভাৰ্ছিটি অৱ নৰ্থ কেৰোলাইনা এট চেপেল হিলত অধ্যাপক হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল।<ref>{{Cite web|url=http://web.cs.ucla.eduresume.html|title=Wei Wang's Resume|website=web.cs.ucla.edu|access-date=2020-04-06}}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == বঁটা আৰু সন্মান == ৱাঙে ২০০০ আৰু ২০০১ চনত ''আইবিএম ইনভেনশ্যন এচিভমেন্ট এৱাৰ্ডছ'' লাভ কৰিছিল। তেওঁ ২০০৩ চনত ''ইউএনচি জুনিয়ৰ ফেকাল্টি ডেভেলপমেন্ট এৱাৰ্ড'' আৰু ২০০৫ চনত ''এনএছএফ ফেকাল্টি আৰ্লি কেৰিয়াৰ ডেভেলপমেন্ট (কেৰিয়াৰ) এৱাৰ্ড'' লাভ কৰিছিল। তেওঁক ২০০৫ চনত ''মাইক্ৰ’ছফ্ট ৰিচাৰ্ছ নিউ ফেকাল্টি ফেলো'' হিচাপে মনোনীত কৰা হয় আৰু ২০০৭ চনত ইউএনচিত ''ফিলিপ এণ্ড ৰুথ হেটলমেন প্ৰাইজ ফৰ আৰ্টিষ্টিক এণ্ড স্কলাৰলী এচিভমেন্ট'' সন্মানেৰে বিভূষিত কৰা হয়। ইয়াৰ উপৰিও ২০১২ চনত তেওঁক ''আইইইই আইচিডিএম আউটষ্টেণ্ডিং চাৰ্ভিচ এৱাৰ্ড'', ২০১৩ চনত ''ওকাৱা ফাউণ্ডেশ্যন ৰিচাৰ্ছ এৱাৰ্ড'' আৰু ২০১৬ চনত ''এচিএম ছিগকেডিডি চাৰ্ভিচ এৱাৰ্ড'' প্ৰদান কৰা হয়।<ref name=":0" /> ২০২০ চনত তেওঁ ''এচিএম ফেলো'' নিৰ্বাচিত হয়।<ref>{{Cite web |date=2021-01-13 |title=UCLA Data Scientist Elected ACM Fellow |url=https://samueli.ucla.edu |access-date=2022-04-24 |website=UCLA Samueli School Of Engineering |language=en-US}}</ref> == নিৰ্বাচিত প্ৰকাশনসমূহ == তেওঁৰ উল্লেখযোগ্য কৰ্মসমূহৰ ভিতৰত আছে: * আৰআইএন: ৰিফৰ্মুলেশ্যন ইনফৰেন্স নেটৱৰ্ক ফৰ কনটেক্সট-এৱেৰ কুৱেৰী চাজেশ্বন, লেখক: জুন-য়ু জিয়াং আৰু '''ৱেই ৱাং''', ''প্ৰচিডিঙছ অৱ দ্য ২৭থ এচিএম কনফাৰেন্স অন ইনফৰমেশ্যন এণ্ড নলেজ মেনেজমেন্ট (চিআইকেএম)'', পৃষ্ঠা ১৯৯–২০৬, ২০১৮।<ref>{{Cite book|url=https://dl.acm.org|title=RIN {{!}} Proceedings of the 27th ACM International Conference on Information and Knowledge Management|website=dl.acm.org|date=17 October 2018 |pages=197–206 |language=EN|doi=10.1145/3269206.3271808|isbn=978-1-4503-6014-2 |s2cid=240016025 |access-date=2020-04-06}}</ref> * নেটৱাক: এ ফ্লেক্সিবল ডিপ এমবেডিং এপ্ৰ’চ ফৰ এন’মালি ডিটেকশ্যন ইন ডাইনামিক নেটৱৰ্কছ, লেখক: ৱেনচাও য়ু, ৱেই চেং, চাৰু আগৰৱাল, কাই ঝাং, হাইফেং চেন আৰু '''ৱেই ৱাং''', ''প্ৰচিডিঙছ অৱ দ্য ২৪থ এচিএম ছিগকেডিডি ইণ্টাৰনেশ্যনেল কনফাৰেন্স অন নলেজ ডিস্ক’ভাৰী এণ্ড ডাটা মাইনিং (ছিগকেডিডি)'', পৃষ্ঠা ২৬৭২–২৬৮১, ২০১৮।<ref>{{Cite journal|title=NetWalk {{!}} Proceedings of the 24th ACM SIGKDD International Conference on Knowledge Discovery & Data Mining|language=EN|doi=10.1145/3219819.3220024|s2cid=240391942 |doi-access=free}}</ref> * লাৰ্নিং ডিপ নেটৱৰ্ক ৰিপ্ৰেজেণ্টেশ্যনছ উইথ এডভাৰ্চেৰিয়েলী ৰেগুলাৰাইজড অটোএনকোডাৰ্ছ, লেখক: ৱেনচাও য়ু, চেং জেং, ৱেই চেং, চাৰু আগৰৱাল, ডংজিন চং, বো জং, হাইফেং চেন আৰু '''ৱেই ৱাং''', ''প্ৰচিডিঙছ অৱ দ্য ২৪থ এচিএম ছিগকেডিডি ইণ্টাৰনেশ্যনেল কনফাৰেন্স অন নলেজ ডিস্ক’ভাৰী এণ্ড ডাটা মাইনিং (ছিগকেডিডি)'', পৃষ্ঠা ২৬৬৩–২৬৭১, ২০১৮।<ref>{{Cite journal|title=Learning Deep Network Representations with Adversarially Regularized Autoencoders {{!}} Proceedings of the 24th ACM SIGKDD International Conference on Knowledge Discovery & Data Mining|doi=10.1145/3219819.3220000 |s2cid=50776071 |language=EN|doi-access=free}}</ref> * আইডেন্টিফাইং ইউজাৰ্ছ বিহাইণ্ড শ্বেয়াৰ্ড একাউণ্টছ ইন অনলাইন ষ্ট্ৰীমিং চাৰ্ভিচেছ, লেখক: জুন-য়ু জিয়াং, চেং-টে লি, ইয়ান চেন আৰু '''ৱেই ৱাং''', ''প্ৰচিডিঙছ অৱ দ্য ৪১ষ্ট ইণ্টাৰনেশ্যনেল এচিএম ছিগিৰ কনফাৰেন্স অন ৰিচাৰ্ছ এণ্ড ডেভেলপমেন্ট ইন ইনফৰমেশ্যন ৰিট্ৰাইভেল (ছিগিৰ)'', পৃষ্ঠা ৬৫–৭৪, ২০১৮।<ref>{{Cite book|url=https://dl.acm.org|title=Identifying Users behind Shared Accounts in Online Streaming Services {{!}} The 41st International ACM SIGIR Conference on Research & Development in Information Retrieval|website=dl.acm.org|date=27 June 2018 |pages=65–74 |doi=10.1145/3209978.3210054 |isbn=978-1-4503-5657-2 |s2cid=195351767 |language=EN|access-date=2020-04-06}}</ref> * মডেলিং কো-ইভ’লিউশ্যন এক্ৰছ মাল্টিপল নেটৱৰ্কছ, ৱেনচাও য়ু, চাৰু আগৰৱাল আৰু '''ৱেই ৱাং''', ''প্ৰচিডিঙছ অৱ দ্য ১৮থ ছিয়াম ইণ্টাৰনেশ্যনেল কনফাৰেন্স অন ডাটা মাইনিং (এসডিএম)'', পৃষ্ঠা ৬৭৫–৬৮৩, ২০১৮।<ref>{{Citation|last1=Yu|first1=Wenchao|title=Modeling Co-Evolution Across Multiple Networks|date=2018-05-07|work=Proceedings of the 2018 SIAM International Conference on Data Mining|pages=675–683|series=Proceedings|publisher=Society for Industrial and Applied Mathematics|doi=10.1137/1.9781611975321.76|last2=Aggarwal|first2=Charu C.|last3=Wang|first3=Wei|isbn=978-1-61197-532-1 |doi-access=free}}</ref> * ট্ৰেন্সলেটিং লিটাৰেচাৰ ইনটু ক’জাল গ্ৰাফছ: টুৱাৰ্ড অটোমেটেড এক্সপেৰিমেণ্ট চিলেকশ্যন, লেখক: নিকোলাছ মেটিয়াছ, জাষ্টিন উড, '''ৱেই ৱাং''', আলচিনো চিলভা, উইলিয়াম চু, ''প্ৰচিডিঙছ অৱ দ্য আইইইই ইণ্টাৰনেশ্যনেল কনফাৰেন্স অন বায়’ইনফৰ্মেটিক্স এণ্ড বায়’মেডিচিন (বিআইবিএম)'', পৃষ্ঠা ৫৭৩–৫৭৬, ২০১৭।<ref>{{Cite web|url=https://www.computer.org|title=CSDL {{!}} IEEE Computer Society|website=www.computer.org|access-date=2020-04-06}}</ref> == বাহ্যিক সংযোগ == * [http://web.cs.ucla.edu ব্যক্তিগত ৱেবপৃষ্ঠা] == তথ্যসূত্ৰ == <references /> [[শ্ৰেণী:চীনৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:কম্পিউটাৰ বিজ্ঞানী]] [[শ্ৰেণী:মহিলা বিজ্ঞানী]] h9ymujg6fetye1hsv3qbihdar8ou4ay 0 133278 603090 597465 2026-04-26T20:54:51Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 603090 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = অনাৰকলী আকৰ্ষা | image = Anarkali Ak.jpg | imagesize = | caption = | birthname = অনাৰকলী জনিনা জয়তিলকা আকৰ্ষা | birth_date = {{Birth date and age|1987|7|12|df=y}} | birth_place = কলম্বো, [[শ্ৰীলংকা]] | death_date = | death_place = | occupation = অভিনেত্ৰী, মডেল, ৰাজনীতিবিদ | yearsactive = ১৯৯৫–বৰ্তমান | website = {{URL|www.anarkalli.com}} | awards = চাৰাচাৱিয়া আটাইতকৈ জনপ্ৰিয় অভিনেত্ৰী বঁটা (২০০৪), অঞ্জলিকা (২০০৫) ছবিত কৰা অভিনয়ৰ বাবে ৰাষ্ট্ৰীয় বঁটা, দেৰেনা লাক্স ফিল্ম এৱাৰ্ড আটাইতকৈ জনপ্ৰিয় অভিনেত্ৰী (২০১২) আৰু মিছ শ্ৰীলংকা (২০০৪) }} '''অনাৰকলী আকৰ্ষা''' ([[সিংহলী]]: අනර්කලී ආකර්ෂා; জন্ম: ১২ জুলাই ১৯৮৭) এগৰাকী শ্ৰীলংকান অভিনেত্ৰী, মডেল, প্ৰাক্তন ৰাজনীতিবিদ আৰু সৌন্দৰ্য প্ৰতিযোগিতাৰ খিতাপধাৰী।<ref name=nfc>{{cite web|title=Anarkalli Aakarsha|url=http://www.nfc.gov.lk|access-date=10 September 2017|publisher=National Film Corporation of Sri Lanka}}</ref> তেওঁ ২০০৪ চনত মিছ ৱৰ্ল্ড শ্ৰীলংকাৰ মুকুট লাভ কৰিছিল আৰু মিছ ৱৰ্ল্ড ২০০৪ প্ৰতিযোগিতাত [[শ্ৰীলংকা]]ক প্ৰতিনিধিত্ব কৰিছিল। তেওঁ বিভিন্ন ব্ৰেণ্ড এম্বেচেডৰ আৰু পুঁজি সংগ্ৰহকাৰী হিচাপেও কাম কৰিছে।<ref>{{cite web|url=http://lkgirls.weebly.com|title=Anarkali washing a car (Car wash)}}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> তেওঁ কলম্বো ইণ্টাৰনেচনেল স্কুলত অধ্যয়ন কৰিছিল। == চলচ্চিত্ৰ জীৱন == ১৯৯৫ চনত টেলি-ড্ৰামা ‘ইতি পহন’ৰ পৰিচালক চোমাৰত্নে ডিছানায়েক আৰু প্ৰযোজক ৰেণুকা বালচুৰিয়াই [[ইংৰাজী]] ভাষাত পাকৈত এগৰাকী সৰু ছোৱালী বিচাৰি থকাৰ সময়তে তেওঁ অভিনয়ৰ প্ৰথমটো সুযোগ লাভ কৰে। সেই ধাৰাবাহিকখনত তেওঁ প্ৰখ্যাত অভিনেত্ৰী বাসন্তী চতুৰাণীৰ সৈতে "ডেইজী চুজান"ৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল।<ref>{{cite web|url=http://www.lankalibrary.com/phpBB/viewtopic.php?t=2675|title=Anarkalli in 'Iti Pahan'|publisher=Lankalibrary.com|access-date=2010-09-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20110607023736/http://www.lankalibrary.com/phpBB/viewtopic.php?t=2675|archive-date=7 June 2011|url-status=dead}}</ref> প্ৰায় সাত বছৰীয়া বিৰতিৰ পিছত, ২০০৩ চনত ১৫ বছৰ বয়সত তেওঁ ''পিচ্ছু ট্ৰিবল'' নামৰ ছবিখনত মুখ্য চৰিত্ৰত অভিনয় কৰি পুনৰ অভিনয় জগতলৈ ঘূৰি আহে।<ref>{{cite web|url=https://archives.sundayobserver.lk/2004/01/25/fea17.html|title=Anarkalli Aakarsha in 'Sihinayak Pata Patin'|publisher=Sundayobserver.lk|date=2004-01-25|access-date=2010-09-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20110605182306/http://www.sundayobserver.lk/2004/01/25/fea17.html|archive-date=5 June 2011|url-status=live}}</ref> ইয়াৰ পিছত তেওঁ কেইবাখনো সফল ছবিত অভিনয় কৰে। তেওঁ ''চিহিনায়ক পাতা পাতিন''ত "ইনকা" আৰু ''চন্থুৱাৰণ্য''ত "তানিয়া" হিচাপে কৰা অভিনয়ৰ বাবে প্ৰশংসা লাভ কৰে।<ref>[http://sundaytimes.lk/061015/TV/tv25.html Anarkalli in 'Santhuwaranaya'] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20110123045151/http://sundaytimes.lk/061015/TV/tv25.html |date=23 January 2011 }}</ref> শ্ৰীলংকান চলচ্চিত্ৰৰ ইতিহাসত আটাইতকৈ জনপ্ৰিয় অভিনেত্ৰীৰ বঁটা লাভ কৰা তেওঁ বৰ্তমানলৈকে সৰ্বনিষ্ঠ অভিনেত্ৰী।<ref>{{Cite web|url=https://nettv4u.com/celebrity/hindi/movie-actress/anarkali-akarsha|title=Bollywood Movie Actress Anarkali Akarsha Biography, News, Photos, Videos|website=nettv4u}}</ref> তেওঁ ২২খনতকৈও অধিক চলচ্চিত্ৰ আৰু ১০খন টেলি-ড্ৰামাত মুখ্য অভিনেত্ৰী হিচাপে অভিনয় কৰিছে। ইয়াৰ উপৰিও তেওঁ মডেল, ব্ৰেণ্ড এম্বেচেডৰ আৰু উপস্থাপক হিচাপেও কাম কৰে।<ref>[http://www.dailymirror.lk/2006/07/14/ft/26.asp Anarkalli – Brand Ambassador for Veet] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20070930225148/http://www.dailymirror.lk/2006/07/14/ft/26.asp |date=30 September 2007 }}</ref> তেওঁ কেইবাটাও মিউজিক ভিডিঅ’ত অভিনয় কৰিছে। তেওঁৰ কিছুমান বিখ্যাত মিউজিক ভিডিঅ’ হ’ল বাথিয়া আৰু চন্থুছৰ "মীডুম চেলেন", দুশান্ত বীৰমানৰ "জেথথু নোনে" আৰু যশানৰ "সিথথামাক ৱাগে"। ২০১২ চনত অনাৰকলীয়ে লাক্স দেৰেনা ফিল্মৰ আটাইতকৈ জনপ্ৰিয় অভিনেত্ৰীৰ বঁটাও লাভ কৰে। ২০১৯ চনত এন৪এম মিডিয়াই অনাৰকলী আকৰ্ষাক শ্ৰীলংকাৰ শীৰ্ষ তিনিগৰাকী আটাইতকৈ ধুনীয়া আৰু আকৰ্ষণীয় অভিনেত্ৰী তথা মডেলৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰে।<ref>{{Cite web |last=N4M |first=Team |date=2019-11-20 |title=List Of Top Most Beautiful & Hottest Sri Lankan Actresses & Models |url=https://news4masses.com/top-most-beautiful-hottest-sri-lankan-actresses-models-n4m-list/ |access-date=2023-07-09 |website=N4M (News4masses) |language=en-US}}</ref> == ৰাজনৈতিক জীৱন == অনাৰকলীয়ে ২০০৯ চনৰ দক্ষিণ প্ৰাদেশিক পৰিষদৰ নিৰ্বাচনত গালে জিলাৰ পৰা প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা কৰিছিল,<ref>{{cite web|url=https://srilankan-stars.blogspot.com/2009/08/anarkalli.html|title=Anarkalli for Southern Provincial Council Elections|publisher=Srilankan-stars.blogspot.com|date=2009-08-25|access-date=2010-09-08}}</ref> আৰু ২০০৯ চনৰ ২৯ অক্টোবৰত তেওঁ দক্ষিণ প্ৰদেশ পৰিষদৰ সদস্য হিচাপে নিৰ্বাচিত হয়।<ref>{{Cite journal |doi=10.1163/2210-7975_hrd-9970-0059|title=us-elected-to-un-human-rights-council-may-12-2009-1pp|journal=Human Rights Documents Online}}</ref> তেওঁ বৰ্তমানলৈকে পৰিষদৰ আটাইতকৈ কম বয়সীয়া মহিলা সদস্য হোৱাৰ লগতে পৰিষদৰ একমাত্ৰ মহিলা সদস্য আছিল। == আঁতধৰোঁতা হিচাপে কেৰিয়াৰ == অনাৰকলীয়ে টিভি দেৰেনাত ‘অনাৰকলী লাইভ’ নামৰ নিজাকৈ এটা টিভি অনুষ্ঠান পৰিচালনা কৰিছিল।<ref>{{cite web|url=http://www.derana.lk/show.php?prid=14|title=Show|publisher=Derana.lk|access-date=27 November 2010|archive-date=15 December 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20101215063123/http://derana.lk/show.php?prid=14|url-status=dead|archivedate=15 December 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20101215063123/http://derana.lk/show.php?prid=14|deadurl=yes}}</ref> ইয়াৰ উপৰিও তেওঁ দেৰেনা মিউজিক এৱাৰ্ডছ ২০১০-ৰ আঁত ধৰিছিল। তেওঁ স্বৰ্ণ বাহিনীত ‘লাইভ ছানডে উইথ অনাৰকলী’ নামৰ নিজাকৈ এটা টক শ্ব’ৰ আঁত ধৰিছিল। == ব্যক্তিগত জীৱন == অনাৰকলী বৰ্তমান [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]]ত বাস কৰে আৰু এটা [[ইউটিউব]] চেনেল চলায়।<ref>{{Cite web|url=https://eonlinesrilanka.com/american-life-of-sri-lankan-actress-anarkali-akarsha/|title=American Life Of Sri Lankan Actress Anarkali Akarsha - E Online Sri Lanka|date=19 April 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.letsengage.com/talent/anarkalli-akarsha|title=ENGAGE - Anarkalli Akarsha|website=www.letsengage.com}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} == বাহ্যিক সংযোগ == * [https://www.anarkalli.com/ আধিকাৰিক ৱেবছাইট] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180806234122/https://www.anarkalli.com/ |date=2018-08-06 }} * [http://www.films.lk/ArtistDetails.php?id=32 সিংহলী চিনেমা ডাটাবেচত অনাৰকলী আকৰ্ষাৰ জীৱনী]{{Dead link|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [[শ্ৰেণী:শ্ৰীলংকাৰ অভিনেত্ৰী]] [[শ্ৰেণী:মডেল]] [[শ্ৰেণী:সৌন্দৰ্য প্ৰতিযোগী]] guigfhf35ditfvbeub7om69uoqjyorp 0 133292 603241 586832 2026-04-27T11:34:02Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 603241 wikitext text/x-wiki {{Infobox pageant titleholder | name = উষা খড্‌গী | image = Usha Khadgi portrait.JPG | native_name = उषा खड्गी | native_name_lang = ne | birth_place = বীৰগঞ্জ, [[নেপাল]] | occupation = মডেল, টেলিভিছন পৰিচালিকা, ব্যৱসায়ী | title = মিছ নেপাল ৱৰ্ল্ড ২০০০ | competitions = মিছ নেপাল ৱৰ্ল্ড ২০০০ (বিজয়ী) | website = [https://www.ushakhadgi.com.np ushakhadgi.com.np] | age = ৪৫ বছৰ }} '''উষা খড্‌গী''' ([[নেপালী]]: उषा खड्गी; [[ইংৰাজী]]: Usha Khadgi) এগৰাকী নেপালী মডেল, টেলিভিছন পৰিচালিকা, সৌন্দৰ্য প্ৰতিযোগিতাৰ খিতাপধাৰী আৰু ব্যৱসায়ী। ২০০০ চনত তেওঁ সপ্তম মিছ নেপালৰ খিতাপ লাভ কৰিছিল।<ref>{{cite web|url=http://goonlinenews.com|title=List of Miss Nepal – Go Online News|date=16 December 2014|publisher=|accessdate=16 December 2016|archive-date=20 December 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161220165242/http://goonlinenews.com|url-status=dead}}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ২০২২ চনৰ পৰা তেওঁ নিউজ ২৪ চেনেলত ''আমা'' নামৰ এখন টক শ্ব’ৰ চতুৰ্থ ছিজনৰ আঁত ধৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে। == জীৱনী == নেপালৰ বীৰগঞ্জত উষা খড্‌গীৰ জন্ম হৈছিল। তেওঁৰ পিতৃৰ নাম উত্তম বাহাদুৰ খড্‌গী আৰু মাতৃৰ নাম উৰ্মিলা খড্‌গী। তেওঁ ১৯৯৯ চনৰ মিছ পোখৰাৰ প্ৰথম ৰানাৰ্ছ-আপ আছিল আৰু পিছলৈ তেওঁ ২০০০ চনত মিছ বীৰগঞ্জত অংশগ্ৰহণ কৰি প্ৰথম ৰানাৰ্ছ-আপৰ খিতাপ জিকিছিল। একে বছৰতে তেওঁ মিছ নেপাল ২০০০-ত অংশ লয় আৰু মিছ নেপাল খিতাপ জয় কৰে। তেওঁ সপ্তমগৰাকী মিছ নেপাল আৰু ৰুবী ৰাণাৰ পিছত বীৰগঞ্জৰ পৰা হোৱা দ্বিতীয়গৰাকী বিজয়ী। ২০২২ চনৰ পৰা তেওঁ নিউজ ২৪ চেনেলত ''আমা'' নামৰ এখন টক শ্ব’ৰ চতুৰ্থ ছিজনৰ আঁত ধৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে।<ref>{{Cite web |title='आमा' को चौथो सिजनमा उषा खड्गीको इन्ट्री |url=https://pahilopost.com |access-date=2022-07-12 |website=pahilopost.com}}</ref> অনুষ্ঠানটোৰ প্ৰতিটো খণ্ডত এগৰাকী নেপালী চেলিব্ৰিটীক তেওঁলোকৰ মাতৃৰ সৈতে দেখুওৱা হয়।<ref>{{Cite web |title=अभिनेत्री उषा खड्गी अब कार्यक्रम प्रस्तोता |url=https://www.rangasansar.com |access-date=2022-07-12 |website=Rautahat Online}}</ref><ref>{{Cite web |title='आमा'को चौथो सिजनमा उषा खड्गी |url=https://www.onlinekhabar.com |access-date=2022-07-12 |website=Online Khabar |language=en-US}}</ref> অনুষ্ঠানটোত প্ৰিয়ংকা কাৰ্কী, জিতু নেপাল আদি বিভিন্ন অভিনেতা, কৌতুক অভিনেতা আৰু গায়ক-গায়িকাই অংশগ্ৰহণ কৰিছে। উষাৰ 'উষাজ ষ্টাইলিছ কলকচন' নামৰ এটা ফেশ্বন ডিজাইনাৰ কাপোৰ আৰু বুটিকৰ ব্যৱসায়ো আছে।<ref>{{Cite news |date=Aug 2, 2023 |title=Miss Nepal Usha Khadgi's Business Journey: Usha's Stylish Collection |work=TSCBN |url=https://tscbn.com }}</ref> == চলচ্চিত্ৰপঞ্জী == === টেলিভিছন === {| class="wikitable" |+ !বছৰ !শীৰ্ষক !চেনেল !ছিজন !ধৰণ |- |২০২২ |''আমা'' |নিউজ ২৪ |৪ |টক শ্ব’ |} == ব্যক্তিগত জীৱন == ২০০৩ চনত তেওঁ সংবাদ মাধ্যমৰ ব্যক্তি জি পি তিমালচেনাৰ সৈতে বিবাহপাশত আৱদ্ধ হয়। ১৭ বছৰীয়া দাম্পত্য জীৱনৰ অন্তত ২০২০ চনত তেওঁলোকৰ বিচ্ছেদ ঘটে।<ref>{{cite web |title=Model Usha Khadgi announces the end of her marriage – OnlineKhabar English News |url=https://english.onlinekhabar.com |website=onlinekhabar.com}}</ref> তেওঁলোকৰ এজনী ছোৱালী আৰু এজন ল’ৰা সন্তান আছে।<ref>{{Cite web |title=के श्रीमानबाट घरेलु हिंसा भोगिरहेकी थिइन् उषा खड्गी ? |url=https://www.onlinekhabar.com |access-date=2022-07-12 |website=Online Khabar |language=en-US}}</ref> == লগতে চাওক == * [[ৰুবী ৰাণা]] == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}}{{s-start}} {{S-ach}} {{succession box | title = মিছ নেপাল | years = ২০০০ | before = শ্বেতা সিং | after = মালৱিকা চুব্বা }} {{s-end}} [[শ্ৰেণী:নেপালৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:মডেল]] [[শ্ৰেণী:সৌন্দৰ্য প্ৰতিযোগী]] 20ndpebowexvov2q7st4y86ecjosbup 0 133294 603242 597986 2026-04-27T11:37:59Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 603242 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = উষা ৰজক | image = | caption = | birth_date = {{Birth date and age|1985|10|18|df=y}} | birth_place = পাটান, ললিতপুৰ, [[নেপাল]] | birth_name = | title = ছানচিল্ক মিছ বিউটিফুল হেয়াৰ (২০০৪) আৰু মিছ ৱৰ্ল্ড ইউনিভাৰ্চিটি অফ নেপাল (২০০৭) | occupation = অভিনেত্ৰী, মডেল<ref name="miss nepal">{{cite web|url=http://www.missnepal.com.np/2.php|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120404163618/http://www.missnepal.com.np/2.php|archivedate=2012-04-04|title=Miss Nepal}}</ref> | yearsactive = ২০০৪–বৰ্তমান | height = }} '''উষা ৰজক''' ([[নেপালী]]: उषा रजक; জন্ম: ১৮ অক্টোবৰ ১৯৮৫) এগৰাকী নেপালী অভিনেত্ৰী, মডেল, পেষ্ট্ৰি চেফ আৰু ২০০৬ চনৰ ৱৰ্ল্ড মিছ ইউনিভাৰ্চিটিত [[নেপাল]]ৰ প্ৰতিনিধি।<ref name=":1">{{cite news|url=http://www.wavemag.com.np/issue/article2773.html|title=On The Cover|date=July 2008|work=Wave magazine|accessdate=18 August 2011|archive-date=28 September 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110928235951/http://www.wavemag.com.np/issue/article2773.html|url-status=dead|archivedate=28 September 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110928235951/http://www.wavemag.com.np/issue/article2773.html|deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite web|url=http://moviesnepal.com/usha-rajak-congratulation-new-mother/ |title=Usha Rajak – Congratulation, new mother » Nepali Movies |publisher=Moviesnepal.com |date= |accessdate=2015-08-11}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://myrepublica.nagariknetwork.com/news/72584/|title=Arko Kurukshetra, a play of our times|first=Aditi|last=Baral|website=My Republica}}</ref> ৰজকে মিচেছ নেপাল ইণ্টাৰনেশ্যনেল ২০২১ খিতাপো অৰ্জন কৰিছিল।<ref name=":3">{{Cite web |last=Republica |title=Dikchya K.C crowned Mrs Nepal 2021 |url=http://myrepublica.nagariknetwork.com/news/122307/ |access-date=2023-12-31 |website=My City |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Today |first=N. L. |date=2022-01-02 |title=Dikshya KC bags Mrs Nepal title |url=https://www.nepallivetoday.com/2022/01/02/dikshya-kc-bags-mrs-nepal-title/ |access-date=2023-12-31 |website=Nepal Live Today |language=en }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == প্ৰাৰম্ভিক জীৱন == ১৯৮৫ চনৰ ১৮ অক্টোবৰত নেপালৰ ললিতপুৰত ভুৱন ৰজক আৰু শশী ৰজকৰ কোলাত উষা ৰজকৰ জন্ম হৈছিল।<ref name=":0" /> ২০০২ চনত তেওঁ বাল বিদ্যা ছেকেণ্ডাৰী হাইস্কুলৰ পৰা স্কুল লিভিং চাৰ্টিফিকেট লাভ কৰি স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে। হাইস্কুলৰ শিক্ষা সমাপ্ত কৰি উষাই প্ৰসাদী একাডেমীত বাণিজ্য অধ্যয়ন কৰে, যৰ পৰা তেওঁ ২০০৪ চনত ইণ্টাৰমিডিয়েট চাৰ্টিফিকেট লাভ কৰে।<ref name=":0" /> == কেৰিয়াৰ == ২০০৪ চনত উষাই ললিতপুৰৰ ইউনিক একাডেমীত বি বি এ (BBA) পঢ়িবলৈ আৰম্ভ কৰে। একাডেমীত পঢ়ি থকাৰ সময়তে তেওঁ মডেলিং জগতত খোজ পেলায়। তেওঁৰ প্ৰথমখন ডাঙৰ সৌন্দৰ্য প্ৰতিযোগিতা আছিল লাক্স বিউটি ষ্টাৰ ২০০৪, য'ত তেওঁ ছানচিল্ক মিছ বিউটিফুল হেয়াৰ খিতাপ জয় কৰে।<ref>{{Cite news|url=http://zeenews.india.com/news/south-asia/19yearold-nepalese-beauty-crowned-lux-beauty-star-2004_160120.html|title=19-year-old Nepalese beauty crowned Lux Beauty Star 2004|date=2004-05-23|work=Zee News|access-date=2018-05-22|language=en}}</ref> পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ জাভেদ হাবিব আৰু লেকমে কচমেটিক্সৰ দৰে ব্ৰেণ্ডৰ ৰেম্প মডেল হিচাপে কাম কৰে। এই সময়ছোৱাত তেওঁ ৱেভ আৰু লাইফষ্টাইল আলোচনীৰ বেটুপাততো স্থান পাইছিল।<ref name=":1" /> ২০০৫ চনত উষাই পোনপ্ৰথমবাৰৰ বাবে কাঠমাণ্ডুৰ স্থানীয় থিয়েটাৰ জগতৰ সৈতে জড়িত হয়। তেওঁৰ অভিষেক ঘটিছিল বিজয় মল্লৰ "কংকাল" নাটকত এটা মুখ্য চৰিত্ৰৰ জৰিয়তে, যিখন চিতৱানত অনুষ্ঠিত নেপালী ৰাষ্ট্ৰীয় নাট্য প্ৰতিযোগিতাৰ বাবে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। ইয়াৰ বাবে তেওঁ শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰীৰ খিতাপ লাভ কৰিছিল। প্ৰথম অভিনয়ৰ সফলতাৰ পিছত উষাই এক্টৰ ষ্টুডিঅ’ নেপালৰ নাট্য প্ৰশিক্ষণ কাৰ্যসূচীত অভিনয়ৰ দক্ষতা বৃদ্ধি কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে, য’ত তেওঁ অনুপ বৰালৰ দৰে পৰিচালকৰ সৈতে কাম কৰে। ষ্টুডিঅ’ৰ এটা অনুষ্ঠানৰ সময়ত চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক নিৰক পাউডেলৰ চকু তেওঁৰ ওপৰত পৰে আৰু তেওঁ উষাক পৰৱৰ্তী ছবি ''কুসুমে ৰুমাল ২''ত মুখ্য চৰিত্ৰত অভিনয়ৰ প্ৰস্তাৱ দিয়ে।<ref name=":2" /> == সৌন্দৰ্য প্ৰতিযোগিতা == তেওঁৰ মডেলিং কেৰিয়াৰত লাভ কৰা প্ৰথমটো খিতাপ আছিল ছানচিল্ক মিছ বিউটিফুল হেয়াৰ। তাৰ পিছত তেওঁ ২০০৬ চনত দক্ষিণ কোৰিয়াত অনুষ্ঠিত ৱৰ্ল্ড মিছ ইউনিভাৰ্চিটিত নেপালক প্ৰতিনিধিত্ব কৰিছিল।<ref>{{Cite web |date=2006-10-13 |title=Usha is Nepal’s Miss University |url=https://thehimalayantimes.com/entertainment/usha-is-nepalaes-miss-university |access-date=2023-12-23 |website=himalayantimes}}</ref> ২০০৫ চনত নেপালত অনুষ্ঠিত ৰাষ্ট্ৰীয় নাট্য শিল্পী প্ৰতিযোগিতাৰ পৰা তেওঁ শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰীৰ বঁটা লাভ কৰিবলৈ সক্ষম হয়। পিছলৈ তেওঁ ২০০৯ চনত নেপালত অনুষ্ঠিত ডিজিটেল চিনেমা বঁটাত এইচ আই ভি/এইডচ সজাগতামূলক ছবি ''ৱান ডে''ৰ বাবে শ্ৰেষ্ঠ নৱাগতা অভিনেত্ৰীৰ বঁটা লাভ কৰে।<ref>{{cite web |url=http://www.cybernepal.com.np/article.php?aid=2596 |title=CS : CyberSansar.com - Usha Rajak Preparing For Miss Nepal! |publisher=Cybernepal.com.np |date=2008-06-24 |accessdate=2015-08-11 |archive-date=2015-09-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150923212118/http://www.cybernepal.com.np/article.php?aid=2596 |url-status=dead |archivedate=2015-09-23 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150923212118/http://www.cybernepal.com.np/article.php?aid=2596 |deadurl=yes }}</ref> ৰজকে ২০২১ চনত মিচেছ নেপাল ইণ্টাৰনেশ্যনেল খিতাপো জয় কৰিছিল।<ref name=":3" /> == চলচ্চিত্ৰপঞ্জী == {| class="wikitable sortable" |- ! বছৰ ! শীৰ্ষক ! চৰিত্ৰ ! class="unsortable" |টোকা !Ref |- | |''দেৱী'' |বিচাৰক | | |- |২০২৩ |জুলেবি | | |<ref>{{Cite web |title=Nepal needs more films like ‘Julebi’ |url=http://kathmandupost.com/movie-review/2023/08/23/nepal-needs-more-films-like-julebi?verify=False |access-date=2023-12-28 |website=kathmandupost.com |language=English}}</ref> |- |২০২১ |''কাঠপুতলী- দ্য পাপেট'' |শোভা | |<ref>{{Cite web |title=‘Kathaputali’ is too predictable, but it has its moments |url=http://kathmandupost.com/movie-review/2022/01/04/kathaputali-is-too-predictable-but-it-has-its-moments |access-date=2023-12-28 |website=kathmandupost.com |language=English}}</ref><ref>{{Cite web |date=2021-12-29 |title=Kathaputali To Be Released From Friday |url=https://old.risingnepaldaily.com/detour/kathaputali-to-be-released-from-friday |website=rising nepal daily }}{{Dead link|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web |last=Republica |title=Filmmakers appreciate ‘Kathputali’ |url=http://myrepublica.nagariknetwork.com/news/122208/ |access-date=2023-12-28 |website=My City |language=en}}</ref> |- |২০১৩ |''কথা'' | | | |- |২০১০ |''কুসুমে ৰুমাল ২'' |জেনি | |<ref name=":2">{{Cite web |last=Singh |first=Rishi |date=2008-02-16 |title=On location: Kusume Rumal 2 |url=https://thehimalayantimes.com/entertainment/on-location-kusume-rumal-2 |access-date=2023-12-28 |website=The Himalayan Times |language=en}}</ref> |- |২০০৯ |ইকু- দ্য জংঘল মেন | | |<ref name=":0">{{Cite web |last=StoriesAsia |title=Usha Rajak’s Journey in the Nepali Film Industry |url=https://thediplomat.com/2020/08/usha-rajaks-journey-in-the-nepali-film-industry/ |access-date=2023-12-28 |website=thediplomat.com |language=en-US}}</ref> |- |২০০৮ |ৱান ডে | | |<ref name=":0" /> |} == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} == বহিঃসংযোগ == * {{IMDb name}} * {{Facebook|usha.rajak.actress}} * {{Instagram|usharajak}} [[শ্ৰেণী:নেপালী চলচ্চিত্ৰৰ অভিনেত্ৰী]] [[শ্ৰেণী:মডেল]] [[শ্ৰেণী:সৌন্দৰ্য প্ৰতিযোগী]] e7j2wnnv8pxgs0nodq9t7x9s8tpftkx 0 133346 603110 587103 2026-04-27T02:55:14Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 603110 wikitext text/x-wiki {{Short description|পৰম্পৰাগত ভিয়েটনামীয় সাজ-পাৰ}} {{Italic title|reason=[[:Category:Vietnamese words and phrases]]}} [[File:Woman's garment, traditional Viet - Vietnam Museum of Ethnology - Hanoi, Vietnam - DSC02552.JPG|thumb|''য়্যেম'', ''আও টু থান'' আৰু ''খান ম কুৱা'' পৰিহিত এটা মূৰ্তি]] [[Image:Dancers at Vietnamese Tet Festival, 2003.jpg|thumb|ভিয়েটনামৰ এটা উৎসৱত নৃত্যশিল্পীসকল]] '''আও টু থান''' (Áo tứ thân; ''চাৰিটা অংশৰ চোলা'') হৈছে উত্তৰ [[ভিয়েটনাম]]ত প্ৰচলিত এবিধ পৰম্পৰাগত ভিয়েটনামীয় সাজ-পাৰ। এই পোছাকযোৰ ''আও গু থান'' (পাঁচটা অংশৰ চোলা) আৰু ''আও ডই খাম''ৰ (সমান্তৰাল পটিৰ চোলা) সৈতে সম্পৰ্কিত।<ref>[http://www.saigonscene.com/Ao%20Dai.htm Áo Dài]{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} "In the 1920s young Vietnamese artists, educated at the French Indochina College of Fine Arts, modified the Áo Tứ Thân, and designed what is considered the first truly modern [[Áo dài]]."</ref> == ইতিহাস == [[File:Tonkin girls.jpg|thumb|সোঁফালে থকা ছোৱালীগৰাকীয়ে আও টু থান পৰিধান কৰিছে]] ''আও ডাই'' জনপ্ৰিয় হোৱাৰ কেইবা শতিকা আগৰ পৰাই ভিয়েটনামৰ মহিলাসকলে 'আও টু থান' পৰিধান কৰি আহিছে। ভিয়েটনামৰ দক্ষিণ দিশৰ সম্প্ৰসাৰণৰ (নাম তিয়েন) লগে লগে 'আও টু থান' লাহে লাহে বিশেষকৈ উত্তৰৰ মহিলাসকলৰ সৈতে জড়িত হৈ পৰে। == সাজ-সজ্জা == [[File:Đặng Thị Nhu (cropped).jpg|thumb|আও টু থান পৰিধানত ডাং থি নু আৰু তেওঁৰ কন্যা]] [[File:Vietnam girls 1918.jpg|thumb|পথাৰত কাম কৰি থকা দুজনী ছোৱালী]] 'আও টু থান' আছিল কৃষক মহিলাসকলৰ পোছাক, যাৰ বাবে ইয়াক প্ৰায়ে গাঢ় ৰঙৰ সাধাৰণ কাপোৰেৰে তৈয়াৰ কৰা হৈছিল। অৱশ্যে উৎসৱ বা বিবাহৰ দৰে বিশেষ অনুষ্ঠানত উজ্জ্বল ৰঙৰ কাপোৰো ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। ইয়াৰ বিভিন্ন ৰূপ থাকিলেও মূল 'আও টু থান'ত তলত দিয়া অংশবোৰ থাকে: * মজিয়ালৈকে স্পৰ্শ কৰা এখন বহিঃআৱৰণ (tunic)। ইয়াৰ আগফালটো জেকেটৰ দৰে খোলা থাকে। কঁকালৰ অংশত ইয়াৰ দুটা পটি থাকে: পিছফালে এটা সম্পূৰ্ণ পটি (দুটা পটি চিলাই কৰি সজোৱা) আৰু আগফালে দুটা পৃথক পটি যিবোৰ চিলাই কৰা নাথাকে যদিও একেলগে বান্ধি থ’ব পাৰি বা ওলমি থাকিবলৈ দিব পাৰি। * চোলাটোৰ তলত পৰিধান কৰা এখন দীঘল স্কাৰ্ট। * ''য়্যেম'' (Yếm), যিটো মহিলাসকলে অন্তৰ্বাস হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা এবিধ প্ৰাচীন বুকু ঢকা কাপোৰ। ই বিভিন্ন কাপোৰ আৰু ৰঙত পোৱা যায়। * কঁকালত বেল্ট হিচাপে বান্ধিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা পাটৰ এখন চাদৰ। আধুনিক ভিয়েটনামত (প্ৰায়ে উত্তৰৰ উৎসৱবোৰত ব্যৱহাৰ হোৱা) 'আও টু থান' যথেষ্ট ৰঙীন হয় আৰু ইয়াৰ বিভিন্ন অংশত বিভিন্ন ৰঙৰ প্ৰয়োগ দেখা যায়। == আধুনিক ভিয়েটনামত স্থান == [[File:BÊN HỒ SEN 1 - panoramio.jpg|thumb|আও টু থান আৰু ''খান ভান'' পৰিহিত এগৰাকী মহিলা]] বৰ্তমান ভিয়েটনামত দৈনন্দিন কাম-কাজৰ বাবে 'আও টু থান'ৰ ব্যৱহাৰ অপ্ৰচলিত হৈ পৰিছে। অৱশ্যে পৰম্পৰাগত অনুষ্ঠান যেনে উৎসৱসমূহৰ বিশেষকৈ উত্তৰ ভিয়েটনামত ইয়াৰ ব্যৱহাৰ প্ৰচুৰ। কিছুমান নৃগোষ্ঠীয় সংখ্যালঘু গোট যেনে— টে (Tày), চান চে (Sán Chay) আৰু থো (Thổ) লোকসকলে এতিয়াও ইয়াক আনুষ্ঠানিক সাজ-পাৰ হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰে। দক্ষিণ ভিয়েটনামত দৈনন্দিন ব্যৱহাৰৰ বাবে পাটৰ দুই অংশৰ সৰল সাজ-পাৰ ''আও বা বা'' অধিক পছন্দ কৰা হয়। == লগতে চাওক == * [[আও ডাই]] * [[য়্যেম]] * [[ভিয়েটনামীয় সাজ-পাৰ]] == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * [https://www.vietnamjournal.org/article.php?sid=138 ভিয়েটনামীয় পৰম্পৰাগত সাজ-পাৰ] [[শ্ৰেণী:ভিয়েটনাম]] [[শ্ৰেণী:পোচাক]] [[শ্ৰেণী:বস্ত্ৰ]] m64529gphyrnjdpy2q0f54q2pmhn6qx 0 133351 603045 587136 2026-04-26T17:45:42Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 603045 wikitext text/x-wiki [[File:Wardrobe 2945.jpg|thumb|ৱাৰড্ৰ'ব বা আলমাৰিত ওলোমাই থোৱা কাপোৰৰ এক উদাহৰণ।]] '''ৱাৰড্ৰ'ব''' ([[ইংৰাজী]]: Wardrobe) বা [[কাপোৰ]]ৰ ভঁৰাল শব্দটো এটা বস্তুৰ ভিতৰত থকা সামগ্ৰীসমূহক বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা এক পৰিভাষিক শব্দ। সাধাৰণতে ই এবিধ আচবাবক বুজায়, য’ত কাপোৰ ওলোমাই থবলৈ হাকোটা, ৰে'ল বা ৰেকৰ দৰে ব্যৱস্থা থাকে। এজন ব্যক্তিৰ "ৱাৰড্ৰ'ব" বুলিলে তেওঁ পৰিধান কৰা প্ৰতিটো কাপোৰৰ সংগ্ৰহক বুজোৱা হয়। == ব্যক্তিগত ৱাৰড্ৰ’ব == '''বেচিক ৱাৰড্ৰ’ব''' হৈছে কিছুমান চিৰসেউজ আৰু ফেশ্বনেবল সাজ-পাৰৰ সংগ্ৰহ, যিবোৰে বিভিন্ন অনুষ্ঠানৰ বাবে আটাইতকৈ আকৰ্ষণীয় ৰূপ সৃষ্টি কৰাত আধাৰ হিচাপে কাম কৰে।<ref>{{Cite web|title=Dated, Modern and Timeless Base Wardrobe|url=https://blog.mysteries-of-style.com/dated-modern-and-timeless-base-wardrobe/|access-date=2025-01-26|work=blog.mysteries-of-style.com}}</ref><ref>{{Cite web|title=خزانة الملابس الأساسية: دليل شامل للأناقة المستدامة والتنظيم الذكي|url=https://www.creativeclosetsme.com/ar/ae/خزانة-الملابس-الأساسية-دليل-شامل-للأناقة-المستدامة-والتنظيم-الذكي/|access-date=2025-01-26|work=www.creativeclosetsme.com}}</ref> ই সাজ-পাৰৰ এনে এক মূল ভেটি যাৰ সহায়ত আন নতুন ফেশ্বনেবল উপাদানসমূহ সহজে মিলাই পিন্ধিব পৰা যায়।<ref>{{Cite web|title=The Best Basic Wardrobe Essentials To Look Put Together|url=https://theuniquespott.com/basic-wardrobe/|access-date=2025-01-26|work=theuniquespott.com}}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> এইবোৰ সাধাৰণতে নিৰপেক্ষ (neutral) ৰঙৰ আৰু সৰল শৈলীৰ কাপোৰ।<ref>{{Cite web|title=How to build a versatile and timeless wardrobe|url=https://www.hindustantimes.com/photos/lifestyle/how-to-build-a-versatile-and-timeless-wardrobe-101674910365684.html|access-date=2025-01-26|work=www.hindustantimes.com}}</ref> বেচিক ৱাৰড্ৰ’বৰ মূল উদ্দেশ্য হৈছে জীৱনটো সৰল কৰা: ইয়াৰ সহায়ত আপুনি বেছি চিন্তা নকৰাকৈয়ে এটা সুন্দৰ ৰূপ তৈয়াৰ কৰিবলৈ সক্ষম হ’ব, কিয়নো ইয়াত থকা কাপোৰবোৰ ইটোৰ লগত সিটো সহজে মিলি যায়। '''কেপচুল ৱাৰড্ৰ’ব''' হৈছে অতি সাৱধানে নিৰ্বাচন কৰা সীমিতসংখ্যক বহুমুখী আৰু দীৰ্ঘস্থায়ী কাপোৰৰ এক সংগ্ৰহ, যিবোৰক বহুতো সংমিশ্ৰণত পিন্ধিব পাৰি। ইয়াৰ লক্ষ্য হৈছে সাজ-পাৰ বাছনি কৰাৰ ক্ষেত্ৰত অতিমাত্ৰা চিন্তা কৰাটো পৰিহাৰ কৰা আৰু দৈনন্দিন জীৱনত কাপোৰ বাছনি কৰাটো সহজ কৰি তোলা। ইয়াৰ উপৰিও ই কাপোৰৰ বহনক্ষম ব্যৱহাৰত সহায় কৰে। শৈলীৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি কেপচুল ৱাৰড্ৰ’বটো ফেশ্বনেবল বা চিৰসেউজ হ’ব পাৰে। উদাহৰণস্বৰূপে, ইয়াত উজ্জ্বল ৰং আৰু বহুতো প্ৰিণ্ট থাকিব পাৰে, অথবা অধিক নিৰপেক্ষ ৰং আৰু প্ৰিণ্ট নোহোৱা কাপোৰো থাকিব পাৰে।<ref>{{cite web|access-date=2025-07-26 |language=en |title=Kapselgarderobe |url=https://www.pengesnakk.no/kapselgarderobe |work=www.pengesnakk.no}}</ref> == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:পোচাক]] lp5qw2f2in8p7kkl0br8n2uemxejqei 0 133365 603206 601954 2026-04-27T08:15:30Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 603206 wikitext text/x-wiki {{Infobox academic | name = ইংগ্ৰিড জেন পিকাৰিং | image = | image_size = 230px | caption = | birth_date = | birth_place =ইংলেণ্ড | occupation = | education =বিএ, প্ৰাকৃতিক বিজ্ঞান, [[কেম্ব্ৰিজ বিশ্ববিদ্যালয়]] <br> পিএইচডি, ১৯৯০, [[লণ্ডন ইম্পেৰিয়েল কলেজ]] | thesis_title =বিষমজাতীয় অনুঘটকৰ অধ্যয়নত গুড়ি বিবৰ্তনৰ প্ৰয়োগ। | thesis_year =১৯৯০ | known_for = | spouse =গ্ৰাহাম জৰ্জ | children = | awards = | website = | workplaces = [[University of Saskatchewan]] }} '''ইংগ্ৰিড জেন পিকাৰিং''' এফ আৰ এছ চি এগৰাকী ভূ-বিজ্ঞানী। তেওঁ এগৰাকী অধ্যাপিকা আৰু ছাস্কাচেৱান বিশ্ববিদ্যালয়ত কানাডা আণৱিক পৰিৱেশ বিজ্ঞানৰ গৱেষণা অধ্যক্ষ। ২০১৮ চনত পিকাৰিং আছিল কানাডা ফাউণ্ডেশ্যন ফৰ ইনোভেচন ব’ৰ্ড অৱ ডাইৰেক্টৰৰ অধ্যক্ষ নিযুক্তিপ্ৰাপ্ত প্ৰথমগৰাকী মহিলা। ==প্ৰাথমিক জীৱন আৰু শিক্ষা== পিকাৰিঙে ইংলেণ্ডত জন্মগ্ৰহণ কৰে আৰু ডাঙৰ-দীঘল হয়।<ref name ="MacGregor">{{cite news |last1=MacGregor |first1=Roy |title=Why in the world did you move here from California? |url=https://www.theglobeandmail.com/news/national/why-in-the-world-did-you-move-here-from-california/article18280674/ |access-date=November 9, 2020 |publisher=[[The Globe and Mail]] |date=December 28, 2014}}</ref> তেওঁ কেম্ব্ৰিজ বিশ্ববিদ্যালয় আৰু ইম্পেৰিয়েল কলেজ লণ্ডনত পঢ়িছিল।<ref name ="usask bio">{{cite web |title=Dr. Ingrid Pickering |url=https://research-groups.usask.ca/pickering/ingrid-pickering.php |website=research-groups.usask.ca |access-date=November 9, 2020}}</ref> পি এইচ ডি সম্পূৰ্ণ কৰাৰ পাছত উত্তৰ আমেৰিকালৈ যোৱাৰ পূৰ্বে গ্ৰেট ব্ৰিটেইনৰ ৰয়েল ইনষ্টিটিউচনত গৱেষণা কৰে। আমেৰিকাত থকাৰ সময়ত পিকাৰিঙে এক্সন ৰিচাৰ্চ এণ্ড ইঞ্জিনিয়াৰিং কোম্পানীত দুবছৰ পোষ্ট ডক্টৰেট ফেলো হিচাপে কাম কৰাৰ পাছত ষ্টেনফৰ্ড বিশ্ববিদ্যালয়ৰ ষ্টেনফৰ্ড চিনক্ৰ'ট্ৰন ৰেডিয়চন লাইটছ'ৰ্চ (SSRL)লৈ গুচি যায়।<ref>{{cite web |title=X-rays, Metals, Life and Death - Science and Environmental Speaker Series with Dr. Ingrid Pickering |url=https://www.lakeheadu.ca/about/news-and-events/events/events-archive/2012/node/25089 |website=lakeheadu.ca |access-date=November 9, 2020 |date=2012 }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==কেৰিয়াৰ== ২০০৩ চনত পিকাৰিং আৰু তেওঁৰ স্বামী গ্ৰেহাম জৰ্জ দুয়োকে স্কুলৰ চিনক্ৰ'ট্ৰন পোহৰৰ উৎস ব্যৱহাৰ কৰি গৱেষণা অব্যাহত ৰাখিবলৈ ছাস্কাচেৱান বিশ্ববিদ্যালয়ত টায়াৰ ২ কানাডা গৱেষণা অধ্যক্ষৰ পদৰ প্ৰস্তাৱ দিয়া হয়।<ref name ="MacGregor"/> যদিও তেওঁলোকে প্ৰথমে ষ্টেনফৰ্ড বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অধ্যাপক পদ এৰিবলৈ আংশিক আছিল, জৰ্জে কানাডাৰ পোহৰৰ উৎসৰ সৈতে কাম কৰিবলৈ ছাস্কাচেৱানলৈ গুচি যাবলৈ পতিয়ন গৈছিল।<ref>{{cite news |last1=Klein |first1=Gerry |title=The lure of 'the bright lights' |url=https://www.newspapers.com/clip/62914479/ingrid-j-pickering/ |access-date=November 9, 2020 |publisher=[[The StarPhoenix]] |date=October 4, 2003 |location=Saskatoon, Saskatchewan, Canada}}</ref> ছাস্কাচেৱানত উপস্থিত হোৱাৰ লগে লগে তেওঁলোকে এছ এছ আৰ এলৰ গৱেষকৰ সৈতে সহযোগিতা কৰি জেব্ৰাফিছ, মচুৰ দাইলৰ উদ্ভিদ, কনটেক্ট লেন্স আৰু কেটাৰপিলাৰে মিথাইলমাৰ্চাৰী চিষ্টাইনৰ প্ৰতি কেনে প্ৰতিক্ৰিয়া কৰে সেই বিষয়ে অধ্যয়ন কৰে।<ref>{{cite web |last1=José Viñas |first1=Maria |title=Zebra Fish in the Mineshaft: Understanding Mercury Toxicity |url=https://today.slac.stanford.edu/a/2007/04-19.htm |website=today.slac.stanford.edu |access-date=November 9, 2020 |date=April 19, 2007 }}{{Dead link|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ২০১২ চনৰ ভিতৰত হাইয়াৰ এডুকেচন ষ্ট্ৰেটেজি এছ'চিয়েটছৰ সমীক্ষাৰদ্বাৰা পিকাৰিঙক কানাডাৰ শীৰ্ষ তিনিজন ভূবিজ্ঞানীৰ ভিতৰত অন্যতম হিচাপে স্থান দিয়া হয় আৰু কানাডা ফাউণ্ডেশ্যন ফৰ ইনোভেচন ব'ৰ্ড অৱ ডাইৰেক্টৰত নিযুক্তি দিয়া হয়।<ref>{{cite web |title=Ms. Margaret Bloodworth and Dr. Ingrid Pickering appointed to the Board of Directors of the Canada Foundation for Innovation |url=https://www.innovation.ca/about/press-release/ms-margaret-bloodworth-and-dr-ingrid-pickering-appointed-board-directors-canada |website=innovation.ca |access-date=November 9, 2020 |date=September 13, 2013 |archive-date=December 2, 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171202024805/https://www.innovation.ca/about/press-release/ms-margaret-bloodworth-and-dr-ingrid-pickering-appointed-board-directors-canada |url-status=dead |archivedate=December 2, 2017 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20171202024805/https://www.innovation.ca/about/press-release/ms-margaret-bloodworth-and-dr-ingrid-pickering-appointed-board-directors-canada |deadurl=yes }}</ref> কানাডাৰ পোহৰৰ উৎসত চিনক্ৰ'ট্ৰন পোহৰ ব্যৱহাৰ কৰি কৰা শৈক্ষিক গৱেষণাৰ ফলত পিকাৰিঙক আণৱিক পৰিৱেশ বিজ্ঞানৰ টায়াৰ ১ কানাডা গৱেষণা অধ্যক্ষ হিচাপে নিযুক্তি দিয়া হয় আৰু কানাডা ফাউণ্ডেশ্যন ফৰ ইনোভেচন সঁজুলিৰ পুঁজি লাভ কৰে।<ref>{{cite web |last1=Thoma |first1=Jennifer |title=U of S Canada Research Chairs to examine Indigenous rights, environmental science |url=https://news.usask.ca/media-release-pages/2013/u-of-s-canada-research-chairs-to-examine-indigenous-rights-environmental-science.php |website=news.usask.ca |access-date=November 9, 2020 |date=November 14, 2013}}</ref> ২০১৫ চনত পিকাৰিং আৰু তেওঁৰ স্বামীয়ে বাংলাদেশত চেলেনিয়ামৰ পৰিপূৰকে মানুহক আৰ্ছেনিক বিষক্ৰিয়াৰপৰা ৰক্ষা কৰিব পাৰে নেকি সেই বিষয়ে পৰীক্ষা কৰিবলৈ এক অধ্যয়নৰ সহ-নেতৃত্ব প্ৰদান কৰে।<ref>{{cite web |title=X-ray Duo's Research Helps Launch Human Trial for Treatment of Arsenic Poisoning |url=https://www6.slac.stanford.edu/news/2015-08-20-x-ray-duos-research-helps-launch-human-trial-treatment-arsenic-poisoning.aspx |website=slac.stanford.edu |access-date=November 9, 2020 |date=August 20, 2015}}</ref> এই অধ্যয়নে অৱশেষত ছাস্কাচেৱান হেল্থ ৰিচাৰ্চ ফাউণ্ডেশ্যনৰদ্বাৰা ২০১৮ চনৰ এচিভমেণ্ট বঁটা লাভ কৰে।<ref>{{cite web |title=USask health research leaders honoured with SHRF awards |url=https://news.usask.ca/articles/general/2018/usask-health-research-leaders-honoured-with-shrf-awards.php |website=news.usask.ca |access-date=November 9, 2020 |date=December 7, 2018}}</ref> ২০১৮ চনত পিকাৰিং কানাডা ফাউণ্ডেশ্যন ফৰ ইনোভেচনৰ পৰিচালনা সমিতিৰ অধ্যক্ষ নিযুক্তি পোৱা প্ৰথমগৰাকী মহিলা।<ref>{{cite web |title=First woman appointed Chair of the Canada Foundation for Innovation Board of Directors |url=https://www.canada.ca/en/innovation-science-economic-development/news/2018/06/first-woman-appointed-chair-of-the-canada-foundation-for-innovation-board-of-directors.html |website=canada.ca |access-date=November 9, 2020 |date=June 20, 2018 }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> "চিনক্ৰ'ট্ৰন কৌশলৰ ক্ষেত্ৰত তেওঁৰ অগ্ৰণী কামৰ বাবেও তেওঁক ৰয়েল ছ'চাইটি অৱ কানাডাৰ ফেলো হিচাপে নিৰ্বাচিত কৰা হয় যিয়ে পৰিৱেশ আৰু মানুহৰ স্বাস্থ্যৰ ওপৰত গধুৰ ধাতুৰ প্ৰভাৱৰ ওপৰত অতি উল্লেখযোগ্য তথ্যৰ সূচনা কৰিছে।"<ref>{{cite web |last1=Thoma |first1=Jennifer |title=Four Royal Society of Canada fellowships most ever for U of S |url=https://news.usask.ca/media-release-pages/2018/four-royal-society-of-canada-fellowships-most-ever-for-u-of-s.php |website=news.usask.ca |access-date=November 9, 2020 |date=September 11, 2018}}</ref> ২০২৪ চনৰ আগষ্ট মাহত পিকাৰিঙক কানাডাৰ পোহৰৰ উৎসৰ মুখ্য বিজ্ঞান বিষয়া হিচাপে নিযুক্তি দিয়া হয়।<ref>{{cite web | url=https://www.lightsource.ca/public/news/2024-25-q2-jul-sept/canadian-light-source-appoints-leading-researcher-as-chief-science-officer.php | title=Canadian Light Source appoints leading researcher as Chief Science Officer - Canadian Light Source }}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:মহিলা বিজ্ঞানী]] [[শ্ৰেণী:কানাডাৰ ব্যক্তি]] h7xhmjx4jdznf9w4wz6vhy25til7vxh 0 133482 603106 587589 2026-04-27T01:55:34Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 603106 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | name = অৰুণি ৱিজেবৰ্ধনে | native_name = | image = Aruni Wijewardane (01611265) (9893272945) (cropped).jpg | caption = | order = | office = শ্ৰীলংকাৰ বিদেশ সচিব | term_start = ২০ মে ২০২২ | term_end = ১৯ নৱেম্বৰ ২০২৪ | president = [[গোতাবায়া ৰাজপক্]]<br>[[ৰানিল ৱিক্ৰমসিংহে]]<br>[[অনুৰা কুমাৰ দিছনায়কে]] | primeminister = [[ৰানিল ৱিক্ৰমসিংহে]]<br>[[দীনেশ গুণৱৰ্দনা]]<br>[[হৰিণী অমৰসূৰ্যা]] | predecessor = [[Jayanath Colombage]] | successor = অৰুণি ৰানাৰাজা | office2 = | term_start2 = | term_end2 = | president2 = | primeminister2 = | predecessor2 = | successor2 = | term_start3 = | term_end3 = | president3 = | primeminister3 = | constituency_MP3 = | parliament3 = | birth_name = | birth_place = [[শ্ৰী লংকা]] | birth_date = | nationality = শ্ৰীলংকান | alma_mater = [[কেমব্ৰীজ বিশ্ববিদ্যালয়]], [[কলম্বো বিশ্ববিদ্যালয়]], [[পশ্চিম অষ্ট্ৰেলিয়া বিশ্ববিদ্যালয়]] | occupation = কূটনীতিক, ইউ এন চিভিল চাৰ্ভেণ্ট | honorific-prefix = [[সন্মানীয়]] | honorific-suffix = }} '''অৰুণি যশোধা ৱিজেবৰ্ধনে''' এগৰাকী শ্ৰীলংকাৰ কূটনীতিবিদ যিয়ে ২০২২ চনৰপৰা ২০২৪ চনলৈকে শ্ৰীলংকাৰ বৈদেশিক সচিব হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল।<ref>{{Cite web |title=Aruni Wijewardane appointed as new Foreign Secretary - Breaking News {{!}} Daily Mirror |url=https://www.dailymirror.lk/breaking_news/Aruni-Wijewardane-appointed-as-new-Foreign-Secretary/108-237558 |access-date=2022-06-03 |website=www.dailymirror.lk |language=English}}</ref> ইয়াৰ পূৰ্বে শ্ৰীলংকাৰ বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰ্যালয়ৰ কেইবাটাও উচ্চ পদবীত কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰাৰ লগতে বহিঃৰাজ্যতো কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। ২০০৫ চনৰপৰা ২০০৮ চনলৈকে তেওঁ অষ্ট্ৰিয়াত শ্ৰীলংকাৰ ৰাষ্ট্ৰদূত আৰু ভিয়েনাত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সংস্থাসমূহৰ স্থায়ী প্ৰতিনিধি হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰে।<ref>{{Cite web |title=New Permanent Representative of Sri Lanka Presents Credentials |url=https://unis.unvienna.org/unis/en/pressrels/2005/unisbio738.html |access-date=2022-06-03 |website=unis.unvienna.org}}</ref> বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰ্যালয়ত তেওঁৰ কেৰিয়াৰৰ উপৰি ২০১৩ চনৰপৰা ২০২০ চনলৈকে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চৰকাৰী কৰ্মচাৰী হিচাপেও কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল, আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পাৰমাণৱিক শক্তি সংস্থা (আই এ ই এ)<ref>{{Cite web |title=Portraits of women (4/8) : Aruni Wijewardane |url=https://onu-vienne.delegfrance.org/Portraits-of-women-4-8-Aruni-Wijewardane |access-date=2022-06-03 |website=Représentation permanente de la France auprès des Organisations Internationales et des Nations unies à Vienne |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2021-03-03 |title=Journeys of IAEA Women Leaders |url=https://www.iaea.org/about/overview/gender-at-the-iaea/journey-of-iaea-women-leaders |access-date=2022-06-03 |website=www.iaea.org |language=en}}</ref> নীতি নিৰ্ধাৰক অংগসমূহৰ সচিবালয়ৰ সঞ্চালক হিচাপে। ==শিক্ষা== ৱিজেবৰ্ধনেই কেম্ব্ৰিজ বিশ্ববিদ্যালয়ৰপৰা এমফিল ডিগ্ৰী লাভ কৰিছে, য’ত তেওঁ চেভেনিং স্কোলাৰ আছিল। ইয়াৰ উপৰি কলম্বো বিশ্ববিদ্যালয়ৰপৰা স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী আৰু পশ্চিম অষ্ট্ৰেলিয়া বিশ্ববিদ্যালয়ৰপৰা স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰিছে। সিংহলী, ইংৰাজী, ফৰাচী, জাৰ্মান ভাষা কয়। লেডিজ কলেজ কলম্বোত মাধ্যমিক বিদ্যালয়ত পঢ়িছিল। ==কেৰিয়াৰ== ১৯৮৮ চনৰপৰা শ্ৰীলংকাৰ বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰ্যালয়ৰ সৈতে কেৰিয়াৰ কূটনীতিবিদ হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰি আহিছে ৱিজেবৰ্ধনেই। কেৰিয়াৰৰ আৰম্ভণিতে ৱিজেবৰ্ধনেৰ বিদেশত কূটনৈতিক পোষ্টিঙৰ ভিতৰত ৰাষ্ট্ৰসংঘত শ্ৰীলংকাৰ স্থায়ী মিছন জেনেভা; মিছনৰ উপ মুৰব্বী, ফিলিপাইনছৰ শ্ৰীলংকাৰ দূতাবাস; মালয়েছিয়াৰ শ্ৰীলংকা উচ্চায়ুক্তৰ উপ-উচ্চায়ুক্ত হিচাপে পদাভিষিক্ত হোৱাৰ লগতে কলম্বোৰ বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰ্যালয়তো বিভিন্ন পদত অধিষ্ঠিত হৈছিল। ২০০৫ চনৰপৰা ২০০৮ চনলৈকে ৱিজেবৰ্ধনে অষ্ট্ৰিয়াত শ্ৰীলংকাৰ ৰাষ্ট্ৰদূত আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সংস্থাসমূহৰ স্থায়ী প্ৰতিনিধি হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল, য’ত তেওঁ আই এ ই এৰ গৱৰ্ণৰ ব’ৰ্ডত শ্ৰীলংকাৰ গৱৰ্ণৰৰ পদতো অধিষ্ঠিত হৈছিল। ২০১১ চনৰপৰা ২০১৩ চনলৈকে তেওঁ কেলিফৰ্ণিয়াৰ মণ্টেৰীত থকা মিডলবেৰী ইনষ্টিটিউট অৱ ইণ্টাৰনেশ্যনেল ষ্টাডিজৰ জেমছ মাৰ্টিন চেণ্টাৰ ফৰ ননপ্ৰলিফাৰেচন ষ্টাডিজ (চিএনএছ)ত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সংস্থা আৰু অপ্ৰসাৰণ কাৰ্যসূচীৰ সঞ্চালিকা আছিল। ২০১৩ চনৰপৰা ২০২০ চনলৈকে ৱিজেবৰ্ধনে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পাৰমাণৱিক শক্তি সংস্থা (আই এ ই এ)ৰ নীতি নিৰ্ধাৰক অংগৰ সচিব হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। ২০২২ চনৰ ২০ মে’ত ৱিজেবৰ্ধনেক শ্ৰীলংকাৰ বৈদেশিক সচিব হিচাপে নিযুক্তি দিয়া হয়। ২০২৪ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত অৰুণী ৰানাৰাজে তেওঁৰ উত্তৰাধিকাৰীত্ব লাভ নকৰালৈকে তেওঁ সেই পদত কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল।<ref>{{Cite web |title=New Foreign Secretary Aruni Wijewardane assumes duties – Ministry of Foreign Affairs – Sri Lanka |url=https://mfa.gov.lk/newsec/ |access-date=2022-06-03 |language=en-US |archivedate=2022-05-23 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220523095549/https://mfa.gov.lk/newsec/ |deadurl=yes }}</ref><ref>{{Cite web |title=Aruni Ranaraja appointed new Foreign Secretary - Breaking News {{!}} Daily Mirror |url=https://www.dailymirror.lk/breaking-news/Aruni-Ranaraja-appointed-new-Foreign-Secretary/108-296304 |access-date=2024-12-01 |website=www.dailymirror.lk |language=English}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:শ্ৰীলংকাৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:মহিলা কূটনীতিবিদ]] mjliy9acf6lukpp3h31nev9saoisiis 0 133486 603102 600059 2026-04-26T23:11:40Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 603102 wikitext text/x-wiki [[Image:Asoka Bandarage.jpg|thumb|alt=portrait of Dr. Asoka Bandarage|অশোকা বাণ্ডাৰেজ]] '''অশোকা বাণ্ডাৰেজ''' হৈছে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় উন্নয়ন, ৰাজনৈতিক অৰ্থনীতি, মহিলা আৰু লিংগ অধ্যয়ন, বহুসংস্কৃতিবাদ, সংঘাত বিশ্লেষণ আৰু সমাধান, শান্তি আৰু নিৰাপত্তা, দক্ষিণ এছিয়া, শ্ৰীলংকা, জনসংখ্যা আৰু পৰিৱেশ বিজ্ঞানৰ বিশেষজ্ঞ শ্ৰীলংকাৰ<ref>Associated Press, [https://www.cbsnews.com/news/medical-mystery-rare-kidney-disease-killing-sri-lanka-farmers/ "Medical mystery: Kidney disease killing farm workers in Sri Lanka"] CBS News, January 19, 2015.</ref> শিক্ষাবিদ। মাউণ্ট হলিয়ক কলেজৰ মহিলা অধ্যয়ন কাৰ্যসূচীৰ নেতৃত্ব দিয়াৰ লগতে ৱাশ্বিংটন ডি চিৰ জৰ্জটাউন বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পাব্লিক পলিচি ইনষ্টিটিউটকে ধৰি প্ৰতিষ্ঠানসমূহতো অধ্যাপনা কৰিছে। তেওঁ এগৰাকী যোগ প্ৰশিক্ষকও।<ref name=CIIS>[https://www.ciis.edu/faculty-and-staff-directory/asoka-bandarage Faculty and Staff Directory: Asoka Bandarage]{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, California Institute of Integral Studies, retrieved January 2, 2018.</ref> ==শিক্ষা আৰু শৈক্ষিক কেৰিয়াৰ== বাণ্ডাৰেজে শ্ৰীলংকা বিশ্ববিদ্যালয়<ref>[http://www.internationalpeaceandconflict.org/profile/AshokaBandarage Profile] at the [[Peace and Collaborative Development Network]], [https://web.archive.org/web/20120523195159/http://www.internationalpeaceandconflict.org/profile/AshokaBandarage archived] on May 23, 2012.</ref> আৰু ব্ৰীন মাউৰ কলেজৰপৰা স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰিছে।<ref name=Georgetown>[http://explore.georgetown.edu/people/ab479/?PageTemplateID=156 Faculty Profile, Asoka Bandarage: Affiliated Associate Professor, Georgetown Public Policy Institute], Georgetown University, [https://web.archive.org/web/20110613024118/http://explore.georgetown.edu/people/ab479/?PageTemplateID=156 archived on June 13, 2011].</ref> ১৯৭৫ চনত য়েল বিশ্ববিদ্যালয়ৰপৰা ধৰ্মত স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী লাভ কৰে আৰু ১৯৮০ চনত পি এইচ ডি লাভ কৰে। য়েল বিশ্ববিদ্যালয়ৰপৰা সমাজবিজ্ঞানত স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে।<ref>[https://divinity.yale.edu/alumni/class-notes/asoka-bandarage-mar-phd Asoka Bandarage, M.A.R., Ph.D., Class of 1975]{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Yale Divinity School, retrieved January 2, 2018.</ref><ref name=about>[http://bandarage.com/about/ About Asoka Bandarage]{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Bandarage.com, retrieved January 2, 2018.</ref> ১৯৭৯ চনৰপৰা ১৯৮৫ চনলৈকে ব্ৰেণ্ডেইছ বিশ্ববিদ্যালয়ত শিক্ষকতা জীৱন আৰম্ভ কৰিছিল অশোকা বাণ্ডাৰেজে। ১৯৮৮ চনৰ পতনত তেওঁ মেকালেষ্টাৰ কলেজৰ হুবাৰ্ট এইচ হামফ্ৰে অধ্যাপিকা হিচাপে সমাজবিজ্ঞান আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সম্পৰ্ক বিষয়ত অধ্যাপনা কৰে। ১৯৮৯ চনৰপৰা ২০০৬ চনলৈকে মাউণ্ট হলিয়ক কলেজত অধ্যাপনা কৰিছিল, য'ত তেওঁ কাৰ্যকাল লাভ কৰিছিল আৰু ১৯৯৫ চনৰপৰা ১৯৯৭ চনলৈকে মহিলা অধ্যয়ন কাৰ্যসূচীৰ অধ্যক্ষতা কৰিছিল। ২০০৫ চনৰপৰা ২০১২ চনলৈকে জৰ্জটাউন বিশ্ববিদ্যালয়, এডমাণ্ড এ ৱালছ স্কুল অৱ ফৰেইন চাৰ্ভিচ, চৰকাৰী বিভাগ, আৰু পাব্লিক পলিচি ইনষ্টিটিউটত অধ্যাপনা কৰিছিল আৰু ২০১০ চনৰপৰা ২০১৩ চনলৈকে আমেৰিকান বিশ্ববিদ্যালয়তো অধ্যাপনা কৰিছিল। তাৰ পিছত তেওঁ কেলিফৰ্ণিয়া ইনষ্টিটিউট অৱ ইণ্টিগ্ৰেল ষ্টাডিজৰ ডিষ্টিংচড এডজাণ্ট প্ৰফেচাৰ<ref name=CIIS/> আৰু ক'লৰাডো কলেজৰ অতিথি প্ৰবক্তা।<ref name=about/> ==বৰ্ড== বাণ্ডাৰেজে ক্ৰিটিকেল এছিয়ান ষ্টাডিজ, দ্য নেচনেল এডভাইজাৰী কাউন্সিল অন চাউথ এছিয়ান এফেয়াৰ্ছ,<ref name=Georgetown/> আৰু ইণ্টাৰফেথ ম'ৰেল একচন অন ক্লাইমেটৰ ব'ৰ্ডত কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰি আহিছে।<ref name=CIIS/> ==প্ৰকাশন== বাণ্ডাৰেজ দক্ষিণ এছিয়া, বিশ্ব ৰাজনৈতিক-অৰ্থনীতি, জাতি, লিংগ, জনসংখ্যা, পৰিৱেশ বিজ্ঞান আৰু অন্যান্য আনুষংগিক বিষয়ৰ ওপৰত প্ৰবন্ধ, কিতাপ, বিশ্বকোষৰ প্ৰৱেশকে ধৰি কেইবাটাও প্ৰকাশনৰ লেখক। তেওঁ হাফিংটন পোষ্টতো ব্লগ কৰে<ref>[https://www.huffingtonpost.com/author/asokabandarage-932 Asoka Bandarage] at ''Huffington Post''.</ref> আৰু মঞ্চৰ নেতৃত্ব দিছে আৰু ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ সাধাৰণ পৰিষদত ভাষণ দিছে।<ref name=about/> ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:শ্ৰীলংকাৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:মহিলা কূটনীতিবিদ]] romj69tm96griu0nf38xe5ldy1j40pl 0 133513 603180 587667 2026-04-27T06:54:51Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 603180 wikitext text/x-wiki {{Infobox food | name = আলিভংভং | image = | caption = | alternate_name = আলিফেংফেং | region = টাইৱান | national_cuisine = টাইৱানীজ | creator = | course = | served = | main_ingredient = আঠাজাতীয় চাউল (sticky rice), [[মাংস]] | variations = | calories = | other = }} [[File:Stall at Taipei Expo Farmer's Market selling Indigenous Taiwanese food 20260207.jpg|thumb|টাইপেই এক্সপ' ফাৰ্মাৰ্চ মাৰ্কেটৰ এটা দোকানত বিক্ৰীৰ বাবে ৰখা আলিভংভং]] '''আলিভংভং''' ([[ইংৰাজী]]: Alivongvong) হৈছে [[টাইৱান]]ৰ আদিবাসী আমিষ লোকসকলৰ এক পৰম্পৰাগত খাদ্য। এই খাদ্যবিধত [[মাংস]]ৰে পূৰ্ণ কৰা আঠাজাতীয় চাউলৰ এটা ''ডাম্পলিং'' থাকে, যাক হাতেৰে তৈয়াৰী পাতৰ বাস্কেট বা মোনাত অতি সাৱধানে ভৰাই ৰখা হয়। সাধাৰণতে এই ডাম্পলিংটোৰ বাবে বগা আৰু ক’লা— এই দুই ধৰণৰ আঠাজাতীয় চাউলৰ সংমিশ্ৰণ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ইয়াৰ ভিতৰত দিয়া পুৰবোৰৰ ভিতৰত [[গাহৰিৰ মাংস]], বনৰীয়া গাহৰিৰ মাংস, [[মাছ]] আৰু কাঠফুলা আদি অন্যতম।<ref>{{cite web |title=Alivongvong|url=https://www.tasteatlas.com/alivongvong |accessdate=2024-06-04 |publisher=Taste Atlas}}</ref> আলিভংভং টাইৱানৰ নাইট মাৰ্কেট আৰু থলুৱা আদিবাসী খাদ্য উপলব্ধ হোৱা ভোজনালয়বোৰত পোৱা যায়, যিয়ে বহুল জনসাধাৰণক পৰম্পৰাগত আমিষ খাদ্যৰ সোৱাদ লোৱাৰ সুযোগ দিয়ে।<ref>{{cite web|title=The Bonds Between Island Nations — An Interview with Marshall Islands Ambassador Anjanette Kattil|url=https://nspp.mofa.gov.tw/nsppe/news.php?post=250350&unit=410&unitname=RELATED-READS&postname=The-Bonds-Between-Island-Nations-%E2%80%94-An-Interview-with-Marshall-Islands-Ambassador-Anjanette-Kattil|accessdate=2024-06-04|publisher=New Southbound Policy Portal}}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==প্ৰস্তুত প্ৰণালী== আলিভংভং প্ৰস্তুত কৰিবলৈ কেকোঁৱা (pandan) গছৰ কোমল পাত ব্যৱহাৰ কৰা হয়, যাৰ কাইট আৰু কাষবোৰ আগতেই এৰুৱাই লোৱা হয়। এই পাতবোৰ গুঠি সৰু সৰু বাস্কেটৰ দৰে আকৃতি দিয়া হয়। বগা আৰু ক’লা দুয়োবিধ আঠাজাতীয় চাউল ভালদৰে ধুই গোটেই ৰাতি তিয়াই থোৱা হয়। তিয়াই থোৱা চাউলখিনি পাতৰ বাস্কেটবোৰত প্ৰায় দুই-তৃতীয়াংশ পৰিমাণত ভৰাই দিয়া হয়।<ref>{{cite web |title=原民粽子意義大不同 「阿里鳳鳳」等於愛心便দাও|url=https://www.cna.com.tw/news/ahel/202206020350.aspx |language=zh-tw |accessdate=2024-06-04 |publisher=Central News Agency}}</ref> তাৰ পিছত বাস্কেটবোৰ প্ৰায় এঘণ্টাৰ বাবে ভাপত দি সিজোৱা হয়। এই সময়ছোৱাত কেকোঁৱা পাতে ইয়াৰ সুগন্ধ আৰু সোৱাদ চাউলৰ ডাম্পলিংটোত বিয়পাই দিয়ে।<ref>{{cite web |title=5 Hidangan Dumpling Khas Taiwan yang Paling Terkenal, Bikin Ketagihan!|date=2011-04-04 |url=https://www.idntimes.com/food/dining-guide/ratna-herlina/hidangan-dumpling-khas-taiwan-yang-paling-terkenal-bikin-ketagihan-c1c2 |language=ms |accessdate=2024-06-24 |publisher=IDN Times}}</ref> ==সাংস্কৃতিক গুৰুত্ব== সহজে কঢ়িয়াই নিব পৰা সুবিধাৰ বাবে আলিভংভংক প্ৰায়ে ''আমিষ লাঞ্চবক্স'' বুলি কোৱা হয়। অতীতত আমিষ মহিলাসকলে চিকাৰলৈ যোৱা তেওঁলোকৰ স্বামীসকলৰ বাবে এই আহাৰ প্ৰস্তুত কৰাটো এক সাধাৰণ পৰম্পৰা আছিল। ই পৰম্পৰাগত আমিষ সংস্কৃতিত এই খাদ্যবিধৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকাক সূচাই।<ref>{{cite web |title=Sustainable Food Wisdom —The Foraging Culture of the Amis People|url=https://www.ocac.gov.tw/OCAC/Eng/Pages/Detail.aspx?nodeid=329&pid=61088523 |accessdate=2024-06-04 |publisher=Overseas Community Affairs Council}}</ref> ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:ৰাষ্ট্ৰীয় ব্যঞ্জন]] 8l4ueqzq9vu5x6hhafj9y7auzhaohsm 0 133561 603043 592086 2026-04-26T17:22:16Z ~2026-25417-65 49643 603043 wikitext text/x-wiki বাসন্তী পূজা এটা চʼত মাহৰ দুৰ্গা পূজা হয়, যে [[পশ্চিম বংগ]], [[অসম]], [[অৰুনাচল প্ৰদেশ]], [[ত্ৰিপুৰা]], আৰু [[উৰিষ্যাত]] অনুষ্ঠিত হয়। বাসন্তী পূজা চৈত্ৰ নৱৰাত্ৰিৰ ষষ্ঠ আৰু দশম দিনত পৰা চলি থাকে। এই পূজা মূল আছিল।<ref><nowiki>https://www.consciousjourneys.com/en/works/the-basanti-durga-puja/</nowiki></ref> {{Infobox Holiday |holiday_name = বাসন্তী পূজা |longtype = [[হিন্দু]] উৎসৱ (প্ৰধানত [[পশ্চিমবংগ]], [[অসম]], [[ত্ৰিপুৰা]], [[অৰুনাচল প্ৰদেশ]] আৰু [[উৰিষ্যা]]ত উদযাপন কৰা হয়) |image = [[File:Basanti Puja , Tinsukia.jpg]] |caption = ^{অসমৰ তিনিচুকীয়াত বাসন্তী পূজা উদযাপন, ২০২৫} |official_name = |nickname = চৈত্ৰ দুৰ্গা পূজা |observedby = [[হিন্দু]] সম্প্ৰদায়ে |begins = চৈত্ৰ নৱৰাত্ৰিৰ ষষ্ঠী দিন |ends = ৰাম নৱমীৰ ১ দিন পাছত |date = চʼত মাহৰ শুক্লা পক্ষৰ ষষ্ঠী তিথি |celebrations = সন্ধি পূজা, হোম, কুমাৰী পূজা, সন্ধিয়া আৰতি |relatedto = [[দুৰ্গা পূজা]], [[দশেৰা]], [[ৰাম নৱমী]] |duration=৪/৫ দিন}} ==ইতিহাস== [[File:Portrayal of Durga Puja in Bengal through Painting.jpg|Portrayal_of_Durga_Puja_in_Bengal_through_Painting|thumb|right|350x350px|এটা ঐতিহাসিক বাসন্তী পূজা চিত্ৰ]] যে ৰজা চুৰাথ আছিল, সেই আৰম্ভ কৰিছে। যেতিয়া ৰজা চুৰাথৰ ইয়াৰ ৰাজ্যৰ সমস্যা হৈছিল, তেতিয়া তেওঁ ঋষিসকলৰ সৈতে কিবা এটা কৰিবলৈ ক’লে, ঋষিসকলে তেওঁক ক’লে যে ৰজাই ইয়াৰ সমস্যাৰ পৰা মুক্তি পাবলৈ পূজা কৰিব লাগিব। আৰু সেইটোৱেই, বাসন্তী পূজাৰ ইতিহাস ৰচনা কৰিলে।। ==অষ্টমী তিথিত অন্নপূৰ্ণা দেৱী পূজা== [[File:Annapurna puja at Barisha 27.jpg|thumb|right| 350x350px|ঘৰতে অন্নপূৰ্ণা পূজা, বাৰিষা (পশ্চিম বংগ)]] মহাষ্টমী, মাসিক দুৰ্গাষ্টমী, দুৰ্গাষ্টমী হ'লে চʼত মাহৰ শুক্লা অষ্টমী তিথিৰ সময়ত অন্নপূৰ্ণা পূজা অনুষ্ঠিত হয়। ভোকৰ ওপৰত আৰ্থিক অৱস্থাৰ বাবে বসন্ত কালত পূজা কৰে। যিহেতু অন্নপূৰ্ণা দেৱী খাদ্যৰ দেৱী আছিল, গতিকে দেৱীক পূজা কৰাৰ সময়ত তেওঁলোকে দুখীয়া মানুহৰ বাবে খাদ্য পাব।<ref><nowiki>https://www.privatephotoreview.com/2025/04/16/stories/photography/documentary/basanti-and-annapurna-puja-in-bengal/</nowiki></ref> ==নৱমী তিথিত ৰাম নৱমী== চৈত্ৰ নৱৰাত্ৰিৰ অন্তিম দিনা, আৰু পূজাৰ নৱম দিনা ৰাম নৱমী হয়, যে ৰামৰ জন্মদিন অনুষ্ঠিত কৰে।<ref><nowiki>https://banglajagotv.com/devotional/do-you-know-the-significance-of-basanti-puja-annapurna-puja-and-ram-navami/</nowiki></ref> কিন্তু এই উৎসৱ [[উত্তৰ প্ৰদেশ]], [[বিহাৰ]], [[পশ্চিমবংগ|পশ্চিমবংগত]] উদযাপন পালন কৰে।। == বসন্তৰ আৰু শৰতৰ পূজা তুলনা == বাসন্তী পূজা চলে চʼত মাহৰ শুক্লা পক্ষৰ ষষ্ঠী তিথিত পৰা আৰম্ভ কৰে, আৰু অন্তিম তিথি এই মাহৰ শুক্লা পক্ষৰ দশমী তিথিত হয়, মহাষ্টমী দিনত অন্নপূৰ্ণা পূজা চলে, আৰু দশমী দিনৰ পিছত মহানৱমী দিনত কিছুমানে ৰামনৱমী, যে শ্ৰীৰামৰ জন্মদিনত পূজা কৰে।। [[চিত্ৰ:Durga_puja_at_tihu_2012.jpg|alt=Durga_puja_at_tihu_2012|thumb|right|350x350px|অসমৰ [[নলবাৰী জিলা|নলবাৰী জিলাৰ]] [[তিহু|তিহুত]] দুৰ্গা পূজা, ২০১২]] কিন্তু, শৰতৰ সময়ত এটা অনুষ্ঠান "মহালয়া" আৰম্ভ হয়, যে বাঙালী মানুহে ৰাতিপুৱা ৪ বজাত, [[বীৰেন্দ্ৰ কৃষ্ণ ভদ্ৰ]] আৰু পঙ্কজ কুমাৰ মল্লিকৰ অনাতাঁৰ কাৰ্যসূচী ,"মহিষাসুৰমৰ্দ্দিনী (অন্য নাম:- মহালয়া, চণ্ডীপাঠ)", দেৱী দুৰ্গাক উঠিবলৈ লগাই দিয়ে। ৭ পাছত অসমত মহা ষষ্ঠী দিনত মূৰ্তি আনিবলৈ চেষ্টা কৰে, যে এটা বাহনত থাকে, আৰু [[ঢাক|ঢাক-ঢোল]] বজাই বাহনত (ৰখাই দিয়ে যেতিয়া মন্ডপত সোমাই), কিন্তু মা দুৰ্গাক ষষ্ঠী দিনত নিজৰ চেহেৰাক ঢাকি দিয়ে, মহা সপ্তমী দিনত পৰা চলিবলৈ চেহেৰাত নিউজপেপাৰ নহʼলে কাপোৰ লগাই দিয়ে।। আৰম্ভ দিন, যে মহা সপ্তমী দিনত পূজা চলিবলৈ ৰাতিপুৱা কৰে, ষষ্ঠী তিথিৰ বাবেই এনে হয়। == তথ্যসূত্ৰ == o4cpacp66s4f47zfr0b3io50ihdsrop 0 133684 603209 601959 2026-04-27T08:32:36Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 603209 wikitext text/x-wiki {{Infobox volleyball biography | name = ইউৱান কিনয়ুৱে | nickname = স্মল এপল (小苹果) | image = Xinyue Yuan 12 VakıfBank SK 20250409 (2) (cropped).jpg | caption = | nationality = চীনা | birth_date = {{birth date and age|1996|12|21|df=y}} | birth_place = চংকিং | height = ২.০৩ মিটাৰ | weight = ৭৮ কেজি | spike = ৩২৫ ছেণ্টিমিটাৰ | block = ৩১৫ ছেণ্টিমিটাৰ | position = মিডল ব্লকাৰ | currentclub = ভাকিফ বেংক এছ.কে. | currentnumber = ১ (ৰাষ্ট্ৰীয় দল) ৮ (ক্লাব) | years = ২০০৯–২০১৩ <br>২০১৩–২০১৪<br />২০১৪–২০২০ <br>২০১৭–২০১৮ (ঋণত) <br />২০২০–২০২৪ <br>২০২৪–২০২৫ | teams = বায়ী (আৰ্মী) কেমিং চাৰফেচ ইণ্ডাষ্ট্ৰী <br>গুৱাংডং এভাৰগ্ৰাণ্ডে ভিচি (মহিলা)<br />বায়ী (আৰ্মী) কেমিং চাৰফেচ ইণ্ডাষ্ট্ৰী<br />জিয়াংছু মহিলা ভলীবল দল <br>তিয়ানজিন বোহাই বেংক মহিলা ভলীবল দল<br>ভাকিফ বেংক এছ.কে. | nationalyears = ২০১৪– | nationalteam = চীন | medaltemplates = {{MedalSport | ভলীবল}} {{MedalCompetition|অলিম্পিক গেমছ}} [[File:Olympic rings.svg|center|80px]] {{MedalGold|২০১৬ ৰিঅ' ডি জেনেইৰো|দলীয়}} {{MedalCompetition|এফ.আই.ভি.বি. ভলীবল মহিলা বিশ্ব চেম্পিয়নশ্বিপ}} {{MedalSilver|২০১৪ ইটালী|দলীয়}} {{MedalBronze|২০১৮ জাপান|দলীয়}} {{MedalCompetition|এফ.আই.ভি.বি. ভলীবল মহিলা বিশ্ব কাপ}} {{MedalGold| ২০১৫ জাপান |দলীয়}} {{MedalGold| ২০১৯ জাপান |দলীয়}} {{MedalCompetition|এফ.আই.ভি.বি. ৱৰ্ল্ড গ্ৰেণ্ড চেম্পিয়নছ কাপ}} {{MedalGold|২০১৭ জাপান|দলীয়}} {{MedalCompetition|এফ.আই.ভি.বি. ভলীবল মহিলা নেচনছ লীগ}} {{MedalSilver|২০২৩ আৰ্লিংটন|দলীয়}} {{MedalBronze|২০১৮ নানজিং|দলীয়}} {{MedalCompetition|এছিয়ান গেমছ}} {{MedalGold|২০১৮ জাকাৰ্টা-পালেমবাং|}} {{MedalGold|২০২২ হাংঝৌ|দলীয়}} {{MedalCompetition|এছিয়ান মহিলা ভলীবল চেম্পিয়নশ্বিপ}} {{MedalGold|২০১৫ তিয়ানজিন|}} }} '''ইউৱান কিনয়ুৱে''' (জন্ম ২১ ডিচেম্বৰ ১৯৯৬) এগৰাকী [[চীনা]] [[ভলীবল]] খেলুৱৈ। তেওঁ [[চীন]]ৰ মহিলা ৰাষ্ট্ৰীয় ভলীবল দলৰ প্ৰাক্তন অধিনায়ক। ক্লাব পৰ্যায়ত তেওঁ ভাকিফ বেংক এছ.কে.-ৰ হৈ খেলে। ২.০৩ মিটাৰ উচ্চতাৰে ইউৱান চীনৰ মহিলা ৰাষ্ট্ৰীয় ভলীবল দলৰ ইতিহাসত আটাইতকৈ ওখ খেলুৱৈ। তেওঁৰ এই বিশাল উচ্চতাই নেটৰ ওচৰত তেওঁক এক শক্তিশালী স্থিতি প্ৰদান কৰে। তেওঁক তেওঁৰ সতীৰ্থ খেলুৱৈ ঝু টিং আৰু ঝাং চাংনিংৰ সৈতে দলটোৰ অন্যতম গুৰুত্বপূৰ্ণ খেলুৱৈ হিচাপে গণ্য কৰা হয়। == কেৰিয়াৰ == ইউৱান কিনয়ুৱে এগৰাকী পেছাদাৰী ভলীবল খেলুৱৈ হিচাপে বায়ী দলত নিজৰ কেৰিয়াৰ আৰম্ভ কৰিছিল, যিটো দলে ৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰতিযোগিতাসমূহত পিপলছ লিবাৰেচন আৰ্মীক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে। ২০১৩ চনৰ অনুৰ্ধ-১৮ বিশ্ব চেম্পিয়নশ্বিপত তেওঁৰ উৎকৃষ্ট প্ৰদৰ্শনৰ বাবে তেওঁক 'মষ্ট ভেলুৱেবল প্লেয়াৰ' হিচাপে স্বীকৃতি দিয়া হৈছিল। ইয়াৰ পিছতে চীনৰ মহিলা ৰাষ্ট্ৰীয় ভলীবল দলৰ মুখ্য প্ৰশিক্ষক লাং পিঙৰ দৃষ্টি তেওঁৰ ওপৰত পৰে। সেই বছৰতে তেওঁক জেষ্ঠ দলৰ প্ৰশিক্ষণ শিবিৰৰ বাবে বাছনি কৰা হয় আৰু ২০১৪ চনত তেওঁ আনুষ্ঠানিকভাৱে জেষ্ঠ দলত যোগদান কৰে। ইউৱান ইটালীত অনুষ্ঠিত হোৱা ২০১৪ এফ.আই.ভি.বি. ভলীবল মহিলা বিশ্ব চেম্পিয়নশ্বিপত চীনা ৰাষ্ট্ৰীয় দলৰ অংশ আছিল, য’ত ফাইনেলত আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ হাতত চীন পৰাজিত হোৱাৰ পিছত তেওঁ ৰূপৰ পদক লাভ কৰে।<ref>{{cite web|title=Team Roster – China|url=http://italy2014.fivb.org/en/competition/teams/CHN-China/team_roster|work=italy2014.fivb.org|access-date=1 October 2014|archivedate=26 November 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201126184346/http://italy2014.fivb.org/en/competition/teams/chn-china/team_roster|deadurl=yes}}</ref> বিশ্ব চেম্পিয়নশ্বিপত তেওঁৰ দৰ্শনীয় প্ৰদৰ্শনৰ স্বীকৃতি স্বৰূপে তেওঁক ২০১৪ চনৰ চি.চি.টি.ভি. স্পৰ্টছ পাৰ্চনেলিটি এৱাৰ্ডত শ্ৰেষ্ঠ নৱাগত বঁটা প্ৰদান কৰা হয়। পৰৱৰ্তী বছৰত তেওঁ ২০১৫ এফ.আই.ভি.বি. ভলীবল ৱৰ্ল্ড গ্ৰেণ্ড প্ৰিস্কত অংশগ্ৰহণ কৰে,<ref>{{Cite web|url=http://worldcup.2015.women.fivb.com/en/competition/teams/chn%20china/team_roster|title=Team Roster – China – Women's World Cup 2015|access-date=2026-03-14|archivedate=2023-10-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231021113521/http://worldcup.2015.women.fivb.com/en/competition/teams/chn%20china/team_roster|deadurl=yes}}</ref> লগতে ২০১৫ এফ.আই.ভি.বি. মহিলা বিশ্ব কাপত অংশ লৈ এটা দশকৰো অধিক সময়ৰ পিছত দলটোক এক বৃহৎ বিশ্ব প্ৰতিযোগিতাত প্ৰথমটো স্বৰ্ণ জয় কৰাত সহায় কৰে। ২০১৬ চনত তেওঁ ৰিঅ' অলিম্পিক গেমছত চীনক প্ৰতিনিধিত্ব কৰিছিল।<ref>{{Cite web|url=http://rio2016.fivb.com/en/volleyball/women/teams/chn-china/players/xinyue-yuan?id=53214|title = Player – Xinyue Yuan}}</ref> ১৯৮৪ আৰু ২০০৪ চনৰ বিজয়ৰ পিছত দলটোৱে এইবাৰ তৃতীয়টো স্বৰ্ণ পদক লাভ কৰিবলৈ সক্ষম হয়। ২০১৭ চনত তেওঁ এফ.আই.ভি.বি. ভলীবল ৱৰ্ল্ড গ্ৰেণ্ড প্ৰিস্ক আৰু এফ.আই.ভি.বি. ৱৰ্ল্ড গ্ৰেণ্ড চেম্পিয়নছ কাপত চীনক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে আৰু শেহতীয়া প্ৰতিযোগিতাখনত দলটোক স্বৰ্ণ জয় কৰাত সহায় কৰে। তেওঁক ৱৰ্ল্ড গ্ৰেণ্ড চেম্পিয়নছ কাপত শ্ৰেষ্ঠ মিডল ব্লকাৰ বঁটা প্ৰদান কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite web|url=http://grandchampionscup.2017.women.fivb.com/en|title=Women's Grand Champions Cup 2017 – Women's Grand Champions Cup|website=grandchampionscup.2017.women.fivb.com|access-date=2019-10-16|archive-date=2019-10-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20191011203627/http://grandchampionscup.2017.women.fivb.com/en|url-status=dead|archivedate=2019-10-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191011203627/http://grandchampionscup.2017.women.fivb.com/en|deadurl=yes}}</ref> ২০১৮ চনত ইউৱানে প্ৰথমবাৰৰ বাবে অনুষ্ঠিত হোৱা এফ.আই.ভি.বি. ভলীবল মহিলা নেচনছ লীগত অংশ লয়, য’ত দলটোৱে ব্ৰঞ্জৰ পদক লাভ কৰে। আগষ্ট মাহত ইউৱানে ইণ্ডোনেছিয়াৰ জাকাৰ্টাত অনুষ্ঠিত ২০১৮ এছিয়ান গেমছত অংশগ্ৰহণ কৰে। আঠখন খেলৰ আটাইকেইখনতে ৩-০ ব্যৱধানত জয়লাভ কৰি আৰু এটা চেটো নোৱাৰাকৈয়ে দলটোৱে চেম্পিয়ন খিতাপ দখল কৰি প্ৰতিযোগিতাখনত আধিপত্য বিস্তাৰ কৰে।<ref>{{Citation|title=Volleyball at the 2018 Asian Games|date=2019-09-12|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Volleyball_at_the_2018_Asian_Games&oldid=915349484|work=Wikipedia|language=en|access-date=2019-10-16}}</ref> অক্টোবৰ মাহত ইউৱানে জাপানত অনুষ্ঠিত এফ.আই.ভি.বি. ভলীবল মহিলা বিশ্ব চেম্পিয়নশ্বিপত চীনক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে।<ref>{{Cite web|url=http://japan2018.fivb.org|title=Team Roster – China – FIVB Volleyball Women's World Championship Japan 2018|website=japan2018.fivb.org|access-date=2019-10-16}}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ছেমি ফাইনেলত ইটালীৰ বিৰুদ্ধে এক কঠিন যুঁজৰ অন্তত দলটোৱে ব্ৰঞ্জৰ পদক লাভ কৰে। ২০১৯ চনত ইউৱানে দ্বিতীয় ভলীবল নেচনছ লীগত অংশ লয়। হংকঙত অনুষ্ঠিত গ্ৰুপ পৰ্যায়ৰ খেলত চীনা দলটোৱে পুনৰ সেই ইটালীৰ মুখামুখি হৈছিল যিয়ে তেওঁলোকক ২০১৮ চনৰ বিশ্ব চেম্পিয়নশ্বিপত পৰাস্ত কৰিছিল। খেলখনত ০-২ ব্যৱধানত পিছ পৰি থকাৰ পিছতো চীনে একেৰাহে তিনিটা চেট জিকি অৱশেষত ৩-২ ব্যৱধানত ইটালীৰ বিৰুদ্ধে এক আচৰিত বিজয় সাব্যস্ত কৰে। এই বিজয়ত ইউৱানে গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল। বিশেষকৈ তৃতীয় চেটত তেওঁৰ ব্লকে চীনক খেলখনত টিকি থকাত সহায় কৰিছিল। ২০১৯ চনৰ ছেপ্টেম্বৰত ইউৱানে পুনৰ এফ.আই.ভি.বি. মহিলা বিশ্ব কাপত চীনক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে,<ref>{{Cite web|url=http://worldcup.2019.fivb.com/en/women/teams/chn%20china/team_roster|title=FIVB Women World Cup 2019 – Team Roster – China|website=worldcup.2019.fivb.com|access-date=2019-10-16|archive-date=2020-02-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20200202000122/http://worldcup.2019.fivb.com/en/women/teams/chn%20china/team_roster|url-status=dead|archivedate=2020-02-02|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200202000122/http://worldcup.2019.fivb.com/en/women/teams/chn%20china/team_roster|deadurl=yes}}</ref> য’ত চীনে একেৰাহে ১১খন খেলত জয়লাভ কৰি আন এক বিশ্ব খিতাপ দখল কৰে। সমগ্ৰ প্ৰতিযোগিতাখনত চীনে প্ৰতিদ্বন্দ্বী দলৰ বিৰুদ্ধে মাত্ৰ তিনিটা চেটতহে হাৰিছিল। এই অভূতপূৰ্ব বিজয়ৰ ইউৱান অন্যতম মূল কাণ্ডাৰী আছিল। == ক্লাবসমূহ == * {{flagicon|China}} বায়ী (আৰ্মী) কেমিং চাৰফেচ ইণ্ডাষ্ট্ৰী (২০০৯–২০১৩) * {{flagicon|China}} গুৱাংডং এভাৰগ্ৰাণ্ডে ভিচি (মহিলা) (২০১৩–২০১৪) * {{flagicon|China}} বায়ী (আৰ্মী) কেমিং চাৰফেচ ইণ্ডাষ্ট্ৰী (২০১৪–২০২০) * {{flagicon|China}} জিয়াংছু মহিলা ভলীবল দল (২০১৭–২০১৮) (ঋণত) * {{flagicon|China}} তিয়ানজিন বোহাই বেংক মহিলা ভলীবল দল (২০২০–২০২৪) * {{flagicon|TUR}} ভাকিফ বেংক এছ.কে. (২০২৪–২০২৫) == বঁটা আৰু সন্মান == === ৰাষ্ট্ৰীয় দল === ==== জুনিয়ৰ দল ==== * ২০১২ এছিয়ান যুৱ মহিলা ভলীবল চেম্পিয়নশ্বিপ – [[Image:Med 2.png]] ৰূপৰ পদক * ২০১৩ ইউ-১৮ বিশ্ব চেম্পিয়নশ্বিপ – [[Image:Med 1.png]] স্বৰ্ণ পদক ==== ছিনিয়ৰ দল ==== * ২০১৪ বিশ্ব চেম্পিয়নশ্বিপ – [[Image:Med 2.png]] ৰূপৰ পদক * ২০১৫ এছিয়ান চেম্পিয়নশ্বিপ – [[Image:Med 1.png]] '''স্বৰ্ণ পদক''' * ২০১৫ বিশ্ব কাপ – [[Image:Med 1.png]] '''স্বৰ্ণ পদক''' * ২০১৬ অলিম্পিক গেমছ – [[File:Gold medal.svg|16px]] '''স্বৰ্ণ পদক''' * ২০১৭ ৱৰ্ল্ড গ্ৰেণ্ড চেম্পিয়নছ কাপ – [[Image:Med 1.png]] '''স্বৰ্ণ পদক''' * ২০১৮ ভলীবল নেচনছ লীগ – [[Image:Med 3.png]] ব্ৰঞ্জৰ পদক * ২০১৮ এছিয়ান গেমছ – [[Image:Med 1.png]] '''স্বৰ্ণ পদক''' * ২০১৮ বিশ্ব চেম্পিয়নশ্বিপ – [[Image:Med 3.png]] ব্ৰঞ্জৰ পদক * ২০১৯ বিশ্ব কাপ – [[Image:Med 1.png]] '''স্বৰ্ণ পদক''' * ২০২৩ ভলীবল নেচনছ লীগ – [[Image:Med 2.png]] ৰূপৰ পদক * ২০২২ এছিয়ান গেমছ：[[File:Med 1.png]] '''স্বৰ্ণ পদক''' ==== ব্যক্তিগত বঁটা ==== * ''২০১২ এছিয়ান যুৱ মহিলা ভলীবল চেম্পিয়নশ্বিপ - "শ্ৰেষ্ঠ ব্লকাৰ"'' * ''২০১৩ এফ.আই.ভি.বি. ইউ-১৮ বিশ্ব চেম্পিয়নশ্বিপ - "মষ্ট ভেলুৱেবল প্লেয়াৰ"'' * ''২০১৩ এফ.আই.ভি.বি. ইউ-১৮ বিশ্ব চেম্পিয়নশ্বিপ - "শ্ৰেষ্ঠ মিডল ব্লকাৰ"'' * ''২০১৭ এফ.আই.ভি.বি. ৱৰ্ল্ড গ্ৰেণ্ড চেম্পিয়নছ কাপ - "শ্ৰেষ্ঠ মিডল ব্লকাৰ"'' * ''২০২৩ এফ.আই.বি.বি. নেচনছ লীগ - "শ্ৰেষ্ঠ মিডল ব্লকাৰ"'' === ক্লাব পৰ্যায়ত === * ২০১৪–২০১৫ চীনা ভলীবল লীগ – [[Image:Med 1.png]] স্বৰ্ণ পদক (বায়ী দলৰ সৈতে) * ২০১৭–২০১৮ চীনা ভলীবল লীগ – [[Image:Med 3.png]] ব্ৰঞ্জৰ পদক (জিয়াংছু দলৰ সৈতে) * ২০২১–২০২২ চীনা ভলীবল লীগ – [[Image:Med 1.png]] স্বৰ্ণ পদক (তিয়ানজিন দলৰ সৈতে) * ২০২৩ এফ.আই.ভি.বি. ভলীবল মহিলা ক্লাব বিশ্ব চেম্পিয়নশ্বিপ – [[Image:Med 3.png]] ব্ৰঞ্জৰ পদক (তিয়ানজিন দলৰ সৈতে) * ২০২৩–২০২৪ চীনা ভলীবল লীগ – [[Image:Med 1.png]] স্বৰ্ণ পদক (তিয়ানজিন দলৰ সৈতে) == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} [[শ্ৰেণী:চীনৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ভলীবল খেলুৱৈ]] orr8qyyagfmrlfji91p8x6q7ipjbiig 0 133730 603133 597692 2026-04-27T04:57:35Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 603133 wikitext text/x-wiki {{Infobox civil conflict | title = আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় নাৰী ধৰ্মঘট | partof = | image = Nosotras paramos santafe 8M 29.jpg | caption = [[আৰ্জেণ্টিনা]]ৰ ছাণ্টা ফে-ত প্ৰতিবাদকাৰীসকল, য’ত এই প্ৰতিবাদক ‘পাৰো ইণ্টাৰনেচনেল ডি মুজেৰেছ’ বুলি কোৱা হৈছিল | place = | coordinates = | causes = | goals = | methods = | status = | result = | side1 = | side2 = | side3 = | leadfigures1 = | leadfigures2 = | leadfigures3 = | howmany1 = | howmany2 = | howmany3 = | casualties1 = | casualties2 = | casualties3 = | fatalities = | injuries = | arrests = | detentions = | charged = | fined = | casualties_label = | notes = }} '''আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় নাৰী ধৰ্মঘট''' ([[ইংৰাজী]]: International Women's Strike), যাক ‘পাৰো ইণ্টাৰনেচনেল ডি মুজেৰেছ’ বুলিও জনা যায়, হৈছে ২০১৭ আৰু ২০১৮ চনত আৰম্ভ হোৱা এক গোলকীয় আন্দোলন। [[আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় নাৰী দিৱস]]ৰ দিনা ৫০ খনতকৈও অধিক দেশত এই আন্দোলনৰ সমন্বয় কৰা হয়।<ref>{{Cite web|url=https://www.womenstrikeus.org/about-the-iws/|title=About the IWS – womenstrikeus.org|website=www.womenstrikeus.org|language=en-US|access-date=2017-03-20|archive-date=21 March 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170321165244/https://www.womenstrikeus.org/about-the-iws/|url-status=dead|archivedate=2017-03-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170321165244/https://www.womenstrikeus.org/about-the-iws/|deadurl=yes}}</ref> [[ৰাষ্ট্ৰসংঘ]]ই সমগ্ৰ বিশ্বতে লিংগ সমতাৰ আহ্বান জনাই ইয়াৰ বিষয়বস্তু হিচাপে ‘কৰ্ম জগতত পৰিৱৰ্তিত নাৰী: ২০৩০ চনৰ ভিতৰত গ্ৰহ ৫০-৫০’ বুলি ঘোষণা কৰিছিল।<ref>{{Cite news|url=http://www.unwomen.org/en/news/in-focus/international-womens-day|title=International Women's Day 2017|work=UN Women|access-date=2017-03-22|language=en}}</ref> [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]]ত এই ধৰ্মঘটক ‘ডে উইদাউট এ ৱমেন’ বুলি অভিহিত কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite web|url=http://motto.time.com/4693472/organizers-womens-strike-a-day-without-woman/|archive-url=https://web.archive.org/web/20170307174354/http://motto.time.com/4693472/organizers-womens-strike-a-day-without-woman/|url-status=dead|archive-date=7 March 2017|title=Meet the Organizers Behind the Upcoming Worldwide Women's Strike|last=Cooney|first=Samantha|date=2017|website=Motto|access-date=2017-03-20|archivedate=2017-03-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170310041107/http://motto.time.com/4693472/organizers-womens-strike-a-day-without-woman/|deadurl=yes}}</ref> == পটভূমি == ২০১৬ চনৰ ৩ অক্টোবৰত [[পোলেণ্ড]]ৰ সংসদীয় সিদ্ধান্তই [[গৰ্ভপাত]] নিষিদ্ধ কৰা আৰু সকলো ধৰণৰ গৰ্ভপাতক অপৰাধ হিচাপে গণ্য কৰাৰ যো-জা কৰাৰ পিছত পোলেণ্ডৰ মহিলাসকলে এক দেশজোৰা ধৰ্মঘটৰ আয়োজন কৰিছিল।<ref>{{Cite news |url=https://www.theguardian.com/world/2016/oct/02/women-to-go-on-strike-in-poland-abortion-law|title=Women to go on strike in Poland in protest at planned abortion law|last=Davies|first=Christian|date=2016-10-03|work=The Guardian|access-date=2017-03-21|language=en-GB|issn=0261-3077}}</ref> এই দিনটো ‘ব্লেক মানডে’ (ক'লা সোমবাৰ) হিচাপে পৰিচিত হৈছিল।<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.com/news/world-europe-37540139|title=Black Monday: Polish women strike against abortion ban|work=BBC News |date=3 October 2016|publisher=}}</ref> ২০১৬ চনৰ ১৯ অক্টোবৰত [[আৰ্জেণ্টিনা]]ত ১৬ বছৰীয়া কিশোৰী লুচিয়া পেৰেজৰ হত্যাকাণ্ডৰ প্ৰতিবাদত নাৰী নিৰ্যাতনৰ বিৰুদ্ধে ‘নি উনা মেনোছ’ (#NiUnaMenos) নামৰ এক বৃহৎ প্ৰতিবাদ সাব্যস্ত কৰা হয়।<ref>{{cite web |url=http://cnnespanol.cnn.com/2016/10/19/varios-paises-se-unen-al-paro-y-marcha-de-mujeres-contra-el-feminicidio/|title=#NiUnaMenos: el brutal asesinato de Lucía Pérez en Argentina moviliza a las women del mundo|first=Por CNN|last=Español|date=19 October 2016|publisher=}}</ref> [[মেক্সিকো]], [[এল ছেলভাডৰ]], [[চিলি]] আৰু অন্যান্য লেটিন [[আমেৰিকা]]ন দেশসমূহতো একেধৰণৰ প্ৰতিবাদ দেখা গৈছিল।<ref>{{Cite news |url=https://www.theguardian.com/world/2016/oct/20/argentina-women-south-america-marches-violence-ni-una-menos|title=Argentina's women joined across South America in marches against violence|last=Goñi|first=Uki|date=2016-10-19|work=The Guardian|access-date=2017-03-21|language=en-GB|issn=0261-3077}}</ref> এসপ্তাহৰ পিছত ২০১৭ চনৰ ২৫ অক্টোবৰত [[ব্ৰাজিল]]তো ‘নি উনা মেনোছ’ ধৰ্মঘট পালন কৰা হয়।<ref>{{Cite web|url=http://www.thebubble.com/ni-una-menos-reaches-rio-is-there-hope-to-end-gender-violence-in-brazil/|title=Ni Una Menos Reaches Rio: Is There Hope To End Gender Violence In Brazil? {{!}} The Bubble {{!}} Argentina News|last=Jensen|first=Emily|website=www.thebubble.com|language=en-US|access-date=2017-03-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20180415223446/http://www.thebubble.com/ni-una-menos-reaches-rio-is-there-hope-to-end-gender-violence-in-brazil/|archive-date=15 April 2018|url-status=dead|archivedate=2018-04-15|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180415053713/http://www.thebubble.com/ni-una-menos-reaches-rio-is-there-hope-to-end-gender-violence-in-brazil/|deadurl=yes}}</ref> ২০১৬ চনত পোলেণ্ডৰ গৰ্ভপাত আইন কঠোৰ কৰিবলৈ প্ৰস্তাৱিত আইনৰ বিৰুদ্ধে ‘ব্লেক প্ৰটেষ্ট’ আয়োজন কৰা অল-পোলেণ্ড উইমেনছ ষ্ট্ৰাইকসহ পোলেণ্ডৰ মহিলা গোটসমূহে আৰ্জেণ্টিনাৰ মহিলা অধিকাৰ কৰ্মীসকলৰ সৈতে মিলি ২০১৭ চনত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় নাৰী ধৰ্মঘট আৰম্ভ কৰিছিল। পোলেণ্ড আৰু আৰ্জেণ্টিনাৰ গোটসমূহে ধৰ্মঘটৰ প্ৰস্তুতিৰ বাবে আন ২৮ খন দেশৰ মহিলাৰ সৈতে দীঘলীয়া ভইচ অ’ভাৰ আই পি আলোচনাৰ জৰিয়তে সমন্বয় স্থাপন কৰিছিল। ইয়াৰ ফলত বহু দেশত ৰেলী আৰু পাত্ৰত শব্দ কৰি কৰা প্ৰতিবাদৰ দৰে কৌশল ব্যৱহাৰ কৰি ধৰ্মঘট পালন কৰা হৈছিল।<ref name=":0">{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/commentisfree/2018/mar/08/iceland-global-womens-strike-protest|title=Decades after Iceland's 'day off', our women's strike is stronger than ever {{!}} Selma James|last=James|first=Selma|date=2018-03-08|work=The Guardian|access-date=2019-12-03|language=en-GB|issn=0261-3077}}</ref> == অংশগ্ৰহণকাৰী দেশসমূহ == আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় নাৰী ধৰ্মঘটত ৫০ খনতকৈও অধিক দেশে অংশগ্ৰহণ কৰিছে।<ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com|title='We are international, we are everywhere': women unite in global strike|first=Alexandra Topping Molly Redden in New|last=York|date=7 March 2017|publisher=|newspaper=The Guardian}}</ref> === আয়াৰলেণ্ড === আয়াৰলেণ্ডত ‘ষ্ট্ৰাইক ৪ ৰিপীল’ নামৰ এটা গৰ্ভপাতৰ অধিকাৰ মঞ্চই দাবী জনাইছিল যে: "[...] আয়াৰলেণ্ড চৰকাৰে ৮ মাৰ্চৰ ভিতৰত অষ্টম সংশোধনী বাতিল কৰিবলৈ গণভোট আহ্বান কৰক। যদি নকৰে, আমি ধৰ্মঘট কৰিম।"<ref name="irishtimes-8-mar-2017">{{cite news|newspaper=The Irish Times|url=https://www.irishtimes.com/news/politics/thousands-march-against-eighth-amendment-in-dublin-1.3002375|title=Thousands march against Eighth Amendment in Dublin|date=8 March 2017|first1=Elaine|last1=Edwards|first2=Rachel|last2=Flaherty}}</ref><ref>{{cite news|newspaper=The Independent|url=https://www.independent.co.uk/news/world/europe/irish-women-abortion-ban-strike-international-day-2017-republic-ireland-consitutional-amendment-a7617461.html|title=Irish women go on strike over the abortion ban|date=8 March 2017|first=Katie|last=Forster}}</ref><ref>{{cite news|url=https://edition.cnn.com/2017/03/08/health/ireland-abortion-strike-womens-day/|publisher=CNN|title=#Strike4Repeal: Ireland protests abortion ban on International Women's Day |date=9 March 2017|first=Kara|last=Fox}}</ref><ref name="irishtimes.com">{{cite news|newspaper=The Irish Times|url=https://www.irishtimes.com/life-and-style/people/strike4repeal-protests-in-quotes-and-pictures-1.3002504|title=Strike4Repeal protests: in quotes and pictures|date=8 March 2017}}</ref> এই প্ৰতিবাদ কেইমাহমান আগতে পোলেণ্ডত হোৱা ব্লেক প্ৰটেষ্টৰ দ্বাৰা অনুপ্ৰাণিত আছিল।<ref name="irishtimes-8-mar-2017" /><ref>{{cite news|publisher=BBC News|url=https://www.bbc.com/news/world-europe-39183423?ocid=socialflow_twitter|title=Abortion in Ireland: The fight for choice|date=8 March 2017|first=Joel|last=Gunter}}</ref> ইয়াক আয়াৰলেণ্ডত গৰ্ভপাতৰ অধিকাৰৰ বাবে কাম কৰা কৰ্মী, শিক্ষাবিদ, শিল্পী আৰু ট্ৰেড ইউনিয়নিষ্টৰ এটা অনানুষ্ঠানিক গোটে আয়োজন কৰিছিল। মূল সমদলটো ডাবলিনত অনুষ্ঠিত হৈছিল, য’ত ১০,০০০ লোকে চৰকাৰী ভৱনলৈ সমদল কৰিছিল।<ref name="irishtimes-8-mar-2017" /><ref>{{cite news|newspaper=Irish Central|url=http://www.irishcentral.com/news/politics/women-across-ireland-are-on-strike-for-international-women-s-day-here-s-why|title=Thousands of Strike 4 Repeal protests takeover O'Connell Bridge (VIDEO)|date=8 March 2017|first=Katie|last=Hickey}}</ref> ধৰ্মঘট বুলি কোৱা সত্ত্বেও একাংশ লোকে সেইদিনা দৰমহা থকা ছুটি লৈছিল। আয়াৰলেণ্ডৰ আন ঠাইত আৰু লণ্ডনত থকা আইৰিছ দূতাবাসৰ বাহিৰতো প্ৰতিবাদ সাব্যস্ত কৰা হৈছিল।<ref>{{cite news|url=http://traleetoday.ie/kerry-choice-holds-strike-4-repeal-square/|newspaper=Tralee Today|date=10 March 2017|title=Kerry For Choice Holds 'Strike 4 Repeal' In The Square|first=Dermot|last=Crean}}</ref><ref>{{cite news|newspaper=Cork Independent|url=http://www.corkindependent.com/news/topics/articles/2017/03/08/4136192-strike-4-repeal-actions-take-place-later-today/|title=Strike 4 Repeal actions take place later today|date=8 March 2017|first=Niamh Aine|last=Ryan|access-date=25 April 2021|archive-date=13 March 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170313221130/http://www.corkindependent.com/news/topics/articles/2017/03/08/4136192-strike-4-repeal-actions-take-place-later-today/|url-status=dead|archivedate=13 March 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170313221130/http://www.corkindependent.com/news/topics/articles/2017/03/08/4136192-strike-4-repeal-actions-take-place-later-today/|deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite news|newspaper=The Irish Times|url=https://www.irishtimes.com/life-and-style/abroad/generation-emigration/we-re-striking-for-repeal-in-london-in-solidarity-with-our-sisters-in-ireland-1.3002461|title='We're striking for Repeal in London in solidarity with our sisters in Ireland'|location=London|first=Claire|last=McGowran}}</ref> এই অভিযানক একাংশ গৰ্ভপাত বিৰোধী লেখকে সমালোচনা কৰিছিল।<ref>{{cite news|url=https://www.irishtimes.com/opinion/why-the-repeal-the-eighth-march-will-backfire-1.3001535|title=Why the Repeal the Eighth march will backfire|date=8 March 2017|newspaper=The Irish Times|first=Larissa|last=Nolan}}</ref> অভিযানৰ একাংশ অংশগ্ৰহণকাৰীয়ে ভাবিছিল যে আয়াৰলেণ্ডৰ ৰাষ্ট্ৰীয় সম্প্ৰচাৰক আৰ টি ই-ত ইয়াৰ কভাৰেজ পৰ্যাপ্ত নাছিল আৰু তেওঁলোকে আৰ টি ই ষ্টুডিঅ’ৰ বাহিৰত প্ৰতিবাদ সাব্যস্ত কৰিছিল।<ref>{{cite web|url=http://www.shemazing.net/repeal-protesters-set-to-picket-rte-to-demand-recognition-for-strike/|title=Repeal protesters set to picket RTÉ to demand recognition for strike|first=Sarah|last=Magliocco|date=10 March 2017}}</ref><ref>{{cite news|newspaper=The Irish Times|url=http://www.irishtimes.com/student-hub/ucd-students-organise-rt%C3%A9-repeal-protest-1.3009256|title=UCD students organise RTÉ 'Repeal protest'|date=13 March 2016|first=Roisin|last=Guyett-Nicholson}}</ref> ২০১৮ চনৰ মে’ মাহত আয়াৰলেণ্ডৰ সংবিধানৰ ৩৬ সংখ্যক সংশোধনী (অষ্টম সংশোধনী বাতিলৰ প্ৰস্তাৱ) এক গণভোটৰ জৰিয়তে অনুমোদিত হয় আৰু ২০১৮ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত ই আইনত পৰিণত হয়।<ref name=RTE2018-09-18a>{{Cite news|url=https://www.rte.ie/news/ireland/2018/0918/994438-cabinet/|title=Eighth Amendment repealed after bill is signed into law|last=Fitzgerald|first=Martina|date=18 September 2018|work=RTÉ News|access-date=18 September 2018}}</ref> === পাকিস্তান === ২০১৮ চনৰ ৮ মাৰ্চত [[আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় নাৰী দিৱস]] উপলক্ষে [[পাকিস্তান]]ত প্ৰথমবাৰৰ বাবে ‘ঔৰত মাৰ্চ’ অনুষ্ঠিত হয়। কৰাচীত ‘হম ঔৰতেঁ’ নামৰ [[নাৰীবাদ]]ী গোটটোৱে ইয়াৰ আয়োজন কৰিছিল আৰু দেশৰ আন আন চহৰতো ইয়াৰ সমান্তৰালভাৱে সমদল উলিওৱা হৈছিল। === স্পেইন === [[File:Vaga feminista 8M 2018 a Sabadell 01.jpg|thumb|[[Sabadell]] (স্পেইন)-ত অনুষ্ঠিত ২০১৮ চনৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় নাৰী ধৰ্মঘট]] ২০১৮ চনৰ ৮ মাৰ্চত [[স্পেইন]]ৰ [[নাৰীবাদ]]ী আন্দোলনে এক ২৪ ঘণ্টীয়া ধৰ্মঘটৰ আহ্বান জনাইছিল। সেই দিনটোৰ শ্লোগান আছিল "যদি আমি থমকি ৰওঁ, তেন্তে পৃথিৱীখনো থমকি ৰ’ব"। এই ধৰ্মঘট কেৱল এটা সাধাৰণ শ্ৰম ধৰ্মঘট হোৱাৰ পৰিৱৰ্তে মহিলাসকলক তেওঁলোকৰ জীৱনৰ অন্যান্য দিশতো ধৰ্মঘট কৰিবলৈ উৎসাহিত কৰা হৈছিল। মহিলাসকলক "কাম বন্ধ কৰিবলৈ, শ্ৰেণীত উপস্থিত থকাৰ পৰা বিৰত থাকিবলৈ, ঘৰুৱা যতনৰ কাম বন্ধ কৰিবলৈ আৰু উপভোক্তা হিচাপে কোনো বস্তু ক্ৰয় নকৰিবলৈ আহ্বান জনোৱা হৈছিল"।<ref name=":0" /> প্ৰায় ৬০ লাখ শ্ৰমিকে এই ধৰ্মঘটত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল আৰু দেশৰ বিভিন্ন চহৰত প্ৰতিবাদী সমদলত যোগ দিছিল। ২০১৭ চনত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় নাৰী ধৰ্মঘট আয়োজন আৰু পৰিচালনা কৰাৰ পিছৰ দিনটোৰ পৰাই কেইবাটাও নাৰীবাদী সংগঠনে একেলগে কাম কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল যাতে ২০১৮ চনৰ ৮ মাৰ্চৰ ২৪ ঘণ্টীয়া ধৰ্মঘটে এক বৃহৎ প্ৰভাৱ পেলাব পাৰে। এই সংগঠনসমূহক প্ৰতিনিধিত্ব কৰা এখন আয়োগে এখন সাধাৰণ ধৰ্মঘট আয়োজনৰ বাবে প্ৰতি মাহৰ ৮ তাৰিখে বৈঠকত মিলিত হ’বলৈ আৰম্ভ কৰিছিল আৰু ই ৰাষ্ট্ৰীয় "৮ মাৰ্চ আয়োগ"ত পৰিণত হৈছিল। দেশৰ অন্যান্য নগৰ আৰু চহৰসমূহতো স্থানীয় ৮ মাৰ্চ কমিটি গঠন কৰা হৈছিল।{{citation needed|date=April 2021}} ২০১৮ চনত ৰাষ্ট্ৰীয় আয়োগে "লিংগভিত্তিক হিংসা, দেহ আৰু পছন্দৰ অধিকাৰ, সীমা আৰু অৰ্থনীতি" আদি বিষয়সমূহ মোকাবিলা কৰিবলৈ নিয়ন্ত্ৰণৰ আহ্বান জনাইছিল। শ শ সংগঠনৰ লগতে স্থানীয় ৰাজনৈতিক গোটসমূহে এই ধৰ্মঘটক সমৰ্থন কৰিছিল। ধৰ্মঘটৰ আহ্বান সফল হোৱাৰ বাবে উত্থাপন কৰা বিষয়সমূহে সংবাদ মাধ্যম আৰু প্ৰেছত বিশেষ গুৰুত্ব লাভ কৰিছিল।{{citation needed|date=April 2021}} === আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ === [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]]ত ‘ডে উইদাউট এ ৱমেন’ নামৰ এক সাধাৰণ ধৰ্মঘট ২০১৭ চনৰ ৮ মাৰ্চত পালন কৰা হৈছিল। ইয়াৰ আয়োজন কৰিছিল দুটা পৃথক গোটে— ২০১৭ চনৰ ‘উইমেনছ মাৰ্চ’ আৰু এক স্বতন্ত্ৰ ‘আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় নাৰী ধৰ্মঘট’ আন্দোলনে। ডনাল্ড ট্ৰাম্প প্ৰশাসনৰ নীতিৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিবাদ জনাবলৈ গোট দুটাই মহিলাসকলক সেইদিনা কাম নকৰিবলৈ আহ্বান জনাইছিল। ইয়াৰ উপৰিও তেওঁলোকে মহিলাসকলক ধন খৰচ কৰাৰ পৰা বিৰত থাকিবলৈ (অথবা বিকল্পভাৱে কেৱল ‘ক্ষুদ্ৰ, মহিলা আৰু সংখ্যালঘুৰ মালিকানাধীন ব্যৱসায়’ত বজাৰ কৰিবলৈ) আৰু একতাৰ চিন স্বৰূপে ৰঙা ৰঙৰ পোছাক পিন্ধিবলৈ উৎসাহিত কৰিছিল।<ref>{{cite web|url=http://www.cnn.com/2017/03/08/politics/congress-day-without-women/index.html|title=Female lawmakers support 'Day Without Women'|author1=Ashley Killough |author2=Eric Bradner|date=8 March 2017 |publisher=CNN}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.nytimes.com/2017/03/08/us/a-day-without-a-woman.html|title='Day Without a Woman' Protest Tests a Movement's Staying Power|first1=Susan Chira, Rachel|last1=Abrams|first2=Katie|last2=Rogers|work=The New York Times |date=8 March 2017|publisher=|via=NYTimes.com}}</ref> === ব্ৰিটেইন === ২০১৮ চনত [[ব্ৰিটেইন]]ত প্ৰথমটো বাৰ্ষিক নাৰী ধৰ্মঘট প্ৰতিবাদ আৰু কাৰ্যসূচী অনুষ্ঠিত হৈছিল। এই ধৰ্মঘট ‘উইমেনছ ষ্ট্ৰাইক এচেম্বলী’ আৰু ‘ইউনাইটেড ভয়েচ অফ দ্য ৱৰ্ল্ড’ৰ নতুন ইউনাইটেড চেক্স ৱৰ্কাৰ্ছ শাখাৰ দ্বাৰা আয়োজন কৰা হৈছিল। ইয়াৰ অংশ হিচাপে ‘চেক্স/ৱৰ্ক ষ্ট্ৰাইক’ কাৰ্যসূচীও অন্তৰ্ভুক্ত আছিল।<ref>{{cite web |title=WTF is the Women's Strike? |url=https://womenstrike.org.uk/wtf-is-the-womens-strike/ |website=Women's Strike |access-date=2026-03-14 |archivedate=2023-12-09 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231209085423/https://womenstrike.org.uk/wtf-is-the-womens-strike/ |deadurl=yes }}</ref> এই কাৰ্যসূচীৰ অংশ হিচাপে লণ্ডনৰ ছোহোত ল’ৰা লিৰ স্মৃতিত এক মিনিটৰ বাবে শব্দ কৰি শ্ৰদ্ধা জনোৱা হৈছিল।<ref>{{cite news |last1=Iida Käyhkö, Frankie Miren Susana Benavides and Rosie Ferguson |title=Why we're striking for women's rights today |url=https://www.theguardian.com/commentisfree/2018/mar/08/striking-womens-rights-international-womens-day-protests-uk |website=The Guardian|date=8 March 2018 }}</ref> ইয়াৰ উপৰিও লণ্ডনৰ পৰিয়াল আদালত আৰু সংসদৰ বাহিৰতো প্ৰতিবাদ সাব্যস্ত কৰা হৈছিল।<ref>{{cite news |last1=Alexandra Topping |first1=Molly Redden |title='We are international, we are everywhere': women unite in global strike |url=https://www.theguardian.com/world/2017/mar/08/international-womens-day-political-global-strike |website=The Guardian |date=7 March 2017 |access-date=8 March 2022}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== {{Commons category|International Women's Strike}} * {{Official website|http://parodemujeres.com/}} * [https://www.womenstrikeus.org/ Women's Strike US] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190217055850/https://www.womenstrikeus.org/ |date=17 February 2019 }} * [https://web.archive.org/web/20071107111439/http://www.globalwomenstrike.net/ Global Women's Strike] [[শ্ৰেণী:নাৰীবাদী প্ৰতিবাদ]] 6mzrjo6z2bvwsexwk4el7vdzghhj4mm 0 133864 603230 601978 2026-04-27T09:56:10Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 603230 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ইলেন হেণ্ড্ৰিস্ক | image = Elaine Hendrix at 2015 ATX TV Festival.jpg | caption = ২০১৫ চনৰ এ.টি.এক্স. টেলিভিছন ফেষ্টিৱেলত হেণ্ড্ৰিস্ক | birth_name = কেথেৰিন ইলেন হেণ্ড্ৰিস্ক | birth_date = ২৮ ডিচেম্বৰ, ১৯৭০ | birth_place = ওক ৰিজ, টেনচি, [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]] | occupation = অভিনেত্ৰী, নৃত্যশিল্পী | years_active = ১৯৯২–বৰ্তমান | website = elainehendrix.com | relatives = হেৰিচন স্মিথ (খুড়াক/বৰদেউতাকৰ পুত্ৰ) }} '''কেথেৰিন ইলেন হেণ্ড্ৰিস্ক'''<ref name=HuffPost /> (জন্ম: ২৮ ডিচেম্বৰ, ১৯৭০)<ref name=HuffPost /><ref name=TVG>{{cite magazine|url=http://www.tvguide.com/celebrities/elaine-hendrix/bio/148766/|title=Elaine Hendrix Biography|magazine =[[TV Guide]]|archive-date=September 5, 2016|archive-url= https://web.archive.org/web/20160905100217/http://www.tvguide.com/celebrities/elaine-hendrix/bio/148766/|url-status=dead}}</ref> এগৰাকী আমেৰিকান অভিনেত্ৰী আৰু নৃত্যশিল্পী। ১৯৯০ চনৰ কেইবাখনো টেলিভিছন চলচ্চিত্ৰত অভিনয় কৰি স্বীকৃতি লাভ কৰাৰ পাছত ১৯৯৮ চনৰ কমেডী ছবি ''দ্য পেৰেণ্ট ট্ৰেপ''ৰ জৰিয়তে তেওঁ বিশেষ সফলতা অৰ্জন কৰে। টেলিভিছনত হেণ্ড্ৰিস্কে ''জোৱান অৱ আৰ্কেডিয়া'' (২০০৩–২০০৫), ''৯০২১০'' (২০১০–২০১১) আৰু ''প্ৰুভেন ইনোচেণ্ট'' (২০১৯) ধাৰাবাহিকত অভিনয় কৰিছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত দ্য চি.ডব্লিউ.-ৰ ধাৰাবাহিক ''ডাইনাষ্টি''ত (২০১৯–২০২২) এলেক্সিছ কেৰিংটন ক'লবিৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰি তেওঁ পুনৰ চৰ্চালৈ আহে। == আদি জীৱন == হেণ্ড্ৰিস্কৰ জন্ম আৰু শৈশৱ টেনচিৰ ওক ৰিজত অতিবাহিত হৈছিল।<ref>{{cite news|url=https://www.knoxnews.com/picture-gallery/entertainment/movies/2020/02/05/photos-knoxville-actress-elaine-hendrix-through-years/4434133002/|title=Photos: Knoxville actress Elaine Hendrix through the years|date=February 5, 2020|newspaper=Knoxville News Sentinel|location=Tennessee|access-date=July 19, 2020|archive-date=July 19, 2020|archive-url=https://archive.today/20200719191207/https://www.knoxnews.com/picture-gallery/entertainment/movies/2020/02/05/photos-knoxville-actress-elaine-hendrix-through-years/4434133002/|url-status=live|quote=Hendrix, who was born in Oak Ridge...|archivedate=July 19, 2020|archiveurl=https://archive.today/20200719191207/https://www.knoxnews.com/picture-gallery/entertainment/movies/2020/02/05/photos-knoxville-actress-elaine-hendrix-through-years/4434133002/|deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite news|url= https://www.knoxnews.com/story/entertainment/2016/07/14/oak-ridge-native-actress-elaine-hendrix-relishes-role-on-sexdrugsrockroll/91016788/|date=July 14, 2016|title=Oak Ridge native, actress Elaine Hendrix relishes role on 'Sex&Drugs&Rock&Roll'|first=Maggie |last=Jones|newspaper=Knoxville News Sentinel|location= Tennessee|access-date= July 19, 2020|archive-date=July 19, 2020|archive-url= https://web.archive.org/web/20200719190841/https://www.knoxnews.com/story/entertainment/2016/07/14/oak-ridge-native-actress-elaine-hendrix-relishes-role-on-sexdrugsrockroll/91016788/|url-status=live}}</ref> তেওঁৰ জন্মৰ সময়ত পিতৃয়ে ভিয়েটনাম যুদ্ধত সেৱা আগবঢ়াই আছিল। তেওঁৰ মাকে তেওঁৰ নাম কেথেৰিন ইলেন ৰাখিছিল, কিন্তু বেছিভাগ আত্মীয়ই তেওঁক মাজৰ নাম ধৰি মাতিছিল আৰু পিছলৈ সেইটোৱেই প্ৰচলিত হৈ পৰে।<ref name=HuffPost>{{Cite magazine|url=https://www.huffingtonpost.com/ilana-rapp/stagefilmtv-actress-elain_b_3738115.html|title=Stage/Film/TV Actress Elaine Hendrix Started The Pet Matchmaker - Part II|last=Rapp| first=Ilana|date=August 13, 2013|magazine=HuffPost|language=en-US|archive-date=October 24, 2019| archive-url=https://web.archive.org/web/20191024033350/https://www.huffpost.com/entry/stagefilmtv-actress-elain_b_3738115|url-status=live|quote=The upside to having a birthday three days after Christmas and three days before New Years is that no one forgets it.}}</ref> == কৰ্মজীৱন == === নৃত্য আৰু মডেলিং === হাইস্কুলৰ শেষৰটো বৰ্ষত হেণ্ড্ৰিস্কে এটা মডেল সন্ধান প্ৰতিযোগিতাত বিজয়ী হয় আৰু গেৰী হেৰিচন ডান্স কোম্পানীৰ সৈতে এগৰাকী পেছাদাৰী নৃত্যশিল্পী হিচাপে কাম আৰম্ভ কৰে। অতি কম সময়ৰ ভিতৰতে তেওঁ নাইকী, লেভিছ, মেটেল আৰু ছান মাইক্ৰ’চিষ্টেমছৰ দৰে কোম্পানীৰ বাবে মডেল আৰু নৃত্যশিল্পী হিচাপে কাম কৰিবলৈ লয়। ইয়াৰ উপৰি তেওঁ হুডিনি, কীথ সোৱেট আৰু এম.চি. হামাৰৰ দৰে কেইবাজনো হিপ-হপ শিল্পীৰ বাবেও কাম কৰিছিল। ১৯৯২ চনত তেওঁ কেলিফৰ্ণিয়াৰ লছ এঞ্জেলছলৈ গুচি আহে। তাৰ কিছুসময়ৰ পাছতেই চাইকেল চলাই থকা অৱস্থাত এখন গাড়ীয়ে তেওঁক খুন্দা মৰাত আঘাতপ্ৰাপ্ত হয়, যাৰ ফলত এগৰাকী মডেল আৰু নৃত্যশিল্পী হিচাপে তেওঁৰ প্ৰাৰম্ভিক কেৰিয়াৰৰ অন্ত পৰে।<ref>{{Cite web|last1=Cristi|first1=Andrew|date=2016-07-28|title=BEAUTY & THE BEAT; Actress and Activist ELAINE HENDRIX Gives A Dynamic Performance All Women Must See On FX's SEX&DRUGS&ROCK&ROLL!|url=https://www.huffpost.com/entry/beauty-the-beat-actress-and-activist-elaine-hendrix_b_5799ffb1e4b0b3e2427dc326|access-date=2020-08-06|website=HuffPost|language=en}}</ref> === চলচ্চিত্ৰ আৰু টেলিভিছন === দুৰ্ঘটনাৰপৰা আৰোগ্য লাভ কৰাৰ পাছত, হেণ্ড্ৰিস্কে ১৯৯৫ চনৰ চুটি ধাৰাবাহিক ''গেট স্মাৰ্ট''ত অভিনয়ৰ সুযোগ পায়। তেওঁ ''জোৱান অৱ আৰ্কেডিয়া'', ''ফ্ৰেণ্ডছ'', ''এলেন'', ''চাৰ্মড'' আৰু ''চি.এচ.আই.: ক্ৰাইম চীন ইনভেষ্টিগেচন''ৰ দৰে টেলিভিছন ধাৰাবাহিকতো ভূমুকি মাৰিছিল। ইয়াৰ উপৰি তেওঁ ''মেৰীড°.. উইথ চিলড্ৰেন'', ''ইউজাৰ ফ্ৰেণ্ডলী'' (১৯৯৫) আৰু ''লেজ বি ফ্ৰেণ্ডছ''ত (১৯৯৭) অভিনয় কৰিছিল। তেওঁ অভিনয় কৰা চলচ্চিত্ৰসমূহৰ ভিতৰত ''ৰোমি এণ্ড মিচেলছ হাইস্কুল ৰিইউনিয়ন'', ১৯৯৮ চনৰ ''দ্য পেৰেণ্ট ট্ৰেপ''ৰ ৰিমেক, ''ছুপাৰষ্টাৰ'', ''ইন্সপেক্টৰ গেজেট ২'' আৰু ''হোৱাট দ্য ব্লীপ ডু উই নো! ?'' অন্যতম। ২০০৬ চনত তেওঁ ''ঘোষ্ট হুইছপাৰাৰ''ৰ এটা খণ্ড আৰু ''কফি ডেট'' নামৰ বোলছবিখনত অভিনয় কৰে। ২০১৮ চনত হেণ্ড্ৰিস্কে হলমাৰ্ক চেনেলৰ টেলিভিছন চলচ্চিত্ৰ ''ক্ৰীষ্টমাছ এট পেম্বাৰলী মেনৰ''ত অভিনয় কৰিছিল। ২০০৮ চনত হেণ্ড্ৰিস্কে এবিচি ফেমিলীৰ শ্ব' ''দ্য মিডলমেন''ৰ দুটা খণ্ডত ফেশ্বন ডিজাইনৰ কাম কৰা এজনী ছাকুবাছ ৰক্সি ৱাছাৰমেনৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰে। সেই একে বছৰতে তেওঁক ''ক্ৰিমিনেল মাইণ্ডছ''ৰ এটা খণ্ডত দেখা গৈছিল। ২০০৯ চনত হেণ্ড্ৰিস্কে এবিচি-ৰ ধাৰাবাহিক ''কাচল'' আৰু ''ৰক শ্লাইড'' বোলছবিখনত অভিনয় কৰে। [[File:Elaine Hendrix speaking at the 2015 San Diego Comic-Con International (cropped).jpg|thumb|upright=0.8|২০১৫ চনৰ ছান ডিয়েগো কমিক-কনত হেণ্ড্ৰিস্ক]] ২০১১ চনত হেণ্ড্ৰিস্কে ট্ৰাইবেঁকা চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱত বঁটা লাভ কৰা ছবি ''স্পৰ্ক''ত ফেলিচিয়াৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল।<ref>{{cite magazine |url=https://filmmakermagazine.com/7940-notes-from-tribeca/ |title=Notes From Tribeca |date=April 30, 2010 |magazine=Filmmaker |first=Jason |last=Guerrasio |access-date=January 4, 2022 |quote=Spork won Best Feature in the Tribeca Film Festival Virtual category. }}</ref> ইয়াৰ উপৰি হেণ্ড্ৰিস্কে ''৯০২১০'' ধাৰাবাহিকৰ তৃতীয় ছিজনৰ দুটা খণ্ডত ৰিনিৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল। ২০১৪ চনত তেওঁ এফ.এক্স. চিটকম ''এংগাৰ মেনেজমেণ্ট''ত ৱাৰ্ডেন হাৰ্টলী হিচাপে তিনিটা খণ্ডত চাৰ্লি শ্বিনৰ সৈতে অভিনয় কৰিছিল। তেওঁ ''ফেচিং'' নামৰ এখন ৱেব-চিৰিজতো অভিনয় কৰিছে, যিখন তেওঁৰ প্ৰাণীৰ প্ৰতি থকা প্ৰেমৰ এক প্ৰতিফলন।<ref>{{Cite web|url=http://www.rosscarey.com/2012/06/12/episode-65-elaine-hendrix/|title=Episode 65: Featuring Elaine Hendrix|last=Carey|first=Ross|date=2012-06-12|website=Conversations with Ross}}</ref> তেওঁ এফ.এক্স. কমেডী ধাৰাবাহিক ''ছেক্স এণ্ড ড্ৰাগছ এণ্ড ৰক এণ্ড ৰোল''ত ডেনিছ লিয়াৰী, এলিজাবেথ গিলিজ, জন কৰবেট, ববি কেলি আৰু জন এলেছৰ সৈতে আভাৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল। ২০১৮ চনৰ ১৩ ছেপ্টেম্বৰত ঘোষণা কৰা হৈছিল যে হেণ্ড্ৰিস্কে ফক্সৰ ধাৰাবাহিক ''প্ৰুভেন ইনোচেণ্ট''ত চুজান এণ্ড্ৰুছ নামৰ চৰিত্ৰটোত অভিনয় কৰিব।<ref>{{Cite web|url=https://deadline.com/2018/09/danny-strong-proven-innocent-casting-elaine-hendrix-fox-legal-drama-denis-leary-1202462914/|title=Danny Strong's 'Proven Innocent' Adds Elaine Hendrix To Fox Legal Drama Cast|last=Patten|first=Dominic|date=2018-09-13|website=Deadline Hollywood}}</ref> ২০১৯ চনৰ অক্টোবৰত হেণ্ড্ৰিস্কক দ্য চি.ডব্লিউ.-ৰ ধাৰাবাহিক ''ডাইনাষ্টি''ৰ ৰিবুট সংস্কৰণৰ তৃতীয় ছিজনৰ বাবে এলেক্সিছ কেৰিংটন ক'লবিৰ চৰিত্ৰত নিৰ্বাচন কৰা হয়। তেওঁ নিকোলেট শ্বেৰিদানৰ ঠাইত এই অভিনয় কৰিছিল।<ref>{{Cite web|url=https://deadline.com/2019/10/dynasty-new-alexis-elaine-hendrix-cast-cw-joan-collins-1202770394/|title=''Dynasty'' Casts Elaine Hendrix as the New Alexis For CW Soap|first=Dominic|last=Patten|website=Deadline Hollywood|date=October 28, 2019|access-date=October 28, 2019}}</ref> ২০২৫ চনৰ আমেৰিকান ফেণ্টাচী কমেডী ছবি ''ফ্ৰিকিয়াৰ ফ্ৰাইডে''ত তেওঁ পুনৰবাৰ ''পেৰেণ্ট ট্ৰেপ''ৰ সহ-অভিনেত্ৰী লিণ্ডচে লোহানৰ সৈতে কাম কৰে। ইয়াত তেওঁ ব্লেক কেল নামৰ এক বিশেষ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছে।