অসমীয়া ৱিকিপিডিয়া aswiki https://as.wikipedia.org/wiki/%E0%A6%AC%E0%A7%87%E0%A6%9F%E0%A7%81%E0%A6%AA%E0%A6%BE%E0%A6%A4 MediaWiki 1.46.0-wmf.26 first-letter মাধ্যম বিশেষ বাৰ্তা সদস্য সদস্য বাৰ্তা ৱিকিপিডিয়া ৱিকিপিডিয়া বাৰ্তা চিত্ৰ চিত্ৰ বাৰ্তা মিডিয়াৱিকি মিডিয়াৱিকি আলোচনা সাঁচ সাঁচ বাৰ্তা সহায় সহায় বাৰ্তা শ্ৰেণী শ্ৰেণী বাৰ্তা ৱিকিচ'ৰা ৱিকিচ'ৰা আলোচনা MOS MOS talk TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk 0 4040 604393 603557 2026-05-04T10:37:49Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 604393 wikitext text/x-wiki {{Details|বিহু}} {{Infobox recurring event | image = megi.maghbihu.jpg | imagesize = 250px | caption = মাঘ বিহুত জ্বলোৱা মেজি | begins = | ends = | date = | frequency = বাৰ্ষিক | location = অসম, [[ভাৰত]] | first = | last = | participants = | attendance = | footnotes = | organised = }} {{বিহু}} পুহ-মাঘৰ সংক্ৰান্তিৰ দিনা '''ভোগালী বিহু''' বা '''মাঘ বিহু''' পালন কৰা হয়।<ref name="online">{{cite web | url=http://online.assam.gov.in/web/guest/introductionofassam | title=Magh Bihu or Bhogali Bihu: | publisher=Govt Of Assam | work=Assam Electronics Development Corporation Ltd | accessdate=January 13, 2013 | archivedate=March 25, 2013 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20130325042542/http://online.assam.gov.in/web/guest/introductionofassam | deadurl=yes }}</ref> এই বিহু তিনিদিন পালন কৰা হয়। পুহত শালি ধান, মাহ, তিল, মগু, আদি শস্য চপাই মানুহে ভঁৰাল ভৰায়।<ref name="assamtoday." /> এই সময়ত কৃষকসকলে খেতি চপাই ভঁৰাল উপচাই ৰাখে বাবে এই বিহু ভোগালী বিহু ৰূপে প্ৰচলিত। এই সময়ত ধনী-দুখীয়া সকলোৰে ঘৰত দুমুঠি ধান-চাউল খাবলৈ থাকে। সেই বাবে এই বিহুত খোৱা বোৱাৰ ওপৰত বেছি গুৰুত্ব দিয়া হয়। এই বিহুত সান্দহ, চিৰা, নানা ধৰণৰ পিঠা, লাডু, আখৈ, আদি মানুহৰ ঘৰে ঘৰে উপচি পৰে।<ref name="assamtoday.">{{cite web | url=http://assamtoday.tripod.com/bihu1.htm | title=The Bihu Festival of Assam | accessdate=January 13, 2013 }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> মাঘ বিহুৰ মূল আকৰ্ষণ হ'ল মেজি পোৰা। এই সময়ত সূৰ্য্য মকৰ ক্ৰান্তিৰ ৰেখাৰ ওচৰলৈ যায় বাবে এই সংক্ৰান্তিৰ বিহু বা দোমাহীক মকৰ সংক্ৰান্তি বোলা হয়।<ref name=" গ্ৰন্থ ১"> "ৰচনা সঞ্চয়ন" লেখকদ্বয় - ড॰ দাস আৰু ড॰ ভট্টাচাৰ্য। ISBN No-81-86384-28-6 </ref> জাতীয় উৎসৱ বিহুৱে অসমীয়া সমাজৰ ঐক্য আৰু মিলাপ্ৰীতিৰ ভাৱ অটুট ৰাখিছে। বিহুৰ সকলো কামেই হয় সমূহীয়াভাৱে যি মানুহৰ মাজত ঐক্যভাৱ বৃদ্ধি কৰে। বিহুৰ জৰিয়তে মানুহৰ মাজত বয়ন শিল্প, খেল-ধেমালি আদিৰো উন্নতি সাধন হয়। বিহুৰ জৰিয়তে অসমীয়া জাতিয়ে এক নিজস্ব পৰিচয় বহন কৰিছে। [[File:Magha Bihu megi 1.jpg|thumb|মাঘ বিহুৰ [[মেজি]]]] ==ইতিহাস== মাঘ বিহু আদিম যুগৰ পৰাই সমগ্ৰ অসমত এক গুৰুত্বপূৰ্ণ উৎসৱ হিচাপে পালন কৰি অহা হৈছে। মাঘ বিহু আদিম যুগৰ বড়ো মূলীয় লোক সকলৰ প্ৰধান উৎসৱ আছিল। পাছৰ পৰ্যায়ত কামৰূপ ৰাজ্যৰ দিনত আৰ্য ব্ৰাহ্মণ সকলে হিন্দু ৰীতি মতে তিথি নিৰ্ধাৰিত কৰি দিছিল। মাঘ বিহুৰ দুটা প্ৰধান অংশ হৈছে মেজি আৰু উৰুকা। "মেজি" শব্দটো উজনি অসমত সৃষ্টি হোৱা শব্দ। গৱেষক সকলৰ মতে এই শব্দটো প্ৰাগ-চীন-তিব্বতীয় ভাষাৰ (বড়ো-কছাৰী ভাষা পৰিয়াল যেনে চুতীয়া, দেউৰী, কছাৰী,‌ ইত্যাদি ইয়াৰে এটা ঠাল) "জুই" বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ হোৱা শব্দ [https://en.wiktionary.org/wiki/Reconstruction:Proto-Sino-Tibetan/m%C9%99j ''মেজ''] (তিব্বতীয় ভাষাত [[wikt:མེ#Tibetan|མེ]] আৰু বাৰ্মিজ ভাষাত [[wikt:မီး#Burmese|မီး]])‌‌ বা বড়ো-কছাৰী মূলীয় প্ৰাচীন চুতীয়া ভাষাৰ "মিডি-য়ে-জি"ৰ (মিডি=দেৱতা/পূৰ্বপুৰুষ<ref>Brown, William, An outline of the Deori-Chutia language, p. 66(God=Midi)</ref>, য়ে=জুই<ref name=":0">Brown, William, An outline of the Deori-Chutia language, p. 65(Fire=Ye)</ref>, জি=উৰি যোৱা<ref>Brown, William, An outline of the Deori-Chutia language, p. 72(Fly=Ji)</ref>) পৰা সৃষ্টি হৈছিল। আনহাতে "উৰুকা" শব্দটো চুতীয়া ভাষাৰ "উৰুকুবা"ৰ(অৰ্থ=শেষ হোৱা) পৰা অহা বুলি জনা যায় কাৰণ পুহ মাহৰ এই অন্তিম দিনটোতে শস্য চপোৱাই শেষ হয়।<ref>Deori, Kishor, ''Chuperemago: Deori-Chutia dictionary'', p. 46.</ref> চুতীয়া আৰু আহোমৰ ৰাজত্বকালত ৰাজকীয় পৃষ্ঠপোষকতাৰে এই বিহু পালন কৰা হয় বুলি জনা যায়। আহোম ৰজা ৰুদ্ৰসিংহৰ দিনৰ পৰা বিহুৰ দিনা [[ৰংঘৰ]]ৰ বাকৰিত বিভিন্ন খেল-ধেমালি, ৰং-ৰহইচৰ আয়োজন কৰা হৈছিল। ৰজা‌সকলে ডা-ডাঙৰীয়াসকলৰ সৈতে উপস্থিত থাকি এই উৎসৱ উপভোগ কৰিছিল। আকাশত শেন-কণুৱা আদি চৰাইক প্ৰশিক্ষণ দি ৰণ লগোৱা হৈছিল। সেইদৰে হাতী যুঁজ, [[কুকুৰা যুঁজ]], [[কণী যুঁজ]], মল্ল যুঁজ, [[ম'হ যুঁজ]], [[বুলবুলি চৰাইৰ যুঁজ]] আদিৰো সেইসময়তে প্ৰচলন হয় বুলি জানিব পৰা যায়। এই সমূহ কাৰ্যৰ সুষমতাৰ বাবে ৰজাঘৰীয়া খেল আৰু বিষয়বাব আছিল। যেনে- হাতীবৰুৱা, শেনচোৱা ফুকন, কুকুৰাচোৱা বৰুৱা ইত্যাদি। সেইদিশৰ পৰা ৰংঘৰ আৰু ইয়াৰ সৈতে সংলগ্ন বাকৰি ৰোমান কলছিয়ামৰ সমতুল্য।<ref name="assamiyakhabor" /> ==উৰুকা== গাঁৱৰ ডেকা সকলে নৰা কাটি পুহতে ভেলাঘৰ প্ৰস্তুত কৰে।<ref name="festivalsofindia">{{cite web | url=http://www.festivalsofindia.in/BhogaliBihu/ | title=ভোগালী বিহু | publisher=Pan India Internet Private Limited | accessdate=January 13, 2013 | archivedate=February 5, 2013 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20130205124936/http://www.festivalsofindia.in/BhogaliBihu/ | deadurl=yes }}</ref> উৰুকাৰ দিনা তেওঁলোকে লগ লাগি ভোজ ভাত খাই নাচি বাগি উজাগৰে থাকে। খেৰৰ নৰাৰে ভেলাঘৰ সাজি গাৱঁৰ ৰাইজে ভেলাঘৰত ভোজভাত খায়। তদুপৰি গাঁৱৰ ৰাইজে মিলি একেলগে জুই পুৱাই নাম-কীৰ্তন কৰে। ভেলাঘৰৰ কাষতে কাঠ-বাঁহৰে সজা মেজিত অগ্নিসংযোগ কৰা হয়। মেজি সাধাৰণতে প্ৰতিযোগিতামূলকভাৱে ওখ হোৱা দেখা যায়। মেজিৰ ব্যৱহাৰ উজনি অসমত তুলনামূলকভাৱে বেছি। মেজিৰ জুইত বাঁহেৰে সজা পানীহিলৈ ফুটোৱাটো এক পৰম্পৰা। পানী জমা হোৱা কোনো বাঁহক মেজিৰ জুইত ভৰাই দি দাৰে আঘাত কৰা হয়। মেজিৰ জুই জ্বলাই গোৱা হয় "পুহ গ'ল মাঘ হ'ল, আমাৰ মেজি জ্বলি গ'ল।" মেজিৰ তলত আশীৰ্বাদ ল'লে ব্যক্তিৰ মনৰ আকাংক্ষা পূৰণ হয় বুলি জনবিশ্বাস আছে। সাধাৰণতে খেৰ-নৰাৰে সজা ভেলাঘৰৰ দীঘ-প্ৰস্থ সমান হয়, কিন্তু ঠাইভেদে ইয়াৰ আকাৰ ভিন্ন হোৱা দেখা যায়। কোনো কোনো ঠাইত দুচলীয়া শংকু আৰু আয়তাকাৰ আকৃতিৰ মেজিঘৰৰ নিৰ্মাণ কৰাও দেখা যায়। তদুপৰি কামৰূপ-নলবাৰীৰ কিছু কিছু অঞ্চলত কলপাতেৰেও ভেলাঘৰ সজা হয়। উজনি অসমত ভেলাঘৰক হাৰলি ঘৰ বুলিও জনা যায়। ভেলাঘৰক কলাত্মক ৰূপ দিয়াটো এক আধুনিক ৰীতি। একো একোটা ভেলাঘৰ তিনি তলা পৰ্যন্ত ওখ হোৱা দেখা যায়। ই একো প্ৰকাৰৰ শিল্প। মেজিৰ নিৰ্মাণ কৰোঁতে দুটা কলগছৰ গাত সমান্তৰালকৈ কাঠ আৰু বাঁহ জাপি দিয়া হয় ("=" আৰু "॥" ধৰণে )। মেজিটোৰ একেবাৰে ওপৰত আগলি বাঁহ আৰু কলপাত এখিলা দিয়া হয়। মেজি এক প্ৰকাৰৰ শৈৱ আচাৰৰ প্ৰভাৱ পৰা প্ৰতীক। ই আদিম মানৱ সমাজৰ ধাৰণাৰ দ্বাৰা প্ৰভাৱিত। ঠাইবিশেষে আৰু জনগোষ্ঠীভেদে মেজিৰ আকাৰ-আকৃতিৰ ভিন্নতা দেখা যায়। যেনে- খামতি জনগোষ্ঠীৰ মেজি আন মেজিৰ তুলনাত গগণচুম্বী। আদিতে উৰুকাত ভেলাঘৰ বা মেজি সাজি জ্বলোৱা কামটো গৰখীয়াসকলে কৰিছিল। নৃতাত্ত্বিক দিশৰ পৰা চাবলৈ গ'লে ই চিকাৰ যুগৰ পৰা কৃষিযুগৰ আৰম্ভণিৰ সমাজখনক সূচায়, যেতিয়া মানুহে জীৱ-জন্তুক পোহ মনাইছিল আৰু শস্য চপাই আনন্দ কৰিছিল। এফালৰ পৰা চাবলৈ গ'লে ই মানৱ সমাজৰ বুদ্ধি-বৃত্তিকো সূচায়, য'ত খেতি কৰাৰ সামৰ্থ কেৱল মানৱ সমাজেহে আয়ত্ত কৰিলে। ভেলাঘৰ বা মেজিৰ জুইকুৰাই মানুহক প্ৰাণীসমাজৰ পৰা পৃথক কৰে আৰু মানুহৰ শ্ৰেষ্ঠত্ব প্ৰতিপন্ন কৰে। সেইদিশৰ পৰা মাঘ বিহুৰ উৰুকা একমতে হাজাৰ বছৰৰো অধিক প্ৰাচীন উৎসৱ। সামাজিকস্তৰত বা লোকাচাৰৰ দিশৰ পৰা অনুসন্ধান কৰিলে বুজা যায়, খেতি চপোৱাৰ সময়ত বন্য পশুৰ উপদ্ৰৱ বৃদ্ধি পায়। হাতী-মহে আহি জনপদ সমূহত অত্যাচাৰ কৰে আৰু পকা ধান আৰু শস্য বিনষ্ট কৰে। যাৰ ফলত গৰখীয়া বা খেতিয়কে জুই জ্বলায় আৰু পানীহিলৈ ফুটায় ধাননি আৰু পথাৰসমূহ ৰক্ষা কৰে। পিছলৈ ইয়ে বিৱৰ্তন বা ৰূপান্তৰ ঘটি উৰুকাৰ নাম পায়। [[File:Ritual of Magh Bihu, people tie fruit-bearing trees with straw on Uruka. 01.jpg|thumb|মাঘ বন্ধা]] উৰুকাৰ দিনা দোকমোকালি সকলোৱে নিজ নিজ বাৰীৰ লাগনি (নাৰিকল, তামোল, বেল, শিলিখা ইত্যাদি) গছবোৰ নৰা বা ধানখেৰেৰে বন্ধাটো একপ্ৰকাৰৰ নিয়ম। লোকবিশ্বাস অনুসৰি এনেদৰে গছবোৰ নাবান্ধিলে গছৰ গুটি নালাগে। এই গছ বন্ধা (মাঘ বন্ধা) নিয়মটো অষ্ট্ৰিকসকলে পোনতে আৰম্ভ কৰিছিল বুলি বহুতে ক'ব বিচাৰে। গছ বন্ধা শেষ হোৱাৰ পিছত ‘মাঘ ঐ মাঘ, ডাল ভৰি লাগ" আৰু মাটিৰ দলিচপৰা কেইটামান বাৰীখনৰ সকলো ফালে দলিয়াই 'হুৰ হুৰ টক কৈ গংগালৈ নাযাবি- এইদৰে কৈ ঘৰলৈ উভতে। লোকবিশ্বাস অনুসৰি এনেদৰে ক'লেহে গুটি লগাটো নিশ্চিত। ===উৰুকাত মাছ ধৰাৰ পৰম্পৰা=== ওপৰত উল্লেখ কৰি অহাৰ দৰে, মানৱ সমাজৰ চিকাৰ যুগৰ পৰা কৃষিযুগলৈ উত্তৰণ ঘটিল যদিও সমূহীয়াভাৱে চিকাৰ কৰাৰ প্ৰথা একেবাৰে নাইকিয়া নহ'ল। যাৰ ফলত সমূহীয়া চিকাৰৰ ঠাইত আধুনিকযুগ বা মধ্যযুগৰ শেষৰ ফালে মৎস্য চিকাৰ কৰাৰ পৰম্পৰা হ'ল। বিহুৰ উৰুকাৰ দিনা বিল, নদী, পুখুৰী, জান জলাশয় আদিত একোটা চুবুৰি বা একোখন গাঁৱৰ ৰাইজে সমূহীয়াকৈ মাছ ধৰে। জাতি-ধৰ্ম নিৰ্বিশেষে সকলো লোকে এই মাছ ধৰা উৎসৱত অংশগ্ৰহণ কৰে। এই প্ৰথা অনুসৰি, বিল, নদী, পুখুৰী আদিত জাল, পল, জুলুকিলৈ মাছ মাৰি ৰাইজে সেই মাছেৰে উৰুকাৰ ভোজ খায়।<ref name="assamiyakhabor" /> ===উৰুকাৰ নিশাৰ পৰম্পৰা=== পুহ আৰু মাঘ মাহৰ সংক্ৰান্তি তথা দোমাহীৰ আগদিনা উৰুকা উদ্‌যাপন কৰা হয়। উৰুকাৰ ৰাতি চেমনীয়া ল'ৰাবোৰে গাঁৱৰ মানুহৰ বাৰীৰ পৰা খৰি, শাক-পাচলি আদি চুৰি কৰি আনে। কাৰোবাৰ ঘৰত দুজনমান ল'ৰাই পিঠা খোৱাৰ চলেৰে সোমায় আৰু বাকী দুজনমানে বাৰীৰ পৰা কুকুৰা-পাৰ, জেওৰা-জপনা, আলু-কবি আদি চুৰি কৰি লৈ যায়। এই প্ৰথাৰ বাবেই গৃহস্থয়ো সাধাৰণতে ওৰে ৰাতি ঘৰৰ বাৰী, চৌহদ আদিৰ চকু ৰাখে। সেইবাবে এই বিহুক চোৰ বিহু বুলিও কয়।<ref name="http://www.ajirdainikbatori.com/surabhi/main/special3.htm">{{cite web | url=http://www.ajirdainikbatori.com/surabhi/main/special3.htm | title=আজিৰ দৈনিক বাতৰিৰ ১২ তাৰিখৰ দেওবৰীয়া পৰিপুৰিকা 'সুৰভি'ত প্ৰকাশিত বাতৰি | accessdate=13 জানুৱাৰী 2014 | archivedate=2015-05-10 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20150510203908/http://ajirdainikbatori.com/surabhi/main/special3.htm | deadurl=yes }}</ref> ==বিহু== ৰাতি পুওৱাৰ লগে লগে গা-পা ধুই মেজিত জুই লগাই দিয়ে। জুই জ্বলি উঠিলে মন্ত্ৰ মাতি মাহ, মগু, পিঠা, চাউল, ঘিঁউ আদি দি অগ্নিক সেৱা কৰে।<ref name="online" /><ref name="festivalsofindia" /> মেজি পোৰাৰ শেষত তাৰ ছাঁইৰে সকলোৱে ফোঁট লয়। অৱশ্যে নৰাৰ সুবিধা নথকা ঠাইত কাঠ-বাঁহ আদিৰেই মেজি বনায়। এই বিহুৰ মেজি পোৰা অগ্নি পূজাৰেই নামান্তৰ বুলিব পাৰি। মেজি ঘৰ দাহনৰ পিছত আধাপোৰা বাঁহচালি লাগনী গছত ওলোমাই দি উদ্ভিদৰ বৃদ্ধিৰ কামনা কৰা হয়।<ref name="http://www.assamtribune.com/scripts/dainik.asp?id=jan1314/Page4">{{cite web | url=http://www.assamtribune.com/scripts/dainik.asp?id=jan1314/Page4 | title=দৈনিক অসম কাকতত প্ৰকাশিত বাতৰি | date=১৩ জানুৱাৰী,২০১৪ | accessdate=13 জানুৱাৰী 2014 }}{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> <ref name=":0" /> বিশ্বাস কৰা হয় যে ছাই আৰু আধা পোৰা বাঁহে পথাৰ আৰু বাগিচাৰ উৰ্বৰতা বৃদ্ধি কৰে। লেণ্টাৰ্ন আৰু মধ্য গ্ৰীষ্মৰ জুই জ্বলোৱা ইউৰোপীয়সকলেও উৰ্বৰতাৰ মাধ্যম হিচাপে ছাই আৰু আঙঠাৰ কাৰ্যকাৰীতাৰ ওপৰত বিশ্বাস কৰিছিল। তেওঁলোকৰ কিছুমানৰ মাজত গছৰ গা-গছত খেৰেৰে ঘূৰণীয়াকৈ বন্ধাৰ নিয়ম আছিল। এই জুইৰ ৰীতি-নীতিবোৰ ইণ্ডো-ইউৰোপীয় মূলৰ বুলি বিশ্বাস কৰা হয়। <ref name="article">{{cite web |title=magh bihu or maghar domahi by prafulla dutta goswami|publisher=|date= |accessdate=১১-০৬-২০২২ |pages=}}</ref> মেজিত জুই লগাই অগ্নি দেৱতাক শ্ৰদ্ধা নিবেদন কৰোঁতে তলৰ মন্ত্ৰ ফাঁকি গোৱা হয়- :::::::::::::অগ্নিং প্ৰজ্জ্বলিতং বন্দে চতুৰ্ব্বেদং হুতাশনং। :::::::::::::সুবৰ্ণ-বৰ্ণমমলং জ্যোতি ৰূপায় তে নম:॥ ইয়াৰ পাছত ভোজ-ভাত খোৱা হয়। গুৰু-ভকতক ঘৰলৈ মাতি আনি ন [[ধান]]ৰ ন মুঠি জা-জলপান খুৱাই আশীৰ্বাদ লোৱা হয়।<ref name="গ্ৰন্থ ১"/> ===বিহুৰ খাদ্য=== [[File:চুঙা পিঠা.jpg|thumb|অসমৰ চুঙা পিঠা]] মাঘ বিহুক ভোগালী অৰ্থাৎ ভোগৰ উৎসৱ বুলি কোৱা হয়। বিহু উপলক্ষে অসমীয়া ৰাইজে বিভিন্ন ধৰণৰ জা-জলপান, পিঠা-পনা আৰু লাড়ুৰ প্ৰস্তুত কৰে। এই উৎসৱৰ এক বিশেষ পিঠা হ'ল তিল পিঠা। ইয়াৰ উপৰিও খোলাচাপৰীয়া পিঠা, টেকেলী পিঠা, পানী পিঠা, চুঙা পিঠা, ঘিলা পিঠা, সুতুলী পিঠা, তেল পিঠা, হেঁচা পিঠা, ডেকা পিঠা, মালপোৱা, কল পিঠা, ভুৰভুৰী পিঠা ইত্যাদি তৈয়াৰ কৰা হয়। তদুপৰি ভজা চাউল, হুৰুম, কোমল চাউল, চিৰা, সান্দহ, মুড়ী, আখৈ, চুঙা চাউল ইত্যাদি জলপান তৈয়াৰ কৰা দেখা যায়। ঘৰতে পতা বিভিন্ন দৈ যেনে টেঙা দৈ, চুঙা দৈ, এঠা দৈ, মাখনৰে আলহী অতিথিক আপ্যায়ন কৰা হয়। কিছুমান অঞ্চলৰ জলপান অতি বিখ্যাত যেনে: [[হাজো]]-[[ৰামদিয়া]]ৰ দৈ, [[সৰভোগ]]ৰ গাখীৰ, [[গোলাঘাট]]ৰ [[মিছামৰা]]ৰ [[গুৰ]], [[তিতাবৰ]]ৰ চাউল, [[জাজী]]ৰ ম'হৰ এঠা দৈ। আমিষ আহাৰৰ ক্ষেত্ৰত নামজ্বলা [[গোৱালপাৰা]]ৰ [[গদাধৰ]] নদীৰ ইলিচ, নগাৱৰ লাচিম ভাঙোন, [[উজান বজাৰ]]ৰ মাছ, [[কাকডোঙা]]ৰ বৰালি।<ref name="assamiyakhabor">{{cite web | url=http://www.assamiyakhabor.com/publishfinal/asset/guwahati/current/4.html | title=অসমীয়া খবৰ কাকতত প্ৰকাশিত বাতৰি | date=১৩ জানুৱাৰী, ২০১৪ | accessdate=13 জানুৱাৰী 2014 | archivedate=2014-02-14 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20140214224807/http://www.assamiyakhabor.com/publishfinal/asset/guwahati/current/4.html | deadurl=yes }}</ref> ==মাঘ বিহু উপলক্ষে অসমত অনুষ্ঠিত বিভিন্ন খেল ধেমালি== === চৰাইৰ যুঁজ === {{Main|বুলবুলি চৰাইৰ যুঁজ}} [[Image:Bul Bul Fight At Hajo.jpg|thumb|right|200px|এহাল যুঁজাৰু [[বুলবুলি]] চৰাই]] [[অসম]]ৰ [[হাজো]]ত অৱস্থিত [[হয়গ্ৰীৱ মাধৱ দেৱালয়]]ৰ [[বুলবুলি]] চৰাইৰ যুঁজে এক সুকীয়া ঐতিহ্য বহন কৰি আহিছে। দুটা বুলবুলি চৰাইৰ মাজত অনুষ্ঠিত এই যুঁজত আটাইতকৈ শক্তিশালী বুলবুলি চৰাইটোৱেই জয়লাভ কৰে। এই বুলবুলি চৰাইৰ যুঁজৰ আৰম্ভণি কেতিয়া সেয়া পৰিষ্কাৰ নহয়। কথিত কাহিনী অনুসৰি মাঘ মাহৰ প্ৰথম দিনা এগৰাকী নৃপতিয়ে হয়গ্ৰীৱ মাধৱ মন্দিৰ দৰ্শন কৰিবলৈ আহি তাত দুটা বুলবুলি চৰাইৰ মাজত এখন যুঁজ দেখি মুগ্ধ হৈ পৰে আৰু তেতিয়াৰে পৰাই তাত বছৰি মাঘ বিহুত এই যুঁজ অনুষ্ঠিত হৈ আহিছে। ইয়াৰ বাবে বিশেষ ফান্দৰ সহায়ত বুলবুলি চৰাই ধৰা হয় আৰু এমাহ মান যুঁজৰ প্ৰশিক্ষণ দিয়া হয়। উৰুকাৰ দিনা নিচাজাতীয় ভোগ খুৱাই বুলবুলি বোৰ উত্তেজিত কৰি ৰখা হয় আৰু পাছদিনা অৰ্থাৎ বিহুৰ দিনা যুঁজৰ বাবে সজা বিশেষ মঞ্চত বুলবুলি চৰাইবোৰ এৰি দিয়া হয়। এখন যুঁজত দুটা বুলবুলিয়ে অংশ লয় আৰু যিটো চৰাই বিজয়ী হয়, তাক পাছৰ যুঁজলৈ বাছনি কৰা হয়। যুঁজত হৰা [[বুলবুলি]] চৰাইবোৰক আঁতৰাই দিয়া হয়। সাধাৰণতে এডোখৰ ভীমকলৰ লোভ দেখুৱাই দুটা বুলবুলিৰ মাজত যুঁজ লগোৱা হয়। যুঁজত দেখুওৱা পাৰদৰ্শিতাৰ ভিতৰত তিনিটা বুলবুলি চৰাইক প্ৰথম, দ্বিতীয় আৰু তৃতীয় পুৰস্কাৰ প্ৰদান কৰা হয়, চৰাইৰ মালিকে এই বঁটা লাভ কৰে। যুঁজ শেষ হোৱাৰ পাছত চৰাইবোৰ মুকলি কৰি দিয়া হয়। বৰ্তমান [[বুলবুলি]] চৰাইৰ যুঁজ [[অসম]]ৰ [[হাজো]] অঞ্চলত (বিশেষকৈ সোণাৰীটোলা আৰু ভৰালীটোলা গাঁও) প্ৰচলিত হোৱা দেখা যায়। অৱশ্যে মাজে মাজে জীৱ-জন্তু প্ৰেমী সংগঠন সমূহে এই যুঁজৰ ব্যাপক সমালোচনা কৰাও দেখা যায়।<ref>[http://www.himjyoti.com/search/label/%E0%A6%B2%E0%A7%8B%E0%A6%95%20%E0%A6%B8%E0%A6%82%E0%A6%B8%E0%A7%8D%E0%A6%95%E0%A7%83%E0%A6%A4%E0%A6%BF] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170402093059/http://www.himjyoti.com/search/label/%E0%A6%B2%E0%A7%8B%E0%A6%95%20%E0%A6%B8%E0%A6%82%E0%A6%B8%E0%A7%8D%E0%A6%95%E0%A7%83%E0%A6%A4%E0%A6%BF |date=2017-04-02 }} ব্ল'গ: মই আৰু মোৰ পৃথিৱী, হিমজ্যোতি তালুকদাৰ</ref> ===ম'হ যুঁজ=== {{Main|ম'হ যুঁজ}} [[File:Buffalo fight.jpg|thumb|ম'হ যুঁজ]] মাঘ বিহুৰ সময়ত ম'হ যুঁজৰ আয়োজনৰ সম্পৰ্কে ভিন্ন জনৰ ভিন্ন মত পোৱা যায়। এই খেল আহোম ৰজাৰ দিনত [[ৰংপুৰ]]ৰ ৰূপহী পথাৰত অনুষ্ঠিত হৈছিল বুলি জনা যায়। আহোম স্বৰ্গদেউসকলে ৰংঘৰৰ ওপৰৰ পৰা এই খেল উপভোগ কৰিছিল।<ref name="assamiyakhabor"/> মাঘ বিহুত যুঁজত অংশগ্ৰহণ কৰা ম'হবোৰৰ আহিন-কাতি মাহত প্ৰতিপালন কৰি সাজু কৰোৱা হয়। ম'হ যুঁজ সাধাৰণতে মুকলি পথাৰত হয় আৰু দৰ্শকসকলে নিৰাপদ স্থানৰ পৰা এই খেল উপভোগ কৰে। মাঘ বিহুৰ ম'হ যুঁজত দুবিধ ভিন্ন জাতিৰ ম'হে অংশগ্ৰহণ কৰা দেখা যায়- অসমীয়া আৰু আদৰাঙী (mixed origin)। অসমীয়া ম'হৰ শিংযোৰ মেলাহি (wide mouthed), কপাল বহল আৰু অৱয়ব ডাঙৰ। ইহঁতে প্ৰতিপক্ষক ওচৰত দেখাৰ লগে লগে মূৰটো ডাঙি ফেৰ পাতে। গোৱালে নাকী খুলি দিয়াৰ পাছত কপালে কপালে খুন্দা মাৰি শিঙেৰে ইহঁতে ইটোৱে সিটোক আঘাত সানিবলৈ চেষ্টা কৰে। কিন্তু ইহঁতে বেছি সময় নুযুঁজে। আনহাতে আদৰাঙী ম'হে বহুসময় যুঁজি থাকিব পাৰে। ইহঁতৰ শিংযোৰ ঘূৰণীয়া। ইহঁতে ইটোৱে সিটোক গলধনত আঘাত হানিবলৈ চেষ্টা কৰে। এই যুঁজক উজনি অসমত 'কাপ যুঁজ' বুলি কোৱা হয়। ম'হে যুঁজোতে চকু দুটা মুদি লয়। যুঁজত এবাৰ হৰা ম'হে জাকত চৰোতে পুনৰ অন্য ম'হৰ লগত নুযুঁজে।<ref name="assamiyakhabor" /> ===কণীযুঁজ=== {{main|কণী যুঁজ}} কণী যুঁজ অসমৰ এটি প্ৰিয় খেল। [[ব’হাগ বিহু]]ৰ কেইদিনমান আগৰেপৰাই ই আৰম্ভ হৈ বিহু উৰুকালৈকে কণী যুঁজ চলি থাকে। যুঁজত সাধাৰণতে [[পাতিহাঁহ]]ৰ [[কণী]]ৰে যুঁজাই।<ref>অসমীয়া সংস্কৃতিৰ কণিকা; সম্পাদক: ড॰ নাৰায়ণ দাস, ড॰ পৰমানন্দ ৰাজবংশী; পৃষ্ঠা: ৫৯-৬০</ref> খেলাৰুসকলে বিভিন্ন ঠাইৰপৰা টান [[কণী]] কিনি আনি যুঁজলৈ সাজু হয়। টান কণীৰ নাম ''সৈয়া'' ( বা ''হৈয়া'')। [[কড়ি]] অথবা নখেৰে টুকুৰীয়াই কণীৰ কাঠিন্য নিৰূপণ কৰিব লাগে। কণী যুঁজৰ আগতে দুই যুঁজাৰুৰ মাজত ‘দৰ-দাম’ ঠিক কৰা প্ৰয়োজন। ‘দৰ-দাম’ৰ দ্বাৰা কণীৰ জোঙা আৰু বহল- এই ফাল দুটাৰ কোনটোৰ দ্বাৰা কণীক যুঁজোৱা হ’ব তাকেই বুজায়। দৰ-দাম ঠিক হোৱাৰ পিছত এজনে কণীৰ এটা ফালেৰে আনজনৰ কণীটোৰ নিৰ্দিষ্টকৈ দিয়া ফালটোত খুন্দা মাৰি দিয়ে। যাৰ কণী ভাগে, তেওঁ কণীটো কণী নভগাজনক দিব লাগে। কোনো কোনোৱে হাঁহ কণীৰ মাজত দুই এটা [[কুকুৰা]] অথবা [[গিনিফাউল]]ৰ কণী মিহলাই কণী যুঁজায়। পিছত উল্লেখ কৰা কণীসমূহ হেনো পাতিহাঁহৰ কণীতকৈ টান। কোনো কোনোৱে [[সাত বিহু]]লৈকে বা হৈয়া কণী নভগাকৈ ৰাখি গৌৰৱৰ ভাগী হয়। এনে কণীক কোৱা হয় ‘সাত বিহুৰ সৈয়া কণী’। কণী যুঁজত আবাল-বৃদ্ধ-বনিতা সকলোৱে অংশ গ্ৰহণ কৰে। ===কড়ি খেল=== কড়ি খেল [[অসম]]<ref>{{cite book | title=অসমৰ খেল ধেমালি | author=নাৰায়ন শৰ্মা}}</ref>,[[নেপাল]] আৰু [[বাংলাদেশ|বাংলাদেশৰ]]<ref name=":)">{{cite book | title=বাংলাদেশৰ খেলা-ধুলা | publisher=বাংলা একাডেমী | author=ৰশীদ হায়দাৰ}}</ref> এবিধ পৰম্পৰাগত গ্ৰামীণ খেল। অসমৰ লোকসকলে পৰম্পৰাগত ভাৱে বহাগ বিহুৰ সময়ত এই খেল খেলিছিল।<ref name=":-)">{{cite book | title=অসমৰ সংস্কৃতি | author=লীলা গগৈ | year=১৯৮৬}}</ref> কড়িখেল হৈছে একক বা দলীয়ভাৱে দুজনৰ পৰা দহজনলৈকে খেলিব পৰা একপ্ৰকাৰৰ প্ৰতিযোগিতামূলক খেল। এইখেলত পুৰুষ-মহিলা উভয়ে অংশগ্ৰহণ কৰিব পাৰে। ৰঙালী বিহুৰ সময়ত এই খেল এতিয়াও জনপ্ৰিয়। কড়ি খেল ধৰ্মীয়কৃত্যৰ লগত জড়িত আৰু ই প্ৰজননৰ প্ৰতীক হিচাপে অসমীয়া সমাজত গৃহীত। কড়িখেলত যদি কোনো পুৰুষৰ কড়ি ফুটে তেন্তে সেই সেই পুৰুষৰ ভাগ্যোদয় হয় আৰু জিকিলে অবিবাহিতজনৰ বিবাহৰ যোগ মিলে বুলি কোনো কোনোৱে বিশ্বাস কৰে। অসমীয়া বিবাহ পৰম্পৰাটো দৰা-কইনাৰ মাজত বিভিন্ন খেল-ধেমালিৰ ভিতৰত কড়ি খেলাৰ প্ৰথা প্ৰচলিত। এই খেলত যিজন জিকে সংসাৰ চলোৱাত তেওঁ অধিক পটু বুলি ভবা হয়। ইয়াৰোপৰি সন্তান জন্মৰ পূৰ্বে ল'ৰা নে ছোৱালী জন্ম হ'ব সেইসম্পৰ্কীয় অনুমানৰ বাবেও কোনো কোনো অঞ্চলত কড়ি খেলাৰ নিয়ম প্ৰচলিত। নেপালত কড়ি খেলক একপ্ৰকাৰৰ জুৱা খেলৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ইয়াত চাৰিজন পৃথক খেলুৱৈয়ে ১৬টা কড়ি টছ্ কৰে। এই খেল সাধাৰণতে হিন্দু উৎসৱ তিহাৰ<ref name="Cowries' use in Nepal">{{cite web |title=Tihar |url=http://www.yetitrailadventure.com/nepal/tihar.html |website=Yeti Trial Adventure |access-date=22 October 2014 |archivedate=23 October 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221023232229/https://www.yetitrailadventure.com/nepal/tihar.html |deadurl=yes }}</ref> বা দীপাৱলীৰ সময়ত ঘৰ আৰু ৰাজহুৱাভাৱে খেলা হয়। একেটা উৎসৱতে এই কড়িবোৰ দেৱী লক্ষ্মী আৰু সম্পদৰ প্ৰতীক হিচাপেও উপাসনা কৰা হয়। ===নাওখেল=== প্ৰাচীন কালৰে পৰা যিবোৰ খেল অসমত প্ৰচলিত তাৰ ভিতৰত নাও খেল অন্যতম। অসম এক নদীমাতৃক দেশ সেয়েহে পানীৰ লগত জড়িত খেলসমূহ অতিপুৰণি। ইয়াৰ ভিতৰত নৌকা চালনা মুখ্য। পুৰণি কামৰূপ সাম্ৰাজ্যৰ আশে পাশে উদ্ধাৰ হোৱা শিলালিপি, তাম্ৰপত্ৰৰ অনুদান আৰু সত্ৰীয়া কাকত-দলিলসমূহেও তাকে প্ৰমাণ কৰে। বৰ্তমানেও নাওখেল অত্য়ন্ত জনপ্ৰিয় খেল। বিশেষত বৰ্তমান সংবাদ মাধ্যমৰ প্ৰচাৰৰ ফলত ই বহুলভাৱে প্ৰসাৰ পাইছে। নামনি অসমৰ বৰপেটা, নলবাৰী আৰু পলাশবাৰী লগতে গোৱালপাৰা অঞ্চলত এই খেলে পৰ্যটকৰ দৃষ্টি আকৰ্ষণ কৰে। এইখেলে বৰ্তমান এক প্ৰতিযোগিতামোলক সৰ্বজনীন ৰূপ লৈছে। বিহূ আৰু দুৰ্গা পূজা দুয়ো উৎসৱৰ লগত সংগতি ৰাখি এই অনুষ্ঠান পতা হয়। নামনি অসমৰ নৈ-উপনৈসমূহ এক ৰঙীন ৰূপ লয়। এই নাওখেলৰ নাওসমূহ সাধাৰণ নাওতকৈ দীঘল আৰু ভিন্ন প্ৰতীক আৰু ৰংবিশিষ্ট। নাওখেলৰ লগত জড়িত আন এক লোকাচাৰ হৈছে নাওখেলৰ গীতসমূহ। ইয়াকে নাৱৰীয়া গীত বোলে। এই গীতসমূহত থলুৱা জীৱনৰ প্ৰতিচ্ছবি দেখিবলৈ পোৱা যায়। ই অসমৰ লোকসংস্কৃতিৰ এক অন্যতম উপাদান। ==মাঘ বিহু উপলক্ষে অসমত অনুষ্ঠিত বিভিন্ন মেলাসমূহ== ===জোনবিল মেলা=== {{Main|জোনবিল মেলা}} [[File:Jonbeel1.jpg|thumb|জোনবিল মেলাৰ প্ৰধান প্ৰৱেশদ্বাৰ]] [[অসম]]ৰ এটা অতি আকৰ্ষণীয় উৎসৱ হ'ল জোনবিল মেলা। [[মৰিগাঁও]] জিলাৰ মধ্যৱৰ্তী অঞ্চলৰ [[জাগীৰোড]]ৰ পৰা উত্তৰে তিনি কিলোমিটাৰ দূৰত্বত অৱস্থিত এখন বিলৰ নাম হৈছে জোনবিল। এই বিলৰ পাৰত অনুষ্ঠিত হোৱা মেলাৰ নামেই জোনবিল মেলা। মাঘ বিহুৰ পিছৰ সপ্তাহত এই মেলা অনুষ্ঠিত হয়।<ref name=gana>[http://www.ganaadhikar.com/18_jan_2012/page_7.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120125064100/http://www.ganaadhikar.com/18_jan_2012/page_7.html |date=2012-01-25 }} "মৰিগাঁও জিলাৰ তিৱাসকলৰ জোনবিল মেলা", ধীৰাজ পাটৰ; গণ অধিকাৰ, ১৮ জানুৱাৰী ২০১২; আহৰণ: ১৮ জানুৱাৰী ২০১২</ref> এই মেলাৰ বিশেষ তাৎপৰ্য হৈছে পাহাৰত বসবাস কৰা জনজাতীয় তিৱা লোকসকলে তাত উৎপাদিত বিভিন্ন দ্ৰব্য ভৈয়ামত বাস কৰা তিৱা তথা অন্য জনগোষ্ঠীয় লোকসকলে তৈয়াৰ কৰা পিঠা, সান্দহ, শুকান মাছ আদিৰ সৈতে বিনিময় কৰে। ইয়াত জাতি-বৰ্ণ-ভাষা নিৰ্বিশেষে সকলোৱে দ্ৰব্য বিনিময় কৰে। সেয়ে এই মেলা হৈছে সম্প্ৰীতিৰ মেলা।<ref name=gana></ref><ref name=ved>[http://www.vedanti.com/News/jonbeel_mela.htm] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304202824/http://www.vedanti.com/News/jonbeel_mela.htm |date=2016-03-04 }} Jonbeel Mela, Vedanti.com, 2 Feb 2011; আহৰণ: ১৮ জানুৱাৰী ২০১২</ref> [[File:JONBILL_MELA.jpg|thumb|জোনবিল মেলাৰ আৰম্ভণিত মাছ মৰাৰ দৃশ্য]] জোনবিল মেলা মাঘ বিহুৰ পিছৰ সপ্তাহত আৰম্ভ হয়। সপ্তাহটোৰ মঙ্গল-বুধবাৰৰ পৰা মানুহৰ সমাগম হয় যদিও শুক্ৰবাৰ আৰু শনিবাৰেহে প্ৰধান মেলা হয়। মেলা আৰম্ভ হোৱাৰ পূৰ্বে জোনবিলত ৰজাৰ পাৰিষদবৰ্গ তথা বিভিন্ন গাঁৱৰ নিৰ্দিষ্ট ব্যক্তিবোৰে মাছ মাৰে, ইয়াক 'ৰজা মাছ' মৰা বুলি কয়। সেই মাছেৰে জোনবিলৰ পাৰত ৰজাৰ সহিতে সকলোৱে মিলিজুলি ভোজভাত খায়। ইয়াৰ পিছদিনা সকলো ৰাইজলৈ এই বিলখন মাছ মৰাৰ বাবে মুকলি কৰি দিয়ে।<ref name=gana></ref> ===উৰুচ মেলা=== ভোগালী বিহু উপলক্ষে এই মেলা [[হয়গ্ৰীৱ মাধৱ মন্দিৰ]]ত অনুষ্ঠিত হয়। ===মাঘী মেলা=== মাঘ বিহুৰ বা মাঘী পূৰ্ণিমাৰ সৈতে সংগতি ৰাখি অসমৰ বিভিন্ন ঠাইত সমূহীয়াভাৱে নাম পালন কৰা হয়। উদাহৰণস্বৰূপে, বৰপেটা জিলাৰ বাংলীপাৰা অঞ্চলত মাঘী পূৰ্ণিমাৰ বিশাল আয়োজন কৰা হয়। মাঘৰ বিহুৰ এই অংশ বৈষ্ণৱ সংস্কৃতিৰ দ্বাৰা প্ৰভাৱিত। ইয়াৰ লগত সংগতি ৰাখি মেলাৰো আয়োজন কৰা হয়। ==চিত্ৰসম্ভাৰ== <gallery> Magha Bihu Maji 2.jpg|মাঘ বিহুৰ মেজি জ্বলোৱা পৰম্পৰা৷ স্থানঃ লখিমপুৰ, ফুলবাৰী মাঘ বিহুৰ মেজি.jpg|মেজি </gallery> ===মণিকূট উৎসৱ=== ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} {{অসমৰ উৎসৱ আৰু মেলাসমূহ}} [[শ্ৰেণী:বিহু]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ উৎসৱসমূহ]] 7fmfx0zg6dlbfvhvua4f8kc0g2ojo59 0 22472 604379 423965 2026-05-04T05:38:08Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 604379 wikitext text/x-wiki {{অনুবাদ}} '''মৌলিক অধিকাৰ''', '''ৰাষ্ট্ৰ পৰিচালনাৰ নিৰ্দেশাত্মক নীতি''' আৰু '''মূল কৰ্তব্য''' [[ভাৰতীয় সংবিধান|ভাৰতীয় সংবিধানৰ]] তিনিটা প্ৰধান অংশ। এই তিনিটা অংশত নাগৰিকসকলৰ প্ৰতি ৰাষ্ট্ৰৰ {{fn|°}} মৌলিক দায়দায়িত্ব আৰু ৰাষ্ট্ৰৰ প্ৰতি নাগৰিকসকলৰ কৰ্তব্যসমূহৰ বিশদ ব্যাখ্যা দিয়া হৈছে। এই অংশসমূহে চৰকাৰী নীতিনিৰ্ধাৰণ আৰু নাগৰিকসকলৰ আচাৰ-আচৰণৰ ক্ষেত্ৰত এটা সাংবিধানিক [[অধিকাৰ পত্ৰ|অধিকাৰ পত্ৰৰ]] ভূমিকা পালন কৰে। এই অংশ তিনিটা ১৯৪৭ পৰা ১৯৪৯ চনৰ মধ্যবৰ্তী সময়ত [[ভাৰতৰ গণপৰিষদ|গণপৰিষদৰ]] দ্বাৰা ৰচিত মূল সংবিধানৰ অত্যন্ত গুৰুত্বপূৰ্ণ তিনিটা অংশ হিচাপে বিবেচিত হয়। [[ভাৰতত মৌলিক অধিকাৰ|''মৌলিক অধিকাৰ'']] হ’ল সকলো নাগৰিকৰ [[মানবাধিকাৰ|মানবাধিকাৰৰ]] মূলভিত্তি। সংবিধানৰ তৃতীয় খণ্ডত বৰ্ণিত এই অধিকাৰসমূহ জাতি, জন্মস্থান, [[ধৰ্ম]], বৰ্ণ, বিশ্বাস আৰু লিঙ্গ নিৰ্বিশেষে সকলোতে সমভাৱে প্ৰযোজ্য। এই অধিকাৰসমূহ [[আদালত]]ত বিচাৰযোগ্য। তথাপিটো এইসমূহৰ ওপৰত কিছু নিৰ্দিষ্ট বিধিনিষেধ আৰোপ কৰা যায়। [[চিত্ৰ:Constitution of India.jpg|thumb|right|300px|ভাৰতৰ মৌলিক আৰু সৰ্বোচ্চ আইন [[ভাৰতৰ সংবিধানৰ প্ৰস্তাৱনা]]; [[নন্দলাল বসু]]ৰ দ্বাৰা চিত্ৰিত। ]] [[ভাৰতৰ নিৰ্দেশাত্মক নীতি|''ৰাষ্ট্ৰ পৰিচালনাৰ নিৰ্দেশাত্মক নীতি'']] হ’ল চৰকাৰৰ দ্বাৰা [[আইন]] প্ৰণয়নৰ নীতি-সংক্ৰান্তিয় নিৰ্দেশিকা। সংবিধানৰ চতুৰ্থ খণ্ডত বৰ্ণিত এই নীতিসমূহ আদালতত বিচাৰযোগ্য নহয়। তথাপিটো আশা কৰা হয়, চৰকাৰ পৰিচালনাৰ মৌলিক নিৰ্দেশিকাৰ যি আদৰ্শসমূহৰ ওপৰত এই নীতিসমূহ প্ৰতিষ্ঠিত, আইনৰ ৰূপদান আৰু প্ৰণয়নৰ সময়ত চৰকাৰে সেইসমূহ মানি চলিব। ''মৌলিক কৰ্তব্য'' হ’ল সকল নাগৰিকেৰ নৈতিক দায়দায়িত্ব। এইসমূহৰ উদ্দেশ্য, দেশৰ জনগণৰ মাজত দেশাত্মবোধ জাগৰিত কৰা আৰু দেশৰ ঐক্য ৰক্ষা কৰা। সংবিধানৰ চতুৰ্থ -ক খণ্ডত বৰ্ননা কৰা এই কৰ্তব্যসমূহ দেশৰ প্ৰতিজন ব্যক্তি আৰু জাতিৰ ক্ষেত্ৰতেই প্ৰযোজ্য। নিৰ্দেশাত্মক নীতিসমূহৰ দৰেই এইসমূহ আদালতত বিচাৰযোগ্য নহয়। ভাৰতবৰ্ষৰ মূল সংবিধানে মৌলিক কৰ্তব্যবোৰ সন্নিবিষ্ট কৰা নাছিল| সংবিধান নিৰ্মাতাসকলে সংবিধানত কোনো কৰ্তব্যৰ উল্লেখ কৰাটো প্ৰয়োজন বুলি ভবা নাছিল| কাৰণ, ভাৰতবৰ্ষ এখন গণতান্ত্ৰিক দেশ আৰু এখন গণতান্ত্ৰিক দেশৰ নাগৰিক সকল কৰ্তব্যৰ বিষয়ে সজাগ থাকিব লাগিব| তেওঁলোকক সংবিধানে কিছুমান অধিকাৰ প্ৰদান কৰিছে আৰু এই অধিকাৰে কৰ্তব্যক সূচায়| সেয়েহে সংবিধানৰ নিৰ্মাতা সকলে ভাবিছিল যে ভাৰতীয় নাগৰিকৰ অধিকাৰৰ মাজতে তেওঁলোকৰ কৰ্তব্য লুকাই আছে| কিন্তু অৱশেষত দেখা গ’ল যে ভাৰতবৰ্ষৰ মানুহ নিজৰ কৰ্তব্য সম্পৰ্কে সজাগ নহয়| তেওঁলোকে নিজৰ স্বাৰ্থৰ বিষয়ে ভালদৰে জানে, কিন্তু ৰাষ্ট্ৰ আৰু সমাজৰ প্ৰতি তেওঁলোকৰ কি দায়িত্ব বা কৰ্তব্য আছে সেই সম্পৰ্কে তেওঁলোক একেবাৰে উদাসীন| নাগৰিকৰ এনে মনোভাৱে যিকোনো গণতান্ত্ৰিক ৰাষ্ট্ৰক বিপদৰ পথলৈ লৈ যাব পাৰে| ভাৰতবৰ্ষৰ সংবিধানত মৌলিক কৰ্তব্য সন্নিবিষ্ট কৰাৰ কথা চৰকাৰে গভীৰ ভাৱে চিন্তা কৰিছিল আৰু এই বিষয়ে পৰামৰ্শ দানৰ বাবে স্বৰণ সিঙৰ নেতৃত্বত এখন সমিতি গঠন কৰিছিল| এই সমিতিৰ পৰামৰ্শ মতে ভাৰতবৰ্ষৰ সংবিধানত মৌলিক কৰ্তব্য সমূহ লিপিবদ্ধ কৰা হয়| সংবিধানৰ ৪২ তম সংশোধনী আইনৰ দ্বাৰা এই মৌলিক কৰ্তব্য সমূহ ভাৰতীয় সংবিধানৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়| সংবিধানৰ চতুৰ্থ অংশৰ ৫১ এ নং অনুচ্ছেদত এই মৌলিক কৰ্তব্য সমূহ স্থান দিয়া হৈছে| মৌলিক কৰ্তব্য সমূহে সাংবিধানিক আইন হিচাপে ১৯৭৬ চনৰ ১৮ ডিচেম্বৰ তাৰিখে মৰ্যাদা লাভ কৰে| গতিকে এতিয়া প্ৰত্যেকজন ভাৰতীয় নাগৰিকৰ ৰাষ্ট্ৰ আৰু সমাজৰ প্ৰতি কিছুমান মহান কৰ্তব্য আছে| সেই কৰ্তব্য সমূহ তলত উল্লেখ কৰা হ’ল- ১) সংবিধান মানি চলা আৰু জাতীয় পতাকা আৰু ৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰতীকৰ প্ৰতি শ্ৰদ্ধা প্ৰদান কৰা; ২) স্বাধীনতা আন্দোলনক অনুপ্ৰাণিত কৰা, মহান আদৰ্শ সমূহ পোষণ আৰু অনুসৰণ কৰা; ৩) ভাৰতবৰ্ষৰ সাৰ্বভৌমত্ব, ঐক্য আৰু সংহতি ৰক্ষা কৰা; ৪) দেশখন ৰক্ষা কৰা আৰু যেতিয়াই আহ্বান কৰা হয় তেতিয়াই দেশৰ প্ৰতি সেৱা আগবঢ়োৱা; ৫) ভাৰতবৰ্ষৰ বিভিন্ন অঞ্চলত বাস কৰা বিভিন্ন ধৰ্ম আৰু ভাষা-ভাষী মানুহৰ মাজত ভ্ৰাতৃভাৱৰ সৃষ্টি কৰা আৰু মহিলা সকলৰ প্ৰতি মৰ্যদা হানিকৰ আচৰণ ত্যাগ কৰা; ৬) ভাৰতৰ মূল্যৱান ঐতিহ্যক মূল্য দিয়া আৰু তাক সংৰক্ষণ কৰা; ৭) বননি, হ্ৰ্দ, নদ-নদী, বন্য জন্তু আদিকে ধৰি প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশ ৰক্ষা কৰা আৰু সকলো জীৱিত প্ৰাণীৰ প্ৰতি দয়াপৰৱশ হোৱা; ৮) বৈজ্ঞানিক দৃষ্টিভংগীৰ বিকাশ সাধন কৰা, মানৱতাবোধ ভাৱৰ সৃষ্টি কৰা আৰু অনুসন্ধিৎসু তথা সংস্কাৰ মনোভাৱৰ বিকাশ সাধন কৰা; ৯) ৰাজহুৱা সম্পত্তি ৰক্ষা কৰা আৰু হিংসাৰ মনোভাৱ পৰিত্যাগ কৰা; আৰু ১০) ব্যক্তিগত আৰু সামূহিক সকলো কাম-কাজৰ ক্ষেত্ৰ্ত উৎকৰ্ষ সাধনৰ চেষ্টা কৰা আৰু ৰাষ্ট্ৰই যাতে প্ৰগতিৰ পথত আগুৱাই যাব পাৰে তাৰ ব্যৱস্থা কৰা; ১১) ২০০২ চনৰ ৮৬ তম সংশোধনী আইন অনুসৰি নতুনকৈ সংযোজিত কৰ্তব্যটো হ’ল “ছয়ৰ পৰা চৈধ্য বছৰ বয়সৰ প্ৰত্যেক শিশুক শিক্ষাদানৰ ব্যৱস্থা কৰিব লাগিব|” এইটো হ’ল পিতৃ-মাতৃ বা অভিভাৱকৰ মৌলিক কৰ্তব্য| == ইতিহাস == {{main|ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলন|ভাৰতীয় সংবিধান}} ভাৰতীয় সংবিধানত সাংবিধানিক অধিকাৰসমূহ অন্তৰ্ভুক্তিৰ অনুপ্ৰেৰণা [[বিল অৱ ৰাইটছ, ১৬৮৯|ইংলেণ্ডৰ বিল অৱ ৰাইটছ]], [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ বিল অৱ ৰাইটছ]], [[মানৱ আৰু নাগৰিক অধিকাৰসমূহৰ ঘোষণাপত্ৰ|ফ্ৰান্সৰ মানৱ আৰু নাগৰিক অধিকাৰসমূহৰ ঘোষণাপত্ৰৰ]] দৰে আদৰ্শস্থানীয় ঐতিহাসিক দলিলসমূহৰ পৰা লাভ কৰে।<ref>Tayal, B.B. & Jacob, A. (2005), ''Indian History, World Developments and Civics'', pg. A-23</ref> ১৯১৯ চনত ব্ৰিটিছ চৰকাৰে দমনমূলক [[ৰাওলাট আইন]] জাৰি কৰে। এই আইন অনুসৰি আৰক্ষীৰ লোকসকলক বিনা পৰোৱানাতে খানতালাছী, বাজেয়াপ্তকৰণ, বন্দী আৰু আটকৰ কৰাৰ অধিকাৰ প্ৰদান কৰা হয়; সভা-সমিতি পতাৰ ওপৰত নিষেধাজ্ঞা জাৰি কৰা হয়; আৰু গণমাধ্যমৰ কণ্ঠৰোধ কৰা হয়। এই আইনৰ প্ৰতিবাদে ১৯২০-ৰ দশকত ভাৰতত এটা [[অসহযোগ আন্দোলন|গণআন্দোলনৰ]] সূচনা হয়। এই আন্দোলনৰ পৰিপ্ৰেক্ষিততেই ১৯২৮ চনত ভাৰতৰ ৰাজনৈতিক দলসমূহৰ প্ৰতিনিধিসকলে এখন [[নেহৰু ৰিপোৰ্ট|সৰ্বদলীয় সন্মীলনত]] ভাৰতৰ বাবে সাংবিধানিক সংস্কাৰৰ প্ৰস্তাৱ ৰাখে। ইয়াৰ পাছত [[মতিলাল নেহৰু|মতিলাল নেহৰুৰ]] নেতৃত্বাধীন এগাৰো সদস্যবিশিষ্ট এই কমিটিয়ে ভাৰতীয় সংবিধানৰ এটা আনুষ্ঠানিক ৰূপৰেখা তুলি ধৰে। ভাৰতৰ বাবে [[অধিৰাজ্য]]ৰ মৰ্যাদা বা ডোমিনিয়ন ষ্টেটাছ আৰু সৰ্বজনীন ভোটাধিকাৰৰ ভিত্তিত নিৰ্বাচন অনুষ্ঠানৰ দাবীৰ লগতে এই কমিটিয়ে মৌলিক অধিকাৰৰ ৰক্ষাকবচ, ধৰ্মীয় আৰু জাতিগত সংখ্যালঘুসকলৰ প্ৰতিনিধিত্ব আৰু চৰকাৰী ক্ষমতাৰ সীমাবদ্ধকৰণৰ দাবী উত্থাপন কৰে। ১৯৩১ চনত [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছৰ]] [[কৰাছী]] অধিবেশনত মৌলিক নাগৰিক অধিকাৰৰ সংজ্ঞা আৰু এই অধিকাৰ ৰক্ষাৰ সপক্ষে প্ৰস্তাৱ গ্ৰহণ কৰা হয়। অধিকাৰৰ মাজত অন্তৰ্ভুক্ত আছিল [[ন্যূনতম মজুৰি|ন্যূনতম মজুৰিৰ]] সীমা নিৰ্দ্ধাৰণ, আৰ্থ -সামাজিক অধিকাৰ, [[অস্পৃশ্যতা]] আৰু [[ভূমিদাসপ্ৰথা]] বিলোপৰ প্ৰস্তাৱনা।<ref>{{cite book | last = Gandhi | first = Rajmohen | title = Patel: A Life | page = 206 }}</ref> <ref>{{cite book | last = Dev | first = Arjun | title = Social Science Part I: Textbook in History for Class X | page = 79 }}</ref> ১৯৩৬ চনত [[সমাজতন্ত্ৰ|সমাজতন্ত্ৰৰ]] আদৰ্শৰে উদ্বুদ্ধ হৈ কংগ্ৰেছ নেতৃবৃন্দই [[ছোভিয়েট ইউনিয়নৰ সংবিধান|ছোভিয়েট সংবিধানৰ]] কথিত নাগৰিকসকলৰ মৌলিক অধিকাৰৰ ধাৰণাটিৰ উদাহৰণ গ্ৰহণ কৰে। এই অধিকাৰ সেইখন দেশত সমষ্টিগত দেশাত্মবোধ জাগৰণৰ এটা পন্থা হিচাপে ব্যৱহৃত হয়। স্বাধীন ভাৰতত সংবিধান ৰচনাৰ দায়িত্ব অৰ্পণ কৰা হৈছিল [[ৰাজেন্দ্ৰ প্ৰসাদ|ৰাজেন্দ্ৰ প্ৰসাদৰ]] সভাপতিত্বত নিৰ্বাচিত সদস্যসকলক লৈ গঠিত ভাৰতৰ গণপৰিষসকলৰ ওপৰত। গণপৰিষদে [[ভীমৰাও ৰামজী আম্বেদকৰ|ভীমৰাও ৰামজী আম্বেদকাৰৰ]] নেতৃত্বত এটা [[ভাৰতীয় সংবিধান#ইতিহাস|সংবিধান খচৰা কমিটি]] গঠন কৰে। সংবিধান ৰচনাৰ কাম চলি থকাৰ সময়তেই ১৯৪৮ চনৰ ১০ ডিচেম্বৰত [[ৰাষ্ট্ৰসংঘ সাধাৰণ সভা]]ই [[মানবাধিকাৰ চনদ|বিশ্ব মানবাধিকাৰ চনদ]]খনৰ ঘোষণা কৰে। এই ঘোষণাপত্ৰত সকলো সদস্য ৰাষ্ট্ৰকে নিজ নিজ সংবিধানৰ উক্ত অধিকাৰসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত কৰাৰ আহ্বান জনোৱা হয়। ১৯৪৯ চনৰ ২৬ নৱেম্বৰত সংবিধান প্ৰস্তাব গৃহীত হোৱাৰ কিছুদিন পূৰ্বে সংবিধানৰ চূড়ান্ত খচৰাত মৌলিক কৰ্তব্য আৰু নিৰ্দেশাত্মক নীতিসমূহ সংযোজিত কৰা হয়; আনহাতে ১৯৭৬ চনত সংবিধানৰ [[ভাৰতীয় সংবিধান#সংশোধন|৪২তম সংশোধনী আইনৰ]] যোগেদি মৌলিক কৰ্তব্যসমূহ সংবিধানৰ অন্তৰ্ভুক্ত হয়।<ref name="42amact">[http://indiacode.nic.in/coiweb/amend/amend42.htm 42nd Amendment Act, 1976].</ref> মৌলিক অধিকাৰ, নিৰ্দেশাত্মক নীতি আৰু মৌলিক কৰ্তব্যসমূহৰ ক্ষেত্ৰত সংশোধনৰ প্ৰয়োজন হ’লে [[ভাৰতীয় সংসদ|ভাৰতীয় সংসদত]] [[ভাৰতীয় সংবিধান#সংশোধন|সংবিধান সংশোধনীৰ প্ৰস্তাব]] উত্থাপন কৰিব লাগে আৰু এই প্ৰস্তাবক সংসদৰ উভয় কক্ষৰেই সদস্যসকলৰ সমৰ্থনযোগে দুই-তৃতীয়াংশ সংখ্যাগৰিষ্ঠতা অৰ্জন কৰিব লাগে। == মৌলিক অধিকাৰ == {{main|ভাৰতৰ মৌলিক অধিকাৰ}} মৌলিক অধিকাৰ ভাৰতৰ সংবিধানৰ তৃতীয় অধ্যায়ত আছে। , যিয়ে সকলো ভাৰতীয় জনসাধাৰণৰ নাগৰিক অধিকাৰক সুৰক্ষিত কৰি ৰাখে। .<ref>{{harvnb|Austin|1999|pp=50–51}}</ref> সংবিধানৰ আৰম্ভণিত সাত প্ৰকাৰৰ মৌলিক অধিকাৰ আছিল – সমতাৰ অধিকাৰ, স্বাধীনতাৰ অধিকাৰ, শোষণৰ বিৰুদ্ধে মাত মতাৰ অধিকাৰ , ধমীয় অধিকাৰ, শিক্ষা আৰু সংস্কৃতিৰ অধিকাৰ, সম্পত্তি অধিকাৰ আৰু সংবিধানৰ প্ৰতিকাৰৰ অধিকাৰ .<ref>{{harvnb|Austin|1999|p=51}}</ref> ৪৪ তম সংশোধনী জৰিয়তে সম্পত্তি অধিকাৰ ভাৰতৰ সংবিধানৰ পৰা আঁতৰাই দিয়া হয়। [[ভাৰতৰ সংবিধানৰ সংশোধনী তালিকা|৪৪ তম সংশোধনী]] in 1978.<ref>{{harvnb|Basu|1993|p=79}}</ref><ref group="note" name="fn_1"/> The purpose of the Fundamental Rights is to preserve individual liberty and democratic principles based on equality of all members of society.<ref>{{harvnb|Austin|1999|p=114}}</ref> They act as limitations on the powers of the legislature and executive, under Article 13,<ref group="note" name="fn_2"/> and in case of any violation of these rights the [[Supreme Court of India]] and the [[High Courts of India|High Courts of the states]] have the power to declare such legislative or executive action as unconstitutional and void.<ref>{{harvnb|Basu|1993|pp=78–79}}</ref> These rights are largely enforceable against the State, which as per the wide definition provided in Article 12, includes not only the legislative and executive wings of the federal and state governments, but also local administrative authorities and other agencies and institutions which discharge public functions or are of a governmental character.<ref name="Basu 35">{{harvnb|Basu|2003|p=35}}</ref> However, there are certain rights – such as those in Articles 15, 17, 18, 23, 24 – that are also available against private individuals.<ref>{{harvnb|Basu|1993|pp=86–87}}</ref> Further, certain Fundamental Rights – including those under Articles 14, 20, 21, 25 – apply to persons of any nationality upon Indian soil, while others – such as those under Articles 15, 16, 19, 30 – are applicable only to [[Indian nationality law|citizens of India]].<ref>Tayal, B.B. & Jacob, A. (2005), ''Indian History, World Developments and Civics'', p. A-25</ref><ref>{{harvnb|Basu|1993|p=85}}</ref> {{Rights}} The Fundamental Rights are not absolute and are subject to reasonable restrictions as necessary for the protection of public interest.<ref name="Basu 35"/> In the ''[[Kesavananda Bharati v. State of Kerala]]'' case in 1973,<ref group="note" name="fn_3"/> the Supreme Court, overruling a previous decision of 1967, held that the Fundamental Rights could be amended, subject to judicial review in case such an amendment violated the [[basic structure]] of the Constitution.<ref>{{harvnb|Basu|2003|pp=1647–1649}}</ref> The Fundamental Rights can be enhanced, removed or otherwise altered through a [[Amendment of the Constitution of India|constitutional amendment]], passed by a two-thirds majority of each [[Parliament of India|House of Parliament]].<ref>{{harvnb|Basu|2003|p=1645}}</ref> The imposition of a [[State of Emergency in India|state of emergency]] may lead to a temporary suspension any of the Fundamental Rights, excluding Articles 20 and 21, by order of the President.<ref>{{harvnb|Basu|2003|pp=1615–1616}}</ref> The President may, by order, suspend the right to constitutional remedies as well, thereby barring citizens from approaching the Supreme Court for the enforcement of any of the Fundamental Rights, except Articles 20 and 21, during the period of the emergency.<ref>{{harvnb|Basu|2003|pp=1617–1618}}</ref> Parliament may also restrict the application of the Fundamental Rights to members of the [[Indian Armed Forces]] and the police, in order to ensure proper discharge of their duties and the maintenance of discipline, by a law made under Article 33.<ref>{{harvnb|Basu|1993|pp=129–130}}</ref> ===সমতাৰ অধিকাৰ=== The সমতাৰ অধিকাৰ is one of the chief guarantees of the Constitution. It is embodied in Articles 14–16, which collectively encompass the general principles of equality before law and non-discrimination,<ref>{{harvnb|Basu|1993|p=90}}</ref> and Articles 17–18 which collectively further the philosophy of social equality.<ref name="Basu 1993 93–94">{{harvnb|Basu|1993|pp=93–94}}</ref> Article 14 guarantees সমতাৰ before law as well as equal protection of the law to all persons within the territory of India.<ref group="note" name="fn_4"/> This includes the equal subjection of all persons to the authority of law, as well as সমান treatment of persons in similar circumstances.<ref>{{harvnb|Basu|2003|pp=56–57}}</ref> The latter permits the State to classify persons for legitimate purposes, provided there is a reasonable basis for the same, meaning that the classification is required to be non-arbitrary, based on a method of intelligible differentiation among those sought to be classified, as well as have a rational relation to the object sought to be achieved by the classification.<ref>{{harvnb|Basu|1993|p=88}}</ref> Article 15 prohibits discrimination on the grounds only of religion, race, caste, sex, place of birth, or any of them. This right can be enforced against the State as well as private individuals, with regard to free access to places of public entertainment or places of public resort maintained partly or wholly out of State funds.<ref>{{harvnb|Basu|1993|pp=90–91}}</ref> However, the State is not precluded from making special provisions for women and children or any socially and educationally backward classes of citizens, including the [[Scheduled Castes]] and [[Scheduled Tribes]]. This exception has been provided since the classes of people mentioned therein are considered deprived and in need of [[Reservation in India|special protection]].<ref>{{harvnb|Basu|1993|p=91}}</ref> Article 16 guarantees [[equality of opportunity]] in matters of public employment and prevents the State from discriminating against anyone in matters of employment on the grounds only of religion, race, caste, sex, descent, place of birth, place of residence or any of them. It creates exceptions for the implementation of measures of [[affirmative action]] for the benefit of any backward class of citizens in order to ensure adequate representation in public service, as well as reservation of an office of any religious institution for a person professing that particular religion.<ref>{{harvnb|Basu|2003|pp=133–134}}</ref> The practice of [[Dalit|untouchability]] has been declared an offence punishable by law under Article 17, and the Protection of Civil Rights Act, 1955 has been enacted by the Parliament to further this objective.<ref name="Basu 1993 93–94"/> Article 18 prohibits the State from conferring any titles other than military or academic distinctions, and the citizens of India cannot accept titles from a foreign state. Thus, Indian aristocratic titles and titles of nobility conferred by the British have been abolished. However, awards such as the ''[[Bharat Ratna]]'' have been held to be valid by the Supreme Court on the ground that they are merely decorations and cannot be used by the recipient as a title.<ref>{{harvnb|Basu|1993|pp=94–95}}</ref><ref>{{harvnb|Basu|2003|pp=164}}</ref> === স্বাধীনতাৰ অধিকাৰ (Right to Freedom) === [[:en:Article_19|সংবিধানৰ ১৯ নং অনুচ্ছেদ]]ৰ পৰা ২২ অনুচ্ছেদত স্বাধীনতাৰ অধিকাৰ সন্নিৱিষ্ট আছে॥ দেশত জৰুৰী অৱস্থা চলি থকা সময়ত এনে অধিকাৰৰ ওপৰত চৰকাৰে বাধা আৰোপ কৰিলে, ন্যায় বিচাৰি আদালতৰ ওচৰ চাপিব পৰা নাযায়। ৰাজহুৱা স্বাৰ্থ, সামাজিক শান্তি তথা নিৰাপত্তা, ৰাষ্ট্ৰৰ সাৰ্বভৌমত্ব তথা অখণ্ডতা ৰক্ষাৰ পৰিপন্থী হলে চৰকাৰে আইন প্ৰণয়ন কৰি উপৰি উক্ত অধিকাৰসমূহ ন্যায়সংগত তথা যুক্তিসংগত বাধা আৰোপ কৰিব পাৰে। স্বাধীনতাৰ অধিকাৰৰ ১৯ নং অনুচ্ছেদটো অতিশয় গুৰুত্বপূৰ্ণ। বৰ্তমান ছয় প্ৰকাৰৰ অধিকাৰ অন্তৰ্ভুক্ত আছে। এই অধিকাৰসমূহ হলঃ (ক) [[:en:Freedom_of_speech|কথা কোৱা আৰু প্ৰকাশৰ স্বাধীনতা]] (খ) নীৰস্ৰ আৰু শান্তিপূৰ্ণভাৱে সমৱেত হোৱাৰ স্বাধীনতা; (গ) সংস্থা আৰু সংঘ গঠন কৰাৰ স্বাধীনতা (ঘ) ভাৰতবৰ্ষৰ চাৰিসীমাৰ ভিতৰত স্বাধীনভাৱে ঘূৰি ফুৰাৰ অধিকাৰ, (ঙ) ভাৰতবৰ্ষৰ যিকোনো অঞ্চলত বসবাস আৰু স্থায়ীভাৱে থকাৰ; (চ) যিকোনো চাকৰি নাইবা জীৱন নিৰ্বাহৰ উপায়, বাণিজ্য তথা ব্যৱসায় কৰাৰ অধিকাৰ === শোষণৰ বিৰুদ্ধে অধিকাৰ (Right Against Exploitaition) === [[Image:ChildLabor1910.png|thumb|180px|left|[[Child labor]] and [[Unfree labour|''Begar'']] is prohibited under the Right against Exploitation.]] ভাৰতবৰ্ষই স্বাধীনতা লাভ কৰাৰ পূৰ্বৰে পৰা ভাৰতৰ সমাজ ব্যৱস্থাত প্ৰচলিত থকা দুৰ্বল শ্ৰেণীৰ লোকৰ ওপৰত অত্যাচাৰ, উৎপীড়ন, ব্যভিচাৰ আৰু শোষণ প্ৰতিহত কৰাৰ উদ্দেশ্যে সংবিধান ৰচকসকলে <nowiki>'শোষণৰ বিৰুদ্ধে অধিকাৰ''</nowiki> সংবিধানত সন্নিৱিষ্ট কৰিছে। '''সংবিধানৰ ২৩ নং অনুচ্ছেদ অনুসৰি''' (ক) মানুহক পণ্য দ্ৰব্যৰ দৰে ক্ৰয়-বিক্ৰয় কৰা; (খ) কোনো লোকক বিনা-বেতনে কামত নিয়োগ কৰা; (গ) জোৰ জুলুম কৰি কাম আদায় কৰা আদি নিষিদঅধ কৰা হৈছে। '''সংবিধানৰ ২৪ নং অনুচ্ছেদত''' ১৪ বছৰৰ কম বয়সীয়া ল'ৰা-ছোৱালীক কল-কাৰখানা, খনি নাইবা আন বিপদসংকুল কামত নিয়োগ কৰা নিষিদ্ধ কৰিছে। এনে নিষেধাজ্ঞা ভংগ কৰা ব্যক্তিক আইন অনুসৰি শাস্তি বিহাৰ ব্যৱস্থা কৰা হৈছে। ৰাষ্ট্ৰৰ বৃহত্তৰ স্বাৰ্থ নাইবা নিৰাপত্তাৰ বাবে প্ৰয়োজন হলে চৰকাৰে জাতি, বৰ্ণ, ধৰ্ম আদিৰ ভিত্তিত বৈষম্যমূলক আচৰণ প্ৰদৰ্শন নকৰি বাধ্যতামূলক কাম আদায় কৰিব পাৰে। ===Right to Freedom of Religion (ধৰ্মীয় স্বাধীনতাৰ অধিকাৰ)=== {{See also|Secularism in India}} The Right to Freedom of Religion, covered in Articles 25–28, provides [[religious freedom]] to all citizens and ensures a [[secular State]] in India. According to the Constitution, there is no official State religion, and the State is required to treat all religions impartially and neutrally.<ref name="Basu 111">{{harvnb|Basu|1993|p=111}}</ref> Article 25 guarantees all persons the [[freedom of conscience]] and the right to preach, practice and propagate any religion of their choice. This right is, however, subject to public order, morality and health, and the power of the State to take measures for social welfare and reform.<ref>{{Harvnb|Basu|2003|pp=327–328}}</ref> The right to propagate, however, does not include the right to [[proselytism|convert]] another individual, since it would amount to an infringement of the other's right to freedom of conscience.<ref>{{harvnb|Basu|2003|p=330}}</ref> Article 26 guarantees all [[religious denomination]]s and sects, subject to public order, morality and health, to manage their own affairs in matters of religion, set up institutions of their own for charitable or religious purposes, and own, acquire and manage property in accordance with law. These provisions do not derogate from the State's power to acquire property belonging to a religious denomination.<ref>{{harvnb|Basu|2003|pp=336–337}}</ref> The State is also empowered to regulate any economic, political or other secular activity associated with religious practice.<ref name="Basu 111"/> Article 27 guarantees that no person can be compelled to pay taxes for the promotion of any particular religion or religious institution.<ref>{{Harvnb|Basu|2003|p=343}}</ref> Article 28 prohibits [[Religious education|religious instruction]] in a wholly State-funded educational institution, and educational institutions receiving aid from the State cannot compel any of their members to receive religious instruction or attend religious worship without their (or their guardian's) consent.<ref name="Basu 111"/> ===Cultural and Educational Rights=== The Cultural and Educational rights, given in Articles 29 and 30, are measures to protect the rights of cultural, linguistic and religious minorities, by enabling them to conserve their heritage and protecting them against discrimination.<ref name="Basu 345">{{Harvnb|Basu|2003|p=345}}</ref> Article 29 grants any section of citizens having a distinct language, script culture of its own, the right to conserve and develop the same, and thus safeguards the rights of minorities by preventing the State from imposing any external culture on them.<ref name="Basu 345"/><ref name="Basu 115">{{Harvnb|Basu|1993|p=115}}</ref> It also prohibits discrimination against any citizen for admission into any educational institutions maintained or aided by the State, on the grounds only of religion, race, caste, language or any of them. However, this is subject to [[Reservation in India|reservation]] of a reasonable number of seats by the State for socially and educationally backward classes, as well as reservation of up to 50&nbsp;percent of seats in any educational institution run by a minority community for citizens belonging to that community.<ref>{{Harvnb|Basu|2003|pp=346–347}}</ref> Article 30 confers upon all religious and linguistic minorities the right to set up and administer educational institutions of their choice in order to preserve and develop their own culture, and prohibits the State, while granting aid, from discriminating against any institution on the basis of the fact that it is administered by a religious or cultural minority.<ref name="Basu 115"/> The term "[[Minority group|minority]]", while not defined in the Constitution, has been interpreted by the Supreme Court to mean any community which numerically forms less than 50% of the population of the state in which it seeks to avail the right under Article 30. In order to claim the right, it is essential that the educational institution must have been established as well as administered by a religious or linguistic minority. Further, the right under Article 30 can be availed of even if the educational institution established does not confine itself to the teaching of the religion or language of the minority concerned, or a majority of students in that institution do not belong to such minority.<ref>{{Harvnb|Basu|2003|pp=348–349}}</ref> This right is subject to the power of the State to impose reasonable regulations regarding educational standards, conditions of service of employees, fee structure, and the utilisation of any aid granted by it.<ref>{{Harvnb|Basu|2003|pp=354–355}}</ref> === Right to constitutional remedies === Right to constitutional remedies empowers the citizens to move a [[court]] of law in case of any denial of the fundamental rights. For instance, in case of imprisonment, the citizen can ask the court to see if it is according to the provisions of the law of the country. If the court finds that it is not, the person will have to be freed. This procedure of asking the courts to preserve or safeguard the citizens' fundamental rights can be done in various ways. The courts can issue various kinds of ''[[Writs#Indian law|writs]]''. These writs are ''[[habeas corpus]]'', ''[[mandamus]]'', ''[[Prohibition (writ)|prohibition]]'', ''[[quo warranto]]'' and ''[[certiorari]]''. When a national or state emergency is declared, this right is suspended by the central government.<ref>[[wikisource:Constitution of India/Part III|Constitution of India-Part III Article 32 Fundamental Rights]].</ref> ==মৌলিক কৰ্তব্যসমূহ== [[Image:Flag of India.svg|200px|thumb|left|Any act of disrespect towards the [[Flag of India|Indian National Flag]] is illegal.]] The Fundamental Duties of citizens were added to the Constitution by the 42nd Amendment in 1976, upon the recommendations of the [[Swaran Singh]] Committee that was constituted by the government earlier that year.<ref name="Basu 465">{{Harvnb|Basu|2003|p=465}}</ref> Originally ten in number, the Fundamental Duties were increased to eleven by the 86th Amendment in 2002, which added a duty on every parent or guardian to ensure that their child or ward was provided opportunities for education between the ages of six and fourteen years.<ref name="86amact">[http://indiacode.nic.in/coiweb/amend/amend86.htm 86th Amendment Act, 2002].</ref> The other Fundamental Duties obligate all citizens to respect the national symbols of India, including the Constitution, to cherish its [[History of India|heritage]], preserve its [[Culture of India|composite culture]] and assist in its [[Indian Armed Forces|defense]]. They also obligate all Indians to promote the spirit of common brotherhood, protect the environment and public property, develop [[scientific temper]], abjure violence, and strive towards excellence in all spheres of life.<ref name="Basu 131">{{Harvnb|Basu|1993|p=131}}</ref> Citizens are morally obligated by the Constitution to perform these duties. However, like the Directive Principles, these are non-justifiable, without any legal sanction in case of their violation or non-compliance.<ref name="Basu 465"/><ref name="pgA35">Tayal, B.B. & Jacob, A. (2005), ''Indian History, World Developments and Civics'', p. A-35</ref> There is reference to such duties in international instruments such as the [[Universal Declaration of Human Rights]] and [[International Covenant on Civil and Political Rights]], and Article 51A brings the Indian Constitution into conformity with these treaties.<ref name="Basu 465"/> ==Criticism and analysis== Fewer children are now employed in hazardous environments, but their employment in non-hazardous jobs, prevalently as domestic help, violates the spirit of the constitution in the eyes of many critics and human rights advocates. More than 16.5&nbsp;million children are in employment.<ref>{{Cite web | url = http://www.indiatogether.org/photo/2006/chi-labour.htm | title = Child labour in India | publisher = [http://www.indiatogether.org India Together] | accessdate = 2006-06-27 | archivedate = 2014-07-12 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20140712041623/http://indiatogether.org/photo/2006/chi-labour.htm | deadurl = yes }}</ref> India was ranked 88 out of 159 countries in 2005, according to the degree to which [[Political corruption|corruption]] is perceived to exist among public officials and politicians.<ref>[[Corruption Perceptions Index#Numerical listing|Index of perception of corruption]], published by [[Transparency International]].</ref> The year 1990–1991 was declared as the "Year of Social Justice" in the memory of B.R. Ambedkar.<ref>{{Cite web | url = http://ambedkarfoundation.nic.in/html/bharat.htm | title = Dr. Bhimrao Ambedkar | publisher = [http://ambedkarfoundation.nic.in/ Dr. Ambedkar Foundation] | accessdate = 2006-06-29 | archivedate = 2006-05-05 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20060505044856/http://ambedkarfoundation.nic.in/html/bharat.htm | deadurl = yes }}</ref> The government provides free textbooks to students belonging to scheduled castes and tribes pursuing medicine and engineering courses. During 2002–2003, a sum of [[Rupee|Rs.]]&nbsp;4.77&nbsp;crore (47.7&nbsp;million) was released for this purpose.<ref name="pgA45">Tayal, B.B. & Jacob, A. (2005), ''Indian History, World Developments and Civics'', p. A-45</ref> In order to protect scheduled castes and tribes from discrimination, the government enacted the [[Scheduled Caste and Scheduled Tribe (Prevention of Atrocities) Act, 1989]], prescribing severe punishments for such actions.<ref>{{Cite web | url = http://www.hrw.org/reports/1999/india/India994-18.htm | title = ''Prevention of Atrocities Act'', 1995 | publisher = [http://www.hrw.org/ Human Rights Watch] | accessdate = 2006-06-29 }}</ref> The [[Minimum wage|''Minimum Wages Act'']] of 1948 empowers government to fix minimum wages for people working across the economic spectrum.<ref>{{Cite web | url = http://www.helplinelaw.com/docs/THE%20MINIMUM%20WAGES%20ACT,%201948 | title = ''Minimum Wages Act'', 1948 | publisher = [http://www.helplinelaw.com/ Helplinelaw.com] | accessdate = 2006-06-29 | archivedate = 2008-05-06 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20080506105906/http://www.helplinelaw.com/docs/THE%20MINIMUM%20WAGES%20ACT,%201948 | deadurl = yes }}</ref> The ''[[Consumer Protection Act of 1986]]'' provides for the better protection of consumers. The ''Equal Remuneration Act'' of 1976 provides for equal pay for equal work for both men and women.