<ref>{{cite web |last1=Smart |first1=Smart |last2=Ross |first2=Ross |title=Elaine Hendrix on That Parent Trap Reunion with Lindsay Lohan in Freakier Friday: 'She Was All Grown Up' (Exclusive) |url=https://people.com/elaine-hendrix-lindsay-lohan-parent-trap-reunion-all-grown-up-exclusive-11802828 |website=People |access-date=January 1, 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260101202747/https://people.com/elaine-hendrix-lindsay-lohan-parent-trap-reunion-all-grown-up-exclusive-11802828 |archive-date=January 1, 2026 |date=September 3, 2025}}</ref> লোহানৰ সৈতে পুনৰ কাম কৰাৰ সন্দৰ্ভত হেণ্ড্ৰিস্কে ''এণ্টাৰটেইনমেণ্ট উইকলি''ক কয়, "মই শাৰীৰিকভাৱে তাইক লগ পালোঁ আৰু আমি চেটত একেলগে বহুত সময় অতিবাহিত কৰিলোঁ, পুৰণি কথাবোৰ পাতিিলোঁ। এতিয়া আমি ইজনে সিজনৰ লগত যোগাযোগ ৰখাৰ ক্ষেত্ৰত আগতকৈ অধিক সচেতন।" <ref>{{cite web |last1=Nolfi |first1=Joey |title=Lindsay Lohan's Parent Trap reunion with Elaine Hendrix brings stars back together in Freakier Friday: 'So happy' (exclusive) |url=https://ew.com/parent-trap-reunion-freakier-friday-lindsay-lohan-elaine-hendrix-11747519 |website=Entertainment Weekly |access-date=January 1, 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260101202802/https://ew.com/parent-trap-reunion-freakier-friday-lindsay-lohan-elaine-hendrix-11747519 |archive-date=January 1, 2026 |date=June 6, 2025}}</ref> ২০২৫ চনত হেণ্ড্ৰিস্কে ''ডান্সিং উইথ দ্য ষ্টাৰ্ছ''ৰ ৩৪সংখ্যক ছিজনত অংশগ্ৰহণ কৰিব বুলি ঘোষণা কৰা হয়। তেওঁ এলান বাৰষ্টেনৰ সৈতে যুটী বান্ধি ছিজনৰ ফাইনেলত পঞ্চম স্থান লাভ কৰে।<ref>{{Cite web |title='Dancing With the Stars' reveals full season 34 cast: '90s nostalgia hits, Olympians, and more |url=https://ew.com/dancing-with-the-stars-reveals-full-season-34-cast-11802314 |access-date=2025-10-15 |website=EW.com |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Mader |first=Daniel |date=November 25, 2025 |title=Who won Dancing with the Stars in 2025? Full results, highlights from Jordan Chiles and more in Season 34 finals |url=https://www.sportingnews.com/us/tsn/news/dancing-stars-live-results-scores-2025-dwts-finals/a2b14c7ad6e2f9853214162b |url-status=live |access-date=November 25, 2025 |website=The Sporting News}}</ref> == মঞ্চ == হেণ্ড্ৰিস্কে ২০১৩ চনৰ জুনৰপৰা ২০১৪ চনৰ জানুৱাৰীলৈকে মেনহাটানৰ এক্টৰছ টেম্পল থিয়েটাৰত প্ৰদৰ্শিত অফ-ব্ৰডৱে নাটক ''ইটছ জাষ্ট ছেক্স''ত লিছাৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল।<ref>{{cite web|url=http://www.iobdb.com/CreditableEntity/43324|title=Elaine Hendrix|publisher=Lortel Archives|access-date=July 19, 2020|archivedate=July 20, 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200720045428/http://www.iobdb.com/CreditableEntity/43324|deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.iobdb.com/Production/5680|title=''It's Just Sex''|publisher=Lortel Archives|access-date=July 19, 2020|archivedate=July 20, 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200720221639/http://www.iobdb.com/Production/5680|deadurl=yes}}</ref> ২০১৬ চনত হেণ্ড্ৰিস্কে পেঞ্চিলভেনিয়াৰ নিউ হোপৰ বাক্‌ছ কাউণ্টি প্লেহাউচত মঞ্চস্থ হোৱা ''ষ্টীল মেগনোলিয়াছ''ত ট্ৰুভিৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল। চাৰিবাৰকৈ অস্কাৰৰ বাবে মনোনীত মাৰ্ছা মেছনৰ পৰিচালনাত নিৰ্মিত এই নাটখনত পেট্ৰিচিয়া ৰিচাৰ্ডচন, লুচি ডিভিটো, জেচিকা ৱালটাৰ আৰু চুজান চুলিভানেও অভিনয় কৰিছিল।<ref>{{cite web|url= https://www.playbill.com/article/photos-meet-the-cast-of-bucks-county-playhouses-steel-magnolias|title=''Meet the Cast of Bucks County Playhouse's Steel Magnolias''|first=Monica|last=Simoes |website=Playbill|date=May 18, 2016|access-date=January 28, 2021}}</ref><ref>{{cite web|url= https://www.nj.com/times-entertainment/2016/06/theater_steel_magnolias_at_buc.html|title=''Theater: 'Steel Magnolias' at Bucks County Playhouse''|first=Ted|last=Otten |website=NJ.com|date=June 1, 2016|access-date=January 28, 2021}}</ref> ২০১৬ চনৰ ৯ জুনত এই প্ৰযোজনাটো বাক্‌ছ কাউণ্টি প্লেহাউচৰ ইতিহাসত সৰ্বাধিক উপাৰ্জনকাৰী শ্ব' হিচাপে পৰিগণিত হয়।<ref>{{cite web|url= https://www.broadwayworld.com/philadelphia/article/STEEL-MAGNOLIAS-at-Bucks-County-Playhouse-Breaks-Box-Office-Records-201606|title=''STEEL MAGNOLIAS at Bucks County Playhouse Breaks Box Office Records! ''|website=Broadway World|date=June 10, 2016|access-date=January 28, 2021}}</ref> == সক্ৰিয়তা == এগৰাকী উৎসাহী প্ৰাণী অধিকাৰ কৰ্মী হিচাপে হেণ্ড্ৰিস্কে ২০০৬ চনৰপৰাই প্ৰাণীসমূহৰ বাবে ওকালতি কৰি আহিছে। সেই একে বছৰতে তেওঁ নিৰামিষাহাৰী (vegan) জীৱন-শৈলীও গ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{cite web|url=https://www.vegetariantimes.com/life-garden/veg-celeb-elaine-hendrix|date=9 March 2015|title=Veg Celeb: Elaine Hendrix|author=<!--Not stated-->|magazine=Vegetarian Times|access-date=December 26, 2019}}</ref> দৃশ্যগ্ৰহণত ব্যস্ত নাথাকিলে তেওঁ উত্তৰ আমেৰিকাৰ বিভিন্ন ঠাই ভ্ৰমণ কৰে আৰু বিশ্বৰ বিভিন্ন সংগঠনৰ সৈতে মিলি সজাগতা সৃষ্টি, প্ৰতিবাদ, বাসস্থান নিৰ্মাণ আৰু উদ্ধাৰ কাৰ্যত অংশ লয়। ২০১২ চনত হেণ্ড্ৰিস্কে 'দ্য পেট মেচমেকাৰ' (The Pet Matchmaker) নামৰ এটা সংগঠন প্ৰতিষ্ঠা কৰে, যিটো সকলো ঠৰে গৃহহীন পোহনীয়া জন্তুৰ উদ্ধাৰ আৰু দত্তক লোৱা কাৰ্যক উৎসাহিত কৰাৰ বাবে সমৰ্পিত। তেওঁ 'ষ্ট্ৰে ৰেচকিউ অৱ চেইণ্ট লুইচ'ৰবোৰ্ডৰ লগতে 'নো টু ডগ মিট'-ৰ আমেৰিকা শাখাৰ সদস্য হিচাপেও কাম কৰে। == ব্যক্তিগত জীৱন == হেণ্ড্ৰিস্কৰ খুড়াক/বৰদেউতাকৰ পুত্ৰ হ’ল মিনেসোটা ভাইকিঙৰ ছেফটি হেৰিচন স্মিথ।<ref>{{cite web|url=https://www.vikings.com/news/vikings-harrison-smith-denis-leary-fdny-unique-perspective|title=Immersive Experience with FDNY Gives Harrison Smith Unique Perspective|first=Lindsey|last=Young|website=Minnesota Vikings|date=May 30, 2019|access-date=January 4, 2026}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== {{Wikiquote}} {{Commons category}} * {{official website|http://www.elainehendrix.com}} * {{IMDb name|0005006}} [[শ্ৰেণী:আমেৰিকান অভিনয় শিল্পী]] mz58ht5nu2pkh2kn0jy36aozr4ujj7j 0 134078 603028 597438 2026-04-26T16:16:16Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 603028 wikitext text/x-wiki {{infobox person | name = ৰেইনী ইয়াং | image = Rainie Yang Louis Vuitton Paris Fashion Week (4).jpg | alt = ৰেইনী ইয়াঙে সম্মুখলৈ চাই আছে | caption = ২০১৯ চনত ইয়াং | image_upright = 1.1 | birth_date = {{birth date and age|1984|6|4|df=yes}} | birth_place = টাইপেই, [[টাইৱান]] | occupation = গায়িকা, অভিনেত্ৰী, দূৰদৰ্শনৰ আঁতধৰোঁতা | years_active = ২০০০–বৰ্তমান | spouse = {{marriage|লি ৰংহাও|2019}} | module = {{infobox musical artist|embed=yes | background = solo_singer | genre = মেণ্ডোপপ | instrument = কণ্ঠ | label = ইউনিভাৰ্চেল মিউজিক টাইৱান (২০১৯–বৰ্তমান) | past_member_of = ৪ ইন লাভ (4 in Love) }} }} '''ৰেইনী ইয়াং চেং লিন''' ([[ইংৰাজী]]: Rainie Yang; জন্ম: ৪ জুন, ১৯৮৪) — এগৰাকী [[টাইৱান]]ৰ গায়িকা, অভিনেত্ৰী আৰু দূৰদৰ্শনৰ আঁতধৰোঁতা। ২০০০ চনত ''৪ ইন লাভ'' নামৰ গাৰ্ল গ্ৰুপটোৰ সদস্য হিচাপে ইয়াঙে নিজৰ কেৰিয়াৰ আৰম্ভ কৰিছিল। ২০০২ চনত এই গোটটো ভংগ হোৱাৰ পিছত, ২০০৫ চনত তেওঁ তেওঁৰ এলবাম ''মাই ইনটুইচন''ৰ জৰিয়তে একক কেৰিয়াৰ আৰম্ভ কৰি সফলতা লাভ কৰে। গায়নৰ উপৰিও তেওঁ ২০০২ চনৰ পৰা ২০০৭ চনলৈ ''গেছ'' নামৰ বৈচিত্ৰ্যপূৰ্ণ অনুষ্ঠানটোৰ সহ-আঁতধৰোঁতা হিচাপে আৰু টিভি ড্ৰামা ''মিটিঅ’ৰ গাৰ্ডেন'', ''ডেভিল বিছাইড ইউ'', ''ৱাই ৱাই লাভ'' আৰু ''হাই মাই চুইটহাৰ্ট''ত কৰা অভিনয়ৰ বাবে জনাজাত। শেহতীয়া ধাৰাবাহিকখনৰ বাবে তেওঁ শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰীৰ গোল্ডেন বেল বঁটা লাভ কৰিছিল। == প্ৰাৰম্ভিক জীৱন == ইয়াঙৰ জন্ম আৰু ডাঙৰ-দীঘল হৈছিল টাইৱানৰ টাইপেইত। তেওঁৰ পিতৃৰ পূৰ্বপুৰুষসকল চীনৰ গুৱাংডঙৰ আছিল। তেওঁলোকে ঘৰত কেণ্টোনিজ ভাষা কৈছিল। ১৩ বছৰ বয়স হোৱাৰ সময়লৈকে তেওঁ কাম কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিবলগীয়া হৈছিল, কাৰণ তেওঁৰ পিতৃৰ ব্যৱসায়ত লোকচান হৈছিল আৰু ইয়াৰ ফলত তেওঁৰ মাক-দেউতাকৰ বিবাহ বিচ্ছেদ ঘটিছিল। তেওঁ পাৰফৰমিং আৰ্টছত বিশেষজ্ঞতা থকা হুৱা কাং আৰ্টছ স্কুলত অধ্যয়ন কৰিছিল। == ব্যক্তিগত জীৱন == টাইপেই হুৱা কাং আৰ্টছ স্কুলত পঢ়ি থকাৰ সময়তে ইয়াঙে তেওঁৰ মাতৃৰ ধৰ্মপুত্ৰ এলিয়েন হুয়াঙৰ সৈতে দুবছৰ ধৰি ডেটিং কৰিছিল। ইয়াঙে মনোৰঞ্জন জগতত ভৰি দিয়া আৰু স্কুল এৰাৰ পিছত তেওঁলোকৰ সম্পৰ্কৰ অন্ত পৰে। ২০০১ চনৰ পৰা ২০০৩ চনলৈকে ইয়াঙে বি. এ. ডি. (B. A. D.) ৰ সদস্য বেন পাইৰ সৈতে ডেটিং কৰিছিল। ইয়াৰ পিছত ২০০৩ চনত তেওঁৰ ''অৰিজিনেল চেণ্ট অফ ছামাৰ''ৰ সহ-অভিনেতা ৰয় চিউৰ সৈতে সম্পৰ্ক আৰম্ভ হয়। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ চিউক খঙাল আৰু কঠিন ব্যক্তি হিচাপে বৰ্ণনা কৰিছিল আৰু কৈছিল যে তেওঁ তেওঁৰ সকলো প্ৰেমিকৰ ভিতৰত আটাইতকৈ বেয়া আছিল: “ই এক আশীৰ্বাদহীন সম্পৰ্ক আছিল; মোৰ আশে-পাশে থকা কোনেও আমি একেলগে থকাটো বিচৰা নাছিল। আমি ডেটিং কৰা আঠ মাহত মই তেওঁক দহবাৰতকৈও কম দেখিছিলোঁ।” ইয়াঙে এটা টেক্সট মেচেজ পঠোৱাৰ পিছত তেওঁলোকৰ বিচ্ছেদ ঘটে, যাৰ উত্তৰ চিউৱে আধা মাহৰ পিছত দি বিচ্ছেদত সন্মতি জনাইছিল। ইয়াৰ পিছৰ ১৫ বছৰ ধৰি দুয়োৰে মাজত কোনো যোগাযোগ নাছিল, যেতিয়ালৈকে ২০১৮ চনত ২০ তম টাইপেই চলচ্চিত্ৰ বঁটাত চিউৱে শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতাৰ বঁটা লাভ কৰাৰ বাবে ইয়াঙে নেপথ্যত অভিনন্দন জনাই পুনৰ বন্ধুত্ব স্থাপন কৰা নাছিল।<ref>{{Cite web |title=专访杨丞琳：我的五个男友 邱泽最痛小鬼最单纯-搜狐娱乐 |url=https://yule.sohu.com/20080527/n257098292.shtml |access-date=2024-10-05 |website=yule.sohu.com}}</ref><ref>{{Cite web |last=三立新聞網 |date=2019-07-11 |title=曾愛到千瘡百孔！回顧楊丞琳過往情史 被「他」傷的最深 {{!}} 娛樂星聞 {{!}} 三立新聞網 SETN.COM |url=https://www.setn.com/News.aspx?NewsID=568610 |access-date=2024-10-05 |website=www.setn.com |language=zh-Hant-TW}}</ref> ২০০৪ চনত অভিনেতা ই লীৰ সৈতে তেওঁৰ ছমহীয়া সম্পৰ্ক আছিল। ২০০৫ চনৰ পৰা ২০০৬ চনলৈকে ইয়াঙে জুনহাও ইউৱানৰ সৈতে ডেটিং কৰিছিল। আইডল ড্ৰামা ''ডেভিল বিছাইড ইউ''ত একেলগে কাম কৰাৰ পিছত তেওঁলোকৰ সম্পৰ্ক গঢ়ি উঠিছিল। তেওঁলোকৰ সম্পৰ্কৰ অন্ত পৰিছিল কাৰণ ইয়াঙে অনুভৱ কৰিছিল যে বিবাহৰ বাবে তেওঁৰ বয়স যথেষ্ট কম আছিল, যিটো ইউৱানৰ পৰিয়ালে প্ৰস্তাৱ কৰিছিল।<ref>{{Cite web |title=杨丞琳首曝出道后五段情 坦言择偶"五不能"(图) |url=https://www.chinanews.com.cn/yl/mxzz/news/2008/05-28/1264341.shtml |access-date=2024-10-05 |website=www.chinanews.com.cn}}</ref><ref>{{Cite web |last=黃鴻仁 |date=2022-05-01 |title=楊丞琳認「深交」阿Ben 深愛「他」卻因年輕害怕成遺憾 |url=https://www.mirrormedia.mg/story/20220501ent007 |access-date=2024-10-05 |website=鏡週刊 Mirror Media |language=zh-Hant}}</ref> ২০১১ চনত ইয়াঙক ছানী ৱাংৰ সৈতে টাইপেইৰ পৰা আমেৰিকালৈ একেখন বিমানত উঠা দেখা গৈছিল আৰু ৱাঙক ইয়াঙৰ ঘৰত সোমোৱাও দেখা গৈছিল। ৰাজহুৱা হোৱাৰ লগে লগে এই দুমহীয়া সম্পৰ্কৰ অন্ত পৰে।<ref>{{Cite web |title=杨丞琳与王子“姐弟恋”和平结束(图)-中新网 |url=https://www.chinanews.com.cn/yl/2014/04-18/6080121.shtml |access-date=2024-10-05 |website=www.chinanews.com.cn}}</ref> ২০১২ চনৰ পৰা ২০১৪ চনলৈকে ইয়াঙে প্ৰিন্স চিউৰ সৈতে ডেটিং কৰিছিল।<ref>{{Cite web |title=杨丞琳与王子“姐弟恋”和平结束(图)-中新网 |url=https://www.chinanews.com.cn/yl/2014/04-18/6080121.shtml |access-date=2024-10-05 |website=www.chinanews.com.cn}}</ref> ২০১৪ চনৰ ডিচেম্বৰ মাহত ইয়াঙে চীনা গায়ক-গীতিকাৰ লি ৰংহাওৰ সৈতে ডেটিং আৰম্ভ কৰে, যিয়ে ২০০৭ চনত ইয়াঙৰ বাবে “চিংফু কুৱচে” (幸福果子) গীতটো লিখিছিল।<ref>[http://star.ettoday.net/news/637572 "楊丞琳和李榮浩越愛越高調！　盤點愛上大陸人藝人"], ''ETtoday'', 13 February 2016. Retrieved 1 October 2016.</ref><ref>[http://hk.apple.nextmedia.com/entertainment/art/20150206/19030548 "楊丞琳、李榮浩讚歌傳情 "], ''Appledaily HK'', 6 February 2015. Retrieved 1 October 2016.</ref> ২০১৯ চনৰ ১১ জুলাইত লিয়ে ঘোষণা কৰে যে তেওঁৰ ৩৪ তম জন্মদিনত ইয়াঙে তেওঁৰ বিবাহৰ প্ৰস্তাৱ গ্ৰহণ কৰিছে।<ref>{{cite web |title=Li Ronghao Proposes To Rainie Yang on His 34th Birthday |url=https://www.todayonline.com/8days/sceneandheard/entertainment/li-ronghao-proposes-rainie-yang-his-34th-birthday |work=Today|location=Singapore |access-date=18 August 2019}}</ref><ref>{{cite web |title=Rainie Yang accepts Li Ronghao's wedding proposal |url=https://www.straitstimes.com/lifestyle/entertainment/rainie-yang-accepts-li-ronghaos-wedding-proposal |website=The Straits Times |access-date=18 August 2019 |date=12 July 2019 }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ২০১৯ চনৰ ১৭ ছেপ্টেম্বৰত ইয়াং আৰু লিয়ে চীনত তেওঁলোকৰ বিবাহৰ প্ৰমাণপত্ৰ লাভ কৰা বুলি নিশ্চিত কৰে।<ref>{{cite web |title=Rainie Yang and Li Ronghao Spotted Getting Their Marriage Certificate in China |url=https://www.todayonline.com/8days/sceneandheard/entertainment/rainie-yang-and-li-ronghao-spotted-getting-their-marriage |work=Today|location=Singapore |access-date=21 March 2021}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== {{Commons category|Rainie Yang}} * {{Facebook|0604rainie|Rainie Yang}} * [http://tw.weibo.com/3511727907 Rainie Yang] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230604174122/https://tw.weibo.com/3511727907 |date=2023-06-04 }} on [[Sina Weibo]] * [https://www.youtube.com/rainieyangofficial/ Rainie Yang Official YouTube Channel] [[শ্ৰেণী:টাইৱানৰ চলচ্চিত্ৰ অভিনেত্ৰী]] [[শ্ৰেণী:গায়িকা]] q177ye65kf38duom43xfpngo898wek2 0 134443 603084 597459 2026-04-26T20:17:30Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 603084 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = অঞ্জলি ভীমানী | image = Anjali Bhimani (35396848715).jpg | alt = | caption = ২০১৭ চনৰ জুন মাহত ভীমানী | birth_name = | birth_date = | birth_place = ক্লিভলেণ্ড, অ’হাইঅ’, [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]] | occupation = অভিনেত্ৰী | years_active = ১৯৯৭–বৰ্তমান | website = {{URL|anjalibhimani.com}} }} '''অঞ্জলি ভীমানী''' ([[ইংৰাজী]]: Anjali Bhimani) এগৰাকী [[আমেৰিকা]]ন অভিনেত্ৰী আৰু কণ্ঠ অভিনেত্ৰী। তেওঁ বিশেষকৈ ''অ’ভাৰৱাচ'' নামৰ ভিডিঅ' গেমটোত চিম্পেট্ৰা আৰু ''এপেক্স লেজেণ্ডচ'' নামৰ ভিডিঅ' গেমটোত ৰেম্পাৰ্টৰ চৰিত্ৰত কণ্ঠদান কৰাৰ বাবে জনাজাত। == প্ৰাৰম্ভিক জীৱন == ভীমানীৰ জন্ম হৈছিল অ’হাইঅ’ৰ ক্লিভলেণ্ডত।<ref name="About">{{Cite web|url=https://anjalibhimani.com/about/|title = About – Anjali Bhimani}}</ref><ref name="PCG">{{cite web|url=http://www.pcgamer.com/the-voice-behind-symmetra-on-working-with-blizzard-overwatch-dream-couples-and-dd/|title=The voice behind Symmetra on working with Blizzard, Overwatch dream couples, and D&D|last=Davenport|first=James|publisher=PC Gamer|date=February 9, 2017|access-date=November 30, 2017}}</ref> তেওঁ চিকিৎসক দম্পতী ইলা আৰু ভাৰত ভীমানীৰ কন্যা।<ref name=":3">{{Cite web |title=About – Anjali Bhimani |url=https://anjalibhimani.com/about/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240331015755/https://anjalibhimani.com/about/ |archive-date=2024-03-31 |access-date=2026-02-20 |website= |language=en-US}}</ref> তেওঁ [[ভাৰতীয়]] [[সিন্ধী]] মূলৰ আৰু কেলিফৰ্ণিয়াৰ অৰেঞ্জ কাউণ্টিত ডাঙৰ-দীঘল হৈছিল।<ref name=":3" /> তেওঁ নৰ্থৱেষ্টাৰ্ণ বিশ্ববিদ্যালয়ত অধ্যয়ন কৰিছিল।<ref name="PCG" /><ref>{{Cite web |last=Bhimani |first=Anjali |date=August 17, 2020 |title=Replying to @sweeetanj: Sindhi's are talented af💗💗 Replying to @KhatriKaancha: Gujju's too! I think we've just got some solid #desipride all over, baby! |url=https://x.com/sweeetanj/status/1295400863003942913}}</ref> ==কেৰিয়াৰ== [[File:Anjali Bhimani (35744662823) cropped.jpg|thumb|২০১৭ চনৰ আগষ্ট মাহত ভীমানী]] মেৰী জিমাৰমেনৰ সৈতে ভীমানীৰ দীৰ্ঘদিনীয়া সহযোগিতা ১৯৯৭ চনত আৰম্ভ হৈছিল, যেতিয়া তেওঁ ১২ শতিকাৰ পাৰ্চী মহাকাব্য ''হাফ্ট প্যেকাৰ''ৰ আধাৰত নিৰ্মিত ''মিৰৰ অফ দি ইনভিজিবল ৱৰ্ল্ড''ত এগৰাকী ভাৰতীয় [[ৰাজকুমাৰী]]ৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল।<ref name="IndiaWest">{{cite news|title=Anjali Bhimani in Zimmerman's 'Jungle Book'|url=http://www.indiawest.com/entertainment/global/anjali-bhimani-in-zimmerman-s-jungle-book/article_630d7a33-c2f0-5fcf-b06a-59132f7bcd3f.html|accessdate=November 2, 2017|work=India-West|date=May 18, 2013|archive-date=November 7, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171107025339/http://www.indiawest.com/entertainment/global/anjali-bhimani-in-zimmerman-s-jungle-book/article_630d7a33-c2f0-5fcf-b06a-59132f7bcd3f.html|url-status=dead|archivedate=November 7, 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171107025339/http://www.indiawest.com/entertainment/global/anjali-bhimani-in-zimmerman-s-jungle-book/article_630d7a33-c2f0-5fcf-b06a-59132f7bcd3f.html|deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite news|last1=Lefkowitz|first1=David|title=Goodman Studio Looks into Zimmerman's Mirror & Notebooks|url=http://www.playbill.com/article/goodman-studio-looks-into-zimmermans-mirror-notebooks-com-69927|accessdate=November 2, 2017|work=Playbill|date=March 31, 1997}}</ref> তেওঁ ১৯৯৮ চনত লুকিংগ্লাছ থিয়েটাৰ কোম্পানীয়ে প্ৰযোজনা কৰা জিমাৰমেনৰদ্বাৰা পৰিচালিত ''মেটামৰ্ফোচেচ''ৰ বিশ্ব প্ৰিমিয়াৰত আৰু ২০০১ চনত চেকেণ্ড ষ্টেজ থিয়েটাৰত ইয়াৰ অফ-ব্ৰডৱে মুকলিত [[গ্ৰীক]] পৌৰাণিক চৰিত্ৰ মাইৰাৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল।<ref name="ZimmermanSlavitt2002">{{cite book|last1=Zimmerman|first1=Mary|authorlink1=Mary Zimmerman|last2=Slavitt|first2=David R.|authorlink2=David R. Slavitt|title=Metamorphoses: A Play|url=https://books.google.com/books?id=Sx42w0SOBwkC&pg=PA94|year=2002|publisher=Northwestern University Press|isbn=978-0-8101-1980-2|page=xi}}</ref> ড্ৰামা সমালোচক এলবাৰ্ট উইলিয়ামচে ''চিকাগো ৰীডাৰ''ত প্ৰকাশিত তেওঁৰ পৰ্যালোচনাত ভীমানীক এগৰাকী "আশ্চৰ্যজনক নৃত্যশিল্পী" বুলি অভিহিত কৰিছিল।<ref>{{cite news|last1=Williams|first1=Albert|title=Metamorphoses transformed|url=https://www.chicagoreader.com/chicago/metamorphoses-revived-by-lookingglass-theatre-company/Content?oid=7566738|accessdate=November 2, 2017|work=Chicago Reader|date=October 3, 2012}}</ref> ২০০২ চনত চাৰ্কল ইন দ্য স্কোৱাৰ থিয়েটাৰত ''মেটামৰ্ফোচেচ'' মুকলি হোৱাৰ লগে লগে তেওঁ ব্ৰডৱেত অভিষেক ঘটায়।<ref>{{cite news|title=Who's Who in the Cast|url=http://www.playbill.com/playbillpagegallery/inside-playbill?asset=00000150-ac7d-d16d-a550-ec7fe7940000&type=InsidePlaybill&slide=1|accessdate=November 2, 2017|work=Playbill}}</ref><ref>{{cite news|last1=Simonson|authorlink1=Robert Simonson|first1=Robert|title=''Metamorphoses'' Transforms into a Broadway Show, Feb. 21|url=http://www.playbill.com/article/metamorphoses-transforms-into-a-broadway-show-feb-21-com-104066|accessdate=November 2, 2017|work=Playbill|date=February 21, 2002}}</ref> ২০০৪ চনত ভীমানী এণ্ড্ৰু লয়ড ৱেবাৰৰ মিউজিকেল ''বোম্বাই ড্ৰিমচ''ত আয়েশা ধাৰ্কাৰ আৰু মধুৰ জাফ্ৰীৰ চৰিত্ৰৰ বাবে আণ্ডাৰষ্টাডী (বিকল্প শিল্পী) হৈছিল। ব্ৰডৱে থিয়েটাৰৰ প্ৰডাকচনৰ সময়ত ধাৰ্কাৰে নাটকখন এৰি দিছিল আৰু ভীমানীয়ে তেওঁৰ চৰিত্ৰটো গ্ৰহণ কৰিছিল।<ref name="IW">{{cite news|last1=Tsering|first1=Lisa|title=Indian American Actress Anjali Bhimani in 'Metamorphoses'|url=http://www.indiawest.com/entertainment/global/indian-american-actress-anjali-bhimani-in-metamorphoses/article_ad229810-10e0-53b2-9484-129bd4c23ad2.html|accessdate=November 2, 2017|work=India-West|date=October 17, 2017|archive-date=November 7, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171107030738/http://www.indiawest.com/entertainment/global/indian-american-actress-anjali-bhimani-in-metamorphoses/article_ad229810-10e0-53b2-9484-129bd4c23ad2.html|url-status=dead|archivedate=November 7, 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171107030738/http://www.indiawest.com/entertainment/global/indian-american-actress-anjali-bhimani-in-metamorphoses/article_ad229810-10e0-53b2-9484-129bd4c23ad2.html|deadurl=yes}}</ref><ref name="Dietz2017">{{cite book|last=Dietz|first=Dan|title=The Complete Book of 2000s Broadway Musicals|url=https://books.google.com/books?id=3YM1DgAAQBAJ&pg=PA170|year=2017|publisher=Rowman & Littlefield Publishers|isbn=978-1-4422-7801-1|page=170}}</ref> তেওঁ ২০০৬ চনত চেক অপেৰা ''ব্ৰুণ্ডিবাক''ত ঘৰচিৰিকাৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল।<ref>{{cite news|last1=Isherwood|first1=Charles|title=Tony Kushner and Maurice Sendak Adapt 'Brundibar,' a Czech Children's Opera|url=https://www.nytimes.com/2006/05/09/theater/reviews/09brun.html|accessdate=November 2, 2017|work=The New York Times|date=May 9, 2006}}</ref> ২০১১ চনত অপেন ফিষ্ট থিয়েটাৰ কোম্পানীৰ 'ফাৰ্ষ্ট লুক ফেষ্টিভাল অফ নিউ প্লেজ'ত ভীমানীয়ে সহ-প্ৰযোজনা আৰু সহ-পৰিচালনা কৰা নাটক ''কুৱেক'' মুকলি কৰা হৈছিল।<ref name="BW">{{cite web|title=Open Fist Presents Works by Shoshana Bean et al. at First Look Festival of Plays this Summer|url=https://www.broadwayworld.com/los-angeles/article/Open-Fist-Presents-Works-by-Shoshana-Bean-et-al-at-FIRST-LOOK-FESTIVAL-OF-PLAYS-this-Summer-20110713|accessdate=November 2, 2017|publisher=BroadwayWorld.com|date=July 13, 2011}}</ref> ২০১৩ চনত গুডমেন থিয়েটাৰৰ প্ৰডাকচন ''দ্য জংগল বুক''ৰ বাবে তেওঁ পুনৰ জিমাৰমেনৰ সৈতে কাম কৰে আৰু ইয়াত মাদাৰ উল্ফৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰে।<ref name="IndiaWest" /><ref>{{Cite news |last=Weiss |first=Hedy |date=July 15, 2013 |title=East Meets West in Goodman Theatre’s “The Jungle Book” |url=https://voices.suntimes.com/arts-entertainment/the-daily-sizzle/east-meets-west-in-goodman-theatres-the-jungle-book/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20131017043358/https://voices.suntimes.com/arts-entertainment/the-daily-sizzle/east-meets-west-in-goodman-theatres-the-jungle-book/ |archive-date=2013-10-17 |access-date=2026-02-20 |work=Voices |language=en-us }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ভীমানীয়ে বহুতো টিভি ধাৰাবাহিকত অভিনয় কৰিছে, যাৰ ভিতৰত আছে ''অল মাই চিল্ড্ৰেন'', ''ল এণ্ড অৰ্ডাৰ: স্পেচিয়েল ভিক্টিমচ ইউনিট'', ''দ্য চপ্ৰানোচ'', ''জাৰ্নিমেন'', ''চাৰ্ক'', ''ফ্লাইট অফ দ্য কনচৰ্ডচ'' আৰু ''মডাৰ্ণ ফেমিলি''। তেওঁ ফাৰ্ষ্ট-পাৰ্চন শ্বুটাৰ ভিডিঅ' গেম ''অ’ভাৰৱাচ''ত চিম্পেট্ৰা চৰিত্ৰত কণ্ঠদান কৰিছিল আৰু গেমটোৰ বাবে তেওঁৰ সহ-কণ্ঠশিল্পীসকলৰ সৈতে যুটীয়াভাৱে ২০১৬ চনৰ বিহাইণ্ড দ্য ভইচ এক্টৰ্ছ বঁটা লাভ কৰিছিল। ২০২১ চনত তেওঁ ৱেব ধাৰাবাহিক ''ক্ৰিটিকেল ৰোল''ৰ স্পিন-অফ ''এক্সাণ্ড্ৰিয়া আনলিমিটেড''ত অতিথি শিল্পী হিচাপে অভিনয় কৰিছিল।<ref name=":0" /> ২০২৩ চনত তেওঁ ''ডাইমেনচন ২০: দ্য ৰাভিনিং ৱাৰ''ত কুইন আমাঞ্জো এপিকি ডু পেচেৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰে।<ref>{{Cite web |date=2023-04-19 |title=Dimension 20 and Critical Role's Matthew Mercer Unite in Ravening War |url=https://gizmodo.com/dimension-20-ravening-war-critical-role-matthew-mercer-1850353133 |access-date=2023-05-25 |website=Gizmodo |language=en}}</ref> ২০২৫ চনৰ মাৰ্চ মাহত তেওঁ ডি এণ্ড ডি বিয়ণ্ডৰ জৰিয়তে তেওঁৰ কোম্পানী ৰোড টু ইথাকা প্ৰেছৰপৰা তেওঁৰ প্ৰথম 'ডাঞ্জিয়নচ এণ্ড ড্ৰেগনচ' এডভেঞ্চাৰ মডিউল — যাৰ নাম ''দ্য মেলাডী অফ মিনাৰ'' — মুকলি কৰে।<ref>{{Cite web |last=Jewett |first=Katelyn Mitchell |date=2025-03-25 |title=Anjali Bhimani Talks About Writing Her First Dungeons And Dragons Adventure |url=https://gamerant.com/anjali-bhimani-dungeons-dragons-adventure-malady-minarrh/ |access-date=2025-04-16 |website=Game Rant |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=The Malady of Minarrh |url=https://marketplace.dndbeyond.com/category/DBWZNXVB5 |access-date=2025-04-16 |website=D&D Beyond Marketplace |language=en-US |type=Product page}}</ref> ==চলচ্চিত্ৰপঞ্জী== ===চলচ্চিত্ৰ=== {| class="wikitable sortable" ! বছৰ!! নাম!! চৰিত্ৰ!! টোকা |- | ২০০১ || ''দ্য মেডিচিন শ্বু'' || ফুড চুইলিং ৱেঞ্চ || |- | ২০০৯ || ''কনফেচনছ অফ এ শ্বপাহোলিক'' || গাৰ্ল ১ || |- | ২০১৫ || ''মিছ ইণ্ডিয়া আমেৰিকা'' || পিংকী মেথিউছ || |- | ২০১৫ || ''ডাৰ্ক ইণ্টেনচনছ'' || ড° মায়া || |- | ২০১৭ || ''ট্ৰেফিকড'' || শীলা || |- | ২০২০ || ''ইভিল আই'' || ৰাধিকা || |- | ২০২০ || ''অল মাই লাইফ'' || মিনা হোৱাইট || |- | ২০২১ || ''চিল টিম'' || ক্ৰেবী ষ্টেবী, ফিমেল গ্ৰেট হোৱাইট শ্বাৰ্ক, চিল (কণ্ঠ) || এনিমেটেড ছবি |} ===টেলিভিচন=== {| class="wikitable sortable" ! বছৰ!! নাম!! চৰিত্ৰ!! টোকা |- | ২০০৪, ২০০৬, ২০২২ || ''ল এণ্ড অৰ্ডাৰ: স্পেচিয়েল ভিক্টিমচ ইউনিট'' || মিচেছ চৌধুৰী, ড° ফাৰূপ, নিশা সিং || ৪টা খণ্ড |- | ২০০৪, ২০০৮, ২০১০–২০১১ || ''অল মাই চিল্ড্ৰেন'' || ধৰ্ষণৰ বলি হোৱা মহিলা, নাৰ্ছ নং ১, নাৰ্ছ নং ২ || ৮টা খণ্ড |- | ২০০৬ || ''দ্য চপ্ৰানোচ'' || ড° বুদ্ৰাজা || ২টা খণ্ড |- | rowspan="2"| ২০০৭ || ''চাৰ্ক'' || মিৰাণ্ডা কাৰ্লচন || ২টা খণ্ড |- | ''জাৰ্নিমেন'' || চিহ্নিয়া মেকনাটন || খণ্ড° "কীপাৰ্ছ" |- | rowspan="2"| ২০০৯ || ''ফ্লাইট অফ দ্য কনচৰ্ডচ'' || পটেনচিয়েল ক্লায়েণ্ট নং ২ || খণ্ড° "এ নিউ কাপ" |- | ''লাই টু মি'' || যুৱতী || অক্ৰেডিটেড; খণ্ড° "লাইফ ইজ প্ৰাইচলেছ" |- | ২০১০–২০১১ || ''আউটচ'ৰ্চড'' || শাৰী বিক্ৰেতা || ২টা খণ্ড |- | ২০১১–২০১৫ || ''মডাৰ্ণ ফেমিলি'' || নিশা পেটেল || ৩টা খণ্ড |- | rowspan="3"| ২০১১ || ''দ্য ইয়ং এণ্ড দ্য ৰেষ্টলেচ'' || মেডিকেল একজামিনাৰ || খণ্ড° "কেভিন এণ্ড ক্ল'ই আৰ একিউজড অফ মাৰ্ডাৰ" |- | ''ল এণ্ড অৰ্ডাৰ: এল এ'' || হেলি কেপশ্ব || খণ্ড° "ভেন নাইচ" |- | ''আই এম ইন দ্য বেণ্ড'' || টিছা বেল || খণ্ড° "ট্ৰিপন'টাইজড" |- | rowspan="5"| ২০১২ || ''প্ৰিটি লিটল লায়াৰ্ছ'' || মিছ পাৰভিছ || খণ্ড° "লেট দ্য ৱাটাৰ হ'ল্ড মি ডাউন" |- | ''ৰিঙাৰ'' || ড° ৰাও || খণ্ড° "ইফ ইউ আৰ জাষ্ট এন ইভিল বিটচ..." |- | ''কমন ল'' || পশু চিকিৎসক || খণ্ড° "জোইণ্ট কাষ্টডী" |- | ''নেচেচাৰী ৰাফনেচ'' || পাৰভীণা জীৱন || খণ্ড° "স্পেল ইট আউট" |- | ''হলিউড হাইটচ'' || চিকিৎসক || ২টা খণ্ড |- | ২০১৩ || ''ছেভ মি'' || ড° মালিকা || খণ্ড° "দ্য বুক অফ বেথ" |- | rowspan="3"| ২০১৪ || ''বোনচ'' || সতিমা নাজ্জাৰ || খণ্ড° "দ্য টাৰ্ণ ইন দ্য আম" |- | ''মাইটি মেড'' || ড° ব্ৰিজেছ || খণ্ড° "আৰ ইউ এফ্ৰেইড অফ দ্য শ্বাৰ্ক" |- | ''ক্ৰিমিনেল মাইণ্ডচ'' || ড° ৰাসগোত্ৰা || খণ্ড° "বক্সড ইন" |- | rowspan="4"| ২০১৫ || ''ডগ উইথ এ ব্লগ'' || ৰিচেপচনিষ্ট || খণ্ড° "ষ্টেন হেজ পাপিজ: পাৰ্ট ১" |- | ''দ্য ফষ্টাৰ্ছ'' || ড° মেলভয় || খণ্ড° "ইটচ মাই পাৰ্টী" |- | ''এনচিআইএচ: লছ এঞ্জেলছ'' || মিৰা ইয়াকুব || খণ্ড° "ডিফেক্টৰ্ছ" |- | ''এডপ্টেবল'' || জেছমিন বিধানী || ৪টা খণ্ড |- | ২০১৬ || ''ছিলিকন ভেলী'' || ডি এ || খণ্ড° "টু বিল্ড এ বেটাৰ বিটা" |- | rowspan="3"| ২০১৭ || ''ডাউট'' || মায়া ৰেজ || খণ্ড° "ফাইনেলী" |- | ''কেভিন (প্ৰবেব্লি) ছেভচ দ্য ৱৰ্ল্ড'' || চুজান এলান || খণ্ড° "ডেভ" |- | ''উইজডম অফ দ্য ক্ৰাউড'' || মিচেছ বাকাৰী || খণ্ড° "আলফা টেষ্ট" |- | rowspan="5"| ২০১৮ || ''ইয়াং চেলডন'' || জিৰো || খণ্ড° "ডেমনচ, চাণ্ডে স্কুল..." |- | ''গ্ৰেচ এণ্ড ফ্ৰেংকী'' || ৰাহা || খণ্ড° "দ্য হোম" |- | ''এনচিআইএচ'' || সামান্থা পেট্ৰী || খণ্ড° "ফেমিলি টাইজ" |- | ''এলেক্স, ইনক'' || জয় || ২টা খণ্ড |- | ''দ্য ৰেচিডেণ্ট'' || ড° ইৰেনা চিমন্স || খণ্ড° "দ্য ডান্স" |- | rowspan="3"| ২০১৯ || ''এস ডব্লিউ এ টি'' || এজেণ্ট এলেন বেনচন || ২টা খণ্ড |- | ''ষ্টেচন ১৯'' || ড° মুখাৰ্জী || খণ্ড° "ক্ৰেজি ট্ৰেইন" |- | ''ৰাণৱেজ'' || মিতা নানচাৰী || ২টা খণ্ড |- | ২০২০ || ''ব্লাইণ্ডস্পট'' || চুজান শ্বাহ || ২টা খণ্ড |- | ২০২১ || ''স্পেচিয়েল'' || বিনা লাঘৰী || ৩টা খণ্ড |- | ২০২২ || ''মিছ মাৰ্ভেল'' || আণ্ট ৰুবী || ৪টা খণ্ড; ডিজনি+ ধাৰাবাহিক |- | ২০২২ || ''ডেড টু মি'' || ড° আশমেন || ৩টা খণ্ড |- | ২০২৪ || ''এক্স-মেন ৯৭'' || ডাৰিয়া (কণ্ঠ) || খণ্ড° "টলাৰেন্স ইজ এক্সটিংশন পাৰ্ট ১" |} ===ভিডিঅ' গেম=== {| class="wikitable sortable" ! বছৰ!! নাম!! চৰিত্ৰ!! টোকা |- | ২০১৬ || ''ফলআউট ৪: নুকা-ৱৰ্ল্ড'' || নিশা || ডি এল চি |- | ২০১৬ || ''অ’ভাৰৱাচ'' || চিম্পেট্ৰা || |- | ২০১৭ || ''আনচাৰ্টেড° দ্য লষ্ট লিগেচী'' || অতিৰিক্ত কণ্ঠ || |- | ২০১৯ || ''এপেক্স লেজেণ্ডচ'' || ৰেম্পাৰ্ট || |- | ২০২০ || ''ফাইনেল ফেণ্টাচী VII ৰিমেক'' || অতিৰিক্ত কণ্ঠ || |- | ২০২২ || ''অ’ভাৰৱাচ ২'' || চিম্পেট্ৰা || |- | ২০২৩ || ''ষ্টাৰফিল্ড'' || কমাণ্ডাৰ নাতাৰা || |- | ২০২৩ || ''মাৰ্ভেলচ স্পাইডাৰ-মেন ২'' || ক্ৰেভেনচ হাণ্টাৰ্ছ || |} ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== {{Commons category|Anjali Bhimani}} * {{IMDb name|id=0080401|name=Anjali Bhimani}} * {{IBDB name|id=93737|name=Anjali Bhimani}} * {{iobdb name|401|Anjali Bhimani}} [[শ্ৰেণী:আমেৰিকান অভিনয় শিল্পী]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় মূলৰ আমেৰিকান]] dq7l3ftzirximrlyt873lwiqt23slb3 0 134465 603191 591379 2026-04-27T07:37:16Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 603191 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = আৰতী মান | other_names = আৰতী মজুমদাৰ | image = | imagesize = | caption = | birth_date = {{birth date and age|mf=yes|1978|3|3}} | birth_place = কানেকটিকাট, [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]] | occupation = অভিনেত্ৰী | known_for = দা বিগ বেং থিয়ৰীত 'প্ৰিয়া কুথ্ৰাপ্পালী' | television = | education = নিউয়ৰ্ক বিশ্ববিদ্যালয় | yearsactive = ২০০৬–বৰ্তমান | spouse = পুৰ্বেশ মানকদ | children = ১ }} '''আৰতী মজুমদাৰ''' (জন্ম: ৩ মাৰ্চ, ১৯৭৮), পেছাদাৰীভাৱে '''আৰতী মান''' ([[ইংৰাজী]]: Aarti Mann; জন্ম: ৩ মাৰ্চ, ১৯৭৮) নামেৰে পৰিচিত এগৰাকী [[আমেৰিকা]]ন অভিনেত্ৰী। চিবিএছ কমেডী ধাৰাবাহিক ''দা বিগ বেং থিয়ৰী''ত প্ৰিয়া কুথ্ৰাপ্পালীৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰাৰ বাবে তেওঁ বিশেষভাৱে পৰিচিত। তেওঁ নেটফ্লিক্সৰ স্পাই-এডভেঞ্চাৰ ধাৰাবাহিক ''দা ৰিক্ৰুট''ত চিআইএৰ অধিবক্তা ভায়োলেট ইবনাৰৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছে। == প্ৰাৰম্ভিক জীৱন আৰু শিক্ষা == ১৯৭৮ চনৰ ৩ মাৰ্চত কানেকটিকাটত এক গুজৰাটী হিন্দু পৰিয়ালত আৰতী মজুমদাৰৰ জন্ম হৈছিল।<ref name="postgazette">{{cite news |title=Former Pittsburgher's role in 'The Big Bang Theory' comes to a head in finale |first=Rob |last=Owen |author-link=Rob Owen (journalist) |date=May 11, 2011 |newspaper=Pittsburgh Post-Gazette |url=http://www.post-gazette.com/pg/11131/1145534-67.stm |access-date=September 22, 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110514153451/http://www.post-gazette.com/pg/11131/1145534-67.stm |archive-date=2011-05-14 |url-status=dead}}</ref> তেওঁলোকৰ পৰিয়ালটো গুজৰাটৰ জুনাগড়ৰ আছিল।<ref name=ethnicity>{{cite web|last1=Cohn|first1=Paulette|title=What Ethnicity is Aarti Mann?|url=http://americanprofile.com/articles/what-ethnicity-is-actress-aarti-mann/|website=American Profile|access-date=12 September 2014|date=13 May 2013|archivedate=12 September 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140912135209/http://americanprofile.com/articles/what-ethnicity-is-actress-aarti-mann/|deadurl=yes}}</ref> তেওঁৰ বৈবাহিক নামটো চুটি কৰি তেওঁ 'মান' বুলি লিখে। আৰতী সৰু হৈ থাকোঁতেই তেওঁৰ পিতৃ-মাতৃ, জ্যেষ্ঠ ভগ্নী কৃতি আৰু কনিষ্ঠ ভাতৃ নিষাদৰ সৈতে পেনচিলভেনিয়াৰ কেইবাখনো ঠাইলৈ স্থানান্তৰিত হৈছিল।<ref name="postgazette" /> শৈশৱত তেওঁ পিটচবাৰ্গ, মাউণ্ট লেবানন আৰু ৱেক্সফৰ্ডত বাস কৰিছিল আৰু অৱশেষত ফক্স চেপেলত নিগাজিকৈ থাকিবলৈ লৈছিল।<ref name="postgazette" /> তেওঁৰ মাতৃ বাসন্তী মজুমদাৰ পিটচবাৰ্গ বিশ্ববিদ্যালয় চিকিৎসা কেন্দ্ৰৰ (UPMC) এগৰাকী স্নাতক আৰু বৰ্তমান ফক্স চেপেলত এগৰাকী ধাই আৰু স্ত্ৰীৰোগ বিশেষজ্ঞ হিচাপে কৰ্মৰত।<ref name="postgazette" /> আৰতীৰ পিতৃও এজন চিকিৎসক আছিল,<ref name=ethnicity /> কিন্তু আৰতী হাইস্কুলত পঢ়ি থকা অৱস্থাতে তেওঁৰ মৃত্যু হয়।<ref name="postgazette" /> ফক্স চেপেলৰ চেডী চাইড একাডেমীত হাইস্কুলীয়া শিক্ষা গ্ৰহণ কৰোঁতে আৰতীয়ে কেতিয়াও নাটক কৰা নাছিল। তথাপি তেওঁ নিউয়ৰ্ক বিশ্ববিদ্যালয়ৰপৰা চলচ্চিত্ৰ লেখন আৰু পৰিচালনা বিষয়ত ডিগ্ৰী লাভ কৰে আৰু তাত তেওঁ অভিনয়ৰ চৰ্চা কৰিছিল।<ref name="postgazette" /> == কেৰিয়াৰ == মানে ২০০০ চনৰ মাজভাগত অভিনয় জীৱন আৰম্ভ কৰিছিল আৰু প্ৰথম অৱস্থাত সৰু সৰু চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল। তেওঁ পেছাদাৰী নাম হিচাপে আৰতী মজুমদাৰ আৰু আৰতী মান — এই দুয়োটা নামেই ব্যৱহাৰ কৰে।<ref name="postgazette" /><ref name=ethnicity /> মানৰ ভাতৃ নিষাদ এজন সাংবাদিক আৰু তেওঁৰ ভগ্নী কৃতিয়ে তেওঁক অভিনয়লৈ অহাৰ সিদ্ধান্তত প্ৰভাৱ পেলাইছিল। কৃতিয়ে কিছুসময়ৰ বাবে চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা হিচাপে কাম কৰিছিল আৰু তেওঁৰ একমাত্ৰ প্ৰযোজনা তথা পৰিচালনাৰ কাম ''দ্য মেমচাহেব''ত আৰতীক অভিনয় কৰাইছিল। ২০০৬ চনত বিভিন্ন চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱত এই ছবিখন প্ৰদৰ্শিত হৈছিল। নিজৰ দৃশ্যসমূহৰ চিত্ৰগ্ৰহণ কৰি থকাৰ সময়তে আৰতীয়ে অভিনয়ৰ প্ৰতি তীব্ৰ আকৰ্ষণ অনুভৱ কৰে আৰু লছ এঞ্জেলছত অভিনয়ৰ ক্লাছত নাম ভৰ্তি কৰে।<ref name="postgazette" /> মানে ভলভোৰ এটা বিজ্ঞাপনত অভিনয় কৰিছিল আৰু ইয়াৰ পিছত আন কেইবাটাও চৰিত্ৰ লাভ কৰিছিল। ইয়াৰ ভিতৰত ২০০৮ চনত প্ৰচাৰিত হোৱা ৱেব/টিভি ধাৰাবাহিক ''কুৱাৰ্টাৰলাইফ''ৰ এটা খণ্ডত কৰা অতিথি অভিনয়ো অন্যতম। ২০০৯ চনত তেওঁ ''হিৰোছ'' ধাৰাবাহিকৰ এটা খণ্ডত আৰু ২০১০ চনত ''দ্য ইয়ং এণ্ড দ্য ৰেষ্টলেছ''ৰ এটা খণ্ডত অতিথি শিল্পী হিচাপে অভিনয় কৰে। ইউএচএ নেটৱৰ্কে বিবেচনা কৰি থকা ধাৰাবাহিক ''পেজিং ডা° ফ্ৰীড''ত তেওঁক ষ্টিফেনিৰ চৰিত্ৰত নিৰ্বাচিত কৰা হৈছিল যদিও প্ৰডাকচনৰ সময়ত নেটৱৰ্কে তেওঁৰ চৰিত্ৰটো সলনি কৰে আৰু পিছলৈ ধাৰাবাহিকখনৰ কাম আগবঢ়াই নিয়াত বাধা দিয়ে।<ref name="postgazette" /> বিভিন্ন টেলিভিছন ধাৰাবাহিকৰ একক খণ্ডত অভিনয় কৰাৰ পাছত মানে ২০১০ আৰু ২০১১ চনত ''দা বিগ বেং থিয়ৰী''ত প্ৰিয়া কুথ্ৰাপ্পালীৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰি প্ৰথমটো ৰিকাৰিং ৰোল (recurring role) লাভ কৰে। ২০২২ চনলৈকে তেওঁ আন ধাৰাবাহিকসমূহত অতিথি শিল্পী হিচাপে অভিনয় কৰি থাকে। ইয়াৰ পিছত তেওঁ নেটফ্লিক্সৰ চোৰাংচোৱা ধাৰাবাহিক ''দা ৰিক্ৰুট''ত চিআইএৰ অধিবক্তা ভায়োলেট ইবনাৰ হিচাপে মূল অভিনয় শিল্পীৰ গোটত স্থান লাভ কৰে। ২০২৪ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহৰ তথ্য অনুসৰি ধাৰাবাহিকখনৰ দ্বিতীয়টো ছিজনৰ নিৰ্মাণ কাৰ্য চলি আছে।<ref>{{Cite press release |title=Everything You Need to Know About The Recruit Season 2 |first=Tara |last=Bitran |date=2024-01-25 |website=Tudum |agency=Netflix |url=https://www.netflix.com/tudum/articles/the-recruit-season-2 |access-date=2024-03-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240324034359/https://www.netflix.com/tudum/articles/the-recruit-season-2 |archive-date=2024-03-24 |url-status=live}}</ref> == ব্যক্তিগত জীৱন == ২০১১ চনৰ তথ্য অনুসৰি, আৰতী মান তেওঁৰ স্বামী পুৰ্বেশ মানকদ আৰু তেওঁলোকৰ কন্যাৰ সৈতে লছ এঞ্জেলছত বাস কৰিছিল। তেওঁৰ স্বামী বিত্তীয় খণ্ডৰ সৈতে জড়িত।<ref name="postgazette" /> ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * {{IMDb name}} [[শ্ৰেণী:আমেৰিকান অভিনয় শিল্পী]] j16olmbh066fqwjaca0ycgvo7u586bj 0 134723 603204 601952 2026-04-27T08:04:47Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 603204 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer | name = আৰ্যাম্বিকা এছ. ভি. | native_name = | image = | imagesize = | caption = | birth_name = | birth_date = {{Birth year and age|1981}} | birth_place = ইদানাদু, পাল্লা, কোটায়াম জিলা, [[কেৰালা]], [[ভাৰত]] | occupation = কবি, সহকাৰী অধ্যাপক | nationality = ভাৰতীয় | alma_mater = শ্ৰী শংকৰাচাৰ্য সংস্কৃত বিশ্ববিদ্যালয় | genre = [[কবিতা]] | notableworks = | spouse = শ্ৰীদাস | children = ২ | parents = কে. এন. বিশ্বনাথন নায়াৰ<br>এম. কে. সাবিত্ৰীয়াম্মা | relatives = | awards = যুৱ পুৰস্কাৰ<br>কনকশ্ৰী বঁটা | website = }} '''আৰ্যাম্বিকা এছ. ভি.''' ([[ইংৰাজী]]: Aryambika S. V.; জন্ম: ১৯৮১) এগৰাকী ভাৰতীয় [[মালয়ালম ভাষা]]ৰ কবি। তেওঁ সাহিত্য অকাডেমিৰ যুৱ পুৰস্কাৰ আৰু [[কেৰালা]] [[সাহিত্য অকাডেমি]]ৰ কনকশ্ৰী বঁটাকে ধৰি কেইবাটাও বঁটা লাভ কৰিছে। == জীৱনী == কেৰালাৰ কোটায়াম জিলাৰ পাল্লাৰ ইদানাদুত ১৯৮১ চনত আৰ্যাম্বিকাৰ জন্ম হৈছিল। তেওঁৰ পিতৃ কে. এন. বিশ্বনাথন নায়াৰ আৰু মাতৃ এম. কে. সাবিত্ৰীয়াম্মা।<ref name="keralawomen">{{cite web |title=മലയാളത്തിലെ എഴുത്തുകാരികൾ |url=https://keralawomen.gov.in/index.php/ml/node/283 |website=Kerala Women |publisher=Department of Women and Child Development, Kerala state |language=ml |date=1 March 2020 |access-date=22 March 2026 |archivedate=27 January 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240127163242/https://keralawomen.gov.in/index.php/ml/node/283 |deadurl=yes }}</ref> তেওঁৰ মাতৃ সাবিত্ৰীয়াম্মা এগৰাকী সংস্কৃতৰ শিক্ষক আছিল।<ref name="Madhyamam">{{cite news |last1=ഡെസ്ക് |first1=വെബ് |title=കലയുടെ നൂപുര നാദമുണര്‍ത്തി ആര്യാംബിക {{!}} Madhyamam |url=https://www.madhyamam.com/news/2016/jan/20/172852 |work=www.madhyamam.com |date=20 January 2016 |language=ml}}</ref> তেওঁৰ পিতৃ বিশ্বনাথন নায়াৰ এজন শিক্ষক আৰু 'অক্ষৰশ্লোকম'ৰ বিশেষজ্ঞ আছিল। তেৱেঁই আৰ্যাম্বিকাৰ লিখাৰ ক্ষমতা আৱিষ্কাৰ কৰি কবিতা লিখিবলৈ উৎসাহিত কৰিছিল।<ref name="Madhyamam"/><ref name="Mathrubhumi"/> ইদানাদু চৰকাৰী এল. পি. স্কুল আৰু ইদানাদু শক্তিবিলাসম এন. এছ. এছ. হাইস্কুলৰপৰা প্ৰাথমিক শিক্ষা সম্পূৰ্ণ কৰাৰ পাছত তেওঁ শ্ৰী শংকৰাচাৰ্য সংস্কৃত বিশ্ববিদ্যালয়ৰপৰা স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে।<ref name="Keralaliterature"/> আৰ্যাম্বিকাই পাল্লাৰ ওচৰৰ পুভৰাণী চৰকাৰী এল পি স্কুলত শিক্ষক হিচাপে কাম কৰিছিল।<ref name="Mathrubhumi">{{cite news |title=അക്ഷരശ്ലോകത്തിന്റെ ആചാര്യന് അശ്രു പൂജയായി ആര്യാംബികയ്ക്ക് അവാര്‍ഡ്‌ |url=https://archives.mathrubhumi.com/kottayam/news/--1.301194 |work=Mathrubhumi |language=en |access-date=23 February 2022 |archive-date=23 February 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220223070647/https://archives.mathrubhumi.com/kottayam/news/--1.301194 |url-status=dead |archivedate=23 February 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220223070647/https://archives.mathrubhumi.com/kottayam/news/--1.301194 |deadurl=yes }}</ref> তেওঁ বৰ্তমান তিৰুৱনন্তপুৰমৰ মহাত্মা গান্ধী কলেজৰ সংস্কৃত বিভাগত সংস্কৃতৰ সহকাৰী অধ্যাপক হিচাপে কৰ্মৰত।<ref name="MGC">{{cite web |title=Poetry Award for Faculty – Mahatma Gandhi College |url=https://mgcollegetvm.ac.in/media/news/poetry-award-for-faculty/}}</ref> === ব্যক্তিগত জীৱন === আৰ্যাম্বিকা আৰু তেওঁৰ স্বামী শ্ৰীদাসৰ এজন পুত্ৰ সন্তান আছে। শ্ৰীদাস পানানগাডৰ বাসিন্দা আৰু এজন আইটি অডিৰ্টৰ।<ref name="Mathrubhumi"/> == সাহিত্যিক জীৱন == শৈশৱৰেপৰা আৰ্যাম্বিকাই 'অক্ষৰশ্লোকম' আৰু কবিতাত পাৰদৰ্শিতা দেখুৱাই আহিছে।<ref name="news18">{{cite news |title=ആര്യാംബികയ്ക്ക് കടവനാട് സ്മൃതി പുരസ്കാരം |url=https://malayalam.news18.com/news/life/women-aryambika-wins-kadavanad-smriti-awards-62131.html |work=News18 Malayalam |agency=News 18 |date=2 December 2018 |language=ml |access-date=22 March 2026 |archivedate=18 March 2025 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250318085521/https://malayalam.news18.com/news/life/women-aryambika-wins-kadavanad-smriti-awards-62131.html |deadurl=yes }}</ref> তেওঁ গীতৰ লগতে বাবু গোপালকৃষ্ণনৰদ্বাৰা পৰিচালিত সংগীতধৰ্মী তথ্যচিত্ৰ 'আম্মা অভয়ম'ৰ গীতৰ কথা লিখিছে।<ref name="Keralaliterature">{{cite web |title=ആര്യാംബിക എസ്.വി |url=http://keralaliterature.comাস-%E0%B4%B5%E0%B4%BF-2/ |website=Keralaliterature.com |date=13 May 2020 }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ২০১৬ চনৰ কেৰালা স্কুল কলোৎসৱৰ উদ্বোধনী গীতটো আৰ্যাম্বিকাই লিখিছিল।<ref name="Madhyamam"/><ref>{{cite news |title=A different tune from a Hindustani exponent |url=https://www.thehindu.com/news/cities/kozhikode/A-different-tune-from-a-Hindustani-exponent/article13984366.ece |work=The Hindu |date=22 September 2016 |language=en-IN}}</ref> তেওঁ কেৰালা চৰকাৰৰ 'সুধাৰ্য কেৰালাম' কাৰ্যসূচীৰ গীতটোও লিখিছিল।<ref name="Madhyamam"/> তেওঁ 'পালা কাইৰালীশ্লোকাৰংগম' নামৰ এটা শ্লোক সংগঠনৰ সৈতেও সক্ৰিয়ভাৱে জড়িত।<ref name="Keralaliterature"/> == কৰ্মৰাজি == * ৰাত্ৰীয়ুদে নিৰমুল্লা জনালা (২০২১) কবিতা সংকলন। * থোন্নীয়াপোলোৰু পুঝা (২০১০) কবিতা সংকলন। * কাট্টীলোডুন্না থীৱাণ্ডী (২০১৭) কবিতা সংকলন। * মন্নামকাট্টায়ুম কৰীয়িলায়ুম (২০০৬) কবিতা সংকলন। * অংকনম কবিতাঙ্গল (২০০৭) কবিতা সংকলন।<ref name="keralawomen"/> == বঁটা আৰু সন্মান == * যুৱ পুৰস্কাৰ (২০১৫), সাহিত্য অকাডেমিৰদ্বাৰা।<ref name="news18"/> * কনকশ্ৰী বঁটা (২০১২), কেৰালা সাহিত্য অকাডেমিৰদ্বাৰা।<ref>{{cite web |title=Aryambika- Speaker in Kerala literature Festival KLF –2022{{!}} Keralaliteraturefestival.com |url=https://www.keralaliteraturefestival.com/speakers_more.aspx?id=MjEyOQ== |website=www.keralaliteraturefestival.com |access-date=23 February 2022 |archive-date=23 February 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220223070648/https://www.keralaliteraturefestival.com/speakers_more.aspx?id=MjEyOQ== |url-status=dead }}</ref> * কবিতাৰ বাবে ইদাচেৰী বঁটা (২০১৮)।<ref name="MGC"/> * ১৯৯৬ চনত কোটায়ামত অনুষ্ঠিত কেৰালা স্কুল কলোৎসৱত 'কাব্যকেলী'ত (কবিতা) দ্বিতীয় স্থান লাভ।<ref name="Madhyamam"/> == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} [[শ্ৰেণী:মালয়ালম ভাষাৰ কবি]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় মহিলা কবি]] mh4nay165ouv7k1dyldsg8ndzphfh4s 0 134806 602940 597365 2026-04-26T12:49:03Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 602940 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ৰাকেশ বেদী </br>Rakesh Bedi | native_name = | image = Rakesh bedi colors indian telly awards cropped.jpg | caption = ২০১২ চনত বেদী | birth_date = {{birth date and age|df=yes|1954|12|01}} | birth_place = নতুন দিল্লী, ভাৰত | alma_mater = [[ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ আৰু দূৰদৰ্শন প্ৰতিষ্ঠান]] | occupation = অভিনেতা | yearsactive = ১৯৭৬–বৰ্তমানলৈকে | spouse = আৰাধনা বেদী | children = ২ }} '''ৰাকেশ বেদী''' ({{Lang-en|Rakesh Bedi}} (জন্ম ১ ডিচেম্বৰ ১৯৫৪) হৈছে এগৰাকী ভাৰতীয় ছবি অভিনেতা, মঞ্চাভিনেতা আৰু দূৰদৰ্শন অভিনেতা ৷ চছমে বদুৰ (১৯৮১) আৰু মেৰা দামাদ (১৯৮৫) আদি ছবিত আগবঢ়োৱা কমিক চৰিত্ৰৰ অভিনয়ৰ বাবে তেওঁ পৰিচিত৷<ref>{{Cite news |date=2024-01-01 |title=TV actor Rakesh Bedi duped, loses Rs 85000 |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/tv-actor-rakesh-bedi-duped-loses-rs-85000/articleshow/106458365.cms? |access-date=2026-03-19 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> ২০২৫ আৰু ২০২৬ চনত মুক্তি লাভ কৰা ''ধুৰন্ধৰ'' আৰু ''ধুৰন্ধৰ : দ্য ৰিভেঞ্জ''ৰ বাবে তেওঁ অধিক সমাদৰ লাভ কৰে৷ তেওঁ ''য়েহ জো হাই জিন্দাগী (১৯৮৪), শ্ৰীমান শ্ৰীমতী (১৯৯৪–১৯৯৭), য়েছ বছ (১৯৯৯–২০০৯), ভাভি জী ঘৰ পৰ হেয় (২০১৫–বৰ্তমান)'', ''[[তাৰক মেহতা কা উলতা চশমাহ|তাৰক মেহতা কা উলতা চাশমা]]'' (২০২০–বৰ্তমান) আদি টেলিভিছন শ্ব’ত অভিনয় কৰিছে।<ref>{{Citation |last=Adam. |first=Rakunas |title=Like a boss [dramatized adaptation] |year=2017 |url=http://worldcat.org/oclc/1155081529 |publisher=GraphicAudio |isbn=978-1-64881-403-7 |oclc=1155081529 |access-date=2023-01-23}}</ref> ==প্ৰাৰম্ভিক জীৱন আৰু শিক্ষা== বেদীয়ে দিল্লীতে পঢ়া-শুনা সমাপ্ত কৰে। তেওঁ দিল্লীৰ এণ্ড্ৰুজগঞ্জৰ কেন্দ্ৰীয় বিদ্যালয়লৈ যায়। বেদী স্কুলত পঢ়ি থকাৰ সময়ত,<ref>{{Cite web |last=Thomas |first=Bryan Anthony |date=2023-04-08 |title=Serving unbridled laughter |url=https://www.newindianexpress.com/states/delhi/2023/Apr/08/serving-unbridled-laughter-2563932.html |access-date=2026-03-19 |website=The New Indian Express |language=en}}</ref> তেওঁ একক অভিনয় প্ৰতিযোগিতাত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। বেদীয়ে নতুন দিল্লীৰ নাট্যগোষ্ঠী পিয়ৰ’ছ ট্ৰুপৰ সৈতেও কাম কৰাৰ লগতে পুনেৰ [[ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ আৰু দূৰদৰ্শন প্ৰতিষ্ঠান]]ত অভিনয়ৰ শিক্ষা গ্ৰহণ কৰিছে।<ref name=dec13/> ==ব্যক্তিগত জীৱন== ৰাকেশ বেদী আৰাধনা বেদীৰ লগত বিবাহপাশত আবদ্ধ হয়৷ তেওঁ ৰিধিমা বেদী আৰু ঋতিকা বেদীৰ পিতৃ৷<ref>{{Cite news|url=https://www.rediff.com/movies/report/pix-yami-vicky-celebrate-uris-success/20190117.htm|title=Uri is a hit!|date=17 January 2019|work=Rediff.com|access-date=4 April 2020|url-status=live|archive-date=11 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201011191531/https://www.rediff.com/movies/report/pix-yami-vicky-celebrate-uris-success/20190117.htm}}</ref> ==কৰ্মজীৱন== ১৯৭৯ চনত [[সঞ্জীৱ কুমাৰ|সঞ্জীৱ কুমাৰে]] অভিনয় কৰা ''হামাৰে তুম্হাৰে'' ছবিত সহযোগী অভিনেতা হিচাপে বেদীয়ে চলচ্চিত্ৰ জীৱন আৰম্ভ কৰে আৰু তাৰ পিছত ১৫০ খনতকৈও অধিক ছবি আৰু কেইবাখনো টিভি ধাৰাবাহিকত অভিনয় কৰে।<ref name=dec13>{{cite news |title=A perfect comic timing |url=http://www.deccanherald.com/content/312571/a-perfect-comic-timing.html |publisher=Deccan Herald |date=17 February 2013 |access-date=2 March 2013 |archive-date=17 September 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140917091122/http://www.deccanherald.com/content/312571/a-perfect-comic-timing.html |url-status=live }}</ref> [[File:Chashme Buddoor Cast.jpg|thumb|চচমে বুদ্দুৰৰ বিশেষ প্ৰদৰ্শনীত [[ফাৰুক শ্বেখ]] আৰু [[দীপ্তি নাভাল|দীপ্তি নভাল]]ৰ সৈতে ৰাকেশ বেদী]]তেওঁৰ কিছুমান স্মৰণীয় চৰিত্ৰ আছিল ১৯৮১ চনৰ [[ফাৰুক শেইখ]] আৰু ৰবি বাসৱানীৰ সৈতে ছবি ''চাচমে বদুৰ''<ref>{{cite news|title=Farooque Sheikh wishes 'Chashme Baddoor' team all the best|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2013-02-28/news-interviews/37351138_1_chashme-buddoor-farooque-sheikh-ravi-baswani|date=28 February 2013|access-date=2 March 2013|archive-date=27 March 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200327193926/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2013-02-28/news-interviews/37351138_1_chashme-buddoor-farooque-sheikh-ravi-baswani|work=[[The Times of India]]|url-status=dead|archivedate=27 March 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200327193926/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2013-02-28/news-interviews/37351138_1_chashme-buddoor-farooque-sheikh-ravi-baswani|deadurl=yes}}</ref> আৰু কে বালাচন্দৰৰ পৰিচালনাত এক দুউজে কে লিয়ে আৰু টিভি চিটকম শ্ৰীমান শ্ৰীমতী (১৯৯৫)৷ য়েছ বছ (১৯৯৯–২০০৯)ত তেওঁৰ অন্যতম শ্ৰেষ্ঠ চৰিত্ৰ মোহন শ্ৰীবাস্তৱৰ ৰূপায়নৰ বাবে তেওঁক বহুল প্ৰশংসা কৰা হয়৷ তেওঁ ''য়ে জ' হে জিন্দেগী (১৯৮৪)''ৰ বাবেও দৰ্শকৰ মাজত সমধিক পৰিচিতি লাভ কৰে৷ যিখনৰ লেখক আছিল শৰদ যোশীৰ আৰু পৰিচালক আছিল কুন্দন শ্বাহ।<ref>{{cite news |title=The buffoon gives a social 'massage'. Henna Rakheja |url=http://www.deccanherald.com/content/313032/buffoon-gives-social-massage.html |publisher=Deccan Herald |date=19 February 2013 |access-date=2 March 2013 |archive-date=4 March 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304204732/http://www.deccanherald.com/content/313032/buffoon-gives-social-massage.html |url-status=live }}</ref> তেওঁ ZeeQ ত Science with BrainCafé নামৰ এটা বিজ্ঞান অনুষ্ঠান আয়োজন কৰিছিল আৰু মুম্বাইত থিয়েটাৰ কাম কৰি আছে।<ref name=dec13/> উল্লেখযোগ্য যে বিজয় তেণ্ডুলকাৰৰ জনপ্ৰিয় এজন ব্যক্তিৰ নাটক মাছাজত তেওঁ ২৪টা ভিন্ন চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল।<ref>{{cite news |title=One-man show |url=http://www.dailypioneer.com/vivacity/127910-one-man-show.html |date=15 February 2013 |access-date=2 March 2013 |archive-date=17 September 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140917091220/http://www.dailypioneer.com/vivacity/127910-one-man-show.html |url-status=live |archivedate=17 September 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140917091220/http://www.dailypioneer.com/vivacity/127910-one-man-show.html |deadurl=yes }}</ref> ২০১২ চনত তেওঁৰ প্ৰথম টেলিভিছন নাটক দৈনিক চাবোন শুভ বিভাত অভিনয় কৰিছিল।<ref>{{cite news |title=Rakesh Bedi gets 'serious' for Shubh Vivah |url=http://www.hindustantimes.com/Entertainment/Television/Rakesh-Bedi-gets-serious-for-Shubh-Vivah/Article1-808906.aspx |publisher=Hindustan Times |date=9 February 2012 |access-date=2 March 2013 |archive-date=5 January 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150105064159/http://www.hindustantimes.com/entertainment/television/rakesh-bedi-gets-serious-for-shubh-vivah/article1-808906.aspx |url-status=dead |archivedate=5 January 2015 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150105064159/http://www.hindustantimes.com/entertainment/television/rakesh-bedi-gets-serious-for-shubh-vivah/article1-808906.aspx |deadurl=yes }}</ref> ২০১৫ চনৰ পৰা তেওঁ টেলিভিছনৰ অনুষ্ঠান ভাবি জী ঘৰ পাৰ হায়!<ref>{{cite web | url=https://www.zoomtventertainment.com/telly-talk/bhabi-ji-ghar-par-hais-rakesh-bedi-calls-charlie-chaplin-his-role-model-i-watched-all-his-movies--article-93186649 | title=Bhabi Ji Ghar Par Hai's Rakesh Bedi calls 'Charlie Chaplin' his role model | access-date=27 September 2022 | archive-date=27 September 2022 | archive-url=https://web.archive.org/web/20220927190508/https://www.zoomtventertainment.com/telly-talk/bhabi-ji-ghar-par-hais-rakesh-bedi-calls-charlie-chaplin-his-role-model-i-watched-all-his-movies--article-93186649 | url-status=live }}</ref> ==চলচ্চিত্ৰপুঞ্জী== {{Pending films key}} ===চলচ্চিত্ৰ=== {| class= "wikitable sortable" |- ! বৰ্ষ!! শিৰোনাম !! চৰিত্ৰ !! class="unsortable" | টোকা |- |1976 || ''Bonga'' || Robber || short<ref>{{cite web |last=Kulkarni |first=Ronjita |date=8 February 2007 |title=The rare, first movies of Bollywood's best |url=https://rediff.com/movies/2007/feb/08sld6.htm |website=[[Rediff.com]] |access-date=25 October 2025 |quote=Made in 1976, the comedy features Satish Shah, Rakesh Bedi and Suresh Oberoi among others.}}</ref> |- | rowspan=2 | 1979 || ''[[Hamare Tumhare]]'' || Sunil ||<ref name="auto1">{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/tv/sanjeev-kumar-s-greatness-lay-in-the-fact-that-he-never-tried-to-impress-people-says-rakesh-bedi/story-n53kp7XD1YDgss8iQhKCDN.html|title=Sanjeev Kumar's greatness lay in the fact that he never tried to impress people, says Rakesh Bedi|date=21 September 2018|website=Hindustan Times|access-date=25 March 2020|archive-date=25 March 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200325130055/https://www.hindustantimes.com/tv/sanjeev-kumar-s-greatness-lay-in-the-fact-that-he-never-tried-to-impress-people-says-rakesh-bedi/story-n53kp7XD1YDgss8iQhKCDN.html|url-status=live}}</ref> |- |''[[Ahsaas]]''|| Harry|| |- |1980||''[[Bulundi]]''||Pawan Bakhri || |- | rowspan=2 | 1981 || ''[[Chashme Buddoor (1981 film)|Chashme Buddoor]]'' || Omi || |- | ''[[Ek Duuje Ke Liye]]'' || Chakravarty 'Chakram' || |- | rowspan=7 | 1982 || ''[[Anmol Sitaare]]'' || || |- | ''[[Saath Saath (film)|Saath Saath]]'' || Rakesh || |- | ''[[Yeh Vaada Raha (film)|Yeh Vaada Raha]]'' || Gogi || |- | ''[[Teesri Aankh (1982 film)|Teesri Aankh]]'' || || |- | ''[[Teri Kasam]]'' || Tony's friend || |- | ''Apna Bana Lo'' || Hanger || |- | ''Pyaar Mein Sauda Nahin'' || || |- | rowspan=5 | 1983 || ''[[Lovers (1983 film)|Lovers]]'' || Fatty || |- | ''[[Painter Babu]]'' || Saajan || |- | ''[[Kalaakaar]]'' || Chander|| |- | ''Do Gulab'' || || |- | ''Ek Jaan Hain Hum'' || Mothu || |- | rowspan=4 | 1984 || ''[[Sohni Mahiwal (1984 film)|Sohni Mahiwal]]'' || Salamat || |- | ''[[Anand Aur Anand]]'' || Ravi || |- | ''[[Phulwari (1984 film)|Phulwari]]'' || Pyare || |- | ''[[Hum Hain Lajawab (1984 film)|Hum Hain Lajawaab]]'' || Marorimal Karodimal Thakkatram Makhanwala a.k.a. 'M.G.M.'|| |- | rowspan=4 | 1985 || ''[[Aaj Ka Daur]]'' || Vinod || |- | ''[[Mera Damad]]'' || Ravi || |- | ''[[Jaan Ki Baazi]]'' || Police Constable Tendulkar || |- | ''[[Ram Teri Ganga Maili]]'' || Piyush || |- | rowspan=6 | 1986 || ''Duty'' || Ramu || |- | ''[[Saveray Wali Gaadi]]'' || Prasad || |- | ''[[Naseeb Apna Apna (1970 film)|Naseeb Apna Apna]]'' || Deepak || |- | ''[[Dharm Adhikari]]'' || Lallu || |- | ''[[Asli Naqli]]'' || Sub-Insp. Chamanlal || uncredited |- | ''[[Main Balwan]]'' || || |- | rowspan=5 | 1987 || ''Jawab Hum Denge'' || Constable Sher Singh || |- | ''[[Dadagiri (film)|Dadagiri]]'' || Roshan B. Singh || |- | ''[[Hawalaat]]'' || Police Constable Handa || |- | ''[[Marte Dam Tak]]'' || || |- | ''[[Param Dharam]]'' || || |- | rowspan=6 | 1988 || ''Shoorveer'' || Jeevan || |- | ''[[Jungle Ki Beti]]'' || || |- | ''[[Ek Hi Maqsad]]'' || Stage Actor Preetam || |- | ''[[Pyaar Mohabbat]]'' || || |- | ''[[Hatya]]'' || Restaurant Owner || |- | ''[[Parbat Ke Us Paar]]'' || || |- | rowspan=6 | 1989 || ''Naqab'' || Hamza || |- | ''[[Kahan Hai Kanoon]]'' || Government peon || |- | ''[[Meri Zabaan]]'' || Gone || |- | ''[[Main Tera Dushman]]'' || Police Constable Chustiram || |- | ''[[Anjaane Rishte]]'' || Kapil Mohan || |- | ''[[Bahurani (1989 film)|Bahurani]]'' || Shrikanth Choudhury || uncredited |- | rowspan="8" | 1990 || ''Naaka Bandi'' || Tularam || |- | ''[[Amavas Ki Raat]]'' || || |- |''[[Maa Kasam Badla Loonga]]'' |Mr. Bond | |- | ''[[Izzatdaar]]'' || || |- | ''[[Azaad Desh Ke Gulam]]'' || Daulatram/Havaldar Kulkarni || |- | ''[[Police Public]]'' || Lallulal || |- | ''[[Awwal Number]]'' || TV-spectator || |- | ''[[Apmaan Ki Aag]]'' || Vasu || |- | rowspan=9 | 1991 || ''Meet Mere Man Ke'' || Gopi || |- | ''Jungle Beauty'' || || |- | ''Pyar Bhara Dil'' || Prakash || |- | ''[[Numbri Aadmi]]'' || Rakesh || |- | ''[[Swarg Jaisaa Ghar]]'' || || |- | ''[[Banjaran]]'' || Sarju || |- | ''[[Benaam Badsha]]'' || Ganpat's nephew || |- | ''[[Afsana Pyar Ka]]'' || Rakesh || |- | ''[[Dil Hai Ki Manta Nahin]]'' || Private Detective || |- | rowspan=8 | 1992 || ''Abhi Abhi'' || College Student || |- | ''[[Aaja Meri Jaan]]'' || Bataklal || |- | ''[[Heer Ranjha (1992 film)|Heer Ranjha]]'' || Lutan || |- | ''[[Yudhpath]]'' || David || |- | ''[[Chamatkar]]'' || Moti || |- | ''[[Aaj Ka Goonda Raaj]]'' || Govind Ahuja (Guddu) || |- | ''[[Junoon (1992 film)|Junoon]]'' || Himanshu || |- | ''[[Dilwale Kabhi Na Hare]]'' || Pandit Aladdin Jagat Mama || |- | rowspan=9 | 1993 || ''[[Hasti]]'' || Changu || |- | ''[[Tirangaa]]'' || Khabrilal || |- | ''[[Insaniyat Ke Devta]]'' || Dholakia || |- | ''[[Aankhen (1993 film)|Aankhen]]'' || Gulshan Kapoor a.k.a. 'Gullu' || uncredited |- | ''[[Aashiq Awara]]'' || Gulu || |- | ''[[Zakhmo Ka Hisaab]]'' || Gyani's assistant || |- | ''[[Gardish]]'' || || |- | ''[[Hum Hain Kamaal Ke]]'' || Constable Heera || |- | ''[[Aadmi (1993 film)|Aadmi]]'' || Usmaan || |- | rowspan=17 | 1994 || ''Deewana Sanam'' || || |- | ''[[Dilbar (film)|Dilbar]]'' || Gujariya || |- | ''Mohabbat Ki Arzoo'' || Anna's assistant || |- | ''[[Hanste Khelte]]'' || Om || |- | ''[[Gangster (1994 film)|Gangster]]'' || || |- | ''[[Zid (1994 film)|Zid]]'' || Pyare Singh || |- | ''[[Dulaara (1994 film)|Dulaara]]'' || Murari Lal || |- | ''[[Sholay Aur Toofan]]'' || || |- | ''[[Insaniyat (1994 film)|Insaniyat]]'' || Dead Body (Driver) || |- | ''[[Betaaj Badshah]]'' || Bachchu Lahiri || |- | ''[[Cheetah (1994 film)|Cheetah]]'' || Lacchoo || |- | ''[[Kranti Kshetra]]'' || || |- | ''[[Rakhwale]]'' || Ahimsa || |- | ''[[Aao Pyar Karen]]'' || Pandit Kashiram || |- | ''[[Zaalim]]'' || Rakesh || |- | ''[[Mr. Azaad]]'' || Police Constable Khotey || |- | ''[[Teesra Kaun?]]'' || Khoka Ganguly || |- | rowspan=10 | 1995 || ''Aaj Ka Maseeha'' || || |- | ''Ghar Ka Kanoon'' || || |- | ''Pyar Karnewale Kabhi Kam Na Honge'' || || |- | ''Vartmaan'' || || |- | ''[[Mera Damad (1995 film)|Mera Damad]]'' || Ravi || |- | ''[[God and Gun]]'' || || |- | ''[[Bewafa Sanam]]'' || Prisoner Inmate No. 204 || |- | ''[[Paappi Devataa]]'' || || |- | ''Paappi Farishtey'' || || |- | ''[[Takkar (1995 film)|Takkar]]'' || Convict Kaku || |- | rowspan=7 | 1996 || ''Daanveer'' || Kalyan's servant || |- | ''[[Vishwasghaat]]'' || Police Constable Lepatakde || |- | ''[[Vijeta (1996 film)|Vijeta]]'' || Madanlal || uncredited |- | ''[[Megha (1996 film)|Megha]]'' || College student || uncredited |- | ''[[Vishwasghaat]]'' || Havaldar Lepatakde || |- | ''[[Saajan Chale Sasural]]'' || Hotel Waiter || |- | ''[[Diljale]]'' || Rajasaheb's son || |- |Rowspan="11"|1997||''[[Nirnayak]]'' |||| |- |''[[Aakhri Sanghursh]]'' |||| |- |''[[Mere Sapno Ki Rani (film)|Mere Sapno Ki Rani]]''||Gate-crasher|| |- |''[[Hero No. 1]]'' || Sharma|| |- |''[[Bhai Bhai (1997 film)|Bhai Bhai]]'' ||Constable ||uncredited |- |''Suraj'' || Pyare Singh/Makhan|| |- |''[[Yes Boss (film)|Yes Boss]]'' || Bahadur|| |- |''[[Vishwavidhaata]]'' || Johnny|| |- |''[[Betaabi]]'' || Peon at Dayal College|| |- |''[[Tarazu]]'' || Doing Balm Advertisement on Television || |- |''[[Mr. and Mrs. Khiladi|Mr. & Mrs. Khiladi]]''||Ram Babu|| |- |Rowspan="10"|1998||''[[Dildaara]]'' || Dharamveer || |- |''[[Deewana Hoon Pagal Nahi]]'' |||| |- |''[[Laash]]'' |||| |- |''[[Phool Bane Patthar]]'' || Police Constable Chunnu|| |- |''[[Mohabbat Aur Jung]]'' || Saajan|| |- |''[[Gharwali Baharwali]]'' || Chopra || |- |''[[Hatya Kaand]]'' |||| |- |''[[Tirchhi Topiwale]]'' |||| |- |''[[Bade Miyan Chote Miyan (1998 film)|Bade Miyan Chote Miyan]]'' || Makkan (watchman)|| |- |''[[Prem Aggan]]''||Hiralal|| |- |Rowspan="6"|1999||''[[Jaalsaaz]]''|| || |- |''[[Chandaal Aatma]]'' || || |- |''[[Manchala]]''|| || |- |''[[Hum Aapke Dil Mein Rehte Hain]]'' || Salim|| |- |''[[Phool Aur Aag]]'' || Police Constable Gopi|| |- |''[[Pyaar Koi Khel Nahin]]''|| || |- |Rowspan="7"|2000||''[[Glamour Girl (2000 film)|Glamour Girl]]''|| Saxena|| |- |''[[Dulhan Hum Le Jayenge]]''|| Photographer|| |- |''[[Baaghi (2000 film)|Baaghi]]'' |||| |- |''[[Hadh Kar Di Aapne]]'' || Mr. Chelaramani|| |- |''[[Aaghaaz]]'' || Dilip Roy|| |- |''[[Beti No. 1]]'' || Bachalal|| |- |''[[Raja Ko Rani Se Pyar Ho Gaya]]'' || Balu|| |- |Rowspan="6"|2001||''[[Hum Deewane Pyar Ke]]'' || Tiklu|| |- |''[[Uljhan (2001 film)|Uljhan]]'' || Shyam|| |- |''[[Gadar Ek Prem Katha|Gadar: Ek Prem Katha]]'' || Vaid Ji|| |- |''[[Ittefaq (2001 film)|Ittefaq]]'' || Constable Pandit|| |- |''[[Deewaanapan]]'' || Raju (the guide)|| |- |''Meri Adaalat'' || Natwar || |- |Rowspan="5"|2002||''[[Bharat Bhagya Vidhata]]'' || Inspector Chaman Lal|| |- |''Be-Lagaam'' || Banarasi Babu with Tanveer Zaidi|| |- |''[[Yeh Mohabbat Hai]]'' || Chacha|| |- |''[[Om Jai Jagadish]]'' || Ram Prasad a.k.a. 'RP'|| |- |''[[Waah! Tera Kya Kehna]]'' || Murari's opponent|| |- |Rowspan="3"|2003|| ''[[Talaash: The Hunt Begins...]]''|||| |- |''[[Jodi Kya Banayi Wah Wah Ramji]]'' || Poptallal|| |- ||''[[Raja Bhaiya (film)|Raja Bhaiya]]'' || Dr. Chandula Chatterjee|| |- |Rowspan="2"|2004|| ''[[Suno Sasurjee]]'' || Mrs. Gunkari's Advocate|| |- |''[[Rok Sako To Rok Lo]]'' || Ghodbole|| |- |Rowspan="3"|2005|| ''[[Vaada (2005 film)|Vaada]]'' || Advocate Saxena|| |- |''[[Deewane Huye Paagal]]'' || Gullu Mulchandani|| |- |''[[The Film (film)|The Film]]'' || Music Director Pappi Da|| |- |Rowspan="6"|2006|| ''[[Rehguzar (2006 film)|Rehguzar]]'' || Big B|| |- |''[[Mere Jeevan Saathi (2006 film)|Mere Jeevan Saathi]]'' || Mac|| |- |''[[Jigyaasa]]'' || Ashok Kumar Shaayar|| |- |''[[Tom, Dick, and Harry (2006 film)|Tom, Dick, and Harry]]'' || Happy Singh|| |- |''[[Phir Hera Pheri]]'' || || |- |''[[Sarhad Paar]]'' || Dhola Singh || |- |Rowspan="3"|2007|| ''[[Main Rony Aur Jony]]'' |||| |- |''[[Good Boy, Bad Boy]]'' || Mr. Prem Malhotra|| |- |''[[Marigold (2007 film)|Marigold]]''|| Manoj Sharma|| |- |Rowspan="2"|2008||''[[Don Muthu Swami]]''|| Shikharchand || |- |''[[Khallballi: Fun Unlimited]]'' || || |- |Rowspan="4"|2009||''[[Jai Veeru]]''|| Motel Manager || |- |''[[Anubhav (2009 film)|Anubhav]]''|| Film producer || |- |''[[Aagey Se Right]]'' || Police Commissioner Digvijay Mathur || |- |''[[Love Ka Taddka]]''|| Jhula Ramani || |- | rowspan=2 | 2010 || ''The Camp'' || Jarnail Singh || |- | ''[[Prem Kaa Game]]'' || Roopchand Rathod || |- | rowspan=3 | 2011 || ''[[Naughty @ 40]]'' || Dayashankar || |- | ''Chaloo'' || Tunnaswami || |- | ''One Room Kitchen'' || Gujrati Broker || [[Marathi film]] |- | rowspan=3 | 2012 || ''Delhi Eye'' || || |- | ''[[Kevi Rite Jaish]]'' || Daulatram Chainani || Gujarati film |- | ''[[Mere Dost Picture Abhi Baki Hai]]'' || Monty || |- | 2013 ||''[[Rabba Main Kya Karoon]]'' || Sneha's father || |- | 2014 || ''Dil Ka Sauda'' || || |- | rowspan=5 | 2015 || ''Downtown'' || Car salesman || |- | ''Thoda Luft Thoda Ishq'' || Boss || |- | ''[[Chehere: A Modern Day Classic]]'' || Chef/Cook || |- | ''[[Baankey Ki Crazy Baraat]]'' || || |- | ''[[Hum Sab Ullu Hain]]'' || Harshal Mehta ||<ref>{{Cite web |last=Tiwari |first=Nishi |title=Review: Hum Sab Ullu Hain is the worst film ever! |url=https://www.rediff.com/movies/report/review-hum-sab-ullu-hain-is-the-worst-film-ever/20151009.htm |access-date=2024-08-20 |website=Rediff |language=en}}</ref> |- | 2016 || ''Chipku'' || || |- | rowspan=3 | 2017 || ''Muskurahatien'' || Prof. Tharaki || |- | ''[[Babuji Ek Ticket Bambai]]'' || || |- | ''Game Over'' || Seth Girdharilal || |- | 2018 || ''Rashtraputra'' || Dr. Daruwala || |- | rowspan=2 | 2019 || ''[[Uri: The Surgical Strike]]'' || Pakistani Intelligence Officer ||<ref>{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/lucknow/theatre-was-and-will-remain-my-first-love-rakesh-bedi/story-hoGkAbi8m1QtoHHg0W0FCN.html|title=Theatre was and will remain my first love: Rakesh Bedi|date=23 July 2018|website=Hindustan Times|access-date=25 March 2020|archive-date=25 March 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200325125742/https://www.hindustantimes.com/lucknow/theatre-was-and-will-remain-my-first-love-rakesh-bedi/story-hoGkAbi8m1QtoHHg0W0FCN.html|url-status=live}}</ref> |- | ''[[Triple Seat]]'' || || [[Marathi film]] |- | rowspan=3 | 2020 || ''[[Sab Kushal Mangal]]'' || Kamta Prasad || |- | ''[[Indoo Ki Jawani]]'' || Prem || |- | ''[[Coolie No. 1 (2020 film)|Coolie No. 1]]'' || Driver || |- | rowspan=4 | 2023 || ''[[Chhatriwali (film)|Chhatriwali]]'' || Madan Chacha ||<ref>{{Cite web |last=VERMA |first=SUKANYA |title=Chhatriwali Review: Rakul Rocks |url=https://www.rediff.com/movies/review/chhatriwali-review/20230120.htm |access-date=2024-08-20 |website=Rediff |language=en}}</ref> |- | ''[[Zara Hatke Zara Bachke]]'' || Harcharan Chawla ||<ref>{{Cite news |date=2023-05-15 |title='Zara Hatke Zara Bachke' trailer: Vicky Kaushal and Sara Ali Khan's twisted married life promises a whole lot of entertainment! |work=The Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/zara-hatke-zara-bachke-trailer-vicky-kaushal-and-sara-ali-khans-twisted-married-life-promises-a-whole-lot-of-entertainment/articleshow/100247732.cms |access-date=2023-05-15 |issn=0971-8257 |archive-date=15 May 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230515191044/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/zara-hatke-zara-bachke-trailer-vicky-kaushal-and-sara-ali-khans-twisted-married-life-promises-a-whole-lot-of-entertainment/articleshow/100247732.cms |url-status=live }}</ref> |- | ''[[Gadar 2]]'' || Kimtilal || |- | ''The Rise of Sudarshan Chakra'' || Munim || |- | rowspan=3 | 2024 || ''[[Teri Baaton Mein Aisa Uljha Jiya]]'' || Aryan's Father ||<ref>{{cite web |title=The Rise of Sudarshan chakra |url=https://www.binged.com/streaming-premiere-dates/the-rise-of-sudarshan-chakra-hindi-movie-streaming-online-watch/ |website=Binged }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- | ''[[Vicky Vidya Ka Woh Wala Video]]'' || Vidya's father ||<ref>{{Cite web |last=Features |first=C. E. |date=2024-09-22 |title=Triptii Dimri shares glimpse of upcoming song from Vicky Vidya Ka Woh Wala Video |url=https://www.cinemaexpress.com/hindi/news/2024/Sep/22/triptii-dimri-shares-glimpse-of-upcoming-song-from-vicky-vidya-ka-woh-wala-video |access-date=2024-09-24 |website=Cinema Express |language=en}}</ref> |- | ''[[Kahan Shuru Kahan Khatam]]'' || Krish's father ||<ref>{{Cite web |last=Features |first=C. E. |date=2024-08-24 |title=Kahan Shuru Kahan Khatam Trailer: Dhvani Bhanushali and Aashim Gulati star in a chaotic wedding drama |url=https://www.cinemaexpress.com/hindi/news/2024/Aug/24/kahan-shuru-kahan-khatam-trailer-dhvani-bhanushali-and-aashim-gulati-star-in-a-chaotic-wedding-drama |access-date=2024-08-24 |website=Cinema Express |language=en}}</ref> |- | 2025 || ''[[Dhurandhar]]'' || rowspan="2"|Jameel Jamali ||<ref>{{Cite news |date=2025-11-18 |title='Dhurandhar': Ranveer Singh calls Rakesh Bedi “an institution” at trailer launch |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/dhurandhar-ranveer-singh-calls-rakesh-bedi-an-institution-at-trailer-launch/articleshow/125410224.cms |access-date=2025-11-18 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> |- | 2026 | ''[[Dhurandhar: The Revenge]]'' || <ref>{{cite web |access-date=22 March 2026 |title=Asli Dhurandhar: Rakesh Bedi's Jameel Jamali, the wild twist fans didn't see coming |url=https://www.indiatoday.in/movies/bollywood/story/dhurandhar-wildest-twist-belongs-to-rakesh-bedi-jameel-jamali-and-fans-werent-ready-for-it-2885240-2026-03-22 |website=India Today}}</ref> |- |} ===টেলিভিছন=== {| class= "wikitable sortable" |- ! Year!! Title !! Role!! Notes |- |1984–1985 ||[[Yeh Jo Hai Zindagi]] || Raja<ref>{{Cite web|url=https://www.indiantelevision.com/headlines/y2k1/aug/aug65.htm|title=Oberoi Films wins 'Yeh Jo Hain Zindagi' rights legal battle|date=30 August 2001|website=Indian Television Dot Com|access-date=25 March 2020|archive-date=26 March 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200326151427/https://www.indiantelevision.com/headlines/y2k1/aug/aug65.htm|url-status=live}}</ref> || |- |1990||[[Guniraam]]|| Guniraam || |- |1992||[[Yeh Duniya Ghazab Ki]] || Nihal || |- |1993|| ''[[Filmi Chakkar]]''|| Bahadur || |- |1993|| [[Zabaan Sambhalke]]<ref name="auto">{{Cite web|url=https://www.nationalheraldindia.com/entertainment/rakesh-bedi-humour-changes-its-pace-with-time-but-good-humour-remains-timeless|title=Rakesh Bedi: Humour changes its pace with time but good humour remains timeless|website=National Herald|date=6 November 2019 |access-date=25 March 2020|archive-date=25 March 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200325125616/https://www.nationalheraldindia.com/entertainment/rakesh-bedi-humour-changes-its-pace-with-time-but-good-humour-remains-timeless|url-status=live}}</ref>|| Paploo || |- |1994–1999 || [[Shrimaan Shrimati (TV Series)|Shrimaan Shrimati]] || Dilruba Jarnail Singh Khurana<ref name="auto1"/> || |- |1995|| Rahat || Rakesh || |- | 1996 ||All The Best || Thief || |- |1998–1999 || ''Jaane Bhi Do Paro''<ref>{{Cite web|url=https://www.tribuneindia.com/1999/99jan31/sunday/filmtv.htm|title=Tribuneindia... Film and tv|website=www.tribuneindia.com|access-date=25 March 2020|archive-date=23 October 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161023020419/http://www.tribuneindia.com/1999/99jan31/sunday/filmtv.htm|url-status=live}}</ref> || || |- |1998–2001 || Hum Sab Ek Hain ||Mohan Khachroo || |- |1999–2009 || [[Yes Boss (TV series)|Yes Boss]] || Mohan Srivastava || |- | 1999–2000 || Gubbare || || |- | 2007 || [[F.I.R. (TV series)|F.I.R.]]|| Various characters || |- | 2010 || Ring Wrong Ring || Late Dinanath Chouhan || |- | 2015–2016 || [[Sumit Sambhal Lega]] || Satbir Ahluwalia || |- | 2015–present|| [[Bhabi Ji Ghar Par Hai!]]<ref name="auto"/> ||Bhoorey Lal || |- | 2016 || [[Sahib Biwi Aur Boss]]<ref>{{Cite web|url=https://news.abplive.com/entertainment/television/rakesh-bedi-joins-sahib-biwi-aur-boss-321360|title=Rakesh Bedi joins 'Sahib, Biwi Aur Boss'|date=13 April 2016|website=news.abplive.com|access-date=24 February 2023|archive-date=24 February 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230224225137/https://news.abplive.com/entertainment/television/rakesh-bedi-joins-sahib-biwi-aur-boss-321360|url-status=live}}</ref> || Various characters|| |- | 2016 || [[Khidki]] || Boss of Aloknath Tripathi|| |- | 2016 || [[Beyhadh]] || Mr. Malkhani || |- |2016–2017 || [[Y.A.R.O Ka Tashan]] || Professor Govardhan Aggarwal || |- |2020–present || [[Taarak Mehta Ka Ooltah Chashmah]] || Babulal<ref>{{Cite news |last=Tiwari |first=Vijaya |date=2020-08-15 |title=Exclusive - Taarak Mehta Ka Ooltah Chashmah to witness a new entry; Rakesh Bedi to join the cast as Taarak's boss |url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/exclusive-taarak-mehta-ka-ooltah-chashmah-to-witness-a-new-entry-rakesh-bedi-to-join-the-cast-as-taaraks-boss/articleshow/77562858.cms |access-date=2024-02-18 |work=[[The Times of India]] |issn=0971-8257}}</ref>|| |- |2022 |[[Wah Bhai Wah (TV series)|''Wah Bhai Wah'']] |Himself | |- | 2022 || ''[[Home Shanti]]'' || Organiser of ''Kavi Sammelan'' || |- | 2023 || ''Mushaira'' || Professor || |- | 2023 || ''[[Chamak (web series)|Chamak]]'' || Teja Grewal || |- | 2023 || ''Humorously Yours'' || Jaadugar || |- | 2023 || ''[[Rafta Rafta (2023)|Rafta Rafta]]'' || Mr. Sharma ||<ref>{{Cite web |title=Bhuvan Bam on working with Srishti Ganguli Rindani in Rafta Rafta |url=https://www.tribuneindia.com/news/entertainment/bhuvan-bam-on-working-with-srishti-ganguli-rindani-in-rafta-rafta-483257/ |access-date=2025-07-21 |website=The Tribune |language=en}}</ref> |} ==ডাবিং চৰিত্ৰ== ===লাইভ একছন ছবি=== {| class="wikitable" |- ! Film title !! Actor(s) !! Character(s) !! Dub language !! Original language !! Original Year release !! Dub Year release !! Notes |- | ডাম্বো(২০১৯) || ডেনী ডেৱিটো || মেক্স মেডিচি || হিন্দী || ইংৰাজী || ২০১৯ || ২০১৯ || |- |} ==বঁটা== {| class="wikitable sortable" |- ! width=5%| বৰ্ষ ! style="width:28%;"| বঁটা ! style="width:30%;"| শিতান ! style="width:17%;"| কৰ্ম ! style="width:10%;"| ফলাফল |- |1982 |[[Filmfare Awards]] | rowspan="2" |Best Actor in a Comic Role |[[Chashme Buddoor (1981 film)|Chashme Buddoor]] | {{nom}} |- | 2008 | style="text-align:center;" | [[Indian Telly Awards]] | style="text-align:center;" | ''[[Yes Boss (TV series)|Yes Boss]]'' | {{nom}} |} == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== {{Commons category}} * {{IMDb name}} [[শ্ৰেণী:হিন্দী চলচ্চিত্ৰৰ অভিনেতা]] [[শ্ৰেণী:অভিনয় শিল্পী]] [[শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:দিল্লীৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় অভিনয় শিল্পী]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় অভিনেতা]] bj48bfyc5gmspmigqaoxtqmc9qmityg 0 134812 603092 592669 2026-04-26T21:23:58Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 603092 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = অনু চৌধুৰী | native_name = | native_name_lang = or | image = Anu Choudhury.jpg | caption = একলব্য বঁটা অনুষ্ঠানত চৌধুৰী | image_upright = yes | birth_name = অনসুয়া দাশ চৌধুৰী | birth_date = | birth_place = ভুৱনেশ্বৰ, [[ওড়িশা]], [[ভাৰত]] | othername = | spouse(s) = {{ublist|{{marriage|সন্দীপ মিশ্ৰ<ref>{{cite news |title=Actress files for divorce |url=https://www.telegraphindia.com/india/actress-files-for-divorce/cid/627439 |publisher=The Telegraph |date=16 January 2008 }}</ref>|২০০৬|২০০৮|reason=divorced}}}} | alma_mater = ৰামা দেৱী মহিলা বিশ্ববিদ্যালয়<br/>মণিপাল উচ্চ শিক্ষা একাডেমী (মণিপাল বিশ্ববিদ্যালয়) | occupation = অভিনেত্ৰী, ৰাজনীতিবিদ, সক্ৰিয়কৰ্মী | yearsactive = ১৯৯৯–বৰ্তমান | party = ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টি (২০১৮–বৰ্তমান) | module = {{Infobox officeholder | embed = yes | office = উপ-সভানেত্ৰী, বিজেপি মহিলা মৰ্চা, ওড়িশা | term_start = ২০ ফেব্ৰুৱাৰী ২০২১ | term_end = ৪ আগষ্ট ২০২৩ }} }} '''অনসুয়া দাশ চৌধুৰী''', যি পেছাদাৰীভাৱে '''অনু চৌধুৰী''' নামেৰে পৰিচিত, এগৰাকী [[ভাৰতীয়]] অভিনেত্ৰী আৰু ৰাজনীতিবিদ যিয়ে মূলতঃ [[ওড়িয়া]], [[বঙালী]], [[তেলুগু]] আৰু [[হিন্দী]] চলচ্চিত্ৰত কাম কৰে। ১৯৯৯ চনত মুক্তিপ্ৰাপ্ত ''মা গোজাবায়ানি'' আছিল তেওঁৰ প্ৰথম ওড়িয়া বোলছবি।<ref>{{cite news |title=ଏହି ଓଲିଉଡ଼୍‍ ନାୟିକାଙ୍କୁ ମିଳିଥିଲା ପ୍ରଥମ ସିନେମାରେ ବିବାହିତା ମହିଳା ଭୂମିକା |url=http://sambad.in/entertainment/anu-choudhurys-debut-film-53694/ |publisher=Sambad |date=27 December 2017 |lang=or |archive-url=https://web.archive.org/web/20171229140410/http://sambad.in/entertainment/anu-choudhurys-debut-film-53694/ |archive-date=29 December 2017 }}</ref> ==প্ৰাৰম্ভিক জীৱন== অনু চৌধুৰীৰ জন্ম হৈছিল [[ওড়িশা]]ৰ ভুৱনেশ্বৰত। ভুৱনেশ্বৰৰ বিজু পাটনায়ক মহাবিদ্যালয়ৰ পৰা [[বিজ্ঞান]] শাখাত উচ্চ শিক্ষা আৰু ৰামদেৱী মহিলা মহাবিদ্যালয়ৰ পৰা [[ভূগোল]] বিষয়ত স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰাৰ পিছত অভিনয় বৃত্তি হিচাপে গ্ৰহণ কৰে। == ৰাজনৈতিক জীৱন == ২০১৮ চনৰ জানুৱাৰী মাহত চৌধুৰীয়ে ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টিত যোগদান কৰে।<ref>{{cite news |title=Odisha actors Mihir Das, Anu Choudhury turn real-life politicians |url=https://sambadenglish.com/odisha-actors-mihir-das-anu-choudhury-turn-real-life-politicians/ |publisher=Sambad English |date=20 January 2018 }}</ref><ref>{{cite news |title=Mahasweta joins BJP |url=https://www.newindianexpress.com/odisha/2018/Feb/13/mahasweta-joins-bjp-1772581.html |publisher=The New Indian Express |date=13 February 2018 }}</ref> তেওঁ ২০১৯ চনৰ নিৰ্বাচনত পাটকুৰা সমষ্টিত,<ref>{{cite news |title=BJD, BJP announce star campaigners for Patkura poll. Here're the lists |url=https://sambadenglish.com/bjd-bjp-announce-star-campaigners-for-patkura-poll-herere-the-lists/ |publisher=Sambad |date=11 July 2019 }}</ref> ২০২১ চনৰ পিপিলি উপ-নিৰ্বাচনত আৰু ২০২২ চনৰ খাল্লীকোট পঞ্চায়ত নিৰ্বাচনত দলটোৰ হৈ নিৰ্বাচনী প্ৰচাৰ চলাইছে।<ref>{{cite news |title=List of Star Campaigners for 110-Pipili AC Bye-Election |url=https://ceoodisha.nic.in/docs/Election/2021/StarCampaigner/List_of_Star_Campaigners-BJP.pdf |publisher=CEO Odisha |date=2021 |access-date=2026-03-23 |archivedate=2026-04-14 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20260414191552/https://ceoodisha.nic.in/docs/Election/2021/StarCampaigner/List_of_Star_Campaigners-BJP.pdf |deadurl=yes }}</ref><ref>{{cite news |title=High profile names do rounds for Bhubaneswar Mayor race |url=https://www.newindianexpress.com/cities/bhubaneswar/2022/Mar/03/high-profile-names-do-rounds-for-bhubaneswar-mayor-race-2425781.html |publisher=The New Indian Express |date=3 March 2022 }}</ref><ref>{{cite news |title=Is Ollywood beginning to move away from politics? |url=https://www.newindianexpress.com/states/odisha/2024/Apr/09/is-ollywood-beginning-to-move-away-from-politics |publisher=The New Indian Express |date=9 April 2024 }}</ref> চৌধুৰী বিজেপি ওড়িশাৰ ৰাজ্যিক কাৰ্যনিৰ্বাহকৰ বিশেষ আমন্ত্ৰিত সদস্য।<ref>{{cite web |title=State Executive |url=https://odisha.bjp.org/state-executive/ |publisher=odisha.bjp.org |access-date=19 January 2026 }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ২০২০ চনৰ ১৫ ফেব্ৰুৱাৰীত ভুৱনেশ্বৰৰ সাংসদ অপৰাজিতা ষড়ংগীয়ে তেওঁক সংসদীয় সমষ্টিটোৰ অন্তৰ্গত বেগুনিয়া বিধানসভা সমষ্টিৰ বাবে সাংসদৰ প্ৰতিনিধি হিচাপে নিযুক্তি দিয়ে।<ref>{{cite news |title=ଅନୁ ଚୌଧୁରୀଙ୍କୁ ନୂଆ ଦାୟିତ୍ୱ ଦେଲେ ସାଂସଦ ଅପରାଜିତା ଷଡ଼ଙ୍ଗୀ |url=https://sambad.in/state/mp-aparajita-sarangi-gave-new-responsibility-to-anu-choudhury-485325/ |publisher=Sambad |date=20 February 2020 |lang=or }}</ref> ২০২১ চনৰ ২০ ফেব্ৰুৱাৰীত চৌধুৰীক ওড়িশা বিজেপি মহিলা মৰ্চাৰ উপ-সভানেত্ৰী হিচাপে নিযুক্তি দিয়া হৈছিল,<ref>{{cite tweet |user=AnuChoudhury2 |number=1362988904635191297 |title=Sincere thanks to @dpradhanbjp ji @SamirMohantyBJP ji @Manas_BJP ji & @SmrutiPattnaik6 ji for keeping faith in me the responsibility in State Mahila Morcha. Will try me best towards building "New India". @VanathiBJP @MrsGandhi @smritiirani |date=20 February 2021 }}</ref> আৰু তেওঁ ২০২৩ চনত পৰৱৰ্তী নতুন দল নিযুক্তি নিদিয়া পৰ্যন্ত এই পদত আছিল।<ref>{{cite news |title=Odisha BJP appoints office bearers ahead of Shah visit |url=https://www.deccanherald.com/india/odisha-bjp-appoints-office-bearers-ahead-of-shah-visit-1243750.html |publisher=Deccan Herald |date=4 August 2023 }}</ref> == ব্যক্তিগত জীৱন == চৌধুৰীয়ে বিজু পাটনায়ক বিজ্ঞান আৰু শিক্ষা মহাবিদ্যালয়ৰপৰা শিক্ষা সমাপ্ত কৰে আৰু ৰামা দেৱী মহিলা বিশ্ববিদ্যালয়ৰপৰা বিজ্ঞানত স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে। তেওঁ মণিপাল উচ্চ শিক্ষা একাডেমীৰ (মণিপাল বিশ্ববিদ্যালয়) পৰা তথ্য প্ৰযুক্তি বিষয়ত স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী লাভ কৰিছিল।<ref>{{cite news |title=Devoted student |url=https://www.newindianexpress.com/education/edex/2013/Mar/11/devoted-student-457399.html |publisher=The New Indian Express |date=10 March 2013 }}</ref> ২০০৬ চনত তেওঁ ব্যৱসায়ী সন্দীপ মিশ্ৰৰ সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হৈছিল, কিন্তু ২০০৮ চনত তেওঁলোকৰ বিবাহ বিচ্ছেদ হয়।<ref>{{cite news |title=Actress files for divorce |url=https://www.telegraphindia.com/india/actress-files-for-divorce/cid/627439 |publisher=The Telegraph |date=16 January 2008 }}</ref> == তথ্যসূত্ৰ == <references /> ==বাহ্যিক সংযোগ== * {{IMDb name|3228732}} [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় অভিনেত্ৰী]] shqs7fkbw9r9rse1im9bfj6hju06ijf 0 134979 603097 597481 2026-04-26T22:24:45Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 603097 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = অমলা পল | image = Amala Paul at 60th South Filmfare Awards 2013 (cropped).jpg | caption = ২০১৩ চনত অমলা | birth_name = | birth_date = {{birth date and age|1991|10|26|df=yes}} | birth_place = আলুভা, [[কেৰালা]], [[ভাৰত]] | occupation = {{hlist|অভিনেত্ৰী|চলচ্চিত্ৰ প্ৰযোজক}} | years_active = ২০০৯–বৰ্তমান | spouse = {{marriage|এ এল বিজয়|2014|2017|reason=divorced}} <br> {{marriage|জগত দেশাই|2023}} | children = ১ }} '''অমলা পল''' (ইংৰাজী: Amala Paul; জন্ম: ২৬ অক্টোবৰ ১৯৯১) এগৰাকী [[ভাৰতীয়]] অভিনেত্ৰী আৰু প্ৰযোজক যিয়ে মূলতঃ [[তামিল]] আৰু [[মালয়ালম]] চলচ্চিত্ৰত কাম কৰে। ইয়াৰ উপৰি তেওঁ কিছুমান [[তেলুগু]] আৰু [[হিন্দী]] ছবিতো অভিনয় কৰিছে। তেওঁ [[তামিলনাডু]] ৰাজ্যিক চলচ্চিত্ৰ বঁটা, এটা ফিল্মফেয়াৰ বঁটা (দক্ষিণ) আৰু দুটাকৈ দক্ষিণ ভাৰতীয় আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা লাভ কৰিছে।<ref name="HBDAmala">{{cite web |last=K. |first=Janani |date=31 October 2020 |title=Amala Paul shares glimpse of jungle-themed birthday party. Watch video |url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/amala-paul-shares-glimpse-of-jungle-themed-birthday-party-watch-video-1736831-2020-10-31 |url-status=live |access-date=27 August 2021 |website=India Today |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20201031103423/https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/amala-paul-shares-glimpse-of-jungle-themed-birthday-party-watch-video-1736831-2020-10-31 |archive-date=31 October 2020}}</ref><ref name="star">{{cite web |author=Pillai, Sreedhar |date=7 December 2010 |title=Amala, Oviya's cut throat competition |access-date=7 January 2011 |url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2020-12-07/news-interviews/28230957_1_oviya-films-amala-paul |archive-date=13 July 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190713151218/https://timesofindia.indiatimes.com/?referral=PM |work=The Times of India |url-status=dead |archivedate=13 July 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190713151218/https://timesofindia.indiatimes.com/?referral=PM |deadurl=yes }}</ref><ref>{{Cite web |title=Amala Paul Net Worth [April 2024]: Know the Success of a South Indian Film Actress |url=http://www.5dariyanews.com/news/433397-amala-paul-net-worth |access-date=2024-04-20 |website=5 Dariya News}}</ref> অমলাই মালয়ালম ছবি ''নীলতামৰা'' (২০০৯) যোগে নিজৰ কেৰিয়াৰ আৰম্ভ কৰিছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ তামিল ছবি ''ময়না'' (২০১০)ত অভিনয় কৰে, যাৰ বাবে তেওঁ শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰীৰ [[তামিলনাডু]] ৰাজ্যিক চলচ্চিত্ৰ বঁটা লাভ কৰিবলৈ সক্ষম হয়।<ref>{{cite news |title=Tamil Nadu announces the State Film Awards for six consecutive years in surprise move. Here’s the complete list of winners |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/tamil/tamil-nadu-announces-the-state-film-awards-for-six-consecutive-years-in-surprise-movie-heres-the-complete-list-of-winners-4750350/ |date=2017-07-14}}</ref> তেওঁ ''ৰান বেবী ৰান'' (২০১২) আৰু ''অৰু ইণ্ডিয়ান প্ৰণয়কথা'' (২০১৩) ছবিত কৰা অভিনয়ৰ বাবে দুটাকৈ ছিইমা শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰীৰ বঁটা (মালয়ালম) লাভ কৰে। ইয়াৰ উপৰি তেওঁ ''ভেট্টি'' (২০১২), ''থালাইভা'' (২০১৩), ''ভেলাইলা পট্টধাৰী'' (২০১৪), ''হেব্বুলি'' (২০১৭), ''থিৰুট্টু পায়লে ২'' (২০১৭), ''ৰাতচাচন'' (২০১৮) আৰু ''দ্য গোট লাইফ'' (২০২৪)ৰ দৰে সফল ছবিত অভিনয় কৰিছে। ''মিলি'' (২০১৫) ছবিৰ নাম চৰিত্ৰত কৰা অভিনয়ে তেওঁক ফিল্মফেয়াৰ সমালোচকৰ শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰীৰ বঁটা (মালয়ালম) প্ৰদান কৰে।<ref>{{Cite web |title=Winners of the 63rd Britannia Filmfare Awards (South) |url=https://www.filmfare.com/news/winners-of-the-63rd-britannia-filmfare-awards-south-13996.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160702102328/http://www.filmfare.com/news/winners-of-the-63rd-britannia-filmfare-awards-south-13996.html |archive-date=2 July 2016 |access-date=14 May 2018 |website=filmfare.com}}</ref> == প্ৰাৰম্ভিক জীৱন == অমলা পলৰ জন্ম ১৯৯১ চনৰ ২৬ অক্টোবৰত কেৰালাৰ এৰ্নাকুলামত হৈছিল।<ref name="HBDAmala" /><ref>{{cite web |title=Happy Birthday Amala Paul: 10 pictures that prove she's the queen of Instagram moments! |url=https://www.news18.com/photogallery/movies/happy-birthday-amala-paul-10-pictures-that-prove-shes-the-queen-of-instagram-moments-6238177.html |access-date=26 October 2022 |website=News18 India}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.moviegist.in/article/amala-paul-al-vijay-engagement-brews-nbsp-controversy/70cafef6f4ab82ec47b407553ffd9d03/ |title=Amala Paul-AL Vijay engagement brews controversy! |author=Movie Gist Curation Team |work=Storygist |access-date=21 June 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150621131648/http://www.moviegist.in/article/amala-paul-al-vijay-engagement-brews-nbsp-controversy/70cafef6f4ab82ec47b407553ffd9d03/ |archive-date=21 June 2015 |url-status=dead |archivedate=21 June 2015 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150621131648/http://www.moviegist.in/article/amala-paul-al-vijay-engagement-brews-nbsp-controversy/70cafef6f4ab82ec47b407553ffd9d03/ |deadurl=yes }}</ref><ref>{{cite web |title=5 Successful mixed marriages in Indian cinema |url=http://www.astroulagam.com.my/KollywoodMasala/articledetails/tabid/4719/articleId/638/indiancinemamixedmarriages |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160819201944/http://www.astroulagam.com.my/KollywoodMasala/articledetails/tabid/4719/articleId/638/indiancinemamixedmarriages |archive-date=19 August 2016 |access-date=13 August 2016 |work=Astro Ulagam |archivedate=19 August 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160819201944/http://www.astroulagam.com.my/KollywoodMasala/articledetails/tabid/4719/articleId/638/indiancinemamixedmarriages |deadurl=yes }}</ref> তেওঁ পল ভাৰ্গিজ (মৃত্যু ২০১৭) আৰু এনিচ পলৰ সন্তান।<ref name=":0">{{cite web |date=2 April 2020 |title=Amala Paul pens emotional note on her father's death: Almost lost myself and my mom to depression |url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/amala-paul-pens-emotional-note-on-her-father-s-death-almost-lost-myself-and-my-mom-to-depression-1662453-2020-04-02 |url-status=live |access-date=27 August 2021 |website=India Today |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200409103734/https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/amala-paul-pens-emotional-note-on-her-father-s-death-almost-lost-myself-and-my-mom-to-depression-1662453-2020-04-02 |archive-date=9 April 2020}}</ref> অমলাৰ চলচ্চিত্ৰ জগতত প্ৰৱেশৰ পিছত তেওঁৰ ভাতৃ অভিজিত পলেও কেইখনমান ছবিত অভিনয় কৰিছিল। আলুভাৰ নিৰ্মলা হায়াৰ চেকেণ্ডাৰী স্কুলৰপৰা স্কুলীয়া শিক্ষা সম্পূৰ্ণ কৰাৰ পাছত তেওঁ চলচ্চিত্ৰত কেৰিয়াৰ আৰম্ভ কৰিবলৈ শিক্ষাৰপৰা বিৰতি লৈছিল। অৱশ্যে পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ ইংৰাজী বিষয়ত বি.এ. ডিগ্ৰী লাভ কৰিবলৈ ক'চিৰ ছেইণ্ট টেৰেছা কলেজত যোগদান কৰে।<ref name="rediffdt">{{cite web |author=Nadar, Ganesh |date=17 July 2011 |title='I don't want to be stuck with Mynaa ima |website=[[Rediff.com]] |access-date=17 July 2011 |url=http://www.rediff.com/movies/slide-show/slide-show-1-south-interview-with-amala-paul/20110715.htm |archive-date=18 July 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110718114630/http://www.rediff.com/movies/slide-show/slide-show-1-south-interview-with-amala-paul/20110715.htm |url-status=live}}</ref> অমলাৰ দেউতাকে তেওঁৰ অভিনয় জীৱনক লৈ তীব্ৰ বিৰোধিতা কৰিছিল যদিও ভাতৃয়ে তেওঁৰ ইচ্ছাক দৃঢ় সমৰ্থন কৰাত শেষত মান্তি হয়। অমলাই পিছত দাবী কৰিছিল যে তেওঁৰ মাজত কলাৰ গুণ পূৰ্বৰেপৰা আছিল। তেওঁ উল্লেখ কৰে যে তেওঁৰ মাতৃ এগৰাকী গায়িকা আছিল আৰু দেউতাকে কলেজত পঢ়ি থকা সময়ত থিয়েটাৰৰ সৈতে জড়িত আছিল।<ref name="allure">{{cite web |author=Chowdary, Sunita Y |date=5 November 2011 |title=Amala set to allure |work=[[The Hindu]] |access-date=17 January 2012 |url=http://www.thehindu.com/arts/cinema/article2600878.ece |archive-url=https://web.archive.org/web/20120115023138/http://www.thehindu.com/arts/cinema/article2600878.ece |archive-date=15 January 2012 |url-status=dead}}</ref> == ব্যক্তিগত জীৱন == পৰিচালক ছামীৰ অনুৰোধত অমলাই তেওঁৰ অভিনয় জগতৰ নাম 'অনখা'লৈ সলনি কৰিছিল, কাৰণ পৰিচালকগৰাকীয়ে যুক্তি দিছিল যে আন এগৰাকী অভিনেত্ৰী অমলা আক্কিনেনিয়ে ইতিমধ্যে এই নামটো জনপ্ৰিয় কৰি তুলিছে। অৱশ্যে ২০১১ চনত তেওঁৰ ছবি ''সিন্ধু সমাৱেলী''ৰ বিফলতাৰ পিছত তেওঁ পুনৰ নিজৰ আচল নামটোলৈ উভতি আহে, কাৰণ তেওঁ অনুভৱ কৰিছিল যে নতুন নামটোৱে তেওঁলৈ দুৰ্ভাগ্য কঢ়িয়াই আনিছে। তেওঁৰ ভাতৃ অভিজিত পলো এজন অভিনেতা আৰু তেওঁ কেইখনমান ছবিত সৰু চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছে। ২০১১ চনত যেতিয়া অমলাই ''দেৱ থিৰুমগল'' ছবিত কাম কৰি আছিল, তেতিয়া পৰিচালক এ এল বিজয়ৰ সৈতে তেওঁৰ প্ৰেমৰ সম্পৰ্ক থকাৰ কথা চৰ্চালৈ আহিছিল, যদিও তেওঁলোকে সেই সময়ত এই কথা অস্বীকাৰ কৰিছিল। ২০১৪ চনৰ ৭ জুনত ক'চিৰ আলুভাত বিজয়ৰ সৈতে তেওঁৰ আঙঠি পিন্ধোৱা পৰ্ব সম্পন্ন হয়। ২০১৪ চনৰ ১২ জুনত চেন্নাইৰ মেয়ৰ ৰামনাথন চেট্টিয়াৰ হলত এই দম্পতীটো বিবাহপাশত আবদ্ধ হয়। ২০১৬ চনত অমলা আৰু বিজয়ে বিবাহ বিচ্ছেদৰ বাবে আৱেদন কৰে। অমলাই অভিনয় জীৱন অব্যাহত ৰখাক লৈ তেওঁৰ শাহু-শাহুৰেকৰ সৈতে হোৱা মতানৈক্যই ইয়াৰ মূল কাৰণ আছিল বুলি জানিব পৰা গৈছে। ২০১৭ চনত তেওঁলোকৰ আনুষ্ঠানিকভাৱে বিবাহ বিচ্ছেদ হয়। ২০২৩ চনত তেওঁ ব্যৱসায়ী জগত দেশাইৰ সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হয়। ২০২৪ চনৰ ১১ জুনত তেওঁলোকৰ ইলাই নামৰ এজন পুত্ৰ সন্তান জন্ম হয়। ২০১৮ চনৰ জানুৱাৰী মাহত কৰ ফাঁকিৰ অভিযোগত অমলা গ্ৰেপ্তাৰ হৈছিল। ক্ৰাইম ব্ৰাঞ্চৰ এক তদন্তত ধৰা পৰিছিল যে তেওঁ ভুৱা নথি-পত্ৰ ব্যৱহাৰ কৰি পুডুচেৰীত নিজৰ বিলাসী গাড়ীখন পঞ্জীয়ন কৰিছিল। পিছলৈ ক্ষেত্ৰাধিকাৰ সম্পৰ্কীয় কাৰিকৰী কাৰণত এই গোচৰটো বন্ধ কৰি দিয়া হয়। ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== {{commons category|Amala Paul}} * {{IMDb name|id=3898762}} * {{Instagram|amalapaul}} [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় অভিনেত্ৰী]] q4wp78n8ld7jt3y8pt0hydt39ji6qso 0 135065 603042 593545 2026-04-26T17:17:58Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 603042 wikitext text/x-wiki '''ৰোহিনী চৌধুৰী''' (জন্ম ১৯৬৩) এগৰাকী ভাৰতীয় শিশু সাহিত্যিক আৰু সাহিত্য অনুবাদক। শিশুৰ বাবে তেওঁৰ প্ৰকাশিত লেখা হিন্দী আৰু ইংৰাজী দুয়োটা ভাষাতে ৰচনা কৰা হৈছে, আৰু ইয়াত অনুবাদ, উপন্যাস, চুটিগল্প, আৰু অ-কল্পকাহিনী আদি অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। হিন্দু ইয়ং ৱৰ্ল্ড গুডবুকছ নন-ফিকচন বঁটা আৰু নিউ ৰাইটাৰ গদ্য আৰু কবিতা প্ৰতিযোগিতা, ২০০১, ব্ৰিটেইনকে ধৰি তেওঁৰ শিশু গ্ৰন্থ আৰু চুটিগল্পসমূহ বঁটাৰ বাবে চৰ্টলিষ্ট কৰা হৈছে। এগৰাকী সাহিত্য অনুবাদক হিচাপে তেওঁ মূলতঃ হিন্দী (প্ৰাক-আধুনিক আৰু আধুনিক) আৰু ইংৰাজী ভাষাত কাম কৰে। ভাৰতীয় ভাষাৰ প্ৰথম আত্মজীৱনী বুলি গণ্য কৰা ১৭ শতিকাৰ ব্ৰজ ভাষাৰ গ্ৰন্থ ''অৰ্ধকথানক'' আধুনিক হিন্দী আৰু ইংৰাজীলৈ অনুবাদ কৰিছে। তেওঁৰ শেহতীয়া অনুবাদ হৈছে ২০১৯ চনৰ ডিচেম্বৰ মাহত পেংগুইন ইণ্ডিয়াই প্ৰকাশ কৰা তুলসীদাসৰ ৰামচৰিতমানস। প্ৰথম খণ্ডৰ এটা চমু উদ্ধৃতি ইয়াৰ পূৰ্বে প্ৰকাশকৰ অনুমতি সাপেক্ষে মডাৰ্ণ পয়েট্ৰি ইন ট্ৰেন্সলেচন, ছংছ অৱ দ্য শ্বেটাৰড থ্ৰ'ট, ২০১৭, নম্বৰ ১ নামৰ আলোচনীখনত প্ৰকাশ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web |title=Songs of the Shattered Throat, 2017, Number 1 |url=http://www.mptmagazine.com/product/no1-2017-songs-of-the-shattered-throat-164/ |website=Modern Poetry in Translation |url-access=subscription |accessdate=15 July 2017 }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web|title=Rohini Chowdhury - ZEE Jaipur Literature Festival|url=https://jaipurliteraturefestival.org/speaker/rohini-chowdhury|date=2013-09-17|website=jaipurliteraturefestival.org|language=en|access-date=2020-05-26}}</ref> ==জীৱনী== ১৯৬৩ চনত ভাৰতৰ কলিকতাত জন্মগ্ৰহণ কৰিছিল চৌধুৰীয়ে। লৰেটো হাউচৰ পৰা স্কুলীয়া শিক্ষা সমাপ্ত কৰি অৰ্থনীতি বিষয়ত বি এ (অনাৰ্ছ) ডিগ্ৰী লাভ কৰি কলিকতাৰ যাদৱপুৰ বিশ্ববিদ্যালয়ত যোগদান কৰে। ইয়াৰ পিছত তেওঁ আহমেদাবাদৰ ইণ্ডিয়ান ইনষ্টিটিউট অৱ মেনেজমেণ্টত ব্যৱসায়িক ডিগ্ৰী লাভ কৰাৰ সিদ্ধান্ত লয় আৰু তাৰ পৰাই ১৯৮৬ চনত পিজিডিএম ডিগ্ৰী লাভ কৰে। কেইবাবছৰ ধৰি বিজনেছ কনচালটিং আৰু ষ্ট্ৰেটেজিত কাম কৰাৰ পিছত তেওঁ এগৰাকী পূৰ্ণকালীন লেখিকা হৈ পৰে। ১৯৯৭ চনত তেওঁ লণ্ডনলৈ গুচি যায় আৰু বৰ্তমান তাত তেওঁ তেওঁৰ দুগৰাকী কন্যাৰ সৈতে বাস কৰে।<ref>{{cite web|title=Rohini Chowdhury - About Me|url=https://www.rohinichowdhury.com/about-me|last=|first=|date=|website=rohinichowdhury.com|archive-url=|archive-date=|accessdate=26 May 2020}}</ref><ref>{{Cite web|title=Rohini Chowdhury|url=https://www.amazon.co.uk/Rohini-Chowdhury/e/B0034P1XKE|website=www.amazon.co.uk|language=en-gb|access-date=2020-05-26}}</ref><ref>{{Cite book|last=Chowdhury, Rohini.|title=The three princes of Persia : children in world myth|date=2008|publisher=Puffin|isbn=978-0-14-333493-4|location=Delhi|oclc=260209851}}</ref><ref>{{Cite book|last=Chowdhury, Rohini|title=The garden of the Djinn|date=November 2014|isbn=978-81-291-2930-7|location=New Delhi|oclc=863633653}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:লেখিকা]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় সাহিত্যিক]] miv71vwr8lqubqob5aa9pou36e0p2ni 0 135108 602926 597342 2026-04-26T12:09:31Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 602926 wikitext text/x-wiki '''ৰত্না ইন্দ্ৰেশ্বৰী''' ([[ইংৰাজী]]: Ratna Indraswari; জন্ম: ২৪ এপ্ৰিল ১৯৪৯ – ২৮ মাৰ্চ ২০১১), যাৰ উপনাম আছিল '''''কুইন অৱ দ্য বিজ''''', এগৰাকী [[ইণ্ডোনেছিয়া]]ন কবি, লেখিকা আৰু মানৱ অধিকাৰ কৰ্মী আছিল। ১০ বছৰ বয়সৰপৰাই পক্ষাঘাতগ্ৰস্ত হোৱা ৰত্নাই তেওঁৰ জীৱনকালত ৪০০ৰো অধিক [[চুটিগল্প]] আৰু [[উপন্যাস]] ৰচনা কৰিছিল। ইয়াৰ ভিতৰত পাৰিপাৰ্শ্বিক সজাগতামূলক ''লেমাহ তাঞ্জুং'' (২০০৩) ৰ দৰে সামাজিক তথা সমালোচনামূলক সৃষ্টিও অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। ইণ্ডোনেছিয়াৰ নাৰীবাদী আৰু গণতান্ত্ৰিক আন্দোলনৰো তেওঁ এগৰাকী উল্লেখযোগ্য ব্যক্তি আছিল। তেওঁৰ কৰ্মৰাজিয়ে ঘাইকৈ চুটিগল্পৰ জৰিয়তে মহিলা চৰিত্ৰ, তেওঁলোকৰ যাত্ৰা আৰু ক্ষমতাৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিৰোধৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়ে। তেওঁৰ সাহিত্যক মৌখিক সাহিত্য বুলি বৰ্ণনা কৰা হয় কাৰণ তেওঁ নিজৰ সকলো ৰচনা মুখৰ মাতেৰে নিৰ্দেশ দি লিখাইছিল। == জীৱনী == === জন্ম আৰু শৈশৱ === ৰত্না ইন্দ্ৰেশ্বৰীৰ জন্ম ১৯৪৯ চনৰ ২৪ এপ্ৰিলত মালাঙত হৈছিল।<ref name=":0">{{Cite web |title=Artikel "Ratna Indraswari Ibrahim" – Ensiklopedia Sastra Indonesia |url=https://ensiklopedia.kemdikbud.go.id/sastra/artikel/Ratna_Indraswari_Ibrahim |access-date=22 July 2024 |website=ensiklopedia.kemdikbud.go.id |archive-date=19 July 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230719151856/https://ensiklopedia.kemdikbud.go.id/sastra/artikel/Ratna_Indraswari_Ibrahim |url-status=live |archivedate=19 July 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230719151856/https://ensiklopedia.kemdikbud.go.id/sastra/artikel/Ratna_Indraswari_Ibrahim |deadurl=yes }}</ref> তেওঁ পৰিয়ালৰ ছয়জন সন্তানৰ ভিতৰত আটাইতকৈ কনিষ্ঠ আছিল।<ref name=":1">{{Cite web |last=Pratama |first=Andika Yudhistira |date=10 July 2023 |title=Dari Kursi Roda, Ratna Indraswari Mengabarkan Realitas Sosial |url=https://tirto.id/dari-kursi-roda-ratna-indraswari-mengabarkan-realitas-sosial-gMMj |access-date=22 July 2024 |website=tirto.id |language=id |archive-date=15 July 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230715212134/https://tirto.id/dari-kursi-roda-ratna-indraswari-mengabarkan-realitas-sosial-gMMj |url-status=live }}</ref> তেওঁৰ পিতৃ-মাতৃ সালেহ ইব্ৰাহিম আৰু সিতি বিদাসৰী বিণ্টি আৰিফিন দুয়োজনেই মিনাংকাবাউ জনগোষ্ঠীৰ আছিল। মালাঙত বাস কৰিলেও সেই ঠাইখন মিনাংকাবাউ জনবসতিপূৰ্ণ নাছিল।<ref name=":0" /> পিতৃ সালেহ ইব্ৰাহিমে তেওঁক পঢ়া-শুনাৰ বাবে উৎসাহিত কৰিছিল<ref name=":2">{{Cite web |date=30 November 2010 |title=Keseharian Ratna Indraswari Ibrahim |url=https://www.bbc.com/indonesia/multimedia/2010/12/101130_fotoratnaibrahim |access-date=22 July 2024 |website=BBC News Indonesia |language=id |archive-date=17 December 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171217113259/http://www.bbc.com/indonesia/multimedia/2010/12/101130_fotoratnaibrahim |url-status=live }}</ref> আৰু তেওঁৰ বাবে বহুতো কিতাপৰ যোগান ধৰিছিল। ইয়াৰ জৰিয়তে সৰুৰেপৰাই তেওঁ সাহিত্যৰ সৈতে পৰিচিত হৈছিল।<ref name=":2" /> ১০ বছৰ বয়সত দীৰ্ঘদিনীয়া জ্বৰ আৰু ৰিকেট সম্পৰ্কীয় অসুস্থতাৰ বাবে তেওঁ টেট্ৰাপ্লেজিয়া ৰোগত আক্ৰান্ত হৈ পক্ষাঘাতগ্ৰস্ত হয়।<ref name=":1" /><ref name=":2" /> মালাঙৰ খ্ৰীষ্টিয়ান প্ৰাথমিক বিদ্যালয়, জুনিয়ৰ হাইস্কুল আৰু হাইস্কুলত পঢ়াৰ পিছত তেওঁ ব্ৰাউইজায়া বিশ্ববিদ্যালয়ৰ ব্যৱসায় প্ৰশাসন অনুষদত অধ্যয়ন আৰম্ভ কৰিছিল যদিও অতি সোনকালেই সেয়া ত্যাগ কৰে।<ref name=":0" /> === সাহিত্যিক জীৱন আৰু দায়বদ্ধতা === ১৯৭৪ চনত তেওঁ এগৰাকী সহায়কৰ সহায়ত লিখা-মেলা আৰম্ভ কৰে যিয়ে ৰত্নাই নিৰ্দেশ দিয়া কথাখিনি লিখি লৈছিল; এইদৰেই তেওঁ নিজৰ ৰচনাসমূহ সৃষ্টি কৰিবলৈ সক্ষম হৈছিল।<ref name=":0" /><ref name=":2" /> লিখিবলৈ নিৰ্দেশনা দিবলগীয়া হোৱা বাবে তেওঁ নিজৰ কামক "মৌখিক সাহিত্য" বুলি বৰ্ণনা কৰিছিল।<ref name=":2" /> এগৰাকী অত্যন্ত ফলপ্ৰসূ লেখিকা হিচাপে তেওঁ ১৯৭৪ চনৰপৰা প্ৰকাশ আৰম্ভ কৰিছিল আৰু মৃত্যুৰ আগমুহূৰ্তলৈকে তেওঁ লিখা-মেলা অব্যাহত ৰাখিছিল। তেওঁ বেছিভাগেই চুটিগল্প ৰচনা কৰিছিল যদিও উপন্যাস আৰু কবিতাও লিখিছিল।<ref name=":0" /><ref name=":2" /> অনুমান কৰা হয় যে ইন্দ্ৰেশ্বৰীয়ে অতি কমেও ৪০০টা বিভিন্ন সাহিত্যিক কৃতি সৃষ্টি কৰিছিল।<ref name=":2" /> কলাত্মক আৰু সাহিত্যিক কাৰ্যকলাপৰ সমান্তৰালভাৱে তেওঁ ১৯৭০ আৰু ১৯৮০ৰ দশকত ইণ্ডোনেছিয়াৰ বিভিন্ন সংগঠনত যোগদান কৰি মানৱ অধিকাৰ আন্দোলনৰ সৈতে জড়িত হৈ পৰে।<ref name=":0" /><ref name=":3">{{Cite web |last=Widianto |first=Eko |date=5 June 2024 |title=Tahlil dan Doa selama 40 Hari untuk mendiang Ratna Indraswari Ibrahim |url=https://www.terakota.id/tahlil-dan-doa-selama-40-hari-untuk-mendiang-ratna-indraswari-ibrahim/ |access-date=22 July 2024 |website=Terakota |language=id |archive-date=22 July 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240722102101/https://www.terakota.id/tahlil-dan-doa-selama-40-hari-untuk-mendiang-ratna-indraswari-ibrahim/ |url-status=live |archivedate=22 July 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240722102101/https://www.terakota.id/tahlil-dan-doa-selama-40-hari-untuk-mendiang-ratna-indraswari-ibrahim/ |deadurl=yes }}</ref> ১৯৮০ চনত তেওঁক বিকলাংগসকলৰ বাবে কাম কৰা ভক্তি নুৰানি এছ’চিয়েচনৰ সভাপতি হিচাপে নিযুক্তি দিয়া হয়।<ref name=":1" /> ২০০০ চনত তেওঁ কেন 'পায়ুং' এছ’চিয়েচনৰ গৱেষণা আৰু উন্নয়নৰ মুৰব্বী হয়।<ref name=":0" /> তেওঁৰ সক্ৰিয়তাই তেওঁক বিদেশলৈও লৈ গৈছিল। নাৰীবাদী আৰু মহিলাৰ অধিকাৰ সম্পৰ্কীয় সভাবোৰত (যেনে উইমেনছ কংগ্ৰেছ) অংশগ্ৰহণ কৰিবলৈ তেওঁ আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ আৰু চীন ভ্ৰমণ কৰিছিল।<ref name=":0" /> তেওঁ কেইবাটাও বঁটাও লাভ কৰিছিল, যাৰ ভিতৰত 'ফেমিনা' আলোচনীয়ে আগবঢ়োৱা এটা বঁটাও আছিল।<ref name=":1" /> গণতন্ত্ৰৰ প্ৰতি তেওঁৰ দায়বদ্ধতাৰ বাবে ইণ্ডোনেছিয়াৰ কৰ্তৃপক্ষই তেওঁৰ ওপৰত নজৰ ৰাখিছিল; ১৯৯৮ চনত ইণ্ডোনেছিয়াৰ দাঙ্গাৰ সময়ত লুকুাই থকা ব্যক্তিক বিচাৰি ইণ্ডোনেছিয়াৰ চোৰাংচোৱা সংস্থাই তেওঁৰ ঘৰত তালাচী চলাইছিল, অৱশ্যে তেওঁলোকে একো পোৱা নাছিল।<ref name=":1" /> কেতিয়াবা তেওঁক "ৰাটু লেবাহ" বুলিও মতা হৈছিল, যাৰ অৰ্থ হৈছে "মৌ-মাখিৰ ৰাণী।" <ref name=":3" /> ২০০৩ চনত তেওঁ ''লেমাহ তাঞ্জুং'' প্ৰকাশ কৰে, য’ত ইণ্ডোনেছিয়াৰ পৰিৱেশ ধ্বংস কৰা এক দুৰ্নীতিগ্ৰস্ত ৰিয়েল এষ্টেট প্ৰকল্পৰ বিষয়ে আলোচনা কৰা হৈছে।<ref name=":1" /> কিতাপখন প্ৰকাশ কৰাৰ আগতে তেওঁ নিজৰ শাৰীৰিক সীমাবদ্ধতা থকা সত্ত্বেও সেই প্ৰকল্পৰ বিৰুদ্ধে হোৱা প্ৰতিবাদত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref name=":1" /> তেওঁৰ শেষৰখন উপন্যাস ''১৯৯৮'', যিখন তেওঁৰ মৃত্যুৰ পূৰ্বে সম্পূৰ্ণ হৈছিল যদিও মৰণোত্তৰভাৱে প্ৰকাশ পাইছিল; ইয়াত ১৯৯৮ চনৰ দাঙ্গাৰ কথা পুনৰ উত্থাপন কৰা হৈছে।<ref name=":1" /><ref>{{Cite web |last=Kompasiana.com |date=14 April 2015 |title=Membaca Karya Ratna Indraswari Ibrahim di Malang |url=https://www.kompasiana.com/kurakurabiru/5535acbf6ea8346b1dda42df/membaca-karya-ratna-indraswari-ibrahim-di-malang |access-date=22 July 2024 |website=KOMPASIANA |language=id |archive-date=22 July 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240722102114/https://www.kompasiana.com/kurakurabiru/5535acbf6ea8346b1dda42df/membaca-karya-ratna-indraswari-ibrahim-di-malang |url-status=live }}</ref> ২০১১ চনৰ ২৮ মাৰ্চত ষ্ট্ৰোকৰ জটিলতাৰ বাবে ইন্দ্ৰেশ্বৰীৰ মৃত্যু হয়।<ref name=":1" /><ref>{{Cite web |title=JPNN |url=https://www.jpnn.com/news/obituari-ratna-indraswari-penulis-handal-yang-tak-menyerah-dengan-keterbatasannya |access-date=22 July 2024 |website=www.jpnn.com |language=id |archive-date=4 June 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180604180321/https://www.jpnn.com/news/obituari-ratna-indraswari-penulis-handal-yang-tak-menyerah-dengan-keterbatasannya |url-status=live }}</ref> == উত্তৰাধিকাৰ == ২০২০ চনৰ আৰম্ভণিতে ইণ্ডোনেছিয়াৰ কিছুমান বিদ্যালয়ত এই লেখিকাৰ ৰচনা পঢ়ুওৱা হৈছিল।<ref>{{Cite web |title=Santri Darul Ulum Pasuruan Baca Ratna Indraswari Ibrahim |url=https://www.nu.or.id/daerah/santri-darul-ulum-pasuruan-baca-ratna-indraswari-ibrahim-Sel7r |access-date=22 July 2024 |website=NU Online |language=id-id |archive-date=22 July 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240722102120/https://www.nu.or.id/daerah/santri-darul-ulum-pasuruan-baca-ratna-indraswari-ibrahim-Sel7r |url-status=live }}</ref> == বিশ্লেষণ == ৰত্নাৰ নাৰীবাদী দায়বদ্ধতা তেওঁৰ সাহিত্যত প্ৰতিফলিত হয়,<ref>{{Cite journal |last=Amin |first=Risma |date=20 February 2024 |title=Gender Analysis of "Lakon Di Kota Kecil": The Short Story Collection by Ratna Indraswari Ibrahim as a Feminist Literature Study of the Indonesian Moslem Writer's Literary Work |url=https://journal.ibrahimy.ac.id/index.php/JOEY/article/view/4339 |journal=JOEY: Journal of English Ibrahimy |language=en |volume=3 |issue=1 |pages=12–25 |doi=10.35316/joey.2024.v3i1.12-25 |doi-broken-date=12 July 2025 |issn=2828-2078 |access-date=22 July 2024 |archive-date=22 July 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240722102259/https://journal.ibrahimy.ac.id/index.php/JOEY/article/view/4339 |url-status=live |url-access=subscription }}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Yulianti |first1=Eka |last2=Sugerman |first2=Sugerman |last3=Suryaningsih |first3=Lili |date=31 August 2021 |title=Sikap Perempuan dalam Kumpulan Cerpen pada karya Ratna Indraswari Ibrahim dengan Kajian Feminisme dan Implementasinya dalam Pembelajaran sastra di SMA |url=http://www.journal.ainarapress.org/index.php/ainj/article/view/90 |journal=Ainara Journal (Jurnal Penelitian Dan PKM Bidang Ilmu Pendidikan) |language=en |volume=2 |issue=3 |pages=262–267 |doi=10.54371/ainj.v2i3.90 |issn=2746-7767 |access-date=22 July 2024 |archive-date=10 June 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240610115950/http://journal.ainarapress.org/index.php/ainj/article/view/90 |url-status=live |doi-access=free }}</ref> য’ত তেওঁ উল্লেখ কৰিছিল যে তেওঁ ভাৰ্জিনিয়া উল্ফৰদ্বাৰা অনুপ্ৰাণিত হৈছিল।<ref name=":2" /> তেওঁৰ কৰ্মৰাজিয়ে নাৰীৰ অৱস্থাৰ সমস্যাসমূহক আলোকপাত কৰাৰ লগতে সেইবোৰ অতিক্ৰম কৰাৰ উপায়ো পৰামৰ্শ দিবলৈ সক্ষম বুলি গণ্য কৰা হয়।<ref>{{Cite journal |last1=Fathoni |first1=Moh |last2=Almalachim |first2=Ainul Churria |date=12 December 2022 |title=The Problematic Representation of Women: An Analysis of Ratna Indraswari Ibrahim's Literary Text |url=https://annisa.uinkhas.ac.id/index.php/annisa/article/view/79 |journal=An-Nisa Journal of Gender Studies |language=en |volume=15 |issue=2 |pages=127–136 |doi=10.35719/annisa.v15i2.79 |issn=2654-4784 |access-date=22 July 2024 |archive-date=7 September 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230907212500/https://annisa.uinkhas.ac.id/index.php/annisa/article/view/79 |url-status=live |url-access=subscription |doi-access=free }}</ref> তেওঁৰ ৰচনাসমূহত নাৰীৰ ধৰ্মীয় বিশ্বাসৰ বিষয়টোও গৱেষকসকলৰ বাবে এক অধ্যয়নৰ বিষয়।<ref>{{Cite journal |last=Hw |first=Muhammad Rosyid |date=2 November 2021 |title=Religiusitas Perempuan dalam Cerpen-Cerpen Ratna Indraswari Ibrahim |url=https://madah.kemdikbud.go.id/index.php/madah/article/view/399 |journal=Madah: Jurnal Bahasa dan Sastra |language=en |volume=12 |issue=2 |pages=238–250–238–250 |doi=10.31503/madah.v12i2.399 |issn=2580-9717 |access-date=22 July 2024 |archive-date=28 July 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220728085108/https://madah.kemdikbud.go.id/index.php/madah/article/view/399 |url-status=live |doi-access=free |archivedate=28 July 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220728085108/https://madah.kemdikbud.go.id/index.php/madah/article/view/399 |deadurl=yes }}</ref><ref>{{Cite thesis |title=Reading the writings of contemporary Indonesian Muslim women writers: representation, identity and religion of Muslim women in Indonesian fictions |url=http://hdl.handle.net/1959.4/25498 |publisher=UNSW Sydney |date=2006 |degree=Thesis |language=English |first=Diah Ariani |last=Arimbi |hdl=1959.4/25498 |access-date=22 July 2024 |archive-date=22 July 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240722102755/https://unsworks.unsw.edu.au/handle/1959.4/25498 |url-status=live }}</ref> == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} [[শ্ৰেণী:ইণ্ডোনেছিয়ান নাৰীবাদী]] [[শ্ৰেণী:ঔপন্যাসিক]] [[শ্ৰেণী:গল্পকাৰ]] [[শ্ৰেণী:লেখিকা]] 9ztcrs4qn2i32he48bi9y9lc9hb6yre 0 135121 603147 597695 2026-04-27T05:25:04Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 0 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 603147 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = আন্না ফাৰিছ | image = Great Wolf Lodge Maryland Grand Opening (53011662158)~2.jpg | caption = ২০২৩ চনত ফাৰিছ | birth_date = {{birth date and age|1976|11|29}} | birth_place = বাল্টিমোৰ, মেৰিলেণ্ড, [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]] | birth_name = আন্না কে ফাৰিছ | education = ৱাশ্বিংটন বিশ্ববিদ্যালয় (বিএ) | occupation = অভিনেত্ৰী, ধেমেলীয়া অভিনেতা (comedian), পডকাষ্টাৰ, লেখিকা | years_active = ১৯৮৬–বৰ্তমান | spouse = {{ubl|বেন ইন্দ্ৰা (২০০৪–২০০৮; বিবাহ বিচ্ছেদ)|ক্ৰিছ প্ৰাট (২০০৯–২০১৮; বিবাহ বিচ্ছেদ)|মাইকেল বেৰেট (২০২১)}} | children = ১ }} '''আন্না কে ফাৰিছ'''<ref>{{cite web |title=Anna Faris Birth Name: Anna Kay Faris |url=https://www.tvguide.com/celebrities/anna-faris/3000383618/ |website=tvguide.com |publisher=TV Guide |access-date=July 3, 2025}}</ref> ([[ইংৰাজী]]: Anna Faris; জন্ম: ২৯ নৱেম্বৰ ১৯৭৬)<ref>{{cite news|url= https://www.upi.com/Top_News/2019/11/29/UPI-Almanac-for-Friday-Nov-29-2019/6411574957229/|title= UPI Almanac for Friday, Nov. 29, 2019|work= United Press International | date= November 29, 2019|access-date=January 11, 2020 |archive-date= December 24, 2019|archive-url= https://web.archive.org/web/20191224110508/https://www.upi.com/Top_News/2019/11/29/UPI-Almanac-for-Friday-Nov-29-2019/6411574957229//|url-status=live|quote=...actor Anna Faris in 1976 (age 43)}}</ref> এগৰাকী [[আমেৰিকা]]ন অভিনেত্ৰী আৰু ধেমেলীয়া অভিনেতা। তেওঁ বিশেষকৈ ''স্কেয়াৰী মুভি'' চলচ্চিত্ৰ শৃংখলাত (২০০০–বৰ্তমান) চিণ্ডি কেম্পবেলৰ মুখ্য চৰিত্ৰত কৰা অভিনয়ৰ জৰিয়তে জনপ্ৰিয়তা অৰ্জন কৰে। এগৰাকী মুখ্য অভিনেত্ৰী হিচাপে তেওঁৰ ছবিসমূহে বিশ্বজুৰি ১.৫ বিলিয়ন ডলাৰতকৈও অধিক উপাৰ্জন কৰিছে।<ref>https://www.the-numbers.com/person/46420401-Anna-Faris#tab=acting{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ফাৰিছৰ উল্লেখযোগ্য ছবিসমূহৰ ভিতৰত আছে ''মে'', ''দ্য হট চিক'' (উভয় ২০০২), ''লষ্ট ইন ট্ৰেন্সলেচন'' (২০০৩), ''ব্ৰোকবেক মাউণ্টেইন'', ''জাষ্ট ফ্ৰেণ্ডছ'' (উভয় ২০০৫), ''মাই ছুপাৰ এক্স-গাৰ্লফ্ৰেণ্ড'' (২০০৬), ''স্মাইলী ফেচ'' (২০০৭), ''দ্য হাউচ বানি'' (২০০৮), ''ৱাটছ ইয়ৰ নম্বৰ?'' (২০১১), ''দ্য ডিক্টেটৰ'' (২০১২), আৰু ''অভাৰবৰ্ড'' (২০১৮)। তেওঁ ''ক্লাউডী উইথ এ চান্স অৱ মিটবলছ'' (২০০৯–২০১৩) আৰু ''এলভিন এণ্ড দ্য চিপমাংকছ'' (২০০৯–২০১৫) চলচ্চিত্ৰ শৃংখলাত কণ্ঠদান (voice-over) কৰিছে। টেলিভিছনত ফাৰিছে এনবিচিৰ চিটকম ''ফ্ৰেণ্ডছ''ৰ (২০০৪) দশম তথা অন্তিম ঋতুত এৰিকাৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল আৰু চিপিএছৰ চিটকম ''মম''ত (২০১৩–২০২০) ক্ৰীষ্টি প্লাংকেটৰ মুখ্য চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল। অভিনয়ৰ বাহিৰে তেওঁ ''আনকোৱালিফাইড'' (২০১৫–২০২৩) নামৰ এটা পৰামৰ্শমূলক পডকাষ্ট সৃষ্টি আৰু পৰিচালনা কৰিছিল। তেওঁ ২০১৭ চনত একে নামেৰে এখন স্মৃতিগ্ৰন্থ লিখিছিল, যিখন ''নিউয়ৰ্ক টাইমছ''ৰ বেষ্ট চেলাৰ হিচাপে পৰিগণিত হৈছিল। == প্ৰাৰম্ভিক জীৱন == মেৰিলেণ্ডৰ বাল্টিমোৰত ফাৰিছৰ জন্ম হৈছিল। তেওঁ সমাজতত্ত্বৰ অধ্যাপক জেক ফাৰিছ আৰু বিশেষ শিক্ষাৰ শিক্ষয়িত্ৰী কাৰেন ফাৰিছৰ দ্বিতীয় সন্তান আছিল।<ref name=people /> ৱাশ্বিংটনৰ ছিয়েটলৰ নিবাসী তেওঁৰ পিতৃ-মাতৃয়ে বাল্টিমোৰত বসবাস কৰিছিল কাৰণ তেওঁৰ পিতৃয়ে টাওচন বিশ্ববিদ্যালয়ত অধ্যাপক পদ গ্ৰহণ কৰিছিল। ফাৰিছৰ ছয় বছৰ বয়সত তেওঁলোকৰ পৰিয়ালটো ৱাশ্বিংটনৰ এডমণ্ডচলৈ স্থানান্তৰিত হয়।<ref name=krug>{{Cite news| url = http://seattletimes.nwsource.com/html/entertainment/2002943211_faris21.html | title = Edmonds actress having fun with "Scary" movies, growing career | work=[[The Seattle Times]] | first = Kurt Anthony | last = Krug | date = April 21, 2006| archive-date=June 28, 2011 |url-status = live| archive-url= https://web.archive.org/web/20110628182432/http://seattletimes.nwsource.com/html/entertainment/2002943211_faris21.html}}</ref> তেওঁৰ পিতৃয়ে ৱাশ্বিংটন বিশ্ববিদ্যালয়ত অভ্যন্তৰীণ যোগাযোগ বিভাগৰ উপ-সভাপতি হিচাপে কাম কৰিছিল,<ref name=people /> আৰু পিছলৈ ৱাশ্বিংটন বায়’টেকন’লজী এণ্ড বায়’মেডিকেল এছ’চিয়েচনৰ নেতৃত্ব দিছিল।<ref name=people>{{Cite news|url=http://www.people.com/people/archive/article/0,,20134940,00.html |title=Scream Queen |work=People |first=Jennifer |last=Wulff |date=July 23, 2001 |access-date=December 30, 2016 |url-status = dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160303190552/http://www.people.com/people/archive/article/0%2C%2C20134940%2C00.html |archive-date=March 3, 2016 }}</ref><ref name="af1">{{Cite news|url=http://www.bizjournals.com/seattle/stories/2008/09/01/tidbits4.html |title=Anna Faris portrays an exiled Playboy playmate in the new movie, "The House Bunny" |work=Puget Sound Business Journal |first=Patti |last=Payne |date=August 31, 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120503172843/http://www.bizjournals.com/seattle/stories/2008/09/01/tidbits4.html?page=all |archive-date=May 3, 2012 |url-status = live}}</ref> আনহাতে তেওঁৰ মাতৃয়ে এডমণ্ডচৰ চিভিউ এলিমেণ্টৰী স্কুলত শিক্ষকতা কৰিছিল।<ref name=krug /> ফাৰিছৰ এজন জ্যেষ্ঠ ভাতৃ ৰবাৰ্ট আছে, যিগৰাকী কেলিফৰ্ণিয়া বিশ্ববিদ্যালয়, ডেভিছৰ সমাজতত্ত্বৰ অধ্যাপক।<ref name="af1" /><ref>{{cite web|author=2:00–4:00pm |url=http://sociology.ucdavis.edu/people/rwfaris |title=Robert W Faris — People in the Division of Social Sciences at UC Davis |publisher=Sociology.ucdavis.edu |access-date=May 11, 2018}}</ref> সাক্ষাৎকাৰত ফাৰিছে তেওঁৰ পিতৃ-মাতৃক "উগ্ৰ উদাৰবাদী" (ultra liberal) বুলি অভিহিত কৰিছে আৰু কৈছে যে তেওঁ আৰু তেওঁৰ ভাতৃক এটা অধৰ্মীয় কিন্তু "অতি ৰক্ষণশীল" আৰু পৰম্পৰাগত পৰিৱেশত ডাঙৰ-দীঘল কৰা হৈছিল।<ref name="people" /> ছয় বছৰ বয়সত তেওঁৰ পিতৃ-মাতৃয়ে তেওঁক শিশুৰ বাবে এখন থিয়েটাৰ ক্লাছত ভৰ্তি কৰি দিছিল। তেওঁ নাটক চাই ভাল পাইছিল আৰু শোৱা কোঠাতে চুবুৰীয়া বন্ধুৰ সৈতে নাটকৰ আখৰা কৰিছিল। তেওঁ সাক্ষাৎকাৰত জনাইছে যে সৰু কালত তেওঁ প্ৰায়ে নিজৰ দাঁতৰ 'ৰি টেইনাৰটোৱে' (retainer) কথা কোৱা বুলি কল্পনা কৰিছিল আৰু আইনাৰ আগত থিয় হৈ বিভিন্ন টক-শ্ব’ত অংশ লোৱাৰ ভাও ধৰিছিল।<ref name="people" /><ref>{{cite web|url=http://blog.sfgate.com/dailydish/2013/10/25/anna-faris-childhood-best-friend-was-her-retainer/ |title=The childhood best friend of Anna Faris was her retainer |series=The Daily Dish |work=SF Gate |date=October 25, 2013 |access-date=January 30, 2016 |url-status = live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160305035507/http://blog.sfgate.com/dailydish/2013/10/25/anna-faris-childhood-best-friend-was-her-retainer/ |archive-date=March 5, 2016 }}</ref> ফাৰিছে এডমণ্ডচ উডৱে হাইস্কুলত অধ্যয়ন কৰিছিল। পঢ়ি থকা সময়ছোৱাতে তেওঁ ছিয়েটলৰ থিয়েটাৰ কোম্পানী আৰু ৰাষ্ট্ৰীয় ৰেডিঅ’ নাটকবোৰত অভিনয় কৰিছিল। তেওঁ ১৯৯৪ চনত স্কুলীয়া শিক্ষা সমাপ্ত কৰে।<ref name="people" /> ইয়াৰ পিছত তেওঁ ৱাশ্বিংটন বিশ্ববিদ্যালয়ত ভৰ্তি হয় আৰু ১৯৯৯ চনত ইংৰাজী সাহিত্যত স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে।<ref name="krug" /> অভিনয়ৰ প্ৰতি ভালপোৱা থকা সত্ত্বেও তেওঁ স্বীকাৰ কৰিছিল যে তেওঁ কেতিয়াও এগৰাকী চিনেমা তাৰকা হোৱাৰ কথা ভবা নাছিল আৰু কেৱল হাত খৰচৰ বাবেহে অভিনয় কৰিছিল। তেওঁৰ আচল সপোন আছিল এখন উপন্যাস লিখা।<ref name="people" /><ref name="LAFaris">{{cite news|author=Arnold, Shayna Rose |url=http://www.lamag.com/lastory/anna-faris/ |title=Anna Faris – Los Angeles Magazine |newspaper=Los Angeles Magazine |publisher=Lamag.com |date=September 23, 2013 |access-date=January 30, 2016 |url-status = live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304113148/http://www.lamag.com/lastory/anna-faris/ |archive-date=March 4, 2016 }}</ref> কলেজ শেষ কৰি তেওঁ লণ্ডনলৈ যোৱাৰ কথা আছিল য’ত এটা বিজ্ঞাপন এজেন্সীত তেওঁৰ বাবে কাম ঠিক হৈ আছিল। কিন্তু শেষ মুহূৰ্তত তেওঁ লছ এঞ্জেলছলৈ যোৱাৰ সিদ্ধান্ত লয় আৰু অভিনয়ক কেৰিয়াৰ হিচাপে লোৱাৰ কথা ভাবে। ইয়াৰ অলপ পাছতে তেওঁ ''স্কেয়াৰী মুভি''ত মুখ্য চৰিত্ৰত অভিনয়ৰ সুযোগ পায়।<ref name="LAFaris" /> == কৰ্মজীৱন == === আৰম্ভণিৰ অভিনয় (১৯৮৬–১৯৯৯) === সৰুৰেপৰাই পিতৃ-মাতৃৰ উৎসাহত অভিনয়ৰ দিশত আগবঢ়া ফাৰিছে ন বছৰ বয়সত ছিয়েটল ৰিপাৰ্টৰী থিয়েটাৰত আৰ্থাৰ মিলাৰৰ নাটক ''ডেঞ্জাৰ: মেম’ৰী! ''ত তিনিমাহ ধৰি অভিনয় কৰি প্ৰথম পেছাদাৰী প্ৰদৰ্শন আগবঢ়াইছিল।<ref name="NYer2011">{{Cite magazine|last1=Friend|first1=Tad|author-link=Tad Friend|date=April 11, 2011|title=Funny Like a Guy: Anna Faris and Hollywood's woman problem|url=https://www.newyorker.com|url-status=live|magazine=The New Yorker|pages=52–61|archive-url=https://web.archive.org|archive-date=July 23, 2015|access-date=September 17, 2011}}</ref> সেই চৰিত্ৰটোৰ বাবে তেওঁ ২৫০ মাৰ্কিন ডলাৰ লাভ কৰিছিল। তাৰ পিছত তেওঁ ৱাশ্বিংটনৰ ভিলেজ থিয়েটাৰত ''টু কিল এ মকিংবাৰ্ড'' নাটকত স্কাউট, ''হেইডি''ত নামটোৰ চৰিত্ৰ আৰু ''আৱাৰ টাউন''ত ৰেবেকাৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল। সেই সময়ছোৱাত তেওঁ ''ৰেইন'', ''চাম ফিশ্ব'', ''নো এলিফেণ্টছ'' আৰু ''লাইফ আণ্ডাৰ ৱাটাৰ'' আদি নাটকত অংশ লৈছিল।<ref>{{cite web | title=Anna Faris biography| website=Tribute | date=November 29, 1976 | url=https://www.tribute.ca | access-date=April 3, 2023}}</ref> হাইস্কুলত পঢ়ি থকা সময়ত ফাৰিছে এটা ফ্ৰোজেন দৈৰ ব্ৰেণ্ডৰ টেলিভিছন বিজ্ঞাপনত আৰু ৰেড ৰবিনৰ বাবে এটা প্ৰশিক্ষণ ভিডিঅ’ত অভিনয় কৰিছিল। ১৯৯৬ চনত ৱাশ্বিংটন বিশ্ববিদ্যালয়ত পঢ়ি থকা সময়ত তেওঁ মাইক্ৰ’চফ্টৰ এমএছএন ২.০ অনলাইন সেৱাৰ বাবে নিৰ্মিত এক ইণ্টাৰেক্টিভ চিডি-ৰম প্ৰচাৰমূলক ভিডিঅ’ ''এমএছএন প্ৰিভিউ''ত অংশ লৈছিল।<ref name="backrow">{{cite web|last=Warder|first=Robin|url=https://www.the-back-row.com|title=Before They Were Stars: Anna Faris in an MSN 2.0 CD-ROM Demo|date=July 30, 2012|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301125536/https://www.the-back-row.com|archive-date=March 1, 2021|publisher=The Back Row}}</ref> ফাৰিছে টিভি ছবি ''ডিচেপচন: এ মাদাৰ্ছ চিক্ৰেট'' আৰু স্বতন্ত্ৰ ড্ৰামা ছবি ''এডেন''ত চুটি চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল। কলেজীয়া শিক্ষা শেষ কৰাৰ পাছত ১৯৯৯ চনত তেওঁৰ প্ৰথম ডাঙৰ ছবি আছিল স্বতন্ত্ৰ শ্লেচাৰ ছবি ''লাভৰ্ছ লেন'', য’ত তেওঁ এগৰাকী চিয়াৰলিডাৰৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল।{{Sfn|Harper|2004|p=123}} এই বি-মুভিখন প্ৰত্যক্ষভাৱে ডিভিডি যোগে মুক্তি পাইছিল। সমালোচকৰ সঁহাৰি মিশ্ৰিত আছিল যদিও ফাৰিছৰ অভিনয়ে প্ৰথমবাৰৰ বাবে লেখকসকলৰ মনোযোগ আকৰ্ষণ কৰিছিল।<ref>{{cite web|url=http://www.efilmcritic.com |title=Movie Review – Lovers Lane |author=Nieporent, Ben |work=eFilmCritic |url-status = live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150708033805/http://www.efilmcritic.com |archive-date=July 8, 2015 }}</ref> === ''স্কেয়াৰী মুভি''ৰ জৰিয়তে সফলতা (২০০০–২০০৬) === ২০০০ চনত ফাৰিছে হৰৰ-কমেডী পেৰডী ছবি ''স্কেয়াৰী মুভি''ত চিণ্ডি কেম্পবেলৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰি জনপ্ৰিয়তা লাভ কৰে।<ref>{{cite journal|journal=Spin|title=Teen Dream Scream Queen|date=June 2000|page=71|first=Marc|last=Spitz|url=https://books.google.com/books?id=6N0JSkTI3j4C&q=anna+faris&pg=PA71}}</ref> পূৰ্বে থিয়েটাৰ আৰু কম বাজেটৰ ছবিত সৰু চৰিত্ৰত অভিনয় কৰা ফাৰিছৰ বাবে ই আছিল প্ৰথমখন মুখ্য চৰিত্ৰৰ ছবি। ২০০৯ চনত তেওঁ যুক্তৰাজ্যৰ ''দ্য গাৰ্ডিয়ান''ক জনাইছিল যে এই ছবিখন তেওঁৰ বাবে এক সুন্দৰ প্ৰশিক্ষণ স্থল আছিল।<ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/film/2009/apr/18/anna-faris-observe-and-report |title=Anne Billson meets Anna Faris, star of Observe And Report |first=Anne |last=Billson |newspaper=The Guardian |date=April 17, 2009 }}</ref> ''স্কেয়াৰী মুভি'' ব্যাৱসায়িকভাৱে অতি সফল হয় আৰু বিশ্বজুৰি ২৭৮ নিযুত ডলাৰ উপাৰ্জন কৰে।<ref>{{cite web|url=https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=scarymovie.htm |title=Scary Movie (2000) |website=Box Office Mojo}}</ref> এই অভিনয়ৰ বাবে তেওঁ ২০০১ চনৰ এমটিভি মুভি এৱাৰ্ডছত দুটা মনোনয়ন লাভ কৰিছিল। ইয়াৰ পিছত ২০০১ চনৰ ৪ জুলাইত মুক্তি পোৱা ''স্কেয়াৰী মুভি ২''তো তেওঁ পুনৰ অভিনয় কৰে। তেওঁৰ পৰৱৰ্তী ছবি আছিল স্বতন্ত্ৰ ছাইক’লজিকেল থ্ৰিলাৰ ''মে'' (২০০২)।<ref>{{cite web|url=https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=may.htm |title=May (2003) |work=Box Office Mojo}}</ref> সমালোচকসকলে ছবিখনত ফাৰিছৰ উৎসাহী অভিনয়ৰ প্ৰশংসা কৰে।<ref>{{cite web |author=Michael Mackenzie, The Digital Fix |url=http://film.thedigitalfix.com/content/id/59039/may.html |title=Film @ The Digital Fix – May |publisher=Film.thedigitalfix.com |access-date=2026-03-25 |archivedate=2015-07-15 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150715212329/http://film.thedigitalfix.com/content/id/59039/may.html |deadurl=yes }}</ref> পাছলৈ ২০০২ চনত তেওঁ ৰব স্নাইডাৰ আৰু ৰেচেল মেকঅ্যাডামছৰ সৈতে কমেডী ছবি ''দ্য হট চিক''ত অভিনয় কৰে। এই ছবিখনে বিশ্বজুৰি ৫৪ নিযুত ডলাৰ উপাৰ্জন কৰিছিল।<ref>{{cite web|title=The Hot Chick (2002)|url=https://boxofficemojo.com/movies/?id=hotchick.htm|work=Box Office Mojo}}</ref> ২০০৩ চনত ফাৰিছে চফিয়া কপালৰ ড্ৰামা ছবি ''লষ্ট ইন ট্ৰেন্সলেচন''ত বিল মাৰে আৰু স্কাৰলেট জোহানছনৰ বিপৰীতে এগৰাকী বহিৰ্মুখী অভিনেত্ৰীৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰে।<ref name=avclub>{{cite news|url=https://www.avclub.com/anna-faris-1798216194 | title= Interview: Anna Faris| newspaper=The A.V. Club| date=April 7, 2009}}</ref> তেওঁ এই অভিজ্ঞতাক জীৱনৰ অন্যতম শ্ৰেষ্ঠ অভিজ্ঞতা বুলি অভিহিত কৰিছিল।<ref>{{cite magazine|author=Account |url=http://www.contactmusic.com/anna-faris/news/anna-faris-reaps-benefits-of-lost-in-translation-role |title=Anna Faris Reaps Benefits Of Lost In Translation Role |magazine=Contactmusic.com}}</ref> ৪ নিযুত ডলাৰ বাজেটৰ ছবিখনে বিশ্বজুৰি ১১৯.৭ নিযুত ডলাৰ উপাৰ্জন কৰে।<ref>{{cite web | url=https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=lostintranslation.htm |title = Lost in Translation (2003) – Box Office Mojo}}</ref> ২০০৩ চনত তেওঁ তৃতীয়বাৰৰ বাবে ''স্কেয়াৰী মুভি ৩''ত চিণ্ডি কেম্পবেলৰ চৰিত্ৰ ৰূপায়ণ কৰে।<ref>{{cite magazine|magazine=Billboard|title=Top DVD Sales|page=37|url=https://books.google.com/books?id=vxIEAAAAMBAJ&q=anna+faris&pg=PA37|date=June 5, 2004}}</ref> ২০০৪ চনত ফাৰিছে চিটকম ''ফ্ৰেণ্ডছ''ৰ অন্তিম ঋতুত এৰিকাৰ আৱৰ্তক চৰিত্ৰত অভিনয় কৰে।<ref name="info">{{cite web|title=Anna Faris |url=http://www.cbs.com/shows/mom/cast/214704/ |publisher=CBS |work=Mom Cast}}</ref> সেই বছৰৰে গ্ৰীষ্মকালত তেওঁ এং লীৰ ছবি ''ব্ৰোকবেক মাউণ্টেইন''ত (২০০৫) এটা সৰু চৰিত্ৰত অভিনয় কৰে। এই ছবিখনৰ বাবে তেওঁ সতীৰ্থসকলৰ সৈতে স্ক্ৰীণ এক্টৰ্ছ গিল্ড বঁটাৰ মনোনয়ন লাভ কৰিছিল। ২০০৫ চনত ফাৰিছে ৰিয়ান ৰেনল্ডছৰ সৈতে ''ৱেইটিং...'' আৰু ''জাষ্ট ফ্ৰেণ্ডছ'' নামৰ দুখন কমেডী ছবিত অভিনয় কৰে। ''ৱেইটিং...'' আছিল এখন স্বতন্ত্ৰ নিৰ্মাণ য’ত ৰেষ্টুৰেণ্টৰ কৰ্মচাৰীসকলে একঘেয়ামি আমনি আৰু প্ৰাপ্তবয়স্ক জীৱনৰপৰা হাত সাৰিবলৈ কৰা ধেমালিৰ ওপৰত আধাৰিত আছিল। ৩ নিযুত মাৰ্কিন ডলাৰ বাজেটৰ এই ছবিখনে ১৮.৬ নিযুত ডলাৰ উপাৰ্জন কৰিছিল,<ref>{{cite web|url=https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=waiting.htm |title=Waiting... (2005) |website=Box Office Mojo |date=November 17, 2005 |access-date=May 11, 2018}}</ref> কিন্তু এজন সমালোচকে অনুভৱ কৰিছিল যে পৰিচালকে ফাৰিছ আৰু ৰেনল্ডছৰ দৰে অভিনেতাৰ প্ৰতিভাক ইয়াত সঠিকভাৱে ব্যৱহাৰ কৰিব নোৱাৰিলে।<ref>{{cite web|url=http://www.viewlondon.co.uk/films/waiting-film-review-15617.html |title=Waiting Film Review – Waiting Film Pictures, Waiting Film Trailer |publisher=Viewlondon.co.uk |date=May 17, 2006 |access-date=May 11, 2018}}</ref> ''জাষ্ট ফ্ৰেণ্ডছ''ত ফাৰিছে এগৰাকী উদীয়মান আৰু আত্মকেন্দ্ৰিক পপ গায়িকা সামান্থা জেমছৰ চৰিত্ৰ ৰূপায়ণ কৰিছিল।<ref>{{cite web|url=https://www.rottentomatoes.com/m/just_friends/ |title=Just Friends |date=November 23, 2005 |website=Rotten Tomatoes}}</ref> এই ছবিখনে বিশ্বজুৰি ৫০.৯ নিযুত মাৰ্কিন ডলাৰ উপাৰ্জন কৰিছিল,<ref>{{cite web|url=https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=justfriends.htm |title=Just Friends (2005) |website=Box Office Mojo |date=February 9, 2006 |access-date=May 11, 2018}}</ref> আৰু ইয়াৰ বাবে ফাৰিছে এটা এমটিভি মুভি এৱাৰ্ড আৰু দুটা টিন চয়েছ এৱাৰ্ডৰ মনোনয়ন লাভ কৰিছিল।<ref>{{cite web |author=Carroll, Larry |url=http://www.mtv.com/news/1529112/alba-carell-crashers-virgin-big-nominees-for-mtv-movie-awards/ |title=Alba, Carell, 'Crashers,' 'Virgin' Big Nominees For MTV Movie Awards |publisher=MTV |date=April 20, 2006 |access-date=January 30, 2016 |archivedate=July 4, 2017 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170704195105/http://www.mtv.com/news/1529112/alba-carell-crashers-virgin-big-nominees-for-mtv-movie-awards/ |deadurl=yes }}</ref> ২০০৬ চনৰ ১৪ এপ্ৰিলত মুক্তি পোৱা ''স্কেয়াৰী মুভি ৪''ত ফাৰিছে চতুৰ্থবাৰৰ বাবে চিণ্ডি কেম্পবেলৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰে।<ref>{{cite web |first=Andrew |last=Contrada |title=Anna Faris Passes on 'Scary Movie 5' |url=https://screenrant.com/anna-faris-scary-movie-5-contr-170031/ |access-date=February 28, 2023 |website=Screen Rant |date=May 8, 2012 }}</ref> ২০০৬ চনত তেওঁ ইভান ৰেইটমেনৰ ৰোমাণ্টিক কমেডী ছবি ''মাই ছুপাৰ এক্স-গাৰ্লফ্ৰেণ্ড''ত উমা থাৰমেন আৰু লুক ৱিলছনৰ বিপৰীতে হান্নাহৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰে। যদিও ছবিখনে মিশ্ৰিত সঁহাৰি পাইছিল,<ref>{{cite web | url=https://www.rottentomatoes.com/m/my_super_ex_girlfriend/ |title = My Super Ex-Girlfriend (2006)|website = Rotten Tomatoes}}</ref> ই বিশ্বজুৰি ৬১ নিযুত মাৰ্কিন ডলাৰ উপাৰ্জন কৰিছিল।<ref>{{cite web | url=https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=superexgirlfriend.htm |title = My Super Ex-Girlfriend (2006) – Box Office Mojo}}</ref> এই ছবিখনৰ বাবে ফাৰিছ আৰু থাৰমেন দুয়োৱে 'শ্ৰেষ্ঠ যুঁজ' (Best Fight) শিতানত এমটিভি মুভি এৱাৰ্ডৰ মনোনয়ন লাভ কৰিছিল।<ref>{{cite web |author=Carroll, Larry |url=http://www.mtv.com/news/1558337/mtv-movie-awards-nominees-pirates-spartans-and-that-crazy-kazakh/ |title=Movie Awards Nominees: Pirates, Spartans — And That Crazy Kazakh |publisher=MTV |date=April 30, 2007 |access-date=January 30, 2016 |archivedate=March 3, 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160303122227/http://www.mtv.com/news/1558337/mtv-movie-awards-nominees-pirates-spartans-and-that-crazy-kazakh/ |deadurl=yes }}</ref> === ধাৰাবাহিক হাস্যৰসাত্মক চৰিত্ৰসমূহ (২০০৭–২০১২) === [[File:Annafaris07 cropped.jpg|thumb|২০০৭ চনৰ জানুৱাৰীত ফাৰিছ]] গ্ৰেগ আৰাকিৰ স্বতন্ত্ৰ কমেডী ছবি ''স্মাইলী ফেচ''ত (২০০৭) ফাৰিছে জে'ন এফ নামৰ এগৰাকী যুৱতীৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল।<ref>{{cite web|url=http://www.mtv.com|title='Smiley Face' Turns Into A Frown: Anna Faris Comedy Going Straight To DVD|work=MTV News}}</ref> ছবিখন চানডেন্স ফিল্ম ফেষ্টিভেলত প্ৰদৰ্শিত হৈছিল।<ref>{{cite magazine|url=https://www.ew.com|title=Sundance Diary: Sharing a Rocky Mountain high with Anna Faris|first=Whitney|last=Pastorek|magazine=Entertainment Weekly|date=January 29, 2007}}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> সমালোচকসকলে তেওঁৰ অভিনয়ৰ উচ্চ প্ৰশংসা কৰিছিল আৰু এই ছবিয়ে তেওঁক ''হাই টাইমছ'' আলোচনীৰফালৰপৰা "ষ্টনৰ এৱাৰ্ডছ"ত শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰীৰ সন্মান প্ৰদান কৰিছিল।<ref>{{cite web |url=http://www.celebstoner.com |title=Seth Rogen is Stoner of the Year |publisher=Celebstoner.com}}</ref> বেছিভাগ সমালোচকৰে মতে এয়া তেওঁৰ অন্যতম শ্ৰেষ্ঠ ছবি আছিল।<ref>{{cite web |date=December 26, 2007 |title="I'm Really Stoned, Sorry": Gregg Araki's Smiley Face |url=https://www.slantmagazine.com |work=Slant Magazine}}</ref> ইয়াৰ পিছত তেওঁ ডায়েন কিটন আৰু জন হেডাৰৰ বিপৰীতে স্বতন্ত্ৰ ছবি ''মামাছ বয়''ত এজনী উচ্চাকাংক্ষী গায়িকাৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰে।<ref>{{cite web|url=https://www.boxofficemojo.com|title=Mama's Boy |website=Box Office Mojo}}</ref> ২০০৮ চনত ফাৰিছে ''দ্য হাউচ বানি'' ছবিখনৰ প্ৰযোজনা কৰাৰ লগতে ইয়াত শ্বেলী নামৰ এগৰাকী প্ৰাক্তন 'প্লেবয় বানি'ৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰে।<ref>{{cite web|url=https://www.timeout.com|title=The House Bunny|date=July 10, 2008|work=Time Out London}}</ref> যদিও ছবিখনে মিশ্ৰিত সঁহাৰি পাইছিল, তথাপি ফাৰিছৰ অভিনয় সকলোৱে পছন্দ কৰিছিল।<ref>{{cite web|url=https://www.rottentomatoes.com|title=The House Bunny|date=August 22, 2008|website=Rotten Tomatoes}}</ref> ছবিখনে বিশ্বজুৰি ৭০ নিযুত ডলাৰ উপাৰ্জন কৰিছিল।<ref>{{cite web|url=https://www.boxofficemojo.com|title=The House Bunny (2008) |website=Box Office Mojo}}</ref> ২০০৯ চনত ফাৰিছৰ প্ৰথমখন ছবি আছিল ব্ৰিটিছ বৈজ্ঞানিক কল্পকাহিনীমূলক কমেডী ''ফ্ৰিকুৱেণ্টলী আস্কড কুৱেশ্বনছ এবাউট টাইম ট্ৰেভেল''। ইয়াত তেওঁ ভৱিষ্যতৰপৰা অহা কেছি নামৰ এগৰাকী যুৱতীৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল। ''দ্যা গাৰ্ডিয়ান''-এ তেওঁৰ এই উপস্থিতিৰ বিষয়ে এটা "বিমোৰত পেলোৱা কেমিঅ’" বুলি অভিহিত কৰিছিল।<ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/film/2009/apr/23/frequently-asked-questions-film-review|title=Film review: Frequently Asked Questions About Time Travel|first=Peter|last=Bradshaw|newspaper=The Guardian|date=April 23, 2009}}</ref> ছবিখন কেৱল যুক্তৰাজ্যৰ ছবিগৃহত মুক্তি দিয়া হৈছিল। [[File:Anna Faris at Observe and Report Premiere.jpg|thumb|২০০৯ চনত ''অবজাৰ্ভ এণ্ড ৰিপোৰ্ট''ৰ প্ৰদৰ্শনত ফাৰিছ]] একে বছৰতে তেওঁ চেথ ৰোগেনৰ বিপৰীতে ''অবজাৰ্ভ এণ্ড ৰিপোৰ্ট'' (২০০৯) নামৰ ব্লেক কমেডীখনত অভিনয় কৰে। ইয়াত তেওঁ এজনী প্ৰসাধন কাউণ্টাৰৰ কৰ্মচাৰীৰ চৰিত্ৰ ৰূপায়ণ কৰিছিল। ১৮ নিযুত ডলাৰ বাজেটৰ ছবিখনে ২৬ নিযুত ডলাৰ উপাৰ্জন কৰে।<ref>{{cite web|url=https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=observeandreport.htm|title=Observe and Report (2009) – Box Office Mojo|website=Box Office Mojo}}</ref> ইয়াৰ উপৰি তেওঁ এনিমেটেড ছবি ''ক্লাউডী উইথ এ চান্স অৱ মিটবলছ''ত এগৰাকী বতৰ বিজ্ঞানৰ ইণ্টাৰ্ণ হিচাপে আৰু ''এলভিন এণ্ড দ্য চিপমাংকছ: দ্য স্কুইকুৱেল''ত জেনেট মিলাৰ হিচাপে কণ্ঠদান কৰিছিল; যি দুয়োখনেই বক্স অফিচত সফল হৈছিল।<ref>{{cite web|url=https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=cloudywithachanceofmeatballs.htm|title=Cloudy with a Chance of Meatballs (2009) |website=Box Office Mojo}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=alvinandthechipmunksii.htm|title=Alvin and the Chipmunks: The Squeakquel (2009) |website=Box Office Mojo}}</ref> ফাৰিছে এনিমেটেড লাইভ-একচন ছবি ''যোগী বিয়েৰ''ত এজনী প্ৰকৃতি বিষয়ক তথ্যচিত্ৰ নিৰ্মাতাৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল। ২০১০ চনৰ ১৭ ডিচেম্বৰত ৱাৰ্নাৰ ব্ৰাদাৰ্ছে মুক্তি দিয়া এই ছবিখনে নেতিবাচক সমালোচনা লাভ কৰিছিল। অৱশ্যে বিশ্বজুৰি ই ২০১ নিযুত ডলাৰ উপাৰ্জন কৰিবলৈ সক্ষম হয়।<ref>{{cite web|title=Yogi Bear (2010)|url=https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=yogibear.htm|website=Box Office Mojo}}</ref> ২০১১ চনত তেওঁৰ ৰেট্ৰ’ কমেডী ছবি ''টেক মি হোম টুনাইট'' মুক্তি পায়। ইয়াৰ বাবে তেওঁ টিন চয়েছ এৱাৰ্ডৰ মনোনয়ন লাভ কৰিছিল। ইয়াৰ পিছত তেওঁ ক্ৰিছ ইভানছৰ সৈতে ''ৱাটছ ইয়ৰ নম্বৰ?'' ছবিৰ মুখ্য চৰিত্ৰত অভিনয় কৰাৰ লগতে ইয়াৰ কাৰ্যবাহী প্ৰযোজক হিচাপেও দায়িত্ব পালন কৰে। ২০১১ চনৰ ৩০ ছেপ্টেম্বৰত মুক্তি পোৱা ছবিখনে বিশ্বজুৰি ৩০ নিযুত ডলাৰ উপাৰ্জন কৰে।<ref>{{cite web|url=https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=whatsyournumber.htm|title=What's Your Number? (2011) |website=Box Office Mojo}}</ref> সেই বছৰৰে ১৬ ডিচেম্বৰত মুক্তি পোৱা ''এলভিন এণ্ড দ্য চিপমাংকছ: চিপৰেকড''ত তেওঁ পুনৰ কণ্ঠদান কৰে। === ''মম'' আৰু ''আনকোৱালিফাইড'' (২০১৩–২০১৭) === [[File:Anna Faris by Gage Skidmore.jpg|thumb|২০১৩ চনৰ চান ডিয়েগো কমিক-কনত ফাৰিছ]] ২০১৩ চনত ফাৰিছে তদানীন্তন স্বামী ক্ৰিছ প্ৰাটৰ সৈতে তৃতীয়বাৰৰ বাবে ''মুভি ৪৩'' নামৰ এখন স্বতন্ত্ৰ ব্লেক কমেডী ছবিত অভিনয় কৰে।<ref>{{cite web|last=Ford|first=Allan|title=MOVIE 43 TV Spot No3|url=https://www.filmofilia.com/movie-43-tv-spot-no3-130141/|publisher=Film O Filia|access-date=January 26, 2013|date=December 27, 2012}}</ref> ছবিখন সমালোচকৰদ্বাৰা অত্যন্ত সমালোচিত হৈছিল। একে বছৰতে ব্ৰিটিছ ৰোমাণ্টিক কমেডী ছবি ''আই গিভ ইট এ য়েৰ'' মুক্তি পায় যিখন যুক্তৰাজ্যত ব্যাৱসায়িকভাৱে সফল হৈছিল।<ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/film/filmblog/2013/feb/12/wreck-it-ralph-i-give-it-a-year-uk-box-office|title=Wreck-It Ralph is game over for Les Misérables|first=Charles|last=Gant|newspaper=The Guardian|date=February 12, 2013}}</ref> ২০১৩ চনৰ ২৩ ছেপ্টেম্বৰত ফাৰিছে চিপিএছৰ চিটকম ধাৰাবাহিক ''মম''ত (Mom) খোপনি পোতে। ইয়াৰ জৰিয়তে তেওঁ কেৰিয়াৰৰ প্ৰথমটো পূৰ্ণকালীন টেলিভিছন চৰিত্ৰ লাভ কৰে।<ref>{{cite news|url=http://www.hollywood.com/tv/finally-anna-faris-coming-to-tv-in-new-chuck-lorre-cbs-comedy-mom-57246251/|title=Finally! Anna Faris Coming to TV in New Chuck Lorre CBS Comedy, 'Mom'|first=Christian|last=Blauvelt|work=Hollywood.com}}</ref> এই ধাৰাবাহিকখন টেলিভিছনৰ অন্যতম জনপ্ৰিয় কমেডী শ্ব’ হিচাপে পৰিগণিত হয়। ফাৰিছে এই ধাৰাবাহিকৰ বাবে দুটাকৈ পিপলছ চয়েছ এৱাৰ্ডৰ মনোনয়ন লাভ কৰিছিল। সাতটা ছিজনত অভিনয় কৰাৰ পাছত ২০২০ চনত তেওঁ এই অনুষ্ঠানটো ত্যাগ কৰে।<ref>{{cite web|last1=Andreeva|first1=Nellie|date=September 4, 2020|title='Mom' Star Anna Faris Exits CBS Comedy Series After Seven Seasons|url=https://deadline.com/2020/09/anna-faris-exits-mom-cbs-comedy-series-seven-seasons-1234570994/|website=Deadline}}</ref> ২০১৩ চনত তেওঁ এনিমেটেড ছবি ''ক্লাউডী উইথ এ চান্স অৱ মিটবলছ ২''তো কণ্ঠদান কৰে, যিখনে বিশ্বজুৰি ২৭৪.৩ নিযুত ডলাৰ উপাৰ্জন কৰে।<ref>{{cite web|url=https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=cloudy2.htm|title=Cloudy with a Chance of Meatballs 2 (2013) |website=Box Office Mojo}}</ref> ইয়াৰ পিছত তেওঁ ২০১৫ চনত ৪১তম পিপলছ চয়েছ এৱাৰ্ডছৰ আঁত ধৰিছিল। একে বছৰৰে নৱেম্বৰ মাহত তেওঁ ''আনকোৱালিফাইড'' (Unqualified) নামৰ এটা পৰামৰ্শমূলক পডকাষ্ট আৰম্ভ কৰে।<ref>{{cite web|url=http://www.annafarisisunqualified.com/|title=Anna Faris Is Unqualified – Podcast|website=www.annafarisisunqualified.com}}</ref> === চলচ্চিত্ৰলৈ প্ৰত্যাৱৰ্তন আৰু শেহতীয়া কাম (২০১৮–বৰ্তমান) === ১৯৮৭ চনৰ গোল্ডি হন আৰু কুৰ্ট ৰাছেল অভিনীত একে নামৰ ছবিখনৰ ৰিমেক ''অভাৰবৰ্ড''ত (২০১৮) ফাৰিছে এগৰাকী নিম্ন-মধ্যবিত্ত অকলশৰীয়া মাতৃৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল। তেওঁ ছবিখনত স্মৃতিশক্তি হেৰুওৱা এজন অৰ্ধব্যয়ী ধনী যুৱকক (ইউজেনিঅ' ডেৰবেজ) তেওঁলোক বিবাহিত বুলি পতিয়ন নিয়ায়।<ref>{{cite news|last=Busch|first=Anthony|title=Eugenio Derbez's 'Overboard' Remake Gets Release Date From Pantelion Films|url=https://deadline.com/2017/07/eugenio-derbezs-overboard-remake-release-date-1202132558/|website=Deadline Hollywood}}</ref> যদিও একাংশই ডেৰবেজ আৰু ফাৰিছৰ মাজৰ ৰসায়নক প্ৰশংসা কৰিছিল,<ref>{{cite news|url=https://www.indiewire.com/2018/05/overboard-review-anna-faris-eugenio-derbez-remake-1201959788/|title='Overboard' Review: Anna Faris and Eugenio Derbez Shine in This Competent, Gender-Swapped Remake|first1=Kate|last1=Erbland|newspaper=Indiewire}}</ref> তথাপি বেছিভাগ সমালোচকে অনুভৱ কৰিছিল যে ছবিখনত ফাৰিছৰ প্ৰতিভাক সঠিকভাৱে ব্যৱহাৰ কৰা হোৱা নাছিল। ২০১১ চনৰ ''ৱাটছ ইয়ৰ নম্বৰ''ৰ পিছত তেওঁৰ এইখন আছিল প্ৰথমখন মুখ্য চৰিত্ৰৰ ছবি।<ref>{{cite web|url=https://www.theringer.com/movies/2018/5/5/17321636/overboard-film-review-anna-faris-eugenio-derbez-goldie-hawn-kurt-russell|title='Overboard' Is Good Enough, but Anna Faris Could Do Better|first=Alison|last=Herman|website=The Ringer}}</ref> ''অভাৰবৰ্ড'' ব্যাৱসায়িকভাৱে সফল হয় আৰু বিশ্বজুৰি ৯১.২ নিযুত ডলাৰৰ অধিক উপাৰ্জন কৰে।<ref>{{cite web|url=https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=overboard2018.htm|title=Overboard (2018) (2018) – Box Office Mojo}}</ref> ২০২২ চনত ফাৰিছে টনি কলেটৰ সৈতে ''দ্য এষ্টেট'' নামৰ এখন ব্লেক কমেডীত অভিনয় কৰে।<ref>{{Cite web |last=Ritman |first=Alex |date=December 2, 2021 |title=Toni Collette, Anna Faris, Thomas Haden Church Teaming for Comedy ‘The Estate’ From ‘Love Wedding Repeat’ Director |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/toni-collette-anna-faris-thomas-haden-church-the-estate-1235056194/ |website=The Hollywood Reporter}}</ref> ইয়াৰ পিছত তেওঁ ডেভ বাটিষ্টা অভিনীত ছবি ''মাই স্পাই: দ্য ইটাৰনেল চিটি''ত (২০২৪) এটা সহযোগী চৰিত্ৰত অভিনয় কৰে।<ref>{{Cite web |last=Grobar |first=Matt |date=February 22, 2023 |title=Dave Bautista, Chloe Coleman & More Returning For ‘My Spy’ Sequel At Prime Video; Anna Faris, Craig Robinson & Flula Borg Among New Additions |url=https://deadline.com/2023/02/my-spy-2-anna-faris-craig-robinson-flula-borg-1235267776/ |website=Deadline Hollywood}}</ref> ২০২৫ চনৰ আগষ্টত ঘোষণা কৰা হয় যে ফাৰিছে পুনৰবাৰ ''স্কেয়াৰী মুভি'' চলচ্চিত্ৰ শৃংখলাৰ ষষ্ঠটো খণ্ডত চিণ্ডি কেম্পবেলৰ চৰিত্ৰলৈ উভতি আহিব।<ref>{{Cite web |last=D'Alessandro |first=Anthony |date=2025-08-15 |title=Regina Hall & Anna Faris Are Back For Screams In Wayans Brothers & Miramax-Paramount’s ‘Scary Movie’ Franchise |url=https://deadline.com/2025/08/scary-movie-anna-faris-regina-hall-1236489539/ |website=Deadline}}</ref> ছবিখনৰ দৃশ্যগ্ৰহণ ২০২৫ চনৰ অক্টোবৰৰপৰা আৰম্ভ হৈছে আৰু ই ২০২৬ চনৰ ১২ জুনত মুক্তি লাভ কৰিব।<ref>{{Cite web |last=Gajewski |first=Ryan |date=2026-03-03 |title=‘Scary Movie’ Shifts Release to Early June, Will Now Open Opposite ‘Masters of the Universe’ |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/scary-movie-moves-up-june-release-masters-of-the-universe-1236520886/ |website=The Hollywood Reporter}}</ref> ফাৰিছে পৰৱৰ্তী সময়ত ''টয় ষ্ট’ৰী ৫'' (২০২৬) ছবিত অভিনয় কৰিব।<ref>{{Cite web |last=Iacia |first=Samantha |date=June 25, 2025 |title=Everything We Know About ‘Toy Story 5’ |url=https://www.backstage.com/magazine/article/toy-story-5-news-78920/ |website=Backstage}}</ref> তেওঁৰ অন্যান্য আগন্তুক প্ৰকল্পসমূহৰ ভিতৰত আছে এণ্ড্ৰিউ নিকোলৰ ছবি ''আই, অবজেক্ট'' আৰু জন লুকাছ তথা স্কট মূৰৰ কমেডী ছবি ''স্পা উইকেণ্ড''।<ref>{{Cite web |last=Grobar |first=Matt |date=January 17, 2024 |title=Anna Faris Boards Andrew Niccol Pic ‘I, Object’ As Melanie Lynskey Departs Due To Scheduling Conflicts |url=https://deadline.com/2024/01/anna-faris-i-object-movie-melanie-lynskey-1235795212/ |website=Deadline Hollywood}}</ref><ref>{{Cite web |last=Ramachandran |first=Naman |date=February 4, 2025 |title=Isla Fisher, Leslie Mann, Anna Faris and Michelle Buteau Set Australia Shoot for ‘Spa Weekend’ – Global Bulletin |url=https://variety.com/2025/film/news/isla-fisher-leslie-mann-anna-faris-michelle-buteau-australia-spa-weekend-1236296372/ |website=Variety}}</ref> == মাধ্যমৰ ছবি == নিজৰ কৰ্মজীৱনত ফাৰিছক কেইবাখনো সংবাদ পত্ৰই তেওঁৰ প্ৰজন্মৰ এগৰাকী "আটাইতকৈ প্ৰতিভাশালী ধেমেলীয়া অভিনেত্ৰী" বুলি অভিহিত কৰিছে।<ref name="mariaclaire">{{cite web|url=http://www.marieclaire.com/celebrity/a6498/anna-faris-interview/ |title=Anna Faris Interview – Anna Faris on What's Your Number Movie |first=Lea |last=Goldman |work=Marie Claire |date=September 13, 2011 |url-status = live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150709214552/http://www.marieclaire.com/celebrity/a6498/anna-faris-interview/ |archive-date=July 9, 2015 }}</ref> ২০১০ চনত ''কচমোপলিটান'' আলোচনীয়ে তেওঁক "বছৰটোৰ ধেমেলীয়া নিৰ্ভীক মহিলা" হিচাপে নিৰ্বাচিত কৰিছিল আৰু টেড ফ্ৰেণ্ডৰ দৰে লেখকে তেওঁক "হলিউডৰ আটাইতকৈ মৌলিক ধেমেলীয়া অভিনেত্ৰী" বুলি বৰ্ণনা কৰিছিল।<ref name=NYer2011 /> তেওঁক প্ৰায়ে ধেমেলীয়া অভিনেতা লুচিল বলৰ সৈতে তুলনা কৰা হয়। ''দ্যা ৰেপ'' আলোচনীৰ মতে বলৰ দৰেই এই অভিনেত্ৰীগৰাকীয়ে এহাল হাঁহিৰ খোৰাক যোগাবলৈ নিজৰ মৰ্যাদা বিসৰ্জন দিবলৈও কুণ্ঠাবোধ নকৰে।<ref>{{cite web|author=Riefe, Jordan |url=https://www.thewrap.com/witless-whats-your-number-wastes-talents-anna-faris-31422/ |title=Review: Witless 'What's Your Number?' A Waste of Anna Faris |publisher=The Wrap |date=September 29, 2011 |access-date=July 10, 2005 |url-status = live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150710160950/http://www.thewrap.com/witless-whats-your-number-wastes-talents-anna-faris-31422/ |archive-date=July 10, 2015 }}</ref> যদিও তেওঁৰ কিছুমান চিনেমা সমালোচকৰদ্বাৰা সমালোচিত হৈছে বা বক্স অফিচত বিফল হৈছে, তথাপি ফাৰিছে বেছিভাগ চিনামাতে নিজৰ চৰিত্ৰৰ বাবে উচ্চ প্ৰশংসিত হৈছে। ''দ্য এ.ভি. ক্লাব''-এ এবাৰ কৈছিল যে ফাৰিছক পৰ্দাত দেখাটো এক "আনন্দৰ কথা" আৰু তেওঁক এগৰাকী প্ৰতিভাশালী অভিনেতা বুলি বৰ্ণনা কৰিছিল যিয়ে বেয়া চিনেমা একোখনৰো শ্ৰেষ্ঠ উপাদান হৈ পৰে।<ref>{{cite news|url=https://www.avclub.com/review/smiley-face-3149 |title=Smiley Face |newspaper=[[The A.V. Club]] |url-status = live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150709215110/http://www.avclub.com/review/smiley-face-3149 |archive-date=July 9, 2015 }}</ref> ''লছ এঞ্জেলছ টাইমছে'' মন্তব্য কৰিছিল যে ''স্মাইলী ফেচ'' ছবিখন অভিনেত্ৰীগৰাকীৰ বাবে তেওঁৰ অভিনয় ক্ষমতা প্ৰদৰ্শনৰ এক ডাঙৰ সুযোগ আছিল। ফাৰিছে নিজৰ কৰ্মজীৱনত কেইবাখনো আলোচনীৰ বেটুপাতত স্থান পাইছে; যাৰ ভিতৰত আছে ''ৰেগান মেগাজিন'', ''প্লেবয়'', ''ছেলফ'', ''ৰেডবুক'', ''গুড হাউচপিং'', ''কচমোপলিটান'' আদি। তেওঁক ২০০৪, ২০০৯, ২০১০ আৰু ২০১১ চনত ক্ৰমে ''মেক্সিম'' আলোচনীৰ "হট ১০০" তালিকাত ৫৭, ৩৯, ৪২ আৰু ৪৪ নম্বৰ স্থানত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web|url=http://www.maxim.com/women/hot-100/article/2004-hot-100 |title=2004 Hot 100 |work=Maxim |access-date=March 22, 2017 |date=May 1, 2004 |url-status = live|archive-url=https://web.archive.org/web/20070303052514/http://www.freejose.com/lists/maxim/2004/ |archive-date=March 3, 2007 }}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.maxim.com/hot100details/2009 |title=Hot 100 Details |work=Maxim |date=April 30, 2009 |url-status = live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150710003747/http://www.maxim.com/hot100details/2009 |archive-date=July 10, 2015 }}</ref> == ব্যক্তিগত জীৱন == [[File:Chris Pratt and Anna Faris.jpg|thumb|২০১১ চনৰ টৰণ্টো আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱত তদানীন্তন স্বামী ক্ৰিছ প্ৰাটৰ সৈতে ফাৰিছ]] ১৯৯৯ চনৰ স্বতন্ত্ৰ শ্লেচাৰ ছবি ''লাভৰ্ছ লেন''ৰ চেটত হোৱা চিনাকিৰ পাছতে ফাৰিছে অভিনেতা বেন ইন্দ্ৰাৰ সৈতে প্ৰেমৰ সম্পৰ্ক আৰম্ভ কৰিছিল।<ref>{{cite web|first=Caitlin|last=Gallagher|url=http://www.bustle.com/articles/41712-anna-faris-was-married-to-ben-indra-but-he-cant-compare-to-chris-pratt |title=Anna Faris Was Married To Ben Indra, But He Can't Compare To Chris Pratt |website=Bustle |date=October 30, 2014 |access-date=March 22, 2017 |url-status = live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160828044859/http://www.bustle.com/articles/41712-anna-faris-was-married-to-ben-indra-but-he-cant-compare-to-chris-pratt |archive-date=August 28, 2016 }}</ref> ২০০৪ চনৰ জুন মাহত তেওঁলোকে বিবাহপাশত আবদ্ধ হয়।<ref>{{cite web|url=http://abc7.com/archive/7995241/ |title=Anna Faris and Chris Pratt talk about falling in love on the set of their new movie |work=ABC7 |location=Los Angeles, California |author=Allin, Olivia |url-status = live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150709090542/http://abc7.com/archive/7995241/ |archive-date=July 9, 2015 }}</ref> ২০০৭ চনৰ এপ্ৰিল মাহত ফাৰিছে অপৰিহাৰ্য পাৰ্থক্যৰ দোহাই দি বিবাহ বিচ্ছেদৰ আৱেদন কৰে।<ref>{{Cite news|url=http://www.eonline.com/uberblog/b54810_Scary_Movies_Faris_Haunted_by_Divorce.html |title=Scary Movie's Faris Haunted by Divorce |website=E! Online |first=Natalie |last=Finn |date=April 3, 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120602143612/http://www.eonline.com/news/scary_movies_faris_haunted_by_divorce/54810 |archive-date=June 2, 2012 |url-status = live }}</ref> ২০০৮ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহত হোৱা তেওঁলোকৰ বিবাহ বিচ্ছেদৰ চুক্তি অনুসৰি, তেওঁ ইন্দ্ৰাক ৯,০০,০০০ মাৰ্কিন ডলাৰৰ লগতে অন্যান্য সম্পত্তি আৰু অভিনয়ৰ ৰয়েল্টি দিবলৈ সন্মত হয়।<ref>{{Cite news|url=http://www.people.com/people/article/0,,20178900,00.html |title=Anna Faris Finalizes Divorce |work=People |author=<!--Staff writer(s); no by-line.--> |date=February 19, 2008 |archive-date=March 29, 2011 |url-status = dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110329094928/http://www.people.com/people/article/0%2C%2C20178900%2C00.html }}</ref> ইন্দ্ৰাৰপৰা বিবাহ বিচ্ছেদৰ সময়ছোৱাত আৰু ''দ্য হাউচ বানি''ৰ দৃশ্যগ্ৰহণৰ পিছত ফাৰিছে বক্ষ সংৰোপণ (breast implants) কৰিছিল, যি কথা তেওঁ ২০১১ চনৰ এপ্ৰিলত ''দ্য নিউয়ৰ্কীয়''ক দিয়া এক সাক্ষাৎকাৰত প্ৰথমবাৰৰ বাবে প্ৰকাশ কৰিছিল।<ref name=funnylike>{{cite magazine|first=Tad|last=Friend|url=https://www.newyorker.com/magazine/2011/04/11/funny-like-a-guy|title=Funny Like a Guy|magazine=The New Yorker|date=April 11, 2011|access-date=April 13, 2018}}</ref> তেওঁ কয় যে এয়া "কেৰিয়াৰৰ বাবে নাছিল—বিবাহ বিচ্ছেদৰ সৈতে জড়িত আছিল", আৰু তেওঁৰ স্মৃতিগ্ৰন্থ ''আনকোৱালিফাইড''ত উল্লেখ কৰিছে যে তেওঁ পূৰ্বে নিজৰ বক্ষস্থলক লৈ হীনমন্যতাত ভুগিছিল।<ref>{{cite magazine|first=Laura|last=Beck|url=https://www.harpersbazaar.com/uk/celebrities/news/a13023303/anna-faris-book-chris-pratt/|title=How Anna Faris left her first husband after falling for Chris Pratt|magazine=Harper's Bazaar|date=October 15, 2017|access-date=April 13, 2018}}</ref><ref>{{cite web|first=Jackie|last=Willis|url=http://www.etonline.com/anna-faris-biggest-bombshells-unqualified-ex-chris-pratt-their-sons-health-battle-89708|title=Anna Faris' Biggest Bombshells in 'Unqualified': From Ex Chris Pratt to Their Son's Health Battle|work=Entertainment Tonight|date=October 24, 2017|access-date=April 13, 2018}}</ref> ২০০৭ চনৰ আৰম্ভণিতে ''টেক মি হোম টুনাইট'' ছবিৰ বাবে হোৱা এক আলোচনাত ফাৰিছে অভিনেতা ক্ৰিছ প্ৰাটক লগ পাইছিল।<ref name=NYer2011/> তেওঁলোকে সোনকালেই প্ৰেমৰ সম্পৰ্ক আৰম্ভ কৰে, ২০০৮ চনৰ শেষৰফালে তেওঁলোকৰ আঙঠি পিন্ধোৱা পৰ্ব সম্পন্ন হয়<ref name=Peopleproposal>{{cite magazine|url=https://people.com/celebrity/anna-faris-gets-engaged/ |title=Anna Faris Gets Engaged! |first1=Jennifer |last1=Garcia |first2=Pernilla |last2=Cedenheim |magazine=People |date=January 29, 2009 |quote='They got engaged late last year,' says the rep. |access-date=August 12, 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111125194016/http://www.people.com/people/article/0%2C%2C20255897%2C00.html |archive-date=November 25, 2011 |url-status = live}}</ref> আৰু ২০০৯ চনৰ ৯ জুলাইত ইণ্ডোনেছিয়াৰ বালিত এক সৰু অনুষ্ঠানত বিবাহপাশত আবদ্ধ হয়।<ref name=People2009>{{Cite news|url=https://people.com/celebrity/anna-faris-is-married/ |title=Anna Faris Is Married! |work=People |first=Jennifer |last=Garcia |date=August 12, 2009 |access-date=October 9, 2011 |archive-date=March 28, 2011 |url-status = live|archive-url=https://web.archive.org/web/20110328073244/http://www.people.com/people/article/0%2C%2C20297610%2C00.html}}</ref><ref name=aolfinance>{{cite web |url=https://www.aol.com/article/2013/05/16/anna-faris-chris-pratts-3-3-million-hollywood-hills-home-hou/20570926/ |work=AOL |series=Finance |title=Anna Faris, Chris Pratt's $3.3 Million Hollywood Hills Home (House of the Day) |first=Erika |last=Riggs |date=May 16, 2013 |access-date=March 22, 2017 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170325023927/https://www.aol.com/article/2013/05/16/anna-faris-chris-pratts-3-3-million-hollywood-hills-home-hou/20570926/ |archive-date=March 25, 2017 |archivedate=March 25, 2017 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170325023927/https://www.aol.com/article/2013/05/16/anna-faris-chris-pratts-3-3-million-hollywood-hills-home-hou/20570926/ |deadurl=yes }}</ref> তেওঁলোকৰ জেক নামৰ এজন পুত্ৰ সন্তান আছে যি ২০১২ চনত ৯ সপ্তাহ পূৰ্বেই অকালতে জন্ম হৈছিল আৰু ঘৰলৈ যোৱাৰ আগতে এমাহ নিবিড় পৰিচৰ্যা কেন্দ্ৰত (NICU) কটাব লগা হৈছিল।<ref>{{Cite news|url=https://people.com/parents/anna-faris-has-a-baby-boy/|title=Anna Faris Welcomes a Baby Boy|work=People |first=Jennifer |last=Garcia |access-date=August 25, 2012|date=August 25, 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20150630110656/http://www.people.com/people/article/0%2C%2C20624420%2C00.html |archive-date=June 30, 2015 |url-status = live}}</ref><ref name=Variety2012>{{Cite news|url=https://variety.com/2014/scene/news/chris-pratt-shares-his-sons-premature-birth-story-at-march-of-dimes-celebration-of-babies-1201372276/ |title=Chris Pratt Shares His Son's Premature Birth Story at March of Dimes Celebration of Babies |work=Variety |first=Janine |last=Lew |access-date=December 7, 2014 |date=December 6, 2014 |url-status = live|archive-url=https://web.archive.org/web/20141208180006/http://variety.com/2014/scene/news/chris-pratt-shares-his-sons-premature-birth-story-at-march-of-dimes-celebration-of-babies-1201372276/ |archive-date=December 8, 2014 }}</ref> পৰিয়ালটো লছ এঞ্জেলছৰ হলিউড হিলছত বাস কৰিছিল। ২০১৭ চনৰ ৬ আগষ্টত দম্পতীহালে তেওঁলোকৰ বিচ্ছেদৰ কথা ঘোষণা কৰে<ref>{{cite web|first=Nick|last=Bond|url=http://www.news.com.au/entertainment/celebrity-life/hook-ups-break-ups/chris-pratt-and-anna-faris-announce-separation/news-story/22c356a40699c73bcdd646edb8397d7a|title=Hollywood's cutest couple Chris Pratt and Anna Faris announce separation|website=news.com.au|date=August 7, 2017|access-date=August 7, 2017}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.thehollywoodreporter.com/news/chris-pratt-anna-faris-announce-separation-1027181|title=Chris Pratt and Anna Faris Announce Separation|work=The Hollywood Reporter|last=Nordyke|first=Kimberly|date=August 6, 2017|access-date=August 6, 2017}}</ref> আৰু ১ ডিচেম্বৰ ২০১৭ত বিবাহ বিচ্ছেদৰ আবেদন দাখিল কৰে।<ref>{{cite web|url=http://people.com/movies/chris-pratt-files-for-divorce-from-anna-faris/|title=Chris Pratt Files for Divorce from Anna Faris|work=People|last=Miller|first=Mike|date=December 1, 2017|access-date=December 1, 2017}}</ref> ২০১৮ চনৰ ১৬ অক্টোবৰত তেওঁলোকৰ বিবাহ বিচ্ছেদ চৰকাৰীভাৱে সম্পন্ন হয়।<ref>{{cite web|url=https://people.com/movies/chris-pratt-and-anna-faris-finalize-divorce-one-year-after-separating-reports/|title=Chris Pratt and Anna Faris Finalize Divorce One Year After Separating: Reports|work=People|last=Russian|first=Ale|date=October 16, 2018|access-date=October 16, 2018}}</ref> ২০১৭ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত ফাৰিছে চিনেমেটোগ্ৰাফাৰ মাইকেল বেৰেটৰ সৈতে প্ৰেমৰ সম্পৰ্ক আৰম্ভ কৰা বুলি খবৰ ওলাইছিল, যাক তেওঁ ''অভাৰবৰ্ড'' ছবিখনত কাম কৰি থকাৰ সময়তে লগ পাইছিল।<ref>{{cite web|url=https://www.huffpost.com/entry/anna-faris-italy-boat-new-boyfriend_n_5a0c5cc6e4b0b17ffce1b994|title=Anna Faris Is Living Her Best Life On A Boat In Italy With Rumored Boyfriend|last=Delbyck|first=Cole|work=HuffPost|date=November 15, 2017|access-date=March 11, 2020}}</ref> ২০২০ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহত ''দ্য লেট লেট শ্ব’ উইথ জেমছ ক’ৰ্ডেন''ত অংশগ্ৰহণ কৰি তেওঁ তেওঁলোকৰ আঙঠি পিন্ধোৱা পৰ্বৰ বাতৰিটো নিশ্চিত কৰে।<ref>{{cite web|url=https://www.foxnews.com/entertainment/anna-faris-confirms-engagement-michael-barrett-officiate-her-own-wedding|title=Anna Faris confirms engagement to Michael Barrett, wants to officiate her own wedding|last=Young|first=Julius|work=Fox News|date=February 12, 2020|access-date=March 11, 2020}}</ref> ২০২১ চনত তেওঁ নিশ্চিত কৰে যে তেওঁলোকে ৱাশ্বিংটন ষ্টেটৰ এখন আদালতত এক অনুষ্ঠানৰ জৰিয়তে বিবাহপাশত আবদ্ধ হৈছে।<ref>{{cite web |last=Teti |first=Julia |title=Anna Faris Secretly Got Married & This Might Be the Very Sweet Reason Why |url=https://www.sheknows.com/entertainment/articles/2472989/anna-faris-elopes-michael-barrett-introverts-kids/ |website=SheKnows |date=July 22, 2021 |access-date=August 8, 2021}}</ref> ২০১৯ চনৰ থেংকছগিভিং ডিনাৰৰ সময়ত ফাৰিছ আৰু তেওঁৰ অতিথিসকলে লেক টাহোৰ এটা ভাড়াঘৰত ৰহস্যজনক স্বাস্থ্যজনিত সমস্যাৰ সন্মুখীন হৈছিল। স্থানীয় উদ্ধাৰকাৰী দলে তাত কাৰ্বন মনোক্সাইডৰ মাত্ৰা নিৰ্ধাৰিত সৰ্বাধিক সীমাৰ তুলনাত ছয়গুণ বেছি পাইছিল।<ref>{{cite web|url=https://www.today.com/health/anna-faris-thanks-first-responders-after-carbon-monoxide-scare-t169175|title=Anna Faris thanks first responders after family 'saved from carbon monoxide'|website=TODAY.com|date=December 4, 2019|access-date=December 5, 2019}}</ref> ২০২৫ চনৰ ৮ জানুৱাৰীত লছ এঞ্জেলছৰ পেচিফিক পেলিছেডছত হোৱা পেলিছেডছ অগ্নিকাণ্ডৰ বাবে ফাৰিছে নিজৰ ঘৰখন হেৰুৱাবলগীয়া হয়।<ref>{{cite web|url=https://www.hollywoodreporter.com/news/local-news/anna-faris-home-destroyed-palisades-fire-wildfires-1236104911/|title=Anna Faris' Home Destroyed in Palisades Fire|website=The Hollywood Reporter|date=January 8, 2025|access-date=January 9, 2025}}</ref> == জনহিতকৰ কাম == ২০১৫ চনত ফাৰিছ আৰু তেওঁৰ তদানীন্তন স্বামীয়ে সুবিধাবঞ্চিত শিশুসকলক চছমা প্ৰদান কৰা এটা দাতব্য সংস্থাক ১ নিযুত ডলাৰ দান কৰিছিল। এই দানৰ বাবে ফাৰিছৰ পুত্ৰই অনুপ্ৰাণিত কৰিছিল বুলি ধৰা হয়, যিহেতু তেওঁ অকালতে জন্মগ্ৰহণ কৰিছিল আৰু দৃষ্টিশক্তিৰ সমস্যাত ভুগিছিল। ইয়াৰ উপৰি তেওঁ লছ এঞ্জেলছৰ চিনা-চাই মেডিকেল চেণ্টাৰৰ নৱজাতক নিবিড় পৰিচৰ্যা কেন্দ্ৰলৈও দান আগবঢ়াইছিল আৰু মাৰ্চ অৱ ডাইমছক (March of Dimes) সমৰ্থন কৰিছিল, যিটো সংস্থাই অকাল জন্ম, জন্মগত আসোঁৱাহ আৰু শিশু মৃত্যুৰ হাৰ ৰোধ কৰাৰ বাবে কাম কৰে।<ref>{{Cite web |last=Wall |first=Virginia Van de |date=2015-09-24 |title=Chris Pratt and Anna Faris Donate $1 Million to Charity - Life & Style |url=https://www.lifeandstylemag.com/posts/chris-pratt-anna-faris-donate-one-million-dollars-charity-71490/ |access-date=2026-02-25 |website=Life & Style |language=en-US}}</ref> ২০১৭ চনত আন্না ফাৰিছ, এলিছন জেনী আৰু চাক লৰে একত্ৰিত হৈ প্লেণ্ড পেৰেণ্টহুড লছ এঞ্জেলছক ২,৫০,০০০ ডলাৰ দান কৰিছিল। তেওঁলোকে এমি বঁটাৰ প্ৰচাৰ অভিযান চলোৱাৰ পৰিৱৰ্তে এই ধনখিনি দান কৰাৰ সিদ্ধান্ত লৈছিল।<ref>{{Cite web |last=Petski |first=Denise |date=2017-05-18 |title=‘Mom’ Kicks Off Planned Parenthood Donation Campaign |url=https://deadline.com/2017/05/mom-planned-parenthood-donation-campaign-allison-janney-chuck-lorre-anna-faris-1202096190/ |access-date=2026-02-25 |website=Deadline |language=en-US}}</ref> ২০২১ চনৰপৰা ফাৰিছে গ্ল’বেল এলায়েন্স টু প্ৰিভেণ্ট প্ৰিমেচিউৰিটি এণ্ড ষ্টিলবাৰ্থক (GAPPS) সমৰ্থন জনাই আহিছে আৰু নিজৰ ছচিয়েল মিডিয়া একাউণ্ট তথা পডকাষ্টৰ জৰিয়তে পুঁজি সংগ্ৰহৰ অভিযানৰ প্ৰসাৰ ঘটাইছে।<ref>{{Cite web |last=News |first=A. B. C. |title=Anna Faris shares rare photo of her son as a newborn to promote fundraiser for healthy births worldwide |url=https://abcnews.com/GMA/Culture/anna-faris-shares-rare-photo-son-newborn-promote/story?id=77392600 |access-date=2026-02-25 |website=ABC News |language=en}}</ref> == চলচ্চিত্ৰপঞ্জী == === চলচ্চিত্ৰ === {| class="wikitable sortable" |- ! বছৰ ! নাম ! চৰিত্ৰ ! class="unsortable" |টোকা |- | ১৯৯৬ | ''এডেন'' | ডিথি | |- | ২০০০ | ''লাভৰ্ছ লেন'' | জেনেল বে | |- | ২০০০ | ''স্কেয়াৰী মুভি'' | rowspan="2" | চিণ্ডি কেম্পবেল | |- | ২০০১ | ''স্কেয়াৰী মুভি ২'' | |- | rowspan="2" | ২০০২ | ''মে'' | পলী | |- | ''দ্যা হট চিক'' | এপ্ৰিল | |- | rowspan="3" | ২০০৩ | ''উইণ্টাৰ ব্ৰেক'' | জাষ্টিন | |- | ''লষ্ট ইন ট্ৰেন্সলেচন'' | কেলী | |- | ''স্কেয়াৰী মুভি ৩'' | চিণ্ডি কেম্পবেল | |- | rowspan="4" | ২০০৫ | ''চাউদাৰ্ণ বেলছ'' | বেল স্কট | |- | ''ৱেইটিং...'' | চেৰেনা | |- | ''ব্ৰোকবেক মাউণ্টেইন'' | লাশাউন মেলোন | |- | ''জাষ্ট ফ্ৰেণ্ডছ'' | সামান্থা জেমছ | |- | rowspan="3" | ২০০৬ | ''স্কেয়াৰী মুভি ৪'' | চিণ্ডি কেম্পবেল | |- | ''মাই ছুপাৰ এক্স-গাৰ্লফ্ৰেণ্ড'' | হান্নাহ লিউইছ | |- | ''গিল্টি হাৰ্টছ'' | জেন কনেলী | |- | rowspan="2" | ২০০৭ | ''স্মাইলী ফেচ'' | জেন এফ. | |- | ''মামাছ বয়'' | নোৰা ফ্লেনাগান | |- | rowspan="2" | ২০০৮ | ''দ্যা হাউচ বানি'' | শ্বেলী ডাৰ্লিংটন | প্ৰযোজকো |- | ''দ্যা স্প্লিনেক্টমী'' | ডেনিয়েল / ড° ফিল্ডছ | চুটি ছবি |- | rowspan="4" | ২০০৯ | ''ফ্ৰিকুৱেণ্টলী আস্কড কুৱেশ্বনছ এবাউট টাইম ট্ৰেভেল'' | কেছি | |- | ''অবজাৰ্ভ এণ্ড ৰিপোৰ্ট'' | ব্ৰাণ্ডি | |- | ''ক্লাউডী উইথ এ চান্স অৱ মিটবলছ'' | ছেম স্পাৰ্কছ | rowspan="2" | কণ্ঠদান |- | ''এলভিন এণ্ড দ্য চিপমাংকছ: দ্য স্কুইকুৱেল'' | জেনেট মিলাৰ |- | ২০১০ | ''যোগী বিয়েৰ'' | ৰেচেল জনছন | |- | rowspan="3" | ২০১১ | ''টেক মি হোম টুনাইট'' | ৱেণ্ডী ফ্ৰেংকলিন | |- | ''ৱাটছ ইয়ৰ নম্বৰ?'' | এলি ডাৰ্লিং | কাৰ্যবাহী প্ৰযোজকো |- | ''এলভিন এণ্ড দ্য চিপমাংকছ: চিপৰেকড'' | জেনেট মিলাৰ | কণ্ঠদান |- | ২০১২ | ''দ্যা ডিক্টেটৰ'' | জোই | |- | rowspan="3" | ২০১৩ | ''মুভি ৪৩'' | জুলি | |- | ''আই গিভ ইট এ য়েৰ'' | ক্ল’ই | |- | ''ক্লাউডী উইথ এ চান্স অৱ মিটবলছ ২'' | ছেম স্পাৰ্কছ | কণ্ঠদান |- | ২০১৪ | ''২২ জাম্প ষ্ট্ৰীট'' | আন্না | কেমিঅ’ |- | ২০১৫ | ''এলভিন এণ্ড দ্য চিপমাংকছ: দ্য ৰোড চিপ'' | জেনেট মিলাৰ | কণ্ঠদান |- | ২০১৬ | ''কিয়ানু'' | নিজে | কেমিঅ’ |- | ২০১৭ | ''দ্যা ইমোজি মুভি'' | জেলব্ৰেক / ৰাজকুমাৰী লিণ্ডা | কণ্ঠদান |- | ২০১৮ | ''অভাৰবৰ্ড'' | কেট চুলিভান | |- | ২০২২ | ''দ্যা এষ্টেট'' | চাভানা | |- | ২০২৪ | ''মাই স্পাই: দ্য ইটাৰনেল চিটি'' | নেন্সি | |- | rowspan="3" | ২০২৬ | ''স্কেয়াৰী মুভি'' | চিণ্ডি কেম্পবেল | নিৰ্মীয়মান |- | ''টয় ষ্ট’ৰী ৫'' | - | কণ্ঠদান, নিৰ্মীয়মান |- | ''স্পা উইকেণ্ড'' | - | নিৰ্মীয়মান |} === টেলিভিছন === {| class="wikitable sortable" |- ! বছৰ ! নাম ! চৰিত্ৰ ! class="unsortable" | টোকা |- | ১৯৯১ | ''ডিচেপচন: এ মাদাৰ্ছ চিক্ৰেট'' | লিজ | টেলিভিছন চলচ্চিত্ৰ |- | ২০০২, ২০০৪ | ''কিং অৱ দ্য হিল'' | লিছা | কণ্ঠদান, ২টা খণ্ড |- | rowspan="2" | ২০০৪ | ''ফ্ৰেণ্ডছ'' | এৰিকা | আৱৰ্তক চৰিত্ৰ (দশম ঋতু), ৫টা খণ্ড |- | ''মেড টিভি'' | নিজে | ২টা খণ্ড |- | ২০০৭ | ''এণ্টুৰেজ'' | নিজে | ৩টা খণ্ড |- | ২০১৩–২০২০ | ''মম'' | ক্ৰীষ্টি প্লাংকেট | মুখ্য চৰিত্ৰ (ঋতু ১-৭), ১৫২টা খণ্ড |- | ২০২১ | ''হাউচ ব্ৰোকেন'' | লিল বানি | কণ্ঠদান, ২টা খণ্ড |- | ২০২২ | ''দ্যা ছিম্পছনছ'' | এছলী (ফিমেল হেকাৰ) | কণ্ঠদান, ১টা খণ্ড |} === পডকাষ্ট === {| class="wikitable sortable" |- ! বছৰ ! নাম ! চৰিত্ৰ ! class="unsortable" | টোকা |- | ২০১৫–২০২৩ | ''আন্না ফাৰিছ ইজ আনকোৱালিফাইড'' | নিজে | স্ৰষ্টা আৰু পৰিচালক, ২৪৯টা খণ্ড |} == গ্ৰন্থপঞ্জী == * {{cite book|last1=ফাৰিছ|first1=আন্না |last2=ক্ৰিছ প্ৰাটৰ পাতনিৰে |first2=|title=আনকোৱালিফাইড (Unqualified)|year=2017 |publisher=হাৰপাৰ কলিন্স|isbn=9780008239220}} (''নিউয়ৰ্ক টাইমছ'' বেষ্ট চেলাৰ; হাস্যৰসৰ বাবে গুডৰীডছ চয়েছ এৱাৰ্ডৰ মনোনীত)<ref>{{cite web |title=Unqualified |url=https://books.google.com/books?id=PzNVDgAAQBAJ |website=books.google.com |access-date=June 21, 2025}}</ref><ref>{{cite web |last1=Alter |first1=Alexandra |title=Is Anna Faris Unqualified? |url=https://www.nytimes.com/2017/10/23/books/anna-faris-book-chris-pratt.html |website=The New York Times |access-date=June 21, 2025|url-access=subscription |archive-url=https://web.archive.org/web/20171102025658/https://www.nytimes.com/2017/10/23/books/anna-faris-book-chris-pratt.html |archive-date= November 2, 2017}}</ref><ref>{{cite web |title=Unqualified Anna Faris, Chris Pratt (Foreword)|url=https://www.goodreads.com/book/show/34130008-unqualified |website=goodreads.com |publisher=Goodreads |access-date=June 21, 2025}}</ref> == চাউণ্ডট্ৰেকত কণ্ঠদান == {| class="wikitable sortable plainrowheaders" |- ! scope="col" | বছৰ ! scope="col" | এলবাম ! scope="col" | ট্ৰেক (গীত) ! scope="col" | লেবেল ! scope="col" class="unsortable" | {{Abbr|Ref.|Reference}} |- | style="text-align:center; " | ২০০৩ ! scope="row" | ''লষ্ট ইন ট্ৰেন্সলেচন'' | "ন’বডী ডাজ ইট বেটাৰ" (Nobody Does It Better) | এম্পাৰৰ নৰ্টন ৰেকৰ্ডছ | <ref>{{cite web|url=https://www.allmusic.com/album/lost-in-translation-mw0000316244 |work=AllMusic |title=Lost in Translation – Original Soundtrack |access-date=March 23, 2017 |url-status = live|archive-url=https://web.archive.org/web/20161219182313/http://www.allmusic.com/album/lost-in-translation-mw0000316244 |archive-date=December 19, 2016 }}</ref> |- | rowspan="2" style="text-align:center; " | ২০০৫ ! rowspan="2" scope="row" | ''জাষ্ট ফ্ৰেণ্ডছ'' | "ফৰগিভনেছ" (Forgiveness) | rowspan="2" | নিউ লাইন ৰেকৰ্ডছ | <ref>{{cite web|url=https://www.amazon.com/Forgiveness/dp/B00BRXPYZ0 |work=Amazon |title=Forgiveness by Anna Faris |access-date=March 23, 2017 |url-status = live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170324175310/https://www.amazon.com/Forgiveness/dp/B00BRXPYZ0 |archive-date=March 24, 2017 }}</ref> |- | "লাভ ফ্ৰম অফাৰ" (Love from Afar) | |- | rowspan="2" style="text-align:center; " | ২০০৭ ! rowspan="2" scope="row" |''মামাছ বয়'' | "ওল্ড-ফেশ্বণ্ড গাৰ্ল" (Old-Fashioned Girl) | rowspan="2" | লেকশ্বৰ ৰেকৰ্ডছ | <ref name="mbsound">{{cite web|url=https://www.hollywoodreporter.com/news/soundtracks-pipeline-155262 |title=Soundtracks in the pipeline |website=The Hollywood Reporter |date=November 16, 2007 |url-status = live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160927095519/http://www.hollywoodreporter.com/news/soundtracks-pipeline-155262 |archive-date=September 27, 2016 }}</ref> |- | "বেড বাথ এণ্ড বুলশ্বিট" (Bad Bath and Bullshit) | <ref name="mbsound" /><ref>{{cite web |url=http://www.mtv.com/news/2429255/faris-belts-out-tunes-for-mamas-boy/ |title=Faris Belts Out Tunes For 'Mama's Boy' |website=MTV |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160630232406/http://www.mtv.com/news/2429255/faris-belts-out-tunes-for-mamas-boy/ |archive-date=June 30, 2016 |access-date=March 25, 2026 |archivedate=June 30, 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160630232406/http://www.mtv.com/news/2429255/faris-belts-out-tunes-for-mamas-boy/ |deadurl=yes }}</ref> |} == বঁটা আৰু মনোনয়ন == {| class="wikitable sortable plainrowheaders" |- ! scope="col" | বছৰ{{Efn|বঁটা প্ৰদান অনুষ্ঠানৰ বছৰটো সূচায়। প্ৰতিটো বছৰ সেই বছৰৰ বঁটা অনুষ্ঠানৰ প্ৰবন্ধৰ সৈতে সংযোগ কৰা হৈছে। |group=note}} ! scope="col" | বঁটা ! scope="col" | শিতান ! scope="col" | কাম ! scope="col" | ফলাফল |- | rowspan="2" style="text-align:center; " | ২০০১ ! scope="row" rowspan=2| এমটিভি মুভি এৱাৰ্ডছ | শ্ৰেষ্ঠ চুম্বন{{Efn|জন আব্ৰাহামছৰ সৈতে অংশীদাৰীভাৱে|group=note}} | rowspan="2" | ''স্কেয়াৰী মুভি'' | {{nom}} |- | ব্ৰেকথ্ৰু ফিমেল পাৰফৰ্মেন্স | {{nom}} |- | rowspan="2" style="text-align:center; " | ২০০৪ ! scope="row" | গ’ল্ড ডাৰ্বি এৱাৰ্ডছ | কমেডী ধাৰাবাহিকৰ শ্ৰেষ্ঠ অতিথি অভিনেত্ৰী | ''ফ্ৰেণ্ডছ'' | {{nom}} |- ! scope="row" | ফানগোৰিয়া চেইনশ্ব' এৱাৰ্ডছ | শ্ৰেষ্ঠ সহযোগী অভিনেত্ৰী | ''মে'' | {{won}} |- | rowspan="5" style="text-align:center; " | ২০০৬ ! scope="row" | স্ক্ৰীণ এক্টৰ্ছ গিল্ড এৱাৰ্ডছ | চলচ্চিত্ৰত অভিনয় শিল্পীৰদ্বাৰা উৎকৃষ্ট প্ৰদৰ্শন | ''ব্ৰোকবেক মাউণ্টেইন'' | {{nom}} |- ! scope="row" | ২০০৬ এমটিভি মুভি এৱাৰ্ডছ | শ্ৰেষ্ঠ চুম্বন{{Efn|ক্ৰিছ মাৰ্কেটৰ সৈতে অংশীদাৰীভাৱে|group=note}} | rowspan="3" | ''জাষ্ট ফ্ৰেণ্ডছ'' | {{nom}} |- ! scope="row" rowspan=2| ২০০৬ টিন চয়েছ এৱাৰ্ডছ | চয়েছ হিচি ফিট (Choice Hissy Fit) | {{nom}} |- | চয়েছ লিপলক (Choice Liplock) | {{nom}} |- ! scope="row" | ফানগোৰিয়া চেইনশ্ব' এৱাৰ্ডছ | শ্ৰেষ্ঠ নায়িকা | ''স্কেয়াৰী মুভি ৪'' | {{nom}} |- | rowspan="2" style="text-align:center; " | ২০০৭ ! scope="row" | ২০০৭ এমটিভি মুভি এৱাৰ্ডছ | শ্ৰেষ্ঠ যুঁজ{{Efn|উমা থাৰমেনৰ সৈতে অংশীদাৰীভাৱে|group=note}} | ''মাই ছুপাৰ এক্স-গাৰ্লফ্ৰেণ্ড'' | {{nom}} |- ! scope="row" | ষ্টনী এৱাৰ্ডছ | বছৰটোৰ শ্ৰেষ্ঠ ষ্টনেট (Stonette of the Year) | ''স্মাইলী ফেচ'' | {{won}} |- | style="text-align:center; "| ২০০৯ ! scope="row" | ২০০৯ এমটিভি মুভি এৱাৰ্ডছ | শ্ৰেষ্ঠ হাস্যৰসাত্মক অভিনয় (Best Comedic Performance) | ''দ্যা হাউচ বানি'' | {{nom}} |- | style="text-align:center; "| ২০১১ ! scope="row" | ২০১১ টিন চয়েছ এৱাৰ্ডছ | চয়েছ মুভি এক্ট্ৰেছ – কমেডী | ''টেক মি হোম টুনাইট'' | {{nom}} |- | style="text-align:center; "| ২০১২ ! scope="row" | আমেৰিকান মুভি এৱাৰ্ডছ | ষ্টাৰ অৱ দ্য য়েৰ এৱাৰ্ড | ''দ্যা ডিক্টেটৰ'' | {{won}} |- | style="text-align:center; "| ২০১৪ ! scope="row" | ৪০তম পিপলছ চয়েছ এৱাৰ্ডছ | নতুন টেলিভিছন ধাৰাবাহিকৰ প্ৰিয় অভিনেত্ৰী | rowspan="3" | ''মম'' | {{nom}} |- | style="text-align:center; " | ২০১৬ ! scope="row" | ৪২তম পিপলছ চয়েছ এৱাৰ্ডছ | প্ৰিয় হাস্যৰসাত্মক টেলিভিছন অভিনেত্ৰী | {{nom}} |- | rowspan="2" style="text-align:center; " | ২০১৭ ! scope="row" | ৪৩তম পিপলছ চয়েছ এৱাৰ্ডছ | প্ৰিয় হাস্যৰসাত্মক টেলিভিছন অভিনেত্ৰী | {{nom}} |- ! scope="row" | নৱম শৰ্টি এৱাৰ্ডছ (Shorty Awards) | শ্ৰেষ্ঠ পডকাষ্ট | ''আনকোৱালিফাইড'' | {{won}} |- | style="text-align:center; "| ২০১৮ ! scope="row" | ২০১৮ টিন চয়েছ এৱাৰ্ডছ | চয়েছ মুভি এক্ট্ৰেছ – কমেডী | ''অভাৰবৰ্ড'' | {{nom}} |- | style="text-align: center; " |২০১৯ ! scope="row" | আইহাৰ্টৰেডিঅ' পডকাষ্ট এৱাৰ্ডছ | শ্ৰেষ্ঠ কমেডী পডকাষ্ট | ''আনকোৱালিফাইড'' | {{nom}} |} ==টোকা== <references group="note"/> ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== {{commons category|Anna Faris}} *[http://www.afi.com/members/catalog/SearchResult.aspx?s=&retailCheck=&Type=PN&CatID=DATABIN_CAST&ID=194099&AN_ID=&searchedFor=Anna_Faris_ Anna Faris credits] at the American Film Institute *{{IMDb name|267506}} * {{Instagram|annafaris}} [[শ্ৰেণী:আমেৰিকান অভিনয় শিল্পী]] oxcjiua0mfufkg577wnnx6r2x07mvq2 4 135147 602939 602916 2026-04-26T12:40:52Z নৰুনা বৰুৱা 44897 602939 wikitext text/x-wiki __NOTOC__ {{WAM |header= ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ দ্বিতীয় পৰ্যায়, ২০২৬ [[File:Wikipedia Asian Month Logo.svg|200px|right]] |subheader = '''[[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫|ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ, ২০২৫]]''' আছিল ৱিকিপিডিয়া এছীয় সম্প্ৰদায়সমূহৰ মাজত সদ্ভাৱ বৃদ্ধিৰ লক্ষ্যৰে ২০২৫ বৰ্ষত আয়োজিত এখনি সম্পাদনা মেলা। <u>ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ দ্বিতীয় পৰ্যায়, ২০২৬ত [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫|ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ, ২০২৫]]ত সৃষ্টি কৰা প্ৰবন্ধসমূহৰ পুনৰ পৰীক্ষণ আৰু আৱশ্যক অনুযায়ী প্ৰবন্ধৰ শুধৰণি, বিস্তাৰ তথা তথ্য পেৰা সংযোগ কৰি প্ৰবন্ধসমূহৰ গুণগত মানদণ্ড বৃদ্ধি কৰাৰ প্ৰয়াস কৰা হ'ব।</u> ২০২৬ চনৰ ১৫ এপ্ৰিলৰ পৰা মে' মাহৰ ১৫ তাৰিখলৈকে [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া ভাষাৰ]] ৱিকিপিডিয়াত এখনি এমহীয়া সম্পাদনা মেলা অনুষ্ঠিত কৰিবলৈ লোৱা হৈছে। এই মেলাত নতুনকৈ কোনো প্ৰবন্ধ সৃষ্টি কৰাৰ প্ৰয়োজন নাই। '''সময়সীমা''': <mark>''' ১৫ এপ্ৰিলৰ পৰা ১৫ মে' ২০২৬ '''</mark> |body = == পটভূমি == '''[[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ|ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ]] হৈছে ৱিকিপিডিয়া এছীয় সম্প্ৰদায়সমূহৰ মাজত সদ্ভাৱ বৃদ্ধিৰ লক্ষ্যৰে প্ৰতিবছৰে নৱেম্বৰ/ডিচেম্বৰ মাহত আয়োজিত এখনি সম্পাদনা মেলা। অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াত প্ৰতিযোগিতাখনৰ বিগত [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০১৫|২০১৫]], [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০১৬|২০১৬]], [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২১|২০২১]], [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৩|২০২৩]] আৰু [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৪|২০২৪]] চনৰ সংস্কৰণৰ পাছত [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫|২০২৫]] চনত পুনৰ ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ এডিটাথন অনুষ্ঠিত হয়। ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ দ্বিতীয় পৰ্যায়, ২০২৬-ৰ সম্পাদনা মেলাত পূৰ্বৰ এছিয়ান মাহৰ সম্পাদনা মেলাত ভুল ৰৈ যোৱা [[:w:as:শ্ৰেণী:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫|প্ৰবন্ধসমূহৰ]] গুণগত মান উন্নত কৰিবলৈ পৰিকল্পনা কৰা হৈছে।''' == লক্ষ্যসমূহ == *'''পূৰ্বৰ এছিয়ান মাহৰ সম্পাদনা মেলাত ভুল ৰৈ যোৱা [[:w:as:শ্ৰেণী:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫|প্ৰবন্ধৰ]] গুণগত মান উন্নত কৰা।''' * আধৰুৱাকৈ অনুবাদ হোৱা আৱশ্যকীয় প্ৰবন্ধৰ অনুবাদ সম্পূৰ্ণ কৰা। * ৱিকিডাটা সংযোগ নকৰা প্ৰবন্ধসমূহত ৱিকিডাটা সংযোগ কৰা। * ইংৰাজী ৱিকিপিডিয়াৰ শৈলীত বাহ্যিক সংযোগ যোগ কৰা। (যদিহে কৰা হোৱা নাছিল।) * তথ্যসূত্ৰৰ খেলিমেলি থকা প্ৰবন্ধসমূহৰ তথ্য পেৰা সঠিক কৰা। * যান্ত্ৰিকভাৱে অনূদিত প্ৰবন্ধসমূহ সম্পাদনা সঠিক কৰা। * শ্ৰেণীবিহীন প্ৰবন্ধসমূহত উপযুক্ত শ্ৰেণী (কেটেগৰী) যোগ কৰা। * ৰঙা হৈ থকা লিংকসমূহ যিমান পাৰি ঠিক কৰা। ==প্ৰয়োজনীয় সতৰ্কতা== * সম্পাদনাৰ বাবে তলৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত প্ৰবন্ধসমূহ কোনো এটা বাচি লৈ সম্পাদনা কৰিব। * সম্পাদনা দ্বন্দ্বৰপৰা হাত সাৰিবলৈ সম্পাদনাৰ আগতে সম্পাদনা কৰিবলৈ লোৱা প্ৰবন্ধৰ ওপৰত <nowiki>{{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}}</nowiki> সাঁচ লগাই প্ৰবন্ধটো সাঁচি ল'ব। * এজনে সম্পাদনা দ্বন্দ্ব লগাই লোৱাৰ পিছত আন এজনে সেইটো প্ৰবন্ধত হাত নিদিব। * এটা প্ৰবন্ধ সম্পূৰ্ণ কৰি আন এটাত হাত দিব। ==পুৰস্কাৰ== # প্ৰতিগৰাকী অংশগ্ৰহণকাৰীকে একোখনকৈ ডিজিটেল প্ৰমাণপ্ৰত্ৰ প্ৰদান কৰা হ'ব। # আটাইতকৈ বেছি প্ৰবন্ধৰ গুণগত মানদ্বন্দ্ব সঠিক কৰা প্ৰতিযোগী সহিতে আয়োজক আৰু সমন্বয়কক একোটিকৈ টি-চাৰ্ট প্ৰদান কৰা হ'ব। ==সহায়== * দক্ষতা আৰু সম্পাদনা সহযোগী বৃদ্ধিৰ লক্ষ্যৰে এই সম্পাদনা মেলাৰ সমান্তৰালকৈ এখনি অফলাইন কৰ্মশালা আয়োজন কৰা হ'ব। ==আয়োজক== * [[সদস্য:নৰুনা বৰুৱা|নৰুনা বৰুৱা]] * [[সদস্য:Kandarpajit Kallol|কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল]] ===সমন্বয়ক=== * [[সদস্য:JyotiPN|প্ৰাণজ্যোতি নাথ]] == অংশগ্ৰহণ == === অংশগ্ৰহণ কৰক === <div style="text-align:center; "> [[/অংশগ্ৰহণকাৰীসকল|{{Clickable button|অংশগ্ৰহণ কৰক|color=blue}}]] <!--Blue : Primary call to action --> </div> {{Hidden|অংশগ্ৰহণকাৰীৰ তালিকা|{{/অংশগ্ৰহণকাৰীসকল}}}} === প্ৰবন্ধ জমা কৰক === (নিজৰ ব্যৱহাৰকাৰী নাম লিখি তলত বিস্তাৰ কৰা প্ৰবন্ধ যোগ কৰক) <div style="text-align:center; "> [[/প্ৰবন্ধসমূহ|{{Clickable button|প্ৰবন্ধ জমা কৰক|color=blue}}]] <!--Blue : Primary call to action --> </div> {{Hidden|জমা কৰা প্ৰবন্ধসমূহ|{{/প্ৰবন্ধসমূহ}}}} ===অনুবাদ/সম্পাদনা কৰিবলগীয়া প্ৰবন্ধসমূহৰ তালিকা === #[[আমেৰ দুৰ্গ]] #[[ওড়িশাৰ সামুদ্ৰিক ইতিহাস]] #[[কৃষ্ণা নদী]] #[[কৌন বনেগা ক্ৰৌড়পতি]] #[[খাজুৰাহো স্মাৰকসমূহ]] #[[চুলাৱেছি]] #[[ছাং থং]] #[[ছিৰিন্ধহৰ্ণ]] #[[জহিৰ ৰায়হান]] #[[জাপানী কাপোৰ]] #[[ডংজি উৎসৱ]] #[[ডিস্কিট মঠ]] #[[তেহেলকা]] #[[পশ্চিম প্ৰদেশ, শ্ৰীলংকা]] #[[পৰশুৰামেশ্বৰ মন্দিৰ]] #[[ফতেহপুৰ ছিক্ৰী]] #[[বম্বে উচ্চ ন্যায়ালয়]] #[[বাংলাদেশৰ প্ৰাণীজগত]] #[[ভাৰতৰ প্ৰাণীজগত]] #[[মক্তাব]] #[[মুনকেক]] #[[মুল্কৰাজ আনন্দ]] #[[ৰজনীশ]] #[[ৰণবীৰ সিং]] #[[ৰত্নাগিৰি, ওড়িশা]] #[[ৰাধা বল্লভ মন্দিৰ, বৃন্দাবন]] #[[ৰাজীৱ গান্ধী সাগৰীয় সেতু]] #[[ৰাজীৱ মালহোত্ৰা]] #[[ৰায়গড় দুৰ্গ]] #[[ৰেডিঅ' নেপাল]] #[[ৰোমুলাছ হুইটেকাৰ]] #[[লম্বক]] #[[শিশুপালগড়]] #[[সামাজিক ন্যায়ৰ মূৰ্তি]] #[[স্বাধীনতা পুৰস্কাৰ]] #[[সুষমা স্বৰাজ ইনষ্টিটিউট অৱ ফৰেইন চাৰ্ভিচ]] #[[হৰিচৰণ]] #[[হাথীগুম্ফা শিলালিপি]] ---- * [[:w:as:শ্ৰেণী:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫|''ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫-ৰ প্ৰবন্ধসমূহ'']] ---- |footer= প্ৰতিযোগিতাখনৰ বিষয়ে আপোনাৰ কোনো প্ৰশ্ন বা প্ৰস্তাৱ থাকিলে আলোচনা পৃষ্ঠাত লিখিব পাৰে মেটা-ৱিকিৰ [[:m:Wikipedia Asian Month 2025|গোলকীয় প্ৰকল্প পৃষ্ঠাত]] বাৰ্তা দিব পাৰে।}} {{অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ সম্পাদনা মেলা}} [[শ্ৰেণী:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ]] h4mce44cs14o3pa6oy8u3dp8c580azt 602956 602939 2026-04-26T13:26:39Z Kandarpajit Kallol 6257 602956 wikitext text/x-wiki __NOTOC__ {{WAM |header= ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ দ্বিতীয় পৰ্যায়, ২০২৬ [[File:Wikipedia Asian Month Logo.svg|200px|right]] |subheader = '''[[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫|ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ, ২০২৫]]''' আছিল ৱিকিপিডিয়া এছীয় সম্প্ৰদায়সমূহৰ মাজত সদ্ভাৱ বৃদ্ধিৰ লক্ষ্যৰে ২০২৫ বৰ্ষত আয়োজিত এখনি সম্পাদনা মেলা। <u>ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ দ্বিতীয় পৰ্যায়, ২০২৬ত [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫|ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ, ২০২৫]]ত সৃষ্টি কৰা প্ৰবন্ধসমূহৰ পুনৰ পৰীক্ষণ আৰু আৱশ্যক অনুযায়ী প্ৰবন্ধৰ শুধৰণি, বিস্তাৰ তথা তথ্য পেৰা সংযোগ কৰি প্ৰবন্ধসমূহৰ গুণগত মানদণ্ড বৃদ্ধি কৰাৰ প্ৰয়াস কৰা হ'ব।</u> ২০২৬ চনৰ ১৫ এপ্ৰিলৰ পৰা মে' মাহৰ ১৫ তাৰিখলৈকে [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া ভাষাৰ]] ৱিকিপিডিয়াত এখনি এমহীয়া সম্পাদনা মেলা অনুষ্ঠিত কৰিবলৈ লোৱা হৈছে। এই মেলাত নতুনকৈ কোনো প্ৰবন্ধ সৃষ্টি কৰাৰ প্ৰয়োজন নাই। '''সময়সীমা''': <mark>''' ১৫ এপ্ৰিলৰ পৰা ১৫ মে' ২০২৬ '''</mark> |body = == পটভূমি == '''[[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ|ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ]] হৈছে ৱিকিপিডিয়া এছীয় সম্প্ৰদায়সমূহৰ মাজত সদ্ভাৱ বৃদ্ধিৰ লক্ষ্যৰে প্ৰতিবছৰে নৱেম্বৰ/ডিচেম্বৰ মাহত আয়োজিত এখনি সম্পাদনা মেলা। অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াত প্ৰতিযোগিতাখনৰ বিগত [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০১৫|২০১৫]], [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০১৬|২০১৬]], [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২১|২০২১]], [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৩|২০২৩]] আৰু [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৪|২০২৪]] চনৰ সংস্কৰণৰ পাছত [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫|২০২৫]] চনত পুনৰ ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ এডিটাথন অনুষ্ঠিত হয়। ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ দ্বিতীয় পৰ্যায়, ২০২৬-ৰ সম্পাদনা মেলাত পূৰ্বৰ এছিয়ান মাহৰ সম্পাদনা মেলাত ভুল ৰৈ যোৱা [[:w:as:শ্ৰেণী:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫|প্ৰবন্ধসমূহৰ]] গুণগত মান উন্নত কৰিবলৈ পৰিকল্পনা কৰা হৈছে।''' == লক্ষ্যসমূহ == *'''পূৰ্বৰ এছিয়ান মাহৰ সম্পাদনা মেলাত ভুল ৰৈ যোৱা [[:w:as:শ্ৰেণী:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫|প্ৰবন্ধৰ]] গুণগত মান উন্নত কৰা।''' * আধৰুৱাকৈ অনুবাদ হোৱা আৱশ্যকীয় প্ৰবন্ধৰ অনুবাদ সম্পূৰ্ণ কৰা। * ৱিকিডাটা সংযোগ নকৰা প্ৰবন্ধসমূহত ৱিকিডাটা সংযোগ কৰা। * ইংৰাজী ৱিকিপিডিয়াৰ শৈলীত বাহ্যিক সংযোগ যোগ কৰা। (যদিহে কৰা হোৱা নাছিল।) * তথ্যসূত্ৰৰ খেলিমেলি থকা প্ৰবন্ধসমূহৰ তথ্য পেৰা সঠিক কৰা। * যান্ত্ৰিকভাৱে অনূদিত প্ৰবন্ধসমূহ সম্পাদনা সঠিক কৰা। * শ্ৰেণীবিহীন প্ৰবন্ধসমূহত উপযুক্ত শ্ৰেণী (কেটেগৰী) যোগ কৰা। * ৰঙা হৈ থকা লিংকসমূহ যিমান পাৰি ঠিক কৰা। ==প্ৰয়োজনীয় সতৰ্কতা== * সম্পাদনাৰ বাবে তলৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত প্ৰবন্ধসমূহ কোনো এটা বাচি লৈ সম্পাদনা কৰিব। * সম্পাদনা দ্বন্দ্বৰপৰা হাত সাৰিবলৈ সম্পাদনাৰ আগতে সম্পাদনা কৰিবলৈ লোৱা প্ৰবন্ধৰ ওপৰত <nowiki>{{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}}</nowiki> সাঁচ লগাই প্ৰবন্ধটো সাঁচি ল'ব। * এজনে সম্পাদনা দ্বন্দ্ব লগাই লোৱাৰ পিছত আন এজনে সেইটো প্ৰবন্ধত হাত নিদিব। * এটা প্ৰবন্ধ সম্পূৰ্ণ কৰি আন এটাত হাত দিব। ==পুৰস্কাৰ== # প্ৰতিগৰাকী অংশগ্ৰহণকাৰীকে একোখনকৈ ডিজিটেল প্ৰমাণপ্ৰত্ৰ প্ৰদান কৰা হ'ব। # আটাইতকৈ বেছি প্ৰবন্ধৰ গুণগত মানদ্বন্দ্ব সঠিক কৰা প্ৰতিযোগী সহিতে আয়োজক আৰু সমন্বয়কক একোটিকৈ টি-চাৰ্ট প্ৰদান কৰা হ'ব। ==সহায়== * দক্ষতা আৰু সম্পাদনা সহযোগী বৃদ্ধিৰ লক্ষ্যৰে এই সম্পাদনা মেলাৰ সমান্তৰালকৈ এখনি অফলাইন কৰ্মশালা আয়োজন কৰা হ'ব। ==আয়োজক== * [[সদস্য:নৰুনা বৰুৱা|নৰুনা বৰুৱা]] * [[সদস্য:Kandarpajit Kallol|কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল]] ===সমন্বয়ক=== * [[সদস্য:JyotiPN|প্ৰাণজ্যোতি নাথ]] == অংশগ্ৰহণ == === অংশগ্ৰহণ কৰক === <div style="text-align:center; "> [[/অংশগ্ৰহণকাৰীসকল|{{Clickable button|অংশগ্ৰহণ কৰক|color=blue}}]] <!--Blue : Primary call to action --> </div> {{Hidden|অংশগ্ৰহণকাৰীৰ তালিকা|{{/অংশগ্ৰহণকাৰীসকল}}}} === প্ৰবন্ধ জমা কৰক === (নিজৰ ব্যৱহাৰকাৰী নাম লিখি তলত বিস্তাৰ কৰা প্ৰবন্ধ যোগ কৰক) <div style="text-align:center; "> [[/প্ৰবন্ধসমূহ|{{Clickable button|প্ৰবন্ধ জমা কৰক|color=blue}}]] <!--Blue : Primary call to action --> </div> {{Hidden|জমা কৰা প্ৰবন্ধসমূহ|{{/প্ৰবন্ধসমূহ}}}} ===অনুবাদ/সম্পাদনা কৰিবলগীয়া প্ৰবন্ধসমূহৰ তালিকা === #[[আমেৰ দুৰ্গ]] #[[ওড়িশাৰ সামুদ্ৰিক ইতিহাস]] #[[কৃষ্ণা নদী]] #[[কৌন বনেগা ক্ৰৌড়পতি]] #[[খাজুৰাহো স্মাৰকসমূহ]] #[[চুলাৱেছি]] #[[ছাং থং]] #[[জহিৰ ৰায়হান]] #[[জাপানী কাপোৰ]] #[[ডংজি উৎসৱ]] #[[ডিস্কিট মঠ]] #[[তেহেলকা]] #[[পশ্চিম প্ৰদেশ, শ্ৰীলংকা]] #[[পৰশুৰামেশ্বৰ মন্দিৰ]] #[[ফতেহপুৰ ছিক্ৰী]] #[[বম্বে উচ্চ ন্যায়ালয়]] #[[বাংলাদেশৰ প্ৰাণীজগত]] #[[ভাৰতৰ প্ৰাণীজগত]] #[[মক্তাব]] #[[মুনকেক]] #[[মুল্কৰাজ আনন্দ]] #[[ৰজনীশ]] #[[ৰণবীৰ সিং]] #[[ৰত্নাগিৰি, ওড়িশা]] #[[ৰাধা বল্লভ মন্দিৰ, বৃন্দাবন]] #[[ৰাজীৱ গান্ধী সাগৰীয় সেতু]] #[[ৰাজীৱ মালহোত্ৰা]] #[[ৰায়গড় দুৰ্গ]] #[[ৰেডিঅ' নেপাল]] #[[ৰোমুলাছ হুইটেকাৰ]] #[[লম্বক]] #[[শিশুপালগড়]] #[[সামাজিক ন্যায়ৰ মূৰ্তি]] #[[স্বাধীনতা পুৰস্কাৰ]] #[[সুষমা স্বৰাজ ইনষ্টিটিউট অৱ ফৰেইন চাৰ্ভিচ]] #[[হৰিচৰণ]] #[[হাথীগুম্ফা শিলালিপি]] ---- * [[:w:as:শ্ৰেণী:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫|''ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫-ৰ প্ৰবন্ধসমূহ'']] ---- |footer= প্ৰতিযোগিতাখনৰ বিষয়ে আপোনাৰ কোনো প্ৰশ্ন বা প্ৰস্তাৱ থাকিলে আলোচনা পৃষ্ঠাত লিখিব পাৰে মেটা-ৱিকিৰ [[:m:Wikipedia Asian Month 2025|গোলকীয় প্ৰকল্প পৃষ্ঠাত]] বাৰ্তা দিব পাৰে।}} {{অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ সম্পাদনা মেলা}} [[শ্ৰেণী:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ]] jmq0yvpv7c6c233sf4wp67p6zelvauj 602979 602956 2026-04-26T14:37:09Z Kandarpajit Kallol 6257 602979 wikitext text/x-wiki __NOTOC__ {{WAM |header= ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ দ্বিতীয় পৰ্যায়, ২০২৬ [[File:Wikipedia Asian Month Logo.svg|200px|right]] |subheader = '''[[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫|ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ, ২০২৫]]''' আছিল ৱিকিপিডিয়া এছীয় সম্প্ৰদায়সমূহৰ মাজত সদ্ভাৱ বৃদ্ধিৰ লক্ষ্যৰে ২০২৫ বৰ্ষত আয়োজিত এখনি সম্পাদনা মেলা। <u>ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ দ্বিতীয় পৰ্যায়, ২০২৬ত [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫|ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ, ২০২৫]]ত সৃষ্টি কৰা প্ৰবন্ধসমূহৰ পুনৰ পৰীক্ষণ আৰু আৱশ্যক অনুযায়ী প্ৰবন্ধৰ শুধৰণি, বিস্তাৰ তথা তথ্য পেৰা সংযোগ কৰি প্ৰবন্ধসমূহৰ গুণগত মানদণ্ড বৃদ্ধি কৰাৰ প্ৰয়াস কৰা হ'ব।</u> ২০২৬ চনৰ ১৫ এপ্ৰিলৰ পৰা মে' মাহৰ ১৫ তাৰিখলৈকে [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া ভাষাৰ]] ৱিকিপিডিয়াত এখনি এমহীয়া সম্পাদনা মেলা অনুষ্ঠিত কৰিবলৈ লোৱা হৈছে। এই মেলাত নতুনকৈ কোনো প্ৰবন্ধ সৃষ্টি কৰাৰ প্ৰয়োজন নাই। '''সময়সীমা''': <mark>''' ১৫ এপ্ৰিলৰ পৰা ১৫ মে' ২০২৬ '''</mark> |body = == পটভূমি == '''[[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ|ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ]] হৈছে ৱিকিপিডিয়া এছীয় সম্প্ৰদায়সমূহৰ মাজত সদ্ভাৱ বৃদ্ধিৰ লক্ষ্যৰে প্ৰতিবছৰে নৱেম্বৰ/ডিচেম্বৰ মাহত আয়োজিত এখনি সম্পাদনা মেলা। অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াত প্ৰতিযোগিতাখনৰ বিগত [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০১৫|২০১৫]], [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০১৬|২০১৬]], [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২১|২০২১]], [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৩|২০২৩]] আৰু [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৪|২০২৪]] চনৰ সংস্কৰণৰ পাছত [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫|২০২৫]] চনত পুনৰ ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ এডিটাথন অনুষ্ঠিত হয়। ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ দ্বিতীয় পৰ্যায়, ২০২৬-ৰ সম্পাদনা মেলাত পূৰ্বৰ এছিয়ান মাহৰ সম্পাদনা মেলাত ভুল ৰৈ যোৱা [[:w:as:শ্ৰেণী:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫|প্ৰবন্ধসমূহৰ]] গুণগত মান উন্নত কৰিবলৈ পৰিকল্পনা কৰা হৈছে।''' == লক্ষ্যসমূহ == *'''পূৰ্বৰ এছিয়ান মাহৰ সম্পাদনা মেলাত ভুল ৰৈ যোৱা [[:w:as:শ্ৰেণী:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫|প্ৰবন্ধৰ]] গুণগত মান উন্নত কৰা।''' * আধৰুৱাকৈ অনুবাদ হোৱা আৱশ্যকীয় প্ৰবন্ধৰ অনুবাদ সম্পূৰ্ণ কৰা। * ৱিকিডাটা সংযোগ নকৰা প্ৰবন্ধসমূহত ৱিকিডাটা সংযোগ কৰা। * ইংৰাজী ৱিকিপিডিয়াৰ শৈলীত বাহ্যিক সংযোগ যোগ কৰা। (যদিহে কৰা হোৱা নাছিল।) * তথ্যসূত্ৰৰ খেলিমেলি থকা প্ৰবন্ধসমূহৰ তথ্য পেৰা সঠিক কৰা। * যান্ত্ৰিকভাৱে অনূদিত প্ৰবন্ধসমূহ সম্পাদনা সঠিক কৰা। * শ্ৰেণীবিহীন প্ৰবন্ধসমূহত উপযুক্ত শ্ৰেণী (কেটেগৰী) যোগ কৰা। * ৰঙা হৈ থকা লিংকসমূহ যিমান পাৰি ঠিক কৰা। ==প্ৰয়োজনীয় সতৰ্কতা== * সম্পাদনাৰ বাবে তলৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত প্ৰবন্ধসমূহ কোনো এটা বাচি লৈ সম্পাদনা কৰিব। * সম্পাদনা দ্বন্দ্বৰপৰা হাত সাৰিবলৈ সম্পাদনাৰ আগতে সম্পাদনা কৰিবলৈ লোৱা প্ৰবন্ধৰ ওপৰত <nowiki>{{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}}</nowiki> সাঁচ লগাই প্ৰবন্ধটো সাঁচি ল'ব। * এজনে সম্পাদনা দ্বন্দ্ব লগাই লোৱাৰ পিছত আন এজনে সেইটো প্ৰবন্ধত হাত নিদিব। * এটা প্ৰবন্ধ সম্পূৰ্ণ কৰি আন এটাত হাত দিব। ==পুৰস্কাৰ== # প্ৰতিগৰাকী অংশগ্ৰহণকাৰীকে একোখনকৈ ডিজিটেল প্ৰমাণপ্ৰত্ৰ প্ৰদান কৰা হ'ব। # আটাইতকৈ বেছি প্ৰবন্ধৰ গুণগত মানদ্বন্দ্ব সঠিক কৰা প্ৰতিযোগী সহিতে আয়োজক আৰু সমন্বয়কক একোটিকৈ টি-চাৰ্ট প্ৰদান কৰা হ'ব। ==সহায়== * দক্ষতা আৰু সম্পাদনা সহযোগী বৃদ্ধিৰ লক্ষ্যৰে এই সম্পাদনা মেলাৰ সমান্তৰালকৈ এখনি অফলাইন কৰ্মশালা আয়োজন কৰা হ'ব। ==আয়োজক== * [[সদস্য:নৰুনা বৰুৱা|নৰুনা বৰুৱা]] * [[সদস্য:Kandarpajit Kallol|কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল]] ===সমন্বয়ক=== * [[সদস্য:JyotiPN|প্ৰাণজ্যোতি নাথ]] == অংশগ্ৰহণ == === অংশগ্ৰহণ কৰক === <div style="text-align:center; "> [[/অংশগ্ৰহণকাৰীসকল|{{Clickable button|অংশগ্ৰহণ কৰক|color=blue}}]] <!--Blue : Primary call to action --> </div> {{Hidden|অংশগ্ৰহণকাৰীৰ তালিকা|{{/অংশগ্ৰহণকাৰীসকল}}}} === প্ৰবন্ধ জমা কৰক === (নিজৰ ব্যৱহাৰকাৰী নাম লিখি তলত বিস্তাৰ কৰা প্ৰবন্ধ যোগ কৰক) <div style="text-align:center; "> [[/প্ৰবন্ধসমূহ|{{Clickable button|প্ৰবন্ধ জমা কৰক|color=blue}}]] <!--Blue : Primary call to action --> </div> {{Hidden|জমা কৰা প্ৰবন্ধসমূহ|{{/প্ৰবন্ধসমূহ}}}} ===অনুবাদ/সম্পাদনা কৰিবলগীয়া প্ৰবন্ধসমূহৰ তালিকা === #[[আমেৰ দুৰ্গ]] #[[ওড়িশাৰ সামুদ্ৰিক ইতিহাস]] #[[কৃষ্ণা নদী]] #[[কৌন বনেগা ক্ৰৌড়পতি]] #[[খাজুৰাহো স্মাৰকসমূহ]] #[[চুলাৱেছি]] #[[ছাং থং]] #[[জাপানী কাপোৰ]] #[[ডংজি উৎসৱ]] #[[ডিস্কিট মঠ]] #[[তেহেলকা]] #[[পশ্চিম প্ৰদেশ, শ্ৰীলংকা]] #[[পৰশুৰামেশ্বৰ মন্দিৰ]] #[[ফতেহপুৰ ছিক্ৰী]] #[[বম্বে উচ্চ ন্যায়ালয়]] #[[বাংলাদেশৰ প্ৰাণীজগত]] #[[ভাৰতৰ প্ৰাণীজগত]] #[[মক্তাব]] #[[মুনকেক]] #[[মুল্কৰাজ আনন্দ]] #[[ৰজনীশ]] #[[ৰণবীৰ সিং]] #[[ৰত্নাগিৰি, ওড়িশা]] #[[ৰাধা বল্লভ মন্দিৰ, বৃন্দাবন]] #[[ৰাজীৱ গান্ধী সাগৰীয় সেতু]] #[[ৰাজীৱ মালহোত্ৰা]] #[[ৰায়গড় দুৰ্গ]] #[[ৰেডিঅ' নেপাল]] #[[ৰোমুলাছ হুইটেকাৰ]] #[[লম্বক]] #[[শিশুপালগড়]] #[[সামাজিক ন্যায়ৰ মূৰ্তি]] #[[স্বাধীনতা পুৰস্কাৰ]] #[[সুষমা স্বৰাজ ইনষ্টিটিউট অৱ ফৰেইন চাৰ্ভিচ]] #[[হৰিচৰণ]] #[[হাথীগুম্ফা শিলালিপি]] ---- * [[:w:as:শ্ৰেণী:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫|''ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫-ৰ প্ৰবন্ধসমূহ'']] ---- |footer= প্ৰতিযোগিতাখনৰ বিষয়ে আপোনাৰ কোনো প্ৰশ্ন বা প্ৰস্তাৱ থাকিলে আলোচনা পৃষ্ঠাত লিখিব পাৰে মেটা-ৱিকিৰ [[:m:Wikipedia Asian Month 2025|গোলকীয় প্ৰকল্প পৃষ্ঠাত]] বাৰ্তা দিব পাৰে।}} {{অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ সম্পাদনা মেলা}} [[শ্ৰেণী:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ]] ogi5h5xrbts93m9xemouu8zrezeal9t 602980 602979 2026-04-26T14:43:48Z Kandarpajit Kallol 6257 602980 wikitext text/x-wiki __NOTOC__ {{WAM |header= ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ দ্বিতীয় পৰ্যায়, ২০২৬ [[File:Wikipedia Asian Month Logo.svg|200px|right]] |subheader = '''[[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫|ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ, ২০২৫]]''' আছিল ৱিকিপিডিয়া এছীয় সম্প্ৰদায়সমূহৰ মাজত সদ্ভাৱ বৃদ্ধিৰ লক্ষ্যৰে ২০২৫ বৰ্ষত আয়োজিত এখনি সম্পাদনা মেলা। <u>ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ দ্বিতীয় পৰ্যায়, ২০২৬ত [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫|ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ, ২০২৫]]ত সৃষ্টি কৰা প্ৰবন্ধসমূহৰ পুনৰ পৰীক্ষণ আৰু আৱশ্যক অনুযায়ী প্ৰবন্ধৰ শুধৰণি, বিস্তাৰ তথা তথ্য পেৰা সংযোগ কৰি প্ৰবন্ধসমূহৰ গুণগত মানদণ্ড বৃদ্ধি কৰাৰ প্ৰয়াস কৰা হ'ব।</u> ২০২৬ চনৰ ১৫ এপ্ৰিলৰ পৰা মে' মাহৰ ১৫ তাৰিখলৈকে [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া ভাষাৰ]] ৱিকিপিডিয়াত এখনি এমহীয়া সম্পাদনা মেলা অনুষ্ঠিত কৰিবলৈ লোৱা হৈছে। এই মেলাত নতুনকৈ কোনো প্ৰবন্ধ সৃষ্টি কৰাৰ প্ৰয়োজন নাই। '''সময়সীমা''': <mark>''' ১৫ এপ্ৰিলৰ পৰা ১৫ মে' ২০২৬ '''</mark> |body = == পটভূমি == '''[[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ|ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ]] হৈছে ৱিকিপিডিয়া এছীয় সম্প্ৰদায়সমূহৰ মাজত সদ্ভাৱ বৃদ্ধিৰ লক্ষ্যৰে প্ৰতিবছৰে নৱেম্বৰ/ডিচেম্বৰ মাহত আয়োজিত এখনি সম্পাদনা মেলা। অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াত প্ৰতিযোগিতাখনৰ বিগত [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০১৫|২০১৫]], [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০১৬|২০১৬]], [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২১|২০২১]], [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৩|২০২৩]] আৰু [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৪|২০২৪]] চনৰ সংস্কৰণৰ পাছত [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫|২০২৫]] চনত পুনৰ ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ এডিটাথন অনুষ্ঠিত হয়। ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ দ্বিতীয় পৰ্যায়, ২০২৬-ৰ সম্পাদনা মেলাত পূৰ্বৰ এছিয়ান মাহৰ সম্পাদনা মেলাত ভুল ৰৈ যোৱা [[:w:as:শ্ৰেণী:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫|প্ৰবন্ধসমূহৰ]] গুণগত মান উন্নত কৰিবলৈ পৰিকল্পনা কৰা হৈছে।''' == লক্ষ্যসমূহ == *'''পূৰ্বৰ এছিয়ান মাহৰ সম্পাদনা মেলাত ভুল ৰৈ যোৱা [[:w:as:শ্ৰেণী:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫|প্ৰবন্ধৰ]] গুণগত মান উন্নত কৰা।''' * আধৰুৱাকৈ অনুবাদ হোৱা আৱশ্যকীয় প্ৰবন্ধৰ অনুবাদ সম্পূৰ্ণ কৰা। * ৱিকিডাটা সংযোগ নকৰা প্ৰবন্ধসমূহত ৱিকিডাটা সংযোগ কৰা। * ইংৰাজী ৱিকিপিডিয়াৰ শৈলীত বাহ্যিক সংযোগ যোগ কৰা। (যদিহে কৰা হোৱা নাছিল।) * তথ্যসূত্ৰৰ খেলিমেলি থকা প্ৰবন্ধসমূহৰ তথ্য পেৰা সঠিক কৰা। * যান্ত্ৰিকভাৱে অনূদিত প্ৰবন্ধসমূহ সম্পাদনা সঠিক কৰা। * শ্ৰেণীবিহীন প্ৰবন্ধসমূহত উপযুক্ত শ্ৰেণী (কেটেগৰী) যোগ কৰা। * ৰঙা হৈ থকা লিংকসমূহ যিমান পাৰি ঠিক কৰা। ==প্ৰয়োজনীয় সতৰ্কতা== * সম্পাদনাৰ বাবে তলৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত প্ৰবন্ধসমূহ কোনো এটা বাচি লৈ সম্পাদনা কৰিব। * সম্পাদনা দ্বন্দ্বৰপৰা হাত সাৰিবলৈ সম্পাদনাৰ আগতে সম্পাদনা কৰিবলৈ লোৱা প্ৰবন্ধৰ ওপৰত <nowiki>{{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}}</nowiki> সাঁচ লগাই প্ৰবন্ধটো সাঁচি ল'ব। * এজনে সম্পাদনা দ্বন্দ্ব লগাই লোৱাৰ পিছত আন এজনে সেইটো প্ৰবন্ধত হাত নিদিব। * এটা প্ৰবন্ধ সম্পূৰ্ণ কৰি আন এটাত হাত দিব। ==পুৰস্কাৰ== # প্ৰতিগৰাকী অংশগ্ৰহণকাৰীকে একোখনকৈ ডিজিটেল প্ৰমাণপ্ৰত্ৰ প্ৰদান কৰা হ'ব। # আটাইতকৈ বেছি প্ৰবন্ধৰ গুণগত মানদ্বন্দ্ব সঠিক কৰা প্ৰতিযোগী সহিতে আয়োজক আৰু সমন্বয়কক একোটিকৈ টি-চাৰ্ট প্ৰদান কৰা হ'ব। ==সহায়== * দক্ষতা আৰু সম্পাদনা সহযোগী বৃদ্ধিৰ লক্ষ্যৰে এই সম্পাদনা মেলাৰ সমান্তৰালকৈ এখনি অফলাইন কৰ্মশালা আয়োজন কৰা হ'ব। ==আয়োজক== * [[সদস্য:নৰুনা বৰুৱা|নৰুনা বৰুৱা]] * [[সদস্য:Kandarpajit Kallol|কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল]] ===সমন্বয়ক=== * [[সদস্য:JyotiPN|প্ৰাণজ্যোতি নাথ]] == অংশগ্ৰহণ == === অংশগ্ৰহণ কৰক === <div style="text-align:center; "> [[/অংশগ্ৰহণকাৰীসকল|{{Clickable button|অংশগ্ৰহণ কৰক|color=blue}}]] <!--Blue : Primary call to action --> </div> {{Hidden|অংশগ্ৰহণকাৰীৰ তালিকা|{{/অংশগ্ৰহণকাৰীসকল}}}} === প্ৰবন্ধ জমা কৰক === (নিজৰ ব্যৱহাৰকাৰী নাম লিখি তলত বিস্তাৰ কৰা প্ৰবন্ধ যোগ কৰক) <div style="text-align:center; "> [[/প্ৰবন্ধসমূহ|{{Clickable button|প্ৰবন্ধ জমা কৰক|color=blue}}]] <!--Blue : Primary call to action --> </div> {{Hidden|জমা কৰা প্ৰবন্ধসমূহ|{{/প্ৰবন্ধসমূহ}}}} ===অনুবাদ/সম্পাদনা কৰিবলগীয়া প্ৰবন্ধসমূহৰ তালিকা === #[[আমেৰ দুৰ্গ]] #[[ওড়িশাৰ সামুদ্ৰিক ইতিহাস]] #[[কৃষ্ণা নদী]] #[[কৌন বনেগা ক্ৰৌড়পতি]] #[[খাজুৰাহো স্মাৰকসমূহ]] #[[চুলাৱেছি]] #[[ছাং থং]] #[[জাপানী কাপোৰ]] #[[ডংজি উৎসৱ]] #[[ডিস্কিট মঠ]] #[[তেহেলকা]] #[[পশ্চিম প্ৰদেশ, শ্ৰীলংকা]] #[[ফতেহপুৰ ছিক্ৰী]] #[[বম্বে উচ্চ ন্যায়ালয়]] #[[বাংলাদেশৰ প্ৰাণীজগত]] #[[ভাৰতৰ প্ৰাণীজগত]] #[[মক্তাব]] #[[মুনকেক]] #[[মুল্কৰাজ আনন্দ]] #[[ৰজনীশ]] #[[ৰণবীৰ সিং]] #[[ৰত্নাগিৰি, ওড়িশা]] #[[ৰাধা বল্লভ মন্দিৰ, বৃন্দাবন]] #[[ৰাজীৱ গান্ধী সাগৰীয় সেতু]] #[[ৰাজীৱ মালহোত্ৰা]] #[[ৰায়গড় দুৰ্গ]] #[[ৰেডিঅ' নেপাল]] #[[ৰোমুলাছ হুইটেকাৰ]] #[[লম্বক]] #[[শিশুপালগড়]] #[[সামাজিক ন্যায়ৰ মূৰ্তি]] #[[স্বাধীনতা পুৰস্কাৰ]] #[[সুষমা স্বৰাজ ইনষ্টিটিউট অৱ ফৰেইন চাৰ্ভিচ]] #[[হৰিচৰণ]] #[[হাথীগুম্ফা শিলালিপি]] ---- * [[:w:as:শ্ৰেণী:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫|''ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫-ৰ প্ৰবন্ধসমূহ'']] ---- |footer= প্ৰতিযোগিতাখনৰ বিষয়ে আপোনাৰ কোনো প্ৰশ্ন বা প্ৰস্তাৱ থাকিলে আলোচনা পৃষ্ঠাত লিখিব পাৰে মেটা-ৱিকিৰ [[:m:Wikipedia Asian Month 2025|গোলকীয় প্ৰকল্প পৃষ্ঠাত]] বাৰ্তা দিব পাৰে।}} {{অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ সম্পাদনা মেলা}} [[শ্ৰেণী:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ]] 12ohiei8gpafutgcdf85oopwnlvk6r3 603065 602980 2026-04-26T19:11:57Z Kandarpajit Kallol 6257 603065 wikitext text/x-wiki __NOTOC__ {{WAM |header= ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ দ্বিতীয় পৰ্যায়, ২০২৬ [[File:Wikipedia Asian Month Logo.svg|200px|right]] |subheader = '''[[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫|ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ, ২০২৫]]''' আছিল ৱিকিপিডিয়া এছীয় সম্প্ৰদায়সমূহৰ মাজত সদ্ভাৱ বৃদ্ধিৰ লক্ষ্যৰে ২০২৫ বৰ্ষত আয়োজিত এখনি সম্পাদনা মেলা। <u>ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ দ্বিতীয় পৰ্যায়, ২০২৬ত [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫|ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ, ২০২৫]]ত সৃষ্টি কৰা প্ৰবন্ধসমূহৰ পুনৰ পৰীক্ষণ আৰু আৱশ্যক অনুযায়ী প্ৰবন্ধৰ শুধৰণি, বিস্তাৰ তথা তথ্য পেৰা সংযোগ কৰি প্ৰবন্ধসমূহৰ গুণগত মানদণ্ড বৃদ্ধি কৰাৰ প্ৰয়াস কৰা হ'ব।</u> ২০২৬ চনৰ ১৫ এপ্ৰিলৰ পৰা মে' মাহৰ ১৫ তাৰিখলৈকে [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া ভাষাৰ]] ৱিকিপিডিয়াত এখনি এমহীয়া সম্পাদনা মেলা অনুষ্ঠিত কৰিবলৈ লোৱা হৈছে। এই মেলাত নতুনকৈ কোনো প্ৰবন্ধ সৃষ্টি কৰাৰ প্ৰয়োজন নাই। '''সময়সীমা''': <mark>''' ১৫ এপ্ৰিলৰ পৰা ১৫ মে' ২০২৬ '''</mark> |body = == পটভূমি == '''[[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ|ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ]] হৈছে ৱিকিপিডিয়া এছীয় সম্প্ৰদায়সমূহৰ মাজত সদ্ভাৱ বৃদ্ধিৰ লক্ষ্যৰে প্ৰতিবছৰে নৱেম্বৰ/ডিচেম্বৰ মাহত আয়োজিত এখনি সম্পাদনা মেলা। অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াত প্ৰতিযোগিতাখনৰ বিগত [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০১৫|২০১৫]], [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০১৬|২০১৬]], [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২১|২০২১]], [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৩|২০২৩]] আৰু [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৪|২০২৪]] চনৰ সংস্কৰণৰ পাছত [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫|২০২৫]] চনত পুনৰ ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ এডিটাথন অনুষ্ঠিত হয়। ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ দ্বিতীয় পৰ্যায়, ২০২৬-ৰ সম্পাদনা মেলাত পূৰ্বৰ এছিয়ান মাহৰ সম্পাদনা মেলাত ভুল ৰৈ যোৱা [[:w:as:শ্ৰেণী:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫|প্ৰবন্ধসমূহৰ]] গুণগত মান উন্নত কৰিবলৈ পৰিকল্পনা কৰা হৈছে।''' == লক্ষ্যসমূহ == *'''পূৰ্বৰ এছিয়ান মাহৰ সম্পাদনা মেলাত ভুল ৰৈ যোৱা [[:w:as:শ্ৰেণী:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫|প্ৰবন্ধৰ]] গুণগত মান উন্নত কৰা।''' * আধৰুৱাকৈ অনুবাদ হোৱা আৱশ্যকীয় প্ৰবন্ধৰ অনুবাদ সম্পূৰ্ণ কৰা। * ৱিকিডাটা সংযোগ নকৰা প্ৰবন্ধসমূহত ৱিকিডাটা সংযোগ কৰা। * ইংৰাজী ৱিকিপিডিয়াৰ শৈলীত বাহ্যিক সংযোগ যোগ কৰা। (যদিহে কৰা হোৱা নাছিল।) * তথ্যসূত্ৰৰ খেলিমেলি থকা প্ৰবন্ধসমূহৰ তথ্য পেৰা সঠিক কৰা। * যান্ত্ৰিকভাৱে অনূদিত প্ৰবন্ধসমূহ সম্পাদনা সঠিক কৰা। * শ্ৰেণীবিহীন প্ৰবন্ধসমূহত উপযুক্ত শ্ৰেণী (কেটেগৰী) যোগ কৰা। * ৰঙা হৈ থকা লিংকসমূহ যিমান পাৰি ঠিক কৰা। ==প্ৰয়োজনীয় সতৰ্কতা== * সম্পাদনাৰ বাবে তলৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত প্ৰবন্ধসমূহ কোনো এটা বাচি লৈ সম্পাদনা কৰিব। * সম্পাদনা দ্বন্দ্বৰপৰা হাত সাৰিবলৈ সম্পাদনাৰ আগতে সম্পাদনা কৰিবলৈ লোৱা প্ৰবন্ধৰ ওপৰত <nowiki>{{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}}</nowiki> সাঁচ লগাই প্ৰবন্ধটো সাঁচি ল'ব। * এজনে সম্পাদনা দ্বন্দ্ব লগাই লোৱাৰ পিছত আন এজনে সেইটো প্ৰবন্ধত হাত নিদিব। * এটা প্ৰবন্ধ সম্পূৰ্ণ কৰি আন এটাত হাত দিব। ==পুৰস্কাৰ== # প্ৰতিগৰাকী অংশগ্ৰহণকাৰীকে একোখনকৈ ডিজিটেল প্ৰমাণপ্ৰত্ৰ প্ৰদান কৰা হ'ব। # আটাইতকৈ বেছি প্ৰবন্ধৰ গুণগত মানদ্বন্দ্ব সঠিক কৰা প্ৰতিযোগী সহিতে আয়োজক আৰু সমন্বয়কক একোটিকৈ টি-চাৰ্ট প্ৰদান কৰা হ'ব। ==সহায়== * দক্ষতা আৰু সম্পাদনা সহযোগী বৃদ্ধিৰ লক্ষ্যৰে এই সম্পাদনা মেলাৰ সমান্তৰালকৈ এখনি অফলাইন কৰ্মশালা আয়োজন কৰা হ'ব। ==আয়োজক== * [[সদস্য:নৰুনা বৰুৱা|নৰুনা বৰুৱা]] * [[সদস্য:Kandarpajit Kallol|কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল]] ===সমন্বয়ক=== * [[সদস্য:JyotiPN|প্ৰাণজ্যোতি নাথ]] == অংশগ্ৰহণ == === অংশগ্ৰহণ কৰক === <div style="text-align:center; "> [[/অংশগ্ৰহণকাৰীসকল|{{Clickable button|অংশগ্ৰহণ কৰক|color=blue}}]] <!