<ref>{{Cite web | url = http://www.indialawinfo.com/bareacts/equal.html | title = ''Equal Remuneration Act'', 1976 | publisher = [http://www.indialawinfo.com/ IndianLawInfo.com] | accessdate = 2006-06-29 | archivedate = 2006-03-22 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20060322114700/http://www.indialawinfo.com/bareacts/equal.html | deadurl = yes }}</ref> The ''[[Sampoorna Grameen Rozgar Yojana]]'' (Universal Rural Employment Programme) was launched in 2001 to attain the objective of providing gainful employment for the rural poor. The programme was implemented through the [[Panchayat|Panchayati Raj institutions]].<ref>{{Cite web | url = http://rural.nic.in/book01-02/ch-2.pdf | title = ''Sampoorna Grameen Rozgar Yojana'', 2001 | format = PDF | publisher = [http://rural.nic.in/ Ministry of Rural Development, India] | accessdate = 2006-06-29 }}</ref> A system of elected village councils, known as [[Panchayat|Panchayati Raj]] covers almost all [[states and territories of India]].<ref>{{Cite web | url = http://www.empowerpoor.org/backgrounder.asp?report=164 | title = Panchayati Raj in India | publisher = [http://www.empowerpoor.org/ Poorest Areas Civil Society] | accessdate = 2006-06-29 | archivedate = 2007-07-30 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20070730124131/http://www.empowerpoor.org/backgrounder.asp?report=164 | deadurl = yes }}</ref> One-third of the total number of seats have been reserved for women in Panchayats at every level; and in the case of [[Bihar]], half the seats have been reserved for women.<ref>[http://indiacode.nic.in/coiweb/amend/amend73.htm 73rd Amendment Act, 1992]</ref><ref>{{Cite web | url = http://www.newpaltz.edu/asianstudies/nycas/2004%20UG%20Ryan%20Prize%20Alexandra%20Geertz.pdf | title = Seat Reservation for Women in Local Panchayats | format = PDF | page = 2 | accessdate = 2006-06-29 | archivedate = 2007-02-05 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20070205213518/http://www.newpaltz.edu/asianstudies/nycas/2004%20UG%20Ryan%20Prize%20Alexandra%20Geertz.pdf | deadurl = yes }}</ref> The judiciary has been separated from the executive "in all the states and territories except [[Jammu and Kashmir]] and [[Nagaland]]."<ref name="pgA45"/> India's foreign policy has been influenced by the Directive Principles. India supported the [[United Nations]] in peace-keeping activities, with the [[Indian Army]] having participated in 37 UN peace-keeping operations.<ref>{{Cite web | url = http://www.un.int/india/india_and_the_un_pkeeping.html | title = India and United Nations | publisher = [http://www.un.int/india/ Permanent Mission of India to the United Nations] | accessdate = 2006-06-29 }}</ref> The implementation of a [[uniform civil code]] for all citizens has not been achieved owing to widespread opposition from various religious groups and [[List of political parties in India|political parties]]. The [[Shah Bano case]] (1985–86) provoked a political firestorm in India when the Supreme Court ruled that [[Shah Bano]], a Muslim woman who had been divorced by her husband in 1978 was entitled to receive [[alimony]] from her former husband under Indian law applicable for all Indian women. This decision evoked outrage in the Muslim community, which sought the application of the [[All India Muslim Personal Law Board|Muslim personal law]] and in response the Parliament passed the Muslim Women (Protection of Rights on Divorce) Act, 1986 overturning the Supreme Court's verdict.<ref name="Shah Bano">{{Cite news | url = http://www.hinduonnet.com/thehindu/2003/08/10/stories/2003081000221500.htm | title = Shah Bano legacy | page = 1 | accessdate = 2006-09-11 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20060901213430/http://www.hinduonnet.com/thehindu/2003/08/10/stories/2003081000221500.htm | archivedate = 2006-09-01 | deadurl = yes }}</ref> This act provoked further outrage, as jurists, critics and politicians alleged that the fundamental right of equality for all citizens irrespective of religion or gender was being jettisoned to preserve the interests of distinct religious communities. The verdict and the legislation remain a source of heated debate, with many citing the issue as a prime example of the poor implementation of Fundamental Rights.<ref name="Shah Bano"/> ==Relationship between the Fundamental Rights, Directive Principles and Fundamental Duties== The Directive Principles have been used to uphold the Constitutional validity of legislations in case of a conflict with the Fundamental Rights. Article 31C, added by the 25th Amendment in 1971, provided that any law made to give effect to the Directive Principles in Article 39(b)–(c) would not be invalid on the grounds that they derogated from the Fundamental Rights conferred by Articles 14, 19 and 31. The application of this article was sought to be extended to all the Directive Principles by the 42nd Amendment in 1976, but the Supreme Court struck down the extension as void on the ground that it violated the basic structure of the Constitution.<ref>{{Harvnb|Basu|1993|p=142}}</ref> The Fundamental Rights and Directive Principles have also been used together in forming the basis of legislation for [[social welfare]].<ref>{{Harvnb|Austin|1999|pp=114–115}}</ref> The Supreme Court, after the judgment in the ''[[Kesavananda Bharati v. State of Kerala|Kesavananda Bharati]]'' case, has adopted the view of the Fundamental Rights and Directive Principles being complementary to each other, each supplementing the other's role in aiming at the same goal of establishing a welfare state by means of social revolution.<ref>{{Harvnb|Basu|2003|p=444}}</ref> Similarly, the Supreme Court has used the Fundamental Duties to uphold the Constitutional validity of statutes which seeks to promote the objects laid out in the Fundamental Duties.<ref name="Basu 466">{{Harvnb|Basu|2003|p=466}}</ref> These Duties have also been held to be obligatory for all citizens, subject to the State enforcing the same by means of a valid law.<ref name="Basu 131">{{Harvnb|Basu|1993|p=131}}</ref> The Supreme Court has also issued directions to the State in this regard, with a view towards making the provisions effective and enabling a citizens to properly perform their duties.<ref name="Basu 466"/> == আৰু চাওক== * [[ভাৰতৰ মৌলিক অধিকাৰ]] * [[ভাৰতত ৰাষ্ট্ৰ পৰিচালনাৰ নিৰ্দেশাত্মক নীতি]] * [[ভাৰতীয় সংবিধান]] * [[ভাৰতীয় আইন]] * [[ভাৰতত মানবাধিকাৰ]] =k= টোকা == {{fnb|°}} '''"ৰাষ্ট্ৰ"''' শব্দটি ভাৰতীয় ভূখণ্ডৰ মাজত যিকোনো চৰকাৰী কৰ্তৃপক্ষৰ ক্ষেত্ৰত প্ৰযোজ্য। সংবিধানৰ দ্বাদশ অনুচ্ছেদত ৰাষ্ট্ৰ শব্দৰে বুজোৱা হৈছে (১) [[ভাৰত চৰকাৰ]], [[ভাৰতীয় সংসদ]]; (২) [[ভাৰতৰ ৰাজ্য আৰু কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চল|ভাৰতীয় ৰাজ্যসমূহৰ]] চৰকাৰ আৰু বিধানসভা; (৩) পৌৰসংস্থা, পৌৰসভা, জিলা পৰিষদ, পঞ্চায়ত ইত্যাদি স্থানীয় আৰু অন্যান্য স্বশাসিত সংস্থা; (৪) ভাৰতৰ অন্তৰ্গত আৰু ভাৰত চৰকাৰৰ নিয়ন্ত্ৰণাধীন অন্যান্য সংস্থা। প্ৰসঙ্গত উল্লেখ্য, ইংৰাজী ভাষাত ভাৰতৰ অঙ্গৰাজ্য আৰু ৰাষ্ট্ৰ উভয়েই ''State'' নামে পৰিচিত। এই সম্পৰ্কে বিভ্ৰান্তি আতৰোৱাৰ বাবে ৰাষ্ট্ৰৰ অৰ্থ ''State'' (S বৰফলা আখৰ) আৰু ৰাজ্যৰ অৰ্থে ''states'' (s সৰুফলা আখৰ) লেখাৰ নিয়ম প্ৰচলিত আছে। {{Reflist|group="note"|refs= <ref group="note" name="fn_1">The right to property is still a Constitutionally recognised right, but is now contained outside the Part on Fundamental Rights, in Article 300A which states: {{quote|No person shall be deprived of his property save by authority of law.}}</ref> <ref group="note" name="fn_2">According to Article 13, {{quote|The State shall not make any law which takes away or abridges the rights conferred by this Part and any law made in contravention of this clause shall, to the extent of the contravention, be void.}} The term ''law'' has been defined to include not only legislation made by Parliament and the legislatures of the states, but also [[wiktionary:ordinance|ordinances]], rules, regulations, [[bye law]]s, notifications, or customs having the force of law.</ref> <ref group="note" name="fn_3">''His Holiness Kesavananda Bharati'' v. ''State of Kerala'', AIR 1973 SC 1461. This was popularly known as the ''Fundamental Rights Case''.</ref> <ref group="note" name="fn_4">Article 14 states: {{quote|The State shall not deny to any person equality before the law or the equal protection of the laws within the territory of India.}}</ref> <ref group="note" name="fn_5">Article 21 states: {{quote|No person shall be deprived of his life or personal liberty except according to procedure established by law.}}</ref> }} == তথ্য সংগ্ৰহ == {{Reflist|colwidth=30em}} == সম্পৰ্কীয় গ্ৰন্থ == {{col-begin}} {{col-2}} <div style="font-size: 85%"> * {{Harvard reference | Surname = Basu | Given = Durga Das | Year = 1988 | Title = Shorter constitution of India | Place = New Delhi | Publisher = Prentice Hall of India }} * {{Harvard reference | Surname = Basu | Given = Durga Das | Year = 1993 | Title = Introduction to the constitution of India | Place = New Delhi | Publisher = Prentice Hall of India }} * {{cite web | url = http://www.worldlii.org/int/cases/ICHRL/1995/69.html | title = ''Bodhisattwa Gautam vs. Subhra Chakraborty''; 1995 ICHRL 69 | format = HTML | publisher = [http://www.worldlii.org/ World Legal Information Institute] | language = English | accessdate = 2006-05-25 | archivedate = 2005-11-22 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20051122042456/http://www.worldlii.org/int/cases/ICHRL/1995/69.html | deadurl = yes }} Date of ruling 15 December 1995 * {{cite web | url = http://en.wikipedia.org/wiki/Basic_structure#The_Kesavananda_Case_of_1973 | title = ''Kesavananda Bharati vs. state of Kerala''; AIR 1973 S.C. 1461, (1973) 4 SCC 225 | publisher = [[Wikipedia]] | language = English | accessdate = 2006-05-25 }} In this case, famously known as the "Fundamental Rights case", the [[Supreme Court of India|Supreme Court]] decided that the basic structure of the [[Constitution of India]] was unamendable. * {{Harvard reference | Surname = Laski | Given = Harold Joseph | Authorlink = Harold Laski | Year = 1930 | Title = Liberty in the Modern State | Place = New York and London | Publisher = Harpers and Brothers }} * ''[[Maneka Gandhi]] v. Union of India''; AIR 1978 S.C. 597, (1978). </div> {{col-2}} <div style="font-size: 85%"> * {{Harvard reference | Surname = Pylee | Given = M.V. | Year = 1999 | Title = India’s constitution | Place = New Delhi | Publisher = S. Chand and Company | ID = ISBN 81-219-1907-X }} * {{Harvard reference | Surname1 = Sinha | Given1 = Savita | Surname2 = Das | Given2 = Supta | Surname3 = Rashmi | Given3 = Neeraja | Year = 2005 | Title = Social Science – Part II Textbook for Class IX | Place = New Delhi | Publisher = [[National Council of Educational Research and Training]], India | ID = ISBN 81-7450-351-X }} * {{Harvard reference | Surname1 = Singh | Given1 = J. P. | Surname2 = Dubey | Given2 = Sanjay | Surname3 = Rashmi | Given3 = Neeraja | Surname4 = Srinivasan | Given4 = M. V. | Year = 2005 | Title = Social Science – Part II Textbook for Class X | Place = New Delhi | Publisher = [[National Council of Educational Research and Training]], India | ID = ISBN 81-7450-373-0 }} * {{Harvard reference | Surname1 = Tayal | Given1 = B.B. | Surname2 = Jacob | Given2 = A. | Year = 2005 | Title = Indian History, World Developments and Civics | Place = District [[Sirmour]], [[Himachal Pradesh]] | Publisher = Avichal Publishing Company | ID = ISBN 81-7739-096-1 }} * {{Harvard reference | Surname1 = O'Flaharty | Given1 = W.D. | Surname2 = J.D.M. | Given2 = Derrett | Year = 1981 | Title = The Concept of Duty in Asia; African Charter on Human and People's Right of 1981 }} * Article 29 of [[Universal Declaration of Human Rights|''Universal Declaration of Human Rights and International Covenant on Civil and Political Rights'']]. {{col-end}} ==বাহ্যিক সংযোগ== <div class="infobox sisterproject">[[চিত্ৰ:wikisource-logo.svg|left|50px|]] <div style="margin-left: 60px;">[[Wikisource|ৱিকিউত্সত]] এই প্ৰসঙ্গত নিম্নোক্ত মৌলিক ৰচনাসমূহ আছে: <div style="margin-left: 10px;">'''''[[wikisource:Constitution of India/Part III|মৌলিক অধিকাৰ]]'''''<br /> '''''[[wikisource:Constitution of India/Part IV|নিৰ্দেশাত্মক নীতি]]''''' আৰু <br />'''''[[wikisource:Constitution of India/Part IVA|মৌলিক কৰ্তব্য]]'''''</div> </div> </div> <div style="font-size: 85%"> {{Politics of India}} [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ সংবিধান]] [[শ্ৰেণী:ভাৰত চৰকাৰ]] fhujsp8ur1rdrjo1lf930fwdjherxl7 0 23843 604362 602510 2026-05-04T01:24:39Z Ananya Taye 28065 604362 wikitext text/x-wiki {{taxobox |name = বাখৰ বেঙেনা গছ |image = Bakhor Bengena Tree.jpg |caption = বাখৰ বেঙেনা গছ |regnum = [[Plantae]] |binomial = ''Tamilnadia uliginosa'' |binomial_authority = U.N. Kanchilan (1939)<ref name="TOA"/><ref name="telegraph">{{cite web | url=http://www.telegraphindia.com/1110125/jsp/northeast/story_13487153.jsp | title=Hunt to trace ancient trees for heritage tag - Intach includes five districts under project to create awareness on and preserve Assam’s bio-diversity | publisher=The Telegraph | date=January 25 , 2011 | accessdate=May 03, 2012 | author=Rahman, Daulat}}</ref> }} '''বাখৰ বেঙেনা গছ''' বুলি বিখ্যাত এই গছজোপা [[শিৱসাগৰ|শিৱসাগৰৰ নগৰৰ]] পৰা ৩০ কিঃমিঃ দূৰৈৰ বকতা মৌজাৰ জৱলাটিং আৰু চুহুং মুহুং গাৱঁৰ মধ্যস্থলত অৱস্থিত। বৈজ্ঞানিক নাম ''Tamilnadia uliginosa'' <ref>http://www.flowersofindia.net/catalog/slides/Divine%20Jasmine.html</ref><ref name="TOA">{{cite web | url=http://www.timesofassam.com/exclusive/bakhar-bengena-tree/ | title=Bakhar Bengena Tree | publisher=Times of Assam | accessdate=May 03, 2012}}</ref>। প্ৰধানতঃ ঐতিহাসিক কাৰণত বিখ্যাত এই বাখৰ বেঙেনা গছ। গছজোপাৰ কাষতে গছজোপাৰ নামেৰে নামাঙ্কিত হোৱা বাখৰ বেঙেনা হাইস্কুল, প্ৰাইমাৰী স্কুল আৰু ডাকঘৰ। কাষেদি বৰ্ত্তমান গোঁহাই গাঁও, বাখৰ বেঙেনা গড়কাপ্টানী আলি আৰু ধনেখনা জান বৈ গৈছে। ঠাইটুকুৰা বৰ্তমান বুৰঞ্জীপ্ৰসিদ্ধ অঞ্চল হিচাপে প্ৰখ্যাত হৈছে কেৱল এই গছজোপাৰ বাবেই। ==বিৱৰণ== চৰকাৰী অনুদানেৰে সংৰক্ষিত গছজোপা ধনেখনা জানৰ পাৰত অৱস্থিত। গা গছ প্ৰায় ৩০ ফুট ওখ। একেটা গুৰিৰ পৰা প্ৰায় ২-৩ ফুট বেৰৰ সাতডাল গা-গছ মূল এডালৰ পৰা ফেৰেঙনি মেলি বিস্তাৰিত হৈছে। ওচৰতে আৰু এজোপা এডলীয়া গছ আছে। অনুমান কৰিব পাৰি সেইজোপাও মুল গছৰে অংশ। গছৰ ডালবোৰ লিকটা।পাতবোৰ বছৰৰ মুৰত সৰি পৰে অন্য গছৰ দৰেই। ফুলবোৰ গুলচি ফুলৰ দৰে। গুটিবোৰ মধুৰী আমৰ নিচিনা বেঙেনা আকাৰৰ। বছৰত জেঠ আহাৰত গুটি লাগে। গুটি পকিলে আঁতৰৰ পৰা সেউজীয়া পাতৰ মাজত বাখৰৰ দৰে জিলিকি থাকে। সেই বাবেই গছজোপাৰ নাম বাখৰ বেঙেনা হ’ল। ==ইতিহাস== বাখৰ বেঙেনা গছজোপাৰ বিষয়ে স্থানীয় বয়োবৃদ্ধ লোকে বহুত মন্তব্য দিয়ে। একাংশৰ মতে গচজোপা ৰুই বৰাহী ৰজা মহামাণিক্যই ৰাজ্যৰ সীমা নিৰূপন কৰাৰ কথা উল্লেখ কৰে। একাংশৰ মতে [[চুতীয়া ৰাজ্য|চুতীয়া]] ৰজাই ৰাজ্যৰ সীমা দি এই গছজোপা ৰোপণ কৰি প্ৰতিজ্ঞা কৰিছিল "চুতীয়া ৰাজ্য থাকে মানে এই গছজোপা থাকিব "। এই মতামতৰ ওপৰতেই বুৰঞ্জীবিদ ও সৰহসংখ্যকে সহমত দিয়ে। একাংশৰ মতে আহোমৰ চুহুংমুং ৰজাৰ দিনত কোনোবা এজন বিষয়াই অচিন পুলিটি সযত্নে ৰাখে। কিন্তু উল্লেখযোগ্য যে ২০১২ত কৰা বৈজ্ঞানিক গবেষণাৰ মতে এই গছজোপা ১৪৩৪ খ্ৰীষ্টাব্দত ৰোপণ কৰা হৈছিল। গতিকে এই তথ্য ই নিশ্চিত কৰে যে গছজোপা চুতীয়া ৰজাই ৰোপণ কৰা কাৰণ আহোম ৰজা চুহুংমুংৰ ৰাজত্ব কাল ১৬ সতিকা (১৪৯৮-১৫৩৯) আছিল। <ref>[https://m.telegraphindia.com/india/faraway-wishing-tree/cid/1342653 গছজোপা ১৪৩৪ খ্ৰীষ্টাব্দৰ বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে]{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> গছৰ কাষৰ পৰা ভোমোৰা আলি নামৰ এটা আলি যোৱাৰ চিন আছে। আহোম স্বৰ্গদেউ জয়ধ্বজ সিংহৰ দিনতে বানফেৰা বা বানফ্ৰাই বংশৰ চিকন সৰিয়হৰ দেউতাক নাওবৈচা ফুকনৰ বসতি বাহৰ আৰু ৰজাঘৰৰ তৰফে দিয়া মাটিৰ সীমা এই গছৰ কাষলৈকে আছিল। ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist|refs <ref>{{cite book | title=লেছেৰী বুটলা বুৰঞ্জী | author=বুঢ়াগোহাঞি, হেম}}</ref> }} [[শ্ৰেণী:গুল্ম]] 64hpqstm5w1yx3obqmqi3os98zxwzhd 604363 604362 2026-05-04T01:24:52Z Ananya Taye 28065 /* ইতিহাস */ 604363 wikitext text/x-wiki {{taxobox |name = বাখৰ বেঙেনা গছ |image = Bakhor Bengena Tree.jpg |caption = বাখৰ বেঙেনা গছ |regnum = [[Plantae]] |binomial = ''Tamilnadia uliginosa'' |binomial_authority = U.N. Kanchilan (1939)<ref name="TOA"/><ref name="telegraph">{{cite web | url=http://www.telegraphindia.com/1110125/jsp/northeast/story_13487153.jsp | title=Hunt to trace ancient trees for heritage tag - Intach includes five districts under project to create awareness on and preserve Assam’s bio-diversity | publisher=The Telegraph | date=January 25 , 2011 | accessdate=May 03, 2012 | author=Rahman, Daulat}}</ref> }} '''বাখৰ বেঙেনা গছ''' বুলি বিখ্যাত এই গছজোপা [[শিৱসাগৰ|শিৱসাগৰৰ নগৰৰ]] পৰা ৩০ কিঃমিঃ দূৰৈৰ বকতা মৌজাৰ জৱলাটিং আৰু চুহুং মুহুং গাৱঁৰ মধ্যস্থলত অৱস্থিত। বৈজ্ঞানিক নাম ''Tamilnadia uliginosa'' <ref>http://www.flowersofindia.net/catalog/slides/Divine%20Jasmine.html</ref><ref name="TOA">{{cite web | url=http://www.timesofassam.com/exclusive/bakhar-bengena-tree/ | title=Bakhar Bengena Tree | publisher=Times of Assam | accessdate=May 03, 2012}}</ref>। প্ৰধানতঃ ঐতিহাসিক কাৰণত বিখ্যাত এই বাখৰ বেঙেনা গছ। গছজোপাৰ কাষতে গছজোপাৰ নামেৰে নামাঙ্কিত হোৱা বাখৰ বেঙেনা হাইস্কুল, প্ৰাইমাৰী স্কুল আৰু ডাকঘৰ। কাষেদি বৰ্ত্তমান গোঁহাই গাঁও, বাখৰ বেঙেনা গড়কাপ্টানী আলি আৰু ধনেখনা জান বৈ গৈছে। ঠাইটুকুৰা বৰ্তমান বুৰঞ্জীপ্ৰসিদ্ধ অঞ্চল হিচাপে প্ৰখ্যাত হৈছে কেৱল এই গছজোপাৰ বাবেই। ==বিৱৰণ== চৰকাৰী অনুদানেৰে সংৰক্ষিত গছজোপা ধনেখনা জানৰ পাৰত অৱস্থিত। গা গছ প্ৰায় ৩০ ফুট ওখ। একেটা গুৰিৰ পৰা প্ৰায় ২-৩ ফুট বেৰৰ সাতডাল গা-গছ মূল এডালৰ পৰা ফেৰেঙনি মেলি বিস্তাৰিত হৈছে। ওচৰতে আৰু এজোপা এডলীয়া গছ আছে। অনুমান কৰিব পাৰি সেইজোপাও মুল গছৰে অংশ। গছৰ ডালবোৰ লিকটা।পাতবোৰ বছৰৰ মুৰত সৰি পৰে অন্য গছৰ দৰেই। ফুলবোৰ গুলচি ফুলৰ দৰে। গুটিবোৰ মধুৰী আমৰ নিচিনা বেঙেনা আকাৰৰ। বছৰত জেঠ আহাৰত গুটি লাগে। গুটি পকিলে আঁতৰৰ পৰা সেউজীয়া পাতৰ মাজত বাখৰৰ দৰে জিলিকি থাকে। সেই বাবেই গছজোপাৰ নাম বাখৰ বেঙেনা হ’ল। ==ইতিহাস== বাখৰ বেঙেনা গছজোপাৰ বিষয়ে স্থানীয় বয়োবৃদ্ধ লোকে বহুত মন্তব্য দিয়ে। একাংশৰ মতে গচজোপা ৰুই বৰাহী ৰজা মহামাণিক্যই ৰাজ্যৰ সীমা নিৰূপন কৰাৰ কথা উল্লেখ কৰে। একাংশৰ মতে [[চুতীয়া ৰাজ্য|চুতীয়া]] ৰজাই ৰাজ্যৰ সীমা দি এই গছজোপা ৰোপণ কৰি প্ৰতিজ্ঞা কৰিছিল "চুতীয়া ৰাজ্য থাকে মানে এই গছজোপা থাকিব "। এই মতামতৰ ওপৰতেই বুৰঞ্জীবিদ ও সৰহসংখ্যকে সহমত দিয়ে। একাংশৰ মতে আহোমৰ চুহুংমুং ৰজাৰ দিনত কোনোবা এজন বিষয়াই অচিন পুলিটি সযত্নে ৰাখে। কিন্তু উল্লেখযোগ্য যে ২০১২ত কৰা বৈজ্ঞানিক গবেষণাৰ মতে এই গছজোপা ১৪৩৪ খ্ৰীষ্টাব্দত ৰোপণ কৰা হৈছিল। গতিকে এই তথ্য ই নিশ্চিত কৰে যে গছজোপা চুতীয়া ৰজাই ৰোপণ কৰা কাৰণ আহোম ৰজা চুহুংমুংৰ ৰাজত্ব কাল ১৬ সতিকা (১৪৯৮-১৫৩৯) আছিল। <ref>[https://m.telegraphindia.com/india/faraway-wishing-tree/cid/1342653 গছজোপা ১৪৩৪ খ্ৰীষ্টাব্দৰ বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে]{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> গছৰ কাষৰ পৰা ভোমোৰা আলি নামৰ এটা আলি যোৱাৰ চিন আছে। আহোম স্বৰ্গদেউ জয়ধ্বজ সিংহৰ দিনতে বানফেৰা বা বানফ্ৰাই বংশৰ চিকন সৰিয়হৰ দেউতাক নাওবৈচা ফুকনৰ বসতি বাহৰ আৰু ৰজাঘৰৰ তৰফে দিয়া মাটিৰ সীমা এই গছৰ কাষলৈকে আছিল। ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist|refs <ref>{{cite book | title=লেছেৰী বুটলা বুৰঞ্জী | author=বুঢ়াগোহাঞি, হেম}}</ref> }} [[শ্ৰেণী:গুল্ম]] 3ebi21n1hgjdk5je9jjtwmvfdpqwnwa 0 31811 604341 508183 2026-05-03T20:17:25Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 604341 wikitext text/x-wiki {{Infobox mountaineer | name = বাচেন্দ্ৰী পাল | image = Padma Bhushan Bachendri Pal (cropped).jpg | main_discipline = [[পৰ্বতাৰোহণকাৰী]] | birth_date = ২৪ মে', ১৯৫৪ | birth_place = [[গাৰৱাল]], ভাৰত | nationality = ভাৰতীয় | notable_ascents = প্ৰথম ভাৰতীয় মহিলা এভাৰেষ্ট বিজয়ী }} '''বাচেন্দ্ৰী পাল''' [[মাউণ্ট এভাৰেষ্ট|এভাৰেষ্ট]] বিজয় কৰা প্ৰথম ভাৰতীয় মহিলা। ১৯৮৪ চনৰ ২৩ মে’ত তেখেতে সফলতাৰে এভাৰেষ্ট আৰোহণ কৰে। তেখেতৰ আত্মজীৱনী 'My Journey To Top' নেচনেল বুক ট্ৰাষ্টে প্ৰকাশ কৰিছিল।<ref name="britannica">{{cite web|url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/1912159/Bachendri-Pal|title=Bachendri Pal (Indian mountaineer) – Encyclopædia Britannica|accessdate=11 January 2014}}</ref> তেখেতে ১৯৮৪ চনত সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ পৰ্বতাৰোহণকাৰীৰ বঁটা লাভ কৰাৰ লগতে একেটা বছৰতে 'পদ্মশ্ৰী ' সম্মানেৰে অলংকৃত হৈছিল। তেখেতে ভাৰত চৰকাৰৰ পৰা অৰ্জুন বঁটা লাভ কৰিছিল। ==জন্ম আৰু শিক্ষা== গাঢ়ৱাল জিলা নাকুৰি গাঁৱত ১৯৫৪ চনৰ ২৪ মে'ত বাচেন্দ্ৰী পালৰ জন্ম হয়। ১২ বছৰ বয়সত এবাৰ বনভোজ খাবলৈ যাওঁতে তেখেতেৰ পৰ্বতাৰোহণৰ লগত পৰিচয় হয়। সংস্কৃতত স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী লাভ কৰাৰ পাছত তেওঁ নেহৰু পৰ্বতাৰোহণ প্ৰতিষ্ঠান ([[:en:Nehru Institute of Mountaineering|NIM-Nehru Institute of Mountaineering]])-ত যোগদান কৰে।<ref name =bcp>{{Cite web |title=আৰ্কাইভ কপি |url=http://www.iloveindia.com/indian-heroes/bachendri-pal.html |access-date=2012-12-06 |archivedate=2015-10-09 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20151009093412/http://www.iloveindia.com/indian-heroes/bachendri-pal.html |deadurl=yes }}</ref> হানচা দেৱী আৰু শ্ৰী কিশান সিং পালৰ সাতোটি সন্তানৰ মাজৰ এটি সন্তান আছিল বাচেন্দ্ৰী পাল। তেওঁ [[টেনজিং নৰ্গে]] আৰু [[এডমাণ্ড হিলাৰী]]য়ে মাউণ্ট এভাৰেষ্ট আৰোহণ কৰাৰ পাঁচদিন আগতে জন্ম হৈছিল। তেওঁ এম.এ আৰু বি.এড ডিগ্ৰী সম্পন্ন কৰিছিল ডেৰাডুনৰ ডি.এ.ভি. পোষ্ট গ্ৰেজুৱেট কলেজৰ পৰা। ১২ বছৰ বয়সতেই তেওঁ প্ৰথম পৰ্বতাৰোহণৰ দৰে ৰোমাঞ্চকৰে কাম আৰম্ভ কৰে। আনকি তেওঁ তেওঁৰ বন্ধু সকলৰ সৈতে বণভোজৰ বাবে গৈ প্ৰায় ১৩,১২৩ ফুট উচ্চতাৰ পৰ্বত আৰোহণ কৰিছিল। তেওঁ তেওঁৰ স্কুলৰ অধ্যক্ষৰ আগ্ৰহত তেওঁ উচ্চতৰ গৱেষণাৰ বাবে যায়। নেহেৰু পৰ্বতাৰোহণ ইনষ্টিটিউটত অধ্যয়ন কৰি থকাৰ সময়তেই তেওঁ গঙ্গোত্ৰী (২১,৯০০ ফুট বা ৬,৬৭৫.১ মি) আৰু ৰুদ্ৰগৰিয়া (১৯০৯১ ফুট বা ৫,৮১৮.৯ মি) পৰ্বত আৰোহণ কৰে। সেইসময়তেই তেওঁ নেচনেল এডভাইজাৰ ফাউণ্ডেশনৰ (এন.এ.এফ) প্ৰশিক্ষকৰ চাকৰি লাভ কৰিছিল। যি নাৰী সকলৰ বাবে পৰ্বত আৰোহণৰ প্ৰশিক্ষণ লোৱা এখন স্কুল স্থাপন কৰিছিল।<ref name="iloveindia">{{cite web|url=http://www.iloveindia.com/indian-heroes/bachendri-pal.html|title=Bachendri Pal Biography – Bachendri Pal Profile, Childhood, Life, Timeline|accessdate=11 January 2014|archivedate=9 October 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151009093412/http://www.iloveindia.com/indian-heroes/bachendri-pal.html|deadurl=yes}}</ref> ==এভাৰেষ্ট আৰোহণ== ১৯৮৪ চনত ভাৰতে নিজৰ চতুৰ্থ এভাৰেষ্ট অভিযানৰ বাবে বাচন্দ্ৰীকে ধৰি ছগৰাকী মহিলা আৰোহণকাৰী সহ এটা অভিযাত্ৰী দল নিৰ্বাচন কৰে। এই অভিযানৰ নাম আছিল "এভাৰেষ্ট ৮৪।" [[নেপাল]]ৰ ৰাজধানী [[কাঠমাণ্ডু]]ৰ পৰা যাত্ৰা আৰম্ভ কৰা এই দলটোৱে অনেক বাধা-বিঘিনি আৰু দুৰ্ঘটনাৰ সন্মুখীন হয়। বাচেন্দ্ৰী পালেও মুৰত আঘাত পায়। ২২ মে'ত এভাৰেষ্ট আৰোহণ কৰিবলৈ চূড়ান্ত ভাবে নিৰ্বাচন কৰা দলটোৰ একমাত্ৰ মহিলা সদস্যা আছিল বাচেন্দ্ৰী। ঋনাত্মক ৩০-৪০ ডিগ্ৰী উষ্ণতা আৰু ১০০ কি.মি. বেগেৰে বৈ থকা ধুমুহাৰ মাজতে ২৩ মে'ৰ দিনা দুপৰীয়া এক বাজি সাত মিনিটত বাচেন্দ্ৰী পালে এভাৰেষ্ট শিখৰত পদাৰ্পণ কৰে। তেও ৪৩ মিনিট সময় শিখৰত কটায় আৰু ভাৰতৰ প্ৰথম তথা বিশ্বৰ পঞ্চম মহিলা এভাৰেষ্ট বিজয়ী ৰূপে পৰিগণিত হয়। তেওঁৰ এই সফলতাত ভাৰতৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী, জে আৰি ডি টাটা আদিয়ে ব্যক্তিগত ভাৱে অভিনন্দন জনায়। {{citation needed}} ==অন্য সফলতা== ১৯৮৫ চনত বাচেন্দ্ৰী পালে কেৱল মহিলাৰে গঠিত এটা নেপাল-ভাৰত যুটীয়া এভাৰেষ্ট অভিযানৰ নেতৃত্ব বহন কৰে। এভাৰেষ্টৰ বাদেও তেখেতে গংগোত্ৰী (২১,৯০০ ফুট), ৰুদ্ৰগৰিয়া(১৯,০৯১ ফুট) আদি শৃংগ সফলতাৰে আৰোহণ কৰিছিল।<ref name = bcp/> ==সন্মান== *১৯৮৫ চনত ভাৰত চৰকাৰৰ [[পদ্মশ্ৰী|পদ্মশ্ৰী পুৰস্কাৰ]]<ref name="indiansportsnews">{{cite web|url=http://www.indiansportsnews.com/legends-of-indian-sports/1829-bachendri-pal-.html|title=Bachendri Pal – Indian Sports News|author=Indian Sports News|accessdate=11 January 2014|archivedate=11 January 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140111203624/http://www.indiansportsnews.com/legends-of-indian-sports/1829-bachendri-pal-.html|deadurl=yes}}</ref> *১৯৮৬ চনত [[অৰ্জুন বঁটা]] *২০১৯ চনত ভাৰত চৰকাৰৰ [[পদ্মভূষণ]] পুৰস্কাৰ ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== *[http://www.tata.com/0_careers/what_we_offer/tata_voices/20040809_pal.htm On Tata Group's page] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080708202656/http://www.tata.com/0_careers/what_we_offer/tata_voices/20040809_pal.htm |date=2008-07-08 }} *[http://www.indianautographs.com/productdetail-208135-a.html Indian Autograph's profile] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140111204145/http://www.indianautographs.com/productdetail-208135-a.html |date=2014-01-11 }} [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় পৰ্বতাৰোহী]] [[শ্ৰেণী:পদ্মশ্ৰী বঁটা বিজয়ী]] [[শ্ৰেণী:পদ্মভূষণ বঁটা বিজয়ী]] [[শ্ৰেণী:অৰ্জুন বঁটা বিজয়ী]] ms8hq3qfhpm6k1zqpr6tfkn8j012no6 0 33439 604352 603469 2026-05-03T22:10:40Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 604352 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = বিদ্যা বালান | image = Vidya Balan at BB3 interviews, 2024 (cropped).jpg | alt = Vidya Balan is smiling at the camera. | caption = ২০২৪ চনত বিদ্যা বালান | birth_date = {{birth date and age |df=yes|1978|1|1}} | birth_place = ওট্টাপালাম, [[কেৰেলা (ৰাজ্য)]], [[ভাৰত]] | alma_mater = য়ুনিভাৰ্ছিটি অৱ মুম্বাই | occupation = অভিনেত্ৰী | yearsactive = ২০০৩–বৰ্তমানলৈ | spouse = [[সিদ্ধাৰ্থ ৰয় কাপুৰ]] }} '''বিদ্যা বালান''' ({{Lang-en|Vidya Balan}}; জন্ম: ১ জানুৱাৰী, ১৯৭৮<ref>{{cite news|title=Vidya Balan celebrates her 31st birthday|url=http://www.hindustantimes.com/Vidya-Balan-celebrates-her-31st-birthday/Article1-492473.aspx|date=31 December 2009|work=Hindustan Times|accessdate=25 August 2010|archivedate=30 August 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110830180151/http://www.hindustantimes.com/Vidya-Balan-celebrates-her-31st-birthday/Article1-492473.aspx|deadurl=yes}}</ref>) [[হিন্দী ভাষা]], [[বঙালী ভাষা|বঙালী]] আৰু [[মালয়ালম ভাষা]]ৰ চলচ্চিত্ৰত অভিনয় কৰা এগৰাকী ভাৰতীয় অভিনেত্ৰী। ষোল্ল বছৰ বয়সতে তেওঁ "হম পাঁচ" (১৯৯৫) নামৰ ধাৰাবাহিকত অভিনয় কৰি অভিনয় জীৱনৰ পাতনি মেলে। এক চলচ্চিত্ৰ জীৱন আৰম্ভ কৰিবলৈ কৰা কেইবাটাও অসফল চেষ্টাৰ পিছত তেওঁ টেলিভিছন বিজ্ঞাপন আৰু সংগীত ভিডিঅ’ত অভিনয় কৰিবলৈ লয়। ২০০৩ চনত তেওঁ বঙালী ছবি “ভালো থেকো”ৰ জৰিয়তে ছবিজগতত খোজ দিয়ে। ২০০৫ত প্ৰথম হিন্দী ছবি “পৰিণীতা”ৰ বাবে বালানে প্ৰশংসা লাভ কৰে আৰু ইয়াৰ পিছত ব্লকবাষ্টাৰ ছবি “লগে ৰহো মুন্না ভাই” (২০০৬) ত অভিনয় কৰে। তাৰ পিছত তেওঁ ''হেই বেবী'' (২০০৭) আৰু ''কিস্মত কানেকশ্যন'' (২০০৮) ত গ্লেমাৰাছ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰে যদিও সমালোচকৰ ঋণাত্মক মন্তব্য লাভ কৰে। ২০০৯ চনৰ পৰা বালানৰ অভিনয় জীৱনৰ সোণোৱালী সময় আৰম্ভ হয় আৰু তেওঁ ক্ৰমাগত ভাৱে ''পা'' (২০০৯), ''ইস্কিয়া'' (২০১০), ''ন’ ৱান কিল্ড জেছিকা'' (২০১১), ''দ্য ডাৰ্টী পিক্সাৰ'' (২০১১) আৰু ''কাহানী'' (২০১২) এই পাঁচখন ছবিত কৰা অভিনয়ৰ বাবে যথেষ্ট প্ৰশংসা লাভ কৰে। এই চলচ্চিত্ৰসমূহত কৰা অভিনয়ে তেওঁলৈ “মহিলা নায়ক”ৰ বিশেষণ আনি দিছে আৰু হিন্দী চলচ্চিত্ৰ জগতৰ এক আগশাৰীৰ অভিনেত্ৰী হিচাপে প্ৰতিপন্ন কৰিছে।<ref name="Hero"/><ref>{{cite news|work=The Times of India|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-01-03/news-interviews/30581535_1_vidya-balan-silk-smitha-sabrina-lal|date=5 January 2012|accessdate=7 January 2012|author=Iyer, Meena|title=What's left for Vidya Balan to do in 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130908174032/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-01-03/news-interviews/30581535_1_vidya-balan-silk-smitha-sabrina-lal|archivedate=8 September 2013|deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite news|last=Bhattacharya|first=Roshmila|url=http://www.hindustantimes.com/Entertainment/Bollywood/Vidya-Balan-rules-BO-with-biggest-grossing-woman-centric-films/Article1-839343.aspx|title=Vidya Balan rules BO with biggest grossing woman-centric films|work=Hindustan Times|accessdate=23 September 2012|date=12 April 2012|archivedate=20 June 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120620113326/http://www.hindustantimes.com/Entertainment/Bollywood/Vidya-Balan-rules-BO-with-biggest-grossing-woman-centric-films/Article1-839343.aspx|deadurl=yes}}</ref> বালানে এবাৰ [[ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা]], পাচঁবাৰ [[ফিল্মফেয়াৰ]] বঁটা আৰু পাঁচবাৰ স্ক্ৰীণ এৱাৰ্ড লাভ কৰিবলৈ সক্ষম হৈছে। প্ৰথমাৱস্থাত তেওঁ তেওঁৰ ওজন আৰু দুৰ্বল বস্ত্ৰজ্ঞানকলৈ সমালোচিত হৈছিল যদিও হিন্দী ছবিৰ অভিনেত্ৰীৰ গণ্ডীৰ পৰা বাহিৰলৈ আহি নিজৰ এক সুকীয়া পৰিচয় দাঙি ধৰা বাবে পিছলৈ মিডিয়াৰ দ্বাৰা প্ৰশংসিত হয়। বালান এগৰাকী সমাজ সেৱিকা আৰু নাৰী সৱলীকৰণৰ সমৰ্থক। ২০১২ চনৰ ডিচেম্বৰ মাহত তেওঁ চলচ্চিত্ৰ প্ৰযোজক সিদ্ধাৰ্থ ৰয় কাপুৰৰ সৈতে বিবাহপাশত আৱদ্ধ হয়। ==প্ৰাৰম্ভিক জীৱন== [[কেৰেলা (ৰাজ্য)]]ৰ পালাকাৰ জিলাৰ ওট্টাপালাম চহৰত ১৯৭৮ চনৰ ১ জানুৱাৰী তাৰিখে বিদ্যা বালানৰ জন্ম হয়। তেওঁৰ পিতৃ ইটিছি ইণ্ডিয়াৰ উপ-সভাপতি পি আৰ বালান আৰু মাতৃ সৰস্বতী বালান।<ref name="something"/><ref>{{cite news|url=http://www.hindustantimes.com/Entertainment/Bollywood/OVER-THE-YEARS-Vidya-Balan-goes-from-geek-to-haute/Article1-934078.aspx|title=Over the years: Vidya Balan from geek to haute!|author=Bansal, Robin|date=22 September 2012|work=Hindustan Times|accessdate=24 September 2012|archivedate=23 September 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120923193813/http://www.hindustantimes.com/Entertainment/Bollywood/OVER-THE-YEARS-Vidya-Balan-goes-from-geek-to-haute/Article1-934078.aspx|deadurl=yes}}</ref> বালানৰ মতে তেওঁলোকে ঘৰত [[তামিল ভাষা|তামিল]] আৰু [[মালয়ালম ভাষা|মালয়ালমৰ]] এক মিশ্ৰ ভাষা কয়; তদুপৰি তেওঁ [[হিন্দী ভাষা|হিন্দী]], [[মাৰাঠী ভাষা|মাৰাঠী]], [[ইংৰাজী ভাষা|ইংৰাজী]] আৰু [[বঙালী ভাষা]] ভালকৈ ক’ব পাৰে।<ref>{{cite news|work=The Hindu|url=http://www.hindu.com/fr/2007/02/16/stories/2007021600410100.htm|date=16 February 2007|accessdate=9 August 2011|author=Siddiqui, Rana|title=`It's a dream come true'}}</ref> তেওঁৰ বায়েক প্ৰিয়া বালানে বিজ্ঞাপনৰ ক্ষেত্ৰত কাম কৰে।<ref name="something">{{cite news|title=There's something about Vidya|url= http://www.highbeam.com/doc/1P3-1168964461.html |work=Hindustan Times {{Subscription required|via=[[HighBeam Research]]}}|accessdate=23 September 2012|date=25 November 2006|archiveurl=https://archive.is/q2dkz|archivedate=25 January 2013}}</ref> চেম্বুৰ, [[মুম্বাই]]ৰ উপকণ্ঠ অঞ্চলত বালান ডাঙৰ-দীঘল হয় আৰু ছেইণ্ট এণ্টনী গাৰ্লছ হাইস্কুলত স্কুলীয়া শিক্ষা গ্ৰহণ কৰে।<ref>{{cite news|title=Celeb diary: Vidya Balan|url=http://www.mid-day.com/entertainment/2010/feb/040210-Celeb-Dairy-Vidya-Balan.htm|accessdate=24 May 2012|work=Mid Day|date=4 February 2010|archivedate=3 January 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130103041053/http://www.mid-day.com/entertainment/2010/feb/040210-Celeb-Dairy-Vidya-Balan.htm|deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite news|last=Davane|first=Mrugaya|title=Chembur will always be our home|url=http://www.mid-day.com/metro/2006/jun/139591.htm|accessdate=24 May 2012|work=Mid Day|date=16 June 2006|archivedate=3 July 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110703135015/http://www.mid-day.com/metro/2006/jun/139591.htm|deadurl=yes}}</ref> [[শাবানা আজমী]], [[মাধুৰী দীক্ষিত]] আদি অভিনেত্ৰীৰ দ্বাৰা প্ৰেৰিত হৈ তেওঁ সৰুৰে পৰা অভিনেত্ৰী হোৱাৰ সপোন দেখিছিল।<ref name="rules"/><ref>{{cite web|publisher=IBNLive|url=http://ibnlive.in.com/news/madhuri-was-my-inspiration-in-life-vidya-balan/218414-8-66.html|date=6 January 2012|accessdate=13 October 2012|title=Madhuri is my inspiration in life: Vidya Balan|archivedate=20 April 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120420044855/http://ibnlive.in.com/news/madhuri-was-my-inspiration-in-life-vidya-balan/218414-8-66.html|deadurl=yes}}</ref> ষোল্ল বছৰ বয়সত তেওঁ একতা কাপুৰৰ ধাৰাবাহিক “হম পাঁচ”ত ৰাধিকা নামৰ এজনী চশমা পৰিহিতা কিশোৰীৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰে।<ref>{{cite news|last=Ganguly|first=Pritwish|title=I said no to Ekta: Vidya Balan|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2010-10-22/news-interviews/28271540_1_tv-debut-vidya-balan-s-homepage-audition|accessdate=23 September 2012|work=The Times of India|date=22 October 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131023060327/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2010-10-22/news-interviews/28271540_1_tv-debut-vidya-balan-s-homepage-audition|archivedate=23 October 2013|deadurl=yes}}</ref><ref name="tree">{{cite news|url=http://www.telegraphindia.com/1100725/jsp/7days/story_12723277.jsp|title=It could have been George Clooney or a tree. I would have made love to the tree if I had to|first=Draupadi|last=Rohera|work=The Telegraph|accessdate=19 November 2012|date=25 June 2010}}</ref> ইয়াৰ সফলতাৰ পিছত বালানে চলচ্চিত্ৰত মনোনিবেশ কৰিবলৈ অনুৰাগ বাসুৰ ধৰাবাহিক এখনত অভিনয়ৰ প্ৰস্তাৱ নাকচ কৰে।<ref name="native">{{cite news|last=Bamzai|first=Kaveree|title=Return of the native|url=http://indiatoday.intoday.in/story/Return+of+the+native/1/82489.html|accessdate=23 September 2012|work=India Today|date=4 February 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121023235254/http://indiatoday.intoday.in/story/Return+of+the+native/1/82489.html|archivedate=23 October 2012|deadurl=yes}}</ref> তেওঁৰ পিতৃ-মাতৃয়ে এই সিদ্ধান্তত সমৰ্থন জনাই যদিও প্ৰথমতে শিক্ষা সমাপ্ত কৰিব ল’বলৈ পৰামৰ্শ দিয়াত<ref name="rules">{{cite news|url=http://www.hindustantimes.com/Entertainment/Bollywood/Why-Vidya-Balan-rules/Article1-783531.aspx|title=Why Vidya Balan rules|author=Sanghvi, Vir|date=17 December 2011|work=Hindustan Times|accessdate=11 January 2012|archivedate=7 January 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120107202407/http://www.hindustantimes.com/Entertainment/Bollywood/Why-Vidya-Balan-rules/Article1-783531.aspx|deadurl=yes}}</ref> তেওঁ ছেইণ্ট যেভিয়াৰ্ছ কলেজৰ পৰা সমাজ শাস্ত্ৰত স্নাতক আৰু মুম্বাই বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা স্নাতকোত্তৰ উপাধি লাভ কৰে।<ref>{{cite news|work=The Times of India|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-01-09/news-interviews/28367559_1_sociology-films-khar|date=9 January 2011|accessdate=23 August 2012|title=Sociology was my major subject: Vidya|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131023055734/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-01-09/news-interviews/28367559_1_sociology-films-khar|archivedate=23 October 2013|deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite web|title=Just how educated are our Bollywood heroines?|url=http://www.rediff.com/movies/slide-show/slide-show-1-just-how-educated-are-bollywood-heroines/20120118.htm|publisher=Rediff.com|accessdate=20 November 2012|date=18 January 2012}}</ref> ==পেচাদাৰী জীৱন== ===সংগ্ৰাম আৰু অভিষেক (২০০০–০৩)=== স্নাতকোত্তৰ শিক্ষা গ্ৰহণ কৰি থাকোঁতে বালানক অভিনেতা মোহনলালৰ বিপৰীতে মালয়ালম ছবি “চক্ৰম”ত চুক্তিবদ্ধ কৰোৱা হয় আৰু তাৰ পিছত আন ১২খন [[মালয়ালম চলচ্চিত্ৰ]]ত অভিনয় কৰাৰ প্ৰস্তাৱত মান্তি হয়।<ref name="rules"/> কিন্তু প্ৰযোজনাৰ বিসংগতিৰ বাবে “চক্ৰম” স্থগিত হৈ পৰে।<ref name="beginning"/> মালয়ালম ছবি জগতত মোহনলাল অভিনীত ছবি স্থগিত হোৱাতো এক নোহোৱা-নোপজা ঘটনা গতিকে প্ৰযোজক সকলে বালানকেই সেই ছবিখনৰ বাবে দূৰ্ভাগ্য মাতি অনা বুলি ভাবি তেওঁ চুক্তিবদ্ধ হোৱা আটাইবোৰ ছবিৰ পৰা আঁতৰাই দিয়ে।<ref name="rules"/> তাৰ পিছত তেওঁ তামিল ছবিত মনোনিবেশ কৰে। ২০০১ চনত তেওঁ এন লিংগুস্বামীৰ ছবি “ৰাণ” (২০০২)ত অভিনয় কৰিবলৈ চুক্তিবদ্ধ হয়। যদিও প্ৰথমাংশ চিত্ৰগ্ৰহণ সম্পূৰ্ণ হোৱাৰ পিছত অনানুস্থানিক ভাৱে বালানক আঁতৰাই মীৰা জেচমিনক অভিনেত্ৰী হিচাপে লোৱা হয়।<ref>{{cite web|title=The Vidya magic!|publisher=Sify.com|url=http://www.sify.com/movies/the-vidya-magic-news-tamil-kkfv22bcabh.html|accessdate=23 November 2006|date=7 July 2005}}</ref> চলচ্চিত্ৰত অভিনয় কৰিবলৈ গৈ ব্যৰ্থ হোৱাত বালানে প্ৰায় ষাঠিটামান বিজ্ঞাপন আৰু য়ুফোৰিয়া আৰু শোভা মুদ্গলৰ গীতৰ ভিডিঅ’ত অংশগ্ৰহণ কৰে যাৰ অধিকাংশই প্ৰদীপ সৰকাৰৰ দ্বাৰা নিৰ্দেশিত হৈছিল।<ref name="native"/><ref>{{cite news|title= Stand-out act four not-so-new newcomers have found critical acclaim in breakthrough roles this year. Now all they need is stardom |url= http://www.highbeam.com/doc/1P2-10956992.html |work=India Today {{Subscription required|via=[[HighBeam Research]]}}|accessdate= 23 September 2012|date=18 July 2005|archiveurl=https://archive.is/381Az|archivedate=25 January 2013}}</ref> ২০০৩ চনত জীৱনৰ প্ৰথম ছবি হিচাপে তেওঁ গৌতম হালদাৰৰ বঙালী ছবি “ভালো থেকো”ত চুক্তিবদ্ধ হয়।<ref>{{cite news|title=Bhalo Theko|url=http://www.screenindia.com/news/Bhalo-Theko/5500/|work=Screen|accessdate=1 April 2012|date=15 August 2003|archivedate=9 September 2012|archiveurl=https://archive.today/20120909163337/http://www.screenindia.com/news/Bhalo-Theko/5500/|deadurl=yes}}</ref> আনন্দী নামৰ চৰিত্ৰত কৰা অভিনয়ৰ বাবে তেওঁ শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰীৰ আনন্দলোক পুৰস্কাৰ লাভ কৰে।<ref>{{cite news|title=I feel I was Bengali in my last life: Vidya Balan|url=http://www.hindustantimes.com/News-Feed/Entertainment/I-feel-I-was-Bengali-in-my-last-life-Vidya-Balan/Article1-273183.aspx|work=Hindustan Times|accessdate=23 March 2012|date=1 February 2008|archivedate=24 October 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131024124729/http://www.hindustantimes.com/News-Feed/Entertainment/I-feel-I-was-Bengali-in-my-last-life-Vidya-Balan/Article1-273183.aspx|deadurl=yes}}</ref> ===সাফল্য (২০০৫–০৮)=== ২০০৫ চনত বালানে প্ৰদীপ সৰকাৰৰ সংগীতমূলক ছবি “পৰিণীতা”ৰ জৰিয়তে হিন্দী ছবি জগতত আত্মপ্ৰকাশ কৰে। চুক্তিবদ্ধ হোৱাৰ আগতে বালানে ছমাহজোৰা এক দীঘলীয়া অডিশ্যনৰ সন্মুখীন হ’ব লগা হয়।<ref name="beginning">{{cite web|accessdate=23 October 2007 |first=Ronjita |last=Kulkarni|url=http://specials.rediff.com/movies/2005/jun/08vidya2.htm |title=Meet the new girl in Saif's life|publisher=Rediff.com}}</ref><ref>{{cite web|accessdate=20 November 2012|date=1 January 2009|url=http://www.bollywoodhungama.com/news/1158478/Small-people-with-big-egosnot-for-me-Vidhu-Vinod-Chopra|title=Small people with big egos, not for me!|publisher=Bollywood Hungama}}</ref> [[শৰৎচন্দ্ৰ চট্টোপাধ্যায়]]ৰ একে নামৰ উপন্যাসৰ এই চিত্ৰৰূপত আদৰ্শবাদী ললিতা (বালান) আৰু ধনতান্ত্ৰিক ব্যৱসায়ী এজনৰ অহংকাৰী পুত্ৰ শেখৰ ([[ছেইফ আলী খান]])ৰ প্ৰেম কাহিনী বৰ্ণিত হৈছে।<ref>{{cite news|url=http://www.telegraphindia.com/1050611/asp/nation/story_4854277.asp|title=Parineeta breathes Bengal among the tulips |first=Pratim D. |last=Gupta |date=10 June 2005|accessdate=9 August 2011|work=The Telegraph}}</ref> ছবিখনত তেওঁৰ অভিনয় সমালোচক সকলৰ দ্বাৰা প্ৰশংসিত হয়;<ref name="tree"/> “ভেৰাইটী”ৰ ডেৰেক এলীয়ে লিখিছে," বালান অভিনয় জগতত এক নতুন আৱিষ্কাৰ,যাৰ উৎসৰ্গিত কিন্তু সন্মানিতা ললিতাৰ ৰূপায়ণেই ছবিখনৰ প্ৰাণ”।<ref>{{cite news|accessdate=27 October 2007|url=http://www.variety.com/review/VE1117929519.html?categoryId=31&cs=1 |title=Parineeta: Film review |first=Derek |last=Elley |work=Variety |date=7 February 2006}}</ref> ''পৰিণীতা'' বাবে বালানে শ্ৰেষ্ঠ নৱাগতাৰ [[ফিল্মফেয়াৰ]] বঁটা লাভ কৰে আৰু শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰীৰ [[ফিল্মফেয়াৰ]] বঁটাৰ মনোনয়ন লাভ কৰে।<ref name="oldawards">{{cite web|url=http://oldbh.bollywoodhungama.com/celebrities/awards/13469/index.html|title=Vidya Balan: Awards & nominations|accessdate=23 July 2010|publisher=Bollywood Hungama|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100409130237/http://www.bollywoodhungama.com/celebrities/awards/13469/index.html|archivedate=9 April 2010|deadurl=yes}}</ref> ইয়াৰ পিছৰ বছৰত তেওঁ বালানে সঞ্জয় দত্তৰ বিপৰীতে ৰাজকুমাৰ হিৰাণীৰ হাস্যমধুৰ ছবি “লগে ৰহো মুন্না ভাই”ত অভিনয় কৰে। ইয়াত তেওঁ জাহ্নৱী নামৰ এগৰাকী ৰেডিঅ’ জ’কীৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰে যাৰ প্ৰতি মুন্না ভাই আকৰ্ষিত হয়। নিজৰ চৰিত্ৰৰ কাৰণে প্ৰস্তুতি চলাওঁতে তেওঁ বহুকেইজন ৰেডিঅ’ জকীক সাক্ষাৎ কৰে আৰু তেওঁলোকৰ কাম-কাজ বুজি লয়।<ref name=hindusiddiqui>{{Cite news | first = Rana | last = Siddiqui | title = The grace of Munnabhai | url = http://www.hindu.com/thehindu/fr/2006/09/01/stories/2006090102090100.htm | work = The Hindu | date = 1 September 2006 | accessdate = 20 April 2007 | archivedate = 1 October 2007 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20071001001546/http://www.hindu.com/thehindu/fr/2006/09/01/stories/2006090102090100.htm | deadurl = yes }}</ref> তেওঁৰ অভিনয় প্ৰশংসিত হয়<ref>{{cite web|last=Masand|first=Rajeev|url=http://ibnlive.in.com/news/masands-verdict-lage-raho-munnabhai/20366-8.html|title=Masand's verdict: Lage Raho Munnabhai|publisher=IBNLive|accessdate=7 July 2011|archivedate=27 October 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141027122423/http://ibnlive.in.com/news/masands-verdict-lage-raho-munnabhai/20366-8.html|deadurl=yes}}</ref> আৰু {{INRConvert|118.57|c}} উপাৰ্জনেৰে চলচ্চিত্ৰখন ব্লকবাষ্টাৰ হিচাপে পৰিগণিত হয়।<ref>{{cite web|publisher=BoxOfficeIndia|title=Box office 2006|url=http://www.boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=212&catName=MjAwNg==|accessdate=9 January 2008|archiveurl=https://archive.ph/20120525232245/http://www.boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=212&catName=MjAwNg==|archivedate=25 May 2012|deadurl=yes}}</ref> ২০০৭ত তেওঁ মণি ৰত্নমৰ “গুৰু”ত অভিনয় কৰে আৰু এইখন বক্স-অফিচত সফল হয়।<ref name="Box Office 2007">{{cite web|title=Box office 2007|url=http://www.boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=214&catName=MjAwNw==|publisher=BoxOfficeIndia|accessdate=9 January 2008|archiveurl=https://archive.ph/20120730190630/http://www.boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=214&catName=MjAwNw==|archivedate=30 July 2012|deadurl=yes}}</ref> ইয়াৰ পিছত তেওঁ নিখিল আদৱানিৰ “চলাম-এ-ইস্ক”ত অভিনয় কৰে। এই ছবিখন বিফল হয়<ref name="Box Office 2007"/> যদিও বালানৰ অভিনয়ে প্ৰশংসা লাভ কৰে। ৰেডিফ ডট কমৰ সুকন্যা বাৰ্মাই কৈছে, "এজনী আত্ম-বিশ্বাসী চাকৰিয়াল মহিলাৰ পৰা অসহায়,অসহজ মহিলালৈ ৱিদ্যাৰ ৰূপান্তৰ অতুলনীয়।"<ref>{{cite web |last=Verma|first=Sukanya|publisher=Rediff.com| title=Salaam-e-Ishq: Stars shine in mediocre film |url=http://in.rediff.com/movies/2007/jan/26salaam.htm |date=26 January 2007| accessdate=2 May 2007}}</ref> তাৰ পিছত বালানে ৱিধু ৱিনোদ চোপ্ৰাৰ “একলৱ্য-দ্য ৰয়েল গাৰ্ড”ত অভিনয় কৰে যাক ভাৰতৰ ফালৰ পৰা ৮০তম [[অস্কাৰ বঁটা]]ৰ বাবে পঠিওৱা হয়।<ref>{{cite news|title=Eklavya sent to Oscars|last=Dasgupta|first=Priyanka|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2007-09-26/news-interviews/27996379_1_eklavya-official-entry-oscar-entry|accessdate=13 October 2012|date=26 September 2007|work=The Times of India|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130930075552/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2007-09-26/news-interviews/27996379_1_eklavya-official-entry-oscar-entry|archivedate=30 September 2013|deadurl=yes}}</ref> ইয়াৰ পিছত বালানে ছাজিদ খানৰ হাস্যমধুৰ ছবি “হেই বেবী”ত [[অক্ষয় কুমাৰ]], ৰিতেশ দেশমুখ আৰু ফাৰদীন খানৰ সৈতে অভিনয় কৰে। ছবিখন বক্স অফিছত সফল হয়<ref name="Box Office 2007"/> কিন্তু ই আৰু বালানৰ অভিনয়ে ঋণাত্মক সমালোচনা লাভ কৰে। ছিএনএন-আইবিএনৰ ৰাজীৱ মাচান্দে বালানৰ কাপোৰ-কানি আৰু সাজ-সজ্জাঅ সমালোচনা কৰি তেওঁক ছবিখনৰ “ঘাঁ হোৱা আঙুলি” আখ্যা দিয়ে।<ref>{{cite web|last=Masand|first=Rajeev|url=http://ibnlive.in.com/news/review-heyy-babyy--is-gross-comedy-overthetop-drama/47410-8.html|title=Masand's verdict: Heyy Babyy|publisher=IBNLive|accessdate=9 January 2012|archivedate=9 April 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120409052934/http://ibnlive.in.com/news/review-heyy-babyy--is-gross-comedy-overthetop-drama/47410-8.html|deadurl=yes}}</ref><ref name="Publishing2008">{{cite book|author=Outlook Publishing|title=Outlook|url=http://books.google.com/books?id=PjEEAAAAMBAJ&pg=PA69|accessdate=10 June 2012|date=3 March 2008|publisher=Outlook Publishing|page=68}}</ref> বালানৰ পৰৱৰ্তী ছবি আছিল ২০০৭ চনৰ প্ৰিয়দৰ্শনৰ মনস্তাত্বিক থ্ৰিলাৰ “ভুল ভুলইয়া” যি আছিল মালয়ালম ছবি “মণিচিত্ৰথাঝু”ৰ ৰিমেক। ইয়াত বালানে ডিচ’চিয়েটিভ আইডেণ্টিটী ডিজৰ্ডাৰত ভোগা অৱনী চতুৰ্বেদীৰ ভূমিকাত অভিনয় কৰে।<ref>{{cite web|accessdate=15 October 2012|date=11 October 2007|url=http://specials.rediff.com/movies/2007/oct/11sl3.htm|title=Who's who in Bhool Bhulaiyaa|publisher=Rediff.com}}</ref> {{INRConvert|83|c}} উপাৰ্জনেৰে “ভুল ভুলাইয়া” এক ব্যৱসায়িক ভাৱে সফল ছবি আছিল।<ref name="Box Office 2007"/> ছবিখনে ঋণাত্মক সমালোচনা পালেও ৱিদ্যাৰ অভিনয়ে প্ৰশংসা লাভ কৰে আৰু বলীউড হাঙ্গামাৰ তৰণ আদৰ্শই ৱিদ্যাৰ অভিনয়ক ’’অপূৰ্ব’’ আখ্যা দিয়ে।<ref>{{cite web|url= http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/criticreview/id/54360|title=Bhool Bhulaiyaa review|publisher=Bollywood Hungama|author= Adarsh, Taran|accessdate=9 January 2012}}</ref> ইয়াৰ বাবে বালানে শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰীৰ ফিল্মফেয়াৰ বঁটাৰ মনোনয়ন লাভ কৰে।<ref name="oldawards"/> ২০০৮ত তেওঁ বাস্তৱৰ ওপৰত অধাৰিত সামাজিক ছবি “হাল্লা বোল”ত অভিনয় কৰে। এই ছবিখন ব্যৱসাযিক ভাৱে বিফল হয়।<ref>{{cite news|url=http://www.hindustantimes.com/Entertainment/Reviews/Review-Halla-Bol/Article1-268739.aspx|title=Review: Halla Bol|work=Hindustan Times|author=Mohamed, Khalid|date=11 January 2008|accessdate=9 January 2012|archivedate=8 September 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130908124627/http://www.hindustantimes.com/Entertainment/Reviews/Review-Halla-Bol/Article1-268739.aspx|deadurl=yes}}</ref> সেই বছৰৰে পিছৰ ফালে তেওঁ আজিজ মিৰ্জাৰ “কিস্মত কানেকশ্যন” শ্বাহিদ কাপুৰৰ লগত অভিনয় কৰে। এই ছবি কহন বিফল হয়<ref>{{cite web|url=http://www.boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=215&catName=MjAwOA==|title=Box office 2008|publisher=BoxOfficeIndia|accessdate=9 January 2012|archiveurl=https://archive.ph/20120722071311/http://www.boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=215&catName=MjAwOA==|archivedate=22 July 2012|deadurl=yes}}</ref> আৰু বালান ইয়াৰ বাবে সমালোচিত হয়; সমালোচক ছোনিয়া চোপ্ৰাই কয়, "বালানক খুব নিম্নগামী দেখা হৈছে। তেওঁৰ কেশসজ্জা প্ৰশংসাৰ যোগ্য নহয়, সাজ-সজ্জা খুবেই সাধাৰণ, কাপোৰবোৰ হয়তো নিস্তেজ বগা বা মটীয়া। লগতে চৰিত্ৰটিও একঘেয়ামী আৰু ই আমাক তেওঁৰ “লগে ৰহো মুন্না ভাই”ৰ চৰিত্ৰটিলৈ মনত পেলাই দিয়ে।"<ref>{{cite web|url=http://www.sify.com/movies/bollywood/review.php?id=14719095&ctid=5&cid=2425|title=Review 2: Kismat Konnection|last=Chopra|first=Sonia|publisher=Sify.com|accessdate=9 January 2012|date=18 July 2008}}</ref> ===সফলতা আৰু প্ৰশংসা (২০০৯ৰ পৰা বৰ্তমানলৈ)=== ২০০৯ত বালানে আৰ বাল্কি নিৰ্দেশিত ছবি “পা”ত এক অবিবাহিতা স্ত্ৰী-ৰোগ বিশেষজ্ঞ বিদ্যাৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰে যি তেওঁৰ ১২ বছৰীয়া প্ৰ’জেৰিয়াত আক্ৰান্ত পুত্ৰৰ লগত বাস কৰে। ইয়াত [[অমিতাভ বচ্চন|অমিতাভ বচ্চনে]] বিদ্যাৰ পুত্ৰ অৰোৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰে। সমালোচকৰ দ্বাৰা উচ্চ প্ৰশংসিত এই ছবিখন তেওঁৰ অভিনয় জীৱনৰ এক মাইলৰ খুঁটি হিচাপে পৰিগণিত হয়।<ref>{{cite news|title=Vidya Balan: Raring to go!|work=The Times of India|author=Kazmi, Nikhat|date=3 December 2009|accessdate=25 August 2010|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2010-01-01/news-interviews/28146207_1_vidya-balan-paa-happy-new-year|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130908172803/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2010-01-01/news-interviews/28146207_1_vidya-balan-paa-happy-new-year|archivedate=8 September 2013|deadurl=yes}}</ref> সুকন্যা বাৰ্মাই বিদ্যাৰ ধৰণ-কৰণক ডিম্পল কাপাডিয়াৰ লগত তুলনা কৰি কয়, "বালানৰ অভিনয় তীক্ষ্ণ কিন্তু নিয়ন্ত্ৰিত আৰু ই গতিশীলতা আৰু নৈতিকতাৰ এক আকৰ্ষণীয় প্ৰতিচ্ছবি ডাঙি ধৰে।";<ref>{{cite web|title=Watch Paa for Auro|publisher=Rediff.com|author=Verma, Sukanya|date=4 December 2009|accessdate=25 August 2010|url=http://movies.rediff.com/report/2009/dec/04/review-watch-paa-for-auro.htm}}</ref> "দ্য টাইমছ অৱ ইণ্ডিয়া"ৰ নিখত কাজমীয়ে কৈছে যে “বলীউদৰ মাতৃ সকলৰ সন্মানীয় প্ৰতিচ্ছবি” অক্ষুণ্ণ ৰখাত বিদ্যা সফল।<ref>{{cite news|title=Review: Paa|author=Kazmi, Nikhat|date=3 December 2009|accessdate=25 August 2010|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/movie-reviews/hindi/Paa/moviereview/5297226.cms|work=The Times of India|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100324233514/http://timesofindia.indiatimes.com/Entertainment/Movie-Reviews/Hindi/Paa/moviereview/5297226.cms|archivedate=24 March 2010|deadurl=yes}}</ref> এই অভিনয়ৰ বলত তেওঁ আন বহুতো বঁটাৰ লগতে শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰীৰ [[ফিল্মফেয়াৰ]] বঁটা আৰু শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰীৰ স্ক্ৰীণ এৱাৰ্ড লাভ কৰে।<ref name="oldawards"/> “পা”ৰ সফলতাৰ পিছত বালানে বিশাল ভাৰদ্বাজৰ “ইস্কিয়া”ত অভিনয় কৰে। ইয়াত তেওঁ কৃষ্ণা বাৰ্মা নামৰ এগৰাকী কৌশলী মহিলাৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰে।<ref>{{cite news|title=Vidya Balan in never seen before role in 'Ishqiya'|date=26 January 2010|accessdate=16 October 2012|url=http://www.thehindu.com/arts/movies/article94956.ece|work=The Hindu}}</ref> এই ছবিখনৰ বাবে তেওঁ [[উত্তৰ প্ৰদেশ]]ৰ স্থানীয় ভাষা ক’বলৈ আনুস্থানিক শিক্ষা গ্ৰহণ কৰে।<ref>{{cite news|title=Vidya Balan takes acting lessons from Naseer|date=29 September 2008|accessdate=16 October 2012|url=http://www.dnaindia.com/entertainment/report_vidya-balan-takes-acting-lessons-from-naseer_1194161|work=Daily News and Analysis}}</ref> এই ছবি আৰু বিদ্যাৰ অভিনয় উভয়ে সমালোচকৰ প্ৰশংসা লাভ কৰে; এনডিটিভিৰ অনুপমা চোপ্ৰাই কয়, "বালানৰ উমি উমি জ্বলি থকা সৌন্দৰ্যই পৰ্দাত জুই তোলে আৰু তেওঁৰ দুই চকুৱেও বিষাদৰ ইংঙ্গিত দিয়ে। তেওঁ প্ৰমাণ কৰে যে বলীউদৰ পুতলা নায়িকা সকলতকৈ তেওঁ বহু ওপৰত আৰু তেওঁ দেহ প্ৰদৰ্শনৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল নহয়। “<ref>{{cite web|title=Review : Ishqiya|url=http://movies.ndtv.com/movie_Review.aspx?id=473&ShowID=503|author=Chopra, Anupama|date=29 January 2010|publisher=NDTV|accessdate=9 January 2011|archivedate=4 October 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20111004214051/http://movies.ndtv.com/movie_Review.aspx?id=473&ShowID=503|deadurl=yes}}</ref> ইয়াৰ বাবে তেওঁ শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰীৰ [[ফিল্মফেয়াৰ]] সমালোচকৰ বঁটা,ক্ৰমাগতভাৱে দ্বিতীয়বাৰৰ বাবে এটা স্ক্ৰীণ এৱাৰ্ড আৰু শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰীৰ ফিল্মফেয়াৰ বঁটাৰ মনোনয়ন লাভ কৰে।<ref name="awards"/> [[File:Tusshar Kapoor, Vidya Balan, Emraan Hashmi at The Dirty Picture audio release (10).jpg|right|thumb|alt=Tusshar Kapoor, Vidya Balan and Emraan Hashmi pose for the camera together.|''দ্য ডাৰ্টী পিক্সাৰ''ৰ সংগীত মুকলি অনুষ্ঠানত সহঃ অভিনেতা তুষাৰ কাপুৰ (বাওঁফালে) আৰু ইমৰাণ হাছমীৰ সৈতে বালান। ]] ২০১১ত বালানে ৰাজ কুমাৰ গুপ্তাৰ উপ-জীৱনীমূলক থ্ৰিলাৰ “ন’ ৱান কিল্ড জেছিকা”ত [[ৰাণী মুখাৰ্জী]]ৰ সৈতে অভিনয় কৰে। জেছিকা লাল হত্যাকাণ্ডৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি নিৰ্মাণ কৰা এই ছবিখনত বালানে জেছিকাৰ জ্যেষ্ঠ ভগ্নী ছাব্ৰিনা লালৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰে। এই চৰিত্ৰৰ বাবে সাজু হওঁতে বালানে গুপ্তাৰ কথামতে লালক লগ নকৰিলে কাৰণ “এক দশকৰ আগতে যেতিয়া কাহিনী আৰম্ভ হৈছিল, তেতিয়াৰ ছাব্ৰিনা আৰু নাই। “<ref>{{cite news|url= http://www.thehindu.com/arts/cinema/article960860.ece |title=Take Two|last=Devi Dundoo|first=Sangeetha |date=25 December 2010|accessdate=11 January 2012|work=The Hindu}}</ref> '' ন’ ৱান কিল্ড জেছিকা ''ই ভাল সমালোচনা লাভ নকৰিলেও বালানৰ অভিনয় প্ৰশংসিত হয়। ''দ্য হিন্দু''ৱে বালানৰ “অনুভূতিৰ ওপৰত সম্ভ্ৰান্ত নিয়ন্ত্ৰণ”ক প্ৰশংসা কৰে।<ref>{{cite news|title=The sledgehammer wants to be subtle|url=http://www.thehindu.com/arts/cinema/article1073041.ece|last=Kamath|first= Sudhish|date=29 January 2012|work=The Hindu|accessdate=8 January 2011}}</ref> ৰেডিফ ডট কমৰ সৱেৰা সোমেশ্বৰে কয় “তেওঁৰ অসহজ ধৰণ-কৰণ,তেওঁৰ বিশ্বাস,তেওঁৰ অসহায়তা,তেওঁৰ খং,তেওঁৰ দুখ আৰু তেওঁৰ মহানতা সকলো সুন্দৰভাৱে ফুটি উঠিছে।"<ref>{{cite web|title=Review: No One Killed Jessica could have been better|url=http://www.rediff.com/movies/report/no-one-killed-jessica-review/20110106.htm|last=Someshwar|first= Savera|date=6 January 2012|publisher=Rediff.com|accessdate=8 October 2012}}</ref> এক প্ৰধান পুৰুষ চৰিত্ৰৰ অনুপস্থিতি সত্ত্বেও {{INRConvert|49|c}} উপাৰ্জনেৰে ই ব্যৱসায়িক ভাৱে সফল হিচাপে পৰিগণিত হয়।<ref name="boxoffice2011">{{cite web|url=http://ibnlive.in.com/news/bollywood-rediscovered-mega-hits-in-2011/212464-8-66.html|title=Bollywood rediscovered mega hits in 2011|publisher=IBNLive|accessdate=17 December 2011|date=16 December 2011|archivedate=2 April 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150402211903/http://ibnlive.in.com/news/bollywood-rediscovered-mega-hits-in-2011/212464-8-66.html|deadurl=yes}}</ref> ইয়াৰ বাবে বালানে শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰীৰ [[ফিল্মফেয়াৰ]]ৰ বঁটাৰ মনোনয়ন লাভ কৰে।<ref>{{cite web|title= Nominations for 57th Idea Filmfare Awards 2011|url=http://www.bollywoodhungama.com/celebrities/features/type/view/id/2974/2974|publisher=Bollywood Hungama|accessdate=11 January 2011|date=11 January 2011}}</ref> ২০১১ চনত বালানে মালয়ালম কাল্পনিক ছবি “উৰুমি”ত অতিথি শিল্পী হিচাপে অভিনয় কৰে।<ref>{{cite news|title=Vidya to dub in Malayalam for Urumi|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-02-27/news-interviews/28637924_1_malayalam-film-vidya-balan-urumi|date=27 February 2012|work=The Times of India|accessdate=20 November 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131023060529/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-02-27/news-interviews/28637924_1_malayalam-film-vidya-balan-urumi|archivedate=23 October 2013|deadurl=yes}}</ref> ইয়াৰ পিছত বালানে বিতৰ্কিত ভাৰতীয় অভিনেত্ৰী চিল্ক স্মিতাৰ জীৱন আৰু মৃত্যুৰ ওপৰত আধাৰিত একতা কাপুৰৰ ছবি ‘’দ্য ডাৰ্টী পিক্সাৰ’’ত অভিনয় কৰে।<ref>{{cite news|work=The Hindu|author=Kumar, Anuj|title=What an odd one!|url=http://www.thehindu.com/arts/cinema/article1075100.ece|date=9 January 2011|accessdate=9 January 2011}}</ref> ইয়াত বালানে চিল্কৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰে যি—বালানৰ মতে—"নিৰ্লজ্জ আৰু সাহসী যৌন প্ৰদৰ্শন”ৰ বাবে জনাজাত আছিল।<ref>{{cite web|publisher=IBNLive|title=Silk is sexy, desirable, but not sleazy: Vidya|url=http://ibnlive.in.com/news/silk-is-sexy-desirable-but-not-sleazy-vidya/206962-8-66.html|date=29 November 2011|accessdate=3 December 2011|archivedate=1 December 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20111201213043/http://ibnlive.in.com/news/silk-is-sexy-desirable-but-not-sleazy-vidya/206962-8-66.html|deadurl=yes}}</ref> তেওঁ ইয়াক আজিলৈকে ৰূপায়ণ কৰা চৰিত্ৰ সমূহৰ ভিতৰত আটাইতকৈ “দুঃসাহসী” আখ্যা দিয়ে যাৰ বাবে “যথেষ্ট মানসিক প্ৰস্তুতিৰ প্ৰয়োজন” আৰু যাৰ বাবে তেওঁ {{convert|12|kg|lb|0}} ওজন বঢ়াই।<ref>{{cite news|work=Hindustan Times|url=http://www.hindustantimes.com/Entertainment/Bollywood/I-gained-12-kilograms-for-The-Dirty-Picture-Vidya-Balan/Article1-776180.aspx|agency=ANI|date=30 November 2011|accessdate=2 December 2011|title=I gained 12 kilograms for The Dirty Picture: Vidya Balan|archivedate=1 December 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20111201091558/http://www.hindustantimes.com/Entertainment/Bollywood/I-gained-12-kilograms-for-The-Dirty-Picture-Vidya-Balan/Article1-776180.aspx|deadurl=yes}}</ref> এই ছবিখনে সমালোচকৰ যথেষ্ট সঁহাৰি পায়,বালানে তেওঁৰ অভিনয়ৰ বাবে বিশাল প্ৰশংসা লাভ কৰে আৰু বহুতে ইয়াক আজিৰ তাৰিখলৈ সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ অভিনয় বুলি কয়। খালিদ মোহম্মদে কয়, "তেওঁ অসাধাৰণ:সাহসী,চৰিত্ৰৰ প্ৰতি মনোযোগী আৰু নিজকে বেয়া দেখাব বুলি ভয়াতুৰ নহয়। এয়া এনে এক সঠিক অভিনয় যাক বহুবছৰৰ মূৰত হে দেখিবলৈ পোৱাযায়।"<ref>{{cite news|work=Hindustan Times|title=Critics go gaga over The Dirty Picture|url=http://www.hindustantimes.com/Entertainment/Bollywood/Critics-go-gaga-over-The-Dirty-Picture/Article1-776922.aspx|date=2 December 2011|accessdate=2 December 2011|archivedate=13 May 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130513080244/http://www.hindustantimes.com/Entertainment/Bollywood/Critics-go-gaga-over-The-Dirty-Picture/Article1-776922.aspx|deadurl=yes}}</ref> তেওঁৰ নিৰ্দেশক মিলান লুথাৰিয়াই তেওঁক এই সময়ত “যৌন চিহ্ন” বিশেষণৰ প্ৰবল দাবীদাৰ বুলি অভিহিত কৰি বালানৰ “ইন্দ্ৰিয়সুখদায়ী” অভিনয়ক অগ্ৰৱৰ্তী যুগৰ অভিনেত্ৰী [[শ্ৰীদেৱী]] আৰু [[বৈজয়ন্তীমালা]]ৰ লগত তুলনা কৰে।<ref>{{cite news|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-12-01/news-interviews/30459254_1_vidya-balan-naseeruddin-shah-milan-luthria|title=Vidya Balan has a unique sex-appeal: Milan Luthria|work=The Times of India|date=1 December 2011|accessdate=1 December 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20111202090626/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-12-01/news-interviews/30459254_1_vidya-balan-naseeruddin-shah-milan-luthria|archivedate=2 December 2011|deadurl=yes}}</ref> বিশ্বজুৰি {{INRConvert|117|c}} উপাৰ্জনেৰে<ref>{{cite web|url=http://www.boxofficeindia.com/boxnewsdetail.php?page=shownews&articleid=3944&nCat=|title=2011 worldwide figures|publisher=BoxOfficeIndia|accessdate=20 January 2011|archiveurl=https://archive.ph/20120722061900/http://www.boxofficeindia.com/boxnewsdetail.php?page=shownews&articleid=3944&nCat=|archivedate=22 July 2012|deadurl=no}}</ref> ই এক “ব্লকবাষ্টাৰ” হিচাপে পৰিগণিত হয়।<ref>{{cite web|url=http://boxofficeindia.com/boxnewsdetail.php?page=shownews&articleid=3802&nCat=|title=Dirty Picture touches 100 crore|publisher=BoxOfficeIndia|accessdate=14 December 2011|archiveurl=http://archive.is/EzAN|archivedate=18 July 2012}}</ref><ref>{{cite web|title=The Dirty Picture first week business|url=http://www.boxofficeindia.com/boxnewsdetail.php?page=shownews&articleid=3794&nCat= |date=12 December 2011|publisher=BoxOfficeIndia|accessdate=12 December 2011|archiveurl=http://archive.is/YxKh|archivedate=21 July 2012}}</ref> বালানে ইয়াৰ বাবে দ্বিতীয়বাৰৰ বাবে ফিল্মফেয়াৰ বঁটা,ক্ৰমাগতভাৱে তৃতীয়বাৰৰ বাবে স্ক্ৰীণ বঁটা আৰু শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰীৰ [[ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা]] লাভ কৰে।<ref name="awards">{{cite web|url= http://www.bollywoodhungama.com/celebritymicro/awards/id/8098|title=Vidya Balan&nbsp;— Awards|accessdate=25 August 2010|publisher=Bollywood Hungama}}</ref><ref>{{cite web|title=National Awards: Vidya Balan gets best actress for 'The Dirty Picture'|url=http://ibnlive.in.com/news/national-awards-vidya-balan-gets-best-actress/236998-8-66.html|publisher=IBNLive|accessdate=30 September 2012|archivedate=2013-12-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131207084028/http://ibnlive.in.com/news/national-awards-vidya-balan-gets-best-actress/236998-8-66.html|deadurl=yes}}</ref> পৰৱৰ্তী ছবি সুজয় ঘোষৰ [[কলিকতা]]ত চিত্ৰিত ‘’কাহানী’’ত বালানে পতিৰ সন্ধানত ব্যস্তএগৰাকী গৰ্ভৱতী মহিলা বিদ্যা বাগছীৰ ছবিত অভিনয় কৰে। এই ছবিখনৰ প্ৰচাৰ মূলক অভিযানত বিদ্যাই মিছাকৈয়ে গৰ্ভৱতী মহিলা হিছাপে অংশগ্ৰহণ কৰি মানুহ আৰু প্ৰচাৰমাধ্যম সমূহৰ দৃষ্টি আকৰ্ষণ কৰে।<ref>{{cite news|last=Kelkar Dabholkar|first=Reshma|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-02-21/news-interviews/31078998_1_kahaani-vidya-balan-sujoy-ghosh|title=Vidya Balan's baby bump?|work=The Times of India|accessdate=21 February 2012|date=18 October 2012|archiveurl=http://www.webcitation.org/6CninRMw9|archivedate=10 December 2012 }}</ref><ref>{{cite news|title=Vidya Balan rides BEST bus to promote her Kahaani|url=http://indiatoday.intoday.in/story/vidya-balan-rides-best-bus-to-promote-her-kahaani/1/175688.html|date=28 February 2012|work=India Today|accessdate=18 October 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121030060134/http://indiatoday.intoday.in/story/vidya-balan-rides-best-bus-to-promote-her-kahaani/1/175688.html|archivedate=30 October 2012|deadurl=yes}}</ref> বালানে এই অভিনয়ৰ বাবে যথেষ্ট প্ৰশংসা পায়। সুভাষ কে ঝাই বালানৰ "চাপৰ প্ৰভাৱান্বিত গতিশীলতা" ক "দক্ষতাপূৰ্ণ ” বুলি অভিহিত কৰে; দ্য টেলিগ্ৰাফৰ প্ৰতীম ডি গুপ্তাই কয় যে তেওঁ “অলপো খুঁট নথকা সফলতাৰে গৰ্ভৱতী মহিলা এজনীৰ শাৰীৰিক অৱস্থাত প্ৰৱেশ কৰিছে”।<ref>{{cite web|title=Review: Kahaani|url=http://movies.ndtv.com/movie_review.aspx?id=689|author=Jha, Subhash K.|date=9 March 2012|publisher=NDTV|accessdate=15 October 2012|archivedate=16 April 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120416035934/http://movies.ndtv.com/movie_review.aspx?id=689|deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.telegraphindia.com/1120310/jsp/entertainment/story_15231247.jsp#.T3F0dEoQgrU|title=What a ''Kahaani''|first=Pratim D.|last=Gupta|work=The Telegraph|accessdate=27 March 2012|date=10 March 2012}}</ref> {{INRConvert|104|c}} উপাৰ্জনেৰে “কাহানী” এক অন্যতম সফল ছবি হিছাপে পৰিগণিত হয়।<ref>{{cite news|url=http://www.hindustantimes.com/Entertainment/Bollywood/Vidya-Balan-s-Kahaani-completes-50-days-grosses-104-cr-worldwide/Article1-847121.aspx|title=Vidya Balan's Kahaani completes 50 days, grosses Rs. 104 cr worldwide|work=Hindustan Times|accessdate=27 April 2012|date=27 April 2012|archivedate=7 May 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120507043813/http://www.hindustantimes.com/Entertainment/Bollywood/Vidya-Balan-s-Kahaani-completes-50-days-grosses-104-cr-worldwide/Article1-847121.aspx|deadurl=yes}}</ref> বালানে ভাৱে শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰীৰ তৃতীয় ফিল্মফেয়াৰ বঁটা আৰু ক্ৰমাগত ভাৱে চতুৰ্থটি স্ক্ৰীণ এৱাৰ্ড লাভ কৰে।<ref>{{cite news|last=Gupta|first=Shubhra|title=Night belongs to Paan Singh Tomar, Barfi!, Kahaani|url=http://www.indianexpress.com/news/night-belongs-to-paan-singh-tomar-barfi--kahaani/1058501/0|date=13 January 2013 |work=The Indian Express|accessdate=13 January 2013}}</ref><ref>{{cite web|title=Filmfare Awards: All the action from the awards night|url=http://ibnlive.in.com/news/filmfare-awards-live-all-the-action-from-the-awards-night/316815-8-66.html|date=21 January 2013|publisher=IBNLive|accessdate=21 January 2013|archivedate=21 January 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130121023308/http://ibnlive.in.com/news/filmfare-awards-live-all-the-action-from-the-awards-night/316815-8-66.html|deadurl=yes}}</ref> ২০১৩ৰ জানুৱাৰীত বালানে ৰাজ কুমাৰ গুপ্তাৰ হাস্যমধূৰ ছবি ‘’ঘনচক্কৰ’’ৰ চিত্ৰগ্ৰহণ সম্পূৰ্ণ কৰে।<ref>{{cite web|url=http://ibnlive.in.com/news/ghanchakkar-would-not-have-made-the-film-without-vidya-balan-says-rajkumar-gupta/317157-8-66.html|title=Ghanchakkar: Would not have made the film without Vidya Balan, says Rajkumar Gupta|date=22 January 2013|publisher=IBNLive|accessdate=23 January 2013|archivedate=25 January 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130125044455/http://ibnlive.in.com/news/ghanchakkar-would-not-have-made-the-film-without-vidya-balan-says-rajkumar-gupta/317157-8-66.html|deadurl=yes}}</ref> ইমৰাণ হাছমীৰ বিপৰীতে তেওঁ ইয়াত তেওঁৰ মতে এজনী “সকলো কথা জনা বুলি ভবা” “কৰ্কশ” পঞ্জাবী মহিলাৰ চৰিত্ৰ ৰূপায়ণ কৰিছে।<ref>{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/bollywood/news-interviews/Marriage-wont-affect-my-work-Vidya-Balan/articleshow/18129155.cms|title=Marriage won't affect my work: Vidya Balan|date=23 January 2013|work=The Times of India|accessdate=23 January 2013}}</ref> ইয়াৰ পিছ্ত তেওঁ ফাৰহান আখতাৰৰ বিপৰীতে সকেত চৌধুৰীৰ ‘’শ্বাদী কে ছাইড ইফেক্ট্ছ’’ত অভিনয় কৰিব।<ref>{{cite news | url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-06-04/news-interviews/32007467_1_skse-farhan-akhtar-sequel | title=Vidya, Farhan to team up for a sequel | work=The Times of India | date=4 June 2012 | accessdate=7 August 2012 | author=KBR, Upala | archivedate=4 January 2013 | archiveurl=https://archive.today/20130104004056/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-06-04/news-interviews/32007467_1_skse-farhan-akhtar-sequel | deadurl=yes }}</ref> ==ব্যক্তিগত জীৱন== [[File:Vidya Siddharth cropped.jpg|thumb|left|alt=Vidya Balan and Siddharth Roy Kapur are smiling at the camera.|বিবাহ অনুষ্ঠানত বালান আৰু পতি সিদ্ধাৰ্থ ৰয় কাপুৰ]] সংবাদ মাধ্যম বোৰে প্ৰায়ে বালান আৰু সহঃঅভিনেতা সকলৰ মাজৰ প্ৰেম প্ৰণয়ৰ গুজব প্ৰচাৰ কৰি থাকিলেও তেওঁ তাক অস্বীকাৰ কৰি আহিছে।<ref>{{cite news|work=India Today|url=http://indiatoday.intoday.in/story/Poor+Vidya+pays+price+of+link-ups+with+stars/1/98590.html|date=24 May 2010|accessdate=7 October 2012|title=Poor Vidya pays price of link-ups with stars|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141210095710/http://indiatoday.intoday.in/story/Poor+Vidya+pays+price+of+link-ups+with+stars/1/98590.html|archivedate=10 December 2014|deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.hindustantimes.com/Entertainment/Tabloid/Vidya-happy-she-s-not-linked-to-Arshad/Article1-350110.aspx|title=Vidya happy she is not linked to Arshad|work=Hindustan Times|accessdate=11 October 2012|date=8 November 2008|archivedate=24 December 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131224224514/http://www.hindustantimes.com/Entertainment/Tabloid/Vidya-happy-she-s-not-linked-to-Arshad/Article1-350110.aspx|deadurl=yes}}</ref> মে’,২০১২ৰ এক সাক্ষাত্কাৰত বালানে ইউটিভি মোশ্যন পিক্সাৰ্ছৰ প্ৰধান কাৰ্যবাহী বিষয়া সিদ্ধাৰ্থ ৰয় কাপুৰৰ সৈতে থকা সম্পৰ্ক স্বীকাৰ কৰে।<ref>{{cite web|url=http://ibnlive.in.com/news/i-am-dating-siddharth-roy-kapoor-vidya-balan/256908-8-66.html|title=I am dating Siddharth Roy Kapoor: Vidya Balan|publisher=IBNLive|accessdate=11 May 2012|date=11 May 2012|archivedate=25 December 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131225191608/http://ibnlive.in.com/news/i-am-dating-siddharth-roy-kapoor-vidya-balan/256908-8-66.html|deadurl=yes}}</ref> ১৪ ডিচেম্বৰ, ২০১২ত বান্দ্ৰা,[[মুম্বাই]]ত এক ব্যক্তিগত অনুষ্ঠানত দুয়ো বিবাহপাশত আৱদ্ধ হয়।<ref>{{cite web|last=Prashar|first=Chandni|url=http://movies.ndtv.com/movie_story.aspx?section=Movies&Id=305276&keyword=bollywood&subcatg=MOVIESINDIA&nid=305276|title=Vidya Balan is now Mrs. Siddharth Roy Kapur|publisher=NDTV|date=14 December 2012|accessdate=14 December 2012|archivedate=14 December 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121214215033/http://movies.ndtv.com/movie_story.aspx?section=Movies&Id=305276&keyword=bollywood&subcatg=MOVIESINDIA&nid=305276|deadurl=yes}}</ref> বালানে কৰ্ণাটকী সংগীতৰ শিক্ষা লোৱাৰ উপৰিও “ভাৰতনাট্যম” আৰু “কথক” নৃত্যৰো কিছু শিক্ষা গ্ৰহণ কৰিছে।<ref>{{cite news|url=http://www.dnaindia.com/entertainment/report_the-right-man-hasn-t-come-along-yet-vidya-balan_1089724 |title=The right man hasn't come along yet: Vidya Balan|work=Daily News and Analysis|accessdate=24 September 2012|date=9 April 2007}}</ref> ধৰ্ম সম্বন্ধে তেওঁৰ বিশ্বাসক লৈ বালানে কয়, "মই ভগৱানৰ ওপৰত গভীৰ বিশ্বাসী আৰু প্ৰায়েই ভগৱানৰ লগত কথা পাতোঁ কিন্তু মই পৰম্পৰাগত অৰ্থত ধৰ্মান্ধ নহয়”।<ref name="rules"/> তেওঁ নিৰামিষ আহাৰ গ্ৰহণ কৰে আৰু ২০১১ - ২০১২ চনত পেটাই তেওঁক “ভাৰতৰ সকলোতকৈ আৱেদনময়ী নিৰামোষভোজী” আখ্যা দিযে।<ref>{{cite news|last=Vyavahare|first=Renuka|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-01-18/news-interviews/28366462_1_vegetarian-diet-vidya-balan-top-contender|title=Vidya's India's hottest vegetarian|work=The Times of India|accessdate=24 September 2012|date=18 January 2011|archiveurl=http://www.webcitation.org/6CnjRgLz4|archivedate=10 December 2012}}</ref><ref>"[http://www.indianexpress.com/news/amitabh-bachchan-vidya-balan-named-petas-hottest-vegetarian-celebrities/1053913 Amitabh Bachchan, Vidya Balan named PETA's hottest vegetarian celebrities]," ''The Indian Express'', 3 January 2013.</ref> গোটেই বছৰটিত বালানৰ ওজনৰ বঢ়া-টুটা সংবাদ মাধ্যমৰ আকৰ্ষণৰ বিষয়বস্তু হৈ আহিছে।<ref>{{cite news|last=Baliga|first=Shashi|url=http://www.thehindu.com/arts/magazine/article3006462.ece|title=It was liberating to be Silk|work=The Hindu|accessdate=17 October 2012|date=17 March 2012}}</ref><ref>{{cite news|last=Vyavahare|first=Renuka|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-05-31/news-interviews/31920503_1_vidya-balan-marathi-films-curves|title=Why should women look like men: Vidya Balan|work=The Times of India|accessdate=17 October 2012|date=31 May 2012|archiveurl=http://www.webcitation.org/6CnjT4H97|archivedate=10 December 2012}}</ref><ref>{{cite web|url=http://movies.ndtv.com/movie_story.aspx?Section=Movies&ID=227385&subcatg=&keyword=Bollywood&nid=227385|title=Fat, so? Vidya is living large & loving it|publisher=NDTV|accessdate=18 October 2012|date=5 June 2012}}{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> অভিনয়ৰ উপৰিও বালান এগৰাকী সমাজ সেৱিকা। ২০১১ৰ মাৰ্চত বালান ভাৰতত [[বিশ্ব বন্যপ্ৰাণী সংস্থা]]ৰ “ধৰিত্ৰী ঘণ্টা” উদযাপনৰ প্ৰচাৰৰ বাবে চুক্তিবদ্ধ হয়।<ref>{{cite news|last=Wadhwa|first=Akash|url= http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-03-17/news-interviews/28699077_1_earth-hour-vidya-balan-wwf |title=Vidya Balan to promote Earth Hour|work=The Times of India|accessdate=24 September 2012|date=17 March 2011|archiveurl=http://www.webcitation.org/6CnjWCeOf|archivedate=10 December 2012}}</ref> ২০১২ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত উত্তৰ প্ৰদেশৰ মিৰ্জাপুৰ গাঁৱত শিশু-শিক্ষাৰ প্ৰসাৰ আৰু নাৰী শক্তিৰ সৱলীকৰণৰ উদ্দেশ্যে আয়োজন কৰা প্ৰচাৰ কাৰ্যত অংশগ্ৰহণ কৰে।<ref>{{cite news|last=Udasi|first=Harshikaa|url= http://www.thehindu.com/arts/cinema/article3877583.ece |title=Doing her bit for society|work=The Hindu|accessdate=24 September 2012|date=9 September 2012}}</ref> নাৰী সৱলীকৰণৰ বাবে তেওঁ কৰা প্ৰচেষ্টাৰ বাবে কলিকতা চেম্বাৰ অৱ কমাৰ্চে তেওঁক প্ৰভা খেইটান পুৰস্কাৰ ২০১২ ৰে সন্মানিত কৰে। এই বঁটা লাভ কৰা তেওঁ সৰ্বকনিষ্ঠ ব্যক্তি।<ref>{{cite web|title=Vidya Balan bags another award, but not for a film!|url= http://www.highbeam.com/doc/1P3-2675120141.html |work=Daily News and Analysis {{Subscription required|via=[[HighBeam Research]]}}|accessdate=24 September 2012|date=1 June 2012|archiveurl=https://archive.is/XiNMd|archivedate=26 January 2013}}</ref> ভাৰতৰ অনাময় অৱস্থাৰ উন্নতি সাধন কৰিবলৈ বালানক [[ভাৰত চৰকাৰ]]ৰ প্ৰতিনিধি হিচাপে নিৰ্বাচিত কৰা হৈছে।<ref>{{cite news|last=Chakravorty|first=Vinayak|url=http://www.dailymail.co.uk/indiahome/indianews/article-2140168/Celebs-cause-Vidya-Balan-latest-long-line-Bollywood-stars-getting-involved-philanthropy.html |title=Celebs with a cause: Vidya Balan is only the latest in a long line of Bollywood stars getting involved in philanthropy|work=Daily Mail|accessdate=24 September 2012|date=6 May 2012}}</ref> ==ভাৱমূৰ্তি আৰু কলাত্মকতা== [[File:Vidya Balan at Melbourne Cricket Ground (7).jpg|thumb|right|upright|alt=Vidya Balan holds a ball in her hand at a soccer field.|২০১২ত মেলব'ৰ্ণ ক্ৰিকেট খেলপথাৰত বালান]] পৰিণীতা আৰু লগে ৰহো মুন্নাভাইৰ সফলতাৰ পিছত বালানৰ অভিনয়ে আলোচনাৰ মেজ দখল কৰে।<ref>{{cite news|url=http://www.tribuneindia.com/2011/20110410/spectrum/main9.htm|title=The uniqueness of being Vidya|work=The Tribune|accessdate=17 October 2012|date=10 April 2011}}</ref> ৱীৰ সাংভিয়ে কয়, ''হেই বেবী'' আৰু ''কিস্মত কানেকশ্যন'' দুখন “আচৰিত ছবি আছিল [...] য’ত তেওঁ নিজকে এনেদৰে দেখাবলৈ চেষ্টা কৰিছে যিটো তেওঁ প্ৰকৃততে নহয়। — a Bollywood bimbette."<ref name="rules"/> বালানে জীৱনৰ সেই সময়ছোৱাক "অন্য এজন মানুহহোৱাৰ সংগ্ৰাম” হিচাপে অভিহিত কৰে।<ref>{{cite news|last=Bhupta|first=Malini|url= http://indiatoday.in/womansummit/index.php?option=com_content&task=view&issueid=34&id=2677&Itemid=1&sectionid=1 |title=It's a constant struggle to be someone else: Vidya|work=India Today|accessdate=23 September 2012}}</ref> ছবি নিৰ্বাচন কৰোঁতে ভুল কৰা বুলি সমালোচিত হোৱা বাবে বালানে সিদ্ধান্ত কৰে যে তেওঁ সেইবোৰ চৰিত্ৰ হে গ্ৰহণ কৰে যিবোৰত তেওঁৰ “বিশ্বাস থাপিত হয়”।<ref name="men">{{cite news|title=Why men love Vidya Balan|url=http://www.highbeam.com/doc/1G1-246310012.html |work=Hindustan Times {{Subscription required|via=[[HighBeam Research]]}}|accessdate=23 September 2012|date=12 January 2011|archiveurl=https://archive.is/RlRwB|archivedate=25 January 2013}}</ref> সংবাদ মাধ্যমৰ সদস্য সকলে তেওঁৰ নিৰ্বাচনৰ ক্ষেত্ৰত তেওঁক "সাহসী" বুলি অভিহিত কৰিছে।<ref name="list">{{cite web|last=Sen|first=Raja|title=Bollywood's best actresses of 2011|url= http://www.rediff.com/movies/slide-show/slide-show-1-bollywoods-best-actresses-of-the-year-yearend-2011/20111230.htm |publisher=Rediff.com|accessdate=23 September 2012|date=30 December 2011}}</ref><ref>{{cite news|title=Vidya Balan: Hindi cinema's new bold|url=http://www.indianexpress.com/news/vidya-balan-hindi-cinemas-new-bold/890115/0 |work=The Indian Express|accessdate=23 September 2012|date=21 December 2011}}</ref> ''হেই বেবী'' আৰু ''কিস্মত কানেকশ্যন''ত তেওঁৰ অভিনয়ে তেওঁৰ বস্ত্ৰজ্ঞানৰ ওপৰত প্ৰশ্ন তোলে। বহুতে তেওঁক “সকলোতকৈ নিম্নমানৰ কাপোৰ পিন্ধা অভিনেত্ৰী” বুলি অভিহিত কৰে আৰু তেওঁৰ ডিজাইনাৰেও তেওঁৰ দৈহিক গঠন আৰু ওজনৰ বাবে পশ্চিমীয়া সাজত ভাল দেখিবলৈ হোৱা অপাৰগতাৰ কথা স্বীকাৰ কৰে।<ref>{{cite news|last=Wadhwa|first=Akash|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2008-09-14/news-interviews/27891870_1_vidya-balan-parineeta-kismat-konnection|title=Look, it does matter!|work=The Times of India|accessdate=17 October 2012|date=14 September 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131023060456/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2008-09-14/news-interviews/27891870_1_vidya-balan-parineeta-kismat-konnection|archivedate=23 October 2013|deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite web|publisher=Rediff.com|title=The worst dressed actresses of 2007|date=4 December 2007|url=http://specials.rediff.com/yearend/2007/dec/04yractress1.htm|accessdate=23 September 2012}}</ref><ref>{{cite news|title=What was she thinking?|url= http://www.highbeam.com/doc/1P3-1495143311.html|work=Hindustan Times {{Subscription required|via=[[HighBeam Research]]}}|accessdate=23 September 2012|date=15 June 2008|archiveurl=https://archive.is/7EbDu|archivedate=25 January 2013}}</ref> পিছলৈ ৰাজহুৱা অনুষ্ঠান বোৰত বালানে শাৰী পিন্ধি উপস্থিত থাকে আৰু তাৰ বাবে প্ৰশংসা লাভ কৰে।<ref>{{cite news|last=Walia|first=Nona|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-04-26/designers/31144727_1_vidya-balan-sari-heyy-babyy|title=Is Vidya Balan trapped in a sari?|work=The Times of India|accessdate=23 September 2012|date=26 April 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131023061508/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-04-26/designers/31144727_1_vidya-balan-sari-heyy-babyy|archivedate=23 October 2013|deadurl=yes}}</ref> তেতিয়াৰে পৰা “যৌনতাৰ ইংৰাজীকৰণ”ক অস্বীকাৰ কৰি “প্ৰকৃত ভাৰতীয় যৌনতা”ৰ আদৰ্শক প্ৰতিষ্ঠা কৰোঁতা হিচাপে বালানে পৰিচয় লাভ কৰিছে।<ref name="men"/> ''পা'', ''ইস্কিয়া'', ''ন’ ৱান কিল্ড জেছিকা'', ''দ্য ডাৰ্টী পিক্সাৰ'' আৰু ''কাহানী''ত বেপৰোৱা, স্বাধীন মহিলাৰ চৰিত্ৰ ৰূপায়ণৰ দ্বাৰা বালানে তথাকথিত হিন্দী ছবিৰ অভিনেত্ৰীৰ সাঁচৰ পৰা বাহিৰ ওলাই অহা বাবে সংবাদ মাধ্যম সমূহৰ প্ৰশংসা লাভ কৰে।<ref>{{cite news|last=Bhirani|first=Radhika|title=Vidya Balan oozes oomph in The Dirty Picture|url= http://www.highbeam.com/doc/1G1-266836719.html|work=Qatar Tribune {{Subscription required|via=[[HighBeam Research]]}}|accessdate=13 October 2012|date=13 September 2011|archiveurl=https://archive.is/ifVdM|archivedate=25 January 2013}}</ref> ইয়াৰে শেষৰ দুখনৰ ব্যৱসায়িকসফলতাই তেওঁক “মহিলা নায়ক”ৰ মৰ্যাদা দিছে।<ref name="Hero">{{cite web|last1=N|first1=Patcy|last2=Dedhia|first2=Sonil|url=http://www.rediff.com/movies/slide-show/slide-show-1-vidya-i-did-not-believe-that-i-could-be-so-sexy/20120228.htm|title=Vidya Balan: I didn't believe I could be so sexy|publisher=Rediff.com|accessdate=17 October 2012|date=28 February 2012}}</ref><ref>{{cite news|last=Naval-Shetye|first=Aakanksha|url=http://www.dnaindia.com/entertainment/report_im-happy-being-called-a-heroine-vidya-balan_1623410|title=I'm happy being called a heroine: Vidya Balan|work=Daily News and Analysis|accessdate=17 October 2012|date=9 December 2011}}</ref> চলচ্চিত্ৰ সমালোচক মায়াংক শেখৰে কৈছে, "মাত্ৰ কেইজনমান বুদ্ধিয়ক নায়কেই এই ব্যৱসায় কেন্দ্ৰিক,তাৰকাৰ দ্বাৰা পৰিচালিত চলচ্চিত্ৰ উদ্যোগৰ চেহেৰা সলনি কৰি দিব পাৰে। কিন্তু বিদ্যা বালানলৈ লক্ষ্য কৰিলে দেখা যায় যে এই পৰিৱৰ্তনৰ সূচনা ছবিৰ নায়িকা এগৰাকীয়েও কৰিব পাৰে।"<ref>{{cite news|last=Shekar|first=Mayank|url=http://www.hindustantimes.com/Entertainment/Reviews/Mayank-Shekhar-s-review-The-Dirty-Picture/Article1-777101.aspx|title=Mayank Shekhar's review: The Dirty Picture|work=Hindustan Times|accessdate=23 September 2012|date=2 December 2011|archivedate=25 December 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131225232243/http://www.hindustantimes.com/entertainment/reviews/mayank-shekhar-s-review-the-dirty-picture/article1-777101.aspx|deadurl=yes}}</ref> ''ইণ্ডিয়া টুডে''য়ে বালানক “২৫ গৰাকী শক্তিশালী মহিলা”ৰ তালিকাত স্থান দি কয় যে "তেওঁ সকলো ডাঙৰ ডাঙৰ অভিনেতাক পৰাভূত কৰিছে আৰু পুৰুষ নিয়ন্ত্ৰিত চলচ্চিত্ৰ উদ্যোগত পুৰুষক সহঃ অভিনেতাৰ স্থানলৈ নামিবলৈ বাধ্য কৰিছে”।<ref>{{cite news|url=http://indiatoday.intoday.in/story/25-most-influential-women-vidya-balan-kareena-kapoor/1/177016.html|title=25 power women and their inspiring stories|work=India Today|accessdate=23 September 2012|date=9 March 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120917084351/http://indiatoday.intoday.in/story/25-most-influential-women-vidya-balan-kareena-kapoor/1/177016.html|archivedate=17 September 2012|deadurl=yes}}</ref> ৰেডিফ ডট কমৰ “বলীউদৰ শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰী” বছৰেকীয়া তালিকাত বালানে ক্ৰমাগতভাৱে দুবাৰ শীৰ্ষ স্থান দখল কৰিছে(২০১০–১১)।<ref name="list"/><ref>{{cite web|publisher=Rediff.com|title=Bollywood's best actresses, 2010|date=31 December 2010|url=http://www.rediff.com/movies/slide-show/slide-show-1-bollywoods-best-ctresses-2010/20101231.htm|accessdate=23 September 2012}}</ref> ২০০৫,২০০৬ আৰু ২০০৯ চনতো তেওঁ সেই তালিকাত স্থান লাভ কৰিছিল।<ref>{{cite web|publisher=Rediff.com|title=Bollywood's best actresses, 2005|date=23 December 2005|url=http://specials.rediff.com/yearend/2005/dec/23yend9.htm|accessdate=23 September 2012}}</ref><ref>{{cite web|publisher=Rediff.com|title=Bollywood's top actresses, 2006|date=25 August 2006|url=http://specials.rediff.com/movies/2006/aug/25sd4.htm|accessdate=23 September 2012}}</ref><ref>{{cite web|publisher=Rediff.com|title=Bollywood's best actresses, 2009|date=31 December 2009|url=http://www.rediff.com/movies/slide-show/slide-show-1-best-actresses-of-2009/20091231.htm|accessdate=23 September 2012}}</ref> ২০১০ চনত তেওঁ ''’[[ফিল্মফেয়াৰ]]'''ৰ “আমি ভাল পোৱা মহিলা”ৰ তলিকাত স্থান লাভ কৰে।<ref>{{cite journal|url=http://www.filmfare.com/articles/women-we-love-story-part-47-703.html|title=Women we love story Part 1/7|accessdate=11 July 2012|date=12 April 2012|journal=Filmfare|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100417204252/http://www.filmfare.com/articles/women-we-love-part-47-703.html|archivedate=17 April 2010|deadurl=no}}</ref> ২০১২ চনত ''ভাৰ্ভ'' আলোচনীয়ে তেওঁক ভাৰতৰ "শক্তিশালী যুৱতী"ৰ তালিকাত স্থান দি লিখে, "কৃষাংগী,নিৰ্মেদ দেহা আৰু কথাছবিৰ নায়িকাৰ দৰে ধুনীয়া ধুনীয়া চেহেৰাৰে ভৰা এই চলচ্চিত্ৰ উদ্যোগত বালানে প্ৰকৃত আৰু প্ৰাকৃতিক ৰূপত ধৰা দিয়ে–যিয়ে নিজৰ মনৰ কথা শুনি নিজৰ ব্যক্তিত্ব নিজে তুলি ধৰিছে,কোনো পৰম্পৰাগত সাঁচত নিজকে ঢলাবলৈ যোৱা নাই”।<ref>{{cite journal|url=http://www.verveonline.com/109/people/power-women.shtml|title=Young power women|author=Mehta, S., Jahagirdar-Saxena, S., Modak, N. & Sah, M.|journal=Verve|volume=20|issue=6|accessdate=23 September 2012|year=2012|month=June}}</ref> ==চলচ্চিত্ৰপঞ্জী== <!--{{See also|List of awards and nominations received by Vidya Balan}}--> ===চলচ্চিত্ৰসমূহ=== {| class="wikitable sortable plainrowheaders" |- style="background:#ccc; text-align:center;" !scope="col"| বৰ্ষ !scope="col"| শীৰ্ষক !scope="col"| চৰিত্ৰ !scope="col"| টোকা |- | ২০০৩ !scope="row"| ''ভালো থাকো'' | আনন্দী | বঙালী ছবি |- | ২০০৫ !scope="row"| ''পৰিণীতা'' | ললিতা | শ্ৰেষ্ঠ নৱাগতাৰ ফিল্মফেয়াৰ বঁটা<br />মনোনীত—শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰীৰ ফিল্মফেয়াৰ বঁটা |- | ২০০৬ !scope="row"| ''লগে ৰহো মুন্না ভাই'' | জাহ্নৱী | |- | ২০০৭ !scope="row"| ''গুৰু’' | মীনাক্ষী "মীনু" ছক্সেনা | |- | ২০০৭ !scope="row"| ''ছলাম-এ-ইস্ক'' | তেহজীৱ ৰাইনা | |- | ২০০৭ !scope="row"| ''একলৱ্য: দ্য ৰয়েল গাৰ্ড’' | ৰাজেশ্বৰী | |- | ২০০৭ !scope="row"| ''হেই বেবী'' | ঈশা চাহনী | |- | ২০০৭ !scope="row"| ''ভুল ভুলইয়া'' | অৱনী চতুৰ্বেদী /মঞ্জুলিকা |মনোনীত—শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰীৰ ফিল্মফেয়াৰ বঁটা |- | ২০০৭ !scope="row"| ''ওম শান্তি ওম'' | নিজা চৰিত্ৰ | “দীৱানগী দীৱানগী” গীতত বিশেষ ভূমিকা |- |২০০৮ !scope="row"| ''”হাল্লা বোল'' | স্নেহা | |- | ২০০৮ !scope="row"| ''কিস্মত কানেকশ্যন'' | প্ৰিয়া | |- | ২০০৯ !scope="row"| ''পা'' | ৱিদ্যা | শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰীৰ ফিল্মফেয়াৰ বঁটা |- | ২০১০ !scope="row"| ''ইস্কিয়া'' | কৃষ্ণা বৰ্মা | শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰীৰ ফিল্মফেয়াৰ সমালোচকৰ বঁটা<br />মনোনীত— শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰীৰ ফিল্মফেয়াৰ বঁটা |- | ২০১১ !scope="row"| '’ন’ ৱান কিল্ড জেছিকা'' | ছাব্ৰিনা লাল | মনোনীত— শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰীৰ ফিল্মফেয়াৰ বঁটা |- | ২০১১ !scope="row"| ''উৰুমি'' | ভূমি / মাক্কোম | মালয়ালম ছবি<br>অতিথি শিল্পী |- | ২০১১ !scope="row"| ''থেংক যু'' | কিষণৰ পত্নী | সংক্ষিপ্ত চৰিত্ৰ |- | ২০১১ !scope="row"| ''ডম মাৰো ডম'' | শ্ৰীমতী কামাথ | সংক্ষিপ্ত চৰিত্ৰ |- | ২০১১ !scope="row"| ''দ্য ডাৰ্টী পিক্সাৰ'' | চিল্ক /ৰেশ্মা | শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰীৰ [[ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা]]<br /> শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰীৰ ফিল্মফেয়াৰ বঁটা |- | ২০১২ !scope="row"| ''কাহানী'' | ৱিদ্যা বাগচী | শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰীৰ ফিল্মফেয়াৰ বঁটা |- | ২০১২ !scope="row"| ''ফেৰাৰী কি সৱাৰী'' | | “মালা যাউ দে” গীতত বিশেষ ভূমিকা |- | ২০১৩ !scope="row"| ''ঘনচক্কৰ'' | | নিৰ্মীয়মান |- | ২০১৩ !scope="row"| ''শ্বাদী কে ছাইড এফেক্টছ'' | | নিৰ্মীয়মান |} ===টেলিভিছন=== {| class="wikitable sortable plainrowheaders" |- style="background:#ccc; text-align:center;" !scope="col"| বৰ্ষ !scope="col"| অনুষ্ঠান !scope="col"| চৰিত্ৰ !scope="col"| চেনেল |- | ১৯৯৫ !scope="row"| ''হম পাঁচ'' | ৰাধিকা | জী টিভি |} ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{reflist|colwidth=30em}} ==বাহ্যিক সংযোগ== {{commons category|Vidya Balan|বিদ্যা বালন}} * {{IMDb name|id=1799038}} {{Navboxes |title = বিদ্যা বালনে লাভ কৰা পুৰস্কাৰ আদি |list = {{NationalFilmAwardBestActress}} {{Filmfare Award for Best Actress}} {{FilmfareCriticsAwardBestActress}} {{FilmfareAwardBestFemaleDebut}} {{IIFA AwardBestFemaleDebut}} {{IIFAAwardBestActress}} {{TheGlobalIndianHonourBestActress}} }} {{Authority control}} {{ভাল প্ৰবন্ধ}} [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় অভিনেত্ৰী]] [[শ্ৰেণী:শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰীৰ ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা বিজয়ী]] [[শ্ৰেণী:ফিল্মফেয়াৰ বঁটা বিজয়ী]] [[শ্ৰেণী:হিন্দী চলচ্চিত্ৰৰ অভিনেত্ৰী]] mbinry4f8bldvpzhfiz8qtgypumay2o 3 34137 604272 601726 2026-05-03T16:57:13Z যদুমণি 32127 /* ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ দ্বিতীয় পৰ্যায়, ২০২৬ */ নতুন অনুচ্ছেদ 604272 wikitext text/x-wiki {{welcome}}[[সদস্য:Chiring chandan|নিয়ৰপৰশ]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Chiring chandan|talk]]) 07:46, 8 মে' 2013 (UTC) ==অক্লান্ত কৰ্মী পদক'== {| style="border: 1px solid gray; background-color: #fdffe7; " |rowspan="2" valign="middle" | {{#ifeq:{{{2}}}|alt|[[File:Tireless Contributor Barnstar Hires.gif|100px]]|[[Image:Tireless_Contributor_Barnstar.gif|100px]]}} |rowspan="2" | |style="font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em; " | '''অক্লান্ত কৰ্মী পদক''' |- |style="vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray; " | ৱিকিপিডিয়াত আপোনাৰ মূল্যবান অৱদানৰ বাবে কৃতজ্ঞতা জনালোঁ। আশাকৰোঁ আপুনি আগলৈও এনেকৈয়ে ৱিকিপিডিয়াক সমৃদ্ধিশালী কৰাৰ নিস্বাৰ্থ প্ৰয়াস কৰি থাকিব। <span style="white-space:nowrap; text-shadow:#00BFFF 0em 0em 0.8em,#EE82EE -0.8em -0.8em 0.9em,#1D6B00 0.7em 0.7em 0.8em; color:#FF0000">'''[[User:Bishnu_Saikia|বিষ্ণু শইকীয়া]]'''⇒<span style="font-size: 25px; ">[[User talk:Bishnu_Saikia|✉]]</span></span> 11:43, 5 নৱেম্বৰ 2014 (UTC) |} == এই মাহৰ ৱিকিপিডিয়ান: মে' ২০২১ == {{এই মাহৰ ৱিকিপিডিয়ান}} [[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) == দুই শতাধিক প্ৰবন্ধ পদক == {{দুই শতাধিক প্ৰবন্ধ পদক}} - <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px; ">[[User:দিব্য দত্ত|<font color="#663300">'''দিব্য দত্ত'''</font>]]&nbsp; ([[User Talk:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]])</span> 16:26, 1 December 2024 (ইউ.টি.চি.) ==প্ৰথম অসমীয়া ৱিকিসংযোগ সন্মিলন ২০২৫== সন্মানীয় কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল, আপোনাক জনাবলৈ পাই আমি সুখী অনুভৱ কৰিছোঁ এয়ে যে, অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সমাজে CIS-A2kৰ সহযোগত ৫ জানুৱাৰী ২০২৫ তাৰিখ দেওবাৰে গুৱাহাটীত এখন এদিনীয়া সন্মিলন অনুষ্ঠিত কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰিছে। অসমীয়া ৱিকিত আপোনাৰ শেহতীয়া সক্ৰিয়তা তথা ৱিকি অৱদানৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি এই অনুষ্ঠানত অংশগ্ৰহণ কৰিবৰ বাবে আহ্বান জনোৱা হ'ল। অনুগ্ৰহ কৰি [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSevXSWxJ-JiCcqrdXkCbT2Jux1dZkodkgGO_YqA8r9_Hr_FZA/viewform?usp=sf_link ইয়াত সংলগ্ন গুগুল ফৰ্মখন] অতিসোনকালেই পুৰাই আপোনাৰ উপস্থিতি সম্পৰ্কে জনাব বুলি আশা কৰিলোঁ। ৱিকিমিডিয়া সমাজ আৰু এই সন্মিলনীৰ আয়োজক সমিতিৰ হৈ -[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 08:03, 5 December 2024 (ইউ.টি.চি.) :@[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ফৰ্মখন আজি খোল খোৱা নাই। কিবা বিকল্প উপায় আছে নেকি? ~ কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল 16:47, 11 December 2024 (ইউ.টি.চি.) ::@[[সদস্য:Kandarpajit Kallol|Kandarpajit Kallol]], আপোনাক আপোনাৰ টি-চাৰ্টৰ আকাৰ (S,M,L,XL,XXL), বৰ্তমানৰ ঠিকনা আৰু খাদ্যভ্যাস (আমিষ/নিৰামিষ) সম্পৰ্কত জনাই nathnayanj123@gmail.com বা ishanjbora2019@gmail.com লৈ মেইল কৰিবলৈ আনুৰোধ জনালোঁ। [[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 04:19, 12 December 2024 (ইউ.টি.চি.) == পোখালি প্ৰবন্ধ == নমস্কাৰ! শেহতীয়াকৈ আপুনি তেনেই সামান্য তথ্য থকা [[xtools:pages/as.wikipedia.org/Kandarpajit Kallol/0/noredirects/live|বহুসংখ্যক পোখালি প্ৰবন্ধ]] সৃষ্টি কৰিছে। অনুগ্ৰহ কৰি অন্য নতুন প্ৰবন্ধ সৃষ্টি কৰাৰ সলনি ইতিমধ্যে সৃষ্ট প্ৰবন্ধবোৰ অধিক তথ্যৰে উন্নত কৰাত সহায় কৰক। নহ'লে অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ সীমিত সক্ৰিয়তাৰে এই প্ৰবন্ধবোৰ পিছলৈ উন্নত কৰাটো প্ৰায়ে অসম্ভৱ হৈ পৰে। এনেদৰে ৰৈ গ'লে কিছু প্ৰবন্ধ ক্ষিপ্ৰ বিলোপনৰ প্ৰাৰ্থী হোৱাৰো সম্ভাৱনা আছে। ধন্যবাদ! - [[সদস্য:Joli Rumi|Joli Rumi]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Joli Rumi|বাৰ্তা]]) 14:03, 8 December 2024 (ইউ.টি.চি.) :'''''হ'ব বাৰু।''''' কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল 04:42, 9 December 2024 (ইউ.টি.চি.) == ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ বিষয়ক == Dear Kallol, Please provide me your what's up number. Best regards [[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) 16:43, 12 December 2024 (ইউ.টি.চি.)JyotiPN :@[[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] My WhatsApp Number is 9101865414 ~ কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল 16:56, 12 December 2024 (ইউ.টি.চি.) == এছিয়ান মাহৰ সহযোগী == {| style="border: 1px solid gray; background-color: #fdffe7;" |rowspan="2" valign="middle" | {{#ifeq:{{{2}}}|alt|[[File:WAM logo without text.svg|100px]]|[[File:WAM logo without text.svg|100px]]}} |rowspan="2" | |style="font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em;" | '''এছিয়ান মাহৰ সহযোগী''' |- |style="vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray;" | হে ৱিকিসতীৰ্থ, শেহতীয়াকৈ ৱিকিপিডিয়াত অনুষ্ঠিত [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৪|এছিয়ান মাহ ২০২৪]] সম্পাদনা মেলাত অংশগ্ৰহণ কৰি বৰঙণি আগবঢ়াই প্ৰতিযোগিতাখনি সাফল্যমণ্ডিত কৰাত আগভাগ লোৱাৰ বাবে কৃতজ্ঞতাস্বৰূপে আপোনালৈ এই সামান্য সন্মান আগবঢ়ালোঁ। আশা কৰোঁ এইবেলিৰ দৰে অহাবছৰো এইখিনি সময় আপুনি আমাৰ সৈতে সাহস হৈ থাকিব। ধন্যবাদেৰে, <br />— '''অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সমাজ'''ৰ হৈ,<br />[[সদস্য:Rumi Borah~aswiki|ৰুমি বৰা]]<br />[[সদস্য:JyotiPN|প্ৰাণজ্যোতি নাথ]]<br />[[সদস্য:-chanakyakdas|চাণক্য কুমাৰ দাস]] |} [[সদস্য:-chanakyakdas|চাণক্য]] ([[সদস্য বাৰ্তা:-chanakyakdas|বাৰ্তা]]) 13:19, 15 December 2024 (ইউ.টি.চি.) == Invitation to Participate in the Wikimedia SAARC Conference Community Engagement Survey == Dear Community Members, I hope this message finds you well. Please excuse the use of English; we encourage translations into your local languages to ensure inclusivity. We are conducting a Community Engagement Survey to assess the sentiments, needs, and interests of South Asian Wikimedia communities in organizing the inaugural Wikimedia SAARC Regional Conference, proposed to be held in Kathmandu, Nepal. This initiative aims to bring together participants from eight nations to collaborate towards shared goals. Your insights will play a vital role in shaping the event's focus, identifying priorities, and guiding the strategic planning for this landmark conference. Survey Link: https://forms.gle/en8qSuCvaSxQVD7K6 We kindly request you to dedicate a few moments to complete the survey. Your feedback will significantly contribute to ensuring this conference addresses the community's needs and aspirations. Deadline to Submit the Survey: 20 January 2025 Your participation is crucial in shaping the future of the Wikimedia SAARC community and fostering regional collaboration. Thank you for your time and valuable input. Warm regards,<br> [[:m:User:Biplab Anand|Biplab Anand]] <!-- Message sent by User:Biplab Anand@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Biplab_Anand/lists&oldid=28078122 --> ==পোখালি বিস্তাৰ সম্পাদনা মেলা ২০২৪ৰ ফলাফল== অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ 'পোখালি বিস্তাৰ সম্পাদনা মেলা ২০২৪'-ত অংশ লৈ ভালেসংখ্যক গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰবন্ধ সমৃদ্ধ কৰাৰ বাবে আপোনালৈ অশেষ ধন্যবাদ। এই সম্পাদনা মেলাত অৱদানৰ ভিত্তিত দ্বিতীয় স্থান দখল কৰাৰ বাবে আপোনালৈ আন্তৰিক অভিনন্দন জনাইছোঁ! -[[সদস্য:Joli Rumi|Joli Rumi]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Joli Rumi|বাৰ্তা]]) 14:41, 10 January 2025 (ইউ.টি.চি.) :@[[সদস্য:Joli Rumi|Joli Rumi]], '''ধন্যবাদ'''। ~ কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল 15:06, 10 January 2025 (ইউ.টি.চি.) == Thank you for being a medical contributors! == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Wiki Project Med Foundation logo.svg|130px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" |'''The 2024 Cure Award''' |- | style="vertical-align: middle; padding: 3px;" |In 2024 you '''[[mdwiki:WikiProjectMed:WikiProject_Medicine/Stats/Top_medical_editors_2024_(all)|were one of the top medical editors in your language]]'''. Thank you from [[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med]] for helping bring free, complete, accurate, up-to-date health information to the public. We really appreciate you and the vital work you do! Wiki Project Med Foundation is a [[meta:Wikimedia_thematic_organizations|thematic organization]] whose mission is to improve our health content. '''[[meta:Wiki_Project_Med#People_interested|Consider joining for 2025]]''', there are no associated costs. Additionally one of our primary efforts revolves around translating health content. We invite you to '''[https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/index.php try our new workflow]''' if you have not already. Our dashboard automatically [https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/leaderboard.php collects statistics] of your efforts and we are working on [https://mdwiki.toolforge.org/fixwikirefs.php tools to automatically improve formating]. |} Thanks again :-) -- [[mdwiki:User:Doc_James|<span style="color:#0000f1">'''Doc James'''</span>]] along with the rest of the team at '''[[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med Foundation]]''' 06:24, 26 January 2025 (ইউ.টি.চি.) </div> <!-- Message sent by User:Doc James@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Top_Other_Language_Editors_2024&oldid=28172893 --> == নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা ২০২৫ত অংশগ্ৰহণৰ বাবে ধন্যবাদ! == প্ৰিয় অৱদানকাৰী, [https://w.wiki/CdiS নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা ২০২৫]ৰ অংশ হোৱা বাবে আপোনালৈ আন্তৰিক ধন্যবাদ! আপোনাৰ অবিশ্বাস্য অৱদানসমূহে অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াত নাৰীবাদ আৰু বিশ্বৰ চহকী সাংস্কৃতিক ঐতিহ্যসম্পৰ্কীয় তথ্য উপলভ্য হোৱাত সহায় কৰিছে। 📅 ইয়াৰ পিছত কি? প্ৰতিযোগিতাখন আৰম্ভ হোৱাৰ দিনৰে পৰা অৰ্থাৎ ২০২৫ চনৰ ১ ফেব্ৰুৱাৰীৰ পৰা আৰম্ভ হোৱা জুৰী প্ৰক্ৰিয়া ২০২৫ চনৰ এপ্ৰিল-মে'ৰ ভিতৰত সম্পূৰ্ণ হোৱাৰ সম্ভাৱনা আছে। এই সময়চোৱাত অনুগ্ৰহ কৰি আপোনাৰ ৱিকিমিডিয়াৰ আলোচনা পৃষ্ঠাত নজৰ ৰাখক লগতে আপোনাৰ ইমেইল জাননীসমূহ সক্ৰিয় কৰি ৰখা হৈছেনে নাই, সেই সম্পৰ্কে নজৰ ৰাখক যাতে আপুনি ফলাফল সম্পৰ্কীয় কোনো আপডেটৰ পৰা অজ্ঞাতে থাকিব লগীয়া নহয়। 📝 এতিয়া আমি আপোনাৰ পৰা কি বিচাৰিছোঁ, বা আপোনাৰ কৰণীয় কি! আপোনাৰ অংশগ্ৰহণ আমাৰ বাবে অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ। আমি এইকথা অনুভৱ কৰোঁ, যিহেতু প্ৰতিযোগিতাৰ মানসিকতাৰে পৃষ্ঠাসমূহ সৃষ্টি কৰা হৈছে, গতিকে জ্ঞাতে-অজ্ঞাতে প্ৰবন্ধসমূহত যথেষ্ট সংখ্যক আসোঁৱাহ ৰৈ যোৱা চকুত পৰিছে। ইয়াৰোপৰি বহু প্ৰবন্ধ পোখালি হিচাপে ৰৈ গৈছে। এনে সমস্যাসমূহ সমাধান নকৰিলে প্ৰকল্পটোৰ মান নিম্নগামী হোৱাৰ দৰে হয়। গতিকে নতুনকৈ অন্য কোনো প্ৰবন্ধ সৃষ্টিৰ পূৰ্বে পাৰিলে প্ৰতিযোগিতাৰ বাবে সৃষ্টিকৰা পৃষ্ঠাসমূহ উন্নত কৰাত মনোযোগ দিয়ে যেন। আপোনাৰ মতামত আমাৰ বাবে গুৰুত্বপূৰ্ণ। আমি এপ্ৰিলৰ মাজভাগৰ ভিতৰত আপোনাৰ চিন্তা, পৰামৰ্শ আৰু প্ৰতিযোগিতাৰ সময়ত সন্মুখীন হোৱা যিকোনো প্ৰত্যাহ্বান সম্পৰ্কত মতামত সংগ্ৰহ কৰিবলৈ এখন প্ৰ-পত্ৰ প্ৰেৰণ কৰিম৷ আপোনাৰ মূল্যবান মতামতে আমাক পৰৱৰ্তী সংস্কৰণটোক আৰু অধিক উন্নত আৰু ৱিকিসুলভ কৰিবলৈ সহায় কৰিব! আকৌ এবাৰ নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা আৰু পৰম্পৰাৰ এই বিশ্বব্যাপী উদযাপনৰ অংশ হোৱাৰ বাবে ধন্যবাদ। ধন্যবাদেৰে, [[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 12:11, 1 April 2025 (ইউ.টি.চি.) সমন্বয়ক '''নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা ২০২৫''' :'''ধন্যবাদ'''। ''পোখালি হিচাপে থকা প্ৰবন্ধ বিলাক বিস্তাৰ কৰিম বাৰু। (অৱশ্যে কিছুমান প্ৰবন্ধক পোখালি হিচাবে ৰখা হৈছে যদিও, সেইবিলাক প্ৰবন্ধ আন ভাষাতো বিস্তাৰিত ৰূপত নাই।) ...... <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 19:23, 2 April 2025 (ইউ.টি.চি.) == নতুন সদস্যৰ সৈতে সম্পাদ্বনা দ্বন্দ্ব == মৰমৰ কন্দৰ্পজিৎ, অসমীয়া ৱিকিপৰিয়ালে যোৱা ৮ মাৰ্চ তাৰিখে তেজপুৰ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অসমীয়া বিভাগত এখনি দিনজোৰা কৰ্মশালাৰ আয়োজন কৰিছিল। ইয়াৰ পিছতে এই বিভাগৰ অধ্যাপক তথা ৱিকি পৰিয়ালৰ শুভাকাংক্ষী জ্যোতিস্মান দাসে ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলক ৱিকিত সক্ৰিয় কৰাৰ লক্ষ্যৰে, নিজে অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ কাম-কাজ শিকাই দি তেওঁলোকক অসমীয়া ৱিকি পৰিয়ালৰ সেচ্ছাসেৱক ৰূপে কাম কৰিবলৈ উদগনি দিয়ে। ফলশ্ৰুতিত, শেহতীয়াকৈ অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াত বিশ্ববিদ্যালয়ৰ কেইবাগৰাকী ন-শিকাৰু ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ সক্ৰিয়তা পৰিলক্ষিত হৈছে আৰু তেওঁলোকে ভালেখিনি প্ৰৱন্ধ যোগ দিয়াত সফল হৈছে। কিছু কিছু প্ৰৱন্ধত কিছু দোষ-ক্ৰুটি ৰৈ গৈছে যদিও তাৰে মাজত কেইবাটিও ভাল প্ৰৱন্ধ ৱিকিত পৰিলক্ষিত হৈছে। আমি দেখি অতি আনন্দিত হৈছোঁ যে, আপুনি যথাসাধ্যে তেওঁলোকক সহযোগ আগবঢ়াবলৈ চেষ্টা কৰিছে আৰু প্ৰৱন্ধ লেখাত হোৱা সৰু-সুৰা ভুলখিনি শুধৰাই গৈছে। কিন্তু লগে লগে শুধৰাই দিয়াৰ বাবে তেওঁলোক বাৰে বাৰে সম্পাদ্বনা দ্বন্দ্বৰ সন্মুখীন হৈছে আৰু ন-শিকাৰু ৰূপে এই লৈ স্বাভাৱিকতে বিবুদ্ধিত পৰিছে। এনেক্ষেত্ৰত কি কৰিলেনো তেওঁলোকে কাম কৰিবলৈ উৎসাহিত হৈ থাকিব, এই কথাটো আপুনি মন কৰিবচোনো! এগৰাকী প্ৰবীণ আৰু অভিজ্ঞ ৱিকিমিডিয়ান হিচাপে আপুনি পৰিপক্ক আৰু আন্তৰিক সিদ্ধান্তই লব বুলি মই জানো। মই মাত্ৰ এই বাৰ্তাৰ জৰিয়তে তেওঁলোকৰ সমস্যাটো আপোনাক অৱগত কৰিলোঁ। আন্তৰিকতাৰে;</br> [[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) 11:17, 9 May 2025 (ইউ.টি.চি.)JyotiPN == Feminism and Folklore 2025 - Local prize winners == [[File:Feminism and Folklore 2025 logo.svg|centre|550px|frameless]] ::<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> ''{{int:please-translate}}'' Dear Wikimedian, Congratulations on your outstanding achievement in winning a local prize in the '''Feminism and Folklore 2025''' writing competition! We truly appreciate your dedication and the valuable contribution you’ve made in documenting local folk culture and highlighting women’s representation on your local Wikipedia. To claim your prize, please complete the [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdONlpmv1iTrvXnXbHPlfFzUcuF71obJKtPGkycgjGObQ4ShA/viewform?usp=dialog prize form] by July 5th, 2025. Kindly note that after this date, the form will be closed and submissions will no longer be accepted. Please also note that all prizes will be awarded in the form of [https://www.tremendous.com/ Tremendous Vouchers] only. If you have any questions or need assistance, feel free to contact us via your talk page or email. We're happy to help. Warm regards, [[:m:Feminism and Folklore 2025|FNF 2025 International Team]] ::::Stay connected [[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&nbsp; [[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]] </div> --[[সদস্য:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[সদস্য বাৰ্তা:MediaWiki message delivery|বাৰ্তা]]) 10:20, 21 June 2025 (ইউ.টি.চি.) <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf25&oldid=28891702 --> == Feminism and Folklore 2025 - International prize winners == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> ''{{int:please-translate}}'' [[File:Feminism and Folklore 2025 logo.svg|centre|550px|frameless]] 🎉 Congratulations! 🎉 We’re absolutely thrilled to announce that you are one amongst the [[:m:Feminism and Folklore 2025/Results|grand champion]] of the '''Feminism and Folklore 2025''' writing competition, winning the coveted International prize! Your outstanding achievement deserves a standing ovation and endless celebration! 🌟 Your passion, dedication, and incredible effort in bringing local folk culture and the voices of women to life on Wikipedia have truly blown us away. You’ve made a remarkable impact, and we couldn’t be more grateful for your contribution. Now, to make sure you receive your well-deserved prize (and make it extra special for you!), please fill out the preferences form before July 10, 2025. This will help us customize your prize and ensure it’s a perfect fit. 