--Blue : Primary call to action --> </div> {{Hidden|অংশগ্ৰহণকাৰীৰ তালিকা|{{/অংশগ্ৰহণকাৰীসকল}}}} === প্ৰবন্ধ জমা কৰক === (নিজৰ ব্যৱহাৰকাৰী নাম লিখি তলত বিস্তাৰ কৰা প্ৰবন্ধ যোগ কৰক) <div style="text-align:center; "> [[/প্ৰবন্ধসমূহ|{{Clickable button|প্ৰবন্ধ জমা কৰক|color=blue}}]] <!--Blue : Primary call to action --> </div> {{Hidden|জমা কৰা প্ৰবন্ধসমূহ|{{/প্ৰবন্ধসমূহ}}}} ===অনুবাদ/সম্পাদনা কৰিবলগীয়া প্ৰবন্ধসমূহৰ তালিকা === #[[আমেৰ দুৰ্গ]] #[[ওড়িশাৰ সামুদ্ৰিক ইতিহাস]] #[[কৃষ্ণা নদী]] #[[কৌন বনেগা ক্ৰৌড়পতি]] #[[খাজুৰাহো স্মাৰকসমূহ]] #[[চুলাৱেছি]] #[[ছাং থং]] #[[জাপানী কাপোৰ]] #[[ডংজি উৎসৱ]] #[[ডিস্কিট মঠ]] #[[তেহেলকা]] #[[পশ্চিম প্ৰদেশ, শ্ৰীলংকা]] #[[ফতেহপুৰ ছিক্ৰী]] #[[বম্বে উচ্চ ন্যায়ালয়]] #[[বাংলাদেশৰ প্ৰাণীজগত]] #[[ভাৰতৰ প্ৰাণীজগত]] #[[মুনকেক]] #[[মুল্কৰাজ আনন্দ]] #[[ৰজনীশ]] #[[ৰণবীৰ সিং]] #[[ৰত্নাগিৰি, ওড়িশা]] #[[ৰাধা বল্লভ মন্দিৰ, বৃন্দাবন]] #[[ৰাজীৱ গান্ধী সাগৰীয় সেতু]] #[[ৰাজীৱ মালহোত্ৰা]] #[[ৰায়গড় দুৰ্গ]] #[[ৰেডিঅ' নেপাল]] #[[ৰোমুলাছ হুইটেকাৰ]] #[[লম্বক]] #[[শিশুপালগড়]] #[[সামাজিক ন্যায়ৰ মূৰ্তি]] #[[স্বাধীনতা পুৰস্কাৰ]] #[[সুষমা স্বৰাজ ইনষ্টিটিউট অৱ ফৰেইন চাৰ্ভিচ]] #[[হৰিচৰণ]] #[[হাথীগুম্ফা শিলালিপি]] ---- * [[:w:as:শ্ৰেণী:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫|''ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫-ৰ প্ৰবন্ধসমূহ'']] ---- |footer= প্ৰতিযোগিতাখনৰ বিষয়ে আপোনাৰ কোনো প্ৰশ্ন বা প্ৰস্তাৱ থাকিলে আলোচনা পৃষ্ঠাত লিখিব পাৰে মেটা-ৱিকিৰ [[:m:Wikipedia Asian Month 2025|গোলকীয় প্ৰকল্প পৃষ্ঠাত]] বাৰ্তা দিব পাৰে।}} {{অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ সম্পাদনা মেলা}} [[শ্ৰেণী:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ]] iho4gjpl7ghix3pep6y4kdd1lakmoi2 603068 603065 2026-04-26T19:18:55Z Kandarpajit Kallol 6257 603068 wikitext text/x-wiki __NOTOC__ {{WAM |header= ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ দ্বিতীয় পৰ্যায়, ২০২৬ [[File:Wikipedia Asian Month Logo.svg|200px|right]] |subheader = '''[[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫|ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ, ২০২৫]]''' আছিল ৱিকিপিডিয়া এছীয় সম্প্ৰদায়সমূহৰ মাজত সদ্ভাৱ বৃদ্ধিৰ লক্ষ্যৰে ২০২৫ বৰ্ষত আয়োজিত এখনি সম্পাদনা মেলা। <u>ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ দ্বিতীয় পৰ্যায়, ২০২৬ত [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫|ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ, ২০২৫]]ত সৃষ্টি কৰা প্ৰবন্ধসমূহৰ পুনৰ পৰীক্ষণ আৰু আৱশ্যক অনুযায়ী প্ৰবন্ধৰ শুধৰণি, বিস্তাৰ তথা তথ্য পেৰা সংযোগ কৰি প্ৰবন্ধসমূহৰ গুণগত মানদণ্ড বৃদ্ধি কৰাৰ প্ৰয়াস কৰা হ'ব।</u> ২০২৬ চনৰ ১৫ এপ্ৰিলৰ পৰা মে' মাহৰ ১৫ তাৰিখলৈকে [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া ভাষাৰ]] ৱিকিপিডিয়াত এখনি এমহীয়া সম্পাদনা মেলা অনুষ্ঠিত কৰিবলৈ লোৱা হৈছে। এই মেলাত নতুনকৈ কোনো প্ৰবন্ধ সৃষ্টি কৰাৰ প্ৰয়োজন নাই। '''সময়সীমা''': <mark>''' ১৫ এপ্ৰিলৰ পৰা ১৫ মে' ২০২৬ '''</mark> |body = == পটভূমি == '''[[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ|ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ]] হৈছে ৱিকিপিডিয়া এছীয় সম্প্ৰদায়সমূহৰ মাজত সদ্ভাৱ বৃদ্ধিৰ লক্ষ্যৰে প্ৰতিবছৰে নৱেম্বৰ/ডিচেম্বৰ মাহত আয়োজিত এখনি সম্পাদনা মেলা। অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াত প্ৰতিযোগিতাখনৰ বিগত [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০১৫|২০১৫]], [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০১৬|২০১৬]], [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২১|২০২১]], [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৩|২০২৩]] আৰু [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৪|২০২৪]] চনৰ সংস্কৰণৰ পাছত [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫|২০২৫]] চনত পুনৰ ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ এডিটাথন অনুষ্ঠিত হয়। ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ দ্বিতীয় পৰ্যায়, ২০২৬-ৰ সম্পাদনা মেলাত পূৰ্বৰ এছিয়ান মাহৰ সম্পাদনা মেলাত ভুল ৰৈ যোৱা [[:w:as:শ্ৰেণী:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫|প্ৰবন্ধসমূহৰ]] গুণগত মান উন্নত কৰিবলৈ পৰিকল্পনা কৰা হৈছে।''' == লক্ষ্যসমূহ == *'''পূৰ্বৰ এছিয়ান মাহৰ সম্পাদনা মেলাত ভুল ৰৈ যোৱা [[:w:as:শ্ৰেণী:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫|প্ৰবন্ধৰ]] গুণগত মান উন্নত কৰা।''' * আধৰুৱাকৈ অনুবাদ হোৱা আৱশ্যকীয় প্ৰবন্ধৰ অনুবাদ সম্পূৰ্ণ কৰা। * ৱিকিডাটা সংযোগ নকৰা প্ৰবন্ধসমূহত ৱিকিডাটা সংযোগ কৰা। * ইংৰাজী ৱিকিপিডিয়াৰ শৈলীত বাহ্যিক সংযোগ যোগ কৰা। (যদিহে কৰা হোৱা নাছিল।) * তথ্যসূত্ৰৰ খেলিমেলি থকা প্ৰবন্ধসমূহৰ তথ্য পেৰা সঠিক কৰা। * যান্ত্ৰিকভাৱে অনূদিত প্ৰবন্ধসমূহ সম্পাদনা সঠিক কৰা। * শ্ৰেণীবিহীন প্ৰবন্ধসমূহত উপযুক্ত শ্ৰেণী (কেটেগৰী) যোগ কৰা। * ৰঙা হৈ থকা লিংকসমূহ যিমান পাৰি ঠিক কৰা। ==প্ৰয়োজনীয় সতৰ্কতা== * সম্পাদনাৰ বাবে তলৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত প্ৰবন্ধসমূহ কোনো এটা বাচি লৈ সম্পাদনা কৰিব। * সম্পাদনা দ্বন্দ্বৰপৰা হাত সাৰিবলৈ সম্পাদনাৰ আগতে সম্পাদনা কৰিবলৈ লোৱা প্ৰবন্ধৰ ওপৰত <nowiki>{{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}}</nowiki> সাঁচ লগাই প্ৰবন্ধটো সাঁচি ল'ব। * এজনে সম্পাদনা দ্বন্দ্ব লগাই লোৱাৰ পিছত আন এজনে সেইটো প্ৰবন্ধত হাত নিদিব। * এটা প্ৰবন্ধ সম্পূৰ্ণ কৰি আন এটাত হাত দিব। ==পুৰস্কাৰ== # প্ৰতিগৰাকী অংশগ্ৰহণকাৰীকে একোখনকৈ ডিজিটেল প্ৰমাণপ্ৰত্ৰ প্ৰদান কৰা হ'ব। # আটাইতকৈ বেছি প্ৰবন্ধৰ গুণগত মানদ্বন্দ্ব সঠিক কৰা প্ৰতিযোগী সহিতে আয়োজক আৰু সমন্বয়কক একোটিকৈ টি-চাৰ্ট প্ৰদান কৰা হ'ব। ==সহায়== * দক্ষতা আৰু সম্পাদনা সহযোগী বৃদ্ধিৰ লক্ষ্যৰে এই সম্পাদনা মেলাৰ সমান্তৰালকৈ এখনি অফলাইন কৰ্মশালা আয়োজন কৰা হ'ব। ==আয়োজক== * [[সদস্য:নৰুনা বৰুৱা|নৰুনা বৰুৱা]] * [[সদস্য:Kandarpajit Kallol|কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল]] ===সমন্বয়ক=== * [[সদস্য:JyotiPN|প্ৰাণজ্যোতি নাথ]] == অংশগ্ৰহণ == === অংশগ্ৰহণ কৰক === <div style="text-align:center; "> [[/অংশগ্ৰহণকাৰীসকল|{{Clickable button|অংশগ্ৰহণ কৰক|color=blue}}]] <!--Blue : Primary call to action --> </div> {{Hidden|অংশগ্ৰহণকাৰীৰ তালিকা|{{/অংশগ্ৰহণকাৰীসকল}}}} === প্ৰবন্ধ জমা কৰক === (নিজৰ ব্যৱহাৰকাৰী নাম লিখি তলত বিস্তাৰ কৰা প্ৰবন্ধ যোগ কৰক) <div style="text-align:center; "> [[/প্ৰবন্ধসমূহ|{{Clickable button|প্ৰবন্ধ জমা কৰক|color=blue}}]] <!--Blue : Primary call to action --> </div> {{Hidden|জমা কৰা প্ৰবন্ধসমূহ|{{/প্ৰবন্ধসমূহ}}}} ===অনুবাদ/সম্পাদনা কৰিবলগীয়া প্ৰবন্ধসমূহৰ তালিকা === #[[আমেৰ দুৰ্গ]] #[[ওড়িশাৰ সামুদ্ৰিক ইতিহাস]] #[[কৃষ্ণা নদী]] #[[কৌন বনেগা ক্ৰৌড়পতি]] #[[খাজুৰাহো স্মাৰকসমূহ]] #[[চুলাৱেছি]] #[[ছাং থং]] #[[জাপানী কাপোৰ]] #[[ডংজি উৎসৱ]] #[[ডিস্কিট মঠ]] #[[তেহেলকা]] #[[পশ্চিম প্ৰদেশ, শ্ৰীলংকা]] #[[ফতেহপুৰ ছিক্ৰী]] #[[বম্বে উচ্চ ন্যায়ালয়]] #[[বাংলাদেশৰ প্ৰাণীজগত]] #[[ভাৰতৰ প্ৰাণীজগত]] #[[মুনকেক]] #[[ৰজনীশ]] #[[ৰণবীৰ সিং]] #[[ৰত্নাগিৰি, ওড়িশা]] #[[ৰাধা বল্লভ মন্দিৰ, বৃন্দাবন]] #[[ৰাজীৱ গান্ধী সাগৰীয় সেতু]] #[[ৰাজীৱ মালহোত্ৰা]] #[[ৰায়গড় দুৰ্গ]] #[[ৰেডিঅ' নেপাল]] #[[ৰোমুলাছ হুইটেকাৰ]] #[[লম্বক]] #[[শিশুপালগড়]] #[[সামাজিক ন্যায়ৰ মূৰ্তি]] #[[স্বাধীনতা পুৰস্কাৰ]] #[[সুষমা স্বৰাজ ইনষ্টিটিউট অৱ ফৰেইন চাৰ্ভিচ]] #[[হৰিচৰণ]] #[[হাথীগুম্ফা শিলালিপি]] ---- * [[:w:as:শ্ৰেণী:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫|''ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫-ৰ প্ৰবন্ধসমূহ'']] ---- |footer= প্ৰতিযোগিতাখনৰ বিষয়ে আপোনাৰ কোনো প্ৰশ্ন বা প্ৰস্তাৱ থাকিলে আলোচনা পৃষ্ঠাত লিখিব পাৰে মেটা-ৱিকিৰ [[:m:Wikipedia Asian Month 2025|গোলকীয় প্ৰকল্প পৃষ্ঠাত]] বাৰ্তা দিব পাৰে।}} {{অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ সম্পাদনা মেলা}} [[শ্ৰেণী:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ]] icdw1rv45uj1w9e7ypgl987rieb5k1t 603074 603068 2026-04-26T19:32:49Z Kandarpajit Kallol 6257 603074 wikitext text/x-wiki __NOTOC__ {{WAM |header= ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ দ্বিতীয় পৰ্যায়, ২০২৬ [[File:Wikipedia Asian Month Logo.svg|200px|right]] |subheader = '''[[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫|ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ, ২০২৫]]''' আছিল ৱিকিপিডিয়া এছীয় সম্প্ৰদায়সমূহৰ মাজত সদ্ভাৱ বৃদ্ধিৰ লক্ষ্যৰে ২০২৫ বৰ্ষত আয়োজিত এখনি সম্পাদনা মেলা। <u>ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ দ্বিতীয় পৰ্যায়, ২০২৬ত [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫|ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ, ২০২৫]]ত সৃষ্টি কৰা প্ৰবন্ধসমূহৰ পুনৰ পৰীক্ষণ আৰু আৱশ্যক অনুযায়ী প্ৰবন্ধৰ শুধৰণি, বিস্তাৰ তথা তথ্য পেৰা সংযোগ কৰি প্ৰবন্ধসমূহৰ গুণগত মানদণ্ড বৃদ্ধি কৰাৰ প্ৰয়াস কৰা হ'ব।</u> ২০২৬ চনৰ ১৫ এপ্ৰিলৰ পৰা মে' মাহৰ ১৫ তাৰিখলৈকে [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া ভাষাৰ]] ৱিকিপিডিয়াত এখনি এমহীয়া সম্পাদনা মেলা অনুষ্ঠিত কৰিবলৈ লোৱা হৈছে। এই মেলাত নতুনকৈ কোনো প্ৰবন্ধ সৃষ্টি কৰাৰ প্ৰয়োজন নাই। '''সময়সীমা''': <mark>''' ১৫ এপ্ৰিলৰ পৰা ১৫ মে' ২০২৬ '''</mark> |body = == পটভূমি == '''[[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ|ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ]] হৈছে ৱিকিপিডিয়া এছীয় সম্প্ৰদায়সমূহৰ মাজত সদ্ভাৱ বৃদ্ধিৰ লক্ষ্যৰে প্ৰতিবছৰে নৱেম্বৰ/ডিচেম্বৰ মাহত আয়োজিত এখনি সম্পাদনা মেলা। অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াত প্ৰতিযোগিতাখনৰ বিগত [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০১৫|২০১৫]], [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০১৬|২০১৬]], [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২১|২০২১]], [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৩|২০২৩]] আৰু [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৪|২০২৪]] চনৰ সংস্কৰণৰ পাছত [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫|২০২৫]] চনত পুনৰ ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ এডিটাথন অনুষ্ঠিত হয়। ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ দ্বিতীয় পৰ্যায়, ২০২৬-ৰ সম্পাদনা মেলাত পূৰ্বৰ এছিয়ান মাহৰ সম্পাদনা মেলাত ভুল ৰৈ যোৱা [[:w:as:শ্ৰেণী:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫|প্ৰবন্ধসমূহৰ]] গুণগত মান উন্নত কৰিবলৈ পৰিকল্পনা কৰা হৈছে।''' == লক্ষ্যসমূহ == *'''পূৰ্বৰ এছিয়ান মাহৰ সম্পাদনা মেলাত ভুল ৰৈ যোৱা [[:w:as:শ্ৰেণী:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫|প্ৰবন্ধৰ]] গুণগত মান উন্নত কৰা।''' * আধৰুৱাকৈ অনুবাদ হোৱা আৱশ্যকীয় প্ৰবন্ধৰ অনুবাদ সম্পূৰ্ণ কৰা। * ৱিকিডাটা সংযোগ নকৰা প্ৰবন্ধসমূহত ৱিকিডাটা সংযোগ কৰা। * ইংৰাজী ৱিকিপিডিয়াৰ শৈলীত বাহ্যিক সংযোগ যোগ কৰা। (যদিহে কৰা হোৱা নাছিল।) * তথ্যসূত্ৰৰ খেলিমেলি থকা প্ৰবন্ধসমূহৰ তথ্য পেৰা সঠিক কৰা। * যান্ত্ৰিকভাৱে অনূদিত প্ৰবন্ধসমূহ সম্পাদনা সঠিক কৰা। * শ্ৰেণীবিহীন প্ৰবন্ধসমূহত উপযুক্ত শ্ৰেণী (কেটেগৰী) যোগ কৰা। * ৰঙা হৈ থকা লিংকসমূহ যিমান পাৰি ঠিক কৰা। ==প্ৰয়োজনীয় সতৰ্কতা== * সম্পাদনাৰ বাবে তলৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত প্ৰবন্ধসমূহ কোনো এটা বাচি লৈ সম্পাদনা কৰিব। * সম্পাদনা দ্বন্দ্বৰপৰা হাত সাৰিবলৈ সম্পাদনাৰ আগতে সম্পাদনা কৰিবলৈ লোৱা প্ৰবন্ধৰ ওপৰত <nowiki>{{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}}</nowiki> সাঁচ লগাই প্ৰবন্ধটো সাঁচি ল'ব। * এজনে সম্পাদনা দ্বন্দ্ব লগাই লোৱাৰ পিছত আন এজনে সেইটো প্ৰবন্ধত হাত নিদিব। * এটা প্ৰবন্ধ সম্পূৰ্ণ কৰি আন এটাত হাত দিব। ==পুৰস্কাৰ== # প্ৰতিগৰাকী অংশগ্ৰহণকাৰীকে একোখনকৈ ডিজিটেল প্ৰমাণপ্ৰত্ৰ প্ৰদান কৰা হ'ব। # আটাইতকৈ বেছি প্ৰবন্ধৰ গুণগত মানদ্বন্দ্ব সঠিক কৰা প্ৰতিযোগী সহিতে আয়োজক আৰু সমন্বয়কক একোটিকৈ টি-চাৰ্ট প্ৰদান কৰা হ'ব। ==সহায়== * দক্ষতা আৰু সম্পাদনা সহযোগী বৃদ্ধিৰ লক্ষ্যৰে এই সম্পাদনা মেলাৰ সমান্তৰালকৈ এখনি অফলাইন কৰ্মশালা আয়োজন কৰা হ'ব। ==আয়োজক== * [[সদস্য:নৰুনা বৰুৱা|নৰুনা বৰুৱা]] * [[সদস্য:Kandarpajit Kallol|কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল]] ===সমন্বয়ক=== * [[সদস্য:JyotiPN|প্ৰাণজ্যোতি নাথ]] == অংশগ্ৰহণ == === অংশগ্ৰহণ কৰক === <div style="text-align:center; "> [[/অংশগ্ৰহণকাৰীসকল|{{Clickable button|অংশগ্ৰহণ কৰক|color=blue}}]] <!--Blue : Primary call to action --> </div> {{Hidden|অংশগ্ৰহণকাৰীৰ তালিকা|{{/অংশগ্ৰহণকাৰীসকল}}}} === প্ৰবন্ধ জমা কৰক === (নিজৰ ব্যৱহাৰকাৰী নাম লিখি তলত বিস্তাৰ কৰা প্ৰবন্ধ যোগ কৰক) <div style="text-align:center; "> [[/প্ৰবন্ধসমূহ|{{Clickable button|প্ৰবন্ধ জমা কৰক|color=blue}}]] <!--Blue : Primary call to action --> </div> {{Hidden|জমা কৰা প্ৰবন্ধসমূহ|{{/প্ৰবন্ধসমূহ}}}} ===অনুবাদ/সম্পাদনা কৰিবলগীয়া প্ৰবন্ধসমূহৰ তালিকা === #[[আমেৰ দুৰ্গ]] #[[ওড়িশাৰ সামুদ্ৰিক ইতিহাস]] #[[কৃষ্ণা নদী]] #[[কৌন বনেগা ক্ৰৌড়পতি]] #[[খাজুৰাহো স্মাৰকসমূহ]] #[[চুলাৱেছি]] #[[ছাং থং]] #[[জাপানী কাপোৰ]] #[[ডংজি উৎসৱ]] #[[ডিস্কিট মঠ]] #[[তেহেলকা]] #[[পশ্চিম প্ৰদেশ, শ্ৰীলংকা]] #[[ফতেহপুৰ ছিক্ৰী]] #[[বম্বে উচ্চ ন্যায়ালয়]] #[[বাংলাদেশৰ প্ৰাণীজগত]] #[[ভাৰতৰ প্ৰাণীজগত]] #[[মুনকেক]] #[[ৰজনীশ]] #[[ৰণবীৰ সিং]] #[[ৰত্নাগিৰি, ওড়িশা]] #[[ৰাজীৱ গান্ধী সাগৰীয় সেতু]] #[[ৰাজীৱ মালহোত্ৰা]] #[[ৰায়গড় দুৰ্গ]] #[[ৰেডিঅ' নেপাল]] #[[ৰোমুলাছ হুইটেকাৰ]] #[[লম্বক]] #[[শিশুপালগড়]] #[[সামাজিক ন্যায়ৰ মূৰ্তি]] #[[স্বাধীনতা পুৰস্কাৰ]] #[[সুষমা স্বৰাজ ইনষ্টিটিউট অৱ ফৰেইন চাৰ্ভিচ]] #[[হৰিচৰণ]] #[[হাথীগুম্ফা শিলালিপি]] ---- * [[:w:as:শ্ৰেণী:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫|''ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫-ৰ প্ৰবন্ধসমূহ'']] ---- |footer= প্ৰতিযোগিতাখনৰ বিষয়ে আপোনাৰ কোনো প্ৰশ্ন বা প্ৰস্তাৱ থাকিলে আলোচনা পৃষ্ঠাত লিখিব পাৰে মেটা-ৱিকিৰ [[:m:Wikipedia Asian Month 2025|গোলকীয় প্ৰকল্প পৃষ্ঠাত]] বাৰ্তা দিব পাৰে।}} {{অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ সম্পাদনা মেলা}} [[শ্ৰেণী:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ]] h65ib04nml3opsskuswcgzx1hfxjwff 603159 603074 2026-04-27T05:44:36Z নৰুনা বৰুৱা 44897 603159 wikitext text/x-wiki __NOTOC__ {{WAM |header= ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ দ্বিতীয় পৰ্যায়, ২০২৬ [[File:Wikipedia Asian Month Logo.svg|200px|right]] |subheader = '''[[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫|ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ, ২০২৫]]''' আছিল ৱিকিপিডিয়া এছীয় সম্প্ৰদায়সমূহৰ মাজত সদ্ভাৱ বৃদ্ধিৰ লক্ষ্যৰে ২০২৫ বৰ্ষত আয়োজিত এখনি সম্পাদনা মেলা। <u>ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ দ্বিতীয় পৰ্যায়, ২০২৬ত [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫|ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ, ২০২৫]]ত সৃষ্টি কৰা প্ৰবন্ধসমূহৰ পুনৰ পৰীক্ষণ আৰু আৱশ্যক অনুযায়ী প্ৰবন্ধৰ শুধৰণি, বিস্তাৰ তথা তথ্য পেৰা সংযোগ কৰি প্ৰবন্ধসমূহৰ গুণগত মানদণ্ড বৃদ্ধি কৰাৰ প্ৰয়াস কৰা হ'ব।</u> ২০২৬ চনৰ ১৫ এপ্ৰিলৰ পৰা মে' মাহৰ ১৫ তাৰিখলৈকে [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া ভাষাৰ]] ৱিকিপিডিয়াত এখনি এমহীয়া সম্পাদনা মেলা অনুষ্ঠিত কৰিবলৈ লোৱা হৈছে। এই মেলাত নতুনকৈ কোনো প্ৰবন্ধ সৃষ্টি কৰাৰ প্ৰয়োজন নাই। '''সময়সীমা''': <mark>''' ১৫ এপ্ৰিলৰ পৰা ১৫ মে' ২০২৬ '''</mark> |body = == পটভূমি == '''[[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ|ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ]] হৈছে ৱিকিপিডিয়া এছীয় সম্প্ৰদায়সমূহৰ মাজত সদ্ভাৱ বৃদ্ধিৰ লক্ষ্যৰে প্ৰতিবছৰে নৱেম্বৰ/ডিচেম্বৰ মাহত আয়োজিত এখনি সম্পাদনা মেলা। অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াত প্ৰতিযোগিতাখনৰ বিগত [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০১৫|২০১৫]], [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০১৬|২০১৬]], [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২১|২০২১]], [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৩|২০২৩]] আৰু [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৪|২০২৪]] চনৰ সংস্কৰণৰ পাছত [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫|২০২৫]] চনত পুনৰ ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ এডিটাথন অনুষ্ঠিত হয়। ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ দ্বিতীয় পৰ্যায়, ২০২৬-ৰ সম্পাদনা মেলাত পূৰ্বৰ এছিয়ান মাহৰ সম্পাদনা মেলাত ভুল ৰৈ যোৱা [[:w:as:শ্ৰেণী:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫|প্ৰবন্ধসমূহৰ]] গুণগত মান উন্নত কৰিবলৈ পৰিকল্পনা কৰা হৈছে।''' == লক্ষ্যসমূহ == *'''পূৰ্বৰ এছিয়ান মাহৰ সম্পাদনা মেলাত ভুল ৰৈ যোৱা [[:w:as:শ্ৰেণী:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫|প্ৰবন্ধৰ]] গুণগত মান উন্নত কৰা।''' * আধৰুৱাকৈ অনুবাদ হোৱা আৱশ্যকীয় প্ৰবন্ধৰ অনুবাদ সম্পূৰ্ণ কৰা। * ৱিকিডাটা সংযোগ নকৰা প্ৰবন্ধসমূহত ৱিকিডাটা সংযোগ কৰা। * ইংৰাজী ৱিকিপিডিয়াৰ শৈলীত বাহ্যিক সংযোগ যোগ কৰা। (যদিহে কৰা হোৱা নাছিল।) * তথ্যসূত্ৰৰ খেলিমেলি থকা প্ৰবন্ধসমূহৰ তথ্য পেৰা সঠিক কৰা। * যান্ত্ৰিকভাৱে অনূদিত প্ৰবন্ধসমূহ সম্পাদনা সঠিক কৰা। * শ্ৰেণীবিহীন প্ৰবন্ধসমূহত উপযুক্ত শ্ৰেণী (কেটেগৰী) যোগ কৰা। * ৰঙা হৈ থকা লিংকসমূহ যিমান পাৰি ঠিক কৰা। ==প্ৰয়োজনীয় সতৰ্কতা== * সম্পাদনাৰ বাবে তলৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত প্ৰবন্ধসমূহ কোনো এটা বাচি লৈ সম্পাদনা কৰিব। * সম্পাদনা দ্বন্দ্বৰপৰা হাত সাৰিবলৈ সম্পাদনাৰ আগতে সম্পাদনা কৰিবলৈ লোৱা প্ৰবন্ধৰ ওপৰত <nowiki>{{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}}</nowiki> সাঁচ লগাই প্ৰবন্ধটো সাঁচি ল'ব। * এজনে সম্পাদনা দ্বন্দ্ব লগাই লোৱাৰ পিছত আন এজনে সেইটো প্ৰবন্ধত হাত নিদিব। * এটা প্ৰবন্ধ সম্পূৰ্ণ কৰি আন এটাত হাত দিব। ==পুৰস্কাৰ== # প্ৰতিগৰাকী অংশগ্ৰহণকাৰীকে একোখনকৈ ডিজিটেল প্ৰমাণপ্ৰত্ৰ প্ৰদান কৰা হ'ব। # আটাইতকৈ বেছি প্ৰবন্ধৰ গুণগত মানদ্বন্দ্ব সঠিক কৰা প্ৰতিযোগী সহিতে আয়োজক আৰু সমন্বয়কক একোটিকৈ টি-চাৰ্ট প্ৰদান কৰা হ'ব। ==সহায়== * দক্ষতা আৰু সম্পাদনা সহযোগী বৃদ্ধিৰ লক্ষ্যৰে এই সম্পাদনা মেলাৰ সমান্তৰালকৈ এখনি অফলাইন কৰ্মশালা আয়োজন কৰা হ'ব। ==আয়োজক== * [[সদস্য:নৰুনা বৰুৱা|নৰুনা বৰুৱা]] * [[সদস্য:Kandarpajit Kallol|কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল]] ===সমন্বয়ক=== * [[সদস্য:JyotiPN|প্ৰাণজ্যোতি নাথ]] == অংশগ্ৰহণ == === অংশগ্ৰহণ কৰক === <div style="text-align:center; "> [[/অংশগ্ৰহণকাৰীসকল|{{Clickable button|অংশগ্ৰহণ কৰক|color=blue}}]] <!--Blue : Primary call to action --> </div> {{Hidden|অংশগ্ৰহণকাৰীৰ তালিকা|{{/অংশগ্ৰহণকাৰীসকল}}}} === প্ৰবন্ধ জমা কৰক === (নিজৰ ব্যৱহাৰকাৰী নাম লিখি তলত বিস্তাৰ কৰা প্ৰবন্ধ যোগ কৰক) <div style="text-align:center; "> [[/প্ৰবন্ধসমূহ|{{Clickable button|প্ৰবন্ধ জমা কৰক|color=blue}}]] <!--Blue : Primary call to action --> </div> {{Hidden|জমা কৰা প্ৰবন্ধসমূহ|{{/প্ৰবন্ধসমূহ}}}} ===অনুবাদ/সম্পাদনা কৰিবলগীয়া প্ৰবন্ধসমূহৰ তালিকা === #[[ওড়িশাৰ সামুদ্ৰিক ইতিহাস]] #[[কৃষ্ণা নদী]] #[[কৌন বনেগা ক্ৰৌড়পতি]] #[[খাজুৰাহো স্মাৰকসমূহ]] #[[চুলাৱেছি]] #[[ছাং থং]] #[[জাপানী কাপোৰ]] #[[ডংজি উৎসৱ]] #[[ডিস্কিট মঠ]] #[[তেহেলকা]] #[[পশ্চিম প্ৰদেশ, শ্ৰীলংকা]] #[[ফতেহপুৰ ছিক্ৰী]] #[[বম্বে উচ্চ ন্যায়ালয়]] #[[বাংলাদেশৰ প্ৰাণীজগত]] #[[ভাৰতৰ প্ৰাণীজগত]] #[[মুনকেক]] #[[ৰজনীশ]] #[[ৰণবীৰ সিং]] #[[ৰত্নাগিৰি, ওড়িশা]] #[[ৰাজীৱ গান্ধী সাগৰীয় সেতু]] #[[ৰাজীৱ মালহোত্ৰা]] #[[ৰায়গড় দুৰ্গ]] #[[ৰেডিঅ' নেপাল]] #[[ৰোমুলাছ হুইটেকাৰ]] #[[লম্বক]] #[[শিশুপালগড়]] #[[সামাজিক ন্যায়ৰ মূৰ্তি]] #[[স্বাধীনতা পুৰস্কাৰ]] #[[সুষমা স্বৰাজ ইনষ্টিটিউট অৱ ফৰেইন চাৰ্ভিচ]] #[[হৰিচৰণ]] #[[হাথীগুম্ফা শিলালিপি]] ---- * [[:w:as:শ্ৰেণী:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫|''ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫-ৰ প্ৰবন্ধসমূহ'']] ---- |footer= প্ৰতিযোগিতাখনৰ বিষয়ে আপোনাৰ কোনো প্ৰশ্ন বা প্ৰস্তাৱ থাকিলে আলোচনা পৃষ্ঠাত লিখিব পাৰে মেটা-ৱিকিৰ [[:m:Wikipedia Asian Month 2025|গোলকীয় প্ৰকল্প পৃষ্ঠাত]] বাৰ্তা দিব পাৰে।}} {{অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ সম্পাদনা মেলা}} [[শ্ৰেণী:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ]] bn6kzath4uwd22crndivomcuho3a6gm 603240 603159 2026-04-27T11:14:56Z Kandarpajit Kallol 6257 603240 wikitext text/x-wiki __NOTOC__ {{WAM |header= ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ দ্বিতীয় পৰ্যায়, ২০২৬ [[File:Wikipedia Asian Month Logo.svg|200px|right]] |subheader = '''[[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫|ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ, ২০২৫]]''' আছিল ৱিকিপিডিয়া এছীয় সম্প্ৰদায়সমূহৰ মাজত সদ্ভাৱ বৃদ্ধিৰ লক্ষ্যৰে ২০২৫ বৰ্ষত আয়োজিত এখনি সম্পাদনা মেলা। <u>ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ দ্বিতীয় পৰ্যায়, ২০২৬ত [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫|ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ, ২০২৫]]ত সৃষ্টি কৰা প্ৰবন্ধসমূহৰ পুনৰ পৰীক্ষণ আৰু আৱশ্যক অনুযায়ী প্ৰবন্ধৰ শুধৰণি, বিস্তাৰ তথা তথ্য পেৰা সংযোগ কৰি প্ৰবন্ধসমূহৰ গুণগত মানদণ্ড বৃদ্ধি কৰাৰ প্ৰয়াস কৰা হ'ব।</u> ২০২৬ চনৰ ১৫ এপ্ৰিলৰ পৰা মে' মাহৰ ১৫ তাৰিখলৈকে [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া ভাষাৰ]] ৱিকিপিডিয়াত এখনি এমহীয়া সম্পাদনা মেলা অনুষ্ঠিত কৰিবলৈ লোৱা হৈছে। এই মেলাত নতুনকৈ কোনো প্ৰবন্ধ সৃষ্টি কৰাৰ প্ৰয়োজন নাই। '''সময়সীমা''': <mark>''' ১৫ এপ্ৰিলৰ পৰা ১৫ মে' ২০২৬ '''</mark> |body = == পটভূমি == '''[[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ|ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ]] হৈছে ৱিকিপিডিয়া এছীয় সম্প্ৰদায়সমূহৰ মাজত সদ্ভাৱ বৃদ্ধিৰ লক্ষ্যৰে প্ৰতিবছৰে নৱেম্বৰ/ডিচেম্বৰ মাহত আয়োজিত এখনি সম্পাদনা মেলা। অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াত প্ৰতিযোগিতাখনৰ বিগত [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০১৫|২০১৫]], [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০১৬|২০১৬]], [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২১|২০২১]], [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৩|২০২৩]] আৰু [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৪|২০২৪]] চনৰ সংস্কৰণৰ পাছত [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫|২০২৫]] চনত পুনৰ ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ এডিটাথন অনুষ্ঠিত হয়। ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ দ্বিতীয় পৰ্যায়, ২০২৬-ৰ সম্পাদনা মেলাত পূৰ্বৰ এছিয়ান মাহৰ সম্পাদনা মেলাত ভুল ৰৈ যোৱা [[:w:as:শ্ৰেণী:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫|প্ৰবন্ধসমূহৰ]] গুণগত মান উন্নত কৰিবলৈ পৰিকল্পনা কৰা হৈছে।''' == লক্ষ্যসমূহ == *'''পূৰ্বৰ এছিয়ান মাহৰ সম্পাদনা মেলাত ভুল ৰৈ যোৱা [[:w:as:শ্ৰেণী:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫|প্ৰবন্ধৰ]] গুণগত মান উন্নত কৰা।''' * আধৰুৱাকৈ অনুবাদ হোৱা আৱশ্যকীয় প্ৰবন্ধৰ অনুবাদ সম্পূৰ্ণ কৰা। * ৱিকিডাটা সংযোগ নকৰা প্ৰবন্ধসমূহত ৱিকিডাটা সংযোগ কৰা। * ইংৰাজী ৱিকিপিডিয়াৰ শৈলীত বাহ্যিক সংযোগ যোগ কৰা। (যদিহে কৰা হোৱা নাছিল।) * তথ্যসূত্ৰৰ খেলিমেলি থকা প্ৰবন্ধসমূহৰ তথ্য পেৰা সঠিক কৰা। * যান্ত্ৰিকভাৱে অনূদিত প্ৰবন্ধসমূহ সম্পাদনা সঠিক কৰা। * শ্ৰেণীবিহীন প্ৰবন্ধসমূহত উপযুক্ত শ্ৰেণী (কেটেগৰী) যোগ কৰা। * ৰঙা হৈ থকা লিংকসমূহ যিমান পাৰি ঠিক কৰা। ==প্ৰয়োজনীয় সতৰ্কতা== * সম্পাদনাৰ বাবে তলৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত প্ৰবন্ধসমূহ কোনো এটা বাচি লৈ সম্পাদনা কৰিব। * সম্পাদনা দ্বন্দ্বৰপৰা হাত সাৰিবলৈ সম্পাদনাৰ আগতে সম্পাদনা কৰিবলৈ লোৱা প্ৰবন্ধৰ ওপৰত <nowiki>{{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}}</nowiki> সাঁচ লগাই প্ৰবন্ধটো সাঁচি ল'ব। * এজনে সম্পাদনা দ্বন্দ্ব লগাই লোৱাৰ পিছত আন এজনে সেইটো প্ৰবন্ধত হাত নিদিব। * এটা প্ৰবন্ধ সম্পূৰ্ণ কৰি আন এটাত হাত দিব। ==পুৰস্কাৰ== # প্ৰতিগৰাকী অংশগ্ৰহণকাৰীকে একোখনকৈ ডিজিটেল প্ৰমাণপ্ৰত্ৰ প্ৰদান কৰা হ'ব। # আটাইতকৈ বেছি প্ৰবন্ধৰ গুণগত মানদ্বন্দ্ব সঠিক কৰা প্ৰতিযোগী সহিতে আয়োজক আৰু সমন্বয়কক একোটিকৈ টি-চাৰ্ট প্ৰদান কৰা হ'ব। ==সহায়== * দক্ষতা আৰু সম্পাদনা সহযোগী বৃদ্ধিৰ লক্ষ্যৰে এই সম্পাদনা মেলাৰ সমান্তৰালকৈ এখনি অফলাইন কৰ্মশালা আয়োজন কৰা হ'ব। ==আয়োজক== * [[সদস্য:নৰুনা বৰুৱা|নৰুনা বৰুৱা]] * [[সদস্য:Kandarpajit Kallol|কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল]] ===সমন্বয়ক=== * [[সদস্য:JyotiPN|প্ৰাণজ্যোতি নাথ]] == অংশগ্ৰহণ == === অংশগ্ৰহণ কৰক === <div style="text-align:center; "> [[/অংশগ্ৰহণকাৰীসকল|{{Clickable button|অংশগ্ৰহণ কৰক|color=blue}}]] <!--Blue : Primary call to action --> </div> {{Hidden|অংশগ্ৰহণকাৰীৰ তালিকা|{{/অংশগ্ৰহণকাৰীসকল}}}} === প্ৰবন্ধ জমা কৰক === (নিজৰ ব্যৱহাৰকাৰী নাম লিখি তলত বিস্তাৰ কৰা প্ৰবন্ধ যোগ কৰক) <div style="text-align:center; "> [[/প্ৰবন্ধসমূহ|{{Clickable button|প্ৰবন্ধ জমা কৰক|color=blue}}]] <!--Blue : Primary call to action --> </div> {{Hidden|জমা কৰা প্ৰবন্ধসমূহ|{{/প্ৰবন্ধসমূহ}}}} ===অনুবাদ/সম্পাদনা কৰিবলগীয়া প্ৰবন্ধসমূহৰ তালিকা === #[[ওড়িশাৰ সামুদ্ৰিক ইতিহাস]] #[[কৃষ্ণা নদী]] #[[কৌন বনেগা ক্ৰৌড়পতি]] #[[চুলাৱেছি]] #[[ছাং থং]] #[[জাপানী কাপোৰ]] #[[ডংজি উৎসৱ]] #[[ডিস্কিট মঠ]] #[[তেহেলকা]] #[[পশ্চিম প্ৰদেশ, শ্ৰীলংকা]] #[[ফতেহপুৰ ছিক্ৰী]] #[[বম্বে উচ্চ ন্যায়ালয়]] #[[বাংলাদেশৰ প্ৰাণীজগত]] #[[ভাৰতৰ প্ৰাণীজগত]] #[[মুনকেক]] #[[ৰজনীশ]] #[[ৰণবীৰ সিং]] #[[ৰত্নাগিৰি, ওড়িশা]] #[[ৰাজীৱ গান্ধী সাগৰীয় সেতু]] #[[ৰাজীৱ মালহোত্ৰা]] #[[ৰায়গড় দুৰ্গ]] #[[ৰেডিঅ' নেপাল]] #[[ৰোমুলাছ হুইটেকাৰ]] #[[লম্বক]] #[[শিশুপালগড়]] #[[সামাজিক ন্যায়ৰ মূৰ্তি]] #[[স্বাধীনতা পুৰস্কাৰ]] #[[সুষমা স্বৰাজ ইনষ্টিটিউট অৱ ফৰেইন চাৰ্ভিচ]] #[[হৰিচৰণ]] #[[হাথীগুম্ফা শিলালিপি]] ---- * [[:w:as:শ্ৰেণী:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫|''ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫-ৰ প্ৰবন্ধসমূহ'']] ---- |footer= প্ৰতিযোগিতাখনৰ বিষয়ে আপোনাৰ কোনো প্ৰশ্ন বা প্ৰস্তাৱ থাকিলে আলোচনা পৃষ্ঠাত লিখিব পাৰে মেটা-ৱিকিৰ [[:m:Wikipedia Asian Month 2025|গোলকীয় প্ৰকল্প পৃষ্ঠাত]] বাৰ্তা দিব পাৰে।}} {{অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ সম্পাদনা মেলা}} [[শ্ৰেণী:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ]] k4ndse66sli843y69e9egevxs6izgrb 0 135192 603087 594106 2026-04-26T20:49:23Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 603087 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = অনন্যা নাগাল্লা | image = Ananya Nagalla in 2025.jpg | caption = ২০২৫ চনত এটা ফটোশ্বুটৰ সময়ত অনন্যা নাগাল্লা | birth_name = | birth_date = | birth_place = চাথুপল্লী, [[তেলেংগানা]], [[ভাৰত]] | education = ৰাজা মহেন্দ্ৰ ইঞ্জিনিয়াৰিং কলেজ, ইব্ৰাহিমপট্টনম | occupation = অভিনেত্ৰী | yearsactive = ২০১৯–বৰ্তমান }} '''অনন্যা নাগাল্লা''' ({{lang-en|Ananya Nagalla}}) এগৰাকী [[ভাৰতীয়]] অভিনেত্ৰী যিয়ে [[তেলুগু]] চলচ্চিত্ৰত অভিনয় কৰে। তেওঁ ''মাল্লেশম'' (২০১৯) ছবিৰ জৰিয়তে অভিনয় জগতত পদাৰ্পণ কৰিছিল আৰু ইয়াৰ পিছত ''প্লে বেক'' (২০২১) আৰু ''ৱাকিল চাব'' (২০২১) আদি ছবিত অভিনয় কৰিছে। ২০২৪ চনত মুক্তিপ্ৰাপ্ত ''পোট্টেল'' নামৰ ছবিখনত কৰা অভিনয়ৰ বাবে তেওঁ গদৰ তেলেংগানা ফিল্ম এৱাৰ্ডছ লাভ কৰিছে। == প্ৰাৰম্ভিক জীৱন == নাগাল্লাৰ জন্ম হৈছিল [[তেলেংগানা]]ৰ (তেতিয়াৰ [[অন্ধ্ৰপ্ৰদেশ]]) খম্মম জিলাৰ চাথুপল্লীৰ এটা [[তেলুগু]] পৰিয়ালত। তেওঁৰ পিতৃৰ নাম ভেংকটেশ্বৰ ৰাও আৰু মাতৃৰ নাম বিষ্ণু প্ৰিয়া।<ref name=":0">{{Cite web |date=2021-04-17 |title=మేం తక్కువేం కాదు |trans-title=We are no less |url=https://www.ntnews.com/sunday/bathukamma-18042021-59190/ |website=[[Namasthe Telangana]] |language=te |access-date=8 September 2021 |archive-date=10 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210510182616/https://www.ntnews.com/sunday/bathukamma-18042021-59190/ |url-status=live }}</ref><ref name=":1">{{Cite news |date=2021-07-18 |title=గ్లామర్‌ రంగంలో అందరి సంగతేమో కానీ.. నా విషయంలో జరిగింది ఇదే – Namasthe Telangana |language=te |work=[[Namasthe Telangana]] |url=https://www.ntnews.com/sunday/vakeelsaab-actress-ananya-nagalla-tells-about-her-job-before-movies-and-are-film-struggles-146889/ |access-date=8 September 2021 |archive-date=18 July 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210718183534/https://www.ntnews.com/sunday/vakeelsaab-actress-ananya-nagalla-tells-about-her-job-before-movies-and-are-film-struggles-146889/ |url-status=live }}</ref> তেওঁৰ পিতৃ এজন ব্যৱসায়ী। অনন্যাৰ পঢ়া-শুনাৰ বাবে তেওঁলোকৰ পৰিয়ালটো হায়দৰাবাদলৈ স্থানান্তৰিত হৈছিল। তেওঁ ইব্ৰাহিমপট্টনমৰ ৰাজা মহেন্দ্ৰ কলেজ অৱ ইঞ্জিনিয়াৰিংৰপৰা বি.টেক ডিগ্ৰী লাভ কৰিছিল আৰু চলচ্চিত্ৰ জগতত প্ৰৱেশ কৰাৰ আগতে ইনফোচিছত কাম কৰিছিল।<ref name=":0" /><ref name=":1" /> == কৰ্মজীৱন == চাকৰি কৰি থকাৰ সময়তে নাগাল্লাই ''শাদী'' নামৰ এখন চুটি ছবিত অভিনয় কৰিছিল আৰু এছ.আই.আই.এম.এ চুটি ছবি বঁটাৰ শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰীৰ বাবে মনোনীত হৈছিল। পিছলৈ তেওঁ অডিচন দি ২০১৯ চনৰ জীৱনীভিত্তিক ছবি ''মাল্লেশম''ৰ বাবে নিৰ্বাচিত হয়, য’ত তেওঁ প্ৰিয়দৰ্শীৰ বিপৰীতে অভিনয় কৰিছিল। ছবিখনত তেওঁক নিজৰ জন্ম নাম অনুষা নাগাল্লা বুলিহে কৃতিত্ব দিয়া হৈছিল।<ref name="bn">{{Cite web |date=2019-05-29 |title=Padma Shri winner Chintakindi Mallesham biopic 'Mallesham' starring Priyadarshi and Anusha Nagalla released the trailer of the film today. |url=https://timesofindia.indiatimes.com |access-date=2021-10-26 |website=The Times of India |language=en |archive-date=21 October 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211021064112/https://timesofindia.indiatimes.com |url-status=live }}</ref> চৰিত্ৰটোৰ বাবে প্ৰস্তুতি চলাবলৈ নাগাল্লাই তেওঁৰ কামৰপৰা বিৰতি লৈছিল।<ref name="hindu">{{Cite news |last=Chowdhary |first=Y. Sunita |date=2019-07-10 |title=Ananya Nagalla talks about her role in 'Mallesham' |work=[[The Hindu]] |url=https://www.thehindu.com |issn=0971-751X |access-date=8 September 2021 |archive-date=8 September 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210908070633/https://www.thehindu.com |url-status=live }}</ref> ছবিখনৰ পৰ্যালোচনা কৰি ''দ্য ইণ্ডিয়ান এক্সপ্ৰেছ''ৰ সমালোচক মুৰলী কৃষ্ণ চি.এইচে তেওঁৰ প্ৰশংসা কৰি কয় যে, "মাল্লেশমৰ পত্নী পদ্মাৰ চৰিত্ৰত অনন্যা নাগাল্লা জিলিকি উঠিছে। তেওঁৰ সহজাত সৰলতা তেওঁৰ অভিনয়ত ফুটি উঠিছে।" <ref name=":2">{{Cite web |date=2019-06-26 |title=Mallesham movie review: Priyadarshi shines in this no-frills biopic |url=https://indianexpress.com |website=The Indian Express |access-date=8 September 2021 |archive-date=8 September 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210908070633/https://indianexpress.com |url-status=live }}</ref> ''দ্য নিউজ মিনিট''ৰ এজন পৰ্যালোচকে কৈছিল: "অনন্যাৰ অভিনয় মৰমলগা আৰু তেওঁ আৱেগ প্ৰকাশৰ বাবে যথেষ্ট সুযোগ পাইছে।" <ref>{{Cite web |date=2019-06-20 |title='Mallesham' review: A charming biopic on the man who transformed weaving |url=https://www.thenewsminute.com |website=[[The News Minute]] |access-date=8 September 2021 |archive-date=8 September 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210908070637/https://www.thenewsminute.com |url-status=live }}</ref> ''দ্য হিন্দু''ৰ সংগীতা দেৱী দুন্দুৱেও অনুৰূপ মন্তব্য কৰি লিখিছিল: "অনন্যায় তেওঁৰ অংশটোৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় নিৰ্দোষতা কঢ়িয়াই আনিছে আৰু এক আশাব্যঞ্জক অভিষেক ঘটাইছে।" <ref>{{Cite news |last=Dundoo |first=Sangeetha Devi |date=2019-06-20 |title='Mallesham' review: A biopic that spells hope |work=The Hindu |url=https://www.thehindu.com |issn=0971-751X |access-date=8 September 2021 |archive-date=8 September 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210908070634/https://www.thehindu.com |url-status=live }}</ref> ২০২১ চনত নাগাল্লাক বিজ্ঞানভিত্তিক কল্পকাহিনীমূলক ছবি ''প্লে বেক''ত দেখা গৈছিল। ''জি চিনেমা''ৰ এজন পৰ্যালোচকে অনুভৱ কৰিছিল যে অভিনেতাসকলৰ ভিতৰত নাগাল্লাৰ অভিনয়েই আছিল আটাইতকৈ উন্নত। তেওঁলোকে লগতে কয়, "অনন্যাৰ অভিনয় শালীন আছিল যদিও আন কোনো অভিনেতাই নিজৰ চৰিত্ৰৰ প্ৰতি ন্যায় কৰিব নোৱাৰিলে।" <ref name=":3">{{Cite web |date=5 March 2021 |title=Movie Review – 'ప్లే బ్యాక్' |url=http://www.zeecinemalu.com/ |website=[[Zee Cinemalu]] |language=te |access-date=8 September 2021 |archive-date=12 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210512052926/http://www.zeecinemalu.com |url-status=live |archivedate=28 September 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210928205114/http://www.zeecinemalu.com/ |deadurl=yes }}</ref> একে বছৰতে তেওঁ পৱন কল্যাণৰ অভিনীত ''ৱাকিল চাব''তো অভিনয় কৰিছিল, যিখন হিন্দী ছবি ''পিংক''ৰ ৰিমেক।<ref>{{Cite web |date=2021-06-13 |title=Ananya Nagalla on a new high |url=https://www.deccanchronicle.com |website=[[Deccan Chronicle]] |access-date=8 September 2021 |archive-date=8 September 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210908070637/https://www.deccanchronicle.com |url-status=live }}</ref> পৰিচালক বেণু শ্ৰীৰামে ''মাল্লেশম''ত তেওঁৰ চৰিত্ৰটো চাই তেওঁক এই ছবিখনৰ বাবে নিৰ্বাচিত কৰিছিল।<ref>{{Cite web |date=2019-12-21 |title=Ananya Nagalla revels in her upcoming fan-girl moment |url=https://www.deccanchronicle.com |website=[[Deccan Chronicle]] |access-date=8 September 2021 |archive-date=8 September 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210908070636/https://www.deccanchronicle.com |url-status=live }}</ref> সংগীতা দেৱীয়ে তেওঁৰ পৰ্যালোচনাত তেওঁৰ অভিনয়ৰ শলাগ লৈ কয়: "মহিলাসকল — নিভেথা, অঞ্জলি আৰু অনন্যা — আটাইকেইগৰাকীয়েই উল্লেখযোগ্য। বিশেষকৈ নিভেথা আৰু অনন্যায় সাহস, ভয় আৰু হতাশাৰ মিশ্ৰিত অনুভূতি ফলপ্ৰসূভাৱে প্ৰকাশ কৰিছে।" <ref name=":4">{{Cite news |last=Dundoo |first=Sangeetha Devi |date=2021-04-09 |title='Vakeel Saab' movie review: Pawan Kalyan amplifies 'no means no' in a masala-laced adaptation |work=The Hindu |url=https://www.thehindu.com |issn=0971-751X |access-date=8 September 2021 |archive-date=10 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210410043533/https://www.thehindu.com |url-status=live }}</ref> ''ডেক্কান ক্ৰনিকল''ৰ এজন সমালোচকে লিখিছিল: "নিভেথা থমাছ, অঞ্জলি আৰু অনন্যায় নিজ নিজ অংশত উৎকৃষ্ট প্ৰদৰ্শন কৰিছে আৰু ছবিখনত তেওঁলোকৰ উপস্থিতিক সম্পূৰ্ণ ন্যায় কৰিছে।" <ref>{{Cite web |date=2021-04-09 |title=Vakeel Saab movie review |url=https://www.deccanchronicle.com |website=[[Deccan Chronicle]] |access-date=8 September 2021 |archive-date=10 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210410072048/https://www.deccanchronicle.com |url-status=live }}</ref> ২০২৪ চনত নাগাল্লাই ''তন্ত্ৰ'' নামৰ ছবিখনত মুখ্য চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল। ছবিখনত তেওঁৰ অভিনয়ৰ কথা উল্লেখ কৰি ''টাইমছ নাও''ৰ এজন পৰ্যালোচকে লিখিছে, "অনন্যা নাগাল্লা মুখ্য চৰিত্ৰত জিলিকি উঠিছে আৰু তেওঁৰ আকৰ্ষণীয় স্ক্ৰীণ প্ৰেজেঞ্চৰ জৰিয়তে চৰিত্ৰটোৰ যাত্ৰা অনায়াসে ফুটাই তুলিছে।" <ref>{{Cite web |date=2024-03-15 |title=Tantra Review: Scares You Stiff With Rituals And Tantric Teachings |url=https://www.timesnownews.com |access-date=2024-10-21 |website=Times Now |language=en}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * {{IMDB name|nm8440701}} * {{Twitter|ananyanagalla}} {{Commons}} [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় অভিনেত্ৰী]] [[শ্ৰেণী:তেলুগু চলচ্চিত্ৰৰ অভিনেত্ৰী]] 4d443fsichod3zexe6matmaqfznwv8q 0 135206 603085 594169 2026-04-26T20:29:54Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 603085 wikitext text/x-wiki '''অডিঅ’ পৰ্ণগ্ৰাফী''' ([[ইংৰাজী]]: Audio pornography), যাক অডিঅ’ এৰোটিকা বুলিও জনা যায়, হৈছে এক প্ৰকাৰৰ [[পৰ্ণগ্ৰাফী]], যি দৃশ্যমান সমল নোহোৱাকৈ কেৱল শব্দৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে। এৰোটিকাৰ এই ৰূপটোত প্ৰায়ে চিঞৰ-বাখৰ, যৌন উদ্দীপক কথা-বতৰা, চিত্ৰনাট্যযুক্ত আখ্যান, পাৰ্শ্বৱৰ্তী শব্দ আৰু অন্যান্য অডিঅ’ সংকেত থাকে যিবোৰ শ্ৰোতাক যৌনভাৱে উত্তেজিত কৰাৰ উদ্দেশ্যে ব্যৱহাৰ কৰা হয়।<ref name="Vox">{{Cite web |url=https://www.vox.com/the-goods/2019/7/12/20687786/audio-porn-dipsea-ferly-quinn |title=How audio porn became a new frontier for feminist sexuality |last=Grady |first=Constance |website=Vox |date=2019-07-12 |access-date=2025-07-23 }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> যিহেতু ইয়াত দৃশ্যগত উদ্দীপনাৰ অভাৱ, ই শ্ৰোতাৰ কল্পনা শক্তিক সক্ৰিয় কৰি তোলে আৰু ইয়াক অধিক অন্তৰংগ তথা ব্যক্তিগত ভাৱে অনুভৱ কৰিব পৰা যায়।<ref name="Guardian">{{Cite web |url=https://www.theguardian.com/lifeandstyle/2020/may/23/erotic-audio-apps-the-rise-of-feminist-porn-you-can-listen-to |title=The rise of erotic audio apps: 'It's not just about getting turned on' |last=Freeman |first=Hadley |website=The Guardian |date=2020-05-23 |access-date=2025-07-23}}</ref> অডিঅ’ পৰ্ণগ্ৰাফীত কণ্ঠশিল্পী আৰু শব্দ সজ্জাৰে নিৰ্মিত উচ্চ মানদণ্ডৰ চিত্ৰনাট্যযুক্ত দৃশ্যৰ পৰা আৰম্ভ কৰি অপেচাদাৰী ৰেকৰ্ডিং আৰু এএছএমআৰ (ASMR) অনুপ্ৰাণিত অডিঅ’ অভিজ্ঞতালৈকে বিভিন্ন শৈলী অন্তৰ্ভুক্ত হ’ব পাৰে। ইয়াক ষ্ট্ৰীমিং প্লেটফৰ্ম, ম’বাইল এপ্‌ছ, পডকাষ্ট বা ডাউনলোড কৰিব পৰা ফাইলৰ জৰিয়তে উপভোগ কৰিব পাৰি।<ref name="Vox" /> == জনপ্ৰিয়তা আৰু জনগাঁথনি == ২০১০ চনৰ শেষৰ ফালৰ পৰা অডিঅ’ পৰ্ণগ্ৰাফীৰ জনপ্ৰিয়তা উল্লেখনীয়ভাৱে বৃদ্ধি পাইছে, বিশেষকৈ মহিলা শ্ৰোতা আৰু প্ৰযোজকসকলৰ মাজত।<ref name="NYT">{{Cite web |url=https://www.nytimes.com/2019/11/20/style/audio-porn-erotica-quinn-dipsea.html |title=What If Porn Had No Pictures? Female-run businesses want to bring audio pornography to the imaginative, ethically conscious masses. |last=Meltzer |first=Marisa |website=The New York Times |date=2019-11-20 |access-date=2019-11-22}}</ref> অধ্যয়ন আৰু উদ্যোগৰ ধাৰাসমূহে দেখুৱাইছে যে মহিলাই প্ৰায়ে স্পষ্ট দৃশ্যতকৈ কাহিনী কথন আৰু আৱেগিক সংযোগৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়া এৰোটিকা অধিক পছন্দ কৰে।<ref name="Vox" /> সেইবাবেই মূলধাৰাৰ দৃশ্যমান প’ৰ্ণগ্ৰাফীৰ বিপৰীতে অধিক নিমগ্ন বা নৈতিকভাৱে সচেতন বিকল্প বিচৰা শ্ৰোতাসকলৰ মাজত অডিঅ’ পৰ্ণই এক সুকীয়া স্থান লাভ কৰিছে। ডিপচী, কুইন আৰু ফাৰ্লীৰ দৰে কেইবাটাও প্লেটফৰ্ম আৰু কোম্পানীয়ে চাবস্ক্ৰিপচন ভিত্তিক অডিঅ’ যৌন সমল আগবঢ়াইছে।<ref name="NYT" /> এই প্লেটফৰ্মসমূহ প্ৰায়ে মহিলাৰ দ্বাৰা পৰিচালিত বা সহ-প্ৰতিষ্ঠিত আৰু ইয়াত অন্তৰ্ভুক্তিমূলক, সন্মতিসাপেক্ষ আৰু নাৰীবাদী মূল্যবোধৰ সৈতে সংগতি ৰখা সমল সৃষ্টিৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়া হয়।<ref name="Guardian" /> == সাংস্কৃতিক আৰু প্ৰযুক্তিগত প্ৰেক্ষাপট == অডিঅ’ পৰ্ণগ্ৰাফী এৰোটিকা, প্ৰযুক্তি আৰু যৌনতাৰ প্ৰতি সলনি হোৱা সাংস্কৃতিক দৃষ্টিভংগীৰ মিলনস্থলত অৱস্থিত। স্মাৰ্টফোন, হেডফোন আৰু অডিঅ’-প্ৰধান প্লেটফৰ্মসমূহৰ (যেনে পডকাষ্ট আৰু ষ্ট্ৰীমিং এপ্‌ছ) প্ৰসাৰে অডিঅ’ যৌন সমলসমূহক আগতকৈ অধিক সুলভ কৰি তুলিছে।<ref name="Vox" /> বৰ্তমানৰ সময়ত যেতিয়া বহু লোকে গোপনীয়, ব্যক্তিগত আৰু তাৎক্ষণিকভাৱে উপলব্ধ যৌন সমল বিচাৰে, তেতিয়া অডিঅ’ পৰ্ণগ্ৰাফীয়ে এক সুবিধাজনক আৰু কম কলংকিত ফৰ্মেট আগবঢ়ায়। ইয়াৰ উত্থান এডাল্ট ইণ্ডাষ্ট্ৰীত সন্মতি, প্ৰতিনিধিত্ব আৰু নৈতিক উৎপাদনৰ সৈতে জড়িত ব্যাপক চৰ্চাৰ সৈতেও জড়িত।<ref name="NYT" /> অডিঅ’ পৰ্ণগ্ৰাফীয়ে এক ভিন্ন ধৰণৰ সংযোগৰ সুযোগ দিয়ে— য’ত শ্ৰোতাৰ আৰাম, কল্পনা আৰু আখ্যানৰ গভীৰতাক অগ্ৰাধিকাৰ দিব পাৰি।<ref name="Guardian" /> == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist|30em}} [[শ্ৰেণী:পৰ্ণগ্ৰাফি]] [[শ্ৰেণী:নাৰীবাদী]] 9kdjdnvfvwk7h6j4y2ow7uuf465reqk 0 135329 603114 597652 2026-04-27T04:00:08Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 603114 wikitext text/x-wiki {{Infobox criminal | honorific_prefix = | name = আটিনা মেৰী কেনাডে | honorific_suffix = | native_name = | native_name_lang = | image = | image_upright = | image_size = | alt = | caption = | birth_name = | birth_date = {{birth date and age|1965|09|08}} | birth_place = মবাইল, আলাবামা, ইউ,এছ | disappeared_date = | disappeared_place = | disappeared_status = | death_date = <!-- {{death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (death date then birth date) --> | death_place = | death_cause = | body_discovered = | resting_place = | resting_place_coordinates = | monuments = | residence = | nationality = | other_names = | citizenship = | education = | alma_mater = | occupation = | years_active = | employer = | organization = | agent = | known_for = | notable_works = | style = | home_town = | salary = | net_worth = | height = | television = | title = | term = | predecessor = | successor = | party = | movement = | opponents = | boards = | conviction_penalty = [[মিছিছিপিৰ চূড়ান্ত শাস্তি|মৃত্যু]]; [[যাৱজ্জীৱন কাৰাদণ্ড]]লৈ হ্ৰাস | conviction_status = [[পেৰ’ল]] পোৱা | spouse = | relatives = | callsign = | awards = | website = | conviction = [[কেপিটেল মাৰ্ডাৰ]]<br>[[অপহৰণ]]<br>[[ডকাইতি]] | trial = <!-- Only use this if the trial is bluelinked, e.g. Mafia Commission Trial --> | trial_start = | trial_end = | reward_amount = | capture_status = | wanted_by = | partners = | wanted_since = | time_at_large = | escaped = | escape_end = | comments = | victims = ইউ এছ এ এফৰ চাৰ্জেণ্ট ৰ’নাল্ড ৱ’জচিক | apprehended = | imprisoned = | module = | signature = | signature_size = | signature_alt = | footnotes = }} '''আটিনা মেৰী কেনাডে''' (জন্ম ৮ ছেপ্টেম্বৰ, ১৯৬৫) ডকাইতি, অপহৰণ আৰু হত্যাৰ অভিযোগত অভিযুক্ত কৰা হৈছিল আৰু ''টু ইয়ং টু ডাই'' ছবিখনৰ প্ৰেৰণা? আমেৰিকাৰ বায়ুসেনাৰ চাৰ্জেণ্ট ৰ’নাল্ড ৱ’জচিক অপহৰণ আৰু হত্যাৰ গোচৰত দোষী সাব্যস্ত হোৱা আটিনাক প্ৰথমতে মৃত্যুদণ্ডৰ শাস্তি প্ৰদান কৰা হয়। দোষী সাব্যস্ত কৰা হয় যদিও ১৯৮৪ চনত কানাডে বনাম ষ্টেট, ৪৫৫ ছ’.২ডি ৭১৩, ৭২০ (মিছ. ১৯৮৪)ত শাস্তি ৰিভাৰ্ট কৰা হয়। কেনাডেক চেণ্ট্ৰেল মিচিচিপি কাৰেকচনেল ফেচিলিটিত এটা আজীৱন কাৰাদণ্ড আৰু দুটা ২৫ বছৰৰ কাৰাদণ্ডৰ শাস্তি দিয়া হয়।<ref>{{cite news |title=Laurel Leader Call Newspaper Archives, Defendant Watched The Events |url=https://newspaperarchive.com/laurel-leader-call-sep-23-1982-p-8/ |access-date=27 July 2018 |work=Associated Press |agency=Laurel Leader Call (Newspaper) |publisher=NewspaperArchive.com |date=23 September 1982 |location=GULFPORT, Miss. |page=8 |language=en}}</ref><ref>{{cite web |title=Attina Marie CANNADAY v. STATE of Mississippi. |url=https://scholar.google.com/scholar_case?case=1084758817751911268&hl=en&as_sdt=2&as_vis=1&oi=scholarr |website=scholar.google.com |publisher=Supreme Court of Mississippi |access-date=27 July 2018 |pages=715–727 |date=16 May 1984}}</ref> ২০০৮ চনৰ ৯ মাৰ্চত পেৰ'লত মুকলি কৰি দিয়া হয়।<ref name="Baker">{{cite book |last1=Baker |first1=David V. |title=Women and Capital Punishment in the United States: An Analytical History |date=2015 |publisher=McFarland |isbn=9780786499502 |pages=260–261 |url=https://books.google.com/books?id=QKUHCwAAQBAJ&q=Attina+Marie+Cannaday&pg=PA260 |access-date=27 July 2018 |language=en}}</ref><ref name="Valencia County">{{cite news |last1=Dendinger |first1=Julia M. |title=Belen High School students hear real stories about dangers of DWI |url=http://www.news-bulletin.com/news/belen-high-school-students-hear-real-stories-about-dangers-of/article_0349fbd6-09a3-11e7-a7c1-a33428403ee8.html |access-date=6 August 2018 |work=Staff |publisher=Valencia County News-Bulletin |date=21 March 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170610221019/http://www.news-bulletin.com/news/belen-high-school-students-hear-real-stories-about-dangers-of/article_0349fbd6-09a3-11e7-a7c1-a33428403ee8.html |archive-date=10 June 2017 |location=Belen, New Mexico |language=en |quote=She was paroled in 2008 and now reports regularly to the New Mexico Adult Probation and Parole Department. |archivedate=10 June 2017 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170610221019/http://www.news-bulletin.com/news/belen-high-school-students-hear-real-stories-about-dangers-of/article_0349fbd6-09a3-11e7-a7c1-a33428403ee8.html |deadurl=yes }}</ref> ==প্ৰাথমিক জীৱন== কেনাডেৰ মাতৃয়ে আলাবামাৰ ম’বাইলত ষ্ট্ৰিপাৰ হিচাপে কাম কৰিছিল। শৈশৱ কালত কেনাডেক পিতৃৰদ্বাৰা যৌন নিৰ্যাতন চলোৱা হৈছিল। তেৰ বছৰ বয়সত বিয়া হৈছিল আৰু চৈধ্য বছৰ বয়সত বিবাহ বিচ্ছেদ হৈছিল, যাৰ বাবে ঘৰৰপৰা ওলাই যোৱাৰ সুযোগ পাইছিল। বিবাহ বিচ্ছেদৰ পিছত কেনাডেই যৌনকৰ্মী আৰু নৃত্যশিল্পী হিচাপে কাম কৰিছিল।<ref name=":0" /> আইকিউ ৭১ৰ বাবে কেনাডেক অক্ষম বুলি কোৱা হৈছিল।<ref name=":1" /><ref name=":2">{{Cite journal|last=Rapaport|first=Elizabeth|date=1990|title=Some Questions About Gender and the Death Penalty|url=https://digitalcommons.law.ggu.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1473&context=ggulrev|journal=Golden Gate University Law Review|volume=20|issue=3|pages=501–565}}</ref> ==অপৰাধ== ১৯৮২ চনত ষোল্লবছৰীয়া কেনাডেই দুটা সন্তানৰ উনবিংশবছৰীয়া বিবাহ বিচ্ছেদ হোৱা ৰ’নাল্ড ৱ’জচিকক লগ পায়। ৱজচিকে কেনাডেক প্ৰলোভিত কৰিছিল আৰু শেষত তেওঁলোকৰ বিয়া হৈছিল। তেওঁৰ সামৰিক উৰ্ধতন বিষয়াসকলে তেওঁলোকৰ সম্পৰ্ক আৱিষ্কাৰ কৰি কেনাডেৰ বয়স উন্মোচন কৰাত তাই আৰু ৱ’জচিকৰ বিচ্ছেদ ঘটে।<ref name=":1">{{Cite book|last=O'Shea|first=Kathleen A.|url=https://books.google.com/books?id=YvdKyEJo0osC&q=attina+cannaday&pg=PA211|title=Women and the Death Penalty in the United States, 1900-1998|publisher=Greenwood Publishing Group|year=1999|isbn=9780275959524|pages=211–212|access-date=21 June 2020|via=Google Books}}</ref><ref name=":0">{{cite book |last1=Baker |first1=David V. |title=Women and Capital Punishment in the United States: An Analytical History |date=2015 |publisher=McFarland |isbn=9780786499502 |pages=260–261 |url=https://books.google.com/books?id=QKUHCwAAQBAJ&q=Attina+Marie+Cannaday&pg=PA260 |access-date=21 June 2020 |language=en}}</ref> সেই বছৰৰ শেষৰফালে কেনাডে, ডেভিদ ৰেণ্ডলফ গ্ৰে (এজন আঠাইশবছৰীয়া নিবনুৱা মানুহ) আৰু ডন বুছাৰ্ট (এজন পোন্ধৰ বছৰীয়া) ৱ’জচিক আৰু তেওঁৰ প্ৰেমিকা চেণ্ড্ৰা ছ’ৱাছক অপহৰণ কৰে। কেনাডেই যুটিটোক জোৰকৈ ৱ’জচিকৰ ভ্যানত উঠাই ৱ’জচিক, ছোৱাছ, গ্ৰে আৰু বুছাৰ্টক দূৰৈলৈ যায় আৰু এটা সময়ত গ্ৰেই সোৱাছক ধৰ্ষণ কৰিব লাগে বুলি পৰামৰ্শ দিয়ে। কেনাডেই এখন বনাঞ্চলৰ ওচৰত গাড়ীখন ৰখাই দিলে আৰু সোৱাছে পলায়ন কৰি হেৰিছন কাউণ্টি শ্বেৰিফ বিভাগক ফোন কৰে। প্ৰথম অৱস্থাত কেনাডেই আৰক্ষীক জনাইছিল যে গ্ৰেই ৱজচিকক হত্যা কৰাৰ বাবে একমাত্ৰ দায়ী কিন্তু পিছলৈ তেওঁ হত্যাকাণ্ডৰ সৈতে জড়িত থকাৰ কথা এজন জেইলাৰৰ বিষয়ে কয়।<ref>"[https://www.spreaker.com/user/9808892/southern-disgrace-45 The One With the Child Prostitute]". Podcast. Southern Disgrace. ''Speaker'', July 2019. Web. Retrieved 21 June 2020.</ref><ref name=":1" /><ref name=":0" /> ==পৰীক্ষণ== ১৯৮২ চনত মিচিচিপি ৰাজ্যত কেনাডেক ডকাইতি, অপহৰণ আৰু হত্যাৰ অভিযোগত অভিযুক্ত কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite web|last=Streib|first=Victor L.|date=13 July 2007|title=DEATH PENALTY FOR FEMALE OFFENDERS, JANUARY 1, 1973, THROUGH JUNE 30, 2007|url=https://files.deathpenaltyinfo.org/legacy/files/pdf/FemDeathJune2007.pdf|access-date=21 June 2020|publisher=Ohio Northern University}}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ১৯৮২ চনৰ ২০ ছেপ্টেম্বৰৰপৰা কেনাডেৰ বিচাৰ আৰম্ভ হয়। তেওঁ, গ্ৰে আৰু বুছাৰ্টৰ বিচাৰ পৃথকে পৃথকে কৰা হয়। জুৰীয়ে কেনাডেক হত্যাৰ দোষী সাব্যস্ত কৰি ১৯৮২ চনৰ ২৩ ছেপ্টেম্বৰত মাৰাত্মক বেজী দি মৃত্যুদণ্ডৰ শাস্তি প্ৰদান কৰে। আপীলত মিচিচিপিৰ উচ্চতম ন্যায়ালয়ে দোষী সাব্যস্ত হোৱাৰ ৰায়দান স্বীকাৰ কৰে যদিও তেওঁৰ অধিবক্তা উপস্থিত নোহোৱাকৈয়ে ডেপুটি শ্বেৰিফৰ আগত অভিযোগনামা দাখিল কৰা বক্তব্য দিয়াৰ বাবে তেওঁক পুনৰ শাস্তিৰ শুনানিৰ অনুমতি দিয়ে।<ref>{{Cite web |title=Cannaday v. State |url=https://law.justia.com/cases/mississippi/supreme-court/1984/54982-0.html |access-date=2025-06-19 |website=Justia Law |language=en}}</ref> বুছাৰ্টে নৃশংস হত্যাৰ দোষ স্বীকাৰ কৰি ১০ বছৰৰ কাৰাদণ্ড বিহা হয়। ১৯৮৪ চনত কেনাডেক পুনৰ যাৱজ্জীৱন কাৰাদণ্ডৰ শাস্তি প্ৰদান কৰা হয়। ২০০৮ চনত পেৰ'লত মুকলি কৰি দিয়া হয়।<ref name=":1" /><ref name=":0" /><ref name=":2" /> ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:মৃত্যুুদণ্ডপ্ৰাপ্ত মহিলা]] 1406hqqduvxi45nbwlyoxron0xu5w19 0 135398 602952 594985 2026-04-26T13:23:57Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 602952 wikitext text/x-wiki {{Infobox pageant titleholder | name = ৰাচেল ফিঞ্চ | birth_name = | image = Rachael Finch, 2012.jpg | caption = ২০১২ চনৰ এপ্ৰিল মাহত ফিঞ্চ | title = মিছ ইউনিভাৰ্ছ অষ্ট্ৰেলিয়া ২০০৯ | nationalcompetition = মিছ ইউনিভাৰ্ছ অষ্ট্ৰেলিয়া ২০০৯<br/>(বিজেতা)<br/>[[মিছ ইউনিভাৰ্ছ ২০০৯]] <br>(তৃতীয় ৰানাৰ-আপ) | birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1988|7|8}} | birth_place = টাউনচভিল, কুইনচলেণ্ড, [[অষ্ট্ৰেলিয়া]] | height = {{height|m=1.77}} | eye_color = মুগা | hair_color = পাতল মুগা | spouse = {{marriage|মাইকেল মিজিনাৰ|2013}} | children = ২ }} '''ৰাচেল ফিঞ্চ''' ([[ইংৰাজী]]: Rachael Finch; জন্ম: ৮ জুলাই ১৯৮৮) এগৰাকী [[অষ্ট্ৰেলিয়া]]ন টেলিভিছন পৰিচালিকা, মডেল আৰু সৌন্দৰ্য প্ৰতিযোগিতাৰ খিতাপ বিজয়ী। তেওঁ ২০০৬ চনৰ মিছ টিন অষ্ট্ৰেলিয়াৰ 'পিপলছ চয়েচ এৱাৰ্ড' লাভ কৰিছিল আৰু '''মিছ ইউনিভাৰ্ছ ২০০৯''' ত তৃতীয় ৰানাৰ-আপ হিচাপে নিৰ্বাচিত হৈছিল। == কেৰিয়াৰ == === মডেলিং === ২০০৪ চনত 'কুইনচলেণ্ড মডেল অৱ দ্য ইয়াৰ' খিতাপ জয় কৰাৰ লগে লগে ফিঞ্চৰ মডেলিং কেৰিয়াৰ আৰম্ভ হয়। ২০০৯ চনৰ ২২ এপ্ৰিলত তেওঁ মিছ ইউনিভাৰ্ছ অষ্ট্ৰেলিয়াৰ মুকুট লাভ কৰে আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত ২০০৯ চনৰ ২৩ আগষ্টত বাহামাছত অনুষ্ঠিত মিছ ইউনিভাৰ্ছ ২০০৯ প্ৰতিযোগিতাত অষ্ট্ৰেলিয়াক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে। মিছ ইউনিভাৰ্ছৰ অভিযানৰ সময়ত তেওঁ মিছ ইউ.এছ.এ. ক্ৰিষ্টেন ডাল্টনৰ সৈতে একেটা কোঠাতে আছিল। === টেলিভিছন === ফিঞ্চ ২০০৯ চনত 'চেলিব্ৰিটি মাষ্টাৰচেফ অষ্ট্ৰেলিয়া'ৰ প্ৰথম ছিজনৰ এগৰাকী প্ৰতিযোগী আছিল। তেওঁ এই প্ৰতিযোগিতাৰ গ্ৰেণ্ড-ফাইনেলত প্ৰৱেশ কৰি সামগ্ৰিকভাৱে তৃতীয় স্থান লাভ কৰিছিল। ইয়াৰ উপৰি ফিঞ্চে ২০১০ চনৰ 'ডান্সিং উইথ দ্য ষ্টাৰ্ছ' ধাৰাবাহিকখনত অংশ লৈছিল। টেলিভিছনত তেওঁ 'চেনেল ৭'ৰ ৰাতিপুৱাৰ জলপানৰ অনুষ্ঠান 'চানৰাইজ'ত দৈনিক বতৰৰ বাতৰি পৰিৱেশক হিচাপে কাম কৰিছিল।<ref>{{cite web|title=Finch strips for charity|date=21 December 2010 |url=https://thewest.com.au/entertainment/celebrity-gossip/finch-strips-for-charity-ng-ya-186936|publisher=The West|accessdate=28 August 2022}}</ref> তেওঁ 'চেভেন নেটৱৰ্ক'ৰ হৈ বৰ্তমানৰ পৰিক্ৰমা আৰু ক্ৰীড়া সম্প্ৰচাৰৰ কেইবাটাও কাৰ্যসূচীত প্ৰতিবেদক (reporter) হিচাপে কাম কৰিছে। ক্ৰীড়াৰ ক্ষেত্ৰত তেওঁ অষ্ট্ৰেলিয়ান অপেন, মেলবৰ্ণ কাপ আৰু অলিম্পিক গেমছৰ দৰে অনুষ্ঠানসমূহ কভাৰ কৰিছে।<ref>{{cite web|title=Melbourne Cup beauty Rachael Finch back in the saddle for Channel Seven|url=https://www.heraldsun.com.au/features/spring-racing-carnival/melbourne-cup-beauty-rachael-finch-back-in-the-saddle-for-channel-seven/news-story/01fbe0124a93b1d2b1c945ffc0022649|publisher=Herald Sun|accessdate=28 August 2022}}</ref> === 'ডান্সিং উইথ দ্য ষ্টাৰ্ছ'ৰ প্ৰদৰ্শন === ২০১০ চনৰ শেষৰফালে ৰাচেল ফিঞ্চে 'ডান্সিং উইথ দ্য ষ্টাৰ্ছ'ৰ দশম ছিজনত যোগদান কৰে। ফিঞ্চৰ সঙ্গী আছিল মাইকেল মিজিনাৰ। উচ্চ নম্বৰ লাভ কৰা সত্ত্বেও ২০১০ চনৰ ১ আগষ্টত ফিঞ্চ আৰু মিজিনাৰ পঞ্চমটো দম্পতী হিচাপে খেলৰপৰা বাহিৰ হয়। {|class="wikitable" style="text-align:center" |- ! rowspan="2" | সপ্তাহ ! rowspan="2" | নৃত্য/গান ! colspan="3" |বিচাৰকৰ নম্বৰ ! rowspan="2" |মুঠ নম্বৰ ! rowspan="2" |ফলাফল |- ! style="width:10%; "|টড ! style="width:10%; "|হেলেন ! style="width:10%; "|মাৰ্ক |- |১ |চা-চা-চা / "টেলিফোন" |৭ |৮ |৮ |২৩ |সুৰক্ষিত |- |২ |টেংগো / "অবজেকশ্যন" |৩ |৭ |৭ |১৭ |সুৰক্ষিত |- |৩ |পাছো ডাবল / "উড আই লাই টু ইউ?" |৭ |৮ |৮ |২৩ |সুৰক্ষিত |- |৪ |কুইকষ্টেপ / "ভেলেৰী" |৭ |৮ |৮ |২৩ |সুৰক্ষিত |- |৫ |চাম্বা / "হে বেবী" |৯ |৯ |৯ |২৭ |সুৰক্ষিত |- |৬ |অজি স্মুথ / "বেড ডে" |৬ |৭ |৭ |২০ |'''বাহিৰ হ’ল''' |}{{Clear}} == ব্যক্তিগত জীৱন == ফিঞ্চ পিতৃপক্ষৰফালৰপৰা আধা-অংলো-চেলটিক অষ্ট্ৰেলিয়ান আৰু মাতৃপক্ষৰফালৰপৰা আধা-ইউক্ৰেইনীয়।<ref>{{cite news|author=Katherine Field|url=http://www.dailytelegraph.com.au/entertainment/tv/miss-universe-australia-rachael-finch-into-celebrity-masterchef-semi-finals/story-e6frexlr-1225792258351|title=Miss Universe Australia Rachael Finch into Celebrity MasterChef semi-finals|work=dailytelegraph.com.au|date=29 October 2009|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20120929021112/http://www.dailytelegraph.com.au/entertainment/tv/miss-universe-australia-rachael-finch-into-celebrity-masterchef-semi-finals/story-e6frexlr-1225792258351|archive-date=29 September 2012}}</ref> ২০১৩ চনৰ ৩ জানুৱাৰীত ফিঞ্চে তেওঁৰ পূৰ্বৰ ডান্সিং পাৰ্টনাৰ মাইকেল মিজিনাৰৰ সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হয়।<ref>{{cite news|last=Casamento|first=Jo|title=Rachael Finch and Michael Miziner Married|url=http://www.smh.com.au/lifestyle/celebrity/rachael-finch-marries-20130103-2c6tk.html|work=The Sydney Morning Herald |accessdate=2 January 2014}}</ref> ২০১৩ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত ফিঞ্চে তেওঁৰ প্ৰথম সন্তান (কন্যা) ভায়োলেট ৰাচেল মিজিনাৰক জন্ম দিয়ে। ২০১৭ চনৰ মাৰ্চ মাহত তেওঁৰ দ্বিতীয় সন্তান ডমিনিক মাইকেল মিজিনাৰ জন্ম হয়। তেওঁ আৰু তেওঁৰ স্বামীয়ে ২০১৯ চনত 'কিচড আৰ্থ' নামৰ এটা প্ৰাকৃতিক প্ৰসাধন সামগ্ৰীৰ কোম্পানী মুকলি কৰে।<ref name=body>{{cite web|url=https://www.bodyandsoul.com.au/lifestyle/rachael-finch-i-no-longer-need-to-be-defined-by-the-size-of-my-breasts/news-story/0934091cd0e8ccc9091803379ddd83d1 |title=Rachael Finch: 'I no longer need to be defined by the size of my breasts' |publisher=Body and Soul |date=10 April 2022 |accessdate=28 August 2022}}</ref> ২০২২ চনত ফিঞ্চে প্ৰকাশ কৰিছিল যে মডেলিং কৰি থকাৰ সময়ত তেওঁ খাদ্য গ্ৰহণৰ বিকাৰত ভুগিছিল। লগতে তেওঁ যোৱা ১৭ বছৰ ধৰি ব্যৱহাৰ কৰি থকা বক্ষ সংৰোপণ আঁতৰাই পেলাইছিল কাৰণ ইয়াৰ এটা ফুটি গৈছিল।<ref>{{cite web|url=https://www.nzherald.co.nz/lifestyle/how-miss-universe-winners-dreamy-sleep-routine-revealed-dire-health-issue/DC4Q2U7XZWQRD4WNWQRL6YNP6Q/ |title=How Miss Universe winner's dreamy sleep routine revealed dire health issue |publisher=The New Zealand Herald |date=6 June 2022 |accessdate=28 August 2022}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.news.com.au/lifestyle/health/health-problems/rachael-finch-has-ruptured-breast-implants-removed-after-pain/news-story/1bdccb50bd0a47139eb012c3e037c34a |title=Rachael Finch has ruptured breast implants removed after pain |publisher=News.com.au |date=5 February 2021 |accessdate=28 August 2022}}</ref> == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== *{{IMDb name|3592394}} *[https://web.archive.org/web/20090825205201/http://www.rachaelfinch.com/home.php Official Website] *[https://www.rachaelfinch.blogspot.com/ Official Blog]{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} *[http://www.missuniverse.com/members/profile/40656 Miss Australia Universe 2009 Profile] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170105095754/http://missuniverse.com/members/profile/40656 |date=5 January 2017 }} [[শ্ৰেণী:অষ্ট্ৰেলিয়াৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:মডেল]] [[শ্ৰেণী:সৌন্দৰ্য প্ৰতিযোগী]] elwmvo6p6inkh4k96p45gzcqln6yxxd 0 135901 603231 596749 2026-04-27T10:04:44Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 603231 wikitext text/x-wiki [[File:TÜRKA Vanemuise suures majas -- tants Kodukotus.JPG|thumb|ইষ্ট’নিয়ান লোকনৃত্যশিল্পীসকল (২০১১)]] '''ইষ্ট’নিয়ান লোকনৃত্য''' ([[ইংৰাজী]]: Estonian folk dance) হ’ল এক পৰম্পৰাগত আৰু সাংস্কৃতিকভাৱে স্বকীয় নৃত্যশৈলী যি ইষ্ট’নিয়াৰ উত্তৰ ইউৰোপীয় ঐতিহ্যক প্ৰতিফলিত কৰে। ইয়াৰ শান্ত অথচ গতিশীল প্ৰকৃতিৰ বাবে পৰিচিত এই ইষ্ট’নিয়ান লোকনৃত্যত পুনৰাবৃত্তিমূলক গতি আৰু সৰল আৰ্হিৰ সৈতে এক অনন্য বৈচিত্ৰ্যময় মৌলিক খোজৰ সংমিশ্ৰণ ঘটিছে। == বিশেষ নৃত্যসমূহ == ইষ্ট’নিয়ান লোকনৃত্য সাধাৰণতে শান্ত, যদিও ইয়াৰ মৌলিক খোজৰ বৈচিত্ৰ্যৰ বাবে ই বিশ্বৰ পৰম্পৰাসমূহৰ মাজত বিশেষ স্থান দখল কৰিছে। ইষ্ট’নিয়ান লোকনৃত্যৰ প্ৰাচীনতম লিখিত অভিলেখ ১২ শতিকাৰ পৰা পোৱা যায়। এই প্ৰাচীন ধৰ্মীয় নৃত্যৰ উপাদানসমূহ বৃত্তাকাৰ আৰু শৃংখলাবদ্ধ নৃত্যত সংৰক্ষিত হৈ আছে, যিবোৰ ইষ্ট’নিয়ান নৃত্য সংস্কৃতিৰ অন্যতম পুৰণি ৰূপ। এই নৃত্যসমূহ মূলতঃ অপশক্তিৰ পৰা ৰক্ষা পাবলৈ কৰা হৈছিল বুলি বিশ্বাস কৰা হয়। ইষ্ট’নিয়ান লোকনৃত্যত অনুকৰণমূলক নৃত্যও অন্তৰ্ভুক্ত আছে, য’ত অংগী-ভংগীৰ জৰিয়তে জন্তু বা বিভিন্ন কাৰ্যকলাপৰ অনুকৰণ কৰা হয়; এই নৃত্যসমূহ ১৯ শতিকালৈকে প্ৰচলিত আছিল যদিও লাহে লাহে ইয়াৰ গুৰুত্ব হ্ৰাস পায়। প্ৰাচীন দলীয় নৃত্যসমূহ আন এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ৰূপ, য’ত ঐক্য আৰু সহযোগিতাৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়া হয়। ইয়াত খোজৰ সমন্বয় আৰু অংশগ্ৰহণ কৰা নৃত্যশিল্পীৰ সংখ্যাৰ ওপৰত বিশেষ চকু দিয়া হয়।<ref>{{Cite web |date= |title=Eesti rahvatantsu areng läbi aegade ja selle värvide rohke ajalugu |url=http://www.gabriele.ee |archive-url=https://web.archive.org |archive-date=2019-04-08 |access-date= |website=www.gabriele.ee }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web |title=Estonica.org - Folk dance |url=http://www.estonica.org |archive-url=https://web.archive.org/web/20220125235140/http://www.estonica.org |archive-date=2022-01-25 |access-date=2025-01-25 |website=www.estonica.org |language=en |url-status=live }}</ref> == নৃত্য উৎসৱ == [[File:XIX üldtantsupidu 14.JPG|thumb|ঊনবিংশ ইষ্ট’নিয়ান নৃত্য উৎসৱ (২০১৪)]] ইষ্ট’নিয়ান নৃত্য উৎসৱ (''Üldtantsupidu'') হ’ল দেশখনৰ সৰ্ববৃহৎ লোকনৃত্য উদযাপন, যি পোনপ্ৰথমবাৰৰ বাবে ১৯৩৪ চনত কাদ্ৰিওৰ্গ ষ্টেডিয়ামত অনুষ্ঠিত হৈছিল। তালিনৰ কালেভি কেন্দ্ৰীয় ষ্টেডিয়ামত প্ৰতি চাৰি বছৰৰ অন্তৰে অন্তৰে অনুষ্ঠিত হোৱা এই উৎসৱত এটা মূল বিষয়বস্তুৰ আধাৰত নিৰ্বাচিত নৃত্যসমূহ প্ৰদৰ্শন কৰা হয় আৰু ইয়াত সকলো বয়সৰ লোকে অংশগ্ৰহণ কৰে। ইয়াত পৰম্পৰাগত লোকনৃত্যৰ পৰা আৰম্ভ কৰি পুৰণি আৰু নতুন শৈলীৰ সংমিশ্ৰণত সৃষ্টি কৰা আধুনিক ব্যাখ্যাৰ নৃত্যলৈকে সকলো প্ৰদৰ্শিত হয়।<ref>"75 aastat Eesti tantsupidusid", Tallinn: Varrak, 2009. Lk 7–8, 19.</ref> == তথ্যসূত্ৰ == <references /> [[শ্ৰেণী:লোক-নৃত্য]] 074h9xnzqx33t4lwxk0q6jqv9i0capw 0 135986 603098 597073 2026-04-26T22:34:33Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 603098 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = অমৃতা অৰোৰা লাডাখ | image = Amrita arora kallista spa.jpg | imagesize = 220px | caption = ২০১২ চনত অৰোৰা | birth_date = {{birth date and age|1981|1|31|df=y}} | birth_place = [[মুম্বাই]], [[মহাৰাষ্ট্ৰ]], [[ভাৰত]] | yearsactive = ২০০২–২০১৫ | occupation = অভিনেত্ৰী, মডেল, দূৰদৰ্শন উপস্থাপিকা, ভিজে | other_names = অমৃতা অৰোৰা লাডাখ | spouse = {{marriage|শাকিল লাডাখ|2009}} | children = ২ | relatives = মালাইকা অৰোৰা (ভনীেক) }} '''অমৃতা অৰোৰা লাডাখ''' (পূৰ্বৰ উপাধি: '''অৰোৰা'''; জন্ম: ৩১ জানুৱাৰী ১৯৮১) এগৰাকী [[ভাৰতীয়]] অভিনেত্ৰী, মডেল, দূৰদৰ্শন উপস্থাপিকা আৰু ভিডিঅ' জকী, যিয়ে মূলতঃ [[হিন্দী]] ভাষাৰ ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰত অভিনয় কৰে। == প্ৰাৰম্ভিক আৰু ব্যক্তিগত জীৱন == মহাৰাষ্ট্ৰৰ মুম্বাইত অৰোৰাৰ জন্ম হৈছিল। তেওঁৰ পিতৃ অনিল অৰোৰা এজন পঞ্জাবী হিন্দু আৰু মাতৃ জয়েচ পলিকৰ্প এগৰাকী মালয়ালী। অমৃতাক এগৰাকী ৰোমান কেথলিক হিচাপে ডাঙৰ-দীঘল কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web |title=The Catholic Khans |url=https://www.telegraphindia.com/7-days/the-catholic-khans/cid/1535485 |publisher=The Telegraph |date=26 August 2007 |access-date=6 January 2023 }}</ref><ref>{{cite web |title=Malaika Arora: 'As a good Catholic girl, I wait for Christmas with a heart brimming with excitement' |url=https://www.freepressjournal.in/weekend/malaika-arora-as-a-good-catholic-girl-i-wait-for-christmas-with-a-heart-brimming-with-excitement |publisher=Free Press Journal |date=23 December 2023 |access-date=6 January 2023 }}</ref> তেওঁ মালাইকা অৰোৰাৰ কনিষ্ঠ ভগ্নী।<ref>{{cite web |date=26 August 2007 |title=malaikaaroraofficial Insta page |url=https://www.instagram.com/p/C_x_nKNtQAH/ |access-date=11 September 2024 |publisher=malaikaaroraofficial Insta page}}</ref> তেওঁ চেম্বুৰৰ স্বামী বিবেকানন্দ স্কুলত মাধ্যমিক শিক্ষা সম্পূৰ্ণ কৰে।<ref>{{cite web |title=Chembur will always be our home |url=http://www.mid-day.com/metro/2006/jun/139591.htm |publisher=Mid-Day |access-date=21 February 2011 |date=16 June 2006 |archive-date=3 July 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110703135015/http://www.mid-day.com/metro/2006/jun/139591.htm |url-status=dead |archivedate=3 July 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110703135015/http://www.mid-day.com/metro/2006/jun/139591.htm |deadurl=yes }}</ref> ২০০০ চনৰ আৰম্ভণিৰপৰা মাজভাগলৈকে তেওঁ ব্ৰিটিছ-পাকিস্তানী ক্ৰিকেটাৰ উচমান আফজালৰ সৈতে সম্পৰ্কত আছিল।<ref>{{Cite web |last=Singh |first=Vajir |date=9 January 2008 |title=I come second in Usman's life, says Amrita Arora |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/i-come-second-in-usman-s-life-says-amrita-arora/story-cN1QJX5JDmfXyQmtxKUMiL.html |access-date=5 January 2025 |website=Hindustan Times}}</ref> ২০০৯ চনত তেওঁ নিৰ্মাণ উদ্যোগৰ এজন ব্যৱসায়ী শাকিল লাডাখৰ সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হয়। তেওঁলোকৰ বিবাহ অনুষ্ঠানসমূহৰ ভিতৰত ২০০৯ চনৰ ৪ মাৰ্চত খ্ৰীষ্টান ৰীতিৰে বিবাহ সম্পন্ন হয়, ইয়াৰ পিছত ৫ মাৰ্চত মেহেন্দি আৰু ৬ মাৰ্চত মুছলমান নিকাহ অনুষ্ঠান অনুষ্ঠিত হয়। তেওঁলোকৰ দুটা পুত্ৰ সন্তান আছে।<ref name="bollywoodhungama">{{cite web |url=http://www.bollywoodhungama.com/celebrities/news/type/view/sort/What%27s_New/id/1577943 |title=Amrita Arora names her baby boy Rayaan | Bollywood News | Hindi Movies News | Celebrity News - BollywoodHungama.com |website=Bollywood Hungama |access-date=1 August 2016 |archive-date=29 May 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160529125803/http://www.bollywoodhungama.com/celebrities/news/type/view/sort/What's_New/id/1577943/ |url-status=dead}}</ref><ref>[https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/amrita-shakeels-celeb-studded-wedding/articleshow/4227424.cms Amrita & Shakeel's celeb-studded wedding] Times of India - 5 June 2009</ref> == কৰ্মজীৱন == অৰোৰাই এমটিভি ইণ্ডিয়াৰ ভিজে হিচাপে নিজৰ কেৰিয়াৰ আৰম্ভ কৰিছিল।<ref>{{Cite web |url=https://www.tribuneindia.com/1999/99jan10/sunday/filmtv.htm |title=Tribuneindia... Film and tv |website=www.tribuneindia.com}}</ref> ২০০২ চনত ফাৰদিন খানৰ বিপৰীতে ''কিতনে দূৰ কিতনে পাছ'' ছবিৰ জৰিয়তে তেওঁ বলীউডত আত্মপ্ৰকাশ কৰে, যিখন বক্স অফিচত সফল হোৱা নাছিল। তেওঁৰ প্ৰথম সফল ছবি আছিল একচন কমেডী ''আৱাৰা পাগল দিৱানা''। ইয়াৰ পিছত তেওঁৰ ধাৰাবাহিকভাৱে কেইখনমান ছবি অসফল হয়, যাৰ ভিতৰত আছিল ২০০৪ চনৰ সমকামী সম্পৰ্কৰ ওপৰত আধাৰিত ছবি ''গাৰ্লফ্ৰেণ্ড'', য’ত তেওঁ ইশা কপ্পিকাৰৰ বিপৰীতে অভিনয় কৰিছিল।<ref>{{cite news |title=Meet Kareena Kapoor's BFF, Isha Koppikar's 'girlfriend', gave 13 flops, no solo hit; quit films after marriage, is now.. |url=https://www.dnaindia.com/bollywood/photo-gallery-meet-kareena-kapoor-bff-isha-koppikar-girlfriend-gave-13-flops-no-solo-hit-quit-films-marriage-amrita-arora-3105760/amrita-arora-isha-koppikar-girlfriend-3105763 |access-date=13 September 2024 |publisher=dnaindia.com |language=en}}</ref> ২০০৭ চনত তেওঁ ফাৰাহ খানৰ ছবি ''ওম শান্তি ওম''ত এক বিশেষ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰে, য’ত তেওঁ নিজৰ ভগ্নী আৰু প্ৰাক্তন ভিনিহিয়েক আৰবাজ খানৰ সৈতে "দেৱানগী দেৱানগী" গীতটোত অংশ লৈছিল। একে বছৰতে তেওঁ আফতাব শিৱদাসানী আৰু চেলিনা জেটলীৰ সৈতে ''স্পীড'' আৰু ''ৰেড° দ্য ডাৰ্ক চাইড''তো অভিনয় কৰিছিল। ২০০৯ চনত তেওঁৰ ''দেহা'' আৰু ''টিম দ্য ফৰ্চ'' নামৰ ছবি দুখন মুক্তি লাভ কৰে। সেই একে বছৰতে তেওঁ সাজিদ নাদিয়াদৱালাৰদ্বাৰা প্ৰযোজিত ''কমবখত ইশ্ক''ত সহযোগী চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল। == তথ্য সংগ্ৰহ == {{Reflist|30em}} ==বাহ্যিক সংযোগ== {{Commons category|Amrita Arora}} * {{IMDb name| id=1147677}} * {{Instagram|amuaroraofficial}} [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় অভিনেত্ৰী]] d6xmo84p883irmw0nk0s2grjewv3suu 0 136127 603034 600018 2026-04-26T16:39:43Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 603034 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ৰেণু সুখেজা | image = Renu_Sukheja_Image,_December_2012.jpg | birth_date = {{birth date and age |df=yes|1959|12|25}} | birth_place = [[কলকাতা]], [[পশ্চিমবংগ]], [[ভাৰত]] | occupation = | spouse = ৰাজ সুখেজা | children = ৰোহিত সুখেজা<br>ৰেহা সুখেজা | height = ১.৭৮ মিটাৰ }} '''ৰেণু সুখেজা''' ([[ইংৰাজী]]: Renu Sukheja; জন্ম: ২৫ ডিচেম্বৰ ১৯৫৯) এগৰাকী ভাৰতীয় ব্যৱসায়ী মহিলা, ছচিয়েল মিডিয়া ব্যক্তিত্ব আৰু প্ৰাক্তন মডেল।<ref name="YouI">[http://www.youandimag.com/index.aspx?issue=issue212&page=34 You and I interview]{{dead link|date=October 2022}}</ref> তেওঁ ফেশ্বন আৰু মিডিয়া কনচালটিং প্ৰতিষ্ঠান 'এন্থিম কনচালটিং প্ৰাইভেট লিমিটেড'ৰ মুখ্য পৰিচালন বিষয়া।<ref name="lIn">[http://in.linkedin.com/in/renusukheja Renu Sukheja Professional Profile]</ref> ফেশ্বন উদ্যোগত দুই দশকতকৈও অধিক সময় ধৰি কাম কৰি অহা ৰেণুক দক্ষিণ ভাৰতৰ ফেশ্বন, গণমাধ্যম আৰু মনোৰঞ্জন জগতৰ অন্যতম অগ্ৰণী নাম বুলি গণ্য কৰা হয়।<ref>{{Cite web |url=http://www.hybiz.tv/Renu-Sukheja-Miss-Hyderabad-Jury-02/163102 |title=Miss-Hyderabad-Jury-02/163102 |access-date=16 December 2012 |archive-date=3 May 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180503112400/http://www.hybiz.tv/Renu-Sukheja-Miss-Hyderabad-Jury-02/163102 |url-status=dead |archivedate=3 May 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180503112400/http://www.hybiz.tv/Renu-Sukheja-Miss-Hyderabad-Jury-02/163102 |deadurl=yes }}</ref><ref>[http://www.idlebrain.com/news/2000march20/pressmeet-groomingworkshop.html Neeraj Gaba Workshop]</ref><ref name="YouI"/> তেওঁ ভাৰতৰ বিভিন্ন প্ৰান্তৰ লগতে হায়দৰাবাদত ৰাষ্ট্ৰীয় আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সৌন্দৰ্য প্ৰতিযোগিতাৰ বাবে যুৱতীসকলক প্ৰশিক্ষণ দিবলৈ অসংখ্য গ্ৰুমিং কৰ্মশালা আয়োজন কৰিছে।<ref>{{Cite web |url=http://www.meraevents.com/event/GROOMING-WORKSHOP |title=Grooming Workshop in Hyderabad |access-date=16 December 2012 |archive-date=7 February 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110207184629/http://www.meraevents.com/event/GROOMING-WORKSHOP |url-status=dead }}</ref> তেওঁ নিজৰ স্বামী ৰাজ সুখেজা আৰু 'আই এম চি – মিছ ইউনিভাৰ্ছ ইণ্ডিয়া'ৰ সৈতে জড়িত প্ৰখ্যাত ভাৰতীয় পৰিচালনা উপদেষ্টা নীৰজ গাবাৰে সৈতে মিলি ভাৰতৰ বিভিন্ন চহৰত পুৰুষ আৰু মহিলা উভয়ৰে বাবে এনে গ্ৰুমিং কৰ্মশালা আয়োজন কৰি আহিছে।<ref name="jury">{{Cite web |url=http://www.hybiz.tv/Renu-Sukheja--Miss-Hyderabad-Jury-01/163101 |title=Miss-Hyderabad-Jury-01/163101 |access-date=16 December 2012 |archive-date=4 March 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304131231/http://www.hybiz.tv/Renu-Sukheja--Miss-Hyderabad-Jury-01/163101 |url-status=dead |archivedate=4 March 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304131231/http://www.hybiz.tv/Renu-Sukheja--Miss-Hyderabad-Jury-01/163101 |deadurl=yes }}</ref> সমগ্ৰ ভাৰতজুৰি চলা এই গ্ৰুমিং জোৱাৰৰ প্ৰথমখন চহৰ আছিল হায়দৰাবাদ। এই সমগ্ৰ কাৰ্যসূচী এন্থিম কনচালটিং প্ৰাইভেট লিমিটেডৰ এটা শাখা 'এন্থিম এণ্টাৰটেইনমেণ্ট'ৰদ্বাৰা পৰিচালিত হৈছিল।<ref>[http://www.idlebrain.com/news/2000march20/pressmeet-groomingworkshop.html Grooming Expert Press Meet]</ref> == ব্যক্তিগত জীৱন == ১৯৫৯ চনৰ ২৫ ডিচেম্বৰত পশ্চিমবংগৰ কলকাতাত ৰেণু সুখেজাৰ জন্ম হৈছিল। তেওঁ কলকাতাতে ডাঙৰ-দীঘল হয় আৰু তাতেই স্কুলীয়া শিক্ষা আৰু উচ্চশিক্ষা সমাপ্ত কৰে। ৰাজ সুখেজাৰ সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হোৱাৰ পিছত তেওঁ হায়দৰাবাদলৈ গুচি আহে। তেওঁৰ দুটা সন্তান আছে— ৰোহিত সুখেজা আৰু ৰেহা সুখেজা। ৰেহা সুখেজা এগৰাকী সফল ভাৰতীয় মডেল আৰু ২০১০ চনৰ 'আই এম চি – মিছ ইউনিভাৰ্ছ ইণ্ডিয়া'ৰ প্ৰথম ৰানাৰ্ছ আপ আছিল।<ref>{{Cite web |url=http://www.iam-she.com/v2/textual.php?id=1 |title=I AM She 2010 Winners |access-date=17 December 2012 |archive-date=22 November 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121122025012/http://www.iam-she.com/v2/textual.php?id=1 |url-status=dead |archivedate=22 November 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20121122025012/http://www.iam-she.com/v2/textual.php?id=1 |deadurl=yes }}</ref><ref>[http://www.iam-she.com/v2/textual.php?id=8# I Am She 2010 Reha Sukheja]{{Dead link|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ৰেহা হৈছে 'লেকমী ফেশ্বন উইক'ত স্থান লাভ কৰা হায়দৰাবাদৰ প্ৰথমগৰাকী মডেল।<ref>{{Cite web |url=http://www.channel6.in/articles/hyderabadi-girl-romances-the-ramp-mar11/ |title=Lakme Fashion Week Reha Sukheja |access-date=17 December 2012 |archive-date=20 April 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120420175408/http://www.channel6.in/articles/hyderabadi-girl-romances-the-ramp-mar11/ |url-status=dead }}</ref> == পেছাদাৰী জীৱন == ৰেণু সুখেজা 'এন্থিম কনচালটিং প্ৰাইভেট লিমিটেড'ৰ ফেশ্বন আৰু মিডিয়া কনচালটিং বিভাগৰ মুখ্য পৰিচালন বিষয়া। তেওঁ ভাৰতৰ বহুতো ডাঙৰ চহৰত মহিলা আৰু পুৰুষ উভয়ৰে বাবে বিভিন্ন গ্ৰুমিং কৰ্মশালা আয়োজন কৰিছে আৰু 'কালামন্দিৰ মিছ হায়দৰাবাদ'ৰ দৰে বহুতো সৌন্দৰ্য প্ৰতিযোগিতাক সহায় কৰিছে।<ref>{{Cite web |url=http://www.clearhai.com/kalamandir-miss-hyderabad-evokes-unprecedented-response/ |title=Kalamandir Miss Hyderabad Image Consultant |access-date=16 December 2012 |archive-date=12 December 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121212180731/http://www.clearhai.com/kalamandir-miss-hyderabad-evokes-unprecedented-response/ |url-status=dead }}</ref><ref name="jury"/><ref>{{Cite web |url=http://www.hybiz.tv/Renu-Sukheja-Miss-Hyderabad-Jury-02/163102 |title=Kalamandir Miss Hyderabad Grooming |access-date=16 December 2012 |archive-date=3 May 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180503112400/http://www.hybiz.tv/Renu-Sukheja-Miss-Hyderabad-Jury-02/163102 |url-status=dead |archivedate=3 May 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180503112400/http://www.hybiz.tv/Renu-Sukheja-Miss-Hyderabad-Jury-02/163102 |deadurl=yes }}</ref> ইয়াৰ উপৰি তেওঁ ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক শেখৰ কাম্মুলাৰ ২০১২ চনৰ তেলুগু ছবি ''লাইফ ইজ বিউটিফুল''ত সৌন্দৰ্য প্ৰতিযোগিতাৰ দৃশ্যসমূহ পৰিচালনা আৰু প্ৰস্তুত কৰাৰ বাবে এজন উপদেষ্টা হিচাপে কাম কৰিছিল।<ref name="lIn"/> == লিচকা ৱৰ্ল্ড ৰেকৰ্ড == [[File:Renu Sukheja with Sushmita Sen at I AM She 2012 Final, September 21.jpg|thumb|২০১২ চনৰ ২১ ছেপ্টেম্বৰত 'আই এম চি – মিছ ইউনিভাৰ্ছ ইণ্ডিয়া'ৰ ফাইনেলত প্ৰাক্তন মিছ ইউনিভাৰ্ছ [[সুস্মিতা সেন]]ৰ সৈতে ৰেণু সুখেজা। ]] ২০১০ চনত ৫০ বছৰ বয়সত ৰেণু সুখেজাই 'ইলিপ্টিকেল মাৰাথন'ৰ বাবে বিশ্ব অভিলেখ গঢ়িবলৈ সফল প্ৰয়াস কৰিছিল। ৰেণু সুখেজা বৰ্তমান হায়দৰাবাদৰ হেলিঅ’ ফিটনেছ চেণ্টাৰত একেৰাহে ১৫ ঘণ্টা ধৰি ইলিপ্টিকেল ক্ৰছ ট্ৰেইনাৰত (হৃদযন্ত্ৰৰ ব্যায়াম কৰা সঁজুলি) ব্যায়াম কৰি 'লিচকা বুক অৱ ৰেকৰ্ডছ'ত বিশ্ব অভিলেখ ধাৰী হিচাপে পৰিগণিত হৈছে।<ref>[https://web.archive.org/web/20100310102336/http://www.hindu.com/2010/03/06/stories/2010030666930200.htm Limca Book of Records]</ref> == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} == বাহ্যিক সংযোগ == {{Commons category|Renu Sukheja}} * [http://ebhagnaris.blogspot.in/2010/03/renu-sukheja-attempts-lima-world-record.html ইলিপ্টিকেল মাৰাথনৰ বাবে লিচকা ৱৰ্ল্ড ৰেকৰ্ড] * [http://www.youandimag.com/index.aspx?issue=issue212&page=34 'ইউ এণ্ড আই' মেগাজিনত ৰেণু সুখেজাৰ সাক্ষাৎকাৰ]{{dead link|date=October 2022}} [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ব্যৱসায়ী]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় মডেল]] ar0eg86gvwdpalqj8ckcm0gz1u9jyvi 0 136293 603035 600019 2026-04-26T16:47:48Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 0 sources and tagging 3 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 603035 wikitext text/x-wiki {{Infobox model | name = ৰেনী কুজুৰ | image = | caption = ৰেনী কুজুৰ | birth_name = ৰেনু কুজুৰ | birth_date = {{birth year and age|1985}}<ref>{{Cite web|url=https://www.lookchup.com/read-blog/renee-kujur-born-in-1985-is-a-indian-model-and-a-social-media-personality-this-d.html|title=Renee Kujur (born in 1985) is an Indian Model and a Social Media Personality. This dark skinned girl|website=www.lookchup.com|access-date=2019-11-30}}</ref> | birth_place = পিৰাই, যশপুৰ জিলা, [[ছত্তীছগঢ়]], [[ভাৰত]] | occupation = ফেশ্বন মডেল | years_active = ২০১৬–বৰ্তমান | height = ৫ ফুট ৭ ইঞ্চি (১.৭০ মিটাৰ) | haircolor = ক'লা | eyecolor = মুগা | agency = বেভাৰ্লি মডেলছ<br>বেঞ্জ এণ্ড বিডজ মডেলছ ইণ্ডিয়া<br>ছেটিন মডেলছ ইণ্ডিয়া<br>টিএফএম/৩৬০ মডেলছ ইণ্ডিয়া }} '''ৰেনী কুজুৰ''' ([[ইংৰাজী]]: Renee Kujur; জন্ম: ১৯৮৫) এগৰাকী [[ভাৰতীয়]] ফেশ্বন মডেল।<ref>{{Cite news|url=https://www.marieclaire.co.uk/news/celebrity-news/rihanna-famous-doppelganger-606536|title=Turns Out Rihanna Actually Has A Pretty Famous Doppelganger|date=2018-07-06|work=Marie Claire|access-date=2018-09-09}}<br>- {{Cite news|url=http://www.ladbible.com/news/music-model-uses-her-resemblance-to-rihanna-to-challenge-prejudice-20180705|title=Dark Skinned Model Uses Her Resemblance To Rihanna To Challenge Prejudice|date=2018-07-05|access-date=2018-09-09}}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> তেওঁক আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ৰিদম এণ্ড ব্লুজ (R&B) গায়িকা ৰিহানাৰ সদৃশ মুখাৱয়বৰ (doppelganger) বাবে জনা যায়।<ref>{{Cite web|url=https://www.msn.com/en-us/entertainment/celebrity/meet-model-renee-kujur-rihannas-stunning-lookalike-from-india/ar-AAzE7QC?li=AAggSpD&OCID=ansmsnnews11|title=Meet Model Renee Kujur, Rihanna's Stunning Lookalike from India|website=MSN|access-date=2018-09-09}}<br>- {{Cite news|url=https://www.news18.com/news/buzz/unwanted-or-exotic-chhattisgarhs-rihanna-who-recently-went-viral-raises-dark-questions-about-indias-colourism-1803095.html|title=Unwanted or Exotic? Chhattisgarh's 'Rihanna' Who Recently Went Viral Raises 'Dark' Questions About India's Colourism|work=News18|access-date=2018-09-09}}<br>- {{Cite news|url=http://vt.co/news/world/1-meet-the-stunning-indian-model-who-is-a-dead-ringer-for-rihanna/|title=Meet the stunning Indian model who is a dead ringer for Rihanna|work=VT|access-date=2018-09-09}}<br>- {{Cite news|url=https://metro.co.uk/2018/07/05/meet-indian-model-everyone-thinks-rihannas-doppelganger-7685248/|title=Meet the Indian model everyone thinks is Rihanna's doppelgänger|date=2018-07-05|work=Metro|access-date=2018-09-09}}<br>- {{Cite web|url=https://celebrity.nine.com.au/2018/07/06/04/51/rihanna-doppelganger-indian-model-renee-kujur|title=Twitter is convinced that it's found Rihanna's doppelgänger|website=Celebrity 9|date=5 July 2018 |access-date=2018-09-09}}</ref> তেওঁক ''ৰিহানা ২.০'' বা ''ভাৰতৰ নিজা ৰিহানা'' বুলিও কোৱা হয়।<ref>{{Cite news|url=https://www.businessinsider.com/one-woman-used-to-be-a-struggling-model-until-people-realized-she-looks-just-like-rihanna-i-dont-know-where-i-wouldve-landed-without-rihanna-2018-7?IR=T|title=One woman used to be a struggling model until people realized she looks just like Rihanna|work=Business Insider|access-date=2018-09-09}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://www.clevver.com/rihanna-lookalikes/2/|title=Rihanna Lookalikes, Celebrity Doppelgangers, Photos|date=2018-09-01|work=Clevver|access-date=2018-09-09|archive-date=9 September 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180909081940/http://www.clevver.com/rihanna-lookalikes/2|url-status=dead|archivedate=2018-09-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180909081940/http://www.clevver.com/rihanna-lookalikes/2|deadurl=yes}}<br>- {{Cite news|url=https://www.mensxp.com/entertainment/news/46018-meet-rene-kujur-the-beautiful-model-from-chhattisgarh-who-is-being-called-the-indian-rihanna.html|title=Meet Rene Kujur, The Beautiful Model From Chhattisgarh Who Is Being Called The Indian 'Rihanna'|work=www.mensxp.com|access-date=2018-09-09}}</ref> == ব্যক্তিগত জীৱন == ৰেনী কুজুৰৰ জন্ম ১৯৮৫ চনত ভাৰতৰ ছত্তীছগঢ় ৰাজ্যৰ যশপুৰ জিলাৰ বাগিছা তহচিলৰ পিৰাই গাঁৱত এটা কুৰুখ আদিবাসী (অনুসূচিত জনজাতি) পৰিয়ালত হৈছিল।<ref>{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/lifestyle/video/india-s-own-rihanna-renee-kujur-reveals-why-she-hid-her-real-age-while-modelling-1284054-2018-07-12|title=India's own Rihanna Renee Kujur reveals why she hid her real age while modelling|website=India Today|date=12 July 2018|access-date=2018-09-09}}<br>- {{Cite news|url=https://www.hindustantimes.com/fashion-and-trends/rihanna-lookalike-model-renee-kujur-was-bullied-as-a-child-told-that-angels-are-never-dark/story-NLKtXnh3jFOCgBz1Kd3ZHP.html|title=Rihanna-lookalike model Renee Kujur was bullied as a child, told that 'angels are never dark'|date=2018-07-26|work=Hindustan Times|access-date=2018-09-09}}<br>- {{Cite web|url=https://www.deccanchronicle.com/tabloid/chennai-chronicle?date=30072018|title=Far more than just RiRi's doppelganger|website=Deccan Chronicle|access-date=2018-09-09}}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}<br>- {{Cite news|url=https://english.manoramaonline.com/lifestyle/beauty-and-fashion/2018/07/27/kareena-kapoor-sets-ramp-on-fire-at-icw.html|title=Kareena Kapoor sets ramp on fire at ICW|work=OnManorama|access-date=2018-09-09}}</ref> তেওঁ নিজৰ ছালৰ বৰণ আৰু শাৰীৰিক গঠনৰ বাবে কুসংস্কাৰ আৰু সমালোচনাৰ সন্মুখীন হৈছিল।<ref>{{Cite news|url=https://hellogiggles.com/news/rihanna-doppelganger-indian-model-renee-kujur/|title=At last, Twitter has found Rihanna's doppelgänger: Indian model Renee Kujur|work=HelloGiggles|access-date=2018-09-09|archive-date=9 September 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180909221957/https://hellogiggles.com/news/rihanna-doppelganger-indian-model-renee-kujur/|url-status=dead|archivedate=2018-09-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180909221957/https://hellogiggles.com/news/rihanna-doppelganger-indian-model-renee-kujur/|deadurl=yes}}<br>- {{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/raipur/dusky-is-sexy-says-renee-model-from-chhattisgarhs-jashpur/articleshow/64879747.cms|title=Dusky is sexy' says Renee, model from Chhattisgarh's Jashpur|work=The Times of India|access-date=2018-09-09}}</ref> যেতিয়া তেওঁৰ বয়স মাত্ৰ ৩ বছৰ আছিল, তেওঁ স্কুলত এখন ফেঞ্চি ড্ৰেছ প্ৰতিযোগিতাত পৰীৰ সাজত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল আৰু তেতিয়া সহপাঠীসকলে তেওঁক 'কলা-পৰী' বুলি জোকাইছিল। এই ঘটনাই ৩বছৰীয়া শিশুটোৰ মনত গভীৰ প্ৰভাৱ পেলাইছিল।<ref>{{Cite news|url=https://www.indiatimes.com/trending/human-interest/once-ridiculed-for-her-dark-skin-this-indian-model-who-looks-like-rihanna-is-now-a-star-348722.html|title=Once Ridiculed For Her Dark Skin, This Indian Model Who Looks Like Rihanna Is Now A Star|work=India Times|access-date=2018-09-09}}<br>- {{Cite news|url=https://www.scoopwhoop.com/rihanna-lookalike-from-chattisgarh/#.dcq2gnrti|title=Mocked For Her Dark Skin, This Rihanna Lookalike From Chattisgarh Is Taking The Internet by Storm|date=2018-07-05|work=ScoopWhoop|access-date=2018-09-09}}</ref> কিশোৰী অৱস্থাত তেওঁক 'কালী' বুলি মাতিছিল।<ref>{{Cite news|url=https://telanganatoday.com/introducing-rihana-india-2|title=Introducing Rihanna from India|work=Telangana Today|access-date=2018-09-09}}</ref> তেওঁ টমী হিলফিগাৰ ষ্ট’ৰত বিক্ৰী কৰ্মী হিচাপে কাম কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল, য’ত মানুহে লক্ষ্য কৰিছিল যে তেওঁক দেখিবলৈ ৰিহানাৰ দৰে।<ref>{{Cite news|url=http://www.asianage.com/life/more-features/290718/far-more-than-just-riris-doppelganger.html|title=Far more than just RiRi's doppelganger|date=2018-07-29|work=The Asian Age|access-date=2018-09-09}}</ref> যেতিয়া তেওঁ ৰিহানাৰ সৈতে থকা তেওঁৰ সাদৃশ্যৰ কথা অনুভৱ কৰিলে, তেতিয়া তেওঁৰ বাবে পৰিস্থিতি সলনি হ’ল।<ref>{{Cite news|url=https://www.allure.com/story/model-renee-kujur-rihanna-lookalike|title=Indian Model Renee Kujur Is Going Viral for Looking Exactly Like Rihanna|last=Robin|first=Marci|work=Allure|access-date=2018-09-09}}</ref> তেওঁ প্ৰকাশ কৰে যে যিদিনা তেওঁ নিজৰ আদৰ্শ ৰিহানাক লগ পাব, সেইদিনাই তেওঁৰ যাত্ৰা সম্পূৰ্ণ হ’ব।<ref>{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/lifestyle/celebrity/story/renee-kujur-on-idol-rihanna-my-journey-will-be-complete-the-day-i-meet-her-1284153-2018-07-12|title=Renee Kujur on idol Rihanna: My journey will be complete the day I meet her|website=India Today|date=12 July 2018 |access-date=2018-09-09}}</ref> == কৰ্মজীৱন == ৰেনী কুজুৰে নতুন দিল্লীৰ মালৱীয় নগৰত এগৰাকী মডেল হিচাপে কাম কৰে।<ref>{{Cite news|url=https://www.hindustantimes.com/fashion-and-trends/meet-india-s-very-own-rihanna/story-YEltwsuDXNSjROQSb37jwI.html|title=Meet India's very own Rihanna: Chattisgarh model Renee Kujur is the R&B superstar's doppelgänger|date=2018-07-04|work=Hindustan Times|access-date=2018-09-09}}</ref> ৰিহানাৰ সৈতে থকা তেওঁৰ আচৰিত ধৰণৰ সাদৃশ্যৰ ছবিবোৰে তেওঁক ইণ্টাৰনেটত চাঞ্চল্যৰ সৃষ্টি কৰিছিল।<ref>{{Cite news|url=https://www.essence.com/fashion/indian-model-renne-kujur-rihannas-doppelganger/|title=Renee Kujur Model In India Who Favors RihannaIndian Model Renne Kujur Becomes Internet Sensation For Being Rihanna's Doppelgänger|work=Essence|access-date=2018-09-09}}<br>- {{Cite news|url=https://www.newsamericasnow.com/does-this-indian-model-look-like-rihanna/|title=Caribbean Entertainment – Does This Indian Model Look Like Rihanna?|date=2018-07-05|work=Caribbean and Latin America Daily News|access-date=2018-09-09}}<br>- {{Cite news|url=https://www.yahoo.com/lifestyle/meet-model-renee-kujur-rihanna-164955010.html|title=Meet Model Renee Kujur, Rihanna's Stunning Lookalike from India|website=Yahoo!|access-date=2018-09-09}}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> তেওঁ ছেটিন মডেলছ ইণ্ডিয়াৰ হৈ কাম কৰে আৰু পাম মেহতা, চেতন চিলাৰ আৰু বিজয় বালহাৰাৰ দৰে ডিজাইনাৰৰ সৈতে কাম কৰিছে। তেওঁ ইণ্ডিয়া ৰাণৱে উইক আৰু এছিয়ান ডিজাইনাৰ উইকৰ ৰেম্পত খোজ দিছে। তেওঁ ৰীবক আৰু নিফ্টৰ দৰে ব্ৰেণ্ডৰ বাবে মডেলিং কৰিছিল।<ref>{{Cite news|url=https://heavy.com/news/2018/07/renee-kujur/|title=Renee Kujur: 5 Fast Facts You Need to Know|last=Goronja|first=Ariel|date=2018-07-05|work=Heavy|access-date=2018-09-09}}</ref> ২০১৮ চনৰ ইণ্ডিয়া কুটিৰ উইকৰ গালাত ফেশ্বন ডিজাইন কাউন্সিল অৱ ইণ্ডিয়াৰ দ্বাৰা তেওঁক সম্বৰ্ধনা জনোৱা হৈছিল।<ref>{{Cite news|url=https://www.indiatvnews.com/lifestyle/fashion-india-couture-week-day-2-kareen-kapoor-khan-says-i-m-a-born-actress-not-model-454898|title=India Couture Week Day 2, Kareena Kapoor Khan says, I'm a born actress, not model|date=2018-07-27|access-date=2018-09-09}}</ref> তেওঁ বিশ্বজুৰি ক'লা বৰণৰ মডেলসকলৰ বিৰুদ্ধে হোৱা বৈষম্যৰ বিৰুদ্ধে যুঁজ দি আছে।<ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.co.uk/programmes/p06d9cwt|title=Rihanna lookalike finds fame, Asian Network's Big Debate|website=BBC Asian Network|date=9 July 2018 |access-date=2018-09-09}}</ref> ২০১৯ চনত তেওঁ ভাৰতৰ মডেলিং প্ৰতিযোগিতা ''এমটিভি ছুপাৰমডেল অৱ দা য়েৰ''ৰ প্ৰথম ছিজনত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{Cite web|url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/news/mtv-supermodel-feature-rihanna-s-lookalike-details-inside-494468|title=MTV Supermodel to feature Rihanna's lookalike|website=PINKVILLA|access-date=2020-01-12|archive-date=12 January 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200112124708/https://www.pinkvilla.com/entertainment/news/mtv-supermodel-feature-rihanna-s-lookalike-details-inside-494468|url-status=dead|archivedate=2020-01-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200112124708/https://www.pinkvilla.com/entertainment/news/mtv-supermodel-feature-rihanna-s-lookalike-details-inside-494468|deadurl=yes}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== *{{Instagram|badgalrene|Renee Kujur}} * [https://www.trendook.com/indian-rihanna-renee-kujur/ Indian Rihanna: Renee Kujur’s journey from flout to ‘Indian Rihanna’.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221126150935/https://www.trendook.com/indian-rihanna-renee-kujur/ |date=2022-11-26 }} [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় মডেল]] fjc8n95bu5c1hctzrpqgndkvg0fhq6s 0 136422 602942 599976 2026-04-26T12:59:40Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 602942 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ৰাগিনী খান্না | image = Ragini Khanna on Day 5 of Lakme Fashion Week 2017 (47) (cropped).jpg | image_size = 230px | caption = ২০১৭ চনত খান্না | birth_name = | birth_date = {{Birth date and age|1984|12|9|df=y}} | birth_place = [[মুম্বাই]], [[মহাৰাষ্ট্ৰ]], [[ভাৰত]] | occupation = অভিনেত্ৰী | signature = | signature_alt = ৰাগিনী খান্নাৰ স্বাক্ষৰ | family = চাওক গোবিন্দ পৰিয়াল | relatives = {{plainlist| * গোবিন্দ (খুৰাক/মামা) * কৃষ্ণা অভিষেক (সম্পৰ্কীয় ভাতৃ) * আৰতি সিং (সম্পৰ্কীয় ভগ্নী) * সৌম্যা শেঠ (সম্পৰ্কীয় ভগ্নী) }} | years_active = ২০০৮–২০২১ }} '''ৰাগিনী খান্না''' (জন্ম: ৯ ডিচেম্বৰ ১৯৮৪) এগৰাকী ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ আৰু টেলিভিছন অভিনেত্ৰী, মডেল, কৌতুক অভিনেত্ৰী, গায়িকা আৰু টেলিভিছন হষ্ট।<ref name="nothingreal">{{Cite news |url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/Theres-nothing-real-about-reality-shows-Ragini-Khanna/articleshow/18765736.cms |title=There's nothing real about reality shows: Ragini Khanna - Times of India |website=The Times of India|date=3 March 2013 }}</ref> তেওঁ ‘ইণ্ডিয়াছ বেষ্ট ড্ৰামেবাজ’ (২০১৩)<ref>{{Cite web |url=https://www.indiantelevision.com/headlines/y2k13/apr/apr182.php |title=Zee TV's mobile app crosses '1&nbsp; million downloads' mark |date=22 April 2013 |website=Indian Television Dot Com |access-date=10 December 2019}}</ref> আৰু ‘গেংছ অৱ হাচীপুৰ’ (২০১৪)ৰ দৰে বিভিন্ন ৰিয়েলিটি শ্ব’ৰ আঁত ধৰিছে।<ref>{{Cite news |url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/Gangs-of-Hasseepur-Mandira-Bedi-and-Tanishaa-Mukherjee-will-step-in-as-the-Hasseepur-ki-Haseenayein/articleshow/33895186.cms |title=Vote for Gangs of Hasseepur - Times of India |website=The Times of India |date=18 April 2014 |archive-date=26 July 2018 |access-date=10 September 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180726170828/https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/Gangs-of-Hasseepur-Mandira-Bedi-and-Tanishaa-Mukherjee-will-step-in-as-the-Hasseepur-ki-Haseenayein/articleshow/33895186.cms |url-status=live }}</ref> তেওঁ ‘ভাস্কৰ ভাৰতী’ত ভাৰতী আৰু ‘চশুৰাল গেণ্ডা ফুল’ত সুহানা কাশ্যপৰ চৰিত্ৰৰ বাবে আটাইতকৈ বেছি পৰিচিত। ২০১০ চনত তেওঁ ‘ঝলক দিখলা যা ৪’ৰ এগৰাকী প্ৰতিযোগী আছিল। ইয়াৰ উপৰি তেওঁ ‘কমেডী নাইটছ উইথ কপিল’ত বিভিন্ন চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল। == প্ৰাৰম্ভিক জীৱন == ৰাগিনী খান্নাৰ পিতৃ-মাতৃ হ’ল প্ৰবীণ খান্না আৰু কামিনী খান্না। তেওঁ পিতৃ-মাতৃৰ দ্বিতীয় সন্তান। তেওঁৰ জ্যেষ্ঠ ভাতৃ অমিত খান্নাও এজন অভিনেতা আৰু তেওঁ ‘য়ে দিল চাহে মোৰ’ৰ দৰে ধাৰাবাহিকত কাম কৰিছে। তেওঁৰ মাতৃ কামিনী খান্না এগৰাকী লেখিকা, সংগীত পৰিচালক, গায়িকা, এংকৰ আৰু ‘বিউটি উইথ এষ্ট্ৰ’লজী’ৰ প্ৰতিষ্ঠাপক।<ref>{{Cite web |url=http://beautywithastrology.com/bwa/ |title=Beauty with Astrology by Kaamini Khanna |3= |4=BeautywithAstrology.com |access-date=10 December 2019 |archive-date=7 March 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220307011101/http://beautywithastrology.com/bwa/ |url-status=dead |archivedate=7 March 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220307011101/http://beautywithastrology.com/bwa/ |deadurl=yes }}</ref> ৰাগিনী শাস্ত্ৰীয় সংগীতশিল্পী নিৰ্মলা দেৱী আৰু ১৯৪০ চনৰ জনপ্ৰিয় অভিনেতা অৰুণ কুমাৰ আহুজাৰ নাতিনী। ইয়াৰ উপৰি তেওঁ ভাৰতীয় অভিনেতা গোবিন্দৰ ভাগিনী (ভনীয়েকৰ ছোৱালী) আৰু কৃষ্ণা অভিষেক (অভিনেতা, ষ্টেণ্ড-আপ কমেডিয়ান), আৰতি সিং (টেলিভিছন অভিনেত্ৰী) তথা সৌম্যা শেঠৰ (টেলিভিছন অভিনেত্ৰী) সম্পৰ্কীয় ভগ্নী।<ref>{{Cite news |url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/I-never-wanted-to-be-an-actor-Ragini/articleshow/4640263.cms |title=I never wanted to be an actor: Ragini - Times of India |website=The Times of India |date=11 June 2009 |archive-date=8 August 2020 |access-date=10 September 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200808130051/https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/I-never-wanted-to-be-an-actor-Ragini/articleshow/4640263.cms |url-status=live }}</ref> ২০১৫ চনৰ অক্টোবৰ মাহত ৰাগিনীৰ পিতৃৰ মৃত্যু হয়।<ref>{{cite news |title=TV actors who passed away in last 2 years |url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi//photostory/34286297.cms |access-date=24 November 2021 |work=The Times of India |date=27 April 2014 |language=en |archive-date=24 November 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211124175114/https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi//photostory/34286297.cms |url-status=live }}</ref> == সংবাদ মাধ্যমত == ''হিন্দুস্তান টাইমছ''ৰ এক জৰীপত জে.ডি. মজেঠিয়া, বৰুণ বাদোলা আৰু ৰাজন শাহীয়ে খান্নাক টেলিভিছনৰ "পৰৱৰ্তী ডাঙৰ তাৰকা" (Next Big Thing) বুলি অভিহিত কৰিছিল। তেওঁলোকে অভিনেত্ৰীগৰাকীৰ প্ৰতিভা, চেহেৰা আৰু আৱেগ প্ৰকাশৰ ক্ষমতাৰ প্ৰশংসা কৰিছিল।<ref name="The Next Big Thing">{{cite web |url=https://www.hindustantimes.com/tv/the-next-big-thing-television-actors/story-oJmxshkecjlUldspVsmshJ.html |title=The Next Big Thing: Television actors |work=Hindustan Times |date=3 January 2011 |accessdate=24 July 2021 |archive-date=29 September 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230929080831/https://www.hindustantimes.com/tv/the-next-big-thing-television-actors/story-oJmxshkecjlUldspVsmshJ.html |url-status=live }}</ref> ''হিন্দুস্তান টাইমছে'' তেওঁক টেলিভিছনৰ অন্যতম "আটাইতকৈ সজীৱ অভিনেত্ৰী" বুলিও আখ্যা দিছিল।<ref name="The Next Big Thing" /> [[File:Ragini Khanna at Umang Police Show 2013.jpg|thumb|upright|২০১৩ চনৰ এক অনুষ্ঠানত খান্না]] খান্না তেওঁৰ স্পষ্টবাদী আৰু দৃঢ় স্বভাৱৰ বাবে পৰিচিত। তেওঁ নৱৰাত্ৰিৰ দৰে উৎসৱৰ বাণিজ্যিকীকৰণকে ধৰি বিভিন্ন বিষয়ত মুকলিকৈ মাত মাতি আহিছে।<ref>{{cite news |title=Ragini Khanna speaks on commercialization of festivals |url=http://www.filmitown.com/2012/10/17/ragini-khanna-speaks-on-commercialization-of-festivals/ |archive-date=9 October 2016 |access-date=17 March 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161009084551/http://www.filmitown.com/2012/10/17/ragini-khanna-speaks-on-commercialization-of-festivals/ |url-status=dead |archivedate=9 October 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20161009084551/http://www.filmitown.com/2012/10/17/ragini-khanna-speaks-on-commercialization-of-festivals/ |deadurl=yes }}</ref> ইয়াৰ উপৰি তেওঁ কেইবাটাও বিতৰ্কৰ সৈতেও জড়িত হৈ পৰিছিল। ‘ষ্টাৰ ইয়া ৰকষ্টাৰ’ অনুষ্ঠানৰ সময়ত যেতিয়া তেওঁৰ সহ-প্ৰতিযোগীসকলে আন এগৰাকী প্ৰতিযোগী ছবি মিত্তলৰ অভিনয়ৰ প্ৰতি সমৰ্থন আগবঢ়াইছিল, তেতিয়া অভিনেত্ৰীগৰাকীয়ে প্ৰতিৰক্ষামূলক প্ৰতিক্ৰিয়া ব্যক্ত কৰিছিল।<ref name="The Times of India">{{Cite news |url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/Ragini-smells-conspiracy-on-Star-Ya-Rockstar/articleshow/10653447.cms |title=Ragini smells conspiracy on 'Star Ya Rockstar'! |work=The Times of India |archive-date=16 May 2022 |access-date=10 September 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220516043038/https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/Ragini-smells-conspiracy-on-Star-Ya-Rockstar/articleshow/10653447.cms |url-status=live }}</ref> শ্ব’টোৰপৰা বাহিৰ হোৱাৰ পিছত এটা সাক্ষাৎকাৰত খান্নাই কৈছিল, "ছবি যেতিয়াই নিজৰ পৰিৱেশনক লৈ চিন্তিত হৈছিল, মই সদায় তাইক উৎসাহিত কৰিছিলোঁ। মোৰ এটা বিশেষ ব্যক্তিত্ব আছে যাৰ বাবে মানুহে মোক ভাল পায়। যিসকল লোকে মোৰ সৈতে ভাল ব্যৱহাৰ কৰে, ময়ো তেওঁলোকৰ সৈতে ভাল ব্যৱহাৰ কৰোঁ। মই বিনা কাৰণত কাৰো ওপৰত খং নকৰোঁ।" <ref name="ReferenceA">{{Cite news |url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/I-dont-throw-tantrums-Ragini-Khanna/articleshow/10855441.cms |title=I don't throw tantrums: Ragini Khanna |work=The Times of India |date=25 November 2011 |archive-date=16 May 2022 |access-date=10 September 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220516044544/https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/I-dont-throw-tantrums-Ragini-Khanna/articleshow/10855441.cms |url-status=live }}</ref> লাইফ ওকে-ৰ পাকঘৰ ভিত্তিক অনুষ্ঠান ‘ৱেলকাম’ৰ সময়ত খান্না আৰু তেওঁৰ সহ-প্ৰতিযোগী নিগাৰ খানৰ মাজত তৰ্ক হোৱা দেখা গৈছিল।<ref>{{cite news |title=Catfights continue between Ragini Khanna and Nigaar Khan |url=http://www.metromasti.com/tv/gossip/Catfights-continue-between-Ragini-Khanna-Nigaar-Khan-in-Welcome/24219 |archive-date=7 March 2013 |access-date=17 March 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130307195948/http://www.metromasti.com/tv/gossip/Catfights-continue-between-Ragini-Khanna-Nigaar-Khan-in-Welcome/24219 |url-status=live }}</ref> খান্নাই তেওঁৰ টুইটাৰ একাউণ্টৰ জৰিয়তে চেনেলটোৰ বিৰুদ্ধে ক্ষোভ উজাৰিছিল আৰু দাবী কৰিছিল যে শ্ব’টোৰ এটা খণ্ডত তেওঁৰ মাতৃৰ নামটো অপমানজনকভাৱে ভুলকৈ উচ্চাৰণ কৰা হৈছিল।<ref name="daily.bhaskar.com">{{Cite news |url=https://daily.bhaskar.com/news/ENT-ragini-khanna-irked-with-life-ok-and-their-show----welcome----4159956-NOR.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20160509002403/http://daily.bhaskar.com/news/ENT-ragini-khanna-irked-with-life-ok-and-their-show----welcome----4159956-NOR.html |url-status=dead |archive-date=9 May 2016 |title=Ragini Khanna irked with Life OK and their show 'Welcome' |date=26 January 2013 |work=dailybhaskar |access-date=31 March 2026 |archivedate=18 April 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190418025149/https://daily.bhaskar.com/news/ENT-ragini-khanna-irked-with-life-ok-and-their-show----welcome----4159956-NOR.html |deadurl=yes }}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== {{Commons}} * {{Official website}} * {{IMDb name}} * {{BH person}} [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় অভিনেত্ৰী]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় গায়িকা]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় মডেল]] 3wjidlt6ubz3404dbao04k7hdgxykcj 0 136538 602999 599996 2026-04-26T15:18:51Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 602999 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ৰিতা পাভোন | image = Rita Pavone 1965.jpg | image_size = | caption = ১৯৬৫ চনত পাভোন | birth_name = ৰিতা ওৰি ফিলোমেনা পাভোন | birth_date = {{birth date and age|mf=y|1945|8|23}} | birth_place = টুৰিন, পিডমণ্ট, ইটালী ৰাজ্য | death_date = | death_place = | citizenship = {{flatlist| *[[ইটালী]] *[[ছুইজাৰলেণ্ড]] }} | occupation = {{flatlist| *গায়িকা *অভিনেত্ৰী }} | othername = | yearsactive = ১৯৬২–বৰ্তমান | spouse = {{marriage|টেডি ৰেনো|1968}} | children = ২ | website = http://www.ritapavone.it }} '''ৰিতা ওৰি ফিলোমেনা মাৰ্ক-পাভোন''' ([[ইংৰাজী]]: Rita Ori Filomena Merk-Pavone; জন্ম: ২৩ আগষ্ট ১৯৪৫)<ref name="LarkinGE">{{cite book|title=[[Encyclopedia of Popular Music|The Guinness Encyclopedia of Popular Music]]|editor=[[Colin Larkin (writer)|Colin Larkin]]|publisher=[[Guinness Publishing]]|date=1992|edition=First|isbn=0-85112-939-0|page=1922}}</ref> এগৰাকী ইটালী-ছুইজাৰলেণ্ডৰ পপ গায়িকা, অভিনেত্ৰী আৰু শ্ব’গাৰ্ল, যিয়ে ১৯৬০ চনৰ দশকত জনপ্ৰিয়তা অৰ্জন কৰিছিল। "টুৰিনৰ মহ" হিচাপে পৰিচিত পাভোনক তেওঁৰ চুলিৰ ৰঙা ৰঙৰ বাবে "কেৰট হেয়াৰ" (গাজৰ ৰঙী চুলি) বুলিও উপনাম দিয়া হৈছিল।