👉 [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfCYwsIY3kTLyDRcIKxSfxJbz2eunqJUrukvc0uuwX6LU-WKA/viewform?usp=dialog Click here to fill out the form!] If you have any questions or need help with anything at all, don’t hesitate to reach out! You can contact us via the talkpage or email — we’re always here for you and happy to help. Once again, a huge congratulations on this incredible victory! We’re so proud to celebrate you and can’t wait to hear from you soon. ✨ Best wishes and endless cheers! ✨ [[:m:Feminism and Folklore 2025|FNF 2025 International Team]] ::::Stay connected [[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&nbsp; [[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]] </div> <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf25&oldid=28920195 --> == শ্ৰেণী সংযোগ == শ্ৰেণীসংযোগ কৰা ভুল হৈছে, শ্ৰেণীবোৰ এটা আনটোৰ উপশ্ৰেণী হ’ব নোৱাৰে৷ যেনে - [[:শ্ৰেণী:ফিজি|ফিজি]]ৰ উপশ্ৰেণী [[:শ্ৰেণী:ফিজিৰ শ্ৰুতিকথা|ফিজিৰ শ্ৰুতিকথা]] হ’ব কিন্তু [[:শ্ৰেণী:ফিজিৰ শ্ৰুতিকথা|ফিজিৰ শ্ৰুতিকথা]]ৰ উপশ্ৰেণী [[:শ্ৰেণী:ফিজি|ফিজি]] হ’ব নোৱাৰে৷ শ্ৰেণীবোৰ ক্ৰমান্নয়ে সৰুৰ পৰা ডাঙৰ হৈ যায়৷ '''ফিজিৰ শ্ৰুতিকথা'''ৰ উপশ্ৰেণী '''ফিজিৰ কিংবদন্তিমূলক জীৱ''', '''ফিজিৰ দেৱ-দেৱী''' আদি হ’ব পাৰে৷ উপশ্ৰেণী মানে সেই শ্ৰেণীটোৰ অন্তৰ্গত সৰু শ্ৰেণী৷ '''ফিজিৰ শ্ৰুতিকথা''' শ্ৰেণীটোত যদি '''ফিজি''' শ্ৰেণীটো উপশ্ৰেণী কৰি দিয়া হয়, তেন্তে '''ফিজি''' শ্ৰেণীটোত থকা পৃষ্ঠাবোৰো '''ফিজিৰ শ্ৰুতিকথা'''ৰ ভিতৰৰ বিষয় হৈ পৰিব৷ এই শ্ৰেণীটোত থকা [[ফিজিৰ বাতৰি কাকতৰ তালিকা]] নামৰ প্ৰবন্ধটো কেতিয়াও '''ফিজিৰ শ্ৰুতিকথা''' নহয়৷ <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:দিব্য দত্ত|<font color="#663300">'''দিব্য দত্ত'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]])</span> 07:04, 2 August 2025 (ইউ.টি.চি.) :@[[সদস্য:দিব্য দত্ত|দিব্য দত্ত]], ঠিক আছে বাৰু, আঙুলিয়াই দিয়াৰ বাবে ধন্যবাদ, কাইলৈৰ সম্পাদনা বিলাক আজি আকৌ এবাৰ চাম, ভুল বিলাক শুদ্ধ কৰিম। ~ কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল 07:14, 2 August 2025 (ইউ.টি.চি.) == অপ্ৰয়োজনীয় বিষয়বস্তু == আপুনি সৃষ্টি কৰা [[পৰ্ণগ্ৰাফি কোম্পানীসমূহৰ তালিকা]]খন লক্ষ্য কৰিলোঁ। ৱিকিপিডিয়াই প্ৰাপ্তবয়স্ক বিষয়বস্তুৰ অনুমতি দিলেও এনে তালিকাসমূহৰ বাবে উল্লেখযোগ্যতা আৰু স্পষ্ট বিশ্বকোষীয় মূল্য থকাটো প্ৰয়োজন। ৱিকিপিডিয়াই বিষয়বস্তু চেঞ্চৰ নকৰিলেও আমি সচেতন হোৱা উচিত যে এনে তালিকাই নাবালককে ধৰি পাঠকসকলক কেনেদৰে প্ৰভাৱিত কৰিব পাৰে। [[সদস্য:&#45;chanakyakdas|&#45;chanakyakdas]] ([[সদস্য বাৰ্তা:&#45;chanakyakdas|বাৰ্তা]]) 15:54, 17 August 2025 (ইউ.টি.চি.) :@[[সদস্য:-chanakyakdas|-chanakyakdas]], ধন্যবাদ। পাঠ আঁতৰাই দিয়া হ'ল আৰু ক্ষিপ্ৰ বিলোপনৰ টেগ লগোৱা হ'ল। - <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 17:27, 17 August 2025 (ইউ.টি.চি.) == চিকুণ কৰ্মী পদক == {| style="border: 1px solid {{{border|gray}}}; background-color: {{{color|#fdffe7}}};" |rowspan="2" style="vertical-align:middle;" | [[File:Cleanup Barnstar a.png|100px]] |rowspan="2" | |style="font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em; color: {{{textcolor|black}}}" | '''চিকুণ কৰ্মী পদক''' |- |style="vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray; color: {{{textcolor|black}}}" |প্ৰিয় ৱিকিসতীৰ্থ, অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ বিভিন্ন পৃষ্ঠাত সদৰ্থক দৃষ্টিভংগীৰে কৰা বিভিন্ন সম্পাদনাৰে ৱিকিপিডিয়া প্ৰকল্পত অহৰহ দৃষ্টি ৰখা বাবে আপোনালৈ অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সমাজৰ হৈ এই ''চিকুণ কৰ্মী পদক''টি আগবঢ়ালোঁ। আশা কৰোঁ, আগলৈয়ো এইদৰেই অসমীয়া ৱিকিমিডিয়াৰ সৈতে যুক্ত হৈ থাকি আইৰ মুখৰ ভাষাটি ইণ্টাৰনেটত শক্তিশালী কৰাৰ গুৰুদায়িত্ব বহন কৰি যাব।—[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 13:50, 28 August 2025 (ইউ.টি.চি.) |} :@[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ধন্যবাদ বাইদেউ 🙏🏻 <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 14:29, 28 August 2025 (ইউ.টি.চি.) ==অসমৰ উদ্ভিদ আৰু অসমৰ চৰাইসমূহ শ্ৰেণীবদ্ধ কৰিবলৈ সহায় বিচাৰি অনুৰোধ== মৰমৰ কন্দৰ্প, আমি লক্ষ্য কৰিছোঁ যে, আপুনি যথেষ্ট সক্ৰিয়তাৰে অসমীয়া ৱিকিপিডিয়ালৈ শৃংখলাবদ্ধতাৰে অৱদান আগবঢ়াই আছে। আপোনাৰ এই সক্ৰিয়তালৈ লক্ষ্য কৰি অসমীয়া ৱিকিপিডিয়া আৰু ৱিকিকমন্সত থকা অসমৰ উদ্ভিদ আৰু অসমৰ চৰাইসমূহ শ্ৰেণীবদ্ধ কৰিবলৈ আপোনাৰ সহায় বিচাৰিলোঁ। এটা আউটৰিচ প্ৰগামৰ অংশ হিচাপে এই কামটো কৰা হ'ব। আশাকৰোঁ আপোনাৰ আজৰি সময়ত এই শ্ৰেণীবদ্ধকৰণ প্ৰক্ৰিয়াটো আগবঢ়াই নিবলৈ আপুনি সহায় কৰিব আৰু কিবা ভুল দেখিলে শুধৰাই দিব। -[[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) 20:20, 28 September 2025 (ইউ.টি.চি.) :@[[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]], নিশ্চয় বাইদেউ – <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 20:23, 28 September 2025 (ইউ.টি.চি.) ::[https://en.wikipedia.org/wiki/Category:Flora_of_Assam_(region) অসমৰ উদ্ভিদ] - এই শ্ৰেণীৰপৰা অসমীয়ালৈ অনুবাদ নোহোৱা প্ৰৱন্ধখিনি বাচি উলিয়াই ২ অক্টোবৰৰ পাছত এটা ৭ বা ১০ দিনীয়া এডিট-আ-থন পাতি প্ৰৱন্ধখিনি অসমীয়ালৈ অনুবাদ কৰি পেলাব পৰা হয় নেকি ভাবিবচোন। যদি হয়, কামটো আগবঢ়াই নিবলৈ অনুৰোধ কৰিলোঁ।-[[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) 20:54, 28 September 2025 (ইউ.টি.চি.) :::@[[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]], ঠিক আছে, মই তালিকাখন বনাম। <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 06:03, 30 September 2025 (ইউ.টি.চি.) ::::@[[সদস্য:Kandarpajit Kallol|Kandarpajit Kallol]], ধন্যবাদ, কন্দৰ্প। [[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) 06:13, 30 September 2025 (ইউ.টি.চি.) :::::@[[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]], [[সদস্য:Kandarpajit Kallol/অসমৰ উদ্ভিদ|অসমৰ উদ্ভিদ]] চাওক বাইদেউ, সদ্যহতে মোৰ সদস্য পৃষ্ঠাত কৰিলোঁ। পিছলৈ কপি কৰি ল'ব পৰা যাব। – <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 06:51, 30 September 2025 (ইউ.টি.চি.) ==অসমীয়া-নেপালী-বাংলা আন্তঃৱিকি সহযোগিতামূলক সম্পাদনা মেলা== অসমীয়া-নেপালী-বাংলা আন্তঃৱিকি সহযোগিতামূলক সম্পাদনা মেলাৰ বিচাৰক তথা সম্পাদনা মেলাত অংশগ্ৰহণ কৰা অৱদানকাৰীসকলক মান পত্ৰ প্ৰদান কৰাৰ বাবে তথ্য সংগ্ৰহ কৰা হৈছে৷ অনুগ্ৰহ কৰি সকলো অংশগ্ৰহণকাৰীয়ে [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfLRsqWU1u8Yfpe9Pp0WnAiog_gV93a8r6JE7MYQrDleJnarw/viewform?usp=header এই প্ৰ-পত্ৰখন] পূৰ কৰি সহযোগিতা আগবঢ়াই যেন৷ ধন্যবাদ! <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:দিব্য দত্ত|<font color="#663300">'''দিব্য দত্ত'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]])</span> 10:53, 20 November 2025 (ইউ.টি.চি.) :@[[সদস্য:দিব্য দত্ত|দিব্য দত্ত]] '''ধন্যবাদ'''। কৰিলোঁ। — <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 11:02, 20 November 2025 (ইউ.টি.চি.) ==এডিটাথন তেজীঘোঁৰা== {{এডিটাথন তেজীঘোঁৰা|অসমীয়া-নেপালী-বাংলা আন্তঃৱিকি সহযোগিতামূলক সম্পাদনা মেলা ২০২৫ আৰু ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫}} ==পদক== {| style="border: 2px solid brown; background-color: #e6d2f5; " |rowspan="2" valign="left; padding: 5px; " | [[File:Editors Barnstar Hires.png|120px|frameless|left]] <big>'''দ্বিতীয় স্থান'''</big> '''অভিনন্দন! '''<br /> প্ৰিয় সতীৰ্থ, শেহতীয়াকৈ অনুষ্ঠিত হৈ যোৱা [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫|ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫]] প্ৰবন্ধ লিখন প্ৰতিযোগিতাত অসমীয়া ভাষাৰ দ্বিতীয় স্থান অধিকাৰ কৰাৰ বাবে অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সমাজৰ তৰফৰ পৰা আপোনালৈ এই পদকটি যাচিলোঁ। --[[সদস্য:&#45;chanakyakdas|&#45;chanakyakdas]] ([[সদস্য বাৰ্তা:&#45;chanakyakdas|বাৰ্তা]]) 16:16, 17 December 2025 (ইউ.টি.চি.) == দুই সহস্ৰাধিক তাৰকা পদক == {| style="border: 1px solid gray; background-color: #fdffe7; " |rowspan="2" valign="middle" | {{#ifeq:{{{2}}}|alt|[[File:Decent Article Barnstar 1br Degree Hires 2000v2.png |100px]]|[[File:Decent Article Barnstar 1br Degree Hires 2000v2.png|100px]]}} |rowspan="2" | |style="font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em; " | '''দুই সহস্ৰাধিক তাৰকা পদক''' |- |style="vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray; " | অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াত <span class="plainlinks">[https://xtools.wmcloud.org/pages/as.wikipedia.org/Kandarpajit%20Kallol/0/noredirects/live ২০০০+ প্ৰবন্ধ]</span> সৃষ্টি কৰি অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াক সমৃদ্ধিশালী কৰি তোলাৰ বাবে অভিনন্দন আৰু কৃতজ্ঞতাসহকাৰে আপোনালৈ এই পদক আগবঢ়াবলৈ পাই অত্যন্ত সুখী আৰু গৌৰৱবোধ কৰিছোঁ। আশাকৰোঁ আপুনি এনেদৰেই আপোনাৰ বলিষ্ঠ সম্পাদনাৰে ৱিকিপিডিয়াৰ লগত জড়িত হৈ থাকিব। -[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 12:13, 31 March 2026 (ইউ.টি.চি.) |} :@[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]], ধন্যবাদ। — <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 12:33, 31 March 2026 (ইউ.টি.চি.) |} == Last Few Days: WikiConference India 2026 Scholarship Applications == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> ''{{int:please-translate}}'' Dear Wikimedian, We're happy to share that scholarship applications for '''WikiConference India 2026''' are currently open and the deadline is just around the corner. [[m:Special:MyLanguage/WikiConference India 2026|WikiConference India 2026]] is the fourth edition of the national-level conference that brings together Wikimedians and stakeholders engaged in Indic-language Wikimedia projects and the broader open knowledge movement across India and South Asia. The conference will take place in Kochi, Kerala, from 4–6 September 2026. * You can find the more information and the application form at the [[m:Special:MyLanguage/WikiConference India 2026/Scholarship|Scholarship page here at Meta wiki]] * '''Scholarship deadline: 15 April 2026, 11:59 PM IST''' With only a few days left, we warmly encourage you to apply if you haven’t already and kindly request you to share this with your community and encourage others to apply. For more information and regular updates, we encourage you to visit the conference Meta page. Warm regards, <br> on behalf of the WikiConference India 2026 Organising Team ''This message was sent with [[সদস্য:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[সদস্য বাৰ্তা:MediaWiki message delivery|বাৰ্তা]]) on 18:30, 11 April 2026 (ইউ.টি.চি.)'' </div> <!-- Message sent by User:Gnoeee@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2026_active_users&oldid=30389801 --> ==নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা এডিটাথন ২০২৬== অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ [[ৱিকিপিডিয়া:নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা এডিটাথন ২০২৬|নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা এডিটাথন ২০২৬]]ত অংশ লৈ ভালেসংখ্যক গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰবন্ধ লিখি অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াক সমৃদ্ধ কৰাৰ বাবে আপোনালৈ অশেষ ধন্যবাদ। এই সম্পাদনা মেলাত অৱদানৰ ভিত্তিত '''প্ৰথম স্থান''' দখল কৰাৰ বাবে আপোনালৈ আন্তৰিক অভিনন্দন জনাইছোঁ! [[সদস্য:&#45;chanakyakdas|&#45;chanakyakdas]] ([[সদস্য বাৰ্তা:&#45;chanakyakdas|বাৰ্তা]]) 02:42, 21 April 2026 (ইউ.টি.চি.) :@[[সদস্য:-chanakyakdas|-chanakyakdas]], ধন্যবাদ। — <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 04:46, 21 April 2026 (ইউ.টি.চি.) == ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ দ্বিতীয় পৰ্যায়, ২০২৬ == নমস্কাৰ কল্লোল ডাঙৰীয়া বিষয় এটি জানিবলৈ এই বাৰ্তা প্ৰেৰণ কৰিলো। ৱিকিপিডিয়াত নতুন, কিছুমান বিশেষ ভালদৰে জ্ঞাত নহয় ভুল হ'লে আঙুলিয়াই দিব। মোৰ প্ৰশ্নটি হ'ল ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ দ্বিতীয় পৰ্যায়, ২০২৬ ত মই [[কৌন বনেগা ক্ৰৌড়পতি]] শীৰ্ষক বিষয়টি অনুবাদ কৰি আছিলো কিন্তু সম্ম্পূৰ্ণ কৰাৰ দিশত প্ৰায়ে আগবাঢ়িছিল, মাজতে আপুনি হস্তক্ষেপ কৰিলে আৰু গ্ৰহণ কৰা হ'ল। কেনেকৈ? জানিব পাৰিম নেকি? [[সদস্য:যদুমণি|যদুমণি]] ([[সদস্য বাৰ্তা:যদুমণি|বাৰ্তা]]) 16:57, 3 May 2026 (ইউ.টি.চি.) mhgfk5c2215cl2rxmsvcrcc0xo9pitv 604274 604272 2026-05-03T16:59:53Z যদুমণি 32127 /* ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ দ্বিতীয় পৰ্যায়, ২০২৬ */ 604274 wikitext text/x-wiki {{welcome}}[[সদস্য:Chiring chandan|নিয়ৰপৰশ]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Chiring chandan|talk]]) 07:46, 8 মে' 2013 (UTC) ==অক্লান্ত কৰ্মী পদক'== {| style="border: 1px solid gray; background-color: #fdffe7; " |rowspan="2" valign="middle" | {{#ifeq:{{{2}}}|alt|[[File:Tireless Contributor Barnstar Hires.gif|100px]]|[[Image:Tireless_Contributor_Barnstar.gif|100px]]}} |rowspan="2" | |style="font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em; " | '''অক্লান্ত কৰ্মী পদক''' |- |style="vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray; " | ৱিকিপিডিয়াত আপোনাৰ মূল্যবান অৱদানৰ বাবে কৃতজ্ঞতা জনালোঁ। আশাকৰোঁ আপুনি আগলৈও এনেকৈয়ে ৱিকিপিডিয়াক সমৃদ্ধিশালী কৰাৰ নিস্বাৰ্থ প্ৰয়াস কৰি থাকিব। <span style="white-space:nowrap; text-shadow:#00BFFF 0em 0em 0.8em,#EE82EE -0.8em -0.8em 0.9em,#1D6B00 0.7em 0.7em 0.8em; color:#FF0000">'''[[User:Bishnu_Saikia|বিষ্ণু শইকীয়া]]'''⇒<span style="font-size: 25px; ">[[User talk:Bishnu_Saikia|✉]]</span></span> 11:43, 5 নৱেম্বৰ 2014 (UTC) |} == এই মাহৰ ৱিকিপিডিয়ান: মে' ২০২১ == {{এই মাহৰ ৱিকিপিডিয়ান}} [[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) == দুই শতাধিক প্ৰবন্ধ পদক == {{দুই শতাধিক প্ৰবন্ধ পদক}} - <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px; ">[[User:দিব্য দত্ত|<font color="#663300">'''দিব্য দত্ত'''</font>]]&nbsp; ([[User Talk:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]])</span> 16:26, 1 December 2024 (ইউ.টি.চি.) ==প্ৰথম অসমীয়া ৱিকিসংযোগ সন্মিলন ২০২৫== সন্মানীয় কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল, আপোনাক জনাবলৈ পাই আমি সুখী অনুভৱ কৰিছোঁ এয়ে যে, অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সমাজে CIS-A2kৰ সহযোগত ৫ জানুৱাৰী ২০২৫ তাৰিখ দেওবাৰে গুৱাহাটীত এখন এদিনীয়া সন্মিলন অনুষ্ঠিত কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰিছে। অসমীয়া ৱিকিত আপোনাৰ শেহতীয়া সক্ৰিয়তা তথা ৱিকি অৱদানৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি এই অনুষ্ঠানত অংশগ্ৰহণ কৰিবৰ বাবে আহ্বান জনোৱা হ'ল। অনুগ্ৰহ কৰি [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSevXSWxJ-JiCcqrdXkCbT2Jux1dZkodkgGO_YqA8r9_Hr_FZA/viewform?usp=sf_link ইয়াত সংলগ্ন গুগুল ফৰ্মখন] অতিসোনকালেই পুৰাই আপোনাৰ উপস্থিতি সম্পৰ্কে জনাব বুলি আশা কৰিলোঁ। ৱিকিমিডিয়া সমাজ আৰু এই সন্মিলনীৰ আয়োজক সমিতিৰ হৈ -[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 08:03, 5 December 2024 (ইউ.টি.চি.) :@[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ফৰ্মখন আজি খোল খোৱা নাই। কিবা বিকল্প উপায় আছে নেকি? ~ কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল 16:47, 11 December 2024 (ইউ.টি.চি.) ::@[[সদস্য:Kandarpajit Kallol|Kandarpajit Kallol]], আপোনাক আপোনাৰ টি-চাৰ্টৰ আকাৰ (S,M,L,XL,XXL), বৰ্তমানৰ ঠিকনা আৰু খাদ্যভ্যাস (আমিষ/নিৰামিষ) সম্পৰ্কত জনাই nathnayanj123@gmail.com বা ishanjbora2019@gmail.com লৈ মেইল কৰিবলৈ আনুৰোধ জনালোঁ। [[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 04:19, 12 December 2024 (ইউ.টি.চি.) == পোখালি প্ৰবন্ধ == নমস্কাৰ! শেহতীয়াকৈ আপুনি তেনেই সামান্য তথ্য থকা [[xtools:pages/as.wikipedia.org/Kandarpajit Kallol/0/noredirects/live|বহুসংখ্যক পোখালি প্ৰবন্ধ]] সৃষ্টি কৰিছে। অনুগ্ৰহ কৰি অন্য নতুন প্ৰবন্ধ সৃষ্টি কৰাৰ সলনি ইতিমধ্যে সৃষ্ট প্ৰবন্ধবোৰ অধিক তথ্যৰে উন্নত কৰাত সহায় কৰক। নহ'লে অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ সীমিত সক্ৰিয়তাৰে এই প্ৰবন্ধবোৰ পিছলৈ উন্নত কৰাটো প্ৰায়ে অসম্ভৱ হৈ পৰে। এনেদৰে ৰৈ গ'লে কিছু প্ৰবন্ধ ক্ষিপ্ৰ বিলোপনৰ প্ৰাৰ্থী হোৱাৰো সম্ভাৱনা আছে। ধন্যবাদ! - [[সদস্য:Joli Rumi|Joli Rumi]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Joli Rumi|বাৰ্তা]]) 14:03, 8 December 2024 (ইউ.টি.চি.) :'''''হ'ব বাৰু।''''' কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল 04:42, 9 December 2024 (ইউ.টি.চি.) == ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ বিষয়ক == Dear Kallol, Please provide me your what's up number. Best regards [[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) 16:43, 12 December 2024 (ইউ.টি.চি.)JyotiPN :@[[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] My WhatsApp Number is 9101865414 ~ কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল 16:56, 12 December 2024 (ইউ.টি.চি.) == এছিয়ান মাহৰ সহযোগী == {| style="border: 1px solid gray; background-color: #fdffe7;" |rowspan="2" valign="middle" | {{#ifeq:{{{2}}}|alt|[[File:WAM logo without text.svg|100px]]|[[File:WAM logo without text.svg|100px]]}} |rowspan="2" | |style="font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em;" | '''এছিয়ান মাহৰ সহযোগী''' |- |style="vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray;" | হে ৱিকিসতীৰ্থ, শেহতীয়াকৈ ৱিকিপিডিয়াত অনুষ্ঠিত [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৪|এছিয়ান মাহ ২০২৪]] সম্পাদনা মেলাত অংশগ্ৰহণ কৰি বৰঙণি আগবঢ়াই প্ৰতিযোগিতাখনি সাফল্যমণ্ডিত কৰাত আগভাগ লোৱাৰ বাবে কৃতজ্ঞতাস্বৰূপে আপোনালৈ এই সামান্য সন্মান আগবঢ়ালোঁ। আশা কৰোঁ এইবেলিৰ দৰে অহাবছৰো এইখিনি সময় আপুনি আমাৰ সৈতে সাহস হৈ থাকিব। ধন্যবাদেৰে, <br />— '''অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সমাজ'''ৰ হৈ,<br />[[সদস্য:Rumi Borah~aswiki|ৰুমি বৰা]]<br />[[সদস্য:JyotiPN|প্ৰাণজ্যোতি নাথ]]<br />[[সদস্য:-chanakyakdas|চাণক্য কুমাৰ দাস]] |} [[সদস্য:-chanakyakdas|চাণক্য]] ([[সদস্য বাৰ্তা:-chanakyakdas|বাৰ্তা]]) 13:19, 15 December 2024 (ইউ.টি.চি.) == Invitation to Participate in the Wikimedia SAARC Conference Community Engagement Survey == Dear Community Members, I hope this message finds you well. Please excuse the use of English; we encourage translations into your local languages to ensure inclusivity. We are conducting a Community Engagement Survey to assess the sentiments, needs, and interests of South Asian Wikimedia communities in organizing the inaugural Wikimedia SAARC Regional Conference, proposed to be held in Kathmandu, Nepal. This initiative aims to bring together participants from eight nations to collaborate towards shared goals. Your insights will play a vital role in shaping the event's focus, identifying priorities, and guiding the strategic planning for this landmark conference. Survey Link: https://forms.gle/en8qSuCvaSxQVD7K6 We kindly request you to dedicate a few moments to complete the survey. Your feedback will significantly contribute to ensuring this conference addresses the community's needs and aspirations. Deadline to Submit the Survey: 20 January 2025 Your participation is crucial in shaping the future of the Wikimedia SAARC community and fostering regional collaboration. Thank you for your time and valuable input. Warm regards,<br> [[:m:User:Biplab Anand|Biplab Anand]] <!-- Message sent by User:Biplab Anand@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Biplab_Anand/lists&oldid=28078122 --> ==পোখালি বিস্তাৰ সম্পাদনা মেলা ২০২৪ৰ ফলাফল== অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ 'পোখালি বিস্তাৰ সম্পাদনা মেলা ২০২৪'-ত অংশ লৈ ভালেসংখ্যক গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰবন্ধ সমৃদ্ধ কৰাৰ বাবে আপোনালৈ অশেষ ধন্যবাদ। এই সম্পাদনা মেলাত অৱদানৰ ভিত্তিত দ্বিতীয় স্থান দখল কৰাৰ বাবে আপোনালৈ আন্তৰিক অভিনন্দন জনাইছোঁ! -[[সদস্য:Joli Rumi|Joli Rumi]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Joli Rumi|বাৰ্তা]]) 14:41, 10 January 2025 (ইউ.টি.চি.) :@[[সদস্য:Joli Rumi|Joli Rumi]], '''ধন্যবাদ'''। ~ কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল 15:06, 10 January 2025 (ইউ.টি.চি.) == Thank you for being a medical contributors! == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Wiki Project Med Foundation logo.svg|130px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" |'''The 2024 Cure Award''' |- | style="vertical-align: middle; padding: 3px;" |In 2024 you '''[[mdwiki:WikiProjectMed:WikiProject_Medicine/Stats/Top_medical_editors_2024_(all)|were one of the top medical editors in your language]]'''. Thank you from [[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med]] for helping bring free, complete, accurate, up-to-date health information to the public. We really appreciate you and the vital work you do! Wiki Project Med Foundation is a [[meta:Wikimedia_thematic_organizations|thematic organization]] whose mission is to improve our health content. '''[[meta:Wiki_Project_Med#People_interested|Consider joining for 2025]]''', there are no associated costs. Additionally one of our primary efforts revolves around translating health content. We invite you to '''[https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/index.php try our new workflow]''' if you have not already. Our dashboard automatically [https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/leaderboard.php collects statistics] of your efforts and we are working on [https://mdwiki.toolforge.org/fixwikirefs.php tools to automatically improve formating]. |} Thanks again :-) -- [[mdwiki:User:Doc_James|<span style="color:#0000f1">'''Doc James'''</span>]] along with the rest of the team at '''[[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med Foundation]]''' 06:24, 26 January 2025 (ইউ.টি.চি.) </div> <!-- Message sent by User:Doc James@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Top_Other_Language_Editors_2024&oldid=28172893 --> == নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা ২০২৫ত অংশগ্ৰহণৰ বাবে ধন্যবাদ! == প্ৰিয় অৱদানকাৰী, [https://w.wiki/CdiS নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা ২০২৫]ৰ অংশ হোৱা বাবে আপোনালৈ আন্তৰিক ধন্যবাদ! আপোনাৰ অবিশ্বাস্য অৱদানসমূহে অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াত নাৰীবাদ আৰু বিশ্বৰ চহকী সাংস্কৃতিক ঐতিহ্যসম্পৰ্কীয় তথ্য উপলভ্য হোৱাত সহায় কৰিছে। 📅 ইয়াৰ পিছত কি? প্ৰতিযোগিতাখন আৰম্ভ হোৱাৰ দিনৰে পৰা অৰ্থাৎ ২০২৫ চনৰ ১ ফেব্ৰুৱাৰীৰ পৰা আৰম্ভ হোৱা জুৰী প্ৰক্ৰিয়া ২০২৫ চনৰ এপ্ৰিল-মে'ৰ ভিতৰত সম্পূৰ্ণ হোৱাৰ সম্ভাৱনা আছে। এই সময়চোৱাত অনুগ্ৰহ কৰি আপোনাৰ ৱিকিমিডিয়াৰ আলোচনা পৃষ্ঠাত নজৰ ৰাখক লগতে আপোনাৰ ইমেইল জাননীসমূহ সক্ৰিয় কৰি ৰখা হৈছেনে নাই, সেই সম্পৰ্কে নজৰ ৰাখক যাতে আপুনি ফলাফল সম্পৰ্কীয় কোনো আপডেটৰ পৰা অজ্ঞাতে থাকিব লগীয়া নহয়। 📝 এতিয়া আমি আপোনাৰ পৰা কি বিচাৰিছোঁ, বা আপোনাৰ কৰণীয় কি! আপোনাৰ অংশগ্ৰহণ আমাৰ বাবে অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ। আমি এইকথা অনুভৱ কৰোঁ, যিহেতু প্ৰতিযোগিতাৰ মানসিকতাৰে পৃষ্ঠাসমূহ সৃষ্টি কৰা হৈছে, গতিকে জ্ঞাতে-অজ্ঞাতে প্ৰবন্ধসমূহত যথেষ্ট সংখ্যক আসোঁৱাহ ৰৈ যোৱা চকুত পৰিছে। ইয়াৰোপৰি বহু প্ৰবন্ধ পোখালি হিচাপে ৰৈ গৈছে। এনে সমস্যাসমূহ সমাধান নকৰিলে প্ৰকল্পটোৰ মান নিম্নগামী হোৱাৰ দৰে হয়। গতিকে নতুনকৈ অন্য কোনো প্ৰবন্ধ সৃষ্টিৰ পূৰ্বে পাৰিলে প্ৰতিযোগিতাৰ বাবে সৃষ্টিকৰা পৃষ্ঠাসমূহ উন্নত কৰাত মনোযোগ দিয়ে যেন। আপোনাৰ মতামত আমাৰ বাবে গুৰুত্বপূৰ্ণ। আমি এপ্ৰিলৰ মাজভাগৰ ভিতৰত আপোনাৰ চিন্তা, পৰামৰ্শ আৰু প্ৰতিযোগিতাৰ সময়ত সন্মুখীন হোৱা যিকোনো প্ৰত্যাহ্বান সম্পৰ্কত মতামত সংগ্ৰহ কৰিবলৈ এখন প্ৰ-পত্ৰ প্ৰেৰণ কৰিম৷ আপোনাৰ মূল্যবান মতামতে আমাক পৰৱৰ্তী সংস্কৰণটোক আৰু অধিক উন্নত আৰু ৱিকিসুলভ কৰিবলৈ সহায় কৰিব! আকৌ এবাৰ নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা আৰু পৰম্পৰাৰ এই বিশ্বব্যাপী উদযাপনৰ অংশ হোৱাৰ বাবে ধন্যবাদ। ধন্যবাদেৰে, [[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 12:11, 1 April 2025 (ইউ.টি.চি.) সমন্বয়ক '''নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা ২০২৫''' :'''ধন্যবাদ'''। ''পোখালি হিচাপে থকা প্ৰবন্ধ বিলাক বিস্তাৰ কৰিম বাৰু। (অৱশ্যে কিছুমান প্ৰবন্ধক পোখালি হিচাবে ৰখা হৈছে যদিও, সেইবিলাক প্ৰবন্ধ আন ভাষাতো বিস্তাৰিত ৰূপত নাই।) ...... <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 19:23, 2 April 2025 (ইউ.টি.চি.) == নতুন সদস্যৰ সৈতে সম্পাদ্বনা দ্বন্দ্ব == মৰমৰ কন্দৰ্পজিৎ, অসমীয়া ৱিকিপৰিয়ালে যোৱা ৮ মাৰ্চ তাৰিখে তেজপুৰ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অসমীয়া বিভাগত এখনি দিনজোৰা কৰ্মশালাৰ আয়োজন কৰিছিল। ইয়াৰ পিছতে এই বিভাগৰ অধ্যাপক তথা ৱিকি পৰিয়ালৰ শুভাকাংক্ষী জ্যোতিস্মান দাসে ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলক ৱিকিত সক্ৰিয় কৰাৰ লক্ষ্যৰে, নিজে অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ কাম-কাজ শিকাই দি তেওঁলোকক অসমীয়া ৱিকি পৰিয়ালৰ সেচ্ছাসেৱক ৰূপে কাম কৰিবলৈ উদগনি দিয়ে। ফলশ্ৰুতিত, শেহতীয়াকৈ অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াত বিশ্ববিদ্যালয়ৰ কেইবাগৰাকী ন-শিকাৰু ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ সক্ৰিয়তা পৰিলক্ষিত হৈছে আৰু তেওঁলোকে ভালেখিনি প্ৰৱন্ধ যোগ দিয়াত সফল হৈছে। কিছু কিছু প্ৰৱন্ধত কিছু দোষ-ক্ৰুটি ৰৈ গৈছে যদিও তাৰে মাজত কেইবাটিও ভাল প্ৰৱন্ধ ৱিকিত পৰিলক্ষিত হৈছে। আমি দেখি অতি আনন্দিত হৈছোঁ যে, আপুনি যথাসাধ্যে তেওঁলোকক সহযোগ আগবঢ়াবলৈ চেষ্টা কৰিছে আৰু প্ৰৱন্ধ লেখাত হোৱা সৰু-সুৰা ভুলখিনি শুধৰাই গৈছে। কিন্তু লগে লগে শুধৰাই দিয়াৰ বাবে তেওঁলোক বাৰে বাৰে সম্পাদ্বনা দ্বন্দ্বৰ সন্মুখীন হৈছে আৰু ন-শিকাৰু ৰূপে এই লৈ স্বাভাৱিকতে বিবুদ্ধিত পৰিছে। এনেক্ষেত্ৰত কি কৰিলেনো তেওঁলোকে কাম কৰিবলৈ উৎসাহিত হৈ থাকিব, এই কথাটো আপুনি মন কৰিবচোনো! এগৰাকী প্ৰবীণ আৰু অভিজ্ঞ ৱিকিমিডিয়ান হিচাপে আপুনি পৰিপক্ক আৰু আন্তৰিক সিদ্ধান্তই লব বুলি মই জানো। মই মাত্ৰ এই বাৰ্তাৰ জৰিয়তে তেওঁলোকৰ সমস্যাটো আপোনাক অৱগত কৰিলোঁ। আন্তৰিকতাৰে;</br> [[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) 11:17, 9 May 2025 (ইউ.টি.চি.)JyotiPN == Feminism and Folklore 2025 - Local prize winners == [[File:Feminism and Folklore 2025 logo.svg|centre|550px|frameless]] ::<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> ''{{int:please-translate}}'' Dear Wikimedian, Congratulations on your outstanding achievement in winning a local prize in the '''Feminism and Folklore 2025''' writing competition! We truly appreciate your dedication and the valuable contribution you’ve made in documenting local folk culture and highlighting women’s representation on your local Wikipedia. To claim your prize, please complete the [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdONlpmv1iTrvXnXbHPlfFzUcuF71obJKtPGkycgjGObQ4ShA/viewform?usp=dialog prize form] by July 5th, 2025. Kindly note that after this date, the form will be closed and submissions will no longer be accepted. Please also note that all prizes will be awarded in the form of [https://www.tremendous.com/ Tremendous Vouchers] only. If you have any questions or need assistance, feel free to contact us via your talk page or email. We're happy to help. Warm regards, [[:m:Feminism and Folklore 2025|FNF 2025 International Team]] ::::Stay connected [[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&nbsp; [[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]] </div> --[[সদস্য:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[সদস্য বাৰ্তা:MediaWiki message delivery|বাৰ্তা]]) 10:20, 21 June 2025 (ইউ.টি.চি.) <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf25&oldid=28891702 --> == Feminism and Folklore 2025 - International prize winners == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> ''{{int:please-translate}}'' [[File:Feminism and Folklore 2025 logo.svg|centre|550px|frameless]] 🎉 Congratulations! 🎉 We’re absolutely thrilled to announce that you are one amongst the [[:m:Feminism and Folklore 2025/Results|grand champion]] of the '''Feminism and Folklore 2025''' writing competition, winning the coveted International prize! Your outstanding achievement deserves a standing ovation and endless celebration! 🌟 Your passion, dedication, and incredible effort in bringing local folk culture and the voices of women to life on Wikipedia have truly blown us away. You’ve made a remarkable impact, and we couldn’t be more grateful for your contribution. Now, to make sure you receive your well-deserved prize (and make it extra special for you!), please fill out the preferences form before July 10, 2025. This will help us customize your prize and ensure it’s a perfect fit. 👉 [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfCYwsIY3kTLyDRcIKxSfxJbz2eunqJUrukvc0uuwX6LU-WKA/viewform?usp=dialog Click here to fill out the form!] If you have any questions or need help with anything at all, don’t hesitate to reach out! You can contact us via the talkpage or email — we’re always here for you and happy to help. Once again, a huge congratulations on this incredible victory! We’re so proud to celebrate you and can’t wait to hear from you soon. ✨ Best wishes and endless cheers! ✨ [[:m:Feminism and Folklore 2025|FNF 2025 International Team]] ::::Stay connected [[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&nbsp; [[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]] </div> <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf25&oldid=28920195 --> == শ্ৰেণী সংযোগ == শ্ৰেণীসংযোগ কৰা ভুল হৈছে, শ্ৰেণীবোৰ এটা আনটোৰ উপশ্ৰেণী হ’ব নোৱাৰে৷ যেনে - [[:শ্ৰেণী:ফিজি|ফিজি]]ৰ উপশ্ৰেণী [[:শ্ৰেণী:ফিজিৰ শ্ৰুতিকথা|ফিজিৰ শ্ৰুতিকথা]] হ’ব কিন্তু [[:শ্ৰেণী:ফিজিৰ শ্ৰুতিকথা|ফিজিৰ শ্ৰুতিকথা]]ৰ উপশ্ৰেণী [[:শ্ৰেণী:ফিজি|ফিজি]] হ’ব নোৱাৰে৷ শ্ৰেণীবোৰ ক্ৰমান্নয়ে সৰুৰ পৰা ডাঙৰ হৈ যায়৷ '''ফিজিৰ শ্ৰুতিকথা'''ৰ উপশ্ৰেণী '''ফিজিৰ কিংবদন্তিমূলক জীৱ''', '''ফিজিৰ দেৱ-দেৱী''' আদি হ’ব পাৰে৷ উপশ্ৰেণী মানে সেই শ্ৰেণীটোৰ অন্তৰ্গত সৰু শ্ৰেণী৷ '''ফিজিৰ শ্ৰুতিকথা''' শ্ৰেণীটোত যদি '''ফিজি''' শ্ৰেণীটো উপশ্ৰেণী কৰি দিয়া হয়, তেন্তে '''ফিজি''' শ্ৰেণীটোত থকা পৃষ্ঠাবোৰো '''ফিজিৰ শ্ৰুতিকথা'''ৰ ভিতৰৰ বিষয় হৈ পৰিব৷ এই শ্ৰেণীটোত থকা [[ফিজিৰ বাতৰি কাকতৰ তালিকা]] নামৰ প্ৰবন্ধটো কেতিয়াও '''ফিজিৰ শ্ৰুতিকথা''' নহয়৷ <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:দিব্য দত্ত|<font color="#663300">'''দিব্য দত্ত'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]])</span> 07:04, 2 August 2025 (ইউ.টি.চি.) :@[[সদস্য:দিব্য দত্ত|দিব্য দত্ত]], ঠিক আছে বাৰু, আঙুলিয়াই দিয়াৰ বাবে ধন্যবাদ, কাইলৈৰ সম্পাদনা বিলাক আজি আকৌ এবাৰ চাম, ভুল বিলাক শুদ্ধ কৰিম। ~ কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল 07:14, 2 August 2025 (ইউ.টি.চি.) == অপ্ৰয়োজনীয় বিষয়বস্তু == আপুনি সৃষ্টি কৰা [[পৰ্ণগ্ৰাফি কোম্পানীসমূহৰ তালিকা]]খন লক্ষ্য কৰিলোঁ। ৱিকিপিডিয়াই প্ৰাপ্তবয়স্ক বিষয়বস্তুৰ অনুমতি দিলেও এনে তালিকাসমূহৰ বাবে উল্লেখযোগ্যতা আৰু স্পষ্ট বিশ্বকোষীয় মূল্য থকাটো প্ৰয়োজন। ৱিকিপিডিয়াই বিষয়বস্তু চেঞ্চৰ নকৰিলেও আমি সচেতন হোৱা উচিত যে এনে তালিকাই নাবালককে ধৰি পাঠকসকলক কেনেদৰে প্ৰভাৱিত কৰিব পাৰে। [[সদস্য:&#45;chanakyakdas|&#45;chanakyakdas]] ([[সদস্য বাৰ্তা:&#45;chanakyakdas|বাৰ্তা]]) 15:54, 17 August 2025 (ইউ.টি.চি.) :@[[সদস্য:-chanakyakdas|-chanakyakdas]], ধন্যবাদ। পাঠ আঁতৰাই দিয়া হ'ল আৰু ক্ষিপ্ৰ বিলোপনৰ টেগ লগোৱা হ'ল। - <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 17:27, 17 August 2025 (ইউ.টি.চি.) == চিকুণ কৰ্মী পদক == {| style="border: 1px solid {{{border|gray}}}; background-color: {{{color|#fdffe7}}};" |rowspan="2" style="vertical-align:middle;" | [[File:Cleanup Barnstar a.png|100px]] |rowspan="2" | |style="font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em; color: {{{textcolor|black}}}" | '''চিকুণ কৰ্মী পদক''' |- |style="vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray; color: {{{textcolor|black}}}" |প্ৰিয় ৱিকিসতীৰ্থ, অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ বিভিন্ন পৃষ্ঠাত সদৰ্থক দৃষ্টিভংগীৰে কৰা বিভিন্ন সম্পাদনাৰে ৱিকিপিডিয়া প্ৰকল্পত অহৰহ দৃষ্টি ৰখা বাবে আপোনালৈ অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সমাজৰ হৈ এই ''চিকুণ কৰ্মী পদক''টি আগবঢ়ালোঁ। আশা কৰোঁ, আগলৈয়ো এইদৰেই অসমীয়া ৱিকিমিডিয়াৰ সৈতে যুক্ত হৈ থাকি আইৰ মুখৰ ভাষাটি ইণ্টাৰনেটত শক্তিশালী কৰাৰ গুৰুদায়িত্ব বহন কৰি যাব।—[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 13:50, 28 August 2025 (ইউ.টি.চি.) |} :@[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ধন্যবাদ বাইদেউ 🙏🏻 <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 14:29, 28 August 2025 (ইউ.টি.চি.) ==অসমৰ উদ্ভিদ আৰু অসমৰ চৰাইসমূহ শ্ৰেণীবদ্ধ কৰিবলৈ সহায় বিচাৰি অনুৰোধ== মৰমৰ কন্দৰ্প, আমি লক্ষ্য কৰিছোঁ যে, আপুনি যথেষ্ট সক্ৰিয়তাৰে অসমীয়া ৱিকিপিডিয়ালৈ শৃংখলাবদ্ধতাৰে অৱদান আগবঢ়াই আছে। আপোনাৰ এই সক্ৰিয়তালৈ লক্ষ্য কৰি অসমীয়া ৱিকিপিডিয়া আৰু ৱিকিকমন্সত থকা অসমৰ উদ্ভিদ আৰু অসমৰ চৰাইসমূহ শ্ৰেণীবদ্ধ কৰিবলৈ আপোনাৰ সহায় বিচাৰিলোঁ। এটা আউটৰিচ প্ৰগামৰ অংশ হিচাপে এই কামটো কৰা হ'ব। আশাকৰোঁ আপোনাৰ আজৰি সময়ত এই শ্ৰেণীবদ্ধকৰণ প্ৰক্ৰিয়াটো আগবঢ়াই নিবলৈ আপুনি সহায় কৰিব আৰু কিবা ভুল দেখিলে শুধৰাই দিব। -[[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) 20:20, 28 September 2025 (ইউ.টি.চি.) :@[[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]], নিশ্চয় বাইদেউ – <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 20:23, 28 September 2025 (ইউ.টি.চি.) ::[https://en.wikipedia.org/wiki/Category:Flora_of_Assam_(region) অসমৰ উদ্ভিদ] - এই শ্ৰেণীৰপৰা অসমীয়ালৈ অনুবাদ নোহোৱা প্ৰৱন্ধখিনি বাচি উলিয়াই ২ অক্টোবৰৰ পাছত এটা ৭ বা ১০ দিনীয়া এডিট-আ-থন পাতি প্ৰৱন্ধখিনি অসমীয়ালৈ অনুবাদ কৰি পেলাব পৰা হয় নেকি ভাবিবচোন। যদি হয়, কামটো আগবঢ়াই নিবলৈ অনুৰোধ কৰিলোঁ।-[[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) 20:54, 28 September 2025 (ইউ.টি.চি.) :::@[[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]], ঠিক আছে, মই তালিকাখন বনাম। <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 06:03, 30 September 2025 (ইউ.টি.চি.) ::::@[[সদস্য:Kandarpajit Kallol|Kandarpajit Kallol]], ধন্যবাদ, কন্দৰ্প। [[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) 06:13, 30 September 2025 (ইউ.টি.চি.) :::::@[[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]], [[সদস্য:Kandarpajit Kallol/অসমৰ উদ্ভিদ|অসমৰ উদ্ভিদ]] চাওক বাইদেউ, সদ্যহতে মোৰ সদস্য পৃষ্ঠাত কৰিলোঁ। পিছলৈ কপি কৰি ল'ব পৰা যাব। – <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 06:51, 30 September 2025 (ইউ.টি.চি.) ==অসমীয়া-নেপালী-বাংলা আন্তঃৱিকি সহযোগিতামূলক সম্পাদনা মেলা== অসমীয়া-নেপালী-বাংলা আন্তঃৱিকি সহযোগিতামূলক সম্পাদনা মেলাৰ বিচাৰক তথা সম্পাদনা মেলাত অংশগ্ৰহণ কৰা অৱদানকাৰীসকলক মান পত্ৰ প্ৰদান কৰাৰ বাবে তথ্য সংগ্ৰহ কৰা হৈছে৷ অনুগ্ৰহ কৰি সকলো অংশগ্ৰহণকাৰীয়ে [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfLRsqWU1u8Yfpe9Pp0WnAiog_gV93a8r6JE7MYQrDleJnarw/viewform?usp=header এই প্ৰ-পত্ৰখন] পূৰ কৰি সহযোগিতা আগবঢ়াই যেন৷ ধন্যবাদ! <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:দিব্য দত্ত|<font color="#663300">'''দিব্য দত্ত'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]])</span> 10:53, 20 November 2025 (ইউ.টি.চি.) :@[[সদস্য:দিব্য দত্ত|দিব্য দত্ত]] '''ধন্যবাদ'''। কৰিলোঁ। — <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 11:02, 20 November 2025 (ইউ.টি.চি.) ==এডিটাথন তেজীঘোঁৰা== {{এডিটাথন তেজীঘোঁৰা|অসমীয়া-নেপালী-বাংলা আন্তঃৱিকি সহযোগিতামূলক সম্পাদনা মেলা ২০২৫ আৰু ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫}} ==পদক== {| style="border: 2px solid brown; background-color: #e6d2f5; " |rowspan="2" valign="left; padding: 5px; " | [[File:Editors Barnstar Hires.png|120px|frameless|left]] <big>'''দ্বিতীয় স্থান'''</big> '''অভিনন্দন! '''<br /> প্ৰিয় সতীৰ্থ, শেহতীয়াকৈ অনুষ্ঠিত হৈ যোৱা [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫|ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫]] প্ৰবন্ধ লিখন প্ৰতিযোগিতাত অসমীয়া ভাষাৰ দ্বিতীয় স্থান অধিকাৰ কৰাৰ বাবে অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সমাজৰ তৰফৰ পৰা আপোনালৈ এই পদকটি যাচিলোঁ। --[[সদস্য:&#45;chanakyakdas|&#45;chanakyakdas]] ([[সদস্য বাৰ্তা:&#45;chanakyakdas|বাৰ্তা]]) 16:16, 17 December 2025 (ইউ.টি.চি.) == দুই সহস্ৰাধিক তাৰকা পদক == {| style="border: 1px solid gray; background-color: #fdffe7; " |rowspan="2" valign="middle" | {{#ifeq:{{{2}}}|alt|[[File:Decent Article Barnstar 1br Degree Hires 2000v2.png |100px]]|[[File:Decent Article Barnstar 1br Degree Hires 2000v2.png|100px]]}} |rowspan="2" | |style="font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em; " | '''দুই সহস্ৰাধিক তাৰকা পদক''' |- |style="vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray; " | অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াত <span class="plainlinks">[https://xtools.wmcloud.org/pages/as.wikipedia.org/Kandarpajit%20Kallol/0/noredirects/live ২০০০+ প্ৰবন্ধ]</span> সৃষ্টি কৰি অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াক সমৃদ্ধিশালী কৰি তোলাৰ বাবে অভিনন্দন আৰু কৃতজ্ঞতাসহকাৰে আপোনালৈ এই পদক আগবঢ়াবলৈ পাই অত্যন্ত সুখী আৰু গৌৰৱবোধ কৰিছোঁ। আশাকৰোঁ আপুনি এনেদৰেই আপোনাৰ বলিষ্ঠ সম্পাদনাৰে ৱিকিপিডিয়াৰ লগত জড়িত হৈ থাকিব। -[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 12:13, 31 March 2026 (ইউ.টি.চি.) |} :@[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]], ধন্যবাদ। — <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 12:33, 31 March 2026 (ইউ.টি.চি.) |} == Last Few Days: WikiConference India 2026 Scholarship Applications == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> ''{{int:please-translate}}'' Dear Wikimedian, We're happy to share that scholarship applications for '''WikiConference India 2026''' are currently open and the deadline is just around the corner. [[m:Special:MyLanguage/WikiConference India 2026|WikiConference India 2026]] is the fourth edition of the national-level conference that brings together Wikimedians and stakeholders engaged in Indic-language Wikimedia projects and the broader open knowledge movement across India and South Asia. The conference will take place in Kochi, Kerala, from 4–6 September 2026. * You can find the more information and the application form at the [[m:Special:MyLanguage/WikiConference India 2026/Scholarship|Scholarship page here at Meta wiki]] * '''Scholarship deadline: 15 April 2026, 11:59 PM IST''' With only a few days left, we warmly encourage you to apply if you haven’t already and kindly request you to share this with your community and encourage others to apply. For more information and regular updates, we encourage you to visit the conference Meta page. Warm regards, <br> on behalf of the WikiConference India 2026 Organising Team ''This message was sent with [[সদস্য:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[সদস্য বাৰ্তা:MediaWiki message delivery|বাৰ্তা]]) on 18:30, 11 April 2026 (ইউ.টি.চি.)'' </div> <!-- Message sent by User:Gnoeee@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2026_active_users&oldid=30389801 --> ==নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা এডিটাথন ২০২৬== অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ [[ৱিকিপিডিয়া:নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা এডিটাথন ২০২৬|নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা এডিটাথন ২০২৬]]ত অংশ লৈ ভালেসংখ্যক গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰবন্ধ লিখি অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াক সমৃদ্ধ কৰাৰ বাবে আপোনালৈ অশেষ ধন্যবাদ। এই সম্পাদনা মেলাত অৱদানৰ ভিত্তিত '''প্ৰথম স্থান''' দখল কৰাৰ বাবে আপোনালৈ আন্তৰিক অভিনন্দন জনাইছোঁ! [[সদস্য:&#45;chanakyakdas|&#45;chanakyakdas]] ([[সদস্য বাৰ্তা:&#45;chanakyakdas|বাৰ্তা]]) 02:42, 21 April 2026 (ইউ.টি.চি.) :@[[সদস্য:-chanakyakdas|-chanakyakdas]], ধন্যবাদ। — <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 04:46, 21 April 2026 (ইউ.টি.চি.) == ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ দ্বিতীয় পৰ্যায়, ২০২৬ == নমস্কাৰ [[সদস্য:Kandarpajit_Kallol|কল্লোল]] ডাঙৰীয়া বিষয় এটি জানিবলৈ এই বাৰ্তা প্ৰেৰণ কৰিলো। ৱিকিপিডিয়াত নতুন, কিছুমান বিশেষ ভালদৰে জ্ঞাত নহয় ভুল হ'লে আঙুলিয়াই দিব। মোৰ প্ৰশ্নটি হ'ল ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ দ্বিতীয় পৰ্যায়, ২০২৬ ত মই [[কৌন বনেগা ক্ৰৌড়পতি]] শীৰ্ষক বিষয়টি অনুবাদ কৰি আছিলো কিন্তু সম্ম্পূৰ্ণ কৰাৰ দিশত প্ৰায়ে আগবাঢ়িছিল, মাজতে আপুনি হস্তক্ষেপ কৰিলে আৰু গ্ৰহণ কৰা হ'ল। কেনেকৈ? জানিব পাৰিম নেকি? [[সদস্য:যদুমণি|যদুমণি]] ([[সদস্য বাৰ্তা:যদুমণি|বাৰ্তা]]) 16:57, 3 May 2026 (ইউ.টি.চি.) nb4hophrb1buqx4rtt02b7y7ddpisca 604275 604274 2026-05-03T17:00:55Z যদুমণি 32127 /* ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ দ্বিতীয় পৰ্যায়, ২০২৬ */ 604275 wikitext text/x-wiki {{welcome}}[[সদস্য:Chiring chandan|নিয়ৰপৰশ]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Chiring chandan|talk]]) 07:46, 8 মে' 2013 (UTC) ==অক্লান্ত কৰ্মী পদক'== {| style="border: 1px solid gray; background-color: #fdffe7; " |rowspan="2" valign="middle" | {{#ifeq:{{{2}}}|alt|[[File:Tireless Contributor Barnstar Hires.gif|100px]]|[[Image:Tireless_Contributor_Barnstar.gif|100px]]}} |rowspan="2" | |style="font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em; " | '''অক্লান্ত কৰ্মী পদক''' |- |style="vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray; " | ৱিকিপিডিয়াত আপোনাৰ মূল্যবান অৱদানৰ বাবে কৃতজ্ঞতা জনালোঁ। আশাকৰোঁ আপুনি আগলৈও এনেকৈয়ে ৱিকিপিডিয়াক সমৃদ্ধিশালী কৰাৰ নিস্বাৰ্থ প্ৰয়াস কৰি থাকিব। <span style="white-space:nowrap; text-shadow:#00BFFF 0em 0em 0.8em,#EE82EE -0.8em -0.8em 0.9em,#1D6B00 0.7em 0.7em 0.8em; color:#FF0000">'''[[User:Bishnu_Saikia|বিষ্ণু শইকীয়া]]'''⇒<span style="font-size: 25px; ">[[User talk:Bishnu_Saikia|✉]]</span></span> 11:43, 5 নৱেম্বৰ 2014 (UTC) |} == এই মাহৰ ৱিকিপিডিয়ান: মে' ২০২১ == {{এই মাহৰ ৱিকিপিডিয়ান}} [[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) == দুই শতাধিক প্ৰবন্ধ পদক == {{দুই শতাধিক প্ৰবন্ধ পদক}} - <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px; ">[[User:দিব্য দত্ত|<font color="#663300">'''দিব্য দত্ত'''</font>]]&nbsp; ([[User Talk:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]])</span> 16:26, 1 December 2024 (ইউ.টি.চি.) ==প্ৰথম অসমীয়া ৱিকিসংযোগ সন্মিলন ২০২৫== সন্মানীয় কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল, আপোনাক জনাবলৈ পাই আমি সুখী অনুভৱ কৰিছোঁ এয়ে যে, অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সমাজে CIS-A2kৰ সহযোগত ৫ জানুৱাৰী ২০২৫ তাৰিখ দেওবাৰে গুৱাহাটীত এখন এদিনীয়া সন্মিলন অনুষ্ঠিত কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰিছে। অসমীয়া ৱিকিত আপোনাৰ শেহতীয়া সক্ৰিয়তা তথা ৱিকি অৱদানৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি এই অনুষ্ঠানত অংশগ্ৰহণ কৰিবৰ বাবে আহ্বান জনোৱা হ'ল। অনুগ্ৰহ কৰি [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSevXSWxJ-JiCcqrdXkCbT2Jux1dZkodkgGO_YqA8r9_Hr_FZA/viewform?usp=sf_link ইয়াত সংলগ্ন গুগুল ফৰ্মখন] অতিসোনকালেই পুৰাই আপোনাৰ উপস্থিতি সম্পৰ্কে জনাব বুলি আশা কৰিলোঁ। ৱিকিমিডিয়া সমাজ আৰু এই সন্মিলনীৰ আয়োজক সমিতিৰ হৈ -[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 08:03, 5 December 2024 (ইউ.টি.চি.) :@[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ফৰ্মখন আজি খোল খোৱা নাই। কিবা বিকল্প উপায় আছে নেকি? ~ কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল 16:47, 11 December 2024 (ইউ.টি.চি.) ::@[[সদস্য:Kandarpajit Kallol|Kandarpajit Kallol]], আপোনাক আপোনাৰ টি-চাৰ্টৰ আকাৰ (S,M,L,XL,XXL), বৰ্তমানৰ ঠিকনা আৰু খাদ্যভ্যাস (আমিষ/নিৰামিষ) সম্পৰ্কত জনাই nathnayanj123@gmail.com বা ishanjbora2019@gmail.com লৈ মেইল কৰিবলৈ আনুৰোধ জনালোঁ। [[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 04:19, 12 December 2024 (ইউ.টি.চি.) == পোখালি প্ৰবন্ধ == নমস্কাৰ! শেহতীয়াকৈ আপুনি তেনেই সামান্য তথ্য থকা [[xtools:pages/as.wikipedia.org/Kandarpajit Kallol/0/noredirects/live|বহুসংখ্যক পোখালি প্ৰবন্ধ]] সৃষ্টি কৰিছে। অনুগ্ৰহ কৰি অন্য নতুন প্ৰবন্ধ সৃষ্টি কৰাৰ সলনি ইতিমধ্যে সৃষ্ট প্ৰবন্ধবোৰ অধিক তথ্যৰে উন্নত কৰাত সহায় কৰক। নহ'লে অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ সীমিত সক্ৰিয়তাৰে এই প্ৰবন্ধবোৰ পিছলৈ উন্নত কৰাটো প্ৰায়ে অসম্ভৱ হৈ পৰে। এনেদৰে ৰৈ গ'লে কিছু প্ৰবন্ধ ক্ষিপ্ৰ বিলোপনৰ প্ৰাৰ্থী হোৱাৰো সম্ভাৱনা আছে। ধন্যবাদ! - [[সদস্য:Joli Rumi|Joli Rumi]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Joli Rumi|বাৰ্তা]]) 14:03, 8 December 2024 (ইউ.টি.চি.) :'''''হ'ব বাৰু।''''' কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল 04:42, 9 December 2024 (ইউ.টি.চি.) == ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ বিষয়ক == Dear Kallol, Please provide me your what's up number. Best regards [[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) 16:43, 12 December 2024 (ইউ.টি.চি.)JyotiPN :@[[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] My WhatsApp Number is 9101865414 ~ কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল 16:56, 12 December 2024 (ইউ.টি.চি.) == এছিয়ান মাহৰ সহযোগী == {| style="border: 1px solid gray; background-color: #fdffe7;" |rowspan="2" valign="middle" | {{#ifeq:{{{2}}}|alt|[[File:WAM logo without text.svg|100px]]|[[File:WAM logo without text.svg|100px]]}} |rowspan="2" | |style="font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em;" | '''এছিয়ান মাহৰ সহযোগী''' |- |style="vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray;" | হে ৱিকিসতীৰ্থ, শেহতীয়াকৈ ৱিকিপিডিয়াত অনুষ্ঠিত [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৪|এছিয়ান মাহ ২০২৪]] সম্পাদনা মেলাত অংশগ্ৰহণ কৰি বৰঙণি আগবঢ়াই প্ৰতিযোগিতাখনি সাফল্যমণ্ডিত কৰাত আগভাগ লোৱাৰ বাবে কৃতজ্ঞতাস্বৰূপে আপোনালৈ এই সামান্য সন্মান আগবঢ়ালোঁ। আশা কৰোঁ এইবেলিৰ দৰে অহাবছৰো এইখিনি সময় আপুনি আমাৰ সৈতে সাহস হৈ থাকিব। ধন্যবাদেৰে, <br />— '''অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সমাজ'''ৰ হৈ,<br />[[সদস্য:Rumi Borah~aswiki|ৰুমি বৰা]]<br />[[সদস্য:JyotiPN|প্ৰাণজ্যোতি নাথ]]<br />[[সদস্য:-chanakyakdas|চাণক্য কুমাৰ দাস]] |} [[সদস্য:-chanakyakdas|চাণক্য]] ([[সদস্য বাৰ্তা:-chanakyakdas|বাৰ্তা]]) 13:19, 15 December 2024 (ইউ.টি.চি.) == Invitation to Participate in the Wikimedia SAARC Conference Community Engagement Survey == Dear Community Members, I hope this message finds you well. Please excuse the use of English; we encourage translations into your local languages to ensure inclusivity. We are conducting a Community Engagement Survey to assess the sentiments, needs, and interests of South Asian Wikimedia communities in organizing the inaugural Wikimedia SAARC Regional Conference, proposed to be held in Kathmandu, Nepal. This initiative aims to bring together participants from eight nations to collaborate towards shared goals. Your insights will play a vital role in shaping the event's focus, identifying priorities, and guiding the strategic planning for this landmark conference. Survey Link: https://forms.gle/en8qSuCvaSxQVD7K6 We kindly request you to dedicate a few moments to complete the survey. Your feedback will significantly contribute to ensuring this conference addresses the community's needs and aspirations. Deadline to Submit the Survey: 20 January 2025 Your participation is crucial in shaping the future of the Wikimedia SAARC community and fostering regional collaboration. Thank you for your time and valuable input. Warm regards,<br> [[:m:User:Biplab Anand|Biplab Anand]] <!-- Message sent by User:Biplab Anand@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Biplab_Anand/lists&oldid=28078122 --> ==পোখালি বিস্তাৰ সম্পাদনা মেলা ২০২৪ৰ ফলাফল== অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ 'পোখালি বিস্তাৰ সম্পাদনা মেলা ২০২৪'-ত অংশ লৈ ভালেসংখ্যক গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰবন্ধ সমৃদ্ধ কৰাৰ বাবে আপোনালৈ অশেষ ধন্যবাদ। এই সম্পাদনা মেলাত অৱদানৰ ভিত্তিত দ্বিতীয় স্থান দখল কৰাৰ বাবে আপোনালৈ আন্তৰিক অভিনন্দন জনাইছোঁ! -[[সদস্য:Joli Rumi|Joli Rumi]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Joli Rumi|বাৰ্তা]]) 14:41, 10 January 2025 (ইউ.টি.চি.) :@[[সদস্য:Joli Rumi|Joli Rumi]], '''ধন্যবাদ'''। ~ কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল 15:06, 10 January 2025 (ইউ.টি.চি.) == Thank you for being a medical contributors! == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Wiki Project Med Foundation logo.svg|130px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" |'''The 2024 Cure Award''' |- | style="vertical-align: middle; padding: 3px;" |In 2024 you '''[[mdwiki:WikiProjectMed:WikiProject_Medicine/Stats/Top_medical_editors_2024_(all)|were one of the top medical editors in your language]]'''. Thank you from [[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med]] for helping bring free, complete, accurate, up-to-date health information to the public. We really appreciate you and the vital work you do! Wiki Project Med Foundation is a [[meta:Wikimedia_thematic_organizations|thematic organization]] whose mission is to improve our health content. '''[[meta:Wiki_Project_Med#People_interested|Consider joining for 2025]]''', there are no associated costs. Additionally one of our primary efforts revolves around translating health content. We invite you to '''[https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/index.php try our new workflow]''' if you have not already. Our dashboard automatically [https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/leaderboard.php collects statistics] of your efforts and we are working on [https://mdwiki.toolforge.org/fixwikirefs.php tools to automatically improve formating]. |} Thanks again :-) -- [[mdwiki:User:Doc_James|<span style="color:#0000f1">'''Doc James'''</span>]] along with the rest of the team at '''[[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med Foundation]]''' 06:24, 26 January 2025 (ইউ.টি.চি.) </div> <!-- Message sent by User:Doc James@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Top_Other_Language_Editors_2024&oldid=28172893 --> == নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা ২০২৫ত অংশগ্ৰহণৰ বাবে ধন্যবাদ! == প্ৰিয় অৱদানকাৰী, [https://w.wiki/CdiS নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা ২০২৫]ৰ অংশ হোৱা বাবে আপোনালৈ আন্তৰিক ধন্যবাদ! আপোনাৰ অবিশ্বাস্য অৱদানসমূহে অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াত নাৰীবাদ আৰু বিশ্বৰ চহকী সাংস্কৃতিক ঐতিহ্যসম্পৰ্কীয় তথ্য উপলভ্য হোৱাত সহায় কৰিছে। 📅 ইয়াৰ পিছত কি? প্ৰতিযোগিতাখন আৰম্ভ হোৱাৰ দিনৰে পৰা অৰ্থাৎ ২০২৫ চনৰ ১ ফেব্ৰুৱাৰীৰ পৰা আৰম্ভ হোৱা জুৰী প্ৰক্ৰিয়া ২০২৫ চনৰ এপ্ৰিল-মে'ৰ ভিতৰত সম্পূৰ্ণ হোৱাৰ সম্ভাৱনা আছে। এই সময়চোৱাত অনুগ্ৰহ কৰি আপোনাৰ ৱিকিমিডিয়াৰ আলোচনা পৃষ্ঠাত নজৰ ৰাখক লগতে আপোনাৰ ইমেইল জাননীসমূহ সক্ৰিয় কৰি ৰখা হৈছেনে নাই, সেই সম্পৰ্কে নজৰ ৰাখক যাতে আপুনি ফলাফল সম্পৰ্কীয় কোনো আপডেটৰ পৰা অজ্ঞাতে থাকিব লগীয়া নহয়। 📝 এতিয়া আমি আপোনাৰ পৰা কি বিচাৰিছোঁ, বা আপোনাৰ কৰণীয় কি! আপোনাৰ অংশগ্ৰহণ আমাৰ বাবে অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ। আমি এইকথা অনুভৱ কৰোঁ, যিহেতু প্ৰতিযোগিতাৰ মানসিকতাৰে পৃষ্ঠাসমূহ সৃষ্টি কৰা হৈছে, গতিকে জ্ঞাতে-অজ্ঞাতে প্ৰবন্ধসমূহত যথেষ্ট সংখ্যক আসোঁৱাহ ৰৈ যোৱা চকুত পৰিছে। ইয়াৰোপৰি বহু প্ৰবন্ধ পোখালি হিচাপে ৰৈ গৈছে। এনে সমস্যাসমূহ সমাধান নকৰিলে প্ৰকল্পটোৰ মান নিম্নগামী হোৱাৰ দৰে হয়। গতিকে নতুনকৈ অন্য কোনো প্ৰবন্ধ সৃষ্টিৰ পূৰ্বে পাৰিলে প্ৰতিযোগিতাৰ বাবে সৃষ্টিকৰা পৃষ্ঠাসমূহ উন্নত কৰাত মনোযোগ দিয়ে যেন। আপোনাৰ মতামত আমাৰ বাবে গুৰুত্বপূৰ্ণ। আমি এপ্ৰিলৰ মাজভাগৰ ভিতৰত আপোনাৰ চিন্তা, পৰামৰ্শ আৰু প্ৰতিযোগিতাৰ সময়ত সন্মুখীন হোৱা যিকোনো প্ৰত্যাহ্বান সম্পৰ্কত মতামত সংগ্ৰহ কৰিবলৈ এখন প্ৰ-পত্ৰ প্ৰেৰণ কৰিম৷ আপোনাৰ মূল্যবান মতামতে আমাক পৰৱৰ্তী সংস্কৰণটোক আৰু অধিক উন্নত আৰু ৱিকিসুলভ কৰিবলৈ সহায় কৰিব! আকৌ এবাৰ নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা আৰু পৰম্পৰাৰ এই বিশ্বব্যাপী উদযাপনৰ অংশ হোৱাৰ বাবে ধন্যবাদ। ধন্যবাদেৰে, [[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 12:11, 1 April 2025 (ইউ.টি.চি.) সমন্বয়ক '''নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা ২০২৫''' :'''ধন্যবাদ'''। ''পোখালি হিচাপে থকা প্ৰবন্ধ বিলাক বিস্তাৰ কৰিম বাৰু। (অৱশ্যে কিছুমান প্ৰবন্ধক পোখালি হিচাবে ৰখা হৈছে যদিও, সেইবিলাক প্ৰবন্ধ আন ভাষাতো বিস্তাৰিত ৰূপত নাই।) ...... <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 19:23, 2 April 2025 (ইউ.টি.চি.) == নতুন সদস্যৰ সৈতে সম্পাদ্বনা দ্বন্দ্ব == মৰমৰ কন্দৰ্পজিৎ, অসমীয়া ৱিকিপৰিয়ালে যোৱা ৮ মাৰ্চ তাৰিখে তেজপুৰ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অসমীয়া বিভাগত এখনি দিনজোৰা কৰ্মশালাৰ আয়োজন কৰিছিল। ইয়াৰ পিছতে এই বিভাগৰ অধ্যাপক তথা ৱিকি পৰিয়ালৰ শুভাকাংক্ষী জ্যোতিস্মান দাসে ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলক ৱিকিত সক্ৰিয় কৰাৰ লক্ষ্যৰে, নিজে অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ কাম-কাজ শিকাই দি তেওঁলোকক অসমীয়া ৱিকি পৰিয়ালৰ সেচ্ছাসেৱক ৰূপে কাম কৰিবলৈ উদগনি দিয়ে। ফলশ্ৰুতিত, শেহতীয়াকৈ অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াত বিশ্ববিদ্যালয়ৰ কেইবাগৰাকী ন-শিকাৰু ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ সক্ৰিয়তা পৰিলক্ষিত হৈছে আৰু তেওঁলোকে ভালেখিনি প্ৰৱন্ধ যোগ দিয়াত সফল হৈছে। কিছু কিছু প্ৰৱন্ধত কিছু দোষ-ক্ৰুটি ৰৈ গৈছে যদিও তাৰে মাজত কেইবাটিও ভাল প্ৰৱন্ধ ৱিকিত পৰিলক্ষিত হৈছে। আমি দেখি অতি আনন্দিত হৈছোঁ যে, আপুনি যথাসাধ্যে তেওঁলোকক সহযোগ আগবঢ়াবলৈ চেষ্টা কৰিছে আৰু প্ৰৱন্ধ লেখাত হোৱা সৰু-সুৰা ভুলখিনি শুধৰাই গৈছে। কিন্তু লগে লগে শুধৰাই দিয়াৰ বাবে তেওঁলোক বাৰে বাৰে সম্পাদ্বনা দ্বন্দ্বৰ সন্মুখীন হৈছে আৰু ন-শিকাৰু ৰূপে এই লৈ স্বাভাৱিকতে বিবুদ্ধিত পৰিছে। এনেক্ষেত্ৰত কি কৰিলেনো তেওঁলোকে কাম কৰিবলৈ উৎসাহিত হৈ থাকিব, এই কথাটো আপুনি মন কৰিবচোনো! এগৰাকী প্ৰবীণ আৰু অভিজ্ঞ ৱিকিমিডিয়ান হিচাপে আপুনি পৰিপক্ক আৰু আন্তৰিক সিদ্ধান্তই লব বুলি মই জানো। মই মাত্ৰ এই বাৰ্তাৰ জৰিয়তে তেওঁলোকৰ সমস্যাটো আপোনাক অৱগত কৰিলোঁ। আন্তৰিকতাৰে;</br> [[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) 11:17, 9 May 2025 (ইউ.টি.চি.)JyotiPN == Feminism and Folklore 2025 - Local prize winners == [[File:Feminism and Folklore 2025 logo.svg|centre|550px|frameless]] ::<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> ''{{int:please-translate}}'' Dear Wikimedian, Congratulations on your outstanding achievement in winning a local prize in the '''Feminism and Folklore 2025''' writing competition! We truly appreciate your dedication and the valuable contribution you’ve made in documenting local folk culture and highlighting women’s representation on your local Wikipedia. To claim your prize, please complete the [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdONlpmv1iTrvXnXbHPlfFzUcuF71obJKtPGkycgjGObQ4ShA/viewform?usp=dialog prize form] by July 5th, 2025. Kindly note that after this date, the form will be closed and submissions will no longer be accepted. Please also note that all prizes will be awarded in the form of [https://www.tremendous.com/ Tremendous Vouchers] only. If you have any questions or need assistance, feel free to contact us via your talk page or email. We're happy to help. Warm regards, [[:m:Feminism and Folklore 2025|FNF 2025 International Team]] ::::Stay connected [[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&nbsp; [[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]] </div> --[[সদস্য:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[সদস্য বাৰ্তা:MediaWiki message delivery|বাৰ্তা]]) 10:20, 21 June 2025 (ইউ.টি.চি.) <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf25&oldid=28891702 --> == Feminism and Folklore 2025 - International prize winners == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> ''{{int:please-translate}}'' [[File:Feminism and Folklore 2025 logo.svg|centre|550px|frameless]] 🎉 Congratulations! 🎉 We’re absolutely thrilled to announce that you are one amongst the [[:m:Feminism and Folklore 2025/Results|grand champion]] of the '''Feminism and Folklore 2025''' writing competition, winning the coveted International prize! Your outstanding achievement deserves a standing ovation and endless celebration! 🌟 Your passion, dedication, and incredible effort in bringing local folk culture and the voices of women to life on Wikipedia have truly blown us away. You’ve made a remarkable impact, and we couldn’t be more grateful for your contribution. Now, to make sure you receive your well-deserved prize (and make it extra special for you!), please fill out the preferences form before July 10, 2025. This will help us customize your prize and ensure it’s a perfect fit. 👉 [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfCYwsIY3kTLyDRcIKxSfxJbz2eunqJUrukvc0uuwX6LU-WKA/viewform?usp=dialog Click here to fill out the form!] If you have any questions or need help with anything at all, don’t hesitate to reach out! You can contact us via the talkpage or email — we’re always here for you and happy to help. Once again, a huge congratulations on this incredible victory! We’re so proud to celebrate you and can’t wait to hear from you soon. ✨ Best wishes and endless cheers! ✨ [[:m:Feminism and Folklore 2025|FNF 2025 International Team]] ::::Stay connected [[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&nbsp; [[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]] </div> <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf25&oldid=28920195 --> == শ্ৰেণী সংযোগ == শ্ৰেণীসংযোগ কৰা ভুল হৈছে, শ্ৰেণীবোৰ এটা আনটোৰ উপশ্ৰেণী হ’ব নোৱাৰে৷ যেনে - [[:শ্ৰেণী:ফিজি|ফিজি]]ৰ উপশ্ৰেণী [[:শ্ৰেণী:ফিজিৰ শ্ৰুতিকথা|ফিজিৰ শ্ৰুতিকথা]] হ’ব কিন্তু [[:শ্ৰেণী:ফিজিৰ শ্ৰুতিকথা|ফিজিৰ শ্ৰুতিকথা]]ৰ উপশ্ৰেণী [[:শ্ৰেণী:ফিজি|ফিজি]] হ’ব নোৱাৰে৷ শ্ৰেণীবোৰ ক্ৰমান্নয়ে সৰুৰ পৰা ডাঙৰ হৈ যায়৷ '''ফিজিৰ শ্ৰুতিকথা'''ৰ উপশ্ৰেণী '''ফিজিৰ কিংবদন্তিমূলক জীৱ''', '''ফিজিৰ দেৱ-দেৱী''' আদি হ’ব পাৰে৷ উপশ্ৰেণী মানে সেই শ্ৰেণীটোৰ অন্তৰ্গত সৰু শ্ৰেণী৷ '''ফিজিৰ শ্ৰুতিকথা''' শ্ৰেণীটোত যদি '''ফিজি''' শ্ৰেণীটো উপশ্ৰেণী কৰি দিয়া হয়, তেন্তে '''ফিজি''' শ্ৰেণীটোত থকা পৃষ্ঠাবোৰো '''ফিজিৰ শ্ৰুতিকথা'''ৰ ভিতৰৰ বিষয় হৈ পৰিব৷ এই শ্ৰেণীটোত থকা [[ফিজিৰ বাতৰি কাকতৰ তালিকা]] নামৰ প্ৰবন্ধটো কেতিয়াও '''ফিজিৰ শ্ৰুতিকথা''' নহয়৷ <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:দিব্য দত্ত|<font color="#663300">'''দিব্য দত্ত'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]])</span> 07:04, 2 August 2025 (ইউ.টি.চি.) :@[[সদস্য:দিব্য দত্ত|দিব্য দত্ত]], ঠিক আছে বাৰু, আঙুলিয়াই দিয়াৰ বাবে ধন্যবাদ, কাইলৈৰ সম্পাদনা বিলাক আজি আকৌ এবাৰ চাম, ভুল বিলাক শুদ্ধ কৰিম। ~ কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল 07:14, 2 August 2025 (ইউ.টি.চি.) == অপ্ৰয়োজনীয় বিষয়বস্তু == আপুনি সৃষ্টি কৰা [[পৰ্ণগ্ৰাফি কোম্পানীসমূহৰ তালিকা]]খন লক্ষ্য কৰিলোঁ। ৱিকিপিডিয়াই প্ৰাপ্তবয়স্ক বিষয়বস্তুৰ অনুমতি দিলেও এনে তালিকাসমূহৰ বাবে উল্লেখযোগ্যতা আৰু স্পষ্ট বিশ্বকোষীয় মূল্য থকাটো প্ৰয়োজন। ৱিকিপিডিয়াই বিষয়বস্তু চেঞ্চৰ নকৰিলেও আমি সচেতন হোৱা উচিত যে এনে তালিকাই নাবালককে ধৰি পাঠকসকলক কেনেদৰে প্ৰভাৱিত কৰিব পাৰে। [[সদস্য:&#45;chanakyakdas|&#45;chanakyakdas]] ([[সদস্য বাৰ্তা:&#45;chanakyakdas|বাৰ্তা]]) 15:54, 17 August 2025 (ইউ.টি.চি.) :@[[সদস্য:-chanakyakdas|-chanakyakdas]], ধন্যবাদ। পাঠ আঁতৰাই দিয়া হ'ল আৰু ক্ষিপ্ৰ বিলোপনৰ টেগ লগোৱা হ'ল। - <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 17:27, 17 August 2025 (ইউ.টি.চি.) == চিকুণ কৰ্মী পদক == {| style="border: 1px solid {{{border|gray}}}; background-color: {{{color|#fdffe7}}};" |rowspan="2" style="vertical-align:middle;" | [[File:Cleanup Barnstar a.png|100px]] |rowspan="2" | |style="font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em; color: {{{textcolor|black}}}" | '''চিকুণ কৰ্মী পদক''' |- |style="vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray; color: {{{textcolor|black}}}" |প্ৰিয় ৱিকিসতীৰ্থ, অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ বিভিন্ন পৃষ্ঠাত সদৰ্থক দৃষ্টিভংগীৰে কৰা বিভিন্ন সম্পাদনাৰে ৱিকিপিডিয়া প্ৰকল্পত অহৰহ দৃষ্টি ৰখা বাবে আপোনালৈ অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সমাজৰ হৈ এই ''চিকুণ কৰ্মী পদক''টি আগবঢ়ালোঁ। আশা কৰোঁ, আগলৈয়ো এইদৰেই অসমীয়া ৱিকিমিডিয়াৰ সৈতে যুক্ত হৈ থাকি আইৰ মুখৰ ভাষাটি ইণ্টাৰনেটত শক্তিশালী কৰাৰ গুৰুদায়িত্ব বহন কৰি যাব।—[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 13:50, 28 August 2025 (ইউ.টি.চি.) |} :@[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ধন্যবাদ বাইদেউ 🙏🏻 <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 14:29, 28 August 2025 (ইউ.টি.চি.) ==অসমৰ উদ্ভিদ আৰু অসমৰ চৰাইসমূহ শ্ৰেণীবদ্ধ কৰিবলৈ সহায় বিচাৰি অনুৰোধ== মৰমৰ কন্দৰ্প, আমি লক্ষ্য কৰিছোঁ যে, আপুনি যথেষ্ট সক্ৰিয়তাৰে অসমীয়া ৱিকিপিডিয়ালৈ শৃংখলাবদ্ধতাৰে অৱদান আগবঢ়াই আছে। আপোনাৰ এই সক্ৰিয়তালৈ লক্ষ্য কৰি অসমীয়া ৱিকিপিডিয়া আৰু ৱিকিকমন্সত থকা অসমৰ উদ্ভিদ আৰু অসমৰ চৰাইসমূহ শ্ৰেণীবদ্ধ কৰিবলৈ আপোনাৰ সহায় বিচাৰিলোঁ। এটা আউটৰিচ প্ৰগামৰ অংশ হিচাপে এই কামটো কৰা হ'ব। আশাকৰোঁ আপোনাৰ আজৰি সময়ত এই শ্ৰেণীবদ্ধকৰণ প্ৰক্ৰিয়াটো আগবঢ়াই নিবলৈ আপুনি সহায় কৰিব আৰু কিবা ভুল দেখিলে শুধৰাই দিব। -[[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) 20:20, 28 September 2025 (ইউ.টি.চি.) :@[[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]], নিশ্চয় বাইদেউ – <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 20:23, 28 September 2025 (ইউ.টি.চি.) ::[https://en.wikipedia.org/wiki/Category:Flora_of_Assam_(region) অসমৰ উদ্ভিদ] - এই শ্ৰেণীৰপৰা অসমীয়ালৈ অনুবাদ নোহোৱা প্ৰৱন্ধখিনি বাচি উলিয়াই ২ অক্টোবৰৰ পাছত এটা ৭ বা ১০ দিনীয়া এডিট-আ-থন পাতি প্ৰৱন্ধখিনি অসমীয়ালৈ অনুবাদ কৰি পেলাব পৰা হয় নেকি ভাবিবচোন। যদি হয়, কামটো আগবঢ়াই নিবলৈ অনুৰোধ কৰিলোঁ।-[[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) 20:54, 28 September 2025 (ইউ.টি.চি.) :::@[[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]], ঠিক আছে, মই তালিকাখন বনাম। <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 06:03, 30 September 2025 (ইউ.টি.চি.) ::::@[[সদস্য:Kandarpajit Kallol|Kandarpajit Kallol]], ধন্যবাদ, কন্দৰ্প। [[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) 06:13, 30 September 2025 (ইউ.টি.চি.) :::::@[[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]], [[সদস্য:Kandarpajit Kallol/অসমৰ উদ্ভিদ|অসমৰ উদ্ভিদ]] চাওক বাইদেউ, সদ্যহতে মোৰ সদস্য পৃষ্ঠাত কৰিলোঁ। পিছলৈ কপি কৰি ল'ব পৰা যাব। – <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 06:51, 30 September 2025 (ইউ.টি.চি.) ==অসমীয়া-নেপালী-বাংলা আন্তঃৱিকি সহযোগিতামূলক সম্পাদনা মেলা== অসমীয়া-নেপালী-বাংলা আন্তঃৱিকি সহযোগিতামূলক সম্পাদনা মেলাৰ বিচাৰক তথা সম্পাদনা মেলাত অংশগ্ৰহণ কৰা অৱদানকাৰীসকলক মান পত্ৰ প্ৰদান কৰাৰ বাবে তথ্য সংগ্ৰহ কৰা হৈছে৷ অনুগ্ৰহ কৰি সকলো অংশগ্ৰহণকাৰীয়ে [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfLRsqWU1u8Yfpe9Pp0WnAiog_gV93a8r6JE7MYQrDleJnarw/viewform?usp=header এই প্ৰ-পত্ৰখন] পূৰ কৰি সহযোগিতা আগবঢ়াই যেন৷ ধন্যবাদ! <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:দিব্য দত্ত|<font color="#663300">'''দিব্য দত্ত'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]])</span> 10:53, 20 November 2025 (ইউ.টি.চি.) :@[[সদস্য:দিব্য দত্ত|দিব্য দত্ত]] '''ধন্যবাদ'''। কৰিলোঁ। — <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 11:02, 20 November 2025 (ইউ.টি.চি.) ==এডিটাথন তেজীঘোঁৰা== {{এডিটাথন তেজীঘোঁৰা|অসমীয়া-নেপালী-বাংলা আন্তঃৱিকি সহযোগিতামূলক সম্পাদনা মেলা ২০২৫ আৰু ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫}} ==পদক== {| style="border: 2px solid brown; background-color: #e6d2f5; " |rowspan="2" valign="left; padding: 5px; " | [[File:Editors Barnstar Hires.png|120px|frameless|left]] <big>'''দ্বিতীয় স্থান'''</big> '''অভিনন্দন! '''<br /> প্ৰিয় সতীৰ্থ, শেহতীয়াকৈ অনুষ্ঠিত হৈ যোৱা [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫|ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫]] প্ৰবন্ধ লিখন প্ৰতিযোগিতাত অসমীয়া ভাষাৰ দ্বিতীয় স্থান অধিকাৰ কৰাৰ বাবে অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সমাজৰ তৰফৰ পৰা আপোনালৈ এই পদকটি যাচিলোঁ। --[[সদস্য:&#45;chanakyakdas|&#45;chanakyakdas]] ([[সদস্য বাৰ্তা:&#45;chanakyakdas|বাৰ্তা]]) 16:16, 17 December 2025 (ইউ.টি.চি.) == দুই সহস্ৰাধিক তাৰকা পদক == {| style="border: 1px solid gray; background-color: #fdffe7; " |rowspan="2" valign="middle" | {{#ifeq:{{{2}}}|alt|[[File:Decent Article Barnstar 1br Degree Hires 2000v2.png |100px]]|[[File:Decent Article Barnstar 1br Degree Hires 2000v2.png|100px]]}} |rowspan="2" | |style="font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em; " | '''দুই সহস্ৰাধিক তাৰকা পদক''' |- |style="vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray; " | অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াত <span class="plainlinks">[https://xtools.wmcloud.org/pages/as.wikipedia.org/Kandarpajit%20Kallol/0/noredirects/live ২০০০+ প্ৰবন্ধ]</span> সৃষ্টি কৰি অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াক সমৃদ্ধিশালী কৰি তোলাৰ বাবে অভিনন্দন আৰু কৃতজ্ঞতাসহকাৰে আপোনালৈ এই পদক আগবঢ়াবলৈ পাই অত্যন্ত সুখী আৰু গৌৰৱবোধ কৰিছোঁ। আশাকৰোঁ আপুনি এনেদৰেই আপোনাৰ বলিষ্ঠ সম্পাদনাৰে ৱিকিপিডিয়াৰ লগত জড়িত হৈ থাকিব। -[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 12:13, 31 March 2026 (ইউ.টি.চি.) |} :@[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]], ধন্যবাদ। — <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 12:33, 31 March 2026 (ইউ.টি.চি.) |} == Last Few Days: WikiConference India 2026 Scholarship Applications == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> ''{{int:please-translate}}'' Dear Wikimedian, We're happy to share that scholarship applications for '''WikiConference India 2026''' are currently open and the deadline is just around the corner. [[m:Special:MyLanguage/WikiConference India 2026|WikiConference India 2026]] is the fourth edition of the national-level conference that brings together Wikimedians and stakeholders engaged in Indic-language Wikimedia projects and the broader open knowledge movement across India and South Asia. The conference will take place in Kochi, Kerala, from 4–6 September 2026. * You can find the more information and the application form at the [[m:Special:MyLanguage/WikiConference India 2026/Scholarship|Scholarship page here at Meta wiki]] * '''Scholarship deadline: 15 April 2026, 11:59 PM IST''' With only a few days left, we warmly encourage you to apply if you haven’t already and kindly request you to share this with your community and encourage others to apply. For more information and regular updates, we encourage you to visit the conference Meta page. Warm regards, <br> on behalf of the WikiConference India 2026 Organising Team ''This message was sent with [[সদস্য:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[সদস্য বাৰ্তা:MediaWiki message delivery|বাৰ্তা]]) on 18:30, 11 April 2026 (ইউ.টি.চি.)'' </div> <!-- Message sent by User:Gnoeee@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2026_active_users&oldid=30389801 --> ==নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা এডিটাথন ২০২৬== অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ [[ৱিকিপিডিয়া:নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা এডিটাথন ২০২৬|নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা এডিটাথন ২০২৬]]ত অংশ লৈ ভালেসংখ্যক গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰবন্ধ লিখি অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াক সমৃদ্ধ কৰাৰ বাবে আপোনালৈ অশেষ ধন্যবাদ। এই সম্পাদনা মেলাত অৱদানৰ ভিত্তিত '''প্ৰথম স্থান''' দখল কৰাৰ বাবে আপোনালৈ আন্তৰিক অভিনন্দন জনাইছোঁ! [[সদস্য:&#45;chanakyakdas|&#45;chanakyakdas]] ([[সদস্য বাৰ্তা:&#45;chanakyakdas|বাৰ্তা]]) 02:42, 21 April 2026 (ইউ.টি.চি.) :@[[সদস্য:-chanakyakdas|-chanakyakdas]], ধন্যবাদ। — <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 04:46, 21 April 2026 (ইউ.টি.চি.) == ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ দ্বিতীয় পৰ্যায়, ২০২৬ == নমস্কাৰ [[সদস্য:Kandarpajit_Kallol|কল্লোল]] ডাঙৰীয়া বিষয় এটি জানিবলৈ এই বাৰ্তা প্ৰেৰণ কৰিলো। ৱিকিপিডিয়াত নতুন, কিছুমান বিষয় ভালদৰে জ্ঞাত নহয় ভুল হ'লে আঙুলিয়াই দিব। মোৰ প্ৰশ্নটি হ'ল ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ দ্বিতীয় পৰ্যায়, ২০২৬ ত মই [[কৌন বনেগা ক্ৰৌড়পতি]] শীৰ্ষক বিষয়টি অনুবাদ কৰি আছিলো কিন্তু সম্ম্পূৰ্ণ কৰাৰ দিশত প্ৰায়ে আগবাঢ়িছিল, মাজতে আপুনি হস্তক্ষেপ কৰিলে আৰু গ্ৰহণ কৰা হ'ল। কেনেকৈ? জানিব পাৰিম নেকি? [[সদস্য:যদুমণি|যদুমণি]] ([[সদস্য বাৰ্তা:যদুমণি|বাৰ্তা]]) 16:57, 3 May 2026 (ইউ.টি.চি.) n4vhihgpbro9inuxgupnhsivdehyklz 604279 604275 2026-05-03T17:29:30Z Kandarpajit Kallol 6257 /* ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ দ্বিতীয় পৰ্যায়, ২০২৬ */ উত্তৰ 604279 wikitext text/x-wiki {{welcome}}[[সদস্য:Chiring chandan|নিয়ৰপৰশ]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Chiring chandan|talk]]) 07:46, 8 মে' 2013 (UTC) ==অক্লান্ত কৰ্মী পদক'== {| style="border: 1px solid gray; background-color: #fdffe7; " |rowspan="2" valign="middle" | {{#ifeq:{{{2}}}|alt|[[File:Tireless Contributor Barnstar Hires.gif|100px]]|[[Image:Tireless_Contributor_Barnstar.gif|100px]]}} |rowspan="2" | |style="font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em; " | '''অক্লান্ত কৰ্মী পদক''' |- |style="vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray; " | ৱিকিপিডিয়াত আপোনাৰ মূল্যবান অৱদানৰ বাবে কৃতজ্ঞতা জনালোঁ। আশাকৰোঁ আপুনি আগলৈও এনেকৈয়ে ৱিকিপিডিয়াক সমৃদ্ধিশালী কৰাৰ নিস্বাৰ্থ প্ৰয়াস কৰি থাকিব। <span style="white-space:nowrap; text-shadow:#00BFFF 0em 0em 0.8em,#EE82EE -0.8em -0.8em 0.9em,#1D6B00 0.7em 0.7em 0.8em; color:#FF0000">'''[[User:Bishnu_Saikia|বিষ্ণু শইকীয়া]]'''⇒<span style="font-size: 25px; ">[[User talk:Bishnu_Saikia|✉]]</span></span> 11:43, 5 নৱেম্বৰ 2014 (UTC) |} == এই মাহৰ ৱিকিপিডিয়ান: মে' ২০২১ == {{এই মাহৰ ৱিকিপিডিয়ান}} [[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) == দুই শতাধিক প্ৰবন্ধ পদক == {{দুই শতাধিক প্ৰবন্ধ পদক}} - <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px; ">[[User:দিব্য দত্ত|<font color="#663300">'''দিব্য দত্ত'''</font>]]&nbsp; ([[User Talk:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]])</span> 16:26, 1 December 2024 (ইউ.টি.চি.) ==প্ৰথম অসমীয়া ৱিকিসংযোগ সন্মিলন ২০২৫== সন্মানীয় কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল, আপোনাক জনাবলৈ পাই আমি সুখী অনুভৱ কৰিছোঁ এয়ে যে, অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সমাজে CIS-A2kৰ সহযোগত ৫ জানুৱাৰী ২০২৫ তাৰিখ দেওবাৰে গুৱাহাটীত এখন এদিনীয়া সন্মিলন অনুষ্ঠিত কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰিছে। অসমীয়া ৱিকিত আপোনাৰ শেহতীয়া সক্ৰিয়তা তথা ৱিকি অৱদানৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি এই অনুষ্ঠানত অংশগ্ৰহণ কৰিবৰ বাবে আহ্বান জনোৱা হ'ল। অনুগ্ৰহ কৰি [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSevXSWxJ-JiCcqrdXkCbT2Jux1dZkodkgGO_YqA8r9_Hr_FZA/viewform?usp=sf_link ইয়াত সংলগ্ন গুগুল ফৰ্মখন] অতিসোনকালেই পুৰাই আপোনাৰ উপস্থিতি সম্পৰ্কে জনাব বুলি আশা কৰিলোঁ। ৱিকিমিডিয়া সমাজ আৰু এই সন্মিলনীৰ আয়োজক সমিতিৰ হৈ -[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 08:03, 5 December 2024 (ইউ.টি.চি.) :@[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ফৰ্মখন আজি খোল খোৱা নাই। কিবা বিকল্প উপায় আছে নেকি? ~ কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল 16:47, 11 December 2024 (ইউ.টি.চি.) ::@[[সদস্য:Kandarpajit Kallol|Kandarpajit Kallol]], আপোনাক আপোনাৰ টি-চাৰ্টৰ আকাৰ (S,M,L,XL,XXL), বৰ্তমানৰ ঠিকনা আৰু খাদ্যভ্যাস (আমিষ/নিৰামিষ) সম্পৰ্কত জনাই nathnayanj123@gmail.com বা ishanjbora2019@gmail.com লৈ মেইল কৰিবলৈ আনুৰোধ জনালোঁ। [[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 04:19, 12 December 2024 (ইউ.টি.চি.) == পোখালি প্ৰবন্ধ == নমস্কাৰ! শেহতীয়াকৈ আপুনি তেনেই সামান্য তথ্য থকা [[xtools:pages/as.wikipedia.org/Kandarpajit Kallol/0/noredirects/live|বহুসংখ্যক পোখালি প্ৰবন্ধ]] সৃষ্টি কৰিছে। অনুগ্ৰহ কৰি অন্য নতুন প্ৰবন্ধ সৃষ্টি কৰাৰ সলনি ইতিমধ্যে সৃষ্ট প্ৰবন্ধবোৰ অধিক তথ্যৰে উন্নত কৰাত সহায় কৰক। নহ'লে অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ সীমিত সক্ৰিয়তাৰে এই প্ৰবন্ধবোৰ পিছলৈ উন্নত কৰাটো প্ৰায়ে অসম্ভৱ হৈ পৰে। এনেদৰে ৰৈ গ'লে কিছু প্ৰবন্ধ ক্ষিপ্ৰ বিলোপনৰ প্ৰাৰ্থী হোৱাৰো সম্ভাৱনা আছে। ধন্যবাদ! - [[সদস্য:Joli Rumi|Joli Rumi]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Joli Rumi|বাৰ্তা]]) 14:03, 8 December 2024 (ইউ.টি.চি.) :'''''হ'ব বাৰু।''''' কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল 04:42, 9 December 2024 (ইউ.টি.চি.) == ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ বিষয়ক == Dear Kallol, Please provide me your what's up number. Best regards [[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) 16:43, 12 December 2024 (ইউ.টি.চি.)JyotiPN :@[[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] My WhatsApp Number is 9101865414 ~ কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল 16:56, 12 December 2024 (ইউ.টি.চি.) == এছিয়ান মাহৰ সহযোগী == {| style="border: 1px solid gray; background-color: #fdffe7;" |rowspan="2" valign="middle" | {{#ifeq:{{{2}}}|alt|[[File:WAM logo without text.svg|100px]]|[[File:WAM logo without text.svg|100px]]}} |rowspan="2" | |style="font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em;" | '''এছিয়ান মাহৰ সহযোগী''' |- |style="vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray;" | হে ৱিকিসতীৰ্থ, শেহতীয়াকৈ ৱিকিপিডিয়াত অনুষ্ঠিত [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৪|এছিয়ান মাহ ২০২৪]] সম্পাদনা মেলাত অংশগ্ৰহণ কৰি বৰঙণি আগবঢ়াই প্ৰতিযোগিতাখনি সাফল্যমণ্ডিত কৰাত আগভাগ লোৱাৰ বাবে কৃতজ্ঞতাস্বৰূপে আপোনালৈ এই সামান্য সন্মান আগবঢ়ালোঁ। আশা কৰোঁ এইবেলিৰ দৰে অহাবছৰো এইখিনি সময় আপুনি আমাৰ সৈতে সাহস হৈ থাকিব। ধন্যবাদেৰে, <br />— '''অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সমাজ'''ৰ হৈ,<br />[[সদস্য:Rumi Borah~aswiki|ৰুমি বৰা]]<br />[[সদস্য:JyotiPN|প্ৰাণজ্যোতি নাথ]]<br />[[সদস্য:-chanakyakdas|চাণক্য কুমাৰ দাস]] |} [[সদস্য:-chanakyakdas|চাণক্য]] ([[সদস্য বাৰ্তা:-chanakyakdas|বাৰ্তা]]) 13:19, 15 December 2024 (ইউ.টি.চি.) == Invitation to Participate in the Wikimedia SAARC Conference Community Engagement Survey == Dear Community Members, I hope this message finds you well. Please excuse the use of English; we encourage translations into your local languages to ensure inclusivity. We are conducting a Community Engagement Survey to assess the sentiments, needs, and interests of South Asian Wikimedia communities in organizing the inaugural Wikimedia SAARC Regional Conference, proposed to be held in Kathmandu, Nepal. This initiative aims to bring together participants from eight nations to collaborate towards shared goals. Your insights will play a vital role in shaping the event's focus, identifying priorities, and guiding the strategic planning for this landmark conference. Survey Link: https://forms.gle/en8qSuCvaSxQVD7K6 We kindly request you to dedicate a few moments to complete the survey. Your feedback will significantly contribute to ensuring this conference addresses the community's needs and aspirations. Deadline to Submit the Survey: 20 January 2025 Your participation is crucial in shaping the future of the Wikimedia SAARC community and fostering regional collaboration. Thank you for your time and valuable input. Warm regards,<br> [[:m:User:Biplab Anand|Biplab Anand]] <!-- Message sent by User:Biplab Anand@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Biplab_Anand/lists&oldid=28078122 --> ==পোখালি বিস্তাৰ সম্পাদনা মেলা ২০২৪ৰ ফলাফল== অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ 'পোখালি বিস্তাৰ সম্পাদনা মেলা ২০২৪'-ত অংশ লৈ ভালেসংখ্যক গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰবন্ধ সমৃদ্ধ কৰাৰ বাবে আপোনালৈ অশেষ ধন্যবাদ। এই সম্পাদনা মেলাত অৱদানৰ ভিত্তিত দ্বিতীয় স্থান দখল কৰাৰ বাবে আপোনালৈ আন্তৰিক অভিনন্দন জনাইছোঁ! -[[সদস্য:Joli Rumi|Joli Rumi]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Joli Rumi|বাৰ্তা]]) 14:41, 10 January 2025 (ইউ.টি.চি.) :@[[সদস্য:Joli Rumi|Joli Rumi]], '''ধন্যবাদ'''। ~ কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল 15:06, 10 January 2025 (ইউ.টি.চি.) == Thank you for being a medical contributors! == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Wiki Project Med Foundation logo.svg|130px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" |'''The 2024 Cure Award''' |- | style="vertical-align: middle; padding: 3px;" |In 2024 you '''[[mdwiki:WikiProjectMed:WikiProject_Medicine/Stats/Top_medical_editors_2024_(all)|were one of the top medical editors in your language]]'''. Thank you from [[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med]] for helping bring free, complete, accurate, up-to-date health information to the public. We really appreciate you and the vital work you do! Wiki Project Med Foundation is a [[meta:Wikimedia_thematic_organizations|thematic organization]] whose mission is to improve our health content. '''[[meta:Wiki_Project_Med#People_interested|Consider joining for 2025]]''', there are no associated costs. Additionally one of our primary efforts revolves around translating health content. We invite you to '''[https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/index.php try our new workflow]''' if you have not already. Our dashboard automatically [https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/leaderboard.php collects statistics] of your efforts and we are working on [https://mdwiki.toolforge.org/fixwikirefs.php tools to automatically improve formating]. |} Thanks again :-) -- [[mdwiki:User:Doc_James|<span style="color:#0000f1">'''Doc James'''</span>]] along with the rest of the team at '''[[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med Foundation]]''' 06:24, 26 January 2025 (ইউ.টি.চি.) </div> <!-- Message sent by User:Doc James@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Top_Other_Language_Editors_2024&oldid=28172893 --> == নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা ২০২৫ত অংশগ্ৰহণৰ বাবে ধন্যবাদ! == প্ৰিয় অৱদানকাৰী, [https://w.wiki/CdiS নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা ২০২৫]ৰ অংশ হোৱা বাবে আপোনালৈ আন্তৰিক ধন্যবাদ! আপোনাৰ অবিশ্বাস্য অৱদানসমূহে অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াত নাৰীবাদ আৰু বিশ্বৰ চহকী সাংস্কৃতিক ঐতিহ্যসম্পৰ্কীয় তথ্য উপলভ্য হোৱাত সহায় কৰিছে। 📅 ইয়াৰ পিছত কি? প্ৰতিযোগিতাখন আৰম্ভ হোৱাৰ দিনৰে পৰা অৰ্থাৎ ২০২৫ চনৰ ১ ফেব্ৰুৱাৰীৰ পৰা আৰম্ভ হোৱা জুৰী প্ৰক্ৰিয়া ২০২৫ চনৰ এপ্ৰিল-মে'ৰ ভিতৰত সম্পূৰ্ণ হোৱাৰ সম্ভাৱনা আছে। এই সময়চোৱাত অনুগ্ৰহ কৰি আপোনাৰ ৱিকিমিডিয়াৰ আলোচনা পৃষ্ঠাত নজৰ ৰাখক লগতে আপোনাৰ ইমেইল জাননীসমূহ সক্ৰিয় কৰি ৰখা হৈছেনে নাই, সেই সম্পৰ্কে নজৰ ৰাখক যাতে আপুনি ফলাফল সম্পৰ্কীয় কোনো আপডেটৰ পৰা অজ্ঞাতে থাকিব লগীয়া নহয়। 📝 এতিয়া আমি আপোনাৰ পৰা কি বিচাৰিছোঁ, বা আপোনাৰ কৰণীয় কি! আপোনাৰ অংশগ্ৰহণ আমাৰ বাবে অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ। আমি এইকথা অনুভৱ কৰোঁ, যিহেতু প্ৰতিযোগিতাৰ মানসিকতাৰে পৃষ্ঠাসমূহ সৃষ্টি কৰা হৈছে, গতিকে জ্ঞাতে-অজ্ঞাতে প্ৰবন্ধসমূহত যথেষ্ট সংখ্যক আসোঁৱাহ ৰৈ যোৱা চকুত পৰিছে। ইয়াৰোপৰি বহু প্ৰবন্ধ পোখালি হিচাপে ৰৈ গৈছে। এনে সমস্যাসমূহ সমাধান নকৰিলে প্ৰকল্পটোৰ মান নিম্নগামী হোৱাৰ দৰে হয়। গতিকে নতুনকৈ অন্য কোনো প্ৰবন্ধ সৃষ্টিৰ পূৰ্বে পাৰিলে প্ৰতিযোগিতাৰ বাবে সৃষ্টিকৰা পৃষ্ঠাসমূহ উন্নত কৰাত মনোযোগ দিয়ে যেন। আপোনাৰ মতামত আমাৰ বাবে গুৰুত্বপূৰ্ণ। আমি এপ্ৰিলৰ মাজভাগৰ ভিতৰত আপোনাৰ চিন্তা, পৰামৰ্শ আৰু প্ৰতিযোগিতাৰ সময়ত সন্মুখীন হোৱা যিকোনো প্ৰত্যাহ্বান সম্পৰ্কত মতামত সংগ্ৰহ কৰিবলৈ এখন প্ৰ-পত্ৰ প্ৰেৰণ কৰিম৷ আপোনাৰ মূল্যবান মতামতে আমাক পৰৱৰ্তী সংস্কৰণটোক আৰু অধিক উন্নত আৰু ৱিকিসুলভ কৰিবলৈ সহায় কৰিব! আকৌ এবাৰ নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা আৰু পৰম্পৰাৰ এই বিশ্বব্যাপী উদযাপনৰ অংশ হোৱাৰ বাবে ধন্যবাদ। ধন্যবাদেৰে, [[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 12:11, 1 April 2025 (ইউ.টি.চি.) সমন্বয়ক '''নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা ২০২৫''' :'''ধন্যবাদ'''। ''পোখালি হিচাপে থকা প্ৰবন্ধ বিলাক বিস্তাৰ কৰিম বাৰু। (অৱশ্যে কিছুমান প্ৰবন্ধক পোখালি হিচাবে ৰখা হৈছে যদিও, সেইবিলাক প্ৰবন্ধ আন ভাষাতো বিস্তাৰিত ৰূপত নাই।) ...... <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 19:23, 2 April 2025 (ইউ.টি.চি.) == নতুন সদস্যৰ সৈতে সম্পাদ্বনা দ্বন্দ্ব == মৰমৰ কন্দৰ্পজিৎ, অসমীয়া ৱিকিপৰিয়ালে যোৱা ৮ মাৰ্চ তাৰিখে তেজপুৰ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অসমীয়া বিভাগত এখনি দিনজোৰা কৰ্মশালাৰ আয়োজন কৰিছিল। ইয়াৰ পিছতে এই বিভাগৰ অধ্যাপক তথা ৱিকি পৰিয়ালৰ শুভাকাংক্ষী জ্যোতিস্মান দাসে ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলক ৱিকিত সক্ৰিয় কৰাৰ লক্ষ্যৰে, নিজে অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ কাম-কাজ শিকাই দি তেওঁলোকক অসমীয়া ৱিকি পৰিয়ালৰ সেচ্ছাসেৱক ৰূপে কাম কৰিবলৈ উদগনি দিয়ে। ফলশ্ৰুতিত, শেহতীয়াকৈ অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াত বিশ্ববিদ্যালয়ৰ কেইবাগৰাকী ন-শিকাৰু ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ সক্ৰিয়তা পৰিলক্ষিত হৈছে আৰু তেওঁলোকে ভালেখিনি প্ৰৱন্ধ যোগ দিয়াত সফল হৈছে। কিছু কিছু প্ৰৱন্ধত কিছু দোষ-ক্ৰুটি ৰৈ গৈছে যদিও তাৰে মাজত কেইবাটিও ভাল প্ৰৱন্ধ ৱিকিত পৰিলক্ষিত হৈছে। আমি দেখি অতি আনন্দিত হৈছোঁ যে, আপুনি যথাসাধ্যে তেওঁলোকক সহযোগ আগবঢ়াবলৈ চেষ্টা কৰিছে আৰু প্ৰৱন্ধ লেখাত হোৱা সৰু-সুৰা ভুলখিনি শুধৰাই গৈছে। কিন্তু লগে লগে শুধৰাই দিয়াৰ বাবে তেওঁলোক বাৰে বাৰে সম্পাদ্বনা দ্বন্দ্বৰ সন্মুখীন হৈছে আৰু ন-শিকাৰু ৰূপে এই লৈ স্বাভাৱিকতে বিবুদ্ধিত পৰিছে। এনেক্ষেত্ৰত কি কৰিলেনো তেওঁলোকে কাম কৰিবলৈ উৎসাহিত হৈ থাকিব, এই কথাটো আপুনি মন কৰিবচোনো! এগৰাকী প্ৰবীণ আৰু অভিজ্ঞ ৱিকিমিডিয়ান হিচাপে আপুনি পৰিপক্ক আৰু আন্তৰিক সিদ্ধান্তই লব বুলি মই জানো। মই মাত্ৰ এই বাৰ্তাৰ জৰিয়তে তেওঁলোকৰ সমস্যাটো আপোনাক অৱগত কৰিলোঁ। আন্তৰিকতাৰে;</br> [[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) 11:17, 9 May 2025 (ইউ.টি.চি.)JyotiPN == Feminism and Folklore 2025 - Local prize winners == [[File:Feminism and Folklore 2025 logo.svg|centre|550px|frameless]] ::<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> ''{{int:please-translate}}'' Dear Wikimedian, Congratulations on your outstanding achievement in winning a local prize in the '''Feminism and Folklore 2025''' writing competition! We truly appreciate your dedication and the valuable contribution you’ve made in documenting local folk culture and highlighting women’s representation on your local Wikipedia. To claim your prize, please complete the [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdONlpmv1iTrvXnXbHPlfFzUcuF71obJKtPGkycgjGObQ4ShA/viewform?usp=dialog prize form] by July 5th, 2025. Kindly note that after this date, the form will be closed and submissions will no longer be accepted. Please also note that all prizes will be awarded in the form of [https://www.tremendous.com/ Tremendous Vouchers] only. If you have any questions or need assistance, feel free to contact us via your talk page or email. We're happy to help. Warm regards, [[:m:Feminism and Folklore 2025|FNF 2025 International Team]] ::::Stay connected [[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&nbsp; [[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]] </div> --[[সদস্য:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[সদস্য বাৰ্তা:MediaWiki message delivery|বাৰ্তা]]) 10:20, 21 June 2025 (ইউ.টি.চি.) <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf25&oldid=28891702 --> == Feminism and Folklore 2025 - International prize winners == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> ''{{int:please-translate}}'' [[File:Feminism and Folklore 2025 logo.svg|centre|550px|frameless]] 🎉 Congratulations! 🎉 We’re absolutely thrilled to announce that you are one amongst the [[:m:Feminism and Folklore 2025/Results|grand champion]] of the '''Feminism and Folklore 2025''' writing competition, winning the coveted International prize! Your outstanding achievement deserves a standing ovation and endless celebration! 🌟 Your passion, dedication, and incredible effort in bringing local folk culture and the voices of women to life on Wikipedia have truly blown us away. You’ve made a remarkable impact, and we couldn’t be more grateful for your contribution. Now, to make sure you receive your well-deserved prize (and make it extra special for you!), please fill out the preferences form before July 10, 2025. This will help us customize your prize and ensure it’s a perfect fit. 👉 [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfCYwsIY3kTLyDRcIKxSfxJbz2eunqJUrukvc0uuwX6LU-WKA/viewform?usp=dialog Click here to fill out the form!] If you have any questions or need help with anything at all, don’t hesitate to reach out! You can contact us via the talkpage or email — we’re always here for you and happy to help. Once again, a huge congratulations on this incredible victory! We’re so proud to celebrate you and can’t wait to hear from you soon. ✨ Best wishes and endless cheers! ✨ [[:m:Feminism and Folklore 2025|FNF 2025 International Team]] ::::Stay connected [[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&nbsp; [[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]] </div> <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf25&oldid=28920195 --> == শ্ৰেণী সংযোগ == শ্ৰেণীসংযোগ কৰা ভুল হৈছে, শ্ৰেণীবোৰ এটা আনটোৰ উপশ্ৰেণী হ’ব নোৱাৰে৷ যেনে - [[:শ্ৰেণী:ফিজি|ফিজি]]ৰ উপশ্ৰেণী [[:শ্ৰেণী:ফিজিৰ শ্ৰুতিকথা|ফিজিৰ শ্ৰুতিকথা]] হ’ব কিন্তু [[:শ্ৰেণী:ফিজিৰ শ্ৰুতিকথা|ফিজিৰ শ্ৰুতিকথা]]ৰ উপশ্ৰেণী [[:শ্ৰেণী:ফিজি|ফিজি]] হ’ব নোৱাৰে৷ শ্ৰেণীবোৰ ক্ৰমান্নয়ে সৰুৰ পৰা ডাঙৰ হৈ যায়৷ '''ফিজিৰ শ্ৰুতিকথা'''ৰ উপশ্ৰেণী '''ফিজিৰ কিংবদন্তিমূলক জীৱ''', '''ফিজিৰ দেৱ-দেৱী''' আদি হ’ব পাৰে৷ উপশ্ৰেণী মানে সেই শ্ৰেণীটোৰ অন্তৰ্গত সৰু শ্ৰেণী৷ '''ফিজিৰ শ্ৰুতিকথা''' শ্ৰেণীটোত যদি '''ফিজি''' শ্ৰেণীটো উপশ্ৰেণী কৰি দিয়া হয়, তেন্তে '''ফিজি''' শ্ৰেণীটোত থকা পৃষ্ঠাবোৰো '''ফিজিৰ শ্ৰুতিকথা'''ৰ ভিতৰৰ বিষয় হৈ পৰিব৷ এই শ্ৰেণীটোত থকা [[ফিজিৰ বাতৰি কাকতৰ তালিকা]] নামৰ প্ৰবন্ধটো কেতিয়াও '''ফিজিৰ শ্ৰুতিকথা''' নহয়৷ <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:দিব্য দত্ত|<font color="#663300">'''দিব্য দত্ত'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]])</span> 07:04, 2 August 2025 (ইউ.টি.চি.) :@[[সদস্য:দিব্য দত্ত|দিব্য দত্ত]], ঠিক আছে বাৰু, আঙুলিয়াই দিয়াৰ বাবে ধন্যবাদ, কাইলৈৰ সম্পাদনা বিলাক আজি আকৌ এবাৰ চাম, ভুল বিলাক শুদ্ধ কৰিম। ~ কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল 07:14, 2 August 2025 (ইউ.টি.চি.) == অপ্ৰয়োজনীয় বিষয়বস্তু == আপুনি সৃষ্টি কৰা [[পৰ্ণগ্ৰাফি কোম্পানীসমূহৰ তালিকা]]খন লক্ষ্য কৰিলোঁ। ৱিকিপিডিয়াই প্ৰাপ্তবয়স্ক বিষয়বস্তুৰ অনুমতি দিলেও এনে তালিকাসমূহৰ বাবে উল্লেখযোগ্যতা আৰু স্পষ্ট বিশ্বকোষীয় মূল্য থকাটো প্ৰয়োজন। ৱিকিপিডিয়াই বিষয়বস্তু চেঞ্চৰ নকৰিলেও আমি সচেতন হোৱা উচিত যে এনে তালিকাই নাবালককে ধৰি পাঠকসকলক কেনেদৰে প্ৰভাৱিত কৰিব পাৰে। [[সদস্য:&#45;chanakyakdas|&#45;chanakyakdas]] ([[সদস্য বাৰ্তা:&#45;chanakyakdas|বাৰ্তা]]) 15:54, 17 August 2025 (ইউ.টি.চি.) :@[[সদস্য:-chanakyakdas|-chanakyakdas]], ধন্যবাদ। পাঠ আঁতৰাই দিয়া হ'ল আৰু ক্ষিপ্ৰ বিলোপনৰ টেগ লগোৱা হ'ল। - <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 17:27, 17 August 2025 (ইউ.টি.চি.) == চিকুণ কৰ্মী পদক == {| style="border: 1px solid {{{border|gray}}}; background-color: {{{color|#fdffe7}}};" |rowspan="2" style="vertical-align:middle;" | [[File:Cleanup Barnstar a.png|100px]] |rowspan="2" | |style="font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em; color: {{{textcolor|black}}}" | '''চিকুণ কৰ্মী পদক''' |- |style="vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray; color: {{{textcolor|black}}}" |প্ৰিয় ৱিকিসতীৰ্থ, অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ বিভিন্ন পৃষ্ঠাত সদৰ্থক দৃষ্টিভংগীৰে কৰা বিভিন্ন সম্পাদনাৰে ৱিকিপিডিয়া প্ৰকল্পত অহৰহ দৃষ্টি ৰখা বাবে আপোনালৈ অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সমাজৰ হৈ এই ''চিকুণ কৰ্মী পদক''টি আগবঢ়ালোঁ। আশা কৰোঁ, আগলৈয়ো এইদৰেই অসমীয়া ৱিকিমিডিয়াৰ সৈতে যুক্ত হৈ থাকি আইৰ মুখৰ ভাষাটি ইণ্টাৰনেটত শক্তিশালী কৰাৰ গুৰুদায়িত্ব বহন কৰি যাব।—[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 13:50, 28 August 2025 (ইউ.টি.চি.) |} :@[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ধন্যবাদ বাইদেউ 🙏🏻 <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 14:29, 28 August 2025 (ইউ.টি.চি.) ==অসমৰ উদ্ভিদ আৰু অসমৰ চৰাইসমূহ শ্ৰেণীবদ্ধ কৰিবলৈ সহায় বিচাৰি অনুৰোধ== মৰমৰ কন্দৰ্প, আমি লক্ষ্য কৰিছোঁ যে, আপুনি যথেষ্ট সক্ৰিয়তাৰে অসমীয়া ৱিকিপিডিয়ালৈ শৃংখলাবদ্ধতাৰে অৱদান আগবঢ়াই আছে। আপোনাৰ এই সক্ৰিয়তালৈ লক্ষ্য কৰি অসমীয়া ৱিকিপিডিয়া আৰু ৱিকিকমন্সত থকা অসমৰ উদ্ভিদ আৰু অসমৰ চৰাইসমূহ শ্ৰেণীবদ্ধ কৰিবলৈ আপোনাৰ সহায় বিচাৰিলোঁ। এটা আউটৰিচ প্ৰগামৰ অংশ হিচাপে এই কামটো কৰা হ'ব। আশাকৰোঁ আপোনাৰ আজৰি সময়ত এই শ্ৰেণীবদ্ধকৰণ প্ৰক্ৰিয়াটো আগবঢ়াই নিবলৈ আপুনি সহায় কৰিব আৰু কিবা ভুল দেখিলে শুধৰাই দিব। -[[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) 20:20, 28 September 2025 (ইউ.টি.চি.) :@[[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]], নিশ্চয় বাইদেউ – <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 20:23, 28 September 2025 (ইউ.টি.চি.) ::[https://en.wikipedia.org/wiki/Category:Flora_of_Assam_(region) অসমৰ উদ্ভিদ] - এই শ্ৰেণীৰপৰা অসমীয়ালৈ অনুবাদ নোহোৱা প্ৰৱন্ধখিনি বাচি উলিয়াই ২ অক্টোবৰৰ পাছত এটা ৭ বা ১০ দিনীয়া এডিট-আ-থন পাতি প্ৰৱন্ধখিনি অসমীয়ালৈ অনুবাদ কৰি পেলাব পৰা হয় নেকি ভাবিবচোন। যদি হয়, কামটো আগবঢ়াই নিবলৈ অনুৰোধ কৰিলোঁ।-[[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) 20:54, 28 September 2025 (ইউ.টি.চি.) :::@[[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]], ঠিক আছে, মই তালিকাখন বনাম। <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 06:03, 30 September 2025 (ইউ.টি.চি.) ::::@[[সদস্য:Kandarpajit Kallol|Kandarpajit Kallol]], ধন্যবাদ, কন্দৰ্প। [[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) 06:13, 30 September 2025 (ইউ.টি.চি.) :::::@[[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]], [[সদস্য:Kandarpajit Kallol/অসমৰ উদ্ভিদ|অসমৰ উদ্ভিদ]] চাওক বাইদেউ, সদ্যহতে মোৰ সদস্য পৃষ্ঠাত কৰিলোঁ। পিছলৈ কপি কৰি ল'ব পৰা যাব। – <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 06:51, 30 September 2025 (ইউ.টি.চি.) ==অসমীয়া-নেপালী-বাংলা আন্তঃৱিকি সহযোগিতামূলক সম্পাদনা মেলা== অসমীয়া-নেপালী-বাংলা আন্তঃৱিকি সহযোগিতামূলক সম্পাদনা মেলাৰ বিচাৰক তথা সম্পাদনা মেলাত অংশগ্ৰহণ কৰা অৱদানকাৰীসকলক মান পত্ৰ প্ৰদান কৰাৰ বাবে তথ্য সংগ্ৰহ কৰা হৈছে৷ অনুগ্ৰহ কৰি সকলো অংশগ্ৰহণকাৰীয়ে [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfLRsqWU1u8Yfpe9Pp0WnAiog_gV93a8r6JE7MYQrDleJnarw/viewform?usp=header এই প্ৰ-পত্ৰখন] পূৰ কৰি সহযোগিতা আগবঢ়াই যেন৷ ধন্যবাদ! <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:দিব্য দত্ত|<font color="#663300">'''দিব্য দত্ত'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]])</span> 10:53, 20 November 2025 (ইউ.টি.চি.) :@[[সদস্য:দিব্য দত্ত|দিব্য দত্ত]] '''ধন্যবাদ'''। কৰিলোঁ। — <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 11:02, 20 November 2025 (ইউ.টি.চি.) ==এডিটাথন তেজীঘোঁৰা== {{এডিটাথন তেজীঘোঁৰা|অসমীয়া-নেপালী-বাংলা আন্তঃৱিকি সহযোগিতামূলক সম্পাদনা মেলা ২০২৫ আৰু ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫}} ==পদক== {| style="border: 2px solid brown; background-color: #e6d2f5; " |rowspan="2" valign="left; padding: 5px; " | [[File:Editors Barnstar Hires.png|120px|frameless|left]] <big>'''দ্বিতীয় স্থান'''</big> '''অভিনন্দন! '''<br /> প্ৰিয় সতীৰ্থ, শেহতীয়াকৈ অনুষ্ঠিত হৈ যোৱা [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫|ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫]] প্ৰবন্ধ লিখন প্ৰতিযোগিতাত অসমীয়া ভাষাৰ দ্বিতীয় স্থান অধিকাৰ কৰাৰ বাবে অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সমাজৰ তৰফৰ পৰা আপোনালৈ এই পদকটি যাচিলোঁ। --[[সদস্য:&#45;chanakyakdas|&#45;chanakyakdas]] ([[সদস্য বাৰ্তা:&#45;chanakyakdas|বাৰ্তা]]) 16:16, 17 December 2025 (ইউ.টি.চি.) == দুই সহস্ৰাধিক তাৰকা পদক == {| style="border: 1px solid gray; background-color: #fdffe7; " |rowspan="2" valign="middle" | {{#ifeq:{{{2}}}|alt|[[File:Decent Article Barnstar 1br Degree Hires 2000v2.png |100px]]|[[File:Decent Article Barnstar 1br Degree Hires 2000v2.png|100px]]}} |rowspan="2" | |style="font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em; " | '''দুই সহস্ৰাধিক তাৰকা পদক''' |- |style="vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray; " | অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াত <span class="plainlinks">[https://xtools.wmcloud.org/pages/as.wikipedia.org/Kandarpajit%20Kallol/0/noredirects/live ২০০০+ প্ৰবন্ধ]</span> সৃষ্টি কৰি অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াক সমৃদ্ধিশালী কৰি তোলাৰ বাবে অভিনন্দন আৰু কৃতজ্ঞতাসহকাৰে আপোনালৈ এই পদক আগবঢ়াবলৈ পাই অত্যন্ত সুখী আৰু গৌৰৱবোধ কৰিছোঁ। আশাকৰোঁ আপুনি এনেদৰেই আপোনাৰ বলিষ্ঠ সম্পাদনাৰে ৱিকিপিডিয়াৰ লগত জড়িত হৈ থাকিব। -[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 12:13, 31 March 2026 (ইউ.টি.চি.) |} :@[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]], ধন্যবাদ। — <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 12:33, 31 March 2026 (ইউ.টি.চি.) |} == Last Few Days: WikiConference India 2026 Scholarship Applications == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> ''{{int:please-translate}}'' Dear Wikimedian, We're happy to share that scholarship applications for '''WikiConference India 2026''' are currently open and the deadline is just around the corner. [[m:Special:MyLanguage/WikiConference India 2026|WikiConference India 2026]] is the fourth edition of the national-level conference that brings together Wikimedians and stakeholders engaged in Indic-language Wikimedia projects and the broader open knowledge movement across India and South Asia. The conference will take place in Kochi, Kerala, from 4–6 September 2026. * You can find the more information and the application form at the [[m:Special:MyLanguage/WikiConference India 2026/Scholarship|Scholarship page here at Meta wiki]] * '''Scholarship deadline: 15 April 2026, 11:59 PM IST''' With only a few days left, we warmly encourage you to apply if you haven’t already and kindly request you to share this with your community and encourage others to apply. For more information and regular updates, we encourage you to visit the conference Meta page. Warm regards, <br> on behalf of the WikiConference India 2026 Organising Team ''This message was sent with [[সদস্য:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[সদস্য বাৰ্তা:MediaWiki message delivery|বাৰ্তা]]) on 18:30, 11 April 2026 (ইউ.টি.চি.)'' </div> <!-- Message sent by User:Gnoeee@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2026_active_users&oldid=30389801 --> ==নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা এডিটাথন ২০২৬== অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ [[ৱিকিপিডিয়া:নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা এডিটাথন ২০২৬|নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা এডিটাথন ২০২৬]]ত অংশ লৈ ভালেসংখ্যক গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰবন্ধ লিখি অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াক সমৃদ্ধ কৰাৰ বাবে আপোনালৈ অশেষ ধন্যবাদ। এই সম্পাদনা মেলাত অৱদানৰ ভিত্তিত '''প্ৰথম স্থান''' দখল কৰাৰ বাবে আপোনালৈ আন্তৰিক অভিনন্দন জনাইছোঁ! [[সদস্য:&#45;chanakyakdas|&#45;chanakyakdas]] ([[সদস্য বাৰ্তা:&#45;chanakyakdas|বাৰ্তা]]) 02:42, 21 April 2026 (ইউ.টি.চি.) :@[[সদস্য:-chanakyakdas|-chanakyakdas]], ধন্যবাদ। — <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 04:46, 21 April 2026 (ইউ.টি.চি.) == ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ দ্বিতীয় পৰ্যায়, ২০২৬ == নমস্কাৰ [[সদস্য:Kandarpajit_Kallol|কল্লোল]] ডাঙৰীয়া বিষয় এটি জানিবলৈ এই বাৰ্তা প্ৰেৰণ কৰিলো। ৱিকিপিডিয়াত নতুন, কিছুমান বিষয় ভালদৰে জ্ঞাত নহয় ভুল হ'লে আঙুলিয়াই দিব। মোৰ প্ৰশ্নটি হ'ল ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ দ্বিতীয় পৰ্যায়, ২০২৬ ত মই [[কৌন বনেগা ক্ৰৌড়পতি]] শীৰ্ষক বিষয়টি অনুবাদ কৰি আছিলো কিন্তু সম্ম্পূৰ্ণ কৰাৰ দিশত প্ৰায়ে আগবাঢ়িছিল, মাজতে আপুনি হস্তক্ষেপ কৰিলে আৰু গ্ৰহণ কৰা হ'ল। কেনেকৈ? জানিব পাৰিম নেকি? [[সদস্য:যদুমণি|যদুমণি]] ([[সদস্য বাৰ্তা:যদুমণি|বাৰ্তা]]) 16:57, 3 May 2026 (ইউ.টি.চি.) :মই লক্ষ্য কৰা নাছিলোঁ। আপোনাৰ নামত যোগ কৰি দিম বাৰু। লগতে জনাওঁ যে, অনুবাদ কাৰ্য চলি থকা সময়ৰ পৰা সমাপ্ত নোহোৱালৈকে সম্পাদনা দ্বন্দ্ব লগাই ৰাখিব লাগে। সম্পাদনা দ্বন্দ্ব লগাই থ'লে ওপৰত প্ৰদৰ্শিত হয় আৰু এনেধৰণৰ ভুল নহয়। — <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 17:29, 3 May 2026 (ইউ.টি.চি.) lj8mo9u1683zi3cqq5tixnyd640igm1 604284 604279 2026-05-03T17:43:25Z Kandarpajit Kallol 6257 604284 wikitext text/x-wiki {{welcome}}[[সদস্য:Chiring chandan|নিয়ৰপৰশ]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Chiring chandan|talk]]) 07:46, 8 মে' 2013 (UTC) ==অক্লান্ত কৰ্মী পদক'== {| style="border: 1px solid gray; background-color: #fdffe7; " |rowspan="2" valign="middle" | {{#ifeq:{{{2}}}|alt|[[File:Tireless Contributor Barnstar Hires.gif|100px]]|[[Image:Tireless_Contributor_Barnstar.gif|100px]]}} |rowspan="2" | |style="font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em; " | '''অক্লান্ত কৰ্মী পদক''' |- |style="vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray; " | ৱিকিপিডিয়াত আপোনাৰ মূল্যবান অৱদানৰ বাবে কৃতজ্ঞতা জনালোঁ। আশাকৰোঁ আপুনি আগলৈও এনেকৈয়ে ৱিকিপিডিয়াক সমৃদ্ধিশালী কৰাৰ নিস্বাৰ্থ প্ৰয়াস কৰি থাকিব। <span style="white-space:nowrap; text-shadow:#00BFFF 0em 0em 0.8em,#EE82EE -0.8em -0.8em 0.9em,#1D6B00 0.7em 0.7em 0.8em; color:#FF0000">'''[[User:Bishnu_Saikia|বিষ্ণু শইকীয়া]]'''⇒<span style="font-size: 25px; ">[[User talk:Bishnu_Saikia|✉]]</span></span> 11:43, 5 নৱেম্বৰ 2014 (UTC) |} == এই মাহৰ ৱিকিপিডিয়ান: মে' ২০২১ == {{এই মাহৰ ৱিকিপিডিয়ান}} [[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) == দুই শতাধিক প্ৰবন্ধ পদক == {{দুই শতাধিক প্ৰবন্ধ পদক}} - <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px; ">[[User:দিব্য দত্ত|<font color="#663300">'''দিব্য দত্ত'''</font>]]&nbsp; ([[User Talk:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]])</span> 16:26, 1 December 2024 (ইউ.টি.চি.) ==প্ৰথম অসমীয়া ৱিকিসংযোগ সন্মিলন ২০২৫== সন্মানীয় কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল, আপোনাক জনাবলৈ পাই আমি সুখী অনুভৱ কৰিছোঁ এয়ে যে, অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সমাজে CIS-A2kৰ সহযোগত ৫ জানুৱাৰী ২০২৫ তাৰিখ দেওবাৰে গুৱাহাটীত এখন এদিনীয়া সন্মিলন অনুষ্ঠিত কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰিছে। অসমীয়া ৱিকিত আপোনাৰ শেহতীয়া সক্ৰিয়তা তথা ৱিকি অৱদানৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি এই অনুষ্ঠানত অংশগ্ৰহণ কৰিবৰ বাবে আহ্বান জনোৱা হ'ল। অনুগ্ৰহ কৰি [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSevXSWxJ-JiCcqrdXkCbT2Jux1dZkodkgGO_YqA8r9_Hr_FZA/viewform?usp=sf_link ইয়াত সংলগ্ন গুগুল ফৰ্মখন] অতিসোনকালেই পুৰাই আপোনাৰ উপস্থিতি সম্পৰ্কে জনাব বুলি আশা কৰিলোঁ। ৱিকিমিডিয়া সমাজ আৰু এই সন্মিলনীৰ আয়োজক সমিতিৰ হৈ -[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 08:03, 5 December 2024 (ইউ.টি.চি.) :@[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ফৰ্মখন আজি খোল খোৱা নাই। কিবা বিকল্প উপায় আছে নেকি? ~ কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল 16:47, 11 December 2024 (ইউ.টি.চি.) ::@[[সদস্য:Kandarpajit Kallol|Kandarpajit Kallol]], আপোনাক আপোনাৰ টি-চাৰ্টৰ আকাৰ (S,M,L,XL,XXL), বৰ্তমানৰ ঠিকনা আৰু খাদ্যভ্যাস (আমিষ/নিৰামিষ) সম্পৰ্কত জনাই nathnayanj123@gmail.com বা ishanjbora2019@gmail.com লৈ মেইল কৰিবলৈ আনুৰোধ জনালোঁ। [[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 04:19, 12 December 2024 (ইউ.টি.চি.) == পোখালি প্ৰবন্ধ == নমস্কাৰ! শেহতীয়াকৈ আপুনি তেনেই সামান্য তথ্য থকা [[xtools:pages/as.wikipedia.org/Kandarpajit Kallol/0/noredirects/live|বহুসংখ্যক পোখালি প্ৰবন্ধ]] সৃষ্টি কৰিছে। অনুগ্ৰহ কৰি অন্য নতুন প্ৰবন্ধ সৃষ্টি কৰাৰ সলনি ইতিমধ্যে সৃষ্ট প্ৰবন্ধবোৰ অধিক তথ্যৰে উন্নত কৰাত সহায় কৰক। নহ'লে অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ সীমিত সক্ৰিয়তাৰে এই প্ৰবন্ধবোৰ পিছলৈ উন্নত কৰাটো প্ৰায়ে অসম্ভৱ হৈ পৰে। এনেদৰে ৰৈ গ'লে কিছু প্ৰবন্ধ ক্ষিপ্ৰ বিলোপনৰ প্ৰাৰ্থী হোৱাৰো সম্ভাৱনা আছে। ধন্যবাদ! - [[সদস্য:Joli Rumi|Joli Rumi]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Joli Rumi|বাৰ্তা]]) 14:03, 8 December 2024 (ইউ.টি.চি.) :'''''হ'ব বাৰু।''''' কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল 04:42, 9 December 2024 (ইউ.টি.চি.) == ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ বিষয়ক == Dear Kallol, Please provide me your what's up number. Best regards [[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) 16:43, 12 December 2024 (ইউ.টি.চি.)JyotiPN :@[[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] My WhatsApp Number is 9101865414 ~ কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল 16:56, 12 December 2024 (ইউ.টি.চি.) == এছিয়ান মাহৰ সহযোগী == {| style="border: 1px solid gray; background-color: #fdffe7;" |rowspan="2" valign="middle" | {{#ifeq:{{{2}}}|alt|[[File:WAM logo without text.svg|100px]]|[[File:WAM logo without text.svg|100px]]}} |rowspan="2" | |style="font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em;" | '''এছিয়ান মাহৰ সহযোগী''' |- |style="vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray;" | হে ৱিকিসতীৰ্থ, শেহতীয়াকৈ ৱিকিপিডিয়াত অনুষ্ঠিত [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৪|এছিয়ান মাহ ২০২৪]] সম্পাদনা মেলাত অংশগ্ৰহণ কৰি বৰঙণি আগবঢ়াই প্ৰতিযোগিতাখনি সাফল্যমণ্ডিত কৰাত আগভাগ লোৱাৰ বাবে কৃতজ্ঞতাস্বৰূপে আপোনালৈ এই সামান্য সন্মান আগবঢ়ালোঁ। আশা কৰোঁ এইবেলিৰ দৰে অহাবছৰো এইখিনি সময় আপুনি আমাৰ সৈতে সাহস হৈ থাকিব। ধন্যবাদেৰে, <br />— '''অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সমাজ'''ৰ হৈ,<br />[[সদস্য:Rumi Borah~aswiki|ৰুমি বৰা]]<br />[[সদস্য:JyotiPN|প্ৰাণজ্যোতি নাথ]]<br />[[সদস্য:-chanakyakdas|চাণক্য কুমাৰ দাস]] |} [[সদস্য:-chanakyakdas|চাণক্য]] ([[সদস্য বাৰ্তা:-chanakyakdas|বাৰ্তা]]) 13:19, 15 December 2024 (ইউ.টি.