<ref>{{Cite web |title=Rita Pavone e Patty Pravo, tornano le regine del pop |url=https://archivio-corriere-it.translate.goog/Archivio/interface/landing.html |url-status=live |archive-url=http://archiviostorico.corriere.it/1996/agosto/07/Rita_Pavone_Patty_Pravo_tornano_co_10_9608078490.shtml |archive-date=7 November 2015 |access-date=28 June 2024 |website=Corriere della Sera }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> সমগ্ৰ বিশ্বতে ৫০ নিযুততকৈও অধিক ৰেকৰ্ড বিক্ৰী কৰা আৰু সাতটা ভিন্ন ভাষাত গীত বাণীবদ্ধ কৰা পাভোন যুক্তৰাজ্যৰ সংগীত তালিকাত স্থান লাভ কৰা আঠগৰাকী ইটালীৰ পপ গায়িকাৰ ভিতৰত এগৰাকী।<ref>{{Cite web |title=La voce delle donne |url=http://www.lavocedelledonne.it/cantante.aspx?id_cantante=159 |access-date=June 28, 2024 |website=La voce delle donne |archivedate=September 30, 2015 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150930001055/http://www.lavocedelledonne.it/cantante.aspx?ID_cantante=159 |deadurl=yes }}</ref><ref>{{Cite web |title=RITA PAVONE {{!}} Songs and Albums {{!}} full Official Charts history |url=http://www.officialcharts.com/artist/12772/rita-pavone/ |access-date=June 28, 2024 |website=Official Charts}}</ref> == কেৰিয়াৰ == পাভোনৰ জন্ম পিডমণ্টৰ টুৰিনত হৈছিল।<ref name="LarkinGE"/> ১৯৬২ চনত তেওঁ অপেছাদাৰী শিল্পীসকলৰ বাবে আয়োজিত গীতৰ প্ৰতিযোগিতা 'ফেষ্টিভেল ডেগলি স্কোনিওচিটি'ত অংশগ্ৰহণ কৰি জয়লাভ কৰে।<ref name="LarkinGE"/> ১৯৬৩ চনত মুক্তি পোৱা তেওঁৰ স্বনামধন্য এলবামটোৱে বিশেষকৈ "লা পাৰ্টিটা ডি পালোনে" শীৰ্ষক একক গীতটোৰ জৰিয়তে মাত্ৰ ১৭ বছৰ বয়সতে তেওঁক ইটালীত ব্যাপক স্বীকৃতি আৰু পিছলৈ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত পৰিচিতি প্ৰদান কৰে। "লা পাৰ্টিটা ডি পালোনে" দহ লাখতকৈও অধিক কঁপি বিক্ৰী হৈছিল আৰু ই সোণালী ডিস্ক লাভ কৰিছিল।<ref name="The Book of Golden Discs">{{cite book | first= Joseph | last= Murrells | year= 1978 | title= The Book of Golden Discs | edition= 2nd | publisher= Barrie and Jenkins Ltd. | location= London | page= [https://archive.org 164] | isbn= 978-0-214-20512-5 | url-access= registration | url= https://archive.org }}</ref> ১৯৬৩ চনত তেওঁৰ "কুয়োৰে" গীতটোৰো দহ লাখ কঁপি বিক্ৰী হৈছিল আৰু ই ইটালীত একেৰাহে ন সপ্তাহ ধৰি শীৰ্ষ স্থানত আছিল।<ref name="The Book of Golden Discs"/> ১৯৬৪ চনৰ ১৭ মে’ত পাভোনে 'দ্য এড ছালিভান শ্বো'ত প্ৰথমবাৰৰ বাবে ভূমুকি মাৰে আৰু ১৯৭০ চনলৈকে তেওঁ তাত এগৰাকী নিয়মীয়া সংগীত শিল্পী হিচাপে অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। ১৯৬৪ চনৰ গ্ৰীষ্মকালত তেওঁ উত্তৰ আমেৰিকাত ইংৰাজী গীত "ৰিমেম্বাৰ মি"ৰ জৰিয়তে সফলতা লাভ কৰে। এই গীতটোৱে আমেৰিকা যুক্তৰাজ্যৰ বিলবোৰ্ড হট ১০০ত ২৬ নম্বৰ স্থান আৰু কানাডাত ১৬ নম্বৰ স্থান লাভ কৰিছিল।<ref>{{cite web|url=http://collectionscanada.gc.ca/|title=RPM Top 40-5s - July 13, 1964|access-date=March 31, 2026|archivedate=April 3, 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170403043541/http://www.collectionscanada.gc.ca/|deadurl=yes}}</ref> স্পেইনৰ তৰুণ দৰ্শকৰ মাজতো তেওঁ অতি জনপ্ৰিয় হৈ পৰিছিল। আমেৰিকা যুক্তৰাজ্যত তেওঁ ডায়েনা ৰছ, এলা ফিৎজাৰাল্ড, টম জোনছ, ডিউক এলিনটন আৰু পল আংকাৰ দৰে শিল্পীৰ সৈতে একেলগে বিভিন্ন কাৰ্যসূচীত অংশ লৈছিল। তেওঁ নিউয়ৰ্ক চহৰৰ কাৰ্নেগী হলতো গীত পৰিৱেশন কৰিছিল। ইটালীলৈ উভতি আহি পাভোনে পাঁচখন ছবিত অভিনয় কৰি অভিনয় জগতত আত্মপ্ৰকাশ কৰে। ইয়াৰ উপৰি তেওঁ 'ইল গিঅৰ্ণালিনো ডি জিয়ান বুৰাস্কা' (শিশুৰ টিভি অনুষ্ঠান) আৰু ভেৰাইটি শ্বো 'ষ্টুডিঅ' উনো' আদিত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{cite journal |last1=Brioni |first1=Cecilia |title=Between Two Stages: Rita Pavone and i Giovani on Studio Uno (1961–1966) |journal=Italian Studies |year=2017 |volume=72 |issue=4 |pages=414–427 |url=https://tandfonline.com |doi=10.1080/00751634.2017.1370895 |s2cid=149186139 }}</ref> পাভোনে ১৯৬০ চনৰ দশকত ছয়খন চিনামাত অভিনয় কৰিছিল, যাৰ ভিতৰত 'ৰিতা লা জানজাৰা' (১৯৬৬) আৰু 'লিটল ৰিতা নেল ৱেষ্ট' (১৯৬৭) অন্যতম। ১৯৬৬ আৰু ১৯৬৭ চনত পাভোন যুক্তৰাজ্যতো জনপ্ৰিয় আছিল। আৰ.চি.এ. ভিক্টৰে মুক্তি দিয়া তেওঁৰ দুটা একক গীত "হাৰ্ট" আৰু "ইউ অনলি ইউ" যুক্তৰাজ্যৰ একক সংগীত তালিকাত ক্ৰমে ২৭ আৰু ২১ নম্বৰ স্থান পাইছিল।<ref name="British Hit Singles & Albums">{{cite book | first= David | last= Roberts | year= 2006 | title= British Hit Singles & Albums | edition= 19th | publisher= Guinness World Records Limited | location= London | isbn= 978-1-904994-10-7 | page= 421}}</ref> এই সময়ছোৱাত তেওঁ লণ্ডন পেলাডিয়াম আদিকে ধৰি বিভিন্ন স্থানত অনুষ্ঠান পৰিৱেশন কৰিছিল। ১৯৬৮ চনত পাভোনে ছুইজাৰলেণ্ডত টেডি ৰেনোৰ সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হয়। ৰেনো আছিল তেওঁৰ টেলেণ্ট স্কাউট আৰু তেওঁ জিকা প্ৰথমখন প্ৰতিযোগিতাৰ উদ্যোক্তা। তেওঁলোকৰ বিবাহে ইটালীত সংবাদ মাধ্যমৰ দৃষ্টি আকৰ্ষণ কৰিছিল কাৰণ সেই সময়ত ৰেনো আইনগতভাৱে বিবাহিত আছিল আৰু ১৯৭০ চনলৈকে তাত বিবাহ বিচ্ছেদৰ অনুমতি নাছিল। ১৯৭১ চনত তেওঁলোকে পুনৰ ইটালীত বিবাহপাশত আবদ্ধ হয় আৰু তেওঁলোকৰ আলেন্দ্ৰো (জন্ম ১৯৬৯) আৰু জৰ্জিঅ’ (জন্ম ১৯৭৪) নামৰ দুজন পুত্ৰ সন্তান আছে। ১৯৯০ চনত পাভোন পুনৰ আমেৰিকা যুক্তৰাজ্যলৈ যায় আৰু নিউ জাৰ্চীৰ এটলাণ্টিক চিটীত হুইটনী হিউষ্টন, ফ্ৰেংক চিনাট্ৰা আৰু চেৰৰ দৰে শিল্পীৰ সৈতে এটা কনচাৰ্টত গীত গায়। ইয়াৰ পিছত তেওঁ থিয়েটাৰ অভিনয়ৰফালে ঢাল খায় আৰু উইলিয়াম শ্বেইক্সপীয়েৰৰ নাটকত অংশগ্ৰহণ কৰে। আৰ্জেণ্টিনাৰ ছবি 'নাইন কুইন্স'ৰ মুখ্য চৰিত্ৰটোৱে কাহিনীটোৰ মাজে মাজে ৰিতা পাভোনৰ এটা গীতৰ সুৰ মনত পেলাবলৈ চেষ্টা কৰা দেখা যায়। ২০০৬ চনৰ ইটালীৰ সাধাৰণ নিৰ্বাচনত তেওঁ চিনেটৰ প্ৰাৰ্থী হিচাপেও প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা কৰিছিল। ২০২০ চনত তেওঁ "নিয়েণ্টে (ৰেচিলিয়েঞ্জা ৭৪)" গীতটোৰে চানৰেমো সংগীত উৎসৱত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{Cite web |last=Scarpone |first=Cristian |title=Sanremo 2020: colpo di scena di Amadeus, due Big in più in gara |website=eurofestivalnews.com |date=6 January 2020 |language=it |access-date=5 February 2020}}</ref> পাভোন আৰু তেওঁৰ স্বামী ৰেনো বৰ্তমান ছুইজাৰলেণ্ডৰ টিকিনোত বাস কৰে। তেওঁলোকৰ জ্যেষ্ঠ পুত্ৰ এজন ৰেডিঅ’ অনুষ্ঠানৰ পৰিচালক আৰু কনিষ্ঠ পুত্ৰ এজন ৰক গায়ক। ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== *{{Commonscat-inline}} *{{official|http://www.ritapavone.it/}} *{{IMDb name|id=0667939|name=Rita Pavone}} * Cecilia Brioni, 'Between Two Stages: Rita Pavone and i giovani on Studio Uno (1961–1966), Italian Studies, 72:4, p. 414–427. [https://www.tandfonline.com/eprint/b7ntCnbc7HPzDFeaB97G/full] [[শ্ৰেণী:ছুইজাৰলেণ্ডৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:অভিনেত্ৰী]] qpnka291726cc2be6efdeelxt0968ce 0 136674 603038 600436 2026-04-26T17:06:32Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 6 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 603038 wikitext text/x-wiki {{Infobox scientist | name = ৰোজালিণ্ড পিকাৰ্ড | image = Panel Discussion Close-up, Science, Faith, and Technology Cropped.jpg | caption = ভেৰিটাছ ফ'ৰামৰ 'বিজ্ঞান, বিশ্বাস আৰু প্ৰযুক্তি' অধিবেশনত ৰোজালিণ্ড পিকাৰ্ড—বিষয়: 'জীৱন্ত মেচিন: ৰবট মানুহ হ'ব পাৰেনে?' | workplaces = এম আই টি মিডিয়া লেব([[w:MIT Media Lab|MIT Media Lab]]) | alma_mater = [[w:Georgia Institute of Technology|জৰ্জিয়া ইনষ্টিটিউট অৱ টেকন'লজি]] (বি এছ)<br>[[w:Massachusetts Institute of Technology|মেছাচুচেটছ ইনষ্টিটিউট অৱ টেকন'লজি]] (এম এছ, ডি এছ চি) | thesis_title = Texture modeling: Temperature effects on Markov/Gibbs random fields | thesis_url = https://www.proquest.com/docview/303988516/ | thesis_year = 1991 | doctoral_advisor = [[w:Alex Pentland|এলেক্স পেণ্টলেণ্ড]]<br>জে ছু লিম<br>সঞ্জয় কে মিটাৰ | website = {{URL|https://web.media.mit.edu/~picard/}} }} '''ৰোজালিণ্ড ৰাইট পিকাৰ্ড''' ({{Lang-en| Rosalind Wright Picard }}; জন্ম ১৯৬২) <ref>[https://web.media.mit.edu/~picard/CV-Picard.pdf Rosalind Wright Picard - Faculty Personnel Record] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200920213421/https://web.media.mit.edu/~picard/CV-Picard.pdf |date=2020-09-20 }}, Massachusetts Institute of Technology, November 30, 2017</ref> এগৰাকী [[আমেৰিকা]]ন বৈদ্যুতিক অভিযন্তা আৰু কম্পিউটাৰ বিজ্ঞানী যি এম আই টিৰ স্বাস্থ্য বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তিৰ গ্ৰভাৰ এম হাৰ্মান অধ্যাপক, এম আই টি মিডিয়া লেবৰ এফেকটিভ কম্পিউটিং ৰিচাৰ্চ গ্ৰুপৰ প্ৰতিষ্ঠাপক আৰু পৰিচালক আৰু ষ্টাৰ্টআপ এফেক্টিভা<ref name="cnet-sb13">{{cite news | url=http://news.cnet.com/8301-1023_3-57567241-93/building-better-super-bowl-ads-by-watching-you-watch-them/ | title=Building better Super Bowl ads by watching you watch them | work=[[CNET]] | date=February 2, 2013 | access-date=February 3, 2013 | author=Kerstetter, Jim | archive-date=June 6, 2013 | archive-url=https://web.archive.org/web/20130606233156/http://news.cnet.com/8301-1023_3-57567241-93/building-better-super-bowl-ads-by-watching-you-watch-them/ | url-status=live }}</ref> আৰু এম্পাটিকাৰ সহ-প্ৰতিষ্ঠাপক।<ref>{{cite news | url=https://www.bostonglobe.com/business/2015/09/07/crowdfunding-medical-devices-raises-money-online-questions-the-fda-hasn-reviewed-these-medical-devices-yet-but-you-can-buy-them/RoVuxMgfefPufzuEKYzA4I/story.html | title=Crowdfunding medical devices raises money — and questions | access-date=2017-06-22 | archive-date=2018-04-13 | archive-url=https://web.archive.org/web/20180413051659/http://www.bostonglobe.com/business/2015/09/07/crowdfunding-medical-devices-raises-money-online-questions-the-fda-hasn-reviewed-these-medical-devices-yet-but-you-can-buy-them/RoVuxMgfefPufzuEKYzA4I/story.html | url-status=dead | archivedate=2018-04-13 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20180413051659/http://www.bostonglobe.com/business/2015/09/07/crowdfunding-medical-devices-raises-money-online-questions-the-fda-hasn-reviewed-these-medical-devices-yet-but-you-can-buy-them/RoVuxMgfefPufzuEKYzA4I/story.html | deadurl=yes }}</ref> এম আই টিত অধ্যাপক সদস্য হিচাপে যোগদান কৰাৰ পূৰ্বে পিকাৰ্ডে ১৯৮৪ চনৰ পৰা ১৯৮৭ চনলৈকে নিউ জাৰ্ছিৰ হোমডেল টাউনশ্বিপৰ এ টি এণ্ড টি বেল লেবছৰ কাৰিকৰী কৰ্মচাৰীৰ সদস্য হিচাপে কাম কৰিছিল; তাত তেওঁ প্ৰথমে ভৱিষ্যতৰ উচ্চ গতিৰ সংকেত প্ৰচেছিং চিপৰ বাবে নতুন ধৰণৰ ভিএলএছআই-স্কেল কম্পিউটাৰ আৰ্কিটেকচাৰ বিকশিত কৰিছিল আৰু পিছলৈ ছবি সংকোচনৰ বাবে নতুন ধৰণৰ এলগৰিদমৰ ওপৰত গৱেষণা কৰিছিল। তেওঁ গৱেষণা আৰু উদ্ভাৱনৰ বাবে অসংখ্য বঁটা লাভ কৰিছে। ২০০৫ চনত তেওঁ ইমেজ আৰু ভিডিঅ' বিশ্লেষণ আৰু আৱেগিক কম্পিউটিঙত আগবঢ়োৱা অৱদানৰ বাবে ইনষ্টিটিউট অৱ ইলেক্ট্ৰিকেল এণ্ড ইলেক্ট্ৰনিক্স ইঞ্জিনিয়াৰৰ ফেলো হিচাপে নিযুক্তি দিয়া হয়।<ref>{{cite web|url=http://www.ieeeboston.org/fellows/fellows_05.htm|title= 2005 Fellows|publisher=IEEE Boston|year=2005|access-date=2008-05-05 |archive-url = https://web.archive.org/web/20080517152552/http://www.ieeeboston.org/fellows/fellows_05.htm <!-- Bot retrieved archive --> |archive-date = 2008-05-17}}</ref> ২০১৯ চনত তেওঁ অভিযন্তাক প্ৰদান কৰা সৰ্বোচ্চ পেছাদাৰী সন্মান লাভ কৰে, আৱেগিক কম্পিউটিং আৰু ৱেয়াৰেবল কম্পিউটিঙৰ ওপৰত তেওঁৰ অৱদানৰ বাবে নেচনেল একাডেমী অৱ ইঞ্জিনিয়াৰিংলৈ নিৰ্বাচিত হয়।<ref>{{cite web|url=https://eurekalert.org/pub_releases/2019-02/naos-nao020719.php|title=National Academy of Engineering elects 86 members and 18 foreign members|access-date=2019-02-07|archive-date=2019-03-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20190331042605/https://eurekalert.org/pub_releases/2019-02/naos-nao020719.php|url-status=dead|archivedate=2019-03-31|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190331042605/https://eurekalert.org/pub_releases/2019-02/naos-nao020719.php|deadurl=yes}}</ref> ২০২১ চনত ব্যক্তিগত স্বাস্থ্য আৰু সুস্থতাৰ বাবে শাৰীৰিক সংকেত সংবেদনৰ ক্ষেত্ৰত তেওঁৰ অৱদানৰ বাবে তেওঁক এচিএমৰ ফেলো হিচাপে নিযুক্তি দিয়া হয় ।<ref>{{cite web|url=https://www.acm.org/media-center/2022/january/fellows-2021|title=ACM Names 71 Fellows for Computing Advances that are Driving Innovation|access-date=2022-01-20}}</ref> সেই বছৰতে তেওঁ নেচনেল একাডেমী অৱ ইনভেণ্টাৰছৰ সদস্য নিৰ্বাচিত হয়;<ref>{{cite web |url=https://academyofinventors.org/fellows-list/ |title=National Academy of Fellows List |access-date=2022-08-25 |archive-date=2023-01-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230110155236/https://academyofinventors.org/fellows-list/ |url-status=live }}</ref> এই সংস্থাটোৱে জীৱনৰ মানদণ্ড, অৰ্থনৈতিক উন্নয়ন আৰু সমাজৰ কল্যাণৰ ওপৰত স্পষ্ট আৰু দৃশ্যমান প্ৰভাৱ পেলোৱা অসাধাৰণ উদ্ভাৱনসমূহক স্বীকৃতি দিয়ে। ২০২২ চনত তেওঁ কম্পিউটাৰ বিজ্ঞান গৱেষণাৰ বাবে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় লম্বাৰ্ডি বঁটা লাভ কৰে। <ref>{{cite web|url=https://www.openinnovation.regione.lombardia.it/it/eventi/premio-internazionale-lista/edizione-2022|title=Premio Internazionale Lombardia è Ricerca|access-date=2022-11-09|archive-date=2022-11-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20221110121440/https://www.openinnovation.regione.lombardia.it/it/eventi/premio-internazionale-lista/edizione-2022|url-status=dead|archivedate=2022-11-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221110121440/https://www.openinnovation.regione.lombardia.it/it/eventi/premio-internazionale-lista/edizione-2022|deadurl=yes}}</ref> এই পুৰস্কাৰৰ মূল্য আছিল ১০ লাখ ইউৰো, যিটো তেওঁ ডিজিটেল স্বাস্থ্যসেৱা আৰু স্নায়ুবিজ্ঞানৰ গৱেষণাক সহায় কৰিবলৈ দান কৰিছিল; ইয়াৰ মূল লক্ষ্য আছিল মৃগীৰোগী আৰু হঠাৎ শিশুৰ মৃত্যু চিনড্ৰমৰ আশংকাত থকা শিশুৰ জীৱন ৰক্ষা কৰাত সহায় কৰা।<ref>{{cite web|url=https://www.msn.com/it-it/notizie/milano/rosalind-picard-premiata-con-il-nobel-della-lombardia-a-niguarda-e-buzzi-i-progetti-di-ricerca-con-lintelligenza-artificiale-per-salvare-vite/ar-AA13Urln|title=Rosalind Picard awarded with the Lombardy 'Nobel': Niguarda and Buzzi research projects with artificial intelligence to save lives|work=[[La Repubblica]]|via=[[MSN]]|access-date=2022-11-11|archive-date=2022-11-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20221111104056/https://www.msn.com/it-it/notizie/milano/rosalind-picard-premiata-con-il-nobel-della-lombardia-a-niguarda-e-buzzi-i-progetti-di-ricerca-con-lintelligenza-artificiale-per-salvare-vite/ar-AA13Urln|url-status=dead |lang=it }}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.tisostengo.com/2022/11/09/lombardia-e-ricerca-premiata-la-scienziata-rosalind-picard/|title=Lombardia is Research: the scientist Rosalind Picard awarded|date=9 November 2022|access-date=2022-11-11|archive-date=2022-11-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20221111104102/https://www.tisostengo.com/2022/11/09/lombardia-e-ricerca-premiata-la-scienziata-rosalind-picard/|url-status=dead|archivedate=2022-11-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221111104102/https://www.tisostengo.com/2022/11/09/lombardia-e-ricerca-premiata-la-scienziata-rosalind-picard/|deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.openinnovation.regione.lombardia.it/news/news/view?id=6894|title=Lombardia and Research Award to Rosalind Picard:she will collaborate with Buzzi and Niguarda|access-date=2022-11-11|archive-date=2022-11-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20221111104057/https://www.openinnovation.regione.lombardia.it/news/news/view?id=6894|url-status=live}}</ref> ==শৈক্ষিক দিশ== ১৯৮৪ চনত পিকাৰ্ডে জৰ্জিয়া ইনষ্টিটিউট অৱ টেকন'লজিৰ পৰা বৈদ্যুতিক অভিযান্ত্ৰিকীত স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে।১৯৮৬ চনত তেওঁ মেছাচুচেটছ ইনষ্টিটিউট অৱ টেকন'লজিৰ পৰা ইলেক্ট্ৰিকেল ইঞ্জিনিয়াৰিং আৰু কম্পিউটাৰ বিজ্ঞান দুয়োটা বিষয়তে বিজ্ঞানত স্নাতকোত্তৰ আৰু ১৯৯১ চনত বিজ্ঞানত ডক্টৰেট ডিগ্ৰী লাভ কৰে।<ref>{{Cite web |title=Rosalind Wright Picard – MASSACHUSETTS INSTITUTE OF TECHNOLOGY Faculty Personnel Record |url=https://web.media.mit.edu/~picard/CV-Picard.pdf |website=Massachusetts Institute of Technology |access-date=2018-01-20 |archive-date=2020-09-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200920213421/https://web.media.mit.edu/~picard/CV-Picard.pdf |url-status=live }}</ref> তেওঁৰ ডক্টৰেট ডিগ্ৰীৰ গৱেষণা পত্ৰখনৰ শিৰোনাম আছিল টেক্সচাৰ মডেলিং: মাৰ্কভ/গিবছৰ ৰেণ্ডম ফিল্ডৰ ওপৰত তাপমাত্ৰাৰ প্ৰভাৱ।<ref>{{Cite web |title=Texture modeling: Temperature effects on Markov/Gibbs random fields - ProQuest |url=https://www.proquest.com/docview/303988516 |access-date=2024-12-15 |website=www.proquest.com |id={{ProQuest|303988516}} |language=en}}</ref> ===আৱেগিক কম্পিউটিং=== ===অটিজিম গৱেষণা=== ৰবটিক বুদ্ধিমত্তাৰ ওপৰত গৱেষণা কৰাৰ উপৰিও পিকাৰ্ডে অটিজিমৰ ওপৰতো গৱেষণা কৰিছে। তেওঁৰ দলটোৱে এটা "আৱেগিক-সামাজিক বুদ্ধিমত্তাৰ কৃত্ৰিম অংগ" (ESP) প্ৰস্তুত কৰিছিল, ইয়াৰ সহায়ত অটিজিম ৰোগীয়ে নিজৰ মুখৰ অভিব্যক্তি পৰ্যবেক্ষণ কৰিব পাৰিছিল, যাৰ ফলত তেওঁলোকে আনৰ সামাজিক ইংগিতৰ বিষয়ে জানিব পাৰিছিল।<ref name="Help for Autism">{{cite web|last=Nasr|first=Susan|url=http://www.technologyreview.com/read_article.aspx?id=17748&ch=biotech&a=f|title=Help for Autism: A new device teaches the interpretation of facial cues|publisher=[[MIT]]|date=November 2006|access-date=2008-05-05|archive-date=2011-06-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20110607224045/http://www.technologyreview.com/read_article.aspx?id=17748&ch=biotech&a=f|url-status=live}}</ref> এই যন্ত্ৰটোৱে ব্যক্তিৰ মুখৰ ভাব আৰু মূৰৰ গতিবিধিৰ পৰা আঠটা আৱেগিক অৱস্থাৰ ভিতৰত এটা চিনাক্তকৰণত ৬৫% সঠিকতাৰ হাৰ আছিল।<ref>{{cite news|last=Schuessler|first=Jennifer|url=https://www.nytimes.com/2006/12/10/magazine/10section3b.t-2.html?_r=2&oref=slogin&oref=slogin|title=The Social-Cue Reader|work=The New York Times|date=December 2006|access-date=2008-05-05|archive-date=2018-10-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20181009211357/https://www.nytimes.com/2006/12/10/magazine/10section3b.t-2.html?_r=2&oref=slogin&oref=slogin|url-status=live}}</ref> এই প্ৰযুক্তিৰ কিছু অংশ তেওঁ ১১ সংখ্যক বাৰ্ষিক আন্তৰ্জাতিক ৱেয়াৰেবল কম্পিউটিঙৰ ওপৰত আলোচনা চক্ৰত প্ৰকাশ কৰে।<ref>{{cite news|last=Wertheimer|first=Linda|url=http://www.boston.com/news/local/articles/2007/10/08/look_out_logan_software_is_soft_wear/|title=Look out, Logan: Software is soft wear|newspaper=The Boston Globe|date=October 8, 2007|access-date=2008-05-05|archive-date=2016-03-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20160303203816/http://www.boston.com/news/local/articles/2007/10/08/look_out_logan_software_is_soft_wear/|url-status=live}}</ref> ===আৱেগ গৱেষণা=== ==ধৰ্ম আৰু বিজ্ঞান== পিকাৰ্ড নাস্তিক হিচাপে ডাঙৰ-দীঘল হৈছিল, কিন্তু তেওঁ যুৱাৱস্থাত খ্ৰীষ্টান ধৰ্ম গ্ৰহণ কৰিছিল।<ref name=TheRecord>{{cite news|first=Mirko|last=Petricevic|title=A scientist who embraces God|url=https://pqasb.pqarchiver.com/therecord/access/1376695231.html?FMT=ABS&FMTS=ABS:FT&date=Nov+3%2C+2007&author=MIRKO+PETRICEVIC&pub=The+Record&edition=&startpage=W.7&desc=A+scientist+who+embraces+God%3B+MIT+scholar+is+resolutely+open+to+the+possibility+of+%27something+more%27|archive-url=https://archive.today/20130131175423/http://pqasb.pqarchiver.com/therecord/access/1376695231.html?FMT=ABS&FMTS=ABS:FT&date=Nov+3,+2007&author=MIRKO+PETRICEVIC&pub=The+Record&edition=&startpage=W.7&desc=A+scientist+who+embraces+God;+MIT+scholar+is+resolutely+open+to+the+possibility+of+'something+more'|url-status=dead|archive-date=January 31, 2013|work=The Record|publisher=Metroland Media Group Ltd.|location=Kitchener, Ontario|date=2007-11-03|access-date=2008-05-06|archivedate=2013-01-31|archiveurl=https://archive.today/20130131175423/http://pqasb.pqarchiver.com/therecord/access/1376695231.html?FMT=ABS&FMTS=ABS:FT&date=Nov+3,+2007&author=MIRKO+PETRICEVIC&pub=The+Record&edition=&startpage=W.7&desc=A+scientist+who+embraces+God;+MIT+scholar+is+resolutely+open+to+the+possibility+of+'something+more'|deadurl=yes}}</ref> তেখেত এগৰাকী ভক্তিময় খ্ৰীষ্টান।<ref>[https://www.christianitytoday.com/ct/2019/april/rosalind-picard-mit-professor-meets-author-knowledge.html "An MIT Professor Meets the Author of All Knowledge" ~ Christianity Today]</ref>আৰু তেওঁ বিশ্বাস নকৰে যে "ভৌতিক শৰীৰ আৰু অশৰীৰী আত্মা"ৰ পৃথকীকৰণ আছে কিন্তু "আমি এতিয়াও আৱিষ্কাৰ নকৰা আন কিবা এটা আছে", আৰু বিশ্বাস কৰে যে "বিজ্ঞানীসকলে ধৰি ল'ব নোৱাৰে যে তেওঁলোকে জুখিব পৰাৰ বাহিৰে একোৱেই নাই"।<ref name=TheRecord/> তেওঁৰ মতে জীৱনৰ জটিলতাই "কিবা এটা ধৰণৰ হস্তক্ষেপ" আৰু "আমাৰ অস্তিত্বৰ আঁৰত বহুত ডাঙৰ মন, বহুত ডাঙৰ বিজ্ঞানী, বহুত ডাঙৰ অভিযন্তাৰ" উপস্থিতিৰ দিশলৈ আঙুলিয়াই দিয়ে।<ref name=TheRecord/> তেওঁৰ মতে তেওঁৰ ধৰ্মীয় বিশ্বাসে তেওঁৰ 'এফেক্টিভ কম্পিউটিং'ৰ ওপৰত কৰা গৱেষণাত ভূমিকা পালন কৰে;<ref name="atlantic">{{cite magazine| url=https://www.theatlantic.com/unbound/digicult/dc980429.htm| title=A Function Specific to Joy| author=Harvey Blume| magazine=[[The Atlantic Monthly]]| date=1998-04-29| access-date=2008-05-05| archive-date=2008-07-06| archive-url=https://web.archive.org/web/20080706181133/http://www.theatlantic.com//unbound/digicult/dc980429.htm| url-status=live}}</ref> আৰু তেওঁ কয়, "যেতিয়া মই আৱেগ কেনেকৈ কাম কৰে তাৰ বিভিন্ন আৰ্হি বা উপস্থাপনৰ গভীৰতালৈ গ'লে মই দেখিবলৈ পাওঁ যে আমি সৃষ্টি কৰা ধৰণৰ প্ৰতি আৰু সেয়েহে এই সৃষ্টি কৰা সৃষ্টিকৰ্তাৰ প্ৰতি আৰু অধিক ভয় আৰু প্ৰশংসা অনুভৱ কৰো।"<ref name="atlantic"/> ==বঁটাসমূহ== * জৰ্জিয়া ইঞ্জিনিয়াৰিং ফাউণ্ডেশ্যন ফেল'শ্বিপ(সমূহ) ১৯৮০, '৮১, '৮২, '৮৩ * ছ'চাইটি অৱ উইমেন ইঞ্জিনিয়াৰ্ছ: "দ্য আউটষ্টেণ্ডিং উইমেন ইঞ্জিনিয়াৰিং ষ্টুডেণ্ট" ১৯৮১, '৮২, '৮৩, '৮৪ * নেচনেল ছায়েন্স ফাউণ্ডেশ্যন ফেলো ১৯৮৪ * এ টি এণ্ড টি বেল লেবৰেটৰীজ "ৱান ইয়েৰ অন কেম্পাছ" ফেলো ১৯৮৪ * জৰ্জিয়া ইনষ্টিটিউট অৱ টেকন'লজি বিভাগৰ বৈদ্যুতিক অভিযান্ত্ৰিক অনুষদৰ বঁটা ১৯৮৪ * ১৯৮৪ চনত অমাইক্ৰন ডেল্টা কাপ্পা, জৰ্জিয়া টেক আৰু দক্ষিণ-পূব আমেৰিকাৰ "বছৰৰ নেতা" হিচাপে ভোটদান কৰে * AAUW "দ্য আউটষ্টেণ্ডিং জৰ্জিয়া ইনষ্টিটিউট অৱ টেকন'লজি উইমেন গ্ৰেজুৱেট" ১৯৮৪ * আই এ পি আৰ পেটাৰ্ণ ৰেকগনিচন ছ'চাইটিৰ শ্ৰেষ্ঠ গৱেষণা পত্ৰ বঁটা (টম মিংকাৰ সৈতে) ১৯৯১ * জি এ টেক কলেজ অৱ ইঞ্জিনিয়াৰিং "অসাধাৰণ যুৱ অভিযান্ত্ৰিক প্ৰাক্তন ছাত্ৰ বঁটা" ১৯৯৫ * কম্পিউটাৰ আৰু যোগাযোগত এন ই চি কেৰিয়াৰ ডেভেলপমেণ্ট চেয়াৰ ১৯৯২, '৯৬ * এছ’চিয়েচন। অৱ আমেৰিকান পাব্লিচাৰ্ছ, ইনকৰ্পৰেটেড কম্পিউটাৰ বিজ্ঞান বুক এৱাৰ্ড, (মাননীয় উল্লেখ) ১৯৯৭ * আই ই ই ই ২০০০ৰ জ্যেষ্ঠ সদস্য * ক্ৰিয়েপলৰ কমিটি অৱ অনাৰ (পেৰিছ) ২০০২ * আই ই ই ই ২০০৫ৰ ফেলো * চেম্বলি হাইস্কুল হল অৱ ফেম ২০০৫ * গ্ৰ'ডেন নেটৱৰ্ক বিশিষ্ট সন্মানীয়, গৱেষণা বঁটা ২০০৮ * নিউয়ৰ্ক টাইমছ "বছৰৰ শ্ৰেষ্ঠ আইডিয়াছ" (w/el Kaliouby) ২০০৬ * ২০১১ চনৰ জনপ্ৰিয় বিজ্ঞান শীৰ্ষ দহটা উদ্ভাৱন: ২০১১ চনৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ চিনসমূহ পঢ়া এখন দাপোন (মিং-ঝেৰ প'হ আৰু ডেন মেকডাফৰ সৈতে) * দশকৰ শ্ৰেষ্ঠ গৱেষণা পত্ৰ, ২০০০–২০০৯ বুদ্ধিমত্তাসম্পন্ন পৰিবহণ ব্যৱস্থাৰ ওপৰত আই ই ই ই লেনদেন (জেনিফাৰ হিলীৰ সৈতে) ২০১৩ * উদ্ভাৱনৰ বাবে চিগমা ছি ৱালষ্টন চুব বঁটা ২০১৪ * এপিলেপ্সি ফাউণ্ডেশ্যন ইনোভেচন ছিল অৱ এক্সেলেন্স (এম্পাটিকাৰ সৈতে) ২০১৫ * ২০১৫ চনত চাবলগীয়া চিএনএনৰ ৭টা টেক ছুপাৰহিৰো * এছ’চিয়েচন ফৰ চাইক’লজিকেল ছায়েন্স ফেলো ২০১৭ * নেচনেল একাডেমী অৱ ইঞ্জিনিয়াৰিং ২০১৯<ref>{{Cite web|url=https://nae.edu/204037/National-Academy-of-Engineering-Elects-86-Members-and-18-Foreign-Members|title=National Academy of Engineering Elects 86 Members and 18 Foreign Members|website=NAE Website|access-date=2019-04-30|archive-date=2019-04-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20190430204659/https://www.nae.edu/204037/National-Academy-of-Engineering-Elects-86-Members-and-18-Foreign-Members|url-status=live}}</ref> * এচিএম ফেলো ২০২১<ref>{{cite web|title=ACM Names 71 Fellows for Computing Advances that are Driving Innovation|publisher=[[Association for Computing Machinery]]|date=January 19, 2022|access-date=2022-01-19|url=https://www.acm.org/media-center/2022/january/fellows-2021|archive-date=2022-01-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20220119001131/https://www.acm.org/media-center/2022/january/fellows-2021|url-status=live}}</ref> * লম্বাৰ্ডিয়া è Ricerca বঁটা ২০২২ <ref>{{cite web|title="Lombardy is Research: Scientist Rosalind Picard Award"|url=https://www.tisostengo.com/2022/11/09/lombardia-e-ricerca-premiata-la-scienziata-rosalind-picard/|access-date=2022-11-11|archive-date=2022-11-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20221111104102/https://www.tisostengo.com/2022/11/09/lombardia-e-ricerca-premiata-la-scienziata-rosalind-picard/|url-status=dead|archivedate=2022-11-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221111104102/https://www.tisostengo.com/2022/11/09/lombardia-e-ricerca-premiata-la-scienziata-rosalind-picard/|deadurl=yes}}</ref> * ইউবিকম্প ১০ বছৰীয়া প্ৰভাৱ বঁটা (এহছান হকে, ইত্যাদিৰ সৈতে) ২০২৩ * টেক্সাছ এ এণ্ড এম বিশ্ববিদ্যালয়ৰ ট্ৰটাৰ বঁটা, ২০২৫ <ref>{{cite web|title=Trotter Prize Honors Pioneers in Information, Complexity, and Inference – Drs. Rosalind Picard and Richard Dawkins will explore the intersection between science and religion at the annual Trotter Endowed Lecture Series.|date=January 28, 2025|url=https://engineering.tamu.edu/news/2025/01/trotter-prize-honors-pioneers-in-information-complexity-and-inference.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20250220201741/https://engineering.tamu.edu/news/2025/01/trotter-prize-honors-pioneers-in-information-complexity-and-inference.html |archive-date=Feb 20, 2025 }}</ref> * আই ই ই ই মেডেল ফৰ ইনোভেচনছ ইন হেল্থকেয়াৰ টেকন'লজি ২০২৬<ref name=IEEE2026>{{cite web |url=https://www.ieee.org/about/news/2025/ieee-announces-2026-medals-recipients |date=December 10, 2025 |work=[[IEEE]] |title=IEEE's Highest Honors: Meet the 2026 Pioneers Transforming Our World Through Technology}}</ref> ==লেখক হিচাপে নিৰ্বাচিত ৰচনাসমূহ== ===কিতাপ=== * {{cite book |last1=পিকাৰ্ড |first1=ৰোজালিণ্ড ডব্লি.|title=এফেক্টিভ কম্পিউটিং |date=১৯৯৭ |publisher=এম আই টি প্ৰেছ |location=কেম্ব্ৰিজ, মেছাচুচেটছ |isbn=9780262161701}} * জে টাও, টি টান, আৰু আৰ ডব্লিউ পিকাৰ্ড (সম্পাদক), এফেক্টিভ কম্পিউটিং এণ্ড ইনটেলিজেণ্ট ইন্টাৰেকচন ২০০৫, লেকচাৰ নোটছ ইন কম্পিউটাৰ চাইন্স ৩৭৮৪, ২০০৫। স্প্ৰিংগাৰ-ভেৰলাগ, বাৰ্লিন হাইডেলবাৰ্গ ২০০৫। * এ. পাইভা, আৰ.প্ৰাডা, আৰু আৰ.ডব্লিউ.পিকাৰ্ড (সম্পাদক), এফেক্টিভ কম্পিউটিং এণ্ড ইনটেলিজেণ্ট ইন্টাৰেকচন ২০০৭, লেকচাৰ নোটছ ইন কম্পিউটাৰ চাইন্স ৪৭৩৮, ২০০৭। স্প্ৰিংগাৰ-ভেৰলাগ, বাৰ্লিন হাইডেলবাৰ্গ ২০০৭। ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:বিজ্ঞানী]] [[শ্ৰেণী:অভিযন্তা]] [[শ্ৰেণী:কম্পিউটাৰ বিজ্ঞানী]] j6mxkrd7kxs2q89r6xl5oysc6joij5c 4 136690 602938 602904 2026-04-26T12:39:57Z নৰুনা বৰুৱা 44897 /* নৰুনা বৰুৱা */ 602938 wikitext text/x-wiki ====[[সদস্য:Duhita Ragini Kalita|দুহিতা ৰাগিনী কলিতা]]==== {{Div col|2}} # [[অজিত কুমাৰ বেনাৰ্জী]] # [[কিম জি-ৱন]] # [[ছং কাং]] # [[চেন ঝেয়ুয়ান]] # [[অক্ষয় খান্না]] # [[চি কে জানু]] # [[কুম্বৰজুৱা]] # [[সীতা আম্মান মন্দিৰ]] # [[সুবৰ্ণৰেখা নদী]] # [[জল মহল]] # [[ৰণবীৰ শ্ব’ৰে]] # [[নাং মাই]] # [[ৰাজাৰাণী মন্দিৰ]] # [[গংগাৰ অৱতৰণ]] # [[মেগান ইয়ং]] # [[বিজয় বাৰ্মা]] # [[ৰোহন পেথিয়াগোডা]] # [[শ্বীবা চাদ্ধা]] # [[শ্বৰীব হাছমী]] # [[ৰাজপাল সিং যাদৱ]] # [[সুৰু উপত্যকা]] {{Div col end}} ---- ====[[সদস্য:নৰুনা বৰুৱা|নৰুনা বৰুৱা]]==== {{Div col|2}} #[[ইৰানৰ ক্ৰীড়া]] #[[আদিত্য তিৱাৰী]] #[[তিৰুমালা]] #[[ক’লা নহৰু]] #[[পাঞ্চাল]] #[[অটল সেতু]] #[[হেমেন্দ্ৰ সিং পানৱাৰ]] #[[প্ৰিয়া ডেভিদৰ]] #[[ওম প্ৰকাশ আগৰৱাল]] #[[যমুনা শৰণ সিং]] #[[আলাউদ্দিন আল আজাদ]] #[[নিতিন নবীন]] #[[একলব্য শৰ্মা]] #[[ৰাজা ৰাজেশ্বৰী ছেঠা ৰমন]] {{Div col end}} ---- ====[[সদস্য:Kandarpajit Kallol|কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল]]==== {{Div col|2}} # [[আশা ভাট]] # [[ৰেৱতী (চুটিগল্প)]] # [[অনন্তনাৰায়ণন ৰমন]] # [[শ্ৰীনিধি শেট্টী]] # [[স্নেহা উল্লাল]] # [[শ্ৰেয়া ধনন্তৰি]] # [[সাক্ষী আগৰৱাল]] # [[যোগিতা বিহানী]] # [[এণ্ড্ৰু কিশোৰ]] # [[উণ্ডৱল্লী গুহা]] # [[এহতেশাম]] # [[কালি নদী]] # [[চৈয়দা ৰিজৱানা হাছান]] # [[মাধৱ চন্দ্ৰ দাশ]] # [[নাককাটি পাহাৰ]] # [[সুভাষ দত্ত]] # [[ছাবিনা ইয়াছমিন]] {{Div col end}} ---- ====[[সদস্য:Jmgogoi99|যদুমণি গগৈ]]==== {{Div col|2}} # [[অমৰাৱতী, অন্ধ্ৰপ্ৰদেশ]] # [[আকাশবাণী ডিব্ৰুগড়]] # [[অহিংসাৰ মূৰ্তি]] # [[কলিংগ (অঞ্চল)]] {{Div col end}} ---- ====[[সদস্য:JAKHINI|JAKHINI]]==== {{Div col|2}} # [[ ছিগিৰিয়া ]] # [[দক্ষিণ এছিয়া]] {{Div col end}} ---- ====[[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]]==== {{Div col|2}} # [[ললিতগিৰি]] # [[চম্বল নদী]] # [[বিভৱ কুমাৰ তালুকদাৰ]] # [[হৰিণী নাগ্ৰেণ্ডা]] # [[আদিত্য নাৰায়ণ পুৰোহিত]] # [[বিনয় পাঠক]] # [[বিশাল জেঠৱা]] {{Div col end}} ---- ====[[সদস্য:Jyoti Chiring|Jyoti Chiring]]==== {{Div col|2}} # [[টান্দুৰ নান]] # [[বিধু বিনোদ চোপ্ৰা]] # [[ফতেহ সিং ৰাথোৰ]] # [[চীনা নুডলছ]] #[[বাল্মিক থাপাৰ]] #[[হৰিণী অমৰাছুৰীয়া]] {{Div col end}} ---- ====[[সদস্য:ৰুণুমী বৰ্মন কলিতা|ৰুণুমী বৰ্মন কলিতা]]==== {{Div col|2}} # [[ঐতিহাসিক চহৰ আহমদাবাদ]] # [[চণ্ডীগড় কেপিটেল কমপ্লেক্স]] # [[দীঘা–সোণপুৰ দলং]] # [[দ্ৰাস]] # [[নীতা লুল্লা]] # [[নেচনেল মিউজিয়াম অৱ নেচাৰেল হিষ্ট্ৰী]] # [[পঞ্চৰথ]] # [[পৰশুৰামেশ্বৰ মন্দিৰ]] # [[বক্সা দুৰ্গ]] # [[বুৰ্জাহোম প্ৰত্নতাত্ত্বিক স্থান]] # [[মনসামঙ্গল কাব্য]] # [[মুক্তেশ্বৰ মন্দিৰ]] # [[যাজ্ঞবল্ক্য আশ্ৰম]] # [[লীলা চিতনিছ]] # [[লেছাৰ চুণ্ডা দ্বীপপুঞ্জ]] {{Div col end}} [[শ্ৰেণী:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫]] fftgcfskhoc1fgszzynjmfyiu5wrjv4 602953 602938 2026-04-26T13:25:31Z Duhita Ragini Kalita 46712 /* দুহিতা ৰাগিনী কলিতা */ 602953 wikitext text/x-wiki ====[[সদস্য:Duhita Ragini Kalita|দুহিতা ৰাগিনী কলিতা]]==== {{Div col|2}} # [[অজিত কুমাৰ বেনাৰ্জী]] # [[কিম জি-ৱন]] # [[ছং কাং]] # [[চেন ঝেয়ুয়ান]] # [[অক্ষয় খান্না]] # [[চি কে জানু]] # [[কুম্বৰজুৱা]] # [[সীতা আম্মান মন্দিৰ]] # [[সুবৰ্ণৰেখা নদী]] # [[জল মহল]] # [[ৰণবীৰ শ্ব’ৰে]] # [[নাং মাই]] # [[ৰাজাৰাণী মন্দিৰ]] # [[গংগাৰ অৱতৰণ]] # [[মেগান ইয়ং]] # [[বিজয় বাৰ্মা]] # [[ৰোহন পেথিয়াগোডা]] # [[শ্বীবা চাদ্ধা]] # [[শ্বৰীব হাছমী]] # [[ৰাজপাল সিং যাদৱ]] # [[সুৰু উপত্যকা]] # [[ছিৰিন্ধহৰ্ণ]] {{Div col end}} ---- ====[[সদস্য:নৰুনা বৰুৱা|নৰুনা বৰুৱা]]==== {{Div col|2}} #[[ইৰানৰ ক্ৰীড়া]] #[[আদিত্য তিৱাৰী]] #[[তিৰুমালা]] #[[ক’লা নহৰু]] #[[পাঞ্চাল]] #[[অটল সেতু]] #[[হেমেন্দ্ৰ সিং পানৱাৰ]] #[[প্ৰিয়া ডেভিদৰ]] #[[ওম প্ৰকাশ আগৰৱাল]] #[[যমুনা শৰণ সিং]] #[[আলাউদ্দিন আল আজাদ]] #[[নিতিন নবীন]] #[[একলব্য শৰ্মা]] #[[ৰাজা ৰাজেশ্বৰী ছেঠা ৰমন]] {{Div col end}} ---- ====[[সদস্য:Kandarpajit Kallol|কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল]]==== {{Div col|2}} # [[আশা ভাট]] # [[ৰেৱতী (চুটিগল্প)]] # [[অনন্তনাৰায়ণন ৰমন]] # [[শ্ৰীনিধি শেট্টী]] # [[স্নেহা উল্লাল]] # [[শ্ৰেয়া ধনন্তৰি]] # [[সাক্ষী আগৰৱাল]] # [[যোগিতা বিহানী]] # [[এণ্ড্ৰু কিশোৰ]] # [[উণ্ডৱল্লী গুহা]] # [[এহতেশাম]] # [[কালি নদী]] # [[চৈয়দা ৰিজৱানা হাছান]] # [[মাধৱ চন্দ্ৰ দাশ]] # [[নাককাটি পাহাৰ]] # [[সুভাষ দত্ত]] # [[ছাবিনা ইয়াছমিন]] {{Div col end}} ---- ====[[সদস্য:Jmgogoi99|যদুমণি গগৈ]]==== {{Div col|2}} # [[অমৰাৱতী, অন্ধ্ৰপ্ৰদেশ]] # [[আকাশবাণী ডিব্ৰুগড়]] # [[অহিংসাৰ মূৰ্তি]] # [[কলিংগ (অঞ্চল)]] {{Div col end}} ---- ====[[সদস্য:JAKHINI|JAKHINI]]==== {{Div col|2}} # [[ ছিগিৰিয়া ]] # [[দক্ষিণ এছিয়া]] {{Div col end}} ---- ====[[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]]==== {{Div col|2}} # [[ললিতগিৰি]] # [[চম্বল নদী]] # [[বিভৱ কুমাৰ তালুকদাৰ]] # [[হৰিণী নাগ্ৰেণ্ডা]] # [[আদিত্য নাৰায়ণ পুৰোহিত]] # [[বিনয় পাঠক]] # [[বিশাল জেঠৱা]] {{Div col end}} ---- ====[[সদস্য:Jyoti Chiring|Jyoti Chiring]]==== {{Div col|2}} # [[টান্দুৰ নান]] # [[বিধু বিনোদ চোপ্ৰা]] # [[ফতেহ সিং ৰাথোৰ]] # [[চীনা নুডলছ]] #[[বাল্মিক থাপাৰ]] #[[হৰিণী অমৰাছুৰীয়া]] {{Div col end}} ---- ====[[সদস্য:ৰুণুমী বৰ্মন কলিতা|ৰুণুমী বৰ্মন কলিতা]]==== {{Div col|2}} # [[ঐতিহাসিক চহৰ আহমদাবাদ]] # [[চণ্ডীগড় কেপিটেল কমপ্লেক্স]] # [[দীঘা–সোণপুৰ দলং]] # [[দ্ৰাস]] # [[নীতা লুল্লা]] # [[নেচনেল মিউজিয়াম অৱ নেচাৰেল হিষ্ট্ৰী]] # [[পঞ্চৰথ]] # [[পৰশুৰামেশ্বৰ মন্দিৰ]] # [[বক্সা দুৰ্গ]] # [[বুৰ্জাহোম প্ৰত্নতাত্ত্বিক স্থান]] # [[মনসামঙ্গল কাব্য]] # [[মুক্তেশ্বৰ মন্দিৰ]] # [[যাজ্ঞবল্ক্য আশ্ৰম]] # [[লীলা চিতনিছ]] # [[লেছাৰ চুণ্ডা দ্বীপপুঞ্জ]] {{Div col end}} [[শ্ৰেণী:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫]] r00cz7dpsnwnwgk99ny4cgh3dyxgv0g 602978 602953 2026-04-26T14:36:36Z Kandarpajit Kallol 6257 602978 wikitext text/x-wiki ====[[সদস্য:Duhita Ragini Kalita|দুহিতা ৰাগিনী কলিতা]]==== {{Div col|2}} # [[অজিত কুমাৰ বেনাৰ্জী]] # [[কিম জি-ৱন]] # [[ছং কাং]] # [[চেন ঝেয়ুয়ান]] # [[অক্ষয় খান্না]] # [[চি কে জানু]] # [[কুম্বৰজুৱা]] # [[সীতা আম্মান মন্দিৰ]] # [[সুবৰ্ণৰেখা নদী]] # [[জল মহল]] # [[ৰণবীৰ শ্ব’ৰে]] # [[নাং মাই]] # [[ৰাজাৰাণী মন্দিৰ]] # [[গংগাৰ অৱতৰণ]] # [[মেগান ইয়ং]] # [[বিজয় বাৰ্মা]] # [[ৰোহন পেথিয়াগোডা]] # [[শ্বীবা চাদ্ধা]] # [[শ্বৰীব হাছমী]] # [[ৰাজপাল সিং যাদৱ]] # [[সুৰু উপত্যকা]] # [[ছিৰিন্ধহৰ্ণ]] {{Div col end}} ---- ====[[সদস্য:নৰুনা বৰুৱা|নৰুনা বৰুৱা]]==== {{Div col|2}} #[[ইৰানৰ ক্ৰীড়া]] #[[আদিত্য তিৱাৰী]] #[[তিৰুমালা]] #[[ক’লা নহৰু]] #[[পাঞ্চাল]] #[[অটল সেতু]] #[[হেমেন্দ্ৰ সিং পানৱাৰ]] #[[প্ৰিয়া ডেভিদৰ]] #[[ওম প্ৰকাশ আগৰৱাল]] #[[যমুনা শৰণ সিং]] #[[আলাউদ্দিন আল আজাদ]] #[[নিতিন নবীন]] #[[একলব্য শৰ্মা]] #[[ৰাজা ৰাজেশ্বৰী ছেঠা ৰমন]] {{Div col end}} ---- ====[[সদস্য:Kandarpajit Kallol|কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল]]==== {{Div col|2}} # [[আশা ভাট]] # [[ৰেৱতী (চুটিগল্প)]] # [[অনন্তনাৰায়ণন ৰমন]] # [[শ্ৰীনিধি শেট্টী]] # [[স্নেহা উল্লাল]] # [[শ্ৰেয়া ধনন্তৰি]] # [[সাক্ষী আগৰৱাল]] # [[যোগিতা বিহানী]] # [[এণ্ড্ৰু কিশোৰ]] # [[উণ্ডৱল্লী গুহা]] # [[এহতেশাম]] # [[কালি নদী]] # [[চৈয়দা ৰিজৱানা হাছান]] # [[মাধৱ চন্দ্ৰ দাশ]] # [[নাককাটি পাহাৰ]] # [[সুভাষ দত্ত]] # [[ছাবিনা ইয়াছমিন]] # [[জহিৰ ৰায়হান]] {{Div col end}} ---- ====[[সদস্য:Jmgogoi99|যদুমণি গগৈ]]==== {{Div col|2}} # [[অমৰাৱতী, অন্ধ্ৰপ্ৰদেশ]] # [[আকাশবাণী ডিব্ৰুগড়]] # [[অহিংসাৰ মূৰ্তি]] # [[কলিংগ (অঞ্চল)]] {{Div col end}} ---- ====[[সদস্য:JAKHINI|JAKHINI]]==== {{Div col|2}} # [[ ছিগিৰিয়া ]] # [[দক্ষিণ এছিয়া]] {{Div col end}} ---- ====[[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]]==== {{Div col|2}} # [[ললিতগিৰি]] # [[চম্বল নদী]] # [[বিভৱ কুমাৰ তালুকদাৰ]] # [[হৰিণী নাগ্ৰেণ্ডা]] # [[আদিত্য নাৰায়ণ পুৰোহিত]] # [[বিনয় পাঠক]] # [[বিশাল জেঠৱা]] {{Div col end}} ---- ====[[সদস্য:Jyoti Chiring|Jyoti Chiring]]==== {{Div col|2}} # [[টান্দুৰ নান]] # [[বিধু বিনোদ চোপ্ৰা]] # [[ফতেহ সিং ৰাথোৰ]] # [[চীনা নুডলছ]] #[[বাল্মিক থাপাৰ]] #[[হৰিণী অমৰাছুৰীয়া]] {{Div col end}} ---- ====[[সদস্য:ৰুণুমী বৰ্মন কলিতা|ৰুণুমী বৰ্মন কলিতা]]==== {{Div col|2}} # [[ঐতিহাসিক চহৰ আহমদাবাদ]] # [[চণ্ডীগড় কেপিটেল কমপ্লেক্স]] # [[দীঘা–সোণপুৰ দলং]] # [[দ্ৰাস]] # [[নীতা লুল্লা]] # [[নেচনেল মিউজিয়াম অৱ নেচাৰেল হিষ্ট্ৰী]] # [[পঞ্চৰথ]] # [[পৰশুৰামেশ্বৰ মন্দিৰ]] # [[বক্সা দুৰ্গ]] # [[বুৰ্জাহোম প্ৰত্নতাত্ত্বিক স্থান]] # [[মনসামঙ্গল কাব্য]] # [[মুক্তেশ্বৰ মন্দিৰ]] # [[যাজ্ঞবল্ক্য আশ্ৰম]] # [[লীলা চিতনিছ]] # [[লেছাৰ চুণ্ডা দ্বীপপুঞ্জ]] {{Div col end}} [[শ্ৰেণী:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫]] ql65gh21a5dm4y7cn01jzsbdxhz2b2a 602992 602978 2026-04-26T15:08:12Z Kandarpajit Kallol 6257 /* দুহিতা ৰাগিনী কলিতা */ 602992 wikitext text/x-wiki ====[[সদস্য:Duhita Ragini Kalita|দুহিতা ৰাগিনী কলিতা]]==== # [[অজিত কুমাৰ বেনাৰ্জী]] {{accepted}} # [[কিম জি-ৱন]] {{accepted}} # [[ছং কাং]] {{accepted}} # [[চেন ঝেয়ুয়ান]] {{accepted}} # [[অক্ষয় খান্না]] {{accepted}} # [[চি কে জানু]] # [[কুম্বৰজুৱা]] # [[সীতা আম্মান মন্দিৰ]] # [[সুবৰ্ণৰেখা নদী]] # [[জল মহল]] # [[ৰণবীৰ শ্ব’ৰে]] # [[নাং মাই]] # [[ৰাজাৰাণী মন্দিৰ]] # [[গংগাৰ অৱতৰণ]] # [[মেগান ইয়ং]] # [[বিজয় বাৰ্মা]] # [[ৰোহন পেথিয়াগোডা]] # [[শ্বীবা চাদ্ধা]] # [[শ্বৰীব হাছমী]] # [[ৰাজপাল সিং যাদৱ]] # [[সুৰু উপত্যকা]] # [[ছিৰিন্ধহৰ্ণ]] ====[[সদস্য:নৰুনা বৰুৱা|নৰুনা বৰুৱা]]==== {{Div col|2}} #[[ইৰানৰ ক্ৰীড়া]] #[[আদিত্য তিৱাৰী]] #[[তিৰুমালা]] #[[ক’লা নহৰু]] #[[পাঞ্চাল]] #[[অটল সেতু]] #[[হেমেন্দ্ৰ সিং পানৱাৰ]] #[[প্ৰিয়া ডেভিদৰ]] #[[ওম প্ৰকাশ আগৰৱাল]] #[[যমুনা শৰণ সিং]] #[[আলাউদ্দিন আল আজাদ]] #[[নিতিন নবীন]] #[[একলব্য শৰ্মা]] #[[ৰাজা ৰাজেশ্বৰী ছেঠা ৰমন]] {{Div col end}} ---- ====[[সদস্য:Kandarpajit Kallol|কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল]]==== {{Div col|2}} # [[আশা ভাট]] # [[ৰেৱতী (চুটিগল্প)]] # [[অনন্তনাৰায়ণন ৰমন]] # [[শ্ৰীনিধি শেট্টী]] # [[স্নেহা উল্লাল]] # [[শ্ৰেয়া ধনন্তৰি]] # [[সাক্ষী আগৰৱাল]] # [[যোগিতা বিহানী]] # [[এণ্ড্ৰু কিশোৰ]] # [[উণ্ডৱল্লী গুহা]] # [[এহতেশাম]] # [[কালি নদী]] # [[চৈয়দা ৰিজৱানা হাছান]] # [[মাধৱ চন্দ্ৰ দাশ]] # [[নাককাটি পাহাৰ]] # [[সুভাষ দত্ত]] # [[ছাবিনা ইয়াছমিন]] # [[জহিৰ ৰায়হান]] {{Div col end}} ---- ====[[সদস্য:Jmgogoi99|যদুমণি গগৈ]]==== {{Div col|2}} # [[অমৰাৱতী, অন্ধ্ৰপ্ৰদেশ]] # [[আকাশবাণী ডিব্ৰুগড়]] # [[অহিংসাৰ মূৰ্তি]] # [[কলিংগ (অঞ্চল)]] {{Div col end}} ---- ====[[সদস্য:JAKHINI|JAKHINI]]==== {{Div col|2}} # [[ ছিগিৰিয়া ]] # [[দক্ষিণ এছিয়া]] {{Div col end}} ---- ====[[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]]==== {{Div col|2}} # [[ললিতগিৰি]] # [[চম্বল নদী]] # [[বিভৱ কুমাৰ তালুকদাৰ]] # [[হৰিণী নাগ্ৰেণ্ডা]] # [[আদিত্য নাৰায়ণ পুৰোহিত]] # [[বিনয় পাঠক]] # [[বিশাল জেঠৱা]] {{Div col end}} ---- ====[[সদস্য:Jyoti Chiring|Jyoti Chiring]]==== {{Div col|2}} # [[টান্দুৰ নান]] # [[বিধু বিনোদ চোপ্ৰা]] # [[ফতেহ সিং ৰাথোৰ]] # [[চীনা নুডলছ]] #[[বাল্মিক থাপাৰ]] #[[হৰিণী অমৰাছুৰীয়া]] {{Div col end}} ---- ====[[সদস্য:ৰুণুমী বৰ্মন কলিতা|ৰুণুমী বৰ্মন কলিতা]]==== {{Div col|2}} # [[ঐতিহাসিক চহৰ আহমদাবাদ]] # [[চণ্ডীগড় কেপিটেল কমপ্লেক্স]] # [[দীঘা–সোণপুৰ দলং]] # [[দ্ৰাস]] # [[নীতা লুল্লা]] # [[নেচনেল মিউজিয়াম অৱ নেচাৰেল হিষ্ট্ৰী]] # [[পঞ্চৰথ]] # [[পৰশুৰামেশ্বৰ মন্দিৰ]] # [[বক্সা দুৰ্গ]] # [[বুৰ্জাহোম প্ৰত্নতাত্ত্বিক স্থান]] # [[মনসামঙ্গল কাব্য]] # [[মুক্তেশ্বৰ মন্দিৰ]] # [[যাজ্ঞবল্ক্য আশ্ৰম]] # [[লীলা চিতনিছ]] # [[লেছাৰ চুণ্ডা দ্বীপপুঞ্জ]] {{Div col end}} [[শ্ৰেণী:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫]] d34rb0h0y3ta6y2dqc849lebxu079tc 602993 602992 2026-04-26T15:10:40Z Kandarpajit Kallol 6257 602993 wikitext text/x-wiki ====[[সদস্য:Duhita Ragini Kalita|দুহিতা ৰাগিনী কলিতা]]==== # [[অজিত কুমাৰ বেনাৰ্জী]] {{accepted}} # [[কিম জি-ৱন]] {{accepted}} # [[ছং কাং]] {{accepted}} # [[চেন ঝেয়ুয়ান]] {{accepted}} # [[অক্ষয় খান্না]] {{accepted}} # [[চি কে জানু]] # [[কুম্বৰজুৱা]] # [[সীতা আম্মান মন্দিৰ]] # [[সুবৰ্ণৰেখা নদী]] # [[জল মহল]] # [[ৰণবীৰ শ্ব’ৰে]] # [[নাং মাই]] # [[ৰাজাৰাণী মন্দিৰ]] # [[গংগাৰ অৱতৰণ]] # [[মেগান ইয়ং]] # [[বিজয় বাৰ্মা]] # [[ৰোহন পেথিয়াগোডা]] # [[শ্বীবা চাদ্ধা]] # [[শ্বৰীব হাছমী]] # [[ৰাজপাল সিং যাদৱ]] # [[সুৰু উপত্যকা]] # [[ছিৰিন্ধহৰ্ণ]] ====[[সদস্য:নৰুনা বৰুৱা|নৰুনা বৰুৱা]]==== #[[ইৰানৰ ক্ৰীড়া]] {{accepted}} #[[আদিত্য তিৱাৰী]] {{accepted}} #[[তিৰুমালা]] #[[ক’লা নহৰু]] {{accepted}} #[[পাঞ্চাল]] {{accepted}} #[[অটল সেতু]] {{accepted}} #[[হেমেন্দ্ৰ সিং পানৱাৰ]] {{accepted}} #[[প্ৰিয়া ডেভিদৰ]] {{accepted}} #[[ওম প্ৰকাশ আগৰৱাল]] #[[যমুনা শৰণ সিং]] #[[আলাউদ্দিন আল আজাদ]] #[[নিতিন নবীন]] #[[একলব্য শৰ্মা]] #[[ৰাজা ৰাজেশ্বৰী ছেঠা ৰমন]] ====[[সদস্য:Kandarpajit Kallol|কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল]]==== {{Div col|2}} # [[আশা ভাট]] # [[ৰেৱতী (চুটিগল্প)]] # [[অনন্তনাৰায়ণন ৰমন]] # [[শ্ৰীনিধি শেট্টী]] # [[স্নেহা উল্লাল]] # [[শ্ৰেয়া ধনন্তৰি]] # [[সাক্ষী আগৰৱাল]] # [[যোগিতা বিহানী]] # [[এণ্ড্ৰু কিশোৰ]] # [[উণ্ডৱল্লী গুহা]] # [[এহতেশাম]] # [[কালি নদী]] # [[চৈয়দা ৰিজৱানা হাছান]] # [[মাধৱ চন্দ্ৰ দাশ]] # [[নাককাটি পাহাৰ]] # [[সুভাষ দত্ত]] # [[ছাবিনা ইয়াছমিন]] # [[জহিৰ ৰায়হান]] {{Div col end}} ---- ====[[সদস্য:Jmgogoi99|যদুমণি গগৈ]]==== {{Div col|2}} # [[অমৰাৱতী, অন্ধ্ৰপ্ৰদেশ]] # [[আকাশবাণী ডিব্ৰুগড়]] # [[অহিংসাৰ মূৰ্তি]] # [[কলিংগ (অঞ্চল)]] {{Div col end}} ---- ====[[সদস্য:JAKHINI|JAKHINI]]==== {{Div col|2}} # [[ ছিগিৰিয়া ]] # [[দক্ষিণ এছিয়া]] {{Div col end}} ---- ====[[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]]==== {{Div col|2}} # [[ললিতগিৰি]] # [[চম্বল নদী]] # [[বিভৱ কুমাৰ তালুকদাৰ]] # [[হৰিণী নাগ্ৰেণ্ডা]] # [[আদিত্য নাৰায়ণ পুৰোহিত]] # [[বিনয় পাঠক]] # [[বিশাল জেঠৱা]] {{Div col end}} ---- ====[[সদস্য:Jyoti Chiring|Jyoti Chiring]]==== {{Div col|2}} # [[টান্দুৰ নান]] # [[বিধু বিনোদ চোপ্ৰা]] # [[ফতেহ সিং ৰাথোৰ]] # [[চীনা নুডলছ]] #[[বাল্মিক থাপাৰ]] #[[হৰিণী অমৰাছুৰীয়া]] {{Div col end}} ---- ====[[সদস্য:ৰুণুমী বৰ্মন কলিতা|ৰুণুমী বৰ্মন কলিতা]]==== {{Div col|2}} # [[ঐতিহাসিক চহৰ আহমদাবাদ]] # [[চণ্ডীগড় কেপিটেল কমপ্লেক্স]] # [[দীঘা–সোণপুৰ দলং]] # [[দ্ৰাস]] # [[নীতা লুল্লা]] # [[নেচনেল মিউজিয়াম অৱ নেচাৰেল হিষ্ট্ৰী]] # [[পঞ্চৰথ]] # [[পৰশুৰামেশ্বৰ মন্দিৰ]] # [[বক্সা দুৰ্গ]] # [[বুৰ্জাহোম প্ৰত্নতাত্ত্বিক স্থান]] # [[মনসামঙ্গল কাব্য]] # [[মুক্তেশ্বৰ মন্দিৰ]] # [[যাজ্ঞবল্ক্য আশ্ৰম]] # [[লীলা চিতনিছ]] # [[লেছাৰ চুণ্ডা দ্বীপপুঞ্জ]] {{Div col end}} [[শ্ৰেণী:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫]] rdatmu6jerkeezr8pmtuyb2c6puqjoh 602994 602993 2026-04-26T15:11:47Z Kandarpajit Kallol 6257 /* যদুমণি গগৈ */ 602994 wikitext text/x-wiki ====[[সদস্য:Duhita Ragini Kalita|দুহিতা ৰাগিনী কলিতা]]==== # [[অজিত কুমাৰ বেনাৰ্জী]] {{accepted}} # [[কিম জি-ৱন]] {{accepted}} # [[ছং কাং]] {{accepted}} # [[চেন ঝেয়ুয়ান]] {{accepted}} # [[অক্ষয় খান্না]] {{accepted}} # [[চি কে জানু]] # [[কুম্বৰজুৱা]] # [[সীতা আম্মান মন্দিৰ]] # [[সুবৰ্ণৰেখা নদী]] # [[জল মহল]] # [[ৰণবীৰ শ্ব’ৰে]] # [[নাং মাই]] # [[ৰাজাৰাণী মন্দিৰ]] # [[গংগাৰ অৱতৰণ]] # [[মেগান ইয়ং]] # [[বিজয় বাৰ্মা]] # [[ৰোহন পেথিয়াগোডা]] # [[শ্বীবা চাদ্ধা]] # [[শ্বৰীব হাছমী]] # [[ৰাজপাল সিং যাদৱ]] # [[সুৰু উপত্যকা]] # [[ছিৰিন্ধহৰ্ণ]] ====[[সদস্য:নৰুনা বৰুৱা|নৰুনা বৰুৱা]]==== #[[ইৰানৰ ক্ৰীড়া]] {{accepted}} #[[আদিত্য তিৱাৰী]] {{accepted}} #[[তিৰুমালা]] #[[ক’লা নহৰু]] {{accepted}} #[[পাঞ্চাল]] {{accepted}} #[[অটল সেতু]] {{accepted}} #[[হেমেন্দ্ৰ সিং পানৱাৰ]] {{accepted}} #[[প্ৰিয়া ডেভিদৰ]] {{accepted}} #[[ওম প্ৰকাশ আগৰৱাল]] #[[যমুনা শৰণ সিং]] #[[আলাউদ্দিন আল আজাদ]] #[[নিতিন নবীন]] #[[একলব্য শৰ্মা]] #[[ৰাজা ৰাজেশ্বৰী ছেঠা ৰমন]] ====[[সদস্য:Kandarpajit Kallol|কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল]]==== {{Div col|2}} # [[আশা ভাট]] # [[ৰেৱতী (চুটিগল্প)]] # [[অনন্তনাৰায়ণন ৰমন]] # [[শ্ৰীনিধি শেট্টী]] # [[স্নেহা উল্লাল]] # [[শ্ৰেয়া ধনন্তৰি]] # [[সাক্ষী আগৰৱাল]] # [[যোগিতা বিহানী]] # [[এণ্ড্ৰু কিশোৰ]] # [[উণ্ডৱল্লী গুহা]] # [[এহতেশাম]] # [[কালি নদী]] # [[চৈয়দা ৰিজৱানা হাছান]] # [[মাধৱ চন্দ্ৰ দাশ]] # [[নাককাটি পাহাৰ]] # [[সুভাষ দত্ত]] # [[ছাবিনা ইয়াছমিন]] # [[জহিৰ ৰায়হান]] {{Div col end}} ---- ====[[সদস্য:Jmgogoi99|যদুমণি গগৈ]]==== # [[অমৰাৱতী, অন্ধ্ৰপ্ৰদেশ]] {{accepted}} # [[আকাশবাণী ডিব্ৰুগড়]] {{accepted}} # [[অহিংসাৰ মূৰ্তি]] {{accepted}} # [[কলিংগ (অঞ্চল)]] {{accepted}} ====[[সদস্য:JAKHINI|JAKHINI]]==== {{Div col|2}} # [[ ছিগিৰিয়া ]] # [[দক্ষিণ এছিয়া]] {{Div col end}} ---- ====[[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]]==== {{Div col|2}} # [[ললিতগিৰি]] # [[চম্বল নদী]] # [[বিভৱ কুমাৰ তালুকদাৰ]] # [[হৰিণী নাগ্ৰেণ্ডা]] # [[আদিত্য নাৰায়ণ পুৰোহিত]] # [[বিনয় পাঠক]] # [[বিশাল জেঠৱা]] {{Div col end}} ---- ====[[সদস্য:Jyoti Chiring|Jyoti Chiring]]==== {{Div col|2}} # [[টান্দুৰ নান]] # [[বিধু বিনোদ চোপ্ৰা]] # [[ফতেহ সিং ৰাথোৰ]] # [[চীনা নুডলছ]] #[[বাল্মিক থাপাৰ]] #[[হৰিণী অমৰাছুৰীয়া]] {{Div col end}} ---- ====[[সদস্য:ৰুণুমী বৰ্মন কলিতা|ৰুণুমী বৰ্মন কলিতা]]==== {{Div col|2}} # [[ঐতিহাসিক চহৰ আহমদাবাদ]] # [[চণ্ডীগড় কেপিটেল কমপ্লেক্স]] # [[দীঘা–সোণপুৰ দলং]] # [[দ্ৰাস]] # [[নীতা লুল্লা]] # [[নেচনেল মিউজিয়াম অৱ নেচাৰেল হিষ্ট্ৰী]] # [[পঞ্চৰথ]] # [[পৰশুৰামেশ্বৰ মন্দিৰ]] # [[বক্সা দুৰ্গ]] # [[বুৰ্জাহোম প্ৰত্নতাত্ত্বিক স্থান]] # [[মনসামঙ্গল কাব্য]] # [[মুক্তেশ্বৰ মন্দিৰ]] # [[যাজ্ঞবল্ক্য আশ্ৰম]] # [[লীলা চিতনিছ]] # [[লেছাৰ চুণ্ডা দ্বীপপুঞ্জ]] {{Div col end}} [[শ্ৰেণী:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫]] f08o5qht2qcylitd4lllf820v0a4dr6 602995 602994 2026-04-26T15:14:01Z Kandarpajit Kallol 6257 602995 wikitext text/x-wiki ====[[সদস্য:Duhita Ragini Kalita|দুহিতা ৰাগিনী কলিতা]]==== # [[অজিত কুমাৰ বেনাৰ্জী]] {{accepted}} # [[কিম জি-ৱন]] {{accepted}} # [[ছং কাং]] {{accepted}} # [[চেন ঝেয়ুয়ান]] {{accepted}} # [[অক্ষয় খান্না]] {{accepted}} # [[চি কে জানু]] # [[কুম্বৰজুৱা]] # [[সীতা আম্মান মন্দিৰ]] # [[সুবৰ্ণৰেখা নদী]] # [[জল মহল]] # [[ৰণবীৰ শ্ব’ৰে]] # [[নাং মাই]] # [[ৰাজাৰাণী মন্দিৰ]] # [[গংগাৰ অৱতৰণ]] # [[মেগান ইয়ং]] # [[বিজয় বাৰ্মা]] # [[ৰোহন পেথিয়াগোডা]] # [[শ্বীবা চাদ্ধা]] # [[শ্বৰীব হাছমী]] # [[ৰাজপাল সিং যাদৱ]] # [[সুৰু উপত্যকা]] # [[ছিৰিন্ধহৰ্ণ]] ====[[সদস্য:নৰুনা বৰুৱা|নৰুনা বৰুৱা]]==== #[[ইৰানৰ ক্ৰীড়া]] {{accepted}} #[[আদিত্য তিৱাৰী]] {{accepted}} #[[তিৰুমালা]] #[[ক’লা নহৰু]] {{accepted}} #[[পাঞ্চাল]] {{accepted}} #[[অটল সেতু]] {{accepted}} #[[হেমেন্দ্ৰ সিং পানৱাৰ]] {{accepted}} #[[প্ৰিয়া ডেভিদৰ]] {{accepted}} #[[ওম প্ৰকাশ আগৰৱাল]] #[[যমুনা শৰণ সিং]] #[[আলাউদ্দিন আল আজাদ]] #[[নিতিন নবীন]] #[[একলব্য শৰ্মা]] #[[ৰাজা ৰাজেশ্বৰী ছেঠা ৰমন]] ====[[সদস্য:Kandarpajit Kallol|কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল]]==== {{Div col|2}} # [[আশা ভাট]] # [[ৰেৱতী (চুটিগল্প)]] # [[অনন্তনাৰায়ণন ৰমন]] # [[শ্ৰীনিধি শেট্টী]] # [[স্নেহা উল্লাল]] # [[শ্ৰেয়া ধনন্তৰি]] # [[সাক্ষী আগৰৱাল]] # [[যোগিতা বিহানী]] # [[এণ্ড্ৰু কিশোৰ]] # [[উণ্ডৱল্লী গুহা]] # [[এহতেশাম]] # [[কালি নদী]] # [[চৈয়দা ৰিজৱানা হাছান]] # [[মাধৱ চন্দ্ৰ দাশ]] # [[নাককাটি পাহাৰ]] # [[সুভাষ দত্ত]] # [[ছাবিনা ইয়াছমিন]] # [[জহিৰ ৰায়হান]] {{Div col end}} ---- ====[[সদস্য:Jmgogoi99|যদুমণি গগৈ]]==== # [[অমৰাৱতী, অন্ধ্ৰপ্ৰদেশ]] {{accepted}} # [[আকাশবাণী ডিব্ৰুগড়]] {{accepted}} # [[অহিংসাৰ মূৰ্তি]] {{accepted}} # [[কলিংগ (অঞ্চল)]] {{accepted}} ====[[সদস্য:JAKHINI|JAKHINI]]==== # [[ছিগিৰিয়া]] {{accepted}} # [[দক্ষিণ এছিয়া]] ====[[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]]==== {{Div col|2}} # [[ললিতগিৰি]] # [[চম্বল নদী]] # [[বিভৱ কুমাৰ তালুকদাৰ]] # [[হৰিণী নাগ্ৰেণ্ডা]] # [[আদিত্য নাৰায়ণ পুৰোহিত]] # [[বিনয় পাঠক]] # [[বিশাল জেঠৱা]] {{Div col end}} ---- ====[[সদস্য:Jyoti Chiring|Jyoti Chiring]]==== {{Div col|2}} # [[টান্দুৰ নান]] # [[বিধু বিনোদ চোপ্ৰা]] # [[ফতেহ সিং ৰাথোৰ]] # [[চীনা নুডলছ]] #[[বাল্মিক থাপাৰ]] #[[হৰিণী অমৰাছুৰীয়া]] {{Div col end}} ---- ====[[সদস্য:ৰুণুমী বৰ্মন কলিতা|ৰুণুমী বৰ্মন কলিতা]]==== {{Div col|2}} # [[ঐতিহাসিক চহৰ আহমদাবাদ]] # [[চণ্ডীগড় কেপিটেল কমপ্লেক্স]] # [[দীঘা–সোণপুৰ দলং]] # [[দ্ৰাস]] # [[নীতা লুল্লা]] # [[নেচনেল মিউজিয়াম অৱ নেচাৰেল হিষ্ট্ৰী]] # [[পঞ্চৰথ]] # [[পৰশুৰামেশ্বৰ মন্দিৰ]] # [[বক্সা দুৰ্গ]] # [[বুৰ্জাহোম প্ৰত্নতাত্ত্বিক স্থান]] # [[মনসামঙ্গল কাব্য]] # [[মুক্তেশ্বৰ মন্দিৰ]] # [[যাজ্ঞবল্ক্য আশ্ৰম]] # [[লীলা চিতনিছ]] # [[লেছাৰ চুণ্ডা দ্বীপপুঞ্জ]] {{Div col end}} [[শ্ৰেণী:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫]] t35m0xc0rg698lgzmxotih3ydg30r2j 602996 602995 2026-04-26T15:16:40Z Kandarpajit Kallol 6257 602996 wikitext text/x-wiki ====[[সদস্য:Duhita Ragini Kalita|দুহিতা ৰাগিনী কলিতা]]==== # [[অজিত কুমাৰ বেনাৰ্জী]] {{accepted}} # [[কিম জি-ৱন]] {{accepted}} # [[ছং কাং]] {{accepted}} # [[চেন ঝেয়ুয়ান]] {{accepted}} # [[অক্ষয় খান্না]] {{accepted}} # [[চি কে জানু]] # [[কুম্বৰজুৱা]] # [[সীতা আম্মান মন্দিৰ]] # [[সুবৰ্ণৰেখা নদী]] # [[জল মহল]] # [[ৰণবীৰ শ্ব’ৰে]] # [[নাং মাই]] # [[ৰাজাৰাণী মন্দিৰ]] # [[গংগাৰ অৱতৰণ]] # [[মেগান ইয়ং]] # [[বিজয় বাৰ্মা]] # [[ৰোহন পেথিয়াগোডা]] # [[শ্বীবা চাদ্ধা]] # [[শ্বৰীব হাছমী]] # [[ৰাজপাল সিং যাদৱ]] # [[সুৰু উপত্যকা]] # [[ছিৰিন্ধহৰ্ণ]] ====[[সদস্য:নৰুনা বৰুৱা|নৰুনা বৰুৱা]]==== #[[ইৰানৰ ক্ৰীড়া]] {{accepted}} #[[আদিত্য তিৱাৰী]] {{accepted}} #[[তিৰুমালা]] #[[ক’লা নহৰু]] {{accepted}} #[[পাঞ্চাল]] {{accepted}} #[[অটল সেতু]] {{accepted}} #[[হেমেন্দ্ৰ সিং পানৱাৰ]] {{accepted}} #[[প্ৰিয়া ডেভিদৰ]] {{accepted}} #[[ওম প্ৰকাশ আগৰৱাল]] #[[যমুনা শৰণ সিং]] #[[আলাউদ্দিন আল আজাদ]] #[[নিতিন নবীন]] #[[একলব্য শৰ্মা]] #[[ৰাজা ৰাজেশ্বৰী ছেঠা ৰমন]] ====[[সদস্য:Kandarpajit Kallol|কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল]]==== {{Div col|2}} # [[আশা ভাট]] # [[ৰেৱতী (চুটিগল্প)]] # [[অনন্তনাৰায়ণন ৰমন]] # [[শ্ৰীনিধি শেট্টী]] # [[স্নেহা উল্লাল]] # [[শ্ৰেয়া ধনন্তৰি]] # [[সাক্ষী আগৰৱাল]] # [[যোগিতা বিহানী]] # [[এণ্ড্ৰু কিশোৰ]] # [[উণ্ডৱল্লী গুহা]] # [[এহতেশাম]] # [[কালি নদী]] # [[চৈয়দা ৰিজৱানা হাছান]] # [[মাধৱ চন্দ্ৰ দাশ]] # [[নাককাটি পাহাৰ]] # [[সুভাষ দত্ত]] # [[ছাবিনা ইয়াছমিন]] # [[জহিৰ ৰায়হান]] {{Div col end}} ---- ====[[সদস্য:Jmgogoi99|যদুমণি গগৈ]]==== # [[অমৰাৱতী, অন্ধ্ৰপ্ৰদেশ]] {{accepted}} # [[আকাশবাণী ডিব্ৰুগড়]] {{accepted}} # [[অহিংসাৰ মূৰ্তি]] {{accepted}} # [[কলিংগ (অঞ্চল)]] {{accepted}} ====[[সদস্য:JAKHINI|JAKHINI]]==== # [[ছিগিৰিয়া]] {{accepted}} # [[দক্ষিণ এছিয়া]] ====[[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]]==== # [[ললিতগিৰি]] {{accepted}} # [[চম্বল নদী]] {{accepted}} # [[বিভৱ কুমাৰ তালুকদাৰ]] {{accepted}} # [[হৰিণী নাগ্ৰেণ্ডা]] {{accepted}} # [[আদিত্য নাৰায়ণ পুৰোহিত]] {{accepted}} # [[বিনয় পাঠক]] {{accepted}} # [[বিশাল জেঠৱা]] {{accepted}} ====[[সদস্য:Jyoti Chiring|Jyoti Chiring]]==== {{Div col|2}} # [[টান্দুৰ নান]] # [[বিধু বিনোদ চোপ্ৰা]] # [[ফতেহ সিং ৰাথোৰ]] # [[চীনা নুডলছ]] #[[বাল্মিক থাপাৰ]] #[[হৰিণী অমৰাছুৰীয়া]] {{Div col end}} ---- ====[[সদস্য:ৰুণুমী বৰ্মন কলিতা|ৰুণুমী বৰ্মন কলিতা]]==== {{Div col|2}} # [[ঐতিহাসিক চহৰ আহমদাবাদ]] # [[চণ্ডীগড় কেপিটেল কমপ্লেক্স]] # [[দীঘা–সোণপুৰ দলং]] # [[দ্ৰাস]] # [[নীতা লুল্লা]] # [[নেচনেল মিউজিয়াম অৱ নেচাৰেল হিষ্ট্ৰী]] # [[পঞ্চৰথ]] # [[পৰশুৰামেশ্বৰ মন্দিৰ]] # [[বক্সা দুৰ্গ]] # [[বুৰ্জাহোম প্ৰত্নতাত্ত্বিক স্থান]] # [[মনসামঙ্গল কাব্য]] # [[মুক্তেশ্বৰ মন্দিৰ]] # [[যাজ্ঞবল্ক্য আশ্ৰম]] # [[লীলা চিতনিছ]] # [[লেছাৰ চুণ্ডা দ্বীপপুঞ্জ]] {{Div col end}} [[শ্ৰেণী:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫]] annszej04vzg7m9njbur1n6o4tbobf9 602997 602996 2026-04-26T15:17:10Z Kandarpajit Kallol 6257 602997 wikitext text/x-wiki ====[[সদস্য:Duhita Ragini Kalita|দুহিতা ৰাগিনী কলিতা]]==== # [[অজিত কুমাৰ বেনাৰ্জী]] {{accepted}} # [[কিম জি-ৱন]] {{accepted}} # [[ছং কাং]] {{accepted}} # [[চেন ঝেয়ুয়ান]] {{accepted}} # [[অক্ষয় খান্না]] {{accepted}} # [[চি কে জানু]] # [[কুম্বৰজুৱা]] # [[সীতা আম্মান মন্দিৰ]] # [[সুবৰ্ণৰেখা নদী]] # [[জল মহল]] # [[ৰণবীৰ শ্ব’ৰে]] # [[নাং মাই]] # [[ৰাজাৰাণী মন্দিৰ]] # [[গংগাৰ অৱতৰণ]] # [[মেগান ইয়ং]] # [[বিজয় বাৰ্মা]] # [[ৰোহন পেথিয়াগোডা]] # [[শ্বীবা চাদ্ধা]] # [[শ্বৰীব হাছমী]] # [[ৰাজপাল সিং যাদৱ]] # [[সুৰু উপত্যকা]] # [[ছিৰিন্ধহৰ্ণ]] ====[[সদস্য:নৰুনা বৰুৱা|নৰুনা বৰুৱা]]==== #[[ইৰানৰ ক্ৰীড়া]] {{accepted}} #[[আদিত্য তিৱাৰী]] {{accepted}} #[[তিৰুমালা]] #[[ক’লা নহৰু]] {{accepted}} #[[পাঞ্চাল]] {{accepted}} #[[অটল সেতু]] {{accepted}} #[[হেমেন্দ্ৰ সিং পানৱাৰ]] {{accepted}} #[[প্ৰিয়া ডেভিদৰ]] {{accepted}} #[[ওম প্ৰকাশ আগৰৱাল]] #[[যমুনা শৰণ সিং]] #[[আলাউদ্দিন আল আজাদ]] #[[নিতিন নবীন]] #[[একলব্য শৰ্মা]] #[[ৰাজা ৰাজেশ্বৰী ছেঠা ৰমন]] ====[[সদস্য:Kandarpajit Kallol|কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল]]==== {{Div col|2}} # [[আশা ভাট]] # [[ৰেৱতী (চুটিগল্প)]] # [[অনন্তনাৰায়ণন ৰমন]] # [[শ্ৰীনিধি শেট্টী]] # [[স্নেহা উল্লাল]] # [[শ্ৰেয়া ধনন্তৰি]] # [[সাক্ষী আগৰৱাল]] # [[যোগিতা বিহানী]] # [[এণ্ড্ৰু কিশোৰ]] # [[উণ্ডৱল্লী গুহা]] # [[এহতেশাম]] # [[কালি নদী]] # [[চৈয়দা ৰিজৱানা হাছান]] # [[মাধৱ চন্দ্ৰ দাশ]] # [[নাককাটি পাহাৰ]] # [[সুভাষ দত্ত]] # [[ছাবিনা ইয়াছমিন]] # [[জহিৰ ৰায়হান]] {{Div col end}} ---- ====[[সদস্য:Jmgogoi99|যদুমণি গগৈ]]==== # [[অমৰাৱতী, অন্ধ্ৰপ্ৰদেশ]] {{accepted}} # [[আকাশবাণী ডিব্ৰুগড়]] {{accepted}} # [[অহিংসাৰ মূৰ্তি]] {{accepted}} # [[কলিংগ (অঞ্চল)]] {{accepted}} ====[[সদস্য:JAKHINI|JAKHINI]]==== # [[ছিগিৰিয়া]] {{accepted}} # [[দক্ষিণ এছিয়া]] ====[[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]]==== # [[ললিতগিৰি]] {{accepted}} # [[চম্বল নদী]] {{accepted}} # [[বিভৱ কুমাৰ তালুকদাৰ]] {{accepted}} # [[হৰিণী নাগ্ৰেণ্ডা]] {{accepted}} # [[আদিত্য নাৰায়ণ পুৰোহিত]] {{accepted}} # [[বিনয় পাঠক]] {{accepted}} # [[বিশাল জেঠৱা]] {{accepted}} ====[[সদস্য:Jyoti Chiring|Jyoti Chiring]]==== # [[টান্দুৰ নান]] # [[বিধু বিনোদ চোপ্ৰা]] # [[ফতেহ সিং ৰাথোৰ]] # [[চীনা নুডলছ]] # [[বাল্মিক থাপাৰ]] # [[হৰিণী অমৰাছুৰীয়া]] ====[[সদস্য:ৰুণুমী বৰ্মন কলিতা|ৰুণুমী বৰ্মন কলিতা]]==== {{Div col|2}} # [[ঐতিহাসিক চহৰ আহমদাবাদ]] # [[চণ্ডীগড় কেপিটেল কমপ্লেক্স]] # [[দীঘা–সোণপুৰ দলং]] # [[দ্ৰাস]] # [[নীতা লুল্লা]] # [[নেচনেল মিউজিয়াম অৱ নেচাৰেল হিষ্ট্ৰী]] # [[পঞ্চৰথ]] # [[পৰশুৰামেশ্বৰ মন্দিৰ]] # [[বক্সা দুৰ্গ]] # [[বুৰ্জাহোম প্ৰত্নতাত্ত্বিক স্থান]] # [[মনসামঙ্গল কাব্য]] # [[মুক্তেশ্বৰ মন্দিৰ]] # [[যাজ্ঞবল্ক্য আশ্ৰম]] # [[লীলা চিতনিছ]] # [[লেছাৰ চুণ্ডা দ্বীপপুঞ্জ]] {{Div col end}} [[শ্ৰেণী:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫]] hwwx8i3efih1hpkc96qo01u4j29p575 602998 602997 2026-04-26T15:18:29Z Kandarpajit Kallol 6257 602998 wikitext text/x-wiki ====[[সদস্য:Duhita Ragini Kalita|দুহিতা ৰাগিনী কলিতা]]==== # [[অজিত কুমাৰ বেনাৰ্জী]] {{accepted}} # [[কিম জি-ৱন]] {{accepted}} # [[ছং কাং]] {{accepted}} # [[চেন ঝেয়ুয়ান]] {{accepted}} # [[অক্ষয় খান্না]] {{accepted}} # [[চি কে জানু]] # [[কুম্বৰজুৱা]] # [[সীতা আম্মান মন্দিৰ]] # [[সুবৰ্ণৰেখা নদী]] # [[জল মহল]] # [[ৰণবীৰ শ্ব’ৰে]] # [[নাং মাই]] # [[ৰাজাৰাণী মন্দিৰ]] # [[গংগাৰ অৱতৰণ]] # [[মেগান ইয়ং]] # [[বিজয় বাৰ্মা]] # [[ৰোহন পেথিয়াগোডা]] # [[শ্বীবা চাদ্ধা]] # [[শ্বৰীব হাছমী]] # [[ৰাজপাল সিং যাদৱ]] # [[সুৰু উপত্যকা]] # [[ছিৰিন্ধহৰ্ণ]] ====[[সদস্য:নৰুনা বৰুৱা|নৰুনা বৰুৱা]]==== #[[ইৰানৰ ক্ৰীড়া]] {{accepted}} #[[আদিত্য তিৱাৰী]] {{accepted}} #[[তিৰুমালা]] #[[ক’লা নহৰু]] {{accepted}} #[[পাঞ্চাল]] {{accepted}} #[[অটল সেতু]] {{accepted}} #[[হেমেন্দ্ৰ সিং পানৱাৰ]] {{accepted}} #[[প্ৰিয়া ডেভিদৰ]] {{accepted}} #[[ওম প্ৰকাশ আগৰৱাল]] #[[যমুনা শৰণ সিং]] #[[আলাউদ্দিন আল আজাদ]] #[[নিতিন নবীন]] #[[একলব্য শৰ্মা]] #[[ৰাজা ৰাজেশ্বৰী ছেঠা ৰমন]] ====[[সদস্য:Kandarpajit Kallol|কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল]]==== {{Div col|2}} # [[আশা ভাট]] # [[ৰেৱতী (চুটিগল্প)]] # [[অনন্তনাৰায়ণন ৰমন]] # [[শ্ৰীনিধি শেট্টী]] # [[স্নেহা উল্লাল]] # [[শ্ৰেয়া ধনন্তৰি]] # [[সাক্ষী আগৰৱাল]] # [[যোগিতা বিহানী]] # [[এণ্ড্ৰু কিশোৰ]] # [[উণ্ডৱল্লী গুহা]] # [[এহতেশাম]] # [[কালি নদী]] # [[চৈয়দা ৰিজৱানা হাছান]] # [[মাধৱ চন্দ্ৰ দাশ]] # [[নাককাটি পাহাৰ]] # [[সুভাষ দত্ত]] # [[ছাবিনা ইয়াছমিন]] # [[জহিৰ ৰায়হান]] {{Div col end}} ---- ====[[সদস্য:Jmgogoi99|যদুমণি গগৈ]]==== # [[অমৰাৱতী, অন্ধ্ৰপ্ৰদেশ]] {{accepted}} # [[আকাশবাণী ডিব্ৰুগড়]] {{accepted}} # [[অহিংসাৰ মূৰ্তি]] {{accepted}} # [[কলিংগ (অঞ্চল)]] {{accepted}} ====[[সদস্য:JAKHINI|JAKHINI]]==== # [[ছিগিৰিয়া]] {{accepted}} # [[দক্ষিণ এছিয়া]] ====[[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]]==== # [[ললিতগিৰি]] {{accepted}} # [[চম্বল নদী]] {{accepted}} # [[বিভৱ কুমাৰ তালুকদাৰ]] {{accepted}} # [[হৰিণী নাগ্ৰেণ্ডা]] {{accepted}} # [[আদিত্য নাৰায়ণ পুৰোহিত]] {{accepted}} # [[বিনয় পাঠক]] {{accepted}} # [[বিশাল জেঠৱা]] {{accepted}} ====[[সদস্য:Jyoti Chiring|Jyoti Chiring]]==== # [[টান্দুৰ নান]] {{accepted}} # [[বিধু বিনোদ চোপ্ৰা]] {{accepted}} # [[ফতেহ সিং ৰাথোৰ]] {{accepted}} # [[চীনা নুডলছ]] {{accepted}} # [[বাল্মিক থাপাৰ]] # [[হৰিণী অমৰাছুৰীয়া]] ====[[সদস্য:ৰুণুমী বৰ্মন কলিতা|ৰুণুমী বৰ্মন কলিতা]]==== {{Div col|2}} # [[ঐতিহাসিক চহৰ আহমদাবাদ]] # [[চণ্ডীগড় কেপিটেল কমপ্লেক্স]] # [[দীঘা–সোণপুৰ দলং]] # [[দ্ৰাস]] # [[নীতা লুল্লা]] # [[নেচনেল মিউজিয়াম অৱ নেচাৰেল হিষ্ট্ৰী]] # [[পঞ্চৰথ]] # [[পৰশুৰামেশ্বৰ মন্দিৰ]] # [[বক্সা দুৰ্গ]] # [[বুৰ্জাহোম প্ৰত্নতাত্ত্বিক স্থান]] # [[মনসামঙ্গল কাব্য]] # [[মুক্তেশ্বৰ মন্দিৰ]] # [[যাজ্ঞবল্ক্য আশ্ৰম]] # [[লীলা চিতনিছ]] # [[লেছাৰ চুণ্ডা দ্বীপপুঞ্জ]] {{Div col end}} [[শ্ৰেণী:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫]] i6q4u5x6bi07cfuqn4y0mwm494k62yj 603001 602998 2026-04-26T15:22:25Z Kandarpajit Kallol 6257 /* ৰুণুমী বৰ্মন কলিতা */ 603001 wikitext text/x-wiki ====[[সদস্য:Duhita Ragini Kalita|দুহিতা ৰাগিনী কলিতা]]==== # [[অজিত কুমাৰ বেনাৰ্জী]] {{accepted}} # [[কিম জি-ৱন]] {{accepted}} # [[ছং কাং]] {{accepted}} # [[চেন ঝেয়ুয়ান]] {{accepted}} # [[অক্ষয় খান্না]] {{accepted}} # [[চি কে জানু]] # [[কুম্বৰজুৱা]] # [[সীতা আম্মান মন্দিৰ]] # [[সুবৰ্ণৰেখা নদী]] # [[জল মহল]] # [[ৰণবীৰ শ্ব’ৰে]] # [[নাং মাই]] # [[ৰাজাৰাণী মন্দিৰ]] # [[গংগাৰ অৱতৰণ]] # [[মেগান ইয়ং]] # [[বিজয় বাৰ্মা]] # [[ৰোহন পেথিয়াগোডা]] # [[শ্বীবা চাদ্ধা]] # [[শ্বৰীব হাছমী]] # [[ৰাজপাল সিং যাদৱ]] # [[সুৰু উপত্যকা]] # [[ছিৰিন্ধহৰ্ণ]] ====[[সদস্য:নৰুনা বৰুৱা|নৰুনা বৰুৱা]]==== #[[ইৰানৰ ক্ৰীড়া]] {{accepted}} #[[আদিত্য তিৱাৰী]] {{accepted}} #[[তিৰুমালা]] #[[ক’লা নহৰু]] {{accepted}} #[[পাঞ্চাল]] {{accepted}} #[[অটল সেতু]] {{accepted}} #[[হেমেন্দ্ৰ সিং পানৱাৰ]] {{accepted}} #[[প্ৰিয়া ডেভিদৰ]] {{accepted}} #[[ওম প্ৰকাশ আগৰৱাল]] #[[যমুনা শৰণ সিং]] #[[আলাউদ্দিন আল আজাদ]] #[[নিতিন নবীন]] #[[একলব্য শৰ্মা]] #[[ৰাজা ৰাজেশ্বৰী ছেঠা ৰমন]] ====[[সদস্য:Kandarpajit Kallol|কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল]]==== {{Div col|2}} # [[আশা ভাট]] # [[ৰেৱতী (চুটিগল্প)]] # [[অনন্তনাৰায়ণন ৰমন]] # [[শ্ৰীনিধি শেট্টী]] # [[স্নেহা উল্লাল]] # [[শ্ৰেয়া ধনন্তৰি]] # [[সাক্ষী আগৰৱাল]] # [[যোগিতা বিহানী]] # [[এণ্ড্ৰু কিশোৰ]] # [[উণ্ডৱল্লী গুহা]] # [[এহতেশাম]] # [[কালি নদী]] # [[চৈয়দা ৰিজৱানা হাছান]] # [[মাধৱ চন্দ্ৰ দাশ]] # [[নাককাটি পাহাৰ]] # [[সুভাষ দত্ত]] # [[ছাবিনা ইয়াছমিন]] # [[জহিৰ ৰায়হান]] {{Div col end}} ---- ====[[সদস্য:Jmgogoi99|যদুমণি গগৈ]]==== # [[অমৰাৱতী, অন্ধ্ৰপ্ৰদেশ]] {{accepted}} # [[আকাশবাণী ডিব্ৰুগড়]] {{accepted}} # [[অহিংসাৰ মূৰ্তি]] {{accepted}} # [[কলিংগ (অঞ্চল)]] {{accepted}} ====[[সদস্য:JAKHINI|JAKHINI]]==== # [[ছিগিৰিয়া]] {{accepted}} # [[দক্ষিণ এছিয়া]] ====[[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]]==== # [[ললিতগিৰি]] {{accepted}} # [[চম্বল নদী]] {{accepted}} # [[বিভৱ কুমাৰ তালুকদাৰ]] {{accepted}} # [[হৰিণী নাগ্ৰেণ্ডা]] {{accepted}} # [[আদিত্য নাৰায়ণ পুৰোহিত]] {{accepted}} # [[বিনয় পাঠক]] {{accepted}} # [[বিশাল জেঠৱা]] {{accepted}} ====[[সদস্য:Jyoti Chiring|Jyoti Chiring]]==== # [[টান্দুৰ নান]] {{accepted}} # [[বিধু বিনোদ চোপ্ৰা]] {{accepted}} # [[ফতেহ সিং ৰাথোৰ]] {{accepted}} # [[চীনা নুডলছ]] {{accepted}} # [[বাল্মিক থাপাৰ]] # [[হৰিণী অমৰাছুৰীয়া]] ====[[সদস্য:ৰুণুমী বৰ্মন কলিতা|ৰুণুমী বৰ্মন কলিতা]]==== # [[ঐতিহাসিক চহৰ আহমদাবাদ]] # [[চণ্ডীগড় কেপিটেল কমপ্লেক্স]] # [[দীঘা–সোণপুৰ দলং]] {{accepted}} # [[দ্ৰাস]] # [[নীতা লুল্লা]] {{accepted}} # [[নেচনেল মিউজিয়াম অৱ নেচাৰেল হিষ্ট্ৰী]] {{accepted}} # [[পঞ্চৰথ]] {{accepted}} # [[পৰশুৰামেশ্বৰ মন্দিৰ]] {{accepted}} # [[বক্সা দুৰ্গ]] # [[বুৰ্জাহোম প্ৰত্নতাত্ত্বিক স্থান]] # [[মনসামঙ্গল কাব্য]] # [[মুক্তেশ্বৰ মন্দিৰ]] # [[যাজ্ঞবল্ক্য আশ্ৰম]] # [[লীলা চিতনিছ]] # [[লেছাৰ চুণ্ডা দ্বীপপুঞ্জ]] [[শ্ৰেণী:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫]] kiim44us2j8fxexuvbdt5yoe9ez7e8k 603002 603001 2026-04-26T15:23:28Z Kandarpajit Kallol 6257 603002 wikitext text/x-wiki ====[[সদস্য:Duhita Ragini Kalita|দুহিতা ৰাগিনী কলিতা]]==== # [[অজিত কুমাৰ বেনাৰ্জী]] {{accepted}} # [[কিম জি-ৱন]] {{accepted}} # [[ছং কাং]] {{accepted}} # [[চেন ঝেয়ুয়ান]] {{accepted}} # [[অক্ষয় খান্না]] {{accepted}} # [[চি কে জানু]] # [[কুম্বৰজুৱা]] # [[সীতা আম্মান মন্দিৰ]] # [[সুবৰ্ণৰেখা নদী]] # [[জল মহল]] # [[ৰণবীৰ শ্ব’ৰে]] # [[নাং মাই]] # [[ৰাজাৰাণী মন্দিৰ]] # [[গংগাৰ অৱতৰণ]] # [[মেগান ইয়ং]] # [[বিজয় বাৰ্মা]] # [[ৰোহন পেথিয়াগোডা]] # [[শ্বীবা চাদ্ধা]] # [[শ্বৰীব হাছমী]] # [[ৰাজপাল সিং যাদৱ]] # [[সুৰু উপত্যকা]] # [[ছিৰিন্ধহৰ্ণ]] ====[[সদস্য:নৰুনা বৰুৱা|নৰুনা বৰুৱা]]==== #[[ইৰানৰ ক্ৰীড়া]] {{accepted}} #[[আদিত্য তিৱাৰী]] {{accepted}} #[[তিৰুমালা]] #[[ক’লা নহৰু]] {{accepted}} #[[পাঞ্চাল]] {{accepted}} #[[অটল সেতু]] {{accepted}} #[[হেমেন্দ্ৰ সিং পানৱাৰ]] {{accepted}} #[[প্ৰিয়া ডেভিদৰ]] {{accepted}} #[[ওম প্ৰকাশ আগৰৱাল]] #[[যমুনা শৰণ সিং]] #[[আলাউদ্দিন আল আজাদ]] #[[নিতিন নবীন]] #[[একলব্য শৰ্মা]] #[[ৰাজা ৰাজেশ্বৰী ছেঠা ৰমন]] ====[[সদস্য:Kandarpajit Kallol|কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল]]==== # [[আশা ভাট]] # [[ৰেৱতী (চুটিগল্প)]] # [[অনন্তনাৰায়ণন ৰমন]] # [[শ্ৰীনিধি শেট্টী]] # [[স্নেহা উল্লাল]] # [[শ্ৰেয়া ধনন্তৰি]] # [[সাক্ষী আগৰৱাল]] # [[যোগিতা বিহানী]] # [[এণ্ড্ৰু কিশোৰ]] # [[উণ্ডৱল্লী গুহা]] # [[এহতেশাম]] # [[কালি নদী]] # [[চৈয়দা ৰিজৱানা হাছান]] # [[মাধৱ চন্দ্ৰ দাশ]] # [[নাককাটি পাহাৰ]] # [[সুভাষ দত্ত]] # [[ছাবিনা ইয়াছমিন]] # [[জহিৰ ৰায়হান]] ====[[সদস্য:Jmgogoi99|যদুমণি গগৈ]]==== # [[অমৰাৱতী, অন্ধ্ৰপ্ৰদেশ]] {{accepted}} # [[আকাশবাণী ডিব্ৰুগড়]] {{accepted}} # [[অহিংসাৰ মূৰ্তি]] {{accepted}} # [[কলিংগ (অঞ্চল)]] {{accepted}} ====[[সদস্য:JAKHINI|JAKHINI]]==== # [[ছিগিৰিয়া]] {{accepted}} # [[দক্ষিণ এছিয়া]] ====[[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]]==== # [[ললিতগিৰি]] {{accepted}} # [[চম্বল নদী]] {{accepted}} # [[বিভৱ কুমাৰ তালুকদাৰ]] {{accepted}} # [[হৰিণী নাগ্ৰেণ্ডা]] {{accepted}} # [[আদিত্য নাৰায়ণ পুৰোহিত]] {{accepted}} # [[বিনয় পাঠক]] {{accepted}} # [[বিশাল জেঠৱা]] {{accepted}} ====[[সদস্য:Jyoti Chiring|Jyoti Chiring]]==== # [[টান্দুৰ নান]] {{accepted}} # [[বিধু বিনোদ চোপ্ৰা]] {{accepted}} # [[ফতেহ সিং ৰাথোৰ]] {{accepted}} # [[চীনা নুডলছ]] {{accepted}} # [[বাল্মিক থাপাৰ]] # [[হৰিণী অমৰাছুৰীয়া]] ====[[সদস্য:ৰুণুমী বৰ্মন কলিতা|ৰুণুমী বৰ্মন কলিতা]]==== # [[ঐতিহাসিক চহৰ আহমদাবাদ]] # [[চণ্ডীগড় কেপিটেল কমপ্লেক্স]] # [[দীঘা–সোণপুৰ দলং]] {{accepted}} # [[দ্ৰাস]] # [[নীতা লুল্লা]] {{accepted}} # [[নেচনেল মিউজিয়াম অৱ নেচাৰেল হিষ্ট্ৰী]] {{accepted}} # [[পঞ্চৰথ]] {{accepted}} # [[পৰশুৰামেশ্বৰ মন্দিৰ]] {{accepted}} # [[বক্সা দুৰ্গ]] # [[বুৰ্জাহোম প্ৰত্নতাত্ত্বিক স্থান]] # [[মনসামঙ্গল কাব্য]] # [[মুক্তেশ্বৰ মন্দিৰ]] # [[যাজ্ঞবল্ক্য আশ্ৰম]] # [[লীলা চিতনিছ]] # [[লেছাৰ চুণ্ডা দ্বীপপুঞ্জ]] [[শ্ৰেণী:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫]] 8ejjjukqkvbs94br4oq3k72qvexmiky 603004 603002 2026-04-26T15:25:48Z Kandarpajit Kallol 6257 603004 wikitext text/x-wiki ====[[সদস্য:Duhita Ragini Kalita|দুহিতা ৰাগিনী কলিতা]]==== # [[অজিত কুমাৰ বেনাৰ্জী]] {{accepted}} # [[কিম জি-ৱন]] {{accepted}} # [[ছং কাং]] {{accepted}} # [[চেন ঝেয়ুয়ান]] {{accepted}} # [[অক্ষয় খান্না]] {{accepted}} # [[চি কে জানু]] # [[কুম্বৰজুৱা]] # [[সীতা আম্মান মন্দিৰ]] # [[সুবৰ্ণৰেখা নদী]] # [[জল মহল]] # [[ৰণবীৰ শ্ব’ৰে]] # [[নাং মাই]] # [[ৰাজাৰাণী মন্দিৰ]] # [[গংগাৰ অৱতৰণ]] # [[মেগান ইয়ং]] # [[বিজয় বাৰ্মা]] # [[ৰোহন পেথিয়াগোডা]] # [[শ্বীবা চাদ্ধা]] # [[শ্বৰীব হাছমী]] # [[ৰাজপাল সিং যাদৱ]] # [[সুৰু উপত্যকা]] # [[ছিৰিন্ধহৰ্ণ]] ====[[সদস্য:নৰুনা বৰুৱা|নৰুনা বৰুৱা]]==== #[[ইৰানৰ ক্ৰীড়া]] {{accepted}} #[[আদিত্য তিৱাৰী]] {{accepted}} #[[তিৰুমালা]] #[[ক’লা নহৰু]] {{accepted}} #[[পাঞ্চাল]] {{accepted}} #[[অটল সেতু]] {{accepted}} #[[হেমেন্দ্ৰ সিং পানৱাৰ]] {{accepted}} #[[প্ৰিয়া ডেভিদৰ]] {{accepted}} #[[ওম প্ৰকাশ আগৰৱাল]] {{accepted}} #[[যমুনা শৰণ সিং]] {{accepted}} #[[আলাউদ্দিন আল আজাদ]] {{accepted}} #[[নিতিন নবীন]] {{accepted}} #[[একলব্য শৰ্মা]] {{accepted}} #[[ৰাজা ৰাজেশ্বৰী ছেঠা ৰমন]] {{accepted}} ====[[সদস্য:Kandarpajit Kallol|কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল]]==== # [[আশা ভাট]] # [[ৰেৱতী (চুটিগল্প)]] # [[অনন্তনাৰায়ণন ৰমন]] # [[শ্ৰীনিধি শেট্টী]] # [[স্নেহা উল্লাল]] # [[শ্ৰেয়া ধনন্তৰি]] # [[সাক্ষী আগৰৱাল]] # [[যোগিতা বিহানী]] # [[এণ্ড্ৰু কিশোৰ]] # [[উণ্ডৱল্লী গুহা]] # [[এহতেশাম]] # [[কালি নদী]] # [[চৈয়দা ৰিজৱানা হাছান]] # [[মাধৱ চন্দ্ৰ দাশ]] # [[নাককাটি পাহাৰ]] # [[সুভাষ দত্ত]] # [[ছাবিনা ইয়াছমিন]] # [[জহিৰ ৰায়হান]] ====[[সদস্য:Jmgogoi99|যদুমণি গগৈ]]==== # [[অমৰাৱতী, অন্ধ্ৰপ্ৰদেশ]] {{accepted}} # [[আকাশবাণী ডিব্ৰুগড়]] {{accepted}} # [[অহিংসাৰ মূৰ্তি]] {{accepted}} # [[কলিংগ (অঞ্চল)]] {{accepted}} ====[[সদস্য:JAKHINI|JAKHINI]]==== # [[ছিগিৰিয়া]] {{accepted}} # [[দক্ষিণ এছিয়া]] ====[[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]]==== # [[ললিতগিৰি]] {{accepted}} # [[চম্বল নদী]] {{accepted}} # [[বিভৱ কুমাৰ তালুকদাৰ]] {{accepted}} # [[হৰিণী নাগ্ৰেণ্ডা]] {{accepted}} # [[আদিত্য নাৰায়ণ পুৰোহিত]] {{accepted}} # [[বিনয় পাঠক]] {{accepted}} # [[বিশাল জেঠৱা]] {{accepted}} ====[[সদস্য:Jyoti Chiring|Jyoti Chiring]]==== # [[টান্দুৰ নান]] {{accepted}} # [[বিধু বিনোদ চোপ্ৰা]] {{accepted}} # [[ফতেহ সিং ৰাথোৰ]] {{accepted}} # [[চীনা নুডলছ]] {{accepted}} # [[বাল্মিক থাপাৰ]] # [[হৰিণী অমৰাছুৰীয়া]] ====[[সদস্য:ৰুণুমী বৰ্মন কলিতা|ৰুণুমী বৰ্মন কলিতা]]==== # [[ঐতিহাসিক চহৰ আহমদাবাদ]] # [[চণ্ডীগড় কেপিটেল কমপ্লেক্স]] # [[দীঘা–সোণপুৰ দলং]] {{accepted}} # [[দ্ৰাস]] # [[নীতা লুল্লা]] {{accepted}} # [[নেচনেল মিউজিয়াম অৱ নেচাৰেল হিষ্ট্ৰী]] {{accepted}} # [[পঞ্চৰথ]] {{accepted}} # [[পৰশুৰামেশ্বৰ মন্দিৰ]] {{accepted}} # [[বক্সা দুৰ্গ]] # [[বুৰ্জাহোম প্ৰত্নতাত্ত্বিক স্থান]] # [[মনসামঙ্গল কাব্য]] # [[মুক্তেশ্বৰ মন্দিৰ]] # [[যাজ্ঞবল্ক্য আশ্ৰম]] # [[লীলা চিতনিছ]] # [[লেছাৰ চুণ্ডা দ্বীপপুঞ্জ]] [[শ্ৰেণী:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫]] 3nzncbpuci2po5pxwjb6jm29e416sfm 603007 603004 2026-04-26T15:31:10Z Kandarpajit Kallol 6257 603007 wikitext text/x-wiki ====[[সদস্য:Duhita Ragini Kalita|দুহিতা ৰাগিনী কলিতা]]==== # [[অজিত কুমাৰ বেনাৰ্জী]] {{accepted}} # [[কিম জি-ৱন]] {{accepted}} # [[ছং কাং]] {{accepted}} # [[চেন ঝেয়ুয়ান]] {{accepted}} # [[অক্ষয় খান্না]] {{accepted}} # [[চি কে জানু]] {{accepted}} # [[কুম্বৰজুৱা]] {{accepted}} # [[সীতা আম্মান মন্দিৰ]] {{accepted}} # [[সুবৰ্ণৰেখা নদী]] {{accepted}} # [[জল মহল]] # [[ৰণবীৰ শ্ব’ৰে]] {{accepted}} # [[নাং মাই]] # [[ৰাজাৰাণী মন্দিৰ]] # [[গংগাৰ অৱতৰণ]] # [[মেগান ইয়ং]] # [[বিজয় বাৰ্মা]] # [[ৰোহন পেথিয়াগোডা]] # [[শ্বীবা চাদ্ধা]] # [[শ্বৰীব হাছমী]] # [[ৰাজপাল সিং যাদৱ]] # [[সুৰু উপত্যকা]] # [[ছিৰিন্ধহৰ্ণ]] ====[[সদস্য:নৰুনা বৰুৱা|নৰুনা বৰুৱা]]==== #[[ইৰানৰ ক্ৰীড়া]] {{accepted}} #[[আদিত্য তিৱাৰী]] {{accepted}} #[[তিৰুমালা]] #[[ক’লা নহৰু]] {{accepted}} #[[পাঞ্চাল]] {{accepted}} #[[অটল সেতু]] {{accepted}} #[[হেমেন্দ্ৰ সিং পানৱাৰ]] {{accepted}} #[[প্ৰিয়া ডেভিদৰ]] {{accepted}} #[[ওম প্ৰকাশ আগৰৱাল]] {{accepted}} #[[যমুনা শৰণ সিং]] {{accepted}} #[[আলাউদ্দিন আল আজাদ]] {{accepted}} #[[নিতিন নবীন]] {{accepted}} #[[একলব্য শৰ্মা]] {{accepted}} #[[ৰাজা ৰাজেশ্বৰী ছেঠা ৰমন]] {{accepted}} ====[[সদস্য:Kandarpajit Kallol|কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল]]==== # [[আশা ভাট]] # [[ৰেৱতী (চুটিগল্প)]] # [[অনন্তনাৰায়ণন ৰমন]] # [[শ্ৰীনিধি শেট্টী]] # [[স্নেহা উল্লাল]] # [[শ্ৰেয়া ধনন্তৰি]] # [[সাক্ষী আগৰৱাল]] # [[যোগিতা বিহানী]] # [[এণ্ড্ৰু কিশোৰ]] # [[উণ্ডৱল্লী গুহা]] # [[এহতেশাম]] # [[কালি নদী]] # [[চৈয়দা ৰিজৱানা হাছান]] # [[মাধৱ চন্দ্ৰ দাশ]] # [[নাককাটি পাহাৰ]] # [[সুভাষ দত্ত]] # [[ছাবিনা ইয়াছমিন]] # [[জহিৰ ৰায়হান]] ====[[সদস্য:Jmgogoi99|যদুমণি গগৈ]]==== # [[অমৰাৱতী, অন্ধ্ৰপ্ৰদেশ]] {{accepted}} # [[আকাশবাণী ডিব্ৰুগড়]] {{accepted}} # [[অহিংসাৰ মূৰ্তি]] {{accepted}} # [[কলিংগ (অঞ্চল)]] {{accepted}} ====[[সদস্য:JAKHINI|JAKHINI]]==== # [[ছিগিৰিয়া]] {{accepted}} # [[দক্ষিণ এছিয়া]] ====[[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]]==== # [[ললিতগিৰি]] {{accepted}} # [[চম্বল নদী]] {{accepted}} # [[বিভৱ কুমাৰ তালুকদাৰ]] {{accepted}} # [[হৰিণী নাগ্ৰেণ্ডা]] {{accepted}} # [[আদিত্য নাৰায়ণ পুৰোহিত]] {{accepted}} # [[বিনয় পাঠক]] {{accepted}} # [[বিশাল জেঠৱা]] {{accepted}} ====[[সদস্য:Jyoti Chiring|Jyoti Chiring]]==== # [[টান্দুৰ নান]] {{accepted}} # [[বিধু বিনোদ চোপ্ৰা]] {{accepted}} # [[ফতেহ সিং ৰাথোৰ]] {{accepted}} # [[চীনা নুডলছ]] {{accepted}} # [[বাল্মিক থাপাৰ]] # [[হৰিণী অমৰাছুৰীয়া]] ====[[সদস্য:ৰুণুমী বৰ্মন কলিতা|ৰুণুমী বৰ্মন কলিতা]]==== # [[ঐতিহাসিক চহৰ আহমদাবাদ]] # [[চণ্ডীগড় কেপিটেল কমপ্লেক্স]] # [[দীঘা–সোণপুৰ দলং]] {{accepted}} # [[দ্ৰাস]] # [[নীতা লুল্লা]] {{accepted}} # [[নেচনেল মিউজিয়াম অৱ নেচাৰেল হিষ্ট্ৰী]] {{accepted}} # [[পঞ্চৰথ]] {{accepted}} # [[পৰশুৰামেশ্বৰ মন্দিৰ]] {{accepted}} # [[বক্সা দুৰ্গ]] # [[বুৰ্জাহোম প্ৰত্নতাত্ত্বিক স্থান]] # [[মনসামঙ্গল কাব্য]] # [[মুক্তেশ্বৰ মন্দিৰ]] # [[যাজ্ঞবল্ক্য আশ্ৰম]] # [[লীলা চিতনিছ]] # [[লেছাৰ চুণ্ডা দ্বীপপুঞ্জ]] [[শ্ৰেণী:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫]] 1x8pfrw8qd7k4zlz6n8tdohp4nm0izl 603011 603007 2026-04-26T15:34:39Z Kandarpajit Kallol 6257 603011 wikitext text/x-wiki ====[[সদস্য:Duhita Ragini Kalita|দুহিতা ৰাগিনী কলিতা]]==== # [[অজিত কুমাৰ বেনাৰ্জী]] {{accepted}} # [[কিম জি-ৱন]] {{accepted}} # [[ছং কাং]] {{accepted}} # [[চেন ঝেয়ুয়ান]] {{accepted}} # [[অক্ষয় খান্না]] {{accepted}} # [[চি কে জানু]] {{accepted}} # [[কুম্বৰজুৱা]] {{accepted}} # [[সীতা আম্মান মন্দিৰ]] {{accepted}} # [[সুবৰ্ণৰেখা নদী]] {{accepted}} # [[জল মহল]] # [[ৰণবীৰ শ্ব’ৰে]] {{accepted}} # [[নাং মাই]] {{accepted}} # [[ৰাজাৰাণী মন্দিৰ]] {{accepted}} # [[গংগাৰ অৱতৰণ]] # [[মেগান ইয়ং]] {{accepted}} # [[বিজয় বাৰ্মা]] {{accepted}} # [[ৰোহন পেথিয়াগোডা]] # [[শ্বীবা চাদ্ধা]] {{accepted}} # [[শ্বৰীব হাছমী]] {{accepted}} # [[ৰাজপাল সিং যাদৱ]] {{accepted}} # [[সুৰু উপত্যকা]] {{accepted}} # [[ছিৰিন্ধহৰ্ণ]] {{accepted}} ====[[সদস্য:নৰুনা বৰুৱা|নৰুনা বৰুৱা]]==== #[[ইৰানৰ ক্ৰীড়া]] {{accepted}} #[[আদিত্য তিৱাৰী]] {{accepted}} #[[তিৰুমালা]] #[[ক’লা নহৰু]] {{accepted}} #[[পাঞ্চাল]] {{accepted}} #[[অটল সেতু]] {{accepted}} #[[হেমেন্দ্ৰ সিং পানৱাৰ]] {{accepted}} #[[প্ৰিয়া ডেভিদৰ]] {{accepted}} #[[ওম প্ৰকাশ আগৰৱাল]] {{accepted}} #[[যমুনা শৰণ সিং]] {{accepted}} #[[আলাউদ্দিন আল আজাদ]] {{accepted}} #[[নিতিন নবীন]] {{accepted}} #[[একলব্য শৰ্মা]] {{accepted}} #[[ৰাজা ৰাজেশ্বৰী ছেঠা ৰমন]] {{accepted}} ====[[সদস্য:Kandarpajit Kallol|কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল]]==== # [[আশা ভাট]] # [[ৰেৱতী (চুটিগল্প)]] # [[অনন্তনাৰায়ণন ৰমন]] # [[শ্ৰীনিধি শেট্টী]] # [[স্নেহা উল্লাল]] # [[শ্ৰেয়া ধনন্তৰি]] # [[সাক্ষী আগৰৱাল]] # [[যোগিতা বিহানী]] # [[এণ্ড্ৰু কিশোৰ]] # [[উণ্ডৱল্লী গুহা]] # [[এহতেশাম]] # [[কালি নদী]] # [[চৈয়দা ৰিজৱানা হাছান]] # [[মাধৱ চন্দ্ৰ দাশ]] # [[নাককাটি পাহাৰ]] # [[সুভাষ দত্ত]] # [[ছাবিনা ইয়াছমিন]] # [[জহিৰ ৰায়হান]] ====[[সদস্য:Jmgogoi99|যদুমণি গগৈ]]==== # [[অমৰাৱতী, অন্ধ্ৰপ্ৰদেশ]] {{accepted}} # [[আকাশবাণী ডিব্ৰুগড়]] {{accepted}} # [[অহিংসাৰ মূৰ্তি]] {{accepted}} # [[কলিংগ (অঞ্চল)]] {{accepted}} ====[[সদস্য:JAKHINI|JAKHINI]]==== # [[ছিগিৰিয়া]] {{accepted}} # [[দক্ষিণ এছিয়া]] ====[[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]]==== # [[ললিতগিৰি]] {{accepted}} # [[চম্বল নদী]] {{accepted}} # [[বিভৱ কুমাৰ তালুকদাৰ]] {{accepted}} # [[হৰিণী নাগ্ৰেণ্ডা]] {{accepted}} # [[আদিত্য নাৰায়ণ পুৰোহিত]] {{accepted}} # [[বিনয় পাঠক]] {{accepted}} # [[বিশাল জেঠৱা]] {{accepted}} ====[[সদস্য:Jyoti Chiring|Jyoti Chiring]]==== # [[টান্দুৰ নান]] {{accepted}} # [[বিধু বিনোদ চোপ্ৰা]] {{accepted}} # [[ফতেহ সিং ৰাথোৰ]] {{accepted}} # [[চীনা নুডলছ]] {{accepted}} # [[বাল্মিক থাপাৰ]] # [[হৰিণী অমৰাছুৰীয়া]] ====[[সদস্য:ৰুণুমী বৰ্মন কলিতা|ৰুণুমী বৰ্মন কলিতা]]==== # [[ঐতিহাসিক চহৰ আহমদাবাদ]] # [[চণ্ডীগড় কেপিটেল কমপ্লেক্স]] # [[দীঘা–সোণপুৰ দলং]] {{accepted}} # [[দ্ৰাস]] # [[নীতা লুল্লা]] {{accepted}} # [[নেচনেল মিউজিয়াম অৱ নেচাৰেল হিষ্ট্ৰী]] {{accepted}} # [[পঞ্চৰথ]] {{accepted}} # [[পৰশুৰামেশ্বৰ মন্দিৰ]] {{accepted}} # [[বক্সা দুৰ্গ]] # [[বুৰ্জাহোম প্ৰত্নতাত্ত্বিক স্থান]] # [[মনসামঙ্গল কাব্য]] # [[মুক্তেশ্বৰ মন্দিৰ]] # [[যাজ্ঞবল্ক্য আশ্ৰম]] # [[লীলা চিতনিছ]] # [[লেছাৰ চুণ্ডা দ্বীপপুঞ্জ]] [[শ্ৰেণী:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫]] n8jdn5nhzd6yyttubh8a4a7eupvvisg 603012 603011 2026-04-26T15:35:52Z Kandarpajit Kallol 6257 603012 wikitext text/x-wiki ====[[সদস্য:Duhita Ragini Kalita|দুহিতা ৰাগিনী কলিতা]]==== # [[অজিত কুমাৰ বেনাৰ্জী]] {{accepted}} # [[কিম জি-ৱন]] {{accepted}} # [[ছং কাং]] {{accepted}} # [[চেন ঝেয়ুয়ান]] {{accepted}} # [[অক্ষয় খান্না]] {{accepted}} # [[চি কে জানু]] {{accepted}} # [[কুম্বৰজুৱা]] {{accepted}} # [[সীতা আম্মান মন্দিৰ]] {{accepted}} # [[সুবৰ্ণৰেখা নদী]] {{accepted}} # [[জল মহল]] # [[ৰণবীৰ শ্ব’ৰে]] {{accepted}} # [[নাং মাই]] {{accepted}} # [[ৰাজাৰাণী মন্দিৰ]] {{accepted}} # [[গংগাৰ অৱতৰণ]] # [[মেগান ইয়ং]] {{accepted}} # [[বিজয় বাৰ্মা]] {{accepted}} # [[ৰোহন পেথিয়াগোডা]] # [[শ্বীবা চাদ্ধা]] {{accepted}} # [[শ্বৰীব হাছমী]] {{accepted}} # [[ৰাজপাল সিং যাদৱ]] {{accepted}} # [[সুৰু উপত্যকা]] {{accepted}} # [[ছিৰিন্ধহৰ্ণ]] {{accepted}} ====[[সদস্য:নৰুনা বৰুৱা|নৰুনা বৰুৱা]]==== #[[ইৰানৰ ক্ৰীড়া]] {{accepted}} #[[আদিত্য তিৱাৰী]] {{accepted}} #[[তিৰুমালা]] #[[ক’লা নহৰু]] {{accepted}} #[[পাঞ্চাল]] {{accepted}} #[[অটল সেতু]] {{accepted}} #[[হেমেন্দ্ৰ সিং পানৱাৰ]] {{accepted}} #[[প্ৰিয়া ডেভিদৰ]] {{accepted}} #[[ওম প্ৰকাশ আগৰৱাল]] {{accepted}} #[[যমুনা শৰণ সিং]] {{accepted}} #[[আলাউদ্দিন আল আজাদ]] {{accepted}} #[[নিতিন নবীন]] {{accepted}} #[[একলব্য শৰ্মা]] {{accepted}} #[[ৰাজা ৰাজেশ্বৰী ছেঠা ৰমন]] {{accepted}} ====[[সদস্য:Kandarpajit Kallol|কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল]]==== # [[আশা ভাট]] # [[ৰেৱতী (চুটিগল্প)]] # [[অনন্তনাৰায়ণন ৰমন]] # [[শ্ৰীনিধি শেট্টী]] # [[স্নেহা উল্লাল]] # [[শ্ৰেয়া ধনন্তৰি]] # [[সাক্ষী আগৰৱাল]] # [[যোগিতা বিহানী]] # [[এণ্ড্ৰু কিশোৰ]] # [[উণ্ডৱল্লী গুহা]] # [[এহতেশাম]] # [[কালি নদী]] # [[চৈয়দা ৰিজৱানা হাছান]] # [[মাধৱ চন্দ্ৰ দাশ]] # [[নাককাটি পাহাৰ]] # [[সুভাষ দত্ত]] # [[ছাবিনা ইয়াছমিন]] # [[জহিৰ ৰায়হান]] ====[[সদস্য:Jmgogoi99|যদুমণি গগৈ]]==== # [[অমৰাৱতী, অন্ধ্ৰপ্ৰদেশ]] {{accepted}} # [[আকাশবাণী ডিব্ৰুগড়]] {{accepted}} # [[অহিংসাৰ মূৰ্তি]] {{accepted}} # [[কলিংগ (অঞ্চল)]] {{accepted}} ====[[সদস্য:JAKHINI|JAKHINI]]==== # [[ছিগিৰিয়া]] {{accepted}} # [[দক্ষিণ এছিয়া]] ====[[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]]==== # [[ললিতগিৰি]] {{accepted}} # [[চম্বল নদী]] {{accepted}} # [[বিভৱ কুমাৰ তালুকদাৰ]] {{accepted}} # [[হৰিণী নাগ্ৰেণ্ডা]] {{accepted}} # [[আদিত্য নাৰায়ণ পুৰোহিত]] {{accepted}} # [[বিনয় পাঠক]] {{accepted}} # [[বিশাল জেঠৱা]] {{accepted}} ====[[সদস্য:Jyoti Chiring|Jyoti Chiring]]==== # [[টান্দুৰ নান]] {{accepted}} # [[বিধু বিনোদ চোপ্ৰা]] {{accepted}} # [[ফতেহ সিং ৰাথোৰ]] {{accepted}} # [[চীনা নুডলছ]] {{accepted}} # [[বাল্মিক থাপাৰ]] # [[হৰিণী অমৰাছুৰীয়া]] {{accepted}} ====[[সদস্য:ৰুণুমী বৰ্মন কলিতা|ৰুণুমী বৰ্মন কলিতা]]==== # [[ঐতিহাসিক চহৰ আহমদাবাদ]] # [[চণ্ডীগড় কেপিটেল কমপ্লেক্স]] # [[দীঘা–সোণপুৰ দলং]] {{accepted}} # [[দ্ৰাস]] # [[নীতা লুল্লা]] {{accepted}} # [[নেচনেল মিউজিয়াম অৱ নেচাৰেল হিষ্ট্ৰী]] {{accepted}} # [[পঞ্চৰথ]] {{accepted}} # [[পৰশুৰামেশ্বৰ মন্দিৰ]] {{accepted}} # [[বক্সা দুৰ্গ]] # [[বুৰ্জাহোম প্ৰত্নতাত্ত্বিক স্থান]] # [[মনসামঙ্গল কাব্য]] # [[মুক্তেশ্বৰ মন্দিৰ]] # [[যাজ্ঞবল্ক্য আশ্ৰম]] # [[লীলা চিতনিছ]] # [[লেছাৰ চুণ্ডা দ্বীপপুঞ্জ]] [[শ্ৰেণী:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫]] huephytkv3usndc1qjjzaj2472t69se 603013 603012 2026-04-26T15:37:49Z Kandarpajit Kallol 6257 603013 wikitext text/x-wiki ====[[সদস্য:Duhita Ragini Kalita|দুহিতা ৰাগিনী কলিতা]]==== # [[অজিত কুমাৰ বেনাৰ্জী]] {{accepted}} # [[কিম জি-ৱন]] {{accepted}} # [[ছং কাং]] {{accepted}} # [[চেন ঝেয়ুয়ান]] {{accepted}} # [[অক্ষয় খান্না]] {{accepted}} # [[চি কে জানু]] {{accepted}} # [[কুম্বৰজুৱা]] {{accepted}} # [[সীতা আম্মান মন্দিৰ]] {{accepted}} # [[সুবৰ্ণৰেখা নদী]] {{accepted}} # [[জল মহল]] # [[ৰণবীৰ শ্ব’ৰে]] {{accepted}} # [[নাং মাই]] {{accepted}} # [[ৰাজাৰাণী মন্দিৰ]] {{accepted}} # [[গংগাৰ অৱতৰণ]] # [[মেগান ইয়ং]] {{accepted}} # [[বিজয় বাৰ্মা]] {{accepted}} # [[ৰোহন পেথিয়াগোডা]] # [[শ্বীবা চাদ্ধা]] {{accepted}} # [[শ্বৰীব হাছমী]] {{accepted}} # [[ৰাজপাল সিং যাদৱ]] {{accepted}} # [[সুৰু উপত্যকা]] {{accepted}} # [[ছিৰিন্ধহৰ্ণ]] {{accepted}} ====[[সদস্য:নৰুনা বৰুৱা|নৰুনা বৰুৱা]]==== #[[ইৰানৰ ক্ৰীড়া]] {{accepted}} #[[আদিত্য তিৱাৰী]] {{accepted}} #[[তিৰুমালা]] #[[ক’লা নহৰু]] {{accepted}} #[[পাঞ্চাল]] {{accepted}} #[[অটল সেতু]] {{accepted}} #[[হেমেন্দ্ৰ সিং পানৱাৰ]] {{accepted}} #[[প্ৰিয়া ডেভিদৰ]] {{accepted}} #[[ওম প্ৰকাশ আগৰৱাল]] {{accepted}} #[[যমুনা শৰণ সিং]] {{accepted}} #[[আলাউদ্দিন আল আজাদ]] {{accepted}} #[[নিতিন নবীন]] {{accepted}} #[[একলব্য শৰ্মা]] {{accepted}} #[[ৰাজা ৰাজেশ্বৰী ছেঠা ৰমন]] {{accepted}} ====[[সদস্য:Kandarpajit Kallol|কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল]]==== # [[আশা ভাট]] # [[ৰেৱতী (চুটিগল্প)]] # [[অনন্তনাৰায়ণন ৰমন]] # [[শ্ৰীনিধি শেট্টী]] # [[স্নেহা উল্লাল]] # [[শ্ৰেয়া ধনন্তৰি]] # [[সাক্ষী আগৰৱাল]] # [[যোগিতা বিহানী]] # [[এণ্ড্ৰু কিশোৰ]] # [[উণ্ডৱল্লী গুহা]] # [[এহতেশাম]] # [[কালি নদী]] # [[চৈয়দা ৰিজৱানা হাছান]] # [[মাধৱ চন্দ্ৰ দাশ]] # [[নাককাটি পাহাৰ]] # [[সুভাষ দত্ত]] # [[ছাবিনা ইয়াছমিন]] # [[জহিৰ ৰায়হান]] ====[[সদস্য:Jmgogoi99|যদুমণি গগৈ]]==== # [[অমৰাৱতী, অন্ধ্ৰপ্ৰদেশ]] {{accepted}} # [[আকাশবাণী ডিব্ৰুগড়]] {{accepted}} # [[অহিংসাৰ মূৰ্তি]] {{accepted}} # [[কলিংগ (অঞ্চল)]] {{accepted}} ====[[সদস্য:JAKHINI|JAKHINI]]==== # [[ছিগিৰিয়া]] {{accepted}} # [[দক্ষিণ এছিয়া]] ====[[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]]==== # [[ললিতগিৰি]] {{accepted}} # [[চম্বল নদী]] {{accepted}} # [[বিভৱ কুমাৰ তালুকদাৰ]] {{accepted}} # [[হৰিণী নাগ্ৰেণ্ডা]] {{accepted}} # [[আদিত্য নাৰায়ণ পুৰোহিত]] {{accepted}} # [[বিনয় পাঠক]] {{accepted}} # [[বিশাল জেঠৱা]] {{accepted}} ====[[সদস্য:Jyoti Chiring|Jyoti Chiring]]==== # [[টান্দুৰ নান]] {{accepted}} # [[বিধু বিনোদ চোপ্ৰা]] {{accepted}} # [[ফতেহ সিং ৰাথোৰ]] {{accepted}} # [[চীনা নুডলছ]] {{accepted}} # [[বাল্মিক থাপাৰ]] # [[হৰিণী অমৰাছুৰীয়া]] {{accepted}} ====[[সদস্য:ৰুণুমী বৰ্মন কলিতা|ৰুণুমী বৰ্মন কলিতা]]==== # [[ঐতিহাসিক চহৰ আহমদাবাদ]] # [[চণ্ডীগড় কেপিটেল কমপ্লেক্স]] # [[দীঘা–সোণপুৰ দলং]] {{accepted}} # [[দ্ৰাস]] # [[নীতা লুল্লা]] {{accepted}} # [[নেচনেল মিউজিয়াম অৱ নেচাৰেল হিষ্ট্ৰী]] {{accepted}} # [[পঞ্চৰথ]] {{accepted}} # [[পৰশুৰামেশ্বৰ মন্দিৰ]] {{accepted}} # [[বক্সা দুৰ্গ]] {{accepted}} # [[বুৰ্জাহোম প্ৰত্নতাত্ত্বিক স্থান]] # [[মনসামঙ্গল কাব্য]] {{accepted}} # [[মুক্তেশ্বৰ মন্দিৰ]] {{accepted}} # [[যাজ্ঞবল্ক্য আশ্ৰম]] {{accepted}} # [[লীলা চিতনিছ]] {{accepted}} # [[লেছাৰ চুণ্ডা দ্বীপপুঞ্জ]] [[শ্ৰেণী:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫]] 221lbvc2bhfw4g3037d1ug6fthr1ycs 603015 603013 2026-04-26T15:42:24Z Kandarpajit Kallol 6257 603015 wikitext text/x-wiki ====[[সদস্য:Duhita Ragini Kalita|দুহিতা ৰাগিনী কলিতা]]==== # [[অজিত কুমাৰ বেনাৰ্জী]] {{accepted}} # [[কিম জি-ৱন]] {{accepted}} # [[ছং কাং]] {{accepted}} # [[চেন ঝেয়ুয়ান]] {{accepted}} # [[অক্ষয় খান্না]] {{accepted}} # [[চি কে জানু]] {{accepted}} # [[কুম্বৰজুৱা]] {{accepted}} # [[সীতা আম্মান মন্দিৰ]] {{accepted}} # [[সুবৰ্ণৰেখা নদী]] {{accepted}} # [[জল মহল]] # [[ৰণবীৰ শ্ব’ৰে]] {{accepted}} # [[নাং মাই]] {{accepted}} # [[ৰাজাৰাণী মন্দিৰ]] {{accepted}} # [[গংগাৰ অৱতৰণ]] # [[মেগান ইয়ং]] {{accepted}} # [[বিজয় বাৰ্মা]] {{accepted}} # [[ৰোহন পেথিয়াগোডা]] # [[শ্বীবা চাদ্ধা]] {{accepted}} # [[শ্বৰীব হাছমী]] {{accepted}} # [[ৰাজপাল সিং যাদৱ]] {{accepted}} # [[সুৰু উপত্যকা]] {{accepted}} # [[ছিৰিন্ধহৰ্ণ]] {{accepted}} ====[[সদস্য:নৰুনা বৰুৱা|নৰুনা বৰুৱা]]==== #[[ইৰানৰ ক্ৰীড়া]] {{accepted}} #[[আদিত্য তিৱাৰী]] {{accepted}} #[[তিৰুমালা]] #[[ক’লা নহৰু]] {{accepted}} #[[পাঞ্চাল]] {{accepted}} #[[অটল সেতু]] {{accepted}} #[[হেমেন্দ্ৰ সিং পানৱাৰ]] {{accepted}} #[[প্ৰিয়া ডেভিদৰ]] {{accepted}} #[[ওম প্ৰকাশ আগৰৱাল]] {{accepted}} #[[যমুনা শৰণ সিং]] {{accepted}} #[[আলাউদ্দিন আল আজাদ]] {{accepted}} #[[নিতিন নবীন]] {{accepted}} #[[একলব্য শৰ্মা]] {{accepted}} #[[ৰাজা ৰাজেশ্বৰী ছেঠা ৰমন]] {{accepted}} ====[[সদস্য:Kandarpajit Kallol|কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল]]==== # [[আশা ভাট]] # [[ৰেৱতী (চুটিগল্প)]] # [[অনন্তনাৰায়ণন ৰমন]] # [[শ্ৰীনিধি শেট্টী]] # [[স্নেহা উল্লাল]] # [[শ্ৰেয়া ধনন্তৰি]] # [[সাক্ষী আগৰৱাল]] # [[যোগিতা বিহানী]] # [[এণ্ড্ৰু কিশোৰ]] # [[উণ্ডৱল্লী গুহা]] # [[এহতেশাম]] # [[কালি নদী]] # [[চৈয়দা ৰিজৱানা হাছান]] # [[মাধৱ চন্দ্ৰ দাশ]] # [[নাককাটি পাহাৰ]] # [[সুভাষ দত্ত]] # [[ছাবিনা ইয়াছমিন]] # [[জহিৰ ৰায়হান]] ====[[সদস্য:Jmgogoi99|যদুমণি গগৈ]]==== # [[অমৰাৱতী, অন্ধ্ৰপ্ৰদেশ]] {{accepted}} # [[আকাশবাণী ডিব্ৰুগড়]] {{accepted}} # [[অহিংসাৰ মূৰ্তি]] {{accepted}} # [[কলিংগ (অঞ্চল)]] {{accepted}} ====[[সদস্য:JAKHINI|JAKHINI]]==== # [[ছিগিৰিয়া]] {{accepted}} # [[দক্ষিণ এছিয়া]] ====[[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]]==== # [[ললিতগিৰি]] {{accepted}} # [[চম্বল নদী]] {{accepted}} # [[বিভৱ কুমাৰ তালুকদাৰ]] {{accepted}} # [[হৰিণী নাগ্ৰেণ্ডা]] {{accepted}} # [[আদিত্য নাৰায়ণ পুৰোহিত]] {{accepted}} # [[বিনয় পাঠক]] {{accepted}} # [[বিশাল জেঠৱা]] {{accepted}} ====[[সদস্য:Jyoti Chiring|Jyoti Chiring]]==== # [[টান্দুৰ নান]] {{accepted}} # [[বিধু বিনোদ চোপ্ৰা]] {{accepted}} # [[ফতেহ সিং ৰাথোৰ]] {{accepted}} # [[চীনা নুডলছ]] {{accepted}} # [[বাল্মিক থাপাৰ]] # [[হৰিণী অমৰাছুৰীয়া]] {{accepted}} ====[[সদস্য:ৰুণুমী বৰ্মন কলিতা|ৰুণুমী বৰ্মন কলিতা]]==== # [[ঐতিহাসিক চহৰ আহমদাবাদ]] {{accepted}} # [[চণ্ডীগড় কেপিটেল কমপ্লেক্স]] # [[দীঘা–সোণপুৰ দলং]] {{accepted}} # [[দ্ৰাস]] # [[নীতা লুল্লা]] {{accepted}} # [[নেচনেল মিউজিয়াম অৱ নেচাৰেল হিষ্ট্ৰী]] {{accepted}} # [[পঞ্চৰথ]] {{accepted}} # [[পৰশুৰামেশ্বৰ মন্দিৰ]] {{accepted}} # [[বক্সা দুৰ্গ]] {{accepted}} # [[বুৰ্জাহোম প্ৰত্নতাত্ত্বিক স্থান]] # [[মনসামঙ্গল কাব্য]] {{accepted}} # [[মুক্তেশ্বৰ মন্দিৰ]] {{accepted}} # [[যাজ্ঞবল্ক্য আশ্ৰম]] {{accepted}} # [[লীলা চিতনিছ]] {{accepted}} # [[লেছাৰ চুণ্ডা দ্বীপপুঞ্জ]] [[শ্ৰেণী:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫]] 7v226s8axep3pa60e3l5hc5l62hvuq6 603017 603015 2026-04-26T15:45:32Z Kandarpajit Kallol 6257 603017 wikitext text/x-wiki ====[[সদস্য:Duhita Ragini Kalita|দুহিতা ৰাগিনী কলিতা]]==== # [[অজিত কুমাৰ বেনাৰ্জী]] {{accepted}} # [[কিম জি-ৱন]] {{accepted}} # [[ছং কাং]] {{accepted}} # [[চেন ঝেয়ুয়ান]] {{accepted}} # [[অক্ষয় খান্না]] {{accepted}} # [[চি কে জানু]] {{accepted}} # [[কুম্বৰজুৱা]] {{accepted}} # [[সীতা আম্মান মন্দিৰ]] {{accepted}} # [[সুবৰ্ণৰেখা নদী]] {{accepted}} # [[জল মহল]] # [[ৰণবীৰ শ্ব’ৰে]] {{accepted}} # [[নাং মাই]] {{accepted}} # [[ৰাজাৰাণী মন্দিৰ]] {{accepted}} # [[গংগাৰ অৱতৰণ]] # [[মেগান ইয়ং]] {{accepted}} # [[বিজয় বাৰ্মা]] {{accepted}} # [[ৰোহন পেথিয়াগোডা]] # [[শ্বীবা চাদ্ধা]] {{accepted}} # [[শ্বৰীব হাছমী]] {{accepted}} # [[ৰাজপাল সিং যাদৱ]] {{accepted}} # [[সুৰু উপত্যকা]] {{accepted}} # [[ছিৰিন্ধহৰ্ণ]] {{accepted}} ====[[সদস্য:নৰুনা বৰুৱা|নৰুনা বৰুৱা]]==== #[[ইৰানৰ ক্ৰীড়া]] {{accepted}} #[[আদিত্য তিৱাৰী]] {{accepted}} #[[তিৰুমালা]] {{accepted}} #[[ক’লা নহৰু]] {{accepted}} #[[পাঞ্চাল]] {{accepted}} #[[অটল সেতু]] {{accepted}} #[[হেমেন্দ্ৰ সিং পানৱাৰ]] {{accepted}} #[[প্ৰিয়া ডেভিদৰ]] {{accepted}} #[[ওম প্ৰকাশ আগৰৱাল]] {{accepted}} #[[যমুনা শৰণ সিং]] {{accepted}} #[[আলাউদ্দিন আল আজাদ]] {{accepted}} #[[নিতিন নবীন]] {{accepted}} #[[একলব্য শৰ্মা]] {{accepted}} #[[ৰাজা ৰাজেশ্বৰী ছেঠা ৰমন]] {{accepted}} ====[[সদস্য:Kandarpajit Kallol|কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল]]==== # [[আশা ভাট]] # [[ৰেৱতী (চুটিগল্প)]] # [[অনন্তনাৰায়ণন ৰমন]] # [[শ্ৰীনিধি শেট্টী]] # [[স্নেহা উল্লাল]] # [[শ্ৰেয়া ধনন্তৰি]] # [[সাক্ষী আগৰৱাল]] # [[যোগিতা বিহানী]] # [[এণ্ড্ৰু কিশোৰ]] # [[উণ্ডৱল্লী গুহা]] # [[এহতেশাম]] # [[কালি নদী]] # [[চৈয়দা ৰিজৱানা হাছান]] # [[মাধৱ চন্দ্ৰ দাশ]] # [[নাককাটি পাহাৰ]] # [[সুভাষ দত্ত]] # [[ছাবিনা ইয়াছমিন]] # [[জহিৰ ৰায়হান]] ====[[সদস্য:Jmgogoi99|যদুমণি গগৈ]]==== # [[অমৰাৱতী, অন্ধ্ৰপ্ৰদেশ]] {{accepted}} # [[আকাশবাণী ডিব্ৰুগড়]] {{accepted}} # [[অহিংসাৰ মূৰ্তি]] {{accepted}} # [[কলিংগ (অঞ্চল)]] {{accepted}} ====[[সদস্য:JAKHINI|JAKHINI]]==== # [[ছিগিৰিয়া]] {{accepted}} # [[দক্ষিণ এছিয়া]] ====[[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]]==== # [[ললিতগিৰি]] {{accepted}} # [[চম্বল নদী]] {{accepted}} # [[বিভৱ কুমাৰ তালুকদাৰ]] {{accepted}} # [[হৰিণী নাগ্ৰেণ্ডা]] {{accepted}} # [[আদিত্য নাৰায়ণ পুৰোহিত]] {{accepted}} # [[বিনয় পাঠক]] {{accepted}} # [[বিশাল জেঠৱা]] {{accepted}} ====[[সদস্য:Jyoti Chiring|Jyoti Chiring]]==== # [[টান্দুৰ নান]] {{accepted}} # [[বিধু বিনোদ চোপ্ৰা]] {{accepted}} # [[ফতেহ সিং ৰাথোৰ]] {{accepted}} # [[চীনা নুডলছ]] {{accepted}} # [[বাল্মিক থাপাৰ]] # [[হৰিণী অমৰাছুৰীয়া]] {{accepted}} ====[[সদস্য:ৰুণুমী বৰ্মন কলিতা|ৰুণুমী বৰ্মন কলিতা]]==== # [[ঐতিহাসিক চহৰ আহমদাবাদ]] {{accepted}} # [[চণ্ডীগড় কেপিটেল কমপ্লেক্স]] # [[দীঘা–সোণপুৰ দলং]] {{accepted}} # [[দ্ৰাস]] # [[নীতা লুল্লা]] {{accepted}} # [[নেচনেল মিউজিয়াম অৱ নেচাৰেল হিষ্ট্ৰী]] {{accepted}} # [[পঞ্চৰথ]] {{accepted}} # [[পৰশুৰামেশ্বৰ মন্দিৰ]] {{accepted}} # [[বক্সা দুৰ্গ]] {{accepted}} # [[বুৰ্জাহোম প্ৰত্নতাত্ত্বিক স্থান]] # [[মনসামঙ্গল কাব্য]] {{accepted}} # [[মুক্তেশ্বৰ মন্দিৰ]] {{accepted}} # [[যাজ্ঞবল্ক্য আশ্ৰম]] {{accepted}} # [[লীলা চিতনিছ]] {{accepted}} # [[লেছাৰ চুণ্ডা দ্বীপপুঞ্জ]] [[শ্ৰেণী:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫]] jsdj0wxgigco7qrjodym5117a68atvy 603019 603017 2026-04-26T15:47:13Z Kandarpajit Kallol 6257 603019 wikitext text/x-wiki ====[[সদস্য:Duhita Ragini Kalita|দুহিতা ৰাগিনী কলিতা]]==== # [[অজিত কুমাৰ বেনাৰ্জী]] {{accepted}} # [[কিম জি-ৱন]] {{accepted}} # [[ছং কাং]] {{accepted}} # [[চেন ঝেয়ুয়ান]] {{accepted}} # [[অক্ষয় খান্না]] {{accepted}} # [[চি কে জানু]] {{accepted}} # [[কুম্বৰজুৱা]] {{accepted}} # [[সীতা আম্মান মন্দিৰ]] {{accepted}} # [[সুবৰ্ণৰেখা নদী]] {{accepted}} # [[জল মহল]] # [[ৰণবীৰ শ্ব’ৰে]] {{accepted}} # [[নাং মাই]] {{accepted}} # [[ৰাজাৰাণী মন্দিৰ]] {{accepted}} # [[গংগাৰ অৱতৰণ]] {{accepted}} # [[মেগান ইয়ং]] {{accepted}} # [[বিজয় বাৰ্মা]] {{accepted}} # [[ৰোহন পেথিয়াগোডা]] {{accepted}} # [[শ্বীবা চাদ্ধা]] {{accepted}} # [[শ্বৰীব হাছমী]] {{accepted}} # [[ৰাজপাল সিং যাদৱ]] {{accepted}} # [[সুৰু উপত্যকা]] {{accepted}} # [[ছিৰিন্ধহৰ্ণ]] {{accepted}} ====[[সদস্য:নৰুনা বৰুৱা|নৰুনা বৰুৱা]]==== #[[ইৰানৰ ক্ৰীড়া]] {{accepted}} #[[আদিত্য তিৱাৰী]] {{accepted}} #[[তিৰুমালা]] {{accepted}} #[[ক’লা নহৰু]] {{accepted}} #[[পাঞ্চাল]] {{accepted}} #[[অটল সেতু]] {{accepted}} #[[হেমেন্দ্ৰ সিং পানৱাৰ]] {{accepted}} #[[প্ৰিয়া ডেভিদৰ]] {{accepted}} #[[ওম প্ৰকাশ আগৰৱাল]] {{accepted}} #[[যমুনা শৰণ সিং]] {{accepted}} #[[আলাউদ্দিন আল আজাদ]] {{accepted}} #[[নিতিন নবীন]] {{accepted}} #[[একলব্য শৰ্মা]] {{accepted}} #[[ৰাজা ৰাজেশ্বৰী ছেঠা ৰমন]] {{accepted}} ====[[সদস্য:Kandarpajit Kallol|কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল]]==== # [[আশা ভাট]] # [[ৰেৱতী (চুটিগল্প)]] # [[অনন্তনাৰায়ণন ৰমন]] # [[শ্ৰীনিধি শেট্টী]] # [[স্নেহা উল্লাল]] # [[শ্ৰেয়া ধনন্তৰি]] # [[সাক্ষী আগৰৱাল]] # [[যোগিতা বিহানী]] # [[এণ্ড্ৰু কিশোৰ]] # [[উণ্ডৱল্লী গুহা]] # [[এহতেশাম]] # [[কালি নদী]] # [[চৈয়দা ৰিজৱানা হাছান]] # [[মাধৱ চন্দ্ৰ দাশ]] # [[নাককাটি পাহাৰ]] # [[সুভাষ দত্ত]] # [[ছাবিনা ইয়াছমিন]] # [[জহিৰ ৰায়হান]] ====[[সদস্য:Jmgogoi99|যদুমণি গগৈ]]==== # [[অমৰাৱতী, অন্ধ্ৰপ্ৰদেশ]] {{accepted}} # [[আকাশবাণী ডিব্ৰুগড়]] {{accepted}} # [[অহিংসাৰ মূৰ্তি]] {{accepted}} # [[কলিংগ (অঞ্চল)]] {{accepted}} ====[[সদস্য:JAKHINI|JAKHINI]]==== # [[ছিগিৰিয়া]] {{accepted}} # [[দক্ষিণ এছিয়া]] ====[[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]]==== # [[ললিতগিৰি]] {{accepted}} # [[চম্বল নদী]] {{accepted}} # [[বিভৱ কুমাৰ তালুকদাৰ]] {{accepted}} # [[হৰিণী নাগ্ৰেণ্ডা]] {{accepted}} # [[আদিত্য নাৰায়ণ পুৰোহিত]] {{accepted}} # [[বিনয় পাঠক]] {{accepted}} # [[বিশাল জেঠৱা]] {{accepted}} ====[[সদস্য:Jyoti Chiring|Jyoti Chiring]]==== # [[টান্দুৰ নান]] {{accepted}} # [[বিধু বিনোদ চোপ্ৰা]] {{accepted}} # [[ফতেহ সিং ৰাথোৰ]] {{accepted}} # [[চীনা নুডলছ]] {{accepted}} # [[বাল্মিক থাপাৰ]] # [[হৰিণী অমৰাছুৰীয়া]] {{accepted}} ====[[সদস্য:ৰুণুমী বৰ্মন কলিতা|ৰুণুমী বৰ্মন কলিতা]]==== # [[ঐতিহাসিক চহৰ আহমদাবাদ]] {{accepted}} # [[চণ্ডীগড় কেপিটেল কমপ্লেক্স]] # [[দীঘা–সোণপুৰ দলং]] {{accepted}} # [[দ্ৰাস]] # [[নীতা লুল্লা]] {{accepted}} # [[নেচনেল মিউজিয়াম অৱ নেচাৰেল হিষ্ট্ৰী]] {{accepted}} # [[পঞ্চৰথ]] {{accepted}} # [[পৰশুৰামেশ্বৰ মন্দিৰ]] {{accepted}} # [[বক্সা দুৰ্গ]] {{accepted}} # [[বুৰ্জাহোম প্ৰত্নতাত্ত্বিক স্থান]] # [[মনসামঙ্গল কাব্য]] {{accepted}} # [[মুক্তেশ্বৰ মন্দিৰ]] {{accepted}} # [[যাজ্ঞবল্ক্য আশ্ৰম]] {{accepted}} # [[লীলা চিতনিছ]] {{accepted}} # [[লেছাৰ চুণ্ডা দ্বীপপুঞ্জ]] [[শ্ৰেণী:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫]] pbavaw2q0pxhysltk200yywdip8yh3i 603023 603019 2026-04-26T15:50:26Z Kandarpajit Kallol 6257 603023 wikitext text/x-wiki ====[[সদস্য:Duhita Ragini Kalita|দুহিতা ৰাগিনী কলিতা]]==== # [[অজিত কুমাৰ বেনাৰ্জী]] {{accepted}} # [[কিম জি-ৱন]] {{accepted}} # [[ছং কাং]] {{accepted}} # [[চেন ঝেয়ুয়ান]] {{accepted}} # [[অক্ষয় খান্না]] {{accepted}} # [[চি কে জানু]] {{accepted}} # [[কুম্বৰজুৱা]] {{accepted}} # [[সীতা আম্মান মন্দিৰ]] {{accepted}} # [[সুবৰ্ণৰেখা নদী]] {{accepted}} # [[জল মহল]] # [[ৰণবীৰ শ্ব’ৰে]] {{accepted}} # [[নাং মাই]] {{accepted}} # [[ৰাজাৰাণী মন্দিৰ]] {{accepted}} # [[গংগাৰ অৱতৰণ]] {{accepted}} # [[মেগান ইয়ং]] {{accepted}} # [[বিজয় বাৰ্মা]] {{accepted}} # [[ৰোহন পেথিয়াগোডা]] {{accepted}} # [[শ্বীবা চাদ্ধা]] {{accepted}} # [[শ্বৰীব হাছমী]] {{accepted}} # [[ৰাজপাল সিং যাদৱ]] {{accepted}} # [[সুৰু উপত্যকা]] {{accepted}} # [[ছিৰিন্ধহৰ্ণ]] {{accepted}} ====[[সদস্য:নৰুনা বৰুৱা|নৰুনা বৰুৱা]]==== #[[ইৰানৰ ক্ৰীড়া]] {{accepted}} #[[আদিত্য তিৱাৰী]] {{accepted}} #[[তিৰুমালা]] {{accepted}} #[[ক’লা নহৰু]] {{accepted}} #[[পাঞ্চাল]] {{accepted}} #[[অটল সেতু]] {{accepted}} #[[হেমেন্দ্ৰ সিং পানৱাৰ]] {{accepted}} #[[প্ৰিয়া ডেভিদৰ]] {{accepted}} #[[ওম প্ৰকাশ আগৰৱাল]] {{accepted}} #[[যমুনা শৰণ সিং]] {{accepted}} #[[আলাউদ্দিন আল আজাদ]] {{accepted}} #[[নিতিন নবীন]] {{accepted}} #[[একলব্য শৰ্মা]] {{accepted}} #[[ৰাজা ৰাজেশ্বৰী ছেঠা ৰমন]] {{accepted}} ====[[সদস্য:Kandarpajit Kallol|কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল]]==== # [[আশা ভাট]] # [[ৰেৱতী (চুটিগল্প)]] # [[অনন্তনাৰায়ণন ৰমন]] # [[শ্ৰীনিধি শেট্টী]] # [[স্নেহা উল্লাল]] # [[শ্ৰেয়া ধনন্তৰি]] # [[সাক্ষী আগৰৱাল]] # [[যোগিতা বিহানী]] # [[এণ্ড্ৰু কিশোৰ]] # [[উণ্ডৱল্লী গুহা]] # [[এহতেশাম]] # [[কালি নদী]] # [[চৈয়দা ৰিজৱানা হাছান]] # [[মাধৱ চন্দ্ৰ দাশ]] # [[নাককাটি পাহাৰ]] # [[সুভাষ দত্ত]] # [[ছাবিনা ইয়াছমিন]] # [[জহিৰ ৰায়হান]] ====[[সদস্য:Jmgogoi99|যদুমণি গগৈ]]==== # [[অমৰাৱতী, অন্ধ্ৰপ্ৰদেশ]] {{accepted}} # [[আকাশবাণী ডিব্ৰুগড়]] {{accepted}} # [[অহিংসাৰ মূৰ্তি]] {{accepted}} # [[কলিংগ (অঞ্চল)]] {{accepted}} ====[[সদস্য:JAKHINI|JAKHINI]]==== # [[ছিগিৰিয়া]] {{accepted}} # [[দক্ষিণ এছিয়া]] ====[[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]]==== # [[ললিতগিৰি]] {{accepted}} # [[চম্বল নদী]] {{accepted}} # [[বিভৱ কুমাৰ তালুকদাৰ]] {{accepted}} # [[হৰিণী নাগ্ৰেণ্ডা]] {{accepted}} # [[আদিত্য নাৰায়ণ পুৰোহিত]] {{accepted}} # [[বিনয় পাঠক]] {{accepted}} # [[বিশাল জেঠৱা]] {{accepted}} ====[[সদস্য:Jyoti Chiring|Jyoti Chiring]]==== # [[টান্দুৰ নান]] {{accepted}} # [[বিধু বিনোদ চোপ্ৰা]] {{accepted}} # [[ফতেহ সিং ৰাথোৰ]] {{accepted}} # [[চীনা নুডলছ]] {{accepted}} # [[বাল্মিক থাপাৰ]] {{accepted}} # [[হৰিণী অমৰাছুৰীয়া]] {{accepted}} ====[[সদস্য:ৰুণুমী বৰ্মন কলিতা|ৰুণুমী বৰ্মন কলিতা]]==== # [[ঐতিহাসিক চহৰ আহমদাবাদ]] {{accepted}} # [[চণ্ডীগড় কেপিটেল কমপ্লেক্স]] # [[দীঘা–সোণপুৰ দলং]] {{accepted}} # [[দ্ৰাস]] # [[নীতা লুল্লা]] {{accepted}} # [[নেচনেল মিউজিয়াম অৱ নেচাৰেল হিষ্ট্ৰী]] {{accepted}} # [[পঞ্চৰথ]] {{accepted}} # [[পৰশুৰামেশ্বৰ মন্দিৰ]] {{accepted}} # [[বক্সা দুৰ্গ]] {{accepted}} # [[বুৰ্জাহোম প্ৰত্নতাত্ত্বিক স্থান]] # [[মনসামঙ্গল কাব্য]] {{accepted}} # [[মুক্তেশ্বৰ মন্দিৰ]] {{accepted}} # [[যাজ্ঞবল্ক্য আশ্ৰম]] {{accepted}} # [[লীলা চিতনিছ]] {{accepted}} # [[লেছাৰ চুণ্ডা দ্বীপপুঞ্জ]] [[শ্ৰেণী:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫]] ectlex9ixrwyi041uv8enllvjv9mvgj 603050 603023 2026-04-26T18:32:11Z Kandarpajit Kallol 6257 /* JAKHINI */ 603050 wikitext text/x-wiki ====[[সদস্য:Duhita Ragini Kalita|দুহিতা ৰাগিনী কলিতা]]==== # [[অজিত কুমাৰ বেনাৰ্জী]] {{accepted}} # [[কিম জি-ৱন]] {{accepted}} # [[ছং কাং]] {{accepted}} # [[চেন ঝেয়ুয়ান]] {{accepted}} # [[অক্ষয় খান্না]] {{accepted}} # [[চি কে জানু]] {{accepted}} # [[কুম্বৰজুৱা]] {{accepted}} # [[সীতা আম্মান মন্দিৰ]] {{accepted}} # [[সুবৰ্ণৰেখা নদী]] {{accepted}} # [[জল মহল]] # [[ৰণবীৰ শ্ব’ৰে]] {{accepted}} # [[নাং মাই]] {{accepted}} # [[ৰাজাৰাণী মন্দিৰ]] {{accepted}} # [[গংগাৰ অৱতৰণ]] {{accepted}} # [[মেগান ইয়ং]] {{accepted}} # [[বিজয় বাৰ্মা]] {{accepted}} # [[ৰোহন পেথিয়াগোডা]] {{accepted}} # [[শ্বীবা চাদ্ধা]] {{accepted}} # [[শ্বৰীব হাছমী]] {{accepted}} # [[ৰাজপাল সিং যাদৱ]] {{accepted}} # [[সুৰু উপত্যকা]] {{accepted}} # [[ছিৰিন্ধহৰ্ণ]] {{accepted}} ====[[সদস্য:নৰুনা বৰুৱা|নৰুনা বৰুৱা]]==== #[[ইৰানৰ ক্ৰীড়া]] {{accepted}} #[[আদিত্য তিৱাৰী]] {{accepted}} #[[তিৰুমালা]] {{accepted}} #[[ক’লা নহৰু]] {{accepted}} #[[পাঞ্চাল]] {{accepted}} #[[অটল সেতু]] {{accepted}} #[[হেমেন্দ্ৰ সিং পানৱাৰ]] {{accepted}} #[[প্ৰিয়া ডেভিদৰ]] {{accepted}} #[[ওম প্ৰকাশ আগৰৱাল]] {{accepted}} #[[যমুনা শৰণ সিং]] {{accepted}} #[[আলাউদ্দিন আল আজাদ]] {{accepted}} #[[নিতিন নবীন]] {{accepted}} #[[একলব্য শৰ্মা]] {{accepted}} #[[ৰাজা ৰাজেশ্বৰী ছেঠা ৰমন]] {{accepted}} ====[[সদস্য:Kandarpajit Kallol|কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল]]==== # [[আশা ভাট]] # [[ৰেৱতী (চুটিগল্প)]] # [[অনন্তনাৰায়ণন ৰমন]] # [[শ্ৰীনিধি শেট্টী]] # [[স্নেহা উল্লাল]] # [[শ্ৰেয়া ধনন্তৰি]] # [[সাক্ষী আগৰৱাল]] # [[যোগিতা বিহানী]] # [[এণ্ড্ৰু কিশোৰ]] # [[উণ্ডৱল্লী গুহা]] # [[এহতেশাম]] # [[কালি নদী]] # [[চৈয়দা ৰিজৱানা হাছান]] # [[মাধৱ চন্দ্ৰ দাশ]] # [[নাককাটি পাহাৰ]] # [[সুভাষ দত্ত]] # [[ছাবিনা ইয়াছমিন]] # [[জহিৰ ৰায়হান]] ====[[সদস্য:Jmgogoi99|যদুমণি গগৈ]]==== # [[অমৰাৱতী, অন্ধ্ৰপ্ৰদেশ]] {{accepted}} # [[আকাশবাণী ডিব্ৰুগড়]] {{accepted}} # [[অহিংসাৰ মূৰ্তি]] {{accepted}} # [[কলিংগ (অঞ্চল)]] {{accepted}} ====[[সদস্য:JAKHINI|JAKHINI]]==== # [[ছিগিৰিয়া]] {{accepted}} # [[দক্ষিণ এছিয়া]] {{not accepted|''প্ৰবন্ধটো পোখালি ৰূপত আছে। সেয়ে কমেও এটা নতুন অনুচ্ছেদ যোগ কৰিব। নতুন অনুচ্ছেদ যোগ কৰাৰ পিছত গ্ৰহণ কৰা হ'ব।''}} ====[[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]]==== # [[ললিতগিৰি]] {{accepted}} # [[চম্বল নদী]] {{accepted}} # [[বিভৱ কুমাৰ তালুকদাৰ]] {{accepted}} # [[হৰিণী নাগ্ৰেণ্ডা]] {{accepted}} # [[আদিত্য নাৰায়ণ পুৰোহিত]] {{accepted}} # [[বিনয় পাঠক]] {{accepted}} # [[বিশাল জেঠৱা]] {{accepted}} ====[[সদস্য:Jyoti Chiring|Jyoti Chiring]]==== # [[টান্দুৰ নান]] {{accepted}} # [[বিধু বিনোদ চোপ্ৰা]] {{accepted}} # [[ফতেহ সিং ৰাথোৰ]] {{accepted}} # [[চীনা নুডলছ]] {{accepted}} # [[বাল্মিক থাপাৰ]] {{accepted}} # [[হৰিণী অমৰাছুৰীয়া]] {{accepted}} ====[[সদস্য:ৰুণুমী বৰ্মন কলিতা|ৰুণুমী বৰ্মন কলিতা]]==== # [[ঐতিহাসিক চহৰ আহমদাবাদ]] {{accepted}} # [[চণ্ডীগড় কেপিটেল কমপ্লেক্স]] # [[দীঘা–সোণপুৰ দলং]] {{accepted}} # [[দ্ৰাস]] # [[নীতা লুল্লা]] {{accepted}} # [[নেচনেল মিউজিয়াম অৱ নেচাৰেল হিষ্ট্ৰী]] {{accepted}} # [[পঞ্চৰথ]] {{accepted}} # [[পৰশুৰামেশ্বৰ মন্দিৰ]] {{accepted}} # [[বক্সা দুৰ্গ]] {{accepted}} # [[বুৰ্জাহোম প্ৰত্নতাত্ত্বিক স্থান]] # [[মনসামঙ্গল কাব্য]] {{accepted}} # [[মুক্তেশ্বৰ মন্দিৰ]] {{accepted}} # [[যাজ্ঞবল্ক্য আশ্ৰম]] {{accepted}} # [[লীলা চিতনিছ]] {{accepted}} # [[লেছাৰ চুণ্ডা দ্বীপপুঞ্জ]] [[শ্ৰেণী:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫]] 0icvt6t8swur7fz6zvot677oddlrkp6 603052 603050 2026-04-26T18:36:40Z Kandarpajit Kallol 6257 /* দুহিতা ৰাগিনী কলিতা */ 603052 wikitext text/x-wiki ====[[সদস্য:Duhita Ragini Kalita|দুহিতা ৰাগিনী কলিতা]]==== # [[অজিত কুমাৰ বেনাৰ্জী]] {{accepted}} # [[কিম জি-ৱন]] {{accepted}} # [[ছং কাং]] {{accepted}} # [[চেন ঝেয়ুয়ান]] {{accepted}} # [[অক্ষয় খান্না]] {{accepted}} # [[চি কে জানু]] {{accepted}} # [[কুম্বৰজুৱা]] {{accepted}} # [[সীতা আম্মান মন্দিৰ]] {{accepted}} # [[সুবৰ্ণৰেখা নদী]] {{accepted}} # [[জল মহল]] {{accepted}} # [[ৰণবীৰ শ্ব’ৰে]] {{accepted}} # [[নাং মাই]] {{accepted}} # [[ৰাজাৰাণী মন্দিৰ]] {{accepted}} # [[গংগাৰ অৱতৰণ]] {{accepted}} # [[মেগান ইয়ং]] {{accepted}} # [[বিজয় বাৰ্মা]] {{accepted}} # [[ৰোহন পেথিয়াগোডা]] {{accepted}} # [[শ্বীবা চাদ্ধা]] {{accepted}} # [[শ্বৰীব হাছমী]] {{accepted}} # [[ৰাজপাল সিং যাদৱ]] {{accepted}} # [[সুৰু উপত্যকা]] {{accepted}} # [[ছিৰিন্ধহৰ্ণ]] {{accepted}} ====[[সদস্য:নৰুনা বৰুৱা|নৰুনা বৰুৱা]]==== #[[ইৰানৰ ক্ৰীড়া]] {{accepted}} #[[আদিত্য তিৱাৰী]] {{accepted}} #[[তিৰুমালা]] {{accepted}} #[[ক’লা নহৰু]] {{accepted}} #[[পাঞ্চাল]] {{accepted}} #[[অটল সেতু]] {{accepted}} #[[হেমেন্দ্ৰ সিং পানৱাৰ]] {{accepted}} #[[প্ৰিয়া ডেভিদৰ]] {{accepted}} #[[ওম প্ৰকাশ আগৰৱাল]] {{accepted}} #[[যমুনা শৰণ সিং]] {{accepted}} #[[আলাউদ্দিন আল আজাদ]] {{accepted}} #[[নিতিন নবীন]] {{accepted}} #[[একলব্য শৰ্মা]] {{accepted}} #[[ৰাজা ৰাজেশ্বৰী ছেঠা ৰমন]] {{accepted}} ====[[সদস্য:Kandarpajit Kallol|কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল]]==== # [[আশা ভাট]] # [[ৰেৱতী (চুটিগল্প)]] # [[অনন্তনাৰায়ণন ৰমন]] # [[শ্ৰীনিধি শেট্টী]] # [[স্নেহা উল্লাল]] # [[শ্ৰেয়া ধনন্তৰি]] # [[সাক্ষী আগৰৱাল]] # [[যোগিতা বিহানী]] # [[এণ্ড্ৰু কিশোৰ]] # [[উণ্ডৱল্লী গুহা]] # [[এহতেশাম]] # [[কালি নদী]] # [[চৈয়দা ৰিজৱানা হাছান]] # [[মাধৱ চন্দ্ৰ দাশ]] # [[নাককাটি পাহাৰ]] # [[সুভাষ দত্ত]] # [[ছাবিনা ইয়াছমিন]] # [[জহিৰ ৰায়হান]] ====[[সদস্য:Jmgogoi99|যদুমণি গগৈ]]==== # [[অমৰাৱতী, অন্ধ্ৰপ্ৰদেশ]] {{accepted}} # [[আকাশবাণী ডিব্ৰুগড়]] {{accepted}} # [[অহিংসাৰ মূৰ্তি]] {{accepted}} # [[কলিংগ (অঞ্চল)]] {{accepted}} ====[[সদস্য:JAKHINI|JAKHINI]]==== # [[ছিগিৰিয়া]] {{accepted}} # [[দক্ষিণ এছিয়া]] {{not accepted|''প্ৰবন্ধটো পোখালি ৰূপত আছে। সেয়ে কমেও এটা নতুন অনুচ্ছেদ যোগ কৰিব। নতুন অনুচ্ছেদ যোগ কৰাৰ পিছত গ্ৰহণ কৰা হ'ব।''}} ====[[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]]==== # [[ললিতগিৰি]] {{accepted}} # [[চম্বল নদী]] {{accepted}} # [[বিভৱ কুমাৰ তালুকদাৰ]] {{accepted}} # [[হৰিণী নাগ্ৰেণ্ডা]] {{accepted}} # [[আদিত্য নাৰায়ণ পুৰোহিত]] {{accepted}} # [[বিনয় পাঠক]] {{accepted}} # [[বিশাল জেঠৱা]] {{accepted}} ====[[সদস্য:Jyoti Chiring|Jyoti Chiring]]==== # [[টান্দুৰ নান]] {{accepted}} # [[বিধু বিনোদ চোপ্ৰা]] {{accepted}} # [[ফতেহ সিং ৰাথোৰ]] {{accepted}} # [[চীনা নুডলছ]] {{accepted}} # [[বাল্মিক থাপাৰ]] {{accepted}} # [[হৰিণী অমৰাছুৰীয়া]] {{accepted}} ====[[সদস্য:ৰুণুমী বৰ্মন কলিতা|ৰুণুমী বৰ্মন কলিতা]]==== # [[ঐতিহাসিক চহৰ আহমদাবাদ]] {{accepted}} # [[চণ্ডীগড় কেপিটেল কমপ্লেক্স]] # [[দীঘা–সোণপুৰ দলং]] {{accepted}} # [[দ্ৰাস]] # [[নীতা লুল্লা]] {{accepted}} # [[নেচনেল মিউজিয়াম অৱ নেচাৰেল হিষ্ট্ৰী]] {{accepted}} # [[পঞ্চৰথ]] {{accepted}} # [[পৰশুৰামেশ্বৰ মন্দিৰ]] {{accepted}} # [[বক্সা দুৰ্গ]] {{accepted}} # [[বুৰ্জাহোম প্ৰত্নতাত্ত্বিক স্থান]] # [[মনসামঙ্গল কাব্য]] {{accepted}} # [[মুক্তেশ্বৰ মন্দিৰ]] {{accepted}} # [[যাজ্ঞবল্ক্য আশ্ৰম]] {{accepted}} # [[লীলা চিতনিছ]] {{accepted}} # [[লেছাৰ চুণ্ডা দ্বীপপুঞ্জ]] [[শ্ৰেণী:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫]] 95fita1z3txeyyiw78spvxhmvy6lgjm 603059 603052 2026-04-26T18:54:20Z Kandarpajit Kallol 6257 603059 wikitext text/x-wiki ====[[সদস্য:Duhita Ragini Kalita|দুহিতা ৰাগিনী কলিতা]]==== # [[অজিত কুমাৰ বেনাৰ্জী]] {{accepted}} # [[কিম জি-ৱন]] {{accepted}} # [[ছং কাং]] {{accepted}} # [[চেন ঝেয়ুয়ান]] {{accepted}} # [[অক্ষয় খান্না]] {{accepted}} # [[চি কে জানু]] {{accepted}} # [[কুম্বৰজুৱা]] {{accepted}} # [[সীতা আম্মান মন্দিৰ]] {{accepted}} # [[সুবৰ্ণৰেখা নদী]] {{accepted}} # [[জল মহল]] {{accepted}} # [[ৰণবীৰ শ্ব’ৰে]] {{accepted}} # [[নাং মাই]] {{accepted}} # [[ৰাজাৰাণী মন্দিৰ]] {{accepted}} # [[গংগাৰ অৱতৰণ]] {{accepted}} # [[মেগান ইয়ং]] {{accepted}} # [[বিজয় বাৰ্মা]] {{accepted}} # [[ৰোহন পেথিয়াগোডা]] {{accepted}} # [[শ্বীবা চাদ্ধা]] {{accepted}} # [[শ্বৰীব হাছমী]] {{accepted}} # [[ৰাজপাল সিং যাদৱ]] {{accepted}} # [[সুৰু উপত্যকা]] {{accepted}} # [[ছিৰিন্ধহৰ্ণ]] {{accepted}} ====[[সদস্য:নৰুনা বৰুৱা|নৰুনা বৰুৱা]]==== #[[ইৰানৰ ক্ৰীড়া]] {{accepted}} #[[আদিত্য তিৱাৰী]] {{accepted}} #[[তিৰুমালা]] {{accepted}} #[[ক’লা নহৰু]] {{accepted}} #[[পাঞ্চাল]] {{accepted}} #[[অটল সেতু]] {{accepted}} #[[হেমেন্দ্ৰ সিং পানৱাৰ]] {{accepted}} #[[প্ৰিয়া ডেভিদৰ]] {{accepted}} #[[ওম প্ৰকাশ আগৰৱাল]] {{accepted}} #[[যমুনা শৰণ সিং]] {{accepted}} #[[আলাউদ্দিন আল আজাদ]] {{accepted}} #[[নিতিন নবীন]] {{accepted}} #[[একলব্য শৰ্মা]] {{accepted}} #[[ৰাজা ৰাজেশ্বৰী ছেঠা ৰমন]] {{accepted}} ====[[সদস্য:Kandarpajit Kallol|কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল]]==== # [[আশা ভাট]] # [[ৰেৱতী (চুটিগল্প)]] # [[অনন্তনাৰায়ণন ৰমন]] # [[শ্ৰীনিধি শেট্টী]] # [[স্নেহা উল্লাল]] # [[শ্ৰেয়া ধনন্তৰি]] # [[সাক্ষী আগৰৱাল]] # [[যোগিতা বিহানী]] # [[এণ্ড্ৰু কিশোৰ]] # [[উণ্ডৱল্লী গুহা]] # [[এহতেশাম]] # [[কালি নদী]] # [[চৈয়দা ৰিজৱানা হাছান]] # [[মাধৱ চন্দ্ৰ দাশ]] # [[নাককাটি পাহাৰ]] # [[সুভাষ দত্ত]] # [[ছাবিনা ইয়াছমিন]] # [[জহিৰ ৰায়হান]] ====[[সদস্য:Jmgogoi99|যদুমণি গগৈ]]==== # [[অমৰাৱতী, অন্ধ্ৰপ্ৰদেশ]] {{accepted}} # [[আকাশবাণী ডিব্ৰুগড়]] {{accepted}} # [[অহিংসাৰ মূৰ্তি]] {{accepted}} # [[কলিংগ (অঞ্চল)]] {{accepted}} ====[[সদস্য:JAKHINI|JAKHINI]]==== # [[ছিগিৰিয়া]] {{accepted}} # [[দক্ষিণ এছিয়া]] {{not accepted|''প্ৰবন্ধটো পোখালি ৰূপত আছে। সেয়ে কমেও এটা নতুন অনুচ্ছেদ যোগ কৰিব। নতুন অনুচ্ছেদ যোগ কৰাৰ পিছত গ্ৰহণ কৰা হ'ব।''}} ====[[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]]==== # [[ললিতগিৰি]] {{accepted}} # [[চম্বল নদী]] {{accepted}} # [[বিভৱ কুমাৰ তালুকদাৰ]] {{accepted}} # [[হৰিণী নাগ্ৰেণ্ডা]] {{accepted}} # [[আদিত্য নাৰায়ণ পুৰোহিত]] {{accepted}} # [[বিনয় পাঠক]] {{accepted}} # [[বিশাল জেঠৱা]] {{accepted}} ====[[সদস্য:Jyoti Chiring|Jyoti Chiring]]==== # [[টান্দুৰ নান]] {{accepted}} # [[বিধু বিনোদ চোপ্ৰা]] {{accepted}} # [[ফতেহ সিং ৰাথোৰ]] {{accepted}} # [[চীনা নুডলছ]] {{accepted}} # [[বাল্মিক থাপাৰ]] {{accepted}} # [[হৰিণী অমৰাছুৰীয়া]] {{accepted}} ====[[সদস্য:ৰুণুমী বৰ্মন কলিতা|ৰুণুমী বৰ্মন কলিতা]]==== # [[ঐতিহাসিক চহৰ আহমদাবাদ]] {{accepted}} # [[চণ্ডীগড় কেপিটেল কমপ্লেক্স]] {{accepted}} # [[দীঘা–সোণপুৰ দলং]] {{accepted}} # [[দ্ৰাস]] {{accepted}} # [[নীতা লুল্লা]] {{accepted}} # [[নেচনেল মিউজিয়াম অৱ নেচাৰেল হিষ্ট্ৰী]] {{accepted}} # [[পঞ্চৰথ]] {{accepted}} # [[পৰশুৰামেশ্বৰ মন্দিৰ]] {{accepted}} # [[বক্সা দুৰ্গ]] {{accepted}} # [[বুৰ্জাহোম প্ৰত্নতাত্ত্বিক স্থান]] {{accepted}} # [[মনসামঙ্গল কাব্য]] {{accepted}} # [[মুক্তেশ্বৰ মন্দিৰ]] {{accepted}} # [[যাজ্ঞবল্ক্য আশ্ৰম]] {{accepted}} # [[লীলা চিতনিছ]] {{accepted}} # [[লেছাৰ চুণ্ডা দ্বীপপুঞ্জ]] {{accepted}} [[শ্ৰেণী:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫]] dhxcp6htqd0sqb04auhvlsmzi9dh94k 603061 603059 2026-04-26T19:00:36Z Kandarpajit Kallol 6257 /* যদুমণি গগৈ */ 603061 wikitext text/x-wiki ====[[সদস্য:Duhita Ragini Kalita|দুহিতা ৰাগিনী কলিতা]]==== # [[অজিত কুমাৰ বেনাৰ্জী]] {{accepted}} # [[কিম জি-ৱন]] {{accepted}} # [[ছং কাং]] {{accepted}} # [[চেন ঝেয়ুয়ান]] {{accepted}} # [[অক্ষয় খান্না]] {{accepted}} # [[চি কে জানু]] {{accepted}} # [[কুম্বৰজুৱা]] {{accepted}} # [[সীতা আম্মান মন্দিৰ]] {{accepted}} # [[সুবৰ্ণৰেখা নদী]] {{accepted}} # [[জল মহল]] {{accepted}} # [[ৰণবীৰ শ্ব’ৰে]] {{accepted}} # [[নাং মাই]] {{accepted}} # [[ৰাজাৰাণী মন্দিৰ]] {{accepted}} # [[গংগাৰ অৱতৰণ]] {{accepted}} # [[মেগান ইয়ং]] {{accepted}} # [[বিজয় বাৰ্মা]] {{accepted}} # [[ৰোহন পেথিয়াগোডা]] {{accepted}} # [[শ্বীবা চাদ্ধা]] {{accepted}} # [[শ্বৰীব হাছমী]] {{accepted}} # [[ৰাজপাল সিং যাদৱ]] {{accepted}} # [[সুৰু উপত্যকা]] {{accepted}} # [[ছিৰিন্ধহৰ্ণ]] {{accepted}} ====[[সদস্য:নৰুনা বৰুৱা|নৰুনা বৰুৱা]]==== #[[ইৰানৰ ক্ৰীড়া]] {{accepted}} #[[আদিত্য তিৱাৰী]] {{accepted}} #[[তিৰুমালা]] {{accepted}} #[[ক’লা নহৰু]] {{accepted}} #[[পাঞ্চাল]] {{accepted}} #[[অটল সেতু]] {{accepted}} #[[হেমেন্দ্ৰ সিং পানৱাৰ]] {{accepted}} #[[প্ৰিয়া ডেভিদৰ]] {{accepted}} #[[ওম প্ৰকাশ আগৰৱাল]] {{accepted}} #[[যমুনা শৰণ সিং]] {{accepted}} #[[আলাউদ্দিন আল আজাদ]] {{accepted}} #[[নিতিন নবীন]] {{accepted}} #[[একলব্য শৰ্মা]] {{accepted}} #[[ৰাজা ৰাজেশ্বৰী ছেঠা ৰমন]] {{accepted}} ====[[সদস্য:Kandarpajit Kallol|কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল]]==== # [[আশা ভাট]] # [[ৰেৱতী (চুটিগল্প)]] # [[অনন্তনাৰায়ণন ৰমন]] # [[শ্ৰীনিধি শেট্টী]] # [[স্নেহা উল্লাল]] # [[শ্ৰেয়া ধনন্তৰি]] # [[সাক্ষী আগৰৱাল]] # [[যোগিতা বিহানী]] # [[এণ্ড্ৰু কিশোৰ]] # [[উণ্ডৱল্লী গুহা]] # [[এহতেশাম]] # [[কালি নদী]] # [[চৈয়দা ৰিজৱানা হাছান]] # [[মাধৱ চন্দ্ৰ দাশ]] # [[নাককাটি পাহাৰ]] # [[সুভাষ দত্ত]] # [[ছাবিনা ইয়াছমিন]] # [[জহিৰ ৰায়হান]] ====[[সদস্য:Jmgogoi99|যদুমণি গগৈ]]==== # [[অমৰাৱতী, অন্ধ্ৰপ্ৰদেশ]] {{accepted}} # [[আকাশবাণী ডিব্ৰুগড়]] {{accepted}} # [[অহিংসাৰ মূৰ্তি]] {{accepted}} # [[বিনয় পাঠক]] {{not accepted|''চলচিত্ৰপঞ্জী অনুবাদ কৰা হোৱা নাছিল। সম্পাদনা দ্বন্দ্ব নোলোগোৱা বাবে পৰৱৰ্তী সময়ত বেলেগে অনুবাদ কৰে।''}} # [[কলিংগ (অঞ্চল)]] {{accepted}} ====[[সদস্য:JAKHINI|JAKHINI]]==== # [[ছিগিৰিয়া]] {{accepted}} # [[দক্ষিণ এছিয়া]] {{not accepted|''প্ৰবন্ধটো পোখালি ৰূপত আছে। সেয়ে কমেও এটা নতুন অনুচ্ছেদ যোগ কৰিব। নতুন অনুচ্ছেদ যোগ কৰাৰ পিছত গ্ৰহণ কৰা হ'ব।''}} ====[[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]]==== # [[ললিতগিৰি]] {{accepted}} # [[চম্বল নদী]] {{accepted}} # [[বিভৱ কুমাৰ তালুকদাৰ]] {{accepted}} # [[হৰিণী নাগ্ৰেণ্ডা]] {{accepted}} # [[আদিত্য নাৰায়ণ পুৰোহিত]] {{accepted}} # [[বিনয় পাঠক]] {{accepted}} # [[বিশাল জেঠৱা]] {{accepted}} ====[[সদস্য:Jyoti Chiring|Jyoti Chiring]]==== # [[টান্দুৰ নান]] {{accepted}} # [[বিধু বিনোদ চোপ্ৰা]] {{accepted}} # [[ফতেহ সিং ৰাথোৰ]] {{accepted}} # [[চীনা নুডলছ]] {{accepted}} # [[বাল্মিক থাপাৰ]] {{accepted}} # [[হৰিণী অমৰাছুৰীয়া]] {{accepted}} ====[[সদস্য:ৰুণুমী বৰ্মন কলিতা|ৰুণুমী বৰ্মন কলিতা]]==== # [[ঐতিহাসিক চহৰ আহমদাবাদ]] {{accepted}} # [[চণ্ডীগড় কেপিটেল কমপ্লেক্স]] {{accepted}} # [[দীঘা–সোণপুৰ দলং]] {{accepted}} # [[দ্ৰাস]] {{accepted}} # [[নীতা লুল্লা]] {{accepted}} # [[নেচনেল মিউজিয়াম অৱ নেচাৰেল হিষ্ট্ৰী]] {{accepted}} # [[পঞ্চৰথ]] {{accepted}} # [[পৰশুৰামেশ্বৰ মন্দিৰ]] {{accepted}} # [[বক্সা দুৰ্গ]] {{accepted}} # [[বুৰ্জাহোম প্ৰত্নতাত্ত্বিক স্থান]] {{accepted}} # [[মনসামঙ্গল কাব্য]] {{accepted}} # [[মুক্তেশ্বৰ মন্দিৰ]] {{accepted}} # [[যাজ্ঞবল্ক্য আশ্ৰম]] {{accepted}} # [[লীলা চিতনিছ]] {{accepted}} # [[লেছাৰ চুণ্ডা দ্বীপপুঞ্জ]] {{accepted}} [[শ্ৰেণী:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫]] 9zoqoik76dukyfe62kn45ms2ezp6c8q 603062 603061 2026-04-26T19:01:26Z Kandarpajit Kallol 6257 /* যদুমণি গগৈ */ 603062 wikitext text/x-wiki ====[[সদস্য:Duhita Ragini Kalita|দুহিতা ৰাগিনী কলিতা]]==== # [[অজিত কুমাৰ বেনাৰ্জী]] {{accepted}} # [[কিম জি-ৱন]] {{accepted}} # [[ছং কাং]] {{accepted}} # [[চেন ঝেয়ুয়ান]] {{accepted}} # [[অক্ষয় খান্না]] {{accepted}} # [[চি কে জানু]] {{accepted}} # [[কুম্বৰজুৱা]] {{accepted}} # [[সীতা আম্মান মন্দিৰ]] {{accepted}} # [[সুবৰ্ণৰেখা নদী]] {{accepted}} # [[জল মহল]] {{accepted}} # [[ৰণবীৰ শ্ব’ৰে]] {{accepted}} # [[নাং মাই]] {{accepted}} # [[ৰাজাৰাণী মন্দিৰ]] {{accepted}} # [[গংগাৰ অৱতৰণ]] {{accepted}} # [[মেগান ইয়ং]] {{accepted}} # [[বিজয় বাৰ্মা]] {{accepted}} # [[ৰোহন পেথিয়াগোডা]] {{accepted}} # [[শ্বীবা চাদ্ধা]] {{accepted}} # [[শ্বৰীব হাছমী]] {{accepted}} # [[ৰাজপাল সিং যাদৱ]] {{accepted}} # [[সুৰু উপত্যকা]] {{accepted}} # [[ছিৰিন্ধহৰ্ণ]] {{accepted}} ====[[সদস্য:নৰুনা বৰুৱা|নৰুনা বৰুৱা]]==== #[[ইৰানৰ ক্ৰীড়া]] {{accepted}} #[[আদিত্য তিৱাৰী]] {{accepted}} #[[তিৰুমালা]] {{accepted}} #[[ক’লা নহৰু]] {{accepted}} #[[পাঞ্চাল]] {{accepted}} #[[অটল সেতু]] {{accepted}} #[[হেমেন্দ্ৰ সিং পানৱাৰ]] {{accepted}} #[[প্ৰিয়া ডেভিদৰ]] {{accepted}} #[[ওম প্ৰকাশ আগৰৱাল]] {{accepted}} #[[যমুনা শৰণ সিং]] {{accepted}} #[[আলাউদ্দিন আল আজাদ]] {{accepted}} #[[নিতিন নবীন]] {{accepted}} #[[একলব্য শৰ্মা]] {{accepted}} #[[ৰাজা ৰাজেশ্বৰী ছেঠা ৰমন]] {{accepted}} ====[[সদস্য:Kandarpajit Kallol|কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল]]==== # [[আশা ভাট]] # [[ৰেৱতী (চুটিগল্প)]] # [[অনন্তনাৰায়ণন ৰমন]] # [[শ্ৰীনিধি শেট্টী]] # [[স্নেহা উল্লাল]] # [[শ্ৰেয়া ধনন্তৰি]] # [[সাক্ষী আগৰৱাল]] # [[যোগিতা বিহানী]] # [[এণ্ড্ৰু কিশোৰ]] # [[উণ্ডৱল্লী গুহা]] # [[এহতেশাম]] # [[কালি নদী]] # [[চৈয়দা ৰিজৱানা হাছান]] # [[মাধৱ চন্দ্ৰ দাশ]] # [[নাককাটি পাহাৰ]] # [[সুভাষ দত্ত]] # [[ছাবিনা ইয়াছমিন]] # [[জহিৰ ৰায়হান]] ====[[সদস্য:Jmgogoi99|যদুমণি গগৈ]]==== # [[অমৰাৱতী, অন্ধ্ৰপ্ৰদেশ]] {{accepted}} # [[আকাশবাণী ডিব্ৰুগড়]] {{accepted}} # [[অহিংসাৰ মূৰ্তি]] {{accepted}} # [[বিনয় পাঠক]] {{not accepted|''চলচিত্ৰপঞ্জী অসমীয়া লিপিৰে লিখা হোৱা নাছিল। সম্পাদনা দ্বন্দ্ব নোলোগোৱা বাবে পৰৱৰ্তী সময়ত বেলেগে সেইখিনি লিপ্যন্তৰ কৰে।''}} # [[কলিংগ (অঞ্চল)]] {{accepted}} ====[[সদস্য:JAKHINI|JAKHINI]]==== # [[ছিগিৰিয়া]] {{accepted}} # [[দক্ষিণ এছিয়া]] {{not accepted|''প্ৰবন্ধটো পোখালি ৰূপত আছে। সেয়ে কমেও এটা নতুন অনুচ্ছেদ যোগ কৰিব। নতুন অনুচ্ছেদ যোগ কৰাৰ পিছত গ্ৰহণ কৰা হ'ব।''}} ====[[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]]==== # [[ললিতগিৰি]] {{accepted}} # [[চম্বল নদী]] {{accepted}} # [[বিভৱ কুমাৰ তালুকদাৰ]] {{accepted}} # [[হৰিণী নাগ্ৰেণ্ডা]] {{accepted}} # [[আদিত্য নাৰায়ণ পুৰোহিত]] {{accepted}} # [[বিনয় পাঠক]] {{accepted}} # [[বিশাল জেঠৱা]] {{accepted}} ====[[সদস্য:Jyoti Chiring|Jyoti Chiring]]==== # [[টান্দুৰ নান]] {{accepted}} # [[বিধু বিনোদ চোপ্ৰা]] {{accepted}} # [[ফতেহ সিং ৰাথোৰ]] {{accepted}} # [[চীনা নুডলছ]] {{accepted}} # [[বাল্মিক থাপাৰ]] {{accepted}} # [[হৰিণী অমৰাছুৰীয়া]] {{accepted}} ====[[সদস্য:ৰুণুমী বৰ্মন কলিতা|ৰুণুমী বৰ্মন কলিতা]]==== # [[ঐতিহাসিক চহৰ আহমদাবাদ]] {{accepted}} # [[চণ্ডীগড় কেপিটেল কমপ্লেক্স]] {{accepted}} # [[দীঘা–সোণপুৰ দলং]] {{accepted}} # [[দ্ৰাস]] {{accepted}} # [[নীতা লুল্লা]] {{accepted}} # [[নেচনেল মিউজিয়াম অৱ নেচাৰেল হিষ্ট্ৰী]] {{accepted}} # [[পঞ্চৰথ]] {{accepted}} # [[পৰশুৰামেশ্বৰ মন্দিৰ]] {{accepted}} # [[বক্সা দুৰ্গ]] {{accepted}} # [[বুৰ্জাহোম প্ৰত্নতাত্ত্বিক স্থান]] {{accepted}} # [[মনসামঙ্গল কাব্য]] {{accepted}} # [[মুক্তেশ্বৰ মন্দিৰ]] {{accepted}} # [[যাজ্ঞবল্ক্য আশ্ৰম]] {{accepted}} # [[লীলা চিতনিছ]] {{accepted}} # [[লেছাৰ চুণ্ডা দ্বীপপুঞ্জ]] {{accepted}} [[শ্ৰেণী:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫]] 1oem7f7yeyeusgi5lvhmtq1vt10e982 603064 603062 2026-04-26T19:11:16Z Kandarpajit Kallol 6257 603064 wikitext text/x-wiki ====[[সদস্য:Duhita Ragini Kalita|দুহিতা ৰাগিনী কলিতা]]==== # [[অজিত কুমাৰ বেনাৰ্জী]] {{accepted}} # [[কিম জি-ৱন]] {{accepted}} # [[ছং কাং]] {{accepted}} # [[চেন ঝেয়ুয়ান]] {{accepted}} # [[অক্ষয় খান্না]] {{accepted}} # [[চি কে জানু]] {{accepted}} # [[কুম্বৰজুৱা]] {{accepted}} # [[সীতা আম্মান মন্দিৰ]] {{accepted}} # [[সুবৰ্ণৰেখা নদী]] {{accepted}} # [[জল মহল]] {{accepted}} # [[ৰণবীৰ শ্ব’ৰে]] {{accepted}} # [[নাং মাই]] {{accepted}} # [[ৰাজাৰাণী মন্দিৰ]] {{accepted}} # [[গংগাৰ অৱতৰণ]] {{accepted}} # [[মেগান ইয়ং]] {{accepted}} # [[বিজয় বাৰ্মা]] {{accepted}} # [[ৰোহন পেথিয়াগোডা]] {{accepted}} # [[শ্বীবা চাদ্ধা]] {{accepted}} # [[শ্বৰীব হাছমী]] {{accepted}} # [[ৰাজপাল সিং যাদৱ]] {{accepted}} # [[সুৰু উপত্যকা]] {{accepted}} # [[ছিৰিন্ধহৰ্ণ]] {{accepted}} ====[[সদস্য:নৰুনা বৰুৱা|নৰুনা বৰুৱা]]==== #[[ইৰানৰ ক্ৰীড়া]] {{accepted}} #[[আদিত্য তিৱাৰী]] {{accepted}} #[[তিৰুমালা]] {{accepted}} #[[ক’লা নহৰু]] {{accepted}} #[[পাঞ্চাল]] {{accepted}} #[[অটল সেতু]] {{accepted}} #[[হেমেন্দ্ৰ সিং পানৱাৰ]] {{accepted}} #[[প্ৰিয়া ডেভিদৰ]] {{accepted}} #[[ওম প্ৰকাশ আগৰৱাল]] {{accepted}} #[[যমুনা শৰণ সিং]] {{accepted}} #[[আলাউদ্দিন আল আজাদ]] {{accepted}} #[[নিতিন নবীন]] {{accepted}} #[[একলব্য শৰ্মা]] {{accepted}} #[[ৰাজা ৰাজেশ্বৰী ছেঠা ৰমন]] {{accepted}} ====[[সদস্য:Kandarpajit Kallol|কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল]]==== # [[আশা ভাট]] # [[ৰেৱতী (চুটিগল্প)]] # [[অনন্তনাৰায়ণন ৰমন]] # [[শ্ৰীনিধি শেট্টী]] # [[স্নেহা উল্লাল]] # [[শ্ৰেয়া ধনন্তৰি]] # [[সাক্ষী আগৰৱাল]] # [[যোগিতা বিহানী]] # [[এণ্ড্ৰু কিশোৰ]] # [[উণ্ডৱল্লী গুহা]] # [[এহতেশাম]] # [[কালি নদী]] # [[চৈয়দা ৰিজৱানা হাছান]] # [[মাধৱ চন্দ্ৰ দাশ]] # [[নাককাটি পাহাৰ]] # [[সুভাষ দত্ত]] # [[ছাবিনা ইয়াছমিন]] # [[জহিৰ ৰায়হান]] # [[মক্তাব]] ====[[সদস্য:Jmgogoi99|যদুমণি গগৈ]]==== # [[অমৰাৱতী, অন্ধ্ৰপ্ৰদেশ]] {{accepted}} # [[আকাশবাণী ডিব্ৰুগড়]] {{accepted}} # [[অহিংসাৰ মূৰ্তি]] {{accepted}} # [[বিনয় পাঠক]] {{not accepted|''চলচিত্ৰপঞ্জী অসমীয়া লিপিৰে লিখা হোৱা নাছিল। সম্পাদনা দ্বন্দ্ব নোলোগোৱা বাবে পৰৱৰ্তী সময়ত বেলেগে সেইখিনি লিপ্যন্তৰ কৰে।''}} # [[কলিংগ (অঞ্চল)]] {{accepted}} ====[[সদস্য:JAKHINI|JAKHINI]]==== # [[ছিগিৰিয়া]] {{accepted}} # [[দক্ষিণ এছিয়া]] {{not accepted|''প্ৰবন্ধটো পোখালি ৰূপত আছে। সেয়ে কমেও এটা নতুন অনুচ্ছেদ যোগ কৰিব। নতুন অনুচ্ছেদ যোগ কৰাৰ পিছত গ্ৰহণ কৰা হ'ব।''}} ====[[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]]==== # [[ললিতগিৰি]] {{accepted}} # [[চম্বল নদী]] {{accepted}} # [[বিভৱ কুমাৰ তালুকদাৰ]] {{accepted}} # [[হৰিণী নাগ্ৰেণ্ডা]] {{accepted}} # [[আদিত্য নাৰায়ণ পুৰোহিত]] {{accepted}} # [[বিনয় পাঠক]] {{accepted}} # [[বিশাল জেঠৱা]] {{accepted}} ====[[সদস্য:Jyoti Chiring|Jyoti Chiring]]==== # [[টান্দুৰ নান]] {{accepted}} # [[বিধু বিনোদ চোপ্ৰা]] {{accepted}} # [[ফতেহ সিং ৰাথোৰ]] {{accepted}} # [[চীনা নুডলছ]] {{accepted}} # [[বাল্মিক থাপাৰ]] {{accepted}} # [[হৰিণী অমৰাছুৰীয়া]] {{accepted}} ====[[সদস্য:ৰুণুমী বৰ্মন কলিতা|ৰুণুমী বৰ্মন কলিতা]]==== # [[ঐতিহাসিক চহৰ আহমদাবাদ]] {{accepted}} # [[চণ্ডীগড় কেপিটেল কমপ্লেক্স]] {{accepted}} # [[দীঘা–সোণপুৰ দলং]] {{accepted}} # [[দ্ৰাস]] {{accepted}} # [[নীতা লুল্লা]] {{accepted}} # [[নেচনেল মিউজিয়াম অৱ নেচাৰেল হিষ্ট্ৰী]] {{accepted}} # [[পঞ্চৰথ]] {{accepted}} # [[পৰশুৰামেশ্বৰ মন্দিৰ]] {{accepted}} # [[বক্সা দুৰ্গ]] {{accepted}} # [[বুৰ্জাহোম প্ৰত্নতাত্ত্বিক স্থান]] {{accepted}} # [[মনসামঙ্গল কাব্য]] {{accepted}} # [[মুক্তেশ্বৰ মন্দিৰ]] {{accepted}} # [[যাজ্ঞবল্ক্য আশ্ৰম]] {{accepted}} # [[লীলা চিতনিছ]] {{accepted}} # [[লেছাৰ চুণ্ডা দ্বীপপুঞ্জ]] {{accepted}} [[শ্ৰেণী:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫]] 285vg4kqoy2njgnxfcz2gpf1k65yrtd 603067 603064 2026-04-26T19:18:13Z Kandarpajit Kallol 6257 /* কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল */ 603067 wikitext text/x-wiki ====[[সদস্য:Duhita Ragini Kalita|দুহিতা ৰাগিনী কলিতা]]==== # [[অজিত কুমাৰ বেনাৰ্জী]] {{accepted}} # [[কিম জি-ৱন]] {{accepted}} # [[ছং কাং]] {{accepted}} # [[চেন ঝেয়ুয়ান]] {{accepted}} # [[অক্ষয় খান্না]] {{accepted}} # [[চি কে জানু]] {{accepted}} # [[কুম্বৰজুৱা]] {{accepted}} # [[সীতা আম্মান মন্দিৰ]] {{accepted}} # [[সুবৰ্ণৰেখা নদী]] {{accepted}} # [[জল মহল]] {{accepted}} # [[ৰণবীৰ শ্ব’ৰে]] {{accepted}} # [[নাং মাই]] {{accepted}} # [[ৰাজাৰাণী মন্দিৰ]] {{accepted}} # [[গংগাৰ অৱতৰণ]] {{accepted}} # [[মেগান ইয়ং]] {{accepted}} # [[বিজয় বাৰ্মা]] {{accepted}} # [[ৰোহন পেথিয়াগোডা]] {{accepted}} # [[শ্বীবা চাদ্ধা]] {{accepted}} # [[শ্বৰীব হাছমী]] {{accepted}} # [[ৰাজপাল সিং যাদৱ]] {{accepted}} # [[সুৰু উপত্যকা]] {{accepted}} # [[ছিৰিন্ধহৰ্ণ]] {{accepted}} ====[[সদস্য:নৰুনা বৰুৱা|নৰুনা বৰুৱা]]==== #[[ইৰানৰ ক্ৰীড়া]] {{accepted}} #[[আদিত্য তিৱাৰী]] {{accepted}} #[[তিৰুমালা]] {{accepted}} #[[ক’লা নহৰু]] {{accepted}} #[[পাঞ্চাল]] {{accepted}} #[[অটল সেতু]] {{accepted}} #[[হেমেন্দ্ৰ সিং পানৱাৰ]] {{accepted}} #[[প্ৰিয়া ডেভিদৰ]] {{accepted}} #[[ওম প্ৰকাশ আগৰৱাল]] {{accepted}} #[[যমুনা শৰণ সিং]] {{accepted}} #[[আলাউদ্দিন আল আজাদ]] {{accepted}} #[[নিতিন নবীন]] {{accepted}} #[[একলব্য শৰ্মা]] {{accepted}} #[[ৰাজা ৰাজেশ্বৰী ছেঠা ৰমন]] {{accepted}} ====[[সদস্য:Kandarpajit Kallol|কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল]]==== # [[আশা ভাট]] # [[ৰেৱতী (চুটিগল্প)]] # [[অনন্তনাৰায়ণন ৰমন]] # [[শ্ৰীনিধি শেট্টী]] # [[স্নেহা উল্লাল]] # [[শ্ৰেয়া ধনন্তৰি]] # [[সাক্ষী আগৰৱাল]] # [[যোগিতা বিহানী]] # [[এণ্ড্ৰু কিশোৰ]] # [[উণ্ডৱল্লী গুহা]] # [[এহতেশাম]] # [[কালি নদী]] # [[চৈয়দা ৰিজৱানা হাছান]] # [[মাধৱ চন্দ্ৰ দাশ]] # [[নাককাটি পাহাৰ]] # [[সুভাষ দত্ত]] # [[ছাবিনা ইয়াছমিন]] # [[জহিৰ ৰায়হান]] # [[মক্তাব]] # [[মুল্কৰাজ আনন্দ]] ====[[সদস্য:Jmgogoi99|যদুমণি গগৈ]]==== # [[অমৰাৱতী, অন্ধ্ৰপ্ৰদেশ]] {{accepted}} # [[আকাশবাণী ডিব্ৰুগড়]] {{accepted}} # [[অহিংসাৰ মূৰ্তি]] {{accepted}} # [[বিনয় পাঠক]] {{not accepted|''চলচিত্ৰপঞ্জী অসমীয়া লিপিৰে লিখা হোৱা নাছিল। সম্পাদনা দ্বন্দ্ব নোলোগোৱা বাবে পৰৱৰ্তী সময়ত বেলেগে সেইখিনি লিপ্যন্তৰ কৰে।''}} # [[কলিংগ (অঞ্চল)]] {{accepted}} ====[[সদস্য:JAKHINI|JAKHINI]]==== # [[ছিগিৰিয়া]] {{accepted}} # [[দক্ষিণ এছিয়া]] {{not accepted|''প্ৰবন্ধটো পোখালি ৰূপত আছে। সেয়ে কমেও এটা নতুন অনুচ্ছেদ যোগ কৰিব। নতুন অনুচ্ছেদ যোগ কৰাৰ পিছত গ্ৰহণ কৰা হ'ব।''}} ====[[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]]==== # [[ললিতগিৰি]] {{accepted}} # [[চম্বল নদী]] {{accepted}} # [[বিভৱ কুমাৰ তালুকদাৰ]] {{accepted}} # [[হৰিণী নাগ্ৰেণ্ডা]] {{accepted}} # [[আদিত্য নাৰায়ণ পুৰোহিত]] {{accepted}} # [[বিনয় পাঠক]] {{accepted}} # [[বিশাল জেঠৱা]] {{accepted}} ====[[সদস্য:Jyoti Chiring|Jyoti Chiring]]==== # [[টান্দুৰ নান]] {{accepted}} # [[বিধু বিনোদ চোপ্ৰা]] {{accepted}} # [[ফতেহ সিং ৰাথোৰ]] {{accepted}} # [[চীনা নুডলছ]] {{accepted}} # [[বাল্মিক থাপাৰ]] {{accepted}} # [[হৰিণী অমৰাছুৰীয়া]] {{accepted}} ====[[সদস্য:ৰুণুমী বৰ্মন কলিতা|ৰুণুমী বৰ্মন কলিতা]]==== # [[ঐতিহাসিক চহৰ আহমদাবাদ]] {{accepted}} # [[চণ্ডীগড় কেপিটেল কমপ্লেক্স]] {{accepted}} # [[দীঘা–সোণপুৰ দলং]] {{accepted}} # [[দ্ৰাস]] {{accepted}} # [[নীতা লুল্লা]] {{accepted}} # [[নেচনেল মিউজিয়াম অৱ নেচাৰেল হিষ্ট্ৰী]] {{accepted}} # [[পঞ্চৰথ]] {{accepted}} # [[পৰশুৰামেশ্বৰ মন্দিৰ]] {{accepted}} # [[বক্সা দুৰ্গ]] {{accepted}} # [[বুৰ্জাহোম প্ৰত্নতাত্ত্বিক স্থান]] {{accepted}} # [[মনসামঙ্গল কাব্য]] {{accepted}} # [[মুক্তেশ্বৰ মন্দিৰ]] {{accepted}} # [[যাজ্ঞবল্ক্য আশ্ৰম]] {{accepted}} # [[লীলা চিতনিছ]] {{accepted}} # [[লেছাৰ চুণ্ডা দ্বীপপুঞ্জ]] {{accepted}} [[শ্ৰেণী:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫]] 9gqjap0v0qpvuhjgup53whq4qc5hdem 603073 603067 2026-04-26T19:32:15Z Kandarpajit Kallol 6257 603073 wikitext text/x-wiki ====[[সদস্য:Duhita Ragini Kalita|দুহিতা ৰাগিনী কলিতা]]==== # [[অজিত কুমাৰ বেনাৰ্জী]] {{accepted}} # [[কিম জি-ৱন]] {{accepted}} # [[ছং কাং]] {{accepted}} # [[চেন ঝেয়ুয়ান]] {{accepted}} # [[অক্ষয় খান্না]] {{accepted}} # [[চি কে জানু]] {{accepted}} # [[কুম্বৰজুৱা]] {{accepted}} # [[সীতা আম্মান মন্দিৰ]] {{accepted}} # [[সুবৰ্ণৰেখা নদী]] {{accepted}} # [[জল মহল]] {{accepted}} # [[ৰণবীৰ শ্ব’ৰে]] {{accepted}} # [[নাং মাই]] {{accepted}} # [[ৰাজাৰাণী মন্দিৰ]] {{accepted}} # [[গংগাৰ অৱতৰণ]] {{accepted}} # [[মেগান ইয়ং]] {{accepted}} # [[বিজয় বাৰ্মা]] {{accepted}} # [[ৰোহন পেথিয়াগোডা]] {{accepted}} # [[শ্বীবা চাদ্ধা]] {{accepted}} # [[শ্বৰীব হাছমী]] {{accepted}} # [[ৰাজপাল সিং যাদৱ]] {{accepted}} # [[সুৰু উপত্যকা]] {{accepted}} # [[ছিৰিন্ধহৰ্ণ]] {{accepted}} ====[[সদস্য:নৰুনা বৰুৱা|নৰুনা বৰুৱা]]==== #[[ইৰানৰ ক্ৰীড়া]] {{accepted}} #[[আদিত্য তিৱাৰী]] {{accepted}} #[[তিৰুমালা]] {{accepted}} #[[ক’লা নহৰু]] {{accepted}} #[[পাঞ্চাল]] {{accepted}} #[[অটল সেতু]] {{accepted}} #[[হেমেন্দ্ৰ সিং পানৱাৰ]] {{accepted}} #[[প্ৰিয়া ডেভিদৰ]] {{accepted}} #[[ওম প্ৰকাশ আগৰৱাল]] {{accepted}} #[[যমুনা শৰণ সিং]] {{accepted}} #[[আলাউদ্দিন আল আজাদ]] {{accepted}} #[[নিতিন নবীন]] {{accepted}} #[[একলব্য শৰ্মা]] {{accepted}} #[[ৰাজা ৰাজেশ্বৰী ছেঠা ৰমন]] {{accepted}} ====[[সদস্য:Kandarpajit Kallol|কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল]]==== # [[আশা ভাট]] # [[ৰেৱতী (চুটিগল্প)]] # [[অনন্তনাৰায়ণন ৰমন]] # [[শ্ৰীনিধি শেট্টী]] # [[স্নেহা উল্লাল]] # [[শ্ৰেয়া ধনন্তৰি]] # [[সাক্ষী আগৰৱাল]] # [[যোগিতা বিহানী]] # [[এণ্ড্ৰু কিশোৰ]] # [[উণ্ডৱল্লী গুহা]] # [[এহতেশাম]] # [[কালি নদী]] # [[চৈয়দা ৰিজৱানা হাছান]] # [[মাধৱ চন্দ্ৰ দাশ]] # [[নাককাটি পাহাৰ]] # [[সুভাষ দত্ত]] # [[ছাবিনা ইয়াছমিন]] # [[জহিৰ ৰায়হান]] # [[মক্তাব]] # [[মুল্কৰাজ আনন্দ]] # [[ৰাধা বল্লভ মন্দিৰ, বৃন্দাবন]] ====[[সদস্য:Jmgogoi99|যদুমণি গগৈ]]==== # [[অমৰাৱতী, অন্ধ্ৰপ্ৰদেশ]] {{accepted}} # [[আকাশবাণী ডিব্ৰুগড়]] {{accepted}} # [[অহিংসাৰ মূৰ্তি]] {{accepted}} # [[বিনয় পাঠক]] {{not accepted|''চলচিত্ৰপঞ্জী অসমীয়া লিপিৰে লিখা হোৱা নাছিল। সম্পাদনা দ্বন্দ্ব নোলোগোৱা বাবে পৰৱৰ্তী সময়ত বেলেগে সেইখিনি লিপ্যন্তৰ কৰে।''}} # [[কলিংগ (অঞ্চল)]] {{accepted}} ====[[সদস্য:JAKHINI|JAKHINI]]==== # [[ছিগিৰিয়া]] {{accepted}} # [[দক্ষিণ এছিয়া]] {{not accepted|''প্ৰবন্ধটো পোখালি ৰূপত আছে। সেয়ে কমেও এটা নতুন অনুচ্ছেদ যোগ কৰিব। নতুন অনুচ্ছেদ যোগ কৰাৰ পিছত গ্ৰহণ কৰা হ'ব।''}} ====[[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]]==== # [[ললিতগিৰি]] {{accepted}} # [[চম্বল নদী]] {{accepted}} # [[বিভৱ কুমাৰ তালুকদাৰ]] {{accepted}} # [[হৰিণী নাগ্ৰেণ্ডা]] {{accepted}} # [[আদিত্য নাৰায়ণ পুৰোহিত]] {{accepted}} # [[বিনয় পাঠক]] {{accepted}} # [[বিশাল জেঠৱা]] {{accepted}} ====[[সদস্য:Jyoti Chiring|Jyoti Chiring]]==== # [[টান্দুৰ নান]] {{accepted}} # [[বিধু বিনোদ চোপ্ৰা]] {{accepted}} # [[ফতেহ সিং ৰাথোৰ]] {{accepted}} # [[চীনা নুডলছ]] {{accepted}} # [[বাল্মিক থাপাৰ]] {{accepted}} # [[হৰিণী অমৰাছুৰীয়া]] {{accepted}} ====[[সদস্য:ৰুণুমী বৰ্মন কলিতা|ৰুণুমী বৰ্মন কলিতা]]==== # [[ঐতিহাসিক চহৰ আহমদাবাদ]] {{accepted}} # [[চণ্ডীগড় কেপিটেল কমপ্লেক্স]] {{accepted}} # [[দীঘা–সোণপুৰ দলং]] {{accepted}} # [[দ্ৰাস]] {{accepted}} # [[নীতা লুল্লা]] {{accepted}} # [[নেচনেল মিউজিয়াম অৱ নেচাৰেল হিষ্ট্ৰী]] {{accepted}} # [[পঞ্চৰথ]] {{accepted}} # [[পৰশুৰামেশ্বৰ মন্দিৰ]] {{accepted}} # [[বক্সা দুৰ্গ]] {{accepted}} # [[বুৰ্জাহোম প্ৰত্নতাত্ত্বিক স্থান]] {{accepted}} # [[মনসামঙ্গল কাব্য]] {{accepted}} # [[মুক্তেশ্বৰ মন্দিৰ]] {{accepted}} # [[যাজ্ঞবল্ক্য আশ্ৰম]] {{accepted}} # [[লীলা চিতনিছ]] {{accepted}} # [[লেছাৰ চুণ্ডা দ্বীপপুঞ্জ]] {{accepted}} [[শ্ৰেণী:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫]] inahicj8qpneipz8wy40mie40peizks 603109 603073 2026-04-27T02:46:15Z নৰুনা বৰুৱা 44897 /* কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল */ 603109 wikitext text/x-wiki ====[[সদস্য:Duhita Ragini Kalita|দুহিতা ৰাগিনী কলিতা]]==== # [[অজিত কুমাৰ বেনাৰ্জী]] {{accepted}} # [[কিম জি-ৱন]] {{accepted}} # [[ছং কাং]] {{accepted}} # [[চেন ঝেয়ুয়ান]] {{accepted}} # [[অক্ষয় খান্না]] {{accepted}} # [[চি কে জানু]] {{accepted}} # [[কুম্বৰজুৱা]] {{accepted}} # [[সীতা আম্মান মন্দিৰ]] {{accepted}} # [[সুবৰ্ণৰেখা নদী]] {{accepted}} # [[জল মহল]] {{accepted}} # [[ৰণবীৰ শ্ব’ৰে]] {{accepted}} # [[নাং মাই]] {{accepted}} # [[ৰাজাৰাণী মন্দিৰ]] {{accepted}} # [[গংগাৰ অৱতৰণ]] {{accepted}} # [[মেগান ইয়ং]] {{accepted}} # [[বিজয় বাৰ্মা]] {{accepted}} # [[ৰোহন পেথিয়াগোডা]] {{accepted}} # [[শ্বীবা চাদ্ধা]] {{accepted}} # [[শ্বৰীব হাছমী]] {{accepted}} # [[ৰাজপাল সিং যাদৱ]] {{accepted}} # [[সুৰু উপত্যকা]] {{accepted}} # [[ছিৰিন্ধহৰ্ণ]] {{accepted}} ====[[সদস্য:নৰুনা বৰুৱা|নৰুনা বৰুৱা]]==== #[[ইৰানৰ ক্ৰীড়া]] {{accepted}} #[[আদিত্য তিৱাৰী]] {{accepted}} #[[তিৰুমালা]] {{accepted}} #[[ক’লা নহৰু]] {{accepted}} #[[পাঞ্চাল]] {{accepted}} #[[অটল সেতু]] {{accepted}} #[[হেমেন্দ্ৰ সিং পানৱাৰ]] {{accepted}} #[[প্ৰিয়া ডেভিদৰ]] {{accepted}} #[[ওম প্ৰকাশ আগৰৱাল]] {{accepted}} #[[যমুনা শৰণ সিং]] {{accepted}} #[[আলাউদ্দিন আল আজাদ]] {{accepted}} #[[নিতিন নবীন]] {{accepted}} #[[একলব্য শৰ্মা]] {{accepted}} #[[ৰাজা ৰাজেশ্বৰী ছেঠা ৰমন]] {{accepted}} ====[[সদস্য:Kandarpajit Kallol|কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল]]==== # [[আশা ভাট]]{{accepted}} # [[ৰেৱতী (চুটিগল্প)]]{{accepted}} # [[অনন্তনাৰায়ণন ৰমন]]{{accepted}} # [[শ্ৰীনিধি শেট্টী]]{{accepted}} # [[স্নেহা উল্লাল]]{{accepted}} # [[শ্ৰেয়া ধনন্তৰি]]{{accepted}} # [[সাক্ষী আগৰৱাল]]{{accepted}} # [[যোগিতা বিহানী]]{{accepted}} # [[এণ্ড্ৰু কিশোৰ]]{{accepted}} # [[উণ্ডৱল্লী গুহা]]{{accepted}} # [[এহতেশাম]]{{accepted}} # [[কালি নদী]]{{accepted}} # [[চৈয়দা ৰিজৱানা হাছান]]{{accepted}} # [[মাধৱ চন্দ্ৰ দাশ]]{{accepted}} # [[নাককাটি পাহাৰ]]{{accepted}} # [[সুভাষ দত্ত]]{{accepted}} # [[ছাবিনা ইয়াছমিন]]{{accepted}} # [[জহিৰ ৰায়হান]]{{accepted}} # [[মক্তাব]]{{accepted}} # [[মুল্কৰাজ আনন্দ]]{{accepted}} # [[ৰাধা বল্লভ মন্দিৰ, বৃন্দাবন]]{{accepted}} ====[[সদস্য:Jmgogoi99|যদুমণি গগৈ]]==== # [[অমৰাৱতী, অন্ধ্ৰপ্ৰদেশ]] {{accepted}} # [[আকাশবাণী ডিব্ৰুগড়]] {{accepted}} # [[অহিংসাৰ মূৰ্তি]] {{accepted}} # [[বিনয় পাঠক]] {{not accepted|''চলচিত্ৰপঞ্জী অসমীয়া লিপিৰে লিখা হোৱা নাছিল। সম্পাদনা দ্বন্দ্ব নোলোগোৱা বাবে পৰৱৰ্তী সময়ত বেলেগে সেইখিনি লিপ্যন্তৰ কৰে।''}} # [[কলিংগ (অঞ্চল)]] {{accepted}} ====[[সদস্য:JAKHINI|JAKHINI]]==== # [[ছিগিৰিয়া]] {{accepted}} # [[দক্ষিণ এছিয়া]] {{not accepted|''প্ৰবন্ধটো পোখালি ৰূপত আছে। সেয়ে কমেও এটা নতুন অনুচ্ছেদ যোগ কৰিব। নতুন অনুচ্ছেদ যোগ কৰাৰ পিছত গ্ৰহণ কৰা হ'ব।''}} ====[[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]]==== # [[ললিতগিৰি]] {{accepted}} # [[চম্বল নদী]] {{accepted}} # [[বিভৱ কুমাৰ তালুকদাৰ]] {{accepted}} # [[হৰিণী নাগ্ৰেণ্ডা]] {{accepted}} # [[আদিত্য নাৰায়ণ পুৰোহিত]] {{accepted}} # [[বিনয় পাঠক]] {{accepted}} # [[বিশাল জেঠৱা]] {{accepted}} ====[[সদস্য:Jyoti Chiring|Jyoti Chiring]]==== # [[টান্দুৰ নান]] {{accepted}} # [[বিধু বিনোদ চোপ্ৰা]] {{accepted}} # [[ফতেহ সিং ৰাথোৰ]] {{accepted}} # [[চীনা নুডলছ]] {{accepted}} # [[বাল্মিক থাপাৰ]] {{accepted}} # [[হৰিণী অমৰাছুৰীয়া]] {{accepted}} ====[[সদস্য:ৰুণুমী বৰ্মন কলিতা|ৰুণুমী বৰ্মন কলিতা]]==== # [[ঐতিহাসিক চহৰ আহমদাবাদ]] {{accepted}} # [[চণ্ডীগড় কেপিটেল কমপ্লেক্স]] {{accepted}} # [[দীঘা–সোণপুৰ দলং]] {{accepted}} # [[দ্ৰাস]] {{accepted}} # [[নীতা লুল্লা]] {{accepted}} # [[নেচনেল মিউজিয়াম অৱ নেচাৰেল হিষ্ট্ৰী]] {{accepted}} # [[পঞ্চৰথ]] {{accepted}} # [[পৰশুৰামেশ্বৰ মন্দিৰ]] {{accepted}} # [[বক্সা দুৰ্গ]] {{accepted}} # [[বুৰ্জাহোম প্ৰত্নতাত্ত্বিক স্থান]] {{accepted}} # [[মনসামঙ্গল কাব্য]] {{accepted}} # [[মুক্তেশ্বৰ মন্দিৰ]] {{accepted}} # [[যাজ্ঞবল্ক্য আশ্ৰম]] {{accepted}} # [[লীলা চিতনিছ]] {{accepted}} # [[লেছাৰ চুণ্ডা দ্বীপপুঞ্জ]] {{accepted}} [[শ্ৰেণী:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫]] 9kpryax79cxe5qixviej2h3177xvsn2 603154 603109 2026-04-27T05:33:03Z দিম্পল দাস 5159 603154 wikitext text/x-wiki ====[[সদস্য:Duhita Ragini Kalita|দুহিতা ৰাগিনী কলিতা]]==== # [[অজিত কুমাৰ বেনাৰ্জী]] {{accepted}} # [[কিম জি-ৱন]] {{accepted}} # [[ছং কাং]] {{accepted}} # [[চেন ঝেয়ুয়ান]] {{accepted}} # [[অক্ষয় খান্না]] {{accepted}} # [[চি কে জানু]] {{accepted}} # [[কুম্বৰজুৱা]] {{accepted}} # [[সীতা আম্মান মন্দিৰ]] {{accepted}} # [[সুবৰ্ণৰেখা নদী]] {{accepted}} # [[জল মহল]] {{accepted}} # [[ৰণবীৰ শ্ব’ৰে]] {{accepted}} # [[নাং মাই]] {{accepted}} # [[ৰাজাৰাণী মন্দিৰ]] {{accepted}} # [[গংগাৰ অৱতৰণ]] {{accepted}} # [[মেগান ইয়ং]] {{accepted}} # [[বিজয় বাৰ্মা]] {{accepted}} # [[ৰোহন পেথিয়াগোডা]] {{accepted}} # [[শ্বীবা চাদ্ধা]] {{accepted}} # [[শ্বৰীব হাছমী]] {{accepted}} # [[ৰাজপাল সিং যাদৱ]] {{accepted}} # [[সুৰু উপত্যকা]] {{accepted}} # [[ছিৰিন্ধহৰ্ণ]] {{accepted}} ====[[সদস্য:নৰুনা বৰুৱা|নৰুনা বৰুৱা]]==== #[[ইৰানৰ ক্ৰীড়া]] {{accepted}} #[[আদিত্য তিৱাৰী]] {{accepted}} #[[তিৰুমালা]] {{accepted}} #[[ক’লা নহৰু]] {{accepted}} #[[পাঞ্চাল]] {{accepted}} #[[অটল সেতু]] {{accepted}} #[[হেমেন্দ্ৰ সিং পানৱাৰ]] {{accepted}} #[[প্ৰিয়া ডেভিদৰ]] {{accepted}} #[[ওম প্ৰকাশ আগৰৱাল]] {{accepted}} #[[যমুনা শৰণ সিং]] {{accepted}} #[[আলাউদ্দিন আল আজাদ]] {{accepted}} #[[নিতিন নবীন]] {{accepted}} #[[একলব্য শৰ্মা]] {{accepted}} #[[ৰাজা ৰাজেশ্বৰী ছেঠা ৰমন]] {{accepted}} ====[[সদস্য:Kandarpajit Kallol|কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল]]==== # [[আশা ভাট]]{{accepted}} # [[ৰেৱতী (চুটিগল্প)]]{{accepted}} # [[অনন্তনাৰায়ণন ৰমন]]{{accepted}} # [[শ্ৰীনিধি শেট্টী]]{{accepted}} # [[স্নেহা উল্লাল]]{{accepted}} # [[শ্ৰেয়া ধনন্তৰি]]{{accepted}} # [[সাক্ষী আগৰৱাল]]{{accepted}} # [[যোগিতা বিহানী]]{{accepted}} # [[এণ্ড্ৰু কিশোৰ]]{{accepted}} # [[উণ্ডৱল্লী গুহা]]{{accepted}} # [[এহতেশাম]]{{accepted}} # [[কালি নদী]]{{accepted}} # [[চৈয়দা ৰিজৱানা হাছান]]{{accepted}} # [[মাধৱ চন্দ্ৰ দাশ]]{{accepted}} # [[নাককাটি পাহাৰ]]{{accepted}} # [[সুভাষ দত্ত]]{{accepted}} # [[ছাবিনা ইয়াছমিন]]{{accepted}} # [[জহিৰ ৰায়হান]]{{accepted}} # [[মক্তাব]]{{accepted}} # [[মুল্কৰাজ আনন্দ]]{{accepted}} # [[ৰাধা বল্লভ মন্দিৰ, বৃন্দাবন]]{{accepted}} ====[[সদস্য:Jmgogoi99|যদুমণি গগৈ]]==== # [[অমৰাৱতী, অন্ধ্ৰপ্ৰদেশ]] {{accepted}} # [[আকাশবাণী ডিব্ৰুগড়]] {{accepted}} # [[অহিংসাৰ মূৰ্তি]] {{accepted}} # [[বিনয় পাঠক]] {{not accepted|''চলচিত্ৰপঞ্জী অসমীয়া লিপিৰে লিখা হোৱা নাছিল। সম্পাদনা দ্বন্দ্ব নোলোগোৱা বাবে পৰৱৰ্তী সময়ত বেলেগে সেইখিনি লিপ্যন্তৰ কৰে।''}} # [[কলিংগ (অঞ্চল)]] {{accepted}} ====[[সদস্য:JAKHINI|JAKHINI]]==== # [[ছিগিৰিয়া]] {{accepted}} # [[দক্ষিণ এছিয়া]] {{not accepted|''প্ৰবন্ধটো পোখালি ৰূপত আছে। সেয়ে কমেও এটা নতুন অনুচ্ছেদ যোগ কৰিব। নতুন অনুচ্ছেদ যোগ কৰাৰ পিছত গ্ৰহণ কৰা হ'ব।''}} ====[[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]]==== # [[ললিতগিৰি]] {{accepted}} # [[চম্বল নদী]] {{accepted}} # [[বিভৱ কুমাৰ তালুকদাৰ]] {{accepted}} # [[হৰিণী নাগ্ৰেণ্ডা]] {{accepted}} # [[আদিত্য নাৰায়ণ পুৰোহিত]] {{accepted}} # [[বিনয় পাঠক]] {{accepted}} # [[বিশাল জেঠৱা]] {{accepted}} ====[[সদস্য:Jyoti Chiring|Jyoti Chiring]]==== # [[টান্দুৰ নান]] {{accepted}} # [[বিধু বিনোদ চোপ্ৰা]] {{accepted}} # [[ফতেহ সিং ৰাথোৰ]] {{accepted}} # [[চীনা নুডলছ]] {{accepted}} # [[বাল্মিক থাপাৰ]] {{accepted}} # [[হৰিণী অমৰাছুৰীয়া]] {{accepted}} ====[[সদস্য:ৰুণুমী বৰ্মন কলিতা|ৰুণুমী বৰ্মন কলিতা]]==== # [[ঐতিহাসিক চহৰ আহমদাবাদ]] {{accepted}} # [[চণ্ডীগড় কেপিটেল কমপ্লেক্স]] {{accepted}} # [[দীঘা–সোণপুৰ দলং]] {{accepted}} # [[দ্ৰাস]] {{accepted}} # [[নীতা লুল্লা]] {{accepted}} # [[নেচনেল মিউজিয়াম অৱ নেচাৰেল হিষ্ট্ৰী]] {{accepted}} # [[পঞ্চৰথ]] {{accepted}} # [[পৰশুৰামেশ্বৰ মন্দিৰ]] {{accepted}} # [[বক্সা দুৰ্গ]] {{accepted}} # [[বুৰ্জাহোম প্ৰত্নতাত্ত্বিক স্থান]] {{accepted}} # [[মনসামঙ্গল কাব্য]] {{accepted}} # [[মুক্তেশ্বৰ মন্দিৰ]] {{accepted}} # [[যাজ্ঞবল্ক্য আশ্ৰম]] {{accepted}} # [[লীলা চিতনিছ]] {{accepted}} # [[লেছাৰ চুণ্ডা দ্বীপপুঞ্জ]] {{accepted}} ===[[সদস্য:দিম্পল দাস|দিম্পল দাস]]=== [[শ্ৰেণী:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫]] d37frijrwllfldg5sk6dunpe9qvlfbm 603155 603154 2026-04-27T05:33:56Z দিম্পল দাস 5159 /* দিম্পল দাস */ 603155 wikitext text/x-wiki ====[[সদস্য:Duhita Ragini Kalita|দুহিতা ৰাগিনী কলিতা]]==== # [[অজিত কুমাৰ বেনাৰ্জী]] {{accepted}} # [[কিম জি-ৱন]] {{accepted}} # [[ছং কাং]] {{accepted}} # [[চেন ঝেয়ুয়ান]] {{accepted}} # [[অক্ষয় খান্না]] {{accepted}} # [[চি কে জানু]] {{accepted}} # [[কুম্বৰজুৱা]] {{accepted}} # [[সীতা আম্মান মন্দিৰ]] {{accepted}} # [[সুবৰ্ণৰেখা নদী]] {{accepted}} # [[জল মহল]] {{accepted}} # [[ৰণবীৰ শ্ব’ৰে]] {{accepted}} # [[নাং মাই]] {{accepted}} # [[ৰাজাৰাণী মন্দিৰ]] {{accepted}} # [[গংগাৰ অৱতৰণ]] {{accepted}} # [[মেগান ইয়ং]] {{accepted}} # [[বিজয় বাৰ্মা]] {{accepted}} # [[ৰোহন পেথিয়াগোডা]] {{accepted}} # [[শ্বীবা চাদ্ধা]] {{accepted}} # [[শ্বৰীব হাছমী]] {{accepted}} # [[ৰাজপাল সিং যাদৱ]] {{accepted}} # [[সুৰু উপত্যকা]] {{accepted}} # [[ছিৰিন্ধহৰ্ণ]] {{accepted}} ====[[সদস্য:নৰুনা বৰুৱা|নৰুনা বৰুৱা]]==== #[[ইৰানৰ ক্ৰীড়া]] {{accepted}} #[[আদিত্য তিৱাৰী]] {{accepted}} #[[তিৰুমালা]] {{accepted}} #[[ক’লা নহৰু]] {{accepted}} #[[পাঞ্চাল]] {{accepted}} #[[অটল সেতু]] {{accepted}} #[[হেমেন্দ্ৰ সিং পানৱাৰ]] {{accepted}} #[[প্ৰিয়া ডেভিদৰ]] {{accepted}} #[[ওম প্ৰকাশ আগৰৱাল]] {{accepted}} #[[যমুনা শৰণ সিং]] {{accepted}} #[[আলাউদ্দিন আল আজাদ]] {{accepted}} #[[নিতিন নবীন]] {{accepted}} #[[একলব্য শৰ্মা]] {{accepted}} #[[ৰাজা ৰাজেশ্বৰী ছেঠা ৰমন]] {{accepted}} ====[[সদস্য:Kandarpajit Kallol|কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল]]==== # [[আশা ভাট]]{{accepted}} # [[ৰেৱতী (চুটিগল্প)]]{{accepted}} # [[অনন্তনাৰায়ণন ৰমন]]{{accepted}} # [[শ্ৰীনিধি শেট্টী]]{{accepted}} # [[স্নেহা উল্লাল]]{{accepted}} # [[শ্ৰেয়া ধনন্তৰি]]{{accepted}} # [[সাক্ষী আগৰৱাল]]{{accepted}} # [[যোগিতা বিহানী]]{{accepted}} # [[এণ্ড্ৰু কিশোৰ]]{{accepted}} # [[উণ্ডৱল্লী গুহা]]{{accepted}} # [[এহতেশাম]]{{accepted}} # [[কালি নদী]]{{accepted}} # [[চৈয়দা ৰিজৱানা হাছান]]{{accepted}} # [[মাধৱ চন্দ্ৰ দাশ]]{{accepted}} # [[নাককাটি পাহাৰ]]{{accepted}} # [[সুভাষ দত্ত]]{{accepted}} # [[ছাবিনা ইয়াছমিন]]{{accepted}} # [[জহিৰ ৰায়হান]]{{accepted}} # [[মক্তাব]]{{accepted}} # [[মুল্কৰাজ আনন্দ]]{{accepted}} # [[ৰাধা বল্লভ মন্দিৰ, বৃন্দাবন]]{{accepted}} ====[[সদস্য:Jmgogoi99|যদুমণি গগৈ]]==== # [[অমৰাৱতী, অন্ধ্ৰপ্ৰদেশ]] {{accepted}} # [[আকাশবাণী ডিব্ৰুগড়]] {{accepted}} # [[অহিংসাৰ মূৰ্তি]] {{accepted}} # [[বিনয় পাঠক]] {{not accepted|''চলচিত্ৰপঞ্জী অসমীয়া লিপিৰে লিখা হোৱা নাছিল। সম্পাদনা দ্বন্দ্ব নোলোগোৱা বাবে পৰৱৰ্তী সময়ত বেলেগে সেইখিনি লিপ্যন্তৰ কৰে।''}} # [[কলিংগ (অঞ্চল)]] {{accepted}} ====[[সদস্য:JAKHINI|JAKHINI]]==== # [[ছিগিৰিয়া]] {{accepted}} # [[দক্ষিণ এছিয়া]] {{not accepted|''প্ৰবন্ধটো পোখালি ৰূপত আছে। সেয়ে কমেও এটা নতুন অনুচ্ছেদ যোগ কৰিব। নতুন অনুচ্ছেদ যোগ কৰাৰ পিছত গ্ৰহণ কৰা হ'ব।''}} ====[[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]]==== # [[ললিতগিৰি]] {{accepted}} # [[চম্বল নদী]] {{accepted}} # [[বিভৱ কুমাৰ তালুকদাৰ]] {{accepted}} # [[হৰিণী নাগ্ৰেণ্ডা]] {{accepted}} # [[আদিত্য নাৰায়ণ পুৰোহিত]] {{accepted}} # [[বিনয় পাঠক]] {{accepted}} # [[বিশাল জেঠৱা]] {{accepted}} ====[[সদস্য:Jyoti Chiring|Jyoti Chiring]]==== # [[টান্দুৰ নান]] {{accepted}} # [[বিধু বিনোদ চোপ্ৰা]] {{accepted}} # [[ফতেহ সিং ৰাথোৰ]] {{accepted}} # [[চীনা নুডলছ]] {{accepted}} # [[বাল্মিক থাপাৰ]] {{accepted}} # [[হৰিণী অমৰাছুৰীয়া]] {{accepted}} ====[[সদস্য:ৰুণুমী বৰ্মন কলিতা|ৰুণুমী বৰ্মন কলিতা]]==== # [[ঐতিহাসিক চহৰ আহমদাবাদ]] {{accepted}} # [[চণ্ডীগড় কেপিটেল কমপ্লেক্স]] {{accepted}} # [[দীঘা–সোণপুৰ দলং]] {{accepted}} # [[দ্ৰাস]] {{accepted}} # [[নীতা লুল্লা]] {{accepted}} # [[নেচনেল মিউজিয়াম অৱ নেচাৰেল হিষ্ট্ৰী]] {{accepted}} # [[পঞ্চৰথ]] {{accepted}} # [[পৰশুৰামেশ্বৰ মন্দিৰ]] {{accepted}} # [[বক্সা দুৰ্গ]] {{accepted}} # [[বুৰ্জাহোম প্ৰত্নতাত্ত্বিক স্থান]] {{accepted}} # [[মনসামঙ্গল কাব্য]] {{accepted}} # [[মুক্তেশ্বৰ মন্দিৰ]] {{accepted}} # [[যাজ্ঞবল্ক্য আশ্ৰম]] {{accepted}} # [[লীলা চিতনিছ]] {{accepted}} # [[লেছাৰ চুণ্ডা দ্বীপপুঞ্জ]] {{accepted}} ===[[সদস্য:দিম্পল দাস|দিম্পল দাস]]=== # [[আমেৰ দুৰ্গ]] [[শ্ৰেণী:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫]] cfs1cm9ipx0mxf3i096tievgham9vdq 603201 603155 2026-04-27T07:54:12Z Jyoti Chiring 34123 /* Jyoti Chiring */ 603201 wikitext text/x-wiki ====[[সদস্য:Duhita Ragini Kalita|দুহিতা ৰাগিনী কলিতা]]==== # [[অজিত কুমাৰ বেনাৰ্জী]] {{accepted}} # [[কিম জি-ৱন]] {{accepted}} # [[ছং কাং]] {{accepted}} # [[চেন ঝেয়ুয়ান]] {{accepted}} # [[অক্ষয় খান্না]] {{accepted}} # [[চি কে জানু]] {{accepted}} # [[কুম্বৰজুৱা]] {{accepted}} # [[সীতা আম্মান মন্দিৰ]] {{accepted}} # [[সুবৰ্ণৰেখা নদী]] {{accepted}} # [[জল মহল]] {{accepted}} # [[ৰণবীৰ শ্ব’ৰে]] {{accepted}} # [[নাং মাই]] {{accepted}} # [[ৰাজাৰাণী মন্দিৰ]] {{accepted}} # [[গংগাৰ অৱতৰণ]] {{accepted}} # [[মেগান ইয়ং]] {{accepted}} # [[বিজয় বাৰ্মা]] {{accepted}} # [[ৰোহন পেথিয়াগোডা]] {{accepted}} # [[শ্বীবা চাদ্ধা]] {{accepted}} # [[শ্বৰীব হাছমী]] {{accepted}} # [[ৰাজপাল সিং যাদৱ]] {{accepted}} # [[সুৰু উপত্যকা]] {{accepted}} # [[ছিৰিন্ধহৰ্ণ]] {{accepted}} ====[[সদস্য:নৰুনা বৰুৱা|নৰুনা বৰুৱা]]==== #[[ইৰানৰ ক্ৰীড়া]] {{accepted}} #[[আদিত্য তিৱাৰী]] {{accepted}} #[[তিৰুমালা]] {{accepted}} #[[ক’লা নহৰু]] {{accepted}} #[[পাঞ্চাল]] {{accepted}} #[[অটল সেতু]] {{accepted}} #[[হেমেন্দ্ৰ সিং পানৱাৰ]] {{accepted}} #[[প্ৰিয়া ডেভিদৰ]] {{accepted}} #[[ওম প্ৰকাশ আগৰৱাল]] {{accepted}} #[[যমুনা শৰণ সিং]] {{accepted}} #[[আলাউদ্দিন আল আজাদ]] {{accepted}} #[[নিতিন নবীন]] {{accepted}} #[[একলব্য শৰ্মা]] {{accepted}} #[[ৰাজা ৰাজেশ্বৰী ছেঠা ৰমন]] {{accepted}} ====[[সদস্য:Kandarpajit Kallol|কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল]]==== # [[আশা ভাট]]{{accepted}} # [[ৰেৱতী (চুটিগল্প)]]{{accepted}} # [[অনন্তনাৰায়ণন ৰমন]]{{accepted}} # [[শ্ৰীনিধি শেট্টী]]{{accepted}} # [[স্নেহা উল্লাল]]{{accepted}} # [[শ্ৰেয়া ধনন্তৰি]]{{accepted}} # [[সাক্ষী আগৰৱাল]]{{accepted}} # [[যোগিতা বিহানী]]{{accepted}} # [[এণ্ড্ৰু কিশোৰ]]{{accepted}} # [[উণ্ডৱল্লী গুহা]]{{accepted}} # [[এহতেশাম]]{{accepted}} # [[কালি নদী]]{{accepted}} # [[চৈয়দা ৰিজৱানা হাছান]]{{accepted}} # [[মাধৱ চন্দ্ৰ দাশ]]{{accepted}} # [[নাককাটি পাহাৰ]]{{accepted}} # [[সুভাষ দত্ত]]{{accepted}} # [[ছাবিনা ইয়াছমিন]]{{accepted}} # [[জহিৰ ৰায়হান]]{{accepted}} # [[মক্তাব]]{{accepted}} # [[মুল্কৰাজ আনন্দ]]{{accepted}} # [[ৰাধা বল্লভ মন্দিৰ, বৃন্দাবন]]{{accepted}} ====[[সদস্য:Jmgogoi99|যদুমণি গগৈ]]==== # [[অমৰাৱতী, অন্ধ্ৰপ্ৰদেশ]] {{accepted}} # [[আকাশবাণী ডিব্ৰুগড়]] {{accepted}} # [[অহিংসাৰ মূৰ্তি]] {{accepted}} # [[বিনয় পাঠক]] {{not accepted|''চলচিত্ৰপঞ্জী অসমীয়া লিপিৰে লিখা হোৱা নাছিল। সম্পাদনা দ্বন্দ্ব নোলোগোৱা বাবে পৰৱৰ্তী সময়ত বেলেগে সেইখিনি লিপ্যন্তৰ কৰে।''}} # [[কলিংগ (অঞ্চল)]] {{accepted}} ====[[সদস্য:JAKHINI|JAKHINI]]==== # [[ছিগিৰিয়া]] {{accepted}} # [[দক্ষিণ এছিয়া]] {{not accepted|''প্ৰবন্ধটো পোখালি ৰূপত আছে। সেয়ে কমেও এটা নতুন অনুচ্ছেদ যোগ কৰিব। নতুন অনুচ্ছেদ যোগ কৰাৰ পিছত গ্ৰহণ কৰা হ'ব।''}} ====[[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]]==== # [[ললিতগিৰি]] {{accepted}} # [[চম্বল নদী]] {{accepted}} # [[বিভৱ কুমাৰ তালুকদাৰ]] {{accepted}} # [[হৰিণী নাগ্ৰেণ্ডা]] {{accepted}} # [[আদিত্য নাৰায়ণ পুৰোহিত]] {{accepted}} # [[বিনয় পাঠক]] {{accepted}} # [[বিশাল জেঠৱা]] {{accepted}} ====[[সদস্য:Jyoti Chiring|Jyoti Chiring]]==== # [[টান্দুৰ নান]] {{accepted}} # [[বিধু বিনোদ চোপ্ৰা]] {{accepted}} # [[ফতেহ সিং ৰাথোৰ]] {{accepted}} # [[চীনা নুডলছ]] {{accepted}} # [[বাল্মিক থাপাৰ]] {{accepted}} # [[হৰিণী অমৰাছুৰীয়া]] {{accepted}} #[[হাথীগুম্ফা শিলালিপি]] ====[[সদস্য:ৰুণুমী বৰ্মন কলিতা|ৰুণুমী বৰ্মন কলিতা]]==== # [[ঐতিহাসিক চহৰ আহমদাবাদ]] {{accepted}} # [[চণ্ডীগড় কেপিটেল কমপ্লেক্স]] {{accepted}} # [[দীঘা–সোণপুৰ দলং]] {{accepted}} # [[দ্ৰাস]] {{accepted}} # [[নীতা লুল্লা]] {{accepted}} # [[নেচনেল মিউজিয়াম অৱ নেচাৰেল হিষ্ট্ৰী]] {{accepted}} # [[পঞ্চৰথ]] {{accepted}} # [[পৰশুৰামেশ্বৰ মন্দিৰ]] {{accepted}} # [[বক্সা দুৰ্গ]] {{accepted}} # [[বুৰ্জাহোম প্ৰত্নতাত্ত্বিক স্থান]] {{accepted}} # [[মনসামঙ্গল কাব্য]] {{accepted}} # [[মুক্তেশ্বৰ মন্দিৰ]] {{accepted}} # [[যাজ্ঞবল্ক্য আশ্ৰম]] {{accepted}} # [[লীলা চিতনিছ]] {{accepted}} # [[লেছাৰ চুণ্ডা দ্বীপপুঞ্জ]] {{accepted}} ===[[সদস্য:দিম্পল দাস|দিম্পল দাস]]=== # [[আমেৰ দুৰ্গ]] [[শ্ৰেণী:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫]] 0z1xp0wwekjnhqvnglfjb2vdhyaxv7g 603225 603201 2026-04-27T09:30:18Z দিম্পল দাস 5159 /* দিম্পল দাস */ 603225 wikitext text/x-wiki ====[[সদস্য:Duhita Ragini Kalita|দুহিতা ৰাগিনী কলিতা]]==== # [[অজিত কুমাৰ বেনাৰ্জী]] {{accepted}} # [[কিম জি-ৱন]] {{accepted}} # [[ছং কাং]] {{accepted}} # [[চেন ঝেয়ুয়ান]] {{accepted}} # [[অক্ষয় খান্না]] {{accepted}} # [[চি কে জানু]] {{accepted}} # [[কুম্বৰজুৱা]] {{accepted}} # [[সীতা আম্মান মন্দিৰ]] {{accepted}} # [[সুবৰ্ণৰেখা নদী]] {{accepted}} # [[জল মহল]] {{accepted}} # [[ৰণবীৰ শ্ব’ৰে]] {{accepted}} # [[নাং মাই]] {{accepted}} # [[ৰাজাৰাণী মন্দিৰ]] {{accepted}} # [[গংগাৰ অৱতৰণ]] {{accepted}} # [[মেগান ইয়ং]] {{accepted}} # [[বিজয় বাৰ্মা]] {{accepted}} # [[ৰোহন পেথিয়াগোডা]] {{accepted}} # [[শ্বীবা চাদ্ধা]] {{accepted}} # [[শ্বৰীব হাছমী]] {{accepted}} # [[ৰাজপাল সিং যাদৱ]] {{accepted}} # [[সুৰু উপত্যকা]] {{accepted}} # [[ছিৰিন্ধহৰ্ণ]] {{accepted}} ====[[সদস্য:নৰুনা বৰুৱা|নৰুনা বৰুৱা]]==== #[[ইৰানৰ ক্ৰীড়া]] {{accepted}} #[[আদিত্য তিৱাৰী]] {{accepted}} #[[তিৰুমালা]] {{accepted}} #[[ক’লা নহৰু]] {{accepted}} #[[পাঞ্চাল]] {{accepted}} #[[অটল সেতু]] {{accepted}} #[[হেমেন্দ্ৰ সিং পানৱাৰ]] {{accepted}} #[[প্ৰিয়া ডেভিদৰ]] {{accepted}} #[[ওম প্ৰকাশ আগৰৱাল]] {{accepted}} #[[যমুনা শৰণ সিং]] {{accepted}} #[[আলাউদ্দিন আল আজাদ]] {{accepted}} #[[নিতিন নবীন]] {{accepted}} #[[একলব্য শৰ্মা]] {{accepted}} #[[ৰাজা ৰাজেশ্বৰী ছেঠা ৰমন]] {{accepted}} ====[[সদস্য:Kandarpajit Kallol|কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল]]==== # [[আশা ভাট]]{{accepted}} # [[ৰেৱতী (চুটিগল্প)]]{{accepted}} # [[অনন্তনাৰায়ণন ৰমন]]{{accepted}} # [[শ্ৰীনিধি শেট্টী]]{{accepted}} # [[স্নেহা উল্লাল]]{{accepted}} # [[শ্ৰেয়া ধনন্তৰি]]{{accepted}} # [[সাক্ষী আগৰৱাল]]{{accepted}} # [[যোগিতা বিহানী]]{{accepted}} # [[এণ্ড্ৰু কিশোৰ]]{{accepted}} # [[উণ্ডৱল্লী গুহা]]{{accepted}} # [[এহতেশাম]]{{accepted}} # [[কালি নদী]]{{accepted}} # [[চৈয়দা ৰিজৱানা হাছান]]{{accepted}} # [[মাধৱ চন্দ্ৰ দাশ]]{{accepted}} # [[নাককাটি পাহাৰ]]{{accepted}} # [[সুভাষ দত্ত]]{{accepted}} # [[ছাবিনা ইয়াছমিন]]{{accepted}} # [[জহিৰ ৰায়হান]]{{accepted}} # [[মক্তাব]]{{accepted}} # [[মুল্কৰাজ আনন্দ]]{{accepted}} # [[ৰাধা বল্লভ মন্দিৰ, বৃন্দাবন]]{{accepted}} ====[[সদস্য:Jmgogoi99|যদুমণি গগৈ]]==== # [[অমৰাৱতী, অন্ধ্ৰপ্ৰদেশ]] {{accepted}} # [[আকাশবাণী ডিব্ৰুগড়]] {{accepted}} # [[অহিংসাৰ মূৰ্তি]] {{accepted}} # [[বিনয় পাঠক]] {{not accepted|''চলচিত্ৰপঞ্জী অসমীয়া লিপিৰে লিখা হোৱা নাছিল। সম্পাদনা দ্বন্দ্ব নোলোগোৱা বাবে পৰৱৰ্তী সময়ত বেলেগে সেইখিনি লিপ্যন্তৰ কৰে।''}} # [[কলিংগ (অঞ্চল)]] {{accepted}} ====[[সদস্য:JAKHINI|JAKHINI]]==== # [[ছিগিৰিয়া]] {{accepted}} # [[দক্ষিণ এছিয়া]] {{not accepted|''প্ৰবন্ধটো পোখালি ৰূপত আছে। সেয়ে কমেও এটা নতুন অনুচ্ছেদ যোগ কৰিব। নতুন অনুচ্ছেদ যোগ কৰাৰ পিছত গ্ৰহণ কৰা হ'ব।''}} ====[[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]]==== # [[ললিতগিৰি]] {{accepted}} # [[চম্বল নদী]] {{accepted}} # [[বিভৱ কুমাৰ তালুকদাৰ]] {{accepted}} # [[হৰিণী নাগ্ৰেণ্ডা]] {{accepted}} # [[আদিত্য নাৰায়ণ পুৰোহিত]] {{accepted}} # [[বিনয় পাঠক]] {{accepted}} # [[বিশাল জেঠৱা]] {{accepted}} ====[[সদস্য:Jyoti Chiring|Jyoti Chiring]]==== # [[টান্দুৰ নান]] {{accepted}} # [[বিধু বিনোদ চোপ্ৰা]] {{accepted}} # [[ফতেহ সিং ৰাথোৰ]] {{accepted}} # [[চীনা নুডলছ]] {{accepted}} # [[বাল্মিক থাপাৰ]] {{accepted}} # [[হৰিণী অমৰাছুৰীয়া]] {{accepted}} #[[হাথীগুম্ফা শিলালিপি]] ====[[সদস্য:ৰুণুমী বৰ্মন কলিতা|ৰুণুমী বৰ্মন কলিতা]]==== # [[ঐতিহাসিক চহৰ আহমদাবাদ]] {{accepted}} # [[চণ্ডীগড় কেপিটেল কমপ্লেক্স]] {{accepted}} # [[দীঘা–সোণপুৰ দলং]] {{accepted}} # [[দ্ৰাস]] {{accepted}} # [[নীতা লুল্লা]] {{accepted}} # [[নেচনেল মিউজিয়াম অৱ নেচাৰেল হিষ্ট্ৰী]] {{accepted}} # [[পঞ্চৰথ]] {{accepted}} # [[পৰশুৰামেশ্বৰ মন্দিৰ]] {{accepted}} # [[বক্সা দুৰ্গ]] {{accepted}} # [[বুৰ্জাহোম প্ৰত্নতাত্ত্বিক স্থান]] {{accepted}} # [[মনসামঙ্গল কাব্য]] {{accepted}} # [[মুক্তেশ্বৰ মন্দিৰ]] {{accepted}} # [[যাজ্ঞবল্ক্য আশ্ৰম]] {{accepted}} # [[লীলা চিতনিছ]] {{accepted}} # [[লেছাৰ চুণ্ডা দ্বীপপুঞ্জ]] {{accepted}} ===[[সদস্য:দিম্পল দাস|দিম্পল দাস]]=== # [[আমেৰ দুৰ্গ]] # [[খাজুৰাহো স্মাৰকসমূহ]] [[শ্ৰেণী:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫]] 7gl74utz602tku15xhoo4r1i109ostc 603237 603225 2026-04-27T11:09:46Z Kandarpajit Kallol 6257 /* দিম্পল দাস */ 603237 wikitext text/x-wiki ====[[সদস্য:Duhita Ragini Kalita|দুহিতা ৰাগিনী কলিতা]]==== # [[অজিত কুমাৰ বেনাৰ্জী]] {{accepted}} # [[কিম জি-ৱন]] {{accepted}} # [[ছং কাং]] {{accepted}} # [[চেন ঝেয়ুয়ান]] {{accepted}} # [[অক্ষয় খান্না]] {{accepted}} # [[চি কে জানু]] {{accepted}} # [[কুম্বৰজুৱা]] {{accepted}} # [[সীতা আম্মান মন্দিৰ]] {{accepted}} # [[সুবৰ্ণৰেখা নদী]] {{accepted}} # [[জল মহল]] {{accepted}} # [[ৰণবীৰ শ্ব’ৰে]] {{accepted}} # [[নাং মাই]] {{accepted}} # [[ৰাজাৰাণী মন্দিৰ]] {{accepted}} # [[গংগাৰ অৱতৰণ]] {{accepted}} # [[মেগান ইয়ং]] {{accepted}} # [[বিজয় বাৰ্মা]] {{accepted}} # [[ৰোহন পেথিয়াগোডা]] {{accepted}} # [[শ্বীবা চাদ্ধা]] {{accepted}} # [[শ্বৰীব হাছমী]] {{accepted}} # [[ৰাজপাল সিং যাদৱ]] {{accepted}} # [[সুৰু উপত্যকা]] {{accepted}} # [[ছিৰিন্ধহৰ্ণ]] {{accepted}} ====[[সদস্য:নৰুনা বৰুৱা|নৰুনা বৰুৱা]]==== #[[ইৰানৰ ক্ৰীড়া]] {{accepted}} #[[আদিত্য তিৱাৰী]] {{accepted}} #[[তিৰুমালা]] {{accepted}} #[[ক’লা নহৰু]] {{accepted}} #[[পাঞ্চাল]] {{accepted}} #[[অটল সেতু]] {{accepted}} #[[হেমেন্দ্ৰ সিং পানৱাৰ]] {{accepted}} #[[প্ৰিয়া ডেভিদৰ]] {{accepted}} #[[ওম প্ৰকাশ আগৰৱাল]] {{accepted}} #[[যমুনা শৰণ সিং]] {{accepted}} #[[আলাউদ্দিন আল আজাদ]] {{accepted}} #[[নিতিন নবীন]] {{accepted}} #[[একলব্য শৰ্মা]] {{accepted}} #[[ৰাজা ৰাজেশ্বৰী ছেঠা ৰমন]] {{accepted}} ====[[সদস্য:Kandarpajit Kallol|কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল]]==== # [[আশা ভাট]]{{accepted}} # [[ৰেৱতী (চুটিগল্প)]]{{accepted}} # [[অনন্তনাৰায়ণন ৰমন]]{{accepted}} # [[শ্ৰীনিধি শেট্টী]]{{accepted}} # [[স্নেহা উল্লাল]]{{accepted}} # [[শ্ৰেয়া ধনন্তৰি]]{{accepted}} # [[সাক্ষী আগৰৱাল]]{{accepted}} # [[যোগিতা বিহানী]]{{accepted}} # [[এণ্ড্ৰু কিশোৰ]]{{accepted}} # [[উণ্ডৱল্লী গুহা]]{{accepted}} # [[এহতেশাম]]{{accepted}} # [[কালি নদী]]{{accepted}} # [[চৈয়দা ৰিজৱানা হাছান]]{{accepted}} # [[মাধৱ চন্দ্ৰ দাশ]]{{accepted}} # [[নাককাটি পাহাৰ]]{{accepted}} # [[সুভাষ দত্ত]]{{accepted}} # [[ছাবিনা ইয়াছমিন]]{{accepted}} # [[জহিৰ ৰায়হান]]{{accepted}} # [[মক্তাব]]{{accepted}} # [[মুল্কৰাজ আনন্দ]]{{accepted}} # [[ৰাধা বল্লভ মন্দিৰ, বৃন্দাবন]]{{accepted}} ====[[সদস্য:Jmgogoi99|যদুমণি গগৈ]]==== # [[অমৰাৱতী, অন্ধ্ৰপ্ৰদেশ]] {{accepted}} # [[আকাশবাণী ডিব্ৰুগড়]] {{accepted}} # [[অহিংসাৰ মূৰ্তি]] {{accepted}} # [[বিনয় পাঠক]] {{not accepted|''চলচিত্ৰপঞ্জী অসমীয়া লিপিৰে লিখা হোৱা নাছিল। সম্পাদনা দ্বন্দ্ব নোলোগোৱা বাবে পৰৱৰ্তী সময়ত বেলেগে সেইখিনি লিপ্যন্তৰ কৰে।''}} # [[কলিংগ (অঞ্চল)]] {{accepted}} ====[[সদস্য:JAKHINI|JAKHINI]]==== # [[ছিগিৰিয়া]] {{accepted}} # [[দক্ষিণ এছিয়া]] {{not accepted|''প্ৰবন্ধটো পোখালি ৰূপত আছে। সেয়ে কমেও এটা নতুন অনুচ্ছেদ যোগ কৰিব। নতুন অনুচ্ছেদ যোগ কৰাৰ পিছত গ্ৰহণ কৰা হ'ব।''}} ====[[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]]==== # [[ললিতগিৰি]] {{accepted}} # [[চম্বল নদী]] {{accepted}} # [[বিভৱ কুমাৰ তালুকদাৰ]] {{accepted}} # [[হৰিণী নাগ্ৰেণ্ডা]] {{accepted}} # [[আদিত্য নাৰায়ণ পুৰোহিত]] {{accepted}} # [[বিনয় পাঠক]] {{accepted}} # [[বিশাল জেঠৱা]] {{accepted}} ====[[সদস্য:Jyoti Chiring|Jyoti Chiring]]==== # [[টান্দুৰ নান]] {{accepted}} # [[বিধু বিনোদ চোপ্ৰা]] {{accepted}} # [[ফতেহ সিং ৰাথোৰ]] {{accepted}} # [[চীনা নুডলছ]] {{accepted}} # [[বাল্মিক থাপাৰ]] {{accepted}} # [[হৰিণী অমৰাছুৰীয়া]] {{accepted}} #[[হাথীগুম্ফা শিলালিপি]] ====[[সদস্য:ৰুণুমী বৰ্মন কলিতা|ৰুণুমী বৰ্মন কলিতা]]==== # [[ঐতিহাসিক চহৰ আহমদাবাদ]] {{accepted}} # [[চণ্ডীগড় কেপিটেল কমপ্লেক্স]] {{accepted}} # [[দীঘা–সোণপুৰ দলং]] {{accepted}} # [[দ্ৰাস]] {{accepted}} # [[নীতা লুল্লা]] {{accepted}} # [[নেচনেল মিউজিয়াম অৱ নেচাৰেল হিষ্ট্ৰী]] {{accepted}} # [[পঞ্চৰথ]] {{accepted}} # [[পৰশুৰামেশ্বৰ মন্দিৰ]] {{accepted}} # [[বক্সা দুৰ্গ]] {{accepted}} # [[বুৰ্জাহোম প্ৰত্নতাত্ত্বিক স্থান]] {{accepted}} # [[মনসামঙ্গল কাব্য]] {{accepted}} # [[মুক্তেশ্বৰ মন্দিৰ]] {{accepted}} # [[যাজ্ঞবল্ক্য আশ্ৰম]] {{accepted}} # [[লীলা চিতনিছ]] {{accepted}} # [[লেছাৰ চুণ্ডা দ্বীপপুঞ্জ]] {{accepted}} ===[[সদস্য:দিম্পল দাস|দিম্পল দাস]]=== # [[আমেৰ দুৰ্গ]] {{accepted}} # [[খাজুৰাহো স্মাৰকসমূহ]] [[শ্ৰেণী:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫]] 9gyle4ir01d01svpz3gac56rc5yypry 603239 603237 2026-04-27T11:14:18Z Kandarpajit Kallol 6257 603239 wikitext text/x-wiki ====[[সদস্য:Duhita Ragini Kalita|দুহিতা ৰাগিনী কলিতা]]==== # [[অজিত কুমাৰ বেনাৰ্জী]] {{accepted}} # [[কিম জি-ৱন]] {{accepted}} # [[ছং কাং]] {{accepted}} # [[চেন ঝেয়ুয়ান]] {{accepted}} # [[অক্ষয় খান্না]] {{accepted}} # [[চি কে জানু]] {{accepted}} # [[কুম্বৰজুৱা]] {{accepted}} # [[সীতা আম্মান মন্দিৰ]] {{accepted}} # [[সুবৰ্ণৰেখা নদী]] {{accepted}} # [[জল মহল]] {{accepted}} # [[ৰণবীৰ শ্ব’ৰে]] {{accepted}} # [[নাং মাই]] {{accepted}} # [[ৰাজাৰাণী মন্দিৰ]] {{accepted}} # [[গংগাৰ অৱতৰণ]] {{accepted}} # [[মেগান ইয়ং]] {{accepted}} # [[বিজয় বাৰ্মা]] {{accepted}} # [[ৰোহন পেথিয়াগোডা]] {{accepted}} # [[শ্বীবা চাদ্ধা]] {{accepted}} # [[শ্বৰীব হাছমী]] {{accepted}} # [[ৰাজপাল সিং যাদৱ]] {{accepted}} # [[সুৰু উপত্যকা]] {{accepted}} # [[ছিৰিন্ধহৰ্ণ]] {{accepted}} ====[[সদস্য:নৰুনা বৰুৱা|নৰুনা বৰুৱা]]==== #[[ইৰানৰ ক্ৰীড়া]] {{accepted}} #[[আদিত্য তিৱাৰী]] {{accepted}} #[[তিৰুমালা]] {{accepted}} #[[ক’লা নহৰু]] {{accepted}} #[[পাঞ্চাল]] {{accepted}} #[[অটল সেতু]] {{accepted}} #[[হেমেন্দ্ৰ সিং পানৱাৰ]] {{accepted}} #[[প্ৰিয়া ডেভিদৰ]] {{accepted}} #[[ওম প্ৰকাশ আগৰৱাল]] {{accepted}} #[[যমুনা শৰণ সিং]] {{accepted}} #[[আলাউদ্দিন আল আজাদ]] {{accepted}} #[[নিতিন নবীন]] {{accepted}} #[[একলব্য শৰ্মা]] {{accepted}} #[[ৰাজা ৰাজেশ্বৰী ছেঠা ৰমন]] {{accepted}} ====[[সদস্য:Kandarpajit Kallol|কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল]]==== # [[আশা ভাট]]{{accepted}} # [[ৰেৱতী (চুটিগল্প)]]{{accepted}} # [[অনন্তনাৰায়ণন ৰমন]]{{accepted}} # [[শ্ৰীনিধি শেট্টী]]{{accepted}} # [[স্নেহা উল্লাল]]{{accepted}} # [[শ্ৰেয়া ধনন্তৰি]]{{accepted}} # [[সাক্ষী আগৰৱাল]]{{accepted}} # [[যোগিতা বিহানী]]{{accepted}} # [[এণ্ড্ৰু কিশোৰ]]{{accepted}} # [[উণ্ডৱল্লী গুহা]]{{accepted}} # [[এহতেশাম]]{{accepted}} # [[কালি নদী]]{{accepted}} # [[চৈয়দা ৰিজৱানা হাছান]]{{accepted}} # [[মাধৱ চন্দ্ৰ দাশ]]{{accepted}} # [[নাককাটি পাহাৰ]]{{accepted}} # [[সুভাষ দত্ত]]{{accepted}} # [[ছাবিনা ইয়াছমিন]]{{accepted}} # [[জহিৰ ৰায়হান]]{{accepted}} # [[মক্তাব]]{{accepted}} # [[মুল্কৰাজ আনন্দ]]{{accepted}} # [[ৰাধা বল্লভ মন্দিৰ, বৃন্দাবন]]{{accepted}} ====[[সদস্য:Jmgogoi99|যদুমণি গগৈ]]==== # [[অমৰাৱতী, অন্ধ্ৰপ্ৰদেশ]] {{accepted}} # [[আকাশবাণী ডিব্ৰুগড়]] {{accepted}} # [[অহিংসাৰ মূৰ্তি]] {{accepted}} # [[বিনয় পাঠক]] {{not accepted|''চলচিত্ৰপঞ্জী অসমীয়া লিপিৰে লিখা হোৱা নাছিল। সম্পাদনা দ্বন্দ্ব নোলোগোৱা বাবে পৰৱৰ্তী সময়ত বেলেগে সেইখিনি লিপ্যন্তৰ কৰে।''}} # [[কলিংগ (অঞ্চল)]] {{accepted}} ====[[সদস্য:JAKHINI|JAKHINI]]==== # [[ছিগিৰিয়া]] {{accepted}} # [[দক্ষিণ এছিয়া]] {{not accepted|''প্ৰবন্ধটো পোখালি ৰূপত আছে। সেয়ে কমেও এটা নতুন অনুচ্ছেদ যোগ কৰিব। নতুন অনুচ্ছেদ যোগ কৰাৰ পিছত গ্ৰহণ কৰা হ'ব।''}} ====[[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]]==== # [[ললিতগিৰি]] {{accepted}} # [[চম্বল নদী]] {{accepted}} # [[বিভৱ কুমাৰ তালুকদাৰ]] {{accepted}} # [[হৰিণী নাগ্ৰেণ্ডা]] {{accepted}} # [[আদিত্য নাৰায়ণ পুৰোহিত]] {{accepted}} # [[বিনয় পাঠক]] {{accepted}} # [[বিশাল জেঠৱা]] {{accepted}} ====[[সদস্য:Jyoti Chiring|Jyoti Chiring]]==== # [[টান্দুৰ নান]] {{accepted}} # [[বিধু বিনোদ চোপ্ৰা]] {{accepted}} # [[ফতেহ সিং ৰাথোৰ]] {{accepted}} # [[চীনা নুডলছ]] {{accepted}} # [[বাল্মিক থাপাৰ]] {{accepted}} # [[হৰিণী অমৰাছুৰীয়া]] {{accepted}} #[[হাথীগুম্ফা শিলালিপি]] ====[[সদস্য:ৰুণুমী বৰ্মন কলিতা|ৰুণুমী বৰ্মন কলিতা]]==== # [[ঐতিহাসিক চহৰ আহমদাবাদ]] {{accepted}} # [[চণ্ডীগড় কেপিটেল কমপ্লেক্স]] {{accepted}} # [[দীঘা–সোণপুৰ দলং]] {{accepted}} # [[দ্ৰাস]] {{accepted}} # [[নীতা লুল্লা]] {{accepted}} # [[নেচনেল মিউজিয়াম অৱ নেচাৰেল হিষ্ট্ৰী]] {{accepted}} # [[পঞ্চৰথ]] {{accepted}} # [[পৰশুৰামেশ্বৰ মন্দিৰ]] {{accepted}} # [[বক্সা দুৰ্গ]] {{accepted}} # [[বুৰ্জাহোম প্ৰত্নতাত্ত্বিক স্থান]] {{accepted}} # [[মনসামঙ্গল কাব্য]] {{accepted}} # [[মুক্তেশ্বৰ মন্দিৰ]] {{accepted}} # [[যাজ্ঞবল্ক্য আশ্ৰম]] {{accepted}} # [[লীলা চিতনিছ]] {{accepted}} # [[লেছাৰ চুণ্ডা দ্বীপপুঞ্জ]] {{accepted}} ===[[সদস্য:দিম্পল দাস|দিম্পল দাস]]=== # [[আমেৰ দুৰ্গ]] {{accepted}} # [[খাজুৰাহো স্মাৰকসমূহ]] {{accepted}} [[শ্ৰেণী:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫]] buqhf94vgov5ofvx8d58et7zwfakps9 0 136708 602989 601448 2026-04-26T15:02:23Z নৰুনা বৰুৱা 44897 /* মৃত্যু */ 602989 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ছাৰ এডমাণ্ড হিলাৰী | image = Edmund Hillary, c. 1953, autograph removed.jpg | caption = ১৯৫৩ চনত হিলাৰী | birth_name = এডমাণ্ড পাৰ্চিভাল হিলাৰী | birth_date = {{Birth date|1919|7|20|df=yes}} | birth_place = অকলেণ্ড, নিউজিলেণ্ড | death_date = {{Death date and age|2008|1|11|1919|7|20|df=yes}}<!-- DO ''not'' CHANGE NZ DATE! --> | death_place = অকলেণ্ড, নিউজিলেণ্ড | known_for = টেনজিং নৰ্গেৰ সৈতে, প্ৰথমে মাউণ্ট এভাৰেষ্টৰ শিখৰত উপনীত হোৱা | spouse = {{plainlist| *{{marriage|লুইচ মেৰী ৰোজ |1953|1975|end=died}} *{{marriage|জুন মালগ্ৰেউ |1989}}}} | children = ৩, পিটাৰ আৰু চাৰাকে (চাৰা এগৰাকী শিল্পী) ধৰি | awards = | signature = Edmund Hillary Signature.svg | module ={{Infobox military person | embed = হয় | allegiance = <!-- New Zealand --> | branch = ৰয়েল নিউজিলেণ্ড এয়াৰফৰ্চ | serviceyears = ১৯৪৩–১৯৪৫ চন | rank = চাৰ্জেণ্ট <ref name="Cenotaph">{{Cite web|title = Edmund Percival Hillary|url = https://www.aucklandmuseum.com/war-memorial/online-cenotaph/record/C122000 |work=Online Cenotaph |publisher = [[Auckland War Memorial Museum]]|access-date = 3 February 2022}}</ref> | unit = {{plainlist| *৬ নং স্কোয়াড্ৰন আৰ এন জে এ এফ *৫ নং স্কোয়াড্ৰন আৰ এন জে এ এফ }} | battles =[[ দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধ]] }} }} '''ছাৰ এডমাণ্ড পাৰ্চিভাল হিলাৰী ({{Lang-en| Sir Edmund Percival Hillary }})'''(জন্ম,২০ জুলাই ১৯১৯ – মৃত্যু, ১১ জানুৱাৰী ২০০৮) আছিল নিউজিলেণ্ডৰ এজন পৰ্বতাৰোহী, অভিযাত্ৰী,লেখক আৰু দানশীল ব্যক্তি। ১৯৫৩ চনৰ ২৯ মে’ত হিলাৰী আৰু শ্বেৰ্পাৰ পৰ্বতাৰোহী টেনজিং নৰ্গেই মাউণ্ট এভাৰেষ্টৰ শিখৰত উপনীত হোৱাটো নিশ্চিত হোৱা প্ৰথম পৰ্বতাৰোহী হিচাপে পৰিগণিত হয়। জন হাণ্টৰ নেতৃত্বত এভাৰেষ্টলৈ যোৱা নৱম ব্ৰিটিছ অভিযানৰ অংশ আছিল। ১৯৮৫ চনৰপৰা ১৯৮৮ চনলৈ তেওঁ [[ভাৰত]] আৰু [[বাংলাদেশ]]ত নিউজিলেণ্ডৰ উচ্চায়ুক্ত আৰু সমান্তৰালভাৱে [[নেপাল]]ৰ ৰাষ্ট্ৰদূত হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। মাধ্যমিক বিদ্যালয়ত পঢ়ি থকাৰ সময়তে হিলাৰীয়ে পৰ্বতাৰোহণৰ প্ৰতি আগ্ৰহী হৈ পৰিছিল। ১৯৩৯ চনত তেওঁ প্ৰথমটো ডাঙৰ আৰোহণ কৰিছিল, মাউণ্ট অলিভিয়াৰ শিখৰত উপনীত হৈ। <ref>{{cite web|title= Sir Edmund Hillary Biography and Interview |website=www.achievement.org|publisher=[[American Academy of Achievement]]|url= https://www.achievement.org/achiever/sir-edmund-hillary/#interview}}</ref> [[দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধ]]ৰ সময়ত তেওঁ ৰয়েল নিউজিলেণ্ড বায়ুসেনাত নেভিগেটৰ হিচাপে কাম কৰিছিল আৰু বিমান দুৰ্ঘটনাত আহত হৈছিল। কমনৱেলথ ট্ৰেন্স-এণ্টাৰ্কটিক অভিযানৰ অংশ হিচাপে হিলাৰীয়ে ১৯৫৮ চনত স্থলপথেৰে দক্ষিণলৈ যাত্ৰা কৰিছিল। মৰুভূমিত উপনীত হৈছিল। পিছলৈ তেওঁ উত্তৰ মেৰুতো উপস্থিত হ’ল; ইয়াৰ জৰিয়তে তেওঁ দুয়োটা মেৰু ভ্ৰমণ কৰা প্ৰথমজন ব্যক্তি হৈ পৰে আৰু মাউণ্ট এভাৰেষ্টৰ শিখৰত বগাইছিল। ‘টাইম’ আলোচনীয়ে তেওঁক ২০ শতিকাৰ ১০০ জন প্ৰভাৱশালী ব্যক্তিৰ ভিতৰত অন্যতম বুলি অভিহিত কৰিছে। <ref>{{cite magazine |url=http://content.time.com/time/magazine/article/0,9171,26473,00.html |title=Time 100 Persons of the Century |magazine=[[Time (magazine)|Time]] |date=6 June 1999 |access-date=31 May 2017 |archive-date=23 May 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160523112333/http://content.time.com/time/magazine/article/0,9171,26473,00.html |url-status=dead }}</ref> ১৯৬০ চনৰপৰা হিলাৰীয়ে প্ৰতিষ্ঠা কৰা হিমালয়ান ট্ৰাষ্টৰ জৰিয়তে [[নেপাল]]ৰ শ্বেৰপা জনসাধাৰণৰ সেৱাৰ বাবে নিজৰ জীৱন উৎসৰ্গা কৰিছিল। কোৱা হয় যে তেওঁৰ এই প্ৰচেষ্টাৰ ফলত নেপালত অসংখ্য বিদ্যালয় আৰু চিকিৎসালয় নিৰ্মাণ হৈছিল। ১৯৯৫ চনত অৰ্ডাৰ অৱ দ্য গাৰ্টাৰকে ধৰি বহু সন্মানেৰে সন্মানিত হৈছিল হিলাৰী। ২০০৮ চনত তেওঁৰ মৃত্যুৰ পাছত নিউজিলেণ্ডত ৰাষ্ট্ৰীয় সন্মানেৰে তেওঁক সমাধিস্থ কৰা হয়। ==প্ৰাৰম্ভিক জীৱন== [[File:Gertrude Clark, mother of Edmund Hillary, 1909.jpg|thumb|right|upright|হিলাৰীৰ মাতৃ গেৰ্ট্ৰুড ক্লাৰ্ক, ১৯০৯ চনত]] ১৯১৯ চনৰ ২০ জুলাইত নিউজিলেণ্ডৰ অকলেণ্ডত পাৰ্চিভাল অগাষ্টাছ "পাৰ্চি" (১৮৮৫–১৯৬৫) আৰু গেৰ্ট্ৰুড (জন্ম ক্লাৰ্ক) (১৮৯২–১৯৬৫) হিলাৰীৰ ঘৰত হিলাৰীৰ জন্ম হয়।<ref name="Christchurch">{{cite web|website=[[Christchurch City Libraries]] |url=http://library.christchurch.org.nz/Kids/FamousNewZealanders/more/SirEdmundHillary.asp |title=Famous New Zealanders|access-date=23 January 2007}}</ref><ref name="NZHistory">{{cite web|title=Edmund Hillary|url=https://nzhistory.govt.nz/culture/edmund-hillary|website=New Zealand History|publisher=Research and Publishing Group of the New Zealand Ministry for Culture and Heritage|access-date=15 February 2018|location= Wellington, New Zealand}}</ref> তেওঁৰ পিতৃ পাৰ্চিয়ে ১৫ নং (উত্তৰ অকলেণ্ড) ৰেজিমেণ্টৰ সৈতে গালিপলিত সেৱা আগবঢ়াইছিল আৰু ১৯১৬ চনত সেনাবাহিনীৰপৰা তেওঁক চিকিৎসাগতভাৱে অযোগ্য বুলি ঘোষণা কৰা হৈছিল; নিউজিলেণ্ডলৈ উভতি অহাৰ পাছত তেওঁ গেৰ্ট্ৰুডক বিয়া কৰায়। তেওঁৰ ককাদেউতাক এডমাণ্ড ৰেমণ্ড হিলাৰী (জন্ম ১৮৩৬) ইংলেণ্ডৰ লেংকাশ্বাৰৰ, ১৯ শতিকাৰ মাজভাগত উত্তৰ ৱাইৰোয়া অঞ্চলত বসতি স্থাপন কৰা ঘড়ী নিৰ্মাতা। তেওঁ আয়াৰলেণ্ডৰ এনি "ইডা" ফ্লেমিংক বিয়া কৰায় আৰু তেওঁলোকৰ চাৰিটা সন্তান জন্ম হয়। <ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=v92LDwAAQBAJ&q=edmund+hillary+grandfather+edmund+yorkshire&pg=PT13|title=Edmund Hillary – A Biography: The Extraordinary Life of the Beekeeper Who Climbed Everest |date=2019|first=Michael|last=Gill|publisher=Vertebrate |isbn=9781911342977|access-date=22 September 2020}}</ref><ref name="NZ_Herald_10349189">{{cite news |url=http://www.nzherald.co.nz/nz/news/article.cfm?c_id=1&objectid=10349189 |title=Authorised Hillary biography reveals private touches |author=Tyler, Heather |date=8 October 2005 |agency=[[NZPA]] |newspaper=[[The New Zealand Herald]] |access-date=29 September 2011}}</ref> ==দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধ== ==অভিযান== ==ব্যক্তিগত জীৱন== ==মৃত্যু== ২০০৭ চনৰ ২২ এপ্ৰিলত কাঠমাণ্ডু ভ্ৰমণৰ সময়ত হিলাৰী ঢলি পৰে, আৰু নিউজিলেণ্ডলৈ উভতি অহাৰ পিছত চিকিৎসালয়ত ভৰ্তি হয়। ==তথ্যৰ উৎস== {{reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== [[শ্ৰেণী:নিউজিলেণ্ডৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি]] dxio37a7etpr7riicpo7exvsg0zurfu 603026 602989 2026-04-26T16:07:37Z নৰুনা বৰুৱা 44897 added [[Category:অভিযাত্ৰী]] using [[WP:HC|HotCat]] 603026 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ছাৰ এডমাণ্ড হিলাৰী | image = Edmund Hillary, c. 1953, autograph removed.jpg | caption = ১৯৫৩ চনত হিলাৰী | birth_name = এডমাণ্ড পাৰ্চিভাল হিলাৰী | birth_date = {{Birth date|1919|7|20|df=yes}} | birth_place = অকলেণ্ড, নিউজিলেণ্ড | death_date = {{Death date and age|2008|1|11|1919|7|20|df=yes}}<!-- DO ''not'' CHANGE NZ DATE! --> | death_place = অকলেণ্ড, নিউজিলেণ্ড | known_for = টেনজিং নৰ্গেৰ সৈতে, প্ৰথমে মাউণ্ট এভাৰেষ্টৰ শিখৰত উপনীত হোৱা | spouse = {{plainlist| *{{marriage|লুইচ মেৰী ৰোজ |1953|1975|end=died}} *{{marriage|জুন মালগ্ৰেউ |1989}}}} | children = ৩, পিটাৰ আৰু চাৰাকে (চাৰা এগৰাকী শিল্পী) ধৰি | awards = | signature = Edmund Hillary Signature.svg | module ={{Infobox military person | embed = হয় | allegiance = <!-- New Zealand --> | branch = ৰয়েল নিউজিলেণ্ড এয়াৰফৰ্চ | serviceyears = ১৯৪৩–১৯৪৫ চন | rank = চাৰ্জেণ্ট <ref name="Cenotaph">{{Cite web|title = Edmund Percival Hillary|url = https://www.aucklandmuseum.com/war-memorial/online-cenotaph/record/C122000 |work=Online Cenotaph |publisher = [[Auckland War Memorial Museum]]|access-date = 3 February 2022}}</ref> | unit = {{plainlist| *৬ নং স্কোয়াড্ৰন আৰ এন জে এ এফ *৫ নং স্কোয়াড্ৰন আৰ এন জে এ এফ }} | battles =[[ দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধ]] }} }} '''ছাৰ এডমাণ্ড পাৰ্চিভাল হিলাৰী ({{Lang-en| Sir Edmund Percival Hillary }})'''(জন্ম,২০ জুলাই ১৯১৯ – মৃত্যু, ১১ জানুৱাৰী ২০০৮) আছিল নিউজিলেণ্ডৰ এজন পৰ্বতাৰোহী, অভিযাত্ৰী,লেখক আৰু দানশীল ব্যক্তি। ১৯৫৩ চনৰ ২৯ মে’ত হিলাৰী আৰু শ্বেৰ্পাৰ পৰ্বতাৰোহী টেনজিং নৰ্গেই মাউণ্ট এভাৰেষ্টৰ শিখৰত উপনীত হোৱাটো নিশ্চিত হোৱা প্ৰথম পৰ্বতাৰোহী হিচাপে পৰিগণিত হয়। জন হাণ্টৰ নেতৃত্বত এভাৰেষ্টলৈ যোৱা নৱম ব্ৰিটিছ অভিযানৰ অংশ আছিল। ১৯৮৫ চনৰপৰা ১৯৮৮ চনলৈ তেওঁ [[ভাৰত]] আৰু [[বাংলাদেশ]]ত নিউজিলেণ্ডৰ উচ্চায়ুক্ত আৰু সমান্তৰালভাৱে [[নেপাল]]ৰ ৰাষ্ট্ৰদূত হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। মাধ্যমিক বিদ্যালয়ত পঢ়ি থকাৰ সময়তে হিলাৰীয়ে পৰ্বতাৰোহণৰ প্ৰতি আগ্ৰহী হৈ পৰিছিল। ১৯৩৯ চনত তেওঁ প্ৰথমটো ডাঙৰ আৰোহণ কৰিছিল, মাউণ্ট অলিভিয়াৰ শিখৰত উপনীত হৈ। <ref>{{cite web|title= Sir Edmund Hillary Biography and Interview |website=www.achievement.org|publisher=[[American Academy of Achievement]]|url= https://www.achievement.org/achiever/sir-edmund-hillary/#interview}}</ref> [[দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধ]]ৰ সময়ত তেওঁ ৰয়েল নিউজিলেণ্ড বায়ুসেনাত নেভিগেটৰ হিচাপে কাম কৰিছিল আৰু বিমান দুৰ্ঘটনাত আহত হৈছিল। কমনৱেলথ ট্ৰেন্স-এণ্টাৰ্কটিক অভিযানৰ অংশ হিচাপে হিলাৰীয়ে ১৯৫৮ চনত স্থলপথেৰে দক্ষিণলৈ যাত্ৰা কৰিছিল। মৰুভূমিত উপনীত হৈছিল। পিছলৈ তেওঁ উত্তৰ মেৰুতো উপস্থিত হ’ল; ইয়াৰ জৰিয়তে তেওঁ দুয়োটা মেৰু ভ্ৰমণ কৰা প্ৰথমজন ব্যক্তি হৈ পৰে আৰু মাউণ্ট এভাৰেষ্টৰ শিখৰত বগাইছিল। ‘টাইম’ আলোচনীয়ে তেওঁক ২০ শতিকাৰ ১০০ জন প্ৰভাৱশালী ব্যক্তিৰ ভিতৰত অন্যতম বুলি অভিহিত কৰিছে। <ref>{{cite magazine |url=http://content.time.com/time/magazine/article/0,9171,26473,00.html |title=Time 100 Persons of the Century |magazine=[[Time (magazine)|Time]] |date=6 June 1999 |access-date=31 May 2017 |archive-date=23 May 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160523112333/http://content.time.com/time/magazine/article/0,9171,26473,00.html |url-status=dead }}</ref> ১৯৬০ চনৰপৰা হিলাৰীয়ে প্ৰতিষ্ঠা কৰা হিমালয়ান ট্ৰাষ্টৰ জৰিয়তে [[নেপাল]]ৰ শ্বেৰপা জনসাধাৰণৰ সেৱাৰ বাবে নিজৰ জীৱন উৎসৰ্গা কৰিছিল। কোৱা হয় যে তেওঁৰ এই প্ৰচেষ্টাৰ ফলত নেপালত অসংখ্য বিদ্যালয় আৰু চিকিৎসালয় নিৰ্মাণ হৈছিল। ১৯৯৫ চনত অৰ্ডাৰ অৱ দ্য গাৰ্টাৰকে ধৰি বহু সন্মানেৰে সন্মানিত হৈছিল হিলাৰী। ২০০৮ চনত তেওঁৰ মৃত্যুৰ পাছত নিউজিলেণ্ডত ৰাষ্ট্ৰীয় সন্মানেৰে তেওঁক সমাধিস্থ কৰা হয়। ==প্ৰাৰম্ভিক জীৱন== [[File:Gertrude Clark, mother of Edmund Hillary, 1909.jpg|thumb|right|upright|হিলাৰীৰ মাতৃ গেৰ্ট্ৰুড ক্লাৰ্ক, ১৯০৯ চনত]] ১৯১৯ চনৰ ২০ জুলাইত নিউজিলেণ্ডৰ অকলেণ্ডত পাৰ্চিভাল অগাষ্টাছ "পাৰ্চি" (১৮৮৫–১৯৬৫) আৰু গেৰ্ট্ৰুড (জন্ম ক্লাৰ্ক) (১৮৯২–১৯৬৫) হিলাৰীৰ ঘৰত হিলাৰীৰ জন্ম হয়।<ref name="Christchurch">{{cite web|website=[[Christchurch City Libraries]] |url=http://library.christchurch.org.nz/Kids/FamousNewZealanders/more/SirEdmundHillary.asp |title=Famous New Zealanders|access-date=23 January 2007}}</ref><ref name="NZHistory">{{cite web|title=Edmund Hillary|url=https://nzhistory.govt.nz/culture/edmund-hillary|website=New Zealand History|publisher=Research and Publishing Group of the New Zealand Ministry for Culture and Heritage|access-date=15 February 2018|location= Wellington, New Zealand}}</ref> তেওঁৰ পিতৃ পাৰ্চিয়ে ১৫ নং (উত্তৰ অকলেণ্ড) ৰেজিমেণ্টৰ সৈতে গালিপলিত সেৱা আগবঢ়াইছিল আৰু ১৯১৬ চনত সেনাবাহিনীৰপৰা তেওঁক চিকিৎসাগতভাৱে অযোগ্য বুলি ঘোষণা কৰা হৈছিল; নিউজিলেণ্ডলৈ উভতি অহাৰ পাছত তেওঁ গেৰ্ট্ৰুডক বিয়া কৰায়। তেওঁৰ ককাদেউতাক এডমাণ্ড ৰেমণ্ড হিলাৰী (জন্ম ১৮৩৬) ইংলেণ্ডৰ লেংকাশ্বাৰৰ, ১৯ শতিকাৰ মাজভাগত উত্তৰ ৱাইৰোয়া অঞ্চলত বসতি স্থাপন কৰা ঘড়ী নিৰ্মাতা। তেওঁ আয়াৰলেণ্ডৰ এনি "ইডা" ফ্লেমিংক বিয়া কৰায় আৰু তেওঁলোকৰ চাৰিটা সন্তান জন্ম হয়। <ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=v92LDwAAQBAJ&q=edmund+hillary+grandfather+edmund+yorkshire&pg=PT13|title=Edmund Hillary – A Biography: The Extraordinary Life of the Beekeeper Who Climbed Everest |date=2019|first=Michael|last=Gill|publisher=Vertebrate |isbn=9781911342977|access-date=22 September 2020}}</ref><ref name="NZ_Herald_10349189">{{cite news |url=http://www.nzherald.co.nz/nz/news/article.cfm?c_id=1&objectid=10349189 |title=Authorised Hillary biography reveals private touches |author=Tyler, Heather |date=8 October 2005 |agency=[[NZPA]] |newspaper=[[The New Zealand Herald]] |access-date=29 September 2011}}</ref> ==দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধ== ==অভিযান== ==ব্যক্তিগত জীৱন== ==মৃত্যু== ২০০৭ চনৰ ২২ এপ্ৰিলত কাঠমাণ্ডু ভ্ৰমণৰ সময়ত হিলাৰী ঢলি পৰে, আৰু নিউজিলেণ্ডলৈ উভতি অহাৰ পিছত চিকিৎসালয়ত ভৰ্তি হয়। ==তথ্যৰ উৎস== {{reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== [[শ্ৰেণী:নিউজিলেণ্ডৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:অভিযাত্ৰী]] hjctwzelv12b5iu6wlnrscnapmct4ge 603027 603026 2026-04-26T16:15:13Z নৰুনা বৰুৱা 44897 /* মৃত্যু */ 603027 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ছাৰ এডমাণ্ড হিলাৰী | image = Edmund Hillary, c. 1953, autograph removed.jpg | caption = ১৯৫৩ চনত হিলাৰী | birth_name = এডমাণ্ড পাৰ্চিভাল হিলাৰী | birth_date = {{Birth date|1919|7|20|df=yes}} | birth_place = অকলেণ্ড, নিউজিলেণ্ড | death_date = {{Death date and age|2008|1|11|1919|7|20|df=yes}}<!-- DO ''not'' CHANGE NZ DATE! --> | death_place = অকলেণ্ড, নিউজিলেণ্ড | known_for = টেনজিং নৰ্গেৰ সৈতে, প্ৰথমে মাউণ্ট এভাৰেষ্টৰ শিখৰত উপনীত হোৱা | spouse = {{plainlist| *{{marriage|লুইচ মেৰী ৰোজ |1953|1975|end=died}} *{{marriage|জুন মালগ্ৰেউ |1989}}}} | children = ৩, পিটাৰ আৰু চাৰাকে (চাৰা এগৰাকী শিল্পী) ধৰি | awards = | signature = Edmund Hillary Signature.svg | module ={{Infobox military person | embed = হয় | allegiance = <!-- New Zealand --> | branch = ৰয়েল নিউজিলেণ্ড এয়াৰফৰ্চ | serviceyears = ১৯৪৩–১৯৪৫ চন | rank = চাৰ্জেণ্ট <ref name="Cenotaph">{{Cite web|title = Edmund Percival Hillary|url = https://www.aucklandmuseum.com/war-memorial/online-cenotaph/record/C122000 |work=Online Cenotaph |publisher = [[Auckland War Memorial Museum]]|access-date = 3 February 2022}}</ref> | unit = {{plainlist| *৬ নং স্কোয়াড্ৰন আৰ এন জে এ এফ *৫ নং স্কোয়াড্ৰন আৰ এন জে এ এফ }} | battles =[[ দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধ]] }} }} '''ছাৰ এডমাণ্ড পাৰ্চিভাল হিলাৰী ({{Lang-en| Sir Edmund Percival Hillary }})'''(জন্ম,২০ জুলাই ১৯১৯ – মৃত্যু, ১১ জানুৱাৰী ২০০৮) আছিল নিউজিলেণ্ডৰ এজন পৰ্বতাৰোহী, অভিযাত্ৰী,লেখক আৰু দানশীল ব্যক্তি। ১৯৫৩ চনৰ ২৯ মে’ত হিলাৰী আৰু শ্বেৰ্পাৰ পৰ্বতাৰোহী টেনজিং নৰ্গেই মাউণ্ট এভাৰেষ্টৰ শিখৰত উপনীত হোৱাটো নিশ্চিত হোৱা প্ৰথম পৰ্বতাৰোহী হিচাপে পৰিগণিত হয়। জন হাণ্টৰ নেতৃত্বত এভাৰেষ্টলৈ যোৱা নৱম ব্ৰিটিছ অভিযানৰ অংশ আছিল। ১৯৮৫ চনৰপৰা ১৯৮৮ চনলৈ তেওঁ [[ভাৰত]] আৰু [[বাংলাদেশ]]ত নিউজিলেণ্ডৰ উচ্চায়ুক্ত আৰু সমান্তৰালভাৱে [[নেপাল]]ৰ ৰাষ্ট্ৰদূত হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। মাধ্যমিক বিদ্যালয়ত পঢ়ি থকাৰ সময়তে হিলাৰীয়ে পৰ্বতাৰোহণৰ প্ৰতি আগ্ৰহী হৈ পৰিছিল। ১৯৩৯ চনত তেওঁ প্ৰথমটো ডাঙৰ আৰোহণ কৰিছিল, মাউণ্ট অলিভিয়াৰ শিখৰত উপনীত হৈ। <ref>{{cite web|title= Sir Edmund Hillary Biography and Interview |website=www.achievement.org|publisher=[[American Academy of Achievement]]|url= https://www.achievement.org/achiever/sir-edmund-hillary/#interview}}</ref> [[দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধ]]ৰ সময়ত তেওঁ ৰয়েল নিউজিলেণ্ড বায়ুসেনাত নেভিগেটৰ হিচাপে কাম কৰিছিল আৰু বিমান দুৰ্ঘটনাত আহত হৈছিল। কমনৱেলথ ট্ৰেন্স-এণ্টাৰ্কটিক অভিযানৰ অংশ হিচাপে হিলাৰীয়ে ১৯৫৮ চনত স্থলপথেৰে দক্ষিণলৈ যাত্ৰা কৰিছিল। মৰুভূমিত উপনীত হৈছিল। পিছলৈ তেওঁ উত্তৰ মেৰুতো উপস্থিত হ’ল; ইয়াৰ জৰিয়তে তেওঁ দুয়োটা মেৰু ভ্ৰমণ কৰা প্ৰথমজন ব্যক্তি হৈ পৰে আৰু মাউণ্ট এভাৰেষ্টৰ শিখৰত বগাইছিল। ‘টাইম’ আলোচনীয়ে তেওঁক ২০ শতিকাৰ ১০০ জন প্ৰভাৱশালী ব্যক্তিৰ ভিতৰত অন্যতম বুলি অভিহিত কৰিছে। <ref>{{cite magazine |url=http://content.time.com/time/magazine/article/0,9171,26473,00.html |title=Time 100 Persons of the Century |magazine=[[Time (magazine)|Time]] |date=6 June 1999 |access-date=31 May 2017 |archive-date=23 May 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160523112333/http://content.time.com/time/magazine/article/0,9171,26473,00.html |url-status=dead }}</ref> ১৯৬০ চনৰপৰা হিলাৰীয়ে প্ৰতিষ্ঠা কৰা হিমালয়ান ট্ৰাষ্টৰ জৰিয়তে [[নেপাল]]ৰ শ্বেৰপা জনসাধাৰণৰ সেৱাৰ বাবে নিজৰ জীৱন উৎসৰ্গা কৰিছিল। কোৱা হয় যে তেওঁৰ এই প্ৰচেষ্টাৰ ফলত নেপালত অসংখ্য বিদ্যালয় আৰু চিকিৎসালয় নিৰ্মাণ হৈছিল। ১৯৯৫ চনত অৰ্ডাৰ অৱ দ্য গাৰ্টাৰকে ধৰি বহু সন্মানেৰে সন্মানিত হৈছিল হিলাৰী। ২০০৮ চনত তেওঁৰ মৃত্যুৰ পাছত নিউজিলেণ্ডত ৰাষ্ট্ৰীয় সন্মানেৰে তেওঁক সমাধিস্থ কৰা হয়। ==প্ৰাৰম্ভিক জীৱন== [[File:Gertrude Clark, mother of Edmund Hillary, 1909.jpg|thumb|right|upright|হিলাৰীৰ মাতৃ গেৰ্ট্ৰুড ক্লাৰ্ক, ১৯০৯ চনত]] ১৯১৯ চনৰ ২০ জুলাইত নিউজিলেণ্ডৰ অকলেণ্ডত পাৰ্চিভাল অগাষ্টাছ "পাৰ্চি" (১৮৮৫–১৯৬৫) আৰু গেৰ্ট্ৰুড (জন্ম ক্লাৰ্ক) (১৮৯২–১৯৬৫) হিলাৰীৰ ঘৰত হিলাৰীৰ জন্ম হয়।<ref name="Christchurch">{{cite web|website=[[Christchurch City Libraries]] |url=http://library.christchurch.org.nz/Kids/FamousNewZealanders/more/SirEdmundHillary.asp |title=Famous New Zealanders|access-date=23 January 2007}}</ref><ref name="NZHistory">{{cite web|title=Edmund Hillary|url=https://nzhistory.govt.nz/culture/edmund-hillary|website=New Zealand History|publisher=Research and Publishing Group of the New Zealand Ministry for Culture and Heritage|access-date=15 February 2018|location= Wellington, New Zealand}}</ref> তেওঁৰ পিতৃ পাৰ্চিয়ে ১৫ নং (উত্তৰ অকলেণ্ড) ৰেজিমেণ্টৰ সৈতে গালিপলিত সেৱা আগবঢ়াইছিল আৰু ১৯১৬ চনত সেনাবাহিনীৰপৰা তেওঁক চিকিৎসাগতভাৱে অযোগ্য বুলি ঘোষণা কৰা হৈছিল; নিউজিলেণ্ডলৈ উভতি অহাৰ পাছত তেওঁ গেৰ্ট্ৰুডক বিয়া কৰায়। তেওঁৰ ককাদেউতাক এডমাণ্ড ৰেমণ্ড হিলাৰী (জন্ম ১৮৩৬) ইংলেণ্ডৰ লেংকাশ্বাৰৰ, ১৯ শতিকাৰ মাজভাগত উত্তৰ ৱাইৰোয়া অঞ্চলত বসতি স্থাপন কৰা ঘড়ী নিৰ্মাতা। তেওঁ আয়াৰলেণ্ডৰ এনি "ইডা" ফ্লেমিংক বিয়া কৰায় আৰু তেওঁলোকৰ চাৰিটা সন্তান জন্ম হয়। <ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=v92LDwAAQBAJ&q=edmund+hillary+grandfather+edmund+yorkshire&pg=PT13|title=Edmund Hillary – A Biography: The Extraordinary Life of the Beekeeper Who Climbed Everest |date=2019|first=Michael|last=Gill|publisher=Vertebrate |isbn=9781911342977|access-date=22 September 2020}}</ref><ref name="NZ_Herald_10349189">{{cite news |url=http://www.nzherald.co.nz/nz/news/article.cfm?c_id=1&objectid=10349189 |title=Authorised Hillary biography reveals private touches |author=Tyler, Heather |date=8 October 2005 |agency=[[NZPA]] |newspaper=[[The New Zealand Herald]] |access-date=29 September 2011}}</ref> ==দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধ== ==অভিযান== ==ব্যক্তিগত জীৱন== ==মৃত্যু== ২০০৭ চনৰ ২২ এপ্ৰিলত কাঠমাণ্ডু ভ্ৰমণৰ সময়ত হিলাৰী ঢলি পৰে, আৰু নিউজিলেণ্ডলৈ উভতি অহাৰ পিছত চিকিৎসালয়ত ভৰ্তি হয়। ২০০৮ চনৰ ১১ জানুৱাৰীত ৮৮ বছৰ বয়সত অকলেণ্ড চিটি হাস্পতালত হৃদৰোগত আক্ৰান্ত হৈ তেওঁৰ মৃত্যু হয়। নিউজিলেণ্ডৰ চৰকাৰী ভৱন আৰু এন্টাৰ্কটিকাৰ স্কট বেছত পতাকা অৰ্ধনিমিত উৰুৱাই দিয়া হৈছিল, আৰু প্ৰধানমন্ত্ৰী হেলেন ক্লাৰ্কে হিলাৰীৰ মৃত্যুক "নিউজিলেণ্ডৰ বাবে এক গভীৰ ক্ষতি" বুলি অভিহিত কৰিছিল। ২১ জানুৱাৰীত হিলাৰীৰ কফিন অকলেণ্ডৰ হলি ট্ৰিনিটি কেথেড্ৰেলত সমাধিস্থ কৰা হয়। পিছদিনা ২০০৮ চনৰ ২২ জানুৱাৰীত হিলাৰীৰ কফিনটো ওচৰৰ ছেইণ্ট মেৰী চাৰ্চলৈ লৈ যোৱা হয় ৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্য্যায়ৰ অন্ত্যেষ্টিক্ৰিয়াৰ বাবে, তাৰ পিছত তেওঁৰ মৃতদেহ দাহ কৰা হয়। ২০০৮ চনৰ ২৯ ফেব্ৰুৱাৰীত তেওঁৰ ইচ্ছা অনুসৰি তেওঁৰ বেছিভাগ ছাই অকলেণ্ডৰ হাউৰাকি উপসাগৰত ডুবাই দিয়া হয়। বাকী থকা ছাইখিনি এভাৰেষ্টৰ ওচৰৰ নেপালী মঠ এটাক গতাই দিয়া হ’ল; শীৰ্ষ সন্মিলনত ছাই ডুবাই ৰখাৰ পৰিকল্পনা ২০১০ চনত বাতিল কৰা হৈছিল। ==তথ্যৰ উৎস== {{reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== [[শ্ৰেণী:নিউজিলেণ্ডৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:অভিযাত্ৰী]] c5c1u7lw8n8u4d6u03hsg0e0mlhcmaj 603029 603027 2026-04-26T16:16:37Z নৰুনা বৰুৱা 44897 /* মৃত্যু */ 603029 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ছাৰ এডমাণ্ড হিলাৰী | image = Edmund Hillary, c. 1953, autograph removed.jpg | caption = ১৯৫৩ চনত হিলাৰী | birth_name = এডমাণ্ড পাৰ্চিভাল হিলাৰী | birth_date = {{Birth date|1919|7|20|df=yes}} | birth_place = অকলেণ্ড, নিউজিলেণ্ড | death_date = {{Death date and age|2008|1|11|1919|7|20|df=yes}}<!-- DO ''not'' CHANGE NZ DATE! --> | death_place = অকলেণ্ড, নিউজিলেণ্ড | known_for = টেনজিং নৰ্গেৰ সৈতে, প্ৰথমে মাউণ্ট এভাৰেষ্টৰ শিখৰত উপনীত হোৱা | spouse = {{plainlist| *{{marriage|লুইচ মেৰী ৰোজ |1953|1975|end=died}} *{{marriage|জুন মালগ্ৰেউ |1989}}}} | children = ৩, পিটাৰ আৰু চাৰাকে (চাৰা এগৰাকী শিল্পী) ধৰি | awards = | signature = Edmund Hillary Signature.svg | module ={{Infobox military person | embed = হয় | allegiance = <!-- New Zealand --> | branch = ৰয়েল নিউজিলেণ্ড এয়াৰফৰ্চ | serviceyears = ১৯৪৩–১৯৪৫ চন | rank = চাৰ্জেণ্ট <ref name="Cenotaph">{{Cite web|title = Edmund Percival Hillary|url = https://www.aucklandmuseum.com/war-memorial/online-cenotaph/record/C122000 |work=Online Cenotaph |publisher = [[Auckland War Memorial Museum]]|access-date = 3 February 2022}}</ref> | unit = {{plainlist| *৬ নং স্কোয়াড্ৰন আৰ এন জে এ এফ *৫ নং স্কোয়াড্ৰন আৰ এন জে এ এফ }} | battles =[[ দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধ]] }} }} '''ছাৰ এডমাণ্ড পাৰ্চিভাল হিলাৰী ({{Lang-en| Sir Edmund Percival Hillary }})'''(জন্ম,২০ জুলাই ১৯১৯ – মৃত্যু, ১১ জানুৱাৰী ২০০৮) আছিল নিউজিলেণ্ডৰ এজন পৰ্বতাৰোহী, অভিযাত্ৰী,লেখক আৰু দানশীল ব্যক্তি। ১৯৫৩ চনৰ ২৯ মে’ত হিলাৰী আৰু শ্বেৰ্পাৰ পৰ্বতাৰোহী টেনজিং নৰ্গেই মাউণ্ট এভাৰেষ্টৰ শিখৰত উপনীত হোৱাটো নিশ্চিত হোৱা প্ৰথম পৰ্বতাৰোহী হিচাপে পৰিগণিত হয়। জন হাণ্টৰ নেতৃত্বত এভাৰেষ্টলৈ যোৱা নৱম ব্ৰিটিছ অভিযানৰ অংশ আছিল। ১৯৮৫ চনৰপৰা ১৯৮৮ চনলৈ তেওঁ [[ভাৰত]] আৰু [[বাংলাদেশ]]ত নিউজিলেণ্ডৰ উচ্চায়ুক্ত আৰু সমান্তৰালভাৱে [[নেপাল]]ৰ ৰাষ্ট্ৰদূত হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। মাধ্যমিক বিদ্যালয়ত পঢ়ি থকাৰ সময়তে হিলাৰীয়ে পৰ্বতাৰোহণৰ প্ৰতি আগ্ৰহী হৈ পৰিছিল। ১৯৩৯ চনত তেওঁ প্ৰথমটো ডাঙৰ আৰোহণ কৰিছিল, মাউণ্ট অলিভিয়াৰ শিখৰত উপনীত হৈ। <ref>{{cite web|title= Sir Edmund Hillary Biography and Interview |website=www.achievement.org|publisher=[[American Academy of Achievement]]|url= https://www.achievement.org/achiever/sir-edmund-hillary/#interview}}</ref> [[দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধ]]ৰ সময়ত তেওঁ ৰয়েল নিউজিলেণ্ড বায়ুসেনাত নেভিগেটৰ হিচাপে কাম কৰিছিল আৰু বিমান দুৰ্ঘটনাত আহত হৈছিল। কমনৱেলথ ট্ৰেন্স-এণ্টাৰ্কটিক অভিযানৰ অংশ হিচাপে হিলাৰীয়ে ১৯৫৮ চনত স্থলপথেৰে দক্ষিণলৈ যাত্ৰা কৰিছিল। মৰুভূমিত উপনীত হৈছিল। পিছলৈ তেওঁ উত্তৰ মেৰুতো উপস্থিত হ’ল; ইয়াৰ জৰিয়তে তেওঁ দুয়োটা মেৰু ভ্ৰমণ কৰা প্ৰথমজন ব্যক্তি হৈ পৰে আৰু মাউণ্ট এভাৰেষ্টৰ শিখৰত বগাইছিল। ‘টাইম’ আলোচনীয়ে তেওঁক ২০ শতিকাৰ ১০০ জন প্ৰভাৱশালী ব্যক্তিৰ ভিতৰত অন্যতম বুলি অভিহিত কৰিছে। <ref>{{cite magazine |url=http://content.time.com/time/magazine/article/0,9171,26473,00.html |title=Time 100 Persons of the Century |magazine=[[Time (magazine)|Time]] |date=6 June 1999 |access-date=31 May 2017 |archive-date=23 May 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160523112333/http://content.time.com/time/magazine/article/0,9171,26473,00.html |url-status=dead }}</ref> ১৯৬০ চনৰপৰা হিলাৰীয়ে প্ৰতিষ্ঠা কৰা হিমালয়ান ট্ৰাষ্টৰ জৰিয়তে [[নেপাল]]ৰ শ্বেৰপা জনসাধাৰণৰ সেৱাৰ বাবে নিজৰ জীৱন উৎসৰ্গা কৰিছিল। কোৱা হয় যে তেওঁৰ এই প্ৰচেষ্টাৰ ফলত নেপালত অসংখ্য বিদ্যালয় আৰু চিকিৎসালয় নিৰ্মাণ হৈছিল। ১৯৯৫ চনত অৰ্ডাৰ অৱ দ্য গাৰ্টাৰকে ধৰি বহু সন্মানেৰে সন্মানিত হৈছিল হিলাৰী। ২০০৮ চনত তেওঁৰ মৃত্যুৰ পাছত নিউজিলেণ্ডত ৰাষ্ট্ৰীয় সন্মানেৰে তেওঁক সমাধিস্থ কৰা হয়। ==প্ৰাৰম্ভিক জীৱন== [[File:Gertrude Clark, mother of Edmund Hillary, 1909.jpg|thumb|right|upright|হিলাৰীৰ মাতৃ গেৰ্ট্ৰুড ক্লাৰ্ক, ১৯০৯ চনত]] ১৯১৯ চনৰ ২০ জুলাইত নিউজিলেণ্ডৰ অকলেণ্ডত পাৰ্চিভাল অগাষ্টাছ "পাৰ্চি" (১৮৮৫–১৯৬৫) আৰু গেৰ্ট্ৰুড (জন্ম ক্লাৰ্ক) (১৮৯২–১৯৬৫) হিলাৰীৰ ঘৰত হিলাৰীৰ জন্ম হয়।<ref name="Christchurch">{{cite web|website=[[Christchurch City Libraries]] |url=http://library.christchurch.org.nz/Kids/FamousNewZealanders/more/SirEdmundHillary.asp |title=Famous New Zealanders|access-date=23 January 2007}}</ref><ref name="NZHistory">{{cite web|title=Edmund Hillary|url=https://nzhistory.govt.nz/culture/edmund-hillary|website=New Zealand History|publisher=Research and Publishing Group of the New Zealand Ministry for Culture and Heritage|access-date=15 February 2018|location= Wellington, New Zealand}}</ref> তেওঁৰ পিতৃ পাৰ্চিয়ে ১৫ নং (উত্তৰ অকলেণ্ড) ৰেজিমেণ্টৰ সৈতে গালিপলিত সেৱা আগবঢ়াইছিল আৰু ১৯১৬ চনত সেনাবাহিনীৰপৰা তেওঁক চিকিৎসাগতভাৱে অযোগ্য বুলি ঘোষণা কৰা হৈছিল; নিউজিলেণ্ডলৈ উভতি অহাৰ পাছত তেওঁ গেৰ্ট্ৰুডক বিয়া কৰায়। তেওঁৰ ককাদেউতাক এডমাণ্ড ৰেমণ্ড হিলাৰী (জন্ম ১৮৩৬) ইংলেণ্ডৰ লেংকাশ্বাৰৰ, ১৯ শতিকাৰ মাজভাগত উত্তৰ ৱাইৰোয়া অঞ্চলত বসতি স্থাপন কৰা ঘড়ী নিৰ্মাতা। তেওঁ আয়াৰলেণ্ডৰ এনি "ইডা" ফ্লেমিংক বিয়া কৰায় আৰু তেওঁলোকৰ চাৰিটা সন্তান জন্ম হয়। <ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=v92LDwAAQBAJ&q=edmund+hillary+grandfather+edmund+yorkshire&pg=PT13|title=Edmund Hillary – A Biography: The Extraordinary Life of the Beekeeper Who Climbed Everest |date=2019|first=Michael|last=Gill|publisher=Vertebrate |isbn=9781911342977|access-date=22 September 2020}}</ref><ref name="NZ_Herald_10349189">{{cite news |url=http://www.nzherald.co.nz/nz/news/article.cfm?c_id=1&objectid=10349189 |title=Authorised Hillary biography reveals private touches |author=Tyler, Heather |date=8 October 2005 |agency=[[NZPA]] |newspaper=[[The New Zealand Herald]] |access-date=29 September 2011}}</ref> ==দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধ== ==অভিযান== ==ব্যক্তিগত জীৱন== ==মৃত্যু== ২০০৭ চনৰ ২২ এপ্ৰিলত কাঠমাণ্ডু ভ্ৰমণৰ সময়ত হিলাৰী ঢলি পৰে, আৰু নিউজিলেণ্ডলৈ উভতি অহাৰ পিছত চিকিৎসালয়ত ভৰ্তি হয়।<ref name="NZ_Herald_10435883">{{cite news |url=http://www.nzherald.co.nz/section/1/story.cfm?c_id=1&objectid=10435883 |title=Clark sends goodwill message to Sir Edmund |author=Dye, Stuart |date=24 April 2007 |work=[[The New Zealand Herald]] |access-date=29 September 2011 |archive-date=29 September 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070929224034/http://www.nzherald.co.nz/section/1/story.cfm?c_id=1&objectid=10435883 |url-status=dead }}</ref> ২০০৮ চনৰ ১১ জানুৱাৰীত ৮৮ বছৰ বয়সত অকলেণ্ড চিটি হাস্পতালত হৃদৰোগত আক্ৰান্ত হৈ তেওঁৰ মৃত্যু হয়। নিউজিলেণ্ডৰ চৰকাৰী ভৱন আৰু এন্টাৰ্কটিকাৰ স্কট বেছত পতাকা অৰ্ধনিমিত উৰুৱাই দিয়া হৈছিল, আৰু প্ৰধানমন্ত্ৰী হেলেন ক্লাৰ্কে হিলাৰীৰ মৃত্যুক "নিউজিলেণ্ডৰ বাবে এক গভীৰ ক্ষতি" বুলি অভিহিত কৰিছিল। ২১ জানুৱাৰীত হিলাৰীৰ কফিন অকলেণ্ডৰ হলি ট্ৰিনিটি কেথেড্ৰেলত সমাধিস্থ কৰা হয়। পিছদিনা ২০০৮ চনৰ ২২ জানুৱাৰীত হিলাৰীৰ কফিনটো ওচৰৰ ছেইণ্ট মেৰী চাৰ্চলৈ লৈ যোৱা হয় ৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্য্যায়ৰ অন্ত্যেষ্টিক্ৰিয়াৰ বাবে, তাৰ পিছত তেওঁৰ মৃতদেহ দাহ কৰা হয়। ২০০৮ চনৰ ২৯ ফেব্ৰুৱাৰীত তেওঁৰ ইচ্ছা অনুসৰি তেওঁৰ বেছিভাগ ছাই অকলেণ্ডৰ হাউৰাকি উপসাগৰত ডুবাই দিয়া হয়। বাকী থকা ছাইখিনি এভাৰেষ্টৰ ওচৰৰ নেপালী মঠ এটাক গতাই দিয়া হ’ল; শীৰ্ষ সন্মিলনত ছাই ডুবাই ৰখাৰ পৰিকল্পনা ২০১০ চনত বাতিল কৰা হৈছিল। ==তথ্যৰ উৎস== {{reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== [[শ্ৰেণী:নিউজিলেণ্ডৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:অভিযাত্ৰী]] nnrehtfi2e8y47m573t4uudc21caq17 603030 603029 2026-04-26T16:18:51Z নৰুনা বৰুৱা 44897 /* মৃত্যু */ 603030 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ছাৰ এডমাণ্ড হিলাৰী | image = Edmund Hillary, c. 1953, autograph removed.jpg | caption = ১৯৫৩ চনত হিলাৰী | birth_name = এডমাণ্ড পাৰ্চিভাল হিলাৰী | birth_date = {{Birth date|1919|7|20|df=yes}} | birth_place = অকলেণ্ড, নিউজিলেণ্ড | death_date = {{Death date and age|2008|1|11|1919|7|20|df=yes}}<!-- DO ''not'' CHANGE NZ DATE! --> | death_place = অকলেণ্ড, নিউজিলেণ্ড | known_for = টেনজিং নৰ্গেৰ সৈতে, প্ৰথমে মাউণ্ট এভাৰেষ্টৰ শিখৰত উপনীত হোৱা | spouse = {{plainlist| *{{marriage|লুইচ মেৰী ৰোজ |1953|1975|end=died}} *{{marriage|জুন মালগ্ৰেউ |1989}}}} | children = ৩, পিটাৰ আৰু চাৰাকে (চাৰা এগৰাকী শিল্পী) ধৰি | awards = | signature = Edmund Hillary Signature.svg | module ={{Infobox military person | embed = হয় | allegiance = <!-- New Zealand --> | branch = ৰয়েল নিউজিলেণ্ড এয়াৰফৰ্চ | serviceyears = ১৯৪৩–১৯৪৫ চন | rank = চাৰ্জেণ্ট <ref name="Cenotaph">{{Cite web|title = Edmund Percival Hillary|url = https://www.aucklandmuseum.com/war-memorial/online-cenotaph/record/C122000 |work=Online Cenotaph |publisher = [[Auckland War Memorial Museum]]|access-date = 3 February 2022}}</ref> | unit = {{plainlist| *৬ নং স্কোয়াড্ৰন আৰ এন জে এ এফ *৫ নং স্কোয়াড্ৰন আৰ এন জে এ এফ }} | battles =[[ দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধ]] }} }} '''ছাৰ এডমাণ্ড পাৰ্চিভাল হিলাৰী ({{Lang-en| Sir Edmund Percival Hillary }})'''(জন্ম,২০ জুলাই ১৯১৯ – মৃত্যু, ১১ জানুৱাৰী ২০০৮) আছিল নিউজিলেণ্ডৰ এজন পৰ্বতাৰোহী, অভিযাত্ৰী,লেখক আৰু দানশীল ব্যক্তি। ১৯৫৩ চনৰ ২৯ মে’ত হিলাৰী আৰু শ্বেৰ্পাৰ পৰ্বতাৰোহী টেনজিং নৰ্গেই মাউণ্ট এভাৰেষ্টৰ শিখৰত উপনীত হোৱাটো নিশ্চিত হোৱা প্ৰথম পৰ্বতাৰোহী হিচাপে পৰিগণিত হয়। জন হাণ্টৰ নেতৃত্বত এভাৰেষ্টলৈ যোৱা নৱম ব্ৰিটিছ অভিযানৰ অংশ আছিল। ১৯৮৫ চনৰপৰা ১৯৮৮ চনলৈ তেওঁ [[ভাৰত]] আৰু [[বাংলাদেশ]]ত নিউজিলেণ্ডৰ উচ্চায়ুক্ত আৰু সমান্তৰালভাৱে [[নেপাল]]ৰ ৰাষ্ট্ৰদূত হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। মাধ্যমিক বিদ্যালয়ত পঢ়ি থকাৰ সময়তে হিলাৰীয়ে পৰ্বতাৰোহণৰ প্ৰতি আগ্ৰহী হৈ পৰিছিল। ১৯৩৯ চনত তেওঁ প্ৰথমটো ডাঙৰ আৰোহণ কৰিছিল, মাউণ্ট অলিভিয়াৰ শিখৰত উপনীত হৈ। <ref>{{cite web|title= Sir Edmund Hillary Biography and Interview |website=www.achievement.org|publisher=[[American Academy of Achievement]]|url= https://www.achievement.org/achiever/sir-edmund-hillary/#interview}}</ref> [[দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধ]]ৰ সময়ত তেওঁ ৰয়েল নিউজিলেণ্ড বায়ুসেনাত নেভিগেটৰ হিচাপে কাম কৰিছিল আৰু বিমান দুৰ্ঘটনাত আহত হৈছিল। কমনৱেলথ ট্ৰেন্স-এণ্টাৰ্কটিক অভিযানৰ অংশ হিচাপে হিলাৰীয়ে ১৯৫৮ চনত স্থলপথেৰে দক্ষিণলৈ যাত্ৰা কৰিছিল। মৰুভূমিত উপনীত হৈছিল। পিছলৈ তেওঁ উত্তৰ মেৰুতো উপস্থিত হ’ল; ইয়াৰ জৰিয়তে তেওঁ দুয়োটা মেৰু ভ্ৰমণ কৰা প্ৰথমজন ব্যক্তি হৈ পৰে আৰু মাউণ্ট এভাৰেষ্টৰ শিখৰত বগাইছিল। ‘টাইম’ আলোচনীয়ে তেওঁক ২০ শতিকাৰ ১০০ জন প্ৰভাৱশালী ব্যক্তিৰ ভিতৰত অন্যতম বুলি অভিহিত কৰিছে। <ref>{{cite magazine |url=http://content.time.com/time/magazine/article/0,9171,26473,00.html |title=Time 100 Persons of the Century |magazine=[[Time (magazine)|Time]] |date=6 June 1999 |access-date=31 May 2017 |archive-date=23 May 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160523112333/http://content.time.com/time/magazine/article/0,9171,26473,00.html |url-status=dead }}</ref> ১৯৬০ চনৰপৰা হিলাৰীয়ে প্ৰতিষ্ঠা কৰা হিমালয়ান ট্ৰাষ্টৰ জৰিয়তে [[নেপাল]]ৰ শ্বেৰপা জনসাধাৰণৰ সেৱাৰ বাবে নিজৰ জীৱন উৎসৰ্গা কৰিছিল। কোৱা হয় যে তেওঁৰ এই প্ৰচেষ্টাৰ ফলত নেপালত অসংখ্য বিদ্যালয় আৰু চিকিৎসালয় নিৰ্মাণ হৈছিল। ১৯৯৫ চনত অৰ্ডাৰ অৱ দ্য গাৰ্টাৰকে ধৰি বহু সন্মানেৰে সন্মানিত হৈছিল হিলাৰী। ২০০৮ চনত তেওঁৰ মৃত্যুৰ পাছত নিউজিলেণ্ডত ৰাষ্ট্ৰীয় সন্মানেৰে তেওঁক সমাধিস্থ কৰা হয়। ==প্ৰাৰম্ভিক জীৱন== [[File:Gertrude Clark, mother of Edmund Hillary, 1909.jpg|thumb|right|upright|হিলাৰীৰ মাতৃ গেৰ্ট্ৰুড ক্লাৰ্ক, ১৯০৯ চনত]] ১৯১৯ চনৰ ২০ জুলাইত নিউজিলেণ্ডৰ অকলেণ্ডত পাৰ্চিভাল অগাষ্টাছ "পাৰ্চি" (১৮৮৫–১৯৬৫) আৰু গেৰ্ট্ৰুড (জন্ম ক্লাৰ্ক) (১৮৯২–১৯৬৫) হিলাৰীৰ ঘৰত হিলাৰীৰ জন্ম হয়।<ref name="Christchurch">{{cite web|website=[[Christchurch City Libraries]] |url=http://library.christchurch.org.nz/Kids/FamousNewZealanders/more/SirEdmundHillary.asp |title=Famous New Zealanders|access-date=23 January 2007}}</ref><ref name="NZHistory">{{cite web|title=Edmund Hillary|url=https://nzhistory.govt.nz/culture/edmund-hillary|website=New Zealand History|publisher=Research and Publishing Group of the New Zealand Ministry for Culture and Heritage|access-date=15 February 2018|location= Wellington, New Zealand}}</ref> তেওঁৰ পিতৃ পাৰ্চিয়ে ১৫ নং (উত্তৰ অকলেণ্ড) ৰেজিমেণ্টৰ সৈতে গালিপলিত সেৱা আগবঢ়াইছিল আৰু ১৯১৬ চনত সেনাবাহিনীৰপৰা তেওঁক চিকিৎসাগতভাৱে অযোগ্য বুলি ঘোষণা কৰা হৈছিল; নিউজিলেণ্ডলৈ উভতি অহাৰ পাছত তেওঁ গেৰ্ট্ৰুডক বিয়া কৰায়। তেওঁৰ ককাদেউতাক এডমাণ্ড ৰেমণ্ড হিলাৰী (জন্ম ১৮৩৬) ইংলেণ্ডৰ লেংকাশ্বাৰৰ, ১৯ শতিকাৰ মাজভাগত উত্তৰ ৱাইৰোয়া অঞ্চলত বসতি স্থাপন কৰা ঘড়ী নিৰ্মাতা। তেওঁ আয়াৰলেণ্ডৰ এনি "ইডা" ফ্লেমিংক বিয়া কৰায় আৰু তেওঁলোকৰ চাৰিটা সন্তান জন্ম হয়। <ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=v92LDwAAQBAJ&q=edmund+hillary+grandfather+edmund+yorkshire&pg=PT13|title=Edmund Hillary – A Biography: The Extraordinary Life of the Beekeeper Who Climbed Everest |date=2019|first=Michael|last=Gill|publisher=Vertebrate |isbn=9781911342977|access-date=22 September 2020}}</ref><ref name="NZ_Herald_10349189">{{cite news |url=http://www.nzherald.co.nz/nz/news/article.cfm?c_id=1&objectid=10349189 |title=Authorised Hillary biography reveals private touches |author=Tyler, Heather |date=8 October 2005 |agency=[[NZPA]] |newspaper=[[The New Zealand Herald]] |access-date=29 September 2011}}</ref> ==দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধ== ==অভিযান== ==ব্যক্তিগত জীৱন== ==মৃত্যু== ২০০৭ চনৰ ২২ এপ্ৰিলত কাঠমাণ্ডু ভ্ৰমণৰ সময়ত হিলাৰী ঢলি পৰে, আৰু নিউজিলেণ্ডলৈ উভতি অহাৰ পিছত চিকিৎসালয়ত ভৰ্তি হয়।<ref name="NZ_Herald_10435883">{{cite news |url=http://www.nzherald.co.nz/section/1/story.cfm?c_id=1&objectid=10435883 |title=Clark sends goodwill message to Sir Edmund |author=Dye, Stuart |date=24 April 2007 |work=[[The New Zealand Herald]] |access-date=29 September 2011 |archive-date=29 September 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070929224034/http://www.nzherald.co.nz/section/1/story.cfm?c_id=1&objectid=10435883 |url-status=dead }}</ref> ২০০৮ চনৰ ১১ জানুৱাৰীত ৮৮ বছৰ বয়সত অকলেণ্ড চিটি হাস্পতালত হৃদৰোগত আক্ৰান্ত হৈ তেওঁৰ মৃত্যু হয়। <ref name="NZ_Herald_10482156">{{cite news|url=http://www.nzherald.co.nz/section/1/story.cfm?c_id=1&objectid=10482156|title=State funeral for Sir Edmund Hillary|author=McKenzie-Minifie, Martha|date=11 January 2008|work=[[The New Zealand Herald]]|access-date=29 September 2011}}</ref><ref>{{cite news |date= 11 January 2008 |title= Everest hero Edmund Hillary dies |url= https://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/7182376.stm |work=[[BBC News]] |access-date= 5 June 2024}}</ref> নিউজিলেণ্ডৰ চৰকাৰী ভৱন আৰু এন্টাৰ্কটিকাৰ স্কট বেছত পতাকা অৰ্ধনিমিত উৰুৱাই দিয়া হৈছিল, আৰু প্ৰধানমন্ত্ৰী হেলেন ক্লাৰ্কে হিলাৰীৰ মৃত্যুক "নিউজিলেণ্ডৰ বাবে এক গভীৰ ক্ষতি" বুলি অভিহিত কৰিছিল। ২১ জানুৱাৰীত হিলাৰীৰ কফিন অকলেণ্ডৰ হলি ট্ৰিনিটি কেথেড্ৰেলত সমাধিস্থ কৰা হয়। পিছদিনা ২০০৮ চনৰ ২২ জানুৱাৰীত হিলাৰীৰ কফিনটো ওচৰৰ ছেইণ্ট মেৰী চাৰ্চলৈ লৈ যোৱা হয় ৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্য্যায়ৰ অন্ত্যেষ্টিক্ৰিয়াৰ বাবে, তাৰ পিছত তেওঁৰ মৃতদেহ দাহ কৰা হয়। ২০০৮ চনৰ ২৯ ফেব্ৰুৱাৰীত তেওঁৰ ইচ্ছা অনুসৰি তেওঁৰ বেছিভাগ ছাই অকলেণ্ডৰ হাউৰাকি উপসাগৰত ডুবাই দিয়া হয়। বাকী থকা ছাইখিনি এভাৰেষ্টৰ ওচৰৰ নেপালী মঠ এটাক গতাই দিয়া হ’ল; শীৰ্ষ সন্মিলনত ছাই ডুবাই ৰখাৰ পৰিকল্পনা ২০১০ চনত বাতিল কৰা হৈছিল। ==তথ্যৰ উৎস== {{reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== [[শ্ৰেণী:নিউজিলেণ্ডৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:অভিযাত্ৰী]] fj92adm8aijqmswptuoru2kyet1i7rp 603031 603030 2026-04-26T16:21:24Z নৰুনা বৰুৱা 44897 /* বাহ্যিক সংযোগ */ 603031 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ছাৰ এডমাণ্ড হিলাৰী | image = Edmund Hillary, c. 1953, autograph removed.jpg | caption = ১৯৫৩ চনত হিলাৰী | birth_name = এডমাণ্ড পাৰ্চিভাল হিলাৰী | birth_date = {{Birth date|1919|7|20|df=yes}} | birth_place = অকলেণ্ড, নিউজিলেণ্ড | death_date = {{Death date and age|2008|1|11|1919|7|20|df=yes}}<!