চি.) == Invitation to Participate in the Wikimedia SAARC Conference Community Engagement Survey == Dear Community Members, I hope this message finds you well. Please excuse the use of English; we encourage translations into your local languages to ensure inclusivity. We are conducting a Community Engagement Survey to assess the sentiments, needs, and interests of South Asian Wikimedia communities in organizing the inaugural Wikimedia SAARC Regional Conference, proposed to be held in Kathmandu, Nepal. This initiative aims to bring together participants from eight nations to collaborate towards shared goals. Your insights will play a vital role in shaping the event's focus, identifying priorities, and guiding the strategic planning for this landmark conference. Survey Link: https://forms.gle/en8qSuCvaSxQVD7K6 We kindly request you to dedicate a few moments to complete the survey. Your feedback will significantly contribute to ensuring this conference addresses the community's needs and aspirations. Deadline to Submit the Survey: 20 January 2025 Your participation is crucial in shaping the future of the Wikimedia SAARC community and fostering regional collaboration. Thank you for your time and valuable input. Warm regards,<br> [[:m:User:Biplab Anand|Biplab Anand]] <!-- Message sent by User:Biplab Anand@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Biplab_Anand/lists&oldid=28078122 --> ==পোখালি বিস্তাৰ সম্পাদনা মেলা ২০২৪ৰ ফলাফল== অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ 'পোখালি বিস্তাৰ সম্পাদনা মেলা ২০২৪'-ত অংশ লৈ ভালেসংখ্যক গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰবন্ধ সমৃদ্ধ কৰাৰ বাবে আপোনালৈ অশেষ ধন্যবাদ। এই সম্পাদনা মেলাত অৱদানৰ ভিত্তিত দ্বিতীয় স্থান দখল কৰাৰ বাবে আপোনালৈ আন্তৰিক অভিনন্দন জনাইছোঁ! -[[সদস্য:Joli Rumi|Joli Rumi]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Joli Rumi|বাৰ্তা]]) 14:41, 10 January 2025 (ইউ.টি.চি.) :@[[সদস্য:Joli Rumi|Joli Rumi]], '''ধন্যবাদ'''। ~ কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল 15:06, 10 January 2025 (ইউ.টি.চি.) == Thank you for being a medical contributors! == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Wiki Project Med Foundation logo.svg|130px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" |'''The 2024 Cure Award''' |- | style="vertical-align: middle; padding: 3px;" |In 2024 you '''[[mdwiki:WikiProjectMed:WikiProject_Medicine/Stats/Top_medical_editors_2024_(all)|were one of the top medical editors in your language]]'''. Thank you from [[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med]] for helping bring free, complete, accurate, up-to-date health information to the public. We really appreciate you and the vital work you do! Wiki Project Med Foundation is a [[meta:Wikimedia_thematic_organizations|thematic organization]] whose mission is to improve our health content. '''[[meta:Wiki_Project_Med#People_interested|Consider joining for 2025]]''', there are no associated costs. Additionally one of our primary efforts revolves around translating health content. We invite you to '''[https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/index.php try our new workflow]''' if you have not already. Our dashboard automatically [https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/leaderboard.php collects statistics] of your efforts and we are working on [https://mdwiki.toolforge.org/fixwikirefs.php tools to automatically improve formating]. |} Thanks again :-) -- [[mdwiki:User:Doc_James|<span style="color:#0000f1">'''Doc James'''</span>]] along with the rest of the team at '''[[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med Foundation]]''' 06:24, 26 January 2025 (ইউ.টি.চি.) </div> <!-- Message sent by User:Doc James@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Top_Other_Language_Editors_2024&oldid=28172893 --> == নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা ২০২৫ত অংশগ্ৰহণৰ বাবে ধন্যবাদ! == প্ৰিয় অৱদানকাৰী, [https://w.wiki/CdiS নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা ২০২৫]ৰ অংশ হোৱা বাবে আপোনালৈ আন্তৰিক ধন্যবাদ! আপোনাৰ অবিশ্বাস্য অৱদানসমূহে অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াত নাৰীবাদ আৰু বিশ্বৰ চহকী সাংস্কৃতিক ঐতিহ্যসম্পৰ্কীয় তথ্য উপলভ্য হোৱাত সহায় কৰিছে। 📅 ইয়াৰ পিছত কি? প্ৰতিযোগিতাখন আৰম্ভ হোৱাৰ দিনৰে পৰা অৰ্থাৎ ২০২৫ চনৰ ১ ফেব্ৰুৱাৰীৰ পৰা আৰম্ভ হোৱা জুৰী প্ৰক্ৰিয়া ২০২৫ চনৰ এপ্ৰিল-মে'ৰ ভিতৰত সম্পূৰ্ণ হোৱাৰ সম্ভাৱনা আছে। এই সময়চোৱাত অনুগ্ৰহ কৰি আপোনাৰ ৱিকিমিডিয়াৰ আলোচনা পৃষ্ঠাত নজৰ ৰাখক লগতে আপোনাৰ ইমেইল জাননীসমূহ সক্ৰিয় কৰি ৰখা হৈছেনে নাই, সেই সম্পৰ্কে নজৰ ৰাখক যাতে আপুনি ফলাফল সম্পৰ্কীয় কোনো আপডেটৰ পৰা অজ্ঞাতে থাকিব লগীয়া নহয়। 📝 এতিয়া আমি আপোনাৰ পৰা কি বিচাৰিছোঁ, বা আপোনাৰ কৰণীয় কি! আপোনাৰ অংশগ্ৰহণ আমাৰ বাবে অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ। আমি এইকথা অনুভৱ কৰোঁ, যিহেতু প্ৰতিযোগিতাৰ মানসিকতাৰে পৃষ্ঠাসমূহ সৃষ্টি কৰা হৈছে, গতিকে জ্ঞাতে-অজ্ঞাতে প্ৰবন্ধসমূহত যথেষ্ট সংখ্যক আসোঁৱাহ ৰৈ যোৱা চকুত পৰিছে। ইয়াৰোপৰি বহু প্ৰবন্ধ পোখালি হিচাপে ৰৈ গৈছে। এনে সমস্যাসমূহ সমাধান নকৰিলে প্ৰকল্পটোৰ মান নিম্নগামী হোৱাৰ দৰে হয়। গতিকে নতুনকৈ অন্য কোনো প্ৰবন্ধ সৃষ্টিৰ পূৰ্বে পাৰিলে প্ৰতিযোগিতাৰ বাবে সৃষ্টিকৰা পৃষ্ঠাসমূহ উন্নত কৰাত মনোযোগ দিয়ে যেন। আপোনাৰ মতামত আমাৰ বাবে গুৰুত্বপূৰ্ণ। আমি এপ্ৰিলৰ মাজভাগৰ ভিতৰত আপোনাৰ চিন্তা, পৰামৰ্শ আৰু প্ৰতিযোগিতাৰ সময়ত সন্মুখীন হোৱা যিকোনো প্ৰত্যাহ্বান সম্পৰ্কত মতামত সংগ্ৰহ কৰিবলৈ এখন প্ৰ-পত্ৰ প্ৰেৰণ কৰিম৷ আপোনাৰ মূল্যবান মতামতে আমাক পৰৱৰ্তী সংস্কৰণটোক আৰু অধিক উন্নত আৰু ৱিকিসুলভ কৰিবলৈ সহায় কৰিব! আকৌ এবাৰ নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা আৰু পৰম্পৰাৰ এই বিশ্বব্যাপী উদযাপনৰ অংশ হোৱাৰ বাবে ধন্যবাদ। ধন্যবাদেৰে, [[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 12:11, 1 April 2025 (ইউ.টি.চি.) সমন্বয়ক '''নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা ২০২৫''' :'''ধন্যবাদ'''। ''পোখালি হিচাপে থকা প্ৰবন্ধ বিলাক বিস্তাৰ কৰিম বাৰু। (অৱশ্যে কিছুমান প্ৰবন্ধক পোখালি হিচাবে ৰখা হৈছে যদিও, সেইবিলাক প্ৰবন্ধ আন ভাষাতো বিস্তাৰিত ৰূপত নাই।) ...... <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 19:23, 2 April 2025 (ইউ.টি.চি.) == নতুন সদস্যৰ সৈতে সম্পাদ্বনা দ্বন্দ্ব == মৰমৰ কন্দৰ্পজিৎ, অসমীয়া ৱিকিপৰিয়ালে যোৱা ৮ মাৰ্চ তাৰিখে তেজপুৰ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অসমীয়া বিভাগত এখনি দিনজোৰা কৰ্মশালাৰ আয়োজন কৰিছিল। ইয়াৰ পিছতে এই বিভাগৰ অধ্যাপক তথা ৱিকি পৰিয়ালৰ শুভাকাংক্ষী জ্যোতিস্মান দাসে ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলক ৱিকিত সক্ৰিয় কৰাৰ লক্ষ্যৰে, নিজে অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ কাম-কাজ শিকাই দি তেওঁলোকক অসমীয়া ৱিকি পৰিয়ালৰ সেচ্ছাসেৱক ৰূপে কাম কৰিবলৈ উদগনি দিয়ে। ফলশ্ৰুতিত, শেহতীয়াকৈ অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াত বিশ্ববিদ্যালয়ৰ কেইবাগৰাকী ন-শিকাৰু ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ সক্ৰিয়তা পৰিলক্ষিত হৈছে আৰু তেওঁলোকে ভালেখিনি প্ৰৱন্ধ যোগ দিয়াত সফল হৈছে। কিছু কিছু প্ৰৱন্ধত কিছু দোষ-ক্ৰুটি ৰৈ গৈছে যদিও তাৰে মাজত কেইবাটিও ভাল প্ৰৱন্ধ ৱিকিত পৰিলক্ষিত হৈছে। আমি দেখি অতি আনন্দিত হৈছোঁ যে, আপুনি যথাসাধ্যে তেওঁলোকক সহযোগ আগবঢ়াবলৈ চেষ্টা কৰিছে আৰু প্ৰৱন্ধ লেখাত হোৱা সৰু-সুৰা ভুলখিনি শুধৰাই গৈছে। কিন্তু লগে লগে শুধৰাই দিয়াৰ বাবে তেওঁলোক বাৰে বাৰে সম্পাদ্বনা দ্বন্দ্বৰ সন্মুখীন হৈছে আৰু ন-শিকাৰু ৰূপে এই লৈ স্বাভাৱিকতে বিবুদ্ধিত পৰিছে। এনেক্ষেত্ৰত কি কৰিলেনো তেওঁলোকে কাম কৰিবলৈ উৎসাহিত হৈ থাকিব, এই কথাটো আপুনি মন কৰিবচোনো! এগৰাকী প্ৰবীণ আৰু অভিজ্ঞ ৱিকিমিডিয়ান হিচাপে আপুনি পৰিপক্ক আৰু আন্তৰিক সিদ্ধান্তই লব বুলি মই জানো। মই মাত্ৰ এই বাৰ্তাৰ জৰিয়তে তেওঁলোকৰ সমস্যাটো আপোনাক অৱগত কৰিলোঁ। আন্তৰিকতাৰে;</br> [[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) 11:17, 9 May 2025 (ইউ.টি.চি.)JyotiPN == Feminism and Folklore 2025 - Local prize winners == [[File:Feminism and Folklore 2025 logo.svg|centre|550px|frameless]] ::<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> ''{{int:please-translate}}'' Dear Wikimedian, Congratulations on your outstanding achievement in winning a local prize in the '''Feminism and Folklore 2025''' writing competition! We truly appreciate your dedication and the valuable contribution you’ve made in documenting local folk culture and highlighting women’s representation on your local Wikipedia. To claim your prize, please complete the [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdONlpmv1iTrvXnXbHPlfFzUcuF71obJKtPGkycgjGObQ4ShA/viewform?usp=dialog prize form] by July 5th, 2025. Kindly note that after this date, the form will be closed and submissions will no longer be accepted. Please also note that all prizes will be awarded in the form of [https://www.tremendous.com/ Tremendous Vouchers] only. If you have any questions or need assistance, feel free to contact us via your talk page or email. We're happy to help. Warm regards, [[:m:Feminism and Folklore 2025|FNF 2025 International Team]] ::::Stay connected [[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&nbsp; [[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]] </div> --[[সদস্য:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[সদস্য বাৰ্তা:MediaWiki message delivery|বাৰ্তা]]) 10:20, 21 June 2025 (ইউ.টি.চি.) <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf25&oldid=28891702 --> == Feminism and Folklore 2025 - International prize winners == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> ''{{int:please-translate}}'' [[File:Feminism and Folklore 2025 logo.svg|centre|550px|frameless]] 🎉 Congratulations! 🎉 We’re absolutely thrilled to announce that you are one amongst the [[:m:Feminism and Folklore 2025/Results|grand champion]] of the '''Feminism and Folklore 2025''' writing competition, winning the coveted International prize! Your outstanding achievement deserves a standing ovation and endless celebration! 🌟 Your passion, dedication, and incredible effort in bringing local folk culture and the voices of women to life on Wikipedia have truly blown us away. You’ve made a remarkable impact, and we couldn’t be more grateful for your contribution. Now, to make sure you receive your well-deserved prize (and make it extra special for you!), please fill out the preferences form before July 10, 2025. This will help us customize your prize and ensure it’s a perfect fit. 👉 [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfCYwsIY3kTLyDRcIKxSfxJbz2eunqJUrukvc0uuwX6LU-WKA/viewform?usp=dialog Click here to fill out the form!] If you have any questions or need help with anything at all, don’t hesitate to reach out! You can contact us via the talkpage or email — we’re always here for you and happy to help. Once again, a huge congratulations on this incredible victory! We’re so proud to celebrate you and can’t wait to hear from you soon. ✨ Best wishes and endless cheers! ✨ [[:m:Feminism and Folklore 2025|FNF 2025 International Team]] ::::Stay connected [[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&nbsp; [[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]] </div> <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf25&oldid=28920195 --> == শ্ৰেণী সংযোগ == শ্ৰেণীসংযোগ কৰা ভুল হৈছে, শ্ৰেণীবোৰ এটা আনটোৰ উপশ্ৰেণী হ’ব নোৱাৰে৷ যেনে - [[:শ্ৰেণী:ফিজি|ফিজি]]ৰ উপশ্ৰেণী [[:শ্ৰেণী:ফিজিৰ শ্ৰুতিকথা|ফিজিৰ শ্ৰুতিকথা]] হ’ব কিন্তু [[:শ্ৰেণী:ফিজিৰ শ্ৰুতিকথা|ফিজিৰ শ্ৰুতিকথা]]ৰ উপশ্ৰেণী [[:শ্ৰেণী:ফিজি|ফিজি]] হ’ব নোৱাৰে৷ শ্ৰেণীবোৰ ক্ৰমান্নয়ে সৰুৰ পৰা ডাঙৰ হৈ যায়৷ '''ফিজিৰ শ্ৰুতিকথা'''ৰ উপশ্ৰেণী '''ফিজিৰ কিংবদন্তিমূলক জীৱ''', '''ফিজিৰ দেৱ-দেৱী''' আদি হ’ব পাৰে৷ উপশ্ৰেণী মানে সেই শ্ৰেণীটোৰ অন্তৰ্গত সৰু শ্ৰেণী৷ '''ফিজিৰ শ্ৰুতিকথা''' শ্ৰেণীটোত যদি '''ফিজি''' শ্ৰেণীটো উপশ্ৰেণী কৰি দিয়া হয়, তেন্তে '''ফিজি''' শ্ৰেণীটোত থকা পৃষ্ঠাবোৰো '''ফিজিৰ শ্ৰুতিকথা'''ৰ ভিতৰৰ বিষয় হৈ পৰিব৷ এই শ্ৰেণীটোত থকা [[ফিজিৰ বাতৰি কাকতৰ তালিকা]] নামৰ প্ৰবন্ধটো কেতিয়াও '''ফিজিৰ শ্ৰুতিকথা''' নহয়৷ <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:দিব্য দত্ত|<font color="#663300">'''দিব্য দত্ত'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]])</span> 07:04, 2 August 2025 (ইউ.টি.চি.) :@[[সদস্য:দিব্য দত্ত|দিব্য দত্ত]], ঠিক আছে বাৰু, আঙুলিয়াই দিয়াৰ বাবে ধন্যবাদ, কাইলৈৰ সম্পাদনা বিলাক আজি আকৌ এবাৰ চাম, ভুল বিলাক শুদ্ধ কৰিম। ~ কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল 07:14, 2 August 2025 (ইউ.টি.চি.) == অপ্ৰয়োজনীয় বিষয়বস্তু == আপুনি সৃষ্টি কৰা [[পৰ্ণগ্ৰাফি কোম্পানীসমূহৰ তালিকা]]খন লক্ষ্য কৰিলোঁ। ৱিকিপিডিয়াই প্ৰাপ্তবয়স্ক বিষয়বস্তুৰ অনুমতি দিলেও এনে তালিকাসমূহৰ বাবে উল্লেখযোগ্যতা আৰু স্পষ্ট বিশ্বকোষীয় মূল্য থকাটো প্ৰয়োজন। ৱিকিপিডিয়াই বিষয়বস্তু চেঞ্চৰ নকৰিলেও আমি সচেতন হোৱা উচিত যে এনে তালিকাই নাবালককে ধৰি পাঠকসকলক কেনেদৰে প্ৰভাৱিত কৰিব পাৰে। [[সদস্য:&#45;chanakyakdas|&#45;chanakyakdas]] ([[সদস্য বাৰ্তা:&#45;chanakyakdas|বাৰ্তা]]) 15:54, 17 August 2025 (ইউ.টি.চি.) :@[[সদস্য:-chanakyakdas|-chanakyakdas]], ধন্যবাদ। পাঠ আঁতৰাই দিয়া হ'ল আৰু ক্ষিপ্ৰ বিলোপনৰ টেগ লগোৱা হ'ল। - <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 17:27, 17 August 2025 (ইউ.টি.চি.) == চিকুণ কৰ্মী পদক == {| style="border: 1px solid {{{border|gray}}}; background-color: {{{color|#fdffe7}}};" |rowspan="2" style="vertical-align:middle;" | [[File:Cleanup Barnstar a.png|100px]] |rowspan="2" | |style="font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em; color: {{{textcolor|black}}}" | '''চিকুণ কৰ্মী পদক''' |- |style="vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray; color: {{{textcolor|black}}}" |প্ৰিয় ৱিকিসতীৰ্থ, অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ বিভিন্ন পৃষ্ঠাত সদৰ্থক দৃষ্টিভংগীৰে কৰা বিভিন্ন সম্পাদনাৰে ৱিকিপিডিয়া প্ৰকল্পত অহৰহ দৃষ্টি ৰখা বাবে আপোনালৈ অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সমাজৰ হৈ এই ''চিকুণ কৰ্মী পদক''টি আগবঢ়ালোঁ। আশা কৰোঁ, আগলৈয়ো এইদৰেই অসমীয়া ৱিকিমিডিয়াৰ সৈতে যুক্ত হৈ থাকি আইৰ মুখৰ ভাষাটি ইণ্টাৰনেটত শক্তিশালী কৰাৰ গুৰুদায়িত্ব বহন কৰি যাব।—[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 13:50, 28 August 2025 (ইউ.টি.চি.) |} :@[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ধন্যবাদ বাইদেউ 🙏🏻 <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 14:29, 28 August 2025 (ইউ.টি.চি.) ==অসমৰ উদ্ভিদ আৰু অসমৰ চৰাইসমূহ শ্ৰেণীবদ্ধ কৰিবলৈ সহায় বিচাৰি অনুৰোধ== মৰমৰ কন্দৰ্প, আমি লক্ষ্য কৰিছোঁ যে, আপুনি যথেষ্ট সক্ৰিয়তাৰে অসমীয়া ৱিকিপিডিয়ালৈ শৃংখলাবদ্ধতাৰে অৱদান আগবঢ়াই আছে। আপোনাৰ এই সক্ৰিয়তালৈ লক্ষ্য কৰি অসমীয়া ৱিকিপিডিয়া আৰু ৱিকিকমন্সত থকা অসমৰ উদ্ভিদ আৰু অসমৰ চৰাইসমূহ শ্ৰেণীবদ্ধ কৰিবলৈ আপোনাৰ সহায় বিচাৰিলোঁ। এটা আউটৰিচ প্ৰগামৰ অংশ হিচাপে এই কামটো কৰা হ'ব। আশাকৰোঁ আপোনাৰ আজৰি সময়ত এই শ্ৰেণীবদ্ধকৰণ প্ৰক্ৰিয়াটো আগবঢ়াই নিবলৈ আপুনি সহায় কৰিব আৰু কিবা ভুল দেখিলে শুধৰাই দিব। -[[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) 20:20, 28 September 2025 (ইউ.টি.চি.) :@[[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]], নিশ্চয় বাইদেউ – <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 20:23, 28 September 2025 (ইউ.টি.চি.) ::[https://en.wikipedia.org/wiki/Category:Flora_of_Assam_(region) অসমৰ উদ্ভিদ] - এই শ্ৰেণীৰপৰা অসমীয়ালৈ অনুবাদ নোহোৱা প্ৰৱন্ধখিনি বাচি উলিয়াই ২ অক্টোবৰৰ পাছত এটা ৭ বা ১০ দিনীয়া এডিট-আ-থন পাতি প্ৰৱন্ধখিনি অসমীয়ালৈ অনুবাদ কৰি পেলাব পৰা হয় নেকি ভাবিবচোন। যদি হয়, কামটো আগবঢ়াই নিবলৈ অনুৰোধ কৰিলোঁ।-[[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) 20:54, 28 September 2025 (ইউ.টি.চি.) :::@[[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]], ঠিক আছে, মই তালিকাখন বনাম। <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 06:03, 30 September 2025 (ইউ.টি.চি.) ::::@[[সদস্য:Kandarpajit Kallol|Kandarpajit Kallol]], ধন্যবাদ, কন্দৰ্প। [[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) 06:13, 30 September 2025 (ইউ.টি.চি.) :::::@[[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]], [[সদস্য:Kandarpajit Kallol/অসমৰ উদ্ভিদ|অসমৰ উদ্ভিদ]] চাওক বাইদেউ, সদ্যহতে মোৰ সদস্য পৃষ্ঠাত কৰিলোঁ। পিছলৈ কপি কৰি ল'ব পৰা যাব। – <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 06:51, 30 September 2025 (ইউ.টি.চি.) ==অসমীয়া-নেপালী-বাংলা আন্তঃৱিকি সহযোগিতামূলক সম্পাদনা মেলা== অসমীয়া-নেপালী-বাংলা আন্তঃৱিকি সহযোগিতামূলক সম্পাদনা মেলাৰ বিচাৰক তথা সম্পাদনা মেলাত অংশগ্ৰহণ কৰা অৱদানকাৰীসকলক মান পত্ৰ প্ৰদান কৰাৰ বাবে তথ্য সংগ্ৰহ কৰা হৈছে৷ অনুগ্ৰহ কৰি সকলো অংশগ্ৰহণকাৰীয়ে [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfLRsqWU1u8Yfpe9Pp0WnAiog_gV93a8r6JE7MYQrDleJnarw/viewform?usp=header এই প্ৰ-পত্ৰখন] পূৰ কৰি সহযোগিতা আগবঢ়াই যেন৷ ধন্যবাদ! <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:দিব্য দত্ত|<font color="#663300">'''দিব্য দত্ত'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]])</span> 10:53, 20 November 2025 (ইউ.টি.চি.) :@[[সদস্য:দিব্য দত্ত|দিব্য দত্ত]] '''ধন্যবাদ'''। কৰিলোঁ। — <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 11:02, 20 November 2025 (ইউ.টি.চি.) ==এডিটাথন তেজীঘোঁৰা== {{এডিটাথন তেজীঘোঁৰা|অসমীয়া-নেপালী-বাংলা আন্তঃৱিকি সহযোগিতামূলক সম্পাদনা মেলা ২০২৫ আৰু ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫}} ==পদক== {| style="border: 2px solid brown; background-color: #e6d2f5; " |rowspan="2" valign="left; padding: 5px; " | [[File:Editors Barnstar Hires.png|120px|frameless|left]] <big>'''দ্বিতীয় স্থান'''</big> '''অভিনন্দন! '''<br /> প্ৰিয় সতীৰ্থ, শেহতীয়াকৈ অনুষ্ঠিত হৈ যোৱা [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫|ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫]] প্ৰবন্ধ লিখন প্ৰতিযোগিতাত অসমীয়া ভাষাৰ দ্বিতীয় স্থান অধিকাৰ কৰাৰ বাবে অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সমাজৰ তৰফৰ পৰা আপোনালৈ এই পদকটি যাচিলোঁ। --[[সদস্য:&#45;chanakyakdas|&#45;chanakyakdas]] ([[সদস্য বাৰ্তা:&#45;chanakyakdas|বাৰ্তা]]) 16:16, 17 December 2025 (ইউ.টি.চি.) == দুই সহস্ৰাধিক তাৰকা পদক == {| style="border: 1px solid gray; background-color: #fdffe7; " |rowspan="2" valign="middle" | {{#ifeq:{{{2}}}|alt|[[File:Decent Article Barnstar 1br Degree Hires 2000v2.png |100px]]|[[File:Decent Article Barnstar 1br Degree Hires 2000v2.png|100px]]}} |rowspan="2" | |style="font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em; " | '''দুই সহস্ৰাধিক তাৰকা পদক''' |- |style="vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray; " | অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াত <span class="plainlinks">[https://xtools.wmcloud.org/pages/as.wikipedia.org/Kandarpajit%20Kallol/0/noredirects/live ২০০০+ প্ৰবন্ধ]</span> সৃষ্টি কৰি অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াক সমৃদ্ধিশালী কৰি তোলাৰ বাবে অভিনন্দন আৰু কৃতজ্ঞতাসহকাৰে আপোনালৈ এই পদক আগবঢ়াবলৈ পাই অত্যন্ত সুখী আৰু গৌৰৱবোধ কৰিছোঁ। আশাকৰোঁ আপুনি এনেদৰেই আপোনাৰ বলিষ্ঠ সম্পাদনাৰে ৱিকিপিডিয়াৰ লগত জড়িত হৈ থাকিব। -[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 12:13, 31 March 2026 (ইউ.টি.চি.) |} :@[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]], ধন্যবাদ। — <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 12:33, 31 March 2026 (ইউ.টি.চি.) |} == Last Few Days: WikiConference India 2026 Scholarship Applications == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> ''{{int:please-translate}}'' Dear Wikimedian, We're happy to share that scholarship applications for '''WikiConference India 2026''' are currently open and the deadline is just around the corner. [[m:Special:MyLanguage/WikiConference India 2026|WikiConference India 2026]] is the fourth edition of the national-level conference that brings together Wikimedians and stakeholders engaged in Indic-language Wikimedia projects and the broader open knowledge movement across India and South Asia. The conference will take place in Kochi, Kerala, from 4–6 September 2026. * You can find the more information and the application form at the [[m:Special:MyLanguage/WikiConference India 2026/Scholarship|Scholarship page here at Meta wiki]] * '''Scholarship deadline: 15 April 2026, 11:59 PM IST''' With only a few days left, we warmly encourage you to apply if you haven’t already and kindly request you to share this with your community and encourage others to apply. For more information and regular updates, we encourage you to visit the conference Meta page. Warm regards, <br> on behalf of the WikiConference India 2026 Organising Team ''This message was sent with [[সদস্য:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[সদস্য বাৰ্তা:MediaWiki message delivery|বাৰ্তা]]) on 18:30, 11 April 2026 (ইউ.টি.চি.)'' </div> <!-- Message sent by User:Gnoeee@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2026_active_users&oldid=30389801 --> ==নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা এডিটাথন ২০২৬== অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ [[ৱিকিপিডিয়া:নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা এডিটাথন ২০২৬|নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা এডিটাথন ২০২৬]]ত অংশ লৈ ভালেসংখ্যক গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰবন্ধ লিখি অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াক সমৃদ্ধ কৰাৰ বাবে আপোনালৈ অশেষ ধন্যবাদ। এই সম্পাদনা মেলাত অৱদানৰ ভিত্তিত '''প্ৰথম স্থান''' দখল কৰাৰ বাবে আপোনালৈ আন্তৰিক অভিনন্দন জনাইছোঁ! [[সদস্য:&#45;chanakyakdas|&#45;chanakyakdas]] ([[সদস্য বাৰ্তা:&#45;chanakyakdas|বাৰ্তা]]) 02:42, 21 April 2026 (ইউ.টি.চি.) :@[[সদস্য:-chanakyakdas|-chanakyakdas]], ধন্যবাদ। — <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 04:46, 21 April 2026 (ইউ.টি.চি.) == ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ দ্বিতীয় পৰ্যায়, ২০২৬ == নমস্কাৰ [[সদস্য:Kandarpajit_Kallol|কল্লোল]] ডাঙৰীয়া বিষয় এটি জানিবলৈ এই বাৰ্তা প্ৰেৰণ কৰিলো। ৱিকিপিডিয়াত নতুন, কিছুমান বিষয় ভালদৰে জ্ঞাত নহয় ভুল হ'লে আঙুলিয়াই দিব। মোৰ প্ৰশ্নটি হ'ল ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ দ্বিতীয় পৰ্যায়, ২০২৬ ত মই [[কৌন বনেগা ক্ৰৌড়পতি]] শীৰ্ষক বিষয়টি অনুবাদ কৰি আছিলো কিন্তু সম্ম্পূৰ্ণ কৰাৰ দিশত প্ৰায়ে আগবাঢ়িছিল, মাজতে আপুনি হস্তক্ষেপ কৰিলে আৰু গ্ৰহণ কৰা হ'ল। কেনেকৈ? জানিব পাৰিম নেকি? [[সদস্য:যদুমণি|যদুমণি]] ([[সদস্য বাৰ্তা:যদুমণি|বাৰ্তা]]) 16:57, 3 May 2026 (ইউ.টি.চি.) n4vhihgpbro9inuxgupnhsivdehyklz 604285 604284 2026-05-03T17:43:52Z Kandarpajit Kallol 6257 /* ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ দ্বিতীয় পৰ্যায়, ২০২৬ */ উত্তৰ 604285 wikitext text/x-wiki {{welcome}}[[সদস্য:Chiring chandan|নিয়ৰপৰশ]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Chiring chandan|talk]]) 07:46, 8 মে' 2013 (UTC) ==অক্লান্ত কৰ্মী পদক'== {| style="border: 1px solid gray; background-color: #fdffe7; " |rowspan="2" valign="middle" | {{#ifeq:{{{2}}}|alt|[[File:Tireless Contributor Barnstar Hires.gif|100px]]|[[Image:Tireless_Contributor_Barnstar.gif|100px]]}} |rowspan="2" | |style="font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em; " | '''অক্লান্ত কৰ্মী পদক''' |- |style="vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray; " | ৱিকিপিডিয়াত আপোনাৰ মূল্যবান অৱদানৰ বাবে কৃতজ্ঞতা জনালোঁ। আশাকৰোঁ আপুনি আগলৈও এনেকৈয়ে ৱিকিপিডিয়াক সমৃদ্ধিশালী কৰাৰ নিস্বাৰ্থ প্ৰয়াস কৰি থাকিব। <span style="white-space:nowrap; text-shadow:#00BFFF 0em 0em 0.8em,#EE82EE -0.8em -0.8em 0.9em,#1D6B00 0.7em 0.7em 0.8em; color:#FF0000">'''[[User:Bishnu_Saikia|বিষ্ণু শইকীয়া]]'''⇒<span style="font-size: 25px; ">[[User talk:Bishnu_Saikia|✉]]</span></span> 11:43, 5 নৱেম্বৰ 2014 (UTC) |} == এই মাহৰ ৱিকিপিডিয়ান: মে' ২০২১ == {{এই মাহৰ ৱিকিপিডিয়ান}} [[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) == দুই শতাধিক প্ৰবন্ধ পদক == {{দুই শতাধিক প্ৰবন্ধ পদক}} - <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px; ">[[User:দিব্য দত্ত|<font color="#663300">'''দিব্য দত্ত'''</font>]]&nbsp; ([[User Talk:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]])</span> 16:26, 1 December 2024 (ইউ.টি.চি.) ==প্ৰথম অসমীয়া ৱিকিসংযোগ সন্মিলন ২০২৫== সন্মানীয় কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল, আপোনাক জনাবলৈ পাই আমি সুখী অনুভৱ কৰিছোঁ এয়ে যে, অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সমাজে CIS-A2kৰ সহযোগত ৫ জানুৱাৰী ২০২৫ তাৰিখ দেওবাৰে গুৱাহাটীত এখন এদিনীয়া সন্মিলন অনুষ্ঠিত কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰিছে। অসমীয়া ৱিকিত আপোনাৰ শেহতীয়া সক্ৰিয়তা তথা ৱিকি অৱদানৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি এই অনুষ্ঠানত অংশগ্ৰহণ কৰিবৰ বাবে আহ্বান জনোৱা হ'ল। অনুগ্ৰহ কৰি [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSevXSWxJ-JiCcqrdXkCbT2Jux1dZkodkgGO_YqA8r9_Hr_FZA/viewform?usp=sf_link ইয়াত সংলগ্ন গুগুল ফৰ্মখন] অতিসোনকালেই পুৰাই আপোনাৰ উপস্থিতি সম্পৰ্কে জনাব বুলি আশা কৰিলোঁ। ৱিকিমিডিয়া সমাজ আৰু এই সন্মিলনীৰ আয়োজক সমিতিৰ হৈ -[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 08:03, 5 December 2024 (ইউ.টি.চি.) :@[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ফৰ্মখন আজি খোল খোৱা নাই। কিবা বিকল্প উপায় আছে নেকি? ~ কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল 16:47, 11 December 2024 (ইউ.টি.চি.) ::@[[সদস্য:Kandarpajit Kallol|Kandarpajit Kallol]], আপোনাক আপোনাৰ টি-চাৰ্টৰ আকাৰ (S,M,L,XL,XXL), বৰ্তমানৰ ঠিকনা আৰু খাদ্যভ্যাস (আমিষ/নিৰামিষ) সম্পৰ্কত জনাই nathnayanj123@gmail.com বা ishanjbora2019@gmail.com লৈ মেইল কৰিবলৈ আনুৰোধ জনালোঁ। [[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 04:19, 12 December 2024 (ইউ.টি.চি.) == পোখালি প্ৰবন্ধ == নমস্কাৰ! শেহতীয়াকৈ আপুনি তেনেই সামান্য তথ্য থকা [[xtools:pages/as.wikipedia.org/Kandarpajit Kallol/0/noredirects/live|বহুসংখ্যক পোখালি প্ৰবন্ধ]] সৃষ্টি কৰিছে। অনুগ্ৰহ কৰি অন্য নতুন প্ৰবন্ধ সৃষ্টি কৰাৰ সলনি ইতিমধ্যে সৃষ্ট প্ৰবন্ধবোৰ অধিক তথ্যৰে উন্নত কৰাত সহায় কৰক। নহ'লে অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ সীমিত সক্ৰিয়তাৰে এই প্ৰবন্ধবোৰ পিছলৈ উন্নত কৰাটো প্ৰায়ে অসম্ভৱ হৈ পৰে। এনেদৰে ৰৈ গ'লে কিছু প্ৰবন্ধ ক্ষিপ্ৰ বিলোপনৰ প্ৰাৰ্থী হোৱাৰো সম্ভাৱনা আছে। ধন্যবাদ! - [[সদস্য:Joli Rumi|Joli Rumi]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Joli Rumi|বাৰ্তা]]) 14:03, 8 December 2024 (ইউ.টি.চি.) :'''''হ'ব বাৰু।''''' কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল 04:42, 9 December 2024 (ইউ.টি.চি.) == ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ বিষয়ক == Dear Kallol, Please provide me your what's up number. Best regards [[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) 16:43, 12 December 2024 (ইউ.টি.চি.)JyotiPN :@[[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] My WhatsApp Number is 9101865414 ~ কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল 16:56, 12 December 2024 (ইউ.টি.চি.) == এছিয়ান মাহৰ সহযোগী == {| style="border: 1px solid gray; background-color: #fdffe7;" |rowspan="2" valign="middle" | {{#ifeq:{{{2}}}|alt|[[File:WAM logo without text.svg|100px]]|[[File:WAM logo without text.svg|100px]]}} |rowspan="2" | |style="font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em;" | '''এছিয়ান মাহৰ সহযোগী''' |- |style="vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray;" | হে ৱিকিসতীৰ্থ, শেহতীয়াকৈ ৱিকিপিডিয়াত অনুষ্ঠিত [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৪|এছিয়ান মাহ ২০২৪]] সম্পাদনা মেলাত অংশগ্ৰহণ কৰি বৰঙণি আগবঢ়াই প্ৰতিযোগিতাখনি সাফল্যমণ্ডিত কৰাত আগভাগ লোৱাৰ বাবে কৃতজ্ঞতাস্বৰূপে আপোনালৈ এই সামান্য সন্মান আগবঢ়ালোঁ। আশা কৰোঁ এইবেলিৰ দৰে অহাবছৰো এইখিনি সময় আপুনি আমাৰ সৈতে সাহস হৈ থাকিব। ধন্যবাদেৰে, <br />— '''অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সমাজ'''ৰ হৈ,<br />[[সদস্য:Rumi Borah~aswiki|ৰুমি বৰা]]<br />[[সদস্য:JyotiPN|প্ৰাণজ্যোতি নাথ]]<br />[[সদস্য:-chanakyakdas|চাণক্য কুমাৰ দাস]] |} [[সদস্য:-chanakyakdas|চাণক্য]] ([[সদস্য বাৰ্তা:-chanakyakdas|বাৰ্তা]]) 13:19, 15 December 2024 (ইউ.টি.চি.) == Invitation to Participate in the Wikimedia SAARC Conference Community Engagement Survey == Dear Community Members, I hope this message finds you well. Please excuse the use of English; we encourage translations into your local languages to ensure inclusivity. We are conducting a Community Engagement Survey to assess the sentiments, needs, and interests of South Asian Wikimedia communities in organizing the inaugural Wikimedia SAARC Regional Conference, proposed to be held in Kathmandu, Nepal. This initiative aims to bring together participants from eight nations to collaborate towards shared goals. Your insights will play a vital role in shaping the event's focus, identifying priorities, and guiding the strategic planning for this landmark conference. Survey Link: https://forms.gle/en8qSuCvaSxQVD7K6 We kindly request you to dedicate a few moments to complete the survey. Your feedback will significantly contribute to ensuring this conference addresses the community's needs and aspirations. Deadline to Submit the Survey: 20 January 2025 Your participation is crucial in shaping the future of the Wikimedia SAARC community and fostering regional collaboration. Thank you for your time and valuable input. Warm regards,<br> [[:m:User:Biplab Anand|Biplab Anand]] <!-- Message sent by User:Biplab Anand@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Biplab_Anand/lists&oldid=28078122 --> ==পোখালি বিস্তাৰ সম্পাদনা মেলা ২০২৪ৰ ফলাফল== অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ 'পোখালি বিস্তাৰ সম্পাদনা মেলা ২০২৪'-ত অংশ লৈ ভালেসংখ্যক গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰবন্ধ সমৃদ্ধ কৰাৰ বাবে আপোনালৈ অশেষ ধন্যবাদ। এই সম্পাদনা মেলাত অৱদানৰ ভিত্তিত দ্বিতীয় স্থান দখল কৰাৰ বাবে আপোনালৈ আন্তৰিক অভিনন্দন জনাইছোঁ! -[[সদস্য:Joli Rumi|Joli Rumi]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Joli Rumi|বাৰ্তা]]) 14:41, 10 January 2025 (ইউ.টি.চি.) :@[[সদস্য:Joli Rumi|Joli Rumi]], '''ধন্যবাদ'''। ~ কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল 15:06, 10 January 2025 (ইউ.টি.চি.) == Thank you for being a medical contributors! == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Wiki Project Med Foundation logo.svg|130px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" |'''The 2024 Cure Award''' |- | style="vertical-align: middle; padding: 3px;" |In 2024 you '''[[mdwiki:WikiProjectMed:WikiProject_Medicine/Stats/Top_medical_editors_2024_(all)|were one of the top medical editors in your language]]'''. Thank you from [[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med]] for helping bring free, complete, accurate, up-to-date health information to the public. We really appreciate you and the vital work you do! Wiki Project Med Foundation is a [[meta:Wikimedia_thematic_organizations|thematic organization]] whose mission is to improve our health content. '''[[meta:Wiki_Project_Med#People_interested|Consider joining for 2025]]''', there are no associated costs. Additionally one of our primary efforts revolves around translating health content. We invite you to '''[https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/index.php try our new workflow]''' if you have not already. Our dashboard automatically [https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/leaderboard.php collects statistics] of your efforts and we are working on [https://mdwiki.toolforge.org/fixwikirefs.php tools to automatically improve formating]. |} Thanks again :-) -- [[mdwiki:User:Doc_James|<span style="color:#0000f1">'''Doc James'''</span>]] along with the rest of the team at '''[[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med Foundation]]''' 06:24, 26 January 2025 (ইউ.টি.চি.) </div> <!-- Message sent by User:Doc James@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Top_Other_Language_Editors_2024&oldid=28172893 --> == নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা ২০২৫ত অংশগ্ৰহণৰ বাবে ধন্যবাদ! == প্ৰিয় অৱদানকাৰী, [https://w.wiki/CdiS নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা ২০২৫]ৰ অংশ হোৱা বাবে আপোনালৈ আন্তৰিক ধন্যবাদ! আপোনাৰ অবিশ্বাস্য অৱদানসমূহে অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াত নাৰীবাদ আৰু বিশ্বৰ চহকী সাংস্কৃতিক ঐতিহ্যসম্পৰ্কীয় তথ্য উপলভ্য হোৱাত সহায় কৰিছে। 📅 ইয়াৰ পিছত কি? প্ৰতিযোগিতাখন আৰম্ভ হোৱাৰ দিনৰে পৰা অৰ্থাৎ ২০২৫ চনৰ ১ ফেব্ৰুৱাৰীৰ পৰা আৰম্ভ হোৱা জুৰী প্ৰক্ৰিয়া ২০২৫ চনৰ এপ্ৰিল-মে'ৰ ভিতৰত সম্পূৰ্ণ হোৱাৰ সম্ভাৱনা আছে। এই সময়চোৱাত অনুগ্ৰহ কৰি আপোনাৰ ৱিকিমিডিয়াৰ আলোচনা পৃষ্ঠাত নজৰ ৰাখক লগতে আপোনাৰ ইমেইল জাননীসমূহ সক্ৰিয় কৰি ৰখা হৈছেনে নাই, সেই সম্পৰ্কে নজৰ ৰাখক যাতে আপুনি ফলাফল সম্পৰ্কীয় কোনো আপডেটৰ পৰা অজ্ঞাতে থাকিব লগীয়া নহয়। 📝 এতিয়া আমি আপোনাৰ পৰা কি বিচাৰিছোঁ, বা আপোনাৰ কৰণীয় কি! আপোনাৰ অংশগ্ৰহণ আমাৰ বাবে অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ। আমি এইকথা অনুভৱ কৰোঁ, যিহেতু প্ৰতিযোগিতাৰ মানসিকতাৰে পৃষ্ঠাসমূহ সৃষ্টি কৰা হৈছে, গতিকে জ্ঞাতে-অজ্ঞাতে প্ৰবন্ধসমূহত যথেষ্ট সংখ্যক আসোঁৱাহ ৰৈ যোৱা চকুত পৰিছে। ইয়াৰোপৰি বহু প্ৰবন্ধ পোখালি হিচাপে ৰৈ গৈছে। এনে সমস্যাসমূহ সমাধান নকৰিলে প্ৰকল্পটোৰ মান নিম্নগামী হোৱাৰ দৰে হয়। গতিকে নতুনকৈ অন্য কোনো প্ৰবন্ধ সৃষ্টিৰ পূৰ্বে পাৰিলে প্ৰতিযোগিতাৰ বাবে সৃষ্টিকৰা পৃষ্ঠাসমূহ উন্নত কৰাত মনোযোগ দিয়ে যেন। আপোনাৰ মতামত আমাৰ বাবে গুৰুত্বপূৰ্ণ। আমি এপ্ৰিলৰ মাজভাগৰ ভিতৰত আপোনাৰ চিন্তা, পৰামৰ্শ আৰু প্ৰতিযোগিতাৰ সময়ত সন্মুখীন হোৱা যিকোনো প্ৰত্যাহ্বান সম্পৰ্কত মতামত সংগ্ৰহ কৰিবলৈ এখন প্ৰ-পত্ৰ প্ৰেৰণ কৰিম৷ আপোনাৰ মূল্যবান মতামতে আমাক পৰৱৰ্তী সংস্কৰণটোক আৰু অধিক উন্নত আৰু ৱিকিসুলভ কৰিবলৈ সহায় কৰিব! আকৌ এবাৰ নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা আৰু পৰম্পৰাৰ এই বিশ্বব্যাপী উদযাপনৰ অংশ হোৱাৰ বাবে ধন্যবাদ। ধন্যবাদেৰে, [[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 12:11, 1 April 2025 (ইউ.টি.চি.) সমন্বয়ক '''নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা ২০২৫''' :'''ধন্যবাদ'''। ''পোখালি হিচাপে থকা প্ৰবন্ধ বিলাক বিস্তাৰ কৰিম বাৰু। (অৱশ্যে কিছুমান প্ৰবন্ধক পোখালি হিচাবে ৰখা হৈছে যদিও, সেইবিলাক প্ৰবন্ধ আন ভাষাতো বিস্তাৰিত ৰূপত নাই।) ...... <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 19:23, 2 April 2025 (ইউ.টি.চি.) == নতুন সদস্যৰ সৈতে সম্পাদ্বনা দ্বন্দ্ব == মৰমৰ কন্দৰ্পজিৎ, অসমীয়া ৱিকিপৰিয়ালে যোৱা ৮ মাৰ্চ তাৰিখে তেজপুৰ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অসমীয়া বিভাগত এখনি দিনজোৰা কৰ্মশালাৰ আয়োজন কৰিছিল। ইয়াৰ পিছতে এই বিভাগৰ অধ্যাপক তথা ৱিকি পৰিয়ালৰ শুভাকাংক্ষী জ্যোতিস্মান দাসে ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলক ৱিকিত সক্ৰিয় কৰাৰ লক্ষ্যৰে, নিজে অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ কাম-কাজ শিকাই দি তেওঁলোকক অসমীয়া ৱিকি পৰিয়ালৰ সেচ্ছাসেৱক ৰূপে কাম কৰিবলৈ উদগনি দিয়ে। ফলশ্ৰুতিত, শেহতীয়াকৈ অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াত বিশ্ববিদ্যালয়ৰ কেইবাগৰাকী ন-শিকাৰু ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ সক্ৰিয়তা পৰিলক্ষিত হৈছে আৰু তেওঁলোকে ভালেখিনি প্ৰৱন্ধ যোগ দিয়াত সফল হৈছে। কিছু কিছু প্ৰৱন্ধত কিছু দোষ-ক্ৰুটি ৰৈ গৈছে যদিও তাৰে মাজত কেইবাটিও ভাল প্ৰৱন্ধ ৱিকিত পৰিলক্ষিত হৈছে। আমি দেখি অতি আনন্দিত হৈছোঁ যে, আপুনি যথাসাধ্যে তেওঁলোকক সহযোগ আগবঢ়াবলৈ চেষ্টা কৰিছে আৰু প্ৰৱন্ধ লেখাত হোৱা সৰু-সুৰা ভুলখিনি শুধৰাই গৈছে। কিন্তু লগে লগে শুধৰাই দিয়াৰ বাবে তেওঁলোক বাৰে বাৰে সম্পাদ্বনা দ্বন্দ্বৰ সন্মুখীন হৈছে আৰু ন-শিকাৰু ৰূপে এই লৈ স্বাভাৱিকতে বিবুদ্ধিত পৰিছে। এনেক্ষেত্ৰত কি কৰিলেনো তেওঁলোকে কাম কৰিবলৈ উৎসাহিত হৈ থাকিব, এই কথাটো আপুনি মন কৰিবচোনো! এগৰাকী প্ৰবীণ আৰু অভিজ্ঞ ৱিকিমিডিয়ান হিচাপে আপুনি পৰিপক্ক আৰু আন্তৰিক সিদ্ধান্তই লব বুলি মই জানো। মই মাত্ৰ এই বাৰ্তাৰ জৰিয়তে তেওঁলোকৰ সমস্যাটো আপোনাক অৱগত কৰিলোঁ। আন্তৰিকতাৰে;</br> [[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) 11:17, 9 May 2025 (ইউ.টি.চি.)JyotiPN == Feminism and Folklore 2025 - Local prize winners == [[File:Feminism and Folklore 2025 logo.svg|centre|550px|frameless]] ::<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> ''{{int:please-translate}}'' Dear Wikimedian, Congratulations on your outstanding achievement in winning a local prize in the '''Feminism and Folklore 2025''' writing competition! We truly appreciate your dedication and the valuable contribution you’ve made in documenting local folk culture and highlighting women’s representation on your local Wikipedia. To claim your prize, please complete the [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdONlpmv1iTrvXnXbHPlfFzUcuF71obJKtPGkycgjGObQ4ShA/viewform?usp=dialog prize form] by July 5th, 2025. Kindly note that after this date, the form will be closed and submissions will no longer be accepted. Please also note that all prizes will be awarded in the form of [https://www.tremendous.com/ Tremendous Vouchers] only. If you have any questions or need assistance, feel free to contact us via your talk page or email. We're happy to help. Warm regards, [[:m:Feminism and Folklore 2025|FNF 2025 International Team]] ::::Stay connected [[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&nbsp; [[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]] </div> --[[সদস্য:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[সদস্য বাৰ্তা:MediaWiki message delivery|বাৰ্তা]]) 10:20, 21 June 2025 (ইউ.টি.চি.) <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf25&oldid=28891702 --> == Feminism and Folklore 2025 - International prize winners == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> ''{{int:please-translate}}'' [[File:Feminism and Folklore 2025 logo.svg|centre|550px|frameless]] 🎉 Congratulations! 🎉 We’re absolutely thrilled to announce that you are one amongst the [[:m:Feminism and Folklore 2025/Results|grand champion]] of the '''Feminism and Folklore 2025''' writing competition, winning the coveted International prize! Your outstanding achievement deserves a standing ovation and endless celebration! 🌟 Your passion, dedication, and incredible effort in bringing local folk culture and the voices of women to life on Wikipedia have truly blown us away. You’ve made a remarkable impact, and we couldn’t be more grateful for your contribution. Now, to make sure you receive your well-deserved prize (and make it extra special for you!), please fill out the preferences form before July 10, 2025. This will help us customize your prize and ensure it’s a perfect fit. 👉 [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfCYwsIY3kTLyDRcIKxSfxJbz2eunqJUrukvc0uuwX6LU-WKA/viewform?usp=dialog Click here to fill out the form!] If you have any questions or need help with anything at all, don’t hesitate to reach out! You can contact us via the talkpage or email — we’re always here for you and happy to help. Once again, a huge congratulations on this incredible victory! We’re so proud to celebrate you and can’t wait to hear from you soon. ✨ Best wishes and endless cheers! ✨ [[:m:Feminism and Folklore 2025|FNF 2025 International Team]] ::::Stay connected [[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&nbsp; [[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]] </div> <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf25&oldid=28920195 --> == শ্ৰেণী সংযোগ == শ্ৰেণীসংযোগ কৰা ভুল হৈছে, শ্ৰেণীবোৰ এটা আনটোৰ উপশ্ৰেণী হ’ব নোৱাৰে৷ যেনে - [[:শ্ৰেণী:ফিজি|ফিজি]]ৰ উপশ্ৰেণী [[:শ্ৰেণী:ফিজিৰ শ্ৰুতিকথা|ফিজিৰ শ্ৰুতিকথা]] হ’ব কিন্তু [[:শ্ৰেণী:ফিজিৰ শ্ৰুতিকথা|ফিজিৰ শ্ৰুতিকথা]]ৰ উপশ্ৰেণী [[:শ্ৰেণী:ফিজি|ফিজি]] হ’ব নোৱাৰে৷ শ্ৰেণীবোৰ ক্ৰমান্নয়ে সৰুৰ পৰা ডাঙৰ হৈ যায়৷ '''ফিজিৰ শ্ৰুতিকথা'''ৰ উপশ্ৰেণী '''ফিজিৰ কিংবদন্তিমূলক জীৱ''', '''ফিজিৰ দেৱ-দেৱী''' আদি হ’ব পাৰে৷ উপশ্ৰেণী মানে সেই শ্ৰেণীটোৰ অন্তৰ্গত সৰু শ্ৰেণী৷ '''ফিজিৰ শ্ৰুতিকথা''' শ্ৰেণীটোত যদি '''ফিজি''' শ্ৰেণীটো উপশ্ৰেণী কৰি দিয়া হয়, তেন্তে '''ফিজি''' শ্ৰেণীটোত থকা পৃষ্ঠাবোৰো '''ফিজিৰ শ্ৰুতিকথা'''ৰ ভিতৰৰ বিষয় হৈ পৰিব৷ এই শ্ৰেণীটোত থকা [[ফিজিৰ বাতৰি কাকতৰ তালিকা]] নামৰ প্ৰবন্ধটো কেতিয়াও '''ফিজিৰ শ্ৰুতিকথা''' নহয়৷ <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:দিব্য দত্ত|<font color="#663300">'''দিব্য দত্ত'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]])</span> 07:04, 2 August 2025 (ইউ.টি.চি.) :@[[সদস্য:দিব্য দত্ত|দিব্য দত্ত]], ঠিক আছে বাৰু, আঙুলিয়াই দিয়াৰ বাবে ধন্যবাদ, কাইলৈৰ সম্পাদনা বিলাক আজি আকৌ এবাৰ চাম, ভুল বিলাক শুদ্ধ কৰিম। ~ কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল 07:14, 2 August 2025 (ইউ.টি.চি.) == অপ্ৰয়োজনীয় বিষয়বস্তু == আপুনি সৃষ্টি কৰা [[পৰ্ণগ্ৰাফি কোম্পানীসমূহৰ তালিকা]]খন লক্ষ্য কৰিলোঁ। ৱিকিপিডিয়াই প্ৰাপ্তবয়স্ক বিষয়বস্তুৰ অনুমতি দিলেও এনে তালিকাসমূহৰ বাবে উল্লেখযোগ্যতা আৰু স্পষ্ট বিশ্বকোষীয় মূল্য থকাটো প্ৰয়োজন। ৱিকিপিডিয়াই বিষয়বস্তু চেঞ্চৰ নকৰিলেও আমি সচেতন হোৱা উচিত যে এনে তালিকাই নাবালককে ধৰি পাঠকসকলক কেনেদৰে প্ৰভাৱিত কৰিব পাৰে। [[সদস্য:&#45;chanakyakdas|&#45;chanakyakdas]] ([[সদস্য বাৰ্তা:&#45;chanakyakdas|বাৰ্তা]]) 15:54, 17 August 2025 (ইউ.টি.চি.) :@[[সদস্য:-chanakyakdas|-chanakyakdas]], ধন্যবাদ। পাঠ আঁতৰাই দিয়া হ'ল আৰু ক্ষিপ্ৰ বিলোপনৰ টেগ লগোৱা হ'ল। - <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 17:27, 17 August 2025 (ইউ.টি.চি.) == চিকুণ কৰ্মী পদক == {| style="border: 1px solid {{{border|gray}}}; background-color: {{{color|#fdffe7}}};" |rowspan="2" style="vertical-align:middle;" | [[File:Cleanup Barnstar a.png|100px]] |rowspan="2" | |style="font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em; color: {{{textcolor|black}}}" | '''চিকুণ কৰ্মী পদক''' |- |style="vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray; color: {{{textcolor|black}}}" |প্ৰিয় ৱিকিসতীৰ্থ, অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ বিভিন্ন পৃষ্ঠাত সদৰ্থক দৃষ্টিভংগীৰে কৰা বিভিন্ন সম্পাদনাৰে ৱিকিপিডিয়া প্ৰকল্পত অহৰহ দৃষ্টি ৰখা বাবে আপোনালৈ অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সমাজৰ হৈ এই ''চিকুণ কৰ্মী পদক''টি আগবঢ়ালোঁ। আশা কৰোঁ, আগলৈয়ো এইদৰেই অসমীয়া ৱিকিমিডিয়াৰ সৈতে যুক্ত হৈ থাকি আইৰ মুখৰ ভাষাটি ইণ্টাৰনেটত শক্তিশালী কৰাৰ গুৰুদায়িত্ব বহন কৰি যাব।—[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 13:50, 28 August 2025 (ইউ.টি.চি.) |} :@[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ধন্যবাদ বাইদেউ 🙏🏻 <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 14:29, 28 August 2025 (ইউ.টি.চি.) ==অসমৰ উদ্ভিদ আৰু অসমৰ চৰাইসমূহ শ্ৰেণীবদ্ধ কৰিবলৈ সহায় বিচাৰি অনুৰোধ== মৰমৰ কন্দৰ্প, আমি লক্ষ্য কৰিছোঁ যে, আপুনি যথেষ্ট সক্ৰিয়তাৰে অসমীয়া ৱিকিপিডিয়ালৈ শৃংখলাবদ্ধতাৰে অৱদান আগবঢ়াই আছে। আপোনাৰ এই সক্ৰিয়তালৈ লক্ষ্য কৰি অসমীয়া ৱিকিপিডিয়া আৰু ৱিকিকমন্সত থকা অসমৰ উদ্ভিদ আৰু অসমৰ চৰাইসমূহ শ্ৰেণীবদ্ধ কৰিবলৈ আপোনাৰ সহায় বিচাৰিলোঁ। এটা আউটৰিচ প্ৰগামৰ অংশ হিচাপে এই কামটো কৰা হ'ব। আশাকৰোঁ আপোনাৰ আজৰি সময়ত এই শ্ৰেণীবদ্ধকৰণ প্ৰক্ৰিয়াটো আগবঢ়াই নিবলৈ আপুনি সহায় কৰিব আৰু কিবা ভুল দেখিলে শুধৰাই দিব। -[[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) 20:20, 28 September 2025 (ইউ.টি.চি.) :@[[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]], নিশ্চয় বাইদেউ – <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 20:23, 28 September 2025 (ইউ.টি.চি.) ::[https://en.wikipedia.org/wiki/Category:Flora_of_Assam_(region) অসমৰ উদ্ভিদ] - এই শ্ৰেণীৰপৰা অসমীয়ালৈ অনুবাদ নোহোৱা প্ৰৱন্ধখিনি বাচি উলিয়াই ২ অক্টোবৰৰ পাছত এটা ৭ বা ১০ দিনীয়া এডিট-আ-থন পাতি প্ৰৱন্ধখিনি অসমীয়ালৈ অনুবাদ কৰি পেলাব পৰা হয় নেকি ভাবিবচোন। যদি হয়, কামটো আগবঢ়াই নিবলৈ অনুৰোধ কৰিলোঁ।-[[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) 20:54, 28 September 2025 (ইউ.টি.চি.) :::@[[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]], ঠিক আছে, মই তালিকাখন বনাম। <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 06:03, 30 September 2025 (ইউ.টি.চি.) ::::@[[সদস্য:Kandarpajit Kallol|Kandarpajit Kallol]], ধন্যবাদ, কন্দৰ্প। [[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) 06:13, 30 September 2025 (ইউ.টি.চি.) :::::@[[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]], [[সদস্য:Kandarpajit Kallol/অসমৰ উদ্ভিদ|অসমৰ উদ্ভিদ]] চাওক বাইদেউ, সদ্যহতে মোৰ সদস্য পৃষ্ঠাত কৰিলোঁ। পিছলৈ কপি কৰি ল'ব পৰা যাব। – <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 06:51, 30 September 2025 (ইউ.টি.চি.) ==অসমীয়া-নেপালী-বাংলা আন্তঃৱিকি সহযোগিতামূলক সম্পাদনা মেলা== অসমীয়া-নেপালী-বাংলা আন্তঃৱিকি সহযোগিতামূলক সম্পাদনা মেলাৰ বিচাৰক তথা সম্পাদনা মেলাত অংশগ্ৰহণ কৰা অৱদানকাৰীসকলক মান পত্ৰ প্ৰদান কৰাৰ বাবে তথ্য সংগ্ৰহ কৰা হৈছে৷ অনুগ্ৰহ কৰি সকলো অংশগ্ৰহণকাৰীয়ে [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfLRsqWU1u8Yfpe9Pp0WnAiog_gV93a8r6JE7MYQrDleJnarw/viewform?usp=header এই প্ৰ-পত্ৰখন] পূৰ কৰি সহযোগিতা আগবঢ়াই যেন৷ ধন্যবাদ! <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:দিব্য দত্ত|<font color="#663300">'''দিব্য দত্ত'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]])</span> 10:53, 20 November 2025 (ইউ.টি.চি.) :@[[সদস্য:দিব্য দত্ত|দিব্য দত্ত]] '''ধন্যবাদ'''। কৰিলোঁ। — <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 11:02, 20 November 2025 (ইউ.টি.চি.) ==এডিটাথন তেজীঘোঁৰা== {{এডিটাথন তেজীঘোঁৰা|অসমীয়া-নেপালী-বাংলা আন্তঃৱিকি সহযোগিতামূলক সম্পাদনা মেলা ২০২৫ আৰু ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫}} ==পদক== {| style="border: 2px solid brown; background-color: #e6d2f5; " |rowspan="2" valign="left; padding: 5px; " | [[File:Editors Barnstar Hires.png|120px|frameless|left]] <big>'''দ্বিতীয় স্থান'''</big> '''অভিনন্দন! '''<br /> প্ৰিয় সতীৰ্থ, শেহতীয়াকৈ অনুষ্ঠিত হৈ যোৱা [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫|ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫]] প্ৰবন্ধ লিখন প্ৰতিযোগিতাত অসমীয়া ভাষাৰ দ্বিতীয় স্থান অধিকাৰ কৰাৰ বাবে অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সমাজৰ তৰফৰ পৰা আপোনালৈ এই পদকটি যাচিলোঁ। --[[সদস্য:&#45;chanakyakdas|&#45;chanakyakdas]] ([[সদস্য বাৰ্তা:&#45;chanakyakdas|বাৰ্তা]]) 16:16, 17 December 2025 (ইউ.টি.চি.) == দুই সহস্ৰাধিক তাৰকা পদক == {| style="border: 1px solid gray; background-color: #fdffe7; " |rowspan="2" valign="middle" | {{#ifeq:{{{2}}}|alt|[[File:Decent Article Barnstar 1br Degree Hires 2000v2.png |100px]]|[[File:Decent Article Barnstar 1br Degree Hires 2000v2.png|100px]]}} |rowspan="2" | |style="font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em; " | '''দুই সহস্ৰাধিক তাৰকা পদক''' |- |style="vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray; " | অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াত <span class="plainlinks">[https://xtools.wmcloud.org/pages/as.wikipedia.org/Kandarpajit%20Kallol/0/noredirects/live ২০০০+ প্ৰবন্ধ]</span> সৃষ্টি কৰি অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াক সমৃদ্ধিশালী কৰি তোলাৰ বাবে অভিনন্দন আৰু কৃতজ্ঞতাসহকাৰে আপোনালৈ এই পদক আগবঢ়াবলৈ পাই অত্যন্ত সুখী আৰু গৌৰৱবোধ কৰিছোঁ। আশাকৰোঁ আপুনি এনেদৰেই আপোনাৰ বলিষ্ঠ সম্পাদনাৰে ৱিকিপিডিয়াৰ লগত জড়িত হৈ থাকিব। -[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 12:13, 31 March 2026 (ইউ.টি.চি.) |} :@[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]], ধন্যবাদ। — <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 12:33, 31 March 2026 (ইউ.টি.চি.) |} == Last Few Days: WikiConference India 2026 Scholarship Applications == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> ''{{int:please-translate}}'' Dear Wikimedian, We're happy to share that scholarship applications for '''WikiConference India 2026''' are currently open and the deadline is just around the corner. [[m:Special:MyLanguage/WikiConference India 2026|WikiConference India 2026]] is the fourth edition of the national-level conference that brings together Wikimedians and stakeholders engaged in Indic-language Wikimedia projects and the broader open knowledge movement across India and South Asia. The conference will take place in Kochi, Kerala, from 4–6 September 2026. * You can find the more information and the application form at the [[m:Special:MyLanguage/WikiConference India 2026/Scholarship|Scholarship page here at Meta wiki]] * '''Scholarship deadline: 15 April 2026, 11:59 PM IST''' With only a few days left, we warmly encourage you to apply if you haven’t already and kindly request you to share this with your community and encourage others to apply. For more information and regular updates, we encourage you to visit the conference Meta page. Warm regards, <br> on behalf of the WikiConference India 2026 Organising Team ''This message was sent with [[সদস্য:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[সদস্য বাৰ্তা:MediaWiki message delivery|বাৰ্তা]]) on 18:30, 11 April 2026 (ইউ.টি.চি.)'' </div> <!-- Message sent by User:Gnoeee@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2026_active_users&oldid=30389801 --> ==নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা এডিটাথন ২০২৬== অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ [[ৱিকিপিডিয়া:নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা এডিটাথন ২০২৬|নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা এডিটাথন ২০২৬]]ত অংশ লৈ ভালেসংখ্যক গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰবন্ধ লিখি অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াক সমৃদ্ধ কৰাৰ বাবে আপোনালৈ অশেষ ধন্যবাদ। এই সম্পাদনা মেলাত অৱদানৰ ভিত্তিত '''প্ৰথম স্থান''' দখল কৰাৰ বাবে আপোনালৈ আন্তৰিক অভিনন্দন জনাইছোঁ! [[সদস্য:&#45;chanakyakdas|&#45;chanakyakdas]] ([[সদস্য বাৰ্তা:&#45;chanakyakdas|বাৰ্তা]]) 02:42, 21 April 2026 (ইউ.টি.চি.) :@[[সদস্য:-chanakyakdas|-chanakyakdas]], ধন্যবাদ। — <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 04:46, 21 April 2026 (ইউ.টি.চি.) == ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ দ্বিতীয় পৰ্যায়, ২০২৬ == নমস্কাৰ [[সদস্য:Kandarpajit_Kallol|কল্লোল]] ডাঙৰীয়া বিষয় এটি জানিবলৈ এই বাৰ্তা প্ৰেৰণ কৰিলো। ৱিকিপিডিয়াত নতুন, কিছুমান বিষয় ভালদৰে জ্ঞাত নহয় ভুল হ'লে আঙুলিয়াই দিব। মোৰ প্ৰশ্নটি হ'ল ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ দ্বিতীয় পৰ্যায়, ২০২৬ ত মই [[কৌন বনেগা ক্ৰৌড়পতি]] শীৰ্ষক বিষয়টি অনুবাদ কৰি আছিলো কিন্তু সম্ম্পূৰ্ণ কৰাৰ দিশত প্ৰায়ে আগবাঢ়িছিল, মাজতে আপুনি হস্তক্ষেপ কৰিলে আৰু গ্ৰহণ কৰা হ'ল। কেনেকৈ? জানিব পাৰিম নেকি? [[সদস্য:যদুমণি|যদুমণি]] ([[সদস্য বাৰ্তা:যদুমণি|বাৰ্তা]]) 16:57, 3 May 2026 (ইউ.টি.চি.) :@[[সদস্য:যদুমণি|যদুমণি]], মই লক্ষ্য কৰা নাছিলোঁ। আপোনাৰ নামত যোগ কৰি দিম বাৰু। লগতে জনাওঁ যে, অনুবাদ কাৰ্য চলি থকা সময়ৰ পৰা সমাপ্ত নোহোৱালৈকে সম্পাদনা দ্বন্দ্ব লগাই ৰাখিব লাগে। সম্পাদনা দ্বন্দ্ব লগাই থ'লে ওপৰত প্ৰদৰ্শিত হয় আৰু এনেধৰণৰ ভুল নহয়। — <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 17:43, 3 May 2026 (ইউ.টি.চি.) 