-- DO ''not'' CHANGE NZ DATE! --> | death_place = অকলেণ্ড, নিউজিলেণ্ড | known_for = টেনজিং নৰ্গেৰ সৈতে, প্ৰথমে মাউণ্ট এভাৰেষ্টৰ শিখৰত উপনীত হোৱা | spouse = {{plainlist| *{{marriage|লুইচ মেৰী ৰোজ |1953|1975|end=died}} *{{marriage|জুন মালগ্ৰেউ |1989}}}} | children = ৩, পিটাৰ আৰু চাৰাকে (চাৰা এগৰাকী শিল্পী) ধৰি | awards = | signature = Edmund Hillary Signature.svg | module ={{Infobox military person | embed = হয় | allegiance = <!-- New Zealand --> | branch = ৰয়েল নিউজিলেণ্ড এয়াৰফৰ্চ | serviceyears = ১৯৪৩–১৯৪৫ চন | rank = চাৰ্জেণ্ট <ref name="Cenotaph">{{Cite web|title = Edmund Percival Hillary|url = https://www.aucklandmuseum.com/war-memorial/online-cenotaph/record/C122000 |work=Online Cenotaph |publisher = [[Auckland War Memorial Museum]]|access-date = 3 February 2022}}</ref> | unit = {{plainlist| *৬ নং স্কোয়াড্ৰন আৰ এন জে এ এফ *৫ নং স্কোয়াড্ৰন আৰ এন জে এ এফ }} | battles =[[ দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধ]] }} }} '''ছাৰ এডমাণ্ড পাৰ্চিভাল হিলাৰী ({{Lang-en| Sir Edmund Percival Hillary }})'''(জন্ম,২০ জুলাই ১৯১৯ – মৃত্যু, ১১ জানুৱাৰী ২০০৮) আছিল নিউজিলেণ্ডৰ এজন পৰ্বতাৰোহী, অভিযাত্ৰী,লেখক আৰু দানশীল ব্যক্তি। ১৯৫৩ চনৰ ২৯ মে’ত হিলাৰী আৰু শ্বেৰ্পাৰ পৰ্বতাৰোহী টেনজিং নৰ্গেই মাউণ্ট এভাৰেষ্টৰ শিখৰত উপনীত হোৱাটো নিশ্চিত হোৱা প্ৰথম পৰ্বতাৰোহী হিচাপে পৰিগণিত হয়। জন হাণ্টৰ নেতৃত্বত এভাৰেষ্টলৈ যোৱা নৱম ব্ৰিটিছ অভিযানৰ অংশ আছিল। ১৯৮৫ চনৰপৰা ১৯৮৮ চনলৈ তেওঁ [[ভাৰত]] আৰু [[বাংলাদেশ]]ত নিউজিলেণ্ডৰ উচ্চায়ুক্ত আৰু সমান্তৰালভাৱে [[নেপাল]]ৰ ৰাষ্ট্ৰদূত হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। মাধ্যমিক বিদ্যালয়ত পঢ়ি থকাৰ সময়তে হিলাৰীয়ে পৰ্বতাৰোহণৰ প্ৰতি আগ্ৰহী হৈ পৰিছিল। ১৯৩৯ চনত তেওঁ প্ৰথমটো ডাঙৰ আৰোহণ কৰিছিল, মাউণ্ট অলিভিয়াৰ শিখৰত উপনীত হৈ। <ref>{{cite web|title= Sir Edmund Hillary Biography and Interview |website=www.achievement.org|publisher=[[American Academy of Achievement]]|url= https://www.achievement.org/achiever/sir-edmund-hillary/#interview}}</ref> [[দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধ]]ৰ সময়ত তেওঁ ৰয়েল নিউজিলেণ্ড বায়ুসেনাত নেভিগেটৰ হিচাপে কাম কৰিছিল আৰু বিমান দুৰ্ঘটনাত আহত হৈছিল। কমনৱেলথ ট্ৰেন্স-এণ্টাৰ্কটিক অভিযানৰ অংশ হিচাপে হিলাৰীয়ে ১৯৫৮ চনত স্থলপথেৰে দক্ষিণলৈ যাত্ৰা কৰিছিল। মৰুভূমিত উপনীত হৈছিল। পিছলৈ তেওঁ উত্তৰ মেৰুতো উপস্থিত হ’ল; ইয়াৰ জৰিয়তে তেওঁ দুয়োটা মেৰু ভ্ৰমণ কৰা প্ৰথমজন ব্যক্তি হৈ পৰে আৰু মাউণ্ট এভাৰেষ্টৰ শিখৰত বগাইছিল। ‘টাইম’ আলোচনীয়ে তেওঁক ২০ শতিকাৰ ১০০ জন প্ৰভাৱশালী ব্যক্তিৰ ভিতৰত অন্যতম বুলি অভিহিত কৰিছে। <ref>{{cite magazine |url=http://content.time.com/time/magazine/article/0,9171,26473,00.html |title=Time 100 Persons of the Century |magazine=[[Time (magazine)|Time]] |date=6 June 1999 |access-date=31 May 2017 |archive-date=23 May 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160523112333/http://content.time.com/time/magazine/article/0,9171,26473,00.html |url-status=dead }}</ref> ১৯৬০ চনৰপৰা হিলাৰীয়ে প্ৰতিষ্ঠা কৰা হিমালয়ান ট্ৰাষ্টৰ জৰিয়তে [[নেপাল]]ৰ শ্বেৰপা জনসাধাৰণৰ সেৱাৰ বাবে নিজৰ জীৱন উৎসৰ্গা কৰিছিল। কোৱা হয় যে তেওঁৰ এই প্ৰচেষ্টাৰ ফলত নেপালত অসংখ্য বিদ্যালয় আৰু চিকিৎসালয় নিৰ্মাণ হৈছিল। ১৯৯৫ চনত অৰ্ডাৰ অৱ দ্য গাৰ্টাৰকে ধৰি বহু সন্মানেৰে সন্মানিত হৈছিল হিলাৰী। ২০০৮ চনত তেওঁৰ মৃত্যুৰ পাছত নিউজিলেণ্ডত ৰাষ্ট্ৰীয় সন্মানেৰে তেওঁক সমাধিস্থ কৰা হয়। ==প্ৰাৰম্ভিক জীৱন== [[File:Gertrude Clark, mother of Edmund Hillary, 1909.jpg|thumb|right|upright|হিলাৰীৰ মাতৃ গেৰ্ট্ৰুড ক্লাৰ্ক, ১৯০৯ চনত]] ১৯১৯ চনৰ ২০ জুলাইত নিউজিলেণ্ডৰ অকলেণ্ডত পাৰ্চিভাল অগাষ্টাছ "পাৰ্চি" (১৮৮৫–১৯৬৫) আৰু গেৰ্ট্ৰুড (জন্ম ক্লাৰ্ক) (১৮৯২–১৯৬৫) হিলাৰীৰ ঘৰত হিলাৰীৰ জন্ম হয়।<ref name="Christchurch">{{cite web|website=[[Christchurch City Libraries]] |url=http://library.christchurch.org.nz/Kids/FamousNewZealanders/more/SirEdmundHillary.asp |title=Famous New Zealanders|access-date=23 January 2007}}</ref><ref name="NZHistory">{{cite web|title=Edmund Hillary|url=https://nzhistory.govt.nz/culture/edmund-hillary|website=New Zealand History|publisher=Research and Publishing Group of the New Zealand Ministry for Culture and Heritage|access-date=15 February 2018|location= Wellington, New Zealand}}</ref> তেওঁৰ পিতৃ পাৰ্চিয়ে ১৫ নং (উত্তৰ অকলেণ্ড) ৰেজিমেণ্টৰ সৈতে গালিপলিত সেৱা আগবঢ়াইছিল আৰু ১৯১৬ চনত সেনাবাহিনীৰপৰা তেওঁক চিকিৎসাগতভাৱে অযোগ্য বুলি ঘোষণা কৰা হৈছিল; নিউজিলেণ্ডলৈ উভতি অহাৰ পাছত তেওঁ গেৰ্ট্ৰুডক বিয়া কৰায়। তেওঁৰ ককাদেউতাক এডমাণ্ড ৰেমণ্ড হিলাৰী (জন্ম ১৮৩৬) ইংলেণ্ডৰ লেংকাশ্বাৰৰ, ১৯ শতিকাৰ মাজভাগত উত্তৰ ৱাইৰোয়া অঞ্চলত বসতি স্থাপন কৰা ঘড়ী নিৰ্মাতা। তেওঁ আয়াৰলেণ্ডৰ এনি "ইডা" ফ্লেমিংক বিয়া কৰায় আৰু তেওঁলোকৰ চাৰিটা সন্তান জন্ম হয়। <ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=v92LDwAAQBAJ&q=edmund+hillary+grandfather+edmund+yorkshire&pg=PT13|title=Edmund Hillary – A Biography: The Extraordinary Life of the Beekeeper Who Climbed Everest |date=2019|first=Michael|last=Gill|publisher=Vertebrate |isbn=9781911342977|access-date=22 September 2020}}</ref><ref name="NZ_Herald_10349189">{{cite news |url=http://www.nzherald.co.nz/nz/news/article.cfm?c_id=1&objectid=10349189 |title=Authorised Hillary biography reveals private touches |author=Tyler, Heather |date=8 October 2005 |agency=[[NZPA]] |newspaper=[[The New Zealand Herald]] |access-date=29 September 2011}}</ref> ==দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধ== ==অভিযান== ==ব্যক্তিগত জীৱন== ==মৃত্যু== ২০০৭ চনৰ ২২ এপ্ৰিলত কাঠমাণ্ডু ভ্ৰমণৰ সময়ত হিলাৰী ঢলি পৰে, আৰু নিউজিলেণ্ডলৈ উভতি অহাৰ পিছত চিকিৎসালয়ত ভৰ্তি হয়।<ref name="NZ_Herald_10435883">{{cite news |url=http://www.nzherald.co.nz/section/1/story.cfm?c_id=1&objectid=10435883 |title=Clark sends goodwill message to Sir Edmund |author=Dye, Stuart |date=24 April 2007 |work=[[The New Zealand Herald]] |access-date=29 September 2011 |archive-date=29 September 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070929224034/http://www.nzherald.co.nz/section/1/story.cfm?c_id=1&objectid=10435883 |url-status=dead }}</ref> ২০০৮ চনৰ ১১ জানুৱাৰীত ৮৮ বছৰ বয়সত অকলেণ্ড চিটি হাস্পতালত হৃদৰোগত আক্ৰান্ত হৈ তেওঁৰ মৃত্যু হয়। <ref name="NZ_Herald_10482156">{{cite news|url=http://www.nzherald.co.nz/section/1/story.cfm?c_id=1&objectid=10482156|title=State funeral for Sir Edmund Hillary|author=McKenzie-Minifie, Martha|date=11 January 2008|work=[[The New Zealand Herald]]|access-date=29 September 2011}}</ref><ref>{{cite news |date= 11 January 2008 |title= Everest hero Edmund Hillary dies |url= https://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/7182376.stm |work=[[BBC News]] |access-date= 5 June 2024}}</ref> নিউজিলেণ্ডৰ চৰকাৰী ভৱন আৰু এন্টাৰ্কটিকাৰ স্কট বেছত পতাকা অৰ্ধনিমিত উৰুৱাই দিয়া হৈছিল, আৰু প্ৰধানমন্ত্ৰী হেলেন ক্লাৰ্কে হিলাৰীৰ মৃত্যুক "নিউজিলেণ্ডৰ বাবে এক গভীৰ ক্ষতি" বুলি অভিহিত কৰিছিল। ২১ জানুৱাৰীত হিলাৰীৰ কফিন অকলেণ্ডৰ হলি ট্ৰিনিটি কেথেড্ৰেলত সমাধিস্থ কৰা হয়। পিছদিনা ২০০৮ চনৰ ২২ জানুৱাৰীত হিলাৰীৰ কফিনটো ওচৰৰ ছেইণ্ট মেৰী চাৰ্চলৈ লৈ যোৱা হয় ৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্য্যায়ৰ অন্ত্যেষ্টিক্ৰিয়াৰ বাবে, তাৰ পিছত তেওঁৰ মৃতদেহ দাহ কৰা হয়। ২০০৮ চনৰ ২৯ ফেব্ৰুৱাৰীত তেওঁৰ ইচ্ছা অনুসৰি তেওঁৰ বেছিভাগ ছাই অকলেণ্ডৰ হাউৰাকি উপসাগৰত ডুবাই দিয়া হয়। বাকী থকা ছাইখিনি এভাৰেষ্টৰ ওচৰৰ নেপালী মঠ এটাক গতাই দিয়া হ’ল; শীৰ্ষ সন্মিলনত ছাই ডুবাই ৰখাৰ পৰিকল্পনা ২০১০ চনত বাতিল কৰা হৈছিল। ==তথ্যৰ উৎস== {{reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * {{IMDb name|nm0384804}} *[https://nzhistory.govt.nz/culture/edmund-hillary On top of the world: Ed Hillary] at nzhistory.net.nz *[http://audiovisual.archives.govt.nz/wiki/index.php/Category:Sir_Edmund_Hillary Videos (10)] at the [[National Film Unit|New Zealand National Film Unit]] *[http://www.tributes.com/obituary/show/Edmund-Hillary/83730831 Obituary of Edmund Hillary] at tributes.com *[http://www.folkways.si.edu/sir-edmund-hillary/interview-with-mountain-climbing/oral-history-biography/album/smithsonian "Interview with Sir Edmund Hillary: Mountain Climbing"] at [[Smithsonian Folkways]] *[https://www.bbc.co.uk/programmes/p009mxk3 Edmund Hillary] on BBC Radio 4's ''[[Desert Island Discs]]'', 17 April 1979 *[https://www.aucklandmuseum.com/discover/collections-online/search?k=Sir+Edmund+Hillary+Archive Edmund Hillary's collection] at [[Auckland War Memorial Museum|Auckland War Memorial Museum Tāmaki Paenga Hira]] *[http://www.wnyc.org/story/sir-edmund-hillary-scales-heights-literary-society Edmund Hillary addressing ''The New York Herald Tribune'' Book and Author Luncheon, February 10, 1954] broadcast by [[WNYC]] * {{cite journal |title= Obituary: Sir Edmund Hillary |journal= The Telegraph |date= 11 January 2008 |url= https://www.telegraph.co.uk/news/obituaries/1575208/Sir-Edmund-Hillary.html |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220111/https://www.telegraph.co.uk/news/obituaries/1575208/Sir-Edmund-Hillary.html |archive-date=11 January 2022 |url-access=subscription |url-status=live |access-date= 19 October 2018}}{{cbignore}} * {{Internet Archive author |sname= |sopt=w}} [[শ্ৰেণী:নিউজিলেণ্ডৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:অভিযাত্ৰী]] 3e6n84jnwbhq5ahy3j978ep6gftl098 603032 603031 2026-04-26T16:21:50Z নৰুনা বৰুৱা 44897 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 603032 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ছাৰ এডমাণ্ড হিলাৰী | image = Edmund Hillary, c. 1953, autograph removed.jpg | caption = ১৯৫৩ চনত হিলাৰী | birth_name = এডমাণ্ড পাৰ্চিভাল হিলাৰী | birth_date = {{Birth date|1919|7|20|df=yes}} | birth_place = অকলেণ্ড, নিউজিলেণ্ড | death_date = {{Death date and age|2008|1|11|1919|7|20|df=yes}}<!-- DO ''not'' CHANGE NZ DATE! --> | death_place = অকলেণ্ড, নিউজিলেণ্ড | known_for = টেনজিং নৰ্গেৰ সৈতে, প্ৰথমে মাউণ্ট এভাৰেষ্টৰ শিখৰত উপনীত হোৱা | spouse = {{plainlist| *{{marriage|লুইচ মেৰী ৰোজ |1953|1975|end=died}} *{{marriage|জুন মালগ্ৰেউ |1989}}}} | children = ৩, পিটাৰ আৰু চাৰাকে (চাৰা এগৰাকী শিল্পী) ধৰি | awards = | signature = Edmund Hillary Signature.svg | module ={{Infobox military person | embed = হয় | allegiance = <!-- New Zealand --> | branch = ৰয়েল নিউজিলেণ্ড এয়াৰফৰ্চ | serviceyears = ১৯৪৩–১৯৪৫ চন | rank = চাৰ্জেণ্ট <ref name="Cenotaph">{{Cite web|title = Edmund Percival Hillary|url = https://www.aucklandmuseum.com/war-memorial/online-cenotaph/record/C122000 |work=Online Cenotaph |publisher = [[Auckland War Memorial Museum]]|access-date = 3 February 2022}}</ref> | unit = {{plainlist| *৬ নং স্কোয়াড্ৰন আৰ এন জে এ এফ *৫ নং স্কোয়াড্ৰন আৰ এন জে এ এফ }} | battles =[[ দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধ]] }} }} '''ছাৰ এডমাণ্ড পাৰ্চিভাল হিলাৰী ({{Lang-en| Sir Edmund Percival Hillary }})'''(জন্ম,২০ জুলাই ১৯১৯ – মৃত্যু, ১১ জানুৱাৰী ২০০৮) আছিল নিউজিলেণ্ডৰ এজন পৰ্বতাৰোহী, অভিযাত্ৰী,লেখক আৰু দানশীল ব্যক্তি। ১৯৫৩ চনৰ ২৯ মে’ত হিলাৰী আৰু শ্বেৰ্পাৰ পৰ্বতাৰোহী টেনজিং নৰ্গেই মাউণ্ট এভাৰেষ্টৰ শিখৰত উপনীত হোৱাটো নিশ্চিত হোৱা প্ৰথম পৰ্বতাৰোহী হিচাপে পৰিগণিত হয়। জন হাণ্টৰ নেতৃত্বত এভাৰেষ্টলৈ যোৱা নৱম ব্ৰিটিছ অভিযানৰ অংশ আছিল। ১৯৮৫ চনৰপৰা ১৯৮৮ চনলৈ তেওঁ [[ভাৰত]] আৰু [[বাংলাদেশ]]ত নিউজিলেণ্ডৰ উচ্চায়ুক্ত আৰু সমান্তৰালভাৱে [[নেপাল]]ৰ ৰাষ্ট্ৰদূত হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। মাধ্যমিক বিদ্যালয়ত পঢ়ি থকাৰ সময়তে হিলাৰীয়ে পৰ্বতাৰোহণৰ প্ৰতি আগ্ৰহী হৈ পৰিছিল। ১৯৩৯ চনত তেওঁ প্ৰথমটো ডাঙৰ আৰোহণ কৰিছিল, মাউণ্ট অলিভিয়াৰ শিখৰত উপনীত হৈ। <ref>{{cite web|title= Sir Edmund Hillary Biography and Interview |website=www.achievement.org|publisher=[[American Academy of Achievement]]|url= https://www.achievement.org/achiever/sir-edmund-hillary/#interview}}</ref> [[দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধ]]ৰ সময়ত তেওঁ ৰয়েল নিউজিলেণ্ড বায়ুসেনাত নেভিগেটৰ হিচাপে কাম কৰিছিল আৰু বিমান দুৰ্ঘটনাত আহত হৈছিল। কমনৱেলথ ট্ৰেন্স-এণ্টাৰ্কটিক অভিযানৰ অংশ হিচাপে হিলাৰীয়ে ১৯৫৮ চনত স্থলপথেৰে দক্ষিণলৈ যাত্ৰা কৰিছিল। মৰুভূমিত উপনীত হৈছিল। পিছলৈ তেওঁ উত্তৰ মেৰুতো উপস্থিত হ’ল; ইয়াৰ জৰিয়তে তেওঁ দুয়োটা মেৰু ভ্ৰমণ কৰা প্ৰথমজন ব্যক্তি হৈ পৰে আৰু মাউণ্ট এভাৰেষ্টৰ শিখৰত বগাইছিল। ‘টাইম’ আলোচনীয়ে তেওঁক ২০ শতিকাৰ ১০০ জন প্ৰভাৱশালী ব্যক্তিৰ ভিতৰত অন্যতম বুলি অভিহিত কৰিছে। <ref>{{cite magazine |url=http://content.time.com/time/magazine/article/0,9171,26473,00.html |title=Time 100 Persons of the Century |magazine=[[Time (magazine)|Time]] |date=6 June 1999 |access-date=31 May 2017 |archive-date=23 May 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160523112333/http://content.time.com/time/magazine/article/0,9171,26473,00.html |url-status=dead }}</ref> ১৯৬০ চনৰপৰা হিলাৰীয়ে প্ৰতিষ্ঠা কৰা হিমালয়ান ট্ৰাষ্টৰ জৰিয়তে [[নেপাল]]ৰ শ্বেৰপা জনসাধাৰণৰ সেৱাৰ বাবে নিজৰ জীৱন উৎসৰ্গা কৰিছিল। কোৱা হয় যে তেওঁৰ এই প্ৰচেষ্টাৰ ফলত নেপালত অসংখ্য বিদ্যালয় আৰু চিকিৎসালয় নিৰ্মাণ হৈছিল। ১৯৯৫ চনত অৰ্ডাৰ অৱ দ্য গাৰ্টাৰকে ধৰি বহু সন্মানেৰে সন্মানিত হৈছিল হিলাৰী। ২০০৮ চনত তেওঁৰ মৃত্যুৰ পাছত নিউজিলেণ্ডত ৰাষ্ট্ৰীয় সন্মানেৰে তেওঁক সমাধিস্থ কৰা হয়। ==প্ৰাৰম্ভিক জীৱন== [[File:Gertrude Clark, mother of Edmund Hillary, 1909.jpg|thumb|right|upright|হিলাৰীৰ মাতৃ গেৰ্ট্ৰুড ক্লাৰ্ক, ১৯০৯ চনত]] ১৯১৯ চনৰ ২০ জুলাইত নিউজিলেণ্ডৰ অকলেণ্ডত পাৰ্চিভাল অগাষ্টাছ "পাৰ্চি" (১৮৮৫–১৯৬৫) আৰু গেৰ্ট্ৰুড (জন্ম ক্লাৰ্ক) (১৮৯২–১৯৬৫) হিলাৰীৰ ঘৰত হিলাৰীৰ জন্ম হয়।<ref name="Christchurch">{{cite web|website=[[Christchurch City Libraries]] |url=http://library.christchurch.org.nz/Kids/FamousNewZealanders/more/SirEdmundHillary.asp |title=Famous New Zealanders|access-date=23 January 2007}}</ref><ref name="NZHistory">{{cite web|title=Edmund Hillary|url=https://nzhistory.govt.nz/culture/edmund-hillary|website=New Zealand History|publisher=Research and Publishing Group of the New Zealand Ministry for Culture and Heritage|access-date=15 February 2018|location= Wellington, New Zealand}}</ref> তেওঁৰ পিতৃ পাৰ্চিয়ে ১৫ নং (উত্তৰ অকলেণ্ড) ৰেজিমেণ্টৰ সৈতে গালিপলিত সেৱা আগবঢ়াইছিল আৰু ১৯১৬ চনত সেনাবাহিনীৰপৰা তেওঁক চিকিৎসাগতভাৱে অযোগ্য বুলি ঘোষণা কৰা হৈছিল; নিউজিলেণ্ডলৈ উভতি অহাৰ পাছত তেওঁ গেৰ্ট্ৰুডক বিয়া কৰায়। তেওঁৰ ককাদেউতাক এডমাণ্ড ৰেমণ্ড হিলাৰী (জন্ম ১৮৩৬) ইংলেণ্ডৰ লেংকাশ্বাৰৰ, ১৯ শতিকাৰ মাজভাগত উত্তৰ ৱাইৰোয়া অঞ্চলত বসতি স্থাপন কৰা ঘড়ী নিৰ্মাতা। তেওঁ আয়াৰলেণ্ডৰ এনি "ইডা" ফ্লেমিংক বিয়া কৰায় আৰু তেওঁলোকৰ চাৰিটা সন্তান জন্ম হয়। <ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=v92LDwAAQBAJ&q=edmund+hillary+grandfather+edmund+yorkshire&pg=PT13|title=Edmund Hillary – A Biography: The Extraordinary Life of the Beekeeper Who Climbed Everest |date=2019|first=Michael|last=Gill|publisher=Vertebrate |isbn=9781911342977|access-date=22 September 2020}}</ref><ref name="NZ_Herald_10349189">{{cite news |url=http://www.nzherald.co.nz/nz/news/article.cfm?c_id=1&objectid=10349189 |title=Authorised Hillary biography reveals private touches |author=Tyler, Heather |date=8 October 2005 |agency=[[NZPA]] |newspaper=[[The New Zealand Herald]] |access-date=29 September 2011}}</ref> ==দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধ== ==অভিযান== ==ব্যক্তিগত জীৱন== ==মৃত্যু== ২০০৭ চনৰ ২২ এপ্ৰিলত কাঠমাণ্ডু ভ্ৰমণৰ সময়ত হিলাৰী ঢলি পৰে, আৰু নিউজিলেণ্ডলৈ উভতি অহাৰ পাছত চিকিৎসালয়ত ভৰ্তি হয়।<ref name="NZ_Herald_10435883">{{cite news |url=http://www.nzherald.co.nz/section/1/story.cfm?c_id=1&objectid=10435883 |title=Clark sends goodwill message to Sir Edmund |author=Dye, Stuart |date=24 April 2007 |work=[[The New Zealand Herald]] |access-date=29 September 2011 |archive-date=29 September 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070929224034/http://www.nzherald.co.nz/section/1/story.cfm?c_id=1&objectid=10435883 |url-status=dead }}</ref> ২০০৮ চনৰ ১১ জানুৱাৰীত ৮৮ বছৰ বয়সত অকলেণ্ড চিটি হাস্পতালত হৃদৰোগত আক্ৰান্ত হৈ তেওঁৰ মৃত্যু হয়। <ref name="NZ_Herald_10482156">{{cite news|url=http://www.nzherald.co.nz/section/1/story.cfm?c_id=1&objectid=10482156|title=State funeral for Sir Edmund Hillary|author=McKenzie-Minifie, Martha|date=11 January 2008|work=[[The New Zealand Herald]]|access-date=29 September 2011}}</ref><ref>{{cite news |date= 11 January 2008 |title= Everest hero Edmund Hillary dies |url= https://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/7182376.stm |work=[[BBC News]] |access-date= 5 June 2024}}</ref> নিউজিলেণ্ডৰ চৰকাৰী ভৱন আৰু এণ্টাৰ্কটিকাৰ স্কট বেছত পতাকা অৰ্ধনিমিত উৰুৱাই দিয়া হৈছিল, আৰু প্ৰধানমন্ত্ৰী হেলেন ক্লাৰ্কে হিলাৰীৰ মৃত্যুক "নিউজিলেণ্ডৰ বাবে এক গভীৰ ক্ষতি" বুলি অভিহিত কৰিছিল। ২১ জানুৱাৰীত হিলাৰীৰ কফিন অকলেণ্ডৰ হলি ট্ৰিনিটি কেথেড্ৰেলত সমাধিস্থ কৰা হয়। পাছদিনা ২০০৮ চনৰ ২২ জানুৱাৰীত হিলাৰীৰ কফিনটো ওচৰৰ ছেইণ্ট মেৰী চাৰ্চলৈ লৈ যোৱা হয় ৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্য্যায়ৰ অন্ত্যেষ্টিক্ৰিয়াৰ বাবে, তাৰ পিছত তেওঁৰ মৃতদেহ দাহ কৰা হয়। ২০০৮ চনৰ ২৯ ফেব্ৰুৱাৰীত তেওঁৰ ইচ্ছা অনুসৰি তেওঁৰ বেছিভাগ ছাই অকলেণ্ডৰ হাউৰাকি উপসাগৰত ডুবাই দিয়া হয়। বাকী থকা ছাইখিনি এভাৰেষ্টৰ ওচৰৰ নেপালী মঠ এটাক গতাই দিয়া হ’ল; শীৰ্ষ সন্মিলনত ছাই ডুবাই ৰখাৰ পৰিকল্পনা ২০১০ চনত বাতিল কৰা হৈছিল। ==তথ্যৰ উৎস== {{reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * {{IMDb name|nm0384804}} *[https://nzhistory.govt.nz/culture/edmund-hillary On top of the world: Ed Hillary] at nzhistory.net.nz *[http://audiovisual.archives.govt.nz/wiki/index.php/Category:Sir_Edmund_Hillary Videos (10)] at the [[National Film Unit|New Zealand National Film Unit]] *[http://www.tributes.com/obituary/show/Edmund-Hillary/83730831 Obituary of Edmund Hillary] at tributes.com *[http://www.folkways.si.edu/sir-edmund-hillary/interview-with-mountain-climbing/oral-history-biography/album/smithsonian "Interview with Sir Edmund Hillary: Mountain Climbing"] at [[Smithsonian Folkways]] *[https://www.bbc.co.uk/programmes/p009mxk3 Edmund Hillary] on BBC Radio 4's ''[[Desert Island Discs]]'', 17 April 1979 *[https://www.aucklandmuseum.com/discover/collections-online/search?k=Sir+Edmund+Hillary+Archive Edmund Hillary's collection] at [[Auckland War Memorial Museum|Auckland War Memorial Museum Tāmaki Paenga Hira]] *[http://www.wnyc.org/story/sir-edmund-hillary-scales-heights-literary-society Edmund Hillary addressing ''The New York Herald Tribune'' Book and Author Luncheon, February 10, 1954] broadcast by [[WNYC]] * {{cite journal |title= Obituary: Sir Edmund Hillary |journal= The Telegraph |date= 11 January 2008 |url= https://www.telegraph.co.uk/news/obituaries/1575208/Sir-Edmund-Hillary.html |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220111/https://www.telegraph.co.uk/news/obituaries/1575208/Sir-Edmund-Hillary.html |archive-date=11 January 2022 |url-access=subscription |url-status=live |access-date= 19 October 2018}}{{cbignore}} * {{Internet Archive author |sname= |sopt=w}} [[শ্ৰেণী:নিউজিলেণ্ডৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:অভিযাত্ৰী]] d78wct56z3qwxzjed500cce173pbtlz 0 136732 602990 602671 2026-04-26T15:05:52Z JAKHINI 42689 602990 wikitext text/x-wiki   '''লগোথেৰাপি''' হৈছে  স্নায়ুবিজ্ঞানী আৰু মনোৰোগ বিশেষজ্ঞ [[ভিক্টৰ ফ্ৰাংকল|ভিক্টৰ ফ্ৰাঙ্কলে]] বিকাশ কৰা একপ্ৰকাৰৰ অস্তিত্ববাদী মনোচিকিৎসা-পদ্ধতি।<ref>{{Cite news |title=Proper palliative care makes assisted dying unnecessary |language=en |newspaper=The Economist |url=https://www.economist.com/open-future/2018/08/24/proper-palliative-care-makes-assisted-dying-unnecessary |access-date=2018-09-17}}</ref> ইয়াৰ মৌলিক ধাৰণা হৈছে—মানুহৰ জীৱনত প্ৰধান প্ৰেৰণাদায়ী শক্তি হ’ল অৰ্থৰ অনুসন্ধান।<ref name="Marshall2012" /> ফ্ৰাঙ্কলে এই পদ্ধতিক “মনোচিকিৎসাৰ তৃতীয় ভিয়েনা স্কুল ” বুলি অভিহিত কৰিছে, যি চিগমাণ্ড ফ্ৰয়েডৰ [[মানসিক বিশ্লেষণ]] আৰু আলফ্ৰেড এডলাৰৰ ব্যক্তিগত মনোবিজ্ঞানৰ সৈতে একে ধাৰাৰ অন্তৰ্গত।<ref name="Frankl2006">{{Cite book |last=Frankl, Viktor |url=https://archive.org/details/manssearchformea00vikt |title=Man's Search for Meaning |date=1 June 2006 |publisher=Beacon Press |isbn=978-0-8070-1427-1 |access-date=8 May 2012 |url-access=registration}}</ref><ref>[[Gordon Allport]], from the Preface to ''[[Man's Search for Meaning]]'', p. xiv</ref><ref>{{Cite news |title=Logotherapy: The benefits of finding meaning in life |language=en |work=Medical News Today |url=https://www.medicalnewstoday.com/articles/320814.php |access-date=2018-09-17}}</ref> লগোথেৰাপি অস্তিত্বমূলক বিশ্লেষণৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি গঢ় লৈ উঠিছে,<ref name="InstituteVienna">{{Cite web |title=About |url=http://www.viktorfrankl.org/e/logotherapy.html |access-date=22 May 2012 |publisher=Viktor Frankl Institute Vienna}}</ref> য’ত কিয়াৰ্কেগাৰ্ডে উত্থাপন কৰা “অৰ্থৰ ইচ্ছা” (will to meaning)ক কেন্দ্ৰস্থলত ৰখা হৈছে। ই এডলাৰৰ “ক্ষমতাৰ ইচ্ছা” (will to power) বা ফ্ৰয়েডৰ “সুখৰ ইচ্ছা” (will to pleasure)ৰ বিপৰীতে অৱস্থিত। অৰ্থাৎ, ক্ষমতা বা সুখ নহয়, জীৱনত অৰ্থ বিচাৰি পোৱাৰ প্ৰচেষ্টাই মানুহৰ আটাইতকৈ গভীৰ আৰু শক্তিশালী প্ৰেৰণা শক্তি বুলি লগোথেৰাপিয়ে প্ৰতিপন্ন কৰে।<ref name="Marshall2012">{{Cite book |last1=Maria Marshall |url=https://books.google.com/books?id=gnZxPpqDjUUC |title=Logotherapy Revisited: Review of the Tenets of Viktor E. Frankl's Logotherapy |last2=Edward Marshall |date=2012 |publisher=Ottawa Institute of Logotherapy |isbn=978-1-4781-9377-7 |location=Ottawa |oclc=1100192135 |access-date=16 February 2020}}</ref> এই পদ্ধতিৰ এক সংক্ষিপ্ত অথচ গভীৰ পৰিচয় ফ্ৰাঙ্কলৰ বিখ্যাত গ্ৰন্থ মেনচ চাৰ্ছ ফৰ মিনিং (Man’s Search for Meaning) ত পোৱা যায়। এই গ্ৰন্থত তেওঁ বৰ্ণনা কৰিছে কেনেকৈ তেওঁৰ তাত্ত্বিক ধাৰণাসমূহে তেওঁক [[ইহুদী গণহত্যা]]ৰ ভয়াবহ অভিজ্ঞতাৰ মাজতো জীয়াই থাকিবলৈ সহায় কৰিছিল, আৰু কেনেকৈ সেই অভিজ্ঞতাই তেওঁৰ চিন্তাধাৰাক অধিক গভীৰ আৰু সুসংহত কৰি তুলিছিল। বৰ্তমান বিশ্বজুৰি গঢ় লৈ উঠা বহুতো লগোথেৰাপি প্ৰতিষ্ঠানে এই পদ্ধতিৰ অধ্যয়ন আৰু প্ৰয়োগ আগবঢ়াই নিছে। ==মূলনীতি == “লগোথেৰাপি” শব্দটো গ্ৰীক logos (“অৰ্থ”) শব্দৰপৰা উদ্ভৱ। ভিক্টৰ ফ্ৰাঙ্কলৰ মূল প্ৰতিপাদ্য হৈছে—মানুহৰ প্ৰধান চালিকা শক্তি হ’ল জীৱনত অৰ্থৰ সন্ধান কৰা। এই পদ্ধতিৰ কেইটামান কেন্দ্ৰীয় নীতি তলত সন্নিৱিষ্ট কৰা হ’ল : * জীৱনৰ সকলো পৰিস্থিতিত অৰ্থ নিহিত থাকে—আনকি সৰ্বাধিক বেদনাদায়ক আৰু অসহনীয় অৱস্থাতো। *জীৱন-ধাৰণৰ মূল প্ৰেৰণা হৈছে “অৰ্থ বিচাৰি পোৱাৰ ইচ্ছা” (will to meaning)। * মানুহে নিজৰ কৰ্ম, অভিজ্ঞতা, আৰু বিশেষকৈ অপৰিৱৰ্তনীয় যন্ত্ৰণাৰ সন্মুখীন হ’লে গ্ৰহণ কৰা মনোভাবৰ মাজতো অৰ্থ আৱিষ্কাৰ কৰাৰ স্বাধীনতা লাভ কৰে।<ref name="Marshall2012" /> লগোথেৰাপিৰ তাত্ত্বিক কাঠামোত “মানৱ আত্মা” (human spirit) ধাৰণাটো গুৰুত্বপূৰ্ণ, কিন্তু ইয়াত “আত্মা” শব্দটো কোনো ধৰ্মীয় বা আধ্যাত্মিক অৰ্থত ব্যৱহাৰ কৰা হোৱা নাই।<ref name="Marshall2012" /> ফ্ৰাঙ্কলৰ মতে, এই “আত্মা” মূলতঃ মানুহৰ ইচ্ছাশক্তি আৰু অৰ্থ-অনুসন্ধানৰ সামৰ্থ্যৰ প্ৰকাশ। সেয়েহে লগোথেৰাপিত কেন্দ্ৰবিন্দু হৈছে অৰ্থৰ সন্ধান—যি অৱশ্যে ঈশ্বৰ বা কোনো অতিপ্ৰাকৃত সত্তাৰ সন্ধানৰ সৈতে অৱশ্যম্ভাৱীভাৱে সংলগ্ন নহ’বও পাৰে।<ref name="Marshall2012" /> একে সময়তে ফ্ৰাঙ্কলে সতৰ্ক কৰিছিল যে আৰাম-বিলাসৰ প্ৰাচুৰ্য (affluence), ভোগবাদ (hedonism), আৰু বস্তুবাদ (materialism) মানৱজীৱনৰ অৰ্থ-অনুসন্ধানত গুৰুত্বপূৰ্ণ বাধা ৰূপে দেখা দিব পাৰে।<ref name="FranklInstitute">{{Cite web |title=About Logotherapy |url=http://www.logotherapyinstitute.org/About_Logotherapy.html |access-date=22 May 2012 |publisher=Viktor Frankl Institute of Logotherapy |archivedate=28 December 2017 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20171228110855/http://www.logotherapyinstitute.org/About_Logotherapy.html |deadurl=yes }}</ref> “জীৱনৰ উদ্দেশ্য” আৰু “জীৱনৰ অৰ্থ”- এই ধাৰণা দুটা ফ্ৰাঙ্কলৰ লেখাত “অস্তিত্বগত শূন্যতা” (existential vacuum) আৰু “অৰ্থৰ ইচ্ছা”ৰ সৈতে নিবিড়ভাৱে সম্পৃক্ত। তেওঁ লক্ষ্য কৰিছিল যে, যদি মানুহৰ অৰ্থ সন্ধানৰ প্ৰচেষ্টা অৱৰুদ্ধ হয়, তেন্তে ইয়াৰ ফলত মানসিক সংকট আৰু ক্ষতিৰ সৃষ্টি হ’ব পাৰে। বিপৰীতে, জীৱনৰ ইতিবাচক উদ্দেশ্য আৰু অৰ্থ সাধাৰণতে দৃঢ় ধৰ্মীয় বিশ্বাস, সামাজিক গোটত অংশগ্ৰহণ, কোনো উদ্দেশ্যৰ প্ৰতি অংগীকাৰ, সুসংহত মূল্যবোধ, আৰু স্পষ্ট লক্ষ্যৰ সৈতে সম্পৰ্কিত। প্ৰাপ্তবয়স্ক বিকাশ আৰু পৰিপক্বতাৰ তত্ত্বসমূহতো “জীৱনৰ উদ্দেশ্য” এক কেন্দ্ৰীয় উপাদান; পৰিপক্বতা মানে জীৱনৰ লক্ষ্য সম্বন্ধে স্পষ্ট বোধ, দিশনিৰ্দেশিত জীৱন-চৰ্যা, আৰু সচেতন উদ্দেশ্যবোধ—যিয়ে জীৱনক অৰ্থপূৰ্ণ বুলি অনুভৱ কৰাত সহায় কৰে।<ref name="Adler1997">{{Cite web |last=Adler |first=Nancy |date=November 1997 |title=Purpose in Life |url=http://www.macses.ucsf.edu/research/psychosocial/purpose.php |access-date=2011-11-03 |website=Psychosocial workgroup |publisher=MacArthur Foundation |archivedate=2019-03-22 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190322053400/https://www.macses.ucsf.edu/research/psychosocial/purpose.php |deadurl=yes }}</ref> ফ্ৰাঙ্কলৰ (২০০৬) তত্ত্ব অনুসাৰে, লগোথেৰাপিয়ে ব্যক্তিক নিজৰ জীৱনৰ অৰ্থ উদ্ঘাটন কৰিবলৈ সহায় কৰে আৰু তাৰ ফলস্বৰূপে আত্ম-বিশ্বাস আৰু সন্তুষ্টি বৃদ্ধি পায়।<ref>{{Cite journal|title=Enhancing Adolescents' Psychological Well-Being through Logotherapy-Based Psychoeducation|url=https://doi.org/10.29103/jpt.v7i1.19684|journal=Jurnal Psikologi Terapan |date=2024-07-18|issn=2962-5661|volume=7|issue=1|doi=10.29103/jpt.v7i1.19684|first1=Rahmi Azrina|last1=Nasution|first2=Raihan|last2=Safitri|first3=Sahyu|last3=Wulandini|first4=Rita|last4=Panjaitan|first5=Radiah|last5=Radiah|first6=Wardah|last6=Al Jannah|first7=Masayu|last7=Nabila|first8=Miftah|last8=Aulia|first9=Haficah|last9=Amatulloh|first10=Utari|last10=Triova|first11=Yara Andita|last11=Anastasya}}</ref> তেওঁ বিশেষকৈ জীৱনৰ উদ্দেশ্যৰ ব্যক্তিগত স্বাতন্ত্ৰ্যৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰিছিল। তেওঁৰ মতে, “প্ৰতিজন মানুহৰ জীৱনত এটা বিশেষ কৰ্তব্য বা আহ্বান থাকে… যাক তেওঁ সম্পূৰ্ণ কৰিব লাগিব; আৰু এই কৰ্তব্য যেনে অনন্য, তেনেদৰে ইয়াক বাস্তৱায়ন কৰাৰ সুযোগো অনন্য।” এইদৰে লগোথেৰাপিয়ে ব্যক্তিক নিজৰ নিজা অৰ্থ চিনাক্ত কৰি সেইদিশে সক্ৰিয়ভাৱে আগবাঢ়িবলৈ প্ৰেৰণা দিয়ে।<ref>{{Cite journal|title=Book Review: Man's Search for Meaning (Victor Frankl)|journal=Frontiers in Psychology|date=2016-11-16|issn=1664-1078|volume=7|doi=10.3389/fpsyg.2016.01493|first=Khushali|last=Adhiya-Shah |doi-access=free }}</ref> ফ্ৰাঙ্কলৰ তত্ত্বসমূহক ক্ৰামবাফ আৰু মেহ'লিক-(Crumbaugh আৰু Maholick)এ “ পাৰপাছ ইন লাইফ(Purpose in Life (PIL))" পৰীক্ষাৰ জৰিয়তে প্ৰয়োগযোগ্য ৰূপ দিছিল। এই পৰীক্ষাত ব্যক্তিৰ জীৱনত অৰ্থ আৰু উদ্দেশ্যৰ উপস্থিতি পৰিমাপ কৰা হয়।<ref name="Adler1997" /> এই গৱেষণাত দেখা গৈছে যে “জীৱনৰ অৰ্থ”ই ধৰ্মীয়তা আৰু মংগলবোধ,<ref>{{Cite journal |last=Dufton |first=Brian |date=Spring 1986 |title=The association between religiosity and the Purpose-in-Life test: Does it reflect purpose or satisfaction? |url=http://journals.biola.edu/jpt/volumes/14/issues/1/articles/42 |journal=Journal of Psychology and Theology |publisher=Biola University |volume=14 |issue=1 |pages=42–48 |doi=10.1177/009164718601400105 |s2cid=149288526|url-access=subscription }}</ref> নিয়ন্ত্ৰণ কৰিব নোৱাৰা মানসিক চাপ আৰু নিচাগ্ৰস্ত আচৰণ, বিষণ্ণতা আৰু আত্ম-অৱমূল্যায়নৰ মাজত এক মধ্যস্থতাকাৰী উপাদান হিচাপে কাম কৰে।<ref name="Adler1997" /><ref>{{Cite journal |last1=Harlow |first1=Lisa L. |last2=Newcomb, Michael D. |last3=Bentler, P. M |date=Sep 1987 |title=Purpose in Life Test assessment using latent variable methods. |journal=British Journal of Clinical Psychology |volume=26 |issue=3 |pages=235–236 |doi=10.1111/j.2044-8260.1987.tb01355.x |pmid=3664045 |url=https://digitalcommons.uri.edu/psy_facpubs/271 }}</ref> ইয়াৰ লগতে ক্ৰামবাফ-এ চিকিং অব নোৱেটিক গ'লচ টেষ্ট ("Seeking of Noetic Goals Test (SONG))” নামৰ এটা সম্পূৰক মাপকাঠিও প্ৰস্তাৱ কৰিছিল। PIL-এ অৰ্থৰ উপস্থিতি সূচায়, আনহাতে SONG-এ অৰ্থৰ প্ৰতি অভিমুখিতা পৰিমাপ কৰে। PIL-ত নিম্ন স্ক’ৰ কিন্তু SONG-ত উচ্চ স্ক’ৰ থকা ব্যক্তিৰ ক্ষেত্ৰত লগোথেৰাপিৰ প্ৰয়োগ অধিক ফলপ্ৰসূ হোৱাৰ সম্ভাৱনা থাকে।<ref>{{Cite journal |last=Crumbaugh |first=James C. |date=July 1977 |title=The seeking of noetic goals test (SONG): A complementary scale to the purpose in life test (PIL) |journal=Journal of Clinical Psychology |publisher=Wiley |volume=33 |issue=3 |pages=900–907 |doi=10.1002/1097-4679(197707)33:3<900::AID-JCLP2270330362>3.0.CO; 2-8 |pmid=893732}}</ref> ===অৰ্থৰ সন্ধান === ফ্ৰেংকলৰ মতে, “আমি জীৱনৰ অৰ্থ তিনিটা ভিন্ন উপায়েৰে আৱিষ্কাৰ কৰিব পাৰোঁ: (১) কোনো কাম সৃষ্টি কৰি বা কোনো কৰ্ম সম্পাদন কৰি; (২) কিবা এটা অনুভৱ কৰি বা কাৰোবাৰ সৈতে মুখা-মুখি হৈ; আৰু (৩) অনিবাৰ্য কষ্টৰ প্ৰতি আমি গ্ৰহণ কৰা মনোভাবৰ মাধ্যমত।” তেওঁ লগতে কৈছে যে “এজন মানুহৰপৰা সকলো বস্তু কাঢ়ি ল’ব পাৰি, কিন্তু এটা বস্তু কেতিয়াও নোহোৱা কৰিব নোৱাৰি—সেইটো হৈছে মানুহৰ অন্তিম স্বাধীনতা, অৰ্থাৎ যিকোনো পৰিস্থিতিত নিজৰ মনোভাব বাছি লোৱাৰ স্বাধীনতা।”<ref name="Frankl2006" /> কষ্টৰ অৰ্থ সম্পৰ্কে ফ্ৰেংকলে তলত দিয়া এটা উদাহৰণ আগবঢ়াইছে— “এবাৰ এজন জ্যেষ্ঠ চিকিৎসক তেওঁৰ গভীৰ বিষণ্ণতাৰ বাবে মোৰ ওচৰলৈ আহিছিল। দুবছৰ পূৰ্বে মৃত্যুবৰণ কৰা তেওঁৰ স্ত্ৰীৰ মৃত্যুঁজনিত দুখ তেওঁ অতিক্ৰম কৰিব পৰা নাছিল আৰু তেওঁ নিজৰ স্ত্ৰীক সকলোতকৈ বেছি ভাল পাইছিল। এতিয়া মই তেওঁক কেনেকৈ সহায় কৰিম? মই তেওঁক কি ক’ম? মই তেওঁক একো ক’ব নোৱাৰিলোঁ; তাৰ সলনি মই তেওঁক এটা প্ৰশ্ন সুধিলোঁ—‘ডাক্টৰ, যদি আপুনি আগতে মৰিলেহেঁতেন আৰু আপোনাৰ স্ত্ৰী আপোনাৰ অবিহনে বাচি থাকিব লাগিলেহেঁতেন, তেন্তে কি হ’লহেঁতেন?’ তেওঁ ক’লে, ‘ওহ, তেওঁৰ বাবে অত্যন্ত কষ্টদায়ক হ’লহেঁতেন; কিমান যে দুখ পাই থাকিলহেঁতেন! ’ তেতিয়া মই ক’লোঁ, ‘চাওক ডাক্টৰ, এই দুখৰপৰা তেওঁ বাচি গ’ল, আৰু আপুনিয়েই তেওঁক এই কষ্টৰপৰা ৰক্ষা কৰিলে; কিন্তু এতিয়া আপুনি তেওঁৰ অবিহনে বাচি থাকি আৰু শোক কৰি এই মূল্য দিব লাগিব। ’ তেওঁ একো নক’লে, কিন্তু মোৰ হাত ধৰি শান্তভাৱে ওলাই গ’ল।”<ref name="Frankl2006" />{{rp|178–179}} ফ্ৰেংকলে জোৰ দি কৈছে যে কষ্টৰ মূল্য উপলব্ধি কৰাটো তেতিয়াহে অৰ্থবহ হয়, যেতিয়া আগৰ দুটা সৃষ্টিশীল সম্ভাৱনা (যেনে—কোনো কাম কৰা বা অনুভৱ কৰা) উপলব্ধ নহয় (উদাহৰণস্বৰূপে, কনচেণ্ট্ৰেছন শিবিৰত) আৰু যেতিয়া এনে কষ্ট অনিবাৰ্য হয়। তেওঁ কেতিয়াও অপ্ৰয়োজনীয়ভাৱে কষ্ট ভোগ কৰাৰ পক্ষপাতী নাছিল।<ref name="Frankl1986">{{Cite book |last=Frankl, Viktor |url=https://books.google.com/books?id=v_qiURM2r2MC |title=The Doctor and the Soul: From Psychotherapy to Logotherapy |date=12 October 1986 |publisher=Random House Digital, Inc. |isbn=978-0-394-74317-2 |access-date=17 May 2012}}</ref> === লগোথেৰাপিৰ দাৰ্শনিক ভিত্তি === ভিক্টৰ ফ্ৰাংকল‌‌‌ (Viktor Frankl)-এ তেওঁৰ গ্ৰন্থ দি উইল টু মিনিং (The Will to Meaning)-ত লগোথেৰাপিৰ মেটা-ক্লিনিকেল তাৎপৰ্য বিস্তৃতভাৱে ব্যাখ্যা কৰিছে।<ref>{{Cite book |last=Frankl |first=Viktor E. |title=The will to meaning : foundations and applications of logotherapy |date=2014-06-24 |isbn=9781101664025 |edition=Expanded |location=New York, New York |oclc=934802526}}</ref> তেওঁৰ মতে, ব্যক্তি-সম্বন্ধীয় তত্ত্বক বাদ দি কোনো মনঃচিকিৎসা সম্ভৱ নহয়; অৰ্থাৎ, প্ৰতিটো মনঃচিকিৎসা পদ্ধতি মানুহৰ স্বৰূপ সম্পৰ্কে থকা কোনো এক মৌলিক দাৰ্শনিক ধাৰণাৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল। এজন অস্তিত্ববাদী মনোবিজ্ঞানী হিচাপে, ফ্ৰেংক্লে তথাকথিত “যন্ত্ৰ-মডেল” অথবা “নিগনি-মডেল”ক মৌলিকভাৱে অস্বীকাৰ কৰে, কাৰণ এই ধৰণৰ সংকোচনবাদী দৃষ্টিভংগীয়ে মানুহক কেৱল যান্ত্ৰিক বা আচৰণ-নিয়ন্ত্ৰিত সত্তা হিচাপে ব্যাখ্যা কৰি তেওঁৰ অন্তৰ্নিহিত মানৱীয় গুণসমূহ—বিশেষকৈ স্বাধীনতা, দায়িত্ববোধ আৰু অৰ্থ-অন্বেষণৰ ক্ষমতাৰ—অৱমূল্যায়ন কৰে। এজন স্নায়ুবিজ্ঞানী আৰু মনোৰোগ বিশেষজ্ঞ হিচাপে, তেওঁ নিৰ্ধাৰণবাদৰ এক সুসমন্বিত ধাৰণা বিকাশ কৰে, যি লগোথেৰাপিৰ তিনিটা মুখ্য স্তম্ভ—ইচ্ছাৰ স্বাধীনতা, অৰ্থ-অন্বেষণৰ ইচ্ছা, আৰু জীৱনৰ অৰ্থৰ সৈতে সহাৱস্থান কৰিব পাৰে। ফ্ৰেংক্লে স্বীকাৰ কৰে যে মানুহ কেতিয়াও জৈৱিক, সমাজতাত্ত্বিক বা মানসিক নিৰ্ধাৰকসমূহৰপৰা সম্পূৰ্ণভাৱে মুক্ত নহয়; তথাপি, নাজী নিৰ্যাতন শিবিৰত তেওঁৰ ব্যক্তিগত অভিজ্ঞতাৰ আধাৰত তেওঁ এই কথা দৃঢ়ভাৱে প্ৰতিপন্ন কৰে যে মানুহে “অত্যন্ত দুঃসহ পৰিস্থিতিকো প্ৰত্যাহ্বান জনাব পাৰে আৰু সাহসেৰে তাৰ সন্মুখীন হ’ব পাৰে”। এইধৰণৰ মানসিক অৱস্থানৰ জৰিয়তে, এজন ব্যক্তিয়ে পৰিস্থিতিৰ পৰা—আৰু আনকি নিজৰ পৰাও—এটা সজাগ দূৰত্ব স্থাপন কৰিবলৈ সক্ষম হয়। ইয়াৰ ফলত, তেওঁ নিজৰ প্ৰতি গ্ৰহণ কৰিবলগীয়া মনোভাব সচেতনভাৱে নিৰ্বাচন কৰিব পাৰে আৰু নিজৰ জীৱন-নিয়ন্ত্ৰণকাৰী নিৰ্ধাৰকসমূহক নিজেই নিৰ্ধাৰণ কৰে। এই প্ৰক্ৰিয়াৰ মাজেৰে, মানুহে নিজৰ চৰিত্ৰ গঢ়ি তোলে আৰু নিজৰ অস্তিত্বৰ প্ৰতি নৈতিকভাৱে দায়িত্বশীল সত্তা হিচাপে আত্মপ্ৰতিষ্ঠা লাভ কৰে।<ref name="Frankl1988">{{Cite book |last=Frankl, Viktor |url=https://archive.org/details/willtomeaningfou00fran_0 |title=The Will to Meaning: Foundations and Applications of Logotherapy |date=1 September 1988 |publisher=Meridian |isbn=978-0-452-01034-5 |access-date=17 May 2012 |url-access=registration}}</ref> ==লগোথেৰাপি সম্পৰ্কীয় দৃষ্টিভংগী আৰু চিকিৎসা== ===উদ্বেগক জয় কৰা=== নিজ নিজ পৰিস্থিতিৰ অন্তৰ্নিহিত উদ্দেশ্য উপলব্ধি কৰাৰ জৰিয়তে মানুহে নিজৰ উদ্বেগক পৰাভূত কৰিব পাৰে। নিউয়ৰ্ক টাইমছৰ লেখক টিম চেণ্ডাৰ্চ (Tim Sanders)এ এই পদ্ধতিৰ এক ব্যাৱহাৰিক দৃষ্টান্ত আগবঢ়াইছে। তেওঁ উল্লেখ কৰিছে যে বিমানযাত্ৰাৰ সময়ত সহযাত্ৰীৰ মানসিক চাপ লাঘৱ কৰিবলৈ তেওঁ কেৱল তেওঁলোকক তেওঁলোকৰ যাত্ৰাৰ উদ্দেশ্য সম্পৰ্কে সোধে। এই সহজ প্ৰশ্নটোৱে প্ৰায়েই উল্লেখযোগ্য পৰিৱৰ্তন আনে— তেওঁলোক যিমানেই বিষণ্ণ বা অস্বস্তিত নাথাকক কিয়, তেওঁলোকৰ মানসিক অৱস্থা তৎক্ষণাৎ সলনি হয় আৰু সমগ্ৰ উৰণকালত তেওঁলোকে অধিক প্ৰফুল্ল মনোভাবেৰে থাকিব পাৰে।<ref name="Sanders2008">{{Cite news |last=Sanders |first=Tim |date=27 October 2008 |title=A Chatterer's Guide to Easing Anxiety |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2008/11/27/travel/27iht-25flier.18204176.html}}</ref> সামগ্ৰিকভাৱে, ভিক্টৰ ফ্ৰাংকল‌‌‌ (Viktor Frankl)ৰ মতে, উদ্বিগ্ন ব্যক্তিয়ে সাধাৰণতে উপলব্ধি নকৰে যে তেওঁলোকৰ উদ্বেগ মূলতঃ “অপূৰ্ণ দায়িত্ববোধ”ৰ সৈতে সম্পৰ্কিত, যাৰ গভীৰতাত আছে জীৱনৰ অৰ্থৰ অভাৱ।<ref name="Boeree">{{Cite web |last=Boeree |first=C. George |year=2006 |title=Viktor Frankl |url=http://webspace.ship.edu/cgboer/frankl.html |publisher=Shippensburg University}}</ref> ===নিউৰ’ছিছৰ চিকিৎসা=== ফ্ৰেংকল-এ নিউৰ’ছিছৰ দুটা মুখ্য কাৰণ (pathogenic mechanisms) চিনাক্ত কৰিছে— '''হাইপাৰ-ইনটেনচন অৰ্থাৎ লক্ষ্য সাধনৰ অতিমাত্ৰা চেষ্টা (hyper-intention):''' কোনো লক্ষ্য লাভ কৰাৰ বাবে অত্যধিক জোৰ বা আপ্ৰাণ চেষ্টা, যাৰ ফলত সেই লক্ষ্যটো অধিক দূৰৱৰ্তী হৈ পৰে। '''হাইপাৰ-ৰিফ্লেকচন বা মাত্ৰাধিক চিন্তা (hyper-reflection)''': নিজৰ ওপৰত অতিমাত্ৰা মনোযোগ আৰোপ, যিয়ে নিউৰ’ছিছ পৰিহাৰ কৰাৰ প্ৰচেষ্টাকো ব্যাহত কৰে। ইয়াৰ উপৰি তেওঁ “পূৰ্ব-আশংকাজনিত উদ্বেগ” (anticipatory anxiety)ৰ ধাৰণাটোও প্ৰস্তাৱ কৰে—অৰ্থাৎ, কোনো এটা অনাকাঙ্ক্ষিত ফলাফলৰ ভয় যিয়ে ওলোটাকৈ সেই ফলাফল ঘটাৰ সম্ভাৱনাকেই বৃদ্ধি কৰে। এই ধৰণৰ উদ্বেগ হ্ৰাস কৰি নিউৰ’ছিছৰ চিকিৎসাৰ ক্ষেত্ৰত লগোথেৰাপিয়ে [[পেৰাডক্সিকেল ইনটেনচন]] (paradoxical intention) বা বিৰোধাভাসমূলক উদ্দেশ্য নামৰ এক বিশেষ কৌশল ব্যৱহাৰ কৰে। এই পদ্ধতিত অতিমাত্ৰাত কামনা কৰা লক্ষ্যৰ বিপৰীত দিশে সচেতনভাৱে আগবাঢ়িবলৈ ৰোগীক উৎসাহিত কৰা হয়। উদাহৰণস্বৰূপে, যিজন ব্যক্তিয়ে ভালকৈ টোপনি নহ’ব বুলি ভয় কৰে (অৰ্থাৎ পূৰ্ব-আশংকাজনিত উদ্বেগ অনুভৱ কৰে), তেওঁ সচৰাচৰ অত্যধিক চেষ্টা কৰে সোনকালে নিদ্ৰালু হ’বলৈ—এইটোৱেই “হাইপাৰ-ইনটেনচন”ৰ উদাহৰণ, যি শেষত নিদ্ৰালু হোৱাৰ ক্ষমতাক ব্যাহত কৰে। এনেক্ষেত্ৰত, এজন লগোথেৰাপিষ্টে তেওঁক পৰামৰ্শ দিব পাৰে যে তেওঁ শুই থাকি ইচ্ছাকৃতভাৱে টোপনি নাহিবলৈ চেষ্টা কৰক। এই বিপৰীতমুখী মনোভাবৰ ফলত পূৰ্ব-আশংকাজনিত উদ্বেগ হ্ৰাস পায় আৰু যি উদ্বেগে তেওঁক আগতে জগাই ৰাখিছিল, সেয়া দূৰ হোৱাত তেওঁ স্বাভাৱিক সময়সীমাৰ ভিতৰতে সহজে টোপনি যাব পাৰে।<ref name="Frankl2006" /> ==অৱসাদ== ভিক্টৰ ফ্ৰাংকলৰ মতে, অৱসাদ মানসিক, জৈৱিক আৰু আধ্যাত্মিক- এই তিনিটা স্তৰত প্ৰকাশ পায়।<ref name="Boeree" /> তেওঁ মত প্ৰকাশ কৰে যে মানসিক স্তৰত নিজৰ সাধ্যাতীত দায়িত্ব বা লক্ষ্য গ্ৰহণ কৰিলে অপৰ্যাপ্ততা আৰু অযোগ্যতাৰ অনুভূতিৰ জন্ম হয়। জৈৱিক স্তৰত তেওঁ "নিস্তেজ উছাহ"(vital low) বুলি অভিহিত এক অৱস্থাৰ কথা কৈছে, যাৰ অৰ্থ হৈছে শাৰীৰিক শক্তি আৰু জীৱনীশক্তিৰ স্পষ্ট হ্ৰাস।<ref name="Boeree" /><ref name="Frankl1986" />{{rp|202}}<ref name="Boeree" />আধ্যাত্মিক স্তৰত, অৱসাদগ্ৰস্ত ব্যক্তিয়ে নিজৰ বাস্তৱ সত্তা আৰু তেওঁ হ’ব লাগিব বুলি অনুভৱ কৰা আদৰ্শ সত্তাৰ মাজত থকা তীব্ৰ অন্তৰ্দ্বন্দ্বৰ সন্মুখীন হয়। এই অন্তৰক তেওঁ “শূন্যতাৰ অতল গহ্বৰ" বুলি অভিহিত কৰিছে।<ref name="Frankl1986" />{{rp|202}}<ref name="Boeree" /> <ref name="Boeree" /> ফ্ৰেংকলৰ মতে, যেতিয়া লক্ষ্যসমূহ অপ্ৰাপ্য বা দুৰ্গম যেন অনুভৱ হয়, তেতিয়া মানুহে ভৱিষ্যতৰ প্ৰতি বিশ্বাস আৰু জীৱনৰ অৰ্থ দুয়োটা হেৰুৱায়—এই অৱস্থাই অৱসাদক গভীৰ কৰে। ()<ref name="Frankl1986" />{{rp|200}} সেইদৰে, লগোথেৰাপিৰ মূল উদ্দেশ্য হৈছে ৰোগীক নিজৰ ৰোগ আৰু জীৱনক এক কৰ্তব্য বা অৰ্থবহ দায়িত্ব হিচাপে গ্ৰহণ কৰাৰ দিশে দৃষ্টিভংগী সলনি কৰিবলৈ সহায় কৰা।<ref name="Frankl1986" />{{rp|200}} অৱসাদজনিত অনুভূতি আৰু চিন্তাধাৰা অতিক্ৰম কৰাৰ বাবে ফ্ৰেংকলে ব্যক্তিক নিজৰ দুখ-কষ্টৰ মাজতেই অৰ্থ বিচাৰিবলৈ উৎসাহিত কৰে।<ref>{{cite book |last1=Frankl |first1=Victor |title=Man's Search for Meaning |date=1959 |publisher=Beacon Press |isbn=080701429X}}</ref> তেওঁ প্ৰায়েই ফ্ৰেডৰিক নীৎসেৰ এই উক্তিটো উল্লেখ কৰে— “যদি আমাৰ জীৱনত নিজা ‘কিয়’ থাকে, তেন্তে আমি প্ৰায় যিকোনো ‘কিদৰে’ সহ্য কৰিব পাৰোঁ।”<ref>{{cite book |last1=Nietzsche |first1=Friedrich |title=Twilight of the Idols, or, How to Philosophize with a Hammer |date=1889 |publisher=Penguin Publishing |isbn=978-0140445145}}</ref> ফ্ৰেংকলৰ দৃষ্টিত দুখ-কষ্ট আৰু ইয়াৰ সৈতে জড়িত নেতিবাচক অনুভূতিসমূহ মানৱ অভিজ্ঞতাৰ স্বাভাৱিক আৰু অবিচ্ছেদ্য অংশ আৰু ইয়াক পাবলৈ আশাহে কৰিব লাগে। লগোথেৰাপিৰ অনুগামী মনোবিজ্ঞানী এডিথ ৱেইছকপ জোৱেলচন(Edith Weisskopf-Joelson)ৰ মতে, বৰ্তমানৰ মানসিক-স্বাস্থ্য দৰ্শনে মানুহ সদায় সুখী থকা উচিত আৰু অসুখী অৱস্থা অসামঞ্জস্যৰ লক্ষণ বুলি গণ্য কৰাটো ভুল। এনে মূল্যব্যৱস্থাই অনিবাৰ্য অসুখৰ ওপৰত “অসুখী হোৱাৰ বাবে পুনৰ অসুখী হোৱা” বোজা অধিক বৃদ্ধি কৰে<ref>{{cite journal |last1=Weisskopf-Joelson |first1=Edith |title=Some comments on a Viennese school of psychiatry. |journal=The Journal of Abnormal and Social Psychology |date=November 1955 |volume=51 |issue=3 |pages=701–703 |doi=10.1037/h0045771 |pmid=13286026 |url=https://doi.org/10.1037/h0045771|url-access=subscription }}</ref> ==আৱেশিক অনুকৰ্ষী ব্যাধি (Obsessive–Compulsive Disorder)== ফ্ৰেংকলৰ মতে, এই ব্যাধিত ভোগা ব্যক্তিসকলৰ মাজত সাধাৰণ লোকৰ ক্ষেত্ৰত দেখা পোৱা সম্পূৰ্ণতাৰ অনুভূতি দেখা পোৱা নাযায়।<ref name="Boeree" /> চিন্তা বা আচৰণ পুনৰাবৃত্তি কৰাৰ প্ৰৱণতাৰ বিৰুদ্ধে পোনপটীয়াকৈ যুঁজ দিয়াৰ পৰিৱৰ্তে, বা ৰোগৰ লক্ষণসমূহ সলনি কৰাৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়াৰ পৰিৱৰ্তে, থেৰাপিষ্টে “নিউৰ’টিক ব্যক্তিৰ নিজৰ নিউৰ’ছিছৰ প্ৰতি মনোভাৱ সলনি কৰা”ত মনোযোগ দিব লাগে।<ref name="Frankl1986" />{{rp|185}} সেইবাবে, এইটো স্বীকাৰ কৰা গুৰুত্বপূৰ্ণ যে ৰোগী “নিজৰ আসক্তিমূলক চিন্তাৰ বাবে দায়ী নহয়”, কিন্তু “এই চিন্তাসমূহৰ প্ৰতি তেওঁ গ্ৰহণ কৰা মনোভাৱৰ বাবে তেওঁ নিশ্চিতভাৱে দায়ী।”<ref name="Frankl1986" />{{rp|188}} ফ্ৰেংকলে কৈছিল যে ৰোগীয়ে নিজৰ নিখুঁততাৰ প্ৰৱণতাক নিয়তিৰ অংশ হিচাপে চিনাক্ত কৰিব লাগিব, আৰু সেইবাবে কিছু পৰিমাণৰ অনিশ্চয়তা গ্ৰহণ কৰিবলৈ শিকিব লাগিব।<ref name="Boeree" /> অৱশেষত, লগোথেৰাপিৰ মূল ধাৰণাৰ অনুসৰণ কৰি, ৰোগীয়ে নিজৰ আসক্তিমূলক চিন্তাসমূহ উপেক্ষা কৰি, সেইবোৰৰ উপস্থিতি সত্ত্বেও জীৱনত অৰ্থ বিচাৰি উলিয়াব লাগিব।<ref name="Frankl1986" /> ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:মানসিক স্বাস্থ্য]] epeupq03hb3pa9bnthbs9qjfotv0p2e 603025 602990 2026-04-26T16:03:15Z JAKHINI 42689 603025 wikitext text/x-wiki   '''লগোথেৰাপি''' হৈছে  স্নায়ুবিজ্ঞানী আৰু মনোৰোগ বিশেষজ্ঞ [[ভিক্টৰ ফ্ৰাংকল|ভিক্টৰ ফ্ৰাঙ্কলে]] বিকাশ কৰা একপ্ৰকাৰৰ অস্তিত্ববাদী মনোচিকিৎসা-পদ্ধতি।<ref>{{Cite news |title=Proper palliative care makes assisted dying unnecessary |language=en |newspaper=The Economist |url=https://www.economist.com/open-future/2018/08/24/proper-palliative-care-makes-assisted-dying-unnecessary |access-date=2018-09-17}}</ref> ইয়াৰ মৌলিক ধাৰণা হৈছে—মানুহৰ জীৱনত প্ৰধান প্ৰেৰণাদায়ী শক্তি হ’ল অৰ্থৰ অনুসন্ধান।<ref name="Marshall2012" /> ফ্ৰাঙ্কলে এই পদ্ধতিক “মনোচিকিৎসাৰ তৃতীয় ভিয়েনা স্কুল ” বুলি অভিহিত কৰিছে, যি চিগমাণ্ড ফ্ৰয়েডৰ [[মানসিক বিশ্লেষণ]] আৰু আলফ্ৰেড এডলাৰৰ ব্যক্তিগত মনোবিজ্ঞানৰ সৈতে একে ধাৰাৰ অন্তৰ্গত।<ref name="Frankl2006">{{Cite book |last=Frankl, Viktor |url=https://archive.org/details/manssearchformea00vikt |title=Man's Search for Meaning |date=1 June 2006 |publisher=Beacon Press |isbn=978-0-8070-1427-1 |access-date=8 May 2012 |url-access=registration}}</ref><ref>[[Gordon Allport]], from the Preface to ''[[Man's Search for Meaning]]'', p. xiv</ref><ref>{{Cite news |title=Logotherapy: The benefits of finding meaning in life |language=en |work=Medical News Today |url=https://www.medicalnewstoday.com/articles/320814.php |access-date=2018-09-17}}</ref> লগোথেৰাপি অস্তিত্বমূলক বিশ্লেষণৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি গঢ় লৈ উঠিছে,<ref name="InstituteVienna">{{Cite web |title=About |url=http://www.viktorfrankl.org/e/logotherapy.html |access-date=22 May 2012 |publisher=Viktor Frankl Institute Vienna}}</ref> য’ত কিয়াৰ্কেগাৰ্ডে উত্থাপন কৰা “অৰ্থৰ ইচ্ছা” (will to meaning)ক কেন্দ্ৰস্থলত ৰখা হৈছে। ই এডলাৰৰ “ক্ষমতাৰ ইচ্ছা” (will to power) বা ফ্ৰয়েডৰ “সুখৰ ইচ্ছা” (will to pleasure)ৰ বিপৰীতে অৱস্থিত। অৰ্থাৎ, ক্ষমতা বা সুখ নহয়, জীৱনত অৰ্থ বিচাৰি পোৱাৰ প্ৰচেষ্টাই মানুহৰ আটাইতকৈ গভীৰ আৰু শক্তিশালী প্ৰেৰণা শক্তি বুলি লগোথেৰাপিয়ে প্ৰতিপন্ন কৰে।<ref name="Marshall2012">{{Cite book |last1=Maria Marshall |url=https://books.google.com/books?id=gnZxPpqDjUUC |title=Logotherapy Revisited: Review of the Tenets of Viktor E. Frankl's Logotherapy |last2=Edward Marshall |date=2012 |publisher=Ottawa Institute of Logotherapy |isbn=978-1-4781-9377-7 |location=Ottawa |oclc=1100192135 |access-date=16 February 2020}}</ref> এই পদ্ধতিৰ এক সংক্ষিপ্ত অথচ গভীৰ পৰিচয় ফ্ৰাঙ্কলৰ বিখ্যাত গ্ৰন্থ মেনচ চাৰ্ছ ফৰ মিনিং (Man’s Search for Meaning) ত পোৱা যায়। এই গ্ৰন্থত তেওঁ বৰ্ণনা কৰিছে কেনেকৈ তেওঁৰ তাত্ত্বিক ধাৰণাসমূহে তেওঁক [[ইহুদী গণহত্যা]]ৰ ভয়াবহ অভিজ্ঞতাৰ মাজতো জীয়াই থাকিবলৈ সহায় কৰিছিল, আৰু কেনেকৈ সেই অভিজ্ঞতাই তেওঁৰ চিন্তাধাৰাক অধিক গভীৰ আৰু সুসংহত কৰি তুলিছিল। বৰ্তমান বিশ্বজুৰি গঢ় লৈ উঠা বহুতো লগোথেৰাপি প্ৰতিষ্ঠানে এই পদ্ধতিৰ অধ্যয়ন আৰু প্ৰয়োগ আগবঢ়াই নিছে। ==মূলনীতি == “লগোথেৰাপি” শব্দটো গ্ৰীক logos (“অৰ্থ”) শব্দৰপৰা উদ্ভৱ। ভিক্টৰ ফ্ৰাঙ্কলৰ মূল প্ৰতিপাদ্য হৈছে—মানুহৰ প্ৰধান চালিকা শক্তি হ’ল জীৱনত অৰ্থৰ সন্ধান কৰা। এই পদ্ধতিৰ কেইটামান কেন্দ্ৰীয় নীতি তলত সন্নিৱিষ্ট কৰা হ’ল : * জীৱনৰ সকলো পৰিস্থিতিত অৰ্থ নিহিত থাকে—আনকি সৰ্বাধিক বেদনাদায়ক আৰু অসহনীয় অৱস্থাতো। *জীৱন-ধাৰণৰ মূল প্ৰেৰণা হৈছে “অৰ্থ বিচাৰি পোৱাৰ ইচ্ছা” (will to meaning)। * মানুহে নিজৰ কৰ্ম, অভিজ্ঞতা, আৰু বিশেষকৈ অপৰিৱৰ্তনীয় যন্ত্ৰণাৰ সন্মুখীন হ’লে গ্ৰহণ কৰা মনোভাবৰ মাজতো অৰ্থ আৱিষ্কাৰ কৰাৰ স্বাধীনতা লাভ কৰে।<ref name="Marshall2012" /> লগোথেৰাপিৰ তাত্ত্বিক কাঠামোত “মানৱ আত্মা” (human spirit) ধাৰণাটো গুৰুত্বপূৰ্ণ, কিন্তু ইয়াত “আত্মা” শব্দটো কোনো ধৰ্মীয় বা আধ্যাত্মিক অৰ্থত ব্যৱহাৰ কৰা হোৱা নাই।<ref name="Marshall2012" /> ফ্ৰাঙ্কলৰ মতে, এই “আত্মা” মূলতঃ মানুহৰ ইচ্ছাশক্তি আৰু অৰ্থ-অনুসন্ধানৰ সামৰ্থ্যৰ প্ৰকাশ। সেয়েহে লগোথেৰাপিত কেন্দ্ৰবিন্দু হৈছে অৰ্থৰ সন্ধান—যি অৱশ্যে ঈশ্বৰ বা কোনো অতিপ্ৰাকৃত সত্তাৰ সন্ধানৰ সৈতে অৱশ্যম্ভাৱীভাৱে সংলগ্ন নহ’বও পাৰে।<ref name="Marshall2012" /> একে সময়তে ফ্ৰাঙ্কলে সতৰ্ক কৰিছিল যে আৰাম-বিলাসৰ প্ৰাচুৰ্য (affluence), ভোগবাদ (hedonism), আৰু বস্তুবাদ (materialism) মানৱজীৱনৰ অৰ্থ-অনুসন্ধানত গুৰুত্বপূৰ্ণ বাধা ৰূপে দেখা দিব পাৰে।<ref name="FranklInstitute">{{Cite web |title=About Logotherapy |url=http://www.logotherapyinstitute.org/About_Logotherapy.html |access-date=22 May 2012 |publisher=Viktor Frankl Institute of Logotherapy |archivedate=28 December 2017 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20171228110855/http://www.logotherapyinstitute.org/About_Logotherapy.html |deadurl=yes }}</ref> “জীৱনৰ উদ্দেশ্য” আৰু “জীৱনৰ অৰ্থ”- এই ধাৰণা দুটা ফ্ৰাঙ্কলৰ লেখাত “অস্তিত্বগত শূন্যতা” (existential vacuum) আৰু “অৰ্থৰ ইচ্ছা”ৰ সৈতে নিবিড়ভাৱে সম্পৃক্ত। তেওঁ লক্ষ্য কৰিছিল যে, যদি মানুহৰ অৰ্থ সন্ধানৰ প্ৰচেষ্টা অৱৰুদ্ধ হয়, তেন্তে ইয়াৰ ফলত মানসিক সংকট আৰু ক্ষতিৰ সৃষ্টি হ’ব পাৰে। বিপৰীতে, জীৱনৰ ইতিবাচক উদ্দেশ্য আৰু অৰ্থ সাধাৰণতে দৃঢ় ধৰ্মীয় বিশ্বাস, সামাজিক গোটত অংশগ্ৰহণ, কোনো উদ্দেশ্যৰ প্ৰতি অংগীকাৰ, সুসংহত মূল্যবোধ, আৰু স্পষ্ট লক্ষ্যৰ সৈতে সম্পৰ্কিত। প্ৰাপ্তবয়স্ক বিকাশ আৰু পৰিপক্বতাৰ তত্ত্বসমূহতো “জীৱনৰ উদ্দেশ্য” এক কেন্দ্ৰীয় উপাদান; পৰিপক্বতা মানে জীৱনৰ লক্ষ্য সম্বন্ধে স্পষ্ট বোধ, দিশনিৰ্দেশিত জীৱন-চৰ্যা, আৰু সচেতন উদ্দেশ্যবোধ—যিয়ে জীৱনক অৰ্থপূৰ্ণ বুলি অনুভৱ কৰাত সহায় কৰে।<ref name="Adler1997">{{Cite web |last=Adler |first=Nancy |date=November 1997 |title=Purpose in Life |url=http://www.macses.ucsf.edu/research/psychosocial/purpose.php |access-date=2011-11-03 |website=Psychosocial workgroup |publisher=MacArthur Foundation |archivedate=2019-03-22 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190322053400/https://www.macses.ucsf.edu/research/psychosocial/purpose.php |deadurl=yes }}</ref> ফ্ৰাঙ্কলৰ (২০০৬) তত্ত্ব অনুসাৰে, লগোথেৰাপিয়ে ব্যক্তিক নিজৰ জীৱনৰ অৰ্থ উদ্ঘাটন কৰিবলৈ সহায় কৰে আৰু তাৰ ফলস্বৰূপে আত্ম-বিশ্বাস আৰু সন্তুষ্টি বৃদ্ধি পায়।<ref>{{Cite journal|title=Enhancing Adolescents' Psychological Well-Being through Logotherapy-Based Psychoeducation|url=https://doi.org/10.29103/jpt.v7i1.19684|journal=Jurnal Psikologi Terapan |date=2024-07-18|issn=2962-5661|volume=7|issue=1|doi=10.29103/jpt.v7i1.19684|first1=Rahmi Azrina|last1=Nasution|first2=Raihan|last2=Safitri|first3=Sahyu|last3=Wulandini|first4=Rita|last4=Panjaitan|first5=Radiah|last5=Radiah|first6=Wardah|last6=Al Jannah|first7=Masayu|last7=Nabila|first8=Miftah|last8=Aulia|first9=Haficah|last9=Amatulloh|first10=Utari|last10=Triova|first11=Yara Andita|last11=Anastasya}}</ref> তেওঁ বিশেষকৈ জীৱনৰ উদ্দেশ্যৰ ব্যক্তিগত স্বাতন্ত্ৰ্যৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰিছিল। তেওঁৰ মতে, “প্ৰতিজন মানুহৰ জীৱনত এটা বিশেষ কৰ্তব্য বা আহ্বান থাকে… যাক তেওঁ সম্পূৰ্ণ কৰিব লাগিব; আৰু এই কৰ্তব্য যেনে অনন্য, তেনেদৰে ইয়াক বাস্তৱায়ন কৰাৰ সুযোগো অনন্য।” এইদৰে লগোথেৰাপিয়ে ব্যক্তিক নিজৰ নিজা অৰ্থ চিনাক্ত কৰি সেইদিশে সক্ৰিয়ভাৱে আগবাঢ়িবলৈ প্ৰেৰণা দিয়ে।<ref>{{Cite journal|title=Book Review: Man's Search for Meaning (Victor Frankl)|journal=Frontiers in Psychology|date=2016-11-16|issn=1664-1078|volume=7|doi=10.3389/fpsyg.2016.01493|first=Khushali|last=Adhiya-Shah |doi-access=free }}</ref> ফ্ৰাঙ্কলৰ তত্ত্বসমূহক ক্ৰামবাফ আৰু মেহ'লিক-(Crumbaugh আৰু Maholick)এ “ পাৰপাছ ইন লাইফ(Purpose in Life (PIL))" পৰীক্ষাৰ জৰিয়তে প্ৰয়োগযোগ্য ৰূপ দিছিল। এই পৰীক্ষাত ব্যক্তিৰ জীৱনত অৰ্থ আৰু উদ্দেশ্যৰ উপস্থিতি পৰিমাপ কৰা হয়।<ref name="Adler1997" /> এই গৱেষণাত দেখা গৈছে যে “জীৱনৰ অৰ্থ”ই ধৰ্মীয়তা আৰু মংগলবোধ,<ref>{{Cite journal |last=Dufton |first=Brian |date=Spring 1986 |title=The association between religiosity and the Purpose-in-Life test: Does it reflect purpose or satisfaction? |url=http://journals.biola.edu/jpt/volumes/14/issues/1/articles/42 |journal=Journal of Psychology and Theology |publisher=Biola University |volume=14 |issue=1 |pages=42–48 |doi=10.1177/009164718601400105 |s2cid=149288526|url-access=subscription }}</ref> নিয়ন্ত্ৰণ কৰিব নোৱাৰা মানসিক চাপ আৰু নিচাগ্ৰস্ত আচৰণ, বিষণ্ণতা আৰু আত্ম-অৱমূল্যায়নৰ মাজত এক মধ্যস্থতাকাৰী উপাদান হিচাপে কাম কৰে।<ref name="Adler1997" /><ref>{{Cite journal |last1=Harlow |first1=Lisa L. |last2=Newcomb, Michael D. |last3=Bentler, P. M |date=Sep 1987 |title=Purpose in Life Test assessment using latent variable methods. |journal=British Journal of Clinical Psychology |volume=26 |issue=3 |pages=235–236 |doi=10.1111/j.2044-8260.1987.tb01355.x |pmid=3664045 |url=https://digitalcommons.uri.edu/psy_facpubs/271 }}</ref> ইয়াৰ লগতে ক্ৰামবাফ-এ চিকিং অব নোৱেটিক গ'লচ টেষ্ট ("Seeking of Noetic Goals Test (SONG))” নামৰ এটা সম্পূৰক মাপকাঠিও প্ৰস্তাৱ কৰিছিল। PIL-এ অৰ্থৰ উপস্থিতি সূচায়, আনহাতে SONG-এ অৰ্থৰ প্ৰতি অভিমুখিতা পৰিমাপ কৰে। PIL-ত নিম্ন স্ক’ৰ কিন্তু SONG-ত উচ্চ স্ক’ৰ থকা ব্যক্তিৰ ক্ষেত্ৰত লগোথেৰাপিৰ প্ৰয়োগ অধিক ফলপ্ৰসূ হোৱাৰ সম্ভাৱনা থাকে।<ref>{{Cite journal |last=Crumbaugh |first=James C. |date=July 1977 |title=The seeking of noetic goals test (SONG): A complementary scale to the purpose in life test (PIL) |journal=Journal of Clinical Psychology |publisher=Wiley |volume=33 |issue=3 |pages=900–907 |doi=10.1002/1097-4679(197707)33:3<900::AID-JCLP2270330362>3.0.CO; 2-8 |pmid=893732}}</ref> ===অৰ্থৰ সন্ধান === ফ্ৰেংকলৰ মতে, “আমি জীৱনৰ অৰ্থ তিনিটা ভিন্ন উপায়েৰে আৱিষ্কাৰ কৰিব পাৰোঁ: (১) কোনো কাম সৃষ্টি কৰি বা কোনো কৰ্ম সম্পাদন কৰি; (২) কিবা এটা অনুভৱ কৰি বা কাৰোবাৰ সৈতে মুখা-মুখি হৈ; আৰু (৩) অনিবাৰ্য কষ্টৰ প্ৰতি আমি গ্ৰহণ কৰা মনোভাবৰ মাধ্যমত।” তেওঁ লগতে কৈছে যে “এজন মানুহৰপৰা সকলো বস্তু কাঢ়ি ল’ব পাৰি, কিন্তু এটা বস্তু কেতিয়াও নোহোৱা কৰিব নোৱাৰি—সেইটো হৈছে মানুহৰ অন্তিম স্বাধীনতা, অৰ্থাৎ যিকোনো পৰিস্থিতিত নিজৰ মনোভাব বাছি লোৱাৰ স্বাধীনতা।”<ref name="Frankl2006" /> কষ্টৰ অৰ্থ সম্পৰ্কে ফ্ৰেংকলে তলত দিয়া এটা উদাহৰণ আগবঢ়াইছে— “এবাৰ এজন জ্যেষ্ঠ চিকিৎসক তেওঁৰ গভীৰ বিষণ্ণতাৰ বাবে মোৰ ওচৰলৈ আহিছিল। দুবছৰ পূৰ্বে মৃত্যুবৰণ কৰা তেওঁৰ স্ত্ৰীৰ মৃত্যুঁজনিত দুখ তেওঁ অতিক্ৰম কৰিব পৰা নাছিল আৰু তেওঁ নিজৰ স্ত্ৰীক সকলোতকৈ বেছি ভাল পাইছিল। এতিয়া মই তেওঁক কেনেকৈ সহায় কৰিম? মই তেওঁক কি ক’ম? মই তেওঁক একো ক’ব নোৱাৰিলোঁ; তাৰ সলনি মই তেওঁক এটা প্ৰশ্ন সুধিলোঁ—‘ডাক্টৰ, যদি আপুনি আগতে মৰিলেহেঁতেন আৰু আপোনাৰ স্ত্ৰী আপোনাৰ অবিহনে বাচি থাকিব লাগিলেহেঁতেন, তেন্তে কি হ’লহেঁতেন?’ তেওঁ ক’লে, ‘ওহ, তেওঁৰ বাবে অত্যন্ত কষ্টদায়ক হ’লহেঁতেন; কিমান যে দুখ পাই থাকিলহেঁতেন! ’ তেতিয়া মই ক’লোঁ, ‘চাওক ডাক্টৰ, এই দুখৰপৰা তেওঁ বাচি গ’ল, আৰু আপুনিয়েই তেওঁক এই কষ্টৰপৰা ৰক্ষা কৰিলে; কিন্তু এতিয়া আপুনি তেওঁৰ অবিহনে বাচি থাকি আৰু শোক কৰি এই মূল্য দিব লাগিব। ’ তেওঁ একো নক’লে, কিন্তু মোৰ হাত ধৰি শান্তভাৱে ওলাই গ’ল।”<ref name="Frankl2006" />{{rp|178–179}} ফ্ৰেংকলে জোৰ দি কৈছে যে কষ্টৰ মূল্য উপলব্ধি কৰাটো তেতিয়াহে অৰ্থবহ হয়, যেতিয়া আগৰ দুটা সৃষ্টিশীল সম্ভাৱনা (যেনে—কোনো কাম কৰা বা অনুভৱ কৰা) উপলব্ধ নহয় (উদাহৰণস্বৰূপে, কনচেণ্ট্ৰেছন শিবিৰত) আৰু যেতিয়া এনে কষ্ট অনিবাৰ্য হয়। তেওঁ কেতিয়াও অপ্ৰয়োজনীয়ভাৱে কষ্ট ভোগ কৰাৰ পক্ষপাতী নাছিল।<ref name="Frankl1986">{{Cite book |last=Frankl, Viktor |url=https://books.google.com/books?id=v_qiURM2r2MC |title=The Doctor and the Soul: From Psychotherapy to Logotherapy |date=12 October 1986 |publisher=Random House Digital, Inc. |isbn=978-0-394-74317-2 |access-date=17 May 2012}}</ref> === লগোথেৰাপিৰ দাৰ্শনিক ভিত্তি === ভিক্টৰ ফ্ৰাংকল‌‌‌ (Viktor Frankl)-এ তেওঁৰ গ্ৰন্থ দি উইল টু মিনিং (The Will to Meaning)-ত লগোথেৰাপিৰ মেটা-ক্লিনিকেল তাৎপৰ্য বিস্তৃতভাৱে ব্যাখ্যা কৰিছে।<ref>{{Cite book |last=Frankl |first=Viktor E. |title=The will to meaning : foundations and applications of logotherapy |date=2014-06-24 |isbn=9781101664025 |edition=Expanded |location=New York, New York |oclc=934802526}}</ref> তেওঁৰ মতে, ব্যক্তি-সম্বন্ধীয় তত্ত্বক বাদ দি কোনো মনঃচিকিৎসা সম্ভৱ নহয়; অৰ্থাৎ, প্ৰতিটো মনঃচিকিৎসা পদ্ধতি মানুহৰ স্বৰূপ সম্পৰ্কে থকা কোনো এক মৌলিক দাৰ্শনিক ধাৰণাৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল। এজন অস্তিত্ববাদী মনোবিজ্ঞানী হিচাপে, ফ্ৰেংক্লে তথাকথিত “যন্ত্ৰ-মডেল” অথবা “নিগনি-মডেল”ক মৌলিকভাৱে অস্বীকাৰ কৰে, কাৰণ এই ধৰণৰ সংকোচনবাদী দৃষ্টিভংগীয়ে মানুহক কেৱল যান্ত্ৰিক বা আচৰণ-নিয়ন্ত্ৰিত সত্তা হিচাপে ব্যাখ্যা কৰি তেওঁৰ অন্তৰ্নিহিত মানৱীয় গুণসমূহ—বিশেষকৈ স্বাধীনতা, দায়িত্ববোধ আৰু অৰ্থ-অন্বেষণৰ ক্ষমতাৰ—অৱমূল্যায়ন কৰে। এজন স্নায়ুবিজ্ঞানী আৰু মনোৰোগ বিশেষজ্ঞ হিচাপে, তেওঁ নিৰ্ধাৰণবাদৰ এক সুসমন্বিত ধাৰণা বিকাশ কৰে, যি লগোথেৰাপিৰ তিনিটা মুখ্য স্তম্ভ—ইচ্ছাৰ স্বাধীনতা, অৰ্থ-অন্বেষণৰ ইচ্ছা, আৰু জীৱনৰ অৰ্থৰ সৈতে সহাৱস্থান কৰিব পাৰে। ফ্ৰেংক্লে স্বীকাৰ কৰে যে মানুহ কেতিয়াও জৈৱিক, সমাজতাত্ত্বিক বা মানসিক নিৰ্ধাৰকসমূহৰপৰা সম্পূৰ্ণভাৱে মুক্ত নহয়; তথাপি, নাজী নিৰ্যাতন শিবিৰত তেওঁৰ ব্যক্তিগত অভিজ্ঞতাৰ আধাৰত তেওঁ এই কথা দৃঢ়ভাৱে প্ৰতিপন্ন কৰে যে মানুহে “অত্যন্ত দুঃসহ পৰিস্থিতিকো প্ৰত্যাহ্বান জনাব পাৰে আৰু সাহসেৰে তাৰ সন্মুখীন হ’ব পাৰে”। এইধৰণৰ মানসিক অৱস্থানৰ জৰিয়তে, এজন ব্যক্তিয়ে পৰিস্থিতিৰ পৰা—আৰু আনকি নিজৰ পৰাও—এটা সজাগ দূৰত্ব স্থাপন কৰিবলৈ সক্ষম হয়। ইয়াৰ ফলত, তেওঁ নিজৰ প্ৰতি গ্ৰহণ কৰিবলগীয়া মনোভাব সচেতনভাৱে নিৰ্বাচন কৰিব পাৰে আৰু নিজৰ জীৱন-নিয়ন্ত্ৰণকাৰী নিৰ্ধাৰকসমূহক নিজেই নিৰ্ধাৰণ কৰে। এই প্ৰক্ৰিয়াৰ মাজেৰে, মানুহে নিজৰ চৰিত্ৰ গঢ়ি তোলে আৰু নিজৰ অস্তিত্বৰ প্ৰতি নৈতিকভাৱে দায়িত্বশীল সত্তা হিচাপে আত্মপ্ৰতিষ্ঠা লাভ কৰে।<ref name="Frankl1988">{{Cite book |last=Frankl, Viktor |url=https://archive.org/details/willtomeaningfou00fran_0 |title=The Will to Meaning: Foundations and Applications of Logotherapy |date=1 September 1988 |publisher=Meridian |isbn=978-0-452-01034-5 |access-date=17 May 2012 |url-access=registration}}</ref> ==লগোথেৰাপি সম্পৰ্কীয় দৃষ্টিভংগী আৰু চিকিৎসা== ===উদ্বেগক জয় কৰা=== নিজ নিজ পৰিস্থিতিৰ অন্তৰ্নিহিত উদ্দেশ্য উপলব্ধি কৰাৰ জৰিয়তে মানুহে নিজৰ উদ্বেগক পৰাভূত কৰিব পাৰে। নিউয়ৰ্ক টাইমছৰ লেখক টিম চেণ্ডাৰ্চ (Tim Sanders)এ এই পদ্ধতিৰ এক ব্যাৱহাৰিক দৃষ্টান্ত আগবঢ়াইছে। তেওঁ উল্লেখ কৰিছে যে বিমানযাত্ৰাৰ সময়ত সহযাত্ৰীৰ মানসিক চাপ লাঘৱ কৰিবলৈ তেওঁ কেৱল তেওঁলোকক তেওঁলোকৰ যাত্ৰাৰ উদ্দেশ্য সম্পৰ্কে সোধে। এই সহজ প্ৰশ্নটোৱে প্ৰায়েই উল্লেখযোগ্য পৰিৱৰ্তন আনে— তেওঁলোক যিমানেই বিষণ্ণ বা অস্বস্তিত নাথাকক কিয়, তেওঁলোকৰ মানসিক অৱস্থা তৎক্ষণাৎ সলনি হয় আৰু সমগ্ৰ উৰণকালত তেওঁলোকে অধিক প্ৰফুল্ল মনোভাবেৰে থাকিব পাৰে।<ref name="Sanders2008">{{Cite news |last=Sanders |first=Tim |date=27 October 2008 |title=A Chatterer's Guide to Easing Anxiety |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2008/11/27/travel/27iht-25flier.18204176.html}}</ref> সামগ্ৰিকভাৱে, ভিক্টৰ ফ্ৰাংকল‌‌‌ (Viktor Frankl)ৰ মতে, উদ্বিগ্ন ব্যক্তিয়ে সাধাৰণতে উপলব্ধি নকৰে যে তেওঁলোকৰ উদ্বেগ মূলতঃ “অপূৰ্ণ দায়িত্ববোধ”ৰ সৈতে সম্পৰ্কিত, যাৰ গভীৰতাত আছে জীৱনৰ অৰ্থৰ অভাৱ।<ref name="Boeree">{{Cite web |last=Boeree |first=C. George |year=2006 |title=Viktor Frankl |url=http://webspace.ship.edu/cgboer/frankl.html |publisher=Shippensburg University}}</ref> ===নিউৰ’ছিছৰ চিকিৎসা=== ফ্ৰেংকল-এ নিউৰ’ছিছৰ দুটা মুখ্য কাৰণ (pathogenic mechanisms) চিনাক্ত কৰিছে— '''হাইপাৰ-ইনটেনচন অৰ্থাৎ লক্ষ্য সাধনৰ অতিমাত্ৰা চেষ্টা (hyper-intention):''' কোনো লক্ষ্য লাভ কৰাৰ বাবে অত্যধিক জোৰ বা আপ্ৰাণ চেষ্টা, যাৰ ফলত সেই লক্ষ্যটো অধিক দূৰৱৰ্তী হৈ পৰে। '''হাইপাৰ-ৰিফ্লেকচন বা মাত্ৰাধিক চিন্তা (hyper-reflection)''': নিজৰ ওপৰত অতিমাত্ৰা মনোযোগ আৰোপ, যিয়ে নিউৰ’ছিছ পৰিহাৰ কৰাৰ প্ৰচেষ্টাকো ব্যাহত কৰে। ইয়াৰ উপৰি তেওঁ “পূৰ্ব-আশংকাজনিত উদ্বেগ” (anticipatory anxiety)ৰ ধাৰণাটোও প্ৰস্তাৱ কৰে—অৰ্থাৎ, কোনো এটা অনাকাঙ্ক্ষিত ফলাফলৰ ভয় যিয়ে ওলোটাকৈ সেই ফলাফল ঘটাৰ সম্ভাৱনাকেই বৃদ্ধি কৰে। এই ধৰণৰ উদ্বেগ হ্ৰাস কৰি নিউৰ’ছিছৰ চিকিৎসাৰ ক্ষেত্ৰত লগোথেৰাপিয়ে [[পেৰাডক্সিকেল ইনটেনচন]] (paradoxical intention) বা বিৰোধাভাসমূলক উদ্দেশ্য নামৰ এক বিশেষ কৌশল ব্যৱহাৰ কৰে। এই পদ্ধতিত অতিমাত্ৰাত কামনা কৰা লক্ষ্যৰ বিপৰীত দিশে সচেতনভাৱে আগবাঢ়িবলৈ ৰোগীক উৎসাহিত কৰা হয়। উদাহৰণস্বৰূপে, যিজন ব্যক্তিয়ে ভালকৈ টোপনি নহ’ব বুলি ভয় কৰে (অৰ্থাৎ পূৰ্ব-আশংকাজনিত উদ্বেগ অনুভৱ কৰে), তেওঁ সচৰাচৰ অত্যধিক চেষ্টা কৰে সোনকালে নিদ্ৰালু হ’বলৈ—এইটোৱেই “হাইপাৰ-ইনটেনচন”ৰ উদাহৰণ, যি শেষত নিদ্ৰালু হোৱাৰ ক্ষমতাক ব্যাহত কৰে। এনেক্ষেত্ৰত, এজন লগোথেৰাপিষ্টে তেওঁক পৰামৰ্শ দিব পাৰে যে তেওঁ শুই থাকি ইচ্ছাকৃতভাৱে টোপনি নাহিবলৈ চেষ্টা কৰক। এই বিপৰীতমুখী মনোভাবৰ ফলত পূৰ্ব-আশংকাজনিত উদ্বেগ হ্ৰাস পায় আৰু যি উদ্বেগে তেওঁক আগতে জগাই ৰাখিছিল, সেয়া দূৰ হোৱাত তেওঁ স্বাভাৱিক সময়সীমাৰ ভিতৰতে সহজে টোপনি যাব পাৰে।<ref name="Frankl2006" /> ==অৱসাদ== ভিক্টৰ ফ্ৰাংকলৰ মতে, অৱসাদ মানসিক, জৈৱিক আৰু আধ্যাত্মিক- এই তিনিটা স্তৰত প্ৰকাশ পায়।<ref name="Boeree" /> তেওঁ মত প্ৰকাশ কৰে যে মানসিক স্তৰত নিজৰ সাধ্যাতীত দায়িত্ব বা লক্ষ্য গ্ৰহণ কৰিলে অপৰ্যাপ্ততা আৰু অযোগ্যতাৰ অনুভূতিৰ জন্ম হয়। জৈৱিক স্তৰত তেওঁ "নিস্তেজ উছাহ"(vital low) বুলি অভিহিত এক অৱস্থাৰ কথা কৈছে, যাৰ অৰ্থ হৈছে শাৰীৰিক শক্তি আৰু জীৱনীশক্তিৰ স্পষ্ট হ্ৰাস।<ref name="Boeree" /><ref name="Frankl1986" />{{rp|202}}<ref name="Boeree" />আধ্যাত্মিক স্তৰত, অৱসাদগ্ৰস্ত ব্যক্তিয়ে নিজৰ বাস্তৱ সত্তা আৰু তেওঁ হ’ব লাগিব বুলি অনুভৱ কৰা আদৰ্শ সত্তাৰ মাজত থকা তীব্ৰ অন্তৰ্দ্বন্দ্বৰ সন্মুখীন হয়। এই অন্তৰক তেওঁ “শূন্যতাৰ অতল গহ্বৰ" বুলি অভিহিত কৰিছে।<ref name="Frankl1986" />{{rp|202}}<ref name="Boeree" /> <ref name="Boeree" /> ফ্ৰেংকলৰ মতে, যেতিয়া লক্ষ্যসমূহ অপ্ৰাপ্য বা দুৰ্গম যেন অনুভৱ হয়, তেতিয়া মানুহে ভৱিষ্যতৰ প্ৰতি বিশ্বাস আৰু জীৱনৰ অৰ্থ দুয়োটা হেৰুৱায়—এই অৱস্থাই অৱসাদক গভীৰ কৰে। ()<ref name="Frankl1986" />{{rp|200}} সেইদৰে, লগোথেৰাপিৰ মূল উদ্দেশ্য হৈছে ৰোগীক নিজৰ ৰোগ আৰু জীৱনক এক কৰ্তব্য বা অৰ্থবহ দায়িত্ব হিচাপে গ্ৰহণ কৰাৰ দিশে দৃষ্টিভংগী সলনি কৰিবলৈ সহায় কৰা।<ref name="Frankl1986" />{{rp|200}} অৱসাদজনিত অনুভূতি আৰু চিন্তাধাৰা অতিক্ৰম কৰাৰ বাবে ফ্ৰেংকলে ব্যক্তিক নিজৰ দুখ-কষ্টৰ মাজতেই অৰ্থ বিচাৰিবলৈ উৎসাহিত কৰে।<ref>{{cite book |last1=Frankl |first1=Victor |title=Man's Search for Meaning |date=1959 |publisher=Beacon Press |isbn=080701429X}}</ref> তেওঁ প্ৰায়েই ফ্ৰেডৰিক নীৎসেৰ এই উক্তিটো উল্লেখ কৰে— “যদি আমাৰ জীৱনত নিজা ‘কিয়’ থাকে, তেন্তে আমি প্ৰায় যিকোনো ‘কিদৰে’ সহ্য কৰিব পাৰোঁ।”<ref>{{cite book |last1=Nietzsche |first1=Friedrich |title=Twilight of the Idols, or, How to Philosophize with a Hammer |date=1889 |publisher=Penguin Publishing |isbn=978-0140445145}}</ref> ফ্ৰেংকলৰ দৃষ্টিত দুখ-কষ্ট আৰু ইয়াৰ সৈতে জড়িত নেতিবাচক অনুভূতিসমূহ মানৱ অভিজ্ঞতাৰ স্বাভাৱিক আৰু অবিচ্ছেদ্য অংশ আৰু ইয়াক পাবলৈ আশাহে কৰিব লাগে। লগোথেৰাপিৰ অনুগামী মনোবিজ্ঞানী এডিথ ৱেইছকপ জোৱেলচন(Edith Weisskopf-Joelson)ৰ মতে, বৰ্তমানৰ মানসিক-স্বাস্থ্য দৰ্শনে মানুহ সদায় সুখী থকা উচিত আৰু অসুখী অৱস্থা অসামঞ্জস্যৰ লক্ষণ বুলি গণ্য কৰাটো ভুল। এনে মূল্যব্যৱস্থাই অনিবাৰ্য অসুখৰ ওপৰত “অসুখী হোৱাৰ বাবে পুনৰ অসুখী হোৱা” বোজা অধিক বৃদ্ধি কৰে<ref>{{cite journal |last1=Weisskopf-Joelson |first1=Edith |title=Some comments on a Viennese school of psychiatry. |journal=The Journal of Abnormal and Social Psychology |date=November 1955 |volume=51 |issue=3 |pages=701–703 |doi=10.1037/h0045771 |pmid=13286026 |url=https://doi.org/10.1037/h0045771|url-access=subscription }}</ref> ==আৱেশিক অনুকৰ্ষী ব্যাধি (Obsessive–Compulsive Disorder)== ফ্ৰেংকলৰ মতে, এই ব্যাধিত ভোগা ব্যক্তিসকলৰ মাজত সাধাৰণ লোকৰ ক্ষেত্ৰত দেখা পোৱা সম্পূৰ্ণতাৰ অনুভূতি দেখা পোৱা নাযায়।<ref name="Boeree" /> চিন্তা বা আচৰণ পুনৰাবৃত্তি কৰাৰ প্ৰৱণতাৰ বিৰুদ্ধে পোনপটীয়াকৈ যুঁজ দিয়াৰ পৰিৱৰ্তে, বা ৰোগৰ লক্ষণসমূহ সলনি কৰাৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়াৰ পৰিৱৰ্তে, থেৰাপিষ্টে “নিউৰ’টিক ব্যক্তিৰ নিজৰ নিউৰ’ছিছৰ প্ৰতি মনোভাৱ সলনি কৰা”ত মনোযোগ দিব লাগে।<ref name="Frankl1986" />{{rp|185}} সেইবাবে, এইটো স্বীকাৰ কৰা গুৰুত্বপূৰ্ণ যে ৰোগী “নিজৰ আসক্তিমূলক চিন্তাৰ বাবে দায়ী নহয়”, কিন্তু “এই চিন্তাসমূহৰ প্ৰতি তেওঁ গ্ৰহণ কৰা মনোভাৱৰ বাবে তেওঁ নিশ্চিতভাৱে দায়ী।”<ref name="Frankl1986" />{{rp|188}} ফ্ৰেংকলে কৈছিল যে ৰোগীয়ে নিজৰ নিখুঁততাৰ প্ৰৱণতাক নিয়তিৰ অংশ হিচাপে চিনাক্ত কৰিব লাগিব, আৰু সেইবাবে কিছু পৰিমাণৰ অনিশ্চয়তা গ্ৰহণ কৰিবলৈ শিকিব লাগিব।<ref name="Boeree" /> অৱশেষত, লগোথেৰাপিৰ মূল ধাৰণাৰ অনুসৰণ কৰি, ৰোগীয়ে নিজৰ আসক্তিমূলক চিন্তাসমূহ উপেক্ষা কৰি, সেইবোৰৰ উপস্থিতি সত্ত্বেও জীৱনত অৰ্থ বিচাৰি উলিয়াব লাগিব।<ref name="Frankl1986" /> ==স্কিজ'ফ্ৰেনিয়া== যদিও লগোথেৰাপিক গুৰুতৰ মানসিক বিকাৰৰ চিকিৎসাৰ বাবে প্ৰথমে উদ্দেশ্য কৰা হোৱা নাছিল, ফ্ৰেংকলে বিশ্বাস কৰিছিল যে লগোথেৰাপিয়ে স্কিজ'ফ্ৰেনিয়াত আক্ৰান্ত লোকসকলকো উপকৃত কৰিব পাৰে।<ref name="Boeree" /> তেওঁ স্কিজ'ফ্ৰেনিয়াৰ মূল কাৰণ শাৰীৰিক কাৰ্য্যক্ষমতাৰ বিসংগতিত (physiological dysfunction) নিহিত বুলি চিনাক্ত কৰিছিল।<ref name="Boeree" /> এই বিসংগতিত স্কিজ'ফ্ৰেনিয়াত আক্ৰান্ত ব্যক্তিয়ে নিজকে এটা বস্তু (object) হিচাপে অনুভৱ কৰে, বিষয়ী বা স্বয়ং (subject) হিচাপে নহয়।<ref name="Frankl1986" /> ফ্ৰেংকলে পৰামৰ্শ দিছিল যে লগোথেৰাপিৰ জৰিয়তে স্কিজ'ফ্ৰেনিয়াত আক্ৰান্ত ব্যক্তিক সহায় কৰিব পাৰি। প্ৰথমতে তেওঁলোকক শিকোৱা উচিত যে শুনা মাতবোৰ (voices)ক অৱজ্ঞা কৰিব লাগে আৰু নিজৰ ওপৰত অহৰহ পৰ্যবেক্ষণ (persistent self-observation) বন্ধ কৰিব লাগে।<ref name="Boeree" /> তাৰ পিছত, একে সময়তে তেওঁলোকক অৰ্থপূৰ্ণ আৰু উদ্দেশ্যপূৰ্ণ কাৰ্যকলাপৰ দিশে আগবঢ়াই নিব লাগে। কাৰণ “স্কিজ'ফ্ৰেনিক ৰোগীৰ বাবেও ভাগ্য আৰু ৰোগৰ প্ৰতি সেই স্বাধীনতাৰ অৱশিষ্ট অংশ থাকিয়ে যায় যিটো মানুহে সকলো পৰিস্থিতিতে আৰু জীৱনৰ প্ৰতিটো মুহূৰ্ততে, অন্তিম ক্ষণলৈকে ধৰি ৰাখে। <ref name="Frankl1986" />{{rp|216}} ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:মানসিক স্বাস্থ্য]] 6s16vniq11ilfan3ex6yvsllcasglgx 603112 603025 2026-04-27T03:41:50Z JAKHINI 42689 603112 wikitext text/x-wiki   '''লগোথেৰাপি''' হৈছে  স্নায়ুবিজ্ঞানী আৰু মনোৰোগ বিশেষজ্ঞ [[ভিক্টৰ ফ্ৰাংকল|ভিক্টৰ ফ্ৰাঙ্কলে]] বিকাশ কৰা একপ্ৰকাৰৰ অস্তিত্ববাদী মনোচিকিৎসা-পদ্ধতি।<ref>{{Cite news |title=Proper palliative care makes assisted dying unnecessary |language=en |newspaper=The Economist |url=https://www.economist.com/open-future/2018/08/24/proper-palliative-care-makes-assisted-dying-unnecessary |access-date=2018-09-17}}</ref> ইয়াৰ মৌলিক ধাৰণা হৈছে—মানুহৰ জীৱনত প্ৰধান প্ৰেৰণাদায়ী শক্তি হ’ল অৰ্থৰ অনুসন্ধান।<ref name="Marshall2012" /> ফ্ৰাঙ্কলে এই পদ্ধতিক “মনোচিকিৎসাৰ তৃতীয় ভিয়েনা স্কুল ” বুলি অভিহিত কৰিছে, যি চিগমাণ্ড ফ্ৰয়েডৰ [[মানসিক বিশ্লেষণ]] আৰু আলফ্ৰেড এডলাৰৰ ব্যক্তিগত মনোবিজ্ঞানৰ সৈতে একে ধাৰাৰ অন্তৰ্গত।<ref name="Frankl2006">{{Cite book |last=Frankl, Viktor |url=https://archive.org/details/manssearchformea00vikt |title=Man's Search for Meaning |date=1 June 2006 |publisher=Beacon Press |isbn=978-0-8070-1427-1 |access-date=8 May 2012 |url-access=registration}}</ref><ref>[[Gordon Allport]], from the Preface to ''[[Man's Search for Meaning]]'', p. xiv</ref><ref>{{Cite news |title=Logotherapy: The benefits of finding meaning in life |language=en |work=Medical News Today |url=https://www.medicalnewstoday.com/articles/320814.php |access-date=2018-09-17}}</ref> লগোথেৰাপি অস্তিত্বমূলক বিশ্লেষণৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি গঢ় লৈ উঠিছে,<ref name="InstituteVienna">{{Cite web |title=About |url=http://www.viktorfrankl.org/e/logotherapy.html |access-date=22 May 2012 |publisher=Viktor Frankl Institute Vienna}}</ref> য’ত কিয়াৰ্কেগাৰ্ডে উত্থাপন কৰা “অৰ্থৰ ইচ্ছা” (will to meaning)ক কেন্দ্ৰস্থলত ৰখা হৈছে। ই এডলাৰৰ “ক্ষমতাৰ ইচ্ছা” (will to power) বা ফ্ৰয়েডৰ “সুখৰ ইচ্ছা” (will to pleasure)ৰ বিপৰীতে অৱস্থিত। অৰ্থাৎ, ক্ষমতা বা সুখ নহয়, জীৱনত অৰ্থ বিচাৰি পোৱাৰ প্ৰচেষ্টাই মানুহৰ আটাইতকৈ গভীৰ আৰু শক্তিশালী প্ৰেৰণা শক্তি বুলি লগোথেৰাপিয়ে প্ৰতিপন্ন কৰে।<ref name="Marshall2012">{{Cite book |last1=Maria Marshall |url=https://books.google.com/books?id=gnZxPpqDjUUC |title=Logotherapy Revisited: Review of the Tenets of Viktor E. Frankl's Logotherapy |last2=Edward Marshall |date=2012 |publisher=Ottawa Institute of Logotherapy |isbn=978-1-4781-9377-7 |location=Ottawa |oclc=1100192135 |access-date=16 February 2020}}</ref> এই পদ্ধতিৰ এক সংক্ষিপ্ত অথচ গভীৰ পৰিচয় ফ্ৰাঙ্কলৰ বিখ্যাত গ্ৰন্থ মেনচ চাৰ্ছ ফৰ মিনিং (Man’s Search for Meaning) ত পোৱা যায়। এই গ্ৰন্থত তেওঁ বৰ্ণনা কৰিছে কেনেকৈ তেওঁৰ তাত্ত্বিক ধাৰণাসমূহে তেওঁক [[ইহুদী গণহত্যা]]ৰ ভয়াবহ অভিজ্ঞতাৰ মাজতো জীয়াই থাকিবলৈ সহায় কৰিছিল, আৰু কেনেকৈ সেই অভিজ্ঞতাই তেওঁৰ চিন্তাধাৰাক অধিক গভীৰ আৰু সুসংহত কৰি তুলিছিল। বৰ্তমান বিশ্বজুৰি গঢ় লৈ উঠা বহুতো লগোথেৰাপি প্ৰতিষ্ঠানে এই পদ্ধতিৰ অধ্যয়ন আৰু প্ৰয়োগ আগবঢ়াই নিছে। ==মূলনীতি == “লগোথেৰাপি” শব্দটো গ্ৰীক logos (“অৰ্থ”) শব্দৰপৰা উদ্ভৱ। ভিক্টৰ ফ্ৰাঙ্কলৰ মূল প্ৰতিপাদ্য হৈছে—মানুহৰ প্ৰধান চালিকা শক্তি হ’ল জীৱনত অৰ্থৰ সন্ধান কৰা। এই পদ্ধতিৰ কেইটামান কেন্দ্ৰীয় নীতি তলত সন্নিৱিষ্ট কৰা হ’ল : * জীৱনৰ সকলো পৰিস্থিতিত অৰ্থ নিহিত থাকে—আনকি সৰ্বাধিক বেদনাদায়ক আৰু অসহনীয় অৱস্থাতো। *জীৱন-ধাৰণৰ মূল প্ৰেৰণা হৈছে “অৰ্থ বিচাৰি পোৱাৰ ইচ্ছা” (will to meaning)। * মানুহে নিজৰ কৰ্ম, অভিজ্ঞতা, আৰু বিশেষকৈ অপৰিৱৰ্তনীয় যন্ত্ৰণাৰ সন্মুখীন হ’লে গ্ৰহণ কৰা মনোভাবৰ মাজতো অৰ্থ আৱিষ্কাৰ কৰাৰ স্বাধীনতা লাভ কৰে।<ref name="Marshall2012" /> লগোথেৰাপিৰ তাত্ত্বিক কাঠামোত “মানৱ আত্মা” (human spirit) ধাৰণাটো গুৰুত্বপূৰ্ণ, কিন্তু ইয়াত “আত্মা” শব্দটো কোনো ধৰ্মীয় বা আধ্যাত্মিক অৰ্থত ব্যৱহাৰ কৰা হোৱা নাই।<ref name="Marshall2012" /> ফ্ৰাঙ্কলৰ মতে, এই “আত্মা” মূলতঃ মানুহৰ ইচ্ছাশক্তি আৰু অৰ্থ-অনুসন্ধানৰ সামৰ্থ্যৰ প্ৰকাশ। সেয়েহে লগোথেৰাপিত কেন্দ্ৰবিন্দু হৈছে অৰ্থৰ সন্ধান—যি অৱশ্যে ঈশ্বৰ বা কোনো অতিপ্ৰাকৃত সত্তাৰ সন্ধানৰ সৈতে অৱশ্যম্ভাৱীভাৱে সংলগ্ন নহ’বও পাৰে।<ref name="Marshall2012" /> একে সময়তে ফ্ৰাঙ্কলে সতৰ্ক কৰিছিল যে আৰাম-বিলাসৰ প্ৰাচুৰ্য (affluence), ভোগবাদ (hedonism), আৰু বস্তুবাদ (materialism) মানৱজীৱনৰ অৰ্থ-অনুসন্ধানত গুৰুত্বপূৰ্ণ বাধা ৰূপে দেখা দিব পাৰে।<ref name="FranklInstitute">{{Cite web |title=About Logotherapy |url=http://www.logotherapyinstitute.org/About_Logotherapy.html |access-date=22 May 2012 |publisher=Viktor Frankl Institute of Logotherapy |archivedate=28 December 2017 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20171228110855/http://www.logotherapyinstitute.org/About_Logotherapy.html |deadurl=yes }}</ref> “জীৱনৰ উদ্দেশ্য” আৰু “জীৱনৰ অৰ্থ”- এই ধাৰণা দুটা ফ্ৰাঙ্কলৰ লেখাত “অস্তিত্বগত শূন্যতা” (existential vacuum) আৰু “অৰ্থৰ ইচ্ছা”ৰ সৈতে নিবিড়ভাৱে সম্পৃক্ত। তেওঁ লক্ষ্য কৰিছিল যে, যদি মানুহৰ অৰ্থ সন্ধানৰ প্ৰচেষ্টা অৱৰুদ্ধ হয়, তেন্তে ইয়াৰ ফলত মানসিক সংকট আৰু ক্ষতিৰ সৃষ্টি হ’ব পাৰে। বিপৰীতে, জীৱনৰ ইতিবাচক উদ্দেশ্য আৰু অৰ্থ সাধাৰণতে দৃঢ় ধৰ্মীয় বিশ্বাস, সামাজিক গোটত অংশগ্ৰহণ, কোনো উদ্দেশ্যৰ প্ৰতি অংগীকাৰ, সুসংহত মূল্যবোধ, আৰু স্পষ্ট লক্ষ্যৰ সৈতে সম্পৰ্কিত। প্ৰাপ্তবয়স্ক বিকাশ আৰু পৰিপক্বতাৰ তত্ত্বসমূহতো “জীৱনৰ উদ্দেশ্য” এক কেন্দ্ৰীয় উপাদান; পৰিপক্বতা মানে জীৱনৰ লক্ষ্য সম্বন্ধে স্পষ্ট বোধ, দিশনিৰ্দেশিত জীৱন-চৰ্যা, আৰু সচেতন উদ্দেশ্যবোধ—যিয়ে জীৱনক অৰ্থপূৰ্ণ বুলি অনুভৱ কৰাত সহায় কৰে।<ref name="Adler1997">{{Cite web |last=Adler |first=Nancy |date=November 1997 |title=Purpose in Life |url=http://www.macses.ucsf.edu/research/psychosocial/purpose.php |access-date=2011-11-03 |website=Psychosocial workgroup |publisher=MacArthur Foundation |archivedate=2019-03-22 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190322053400/https://www.macses.ucsf.edu/research/psychosocial/purpose.php |deadurl=yes }}</ref> ফ্ৰাঙ্কলৰ (২০০৬) তত্ত্ব অনুসাৰে, লগোথেৰাপিয়ে ব্যক্তিক নিজৰ জীৱনৰ অৰ্থ উদ্ঘাটন কৰিবলৈ সহায় কৰে আৰু তাৰ ফলস্বৰূপে আত্ম-বিশ্বাস আৰু সন্তুষ্টি বৃদ্ধি পায়।<ref>{{Cite journal|title=Enhancing Adolescents' Psychological Well-Being through Logotherapy-Based Psychoeducation|url=https://doi.org/10.29103/jpt.v7i1.19684|journal=Jurnal Psikologi Terapan |date=2024-07-18|issn=2962-5661|volume=7|issue=1|doi=10.29103/jpt.v7i1.19684|first1=Rahmi Azrina|last1=Nasution|first2=Raihan|last2=Safitri|first3=Sahyu|last3=Wulandini|first4=Rita|last4=Panjaitan|first5=Radiah|last5=Radiah|first6=Wardah|last6=Al Jannah|first7=Masayu|last7=Nabila|first8=Miftah|last8=Aulia|first9=Haficah|last9=Amatulloh|first10=Utari|last10=Triova|first11=Yara Andita|last11=Anastasya}}</ref> তেওঁ বিশেষকৈ জীৱনৰ উদ্দেশ্যৰ ব্যক্তিগত স্বাতন্ত্ৰ্যৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰিছিল। তেওঁৰ মতে, “প্ৰতিজন মানুহৰ জীৱনত এটা বিশেষ কৰ্তব্য বা আহ্বান থাকে… যাক তেওঁ সম্পূৰ্ণ কৰিব লাগিব; আৰু এই কৰ্তব্য যেনে অনন্য, তেনেদৰে ইয়াক বাস্তৱায়ন কৰাৰ সুযোগো অনন্য।” এইদৰে লগোথেৰাপিয়ে ব্যক্তিক নিজৰ নিজা অৰ্থ চিনাক্ত কৰি সেইদিশে সক্ৰিয়ভাৱে আগবাঢ়িবলৈ প্ৰেৰণা দিয়ে।<ref>{{Cite journal|title=Book Review: Man's Search for Meaning (Victor Frankl)|journal=Frontiers in Psychology|date=2016-11-16|issn=1664-1078|volume=7|doi=10.3389/fpsyg.2016.01493|first=Khushali|last=Adhiya-Shah |doi-access=free }}</ref> ফ্ৰাঙ্কলৰ তত্ত্বসমূহক ক্ৰামবাফ আৰু মেহ'লিক-(Crumbaugh আৰু Maholick)এ “ পাৰপাছ ইন লাইফ(Purpose in Life (PIL))" পৰীক্ষাৰ জৰিয়তে প্ৰয়োগযোগ্য ৰূপ দিছিল। এই পৰীক্ষাত ব্যক্তিৰ জীৱনত অৰ্থ আৰু উদ্দেশ্যৰ উপস্থিতি পৰিমাপ কৰা হয়।<ref name="Adler1997" /> এই গৱেষণাত দেখা গৈছে যে “জীৱনৰ অৰ্থ”ই ধৰ্মীয়তা আৰু মংগলবোধ,<ref>{{Cite journal |last=Dufton |first=Brian |date=Spring 1986 |title=The association between religiosity and the Purpose-in-Life test: Does it reflect purpose or satisfaction? |url=http://journals.biola.edu/jpt/volumes/14/issues/1/articles/42 |journal=Journal of Psychology and Theology |publisher=Biola University |volume=14 |issue=1 |pages=42–48 |doi=10.1177/009164718601400105 |s2cid=149288526|url-access=subscription }}</ref> নিয়ন্ত্ৰণ কৰিব নোৱাৰা মানসিক চাপ আৰু নিচাগ্ৰস্ত আচৰণ, বিষণ্ণতা আৰু আত্ম-অৱমূল্যায়নৰ মাজত এক মধ্যস্থতাকাৰী উপাদান হিচাপে কাম কৰে।<ref name="Adler1997" /><ref>{{Cite journal |last1=Harlow |first1=Lisa L. |last2=Newcomb, Michael D. |last3=Bentler, P. M |date=Sep 1987 |title=Purpose in Life Test assessment using latent variable methods. |journal=British Journal of Clinical Psychology |volume=26 |issue=3 |pages=235–236 |doi=10.1111/j.2044-8260.1987.tb01355.x |pmid=3664045 |url=https://digitalcommons.uri.edu/psy_facpubs/271 }}</ref> ইয়াৰ লগতে ক্ৰামবাফ-এ চিকিং অব নোৱেটিক গ'লচ টেষ্ট ("Seeking of Noetic Goals Test (SONG))” নামৰ এটা সম্পূৰক মাপকাঠিও প্ৰস্তাৱ কৰিছিল। PIL-এ অৰ্থৰ উপস্থিতি সূচায়, আনহাতে SONG-এ অৰ্থৰ প্ৰতি অভিমুখিতা পৰিমাপ কৰে। PIL-ত নিম্ন স্ক’ৰ কিন্তু SONG-ত উচ্চ স্ক’ৰ থকা ব্যক্তিৰ ক্ষেত্ৰত লগোথেৰাপিৰ প্ৰয়োগ অধিক ফলপ্ৰসূ হোৱাৰ সম্ভাৱনা থাকে।<ref>{{Cite journal |last=Crumbaugh |first=James C. |date=July 1977 |title=The seeking of noetic goals test (SONG): A complementary scale to the purpose in life test (PIL) |journal=Journal of Clinical Psychology |publisher=Wiley |volume=33 |issue=3 |pages=900–907 |doi=10.1002/1097-4679(197707)33:3<900::AID-JCLP2270330362>3.0.CO; 2-8 |pmid=893732}}</ref> ===অৰ্থৰ সন্ধান === ফ্ৰেংকলৰ মতে, “আমি জীৱনৰ অৰ্থ তিনিটা ভিন্ন উপায়েৰে আৱিষ্কাৰ কৰিব পাৰোঁ: (১) কোনো কাম সৃষ্টি কৰি বা কোনো কৰ্ম সম্পাদন কৰি; (২) কিবা এটা অনুভৱ কৰি বা কাৰোবাৰ সৈতে মুখা-মুখি হৈ; আৰু (৩) অনিবাৰ্য কষ্টৰ প্ৰতি আমি গ্ৰহণ কৰা মনোভাবৰ মাধ্যমত।” তেওঁ লগতে কৈছে যে “এজন মানুহৰপৰা সকলো বস্তু কাঢ়ি ল’ব পাৰি, কিন্তু এটা বস্তু কেতিয়াও নোহোৱা কৰিব নোৱাৰি—সেইটো হৈছে মানুহৰ অন্তিম স্বাধীনতা, অৰ্থাৎ যিকোনো পৰিস্থিতিত নিজৰ মনোভাব বাছি লোৱাৰ স্বাধীনতা।”<ref name="Frankl2006" /> কষ্টৰ অৰ্থ সম্পৰ্কে ফ্ৰেংকলে তলত দিয়া এটা উদাহৰণ আগবঢ়াইছে— “এবাৰ এজন জ্যেষ্ঠ চিকিৎসক তেওঁৰ গভীৰ বিষণ্ণতাৰ বাবে মোৰ ওচৰলৈ আহিছিল। দুবছৰ পূৰ্বে মৃত্যুবৰণ কৰা তেওঁৰ স্ত্ৰীৰ মৃত্যুঁজনিত দুখ তেওঁ অতিক্ৰম কৰিব পৰা নাছিল আৰু তেওঁ নিজৰ স্ত্ৰীক সকলোতকৈ বেছি ভাল পাইছিল। এতিয়া মই তেওঁক কেনেকৈ সহায় কৰিম? মই তেওঁক কি ক’ম? মই তেওঁক একো ক’ব নোৱাৰিলোঁ; তাৰ সলনি মই তেওঁক এটা প্ৰশ্ন সুধিলোঁ—‘ডাক্টৰ, যদি আপুনি আগতে মৰিলেহেঁতেন আৰু আপোনাৰ স্ত্ৰী আপোনাৰ অবিহনে বাচি থাকিব লাগিলেহেঁতেন, তেন্তে কি হ’লহেঁতেন?’ তেওঁ ক’লে, ‘ওহ, তেওঁৰ বাবে অত্যন্ত কষ্টদায়ক হ’লহেঁতেন; কিমান যে দুখ পাই থাকিলহেঁতেন! ’ তেতিয়া মই ক’লোঁ, ‘চাওক ডাক্টৰ, এই দুখৰপৰা তেওঁ বাচি গ’ল, আৰু আপুনিয়েই তেওঁক এই কষ্টৰপৰা ৰক্ষা কৰিলে; কিন্তু এতিয়া আপুনি তেওঁৰ অবিহনে বাচি থাকি আৰু শোক কৰি এই মূল্য দিব লাগিব। ’ তেওঁ একো নক’লে, কিন্তু মোৰ হাত ধৰি শান্তভাৱে ওলাই গ’ল।”<ref name="Frankl2006" />{{rp|178–179}} ফ্ৰেংকলে জোৰ দি কৈছে যে কষ্টৰ মূল্য উপলব্ধি কৰাটো তেতিয়াহে অৰ্থবহ হয়, যেতিয়া আগৰ দুটা সৃষ্টিশীল সম্ভাৱনা (যেনে—কোনো কাম কৰা বা অনুভৱ কৰা) উপলব্ধ নহয় (উদাহৰণস্বৰূপে, কনচেণ্ট্ৰেছন শিবিৰত) আৰু যেতিয়া এনে কষ্ট অনিবাৰ্য হয়। তেওঁ কেতিয়াও অপ্ৰয়োজনীয়ভাৱে কষ্ট ভোগ কৰাৰ পক্ষপাতী নাছিল।<ref name="Frankl1986">{{Cite book |last=Frankl, Viktor |url=https://books.google.com/books?id=v_qiURM2r2MC |title=The Doctor and the Soul: From Psychotherapy to Logotherapy |date=12 October 1986 |publisher=Random House Digital, Inc. |isbn=978-0-394-74317-2 |access-date=17 May 2012}}</ref> === লগোথেৰাপিৰ দাৰ্শনিক ভিত্তি === ভিক্টৰ ফ্ৰাংকল‌‌‌ (Viktor Frankl)-এ তেওঁৰ গ্ৰন্থ দি উইল টু মিনিং (The Will to Meaning)-ত লগোথেৰাপিৰ মেটা-ক্লিনিকেল তাৎপৰ্য বিস্তৃতভাৱে ব্যাখ্যা কৰিছে।<ref>{{Cite book |last=Frankl |first=Viktor E. |title=The will to meaning : foundations and applications of logotherapy |date=2014-06-24 |isbn=9781101664025 |edition=Expanded |location=New York, New York |oclc=934802526}}</ref> তেওঁৰ মতে, ব্যক্তি-সম্বন্ধীয় তত্ত্বক বাদ দি কোনো মনঃচিকিৎসা সম্ভৱ নহয়; অৰ্থাৎ, প্ৰতিটো মনঃচিকিৎসা পদ্ধতি মানুহৰ স্বৰূপ সম্পৰ্কে থকা কোনো এক মৌলিক দাৰ্শনিক ধাৰণাৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল। এজন অস্তিত্ববাদী মনোবিজ্ঞানী হিচাপে, ফ্ৰেংক্লে তথাকথিত “যন্ত্ৰ-মডেল” অথবা “নিগনি-মডেল”ক মৌলিকভাৱে অস্বীকাৰ কৰে, কাৰণ এই ধৰণৰ সংকোচনবাদী দৃষ্টিভংগীয়ে মানুহক কেৱল যান্ত্ৰিক বা আচৰণ-নিয়ন্ত্ৰিত সত্তা হিচাপে ব্যাখ্যা কৰি তেওঁৰ অন্তৰ্নিহিত মানৱীয় গুণসমূহ—বিশেষকৈ স্বাধীনতা, দায়িত্ববোধ আৰু অৰ্থ-অন্বেষণৰ ক্ষমতাৰ—অৱমূল্যায়ন কৰে। এজন স্নায়ুবিজ্ঞানী আৰু মনোৰোগ বিশেষজ্ঞ হিচাপে, তেওঁ নিৰ্ধাৰণবাদৰ এক সুসমন্বিত ধাৰণা বিকাশ কৰে, যি লগোথেৰাপিৰ তিনিটা মুখ্য স্তম্ভ—ইচ্ছাৰ স্বাধীনতা, অৰ্থ-অন্বেষণৰ ইচ্ছা, আৰু জীৱনৰ অৰ্থৰ সৈতে সহাৱস্থান কৰিব পাৰে। ফ্ৰেংক্লে স্বীকাৰ কৰে যে মানুহ কেতিয়াও জৈৱিক, সমাজতাত্ত্বিক বা মানসিক নিৰ্ধাৰকসমূহৰপৰা সম্পূৰ্ণভাৱে মুক্ত নহয়; তথাপি, নাজী নিৰ্যাতন শিবিৰত তেওঁৰ ব্যক্তিগত অভিজ্ঞতাৰ আধাৰত তেওঁ এই কথা দৃঢ়ভাৱে প্ৰতিপন্ন কৰে যে মানুহে “অত্যন্ত দুঃসহ পৰিস্থিতিকো প্ৰত্যাহ্বান জনাব পাৰে আৰু সাহসেৰে তাৰ সন্মুখীন হ’ব পাৰে”। এইধৰণৰ মানসিক অৱস্থানৰ জৰিয়তে, এজন ব্যক্তিয়ে পৰিস্থিতিৰ পৰা—আৰু আনকি নিজৰ পৰাও—এটা সজাগ দূৰত্ব স্থাপন কৰিবলৈ সক্ষম হয়। ইয়াৰ ফলত, তেওঁ নিজৰ প্ৰতি গ্ৰহণ কৰিবলগীয়া মনোভাব সচেতনভাৱে নিৰ্বাচন কৰিব পাৰে আৰু নিজৰ জীৱন-নিয়ন্ত্ৰণকাৰী নিৰ্ধাৰকসমূহক নিজেই নিৰ্ধাৰণ কৰে। এই প্ৰক্ৰিয়াৰ মাজেৰে, মানুহে নিজৰ চৰিত্ৰ গঢ়ি তোলে আৰু নিজৰ অস্তিত্বৰ প্ৰতি নৈতিকভাৱে দায়িত্বশীল সত্তা হিচাপে আত্মপ্ৰতিষ্ঠা লাভ কৰে।<ref name="Frankl1988">{{Cite book |last=Frankl, Viktor |url=https://archive.org/details/willtomeaningfou00fran_0 |title=The Will to Meaning: Foundations and Applications of Logotherapy |date=1 September 1988 |publisher=Meridian |isbn=978-0-452-01034-5 |access-date=17 May 2012 |url-access=registration}}</ref> ==লগোথেৰাপি সম্পৰ্কীয় দৃষ্টিভংগী আৰু চিকিৎসা== ===উদ্বেগক জয় কৰা=== নিজ নিজ পৰিস্থিতিৰ অন্তৰ্নিহিত উদ্দেশ্য উপলব্ধি কৰাৰ জৰিয়তে মানুহে নিজৰ উদ্বেগক পৰাভূত কৰিব পাৰে। নিউয়ৰ্ক টাইমছৰ লেখক টিম চেণ্ডাৰ্চ (Tim Sanders)এ এই পদ্ধতিৰ এক ব্যাৱহাৰিক দৃষ্টান্ত আগবঢ়াইছে। তেওঁ উল্লেখ কৰিছে যে বিমানযাত্ৰাৰ সময়ত সহযাত্ৰীৰ মানসিক চাপ লাঘৱ কৰিবলৈ তেওঁ কেৱল তেওঁলোকক তেওঁলোকৰ যাত্ৰাৰ উদ্দেশ্য সম্পৰ্কে সোধে। এই সহজ প্ৰশ্নটোৱে প্ৰায়েই উল্লেখযোগ্য পৰিৱৰ্তন আনে— তেওঁলোক যিমানেই বিষণ্ণ বা অস্বস্তিত নাথাকক কিয়, তেওঁলোকৰ মানসিক অৱস্থা তৎক্ষণাৎ সলনি হয় আৰু সমগ্ৰ উৰণকালত তেওঁলোকে অধিক প্ৰফুল্ল মনোভাবেৰে থাকিব পাৰে।<ref name="Sanders2008">{{Cite news |last=Sanders |first=Tim |date=27 October 2008 |title=A Chatterer's Guide to Easing Anxiety |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2008/11/27/travel/27iht-25flier.18204176.html}}</ref> সামগ্ৰিকভাৱে, ভিক্টৰ ফ্ৰাংকল‌‌‌ (Viktor Frankl)ৰ মতে, উদ্বিগ্ন ব্যক্তিয়ে সাধাৰণতে উপলব্ধি নকৰে যে তেওঁলোকৰ উদ্বেগ মূলতঃ “অপূৰ্ণ দায়িত্ববোধ”ৰ সৈতে সম্পৰ্কিত, যাৰ গভীৰতাত আছে জীৱনৰ অৰ্থৰ অভাৱ।<ref name="Boeree">{{Cite web |last=Boeree |first=C. George |year=2006 |title=Viktor Frankl |url=http://webspace.ship.edu/cgboer/frankl.html |publisher=Shippensburg University}}</ref> ===নিউৰ’ছিছৰ চিকিৎসা=== ফ্ৰেংকল-এ নিউৰ’ছিছৰ দুটা মুখ্য কাৰণ (pathogenic mechanisms) চিনাক্ত কৰিছে— '''হাইপাৰ-ইনটেনচন অৰ্থাৎ লক্ষ্য সাধনৰ অতিমাত্ৰা চেষ্টা (hyper-intention):''' কোনো লক্ষ্য লাভ কৰাৰ বাবে অত্যধিক জোৰ বা আপ্ৰাণ চেষ্টা, যাৰ ফলত সেই লক্ষ্যটো অধিক দূৰৱৰ্তী হৈ পৰে। '''হাইপাৰ-ৰিফ্লেকচন বা মাত্ৰাধিক চিন্তা (hyper-reflection)''': নিজৰ ওপৰত অতিমাত্ৰা মনোযোগ আৰোপ, যিয়ে নিউৰ’ছিছ পৰিহাৰ কৰাৰ প্ৰচেষ্টাকো ব্যাহত কৰে। ইয়াৰ উপৰি তেওঁ “পূৰ্ব-আশংকাজনিত উদ্বেগ” (anticipatory anxiety)ৰ ধাৰণাটোও প্ৰস্তাৱ কৰে—অৰ্থাৎ, কোনো এটা অনাকাঙ্ক্ষিত ফলাফলৰ ভয় যিয়ে ওলোটাকৈ সেই ফলাফল ঘটাৰ সম্ভাৱনাকেই বৃদ্ধি কৰে। এই ধৰণৰ উদ্বেগ হ্ৰাস কৰি নিউৰ’ছিছৰ চিকিৎসাৰ ক্ষেত্ৰত লগোথেৰাপিয়ে [[পেৰাডক্সিকেল ইনটেনচন]] (paradoxical intention) বা বিৰোধাভাসমূলক উদ্দেশ্য নামৰ এক বিশেষ কৌশল ব্যৱহাৰ কৰে। এই পদ্ধতিত অতিমাত্ৰাত কামনা কৰা লক্ষ্যৰ বিপৰীত দিশে সচেতনভাৱে আগবাঢ়িবলৈ ৰোগীক উৎসাহিত কৰা হয়। উদাহৰণস্বৰূপে, যিজন ব্যক্তিয়ে ভালকৈ টোপনি নহ’ব বুলি ভয় কৰে (অৰ্থাৎ পূৰ্ব-আশংকাজনিত উদ্বেগ অনুভৱ কৰে), তেওঁ সচৰাচৰ অত্যধিক চেষ্টা কৰে সোনকালে নিদ্ৰালু হ’বলৈ—এইটোৱেই “হাইপাৰ-ইনটেনচন”ৰ উদাহৰণ, যি শেষত নিদ্ৰালু হোৱাৰ ক্ষমতাক ব্যাহত কৰে। এনেক্ষেত্ৰত, এজন লগোথেৰাপিষ্টে তেওঁক পৰামৰ্শ দিব পাৰে যে তেওঁ শুই থাকি ইচ্ছাকৃতভাৱে টোপনি নাহিবলৈ চেষ্টা কৰক। এই বিপৰীতমুখী মনোভাবৰ ফলত পূৰ্ব-আশংকাজনিত উদ্বেগ হ্ৰাস পায় আৰু যি উদ্বেগে তেওঁক আগতে জগাই ৰাখিছিল, সেয়া দূৰ হোৱাত তেওঁ স্বাভাৱিক সময়সীমাৰ ভিতৰতে সহজে টোপনি যাব পাৰে।<ref name="Frankl2006" /> ==অৱসাদ== ভিক্টৰ ফ্ৰাংকলৰ মতে, অৱসাদ মানসিক, জৈৱিক আৰু আধ্যাত্মিক- এই তিনিটা স্তৰত প্ৰকাশ পায়।<ref name="Boeree" /> তেওঁ মত প্ৰকাশ কৰে যে মানসিক স্তৰত নিজৰ সাধ্যাতীত দায়িত্ব বা লক্ষ্য গ্ৰহণ কৰিলে অপৰ্যাপ্ততা আৰু অযোগ্যতাৰ অনুভূতিৰ জন্ম হয়। জৈৱিক স্তৰত তেওঁ "নিস্তেজ উছাহ"(vital low) বুলি অভিহিত এক অৱস্থাৰ কথা কৈছে, যাৰ অৰ্থ হৈছে শাৰীৰিক শক্তি আৰু জীৱনীশক্তিৰ স্পষ্ট হ্ৰাস।<ref name="Boeree" /><ref name="Frankl1986" />{{rp|202}}<ref name="Boeree" />আধ্যাত্মিক স্তৰত, অৱসাদগ্ৰস্ত ব্যক্তিয়ে নিজৰ বাস্তৱ সত্তা আৰু তেওঁ হ’ব লাগিব বুলি অনুভৱ কৰা আদৰ্শ সত্তাৰ মাজত থকা তীব্ৰ অন্তৰ্দ্বন্দ্বৰ সন্মুখীন হয়। এই অন্তৰক তেওঁ “শূন্যতাৰ অতল গহ্বৰ" বুলি অভিহিত কৰিছে।<ref name="Frankl1986" />{{rp|202}}<ref name="Boeree" /> <ref name="Boeree" /> ফ্ৰেংকলৰ মতে, যেতিয়া লক্ষ্যসমূহ অপ্ৰাপ্য বা দুৰ্গম যেন অনুভৱ হয়, তেতিয়া মানুহে ভৱিষ্যতৰ প্ৰতি বিশ্বাস আৰু জীৱনৰ অৰ্থ দুয়োটা হেৰুৱায়—এই অৱস্থাই অৱসাদক গভীৰ কৰে। ()<ref name="Frankl1986" />{{rp|200}} সেইদৰে, লগোথেৰাপিৰ মূল উদ্দেশ্য হৈছে ৰোগীক নিজৰ ৰোগ আৰু জীৱনক এক কৰ্তব্য বা অৰ্থবহ দায়িত্ব হিচাপে গ্ৰহণ কৰাৰ দিশে দৃষ্টিভংগী সলনি কৰিবলৈ সহায় কৰা।<ref name="Frankl1986" />{{rp|200}} অৱসাদজনিত অনুভূতি আৰু চিন্তাধাৰা অতিক্ৰম কৰাৰ বাবে ফ্ৰেংকলে ব্যক্তিক নিজৰ দুখ-কষ্টৰ মাজতেই অৰ্থ বিচাৰিবলৈ উৎসাহিত কৰে।<ref>{{cite book |last1=Frankl |first1=Victor |title=Man's Search for Meaning |date=1959 |publisher=Beacon Press |isbn=080701429X}}</ref> তেওঁ প্ৰায়েই ফ্ৰেডৰিক নীৎসেৰ এই উক্তিটো উল্লেখ কৰে— “যদি আমাৰ জীৱনত নিজা ‘কিয়’ থাকে, তেন্তে আমি প্ৰায় যিকোনো ‘কিদৰে’ সহ্য কৰিব পাৰোঁ।”<ref>{{cite book |last1=Nietzsche |first1=Friedrich |title=Twilight of the Idols, or, How to Philosophize with a Hammer |date=1889 |publisher=Penguin Publishing |isbn=978-0140445145}}</ref> ফ্ৰেংকলৰ দৃষ্টিত দুখ-কষ্ট আৰু ইয়াৰ সৈতে জড়িত নেতিবাচক অনুভূতিসমূহ মানৱ অভিজ্ঞতাৰ স্বাভাৱিক আৰু অবিচ্ছেদ্য অংশ আৰু ইয়াক পাবলৈ আশাহে কৰিব লাগে। লগোথেৰাপিৰ অনুগামী মনোবিজ্ঞানী এডিথ ৱেইছকপ জোৱেলচন(Edith Weisskopf-Joelson)ৰ মতে, বৰ্তমানৰ মানসিক-স্বাস্থ্য দৰ্শনে মানুহ সদায় সুখী থকা উচিত আৰু অসুখী অৱস্থা অসামঞ্জস্যৰ লক্ষণ বুলি গণ্য কৰাটো ভুল। এনে মূল্যব্যৱস্থাই অনিবাৰ্য অসুখৰ ওপৰত “অসুখী হোৱাৰ বাবে পুনৰ অসুখী হোৱা” বোজা অধিক বৃদ্ধি কৰে<ref>{{cite journal |last1=Weisskopf-Joelson |first1=Edith |title=Some comments on a Viennese school of psychiatry. |journal=The Journal of Abnormal and Social Psychology |date=November 1955 |volume=51 |issue=3 |pages=701–703 |doi=10.1037/h0045771 |pmid=13286026 |url=https://doi.org/10.1037/h0045771|url-access=subscription }}</ref> ==আৱেশিক অনুকৰ্ষী ব্যাধি (Obsessive–Compulsive Disorder)== ফ্ৰেংকলৰ মতে, এই ব্যাধিত ভোগা ব্যক্তিসকলৰ মাজত সাধাৰণ লোকৰ ক্ষেত্ৰত দেখা পোৱা সম্পূৰ্ণতাৰ অনুভূতি দেখা পোৱা নাযায়।<ref name="Boeree" /> চিন্তা বা আচৰণ পুনৰাবৃত্তি কৰাৰ প্ৰৱণতাৰ বিৰুদ্ধে পোনপটীয়াকৈ যুঁজ দিয়াৰ পৰিৱৰ্তে, বা ৰোগৰ লক্ষণসমূহ সলনি কৰাৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়াৰ পৰিৱৰ্তে, থেৰাপিষ্টে “নিউৰ’টিক ব্যক্তিৰ নিজৰ নিউৰ’ছিছৰ প্ৰতি মনোভাৱ সলনি কৰা”ত মনোযোগ দিব লাগে।<ref name="Frankl1986" />{{rp|185}} সেইবাবে, এইটো স্বীকাৰ কৰা গুৰুত্বপূৰ্ণ যে ৰোগী “নিজৰ আসক্তিমূলক চিন্তাৰ বাবে দায়ী নহয়”, কিন্তু “এই চিন্তাসমূহৰ প্ৰতি তেওঁ গ্ৰহণ কৰা মনোভাৱৰ বাবে তেওঁ নিশ্চিতভাৱে দায়ী।”<ref name="Frankl1986" />{{rp|188}} ফ্ৰেংকলে কৈছিল যে ৰোগীয়ে নিজৰ নিখুঁততাৰ প্ৰৱণতাক নিয়তিৰ অংশ হিচাপে চিনাক্ত কৰিব লাগিব, আৰু সেইবাবে কিছু পৰিমাণৰ অনিশ্চয়তা গ্ৰহণ কৰিবলৈ শিকিব লাগিব।<ref name="Boeree" /> অৱশেষত, লগোথেৰাপিৰ মূল ধাৰণাৰ অনুসৰণ কৰি, ৰোগীয়ে নিজৰ আসক্তিমূলক চিন্তাসমূহ উপেক্ষা কৰি, সেইবোৰৰ উপস্থিতি সত্ত্বেও জীৱনত অৰ্থ বিচাৰি উলিয়াব লাগিব।<ref name="Frankl1986" /> ==স্কিজ'ফ্ৰেনিয়া== যদিও লগোথেৰাপিক গুৰুতৰ মানসিক বিকাৰৰ চিকিৎসাৰ বাবে প্ৰথমে উদ্দেশ্য কৰা হোৱা নাছিল, ফ্ৰেংকলে বিশ্বাস কৰিছিল যে লগোথেৰাপিয়ে স্কিজ'ফ্ৰেনিয়াত আক্ৰান্ত লোকসকলকো উপকৃত কৰিব পাৰে।<ref name="Boeree" /> তেওঁ স্কিজ'ফ্ৰেনিয়াৰ মূল কাৰণ শাৰীৰিক কাৰ্য্যক্ষমতাৰ বিসংগতিত (physiological dysfunction) নিহিত বুলি চিনাক্ত কৰিছিল।<ref name="Boeree" /> এই বিসংগতিত স্কিজ'ফ্ৰেনিয়াত আক্ৰান্ত ব্যক্তিয়ে নিজকে এটা বস্তু (object) হিচাপে অনুভৱ কৰে, বিষয়ী বা স্বয়ং (subject) হিচাপে নহয়।<ref name="Frankl1986" /> ফ্ৰেংকলে পৰামৰ্শ দিছিল যে লগোথেৰাপিৰ জৰিয়তে স্কিজ'ফ্ৰেনিয়াত আক্ৰান্ত ব্যক্তিক সহায় কৰিব পাৰি। প্ৰথমতে তেওঁলোকক শিকোৱা উচিত যে শুনা মাতবোৰ (voices)ক অৱজ্ঞা কৰিব লাগে আৰু নিজৰ ওপৰত অহৰহ পৰ্যবেক্ষণ (persistent self-observation) বন্ধ কৰিব লাগে।<ref name="Boeree" /> তাৰ পিছত, একে সময়তে তেওঁলোকক অৰ্থপূৰ্ণ আৰু উদ্দেশ্যপূৰ্ণ কাৰ্যকলাপৰ দিশে আগবঢ়াই নিব লাগে। কাৰণ “স্কিজ'ফ্ৰেনিক ৰোগীৰ বাবেও ভাগ্য আৰু ৰোগৰ প্ৰতি সেই স্বাধীনতাৰ অৱশিষ্ট অংশ থাকিয়ে যায় যিটো মানুহে সকলো পৰিস্থিতিতে আৰু জীৱনৰ প্ৰতিটো মুহূৰ্ততে, অন্তিম ক্ষণলৈকে ধৰি ৰাখে। <ref name="Frankl1986" />{{rp|216}} ==অন্তিম অৱস্থাৰ ৰোগীসকল== ১৯৭৭ চনত টেৰী জুহল্কে আৰু জন ৱাটকিন্সে এটা অধ্যয়ন চলাইছিল, য’ত অন্তিম অৱস্থাৰ ৰোগীসকলৰ ক্ষেত্ৰত লগোথেৰাপিৰ কাৰ্যকাৰিতা বিশ্লেষণ কৰা হৈছিল। অধ্যয়নত ২০ জন পুৰুষ স্বেচ্ছাসেৱকক দুটা গোটত যাদৃচ্ছিকভাৱে বিভক্ত কৰা হৈছিল: (১) চিকিৎসা গোট — এইসকলে দুসপ্তাহৰ ভিতৰত ৪৫ মিনিটীয়া ৮টা পৰামৰ্শ বৈঠক লাভ কৰিছিল। (২) নিয়ন্ত্ৰণ গোট — এইসকলক বিলম্বিত চিকিৎসা দিয়া হৈছিল। প্ৰত্যেক গোটক পাঁচটা মানসিক পৰীক্ষাৰ জৰিয়তে মূল্যায়ন কৰা হৈছিল: MMPI K স্কেল MMPI L স্কেল মৃত্যুভীতি স্কেল (Death Anxiety Scale) সংক্ষিপ্ত মানসিক মূল্যায়ন স্কেল (Brief Psychiatric Rating Scale) জীৱনৰ উদ্দেশ্য পৰীক্ষা (Purpose in Life Test) ফলাফলত চিকিৎসা গোট আৰু নিয়ন্ত্ৰণ গোটৰ মাজত সামগ্ৰিকভাৱে উল্লেখযোগ্য পাৰ্থক্য দেখা পোৱা গৈছিল। একক বিশ্লেষণ (univariate analyses)ত দেখা গৈছিল যে পাঁচটা নিৰ্ভৰশীল জোখৰ ভিতৰৰ তিনিটাত গোট দুটাৰ মাজত উল্লেখযোগ্য পাৰ্থক্য আছিল। এই অধ্যয়নৰ ফলাফলে নিশ্চিত কৰে যে মৃত্যুমুখী ৰোগীসকলে মৃত্যুৰ সৈতে মোকাবিলা কৰাত আৰু জীৱনৰ অৰ্থ বিচাৰি পোৱাত লগোথেৰাপিৰ পৰা যথেষ্ট উপকাৰ লাভ কৰিব পাৰে।<ref>{{Cite journal |last1=Zuehlke |first1=T.E. |last2=Watkins, J.T. |year=1977 |title=Psychotherapy with Terminally Ill Patients |journal=Psychotherapy: Theory, Research & Practice |volume=14 |issue=4 |pages=403–410 |doi=10.1037/h0087512}}</ref> ==চিকিৎসাৰ পদ্ধতিসমূহ== এচ্চে হোমো (Ecce Homo) হৈছে লগোথেৰাপিত ব্যৱহাৰ কৰা এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ পদ্ধতি। এই পদ্ধতিত থেৰাপিষ্টে ৰোগীৰ জন্মগত শক্তি চিহ্নিত কৰে আৰু জীৱনত সন্মুখীন হোৱা প্ৰতিকূলতা, দুখ-কষ্ট আৰু বিপদৰ সৈতে কেনেকৈ মোকাবিলা কৰিছে সেয়া বিশেষভাৱে লক্ষ্য কৰে। এজন ব্যক্তিয়ে জীৱনত পোৱা সমস্ত দুখ-কষ্ট আৰু প্ৰতিকূলতাৰ কেনেকৈ সৰ্বোত্তম ব্যৱহাৰ কৰিছে সেয়া চিন্তা কৰিবলৈ ৰোগীক উৎসাহিত কৰা হয় । এই পদ্ধতিটোৰ নাম “এচ্চে হোমো” (লেটিন ভাষাত “চোৱা, মানুহজন” বা “Behold the Man”)। ইয়াত আন মানুহে কেনেকৈ তেওঁলোকৰ দুখ-কষ্টৰ মাজতো সৰ্বোত্তম দিশ বিচাৰি পাইছে সেয়া থেৰাপিষ্ট আৰু ৰোগীয়ে একেলগে লক্ষ্য কৰে।<ref>Viktor Frankl, ''The Will to Meaning'', Penguin Publishing Group, Kindle edition, p. 94.</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:মানসিক স্বাস্থ্য]] r0s5hzjzp0paw0u1433ebsglvp5s65q 603113 603112 2026-04-27T03:47:14Z JAKHINI 42689 /* অন্তিম অৱস্থাৰ ৰোগীসকল */ 603113 wikitext text/x-wiki   '''লগোথেৰাপি''' হৈছে  স্নায়ুবিজ্ঞানী আৰু মনোৰোগ বিশেষজ্ঞ [[ভিক্টৰ ফ্ৰাংকল|ভিক্টৰ ফ্ৰাঙ্কলে]] বিকাশ কৰা একপ্ৰকাৰৰ অস্তিত্ববাদী মনোচিকিৎসা-পদ্ধতি।<ref>{{Cite news |title=Proper palliative care makes assisted dying unnecessary |language=en |newspaper=The Economist |url=https://www.economist.com/open-future/2018/08/24/proper-palliative-care-makes-assisted-dying-unnecessary |access-date=2018-09-17}}</ref> ইয়াৰ মৌলিক ধাৰণা হৈছে—মানুহৰ জীৱনত প্ৰধান প্ৰেৰণাদায়ী শক্তি হ’ল অৰ্থৰ অনুসন্ধান।<ref name="Marshall2012" /> ফ্ৰাঙ্কলে এই পদ্ধতিক “মনোচিকিৎসাৰ তৃতীয় ভিয়েনা স্কুল ” বুলি অভিহিত কৰিছে, যি চিগমাণ্ড ফ্ৰয়েডৰ [[মানসিক বিশ্লেষণ]] আৰু আলফ্ৰেড এডলাৰৰ ব্যক্তিগত মনোবিজ্ঞানৰ সৈতে একে ধাৰাৰ অন্তৰ্গত।<ref name="Frankl2006">{{Cite book |last=Frankl, Viktor |url=https://archive.org/details/manssearchformea00vikt |title=Man's Search for Meaning |date=1 June 2006 |publisher=Beacon Press |isbn=978-0-8070-1427-1 |access-date=8 May 2012 |url-access=registration}}</ref><ref>[[Gordon Allport]], from the Preface to ''[[Man's Search for Meaning]]'', p. xiv</ref><ref>{{Cite news |title=Logotherapy: The benefits of finding meaning in life |language=en |work=Medical News Today |url=https://www.medicalnewstoday.com/articles/320814.php |access-date=2018-09-17}}</ref> লগোথেৰাপি অস্তিত্বমূলক বিশ্লেষণৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি গঢ় লৈ উঠিছে,<ref name="InstituteVienna">{{Cite web |title=About |url=http://www.viktorfrankl.org/e/logotherapy.html |access-date=22 May 2012 |publisher=Viktor Frankl Institute Vienna}}</ref> য’ত কিয়াৰ্কেগাৰ্ডে উত্থাপন কৰা “অৰ্থৰ ইচ্ছা” (will to meaning)ক কেন্দ্ৰস্থলত ৰখা হৈছে। ই এডলাৰৰ “ক্ষমতাৰ ইচ্ছা” (will to power) বা ফ্ৰয়েডৰ “সুখৰ ইচ্ছা” (will to pleasure)ৰ বিপৰীতে অৱস্থিত। অৰ্থাৎ, ক্ষমতা বা সুখ নহয়, জীৱনত অৰ্থ বিচাৰি পোৱাৰ প্ৰচেষ্টাই মানুহৰ আটাইতকৈ গভীৰ আৰু শক্তিশালী প্ৰেৰণা শক্তি বুলি লগোথেৰাপিয়ে প্ৰতিপন্ন কৰে।<ref name="Marshall2012">{{Cite book |last1=Maria Marshall |url=https://books.google.com/books?id=gnZxPpqDjUUC |title=Logotherapy Revisited: Review of the Tenets of Viktor E. Frankl's Logotherapy |last2=Edward Marshall |date=2012 |publisher=Ottawa Institute of Logotherapy |isbn=978-1-4781-9377-7 |location=Ottawa |oclc=1100192135 |access-date=16 February 2020}}</ref> এই পদ্ধতিৰ এক সংক্ষিপ্ত অথচ গভীৰ পৰিচয় ফ্ৰাঙ্কলৰ বিখ্যাত গ্ৰন্থ মেনচ চাৰ্ছ ফৰ মিনিং (Man’s Search for Meaning) ত পোৱা যায়। এই গ্ৰন্থত তেওঁ বৰ্ণনা কৰিছে কেনেকৈ তেওঁৰ তাত্ত্বিক ধাৰণাসমূহে তেওঁক [[ইহুদী গণহত্যা]]ৰ ভয়াবহ অভিজ্ঞতাৰ মাজতো জীয়াই থাকিবলৈ সহায় কৰিছিল, আৰু কেনেকৈ সেই অভিজ্ঞতাই তেওঁৰ চিন্তাধাৰাক অধিক গভীৰ আৰু সুসংহত কৰি তুলিছিল। বৰ্তমান বিশ্বজুৰি গঢ় লৈ উঠা বহুতো লগোথেৰাপি প্ৰতিষ্ঠানে এই পদ্ধতিৰ অধ্যয়ন আৰু প্ৰয়োগ আগবঢ়াই নিছে। ==মূলনীতি == “লগোথেৰাপি” শব্দটো গ্ৰীক logos (“অৰ্থ”) শব্দৰপৰা উদ্ভৱ। ভিক্টৰ ফ্ৰাঙ্কলৰ মূল প্ৰতিপাদ্য হৈছে—মানুহৰ প্ৰধান চালিকা শক্তি হ’ল জীৱনত অৰ্থৰ সন্ধান কৰা। এই পদ্ধতিৰ কেইটামান কেন্দ্ৰীয় নীতি তলত সন্নিৱিষ্ট কৰা হ’ল : * জীৱনৰ সকলো পৰিস্থিতিত অৰ্থ নিহিত থাকে—আনকি সৰ্বাধিক বেদনাদায়ক আৰু অসহনীয় অৱস্থাতো। *জীৱন-ধাৰণৰ মূল প্ৰেৰণা হৈছে “অৰ্থ বিচাৰি পোৱাৰ ইচ্ছা” (will to meaning)। * মানুহে নিজৰ কৰ্ম, অভিজ্ঞতা, আৰু বিশেষকৈ অপৰিৱৰ্তনীয় যন্ত্ৰণাৰ সন্মুখীন হ’লে গ্ৰহণ কৰা মনোভাবৰ মাজতো অৰ্থ আৱিষ্কাৰ কৰাৰ স্বাধীনতা লাভ কৰে।<ref name="Marshall2012" /> লগোথেৰাপিৰ তাত্ত্বিক কাঠামোত “মানৱ আত্মা” (human spirit) ধাৰণাটো গুৰুত্বপূৰ্ণ, কিন্তু ইয়াত “আত্মা” শব্দটো কোনো ধৰ্মীয় বা আধ্যাত্মিক অৰ্থত ব্যৱহাৰ কৰা হোৱা নাই।<ref name="Marshall2012" /> ফ্ৰাঙ্কলৰ মতে, এই “আত্মা” মূলতঃ মানুহৰ ইচ্ছাশক্তি আৰু অৰ্থ-অনুসন্ধানৰ সামৰ্থ্যৰ প্ৰকাশ। সেয়েহে লগোথেৰাপিত কেন্দ্ৰবিন্দু হৈছে অৰ্থৰ সন্ধান—যি অৱশ্যে ঈশ্বৰ বা কোনো অতিপ্ৰাকৃত সত্তাৰ সন্ধানৰ সৈতে অৱশ্যম্ভাৱীভাৱে সংলগ্ন নহ’বও পাৰে।<ref name="Marshall2012" /> একে সময়তে ফ্ৰাঙ্কলে সতৰ্ক কৰিছিল যে আৰাম-বিলাসৰ প্ৰাচুৰ্য (affluence), ভোগবাদ (hedonism), আৰু বস্তুবাদ (materialism) মানৱজীৱনৰ অৰ্থ-অনুসন্ধানত গুৰুত্বপূৰ্ণ বাধা ৰূপে দেখা দিব পাৰে।<ref name="FranklInstitute">{{Cite web |title=About Logotherapy |url=http://www.logotherapyinstitute.org/About_Logotherapy.html |access-date=22 May 2012 |publisher=Viktor Frankl Institute of Logotherapy |archivedate=28 December 2017 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20171228110855/http://www.logotherapyinstitute.org/About_Logotherapy.html |deadurl=yes }}</ref> “জীৱনৰ উদ্দেশ্য” আৰু “জীৱনৰ অৰ্থ”- এই ধাৰণা দুটা ফ্ৰাঙ্কলৰ লেখাত “অস্তিত্বগত শূন্যতা” (existential vacuum) আৰু “অৰ্থৰ ইচ্ছা”ৰ সৈতে নিবিড়ভাৱে সম্পৃক্ত। তেওঁ লক্ষ্য কৰিছিল যে, যদি মানুহৰ অৰ্থ সন্ধানৰ প্ৰচেষ্টা অৱৰুদ্ধ হয়, তেন্তে ইয়াৰ ফলত মানসিক সংকট আৰু ক্ষতিৰ সৃষ্টি হ’ব পাৰে। বিপৰীতে, জীৱনৰ ইতিবাচক উদ্দেশ্য আৰু অৰ্থ সাধাৰণতে দৃঢ় ধৰ্মীয় বিশ্বাস, সামাজিক গোটত অংশগ্ৰহণ, কোনো উদ্দেশ্যৰ প্ৰতি অংগীকাৰ, সুসংহত মূল্যবোধ, আৰু স্পষ্ট লক্ষ্যৰ সৈতে সম্পৰ্কিত। প্ৰাপ্তবয়স্ক বিকাশ আৰু পৰিপক্বতাৰ তত্ত্বসমূহতো “জীৱনৰ উদ্দেশ্য” এক কেন্দ্ৰীয় উপাদান; পৰিপক্বতা মানে জীৱনৰ লক্ষ্য সম্বন্ধে স্পষ্ট বোধ, দিশনিৰ্দেশিত জীৱন-চৰ্যা, আৰু সচেতন উদ্দেশ্যবোধ—যিয়ে জীৱনক অৰ্থপূৰ্ণ বুলি অনুভৱ কৰাত সহায় কৰে।<ref name="Adler1997">{{Cite web |last=Adler |first=Nancy |date=November 1997 |title=Purpose in Life |url=http://www.macses.ucsf.edu/research/psychosocial/purpose.php |access-date=2011-11-03 |website=Psychosocial workgroup |publisher=MacArthur Foundation |archivedate=2019-03-22 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190322053400/https://www.macses.ucsf.edu/research/psychosocial/purpose.php |deadurl=yes }}</ref> ফ্ৰাঙ্কলৰ (২০০৬) তত্ত্ব অনুসাৰে, লগোথেৰাপিয়ে ব্যক্তিক নিজৰ জীৱনৰ অৰ্থ উদ্ঘাটন কৰিবলৈ সহায় কৰে আৰু তাৰ ফলস্বৰূপে আত্ম-বিশ্বাস আৰু সন্তুষ্টি বৃদ্ধি পায়।<ref>{{Cite journal|title=Enhancing Adolescents' Psychological Well-Being through Logotherapy-Based Psychoeducation|url=https://doi.org/10.29103/jpt.v7i1.19684|journal=Jurnal Psikologi Terapan |date=2024-07-18|issn=2962-5661|volume=7|issue=1|doi=10.29103/jpt.v7i1.19684|first1=Rahmi Azrina|last1=Nasution|first2=Raihan|last2=Safitri|first3=Sahyu|last3=Wulandini|first4=Rita|last4=Panjaitan|first5=Radiah|last5=Radiah|first6=Wardah|last6=Al Jannah|first7=Masayu|last7=Nabila|first8=Miftah|last8=Aulia|first9=Haficah|last9=Amatulloh|first10=Utari|last10=Triova|first11=Yara Andita|last11=Anastasya}}</ref> তেওঁ বিশেষকৈ জীৱনৰ উদ্দেশ্যৰ ব্যক্তিগত স্বাতন্ত্ৰ্যৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰিছিল। তেওঁৰ মতে, “প্ৰতিজন মানুহৰ জীৱনত এটা বিশেষ কৰ্তব্য বা আহ্বান থাকে… যাক তেওঁ সম্পূৰ্ণ কৰিব লাগিব; আৰু এই কৰ্তব্য যেনে অনন্য, তেনেদৰে ইয়াক বাস্তৱায়ন কৰাৰ সুযোগো অনন্য।” এইদৰে লগোথেৰাপিয়ে ব্যক্তিক নিজৰ নিজা অৰ্থ চিনাক্ত কৰি সেইদিশে সক্ৰিয়ভাৱে আগবাঢ়িবলৈ প্ৰেৰণা দিয়ে।<ref>{{Cite journal|title=Book Review: Man's Search for Meaning (Victor Frankl)|journal=Frontiers in Psychology|date=2016-11-16|issn=1664-1078|volume=7|doi=10.3389/fpsyg.2016.01493|first=Khushali|last=Adhiya-Shah |doi-access=free }}</ref> ফ্ৰাঙ্কলৰ তত্ত্বসমূহক ক্ৰামবাফ আৰু মেহ'লিক-(Crumbaugh আৰু Maholick)এ “ পাৰপাছ ইন লাইফ(Purpose in Life (PIL))" পৰীক্ষাৰ জৰিয়তে প্ৰয়োগযোগ্য ৰূপ দিছিল। এই পৰীক্ষাত ব্যক্তিৰ জীৱনত অৰ্থ আৰু উদ্দেশ্যৰ উপস্থিতি পৰিমাপ কৰা হয়।<ref name="Adler1997" /> এই গৱেষণাত দেখা গৈছে যে “জীৱনৰ অৰ্থ”ই ধৰ্মীয়তা আৰু মংগলবোধ,<ref>{{Cite journal |last=Dufton |first=Brian |date=Spring 1986 |title=The association between religiosity and the Purpose-in-Life test: Does it reflect purpose or satisfaction? |url=http://journals.biola.edu/jpt/volumes/14/issues/1/articles/42 |journal=Journal of Psychology and Theology |publisher=Biola University |volume=14 |issue=1 |pages=42–48 |doi=10.1177/009164718601400105 |s2cid=149288526|url-access=subscription }}</ref> নিয়ন্ত্ৰণ কৰিব নোৱাৰা মানসিক চাপ আৰু নিচাগ্ৰস্ত আচৰণ, বিষণ্ণতা আৰু আত্ম-অৱমূল্যায়নৰ মাজত এক মধ্যস্থতাকাৰী উপাদান হিচাপে কাম কৰে।<ref name="Adler1997" /><ref>{{Cite journal |last1=Harlow |first1=Lisa L. |last2=Newcomb, Michael D. |last3=Bentler, P. M |date=Sep 1987 |title=Purpose in Life Test assessment using latent variable methods. |journal=British Journal of Clinical Psychology |volume=26 |issue=3 |pages=235–236 |doi=10.1111/j.2044-8260.1987.tb01355.x |pmid=3664045 |url=https://digitalcommons.uri.edu/psy_facpubs/271 }}</ref> ইয়াৰ লগতে ক্ৰামবাফ-এ চিকিং অব নোৱেটিক গ'লচ টেষ্ট ("Seeking of Noetic Goals Test (SONG))” নামৰ এটা সম্পূৰক মাপকাঠিও প্ৰস্তাৱ কৰিছিল। PIL-এ অৰ্থৰ উপস্থিতি সূচায়, আনহাতে SONG-এ অৰ্থৰ প্ৰতি অভিমুখিতা পৰিমাপ কৰে। PIL-ত নিম্ন স্ক’ৰ কিন্তু SONG-ত উচ্চ স্ক’ৰ থকা ব্যক্তিৰ ক্ষেত্ৰত লগোথেৰাপিৰ প্ৰয়োগ অধিক ফলপ্ৰসূ হোৱাৰ সম্ভাৱনা থাকে।<ref>{{Cite journal |last=Crumbaugh |first=James C. |date=July 1977 |title=The seeking of noetic goals test (SONG): A complementary scale to the purpose in life test (PIL) |journal=Journal of Clinical Psychology |publisher=Wiley |volume=33 |issue=3 |pages=900–907 |doi=10.1002/1097-4679(197707)33:3<900::AID-JCLP2270330362>3.0.CO; 2-8 |pmid=893732}}</ref> ===অৰ্থৰ সন্ধান === ফ্ৰেংকলৰ মতে, “আমি জীৱনৰ অৰ্থ তিনিটা ভিন্ন উপায়েৰে আৱিষ্কাৰ কৰিব পাৰোঁ: (১) কোনো কাম সৃষ্টি কৰি বা কোনো কৰ্ম সম্পাদন কৰি; (২) কিবা এটা অনুভৱ কৰি বা কাৰোবাৰ সৈতে মুখা-মুখি হৈ; আৰু (৩) অনিবাৰ্য কষ্টৰ প্ৰতি আমি গ্ৰহণ কৰা মনোভাবৰ মাধ্যমত।” তেওঁ লগতে কৈছে যে “এজন মানুহৰপৰা সকলো বস্তু কাঢ়ি ল’ব পাৰি, কিন্তু এটা বস্তু কেতিয়াও নোহোৱা কৰিব নোৱাৰি—সেইটো হৈছে মানুহৰ অন্তিম স্বাধীনতা, অৰ্থাৎ যিকোনো পৰিস্থিতিত নিজৰ মনোভাব বাছি লোৱাৰ স্বাধীনতা।”<ref name="Frankl2006" /> কষ্টৰ অৰ্থ সম্পৰ্কে ফ্ৰেংকলে তলত দিয়া এটা উদাহৰণ আগবঢ়াইছে— “এবাৰ এজন জ্যেষ্ঠ চিকিৎসক তেওঁৰ গভীৰ বিষণ্ণতাৰ বাবে মোৰ ওচৰলৈ আহিছিল। দুবছৰ পূৰ্বে মৃত্যুবৰণ কৰা তেওঁৰ স্ত্ৰীৰ মৃত্যুঁজনিত দুখ তেওঁ অতিক্ৰম কৰিব পৰা নাছিল আৰু তেওঁ নিজৰ স্ত্ৰীক সকলোতকৈ বেছি ভাল পাইছিল। এতিয়া মই তেওঁক কেনেকৈ সহায় কৰিম? মই তেওঁক কি ক’ম? মই তেওঁক একো ক’ব নোৱাৰিলোঁ; তাৰ সলনি মই তেওঁক এটা প্ৰশ্ন সুধিলোঁ—‘ডাক্টৰ, যদি আপুনি আগতে মৰিলেহেঁতেন আৰু আপোনাৰ স্ত্ৰী আপোনাৰ অবিহনে বাচি থাকিব লাগিলেহেঁতেন, তেন্তে কি হ’লহেঁতেন?’ তেওঁ ক’লে, ‘ওহ, তেওঁৰ বাবে অত্যন্ত কষ্টদায়ক হ’লহেঁতেন; কিমান যে দুখ পাই থাকিলহেঁতেন! ’ তেতিয়া মই ক’লোঁ, ‘চাওক ডাক্টৰ, এই দুখৰপৰা তেওঁ বাচি গ’ল, আৰু আপুনিয়েই তেওঁক এই কষ্টৰপৰা ৰক্ষা কৰিলে; কিন্তু এতিয়া আপুনি তেওঁৰ অবিহনে বাচি থাকি আৰু শোক কৰি এই মূল্য দিব লাগিব। ’ তেওঁ একো নক’লে, কিন্তু মোৰ হাত ধৰি শান্তভাৱে ওলাই গ’ল।”<ref name="Frankl2006" />{{rp|178–179}} ফ্ৰেংকলে জোৰ দি কৈছে যে কষ্টৰ মূল্য উপলব্ধি কৰাটো তেতিয়াহে অৰ্থবহ হয়, যেতিয়া আগৰ দুটা সৃষ্টিশীল সম্ভাৱনা (যেনে—কোনো কাম কৰা বা অনুভৱ কৰা) উপলব্ধ নহয় (উদাহৰণস্বৰূপে, কনচেণ্ট্ৰেছন শিবিৰত) আৰু যেতিয়া এনে কষ্ট অনিবাৰ্য হয়। তেওঁ কেতিয়াও অপ্ৰয়োজনীয়ভাৱে কষ্ট ভোগ কৰাৰ পক্ষপাতী নাছিল।<ref name="Frankl1986">{{Cite book |last=Frankl, Viktor |url=https://books.google.com/books?id=v_qiURM2r2MC |title=The Doctor and the Soul: From Psychotherapy to Logotherapy |date=12 October 1986 |publisher=Random House Digital, Inc. |isbn=978-0-394-74317-2 |access-date=17 May 2012}}</ref> === লগোথেৰাপিৰ দাৰ্শনিক ভিত্তি === ভিক্টৰ ফ্ৰাংকল‌‌‌ (Viktor Frankl)-এ তেওঁৰ গ্ৰন্থ দি উইল টু মিনিং (The Will to Meaning)-ত লগোথেৰাপিৰ মেটা-ক্লিনিকেল তাৎপৰ্য বিস্তৃতভাৱে ব্যাখ্যা কৰিছে।<ref>{{Cite book |last=Frankl |first=Viktor E. |title=The will to meaning : foundations and applications of logotherapy |date=2014-06-24 |isbn=9781101664025 |edition=Expanded |location=New York, New York |oclc=934802526}}</ref> তেওঁৰ মতে, ব্যক্তি-সম্বন্ধীয় তত্ত্বক বাদ দি কোনো মনঃচিকিৎসা সম্ভৱ নহয়; অৰ্থাৎ, প্ৰতিটো মনঃচিকিৎসা পদ্ধতি মানুহৰ স্বৰূপ সম্পৰ্কে থকা কোনো এক মৌলিক দাৰ্শনিক ধাৰণাৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল। এজন অস্তিত্ববাদী মনোবিজ্ঞানী হিচাপে, ফ্ৰেংক্লে তথাকথিত “যন্ত্ৰ-মডেল” অথবা “নিগনি-মডেল”ক মৌলিকভাৱে অস্বীকাৰ কৰে, কাৰণ এই ধৰণৰ সংকোচনবাদী দৃষ্টিভংগীয়ে মানুহক কেৱল যান্ত্ৰিক বা আচৰণ-নিয়ন্ত্ৰিত সত্তা হিচাপে ব্যাখ্যা কৰি তেওঁৰ অন্তৰ্নিহিত মানৱীয় গুণসমূহ—বিশেষকৈ স্বাধীনতা, দায়িত্ববোধ আৰু অৰ্থ-অন্বেষণৰ ক্ষমতাৰ—অৱমূল্যায়ন কৰে। এজন স্নায়ুবিজ্ঞানী আৰু মনোৰোগ বিশেষজ্ঞ হিচাপে, তেওঁ নিৰ্ধাৰণবাদৰ এক সুসমন্বিত ধাৰণা বিকাশ কৰে, যি লগোথেৰাপিৰ তিনিটা মুখ্য স্তম্ভ—ইচ্ছাৰ স্বাধীনতা, অৰ্থ-অন্বেষণৰ ইচ্ছা, আৰু জীৱনৰ অৰ্থৰ সৈতে সহাৱস্থান কৰিব পাৰে। ফ্ৰেংক্লে স্বীকাৰ কৰে যে মানুহ কেতিয়াও জৈৱিক, সমাজতাত্ত্বিক বা মানসিক নিৰ্ধাৰকসমূহৰপৰা সম্পূৰ্ণভাৱে মুক্ত নহয়; তথাপি, নাজী নিৰ্যাতন শিবিৰত তেওঁৰ ব্যক্তিগত অভিজ্ঞতাৰ আধাৰত তেওঁ এই কথা দৃঢ়ভাৱে প্ৰতিপন্ন কৰে যে মানুহে “অত্যন্ত দুঃসহ পৰিস্থিতিকো প্ৰত্যাহ্বান জনাব পাৰে আৰু সাহসেৰে তাৰ সন্মুখীন হ’ব পাৰে”। এইধৰণৰ মানসিক অৱস্থানৰ জৰিয়তে, এজন ব্যক্তিয়ে পৰিস্থিতিৰ পৰা—আৰু আনকি নিজৰ পৰাও—এটা সজাগ দূৰত্ব স্থাপন কৰিবলৈ সক্ষম হয়। ইয়াৰ ফলত, তেওঁ নিজৰ প্ৰতি গ্ৰহণ কৰিবলগীয়া মনোভাব সচেতনভাৱে নিৰ্বাচন কৰিব পাৰে আৰু নিজৰ জীৱন-নিয়ন্ত্ৰণকাৰী নিৰ্ধাৰকসমূহক নিজেই নিৰ্ধাৰণ কৰে। এই প্ৰক্ৰিয়াৰ মাজেৰে, মানুহে নিজৰ চৰিত্ৰ গঢ়ি তোলে আৰু নিজৰ অস্তিত্বৰ প্ৰতি নৈতিকভাৱে দায়িত্বশীল সত্তা হিচাপে আত্মপ্ৰতিষ্ঠা লাভ কৰে।<ref name="Frankl1988">{{Cite book |last=Frankl, Viktor |url=https://archive.org/details/willtomeaningfou00fran_0 |title=The Will to Meaning: Foundations and Applications of Logotherapy |date=1 September 1988 |publisher=Meridian |isbn=978-0-452-01034-5 |access-date=17 May 2012 |url-access=registration}}</ref> ==লগোথেৰাপি সম্পৰ্কীয় দৃষ্টিভংগী আৰু চিকিৎসা== ===উদ্বেগক জয় কৰা=== নিজ নিজ পৰিস্থিতিৰ অন্তৰ্নিহিত উদ্দেশ্য উপলব্ধি কৰাৰ জৰিয়তে মানুহে নিজৰ উদ্বেগক পৰাভূত কৰিব পাৰে। নিউয়ৰ্ক টাইমছৰ লেখক টিম চেণ্ডাৰ্চ (Tim Sanders)এ এই পদ্ধতিৰ এক ব্যাৱহাৰিক দৃষ্টান্ত আগবঢ়াইছে। তেওঁ উল্লেখ কৰিছে যে বিমানযাত্ৰাৰ সময়ত সহযাত্ৰীৰ মানসিক চাপ লাঘৱ কৰিবলৈ তেওঁ কেৱল তেওঁলোকক তেওঁলোকৰ যাত্ৰাৰ উদ্দেশ্য সম্পৰ্কে সোধে। এই সহজ প্ৰশ্নটোৱে প্ৰায়েই উল্লেখযোগ্য পৰিৱৰ্তন আনে— তেওঁলোক যিমানেই বিষণ্ণ বা অস্বস্তিত নাথাকক কিয়, তেওঁলোকৰ মানসিক অৱস্থা তৎক্ষণাৎ সলনি হয় আৰু সমগ্ৰ উৰণকালত তেওঁলোকে অধিক প্ৰফুল্ল মনোভাবেৰে থাকিব পাৰে।<ref name="Sanders2008">{{Cite news |last=Sanders |first=Tim |date=27 October 2008 |title=A Chatterer's Guide to Easing Anxiety |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2008/11/27/travel/27iht-25flier.18204176.html}}</ref> সামগ্ৰিকভাৱে, ভিক্টৰ ফ্ৰাংকল‌‌‌ (Viktor Frankl)ৰ মতে, উদ্বিগ্ন ব্যক্তিয়ে সাধাৰণতে উপলব্ধি নকৰে যে তেওঁলোকৰ উদ্বেগ মূলতঃ “অপূৰ্ণ দায়িত্ববোধ”ৰ সৈতে সম্পৰ্কিত, যাৰ গভীৰতাত আছে জীৱনৰ অৰ্থৰ অভাৱ।<ref name="Boeree">{{Cite web |last=Boeree |first=C. George |year=2006 |title=Viktor Frankl |url=http://webspace.ship.edu/cgboer/frankl.html |publisher=Shippensburg University}}</ref> ===নিউৰ’ছিছৰ চিকিৎসা=== ফ্ৰেংকল-এ নিউৰ’ছিছৰ দুটা মুখ্য কাৰণ (pathogenic mechanisms) চিনাক্ত কৰিছে— '''হাইপাৰ-ইনটেনচন অৰ্থাৎ লক্ষ্য সাধনৰ অতিমাত্ৰা চেষ্টা (hyper-intention):''' কোনো লক্ষ্য লাভ কৰাৰ বাবে অত্যধিক জোৰ বা আপ্ৰাণ চেষ্টা, যাৰ ফলত সেই লক্ষ্যটো অধিক দূৰৱৰ্তী হৈ পৰে। '''হাইপাৰ-ৰিফ্লেকচন বা মাত্ৰাধিক চিন্তা (hyper-reflection)''': নিজৰ ওপৰত অতিমাত্ৰা মনোযোগ আৰোপ, যিয়ে নিউৰ’ছিছ পৰিহাৰ কৰাৰ প্ৰচেষ্টাকো ব্যাহত কৰে। ইয়াৰ উপৰি তেওঁ “পূৰ্ব-আশংকাজনিত উদ্বেগ” (anticipatory anxiety)ৰ ধাৰণাটোও প্ৰস্তাৱ কৰে—অৰ্থাৎ, কোনো এটা অনাকাঙ্ক্ষিত ফলাফলৰ ভয় যিয়ে ওলোটাকৈ সেই ফলাফল ঘটাৰ সম্ভাৱনাকেই বৃদ্ধি কৰে। এই ধৰণৰ উদ্বেগ হ্ৰাস কৰি নিউৰ’ছিছৰ চিকিৎসাৰ ক্ষেত্ৰত লগোথেৰাপিয়ে [[পেৰাডক্সিকেল ইনটেনচন]] (paradoxical intention) বা বিৰোধাভাসমূলক উদ্দেশ্য নামৰ এক বিশেষ কৌশল ব্যৱহাৰ কৰে। এই পদ্ধতিত অতিমাত্ৰাত কামনা কৰা লক্ষ্যৰ বিপৰীত দিশে সচেতনভাৱে আগবাঢ়িবলৈ ৰোগীক উৎসাহিত কৰা হয়। উদাহৰণস্বৰূপে, যিজন ব্যক্তিয়ে ভালকৈ টোপনি নহ’ব বুলি ভয় কৰে (অৰ্থাৎ পূৰ্ব-আশংকাজনিত উদ্বেগ অনুভৱ কৰে), তেওঁ সচৰাচৰ অত্যধিক চেষ্টা কৰে সোনকালে নিদ্ৰালু হ’বলৈ—এইটোৱেই “হাইপাৰ-ইনটেনচন”ৰ উদাহৰণ, যি শেষত নিদ্ৰালু হোৱাৰ ক্ষমতাক ব্যাহত কৰে। এনেক্ষেত্ৰত, এজন লগোথেৰাপিষ্টে তেওঁক পৰামৰ্শ দিব পাৰে যে তেওঁ শুই থাকি ইচ্ছাকৃতভাৱে টোপনি নাহিবলৈ চেষ্টা কৰক। এই বিপৰীতমুখী মনোভাবৰ ফলত পূৰ্ব-আশংকাজনিত উদ্বেগ হ্ৰাস পায় আৰু যি উদ্বেগে তেওঁক আগতে জগাই ৰাখিছিল, সেয়া দূৰ হোৱাত তেওঁ স্বাভাৱিক সময়সীমাৰ ভিতৰতে সহজে টোপনি যাব পাৰে।<ref name="Frankl2006" /> ==অৱসাদ== ভিক্টৰ ফ্ৰাংকলৰ মতে, অৱসাদ মানসিক, জৈৱিক আৰু আধ্যাত্মিক- এই তিনিটা স্তৰত প্ৰকাশ পায়।<ref name="Boeree" /> তেওঁ মত প্ৰকাশ কৰে যে মানসিক স্তৰত নিজৰ সাধ্যাতীত দায়িত্ব বা লক্ষ্য গ্ৰহণ কৰিলে অপৰ্যাপ্ততা আৰু অযোগ্যতাৰ অনুভূতিৰ জন্ম হয়। জৈৱিক স্তৰত তেওঁ "নিস্তেজ উছাহ"(vital low) বুলি অভিহিত এক অৱস্থাৰ কথা কৈছে, যাৰ অৰ্থ হৈছে শাৰীৰিক শক্তি আৰু জীৱনীশক্তিৰ স্পষ্ট হ্ৰাস।<ref name="Boeree" /><ref name="Frankl1986" />{{rp|202}}<ref name="Boeree" />আধ্যাত্মিক স্তৰত, অৱসাদগ্ৰস্ত ব্যক্তিয়ে নিজৰ বাস্তৱ সত্তা আৰু তেওঁ হ’ব লাগিব বুলি অনুভৱ কৰা আদৰ্শ সত্তাৰ মাজত থকা তীব্ৰ অন্তৰ্দ্বন্দ্বৰ সন্মুখীন হয়। এই অন্তৰক তেওঁ “শূন্যতাৰ অতল গহ্বৰ" বুলি অভিহিত কৰিছে।<ref name="Frankl1986" />{{rp|202}}<ref name="Boeree" /> <ref name="Boeree" /> ফ্ৰেংকলৰ মতে, যেতিয়া লক্ষ্যসমূহ অপ্ৰাপ্য বা দুৰ্গম যেন অনুভৱ হয়, তেতিয়া মানুহে ভৱিষ্যতৰ প্ৰতি বিশ্বাস আৰু জীৱনৰ অৰ্থ দুয়োটা হেৰুৱায়—এই অৱস্থাই অৱসাদক গভীৰ কৰে। ()<ref name="Frankl1986" />{{rp|200}} সেইদৰে, লগোথেৰাপিৰ মূল উদ্দেশ্য হৈছে ৰোগীক নিজৰ ৰোগ আৰু জীৱনক এক কৰ্তব্য বা অৰ্থবহ দায়িত্ব হিচাপে গ্ৰহণ কৰাৰ দিশে দৃষ্টিভংগী সলনি কৰিবলৈ সহায় কৰা।<ref name="Frankl1986" />{{rp|200}} অৱসাদজনিত অনুভূতি আৰু চিন্তাধাৰা অতিক্ৰম কৰাৰ বাবে ফ্ৰেংকলে ব্যক্তিক নিজৰ দুখ-কষ্টৰ মাজতেই অৰ্থ বিচাৰিবলৈ উৎসাহিত কৰে।<ref>{{cite book |last1=Frankl |first1=Victor |title=Man's Search for Meaning |date=1959 |publisher=Beacon Press |isbn=080701429X}}</ref> তেওঁ প্ৰায়েই ফ্ৰেডৰিক নীৎসেৰ এই উক্তিটো উল্লেখ কৰে— “যদি আমাৰ জীৱনত নিজা ‘কিয়’ থাকে, তেন্তে আমি প্ৰায় যিকোনো ‘কিদৰে’ সহ্য কৰিব পাৰোঁ।”<ref>{{cite book |last1=Nietzsche |first1=Friedrich |title=Twilight of the Idols, or, How to Philosophize with a Hammer |date=1889 |publisher=Penguin Publishing |isbn=978-0140445145}}</ref> ফ্ৰেংকলৰ দৃষ্টিত দুখ-কষ্ট আৰু ইয়াৰ সৈতে জড়িত নেতিবাচক অনুভূতিসমূহ মানৱ অভিজ্ঞতাৰ স্বাভাৱিক আৰু অবিচ্ছেদ্য অংশ আৰু ইয়াক পাবলৈ আশাহে কৰিব লাগে। লগোথেৰাপিৰ অনুগামী মনোবিজ্ঞানী এডিথ ৱেইছকপ জোৱেলচন(Edith Weisskopf-Joelson)ৰ মতে, বৰ্তমানৰ মানসিক-স্বাস্থ্য দৰ্শনে মানুহ সদায় সুখী থকা উচিত আৰু অসুখী অৱস্থা অসামঞ্জস্যৰ লক্ষণ বুলি গণ্য কৰাটো ভুল। এনে মূল্যব্যৱস্থাই অনিবাৰ্য অসুখৰ ওপৰত “অসুখী হোৱাৰ বাবে পুনৰ অসুখী হোৱা” বোজা অধিক বৃদ্ধি কৰে<ref>{{cite journal |last1=Weisskopf-Joelson |first1=Edith |title=Some comments on a Viennese school of psychiatry. |journal=The Journal of Abnormal and Social Psychology |date=November 1955 |volume=51 |issue=3 |pages=701–703 |doi=10.1037/h0045771 |pmid=13286026 |url=https://doi.org/10.1037/h0045771|url-access=subscription }}</ref> ==আৱেশিক অনুকৰ্ষী ব্যাধি (Obsessive–Compulsive Disorder)== ফ্ৰেংকলৰ মতে, এই ব্যাধিত ভোগা ব্যক্তিসকলৰ মাজত সাধাৰণ লোকৰ ক্ষেত্ৰত দেখা পোৱা সম্পূৰ্ণতাৰ অনুভূতি দেখা পোৱা নাযায়।<ref name="Boeree" /> চিন্তা বা আচৰণ পুনৰাবৃত্তি কৰাৰ প্ৰৱণতাৰ বিৰুদ্ধে পোনপটীয়াকৈ যুঁজ দিয়াৰ পৰিৱৰ্তে, বা ৰোগৰ লক্ষণসমূহ সলনি কৰাৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়াৰ পৰিৱৰ্তে, থেৰাপিষ্টে “নিউৰ’টিক ব্যক্তিৰ নিজৰ নিউৰ’ছিছৰ প্ৰতি মনোভাৱ সলনি কৰা”ত মনোযোগ দিব লাগে।<ref name="Frankl1986" />{{rp|185}} সেইবাবে, এইটো স্বীকাৰ কৰা গুৰুত্বপূৰ্ণ যে ৰোগী “নিজৰ আসক্তিমূলক চিন্তাৰ বাবে দায়ী নহয়”, কিন্তু “এই চিন্তাসমূহৰ প্ৰতি তেওঁ গ্ৰহণ কৰা মনোভাৱৰ বাবে তেওঁ নিশ্চিতভাৱে দায়ী।”<ref name="Frankl1986" />{{rp|188}} ফ্ৰেংকলে কৈছিল যে ৰোগীয়ে নিজৰ নিখুঁততাৰ প্ৰৱণতাক নিয়তিৰ অংশ হিচাপে চিনাক্ত কৰিব লাগিব, আৰু সেইবাবে কিছু পৰিমাণৰ অনিশ্চয়তা গ্ৰহণ কৰিবলৈ শিকিব লাগিব।<ref name="Boeree" /> অৱশেষত, লগোথেৰাপিৰ মূল ধাৰণাৰ অনুসৰণ কৰি, ৰোগীয়ে নিজৰ আসক্তিমূলক চিন্তাসমূহ উপেক্ষা কৰি, সেইবোৰৰ উপস্থিতি সত্ত্বেও জীৱনত অৰ্থ বিচাৰি উলিয়াব লাগিব।<ref name="Frankl1986" /> ==স্কিজ'ফ্ৰেনিয়া== যদিও লগোথেৰাপিক গুৰুতৰ মানসিক বিকাৰৰ চিকিৎসাৰ বাবে প্ৰথমে উদ্দেশ্য কৰা হোৱা নাছিল, ফ্ৰেংকলে বিশ্বাস কৰিছিল যে লগোথেৰাপিয়ে স্কিজ'ফ্ৰেনিয়াত আক্ৰান্ত লোকসকলকো উপকৃত কৰিব পাৰে।<ref name="Boeree" /> তেওঁ স্কিজ'ফ্ৰেনিয়াৰ মূল কাৰণ শাৰীৰিক কাৰ্য্যক্ষমতাৰ বিসংগতিত (physiological dysfunction) নিহিত বুলি চিনাক্ত কৰিছিল।<ref name="Boeree" /> এই বিসংগতিত স্কিজ'ফ্ৰেনিয়াত আক্ৰান্ত ব্যক্তিয়ে নিজকে এটা বস্তু (object) হিচাপে অনুভৱ কৰে, বিষয়ী বা স্বয়ং (subject) হিচাপে নহয়।<ref name="Frankl1986" /> ফ্ৰেংকলে পৰামৰ্শ দিছিল যে লগোথেৰাপিৰ জৰিয়তে স্কিজ'ফ্ৰেনিয়াত আক্ৰান্ত ব্যক্তিক সহায় কৰিব পাৰি। প্ৰথমতে তেওঁলোকক শিকোৱা উচিত যে শুনা মাতবোৰ (voices)ক অৱজ্ঞা কৰিব লাগে আৰু নিজৰ ওপৰত অহৰহ পৰ্যবেক্ষণ (persistent self-observation) বন্ধ কৰিব লাগে।<ref name="Boeree" /> তাৰ পিছত, একে সময়তে তেওঁলোকক অৰ্থপূৰ্ণ আৰু উদ্দেশ্যপূৰ্ণ কাৰ্যকলাপৰ দিশে আগবঢ়াই নিব লাগে। কাৰণ “স্কিজ'ফ্ৰেনিক ৰোগীৰ বাবেও ভাগ্য আৰু ৰোগৰ প্ৰতি সেই স্বাধীনতাৰ অৱশিষ্ট অংশ থাকিয়ে যায় যিটো মানুহে সকলো পৰিস্থিতিতে আৰু জীৱনৰ প্ৰতিটো মুহূৰ্ততে, অন্তিম ক্ষণলৈকে ধৰি ৰাখে। <ref name="Frankl1986" />{{rp|216}} ==অন্তিম অৱস্থাৰ ৰোগীসকল== ১৯৭৭ চনত টেৰী জুহল্কে আৰু জন ৱাটকিন্সে এটা অধ্যয়ন চলাইছিল, য’ত অন্তিম অৱস্থাৰ ৰোগীসকলৰ ক্ষেত্ৰত লগোথেৰাপিৰ কাৰ্যকাৰিতা বিশ্লেষণ কৰা হৈছিল। অধ্যয়নত ২০ জন পুৰুষ স্বেচ্ছাসেৱকক দুটা গোটত যাদৃচ্ছিকভাৱে বিভক্ত কৰা হৈছিল: (১) চিকিৎসা গোট — এইসকলে দুসপ্তাহৰ ভিতৰত ৪৫ মিনিটীয়া ৮টা পৰামৰ্শ বৈঠক লাভ কৰিছিল। (২) নিয়ন্ত্ৰণ গোট — এইসকলক বিলম্বিত চিকিৎসা দিয়া হৈছিল। প্ৰত্যেক গোটক পাঁচটা মানসিক পৰীক্ষাৰ জৰিয়তে মূল্যায়ন কৰা হৈছিল: MMPI K স্কেল MMPI L স্কেল মৃত্যুভীতি স্কেল (Death Anxiety Scale) সংক্ষিপ্ত মানসিক মূল্যায়ন স্কেল (Brief Psychiatric Rating Scale) জীৱনৰ উদ্দেশ্য পৰীক্ষা (Purpose in Life Test) ফলাফলত চিকিৎসা গোট আৰু নিয়ন্ত্ৰণ গোটৰ মাজত সামগ্ৰিকভাৱে উল্লেখযোগ্য পাৰ্থক্য দেখা পোৱা গৈছিল। একক বিশ্লেষণ (univariate analyses)ত দেখা গৈছিল যে পাঁচটা নিৰ্ভৰশীল জোখৰ ভিতৰৰ তিনিটাত গোট দুটাৰ মাজত উল্লেখযোগ্য পাৰ্থক্য আছে। এই অধ্যয়নৰ ফলাফলে নিশ্চিত কৰে যে মৃত্যুমুখী ৰোগীসকলে মৃত্যুৰ সৈতে মোকাবিলা কৰাত আৰু জীৱনৰ অৰ্থ বিচাৰি পোৱাত লগোথেৰাপিৰ পৰা যথেষ্ট উপকাৰ লাভ কৰিব পাৰে।<ref>{{Cite journal |last1=Zuehlke |first1=T.E. |last2=Watkins, J.T. |year=1977 |title=Psychotherapy with Terminally Ill Patients |journal=Psychotherapy: Theory, Research & Practice |volume=14 |issue=4 |pages=403–410 |doi=10.1037/h0087512}}</ref> ==চিকিৎসাৰ পদ্ধতিসমূহ== এচ্চে হোমো (Ecce Homo) হৈছে লগোথেৰাপিত ব্যৱহাৰ কৰা এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ পদ্ধতি। এই পদ্ধতিত থেৰাপিষ্টে ৰোগীৰ জন্মগত শক্তি চিহ্নিত কৰে আৰু জীৱনত সন্মুখীন হোৱা প্ৰতিকূলতা, দুখ-কষ্ট আৰু বিপদৰ সৈতে কেনেকৈ মোকাবিলা কৰিছে সেয়া বিশেষভাৱে লক্ষ্য কৰে। এজন ব্যক্তিয়ে জীৱনত পোৱা সমস্ত দুখ-কষ্ট আৰু প্ৰতিকূলতাৰ কেনেকৈ সৰ্বোত্তম ব্যৱহাৰ কৰিছে সেয়া চিন্তা কৰিবলৈ ৰোগীক উৎসাহিত কৰা হয় । এই পদ্ধতিটোৰ নাম “এচ্চে হোমো” (লেটিন ভাষাত “চোৱা, মানুহজন” বা “Behold the Man”)। ইয়াত আন মানুহে কেনেকৈ তেওঁলোকৰ দুখ-কষ্টৰ মাজতো সৰ্বোত্তম দিশ বিচাৰি পাইছে সেয়া থেৰাপিষ্ট আৰু ৰোগীয়ে একেলগে লক্ষ্য কৰে।<ref>Viktor Frankl, ''The Will to Meaning'', Penguin Publishing Group, Kindle edition, p. 94.</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:মানসিক স্বাস্থ্য]] 07at3tkdyq00rethsb0i61sokkquxnp 603185 603113 2026-04-27T07:11:45Z JAKHINI 42689 603185 wikitext text/x-wiki   '''লগোথেৰাপি''' হৈছে  স্নায়ুবিজ্ঞানী আৰু মনোৰোগ বিশেষজ্ঞ [[ভিক্টৰ ফ্ৰাংকল|ভিক্টৰ ফ্ৰাঙ্কলে]] বিকাশ কৰা একপ্ৰকাৰৰ অস্তিত্ববাদী মনোচিকিৎসা-পদ্ধতি।<ref>{{Cite news |title=Proper palliative care makes assisted dying unnecessary |language=en |newspaper=The Economist |url=https://www.economist.com/open-future/2018/08/24/proper-palliative-care-makes-assisted-dying-unnecessary |access-date=2018-09-17}}</ref> ইয়াৰ মৌলিক ধাৰণা হৈছে—মানুহৰ জীৱনত প্ৰধান প্ৰেৰণাদায়ী শক্তি হ’ল অৰ্থৰ অনুসন্ধান।<ref name="Marshall2012" /> ফ্ৰাঙ্কলে এই পদ্ধতিক “মনোচিকিৎসাৰ তৃতীয় ভিয়েনা স্কুল ” বুলি অভিহিত কৰিছে, যি চিগমাণ্ড ফ্ৰয়েডৰ [[মানসিক বিশ্লেষণ]] আৰু আলফ্ৰেড এডলাৰৰ ব্যক্তিগত মনোবিজ্ঞানৰ সৈতে একে ধাৰাৰ অন্তৰ্গত।<ref name="Frankl2006">{{Cite book |last=Frankl, Viktor |url=https://archive.org/details/manssearchformea00vikt |title=Man's Search for Meaning |date=1 June 2006 |publisher=Beacon Press |isbn=978-0-8070-1427-1 |access-date=8 May 2012 |url-access=registration}}</ref><ref>[[Gordon Allport]], from the Preface to ''[[Man's Search for Meaning]]'', p. xiv</ref><ref>{{Cite news |title=Logotherapy: The benefits of finding meaning in life |language=en |work=Medical News Today |url=https://www.medicalnewstoday.com/articles/320814.php |access-date=2018-09-17}}</ref> লগোথেৰাপি অস্তিত্বমূলক বিশ্লেষণৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি গঢ় লৈ উঠিছে,<ref name="InstituteVienna">{{Cite web |title=About |url=http://www.viktorfrankl.org/e/logotherapy.html |access-date=22 May 2012 |publisher=Viktor Frankl Institute Vienna}}</ref> য’ত কিয়াৰ্কেগাৰ্ডে উত্থাপন কৰা “অৰ্থৰ ইচ্ছা” (will to meaning)ক কেন্দ্ৰস্থলত ৰখা হৈছে। ই এডলাৰৰ “ক্ষমতাৰ ইচ্ছা” (will to power) বা ফ্ৰয়েডৰ “সুখৰ ইচ্ছা” (will to pleasure)ৰ বিপৰীতে অৱস্থিত। অৰ্থাৎ, ক্ষমতা বা সুখ নহয়, জীৱনত অৰ্থ বিচাৰি পোৱাৰ প্ৰচেষ্টাই মানুহৰ আটাইতকৈ গভীৰ আৰু শক্তিশালী প্ৰেৰণা শক্তি বুলি লগোথেৰাপিয়ে প্ৰতিপন্ন কৰে।<ref name="Marshall2012">{{Cite book |last1=Maria Marshall |url=https://books.google.com/books?id=gnZxPpqDjUUC |title=Logotherapy Revisited: Review of the Tenets of Viktor E. Frankl's Logotherapy |last2=Edward Marshall |date=2012 |publisher=Ottawa Institute of Logotherapy |isbn=978-1-4781-9377-7 |location=Ottawa |oclc=1100192135 |access-date=16 February 2020}}</ref> এই পদ্ধতিৰ এক সংক্ষিপ্ত অথচ গভীৰ পৰিচয় ফ্ৰাঙ্কলৰ বিখ্যাত গ্ৰন্থ মেনচ চাৰ্ছ ফৰ মিনিং (Man’s Search for Meaning) ত পোৱা যায়। এই গ্ৰন্থত তেওঁ বৰ্ণনা কৰিছে কেনেকৈ তেওঁৰ তাত্ত্বিক ধাৰণাসমূহে তেওঁক [[ইহুদী গণহত্যা]]ৰ ভয়াবহ অভিজ্ঞতাৰ মাজতো জীয়াই থাকিবলৈ সহায় কৰিছিল, আৰু কেনেকৈ সেই অভিজ্ঞতাই তেওঁৰ চিন্তাধাৰাক অধিক গভীৰ আৰু সুসংহত কৰি তুলিছিল। বৰ্তমান বিশ্বজুৰি গঢ় লৈ উঠা বহুতো লগোথেৰাপি প্ৰতিষ্ঠানে এই পদ্ধতিৰ অধ্যয়ন আৰু প্ৰয়োগ আগবঢ়াই নিছে। ==মূলনীতি == “লগোথেৰাপি” শব্দটো গ্ৰীক logos (“অৰ্থ”) শব্দৰপৰা উদ্ভৱ। ভিক্টৰ ফ্ৰাঙ্কলৰ মূল প্ৰতিপাদ্য হৈছে—মানুহৰ প্ৰধান চালিকা শক্তি হ’ল জীৱনত অৰ্থৰ সন্ধান কৰা। এই পদ্ধতিৰ কেইটামান কেন্দ্ৰীয় নীতি তলত সন্নিৱিষ্ট কৰা হ’ল : * জীৱনৰ সকলো পৰিস্থিতিত অৰ্থ নিহিত থাকে—আনকি সৰ্বাধিক বেদনাদায়ক আৰু অসহনীয় অৱস্থাতো। *জীৱন-ধাৰণৰ মূল প্ৰেৰণা হৈছে “অৰ্থ বিচাৰি পোৱাৰ ইচ্ছা” (will to meaning)। * মানুহে নিজৰ কৰ্ম, অভিজ্ঞতা, আৰু বিশেষকৈ অপৰিৱৰ্তনীয় যন্ত্ৰণাৰ সন্মুখীন হ’লে গ্ৰহণ কৰা মনোভাবৰ মাজতো অৰ্থ আৱিষ্কাৰ কৰাৰ স্বাধীনতা লাভ কৰে।<ref name="Marshall2012" /> লগোথেৰাপিৰ তাত্ত্বিক কাঠামোত “মানৱ আত্মা” (human spirit) ধাৰণাটো গুৰুত্বপূৰ্ণ, কিন্তু ইয়াত “আত্মা” শব্দটো কোনো ধৰ্মীয় বা আধ্যাত্মিক অৰ্থত ব্যৱহাৰ কৰা হোৱা নাই।<ref name="Marshall2012" /> ফ্ৰাঙ্কলৰ মতে, এই “আত্মা” মূলতঃ মানুহৰ ইচ্ছাশক্তি আৰু অৰ্থ-অনুসন্ধানৰ সামৰ্থ্যৰ প্ৰকাশ। সেয়েহে লগোথেৰাপিত কেন্দ্ৰবিন্দু হৈছে অৰ্থৰ সন্ধান—যি অৱশ্যে ঈশ্বৰ বা কোনো অতিপ্ৰাকৃত সত্তাৰ সন্ধানৰ সৈতে অৱশ্যম্ভাৱীভাৱে সংলগ্ন নহ’বও পাৰে।<ref name="Marshall2012" /> একে সময়তে ফ্ৰাঙ্কলে সতৰ্ক কৰিছিল যে আৰাম-বিলাসৰ প্ৰাচুৰ্য (affluence), ভোগবাদ (hedonism), আৰু বস্তুবাদ (materialism) মানৱজীৱনৰ অৰ্থ-অনুসন্ধানত গুৰুত্বপূৰ্ণ বাধা ৰূপে দেখা দিব পাৰে।<ref name="FranklInstitute">{{Cite web |title=About Logotherapy |url=http://www.logotherapyinstitute.org/About_Logotherapy.html |access-date=22 May 2012 |publisher=Viktor Frankl Institute of Logotherapy |archivedate=28 December 2017 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20171228110855/http://www.logotherapyinstitute.org/About_Logotherapy.html |deadurl=yes }}</ref> “জীৱনৰ উদ্দেশ্য” আৰু “জীৱনৰ অৰ্থ”- এই ধাৰণা দুটা ফ্ৰাঙ্কলৰ লেখাত “অস্তিত্বগত শূন্যতা” (existential vacuum) আৰু “অৰ্থৰ ইচ্ছা”ৰ সৈতে নিবিড়ভাৱে সম্পৃক্ত। তেওঁ লক্ষ্য কৰিছিল যে, যদি মানুহৰ অৰ্থ সন্ধানৰ প্ৰচেষ্টা অৱৰুদ্ধ হয়, তেন্তে ইয়াৰ ফলত মানসিক সংকট আৰু ক্ষতিৰ সৃষ্টি হ’ব পাৰে। বিপৰীতে, জীৱনৰ ইতিবাচক উদ্দেশ্য আৰু অৰ্থ সাধাৰণতে দৃঢ় ধৰ্মীয় বিশ্বাস, সামাজিক গোটত অংশগ্ৰহণ, কোনো উদ্দেশ্যৰ প্ৰতি অংগীকাৰ, সুসংহত মূল্যবোধ, আৰু স্পষ্ট লক্ষ্যৰ সৈতে সম্পৰ্কিত। প্ৰাপ্তবয়স্ক বিকাশ আৰু পৰিপক্বতাৰ তত্ত্বসমূহতো “জীৱনৰ উদ্দেশ্য” এক কেন্দ্ৰীয় উপাদান; পৰিপক্বতা মানে জীৱনৰ লক্ষ্য সম্বন্ধে স্পষ্ট বোধ, দিশনিৰ্দেশিত জীৱন-চৰ্যা, আৰু সচেতন উদ্দেশ্যবোধ—যিয়ে জীৱনক অৰ্থপূৰ্ণ বুলি অনুভৱ কৰাত সহায় কৰে।<ref name="Adler1997">{{Cite web |last=Adler |first=Nancy |date=November 1997 |title=Purpose in Life |url=http://www.macses.ucsf.edu/research/psychosocial/purpose.php |access-date=2011-11-03 |website=Psychosocial workgroup |publisher=MacArthur Foundation |archivedate=2019-03-22 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190322053400/https://www.macses.ucsf.edu/research/psychosocial/purpose.php |deadurl=yes }}</ref> ফ্ৰাঙ্কলৰ (২০০৬) তত্ত্ব অনুসাৰে, লগোথেৰাপিয়ে ব্যক্তিক নিজৰ জীৱনৰ অৰ্থ উদ্ঘাটন কৰিবলৈ সহায় কৰে আৰু তাৰ ফলস্বৰূপে আত্ম-বিশ্বাস আৰু সন্তুষ্টি বৃদ্ধি পায়।<ref>{{Cite journal|title=Enhancing Adolescents' Psychological Well-Being through Logotherapy-Based Psychoeducation|url=https://doi.org/10.29103/jpt.v7i1.19684|journal=Jurnal Psikologi Terapan |date=2024-07-18|issn=2962-5661|volume=7|issue=1|doi=10.29103/jpt.v7i1.19684|first1=Rahmi Azrina|last1=Nasution|first2=Raihan|last2=Safitri|first3=Sahyu|last3=Wulandini|first4=Rita|last4=Panjaitan|first5=Radiah|last5=Radiah|first6=Wardah|last6=Al Jannah|first7=Masayu|last7=Nabila|first8=Miftah|last8=Aulia|first9=Haficah|last9=Amatulloh|first10=Utari|last10=Triova|first11=Yara Andita|last11=Anastasya}}</ref> তেওঁ বিশেষকৈ জীৱনৰ উদ্দেশ্যৰ ব্যক্তিগত স্বাতন্ত্ৰ্যৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰিছিল। তেওঁৰ মতে, “প্ৰতিজন মানুহৰ জীৱনত এটা বিশেষ কৰ্তব্য বা আহ্বান থাকে… যাক তেওঁ সম্পূৰ্ণ কৰিব লাগিব; আৰু এই কৰ্তব্য যেনে অনন্য, তেনেদৰে ইয়াক বাস্তৱায়ন কৰাৰ সুযোগো অনন্য।” এইদৰে লগোথেৰাপিয়ে ব্যক্তিক নিজৰ নিজা অৰ্থ চিনাক্ত কৰি সেইদিশে সক্ৰিয়ভাৱে আগবাঢ়িবলৈ প্ৰেৰণা দিয়ে।<ref>{{Cite journal|title=Book Review: Man's Search for Meaning (Victor Frankl)|journal=Frontiers in Psychology|date=2016-11-16|issn=1664-1078|volume=7|doi=10.3389/fpsyg.2016.01493|first=Khushali|last=Adhiya-Shah |doi-access=free }}</ref> ফ্ৰাঙ্কলৰ তত্ত্বসমূহক ক্ৰামবাফ আৰু মেহ'লিক-(Crumbaugh আৰু Maholick)এ “ পাৰপাছ ইন লাইফ(Purpose in Life (PIL))" পৰীক্ষাৰ জৰিয়তে প্ৰয়োগযোগ্য ৰূপ দিছিল। এই পৰীক্ষাত ব্যক্তিৰ জীৱনত অৰ্থ আৰু উদ্দেশ্যৰ উপস্থিতি পৰিমাপ কৰা হয়।<ref name="Adler1997" /> এই গৱেষণাত দেখা গৈছে যে “জীৱনৰ অৰ্থ”ই ধৰ্মীয়তা আৰু মংগলবোধ,<ref>{{Cite journal |last=Dufton |first=Brian |date=Spring 1986 |title=The association between religiosity and the Purpose-in-Life test: Does it reflect purpose or satisfaction? |url=http://journals.biola.edu/jpt/volumes/14/issues/1/articles/42 |journal=Journal of Psychology and Theology |publisher=Biola University |volume=14 |issue=1 |pages=42–48 |doi=10.1177/009164718601400105 |s2cid=149288526|url-access=subscription }}</ref> নিয়ন্ত্ৰণ কৰিব নোৱাৰা মানসিক চাপ আৰু নিচাগ্ৰস্ত আচৰণ, বিষণ্ণতা আৰু আত্ম-অৱমূল্যায়নৰ মাজত এক মধ্যস্থতাকাৰী উপাদান হিচাপে কাম কৰে।<ref name="Adler1997" /><ref>{{Cite journal |last1=Harlow |first1=Lisa L. |last2=Newcomb, Michael D. |last3=Bentler, P. M |date=Sep 1987 |title=Purpose in Life Test assessment using latent variable methods. |journal=British Journal of Clinical Psychology |volume=26 |issue=3 |pages=235–236 |doi=10.1111/j.2044-8260.1987.tb01355.x |pmid=3664045 |url=https://digitalcommons.uri.edu/psy_facpubs/271 }}</ref> ইয়াৰ লগতে ক্ৰামবাফ-এ চিকিং অব নোৱেটিক গ'লচ টেষ্ট ("Seeking of Noetic Goals Test (SONG))” নামৰ এটা সম্পূৰক মাপকাঠিও প্ৰস্তাৱ কৰিছিল। PIL-এ অৰ্থৰ উপস্থিতি সূচায়, আনহাতে SONG-এ অৰ্থৰ প্ৰতি অভিমুখিতা পৰিমাপ কৰে। PIL-ত নিম্ন স্ক’ৰ কিন্তু SONG-ত উচ্চ স্ক’ৰ থকা ব্যক্তিৰ ক্ষেত্ৰত লগোথেৰাপিৰ প্ৰয়োগ অধিক ফলপ্ৰসূ হোৱাৰ সম্ভাৱনা থাকে।<ref>{{Cite journal |last=Crumbaugh |first=James C. |date=July 1977 |title=The seeking of noetic goals test (SONG): A complementary scale to the purpose in life test (PIL) |journal=Journal of Clinical Psychology |publisher=Wiley |volume=33 |issue=3 |pages=900–907 |doi=10.1002/1097-4679(197707)33:3<900::AID-JCLP2270330362>3.0.CO; 2-8 |pmid=893732}}</ref> ===অৰ্থৰ সন্ধান === ফ্ৰেংকলৰ মতে, “আমি জীৱনৰ অৰ্থ তিনিটা ভিন্ন উপায়েৰে আৱিষ্কাৰ কৰিব পাৰোঁ: (১) কোনো কাম সৃষ্টি কৰি বা কোনো কৰ্ম সম্পাদন কৰি; (২) কিবা এটা অনুভৱ কৰি বা কাৰোবাৰ সৈতে মুখা-মুখি হৈ; আৰু (৩) অনিবাৰ্য কষ্টৰ প্ৰতি আমি গ্ৰহণ কৰা মনোভাবৰ মাধ্যমত।” তেওঁ লগতে কৈছে যে “এজন মানুহৰপৰা সকলো বস্তু কাঢ়ি ল’ব পাৰি, কিন্তু এটা বস্তু কেতিয়াও নোহোৱা কৰিব নোৱাৰি—সেইটো হৈছে মানুহৰ অন্তিম স্বাধীনতা, অৰ্থাৎ যিকোনো পৰিস্থিতিত নিজৰ মনোভাব বাছি লোৱাৰ স্বাধীনতা।”<ref name="Frankl2006" /> কষ্টৰ অৰ্থ সম্পৰ্কে ফ্ৰেংকলে তলত দিয়া এটা উদাহৰণ আগবঢ়াইছে— “এবাৰ এজন জ্যেষ্ঠ চিকিৎসক তেওঁৰ গভীৰ বিষণ্ণতাৰ বাবে মোৰ ওচৰলৈ আহিছিল। দুবছৰ পূৰ্বে মৃত্যুবৰণ কৰা তেওঁৰ স্ত্ৰীৰ মৃত্যুঁজনিত দুখ তেওঁ অতিক্ৰম কৰিব পৰা নাছিল আৰু তেওঁ নিজৰ স্ত্ৰীক সকলোতকৈ বেছি ভাল পাইছিল। এতিয়া মই তেওঁক কেনেকৈ সহায় কৰিম? মই তেওঁক কি ক’ম? মই তেওঁক একো ক’ব নোৱাৰিলোঁ; তাৰ সলনি মই তেওঁক এটা প্ৰশ্ন সুধিলোঁ—‘ডাক্টৰ, যদি আপুনি আগতে মৰিলেহেঁতেন আৰু আপোনাৰ স্ত্ৰী আপোনাৰ অবিহনে বাচি থাকিব লাগিলেহেঁতেন, তেন্তে কি হ’লহেঁতেন?’ তেওঁ ক’লে, ‘ওহ, তেওঁৰ বাবে অত্যন্ত কষ্টদায়ক হ’লহেঁতেন; কিমান যে দুখ পাই থাকিলহেঁতেন! ’ তেতিয়া মই ক’লোঁ, ‘চাওক ডাক্টৰ, এই দুখৰপৰা তেওঁ বাচি গ’ল, আৰু আপুনিয়েই তেওঁক এই কষ্টৰপৰা ৰক্ষা কৰিলে; কিন্তু এতিয়া আপুনি তেওঁৰ অবিহনে বাচি থাকি আৰু শোক কৰি এই মূল্য দিব লাগিব। ’ তেওঁ একো নক’লে, কিন্তু মোৰ হাত ধৰি শান্তভাৱে ওলাই গ’ল।”<ref name="Frankl2006" />{{rp|178–179}} ফ্ৰেংকলে জোৰ দি কৈছে যে কষ্টৰ মূল্য উপলব্ধি কৰাটো তেতিয়াহে অৰ্থবহ হয়, যেতিয়া আগৰ দুটা সৃষ্টিশীল সম্ভাৱনা (যেনে—কোনো কাম কৰা বা অনুভৱ কৰা) উপলব্ধ নহয় (উদাহৰণস্বৰূপে, কনচেণ্ট্ৰেছন শিবিৰত) আৰু যেতিয়া এনে কষ্ট অনিবাৰ্য হয়। তেওঁ কেতিয়াও অপ্ৰয়োজনীয়ভাৱে কষ্ট ভোগ কৰাৰ পক্ষপাতী নাছিল।<ref name="Frankl1986">{{Cite book |last=Frankl, Viktor |url=https://books.google.com/books?id=v_qiURM2r2MC |title=The Doctor and the Soul: From Psychotherapy to Logotherapy |date=12 October 1986 |publisher=Random House Digital, Inc. |isbn=978-0-394-74317-2 |access-date=17 May 2012}}</ref> === লগোথেৰাপিৰ দাৰ্শনিক ভিত্তি === ভিক্টৰ ফ্ৰাংকল‌‌‌ (Viktor Frankl)-এ তেওঁৰ গ্ৰন্থ দি উইল টু মিনিং (The Will to Meaning)-ত লগোথেৰাপিৰ মেটা-ক্লিনিকেল তাৎপৰ্য বিস্তৃতভাৱে ব্যাখ্যা কৰিছে।<ref>{{Cite book |last=Frankl |first=Viktor E. |title=The will to meaning : foundations and applications of logotherapy |date=2014-06-24 |isbn=9781101664025 |edition=Expanded |location=New York, New York |oclc=934802526}}</ref> তেওঁৰ মতে, ব্যক্তি-সম্বন্ধীয় তত্ত্বক বাদ দি কোনো মনঃচিকিৎসা সম্ভৱ নহয়; অৰ্থাৎ, প্ৰতিটো মনঃচিকিৎসা পদ্ধতি মানুহৰ স্বৰূপ সম্পৰ্কে থকা কোনো এক মৌলিক দাৰ্শনিক ধাৰণাৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল। এজন অস্তিত্ববাদী মনোবিজ্ঞানী হিচাপে, ফ্ৰেংক্লে তথাকথিত “যন্ত্ৰ-মডেল” অথবা “নিগনি-মডেল”ক মৌলিকভাৱে অস্বীকাৰ কৰে, কাৰণ এই ধৰণৰ সংকোচনবাদী দৃষ্টিভংগীয়ে মানুহক কেৱল যান্ত্ৰিক বা আচৰণ-নিয়ন্ত্ৰিত সত্তা হিচাপে ব্যাখ্যা কৰি তেওঁৰ অন্তৰ্নিহিত মানৱীয় গুণসমূহ—বিশেষকৈ স্বাধীনতা, দায়িত্ববোধ আৰু অৰ্থ-অন্বেষণৰ ক্ষমতাৰ—অৱমূল্যায়ন কৰে। এজন স্নায়ুবিজ্ঞানী আৰু মনোৰোগ বিশেষজ্ঞ হিচাপে, তেওঁ নিৰ্ধাৰণবাদৰ এক সুসমন্বিত ধাৰণা বিকাশ কৰে, যি লগোথেৰাপিৰ তিনিটা মুখ্য স্তম্ভ—ইচ্ছাৰ স্বাধীনতা, অৰ্থ-অন্বেষণৰ ইচ্ছা, আৰু জীৱনৰ অৰ্থৰ সৈতে সহাৱস্থান কৰিব পাৰে। ফ্ৰেংক্লে স্বীকাৰ কৰে যে মানুহ কেতিয়াও জৈৱিক, সমাজতাত্ত্বিক বা মানসিক নিৰ্ধাৰকসমূহৰপৰা সম্পূৰ্ণভাৱে মুক্ত নহয়; তথাপি, নাজী নিৰ্যাতন শিবিৰত তেওঁৰ ব্যক্তিগত অভিজ্ঞতাৰ আধাৰত তেওঁ এই কথা দৃঢ়ভাৱে প্ৰতিপন্ন কৰে যে মানুহে “অত্যন্ত দুঃসহ পৰিস্থিতিকো প্ৰত্যাহ্বান জনাব পাৰে আৰু সাহসেৰে তাৰ সন্মুখীন হ’ব পাৰে”। এইধৰণৰ মানসিক অৱস্থানৰ জৰিয়তে, এজন ব্যক্তিয়ে পৰিস্থিতিৰ পৰা—আৰু আনকি নিজৰ পৰাও—এটা সজাগ দূৰত্ব স্থাপন কৰিবলৈ সক্ষম হয়। ইয়াৰ ফলত, তেওঁ নিজৰ প্ৰতি গ্ৰহণ কৰিবলগীয়া মনোভাব সচেতনভাৱে নিৰ্বাচন কৰিব পাৰে আৰু নিজৰ জীৱন-নিয়ন্ত্ৰণকাৰী নিৰ্ধাৰকসমূহক নিজেই নিৰ্ধাৰণ কৰে। এই প্ৰক্ৰিয়াৰ মাজেৰে, মানুহে নিজৰ চৰিত্ৰ গঢ়ি তোলে আৰু নিজৰ অস্তিত্বৰ প্ৰতি নৈতিকভাৱে দায়িত্বশীল সত্তা হিচাপে আত্মপ্ৰতিষ্ঠা লাভ কৰে।<ref name="Frankl1988">{{Cite book |last=Frankl, Viktor |url=https://archive.org/details/willtomeaningfou00fran_0 |title=The Will to Meaning: Foundations and Applications of Logotherapy |date=1 September 1988 |publisher=Meridian |isbn=978-0-452-01034-5 |access-date=17 May 2012 |url-access=registration}}</ref> ==লগোথেৰাপি সম্পৰ্কীয় দৃষ্টিভংগী আৰু চিকিৎসা== ===উদ্বেগক জয় কৰা=== নিজ নিজ পৰিস্থিতিৰ অন্তৰ্নিহিত উদ্দেশ্য উপলব্ধি কৰাৰ জৰিয়তে মানুহে নিজৰ উদ্বেগক পৰাভূত কৰিব পাৰে। নিউয়ৰ্ক টাইমছৰ লেখক টিম চেণ্ডাৰ্চ (Tim Sanders)এ এই পদ্ধতিৰ এক ব্যাৱহাৰিক দৃষ্টান্ত আগবঢ়াইছে। তেওঁ উল্লেখ কৰিছে যে বিমানযাত্ৰাৰ সময়ত সহযাত্ৰীৰ মানসিক চাপ লাঘৱ কৰিবলৈ তেওঁ কেৱল তেওঁলোকক তেওঁলোকৰ যাত্ৰাৰ উদ্দেশ্য সম্পৰ্কে সোধে। এই সহজ প্ৰশ্নটোৱে প্ৰায়েই উল্লেখযোগ্য পৰিৱৰ্তন আনে— তেওঁলোক যিমানেই বিষণ্ণ বা অস্বস্তিত নাথাকক কিয়, তেওঁলোকৰ মানসিক অৱস্থা তৎক্ষণাৎ সলনি হয় আৰু সমগ্ৰ উৰণকালত তেওঁলোকে অধিক প্ৰফুল্ল মনোভাবেৰে থাকিব পাৰে।<ref name="Sanders2008">{{Cite news |last=Sanders |first=Tim |date=27 October 2008 |title=A Chatterer's Guide to Easing Anxiety |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2008/11/27/travel/27iht-25flier.18204176.html}}</ref> সামগ্ৰিকভাৱে, ভিক্টৰ ফ্ৰাংকল‌‌‌ (Viktor Frankl)ৰ মতে, উদ্বিগ্ন ব্যক্তিয়ে সাধাৰণতে উপলব্ধি নকৰে যে তেওঁলোকৰ উদ্বেগ মূলতঃ “অপূৰ্ণ দায়িত্ববোধ”ৰ সৈতে সম্পৰ্কিত, যাৰ গভীৰতাত আছে জীৱনৰ অৰ্থৰ অভাৱ।<ref name="Boeree">{{Cite web |last=Boeree |first=C. George |year=2006 |title=Viktor Frankl |url=http://webspace.ship.edu/cgboer/frankl.html |publisher=Shippensburg University}}</ref> ===নিউৰ’ছিছৰ চিকিৎসা=== ফ্ৰেংকল-এ নিউৰ’ছিছৰ দুটা মুখ্য কাৰণ (pathogenic mechanisms) চিনাক্ত কৰিছে— '''হাইপাৰ-ইনটেনচন অৰ্থাৎ লক্ষ্য সাধনৰ অতিমাত্ৰা চেষ্টা (hyper-intention):''' কোনো লক্ষ্য লাভ কৰাৰ বাবে অত্যধিক জোৰ বা আপ্ৰাণ চেষ্টা, যাৰ ফলত সেই লক্ষ্যটো অধিক দূৰৱৰ্তী হৈ পৰে। '''হাইপাৰ-ৰিফ্লেকচন বা মাত্ৰাধিক চিন্তা (hyper-reflection)''': নিজৰ ওপৰত অতিমাত্ৰা মনোযোগ আৰোপ, যিয়ে নিউৰ’ছিছ পৰিহাৰ কৰাৰ প্ৰচেষ্টাকো ব্যাহত কৰে। ইয়াৰ উপৰি তেওঁ “পূৰ্ব-আশংকাজনিত উদ্বেগ” (anticipatory anxiety)ৰ ধাৰণাটোও প্ৰস্তাৱ কৰে—অৰ্থাৎ, কোনো এটা অনাকাঙ্ক্ষিত ফলাফলৰ ভয় যিয়ে ওলোটাকৈ সেই ফলাফল ঘটাৰ সম্ভাৱনাকেই বৃদ্ধি কৰে। এই ধৰণৰ উদ্বেগ হ্ৰাস কৰি নিউৰ’ছিছৰ চিকিৎসাৰ ক্ষেত্ৰত লগোথেৰাপিয়ে [[পেৰাডক্সিকেল ইনটেনচন]] (paradoxical intention) বা বিৰোধাভাসমূলক উদ্দেশ্য নামৰ এক বিশেষ কৌশল ব্যৱহাৰ কৰে। এই পদ্ধতিত অতিমাত্ৰাত কামনা কৰা লক্ষ্যৰ বিপৰীত দিশে সচেতনভাৱে আগবাঢ়িবলৈ ৰোগীক উৎসাহিত কৰা হয়। উদাহৰণস্বৰূপে, যিজন ব্যক্তিয়ে ভালকৈ টোপনি নহ’ব বুলি ভয় কৰে (অৰ্থাৎ পূৰ্ব-আশংকাজনিত উদ্বেগ অনুভৱ কৰে), তেওঁ সচৰাচৰ অত্যধিক চেষ্টা কৰে সোনকালে নিদ্ৰালু হ’বলৈ—এইটোৱেই “হাইপাৰ-ইনটেনচন”ৰ উদাহৰণ, যি শেষত নিদ্ৰালু হোৱাৰ ক্ষমতাক ব্যাহত কৰে। এনেক্ষেত্ৰত, এজন লগোথেৰাপিষ্টে তেওঁক পৰামৰ্শ দিব পাৰে যে তেওঁ শুই থাকি ইচ্ছাকৃতভাৱে টোপনি নাহিবলৈ চেষ্টা কৰক। এই বিপৰীতমুখী মনোভাবৰ ফলত পূৰ্ব-আশংকাজনিত উদ্বেগ হ্ৰাস পায় আৰু যি উদ্বেগে তেওঁক আগতে জগাই ৰাখিছিল, সেয়া দূৰ হোৱাত তেওঁ স্বাভাৱিক সময়সীমাৰ ভিতৰতে সহজে টোপনি যাব পাৰে।<ref name="Frankl2006" /> ==অৱসাদ== ভিক্টৰ ফ্ৰাংকলৰ মতে, অৱসাদ মানসিক, জৈৱিক আৰু আধ্যাত্মিক- এই তিনিটা স্তৰত প্ৰকাশ পায়।<ref name="Boeree" /> তেওঁ মত প্ৰকাশ কৰে যে মানসিক স্তৰত নিজৰ সাধ্যাতীত দায়িত্ব বা লক্ষ্য গ্ৰহণ কৰিলে অপৰ্যাপ্ততা আৰু অযোগ্যতাৰ অনুভূতিৰ জন্ম হয়। জৈৱিক স্তৰত তেওঁ "নিস্তেজ উছাহ"(vital low) বুলি অভিহিত এক অৱস্থাৰ কথা কৈছে, যাৰ অৰ্থ হৈছে শাৰীৰিক শক্তি আৰু জীৱনীশক্তিৰ স্পষ্ট হ্ৰাস।<ref name="Boeree" /><ref name="Frankl1986" />{{rp|202}}<ref name="Boeree" />আধ্যাত্মিক স্তৰত, অৱসাদগ্ৰস্ত ব্যক্তিয়ে নিজৰ বাস্তৱ সত্তা আৰু তেওঁ হ’ব লাগিব বুলি অনুভৱ কৰা আদৰ্শ সত্তাৰ মাজত থকা তীব্ৰ অন্তৰ্দ্বন্দ্বৰ সন্মুখীন হয়। এই অন্তৰক তেওঁ “শূন্যতাৰ অতল গহ্বৰ" বুলি অভিহিত কৰিছে।<ref name="Frankl1986" />{{rp|202}}<ref name="Boeree" /> <ref name="Boeree" /> ফ্ৰেংকলৰ মতে, যেতিয়া লক্ষ্যসমূহ অপ্ৰাপ্য বা দুৰ্গম যেন অনুভৱ হয়, তেতিয়া মানুহে ভৱিষ্যতৰ প্ৰতি বিশ্বাস আৰু জীৱনৰ অৰ্থ দুয়োটা হেৰুৱায়—এই অৱস্থাই অৱসাদক গভীৰ কৰে। ()<ref name="Frankl1986" />{{rp|200}} সেইদৰে, লগোথেৰাপিৰ মূল উদ্দেশ্য হৈছে ৰোগীক নিজৰ ৰোগ আৰু জীৱনক এক কৰ্তব্য বা অৰ্থবহ দায়িত্ব হিচাপে গ্ৰহণ কৰাৰ দিশে দৃষ্টিভংগী সলনি কৰিবলৈ সহায় কৰা।<ref name="Frankl1986" />{{rp|200}} অৱসাদজনিত অনুভূতি আৰু চিন্তাধাৰা অতিক্ৰম কৰাৰ বাবে ফ্ৰেংকলে ব্যক্তিক নিজৰ দুখ-কষ্টৰ মাজতেই অৰ্থ বিচাৰিবলৈ উৎসাহিত কৰে।<ref>{{cite book |last1=Frankl |first1=Victor |title=Man's Search for Meaning |date=1959 |publisher=Beacon Press |isbn=080701429X}}</ref> তেওঁ প্ৰায়েই ফ্ৰেডৰিক নীৎসেৰ এই উক্তিটো উল্লেখ কৰে— “যদি আমাৰ জীৱনত নিজা ‘কিয়’ থাকে, তেন্তে আমি প্ৰায় যিকোনো ‘কিদৰে’ সহ্য কৰিব পাৰোঁ।”<ref>{{cite book |last1=Nietzsche |first1=Friedrich |title=Twilight of the Idols, or, How to Philosophize with a Hammer |date=1889 |publisher=Penguin Publishing |isbn=978-0140445145}}</ref> ফ্ৰেংকলৰ দৃষ্টিত দুখ-কষ্ট আৰু ইয়াৰ সৈতে জড়িত নেতিবাচক অনুভূতিসমূহ মানৱ অভিজ্ঞতাৰ স্বাভাৱিক আৰু অবিচ্ছেদ্য অংশ আৰু ইয়াক পাবলৈ আশাহে কৰিব লাগে। লগোথেৰাপিৰ অনুগামী মনোবিজ্ঞানী এডিথ ৱেইছকপ জোৱেলচন(Edith Weisskopf-Joelson)ৰ মতে, বৰ্তমানৰ মানসিক-স্বাস্থ্য দৰ্শনে মানুহ সদায় সুখী থকা উচিত আৰু অসুখী অৱস্থা অসামঞ্জস্যৰ লক্ষণ বুলি গণ্য কৰাটো ভুল। এনে মূল্যব্যৱস্থাই অনিবাৰ্য অসুখৰ ওপৰত “অসুখী হোৱাৰ বাবে পুনৰ অসুখী হোৱা” বোজা অধিক বৃদ্ধি কৰে<ref>{{cite journal |last1=Weisskopf-Joelson |first1=Edith |title=Some comments on a Viennese school of psychiatry. |journal=The Journal of Abnormal and Social Psychology |date=November 1955 |volume=51 |issue=3 |pages=701–703 |doi=10.1037/h0045771 |pmid=13286026 |url=https://doi.org/10.1037/h0045771|url-access=subscription }}</ref> ==আৱেশিক অনুকৰ্ষী ব্যাধি (Obsessive–Compulsive Disorder)== ফ্ৰেংকলৰ মতে, এই ব্যাধিত ভোগা ব্যক্তিসকলৰ মাজত সাধাৰণ লোকৰ ক্ষেত্ৰত দেখা পোৱা সম্পূৰ্ণতাৰ অনুভূতি দেখা পোৱা নাযায়।<ref name="Boeree" /> চিন্তা বা আচৰণ পুনৰাবৃত্তি কৰাৰ প্ৰৱণতাৰ বিৰুদ্ধে পোনপটীয়াকৈ যুঁজ দিয়াৰ পৰিৱৰ্তে, বা ৰোগৰ লক্ষণসমূহ সলনি কৰাৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়াৰ পৰিৱৰ্তে, থেৰাপিষ্টে “নিউৰ’টিক ব্যক্তিৰ নিজৰ নিউৰ’ছিছৰ প্ৰতি মনোভাৱ সলনি কৰা”ত মনোযোগ দিব লাগে।<ref name="Frankl1986" />{{rp|185}} সেইবাবে, এইটো স্বীকাৰ কৰা গুৰুত্বপূৰ্ণ যে ৰোগী “নিজৰ আসক্তিমূলক চিন্তাৰ বাবে দায়ী নহয়”, কিন্তু “এই চিন্তাসমূহৰ প্ৰতি তেওঁ গ্ৰহণ কৰা মনোভাৱৰ বাবে তেওঁ নিশ্চিতভাৱে দায়ী।”<ref name="Frankl1986" />{{rp|188}} ফ্ৰেংকলে কৈছিল যে ৰোগীয়ে নিজৰ নিখুঁততাৰ প্ৰৱণতাক নিয়তিৰ অংশ হিচাপে চিনাক্ত কৰিব লাগিব, আৰু সেইবাবে কিছু পৰিমাণৰ অনিশ্চয়তা গ্ৰহণ কৰিবলৈ শিকিব লাগিব।<ref name="Boeree" /> অৱশেষত, লগোথেৰাপিৰ মূল ধাৰণাৰ অনুসৰণ কৰি, ৰোগীয়ে নিজৰ আসক্তিমূলক চিন্তাসমূহ উপেক্ষা কৰি, সেইবোৰৰ উপস্থিতি সত্ত্বেও জীৱনত অৰ্থ বিচাৰি উলিয়াব লাগিব।<ref name="Frankl1986" /> ==স্কিজ'ফ্ৰেনিয়া== যদিও লগোথেৰাপিক গুৰুতৰ মানসিক বিকাৰৰ চিকিৎসাৰ বাবে প্ৰথমে উদ্দেশ্য কৰা হোৱা নাছিল, ফ্ৰেংকলে বিশ্বাস কৰিছিল যে লগোথেৰাপিয়ে স্কিজ'ফ্ৰেনিয়াত আক্ৰান্ত লোকসকলকো উপকৃত কৰিব পাৰে।<ref name="Boeree" /> তেওঁ স্কিজ'ফ্ৰেনিয়াৰ মূল কাৰণ শাৰীৰিক কাৰ্য্যক্ষমতাৰ বিসংগতিত (physiological dysfunction) নিহিত বুলি চিনাক্ত কৰিছিল।<ref name="Boeree" /> এই বিসংগতিত স্কিজ'ফ্ৰেনিয়াত আক্ৰান্ত ব্যক্তিয়ে নিজকে এটা বস্তু (object) হিচাপে অনুভৱ কৰে, বিষয়ী বা স্বয়ং (subject) হিচাপে নহয়।<ref name="Frankl1986" /> ফ্ৰেংকলে পৰামৰ্শ দিছিল যে লগোথেৰাপিৰ জৰিয়তে স্কিজ'ফ্ৰেনিয়াত আক্ৰান্ত ব্যক্তিক সহায় কৰিব পাৰি। প্ৰথমতে তেওঁলোকক শিকোৱা উচিত যে শুনা মাতবোৰ (voices)ক অৱজ্ঞা কৰিব লাগে আৰু নিজৰ ওপৰত অহৰহ পৰ্যবেক্ষণ (persistent self-observation) বন্ধ কৰিব লাগে।<ref name="Boeree" /> তাৰ পিছত, একে সময়তে তেওঁলোকক অৰ্থপূৰ্ণ আৰু উদ্দেশ্যপূৰ্ণ কাৰ্যকলাপৰ দিশে আগবঢ়াই নিব লাগে। কাৰণ “স্কিজ'ফ্ৰেনিক ৰোগীৰ বাবেও ভাগ্য আৰু ৰোগৰ প্ৰতি সেই স্বাধীনতাৰ অৱশিষ্ট অংশ থাকিয়ে যায় যিটো মানুহে সকলো পৰিস্থিতিতে আৰু জীৱনৰ প্ৰতিটো মুহূৰ্ততে, অন্তিম ক্ষণলৈকে ধৰি ৰাখে। <ref name="Frankl1986" />{{rp|216}} ==অন্তিম অৱস্থাৰ ৰোগীসকল== ১৯৭৭ চনত টেৰী জুহল্কে আৰু জন ৱাটকিন্সে এটা অধ্যয়ন চলাইছিল, য’ত অন্তিম অৱস্থাৰ ৰোগীসকলৰ ক্ষেত্ৰত লগোথেৰাপিৰ কাৰ্যকাৰিতা বিশ্লেষণ কৰা হৈছিল। অধ্যয়নত ২০ জন পুৰুষ স্বেচ্ছাসেৱকক দুটা গোটত যাদৃচ্ছিকভাৱে বিভক্ত কৰা হৈছিল: (১) চিকিৎসা গোট — এইসকলে দুসপ্তাহৰ ভিতৰত ৪৫ মিনিটীয়া ৮টা পৰামৰ্শ বৈঠক লাভ কৰিছিল। (২) নিয়ন্ত্ৰণ গোট — এইসকলক বিলম্বিত চিকিৎসা দিয়া হৈছিল। প্ৰত্যেক গোটক পাঁচটা মানসিক পৰীক্ষাৰ জৰিয়তে মূল্যায়ন কৰা হৈছিল: MMPI K স্কেল MMPI L স্কেল মৃত্যুভীতি স্কেল (Death Anxiety Scale) সংক্ষিপ্ত মানসিক মূল্যায়ন স্কেল (Brief Psychiatric Rating Scale) জীৱনৰ উদ্দেশ্য পৰীক্ষা (Purpose in Life Test) ফলাফলত চিকিৎসা গোট আৰু নিয়ন্ত্ৰণ গোটৰ মাজত সামগ্ৰিকভাৱে উল্লেখযোগ্য পাৰ্থক্য দেখা পোৱা গৈছিল। একক বিশ্লেষণ (univariate analyses)ত দেখা গৈছিল যে পাঁচটা নিৰ্ভৰশীল জোখৰ ভিতৰৰ তিনিটাত গোট দুটাৰ মাজত উল্লেখযোগ্য পাৰ্থক্য আছে। এই অধ্যয়নৰ ফলাফলে নিশ্চিত কৰে যে মৃত্যুমুখী ৰোগীসকলে মৃত্যুৰ সৈতে মোকাবিলা কৰাত আৰু জীৱনৰ অৰ্থ বিচাৰি পোৱাত লগোথেৰাপিৰ পৰা যথেষ্ট উপকাৰ লাভ কৰিব পাৰে।<ref>{{Cite journal |last1=Zuehlke |first1=T.E. |last2=Watkins, J.T. |year=1977 |title=Psychotherapy with Terminally Ill Patients |journal=Psychotherapy: Theory, Research & Practice |volume=14 |issue=4 |pages=403–410 |doi=10.1037/h0087512}}</ref> ==চিকিৎসাৰ পদ্ধতিসমূহ== এচ্চে হোমো (Ecce Homo) হৈছে লগোথেৰাপিত ব্যৱহাৰ কৰা এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ পদ্ধতি। এই পদ্ধতিত থেৰাপিষ্টে ৰোগীৰ জন্মগত শক্তি চিহ্নিত কৰে আৰু জীৱনত সন্মুখীন হোৱা প্ৰতিকূলতা, দুখ-কষ্ট আৰু বিপদৰ সৈতে কেনেকৈ মোকাবিলা কৰিছে সেয়া বিশেষভাৱে লক্ষ্য কৰে। এজন ব্যক্তিয়ে জীৱনত পোৱা সমস্ত দুখ-কষ্ট আৰু প্ৰতিকূলতাৰ কেনেকৈ সৰ্বোত্তম ব্যৱহাৰ কৰিছে সেয়া চিন্তা কৰিবলৈ ৰোগীক উৎসাহিত কৰা হয় । এই পদ্ধতিটোৰ নাম “এচ্চে হোমো” (লেটিন ভাষাত “চোৱা, মানুহজন” বা “Behold the Man”)। ইয়াত আন মানুহে কেনেকৈ তেওঁলোকৰ দুখ-কষ্টৰ মাজতো সৰ্বোত্তম দিশ বিচাৰি পাইছে সেয়া থেৰাপিষ্ট আৰু ৰোগীয়ে একেলগে লক্ষ্য কৰে।<ref>Viktor Frankl, ''The Will to Meaning'', Penguin Publishing Group, Kindle edition, p. 94.</ref> ==সমালোচনা== ===স্বৈৰাচাৰিতা=== ১৯৬১ চনত ৰল্লো মে’(Rollo May)ই যুক্তি দিছিল যে লগোথেৰাপি মূলত: স্বৈৰাচাৰী। তেওঁৰ মতে, ভিক্টৰ ফ্ৰেংকলৰ এই চিকিৎসা পদ্ধতিয়ে মানৱ জীৱনৰ বিভিন্ন সমস্যাৰ এটা সহজ আৰু স্পষ্ট সমাধান আগবঢ়ায়। এনে কৰিবলৈ যাওঁতে মানৱ জীৱনৰ জটিলতা আৰু বহুমাত্ৰিক স্বৰূপক উপেক্ষা কৰি যোৱা হৈছে। মে’ই দাবী কৰিছিল যে, যদি কোনো ৰোগীয়ে নিজে জীৱনৰ কোনো অৰ্থ বা উদ্দেশ্য বিচাৰি নাপায়, তেন্তে ফ্ৰেংকলে তেওঁৰ বাবে এটা লক্ষ্য নিৰ্ধাৰণ কৰি দিব পাৰে। ইয়াৰ ফলত ৰোগীৰ ব্যক্তিগত দায়িত্ববোধ নষ্ট হয় আৰু “ স্বাধীন ব্যক্তি হিচাপে ৰোগীৰ মৰ্যাদা হ্ৰাস পায়”।<ref name="May1969">{{Cite book |last=Rollo May |url=https://books.google.com/books?id=BWRZHZrR4IYC |title=Existential psychology |publisher=Random House |year=1969 |isbn=9780075535782 |page=42 |access-date=21 May 2012}} (First Edition 1961)</ref> ৰব্বি ৰেউভেন বুলকাৰ প্ৰবন্ধ " ইজ ল'গ'থেৰাপি অথৰিটেৰিয়ান?"(Is Logotherapy Authoritarian?) প্ৰকাশিত হোৱাৰ পিছত ফ্ৰেংকলে ৰল্লো মে’ৰ এই সমালোচনাৰ প্ৰত্যুত্তৰ দিছিল।<ref>{{Cite journal |last=Bulka |first=Reuven P. |date=Fall 1978 |title=Is Logotherapy Authoritarian? |journal=Journal of Humanistic Psychology |volume=18 |issue=4 |pages=45–54 |doi=10.1177/002216787801800406 |s2cid=220400019}}</ref> লিখিত সংলাপৰ জৰিয়তে ফ্ৰেংকলে কৈছিল যে তেওঁ প্ৰয়োজন অনুসৰি লগোথেৰাপিৰ সৈতে ঔষধীয় চিকিৎসাও সংযুক্ত কৰে, যাতে ৰোগীয়ে নিজৰ মানসিক আৰু আৱেগিক প্ৰতিক্ৰিয়া সুস্থৰূপে নিয়ন্ত্ৰণ কৰিব পাৰে। তেওঁ স্বাধীনতা আৰু দায়িত্বৰ ক্ষেত্ৰসমূহৰ ওপৰত বিশেষ গুৰুত্ব দিছিল—য’ত ব্যক্তিজনে সম্পূৰ্ণ স্বাধীনভাৱে নিজৰ জীৱনৰ অৰ্থ অনুসন্ধান আৰু আৱিষ্কাৰ কৰিবলৈ সক্ষম হ'ব পাৰে।<ref>{{Cite journal |last=Frankl |first=Viktor |date=Fall 1979 |title=Reply to Rollo May |journal=Journal of Humanistic Psychology |volume=19 |issue=4 |pages=85–86 |doi=10.1177/002216787901900410 |s2cid=145012871}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:মানসিক স্বাস্থ্য]] dukoe1wcdgjze8d2cb8opkpq6nkx2bx 0 136742 603077 602598 2026-04-26T19:47:42Z Kandarpajit Kallol 6257 603077 wikitext text/x-wiki '''ৰত্নপাল''' (১০১০- ১০৪০ খ্ৰীষ্টাব্দ) কামৰূপৰ ৰজা আছিল। বৃদ্ধ কালত তেওঁৰ পিতৃ ব্ৰহ্মপালে সন্যাস গ্ৰহণ কৰে আৰু পিতাকৰ ইচ্ছামতেই তেওঁ কামৰূপৰ ৰজা হয়। ৰত্নপালে শালস্তম্ভ বংশৰ ৰাজধানী হাৰুপেশ্বৰৰ নাম সলনি কৰি দুৰ্যয়া কৰিছিল। ৰত্নাপালে তেওঁৰ ৰাজত্বকালত গৌড়ৰ ৰজা ৰাজ্যপালক পৰাস্ত্ৰ কৰিছিল। hd1lafwyl9py7v18c312e7i7xhrr1t5 603078 603077 2026-04-26T19:47:54Z Kandarpajit Kallol 6257 added [[Category:বিং]] using [[WP:HC|HotCat]] 603078 wikitext text/x-wiki '''ৰত্নপাল''' (১০১০- ১০৪০ খ্ৰীষ্টাব্দ) কামৰূপৰ ৰজা আছিল। বৃদ্ধ কালত তেওঁৰ পিতৃ ব্ৰহ্মপালে সন্যাস গ্ৰহণ কৰে আৰু পিতাকৰ ইচ্ছামতেই তেওঁ কামৰূপৰ ৰজা হয়। ৰত্নপালে শালস্তম্ভ বংশৰ ৰাজধানী হাৰুপেশ্বৰৰ নাম সলনি কৰি দুৰ্যয়া কৰিছিল। ৰত্নাপালে তেওঁৰ ৰাজত্বকালত গৌড়ৰ ৰজা ৰাজ্যপালক পৰাস্ত্ৰ কৰিছিল। [[শ্ৰেণী:বিং]] qov2kh9a0hr81thz0jprab55l13jeuv 603079 603078 2026-04-26T19:48:07Z Kandarpajit Kallol 6257 removed [[Category:বিং]]; added [[Category:বিশেষ সংশোধনৰ প্ৰয়োজন থকা প্ৰবন্ধ]] using [[WP:HC|HotCat]] 603079 wikitext text/x-wiki '''ৰত্নপাল''' (১০১০- ১০৪০ খ্ৰীষ্টাব্দ) কামৰূপৰ ৰজা আছিল। বৃদ্ধ কালত তেওঁৰ পিতৃ ব্ৰহ্মপালে সন্যাস গ্ৰহণ কৰে আৰু পিতাকৰ ইচ্ছামতেই তেওঁ কামৰূপৰ ৰজা হয়। ৰত্নপালে শালস্তম্ভ বংশৰ ৰাজধানী হাৰুপেশ্বৰৰ নাম সলনি কৰি দুৰ্যয়া কৰিছিল। ৰত্নাপালে তেওঁৰ ৰাজত্বকালত গৌড়ৰ ৰজা ৰাজ্যপালক পৰাস্ত্ৰ কৰিছিল। [[শ্ৰেণী:বিশেষ সংশোধনৰ প্ৰয়োজন থকা প্ৰবন্ধ]] qpz4d3rtguyuki4elra0gs5y096q4gt 603080 603079 2026-04-26T19:48:43Z Kandarpajit Kallol 6257 603080 wikitext text/x-wiki '''ৰত্নপাল''' (১০১০- ১০৪০ খ্ৰীষ্টাব্দ) কামৰূপৰ ৰজা আছিল। বৃদ্ধ কালত তেওঁৰ পিতৃ ব্ৰহ্মপালে সন্যাস গ্ৰহণ কৰে আৰু পিতাকৰ ইচ্ছামতেই তেওঁ কামৰূপৰ ৰজা হয়। ৰত্নপালে শালস্তম্ভ বংশৰ ৰাজধানী হাৰুপেশ্বৰৰ নাম সলনি কৰি দুৰ্যয়া কৰিছিল। ৰত্নাপালে তেওঁৰ ৰাজত্বকালত গৌড়ৰ ৰজা ৰাজ্যপালক পৰাস্ত্ৰ কৰিছিল।{{উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন}} [[শ্ৰেণী:বিশেষ সংশোধনৰ প্ৰয়োজন থকা প্ৰবন্ধ]] euli75k6y6vrlfacz8k4uv8gr7siiu7 603081 603080 2026-04-26T19:49:53Z Kandarpajit Kallol 6257 603081 wikitext text/x-wiki '''ৰত্নপাল''' (১০১০- ১০৪০ খ্ৰীষ্টাব্দ) [[কামৰূপ]]ৰ ৰজা আছিল। বৃদ্ধ কালত তেওঁৰ পিতৃ [[ব্ৰহ্মপাল|ব্ৰহ্মপালে]] সন্যাস গ্ৰহণ কৰে আৰু পিতাকৰ ইচ্ছামতেই তেওঁ কামৰূপৰ ৰজা হয়। ৰত্নপালে শালস্তম্ভ বংশৰ ৰাজধানী হাৰুপেশ্বৰৰ নাম সলনি কৰি দুৰ্যয়া কৰিছিল। ৰত্নাপালে তেওঁৰ ৰাজত্বকালত গৌড়ৰ ৰজা ৰাজ্যপালক পৰাস্ত্ৰ কৰিছিল।{{উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন}} [[শ্ৰেণী:বিশেষ সংশোধনৰ প্ৰয়োজন থকা প্ৰবন্ধ]] ecy65qnem8fr3l812deylfwpw2n0o7b 0 136743 602954 602913 2026-04-26T13:26:12Z JyotiPN 22102 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 602954 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer|name=প্ৰফুল্ল বৰা |image=Prafulla_Borah.jpg |image_size= |alt= |caption= |pseudonym= |birth_name= |birth_date= ৩০ ছেপ্টেম্বৰ, ১৯৪২ চন |birth_place= দ পৰ্বতীয়া, [[তেজপুৰ]] |death_date= ২০ নৱেম্বৰ, ২০০৬ |death_place= দ পৰ্বতীয়া, তেজপুৰ ( নিজা বাসভৱন ) |resting_place= |occupation= নাট্যকাৰ, চিত্ৰনাট্যকাৰ, সাহিত্য আলোচনী 'প্ৰাসংগিক' ৰ প্ৰতিষ্ঠাপক সম্পাদক |language= [[অসমীয়া]] |nationality= [[ভাৰতীয়]] |ethnicity= |citizenship= |education= কলা শাখাৰ স্নাতক |alma_mater= |period= |genre=অসমীয়া সাহিত্য |notableworks= নাটক - সীমান্তৰ জুই, সাঁকো, উপপথ, সময়, বান, সূৰ্যস্নান<br /> অনাতাঁৰ নাট - বৰুৱাৰ সংসাৰ, সন্ধ্যাতৰা, সপোন সন্ধ্যা, মন আমাৰ মন<br /> ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰৰ নাটক - তেজীমলা, দেৱাযানী, নৰ্তকী, অলংকাৰ আদি |spouse=প্ৰণতি বৰা |awards= |website=}} প্ৰফুল্ল বৰা ([[ইংৰাজী ভাষা|ইংৰাজী]] : Prafulla Borah ) এগৰাকী অসমীয়া নাট্যকাৰ, কবি, গীতিকাৰ, গল্পকাৰ, ঔপন্যাসিক, চিত্ৰনাট্যকাৰ আৰু চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা। ''সীমান্তৰ জুই,'' ''সাঁকো, [[উপপথ]], [[বৰুৱাৰ সংসাৰ]], সময়, বান, সূৰ্যস্নান'' আদি প্ৰফুল্ল বৰাৰ বহু চৰ্চিত নাটক। সংগীত নাটকম প্ৰযোজিত প্ৰফুল্ল বৰাৰ ''বৰুৱাৰ সংসাৰ, উপপথ, বান, সূৰ্যস্নান, সময়'' আদি নাটকে সমগ্ৰ অসমতে সত্তৰ আৰু আশীৰ দশকত অপেছাদাৰী নাটকৰ এক নব্য ধাৰাৰ সূচনা কৰিছিল।<ref>প্ৰফুল্ল বৰাৰ 'সময়'ত কাম কৰিবলৈ গৈছিলো | পৱিত্ৰ কুমাৰ ডেকা | সাদিন | ১ ডিচেম্বৰ, ২০০৬</ref> [[ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰ]]ত মৌলিক অসমীয়া নাটকৰ বাটকটীয়া প্ৰফুল্ল বৰাই সত্তৰ আৰু আশীৰ দশক দুটাত শতাধিক নাটক ৰচনা কৰিছিল। প্ৰফুল্ল বৰা ৰচিত ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰৰ বহু চৰ্চিত নাটসমূহ হৈছে ''তেজীমলা, দেৱযানী, অলংকাৰ, আশীৰ্বাদ, অংগীকাৰ, মন্থন, পাহাৰৰ জুই, স্নেহবন্ধন'' আদি। ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰৰ অগ্ৰণী নাট্যদল [[অসম ষ্টাৰ থিয়েটাৰ]]ৰ মঞ্চত অভিনীত প্ৰফুল্ল বৰাৰ ''দেৱযানী'' নাটখন ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰৰ বাবে ৰচিত প্ৰথম মৌলিক অসমীয়া পাণ্ডলিপি।<ref>ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰৰ মৌলিক নাট আৰু নাট্যকাৰ প্ৰফুল্ল বৰা | দশৰথ দাস | প্ৰান্তিক | ১৬- ৩১ ডিচেম্বৰ, ২০১৪</ref> ''লুইতক ভেটিব কোনে, সিহঁত নামৰে, সাপ আৰু ভেকুলী'' আদি প্ৰফুল্ল বৰা ৰচিত অসংখ্য একাংক নাটকে ৰাজ্যিক আৰু ৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত শ্ৰেষ্ঠ নাটকৰ সন্মান লাভ কৰাৰ লগতে প্ৰফুল্ল বৰা ৰচিত ''উপপথ'' নামৰ পূৰ্ণাংগ নাটকে শ্ৰেষ্ঠ নাটকৰ ৰাষ্ট্ৰীয় স্বীকৃতি লাভ কৰে।<ref>ডেৰশ বছৰৰ নিৰ্বাচিত অসমীয়া নাট্য সংকলন | তৃতীয় খণ্ড | অসম নাট্য সন্মিলন </ref><ref>নাট্য আৰু চেতনা | ড° জগদীশ পাটগিৰী | প্ৰকাশক: চতুৰংগম গুৱাহাটী </ref> ''প্ৰাসংগিক'' নামৰ বহুল প্ৰচলিত অসমীয়া সাহিত্য আলোচনীখনৰ প্ৰতিষ্ঠাপক সম্পাদক আছিল প্ৰফুল্ল বৰা। কেইবাখনো অসমীয়া চলচ্চিত্ৰৰ বাবে কাহিনী, গীত আৰু চিত্ৰনাট্য ৰচনা কৰা প্ৰফুল্ল বৰাই নিজা কাহিনী, চিত্ৰনাট্য, প্ৰযোজনা আৰু পৰিচালনাৰে ''বংশধৰ'' নামেৰে এখন অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাণ কৰিছিল। প্ৰফুল্ল বৰাৰ মৃত্যু হয় ২০০৬ চনৰ ২০ নৱেম্বৰত। প্ৰয়াত শিল্পীগৰাকীৰ প্ৰতি সন্মান জনাই তেজপুৰ চহৰত অৱদান নাট্যগোষ্ঠীয়ে অসম চৰকাৰৰ সাংস্কৃতিক সঞ্চালকালয়ৰ সহযোগত প্ৰতি বছৰে প্ৰফুল্ল বৰা নাট সমাৰোহ অনুষ্ঠিত কৰি আহিছে। তদুপৰি ওপজা গাঁও দ পৰ্বতীয়াত প্ৰফুল্ল বৰাৰ স্মৃতিত অসম নাট্য সন্মিলনৰ এটি শাখা গঠন কৰা হৈছে।<ref>https://www.asomiyapratidin.in/assam/assam-natya-sammelan-forms-da-parbatia-prafulla-bora-branch</ref> == প্ৰাৰম্ভিক জীৱন == ১৯৪২ চনৰ ৩০ ছেপ্টেম্বৰত তেজপুৰ চহৰৰ পশ্চিম প্ৰান্তত অৱস্থিত দ পৰ্বতীয়া গাঁৱত জন্মগ্ৰহণ কৰা প্ৰফুল্ল বৰাৰ পিতৃ ৰবিৰাম বৰা আৰু মাতৃ হিৰণময়ী বৰা। == কৰ্ম জীৱন == প্ৰাসংগিক আলোচনীৰ প্ৰতিষ্ঠাপক সম্পাদক == দাম্পত্য জীৱন == ১৯৭৪ চনৰ ১০ মাৰ্চ তাৰিখে নগাঁও নিৱাসী শশীকান্ত বৰাৰ সৰু জীয়ৰী প্ৰণতি বৰাৰ সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হয়। == অন্যান্য সামাজিক কৰ্ম == ওপজা গাঁও দ পৰ্বতীয়াত অৱস্থিত মাধৱ মন্দিৰ বহুমুখী প্ৰকল্পৰ প্ৰতিষ্ঠাপক সম্পাদক। == বঁটা, সন্মান, স্বীকৃতি == শিল্পীগৰাকীয়ে নিজৰ জীৱনকালত বিভিন্ন বঁটা, সন্মান, স্বীকৃতি লাভ কৰে। == তথ্য সংগ্ৰহ == {{ৰেফলিষ্ট}} rfl4glcri6zg8mc1v1xbrjb2945gesh 602955 602954 2026-04-26T13:26:27Z JyotiPN 22102 added [[Category:নাট্যকাৰ]] using [[WP:HC|HotCat]] 602955 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer|name=প্ৰফুল্ল বৰা |image=Prafulla_Borah.jpg |image_size= |alt= |caption= |pseudonym= |birth_name= |birth_date= ৩০ ছেপ্টেম্বৰ, ১৯৪২ চন |birth_place= দ পৰ্বতীয়া, [[তেজপুৰ]] |death_date= ২০ নৱেম্বৰ, ২০০৬ |death_place= দ পৰ্বতীয়া, তেজপুৰ ( নিজা বাসভৱন ) |resting_place= |occupation= নাট্যকাৰ, চিত্ৰনাট্যকাৰ, সাহিত্য আলোচনী 'প্ৰাসংগিক' ৰ প্ৰতিষ্ঠাপক সম্পাদক |language= [[অসমীয়া]] |nationality= [[ভাৰতীয়]] |ethnicity= |citizenship= |education= কলা শাখাৰ স্নাতক |alma_mater= |period= |genre=অসমীয়া সাহিত্য |notableworks= নাটক - সীমান্তৰ জুই, সাঁকো, উপপথ, সময়, বান, সূৰ্যস্নান<br /> অনাতাঁৰ নাট - বৰুৱাৰ সংসাৰ, সন্ধ্যাতৰা, সপোন সন্ধ্যা, মন আমাৰ মন<br /> ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰৰ নাটক - তেজীমলা, দেৱাযানী, নৰ্তকী, অলংকাৰ আদি |spouse=প্ৰণতি বৰা |awards= |website=}} প্ৰফুল্ল বৰা ([[ইংৰাজী ভাষা|ইংৰাজী]] : Prafulla Borah ) এগৰাকী অসমীয়া নাট্যকাৰ, কবি, গীতিকাৰ, গল্পকাৰ, ঔপন্যাসিক, চিত্ৰনাট্যকাৰ আৰু চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা। ''সীমান্তৰ জুই,'' ''সাঁকো, [[উপপথ]], [[বৰুৱাৰ সংসাৰ]], সময়, বান, সূৰ্যস্নান'' আদি প্ৰফুল্ল বৰাৰ বহু চৰ্চিত নাটক। সংগীত নাটকম প্ৰযোজিত প্ৰফুল্ল বৰাৰ ''বৰুৱাৰ সংসাৰ, উপপথ, বান, সূৰ্যস্নান, সময়'' আদি নাটকে সমগ্ৰ অসমতে সত্তৰ আৰু আশীৰ দশকত অপেছাদাৰী নাটকৰ এক নব্য ধাৰাৰ সূচনা কৰিছিল।<ref>প্ৰফুল্ল বৰাৰ 'সময়'ত কাম কৰিবলৈ গৈছিলো | পৱিত্ৰ কুমাৰ ডেকা | সাদিন | ১ ডিচেম্বৰ, ২০০৬</ref> [[ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰ]]ত মৌলিক অসমীয়া নাটকৰ বাটকটীয়া প্ৰফুল্ল বৰাই সত্তৰ আৰু আশীৰ দশক দুটাত শতাধিক নাটক ৰচনা কৰিছিল। প্ৰফুল্ল বৰা ৰচিত ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰৰ বহু চৰ্চিত নাটসমূহ হৈছে ''তেজীমলা, দেৱযানী, অলংকাৰ, আশীৰ্বাদ, অংগীকাৰ, মন্থন, পাহাৰৰ জুই, স্নেহবন্ধন'' আদি। ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰৰ অগ্ৰণী নাট্যদল [[অসম ষ্টাৰ থিয়েটাৰ]]ৰ মঞ্চত অভিনীত প্ৰফুল্ল বৰাৰ ''দেৱযানী'' নাটখন ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰৰ বাবে ৰচিত প্ৰথম মৌলিক অসমীয়া পাণ্ডলিপি।<ref>ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰৰ মৌলিক নাট আৰু নাট্যকাৰ প্ৰফুল্ল বৰা | দশৰথ দাস | প্ৰান্তিক | ১৬- ৩১ ডিচেম্বৰ, ২০১৪</ref> ''লুইতক ভেটিব কোনে, সিহঁত নামৰে, সাপ আৰু ভেকুলী'' আদি প্ৰফুল্ল বৰা ৰচিত অসংখ্য একাংক নাটকে ৰাজ্যিক আৰু ৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত শ্ৰেষ্ঠ নাটকৰ সন্মান লাভ কৰাৰ লগতে প্ৰফুল্ল বৰা ৰচিত ''উপপথ'' নামৰ পূৰ্ণাংগ নাটকে শ্ৰেষ্ঠ নাটকৰ ৰাষ্ট্ৰীয় স্বীকৃতি লাভ কৰে।<ref>ডেৰশ বছৰৰ নিৰ্বাচিত অসমীয়া নাট্য সংকলন | তৃতীয় খণ্ড | অসম নাট্য সন্মিলন </ref><ref>নাট্য আৰু চেতনা | ড° জগদীশ পাটগিৰী | প্ৰকাশক: চতুৰংগম গুৱাহাটী </ref> ''প্ৰাসংগিক'' নামৰ বহুল প্ৰচলিত অসমীয়া সাহিত্য আলোচনীখনৰ প্ৰতিষ্ঠাপক সম্পাদক আছিল প্ৰফুল্ল বৰা। কেইবাখনো অসমীয়া চলচ্চিত্ৰৰ বাবে কাহিনী, গীত আৰু চিত্ৰনাট্য ৰচনা কৰা প্ৰফুল্ল বৰাই নিজা কাহিনী, চিত্ৰনাট্য, প্ৰযোজনা আৰু পৰিচালনাৰে ''বংশধৰ'' নামেৰে এখন অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাণ কৰিছিল। প্ৰফুল্ল বৰাৰ মৃত্যু হয় ২০০৬ চনৰ ২০ নৱেম্বৰত। প্ৰয়াত শিল্পীগৰাকীৰ প্ৰতি সন্মান জনাই তেজপুৰ চহৰত অৱদান নাট্যগোষ্ঠীয়ে অসম চৰকাৰৰ সাংস্কৃতিক সঞ্চালকালয়ৰ সহযোগত প্ৰতি বছৰে প্ৰফুল্ল বৰা নাট সমাৰোহ অনুষ্ঠিত কৰি আহিছে। তদুপৰি ওপজা গাঁও দ পৰ্বতীয়াত প্ৰফুল্ল বৰাৰ স্মৃতিত অসম নাট্য সন্মিলনৰ এটি শাখা গঠন কৰা হৈছে।<ref>https://www.asomiyapratidin.in/assam/assam-natya-sammelan-forms-da-parbatia-prafulla-bora-branch</ref> == প্ৰাৰম্ভিক জীৱন == ১৯৪২ চনৰ ৩০ ছেপ্টেম্বৰত তেজপুৰ চহৰৰ পশ্চিম প্ৰান্তত অৱস্থিত দ পৰ্বতীয়া গাঁৱত জন্মগ্ৰহণ কৰা প্ৰফুল্ল বৰাৰ পিতৃ ৰবিৰাম বৰা আৰু মাতৃ হিৰণময়ী বৰা। == কৰ্ম জীৱন == প্ৰাসংগিক আলোচনীৰ প্ৰতিষ্ঠাপক সম্পাদক == দাম্পত্য জীৱন == ১৯৭৪ চনৰ ১০ মাৰ্চ তাৰিখে নগাঁও নিৱাসী শশীকান্ত বৰাৰ সৰু জীয়ৰী প্ৰণতি বৰাৰ সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হয়। == অন্যান্য সামাজিক কৰ্ম == ওপজা গাঁও দ পৰ্বতীয়াত অৱস্থিত মাধৱ মন্দিৰ বহুমুখী প্ৰকল্পৰ প্ৰতিষ্ঠাপক সম্পাদক। == বঁটা, সন্মান, স্বীকৃতি == শিল্পীগৰাকীয়ে নিজৰ জীৱনকালত বিভিন্ন বঁটা, সন্মান, স্বীকৃতি লাভ কৰে। == তথ্য সংগ্ৰহ == {{ৰেফলিষ্ট}} [[শ্ৰেণী:নাট্যকাৰ]] c10fazmh7vzmfgh8452izk392nrqv1v 602957 602955 2026-04-26T13:26:42Z JyotiPN 22102 added [[Category:মৃত ব্যক্তি]] using [[WP:HC|HotCat]] 602957 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer|name=প্ৰফুল্ল বৰা |image=Prafulla_Borah.jpg |image_size= |alt= |caption= |pseudonym= |birth_name= |birth_date= ৩০ ছেপ্টেম্বৰ, ১৯৪২ চন |birth_place= দ পৰ্বতীয়া, [[তেজপুৰ]] |death_date= ২০ নৱেম্বৰ, ২০০৬ |death_place= দ পৰ্বতীয়া, তেজপুৰ ( নিজা বাসভৱন ) |resting_place= |occupation= নাট্যকাৰ, চিত্ৰনাট্যকাৰ, সাহিত্য আলোচনী 'প্ৰাসংগিক' ৰ প্ৰতিষ্ঠাপক সম্পাদক |language= [[অসমীয়া]] |nationality= [[ভাৰতীয়]] |ethnicity= |citizenship= |education= কলা শাখাৰ স্নাতক |alma_mater= |period= |genre=অসমীয়া সাহিত্য |notableworks= নাটক - সীমান্তৰ জুই, সাঁকো, উপপথ, সময়, বান, সূৰ্যস্নান<br /> অনাতাঁৰ নাট - বৰুৱাৰ সংসাৰ, সন্ধ্যাতৰা, সপোন সন্ধ্যা, মন আমাৰ মন<br /> ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰৰ নাটক - তেজীমলা, দেৱাযানী, নৰ্তকী, অলংকাৰ আদি |spouse=প্ৰণতি বৰা |awards= |website=}} প্ৰফুল্ল বৰা ([[ইংৰাজী ভাষা|ইংৰাজী]] : Prafulla Borah ) এগৰাকী অসমীয়া নাট্যকাৰ, কবি, গীতিকাৰ, গল্পকাৰ, ঔপন্যাসিক, চিত্ৰনাট্যকাৰ আৰু চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা। ''সীমান্তৰ জুই,'' ''সাঁকো, [[উপপথ]], [[বৰুৱাৰ সংসাৰ]], সময়, বান, সূৰ্যস্নান'' আদি প্ৰফুল্ল বৰাৰ বহু চৰ্চিত নাটক। সংগীত নাটকম প্ৰযোজিত প্ৰফুল্ল বৰাৰ ''বৰুৱাৰ সংসাৰ, উপপথ, বান, সূৰ্যস্নান, সময়'' আদি নাটকে সমগ্ৰ অসমতে সত্তৰ আৰু আশীৰ দশকত অপেছাদাৰী নাটকৰ এক নব্য ধাৰাৰ সূচনা কৰিছিল।<ref>প্ৰফুল্ল বৰাৰ 'সময়'ত কাম কৰিবলৈ গৈছিলো | পৱিত্ৰ কুমাৰ ডেকা | সাদিন | ১ ডিচেম্বৰ, ২০০৬</ref> [[ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰ]]ত মৌলিক অসমীয়া নাটকৰ বাটকটীয়া প্ৰফুল্ল বৰাই সত্তৰ আৰু আশীৰ দশক দুটাত শতাধিক নাটক ৰচনা কৰিছিল। প্ৰফুল্ল বৰা ৰচিত ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰৰ বহু চৰ্চিত নাটসমূহ হৈছে ''তেজীমলা, দেৱযানী, অলংকাৰ, আশীৰ্বাদ, অংগীকাৰ, মন্থন, পাহাৰৰ জুই, স্নেহবন্ধন'' আদি। ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰৰ অগ্ৰণী নাট্যদল [[অসম ষ্টাৰ থিয়েটাৰ]]ৰ মঞ্চত অভিনীত প্ৰফুল্ল বৰাৰ ''দেৱযানী'' নাটখন ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰৰ বাবে ৰচিত প্ৰথম মৌলিক অসমীয়া পাণ্ডলিপি।<ref>ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰৰ মৌলিক নাট আৰু নাট্যকাৰ প্ৰফুল্ল বৰা | দশৰথ দাস | প্ৰান্তিক | ১৬- ৩১ ডিচেম্বৰ, ২০১৪</ref> ''লুইতক ভেটিব কোনে, সিহঁত নামৰে, সাপ আৰু ভেকুলী'' আদি প্ৰফুল্ল বৰা ৰচিত অসংখ্য একাংক নাটকে ৰাজ্যিক আৰু ৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত শ্ৰেষ্ঠ নাটকৰ সন্মান লাভ কৰাৰ লগতে প্ৰফুল্ল বৰা ৰচিত ''উপপথ'' নামৰ পূৰ্ণাংগ নাটকে শ্ৰেষ্ঠ নাটকৰ ৰাষ্ট্ৰীয় স্বীকৃতি লাভ কৰে।<ref>ডেৰশ বছৰৰ নিৰ্বাচিত অসমীয়া নাট্য সংকলন | তৃতীয় খণ্ড | অসম নাট্য সন্মিলন </ref><ref>নাট্য আৰু চেতনা | ড° জগদীশ পাটগিৰী | প্ৰকাশক: চতুৰংগম গুৱাহাটী </ref> ''প্ৰাসংগিক'' নামৰ বহুল প্ৰচলিত অসমীয়া সাহিত্য আলোচনীখনৰ প্ৰতিষ্ঠাপক সম্পাদক আছিল প্ৰফুল্ল বৰা। কেইবাখনো অসমীয়া চলচ্চিত্ৰৰ বাবে কাহিনী, গীত আৰু চিত্ৰনাট্য ৰচনা কৰা প্ৰফুল্ল বৰাই নিজা কাহিনী, চিত্ৰনাট্য, প্ৰযোজনা আৰু পৰিচালনাৰে ''বংশধৰ'' নামেৰে এখন অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাণ কৰিছিল। প্ৰফুল্ল বৰাৰ মৃত্যু হয় ২০০৬ চনৰ ২০ নৱেম্বৰত। প্ৰয়াত শিল্পীগৰাকীৰ প্ৰতি সন্মান জনাই তেজপুৰ চহৰত অৱদান নাট্যগোষ্ঠীয়ে অসম চৰকাৰৰ সাংস্কৃতিক সঞ্চালকালয়ৰ সহযোগত প্ৰতি বছৰে প্ৰফুল্ল বৰা নাট সমাৰোহ অনুষ্ঠিত কৰি আহিছে। তদুপৰি ওপজা গাঁও দ পৰ্বতীয়াত প্ৰফুল্ল বৰাৰ স্মৃতিত অসম নাট্য সন্মিলনৰ এটি শাখা গঠন কৰা হৈছে।<ref>https://www.asomiyapratidin.in/assam/assam-natya-sammelan-forms-da-parbatia-prafulla-bora-branch</ref> == প্ৰাৰম্ভিক জীৱন == ১৯৪২ চনৰ ৩০ ছেপ্টেম্বৰত তেজপুৰ চহৰৰ পশ্চিম প্ৰান্তত অৱস্থিত দ পৰ্বতীয়া গাঁৱত জন্মগ্ৰহণ কৰা প্ৰফুল্ল বৰাৰ পিতৃ ৰবিৰাম বৰা আৰু মাতৃ হিৰণময়ী বৰা। == কৰ্ম জীৱন == প্ৰাসংগিক আলোচনীৰ প্ৰতিষ্ঠাপক সম্পাদক == দাম্পত্য জীৱন == ১৯৭৪ চনৰ ১০ মাৰ্চ তাৰিখে নগাঁও নিৱাসী শশীকান্ত বৰাৰ সৰু জীয়ৰী প্ৰণতি বৰাৰ সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হয়। == অন্যান্য সামাজিক কৰ্ম == ওপজা গাঁও দ পৰ্বতীয়াত অৱস্থিত মাধৱ মন্দিৰ বহুমুখী প্ৰকল্পৰ প্ৰতিষ্ঠাপক সম্পাদক। == বঁটা, সন্মান, স্বীকৃতি == শিল্পীগৰাকীয়ে নিজৰ জীৱনকালত বিভিন্ন বঁটা, সন্মান, স্বীকৃতি লাভ কৰে। == তথ্য সংগ্ৰহ == {{ৰেফলিষ্ট}} [[শ্ৰেণী:নাট্যকাৰ]] [[শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি]] lbgeq3ssj0le8e9vtjusglws8clip0y 602958 602957 2026-04-26T13:27:12Z JyotiPN 22102 added [[Category:অসমীয়া নাট্যকাৰ]] using [[WP:HC|HotCat]] 602958 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer|name=প্ৰফুল্ল বৰা |image=Prafulla_Borah.jpg |image_size= |alt= |caption= |pseudonym= |birth_name= |birth_date= ৩০ ছেপ্টেম্বৰ, ১৯৪২ চন |birth_place= দ পৰ্বতীয়া, [[তেজপুৰ]] |death_date= ২০ নৱেম্বৰ, ২০০৬ |death_place= দ পৰ্বতীয়া, তেজপুৰ ( নিজা বাসভৱন ) |resting_place= |occupation= নাট্যকাৰ, চিত্ৰনাট্যকাৰ, সাহিত্য আলোচনী 'প্ৰাসংগিক' ৰ প্ৰতিষ্ঠাপক সম্পাদক |language= [[অসমীয়া]] |nationality= [[ভাৰতীয়]] |ethnicity= |citizenship= |education= কলা শাখাৰ স্নাতক |alma_mater= |period= |genre=অসমীয়া সাহিত্য |notableworks= নাটক - সীমান্তৰ জুই, সাঁকো, উপপথ, সময়, বান, সূৰ্যস্নান<br /> অনাতাঁৰ নাট - বৰুৱাৰ সংসাৰ, সন্ধ্যাতৰা, সপোন সন্ধ্যা, মন আমাৰ মন<br /> ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰৰ নাটক - তেজীমলা, দেৱাযানী, নৰ্তকী, অলংকাৰ আদি |spouse=প্ৰণতি বৰা |awards= |website=}} প্ৰফুল্ল বৰা ([[ইংৰাজী ভাষা|ইংৰাজী]] : Prafulla Borah ) এগৰাকী অসমীয়া নাট্যকাৰ, কবি, গীতিকাৰ, গল্পকাৰ, ঔপন্যাসিক, চিত্ৰনাট্যকাৰ আৰু চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা। ''সীমান্তৰ জুই,'' ''সাঁকো, [[উপপথ]], [[বৰুৱাৰ সংসাৰ]], সময়, বান, সূৰ্যস্নান'' আদি প্ৰফুল্ল বৰাৰ বহু চৰ্চিত নাটক। সংগীত নাটকম প্ৰযোজিত প্ৰফুল্ল বৰাৰ ''বৰুৱাৰ সংসাৰ, উপপথ, বান, সূৰ্যস্নান, সময়'' আদি নাটকে সমগ্ৰ অসমতে সত্তৰ আৰু আশীৰ দশকত অপেছাদাৰী নাটকৰ এক নব্য ধাৰাৰ সূচনা কৰিছিল।<ref>প্ৰফুল্ল বৰাৰ 'সময়'ত কাম কৰিবলৈ গৈছিলো | পৱিত্ৰ কুমাৰ ডেকা | সাদিন | ১ ডিচেম্বৰ, ২০০৬</ref> [[ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰ]]ত মৌলিক অসমীয়া নাটকৰ বাটকটীয়া প্ৰফুল্ল বৰাই সত্তৰ আৰু আশীৰ দশক দুটাত শতাধিক নাটক ৰচনা কৰিছিল। প্ৰফুল্ল বৰা ৰচিত ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰৰ বহু চৰ্চিত নাটসমূহ হৈছে ''তেজীমলা, দেৱযানী, অলংকাৰ, আশীৰ্বাদ, অংগীকাৰ, মন্থন, পাহাৰৰ জুই, স্নেহবন্ধন'' আদি। ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰৰ অগ্ৰণী নাট্যদল [[অসম ষ্টাৰ থিয়েটাৰ]]ৰ মঞ্চত অভিনীত প্ৰফুল্ল বৰাৰ ''দেৱযানী'' নাটখন ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰৰ বাবে ৰচিত প্ৰথম মৌলিক অসমীয়া পাণ্ডলিপি।<ref>ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰৰ মৌলিক নাট আৰু নাট্যকাৰ প্ৰফুল্ল বৰা | দশৰথ দাস | প্ৰান্তিক | ১৬- ৩১ ডিচেম্বৰ, ২০১৪</ref> ''লুইতক ভেটিব কোনে, সিহঁত নামৰে, সাপ আৰু ভেকুলী'' আদি প্ৰফুল্ল বৰা ৰচিত অসংখ্য একাংক নাটকে ৰাজ্যিক আৰু ৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত শ্ৰেষ্ঠ নাটকৰ সন্মান লাভ কৰাৰ লগতে প্ৰফুল্ল বৰা ৰচিত ''উপপথ'' নামৰ পূৰ্ণাংগ নাটকে শ্ৰেষ্ঠ নাটকৰ ৰাষ্ট্ৰীয় স্বীকৃতি লাভ কৰে।<ref>ডেৰশ বছৰৰ নিৰ্বাচিত অসমীয়া নাট্য সংকলন | তৃতীয় খণ্ড | অসম নাট্য সন্মিলন </ref><ref>নাট্য আৰু চেতনা | ড° জগদীশ পাটগিৰী | প্ৰকাশক: চতুৰংগম গুৱাহাটী </ref> ''প্ৰাসংগিক'' নামৰ বহুল প্ৰচলিত অসমীয়া সাহিত্য আলোচনীখনৰ প্ৰতিষ্ঠাপক সম্পাদক আছিল প্ৰফুল্ল বৰা। কেইবাখনো অসমীয়া চলচ্চিত্ৰৰ বাবে কাহিনী, গীত আৰু চিত্ৰনাট্য ৰচনা কৰা প্ৰফুল্ল বৰাই নিজা কাহিনী, চিত্ৰনাট্য, প্ৰযোজনা আৰু পৰিচালনাৰে ''বংশধৰ'' নামেৰে এখন অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাণ কৰিছিল। প্ৰফুল্ল বৰাৰ মৃত্যু হয় ২০০৬ চনৰ ২০ নৱেম্বৰত। প্ৰয়াত শিল্পীগৰাকীৰ প্ৰতি সন্মান জনাই তেজপুৰ চহৰত অৱদান নাট্যগোষ্ঠীয়ে অসম চৰকাৰৰ সাংস্কৃতিক সঞ্চালকালয়ৰ সহযোগত প্ৰতি বছৰে প্ৰফুল্ল বৰা নাট সমাৰোহ অনুষ্ঠিত কৰি আহিছে। তদুপৰি ওপজা গাঁও দ পৰ্বতীয়াত প্ৰফুল্ল বৰাৰ স্মৃতিত অসম নাট্য সন্মিলনৰ এটি শাখা গঠন কৰা হৈছে।<ref>https://www.asomiyapratidin.in/assam/assam-natya-sammelan-forms-da-parbatia-prafulla-bora-branch</ref> == প্ৰাৰম্ভিক জীৱন == ১৯৪২ চনৰ ৩০ ছেপ্টেম্বৰত তেজপুৰ চহৰৰ পশ্চিম প্ৰান্তত অৱস্থিত দ পৰ্বতীয়া গাঁৱত জন্মগ্ৰহণ কৰা প্ৰফুল্ল বৰাৰ পিতৃ ৰবিৰাম বৰা আৰু মাতৃ হিৰণময়ী বৰা। == কৰ্ম জীৱন == প্ৰাসংগিক আলোচনীৰ প্ৰতিষ্ঠাপক সম্পাদক == দাম্পত্য জীৱন == ১৯৭৪ চনৰ ১০ মাৰ্চ তাৰিখে নগাঁও নিৱাসী শশীকান্ত বৰাৰ সৰু জীয়ৰী প্ৰণতি বৰাৰ সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হয়। == অন্যান্য সামাজিক কৰ্ম == ওপজা গাঁও দ পৰ্বতীয়াত অৱস্থিত মাধৱ মন্দিৰ বহুমুখী প্ৰকল্পৰ প্ৰতিষ্ঠাপক সম্পাদক। == বঁটা, সন্মান, স্বীকৃতি == শিল্পীগৰাকীয়ে নিজৰ জীৱনকালত বিভিন্ন বঁটা, সন্মান, স্বীকৃতি লাভ কৰে। == তথ্য সংগ্ৰহ == {{ৰেফলিষ্ট}} [[শ্ৰেণী:নাট্যকাৰ]] [[শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:অসমীয়া নাট্যকাৰ]] teww9m0rdcjjm0irclpiekj18beqo6p 0 136746 602925 602924 2026-04-26T12:08:21Z প্ৰিয়াংকু বৰা 45871 তথ্য অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয় 602925 wikitext text/x-wiki {{Infobox library | name = চন্দ্ৰনাথ ৰাধিকাকান্ত সোঁৱৰণী পুথিভঁৰাল | native_name = বাণ থিয়েটাৰ পুথিভঁৰাল | image = Baan Theatre Library.jpg | caption = পুথিভঁৰালৰ ভিতৰ চ'ৰা | address = তেজপুৰ, শোণিতপুৰ | state = অসম | country = ভাৰত | established = ২০০৩ চন | branch_of = বাণ থিয়েটাৰ | criteria_for_collection = নাট্য কলা বিষয়ক আপুৰুগীয়া গ্ৰন্থ, নাটকৰ পাণ্ডুলিপি, নাটক, শিল্প কলা বিষয়ক ফটো গ্ৰন্থ, আলোচনী, গৱেষণা পত্ৰ আদি। | director = ভূপেন বৰুৱা | parent_organization = বাণ থিয়েটাৰ }} চন্দ্ৰনাথ ৰাধিকাকান্ত সোঁৱৰণী পুথিভঁৰাল হৈছে ঐতিহ্যমণ্ডিত বাণ থিয়েটাৰ পুথিভঁৰাল। ২০০৩ চনত স্থাপিত বাণ থিয়েটাৰৰ চন্দ্ৰনাথ ৰাধিকাকান্ত সোঁৱৰণী পুথিভঁৰালৰ লক্ষ্য আৰু উদ্দেশ্য হৈছে নাটক, নাট্য ইতিহাস, নাট্য ইতিহাস বিজড়িত গ্ৰন্থ, ফটো বা আন কোনো তথ্য সমল আদিৰ বিজ্ঞান সন্মতভাৱে সংৰক্ষণৰ ব্যৱস্থা আৰু ইয়াৰ প্ৰচাৰ আৰু প্ৰসাৰ। সেই উদ্দেশ্যে বাণ থিয়েটাৰ পুথিভঁৰালত নাট্য কলা বিষয়ক বিভিন্ন গ্ৰন্থ, নাটকৰ পাণ্ডুলিপি আদি সংৰক্ষণ কৰা হৈছে। তদুপৰি পুথিভঁৰালৰ প্ৰচেষ্টাত বিশ্ব গ্ৰন্থ দিৱস আদিৰ দৰে বিশেষ দিনত গ্ৰন্থ অনুৰাগী, বিদ্যাৰ্থী, গৱেষক আৰু সাধাৰণ পাঠকৰ উপস্থিতি আৰু সহযোগত বিভিন্ন গুৰুত্বপূৰ্ণ বিষয়ত স্মাৰক বক্তৃতানুষ্ঠান আদি নিয়মীয়াকৈ আয়োজিত হৈ আহিছে। == ইতিহাস == ১৯০৬ চনত তেজপুৰত গঢ় লৈ উঠে অসমৰ প্ৰথম আধুনিক ৰংগমঞ্চ বাণ থিয়েটাৰ। তাহানিৰে পৰাই বাণ থিয়েটাৰত অভীনিত হৈ আহিছে কালজয়ী নাটক, সৃষ্টি হৈছে অনেক নাট্যকাৰ, অভিনেতা, শিল্পী - কলাকুশলী। এই বাণ থিয়েটাৰ মঞ্চত ১৯২৪ চনত জ্যোতিপ্ৰসাদ আগৰৱালাই ''শোণিতকুঁৱৰী'' নাটকৰ জৰিয়তে আলোড়ন সৃষ্টি কৰিছিল। সেই সময়ৰ প্ৰচলিত নাট্য ৰীতি , সংগীত আৰু অভিনয়ৰ ধাৰাৰ পৰা আঁতৰি নাট্যাভিনয়ৰ জৰিয়তে যি এক নতুন গতিশীলতা আনিছিল সেই প্ৰয়াসে নাট্য ক্ষেত্ৰত এক নব্য আন্দোলনৰ সূচনা কৰিছিল। বাণ থিয়েটাৰতেই জ্যোতিপ্ৰসাদ আগৰৱালাই পোণ প্ৰথম বাৰৰ বাবে অসমীয়া গীত মাতৰ সম্পৰীক্ষা চলাইছিল। ১৯২৪ চনত জ্যোতিপ্ৰসাদ আগৰৱালাই এটি অৰ্কেষ্ট্ৰা পাৰ্টি গঠন কৰি বাণ থিয়েটাৰত পৰিৱেশন কৰিছিল। কিন্তু অতি পৰিতাপৰ কথা যে উপযুক্ত সংৰক্ষণৰ অভাৱত বাণ থিয়েটাৰ আৰু অসমীয়া নাট্য ইতিহাসৰ বহু মূল্যৱান তথ্য হেৰাই যায়। সেয়েহে ২০০৩ চনত স্থাপিত বাণ থিয়েটাৰৰ চন্দ্ৰনাথ ৰাধিকাকান্ত সোঁৱৰণী পুথিভঁৰালৰ তৎপৰতাত প্ৰচেষ্টা গ্ৰহণ কৰা হয়। সেই অনুসৰি, নাটক, নাট্য ইতিহাস, নাটক বিষয়ক গ্ৰন্থ, পাণ্ডুলিপি, মঞ্চাভিনয়ৰ ফটো, নাট্য শিল্পীৰ ফটো আদিৰ বিজ্ঞান সন্মত সংৰক্ষণ কৰাৰ ব্যৱস্থা কৰা হয়। 1ema77yat9y54kmtczq4pfqhsw0r2uk 602927 602925 2026-04-26T12:11:54Z প্ৰিয়াংকু বৰা 45871 তথ্য সংগ্ৰহ 602927 wikitext text/x-wiki {{Infobox library | name = চন্দ্ৰনাথ ৰাধিকাকান্ত সোঁৱৰণী পুথিভঁৰাল | native_name = বাণ থিয়েটাৰ পুথিভঁৰাল | image = Baan Theatre Library.jpg | caption = পুথিভঁৰালৰ ভিতৰ চ'ৰা | address = তেজপুৰ, শোণিতপুৰ | state = অসম | country = ভাৰত | established = ২০০৩ চন | branch_of = বাণ থিয়েটাৰ | criteria_for_collection = নাট্য কলা বিষয়ক আপুৰুগীয়া গ্ৰন্থ, নাটকৰ পাণ্ডুলিপি, নাটক, শিল্প কলা বিষয়ক ফটো গ্ৰন্থ, আলোচনী, গৱেষণা পত্ৰ আদি। | director = ভূপেন বৰুৱা | parent_organization = বাণ থিয়েটাৰ }} চন্দ্ৰনাথ ৰাধিকাকান্ত সোঁৱৰণী পুথিভঁৰাল হৈছে ঐতিহ্যমণ্ডিত বাণ থিয়েটাৰ পুথিভঁৰাল। ২০০৩ চনত স্থাপিত বাণ থিয়েটাৰৰ চন্দ্ৰনাথ ৰাধিকাকান্ত সোঁৱৰণী পুথিভঁৰালৰ লক্ষ্য আৰু উদ্দেশ্য হৈছে নাটক, নাট্য ইতিহাস, নাট্য ইতিহাস বিজড়িত গ্ৰন্থ, ফটো বা আন কোনো তথ্য সমল আদিৰ বিজ্ঞান সন্মতভাৱে সংৰক্ষণৰ ব্যৱস্থা আৰু ইয়াৰ প্ৰচাৰ আৰু প্ৰসাৰ। সেই উদ্দেশ্যে বাণ থিয়েটাৰ পুথিভঁৰালত নাট্য কলা বিষয়ক বিভিন্ন গ্ৰন্থ, নাটকৰ পাণ্ডুলিপি আদি সংৰক্ষণ কৰা হৈছে।<ref>সংস্কৃতিৰ দাপোণ | অক্টোবৰ, ২০২৪</ref> তদুপৰি পুথিভঁৰালৰ প্ৰচেষ্টাত বিশ্ব গ্ৰন্থ দিৱস আদিৰ দৰে বিশেষ দিনত গ্ৰন্থ অনুৰাগী, বিদ্যাৰ্থী, গৱেষক আৰু সাধাৰণ পাঠকৰ উপস্থিতি আৰু সহযোগত বিভিন্ন গুৰুত্বপূৰ্ণ বিষয়ত স্মাৰক বক্তৃতানুষ্ঠান আদি নিয়মীয়াকৈ আয়োজিত হৈ আহিছে। == ইতিহাস == ১৯০৬ চনত তেজপুৰত গঢ় লৈ উঠে অসমৰ প্ৰথম আধুনিক ৰংগমঞ্চ বাণ থিয়েটাৰ। তাহানিৰে পৰাই বাণ থিয়েটাৰত অভীনিত হৈ আহিছে কালজয়ী নাটক, সৃষ্টি হৈছে অনেক নাট্যকাৰ, অভিনেতা, শিল্পী - কলাকুশলী। এই বাণ থিয়েটাৰ মঞ্চত ১৯২৪ চনত জ্যোতিপ্ৰসাদ আগৰৱালাই ''শোণিতকুঁৱৰী'' নাটকৰ জৰিয়তে আলোড়ন সৃষ্টি কৰিছিল। সেই সময়ৰ প্ৰচলিত নাট্য ৰীতি , সংগীত আৰু অভিনয়ৰ ধাৰাৰ পৰা আঁতৰি নাট্যাভিনয়ৰ জৰিয়তে যি এক নতুন গতিশীলতা আনিছিল সেই প্ৰয়াসে নাট্য ক্ষেত্ৰত এক নব্য আন্দোলনৰ সূচনা কৰিছিল। বাণ থিয়েটাৰতেই জ্যোতিপ্ৰসাদ আগৰৱালাই পোণ প্ৰথম বাৰৰ বাবে অসমীয়া গীত মাতৰ সম্পৰীক্ষা চলাইছিল। ১৯২৪ চনত জ্যোতিপ্ৰসাদ আগৰৱালাই এটি অৰ্কেষ্ট্ৰা পাৰ্টি গঠন কৰি বাণ থিয়েটাৰত পৰিৱেশন কৰিছিল। কিন্তু অতি পৰিতাপৰ কথা যে উপযুক্ত সংৰক্ষণৰ অভাৱত বাণ থিয়েটাৰ আৰু অসমীয়া নাট্য ইতিহাসৰ বহু মূল্যৱান তথ্য হেৰাই যায়। সেয়েহে ২০০৩ চনত স্থাপিত বাণ থিয়েটাৰৰ চন্দ্ৰনাথ ৰাধিকাকান্ত সোঁৱৰণী পুথিভঁৰালৰ তৎপৰতাত প্ৰচেষ্টা গ্ৰহণ কৰা হয়। সেই অনুসৰি, নাটক, নাট্য ইতিহাস, নাটক বিষয়ক গ্ৰন্থ, পাণ্ডুলিপি, মঞ্চাভিনয়ৰ ফটো, নাট্য শিল্পীৰ ফটো আদিৰ বিজ্ঞান সন্মত সংৰক্ষণ কৰাৰ ব্যৱস্থা কৰা হয়। == তথ্য সংগ্ৰহ == b8gpfauwunoxv6ylvfkkfp3arg3pw6t 602929 602927 2026-04-26T12:17:05Z প্ৰিয়াংকু বৰা 45871 তথ্য অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয় 602929 wikitext text/x-wiki {{Infobox library | name = চন্দ্ৰনাথ ৰাধিকাকান্ত সোঁৱৰণী পুথিভঁৰাল | native_name = বাণ থিয়েটাৰ পুথিভঁৰাল | image = Baan Theatre Library.jpg | caption = পুথিভঁৰালৰ ভিতৰ চ'ৰা | address = তেজপুৰ, শোণিতপুৰ | state = অসম | country = ভাৰত | established = ২০০৩ চন | branch_of = বাণ থিয়েটাৰ | criteria_for_collection = নাট্য কলা বিষয়ক আপুৰুগীয়া গ্ৰন্থ, নাটকৰ পাণ্ডুলিপি, নাটক, শিল্প কলা বিষয়ক ফটো গ্ৰন্থ, আলোচনী, গৱেষণা পত্ৰ আদি। | director = ভূপেন বৰুৱা | parent_organization = বাণ থিয়েটাৰ }} চন্দ্ৰনাথ ৰাধিকাকান্ত সোঁৱৰণী পুথিভঁৰাল হৈছে ঐতিহ্যমণ্ডিত বাণ থিয়েটাৰ পুথিভঁৰাল। ২০০৩ চনত স্থাপিত বাণ থিয়েটাৰৰ চন্দ্ৰনাথ ৰাধিকাকান্ত সোঁৱৰণী পুথিভঁৰালৰ লক্ষ্য আৰু উদ্দেশ্য হৈছে নাটক, নাট্য ইতিহাস, নাট্য ইতিহাস বিজড়িত গ্ৰন্থ, ফটো বা আন কোনো তথ্য সমল আদিৰ বিজ্ঞান সন্মতভাৱে সংৰক্ষণৰ ব্যৱস্থা আৰু ইয়াৰ প্ৰচাৰ আৰু প্ৰসাৰ। সেই উদ্দেশ্যে বাণ থিয়েটাৰ পুথিভঁৰালত নাট্য কলা বিষয়ক বিভিন্ন গ্ৰন্থ, নাটকৰ পাণ্ডুলিপি আদি সংৰক্ষণ কৰা হৈছে।<ref>সংস্কৃতিৰ দাপোণ | অক্টোবৰ, ২০২৪</ref> তদুপৰি পুথিভঁৰালৰ প্ৰচেষ্টাত বিশ্ব গ্ৰন্থ দিৱস আদিৰ দৰে বিশেষ দিনত গ্ৰন্থ অনুৰাগী, বিদ্যাৰ্থী, গৱেষক আৰু সাধাৰণ পাঠকৰ উপস্থিতি আৰু সহযোগত বিভিন্ন গুৰুত্বপূৰ্ণ বিষয়ত স্মাৰক বক্তৃতানুষ্ঠান আদি নিয়মীয়াকৈ আয়োজিত হৈ আহিছে।<ref>আমাৰ অসম | দৈনিক জনমভূমি | ২৩‌ এপ্ৰিল, ২০২৬</ref> == ইতিহাস == ১৯০৬ চনত তেজপুৰত গঢ় লৈ উঠে অসমৰ প্ৰথম আধুনিক ৰংগমঞ্চ বাণ থিয়েটাৰ। তাহানিৰে পৰাই বাণ থিয়েটাৰত অভীনিত হৈ আহিছে কালজয়ী নাটক, সৃষ্টি হৈছে অনেক নাট্যকাৰ, অভিনেতা, শিল্পী - কলাকুশলী। এই বাণ থিয়েটাৰ মঞ্চত ১৯২৪ চনত জ্যোতিপ্ৰসাদ আগৰৱালাই ''শোণিতকুঁৱৰী'' নাটকৰ জৰিয়তে আলোড়ন সৃষ্টি কৰিছিল। সেই সময়ৰ প্ৰচলিত নাট্য ৰীতি , সংগীত আৰু অভিনয়ৰ ধাৰাৰ পৰা আঁতৰি নাট্যাভিনয়ৰ জৰিয়তে যি এক নতুন গতিশীলতা আনিছিল সেই প্ৰয়াসে নাট্য ক্ষেত্ৰত এক নব্য আন্দোলনৰ সূচনা কৰিছিল। বাণ থিয়েটাৰতেই জ্যোতিপ্ৰসাদ আগৰৱালাই পোণ প্ৰথম বাৰৰ বাবে অসমীয়া গীত মাতৰ সম্পৰীক্ষা চলাইছিল। ১৯২৪ চনত জ্যোতিপ্ৰসাদ আগৰৱালাই এটি অৰ্কেষ্ট্ৰা পাৰ্টি গঠন কৰি বাণ থিয়েটাৰত পৰিৱেশন কৰিছিল। কিন্তু অতি পৰিতাপৰ কথা যে উপযুক্ত সংৰক্ষণৰ অভাৱত বাণ থিয়েটাৰ আৰু অসমীয়া নাট্য ইতিহাসৰ বহু মূল্যৱান তথ্য হেৰাই যায়। সেয়েহে ২০০৩ চনত স্থাপিত বাণ থিয়েটাৰৰ চন্দ্ৰনাথ ৰাধিকাকান্ত সোঁৱৰণী পুথিভঁৰালৰ তৎপৰতাত প্ৰচেষ্টা গ্ৰহণ কৰা হয়। সেই অনুসৰি, নাটক, নাট্য ইতিহাস, নাটক বিষয়ক গ্ৰন্থ, পাণ্ডুলিপি, মঞ্চাভিনয়ৰ ফটো, নাট্য শিল্পীৰ ফটো আদিৰ বিজ্ঞান সন্মত সংৰক্ষণ কৰাৰ ব্যৱস্থা কৰা হয়। == তথ্য সংগ্ৰহ == s09510cp6i4ccrm6b4j6n3dziwa2rmf 602930 602929 2026-04-26T12:19:52Z প্ৰিয়াংকু বৰা 45871 তথ্য অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয় 602930 wikitext text/x-wiki {{Infobox library | name = চন্দ্ৰনাথ ৰাধিকাকান্ত সোঁৱৰণী পুথিভঁৰাল | native_name = বাণ থিয়েটাৰ পুথিভঁৰাল | image = Baan Theatre Library.jpg | caption = পুথিভঁৰালৰ ভিতৰ চ'ৰা | address = তেজপুৰ, শোণিতপুৰ | state = অসম | country = ভাৰত | established = ২০০৩ চন | branch_of = বাণ থিয়েটাৰ | criteria_for_collection = নাট্য কলা বিষয়ক আপুৰুগীয়া গ্ৰন্থ, নাটকৰ পাণ্ডুলিপি, নাটক, শিল্প কলা বিষয়ক ফটো গ্ৰন্থ, আলোচনী, গৱেষণা পত্ৰ আদি। | director = ভূপেন বৰুৱা | parent_organization = বাণ থিয়েটাৰ }} চন্দ্ৰনাথ ৰাধিকাকান্ত সোঁৱৰণী পুথিভঁৰাল হৈছে ঐতিহ্যমণ্ডিত [[বাণ ৰঙ্গমঞ্চ]]ৰ পুথিভঁৰাল। ২০০৩ চনত স্থাপিত বাণ থিয়েটাৰৰ চন্দ্ৰনাথ ৰাধিকাকান্ত সোঁৱৰণী পুথিভঁৰালৰ লক্ষ্য আৰু উদ্দেশ্য হৈছে নাটক, নাট্য ইতিহাস, নাট্য ইতিহাস বিজড়িত গ্ৰন্থ, ফটো বা আন কোনো তথ্য সমল আদিৰ বিজ্ঞান সন্মতভাৱে সংৰক্ষণৰ ব্যৱস্থা আৰু ইয়াৰ প্ৰচাৰ আৰু প্ৰসাৰ। সেই উদ্দেশ্যে বাণ থিয়েটাৰ পুথিভঁৰালত নাট্য কলা বিষয়ক বিভিন্ন গ্ৰন্থ, নাটকৰ পাণ্ডুলিপি আদি সংৰক্ষণ কৰা হৈছে।<ref>সংস্কৃতিৰ দাপোণ | অক্টোবৰ, ২০২৪</ref> তদুপৰি পুথিভঁৰালৰ প্ৰচেষ্টাত [[বিশ্ব গ্ৰন্থ দিৱস]] আদিৰ দৰে বিশেষ দিনত গ্ৰন্থ অনুৰাগী, বিদ্যাৰ্থী, গৱেষক আৰু সাধাৰণ পাঠকৰ উপস্থিতি আৰু সহযোগত বিভিন্ন গুৰুত্বপূৰ্ণ বিষয়ত স্মাৰক বক্তৃতানুষ্ঠান আদি নিয়মীয়াকৈ আয়োজিত হৈ আহিছে।<ref>আমাৰ অসম | দৈনিক জনমভূমি | ২৩‌ এপ্ৰিল, ২০২৬</ref> == ইতিহাস == ১৯০৬ চনত তেজপুৰত গঢ় লৈ উঠে অসমৰ প্ৰথম আধুনিক ৰংগমঞ্চ বাণ থিয়েটাৰ। তাহানিৰে পৰাই বাণ থিয়েটাৰত অভীনিত হৈ আহিছে কালজয়ী নাটক, সৃষ্টি হৈছে অনেক নাট্যকাৰ, অভিনেতা, শিল্পী - কলাকুশলী। এই বাণ থিয়েটাৰ মঞ্চত ১৯২৪ চনত জ্যোতিপ্ৰসাদ আগৰৱালাই ''শোণিতকুঁৱৰী'' নাটকৰ জৰিয়তে আলোড়ন সৃষ্টি কৰিছিল। সেই সময়ৰ প্ৰচলিত নাট্য ৰীতি , সংগীত আৰু অভিনয়ৰ ধাৰাৰ পৰা আঁতৰি নাট্যাভিনয়ৰ জৰিয়তে যি এক নতুন গতিশীলতা আনিছিল সেই প্ৰয়াসে নাট্য ক্ষেত্ৰত এক নব্য আন্দোলনৰ সূচনা কৰিছিল। বাণ থিয়েটাৰতেই জ্যোতিপ্ৰসাদ আগৰৱালাই পোণ প্ৰথম বাৰৰ বাবে অসমীয়া গীত মাতৰ সম্পৰীক্ষা চলাইছিল। ১৯২৪ চনত জ্যোতিপ্ৰসাদ আগৰৱালাই এটি অৰ্কেষ্ট্ৰা পাৰ্টি গঠন কৰি বাণ থিয়েটাৰত পৰিৱেশন কৰিছিল। কিন্তু অতি পৰিতাপৰ কথা যে উপযুক্ত সংৰক্ষণৰ অভাৱত বাণ থিয়েটাৰ আৰু অসমীয়া নাট্য ইতিহাসৰ বহু মূল্যৱান তথ্য হেৰাই যায়। সেয়েহে ২০০৩ চনত স্থাপিত বাণ থিয়েটাৰৰ চন্দ্ৰনাথ ৰাধিকাকান্ত সোঁৱৰণী পুথিভঁৰালৰ তৎপৰতাত প্ৰচেষ্টা গ্ৰহণ কৰা হয়। সেই অনুসৰি, নাটক, নাট্য ইতিহাস, নাটক বিষয়ক গ্ৰন্থ, পাণ্ডুলিপি, মঞ্চাভিনয়ৰ ফটো, নাট্য শিল্পীৰ ফটো আদিৰ বিজ্ঞান সন্মত সংৰক্ষণ কৰাৰ ব্যৱস্থা কৰা হয়। == তথ্য সংগ্ৰহ == bcpovm5shwm6roeb66rsfsedc71gchb 602931 602930 2026-04-26T12:21:06Z প্ৰিয়াংকু বৰা 45871 তথ্য অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয় 602931 wikitext text/x-wiki {{Infobox library | name = চন্দ্ৰনাথ ৰাধিকাকান্ত সোঁৱৰণী পুথিভঁৰাল | native_name = বাণ থিয়েটাৰ পুথিভঁৰাল | image = Baan Theatre Library.jpg | caption = পুথিভঁৰালৰ ভিতৰ চ'ৰা | address = তেজপুৰ, শোণিতপুৰ | state = অসম | country = ভাৰত | established = ২০০৩ চন | branch_of = বাণ থিয়েটাৰ | criteria_for_collection = নাট্য কলা বিষয়ক আপুৰুগীয়া গ্ৰন্থ, নাটকৰ পাণ্ডুলিপি, নাটক, শিল্প কলা বিষয়ক ফটো গ্ৰন্থ, আলোচনী, গৱেষণা পত্ৰ আদি। | director = ভূপেন বৰুৱা | parent_organization = বাণ থিয়েটাৰ }} চন্দ্ৰনাথ ৰাধিকাকান্ত সোঁৱৰণী পুথিভঁৰাল হৈছে ঐতিহ্যমণ্ডিত [[বাণ ৰঙ্গমঞ্চ]]ৰ পুথিভঁৰাল। ২০০৩ চনত স্থাপিত বাণ থিয়েটাৰৰ চন্দ্ৰনাথ ৰাধিকাকান্ত সোঁৱৰণী পুথিভঁৰালৰ লক্ষ্য আৰু উদ্দেশ্য হৈছে নাটক, নাট্য ইতিহাস, নাট্য ইতিহাস বিজড়িত গ্ৰন্থ, ফটো বা আন কোনো তথ্য সমল আদিৰ বিজ্ঞান সন্মতভাৱে সংৰক্ষণৰ ব্যৱস্থা আৰু ইয়াৰ প্ৰচাৰ আৰু প্ৰসাৰ। সেই উদ্দেশ্যে বাণ থিয়েটাৰ পুথিভঁৰালত নাট্য কলা বিষয়ক বিভিন্ন গ্ৰন্থ, নাটকৰ পাণ্ডুলিপি আদি সংৰক্ষণ কৰা হৈছে।<ref>সংস্কৃতিৰ দাপোণ | অক্টোবৰ, ২০২৪</ref> তদুপৰি পুথিভঁৰালৰ প্ৰচেষ্টাত [[বিশ্ব গ্ৰন্থ দিৱস]] আদিৰ দৰে বিশেষ দিনত গ্ৰন্থ অনুৰাগী, বিদ্যাৰ্থী, গৱেষক আৰু সাধাৰণ পাঠকৰ উপস্থিতি আৰু সহযোগত বিভিন্ন গুৰুত্বপূৰ্ণ বিষয়ত স্মাৰক বক্তৃতানুষ্ঠান আদি নিয়মীয়াকৈ আয়োজিত হৈ আহিছে।<ref>আমাৰ অসম | দৈনিক জনমভূমি | ২৩‌ এপ্ৰিল, ২০২৬</ref> == ইতিহাস == ১৯০৬ চনত তেজপুৰত গঢ় লৈ উঠে অসমৰ প্ৰথম আধুনিক ৰংগমঞ্চ বাণ থিয়েটাৰ। তাহানিৰে পৰাই বাণ থিয়েটাৰত অভীনিত হৈ আহিছে কালজয়ী নাটক, সৃষ্টি হৈছে অনেক নাট্যকাৰ, অভিনেতা, শিল্পী - কলাকুশলী। এই বাণ থিয়েটাৰ মঞ্চত ১৯২৪ চনত জ্যোতিপ্ৰসাদ আগৰৱালাই ''শোণিতকুঁৱৰী'' নাটকৰ জৰিয়তে আলোড়ন সৃষ্টি কৰিছিল। সেই সময়ৰ প্ৰচলিত নাট্য ৰীতি , সংগীত আৰু অভিনয়ৰ ধাৰাৰ পৰা আঁতৰি নাট্যাভিনয়ৰ জৰিয়তে যি এক নতুন গতিশীলতা আনিছিল সেই প্ৰয়াসে নাট্য ক্ষেত্ৰত এক নব্য আন্দোলনৰ সূচনা কৰিছিল। বাণ থিয়েটাৰতেই [[জ্যোতিপ্ৰসাদ আগৰৱালা]]ৰ প্ৰচেষ্টাত পোণ প্ৰথম বাৰৰ বাবে অসমীয়া গীত মাতৰ সম্পৰীক্ষা চলাইছিল। ১৯২৪ চনত জ্যোতিপ্ৰসাদ আগৰৱালাই এটি অৰ্কেষ্ট্ৰা পাৰ্টি গঠন কৰি বাণ থিয়েটাৰত পৰিৱেশন কৰিছিল। কিন্তু অতি পৰিতাপৰ কথা যে উপযুক্ত সংৰক্ষণৰ অভাৱত বাণ থিয়েটাৰ আৰু অসমীয়া নাট্য ইতিহাসৰ বহু মূল্যৱান তথ্য হেৰাই যায়। সেয়েহে ২০০৩ চনত স্থাপিত বাণ থিয়েটাৰৰ চন্দ্ৰনাথ ৰাধিকাকান্ত সোঁৱৰণী পুথিভঁৰালৰ তৎপৰতাত প্ৰচেষ্টা গ্ৰহণ কৰা হয়। সেই অনুসৰি, নাটক, নাট্য ইতিহাস, নাটক বিষয়ক গ্ৰন্থ, পাণ্ডুলিপি, মঞ্চাভিনয়ৰ ফটো, নাট্য শিল্পীৰ ফটো আদিৰ বিজ্ঞান সন্মত সংৰক্ষণ কৰাৰ ব্যৱস্থা কৰা হয়। == তথ্য সংগ্ৰহ == 62gac4ihf58akohnoicad4so2ofehva 602948 602931 2026-04-26T13:19:43Z JyotiPN 22102 /* ইতিহাস */ 602948 wikitext text/x-wiki {{Infobox library | name = চন্দ্ৰনাথ ৰাধিকাকান্ত সোঁৱৰণী পুথিভঁৰাল | native_name = বাণ থিয়েটাৰ পুথিভঁৰাল | image = Baan Theatre Library.jpg | caption = পুথিভঁৰালৰ ভিতৰ চ'ৰা | address = তেজপুৰ, শোণিতপুৰ | state = অসম | country = ভাৰত | established = ২০০৩ চন | branch_of = বাণ থিয়েটাৰ | criteria_for_collection = নাট্য কলা বিষয়ক আপুৰুগীয়া গ্ৰন্থ, নাটকৰ পাণ্ডুলিপি, নাটক, শিল্প কলা বিষয়ক ফটো গ্ৰন্থ, আলোচনী, গৱেষণা পত্ৰ আদি। | director = ভূপেন বৰুৱা | parent_organization = বাণ থিয়েটাৰ }} চন্দ্ৰনাথ ৰাধিকাকান্ত সোঁৱৰণী পুথিভঁৰাল হৈছে ঐতিহ্যমণ্ডিত [[বাণ ৰঙ্গমঞ্চ]]ৰ পুথিভঁৰাল। ২০০৩ চনত স্থাপিত বাণ থিয়েটাৰৰ চন্দ্ৰনাথ ৰাধিকাকান্ত সোঁৱৰণী পুথিভঁৰালৰ লক্ষ্য আৰু উদ্দেশ্য হৈছে নাটক, নাট্য ইতিহাস, নাট্য ইতিহাস বিজড়িত গ্ৰন্থ, ফটো বা আন কোনো তথ্য সমল আদিৰ বিজ্ঞান সন্মতভাৱে সংৰক্ষণৰ ব্যৱস্থা আৰু ইয়াৰ প্ৰচাৰ আৰু প্ৰসাৰ। সেই উদ্দেশ্যে বাণ থিয়েটাৰ পুথিভঁৰালত নাট্য কলা বিষয়ক বিভিন্ন গ্ৰন্থ, নাটকৰ পাণ্ডুলিপি আদি সংৰক্ষণ কৰা হৈছে।<ref>সংস্কৃতিৰ দাপোণ | অক্টোবৰ, ২০২৪</ref> তদুপৰি পুথিভঁৰালৰ প্ৰচেষ্টাত [[বিশ্ব গ্ৰন্থ দিৱস]] আদিৰ দৰে বিশেষ দিনত গ্ৰন্থ অনুৰাগী, বিদ্যাৰ্থী, গৱেষক আৰু সাধাৰণ পাঠকৰ উপস্থিতি আৰু সহযোগত বিভিন্ন গুৰুত্বপূৰ্ণ বিষয়ত স্মাৰক বক্তৃতানুষ্ঠান আদি নিয়মীয়াকৈ আয়োজিত হৈ আহিছে।<ref>আমাৰ অসম | দৈনিক জনমভূমি | ২৩‌ এপ্ৰিল, ২০২৬</ref> == ইতিহাস == ১৯০৬ চনত তেজপুৰত গঢ় লৈ উঠে অসমৰ প্ৰথম আধুনিক ৰংগমঞ্চ বাণ থিয়েটাৰ। তাহানিৰে পৰাই বাণ থিয়েটাৰত অভিনীত হৈ আহিছে কালজয়ী নাটক, সৃষ্টি হৈছে অনেক নাট্যকাৰ, অভিনেতা, শিল্পী - কলাকুশলী। এই বাণ থিয়েটাৰ মঞ্চত ১৯২৪ চনত জ্যোতিপ্ৰসাদ আগৰৱালাই ''শোণিতকুঁৱৰী'' নাটকৰ জৰিয়তে আলোড়ন সৃষ্টি কৰিছিল। সেই সময়ৰ প্ৰচলিত নাট্য ৰীতি , সংগীত আৰু অভিনয়ৰ ধাৰাৰ পৰা আঁতৰি নাট্যাভিনয়ৰ জৰিয়তে যি এক নতুন গতিশীলতা আনিছিল সেই প্ৰয়াসে নাট্য ক্ষেত্ৰত এক নব্য আন্দোলনৰ সূচনা কৰিছিল। বাণ থিয়েটাৰতেই [[জ্যোতিপ্ৰসাদ আগৰৱালা]]ৰ প্ৰচেষ্টাত পোণ প্ৰথম বাৰৰ বাবে অসমীয়া গীত মাতৰ সম্পৰীক্ষা চলিছিল। ১৯২৪ চনত জ্যোতিপ্ৰসাদ আগৰৱালাই এটি অৰ্কেষ্ট্ৰা পাৰ্টি গঠন কৰি বাণ থিয়েটাৰত পৰিৱেশন কৰিছিল। কিন্তু অতি পৰিতাপৰ কথা যে উপযুক্ত সংৰক্ষণৰ অভাৱত বাণ থিয়েটাৰ আৰু অসমীয়া নাট্য ইতিহাসৰ বহু মূল্যৱান তথ্য হেৰাই যায়। সেয়েহে ২০০৩ চনত স্থাপিত বাণ থিয়েটাৰৰ চন্দ্ৰনাথ ৰাধিকাকান্ত সোঁৱৰণী পুথিভঁৰালৰ তৎপৰতাত পৰৱৰ্তী সময়ত হেৰাই যাবলৈ ধৰা সম্পদসমূহ সংৰক্ষণৰ প্ৰচেষ্টা গ্ৰহণ কৰা হয়। সেই অনুসৰি, নাটক, নাট্য ইতিহাস, নাটক বিষয়ক গ্ৰন্থ, পাণ্ডুলিপি, মঞ্চাভিনয়ৰ ফটো, নাট্য শিল্পীৰ ফটো আদিৰ বিজ্ঞান সন্মত সংৰক্ষণ কৰাৰ ব্যৱস্থা কৰা হয়। == তথ্য সংগ্ৰহ == hctch041snl2f889xcik4syu34947rr 602949 602948 2026-04-26T13:20:28Z JyotiPN 22102 602949 wikitext text/x-wiki {{Infobox library | name = চন্দ্ৰনাথ ৰাধিকাকান্ত সোঁৱৰণী পুথিভঁৰাল | native_name = বাণ থিয়েটাৰ পুথিভঁৰাল | image = Baan Theatre Library.jpg | caption = পুথিভঁৰালৰ ভিতৰ চ'ৰা | address = [[তেজপুৰ]], [[শোণিতপুৰ]] | state = [[অসম]] | country = [[ভাৰত]] | established = ২০০৩ চন | branch_of = বাণ থিয়েটাৰ | criteria_for_collection = নাট্য কলা বিষয়ক আপুৰুগীয়া গ্ৰন্থ, নাটকৰ পাণ্ডুলিপি, নাটক, শিল্প কলা বিষয়ক ফটো গ্ৰন্থ, আলোচনী, গৱেষণা পত্ৰ আদি। | director = ভূপেন বৰুৱা | parent_organization = বাণ থিয়েটাৰ }} চন্দ্ৰনাথ ৰাধিকাকান্ত সোঁৱৰণী পুথিভঁৰাল হৈছে ঐতিহ্যমণ্ডিত [[বাণ ৰঙ্গমঞ্চ]]ৰ পুথিভঁৰাল। ২০০৩ চনত স্থাপিত বাণ থিয়েটাৰৰ চন্দ্ৰনাথ ৰাধিকাকান্ত সোঁৱৰণী পুথিভঁৰালৰ লক্ষ্য আৰু উদ্দেশ্য হৈছে নাটক, নাট্য ইতিহাস, নাট্য ইতিহাস বিজড়িত গ্ৰন্থ, ফটো বা আন কোনো তথ্য সমল আদিৰ বিজ্ঞান সন্মতভাৱে সংৰক্ষণৰ ব্যৱস্থা আৰু ইয়াৰ প্ৰচাৰ আৰু প্ৰসাৰ। সেই উদ্দেশ্যে বাণ থিয়েটাৰ পুথিভঁৰালত নাট্য কলা বিষয়ক বিভিন্ন গ্ৰন্থ, নাটকৰ পাণ্ডুলিপি আদি সংৰক্ষণ কৰা হৈছে।<ref>সংস্কৃতিৰ দাপোণ | অক্টোবৰ, ২০২৪</ref> তদুপৰি পুথিভঁৰালৰ প্ৰচেষ্টাত [[বিশ্ব গ্ৰন্থ দিৱস]] আদিৰ দৰে বিশেষ দিনত গ্ৰন্থ অনুৰাগী, বিদ্যাৰ্থী, গৱেষক আৰু সাধাৰণ পাঠকৰ উপস্থিতি আৰু সহযোগত বিভিন্ন গুৰুত্বপূৰ্ণ বিষয়ত স্মাৰক বক্তৃতানুষ্ঠান আদি নিয়মীয়াকৈ আয়োজিত হৈ আহিছে।<ref>আমাৰ অসম | দৈনিক জনমভূমি | ২৩‌ এপ্ৰিল, ২০২৬</ref> == ইতিহাস == ১৯০৬ চনত তেজপুৰত গঢ় লৈ উঠে অসমৰ প্ৰথম আধুনিক ৰংগমঞ্চ বাণ থিয়েটাৰ। তাহানিৰে পৰাই বাণ থিয়েটাৰত অভিনীত হৈ আহিছে কালজয়ী নাটক, সৃষ্টি হৈছে অনেক নাট্যকাৰ, অভিনেতা, শিল্পী - কলাকুশলী। এই বাণ থিয়েটাৰ মঞ্চত ১৯২৪ চনত জ্যোতিপ্ৰসাদ আগৰৱালাই ''শোণিতকুঁৱৰী'' নাটকৰ জৰিয়তে আলোড়ন সৃষ্টি কৰিছিল। সেই সময়ৰ প্ৰচলিত নাট্য ৰীতি , সংগীত আৰু অভিনয়ৰ ধাৰাৰ পৰা আঁতৰি নাট্যাভিনয়ৰ জৰিয়তে যি এক নতুন গতিশীলতা আনিছিল সেই প্ৰয়াসে নাট্য ক্ষেত্ৰত এক নব্য আন্দোলনৰ সূচনা কৰিছিল। বাণ থিয়েটাৰতেই [[জ্যোতিপ্ৰসাদ আগৰৱালা]]ৰ প্ৰচেষ্টাত পোণ প্ৰথম বাৰৰ বাবে অসমীয়া গীত মাতৰ সম্পৰীক্ষা চলিছিল। ১৯২৪ চনত জ্যোতিপ্ৰসাদ আগৰৱালাই এটি অৰ্কেষ্ট্ৰা পাৰ্টি গঠন কৰি বাণ থিয়েটাৰত পৰিৱেশন কৰিছিল। কিন্তু অতি পৰিতাপৰ কথা যে উপযুক্ত সংৰক্ষণৰ অভাৱত বাণ থিয়েটাৰ আৰু অসমীয়া নাট্য ইতিহাসৰ বহু মূল্যৱান তথ্য হেৰাই যায়। সেয়েহে ২০০৩ চনত স্থাপিত বাণ থিয়েটাৰৰ চন্দ্ৰনাথ ৰাধিকাকান্ত সোঁৱৰণী পুথিভঁৰালৰ তৎপৰতাত পৰৱৰ্তী সময়ত হেৰাই যাবলৈ ধৰা সম্পদসমূহ সংৰক্ষণৰ প্ৰচেষ্টা গ্ৰহণ কৰা হয়। সেই অনুসৰি, নাটক, নাট্য ইতিহাস, নাটক বিষয়ক গ্ৰন্থ, পাণ্ডুলিপি, মঞ্চাভিনয়ৰ ফটো, নাট্য শিল্পীৰ ফটো আদিৰ বিজ্ঞান সন্মত সংৰক্ষণ কৰাৰ ব্যৱস্থা কৰা হয়। == তথ্য সংগ্ৰহ == llib0x9f85tl31oukgyi6vz8qb7tn3j 603037 602949 2026-04-26T17:06:08Z প্ৰিয়াংকু বৰা 45871 তথ্য অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয় 603037 wikitext text/x-wiki {{Infobox library | name = চন্দ্ৰনাথ ৰাধিকাকান্ত সোঁৱৰণী পুথিভঁৰাল | native_name = বাণ থিয়েটাৰ পুথিভঁৰাল | image = Baan Theatre Library.jpg | caption = পুথিভঁৰালৰ ভিতৰ চ'ৰা | address = [[তেজপুৰ]], [[শোণিতপুৰ]] | state = [[অসম]] | country = [[ভাৰত]] | established = ২০০৩ চন | branch_of = বাণ থিয়েটাৰ | criteria_for_collection = নাট্য কলা বিষয়ক আপুৰুগীয়া গ্ৰন্থ, নাটকৰ পাণ্ডুলিপি, নাটক, শিল্প কলা বিষয়ক ফটো গ্ৰন্থ, আলোচনী, গৱেষণা পত্ৰ আদি। | director = গ্ৰন্থাগাৰিক : ভূপেন বৰুৱা | parent_organization = বাণ থিয়েটাৰ }} চন্দ্ৰনাথ ৰাধিকাকান্ত সোঁৱৰণী পুথিভঁৰাল হৈছে ঐতিহ্যমণ্ডিত [[বাণ ৰঙ্গমঞ্চ]]ৰ পুথিভঁৰাল। ২০০৩ চনত স্থাপিত বাণ থিয়েটাৰৰ চন্দ্ৰনাথ ৰাধিকাকান্ত সোঁৱৰণী পুথিভঁৰালৰ লক্ষ্য আৰু উদ্দেশ্য হৈছে নাটক, নাট্য ইতিহাস, নাট্য ইতিহাস বিজড়িত গ্ৰন্থ, ফটো বা আন কোনো তথ্য সমল আদিৰ বিজ্ঞান সন্মতভাৱে সংৰক্ষণৰ ব্যৱস্থা আৰু ইয়াৰ প্ৰচাৰ আৰু প্ৰসাৰ। সেই উদ্দেশ্যে বাণ থিয়েটাৰ পুথিভঁৰালত নাট্য কলা বিষয়ক বিভিন্ন গ্ৰন্থ, নাটকৰ পাণ্ডুলিপি আদি সংৰক্ষণ কৰা হৈছে।<ref>সংস্কৃতিৰ দাপোণ | অক্টোবৰ, ২০২৪</ref> তদুপৰি পুথিভঁৰালৰ প্ৰচেষ্টাত [[বিশ্ব গ্ৰন্থ দিৱস]] আদিৰ দৰে বিশেষ দিনত গ্ৰন্থ অনুৰাগী, বিদ্যাৰ্থী, গৱেষক আৰু সাধাৰণ পাঠকৰ উপস্থিতি আৰু সহযোগত বিভিন্ন গুৰুত্বপূৰ্ণ বিষয়ত স্মাৰক বক্তৃতানুষ্ঠান আদি নিয়মীয়াকৈ আয়োজিত হৈ আহিছে।<ref>আমাৰ অসম | দৈনিক জনমভূমি | ২৩‌ এপ্ৰিল, ২০২৬</ref> == ইতিহাস == ১৯০৬ চনত তেজপুৰত গঢ় লৈ উঠে অসমৰ প্ৰথম আধুনিক ৰংগমঞ্চ বাণ থিয়েটাৰ। তাহানিৰে পৰাই বাণ থিয়েটাৰত অভিনীত হৈ আহিছে কালজয়ী নাটক, সৃষ্টি হৈছে অনেক নাট্যকাৰ, অভিনেতা, শিল্পী - কলাকুশলী। এই বাণ থিয়েটাৰ মঞ্চত ১৯২৪ চনত জ্যোতিপ্ৰসাদ আগৰৱালাই ''শোণিতকুঁৱৰী'' নাটকৰ জৰিয়তে আলোড়ন সৃষ্টি কৰিছিল। সেই সময়ৰ প্ৰচলিত নাট্য ৰীতি , সংগীত আৰু অভিনয়ৰ ধাৰাৰ পৰা আঁতৰি নাট্যাভিনয়ৰ জৰিয়তে যি এক নতুন গতিশীলতা আনিছিল সেই প্ৰয়াসে নাট্য ক্ষেত্ৰত এক নব্য আন্দোলনৰ সূচনা কৰিছিল। বাণ থিয়েটাৰতেই [[জ্যোতিপ্ৰসাদ আগৰৱালা]]ৰ প্ৰচেষ্টাত পোণ প্ৰথম বাৰৰ বাবে অসমীয়া গীত মাতৰ সম্পৰীক্ষা চলিছিল। ১৯২৪ চনত জ্যোতিপ্ৰসাদ আগৰৱালাই এটি অৰ্কেষ্ট্ৰা পাৰ্টি গঠন কৰি বাণ থিয়েটাৰত পৰিৱেশন কৰিছিল। কিন্তু অতি পৰিতাপৰ কথা যে উপযুক্ত সংৰক্ষণৰ অভাৱত বাণ থিয়েটাৰ আৰু অসমীয়া নাট্য ইতিহাসৰ বহু মূল্যৱান তথ্য হেৰাই যায়। সেয়েহে ২০০৩ চনত স্থাপিত বাণ থিয়েটাৰৰ চন্দ্ৰনাথ ৰাধিকাকান্ত সোঁৱৰণী পুথিভঁৰালৰ তৎপৰতাত পৰৱৰ্তী সময়ত হেৰাই যাবলৈ ধৰা সম্পদসমূহ সংৰক্ষণৰ প্ৰচেষ্টা গ্ৰহণ কৰা হয়। সেই অনুসৰি, নাটক, নাট্য ইতিহাস, নাটক বিষয়ক গ্ৰন্থ, পাণ্ডুলিপি, মঞ্চাভিনয়ৰ ফটো, নাট্য শিল্পীৰ ফটো আদিৰ বিজ্ঞান সন্মত সংৰক্ষণ কৰাৰ ব্যৱস্থা কৰা হয়। == তথ্য সংগ্ৰহ == o7f1vjqk7polrv0n9tdzsnhof4kyr6e 10 136747 603048 2026-04-26T18:27:01Z Kandarpajit Kallol 6257 নতুন পৃষ্ঠা: <span style="color:#C30; font-size:1.4em;">&#x2717;</span>&nbsp;'''গ্ৰহণ কৰা নহ’ল'''&nbsp;{{{1|}}}<noinclude>{{documentation|content={{Accepted|type=checkmark}}}} <!--Categories go on the /doc subpage --> </noinclude> 603048 wikitext text/x-wiki <span style="color:#C30; font-size:1.4em;">&#x2717;</span>&nbsp;'''গ্ৰহণ কৰা নহ’ল'''&nbsp;{{{1|}}}<noinclude>{{documentation|content={{Accepted|type=checkmark}}}} <!--Categories go on the /doc subpage --> </noinclude> sr0nl9fopl57a05npotbpaf5vyt3s6e 0 136748 603158 2026-04-27T05:41:36Z কুমুদ ঘোষ 42738 নতুন পৃষ্ঠা: '''মন্দাক্ৰান্তা সেন''' (জন্ম: ১৫ ছেপ্টেম্বৰ ১৯৭২, পশ্চিম বংগৰ কলকাতাত) এগৰাকী ভাৰতীয় কবি। 603158 wikitext text/x-wiki '''মন্দাক্ৰান্তা সেন''' (জন্ম: ১৫ ছেপ্টেম্বৰ ১৯৭২, পশ্চিম বংগৰ কলকাতাত) এগৰাকী ভাৰতীয় কবি। pw6e7cmic5xhasqwwp1mwmbz84c5vjz 603162 603158 2026-04-27T05:57:34Z কুমুদ ঘোষ 42738 603162 wikitext text/x-wiki '''মন্দাক্ৰান্তা সেন''' (জন্ম: ১৫ ছেপ্টেম্বৰ ১৯৭২, পশ্চিম বংগৰ কলকাতাত) এগৰাকী ভাৰতীয় কবি। ১৯৯১ চনৰ পৰা ১৯৯৭ চনলৈ তেওঁ চিকিৎসা বিজ্ঞানৰ শিক্ষা গ্ৰহণ কৰিছিল যদিও স্নাতক হোৱাৰ পূ্র্বেই চূড়ান্ত পৰীক্ষাৰ আগত পঢ়া শেষ কৰি সাহিত্যত অধিক মনোনিৱেশ কৰিবলৈ ল'লে৷ fxhr9nuunakdpb592pn05mbn1ilshav 603163 603162 2026-04-27T05:59:59Z কুমুদ ঘোষ 42738 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 603163 wikitext text/x-wiki '''মন্দাক্ৰান্তা সেন''' (জন্ম: ১৫ ছেপ্টেম্বৰ ১৯৭২, পশ্চিম বংগৰ কলকাতাত) এগৰাকী ভাৰতীয় কবি। ১৯৯১ চনৰপৰা ১৯৯৭ চনলৈ তেওঁ চিকিৎসা বিজ্ঞানৰ শিক্ষা গ্ৰহণ কৰিছিল যদিও স্নাতক হোৱাৰ পূ্ৰ্বেই চূড়ান্ত পৰীক্ষাৰ আগত পঢ়া শেষ কৰি সাহিত্যত অধিক মনোনিৱেশ কৰিবলৈ ল'লে। 68ku2ztgamnqbocgm1tiew0otjavhfg 603164 603163 2026-04-27T06:02:28Z কুমুদ ঘোষ 42738 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 603164 wikitext text/x-wiki '''মন্দাক্ৰান্তা সেন''' (জন্ম: ১৫ ছেপ্টেম্বৰ ১৯৭২, পশ্চিম বংগৰ কলকাতাত) এগৰাকী ভাৰতীয় কবি। ১৯৯১ চনৰপৰা ১৯৯৭ চনলৈ তেওঁ চিকিৎসা বিজ্ঞানৰ শিক্ষা গ্ৰহণ কৰিছিল যদিও স্নাতক হোৱাৰ পূ্ৰ্বেই চূড়ান্ত পৰীক্ষাৰ আগত পঢ়া শেষ কৰি সাহিত্যত অধিক মনোনিৱেশ কৰিবলৈ ল'লে। কবিতা পুথিৰ উপৰিও মাতৃভাষাত তেওঁৰ অসংখ্য চুটিগল্প, উপন্যাস, প্ৰবন্ধ, শ্ৰুতি‍ নাটক প্ৰকাশ হৈছে। 455idfbg4ywjyw3q9wnubv9ffr7pjjo 603165 603164 2026-04-27T06:03:47Z কুমুদ ঘোষ 42738 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 603165 wikitext text/x-wiki '''মন্দাক্ৰান্তা সেন''' (জন্ম: ১৫ ছেপ্টেম্বৰ ১৯৭২, পশ্চিম বংগৰ কলকাতাত) এগৰাকী ভাৰতীয় কবি। ১৯৯১ চনৰপৰা ১৯৯৭ চনলৈ তেওঁ চিকিৎসা বিজ্ঞানৰ শিক্ষা গ্ৰহণ কৰিছিল যদিও স্নাতক হোৱাৰ পূ্ৰ্বেই চূড়ান্ত পৰীক্ষাৰ আগত পঢ়া শেষ কৰি সাহিত্যত অধিক মনোনিৱেশ কৰিবলৈ ল'লে। কবিতা পুথিৰ উপৰি মাতৃভাষাত তেওঁৰ অসংখ্য চুটিগল্প, উপন্যাস, প্ৰবন্ধ, শ্ৰুতি‍ নাটক প্ৰকাশ হৈছে। ১৯৯৯ চনত মাত্ৰ ২৭ বছৰ বয়সতে ‘আনন্দ পুৰস্কাৰ’ লাভ কৰা তেওঁ সৰ্বকনিষ্ঠ কবি। qnljg95nyl2z7dq3s6qhmqqfcahyk2g 603166 603165 2026-04-27T06:04:30Z কুমুদ ঘোষ 42738 603166 wikitext text/x-wiki '''মন্দাক্ৰান্তা সেন''' (জন্ম: ১৫ ছেপ্টেম্বৰ ১৯৭২, পশ্চিম বংগৰ কলকাতাত) এগৰাকী ভাৰতীয় কবি। ১৯৯১ চনৰপৰা ১৯৯৭ চনলৈ তেওঁ চিকিৎসা বিজ্ঞানৰ শিক্ষা গ্ৰহণ কৰিছিল যদিও স্নাতক হোৱাৰ পূ্ৰ্বেই চূড়ান্ত পৰীক্ষাৰ আগত পঢ়া শেষ কৰি সাহিত্যত অধিক মনোনিৱেশ কৰিবলৈ ল'লে। কবিতা পুথিৰ উপৰি মাতৃভাষাত তেওঁৰ অসংখ্য চুটিগল্প, উপন্যাস, প্ৰবন্ধ, শ্ৰুতি‍ নাটক প্ৰকাশ হৈছে। ১৯৯৯ চনত মাত্ৰ ২৭ বছৰ বয়সতে ‘আনন্দ পুৰস্কাৰ’ লাভ কৰা তেওঁ সৰ্বকনিষ্ঠ কবি। ২০০৪ চনত ‘ভাৰতীয় সাহিত্য অকাডেমী’ৰ পৰা তেওঁ ‘সুৱৰ্ণ জয়ন্তী যুৱ লেখক বঁটা’ লাভ কৰে। nkv5s2ndgp7baufr64c7dny90ax0fdz 603167 603166 2026-04-27T06:06:01Z কুমুদ ঘোষ 42738 603167 wikitext text/x-wiki '''মন্দাক্ৰান্তা সেন''' (জন্ম: ১৫ ছেপ্টেম্বৰ ১৯৭২, পশ্চিম বংগৰ কলকাতাত) এগৰাকী ভাৰতীয় কবি। ১৯৯১ চনৰপৰা ১৯৯৭ চনলৈ তেওঁ চিকিৎসা বিজ্ঞানৰ শিক্ষা গ্ৰহণ কৰিছিল যদিও স্নাতক হোৱাৰ পূ্ৰ্বেই চূড়ান্ত পৰীক্ষাৰ আগত পঢ়া শেষ কৰি সাহিত্যত অধিক মনোনিৱেশ কৰিবলৈ ল'লে। কবিতা পুথিৰ উপৰি মাতৃভাষাত তেওঁৰ অসংখ্য চুটিগল্প, উপন্যাস, প্ৰবন্ধ, শ্ৰুতি‍ নাটক প্ৰকাশ হৈছে। ১৯৯৯ চনত মাত্ৰ ২৭ বছৰ বয়সতে ‘আনন্দ পুৰস্কাৰ’ লাভ কৰা তেওঁ সৰ্বকনিষ্ঠ কবি। ২০০৪ চনত ‘ভাৰতীয় সাহিত্য অকাডেমী’ৰ পৰা তেওঁ ‘সুৱৰ্ণ জয়ন্তী যুৱ লেখক বঁটা’ লাভ কৰে। ২০০৬ চনৰ বসন্ত কালত জাৰ্মানীৰ লিপজিগ গ্ৰন্থমেলাত তেওঁ অসংখ্য কবিতা পাঠ কৰি‍ছিল আৰু সেই বছৰৰ অক্টোবৰ আৰু নৱেম্বৰ মাহতো একেদৰেই কবিতা পাঠ কৰি‍ছিল। m2888ucafxnsgj1tvzk90z9b005gdiz 603169 603167 2026-04-27T06:07:25Z কুমুদ ঘোষ 42738 603169 wikitext text/x-wiki '''মন্দাক্ৰান্তা সেন''' (জন্ম: ১৫ ছেপ্টেম্বৰ ১৯৭২, পশ্চিম বংগৰ কলকাতাত) এগৰাকী ভাৰতীয় কবি। ১৯৯১ চনৰপৰা ১৯৯৭ চনলৈ তেওঁ চিকিৎসা বিজ্ঞানৰ শিক্ষা গ্ৰহণ কৰিছিল যদিও স্নাতক হোৱাৰ পূ্ৰ্বেই চূড়ান্ত পৰীক্ষাৰ আগত পঢ়া শেষ কৰি সাহিত্যত অধিক মনোনিৱেশ কৰিবলৈ ল'লে। কবিতা পুথিৰ উপৰি মাতৃভাষাত তেওঁৰ অসংখ্য চুটিগল্প, উপন্যাস, প্ৰবন্ধ, শ্ৰুতি‍ নাটক প্ৰকাশ হৈছে। ১৯৯৯ চনত মাত্ৰ ২৭ বছৰ বয়সতে ‘আনন্দ পুৰস্কাৰ’ লাভ কৰা তেওঁ সৰ্বকনিষ্ঠ কবি। ২০০৪ চনত ‘ভাৰতীয় সাহিত্য অকাডেমী’ৰ পৰা তেওঁ ‘সুৱৰ্ণ জয়ন্তী যুৱ লেখক বঁটা’ লাভ কৰে। ২০০৬ চনৰ বসন্ত কালত জাৰ্মানীৰ লিপজিগ গ্ৰন্থমেলাত তেওঁ অসংখ্য কবিতা পাঠ কৰি‍ছিল আৰু সেই বছৰৰ অক্টোবৰ আৰু নৱেম্বৰ মাহতো একেদৰেই কবিতা পাঠ কৰি‍ছিল। ==তথ্যসূত্ৰ== 9whthxan3qmozz1gofxag58jgh6wre9 603170 603169 2026-04-27T06:08:01Z কুমুদ ঘোষ 42738 603170 wikitext text/x-wiki '''মন্দাক্ৰান্তা সেন''' (জন্ম: ১৫ ছেপ্টেম্বৰ ১৯৭২, পশ্চিম বংগৰ কলকাতাত)<ref name="dolchhut">{{cite book|last1=Sen|first1=Mandakranta|title=Dalchhoot|date=2002|publisher=Ananda|location=Kolkata|isbn=8177561960|edition=1. saṃskaraṇa.}}</ref> এগৰাকী ভাৰতীয় কবি। ১৯৯১ চনৰপৰা ১৯৯৭ চনলৈ তেওঁ চিকিৎসা বিজ্ঞানৰ শিক্ষা গ্ৰহণ কৰিছিল যদিও স্নাতক হোৱাৰ পূ্ৰ্বেই চূড়ান্ত পৰীক্ষাৰ আগত পঢ়া শেষ কৰি সাহিত্যত অধিক মনোনিৱেশ কৰিবলৈ ল'লে। কবিতা পুথিৰ উপৰি মাতৃভাষাত তেওঁৰ অসংখ্য চুটিগল্প, উপন্যাস, প্ৰবন্ধ, শ্ৰুতি‍ নাটক প্ৰকাশ হৈছে। ১৯৯৯ চনত মাত্ৰ ২৭ বছৰ বয়সতে ‘আনন্দ পুৰস্কাৰ’ লাভ কৰা তেওঁ সৰ্বকনিষ্ঠ কবি। ২০০৪ চনত ‘ভাৰতীয় সাহিত্য অকাডেমী’ৰ পৰা তেওঁ ‘সুৱৰ্ণ জয়ন্তী যুৱ লেখক বঁটা’ লাভ কৰে। ২০০৬ চনৰ বসন্ত কালত জাৰ্মানীৰ লিপজিগ গ্ৰন্থমেলাত তেওঁ অসংখ্য কবিতা পাঠ কৰি‍ছিল আৰু সেই বছৰৰ অক্টোবৰ আৰু নৱেম্বৰ মাহতো একেদৰেই কবিতা পাঠ কৰি‍ছিল। ==তথ্যসূত্ৰ== scr9kp8io4z4i9cj7f4l1cy28yjuwnk 603171 603170 2026-04-27T06:09:01Z কুমুদ ঘোষ 42738 603171 wikitext text/x-wiki '''মন্দাক্ৰান্তা সেন''' (জন্ম: ১৫ ছেপ্টেম্বৰ ১৯৭২, পশ্চিম বংগৰ কলকাতাত)<ref name="dolchhut">{{cite book|last1=Sen|first1=Mandakranta|title=Dalchhoot|date=2002|publisher=Ananda|location=Kolkata|isbn=8177561960|edition=1. saṃskaraṇa.}}</ref> এগৰাকী ভাৰতীয় কবি। ১৯৯১ চনৰপৰা ১৯৯৭ চনলৈ তেওঁ চিকিৎসা বিজ্ঞানৰ শিক্ষা গ্ৰহণ কৰিছিল যদিও স্নাতক হোৱাৰ পূ্ৰ্বেই চূড়ান্ত পৰীক্ষাৰ আগত পঢ়া শেষ কৰি সাহিত্যত অধিক মনোনিৱেশ কৰিবলৈ ল'লে। কবিতা পুথিৰ উপৰি মাতৃভাষাত তেওঁৰ অসংখ্য চুটিগল্প, উপন্যাস, প্ৰবন্ধ, শ্ৰুতি‍ নাটক প্ৰকাশ হৈছে। ১৯৯৯ চনত মাত্ৰ ২৭ বছৰ বয়সতে ‘আনন্দ পুৰস্কাৰ’ লাভ কৰা তেওঁ সৰ্বকনিষ্ঠ কবি। ২০০৪ চনত ‘ভাৰতীয় সাহিত্য অকাডেমী’ৰ পৰা তেওঁ ‘সুৱৰ্ণ জয়ন্তী যুৱ লেখক বঁটা’ লাভ কৰে।<ref>{{cite web |title=Sahitya Akademi Golden Jubilee Awards |url=https://pib.gov.in/newsite/erelcontent.aspx?relid=4653 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220924084458/https://pib.gov.in/newsite/erelcontent.aspx?relid=4653 |archive-date=2022-09-24 |access-date=26 January 2022 |publisher=Government of India Ministry of Culture}}</ref> ২০০৬ চনৰ বসন্ত কালত জাৰ্মানীৰ লিপজিগ গ্ৰন্থমেলাত তেওঁ অসংখ্য কবিতা পাঠ কৰি‍ছিল আৰু সেই বছৰৰ অক্টোবৰ আৰু নৱেম্বৰ মাহতো একেদৰেই কবিতা পাঠ কৰি‍ছিল। ==তথ্যসূত্ৰ== p5gi4jd5huimfbrqmo5u0b9znu3xgiq 603172 603171 2026-04-27T06:10:41Z কুমুদ ঘোষ 42738 603172 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}} '''মন্দাক্ৰান্তা সেন''' (জন্ম: ১৫ ছেপ্টেম্বৰ ১৯৭২, পশ্চিম বংগৰ কলকাতাত)<ref name="dolchhut">{{cite book|last1=Sen|first1=Mandakranta|title=Dalchhoot|date=2002|publisher=Ananda|location=Kolkata|isbn=8177561960|edition=1. saṃskaraṇa.}}</ref> এগৰাকী ভাৰতীয় কবি। ১৯৯১ চনৰপৰা ১৯৯৭ চনলৈ তেওঁ চিকিৎসা বিজ্ঞানৰ শিক্ষা গ্ৰহণ কৰিছিল যদিও স্নাতক হোৱাৰ পূ্ৰ্বেই চূড়ান্ত পৰীক্ষাৰ আগত পঢ়া শেষ কৰি সাহিত্যত অধিক মনোনিৱেশ কৰিবলৈ ল'লে। কবিতা পুথিৰ উপৰি মাতৃভাষাত তেওঁৰ অসংখ্য চুটিগল্প, উপন্যাস, প্ৰবন্ধ, শ্ৰুতি‍ নাটক প্ৰকাশ হৈছে। ১৯৯৯ চনত মাত্ৰ ২৭ বছৰ বয়সতে ‘আনন্দ পুৰস্কাৰ’ লাভ কৰা তেওঁ সৰ্বকনিষ্ঠ কবি। ২০০৪ চনত ‘ভাৰতীয় সাহিত্য অকাডেমী’ৰ পৰা তেওঁ ‘সুৱৰ্ণ জয়ন্তী যুৱ লেখক বঁটা’ লাভ কৰে।<ref>{{cite web |title=Sahitya Akademi Golden Jubilee Awards |url=https://pib.gov.in/newsite/erelcontent.aspx?relid=4653 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220924084458/https://pib.gov.in/newsite/erelcontent.aspx?relid=4653 |archive-date=2022-09-24 |access-date=26 January 2022 |publisher=Government of India Ministry of Culture}}</ref> ২০০৬ চনৰ বসন্ত কালত জাৰ্মানীৰ লিপজিগ গ্ৰন্থমেলাত তেওঁ অসংখ্য কবিতা পাঠ কৰি‍ছিল আৰু সেই বছৰৰ অক্টোবৰ আৰু নৱেম্বৰ মাহতো একেদৰেই কবিতা পাঠ কৰি‍ছিল। ==তথ্যসূত্ৰ== 5y05ujzkwp62xztrzujd22vqd4rrokf 603173 603172 2026-04-27T06:11:29Z কুমুদ ঘোষ 42738 added [[Category:ভাৰতীয় কবি]] using [[WP:HC|HotCat]] 603173 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}} '''মন্দাক্ৰান্তা সেন''' (জন্ম: ১৫ ছেপ্টেম্বৰ ১৯৭২, পশ্চিম বংগৰ কলকাতাত)<ref name="dolchhut">{{cite book|last1=Sen|first1=Mandakranta|title=Dalchhoot|date=2002|publisher=Ananda|location=Kolkata|isbn=8177561960|edition=1. saṃskaraṇa.}}</ref> এগৰাকী ভাৰতীয় কবি। ১৯৯১ চনৰপৰা ১৯৯৭ চনলৈ তেওঁ চিকিৎসা বিজ্ঞানৰ শিক্ষা গ্ৰহণ কৰিছিল যদিও স্নাতক হোৱাৰ পূ্ৰ্বেই চূড়ান্ত পৰীক্ষাৰ আগত পঢ়া শেষ কৰি সাহিত্যত অধিক মনোনিৱেশ কৰিবলৈ ল'লে। কবিতা পুথিৰ উপৰি মাতৃভাষাত তেওঁৰ অসংখ্য চুটিগল্প, উপন্যাস, প্ৰবন্ধ, শ্ৰুতি‍ নাটক প্ৰকাশ হৈছে। ১৯৯৯ চনত মাত্ৰ ২৭ বছৰ বয়সতে ‘আনন্দ পুৰস্কাৰ’ লাভ কৰা তেওঁ সৰ্বকনিষ্ঠ কবি। ২০০৪ চনত ‘ভাৰতীয় সাহিত্য অকাডেমী’ৰ পৰা তেওঁ ‘সুৱৰ্ণ জয়ন্তী যুৱ লেখক বঁটা’ লাভ কৰে।<ref>{{cite web |title=Sahitya Akademi Golden Jubilee Awards |url=https://pib.gov.in/newsite/erelcontent.aspx?relid=4653 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220924084458/https://pib.gov.in/newsite/erelcontent.aspx?relid=4653 |archive-date=2022-09-24 |access-date=26 January 2022 |publisher=Government of India Ministry of Culture}}</ref> ২০০৬ চনৰ বসন্ত কালত জাৰ্মানীৰ লিপজিগ গ্ৰন্থমেলাত তেওঁ অসংখ্য কবিতা পাঠ কৰি‍ছিল আৰু সেই বছৰৰ অক্টোবৰ আৰু নৱেম্বৰ মাহতো একেদৰেই কবিতা পাঠ কৰি‍ছিল। ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় কবি]] 1s3zwx8x2rdcfu95bcel4q7fonvkig6 603174 603173 2026-04-27T06:11:59Z কুমুদ ঘোষ 42738 added [[Category:জীৱিত ব্যক্তি]] using [[WP:HC|HotCat]] 603174 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}} '''মন্দাক্ৰান্তা সেন''' (জন্ম: ১৫ ছেপ্টেম্বৰ ১৯৭২, পশ্চিম বংগৰ কলকাতাত)<ref name="dolchhut">{{cite book|last1=Sen|first1=Mandakranta|title=Dalchhoot|date=2002|publisher=Ananda|location=Kolkata|isbn=8177561960|edition=1. saṃskaraṇa.}}</ref> এগৰাকী ভাৰতীয় কবি। ১৯৯১ চনৰপৰা ১৯৯৭ চনলৈ তেওঁ চিকিৎসা বিজ্ঞানৰ শিক্ষা গ্ৰহণ কৰিছিল যদিও স্নাতক হোৱাৰ পূ্ৰ্বেই চূড়ান্ত পৰীক্ষাৰ আগত পঢ়া শেষ কৰি সাহিত্যত অধিক মনোনিৱেশ কৰিবলৈ ল'লে। কবিতা পুথিৰ উপৰি মাতৃভাষাত তেওঁৰ অসংখ্য চুটিগল্প, উপন্যাস, প্ৰবন্ধ, শ্ৰুতি‍ নাটক প্ৰকাশ হৈছে। ১৯৯৯ চনত মাত্ৰ ২৭ বছৰ বয়সতে ‘আনন্দ পুৰস্কাৰ’ লাভ কৰা তেওঁ সৰ্বকনিষ্ঠ কবি। ২০০৪ চনত ‘ভাৰতীয় সাহিত্য অকাডেমী’ৰ পৰা তেওঁ ‘সুৱৰ্ণ জয়ন্তী যুৱ লেখক বঁটা’ লাভ কৰে।<ref>{{cite web |title=Sahitya Akademi Golden Jubilee Awards |url=https://pib.gov.in/newsite/erelcontent.aspx?relid=4653 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220924084458/https://pib.gov.in/newsite/erelcontent.aspx?relid=4653 |archive-date=2022-09-24 |access-date=26 January 2022 |publisher=Government of India Ministry of Culture}}</ref> ২০০৬ চনৰ বসন্ত কালত জাৰ্মানীৰ লিপজিগ গ্ৰন্থমেলাত তেওঁ অসংখ্য কবিতা পাঠ কৰি‍ছিল আৰু সেই বছৰৰ অক্টোবৰ আৰু নৱেম্বৰ মাহতো একেদৰেই কবিতা পাঠ কৰি‍ছিল। ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় কবি]] [[শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি]] 7e08dsra4wuus65fvd0u5f3a4esrlsr 603175 603174 2026-04-27T06:12:26Z কুমুদ ঘোষ 42738 added [[Category:বঙালী কবি]] using [[WP:HC|HotCat]] 603175 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}} '''মন্দাক্ৰান্তা সেন''' (জন্ম: ১৫ ছেপ্টেম্বৰ ১৯৭২, পশ্চিম বংগৰ কলকাতাত)<ref name="dolchhut">{{cite book|last1=Sen|first1=Mandakranta|title=Dalchhoot|date=2002|publisher=Ananda|location=Kolkata|isbn=8177561960|edition=1. saṃskaraṇa.}}</ref> এগৰাকী ভাৰতীয় কবি। ১৯৯১ চনৰপৰা ১৯৯৭ চনলৈ তেওঁ চিকিৎসা বিজ্ঞানৰ শিক্ষা গ্ৰহণ কৰিছিল যদিও স্নাতক হোৱাৰ পূ্ৰ্বেই চূড়ান্ত পৰীক্ষাৰ আগত পঢ়া শেষ কৰি সাহিত্যত অধিক মনোনিৱেশ কৰিবলৈ ল'লে। কবিতা পুথিৰ উপৰি মাতৃভাষাত তেওঁৰ অসংখ্য চুটিগল্প, উপন্যাস, প্ৰবন্ধ, শ্ৰুতি‍ নাটক প্ৰকাশ হৈছে। ১৯৯৯ চনত মাত্ৰ ২৭ বছৰ বয়সতে ‘আনন্দ পুৰস্কাৰ’ লাভ কৰা তেওঁ সৰ্বকনিষ্ঠ কবি। ২০০৪ চনত ‘ভাৰতীয় সাহিত্য অকাডেমী’ৰ পৰা তেওঁ ‘সুৱৰ্ণ জয়ন্তী যুৱ লেখক বঁটা’ লাভ কৰে।<ref>{{cite web |title=Sahitya Akademi Golden Jubilee Awards |url=https://pib.gov.in/newsite/erelcontent.aspx?relid=4653 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220924084458/https://pib.gov.in/newsite/erelcontent.aspx?relid=4653 |archive-date=2022-09-24 |access-date=26 January 2022 |publisher=Government of India Ministry of Culture}}</ref> ২০০৬ চনৰ বসন্ত কালত জাৰ্মানীৰ লিপজিগ গ্ৰন্থমেলাত তেওঁ অসংখ্য কবিতা পাঠ কৰি‍ছিল আৰু সেই বছৰৰ অক্টোবৰ আৰু নৱেম্বৰ মাহতো একেদৰেই কবিতা পাঠ কৰি‍ছিল। ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় কবি]] [[শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:বঙালী কবি]] r16m1sbzfob29f9cnwtda1a394gdb27