6bo002ap36gsq0csu2jsnfq9eo8gfnn 604286 604285 2026-05-03T17:44:19Z Kandarpajit Kallol 6257 604286 wikitext text/x-wiki {{welcome}}[[সদস্য:Chiring chandan|নিয়ৰপৰশ]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Chiring chandan|talk]]) 07:46, 8 মে' 2013 (UTC) ==অক্লান্ত কৰ্মী পদক'== {| style="border: 1px solid gray; background-color: #fdffe7; " |rowspan="2" valign="middle" | {{#ifeq:{{{2}}}|alt|[[File:Tireless Contributor Barnstar Hires.gif|100px]]|[[Image:Tireless_Contributor_Barnstar.gif|100px]]}} |rowspan="2" | |style="font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em; " | '''অক্লান্ত কৰ্মী পদক''' |- |style="vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray; " | ৱিকিপিডিয়াত আপোনাৰ মূল্যবান অৱদানৰ বাবে কৃতজ্ঞতা জনালোঁ। আশাকৰোঁ আপুনি আগলৈও এনেকৈয়ে ৱিকিপিডিয়াক সমৃদ্ধিশালী কৰাৰ নিস্বাৰ্থ প্ৰয়াস কৰি থাকিব। <span style="white-space:nowrap; text-shadow:#00BFFF 0em 0em 0.8em,#EE82EE -0.8em -0.8em 0.9em,#1D6B00 0.7em 0.7em 0.8em; color:#FF0000">'''[[User:Bishnu_Saikia|বিষ্ণু শইকীয়া]]'''⇒<span style="font-size: 25px; ">[[User talk:Bishnu_Saikia|✉]]</span></span> 11:43, 5 নৱেম্বৰ 2014 (UTC) |} == এই মাহৰ ৱিকিপিডিয়ান: মে' ২০২১ == {{এই মাহৰ ৱিকিপিডিয়ান}} [[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) == দুই শতাধিক প্ৰবন্ধ পদক == {{দুই শতাধিক প্ৰবন্ধ পদক}} - <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px; ">[[User:দিব্য দত্ত|<font color="#663300">'''দিব্য দত্ত'''</font>]]&nbsp; ([[User Talk:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]])</span> 16:26, 1 December 2024 (ইউ.টি.চি.) ==প্ৰথম অসমীয়া ৱিকিসংযোগ সন্মিলন ২০২৫== সন্মানীয় কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল, আপোনাক জনাবলৈ পাই আমি সুখী অনুভৱ কৰিছোঁ এয়ে যে, অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সমাজে CIS-A2kৰ সহযোগত ৫ জানুৱাৰী ২০২৫ তাৰিখ দেওবাৰে গুৱাহাটীত এখন এদিনীয়া সন্মিলন অনুষ্ঠিত কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰিছে। অসমীয়া ৱিকিত আপোনাৰ শেহতীয়া সক্ৰিয়তা তথা ৱিকি অৱদানৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি এই অনুষ্ঠানত অংশগ্ৰহণ কৰিবৰ বাবে আহ্বান জনোৱা হ'ল। অনুগ্ৰহ কৰি [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSevXSWxJ-JiCcqrdXkCbT2Jux1dZkodkgGO_YqA8r9_Hr_FZA/viewform?usp=sf_link ইয়াত সংলগ্ন গুগুল ফৰ্মখন] অতিসোনকালেই পুৰাই আপোনাৰ উপস্থিতি সম্পৰ্কে জনাব বুলি আশা কৰিলোঁ। ৱিকিমিডিয়া সমাজ আৰু এই সন্মিলনীৰ আয়োজক সমিতিৰ হৈ -[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 08:03, 5 December 2024 (ইউ.টি.চি.) :@[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ফৰ্মখন আজি খোল খোৱা নাই। কিবা বিকল্প উপায় আছে নেকি? ~ কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল 16:47, 11 December 2024 (ইউ.টি.চি.) ::@[[সদস্য:Kandarpajit Kallol|Kandarpajit Kallol]], আপোনাক আপোনাৰ টি-চাৰ্টৰ আকাৰ (S,M,L,XL,XXL), বৰ্তমানৰ ঠিকনা আৰু খাদ্যভ্যাস (আমিষ/নিৰামিষ) সম্পৰ্কত জনাই nathnayanj123@gmail.com বা ishanjbora2019@gmail.com লৈ মেইল কৰিবলৈ আনুৰোধ জনালোঁ। [[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 04:19, 12 December 2024 (ইউ.টি.চি.) == পোখালি প্ৰবন্ধ == নমস্কাৰ! শেহতীয়াকৈ আপুনি তেনেই সামান্য তথ্য থকা [[xtools:pages/as.wikipedia.org/Kandarpajit Kallol/0/noredirects/live|বহুসংখ্যক পোখালি প্ৰবন্ধ]] সৃষ্টি কৰিছে। অনুগ্ৰহ কৰি অন্য নতুন প্ৰবন্ধ সৃষ্টি কৰাৰ সলনি ইতিমধ্যে সৃষ্ট প্ৰবন্ধবোৰ অধিক তথ্যৰে উন্নত কৰাত সহায় কৰক। নহ'লে অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ সীমিত সক্ৰিয়তাৰে এই প্ৰবন্ধবোৰ পিছলৈ উন্নত কৰাটো প্ৰায়ে অসম্ভৱ হৈ পৰে। এনেদৰে ৰৈ গ'লে কিছু প্ৰবন্ধ ক্ষিপ্ৰ বিলোপনৰ প্ৰাৰ্থী হোৱাৰো সম্ভাৱনা আছে। ধন্যবাদ! - [[সদস্য:Joli Rumi|Joli Rumi]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Joli Rumi|বাৰ্তা]]) 14:03, 8 December 2024 (ইউ.টি.চি.) :'''''হ'ব বাৰু।''''' কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল 04:42, 9 December 2024 (ইউ.টি.চি.) == ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ বিষয়ক == Dear Kallol, Please provide me your what's up number. Best regards [[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) 16:43, 12 December 2024 (ইউ.টি.চি.)JyotiPN :@[[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] My WhatsApp Number is 9101865414 ~ কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল 16:56, 12 December 2024 (ইউ.টি.চি.) == এছিয়ান মাহৰ সহযোগী == {| style="border: 1px solid gray; background-color: #fdffe7;" |rowspan="2" valign="middle" | {{#ifeq:{{{2}}}|alt|[[File:WAM logo without text.svg|100px]]|[[File:WAM logo without text.svg|100px]]}} |rowspan="2" | |style="font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em;" | '''এছিয়ান মাহৰ সহযোগী''' |- |style="vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray;" | হে ৱিকিসতীৰ্থ, শেহতীয়াকৈ ৱিকিপিডিয়াত অনুষ্ঠিত [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৪|এছিয়ান মাহ ২০২৪]] সম্পাদনা মেলাত অংশগ্ৰহণ কৰি বৰঙণি আগবঢ়াই প্ৰতিযোগিতাখনি সাফল্যমণ্ডিত কৰাত আগভাগ লোৱাৰ বাবে কৃতজ্ঞতাস্বৰূপে আপোনালৈ এই সামান্য সন্মান আগবঢ়ালোঁ। আশা কৰোঁ এইবেলিৰ দৰে অহাবছৰো এইখিনি সময় আপুনি আমাৰ সৈতে সাহস হৈ থাকিব। ধন্যবাদেৰে, <br />— '''অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সমাজ'''ৰ হৈ,<br />[[সদস্য:Rumi Borah~aswiki|ৰুমি বৰা]]<br />[[সদস্য:JyotiPN|প্ৰাণজ্যোতি নাথ]]<br />[[সদস্য:-chanakyakdas|চাণক্য কুমাৰ দাস]] |} [[সদস্য:-chanakyakdas|চাণক্য]] ([[সদস্য বাৰ্তা:-chanakyakdas|বাৰ্তা]]) 13:19, 15 December 2024 (ইউ.টি.চি.) == Invitation to Participate in the Wikimedia SAARC Conference Community Engagement Survey == Dear Community Members, I hope this message finds you well. Please excuse the use of English; we encourage translations into your local languages to ensure inclusivity. We are conducting a Community Engagement Survey to assess the sentiments, needs, and interests of South Asian Wikimedia communities in organizing the inaugural Wikimedia SAARC Regional Conference, proposed to be held in Kathmandu, Nepal. This initiative aims to bring together participants from eight nations to collaborate towards shared goals. Your insights will play a vital role in shaping the event's focus, identifying priorities, and guiding the strategic planning for this landmark conference. Survey Link: https://forms.gle/en8qSuCvaSxQVD7K6 We kindly request you to dedicate a few moments to complete the survey. Your feedback will significantly contribute to ensuring this conference addresses the community's needs and aspirations. Deadline to Submit the Survey: 20 January 2025 Your participation is crucial in shaping the future of the Wikimedia SAARC community and fostering regional collaboration. Thank you for your time and valuable input. Warm regards,<br> [[:m:User:Biplab Anand|Biplab Anand]] <!-- Message sent by User:Biplab Anand@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Biplab_Anand/lists&oldid=28078122 --> ==পোখালি বিস্তাৰ সম্পাদনা মেলা ২০২৪ৰ ফলাফল== অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ 'পোখালি বিস্তাৰ সম্পাদনা মেলা ২০২৪'-ত অংশ লৈ ভালেসংখ্যক গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰবন্ধ সমৃদ্ধ কৰাৰ বাবে আপোনালৈ অশেষ ধন্যবাদ। এই সম্পাদনা মেলাত অৱদানৰ ভিত্তিত দ্বিতীয় স্থান দখল কৰাৰ বাবে আপোনালৈ আন্তৰিক অভিনন্দন জনাইছোঁ! -[[সদস্য:Joli Rumi|Joli Rumi]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Joli Rumi|বাৰ্তা]]) 14:41, 10 January 2025 (ইউ.টি.চি.) :@[[সদস্য:Joli Rumi|Joli Rumi]], '''ধন্যবাদ'''। ~ কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল 15:06, 10 January 2025 (ইউ.টি.চি.) == Thank you for being a medical contributors! == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Wiki Project Med Foundation logo.svg|130px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" |'''The 2024 Cure Award''' |- | style="vertical-align: middle; padding: 3px;" |In 2024 you '''[[mdwiki:WikiProjectMed:WikiProject_Medicine/Stats/Top_medical_editors_2024_(all)|were one of the top medical editors in your language]]'''. Thank you from [[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med]] for helping bring free, complete, accurate, up-to-date health information to the public. We really appreciate you and the vital work you do! Wiki Project Med Foundation is a [[meta:Wikimedia_thematic_organizations|thematic organization]] whose mission is to improve our health content. '''[[meta:Wiki_Project_Med#People_interested|Consider joining for 2025]]''', there are no associated costs. Additionally one of our primary efforts revolves around translating health content. We invite you to '''[https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/index.php try our new workflow]''' if you have not already. Our dashboard automatically [https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/leaderboard.php collects statistics] of your efforts and we are working on [https://mdwiki.toolforge.org/fixwikirefs.php tools to automatically improve formating]. |} Thanks again :-) -- [[mdwiki:User:Doc_James|<span style="color:#0000f1">'''Doc James'''</span>]] along with the rest of the team at '''[[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med Foundation]]''' 06:24, 26 January 2025 (ইউ.টি.চি.) </div> <!-- Message sent by User:Doc James@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Top_Other_Language_Editors_2024&oldid=28172893 --> == নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা ২০২৫ত অংশগ্ৰহণৰ বাবে ধন্যবাদ! == প্ৰিয় অৱদানকাৰী, [https://w.wiki/CdiS নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা ২০২৫]ৰ অংশ হোৱা বাবে আপোনালৈ আন্তৰিক ধন্যবাদ! আপোনাৰ অবিশ্বাস্য অৱদানসমূহে অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াত নাৰীবাদ আৰু বিশ্বৰ চহকী সাংস্কৃতিক ঐতিহ্যসম্পৰ্কীয় তথ্য উপলভ্য হোৱাত সহায় কৰিছে। 📅 ইয়াৰ পিছত কি? প্ৰতিযোগিতাখন আৰম্ভ হোৱাৰ দিনৰে পৰা অৰ্থাৎ ২০২৫ চনৰ ১ ফেব্ৰুৱাৰীৰ পৰা আৰম্ভ হোৱা জুৰী প্ৰক্ৰিয়া ২০২৫ চনৰ এপ্ৰিল-মে'ৰ ভিতৰত সম্পূৰ্ণ হোৱাৰ সম্ভাৱনা আছে। এই সময়চোৱাত অনুগ্ৰহ কৰি আপোনাৰ ৱিকিমিডিয়াৰ আলোচনা পৃষ্ঠাত নজৰ ৰাখক লগতে আপোনাৰ ইমেইল জাননীসমূহ সক্ৰিয় কৰি ৰখা হৈছেনে নাই, সেই সম্পৰ্কে নজৰ ৰাখক যাতে আপুনি ফলাফল সম্পৰ্কীয় কোনো আপডেটৰ পৰা অজ্ঞাতে থাকিব লগীয়া নহয়। 📝 এতিয়া আমি আপোনাৰ পৰা কি বিচাৰিছোঁ, বা আপোনাৰ কৰণীয় কি! আপোনাৰ অংশগ্ৰহণ আমাৰ বাবে অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ। আমি এইকথা অনুভৱ কৰোঁ, যিহেতু প্ৰতিযোগিতাৰ মানসিকতাৰে পৃষ্ঠাসমূহ সৃষ্টি কৰা হৈছে, গতিকে জ্ঞাতে-অজ্ঞাতে প্ৰবন্ধসমূহত যথেষ্ট সংখ্যক আসোঁৱাহ ৰৈ যোৱা চকুত পৰিছে। ইয়াৰোপৰি বহু প্ৰবন্ধ পোখালি হিচাপে ৰৈ গৈছে। এনে সমস্যাসমূহ সমাধান নকৰিলে প্ৰকল্পটোৰ মান নিম্নগামী হোৱাৰ দৰে হয়। গতিকে নতুনকৈ অন্য কোনো প্ৰবন্ধ সৃষ্টিৰ পূৰ্বে পাৰিলে প্ৰতিযোগিতাৰ বাবে সৃষ্টিকৰা পৃষ্ঠাসমূহ উন্নত কৰাত মনোযোগ দিয়ে যেন। আপোনাৰ মতামত আমাৰ বাবে গুৰুত্বপূৰ্ণ। আমি এপ্ৰিলৰ মাজভাগৰ ভিতৰত আপোনাৰ চিন্তা, পৰামৰ্শ আৰু প্ৰতিযোগিতাৰ সময়ত সন্মুখীন হোৱা যিকোনো প্ৰত্যাহ্বান সম্পৰ্কত মতামত সংগ্ৰহ কৰিবলৈ এখন প্ৰ-পত্ৰ প্ৰেৰণ কৰিম৷ আপোনাৰ মূল্যবান মতামতে আমাক পৰৱৰ্তী সংস্কৰণটোক আৰু অধিক উন্নত আৰু ৱিকিসুলভ কৰিবলৈ সহায় কৰিব! আকৌ এবাৰ নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা আৰু পৰম্পৰাৰ এই বিশ্বব্যাপী উদযাপনৰ অংশ হোৱাৰ বাবে ধন্যবাদ। ধন্যবাদেৰে, [[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 12:11, 1 April 2025 (ইউ.টি.চি.) সমন্বয়ক '''নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা ২০২৫''' :'''ধন্যবাদ'''। ''পোখালি হিচাপে থকা প্ৰবন্ধ বিলাক বিস্তাৰ কৰিম বাৰু। (অৱশ্যে কিছুমান প্ৰবন্ধক পোখালি হিচাবে ৰখা হৈছে যদিও, সেইবিলাক প্ৰবন্ধ আন ভাষাতো বিস্তাৰিত ৰূপত নাই।) ...... <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 19:23, 2 April 2025 (ইউ.টি.চি.) == নতুন সদস্যৰ সৈতে সম্পাদ্বনা দ্বন্দ্ব == মৰমৰ কন্দৰ্পজিৎ, অসমীয়া ৱিকিপৰিয়ালে যোৱা ৮ মাৰ্চ তাৰিখে তেজপুৰ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অসমীয়া বিভাগত এখনি দিনজোৰা কৰ্মশালাৰ আয়োজন কৰিছিল। ইয়াৰ পিছতে এই বিভাগৰ অধ্যাপক তথা ৱিকি পৰিয়ালৰ শুভাকাংক্ষী জ্যোতিস্মান দাসে ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলক ৱিকিত সক্ৰিয় কৰাৰ লক্ষ্যৰে, নিজে অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ কাম-কাজ শিকাই দি তেওঁলোকক অসমীয়া ৱিকি পৰিয়ালৰ সেচ্ছাসেৱক ৰূপে কাম কৰিবলৈ উদগনি দিয়ে। ফলশ্ৰুতিত, শেহতীয়াকৈ অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াত বিশ্ববিদ্যালয়ৰ কেইবাগৰাকী ন-শিকাৰু ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ সক্ৰিয়তা পৰিলক্ষিত হৈছে আৰু তেওঁলোকে ভালেখিনি প্ৰৱন্ধ যোগ দিয়াত সফল হৈছে। কিছু কিছু প্ৰৱন্ধত কিছু দোষ-ক্ৰুটি ৰৈ গৈছে যদিও তাৰে মাজত কেইবাটিও ভাল প্ৰৱন্ধ ৱিকিত পৰিলক্ষিত হৈছে। আমি দেখি অতি আনন্দিত হৈছোঁ যে, আপুনি যথাসাধ্যে তেওঁলোকক সহযোগ আগবঢ়াবলৈ চেষ্টা কৰিছে আৰু প্ৰৱন্ধ লেখাত হোৱা সৰু-সুৰা ভুলখিনি শুধৰাই গৈছে। কিন্তু লগে লগে শুধৰাই দিয়াৰ বাবে তেওঁলোক বাৰে বাৰে সম্পাদ্বনা দ্বন্দ্বৰ সন্মুখীন হৈছে আৰু ন-শিকাৰু ৰূপে এই লৈ স্বাভাৱিকতে বিবুদ্ধিত পৰিছে। এনেক্ষেত্ৰত কি কৰিলেনো তেওঁলোকে কাম কৰিবলৈ উৎসাহিত হৈ থাকিব, এই কথাটো আপুনি মন কৰিবচোনো! এগৰাকী প্ৰবীণ আৰু অভিজ্ঞ ৱিকিমিডিয়ান হিচাপে আপুনি পৰিপক্ক আৰু আন্তৰিক সিদ্ধান্তই লব বুলি মই জানো। মই মাত্ৰ এই বাৰ্তাৰ জৰিয়তে তেওঁলোকৰ সমস্যাটো আপোনাক অৱগত কৰিলোঁ। আন্তৰিকতাৰে;</br> [[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) 11:17, 9 May 2025 (ইউ.টি.চি.)JyotiPN == Feminism and Folklore 2025 - Local prize winners == [[File:Feminism and Folklore 2025 logo.svg|centre|550px|frameless]] ::<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> ''{{int:please-translate}}'' Dear Wikimedian, Congratulations on your outstanding achievement in winning a local prize in the '''Feminism and Folklore 2025''' writing competition! We truly appreciate your dedication and the valuable contribution you’ve made in documenting local folk culture and highlighting women’s representation on your local Wikipedia. To claim your prize, please complete the [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdONlpmv1iTrvXnXbHPlfFzUcuF71obJKtPGkycgjGObQ4ShA/viewform?usp=dialog prize form] by July 5th, 2025. Kindly note that after this date, the form will be closed and submissions will no longer be accepted. Please also note that all prizes will be awarded in the form of [https://www.tremendous.com/ Tremendous Vouchers] only. If you have any questions or need assistance, feel free to contact us via your talk page or email. We're happy to help. Warm regards, [[:m:Feminism and Folklore 2025|FNF 2025 International Team]] ::::Stay connected [[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&nbsp; [[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]] </div> --[[সদস্য:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[সদস্য বাৰ্তা:MediaWiki message delivery|বাৰ্তা]]) 10:20, 21 June 2025 (ইউ.টি.চি.) <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf25&oldid=28891702 --> == Feminism and Folklore 2025 - International prize winners == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> ''{{int:please-translate}}'' [[File:Feminism and Folklore 2025 logo.svg|centre|550px|frameless]] 🎉 Congratulations! 🎉 We’re absolutely thrilled to announce that you are one amongst the [[:m:Feminism and Folklore 2025/Results|grand champion]] of the '''Feminism and Folklore 2025''' writing competition, winning the coveted International prize! Your outstanding achievement deserves a standing ovation and endless celebration! 🌟 Your passion, dedication, and incredible effort in bringing local folk culture and the voices of women to life on Wikipedia have truly blown us away. You’ve made a remarkable impact, and we couldn’t be more grateful for your contribution. Now, to make sure you receive your well-deserved prize (and make it extra special for you!), please fill out the preferences form before July 10, 2025. This will help us customize your prize and ensure it’s a perfect fit. 👉 [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfCYwsIY3kTLyDRcIKxSfxJbz2eunqJUrukvc0uuwX6LU-WKA/viewform?usp=dialog Click here to fill out the form!] If you have any questions or need help with anything at all, don’t hesitate to reach out! You can contact us via the talkpage or email — we’re always here for you and happy to help. Once again, a huge congratulations on this incredible victory! We’re so proud to celebrate you and can’t wait to hear from you soon. ✨ Best wishes and endless cheers! ✨ [[:m:Feminism and Folklore 2025|FNF 2025 International Team]] ::::Stay connected [[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&nbsp; [[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]] </div> <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf25&oldid=28920195 --> == শ্ৰেণী সংযোগ == শ্ৰেণীসংযোগ কৰা ভুল হৈছে, শ্ৰেণীবোৰ এটা আনটোৰ উপশ্ৰেণী হ’ব নোৱাৰে৷ যেনে - [[:শ্ৰেণী:ফিজি|ফিজি]]ৰ উপশ্ৰেণী [[:শ্ৰেণী:ফিজিৰ শ্ৰুতিকথা|ফিজিৰ শ্ৰুতিকথা]] হ’ব কিন্তু [[:শ্ৰেণী:ফিজিৰ শ্ৰুতিকথা|ফিজিৰ শ্ৰুতিকথা]]ৰ উপশ্ৰেণী [[:শ্ৰেণী:ফিজি|ফিজি]] হ’ব নোৱাৰে৷ শ্ৰেণীবোৰ ক্ৰমান্নয়ে সৰুৰ পৰা ডাঙৰ হৈ যায়৷ '''ফিজিৰ শ্ৰুতিকথা'''ৰ উপশ্ৰেণী '''ফিজিৰ কিংবদন্তিমূলক জীৱ''', '''ফিজিৰ দেৱ-দেৱী''' আদি হ’ব পাৰে৷ উপশ্ৰেণী মানে সেই শ্ৰেণীটোৰ অন্তৰ্গত সৰু শ্ৰেণী৷ '''ফিজিৰ শ্ৰুতিকথা''' শ্ৰেণীটোত যদি '''ফিজি''' শ্ৰেণীটো উপশ্ৰেণী কৰি দিয়া হয়, তেন্তে '''ফিজি''' শ্ৰেণীটোত থকা পৃষ্ঠাবোৰো '''ফিজিৰ শ্ৰুতিকথা'''ৰ ভিতৰৰ বিষয় হৈ পৰিব৷ এই শ্ৰেণীটোত থকা [[ফিজিৰ বাতৰি কাকতৰ তালিকা]] নামৰ প্ৰবন্ধটো কেতিয়াও '''ফিজিৰ শ্ৰুতিকথা''' নহয়৷ <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:দিব্য দত্ত|<font color="#663300">'''দিব্য দত্ত'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]])</span> 07:04, 2 August 2025 (ইউ.টি.চি.) :@[[সদস্য:দিব্য দত্ত|দিব্য দত্ত]], ঠিক আছে বাৰু, আঙুলিয়াই দিয়াৰ বাবে ধন্যবাদ, কাইলৈৰ সম্পাদনা বিলাক আজি আকৌ এবাৰ চাম, ভুল বিলাক শুদ্ধ কৰিম। ~ কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল 07:14, 2 August 2025 (ইউ.টি.চি.) == অপ্ৰয়োজনীয় বিষয়বস্তু == আপুনি সৃষ্টি কৰা [[পৰ্ণগ্ৰাফি কোম্পানীসমূহৰ তালিকা]]খন লক্ষ্য কৰিলোঁ। ৱিকিপিডিয়াই প্ৰাপ্তবয়স্ক বিষয়বস্তুৰ অনুমতি দিলেও এনে তালিকাসমূহৰ বাবে উল্লেখযোগ্যতা আৰু স্পষ্ট বিশ্বকোষীয় মূল্য থকাটো প্ৰয়োজন। ৱিকিপিডিয়াই বিষয়বস্তু চেঞ্চৰ নকৰিলেও আমি সচেতন হোৱা উচিত যে এনে তালিকাই নাবালককে ধৰি পাঠকসকলক কেনেদৰে প্ৰভাৱিত কৰিব পাৰে। [[সদস্য:&#45;chanakyakdas|&#45;chanakyakdas]] ([[সদস্য বাৰ্তা:&#45;chanakyakdas|বাৰ্তা]]) 15:54, 17 August 2025 (ইউ.টি.চি.) :@[[সদস্য:-chanakyakdas|-chanakyakdas]], ধন্যবাদ। পাঠ আঁতৰাই দিয়া হ'ল আৰু ক্ষিপ্ৰ বিলোপনৰ টেগ লগোৱা হ'ল। - <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 17:27, 17 August 2025 (ইউ.টি.চি.) == চিকুণ কৰ্মী পদক == {| style="border: 1px solid {{{border|gray}}}; background-color: {{{color|#fdffe7}}};" |rowspan="2" style="vertical-align:middle;" | [[File:Cleanup Barnstar a.png|100px]] |rowspan="2" | |style="font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em; color: {{{textcolor|black}}}" | '''চিকুণ কৰ্মী পদক''' |- |style="vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray; color: {{{textcolor|black}}}" |প্ৰিয় ৱিকিসতীৰ্থ, অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ বিভিন্ন পৃষ্ঠাত সদৰ্থক দৃষ্টিভংগীৰে কৰা বিভিন্ন সম্পাদনাৰে ৱিকিপিডিয়া প্ৰকল্পত অহৰহ দৃষ্টি ৰখা বাবে আপোনালৈ অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সমাজৰ হৈ এই ''চিকুণ কৰ্মী পদক''টি আগবঢ়ালোঁ। আশা কৰোঁ, আগলৈয়ো এইদৰেই অসমীয়া ৱিকিমিডিয়াৰ সৈতে যুক্ত হৈ থাকি আইৰ মুখৰ ভাষাটি ইণ্টাৰনেটত শক্তিশালী কৰাৰ গুৰুদায়িত্ব বহন কৰি যাব।—[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 13:50, 28 August 2025 (ইউ.টি.চি.) |} :@[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ধন্যবাদ বাইদেউ 🙏🏻 <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 14:29, 28 August 2025 (ইউ.টি.চি.) ==অসমৰ উদ্ভিদ আৰু অসমৰ চৰাইসমূহ শ্ৰেণীবদ্ধ কৰিবলৈ সহায় বিচাৰি অনুৰোধ== মৰমৰ কন্দৰ্প, আমি লক্ষ্য কৰিছোঁ যে, আপুনি যথেষ্ট সক্ৰিয়তাৰে অসমীয়া ৱিকিপিডিয়ালৈ শৃংখলাবদ্ধতাৰে অৱদান আগবঢ়াই আছে। আপোনাৰ এই সক্ৰিয়তালৈ লক্ষ্য কৰি অসমীয়া ৱিকিপিডিয়া আৰু ৱিকিকমন্সত থকা অসমৰ উদ্ভিদ আৰু অসমৰ চৰাইসমূহ শ্ৰেণীবদ্ধ কৰিবলৈ আপোনাৰ সহায় বিচাৰিলোঁ। এটা আউটৰিচ প্ৰগামৰ অংশ হিচাপে এই কামটো কৰা হ'ব। আশাকৰোঁ আপোনাৰ আজৰি সময়ত এই শ্ৰেণীবদ্ধকৰণ প্ৰক্ৰিয়াটো আগবঢ়াই নিবলৈ আপুনি সহায় কৰিব আৰু কিবা ভুল দেখিলে শুধৰাই দিব। -[[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) 20:20, 28 September 2025 (ইউ.টি.চি.) :@[[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]], নিশ্চয় বাইদেউ – <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 20:23, 28 September 2025 (ইউ.টি.চি.) ::[https://en.wikipedia.org/wiki/Category:Flora_of_Assam_(region) অসমৰ উদ্ভিদ] - এই শ্ৰেণীৰপৰা অসমীয়ালৈ অনুবাদ নোহোৱা প্ৰৱন্ধখিনি বাচি উলিয়াই ২ অক্টোবৰৰ পাছত এটা ৭ বা ১০ দিনীয়া এডিট-আ-থন পাতি প্ৰৱন্ধখিনি অসমীয়ালৈ অনুবাদ কৰি পেলাব পৰা হয় নেকি ভাবিবচোন। যদি হয়, কামটো আগবঢ়াই নিবলৈ অনুৰোধ কৰিলোঁ।-[[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) 20:54, 28 September 2025 (ইউ.টি.চি.) :::@[[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]], ঠিক আছে, মই তালিকাখন বনাম। <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 06:03, 30 September 2025 (ইউ.টি.চি.) ::::@[[সদস্য:Kandarpajit Kallol|Kandarpajit Kallol]], ধন্যবাদ, কন্দৰ্প। [[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) 06:13, 30 September 2025 (ইউ.টি.চি.) :::::@[[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]], [[সদস্য:Kandarpajit Kallol/অসমৰ উদ্ভিদ|অসমৰ উদ্ভিদ]] চাওক বাইদেউ, সদ্যহতে মোৰ সদস্য পৃষ্ঠাত কৰিলোঁ। পিছলৈ কপি কৰি ল'ব পৰা যাব। – <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 06:51, 30 September 2025 (ইউ.টি.চি.) ==অসমীয়া-নেপালী-বাংলা আন্তঃৱিকি সহযোগিতামূলক সম্পাদনা মেলা== অসমীয়া-নেপালী-বাংলা আন্তঃৱিকি সহযোগিতামূলক সম্পাদনা মেলাৰ বিচাৰক তথা সম্পাদনা মেলাত অংশগ্ৰহণ কৰা অৱদানকাৰীসকলক মান পত্ৰ প্ৰদান কৰাৰ বাবে তথ্য সংগ্ৰহ কৰা হৈছে৷ অনুগ্ৰহ কৰি সকলো অংশগ্ৰহণকাৰীয়ে [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfLRsqWU1u8Yfpe9Pp0WnAiog_gV93a8r6JE7MYQrDleJnarw/viewform?usp=header এই প্ৰ-পত্ৰখন] পূৰ কৰি সহযোগিতা আগবঢ়াই যেন৷ ধন্যবাদ! <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:দিব্য দত্ত|<font color="#663300">'''দিব্য দত্ত'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]])</span> 10:53, 20 November 2025 (ইউ.টি.চি.) :@[[সদস্য:দিব্য দত্ত|দিব্য দত্ত]] '''ধন্যবাদ'''। কৰিলোঁ। — <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 11:02, 20 November 2025 (ইউ.টি.চি.) ==এডিটাথন তেজীঘোঁৰা== {{এডিটাথন তেজীঘোঁৰা|অসমীয়া-নেপালী-বাংলা আন্তঃৱিকি সহযোগিতামূলক সম্পাদনা মেলা ২০২৫ আৰু ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫}} ==পদক== {| style="border: 2px solid brown; background-color: #e6d2f5; " |rowspan="2" valign="left; padding: 5px; " | [[File:Editors Barnstar Hires.png|120px|frameless|left]] <big>'''দ্বিতীয় স্থান'''</big> '''অভিনন্দন! '''<br /> প্ৰিয় সতীৰ্থ, শেহতীয়াকৈ অনুষ্ঠিত হৈ যোৱা [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫|ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫]] প্ৰবন্ধ লিখন প্ৰতিযোগিতাত অসমীয়া ভাষাৰ দ্বিতীয় স্থান অধিকাৰ কৰাৰ বাবে অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সমাজৰ তৰফৰ পৰা আপোনালৈ এই পদকটি যাচিলোঁ। --[[সদস্য:&#45;chanakyakdas|&#45;chanakyakdas]] ([[সদস্য বাৰ্তা:&#45;chanakyakdas|বাৰ্তা]]) 16:16, 17 December 2025 (ইউ.টি.চি.) == দুই সহস্ৰাধিক তাৰকা পদক == {| style="border: 1px solid gray; background-color: #fdffe7; " |rowspan="2" valign="middle" | {{#ifeq:{{{2}}}|alt|[[File:Decent Article Barnstar 1br Degree Hires 2000v2.png |100px]]|[[File:Decent Article Barnstar 1br Degree Hires 2000v2.png|100px]]}} |rowspan="2" | |style="font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em; " | '''দুই সহস্ৰাধিক তাৰকা পদক''' |- |style="vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray; " | অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াত <span class="plainlinks">[https://xtools.wmcloud.org/pages/as.wikipedia.org/Kandarpajit%20Kallol/0/noredirects/live ২০০০+ প্ৰবন্ধ]</span> সৃষ্টি কৰি অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াক সমৃদ্ধিশালী কৰি তোলাৰ বাবে অভিনন্দন আৰু কৃতজ্ঞতাসহকাৰে আপোনালৈ এই পদক আগবঢ়াবলৈ পাই অত্যন্ত সুখী আৰু গৌৰৱবোধ কৰিছোঁ। আশাকৰোঁ আপুনি এনেদৰেই আপোনাৰ বলিষ্ঠ সম্পাদনাৰে ৱিকিপিডিয়াৰ লগত জড়িত হৈ থাকিব। -[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 12:13, 31 March 2026 (ইউ.টি.চি.) |} :@[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]], ধন্যবাদ। — <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 12:33, 31 March 2026 (ইউ.টি.চি.) |} == Last Few Days: WikiConference India 2026 Scholarship Applications == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> ''{{int:please-translate}}'' Dear Wikimedian, We're happy to share that scholarship applications for '''WikiConference India 2026''' are currently open and the deadline is just around the corner. [[m:Special:MyLanguage/WikiConference India 2026|WikiConference India 2026]] is the fourth edition of the national-level conference that brings together Wikimedians and stakeholders engaged in Indic-language Wikimedia projects and the broader open knowledge movement across India and South Asia. The conference will take place in Kochi, Kerala, from 4–6 September 2026. * You can find the more information and the application form at the [[m:Special:MyLanguage/WikiConference India 2026/Scholarship|Scholarship page here at Meta wiki]] * '''Scholarship deadline: 15 April 2026, 11:59 PM IST''' With only a few days left, we warmly encourage you to apply if you haven’t already and kindly request you to share this with your community and encourage others to apply. For more information and regular updates, we encourage you to visit the conference Meta page. Warm regards, <br> on behalf of the WikiConference India 2026 Organising Team ''This message was sent with [[সদস্য:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[সদস্য বাৰ্তা:MediaWiki message delivery|বাৰ্তা]]) on 18:30, 11 April 2026 (ইউ.টি.চি.)'' </div> <!-- Message sent by User:Gnoeee@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2026_active_users&oldid=30389801 --> ==নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা এডিটাথন ২০২৬== অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ [[ৱিকিপিডিয়া:নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা এডিটাথন ২০২৬|নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা এডিটাথন ২০২৬]]ত অংশ লৈ ভালেসংখ্যক গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰবন্ধ লিখি অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াক সমৃদ্ধ কৰাৰ বাবে আপোনালৈ অশেষ ধন্যবাদ। এই সম্পাদনা মেলাত অৱদানৰ ভিত্তিত '''প্ৰথম স্থান''' দখল কৰাৰ বাবে আপোনালৈ আন্তৰিক অভিনন্দন জনাইছোঁ! [[সদস্য:&#45;chanakyakdas|&#45;chanakyakdas]] ([[সদস্য বাৰ্তা:&#45;chanakyakdas|বাৰ্তা]]) 02:42, 21 April 2026 (ইউ.টি.চি.) :@[[সদস্য:-chanakyakdas|-chanakyakdas]], ধন্যবাদ। — <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 04:46, 21 April 2026 (ইউ.টি.চি.) == ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ দ্বিতীয় পৰ্যায়, ২০২৬ == নমস্কাৰ [[সদস্য:Kandarpajit_Kallol|কল্লোল]] ডাঙৰীয়া বিষয় এটি জানিবলৈ এই বাৰ্তা প্ৰেৰণ কৰিলো। ৱিকিপিডিয়াত নতুন, কিছুমান বিষয় ভালদৰে জ্ঞাত নহয় ভুল হ'লে আঙুলিয়াই দিব। মোৰ প্ৰশ্নটি হ'ল ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ দ্বিতীয় পৰ্যায়, ২০২৬ ত মই [[কৌন বনেগা ক্ৰৌড়পতি]] শীৰ্ষক বিষয়টি অনুবাদ কৰি আছিলো কিন্তু সম্ম্পূৰ্ণ কৰাৰ দিশত প্ৰায়ে আগবাঢ়িছিল, মাজতে আপুনি হস্তক্ষেপ কৰিলে আৰু গ্ৰহণ কৰা হ'ল। কেনেকৈ? জানিব পাৰিম নেকি? [[সদস্য:যদুমণি|যদুমণি]] ([[সদস্য বাৰ্তা:যদুমণি|বাৰ্তা]]) 16:57, 3 May 2026 (ইউ.টি.চি.) :@[[সদস্য:যদুমণি|যদুমণি]], মই লক্ষ্য কৰা নাছিলোঁ। আপোনাৰ নামত যোগ কৰি দিলোঁ। লগতে জনাওঁ যে, অনুবাদ কাৰ্য চলি থকা সময়ৰ পৰা সমাপ্ত নোহোৱালৈকে সম্পাদনা দ্বন্দ্ব লগাই ৰাখিব লাগে। সম্পাদনা দ্বন্দ্ব লগাই থ'লে ওপৰত প্ৰদৰ্শিত হয় আৰু এনেধৰণৰ ভুল নহয়। — <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 17:43, 3 May 2026 (ইউ.টি.চি.) ktrw47fhtuxbaox1wvnsbz4ui2t3in9 604291 604286 2026-05-03T17:52:40Z যদুমণি 32127 /* ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ দ্বিতীয় পৰ্যায়, ২০২৬ */ উত্তৰ 604291 wikitext text/x-wiki {{welcome}}[[সদস্য:Chiring chandan|নিয়ৰপৰশ]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Chiring chandan|talk]]) 07:46, 8 মে' 2013 (UTC) ==অক্লান্ত কৰ্মী পদক'== {| style="border: 1px solid gray; background-color: #fdffe7; " |rowspan="2" valign="middle" | {{#ifeq:{{{2}}}|alt|[[File:Tireless Contributor Barnstar Hires.gif|100px]]|[[Image:Tireless_Contributor_Barnstar.gif|100px]]}} |rowspan="2" | |style="font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em; " | '''অক্লান্ত কৰ্মী পদক''' |- |style="vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray; " | ৱিকিপিডিয়াত আপোনাৰ মূল্যবান অৱদানৰ বাবে কৃতজ্ঞতা জনালোঁ। আশাকৰোঁ আপুনি আগলৈও এনেকৈয়ে ৱিকিপিডিয়াক সমৃদ্ধিশালী কৰাৰ নিস্বাৰ্থ প্ৰয়াস কৰি থাকিব। <span style="white-space:nowrap; text-shadow:#00BFFF 0em 0em 0.8em,#EE82EE -0.8em -0.8em 0.9em,#1D6B00 0.7em 0.7em 0.8em; color:#FF0000">'''[[User:Bishnu_Saikia|বিষ্ণু শইকীয়া]]'''⇒<span style="font-size: 25px; ">[[User talk:Bishnu_Saikia|✉]]</span></span> 11:43, 5 নৱেম্বৰ 2014 (UTC) |} == এই মাহৰ ৱিকিপিডিয়ান: মে' ২০২১ == {{এই মাহৰ ৱিকিপিডিয়ান}} [[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) == দুই শতাধিক প্ৰবন্ধ পদক == {{দুই শতাধিক প্ৰবন্ধ পদক}} - <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px; ">[[User:দিব্য দত্ত|<font color="#663300">'''দিব্য দত্ত'''</font>]]&nbsp; ([[User Talk:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]])</span> 16:26, 1 December 2024 (ইউ.টি.চি.) ==প্ৰথম অসমীয়া ৱিকিসংযোগ সন্মিলন ২০২৫== সন্মানীয় কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল, আপোনাক জনাবলৈ পাই আমি সুখী অনুভৱ কৰিছোঁ এয়ে যে, অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সমাজে CIS-A2kৰ সহযোগত ৫ জানুৱাৰী ২০২৫ তাৰিখ দেওবাৰে গুৱাহাটীত এখন এদিনীয়া সন্মিলন অনুষ্ঠিত কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰিছে। অসমীয়া ৱিকিত আপোনাৰ শেহতীয়া সক্ৰিয়তা তথা ৱিকি অৱদানৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি এই অনুষ্ঠানত অংশগ্ৰহণ কৰিবৰ বাবে আহ্বান জনোৱা হ'ল। অনুগ্ৰহ কৰি [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSevXSWxJ-JiCcqrdXkCbT2Jux1dZkodkgGO_YqA8r9_Hr_FZA/viewform?usp=sf_link ইয়াত সংলগ্ন গুগুল ফৰ্মখন] অতিসোনকালেই পুৰাই আপোনাৰ উপস্থিতি সম্পৰ্কে জনাব বুলি আশা কৰিলোঁ। ৱিকিমিডিয়া সমাজ আৰু এই সন্মিলনীৰ আয়োজক সমিতিৰ হৈ -[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 08:03, 5 December 2024 (ইউ.টি.চি.) :@[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ফৰ্মখন আজি খোল খোৱা নাই। কিবা বিকল্প উপায় আছে নেকি? ~ কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল 16:47, 11 December 2024 (ইউ.টি.চি.) ::@[[সদস্য:Kandarpajit Kallol|Kandarpajit Kallol]], আপোনাক আপোনাৰ টি-চাৰ্টৰ আকাৰ (S,M,L,XL,XXL), বৰ্তমানৰ ঠিকনা আৰু খাদ্যভ্যাস (আমিষ/নিৰামিষ) সম্পৰ্কত জনাই nathnayanj123@gmail.com বা ishanjbora2019@gmail.com লৈ মেইল কৰিবলৈ আনুৰোধ জনালোঁ। [[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 04:19, 12 December 2024 (ইউ.টি.চি.) == পোখালি প্ৰবন্ধ == নমস্কাৰ! শেহতীয়াকৈ আপুনি তেনেই সামান্য তথ্য থকা [[xtools:pages/as.wikipedia.org/Kandarpajit Kallol/0/noredirects/live|বহুসংখ্যক পোখালি প্ৰবন্ধ]] সৃষ্টি কৰিছে। অনুগ্ৰহ কৰি অন্য নতুন প্ৰবন্ধ সৃষ্টি কৰাৰ সলনি ইতিমধ্যে সৃষ্ট প্ৰবন্ধবোৰ অধিক তথ্যৰে উন্নত কৰাত সহায় কৰক। নহ'লে অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ সীমিত সক্ৰিয়তাৰে এই প্ৰবন্ধবোৰ পিছলৈ উন্নত কৰাটো প্ৰায়ে অসম্ভৱ হৈ পৰে। এনেদৰে ৰৈ গ'লে কিছু প্ৰবন্ধ ক্ষিপ্ৰ বিলোপনৰ প্ৰাৰ্থী হোৱাৰো সম্ভাৱনা আছে। ধন্যবাদ! - [[সদস্য:Joli Rumi|Joli Rumi]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Joli Rumi|বাৰ্তা]]) 14:03, 8 December 2024 (ইউ.টি.চি.) :'''''হ'ব বাৰু।''''' কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল 04:42, 9 December 2024 (ইউ.টি.চি.) == ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ বিষয়ক == Dear Kallol, Please provide me your what's up number. Best regards [[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) 16:43, 12 December 2024 (ইউ.টি.চি.)JyotiPN :@[[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] My WhatsApp Number is 9101865414 ~ কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল 16:56, 12 December 2024 (ইউ.টি.চি.) == এছিয়ান মাহৰ সহযোগী == {| style="border: 1px solid gray; background-color: #fdffe7;" |rowspan="2" valign="middle" | {{#ifeq:{{{2}}}|alt|[[File:WAM logo without text.svg|100px]]|[[File:WAM logo without text.svg|100px]]}} |rowspan="2" | |style="font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em;" | '''এছিয়ান মাহৰ সহযোগী''' |- |style="vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray;" | হে ৱিকিসতীৰ্থ, শেহতীয়াকৈ ৱিকিপিডিয়াত অনুষ্ঠিত [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৪|এছিয়ান মাহ ২০২৪]] সম্পাদনা মেলাত অংশগ্ৰহণ কৰি বৰঙণি আগবঢ়াই প্ৰতিযোগিতাখনি সাফল্যমণ্ডিত কৰাত আগভাগ লোৱাৰ বাবে কৃতজ্ঞতাস্বৰূপে আপোনালৈ এই সামান্য সন্মান আগবঢ়ালোঁ। আশা কৰোঁ এইবেলিৰ দৰে অহাবছৰো এইখিনি সময় আপুনি আমাৰ সৈতে সাহস হৈ থাকিব। ধন্যবাদেৰে, <br />— '''অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সমাজ'''ৰ হৈ,<br />[[সদস্য:Rumi Borah~aswiki|ৰুমি বৰা]]<br />[[সদস্য:JyotiPN|প্ৰাণজ্যোতি নাথ]]<br />[[সদস্য:-chanakyakdas|চাণক্য কুমাৰ দাস]] |} [[সদস্য:-chanakyakdas|চাণক্য]] ([[সদস্য বাৰ্তা:-chanakyakdas|বাৰ্তা]]) 13:19, 15 December 2024 (ইউ.টি.চি.) == Invitation to Participate in the Wikimedia SAARC Conference Community Engagement Survey == Dear Community Members, I hope this message finds you well. Please excuse the use of English; we encourage translations into your local languages to ensure inclusivity. We are conducting a Community Engagement Survey to assess the sentiments, needs, and interests of South Asian Wikimedia communities in organizing the inaugural Wikimedia SAARC Regional Conference, proposed to be held in Kathmandu, Nepal. This initiative aims to bring together participants from eight nations to collaborate towards shared goals. Your insights will play a vital role in shaping the event's focus, identifying priorities, and guiding the strategic planning for this landmark conference. Survey Link: https://forms.gle/en8qSuCvaSxQVD7K6 We kindly request you to dedicate a few moments to complete the survey. Your feedback will significantly contribute to ensuring this conference addresses the community's needs and aspirations. Deadline to Submit the Survey: 20 January 2025 Your participation is crucial in shaping the future of the Wikimedia SAARC community and fostering regional collaboration. Thank you for your time and valuable input. Warm regards,<br> [[:m:User:Biplab Anand|Biplab Anand]] <!-- Message sent by User:Biplab Anand@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Biplab_Anand/lists&oldid=28078122 --> ==পোখালি বিস্তাৰ সম্পাদনা মেলা ২০২৪ৰ ফলাফল== অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ 'পোখালি বিস্তাৰ সম্পাদনা মেলা ২০২৪'-ত অংশ লৈ ভালেসংখ্যক গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰবন্ধ সমৃদ্ধ কৰাৰ বাবে আপোনালৈ অশেষ ধন্যবাদ। এই সম্পাদনা মেলাত অৱদানৰ ভিত্তিত দ্বিতীয় স্থান দখল কৰাৰ বাবে আপোনালৈ আন্তৰিক অভিনন্দন জনাইছোঁ! -[[সদস্য:Joli Rumi|Joli Rumi]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Joli Rumi|বাৰ্তা]]) 14:41, 10 January 2025 (ইউ.টি.চি.) :@[[সদস্য:Joli Rumi|Joli Rumi]], '''ধন্যবাদ'''। ~ কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল 15:06, 10 January 2025 (ইউ.টি.চি.) == Thank you for being a medical contributors! == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Wiki Project Med Foundation logo.svg|130px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" |'''The 2024 Cure Award''' |- | style="vertical-align: middle; padding: 3px;" |In 2024 you '''[[mdwiki:WikiProjectMed:WikiProject_Medicine/Stats/Top_medical_editors_2024_(all)|were one of the top medical editors in your language]]'''. Thank you from [[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med]] for helping bring free, complete, accurate, up-to-date health information to the public. We really appreciate you and the vital work you do! Wiki Project Med Foundation is a [[meta:Wikimedia_thematic_organizations|thematic organization]] whose mission is to improve our health content. '''[[meta:Wiki_Project_Med#People_interested|Consider joining for 2025]]''', there are no associated costs. Additionally one of our primary efforts revolves around translating health content. We invite you to '''[https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/index.php try our new workflow]''' if you have not already. Our dashboard automatically [https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/leaderboard.php collects statistics] of your efforts and we are working on [https://mdwiki.toolforge.org/fixwikirefs.php tools to automatically improve formating]. |} Thanks again :-) -- [[mdwiki:User:Doc_James|<span style="color:#0000f1">'''Doc James'''</span>]] along with the rest of the team at '''[[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med Foundation]]''' 06:24, 26 January 2025 (ইউ.টি.চি.) </div> <!-- Message sent by User:Doc James@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Top_Other_Language_Editors_2024&oldid=28172893 --> == নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা ২০২৫ত অংশগ্ৰহণৰ বাবে ধন্যবাদ! == প্ৰিয় অৱদানকাৰী, [https://w.wiki/CdiS নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা ২০২৫]ৰ অংশ হোৱা বাবে আপোনালৈ আন্তৰিক ধন্যবাদ! আপোনাৰ অবিশ্বাস্য অৱদানসমূহে অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াত নাৰীবাদ আৰু বিশ্বৰ চহকী সাংস্কৃতিক ঐতিহ্যসম্পৰ্কীয় তথ্য উপলভ্য হোৱাত সহায় কৰিছে। 📅 ইয়াৰ পিছত কি? প্ৰতিযোগিতাখন আৰম্ভ হোৱাৰ দিনৰে পৰা অৰ্থাৎ ২০২৫ চনৰ ১ ফেব্ৰুৱাৰীৰ পৰা আৰম্ভ হোৱা জুৰী প্ৰক্ৰিয়া ২০২৫ চনৰ এপ্ৰিল-মে'ৰ ভিতৰত সম্পূৰ্ণ হোৱাৰ সম্ভাৱনা আছে। এই সময়চোৱাত অনুগ্ৰহ কৰি আপোনাৰ ৱিকিমিডিয়াৰ আলোচনা পৃষ্ঠাত নজৰ ৰাখক লগতে আপোনাৰ ইমেইল জাননীসমূহ সক্ৰিয় কৰি ৰখা হৈছেনে নাই, সেই সম্পৰ্কে নজৰ ৰাখক যাতে আপুনি ফলাফল সম্পৰ্কীয় কোনো আপডেটৰ পৰা অজ্ঞাতে থাকিব লগীয়া নহয়। 📝 এতিয়া আমি আপোনাৰ পৰা কি বিচাৰিছোঁ, বা আপোনাৰ কৰণীয় কি! আপোনাৰ অংশগ্ৰহণ আমাৰ বাবে অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ। আমি এইকথা অনুভৱ কৰোঁ, যিহেতু প্ৰতিযোগিতাৰ মানসিকতাৰে পৃষ্ঠাসমূহ সৃষ্টি কৰা হৈছে, গতিকে জ্ঞাতে-অজ্ঞাতে প্ৰবন্ধসমূহত যথেষ্ট সংখ্যক আসোঁৱাহ ৰৈ যোৱা চকুত পৰিছে। ইয়াৰোপৰি বহু প্ৰবন্ধ পোখালি হিচাপে ৰৈ গৈছে। এনে সমস্যাসমূহ সমাধান নকৰিলে প্ৰকল্পটোৰ মান নিম্নগামী হোৱাৰ দৰে হয়। গতিকে নতুনকৈ অন্য কোনো প্ৰবন্ধ সৃষ্টিৰ পূৰ্বে পাৰিলে প্ৰতিযোগিতাৰ বাবে সৃষ্টিকৰা পৃষ্ঠাসমূহ উন্নত কৰাত মনোযোগ দিয়ে যেন। আপোনাৰ মতামত আমাৰ বাবে গুৰুত্বপূৰ্ণ। আমি এপ্ৰিলৰ মাজভাগৰ ভিতৰত আপোনাৰ চিন্তা, পৰামৰ্শ আৰু প্ৰতিযোগিতাৰ সময়ত সন্মুখীন হোৱা যিকোনো প্ৰত্যাহ্বান সম্পৰ্কত মতামত সংগ্ৰহ কৰিবলৈ এখন প্ৰ-পত্ৰ প্ৰেৰণ কৰিম৷ আপোনাৰ মূল্যবান মতামতে আমাক পৰৱৰ্তী সংস্কৰণটোক আৰু অধিক উন্নত আৰু ৱিকিসুলভ কৰিবলৈ সহায় কৰিব! আকৌ এবাৰ নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা আৰু পৰম্পৰাৰ এই বিশ্বব্যাপী উদযাপনৰ অংশ হোৱাৰ বাবে ধন্যবাদ। ধন্যবাদেৰে, [[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 12:11, 1 April 2025 (ইউ.টি.চি.) সমন্বয়ক '''নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা ২০২৫''' :'''ধন্যবাদ'''। ''পোখালি হিচাপে থকা প্ৰবন্ধ বিলাক বিস্তাৰ কৰিম বাৰু। (অৱশ্যে কিছুমান প্ৰবন্ধক পোখালি হিচাবে ৰখা হৈছে যদিও, সেইবিলাক প্ৰবন্ধ আন ভাষাতো বিস্তাৰিত ৰূপত নাই।) ...... <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 19:23, 2 April 2025 (ইউ.টি.চি.) == নতুন সদস্যৰ সৈতে সম্পাদ্বনা দ্বন্দ্ব == মৰমৰ কন্দৰ্পজিৎ, অসমীয়া ৱিকিপৰিয়ালে যোৱা ৮ মাৰ্চ তাৰিখে তেজপুৰ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অসমীয়া বিভাগত এখনি দিনজোৰা কৰ্মশালাৰ আয়োজন কৰিছিল। ইয়াৰ পিছতে এই বিভাগৰ অধ্যাপক তথা ৱিকি পৰিয়ালৰ শুভাকাংক্ষী জ্যোতিস্মান দাসে ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলক ৱিকিত সক্ৰিয় কৰাৰ লক্ষ্যৰে, নিজে অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ কাম-কাজ শিকাই দি তেওঁলোকক অসমীয়া ৱিকি পৰিয়ালৰ সেচ্ছাসেৱক ৰূপে কাম কৰিবলৈ উদগনি দিয়ে। ফলশ্ৰুতিত, শেহতীয়াকৈ অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াত বিশ্ববিদ্যালয়ৰ কেইবাগৰাকী ন-শিকাৰু ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ সক্ৰিয়তা পৰিলক্ষিত হৈছে আৰু তেওঁলোকে ভালেখিনি প্ৰৱন্ধ যোগ দিয়াত সফল হৈছে। কিছু কিছু প্ৰৱন্ধত কিছু দোষ-ক্ৰুটি ৰৈ গৈছে যদিও তাৰে মাজত কেইবাটিও ভাল প্ৰৱন্ধ ৱিকিত পৰিলক্ষিত হৈছে। আমি দেখি অতি আনন্দিত হৈছোঁ যে, আপুনি যথাসাধ্যে তেওঁলোকক সহযোগ আগবঢ়াবলৈ চেষ্টা কৰিছে আৰু প্ৰৱন্ধ লেখাত হোৱা সৰু-সুৰা ভুলখিনি শুধৰাই গৈছে। কিন্তু লগে লগে শুধৰাই দিয়াৰ বাবে তেওঁলোক বাৰে বাৰে সম্পাদ্বনা দ্বন্দ্বৰ সন্মুখীন হৈছে আৰু ন-শিকাৰু ৰূপে এই লৈ স্বাভাৱিকতে বিবুদ্ধিত পৰিছে। এনেক্ষেত্ৰত কি কৰিলেনো তেওঁলোকে কাম কৰিবলৈ উৎসাহিত হৈ থাকিব, এই কথাটো আপুনি মন কৰিবচোনো! এগৰাকী প্ৰবীণ আৰু অভিজ্ঞ ৱিকিমিডিয়ান হিচাপে আপুনি পৰিপক্ক আৰু আন্তৰিক সিদ্ধান্তই লব বুলি মই জানো। মই মাত্ৰ এই বাৰ্তাৰ জৰিয়তে তেওঁলোকৰ সমস্যাটো আপোনাক অৱগত কৰিলোঁ। আন্তৰিকতাৰে;</br> [[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) 11:17, 9 May 2025 (ইউ.টি.চি.)JyotiPN == Feminism and Folklore 2025 - Local prize winners == [[File:Feminism and Folklore 2025 logo.svg|centre|550px|frameless]] ::<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> ''{{int:please-translate}}'' Dear Wikimedian, Congratulations on your outstanding achievement in winning a local prize in the '''Feminism and Folklore 2025''' writing competition! We truly appreciate your dedication and the valuable contribution you’ve made in documenting local folk culture and highlighting women’s representation on your local Wikipedia. To claim your prize, please complete the [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdONlpmv1iTrvXnXbHPlfFzUcuF71obJKtPGkycgjGObQ4ShA/viewform?usp=dialog prize form] by July 5th, 2025. Kindly note that after this date, the form will be closed and submissions will no longer be accepted. Please also note that all prizes will be awarded in the form of [https://www.tremendous.com/ Tremendous Vouchers] only. If you have any questions or need assistance, feel free to contact us via your talk page or email. We're happy to help. Warm regards, [[:m:Feminism and Folklore 2025|FNF 2025 International Team]] ::::Stay connected [[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&nbsp; [[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]] </div> --[[সদস্য:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[সদস্য বাৰ্তা:MediaWiki message delivery|বাৰ্তা]]) 10:20, 21 June 2025 (ইউ.টি.চি.) <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf25&oldid=28891702 --> == Feminism and Folklore 2025 - International prize winners == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> ''{{int:please-translate}}'' [[File:Feminism and Folklore 2025 logo.svg|centre|550px|frameless]] 🎉 Congratulations! 🎉 We’re absolutely thrilled to announce that you are one amongst the [[:m:Feminism and Folklore 2025/Results|grand champion]] of the '''Feminism and Folklore 2025''' writing competition, winning the coveted International prize! Your outstanding achievement deserves a standing ovation and endless celebration! 🌟 Your passion, dedication, and incredible effort in bringing local folk culture and the voices of women to life on Wikipedia have truly blown us away. You’ve made a remarkable impact, and we couldn’t be more grateful for your contribution. Now, to make sure you receive your well-deserved prize (and make it extra special for you!), please fill out the preferences form before July 10, 2025. This will help us customize your prize and ensure it’s a perfect fit. 👉 [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfCYwsIY3kTLyDRcIKxSfxJbz2eunqJUrukvc0uuwX6LU-WKA/viewform?usp=dialog Click here to fill out the form!] If you have any questions or need help with anything at all, don’t hesitate to reach out! You can contact us via the talkpage or email — we’re always here for you and happy to help. Once again, a huge congratulations on this incredible victory! We’re so proud to celebrate you and can’t wait to hear from you soon. ✨ Best wishes and endless cheers! ✨ [[:m:Feminism and Folklore 2025|FNF 2025 International Team]] ::::Stay connected [[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&nbsp; [[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]] </div> <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf25&oldid=28920195 --> == শ্ৰেণী সংযোগ == শ্ৰেণীসংযোগ কৰা ভুল হৈছে, শ্ৰেণীবোৰ এটা আনটোৰ উপশ্ৰেণী হ’ব নোৱাৰে৷ যেনে - [[:শ্ৰেণী:ফিজি|ফিজি]]ৰ উপশ্ৰেণী [[:শ্ৰেণী:ফিজিৰ শ্ৰুতিকথা|ফিজিৰ শ্ৰুতিকথা]] হ’ব কিন্তু [[:শ্ৰেণী:ফিজিৰ শ্ৰুতিকথা|ফিজিৰ শ্ৰুতিকথা]]ৰ উপশ্ৰেণী [[:শ্ৰেণী:ফিজি|ফিজি]] হ’ব নোৱাৰে৷ শ্ৰেণীবোৰ ক্ৰমান্নয়ে সৰুৰ পৰা ডাঙৰ হৈ যায়৷ '''ফিজিৰ শ্ৰুতিকথা'''ৰ উপশ্ৰেণী '''ফিজিৰ কিংবদন্তিমূলক জীৱ''', '''ফিজিৰ দেৱ-দেৱী''' আদি হ’ব পাৰে৷ উপশ্ৰেণী মানে সেই শ্ৰেণীটোৰ অন্তৰ্গত সৰু শ্ৰেণী৷ '''ফিজিৰ শ্ৰুতিকথা''' শ্ৰেণীটোত যদি '''ফিজি''' শ্ৰেণীটো উপশ্ৰেণী কৰি দিয়া হয়, তেন্তে '''ফিজি''' শ্ৰেণীটোত থকা পৃষ্ঠাবোৰো '''ফিজিৰ শ্ৰুতিকথা'''ৰ ভিতৰৰ বিষয় হৈ পৰিব৷ এই শ্ৰেণীটোত থকা [[ফিজিৰ বাতৰি কাকতৰ তালিকা]] নামৰ প্ৰবন্ধটো কেতিয়াও '''ফিজিৰ শ্ৰুতিকথা''' নহয়৷ <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:দিব্য দত্ত|<font color="#663300">'''দিব্য দত্ত'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]])</span> 07:04, 2 August 2025 (ইউ.টি.চি.) :@[[সদস্য:দিব্য দত্ত|দিব্য দত্ত]], ঠিক আছে বাৰু, আঙুলিয়াই দিয়াৰ বাবে ধন্যবাদ, কাইলৈৰ সম্পাদনা বিলাক আজি আকৌ এবাৰ চাম, ভুল বিলাক শুদ্ধ কৰিম। ~ কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল 07:14, 2 August 2025 (ইউ.টি.চি.) == অপ্ৰয়োজনীয় বিষয়বস্তু == আপুনি সৃষ্টি কৰা [[পৰ্ণগ্ৰাফি কোম্পানীসমূহৰ তালিকা]]খন লক্ষ্য কৰিলোঁ। ৱিকিপিডিয়াই প্ৰাপ্তবয়স্ক বিষয়বস্তুৰ অনুমতি দিলেও এনে তালিকাসমূহৰ বাবে উল্লেখযোগ্যতা আৰু স্পষ্ট বিশ্বকোষীয় মূল্য থকাটো প্ৰয়োজন। ৱিকিপিডিয়াই বিষয়বস্তু চেঞ্চৰ নকৰিলেও আমি সচেতন হোৱা উচিত যে এনে তালিকাই নাবালককে ধৰি পাঠকসকলক কেনেদৰে প্ৰভাৱিত কৰিব পাৰে। [[সদস্য:&#45;chanakyakdas|&#45;chanakyakdas]] ([[সদস্য বাৰ্তা:&#45;chanakyakdas|বাৰ্তা]]) 15:54, 17 August 2025 (ইউ.টি.চি.) :@[[সদস্য:-chanakyakdas|-chanakyakdas]], ধন্যবাদ। পাঠ আঁতৰাই দিয়া হ'ল আৰু ক্ষিপ্ৰ বিলোপনৰ টেগ লগোৱা হ'ল। - <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 17:27, 17 August 2025 (ইউ.টি.চি.) == চিকুণ কৰ্মী পদক == {| style="border: 1px solid {{{border|gray}}}; background-color: {{{color|#fdffe7}}};" |rowspan="2" style="vertical-align:middle;" | [[File:Cleanup Barnstar a.png|100px]] |rowspan="2" | |style="font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em; color: {{{textcolor|black}}}" | '''চিকুণ কৰ্মী পদক''' |- |style="vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray; color: {{{textcolor|black}}}" |প্ৰিয় ৱিকিসতীৰ্থ, অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ বিভিন্ন পৃষ্ঠাত সদৰ্থক দৃষ্টিভংগীৰে কৰা বিভিন্ন সম্পাদনাৰে ৱিকিপিডিয়া প্ৰকল্পত অহৰহ দৃষ্টি ৰখা বাবে আপোনালৈ অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সমাজৰ হৈ এই ''চিকুণ কৰ্মী পদক''টি আগবঢ়ালোঁ। আশা কৰোঁ, আগলৈয়ো এইদৰেই অসমীয়া ৱিকিমিডিয়াৰ সৈতে যুক্ত হৈ থাকি আইৰ মুখৰ ভাষাটি ইণ্টাৰনেটত শক্তিশালী কৰাৰ গুৰুদায়িত্ব বহন কৰি যাব।—[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 13:50, 28 August 2025 (ইউ.টি.চি.) |} :@[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ধন্যবাদ বাইদেউ 🙏🏻 <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 14:29, 28 August 2025 (ইউ.টি.চি.) ==অসমৰ উদ্ভিদ আৰু অসমৰ চৰাইসমূহ শ্ৰেণীবদ্ধ কৰিবলৈ সহায় বিচাৰি অনুৰোধ== মৰমৰ কন্দৰ্প, আমি লক্ষ্য কৰিছোঁ যে, আপুনি যথেষ্ট সক্ৰিয়তাৰে অসমীয়া ৱিকিপিডিয়ালৈ শৃংখলাবদ্ধতাৰে অৱদান আগবঢ়াই আছে। আপোনাৰ এই সক্ৰিয়তালৈ লক্ষ্য কৰি অসমীয়া ৱিকিপিডিয়া আৰু ৱিকিকমন্সত থকা অসমৰ উদ্ভিদ আৰু অসমৰ চৰাইসমূহ শ্ৰেণীবদ্ধ কৰিবলৈ আপোনাৰ সহায় বিচাৰিলোঁ। এটা আউটৰিচ প্ৰগামৰ অংশ হিচাপে এই কামটো কৰা হ'ব। আশাকৰোঁ আপোনাৰ আজৰি সময়ত এই শ্ৰেণীবদ্ধকৰণ প্ৰক্ৰিয়াটো আগবঢ়াই নিবলৈ আপুনি সহায় কৰিব আৰু কিবা ভুল দেখিলে শুধৰাই দিব। -[[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) 20:20, 28 September 2025 (ইউ.টি.চি.) :@[[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]], নিশ্চয় বাইদেউ – <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 20:23, 28 September 2025 (ইউ.টি.চি.) ::[https://en.wikipedia.org/wiki/Category:Flora_of_Assam_(region) অসমৰ উদ্ভিদ] - এই শ্ৰেণীৰপৰা অসমীয়ালৈ অনুবাদ নোহোৱা প্ৰৱন্ধখিনি বাচি উলিয়াই ২ অক্টোবৰৰ পাছত এটা ৭ বা ১০ দিনীয়া এডিট-আ-থন পাতি প্ৰৱন্ধখিনি অসমীয়ালৈ অনুবাদ কৰি পেলাব পৰা হয় নেকি ভাবিবচোন। যদি হয়, কামটো আগবঢ়াই নিবলৈ অনুৰোধ কৰিলোঁ।-[[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) 20:54, 28 September 2025 (ইউ.টি.চি.) :::@[[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]], ঠিক আছে, মই তালিকাখন বনাম। <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 06:03, 30 September 2025 (ইউ.টি.চি.) ::::@[[সদস্য:Kandarpajit Kallol|Kandarpajit Kallol]], ধন্যবাদ, কন্দৰ্প। [[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) 06:13, 30 September 2025 (ইউ.টি.চি.) :::::@[[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]], [[সদস্য:Kandarpajit Kallol/অসমৰ উদ্ভিদ|অসমৰ উদ্ভিদ]] চাওক বাইদেউ, সদ্যহতে মোৰ সদস্য পৃষ্ঠাত কৰিলোঁ। পিছলৈ কপি কৰি ল'ব পৰা যাব। – <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 06:51, 30 September 2025 (ইউ.টি.চি.) ==অসমীয়া-নেপালী-বাংলা আন্তঃৱিকি সহযোগিতামূলক সম্পাদনা মেলা== অসমীয়া-নেপালী-বাংলা আন্তঃৱিকি সহযোগিতামূলক সম্পাদনা মেলাৰ বিচাৰক তথা সম্পাদনা মেলাত অংশগ্ৰহণ কৰা অৱদানকাৰীসকলক মান পত্ৰ প্ৰদান কৰাৰ বাবে তথ্য সংগ্ৰহ কৰা হৈছে৷ অনুগ্ৰহ কৰি সকলো অংশগ্ৰহণকাৰীয়ে [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfLRsqWU1u8Yfpe9Pp0WnAiog_gV93a8r6JE7MYQrDleJnarw/viewform?usp=header এই প্ৰ-পত্ৰখন] পূৰ কৰি সহযোগিতা আগবঢ়াই যেন৷ ধন্যবাদ! <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:দিব্য দত্ত|<font color="#663300">'''দিব্য দত্ত'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]])</span> 10:53, 20 November 2025 (ইউ.টি.চি.) :@[[সদস্য:দিব্য দত্ত|দিব্য দত্ত]] '''ধন্যবাদ'''। কৰিলোঁ। — <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 11:02, 20 November 2025 (ইউ.টি.চি.) ==এডিটাথন তেজীঘোঁৰা== {{এডিটাথন তেজীঘোঁৰা|অসমীয়া-নেপালী-বাংলা আন্তঃৱিকি সহযোগিতামূলক সম্পাদনা মেলা ২০২৫ আৰু ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫}} ==পদক== {| style="border: 2px solid brown; background-color: #e6d2f5; " |rowspan="2" valign="left; padding: 5px; " | [[File:Editors Barnstar Hires.png|120px|frameless|left]] <big>'''দ্বিতীয় স্থান'''</big> '''অভিনন্দন! '''<br /> প্ৰিয় সতীৰ্থ, শেহতীয়াকৈ অনুষ্ঠিত হৈ যোৱা [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫|ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫]] প্ৰবন্ধ লিখন প্ৰতিযোগিতাত অসমীয়া ভাষাৰ দ্বিতীয় স্থান অধিকাৰ কৰাৰ বাবে অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সমাজৰ তৰফৰ পৰা আপোনালৈ এই পদকটি যাচিলোঁ। --[[সদস্য:&#45;chanakyakdas|&#45;chanakyakdas]] ([[সদস্য বাৰ্তা:&#45;chanakyakdas|বাৰ্তা]]) 16:16, 17 December 2025 (ইউ.টি.চি.) == দুই সহস্ৰাধিক তাৰকা পদক == {| style="border: 1px solid gray; background-color: #fdffe7; " |rowspan="2" valign="middle" | {{#ifeq:{{{2}}}|alt|[[File:Decent Article Barnstar 1br Degree Hires 2000v2.png |100px]]|[[File:Decent Article Barnstar 1br Degree Hires 2000v2.png|100px]]}} |rowspan="2" | |style="font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em; " | '''দুই সহস্ৰাধিক তাৰকা পদক''' |- |style="vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray; " | অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াত <span class="plainlinks">[https://xtools.wmcloud.org/pages/as.wikipedia.org/Kandarpajit%20Kallol/0/noredirects/live ২০০০+ প্ৰবন্ধ]</span> সৃষ্টি কৰি অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াক সমৃদ্ধিশালী কৰি তোলাৰ বাবে অভিনন্দন আৰু কৃতজ্ঞতাসহকাৰে আপোনালৈ এই পদক আগবঢ়াবলৈ পাই অত্যন্ত সুখী আৰু গৌৰৱবোধ কৰিছোঁ। আশাকৰোঁ আপুনি এনেদৰেই আপোনাৰ বলিষ্ঠ সম্পাদনাৰে ৱিকিপিডিয়াৰ লগত জড়িত হৈ থাকিব। -[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 12:13, 31 March 2026 (ইউ.টি.চি.) |} :@[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]], ধন্যবাদ। — <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 12:33, 31 March 2026 (ইউ.টি.চি.) |} == Last Few Days: WikiConference India 2026 Scholarship Applications == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> ''{{int:please-translate}}'' Dear Wikimedian, We're happy to share that scholarship applications for '''WikiConference India 2026''' are currently open and the deadline is just around the corner. [[m:Special:MyLanguage/WikiConference India 2026|WikiConference India 2026]] is the fourth edition of the national-level conference that brings together Wikimedians and stakeholders engaged in Indic-language Wikimedia projects and the broader open knowledge movement across India and South Asia. The conference will take place in Kochi, Kerala, from 4–6 September 2026. * You can find the more information and the application form at the [[m:Special:MyLanguage/WikiConference India 2026/Scholarship|Scholarship page here at Meta wiki]] * '''Scholarship deadline: 15 April 2026, 11:59 PM IST''' With only a few days left, we warmly encourage you to apply if you haven’t already and kindly request you to share this with your community and encourage others to apply. For more information and regular updates, we encourage you to visit the conference Meta page. Warm regards, <br> on behalf of the WikiConference India 2026 Organising Team ''This message was sent with [[সদস্য:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[সদস্য বাৰ্তা:MediaWiki message delivery|বাৰ্তা]]) on 18:30, 11 April 2026 (ইউ.টি.চি.)'' </div> <!-- Message sent by User:Gnoeee@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2026_active_users&oldid=30389801 --> ==নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা এডিটাথন ২০২৬== অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ [[ৱিকিপিডিয়া:নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা এডিটাথন ২০২৬|নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা এডিটাথন ২০২৬]]ত অংশ লৈ ভালেসংখ্যক গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰবন্ধ লিখি অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াক সমৃদ্ধ কৰাৰ বাবে আপোনালৈ অশেষ ধন্যবাদ। এই সম্পাদনা মেলাত অৱদানৰ ভিত্তিত '''প্ৰথম স্থান''' দখল কৰাৰ বাবে আপোনালৈ আন্তৰিক অভিনন্দন জনাইছোঁ! [[সদস্য:&#45;chanakyakdas|&#45;chanakyakdas]] ([[সদস্য বাৰ্তা:&#45;chanakyakdas|বাৰ্তা]]) 02:42, 21 April 2026 (ইউ.টি.চি.) :@[[সদস্য:-chanakyakdas|-chanakyakdas]], ধন্যবাদ। — <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 04:46, 21 April 2026 (ইউ.টি.চি.) == ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ দ্বিতীয় পৰ্যায়, ২০২৬ == নমস্কাৰ [[সদস্য:Kandarpajit_Kallol|কল্লোল]] ডাঙৰীয়া বিষয় এটি জানিবলৈ এই বাৰ্তা প্ৰেৰণ কৰিলো। ৱিকিপিডিয়াত নতুন, কিছুমান বিষয় ভালদৰে জ্ঞাত নহয় ভুল হ'লে আঙুলিয়াই দিব। মোৰ প্ৰশ্নটি হ'ল ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ দ্বিতীয় পৰ্যায়, ২০২৬ ত মই [[কৌন বনেগা ক্ৰৌড়পতি]] শীৰ্ষক বিষয়টি অনুবাদ কৰি আছিলো কিন্তু সম্ম্পূৰ্ণ কৰাৰ দিশত প্ৰায়ে আগবাঢ়িছিল, মাজতে আপুনি হস্তক্ষেপ কৰিলে আৰু গ্ৰহণ কৰা হ'ল। কেনেকৈ? জানিব পাৰিম নেকি? [[সদস্য:যদুমণি|যদুমণি]] ([[সদস্য বাৰ্তা:যদুমণি|বাৰ্তা]]) 16:57, 3 May 2026 (ইউ.টি.চি.) :@[[সদস্য:যদুমণি|যদুমণি]], মই লক্ষ্য কৰা নাছিলোঁ। আপোনাৰ নামত যোগ কৰি দিলোঁ। লগতে জনাওঁ যে, অনুবাদ কাৰ্য চলি থকা সময়ৰ পৰা সমাপ্ত নোহোৱালৈকে সম্পাদনা দ্বন্দ্ব লগাই ৰাখিব লাগে। সম্পাদনা দ্বন্দ্ব লগাই থ'লে ওপৰত প্ৰদৰ্শিত হয় আৰু এনেধৰণৰ ভুল নহয়। — <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 17:43, 3 May 2026 (ইউ.টি.চি.) ::ধন্যবাদ [[সদস্য:Kandarpajit Kallol|কল্লোল]] ডাঙৰীয়া ::অনাগত দিনত সম্পাদনা দ্বন্দ্ব নিশ্চয়কৈ লগাই লোৱা হব । [[সদস্য:যদুমণি|যদুমণি]] ([[সদস্য বাৰ্তা:যদুমণি|বাৰ্তা]]) 17:52, 3 May 2026 (ইউ.টি.চি.) e82v1nytjk7ogsjvtn1xl1kpvi21k4p 0 38810 604359 602542 2026-05-03T23:56:07Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 604359 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricketer | name = বিৰাট ক'হলি | image = Virat Kohli in PMO New Delhi.jpg | caption = | country = ভাৰত | fullname = বিৰাট ক'হলি | nickname = চিকু | birth_date = {{Birth date and age|1988|11|5|df=yes}} | birth_place = [[দিল্লী]], [[ভাৰত]] | heightft = 5 | heightinch = 9 | batting = সোঁহতীয়া | bowling = সোঁহতীয়া মধ্যমীয়া গতি | role = বেট্‌ছমেন | international = true | testdebutdate = ২০ জুন | testdebutyear = ২০১১ | testdebutagainst = ৱেষ্ট ইণ্ডিজ | testcap = ২৬৯ | lasttestdate = ১-৫ জুলাই | lasttestyear = ২০২২ | lasttestagainst = ইংলেণ্ড | odidebutdate = ১৮ আগষ্ট | odidebutyear = ২০০৮ | odidebutagainst = শ্ৰীলংকা | odicap = ১৭৫ | lastodidate = ১৭ জুলাই | lastodiyear = ২০১৫ | lastodiagainst = ইংলেণ্ড | odishirt = ১৮ | club1 = [[:en:Delhi cricket team|দিল্লী]] | year1 = ২০০৬–বৰ্তমান | club2 = [[ৰয়েল চেলেঞ্জাৰ্ছ বাংগালোৰ]] | year2 = ২০০৮–বৰ্তমান | columns = ৪ | column1 = টেষ্ট | matches1 = ১০২ | runs1 = ৮০৭৪ | bat avg1 = ৪৯.৫৩ | 100s/50s1 = ২৭/২৮ | top score1 = ২৫৪ | deliveries1 = ১৭৫ | wickets1 = ০ | bowl avg1 = – | fivefor1 = ০ | tenfor1 = ০ | best bowling1 = n/a | catches/stumpings1 = ১০২/– | column2 = এদিনীয়া | matches2 = ২৬২ | runs2 = ১২৩৪৪ | bat avg2 = ৫৭.৬৮ | 100s/50s2 = ৪৩/৬৪ | top score2 = ১৮৩ | deliveries2 = ৬৪১ | wickets2 = ৪ | bowl avg2 = ১৬৬.২৫ | fivefor2 = ০ | tenfor2 = ০ | best bowling2 = ১/১৫ | catches/stumpings2 = ১৩৮/– | column3 = টি ২০ ইন্টাৰনেচনেল | matches3 = ১০৯ | runs3 = ৩৭১২ | bat avg3 = ৫০.৮৪ | 100s/50s3 = ১/৩৩ | top score3 = ১২২* | deliveries3 = ১৫২ | wickets3 = ৪ | bowl avg3 = ৫১.০০ | fivefor3 = ০ | tenfor3 = ০ | best bowling3 = ১/১৩ | catches/stumpings3 = ৪৮/- | column4 = প্ৰথম শ্ৰেণী | matches4 = ১৩৪ | runs4 = ১০৩২৩ | bat avg4 = ৫০.৬০ | 100s/50s4 = ৩৪/৩৬ | top score4 = ২৫৪ | deliveries4 = ৬৪৩ | wickets4 = ৩ | bowl avg4 = ১১২.৬৬ | fivefor4 = ০ | tenfor4 = ০ | best bowling4 = ১/১৯ | catches/stumpings4 = ১৩৩/– | column5 = লিষ্ট এ | matches5 = ১৮৭ | runs5 = ৭,৮৬০ | bat avg5 = ৫১.৩৭ | 100s/50s5 = ২৬/৪১ | top score5 = ১৮৩ | deliveries5 = ৬২৫ | wickets5 = ৪ | bowl avg5 = ১৬০.৭৫ | fivefor5 = ০ | tenfor5 = n/a | best bowling5 = ১/১৫ | catches/stumpings5 = ৮৯/– | date = ২৮ ফেব্ৰুৱাৰী | year = ২০১৫ | source = http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/253802.html ই এছ পি এন ক্ৰিকইনফ' | website = {{url|http://www.viratkohli.club}} }} '''বিৰাট ক'হলি''' ({{audio|Virat Kohli.ogg|pronunciation}}) (জন্ম ৫ নৱেম্বৰ ১৯৮৮) এজন ভাৰতীয় ক্ৰিকেট খেলুৱৈ। টপ অৰ্ডাৰত খেলা সোঁহতীয়া বেট্‌ছমেনজন ভাৰতীয় ক্ৰিকেট দলৰ প্ৰাক্তন অধিনায়ক।<ref>{{cite news|title=MS Dhoni retires from Test Cricket, Virat Kohli named Test Captain|url=http://www.newsx.com/sports/item/31053-latest-breaking-news-ms-dhoni-retires-from-test-cricket-virat-kohli-named-test-captain|accessdate=30 December 2014|publisher=NewsX|archivedate=30 December 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141230224912/http://www.newsx.com/sports/item/31053-latest-breaking-news-ms-dhoni-retires-from-test-cricket-virat-kohli-named-test-captain|deadurl=yes}}</ref> ২০০৮ চনত [[মালয়েছিয়া]]ত অনুষ্ঠিত ১৯-অনুৰ্দ্ধ বিশ্বকাপ ক্ৰিকেট প্ৰতিযোগিতাত জয়লাভ কৰা ভাৰতীয় দলৰ তেওঁ অধিনায়ক আছিল। ঘৰুৱা ক্ৰিকেটত তেওঁ [[:en:Delhi cricket team|দিল্লী]] দলৰ হৈ খেলে আৰু [[ইণ্ডিয়ান প্ৰিমিয়াৰ লীগ]]ত [[ৰয়েল চেলেঞ্জাৰ্ছ বাংগালোৰ]] দলৰ তেওঁ প্ৰাক্তন অধিনায়ক।<ref name="royalchallengers1">{{cite news|url=http://www.royalchallengers.com/news/virat-kohli-to-captain-rcb|title=Kohli named RCB skipper for IPL 6|publisher=Royal Challengers|date=20 February 2013|access-date=5 March 2015|archivedate=21 April 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150421172536/http://www.royalchallengers.com/news/virat-kohli-to-captain-rcb|deadurl=yes}}</ref> ২০০৮ চনত ক'হলিয়ে ভাৰতৰ হৈ এদিনীয়া আন্তৰ্জাতিক ক্ৰিকেটত আত্মপ্ৰকাশ কৰে আৰু ২০১১ চনৰ বিশ্বকাপ বিজয়ী ভাৰতীয় দলৰ তেওঁ সদস্য আছিল। এদিনীয়া দলত নিয়মীয়াকৈ খেলি আছিল যদিও ক'হলিয়ে ২০১১ চনতহে টেষ্টত আত্মপ্ৰকাশ কৰে কিংষ্ট'নত ৱেষ্ট ইণ্ডিজৰ বিপক্ষে। ২০১১-১২ চনত এডিলেইডত অষ্ট্ৰেলিয়াৰ বিৰুদ্ধে ক'হলিয়ে প্ৰথম টেষ্ট শতক অৰ্জন কৰে।<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/253802.html |title=Virat Kohli &#124; Cricket Players and Officials |publisher=ESPN Cricinfo |date= |accessdate=29 July 2012}}</ref> এদিনীয়া ক্ৰিকেটত ক'হলিৰ নামত বহুখিনি অভিলেখ আছে। ইয়াৰ ভিতৰত ভাৰতীয় বেট্‌ছমেনৰ দ্ৰুততম শতৰাণ<ref>[http://sports.ndtv.com/india-vs-australia-2013-14/news/215678-virat-kohlis-whirlwind-knock-shatters-odi-record-books Virat Kohli's whirlwind knock shatters ODI record books | India vs Australia Series, 2013–14 – News | NDTVSports.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150326033951/http://sports.ndtv.com/india-vs-australia-2013-14/news/215678-virat-kohlis-whirlwind-knock-shatters-odi-record-books |date=2015-03-26 }}. Sports.ndtv.com. Retrieved on 2013-12-23.</ref> আৰু যিকোনো দেশৰ হৈ আটাইতকৈ কম খেলত ১৭টা শতৰাণ উল্লেখযোগ্য।<ref name="espncricinfo.com">http://www.espncricinfo.com/india-v-australia-2013-14/content/story/684111.html. Reverted on 2nd november 2013</ref>[[সৌৰভ গাংগুলী]] (১৯৯৭-২০০০), [[শচীন টেণ্ডুলকাৰ]] (১৯৯৬-৯৮) আৰু [[মহেন্দ্ৰ সিং ধোনি]]ৰ (২০০৭-০৯) পাছতে তেওঁ এদিনীয়া ক্ৰিকেটত ক্ৰমাগত তিনি বা ততোধিক বৰ্ষত ১০০০ বা ততোধিক ৰাণ কৰা চতুৰ্থ বেট্‌ছমেন।<ref name="espncricinfo.com"/> এদিনীয়া ক্ৰিকেটৰ দ্বিতীয় ইনিংছত বেটিং কৰি ১৪ টা শতৰাণ কৰি তেওঁ শচীন টেণ্ডুলকাৰৰ পাছতে দ্বিতীয় স্থানত আছে। দুবাৰকৈ ক্ৰমাগত ৫ খন খেলত ৫০ বা ততোথিক ৰাণ কৰা তেওঁ প্ৰথম খেলুৱৈ।<ref name="espncricinfo.com"/> ২০১২ চনত ক'হলিয়ে আই চি চি বৰ্ষশ্ৰেষ্ঠ এদিনীয়া খেলুৱৈৰ সন্মান লাভ কৰে।<ref name="award">{{cite web|title=Virat Kohli wins ICC one-day player of the year award|url=http://indiatoday.intoday.in/story/virat-kohli-wins-icc-one-day-player-of-the-year-award/1/217490.html|publisher=IndiaToday|accessdate=16 September 2012}}</ref> ২০১৩ চনৰ নৱেম্বৰত তেওঁ প্ৰথমবাৰৰ বাবে আই চি চি এদিনীয়া বেট্‌ছমেনৰ ৰেংকিঙত প্ৰথম স্থান লাভ কৰে।<ref>{{cite news |title= Kohli and Ajmal top ODI rankings |url= http://www.espncricinfo.com/ci-icc/content/story/685413.html |publisher= ''ESPNcricinfo'' |date= 3 November 2013 |accessdate= 3 November 2013}}</ref> ২০১৪ চনত [[বাংলাদেশ]]ত অনুষ্ঠিত টুৱেণ্টী ২০ বিশ্বকাপত তেওঁ প্ৰতিযোগিতাৰ শ্ৰেষ্ঠ খেলুৱৈ (মেন অৱ দ্য টুৰ্ণামেণ্ট) সন্মান লাভ কৰে।<ref>{{cite news|title=Man of the Series Virat Kohli pleased with World T20 outing|url=http://ibnlive.in.com/news/cricketnext/man-of-the-series-virat-kohli-pleased-with-world-t20-outing/463101-78.html|accessdate=6 April 2014|newspaper=IBN Live|date=6 April 2014|archivedate=8 April 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140408202846/http://ibnlive.in.com/news/cricketnext/man-of-the-series-virat-kohli-pleased-with-world-t20-outing/463101-78.html|deadurl=yes}}</ref> ==অভিলেখ== ===দ্ৰুততম শতৰাণ=== * এদিনীয়া ক্ৰিকেটত কোনো ভাৰতীয় খেলুৱৈৰ দ্ৰুততম শতৰাণ, ৫২ বলত, অষ্ট্ৰেলিয়াৰ বিৰুদ্ধে, জয়পুৰ, ১৬ অক্টোবৰ ২০১৩।<ref>[http://sports.ndtv.com/india-vs-australia-2013-14/news/215676-ind-vs-aus-stats-virat-kohli-scores-fastest-ton-by-an-indian-in-odis Ind vs Aus Stats: Virat Kohli scores fastest ton by an Indian in ODIs | India vs Australia Series, 2013–14 – News | NDTVSports.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150530161313/http://sports.ndtv.com/india-vs-australia-2013-14/news/215676-ind-vs-aus-stats-virat-kohli-scores-fastest-ton-by-an-indian-in-odis |date=2015-05-30 }}. Sports.ndtv.com. Retrieved on 2013-12-23.</ref> ===সাফল্য=== * এদিনীয়া ক্ৰিকেটত ভাৰতৰ হৈ সবাতোকৈ কম খেলত ১০০০ ৰাণ।<ref>{{cite web|url=http://stats.espncricinfo.com/ci/content/records/283174.html |title=Records &#124; One-Day Internationals &#124; Batting records &#124; Fastest to 1000 runs &#124; ESPN Cricinfo |publisher=Stats.espncricinfo.com |date= |accessdate=29 July 2012}}</ref> * এদিনীয়া ক্ৰিকেটত ভাৰতৰ হৈ সবাতোকৈ কম খেলত ৩০০০ ৰাণ।<ref>{{cite web|url=http://stats.espncricinfo.com/ci/content/records/283178.html |title=Records &#124; One-Day Internationals &#124; Batting records &#124; Fastest to 3000 runs &#124; ESPN Cricinfo |publisher=Stats.espncricinfo.com |date= |accessdate=29 July 2012}}</ref> * এদিনীয়া ক্ৰিকেটত ভাৰতৰ হৈ সবাতোকৈ কম খেলত ৪০০০ ৰাণ।<ref>{{cite web|url=http://stats.espncricinfo.com/india/content/records/283157.html |title=Records &#124; One-Day Internationals &#124; Batting records &#124; Fastest to 4000 runs &#124; ESPN Cricinfo |publisher=Stats.espncricinfo.com |date= |accessdate=2013-04-11}}</ref> * এদিনীয়া ক্ৰিকেটত ভাৰতৰ হৈ সবাতোকৈ কম খেলত ৫০০০ ৰাণ।<ref>http://stats.espncricinfo.com/wi/content/records/283182.html</ref> * এদিনীয়া ক্ৰিকেটত যিকোনো দলৰ হৈ সবাতোকৈ কম খেলত ৬০০০ ৰাণ।<ref>http://www.thehindu.com/sport/cricket/virat-kohli-quickest-to-reach-6000-runs-in-odi/article6582420.ece| India vs Sri Lanka Series, 2014– News | the hindu.com]. Retrieved on 2014-11-10.</ref> * আটাইতকৈ কম এদিনীয়া খেলত ১০ টা শতৰাণৰ তালিকাত দ্বিতীয় স্থান, ভাৰতৰ হৈ প্ৰথম স্থান।<ref>{{cite news| url=http://www.telegraphindia.com/1120314/jsp/sports/story_15247935.jsp#.UNnALuQ3vEg | location=Calcutta, India | work=The Telegraph | first=Mohandas | last=Menon | title=Virat fastest to 10th 100 | date=14 March 2012}}</ref> * আটাইতকৈ কম এদিনীয়া খেলত ১৫ টা শতৰাণৰ তালিকাত দ্বিতীয় স্থান, ভাৰতৰ হৈ প্ৰথম স্থান।<ref>{{cite news|title=Kohli tops Anwar's record, becomes fastest to score 15 tons|url=http://www.hindustantimes.com/Cricket/CricketNews/Kohli-tops-Anwar-s-record-becomes-fastest-to-score-15-tons/Article1-1098340.aspx|accessdate=27 July 2013|newspaper=[[The Hindustan Times]]|date=25 July 2013|archivedate=26 July 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130726205604/http://www.hindustantimes.com/Cricket/CricketNews/Kohli-tops-Anwar-s-record-becomes-fastest-to-score-15-tons/Article1-1098340.aspx|deadurl=yes}}</ref> * আটাইতকৈ কম এদিনীয়া খেলত ২০ টা শতৰাণৰ তালিকাত দ্বিতীয় স্থান, ভাৰতৰ হৈ প্ৰথম স্থান।<ref>{{Cite web |title=আৰ্কাইভ কপি |url=http://us.india.com/top-n/virat-kohlis-20th-odi-century-5-things-you-need-to-know-174958/ |access-date=2015-03-05 |archivedate=2014-10-18 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20141018123537/http://us.india.com/top-n/virat-kohlis-20th-odi-century-5-things-you-need-to-know-174958/ |deadurl=yes }}</ref> ===কেলেণ্ডাৰ বৰ্ষৰ সৰ্বাধিক ৰাণ=== * ২০১০ চনত এদিনীয়া ক্ৰিকেটত ভাৰতৰ হৈ সৰ্বাধিক ৰাণ।<ref>{{cite web|url=http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/batting/most_runs_career.html?class=2;id=2010;type=year |title=Cricket Records &#124; Records &#124; 2010 &#124; One-Day Internationals &#124; Most runs &#124; ESPN Cricinfo |publisher=Stats.espncricinfo.com |date= |accessdate=2013-04-11}}</ref> * ২০১১ চনত এদিনীয়া ক্ৰিকেটত ভাৰতৰ হৈ সৰ্বাধিক ৰাণ।<ref>{{cite web|url=http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/batting/most_runs_career.html?class=2;id=2011;type=year |title=Cricket Records &#124; Records &#124; 2011 &#124; One-Day Internationals &#124; Most runs &#124; ESPN Cricinfo |publisher=Stats.espncricinfo.com |date= |accessdate=2013-04-11}}</ref> * ২০১২ চনত এদিনীয়া ক্ৰিকেটত ভাৰতৰ হৈ সৰ্বাধিক ৰাণ।<ref>{{cite web|url=http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/batting/most_runs_career.html?class=2;id=2012;type=year |title=Cricket Records &#124; Records &#124; 2012 &#124; One-Day Internationals &#124; Most runs &#124; ESPN Cricinfo |publisher=Stats.espncricinfo.com |date= |accessdate=2013-04-11}}</ref> * ২০১৩ চনত এদিনীয়া ক্ৰিকেটত ভাৰতৰ হৈ সৰ্বাধিক ৰাণ।<ref>{{cite web|url=http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/batting/most_runs_career.html?class=2;id=2013;type=year |title=Cricket Records &#124; Records &#124; 2012 &#124; One-Day Internationals &#124; Most runs &#124; ESPN Cricinfo |publisher=Stats.espncricinfo.com |date= |accessdate=2013-12-19}}</ref> * ২০১৪ চনত এদিনীয়া ক্ৰিকেটত ভাৰতৰ হৈ সৰ্বাধিক ৰাণ।<ref>http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/batting/most_runs_career.html?class=2;id=2014;type=year</ref> * ২০১১ চনত এদিনীয়া ক্ৰিকেটত যিকোনো দলৰ হৈ সৰ্বাধিক ৰাণ।<ref>[http://stats.espncricinfo.com/ci/content/records/282854.html Records | One-Day Internationals | Batting records | Most runs in a calendar year | ESPN Cricinfo<!-- Bot generated title -->]</ref> * ২০১২ চনত টেষ্ট ক্ৰিকেটত ভাৰতৰ হৈ সৰ্বাধিক ৰাণ।<ref>{{cite web|url=http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/batting/most_runs_career.html?class=1;id=2012;type=year |title=Cricket Records &#124; Records &#124; 2012 &#124; Test matches &#124; Most runs &#124; ESPN Cricinfo |publisher=Stats.espncricinfo.com |date=1970-01-01 |accessdate=2013-04-11}}</ref> ===সৰ্বাধিক শতৰাণ=== * ২০১০ চনত এদিনীয়া ক্ৰিকেটত ভাৰতৰ হৈ সৰ্বাধিক শতৰাণ।<ref>{{cite web|url=http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/batting/most_hundreds_career.html?class=2;id=2010;type=year |title=Cricket Records &#124; Records &#124; 2010 &#124; One-Day Internationals &#124; Most hundreds &#124; ESPN Cricinfo |publisher=Stats.espncricinfo.com |date= |accessdate=2013-04-11}}</ref> * ২০১১ চনত এদিনীয়া ক্ৰিকেটত ভাৰতৰ হৈ সৰ্বাধিক শতৰাণ।<ref>{{cite web|url=http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/batting/most_hundreds_career.html?class=2;id=2011;type=year |title=Cricket Records &#124; Records &#124; 2011 &#124; One-Day Internationals &#124; Most hundreds &#124; ESPN Cricinfo |publisher=Stats.espncricinfo.com |date= |accessdate=2013-04-11}}</ref> * ২০১২ চনত এদিনীয়া ক্ৰিকেটত যিকোনো দলৰ হৈ সৰ্বাধিক শতৰাণ।<ref>{{cite web|url=http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/batting/most_hundreds_career.html?class=2;id=2012;type=year |title=Cricket Records &#124; Records &#124; 2012 &#124; One-Day Internationals &#124; Most hundreds &#124; ESPN Cricinfo |publisher=Stats.espncricinfo.com |date= |accessdate=2013-04-11}}</ref> * ২০১৪ চনত এদিনীয়া ক্ৰিকেটত ভাৰতৰ হৈ সৰ্বাধিক শতৰাণ।<ref>http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/batting/most_hundreds_career.html?class=2;id=2014;type=year</ref> ===অধিনায়কৰ অভিলেখ=== * অধিনায়ক হিচাপে টেষ্টৰ প্ৰথম তিনিটা ইনিংছত তিনিটা শতৰাণ কৰা প্ৰথম খেলুৱৈ। ইয়াৰ আগেয়ে [[:en:Greg Chappell|গ্ৰেগ চেপেলে]] টেষ্টৰ অধিনায়ক হিচাপে প্ৰথম দুটা ইনিংছত শতৰাণ কৰিছিল।<ref>{{cite news|title=Virat Kohli breaks Test captaincy world record|url=http://ibnlive.in.com/news/cricketnext/virat-kohli-breaks-test-captaincy-world-record/521874-78.html|accessdate=9 January 2015|work=Cricketnext|publisher=IBN Live|date=8 January 2015|archivedate=10 January 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150110192943/http://ibnlive.in.com/news/cricketnext/virat-kohli-breaks-test-captaincy-world-record/521874-78.html|deadurl=yes}}</ref> ==সন্মান== * [[টুৱেণ্টি ২০ বিশ্বকাপ]] ২০১৪ৰ শ্ৰেষ্ঠ খেলুৱৈ (প্লেয়াৰ অৱ দ্য টুৰ্ণামেণ্ট)।<ref>{{cite web|url=http://zeenews.india.com/sports/cricket/icc-t20-world-cup-2014/india-s-kohli-is-player-of-icc-world-t20_784371.html|title=India's Virat Kohli is Player of ICC World Twenty20 2014| newspaper=Zee News|accessdate=6 April 2014}}</ref> * আই চি চি বৰ্ষশ্ৰেষ্ঠ এদিনীয়া খেলুৱৈ ২০১২<ref>{{cite news|title=Virat Kohli named ICC ODI Player of the Year|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-09-15/top-stories/33862024_1_virat-kohli-icc-odi-cricketer-sir-garfield-sobers-trophy|accessdate=16 September 2012|newspaper=Times of India|date=15 September 2012|archivedate=5 November 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131105112641/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-09-15/top-stories/33862024_1_virat-kohli-icc-odi-cricketer-sir-garfield-sobers-trophy|deadurl=yes}}</ref> * [[অৰ্জুন বঁটা]] ২০১৩<ref>{{cite news|title=Arjuna Award for Virat Kohli|url=http://sports.ndtv.com/othersports/othersports/212289-arjuna-for-kohli-sindhu-sodhi-gets-khel-ratna|accessdate=16 August 2013|newspaper=NDTV|date=13 August 2013|archivedate=16 August 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130816002132/http://sports.ndtv.com/othersports/othersports/212289-arjuna-for-kohli-sindhu-sodhi-gets-khel-ratna|deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite news|title=Virat Kohli to get Arjuna Award|url=http://www.mid-day.com/sports/2013/aug/130813-sports-virat-kohli-pv-sindhu-to-get-arjuna-award-shooter-ronjan-sodhi-khel-ratna.htm|accessdate=16 August 2013|newspaper=Mid-day|date=13 August 2013}}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * চিয়েট (Ceat) আন্তৰ্জাতিক বৰ্ষশ্ৰেষ্ঠ খেলুৱৈ ২০১৩-১৪ * প্ৰিয় খেলুৱৈ, [[:en:People's Choice Awards India|পিপ্‌লছ চইচ এৱাৰ্ড্‌ছ]] ২০১২ ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist|3}} {{ৰাজীৱ গান্ধী খেল ৰত্ন বঁটা}} {{India ODI Cricket Captains}} {{India Cricket Team}} {{India Squad 2011 Cricket World Cup}} {{India Squad 2012 ICC World Twenty20}} {{India Squad 2014 ICC World Twenty20}} {{India Squad 2015 Cricket World Cup}} [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় ক্ৰিকেটাৰ]] [[শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:অৰ্জুন বঁটা বিজয়ী]] [[শ্ৰেণী:মেজৰ ধ্যান চান্দ খেলৰত্ন বঁটা বিজয়ী]] gy63vt2t8c51ia59mlpg6sdjrgn457z 0 42486 604348 412422 2026-05-03T21:44:50Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 604348 wikitext text/x-wiki {{Infobox holiday |holiday_name = বিজয় দিৱস<br/>Victory Day |type = ৰাষ্ট্ৰীয় |longtype = |image = Victory Day Parade.jpg |caption = ২০১২ চনত বিজয় দিৱস পেৰেড। নেচনেল পেৰেড গ্ৰাউণ্ড, [[ঢাকা]], [[বাংলাদেশ]] |official_name = {{lang-bn|বিজয় দিবস}} (''বিজয় দিৱস'') |duration = এদিন |frequency = বাৰ্ষিক |observedby = {{flagu|Bangladesh}} |scheduling = |date = ১৬ ডিচেম্বৰ |celebrations = পতাকা উত্তোলন, [[আমাৰ সোনাৰ বাংলা|ৰাষ্ট্ৰীয় গীত]] আৰু দেশভক্তিমূলক গীত পৰিৱেশন, ৰাষ্ট্ৰপতি আৰু প্ৰধানমন্ত্ৰীৰ ভাষণ, সাংস্কৃতিক অনুষ্ঠান। |observances = |relatedto = {{ubl|[[বাংলাদেশ]]ৰ [[স্বাধীনতা দিৱস (বাংলাদেশ)|স্বাধীনতা দিৱস]]|[[বিজয় দিৱস (ভাৰত)|ভাৰতৰ বিজয় দিৱস]]}} }} '''বিজয় দিৱস''' ([[বাংলা]]: বিজয় দিবস, [[ইংৰাজী]]: Vijay Divas, ''The Victory Day'') হ'ল [[বাংলাদেশ]]ৰ এটা ৰাষ্ট্ৰীয় দিৱস। প্ৰতিবছৰৰ ১৬ ডিচেম্বৰ তাৰিখে বাংলাদেশত এই দিৱস বিশেষভাৱে পালন কৰা হয়। ১৯৭২ চনৰ ২২ জানুৱাৰীত এই দিৱসটোক বাংলাদেশৰ ৰাষ্ট্ৰীয় দিৱস হিচাপে ঘোষণা কৰা হয়।<ref name="c">{{cite journal|title=Mr. Chowdhury becomes President of Bangladesh. - Cabinet formed by Sheikh Mujib.|journal=Keesing's Record of World Events|date=February 1972|volume=18|issue=2|pages=25111|url=http://www.keesings.com/|subscription=yes|access-date=2016-11-25|archivedate=2018-01-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180121041009/http://www.keesings.com/|deadurl=yes}}</ref> ৯ মাহ যুদ্ধৰ পাছত ১৯৭১ চনৰ ১৬ ডিচেম্বৰত পাকবাহিনীয়ে আনুষ্ঠানিকভাৱে আত্মসমৰ্পণ কৰে আৰু তেতিয়াই বাংলাদেশ নামৰ এখন স্বাধীন তথা সাৰ্বভৌম ৰাষ্ট্ৰ গঠন হয়।<ref>{{Cite web |title=আৰ্কাইভ কপি |url=http://liberationwarmuseum.org/about-us |access-date=2016-11-25 |archivedate=2011-11-08 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111108013543/http://www.liberationwarmuseum.org/about-us |deadurl=yes }}</ref> ১৬ ডিচেম্বৰৰ পুৱা ৩১ বাৰ তোপধ্বনিৰে এই বিশেষ দিৱসৰ সূচনা কৰা হয়। ''নেচনেল পেৰেড গ্ৰাউণ্ড''ত অনুষ্ঠিত সামৰিক কুচকাৱাজত বাংলাদেশ সেনাবাহিনী, নৌবাহিনী আৰু বিমানবাহিনীৰ সদস্যসমূহে যোগদান কৰে। পেৰেড গ্ৰাউণ্ডত দেশৰ ৰাষ্ট্ৰপতি আৰু প্ৰধানমন্ত্ৰীয়ে জাতিক উদ্দেশ্যি ভাষণ প্ৰদান কৰে। [[বাংলাদেশৰ স্বাধীনতা আন্দোলন]]ত ছহিদ হোৱা সকলৰ প্ৰতি শ্ৰদ্ধা নিবেদন কৰাৰ অৰ্থে [[ঢাকা]]ত অৱস্থিত [[জাতীয় স্মৃতিসৌধ]]ত দেশৰ ৰাষ্ট্ৰপতি, প্ৰধানমন্ত্ৰী, বিৰোধীদলৰ নেতা কৰ্মী আদি সকলোৱে ফুল অৰ্পণ কৰে। ==পাকবাহিনীৰ আত্মসমৰ্পণ== ১৯৭১ চনত নতুন মাহৰ ৰক্তাক্ত যুদ্ধৰ পাছত পাকিস্তানী দখলদাৰ বাহিনীয়ে এই দিনটোতেই আত্মসমৰ্পণ কৰিবলৈ বাধ্য হৈছিল। সেইদিনা [[ঢাকা]]ৰ কেন্দ্ৰস্থলত ৰেচকোৰ্চ মৈদানত [[পাকিস্তান]]ৰ হৈ আমিৰ আবদুল্লাহ খান নিয়াজিয়ে আত্মসমৰ্পণৰ দলিলত স্বাক্ষৰ কৰিছিল। এই আত্মসমৰ্পণ অনুষ্ঠানত বাংলাদেশৰ মুক্তিবাহিনীৰ উপ-অধিনায়ক আব্দুল কৰিম খোন্দকাৰ উপস্থিত আছিল যদিও মুক্তিযুদ্ধৰ অধিনায়ক জেনেৰেল ওসমানী উপস্থিত নাছিল। আত্মসমৰ্পৰ দলিলৰ ভাষ্য আছিল: <blockquote>The Pakistan eastern command agree to surrender all Pakistan armed forces in Bangladesh to Lieutenant General Jagjit Singh Aurora General, officer-commanding in chief of the Indian and Bangladesh forces in the eastern theatre, This surrender includes all Pakistan land, air and naval forces and civil armed forces. They are currently located to the nearest regular troops under the command of Lieutenant General Jagjit singh. The Pakistan eastern command shall come under orders of Lieutenant-General Jagjit Singh Aurora as soon as this instrument has been signed, Disobedience of orders will be regarded as breach of the surrender terms and will be dealt with in accordance with the accepted laws and usages of war. The decision of Lieutenant General Jagjit Singh Aurora will be final, should any doubt arise as to the meaning or interpretation of surrender terms. Lieutenant General Jagjit Singh Aurora gives a solemn assurance that personnels who surrender shall be treated with dignity and respect that soldiers are entitled to in accordance with provisions of the Geneva Convention and guarantees the safety and well-being of all Pakistan military and para-military forces who surrenders, protection will be provided to foreign nationals, ethnic minorities and personnels of West Pakistan origin by the forces under the command of Lieutenant General Jagjit singh Aurora.</blockquote> ==উদযাপন== ১৯৭২ চনৰ পৰা [[বাংলাদেশ]]ত বিজয় দিৱস ৰাষ্ট্ৰীয়ভাৱে পালন কৰি অহা হৈছে। এই দিৱস উপলক্ষে বাংলাদেশৰ সামৰিক বাহিনীয়ে পেৰেড গ্ৰাউণ্ডত কুচকাৱাজৰ আয়োজন কৰে আৰু দেশৰ বিভিন্ন স্থানত বিশেষ আলোচনা অনুষ্ঠান, মতবিনিময় সভা, সাংস্কৃতিক অনুষ্ঠান আদিৰ আয়োজন কৰা হয়। দেশৰ ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথবোৰ জাতীয় পতাকাৰে সজোৱা হয়। এই দিৱস উপলক্ষে [[ঢাকা]]ত অৱস্থিত [[জাতীয় স্মৃতিসৌধ]]ত বিশেষ সন্মান প্ৰদৰ্শন কৰা হয়।[[Image:Jatiyo Smriti Soudho, concrete modernist monument and memorial gardens, at Savar near Dhaka in central Bangladesh.jpg|240px|right|thumb|জাতীয় স্মৃতি সৌধ, [[ঢাকা]]]] ==বিজয় দিৱসৰ কিছু বিশেষ ঘটনা== * ১৯৭১: [[ষ্টেট বেংক অৱ পাকিষ্টান]] নামৰ বেংকটোক [[বাংলাদেশ বেংক]] হিচাপে নামকৰণ কৰা হয়।<ref>{{Cite web |title=Bangladesh Bank-BANGLAPEDIA |url=http://banglapedia.search.com.bd/HT/B_0153.htm |access-date=2016-11-25 |archivedate=2016-03-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305011157/http://banglapedia.search.com.bd/HT/B_0153.htm |deadurl=yes }}</ref> * ১৯৭২: গণ প্ৰজাতন্ত্ৰী বাং[[লাদেশ চৰকাৰ]]ৰ প্ৰথম সংবিধান প্ৰকাশিত হয়।<ref>{{cite news |title=Bangladesh Faces Same Problems |agency=Associated Press |publisher=Herald-Journal, via Google News |location=Spartanburg, South Carolina, USA |url=http://news.google.com/newspapers?id=dWssAAAAIBAJ&sjid=yMwEAAAAIBAJ&pg=5758,3396908&dq=bangladesh+constitution&hl=en }}</ref> * ১৯৭২: ১৫ ডিচেম্বৰত ''বাংলাদেশ গেজেট''ৰ মাঘ্যমেৰে স্বাধীনতা আন্দোলনৰ বিশেষ অৱদানৰ বাবে ৰাষ্ট্ৰীয় খিতাপ ঘোষণা কৰা হয়। <ref>শেখ মুজিবুৰ ৰহমান: অসমাপ্ত আত্মজীবনী, পৃষ্ঠা ৩০০</ref> * ১৯৯৬: ২৫ বছৰ পূৰ্ণ উত্সৱ পালন কৰা হয়। * ২০০৭: ১০ ডিচেম্বৰত [[বীৰ শ্ৰেষ্ঠ মতিউৰ ৰহমান]]ৰ মৃতদেহ দেশলৈ ঘূৰাই অনা হয়। ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== [[শ্ৰেণী:দিৱসসমূহ]] [[শ্ৰেণী:বাংলাদেশ]] dtlgy56icfuwlzs763lxbyhtswn6hs6 0 42487 604339 540999 2026-05-03T19:57:43Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 604339 wikitext text/x-wiki {{Infobox flag |Name = বাংলাদেশ |Article = |Image = Flag of Bangladesh.svg |Nickname = ৰঙা আৰু সেউজীয়া ({{lang-bn|লাল-সবুজ}}) |Morenicks = |Use = 111000 |Symbol = {{FIAV|normal}} |Proportion = ৩:৫ |Adoption = ১৭ জানুৱাৰী ১৯৭২ |Design = সেউজীয়া আয়তক্ষেত্ৰ মাজত ৰঙা বৃত্ত। |Designer= |Type = ৰাষ্ট্ৰীয় |Image2 = Civil Ensign of Bangladesh.svg |Imagetext2= বাংলাদেশৰ ছিভিল এনচাইন |Use2 = 000100 |Symbol2= {{FIAV|000100}} |Design2 = ৰঙা আয়তক্ষেত্ৰৰ ঊৰ্ধ্বত-বাম কোয়াড্ৰ্যাণ্টত বাংলাদেশৰ জাতীয় পতাকা |Image3 = Naval Ensign of Bangladesh.svg |Imagetext3= বাংলাদেশৰ নেভাল এনচাইন |Use3 = 000001 |Symbol3= |Design3 = বগা এনচাইনৰ ক্যাণ্টত বাংলাদেশৰ জাতীয় পতাকা |Image4 = Flag of Bangladesh (1971).svg |Imagetext4= ১৯৭১ চনৰ স্বাধীনতা যুদ্ধত ব্যবহৃত পতাকা |Adoption4 = ২ মাৰ্চ ১৯৭১ |Use4 = পুৰণি পতাকা |Symbol4 = {{FIAV|historical}} |Design4 = সেউজীয়া আয়তক্ষেত্ৰ মাজত ৰঙা বৃত্ত, তেতিয়া মধ্যত বাংলাদেশৰ মানচিত্ৰ }} '''বাংলাদেশৰ জাতীয় পতাকা''' সেউজীয়া আয়তক্ষেত্ৰৰ মাজত ৰঙা বৃত্তৰে গঠিত। সেউজীয়া ৰং [[বাংলাদেশ]]ৰ সেউজীয়া প্ৰকৃতি তথা তাৰুণ্যৰ প্ৰতীক আৰু বৃত্তৰ ভিতৰত থকা ৰঙা ৰং উদীয়মান সূৰ্য আৰু স্বাধীনতা আন্দোলনত আত্মবলিদান দিয়া লোকসকলৰ তেজৰ প্ৰতীক। বাংলাদেশৰ জাতীয় পতাকাৰ এই ৰূপ ১৯৭২ চনৰ ১৭ জানুৱাৰীত চৰকাৰীভাৱে গৃহীত হয়। ১৯৭১ চনত [[বাংলাদেশৰ স্বাধীনতা আন্দোলন]]ৰ সময়ত প্ৰায় একেই ধৰণৰ এখন পতাকা ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল যাৰ মাজত ৰঙা বৃত্তৰ ভিতৰত হালধীয়া ৰঙৰ এখন মানচিত্ৰ আছিল। ১৯৭২ চনৰ ১২ জানুৱাৰীত পতাকাখনৰ পৰা মানচিত্ৰখন আঁতৰোৱা হয়।<ref name="d"><span class="citation journal">[http://www.keesings.com "Mr. Chowdhury becomes President of Bangladesh.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180121041009/http://www.keesings.com/ |date=2018-01-21 }}</span></ref> পতাকাৰ উভয়ফালে সঠিকভাৱে মানচিত্ৰখন ফুটাই তোলাৰ অসুবিধাই আছিল পতাকাখনৰ পৰা মানচিত্ৰখন আঁতৰোৱাৰ অন্যতম কাৰণ।<ref name="fotw">[http://www.fotw.net/flags/bd.html Flag of Bangladesh], Flags of the World.</ref> ==ইতিহাস== ১৯৭১ চনৰ স্বাধীনতা যুদ্ধত ব্যৱহৃত পতাকাৰ উপৰত ভিত্তি কৰি এই পতাকা নিৰ্ধাৰণ কৰা হয়, তেতিয়া মধ্যৰ ৰঙা বৃত্তত বাংলাদেশৰ মানচিত্ৰ আছিল, পৰৱৰ্তী সময়ত পতাকাক সহজ কৰি, মানচিত্ৰ খন বাদ দিয়া হয়। বাংলাদেশৰ জাতীয় পতাকা, জাপানৰ জাতীয় পতাকাৰ লগত মিল আছে, কিন্তু পাৰ্থক্য হৈছে বাংলাদেশৰ সেউজীয়াৰ ঠাইত, জাপানীসকলে বগা ব্যবহাৰ কৰে। ৰঙা বৃত্তটো একাষে অলপ চাপি আছে, যেতিয়া পতাকা উৰি থাকে তেতিয়া যেন ই পতাকাৰ মাজত থকা যেন দেখা যায়। ১৯৭০ চনৰ ৭ জুনত তৎকালীন পূৰ্ব পাকিস্তানৰ ৰাজধানী ঢাকাৰ পল্টন ময়দানত অনুষ্ঠিত ছাত্ৰসকলৰ এক সামৰিক কুচকাওয়াজত বঙ্গবন্ধু শেখ মুজিবুৰ ৰহমানৰ অংশ গ্ৰহণৰ কথা আছিল। এই লক্ষ্যৰে ছাত্ৰসকলৰ দ্বাৰা এক জয়বাংলা বাহিনী, বা 'ফেব্ৰুৱাৰী ১৫ বাহিনী' গঠন কৰা হয়। ছাত্ৰ নেতাসকলে এই বাহিনীৰ এক পতাকা তৈয়াৰ কৰাৰ সিদ্ধান্ত লয়। এই লক্ষ্যৰে ১৯৭০ চনৰ ৬ জুনত ঢাকা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ ছাৰ্জেণ্ট জহুৰুল হক হলৰ (তৎকালীন ইকবাল হল) ১০৮ নং কক্ষত ছাত্ৰলীগ নেতা আ স ম আবদুৰ ৰব, শাহজাহান ছিৰাজ, কাজী আৰেফ আহমদ, মাৰ্ছেল মনিৰুল ইছলাম পতাকাৰ পৰিকল্পনা সম্পৰ্কে বৈঠক বহে। এই বৈঠকত আৰু উপস্থিত আছিল ছাত্ৰলীগ নেতা স্বপন কুমাৰ চৌধুৰী, জগন্নাথ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ (তৎকালীন জগন্নাথ কলেজ) ছাত্ৰলীগ নেতা নজৰুল ইছলাম, কুমিল্লা জিলা ছাত্ৰলীগৰ সাধাৰণ সম্পাদক তথা কেন্দ্ৰীয় ছাত্ৰনেতা শিৱনাৰায়ন দাস, প্ৰকৌশল বিশ্ববিদ্যালয় ছাত্ৰলীগৰ সাধাৰণ সম্পাদক হাছানুল হক ইনু আৰু ছাত্ৰনেতা ইউছুফ ছালাউদ্দিন আহমেদ। সভাত কাজী আৰেফৰ প্ৰাথমিক প্ৰস্তাৱনাৰ উপৰত ভিত্তি কৰি আলোচনাৰ শেষত সেউজীয়া ভূমিৰ উপৰত ৰঙা সূৰ্যৰ মাজত হালধীয়া ৰঙেৰে বাংলাৰ মানচিত্ৰ খচিত পতাকা তৈয়াৰ কৰাৰ সিদ্ধান্ত হয়। কামৰুল আলম খান (খসৰু) তেতিয়া ঢাকা নিউ মাৰ্কেটৰ এক বিহাৰী দৰ্জিৰ দোকানৰ পৰা ডাঙৰ এটুকুৰা সেউজীয়া কাপোৰৰ মাজত ৰঙা বৃত্ত এটা ছিলাই কৰি আনে; ইয়াৰ পিছত ইউছুফ ছালাউদ্দিন আহমেদ আৰু হাছানুল হকে ইনু প্ৰকৌশল বিশ্ববিদ্যালয়ৰ কায়েদে আজম হল (বৰ্তমানে তিতুমীৰ হল)ৰ ৩১২ নং কক্ষৰ এনামুল হকৰ ওচৰৰ পৰা মানচিত্ৰৰ কিতাপ আনি ট্ৰেছিং পেপাৰত পূৰ্ব পাকিস্তানৰ মানচিত্ৰ অংকণ কৰে। ছাত্ৰনেতা শিবনাৰায়ণ দাসে শেষত তেওঁৰ নিপুন হাতেৰে মানচিত্ৰখন ৰঙা বৃত্তৰ মাজত আঁকে। ১৯৭১ চনৰ ২ মাৰ্চত ঢাকা বিশ্ববিদ্যালয়ত বাংলাদেশৰ ইতিহাসত প্ৰথম জাতীয় পতাকা উত্তোলন কৰেছিল ছাত্ৰ নেতা আ.স.ম. আব্দুৰ ৰবে। তেওঁ সেই সময়ত ঢাকা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ ছাত্ৰ ইউনিয়নৰ উপ-সভাপতি আছিল। পূৰ্ব পাকিস্তানৰ চিহ্ন চন্দ্ৰ তৰা ব্যৱহাৰ নকৰাকৈ এই নতুন প্ৰতীক তৈয়াৰ কৰা হৈছিল। চিআইএ ৱৰ্ল্ড ফেক্টবুক অনুযায়ী বাংলাদেশৰ সেউজীয়া প্ৰকৃতি বুজাবলৈ পতাকাত সেউজীয়া ৰং ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। শেখ মুজিবুৰ ৰহমানে মাৰ্চ ২৩ তাৰিখে তেওঁৰ বাসভৱনত, স্বাধীনতা ঘোষণাৰ আগেয়ে পতাকা উত্তোলন কৰেছিল। পৰবৰ্তী সময়ত ১৯৭২ চনত শেখ মুজিবুৰ ৰহমানৰ চৰকাৰে শিবনাৰায়ণ দাসৰ ডিজাইনকৃত পতাকাৰ মাজৰ মানচিত্ৰখন বাদ দি পতাকাৰ মাপ, ৰঙ আৰু তাৰ ব্যাখ্যা সম্বলিত এক প্ৰতিবেদন দিবলৈ কামৰুল হাছানক দায়িত্ব দিয়ে। কামৰুল হাছানৰ দ্বাৰা পৰিমাৰ্জিত ৰূপটোৱে বৰ্তমান বাংলাদেশৰ জাতীয় পতাকা। == পতাকাৰ মাপ == {| class="infobox" style="width: 256px; border-top: medium none;" |+ style="background: rgb(249, 249, 249) none repeat scroll 0% 0%; border-width: 1px 1px medium; border-style: solid solid none; border-color: rgb(170, 170, 170) rgb(170, 170, 170) -moz-use-text-color; -moz-border-top-colors: none; -moz-border-right-colors: none; -moz-border-bottom-colors: none; -moz-border-left-colors: none; border-image: none; padding: 0.5em;" |জাতীয় পতাকাৰ ৰং | style="background: white none repeat scroll 0% 0%; border: 1px solid rgb(170, 170, 170);" |[[চিত্ৰ:Bangladesh_National_Flag_construct_(bn).svg|254x254px]] |- | {| class="wikitable" style="text-align: center; margin: 0px;" ! colspan="3" style="border: medium none;" | ৰঙৰ তথ্যসমূহ<br> |- style="text-align: center; background: rgb(238, 238, 238) none repeat scroll 0% 0%;" ! মডেল ! style="background-color: rgb(1, 121, 111); color: rgb(255, 255, 255);" |সেউজীয়া ! style="background-color: rgb(225, 24, 55); color: rgb(255, 255, 255);" |ৰঙা |- style="border: 1px solid red;" |প্ৰোচিয়ন (চৰকাৰী নিৰ্দিষ্টকৰণ) |প্ৰতি হাজাৰত ব্ৰিলিয়ান্ট গ্ৰীন এইচ-২আৰএচ ৫০ পাৰ্টচ |প্ৰতি হাজাৰত ব্ৰিলিয়ান্ট অৰেঞ্জ এইচ-২আৰএচ ৬০ পাৰ্টচ |- | পানটোন<ref name="flagspot.net">{{cite web|url=https://flagspot.net/flags/bd'.html#col |title=Colours of the Flag |accessdate=February 16, 2014|publisher=Rob Raeside |language=ইংৰাজী}}</ref> | 342c | 485 |- | চিএমৱাইকে<ref name="pantone.com">{{cite web |url=http://www.pantone.com/pages/pantone/colorfinder.aspx |title=Pantone Color Picker |accessdate=February 16, 2014 |publisher=Pantone LLC |language=ইংৰাজী}}</ref> | 100-0-70-40 | 0-100-80-5 |- |আৰজিবি(হেক্স) | #01796F | #E11837 |- |ডেচিমেল | 1,121,111 | 225,24,55 |} |} গণপ্ৰজাতন্ত্ৰী বাংলাদেশৰ পতাকা বিধিমালা, ১৯৭২ চন অনুযায়ী জাতীয় পতাকাৰ মাপৰ সুনিৰ্দিষ্ট বিৱৰণ নিম্নলিখিত:<ref name="cabinet.portal.gov.bd"><span class="citation web">[http://cabinet.portal.gov.bd/sites/default/files/files/cabinet.portal.gov.bd/legislative_information/d777cea4_d025_49aa_892b_d56503adaf00/CD_SPEC_GOVT_POLIC_bn_2_176.pdf "PEOPLE’S REPUBLIC OF BANGLADESH FLAG RULES, 1972 (Revised up to May, 2010) এৰ অনূদিত বাংলা পাঠ"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170329104749/http://cabinet.portal.gov.bd/sites/default/files/files/cabinet.portal.gov.bd/legislative_information/d777cea4_d025_49aa_892b_d56503adaf00/CD_SPEC_GOVT_POLIC_bn_2_176.pdf |date=2017-03-29 }}। মন্ত্ৰিপৰিষদ বিভাগ।</span><span class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&rfr_id=info%3Asid%2Fbn.wikipedia.org%3A%E0%A6%AC%E0%A6%BE%E0%A6%82%E0%A6%B2%E0%A6%BE%E0%A6%A6%E0%A7%87%E0%A6%B6%E0%A7%87%E0%A6%B0+%E0%A6%9C%E0%A6%BE%E0%A6%A4%E0%A7%80%E0%A6%AF%E0%A6%BC+%E0%A6%AA%E0%A6%A4%E0%A6%BE%E0%A6%95%E0%A6%BE&rft.btitle=PEOPLE%E2%80%99S+REPUBLIC+OF+BANGLADESH+FLAG+RULES%2C+1972+%28Revised+up+to+May%2C+2010%29+%E0%A6%8F%E0%A6%B0+%E0%A6%85%E0%A6%A8%E0%A7%82%E0%A6%A6%E0%A6%BF%E0%A6%A4+%E0%A6%AC%E0%A6%BE%E0%A6%82%E0%A6%B2%E0%A6%BE+%E0%A6%AA%E0%A6%BE%E0%A6%A0&rft.genre=book&rft_id=http%3A%2F%2Fcabinet.portal.gov.bd%2Fsites%2Fdefault%2Ffiles%2Ffiles%2Fcabinet.portal.gov.bd%2Flegislative_information%2Fd777cea4_d025_49aa_892b_d56503adaf00%2FCD_SPEC_GOVT_POLIC_bn_2_176.pdf&rft.pub=%E0%A6%AE%E0%A6%A8%E0%A7%8D%E0%A6%A4%E0%A7%8D%E0%A6%B0%E0%A6%BF%E0%A6%AA%E0%A6%B0%E0%A6%BF%E0%A6%B7%E0%A6%A6+%E0%A6%AC%E0%A6%BF%E0%A6%AD%E0%A6%BE%E0%A6%97&rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Abook">&nbsp;</span></ref> :* ‘জাতীয় পতাকা’ গাঢ় সেউজীয়া ৰঙৰ হ'ব লাগিব আৰু ১০:৬ দৈৰ্ঘ্য তথা প্ৰস্থৰ আয়তক্ষেত্ৰৰ সেউজীয়া ৰঙৰ মাজত এটা ৰঙা ৰঙৰ বৃত্ত থাকিব লাগিব।<br> :* ৰঙা বৃত্তটো পতাকাৰ দৈৰ্ঘ্যৰ এক-পঞ্চমাংশ ব্যাসাৰ্ধ বিশিষ্ট হ'ব লাগিব। পতাকাৰ দৈৰ্ঘ্যৰ ন-বিংশতিতম অংশ হাতেৰে অঁকা উলম্ব ৰেখা আৰু পতাকাৰ প্ৰস্থৰ মধ্যবৰ্তী বিন্দু হাতেৰে অঁকা আনুভূমিক ৰেখাৰ পৰস্পৰ ছেদবিন্দুত বৃত্তৰ কেন্দ্ৰ হ'ব লাগিব।<br> :* পতাকাৰ সেউজীয়া পটভূমিত হ'ব প্ৰতি হাজাৰত প্ৰোচিয়ন ব্ৰিলিয়ান্ট গ্ৰীন এইচ-২ আৰএচ ৫০ পাৰ্টচ আৰু ৰঙা বৃত্তকাৰ অংশত হ'ব প্ৰতি হাজাৰত প্ৰোচিয়ন ব্ৰিলিয়ান্ট অৰেঞ্জ এইচ-২ আৰএচ ৬০ পাৰ্টচ।  <br> === পতাকা ব্যৱহাৰৰ মাপ === * ভৱন ব্যৱহাৰ কৰাৰ ক্ষেত্ৰত পতাকাৰ বিভিন্ন মাপসমূহ হ'ল— :* <span>১০ বাই ৬ ফুট (৩.০ বাই ১.৮ মিটাৰ)</span> :* <span>৫ বাই ৩ ফুট (১.৫২ বাই ০.৯১ মিটাৰ)</span> :* <span>২.৫ বাই ১.৫ ফুট (৭৬০ বাই ৪৬০ মিলিমিটাৰ)</span> * মটৰগাড়ীত ব্যৱহাৰ কৰাৰ ক্ষেত্ৰত পতাকাৰ বিভিন্ন মাপসমূহ হ'ল— : ক) <span>১৫ বাই ৯ ইঞ্চি (৩৮০ বাই ২৩০ মিলিমিটাৰ)</span> (ডাঙৰ গাড়ীৰ ক্ষেত্ৰত) : খ) <span>১০ বাই ৬ ইঞ্চি (২৫০ বাই ১৫০ মিলিমিটাৰ)</span> (সৰু গাড়ীৰ ক্ষেত্ৰত<br> *  আন্তৰ্জাতিক তথা দ্বিপাক্ষিক অনুষ্ঠানত ব্যৱহাৰৰ কৰাৰ ক্ষেত্ৰত  টেবুল পতাকাৰ মাপ হ'ল— <span>১০ বাই ৬ ইঞ্চি (২৫০ বাই ১৫০ মিলিমিটাৰ)</span> <small>ব্যাখ্যা: পতাকাৰ দৈৰ্ঘ্য ১০ ফুট হলে প্ৰস্থ হ'ব ৬ ফুট, ৰঙা বৃত্তৰ ব্যাসাৰ্ধ হ'ব ২ ফুট, পতাকাৰ দৈৰ্ঘ্যৰ ৪.৫ ফুট ওপৰত প্ৰস্থৰ প্ৰায় মাজভাগত অঙ্কিত আনুপাতিক ৰেখাৰ ছেদবিন্দু হ'ব ৰঙা বৃত্তৰ কেন্দ্ৰবিন্দু। </small> == পতাকাৰ ব্যৱহাৰবিধি == [[চিত্ৰ:Shangrami_Chetona_-_DU_-_Ashfaq.jpg|right|thumb|208x208px|১৯৭১ চনত ঢাকা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ (বৰ্তমানৰ কলা ভৱন) সন্মূখৰ পশ্চিম দ্বাৰত বাংলাদেশৰ পতাকা প্ৰথম উত্তোলিত হয়।]] গুৰুত্বপূৰ্ণ চৰকাৰী ভৱন তথা কাৰ্যালয়সমূহ 'বাংলাদেশৰ পতাকা' উত্তোলন কৰা হয়।<ref name="cabinet.portal.gov.bd"/> === চৰকাৰী বাসভৱন === নিন্মলিখিত ব্যক্তিসমূহৰ চৰকাৰী বাসভৱনত ‘পতাকা’ উত্তোলন কৰা হয়: * ৰাষ্ট্ৰপতি * প্ৰধানমন্ত্ৰী * জাতীয় সংসদৰ স্পীকাৰ * বাংলাদেশৰ প্ৰধান বিচাৰপতি * মন্ত্ৰীবৰ্গ * চীফ হুইপ * জাতীয় সংসদৰ ডেপুটি স্পীকাৰ * জাতীয় সংসদৰ বিৰোধী দলীয় নেতা * মন্ত্ৰীৰ পদমৰ্যাদাসম্পন্ন ব্যক্তিবৰ্গ * প্ৰতিমন্ত্ৰীবৰ্গ * প্ৰতিমন্ত্ৰীৰ পদমৰ্যাদাসম্পন্ন ব্যক্তিবৰ্গ * উপমন্ত্ৰীবৰ্গ * উপমন্ত্ৰীৰ পদমৰ্যাদাসম্পন্ন ব্যক্তিবৰ্গ * বিদেশত অবস্থিত বাংলাদেশী কূটনীতিবিদ /কনচুলাৰ মিছনসমূহৰ প্ৰধানসকল * ৰঙামাটি, খাগড়াছড়ি আৰু বান্দৰবান জিলাৰ স্থানীয় চৰকাৰ পৰিষদৰ চেয়াৰমেনসকল === মটৰগাড়ী তথা জলজাহাজ === নিন্মলিখিত ব্যক্তিসমূহৰ মটৰগাড়ী তথা জলজাহাজত ‘পতাকা’ উত্তোলন কৰাৰ অধিকাৰ আছে<span></span>: * জাতীয় সংসদৰ স্পীকাৰ * বাংলাদেশৰ প্ৰধান বিচাৰপতি * মন্ত্ৰীবৰ্গ * চীফ হুইপ * জাতীয় সংসদৰ ডেপুটি স্পীকাৰ * জাতীয় সংসদৰ বিৰোধী দলীয় নেতা * মন্ত্ৰীৰ পদমৰ্যাদাসম্পন্ন ব্যক্তিবৰ্গ * বিদেশত অবস্থিত বাংলাদেশী কূটনীতিবিদ /কনচুলাৰ মিছনসমূহৰ প্ৰধানসকল === উত্তোলন === নিম্নলিখিত দিৱসসমূহ উপলক্ষে বাংলাদেশৰ সমূহ চৰকাৰী তথা বেচৰকাৰী ভৱনসমূহত তথা বিদেশত অৱস্থিত কূটনৈতিক মিছনৰ কাৰ্যালয় তথা কনচুলাৰ পোষ্টসমূহত বাংলাদেশৰ পতাকা উত্তোলন কৰা হয়: : (ক) মহানবীৰ জন্ম দিবস (ঈদ-এ-মিলাদুন্নবী) : (খ) ২৬ মাৰ্চ স্বাধীনতা দিবস : (গ) ১৬ ডিচেম্বৰ বিজয় দিবস : (ঘ) বাংলা চৰকাৰৰ দ্বাৰা পালন কৰা আন দিৱসসমূহ<br> === অৰ্ধনমিত === নিম্নলিখিত দিৱসসমূহত ‘পতাকা’ অৰ্ধনমিত ৰখা হয়: : (ক) ২১ ফেব্ৰুৱাৰী ছহিদ দিৱস : (খ) ১৫ আগষ্ট জাতীয় শোক দিবস : (গ) বাংলা চৰকাৰৰ দ্বাৰা পালন কৰা আন দিৱসসমূহ == আলোকচিত্ৰৰ ভঁৰাল == <gallery> File:Air Force Ensign of Bangladesh.svg|বিমান বাহিনীৰ ব্যৱহৃত পতাকা, পতাকাৰ অনুপাত ১:২ File:First flag lift place at Dhaka University Ashfaq.jpg|১৯৭১ চনত ঢাকা বিশ্ববিদ্যালায়ৰ এই স্থানতেই সৰ্ব প্ৰথম জাতীয় পতাকা উত্তোলন কৰা হৈছিল‌ File:Flag of Bangladesh (1971).svg|৬ মাৰ্চ ১৯৭১ ৰ পৰা ১৭ জানুৱাৰী ১৯৭২ লৈ ব্যৱহৃত বাংলাদেশৰ পতাকা File:Our Bangladesh.jpg|খেতিপথাৰত বাংলাদেশৰ পতাকা হাতত লৈ থকা মূহুৰ্তত কেইজনমান শিশু </gallery> == তথ্যসূত্ৰ == <div class="reflist columns references-column-count references-column-count-2" style="-moz-column-count: 2; list-style-type: decimal;"> <references /></div> ==বাহ্যিক সংযোগ== {{Commons category|Flags of Bangladesh|বাংলাদেশৰ জাতীয় পতাকা}} *{{cite web|url=https://www.fotw.info/flags/bd.html|title=বাংলাদেশ|publisher=fotw.info|language=ইংৰাজী}} * {{cite book |last=ফাৰুক |first=একেএম |year=২০১২ |chapter= জাতীয় পতাকা |chapter-url=http://en.banglapedia.org/index.php?title=National_Flag |editor1-last=ইছলাম |editor1-first=সিৰাজুল |editor2-last=জামাল |editor2-first=আহমেদ এ. |title=বাংলাপিডিয়া |edition=২য় |publisher=বাংলাদেশ এছিয়াটিক ছোছাইটি |language=বঙালী}} [[শ্ৰেণী:বাংলাদেশ]] [[শ্ৰেণী:পতাকা]] plyibd1qbhv4zzuffgb1fztgjbc2mi8 0 48977 604257 532384 2026-05-03T13:03:09Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 604257 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ড০ পূৰ্ণিমা দেৱী বৰ্মন<br/>Purnima Devi Barman | image = Purnima Devi Barman and her Nari Shakti Puraskar (sq cropped).jpg | nickname = হাড়গিলা বাইদেউ | caption = ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰপতি [[ৰাম নাথ কোৱিন্দ]]ৰ পৰা “নাৰী শক্তি” পুৰস্কাৰ গ্ৰহণ কৰা সময়ত ড০ পূৰ্ণিমা দেৱী বৰ্মন | birth_date = | birth_place = | death_date = | death_place = | alma_mater = [[গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়]] | known_for = হাড়গিলা আৰ্মী | awards = গ্ৰীণ অস্কাৰ, ২০১৭<br/> [[নাৰী শক্তি পুৰস্কাৰ]], ২০১৭<br/>চেম্পিয়ন অৱ দ্য আৰ্থ-২০২২<br/>হুইটলী বঁটা (২০২৪) | occupation = সংৰক্ষণবিদ, প্ৰকৃতিবিদ | nationality = ভাৰতীয় | period = | organization = [[অৰণ্যক]] | influenced = | signature = }}{{নিৰ্বাচিত প্ৰবন্ধ}} '''পূৰ্ণিমা দেৱী বৰ্মন ('''{{Lang-en|Purnima Devi Barman}}''')''' অসম, [[ভাৰত]]ৰ প্ৰসিদ্ধ প্ৰকৃতিবিদ আৰু সংৰক্ষণবিদ।<ref name="পূদেবসা">{{cite web | url=https://www.gyanamkamrup.in/2021/06/interview-with-dr-purnima-devi-barman.html | title=হাড়গিলা বাইদেউ খ্যাত ড° পূৰ্ণিমা দেৱী বৰ্মনৰ সাক্ষাৎকাৰ | publisher=জ্ঞানম | work=সাক্ষাৎকাৰ | date=জুন, ২০২১ | accessdate=27 মে' 2024}}</ref> বিলুপ্তপ্ৰায় [[হাড়গিলা]]ৰ শৃংখলাবদ্ধ সংৰক্ষণৰ ক্ষেত্ৰলৈ আগবঢ়োৱা গুৰুত্বপূৰ্ণ অৰিহণাৰ বাবে তেওঁ বিশেষভাৱে জনাজাত। তেওঁ ''হাড়গিলা বাইদেউ'' হিচাপে পৰিচিত৷ পূৰ্ণিমা দেৱী বৰ্মনে হাড়গিলাৰ সংৰক্ষণৰ বাবে গাঁৱৰ মহিলাসকলক একত্ৰিত কৰি '''হাড়গিলা আৰ্মী''' নামৰ এটি দল গঠন কৰিছে৷ হাড়গিলা আৰ্মী হৈছে কেৱল মহিলা স্বেচ্ছাসেৱকৰ দ্বাৰা সংগঠিত এক বাহিনী৷ হাড়গিলাৰ সংৰক্ষণৰ বাবে আগবঢ়োৱা অৱদানৰ বাবে তেওঁক ২০১৭ চনৰ ''গ্ৰীণ অস্কাৰ''<ref> https://m.economictimes.com/news/politics-and-nation/environmentalist-purnima-devi-barman-wins-green-oscar/articleshow/58766163.cms</ref> বঁটা প্ৰদান কৰা হয়। [[ভাৰত চৰকাৰ|ভাৰত চৰকাৰে]] তেওঁক ২০১৮ চনৰ [[নাৰী শক্তি পুৰস্কাৰ]] প্ৰদান কৰে৷<ref>http://www.guwahatiplus.com/daily-news/assam-s-purnima-devi-barman-achieves-nari-shakti-puraskar-from-president</ref> ২০২৪ চনত তেওঁ ''হুইটলী ফাণ্ড ফৰ নেচাৰ'' (WFN)ৰ পৰা ১,০০,০০০ পাউণ্ডৰ '''হুইটলী গোল্ড বঁটা''' লাভ কৰে৷ ড॰ বৰ্মন বন্যপ্ৰাণী সম্পৰ্কীয় বেচৰকাৰী প্ৰতিষ্ঠান, [[অৰণ্যক]]ৰ লগত জড়িত। ==কৰ্মজীৱন== ড০ পূৰ্ণিমা দেৱী বৰ্মনে অসমৰ [[গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়|গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যাল]]য়ত অধ্যয়ন কৰিছিল<ref name="eight">GU fraternity felicitates two conservationists. The Assam Tribune. 2017 Jul 1 [accessed 2019 Nov 6]. http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=jul0117/city058 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210112143123/http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=jul0117%2Fcity058|date=12 January 2021}}</ref>, য'ত তেওঁ [[প্ৰাণীবিজ্ঞান]]ত স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী লাভ কৰে৷ ইয়াৰ লগতে তেওঁ [[পৰিৱেশ অধ্যয়ন|পৰিৱেশ]] আৰু বন্যপ্ৰাণী [[জীৱবিজ্ঞান]]ত বিশেষজ্ঞতা লাভ কৰে।<ref name="nine">Barman PD, Das AK, Das BK, Biswas S. Conservation initiatives for Greater Adjutant Stork in Assam, India. Aaranyak; 2011. Report No.: Final Report CLP project ID: 331509.</ref>২০০৭ চনত তেওঁ ডক্তৰেট ডিগ্ৰীৰ বাবে গৱেষণা আৰম্ভ কৰে যদিও গ্ৰামাঞ্চলত হাড়গিলাৰ সম্প্ৰদায় সংৰক্ষণ শিক্ষাৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰিবলৈ তেওঁ ডক্তৰেটৰ অধ্যয়ন মন্থৰ কৰে আৰু ২০১৯ চনতহে তেওঁ গৱেষণা সমাপ্ত কৰে।<ref name="two">{{Cite web|last=Wangchuk|first=Rinchen Norbu|date=2019-08-01|title=How One Woman With a Special Plan Saved Assam's 'Hargila' Storks From Extinction|url=https://www.thebetterindia.com/190470/assam-stork-hargila-visit-conservation-rescue-save-barman/|access-date=2024-02-13|website=The Better India|language=en-US}}</ref> বৰ্মনে [[জৈৱ বৈচিত্ৰ্য|জৈৱ-বৈচিত্ৰ্য]] সংৰক্ষণৰ বাবে বেচৰকাৰী সংস্থা আৰণ্যকত ''আভিফাউনা গৱেষণা আৰু সংৰক্ষণ বিভাগ''ত জ্যেষ্ঠ বন্যপ্ৰাণী জীৱবিজ্ঞানী হিচাপে কাম কৰিছে, য'ত তেওঁ আৰণ্যকৰ হাড়গিলা সংৰক্ষণ প্ৰকল্পৰ সমন্বয় কৰিছিল। বৰ্মন WiNN (Women in Nature Network) ভাৰত,<ref name="thirteen">{{Cite web|title=Recent News|url=https://www.womeninnaturenetwork.org/recent-news.html|access-date=2024-02-13|website=Women In Nature Network|language=en}}{{Dead link|date=February 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> আৰু IUCN Stork, আইবিছ আৰু স্পুন বিল বিশেষজ্ঞ গোটৰ সদস্য।<ref name="fourteen2">{{Cite web|date=2016-06-29|title=Meet our members - Stork, Ibis and Spoonbill Specialist Group|url=https://storkibisspoonbill.org/members/|access-date=2024-02-13|language=en-GB}}</ref> ==হাড়গিলা== [[File:Greater adjutant.jpg|thumb|[[হাড়গিলা]]]] ড০ পূৰ্ণিমা দেৱী বৰ্মনে [[হাড়গিলা|হাড়গিলা]]ৰ ক্ষেত্ৰখনত কাম কৰি '''হাড়গিলা বাইদেউ''' হিচাপে পৰিচিতি লাভ কৰিছে৷ হাড়গিলাক [[আই ইউ চি এন ৰঙা তালিকা|IUCN]]ৰ তালিকাত 'বিপন্ন' হিচাপে চিহ্নিত কৰা হৈছে৷<ref name="fifteen">BirdLife International. Leptoptilos dubius. IUCN Red List of Threatened Species 2016. 2016 [accessed 2019 Nov 3]. https://www.iucnredlist.org/species/22697721/93633471 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210112143148/https://www.iucnredlist.org/species/22697721/93633471|date=12 January 2021}}. doi:http://dx.doi.org/10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22697721A93633471.en</ref> পূৰ্ণবয়স্ক হাড়গিলাৰ বিশ্বব্যাপী জনসংখ্যা হৈছে ৮০০–১২০০৷ ইয়াৰে অধিকাংশ ভাৰতৰ অসমত পোৱা যায়, যাৰ সংখ্যা হৈছে ৬৫০-৮০০ৰ ভিতৰত।<ref name="nine" /><ref name="fifteen" /><ref name="sixteen">Barman PD, Ali S, Deori P, Sharma DK. Rescue, Treatment and Release of an Endangered Greater Adjutant Leptoptilos dubius. Zoo’s print. 2015;30(9):6–9.</ref> অসমত হাড়গিলাক প্ৰায়েই নগৰাঞ্চলৰ সংস্পৰ্শত দেখা যায়৷ ইহঁতে প্ৰায়েই গছত বাহ সাজে আৰু কেতিয়াবা জাবৰ পেলোৱা ঠাইত থাকে।<ref name="nine" /><ref name="fifteen" />প্ৰদূষণ, বাসস্থানৰ অভাৱ আৰু বাহ সজা গছ কাটি পেলোৱাৰ ফলত বৃহত্তৰ হাড়গিলাৰ পৰিয়ালৰ প্ৰতি ভাবুকি আহি পৰে।<ref name="fifteen" /> পূৰ্ণিমা দেৱী বৰ্মনে অসমৰ কামৰূপ জিলাৰ একাধিক দুৰ্গম গাঁও যেনে: দদৰা, পচৰীয়া আৰু শিঙিমাৰীত পিএইডিৰ বাবে গৱেষণা কৰি থাকোঁতে হাড়গিলাৰ ক্ষেত্ৰখনত কাম কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে।<ref name="two" /> ২০০৭ চনত তেওঁ এজন গছৰ মালিকে এজোপা গছ কাটি পেলোৱা দেখিছিল য'ত এটা হাড়গিলাৰ পৰিয়ালে আশ্ৰয় লৈ আছিল৷<ref name="two" /> পূৰ্ণিমা দেৱী বৰ্মনে আৱিষ্কাৰ কৰে যে হাড়গিলা চৰাইবিধৰ অনাকৰ্ষণীয় চেহেৰা, [[কুঁহিয়াৰ]] খেতি কৰা প্ৰকৃতি আৰু দুৰ্গন্ধযুক্ত বাহৰ বাবে গাঁৱৰ সমাজত কুখ্যাতি আছে।<ref name="two" /><ref name="three">{{Citation|title=Purnima Barman, India - Whitley Awards 2017|url=https://www.youtube.com/watch?v=-eWLp_eCWBE|access-date=2024-02-13|language=en}}</ref> ইয়াৰ পিছত বৰ্মনে স্থানীয় জনগোষ্ঠীসমূহক হাড়গিলাৰ পৰিৱেশগত গুৰুত্বৰ বিষয়ে সজাগ কৰাত মনোনিৱেশ কৰে৷ ইয়াৰ বাবে তেওঁ নিজৰ ডক্তৰেট ডিগ্ৰীৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় অধ্যয়নো পিছুৱাই দিয়ে৷<ref name="two" /><ref name="sixteen" /><ref name="seventeen">{{Cite news|last=Perinchery|first=Aathira|date=2017-12-30|title=Purnima Barman works with communities to protect a scruffy, endangered stork in Assam|url=https://www.thehindu.com/sci-tech/energy-and-environment/purnima-barman-works-with-communities-to-protect-a-scruffy-endangered-stork-in-assam/article22325079.ece|access-date=2024-02-13|work=The Hindu|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref> পৰৱৰ্তী সময়ত পূৰ্ণিমা দেৱী বৰ্মনে কেইবাটাও সংৰক্ষণ অভিযানৰ নেতৃত্ব দিয়ে৷ ইয়াৰ ফলস্বৰূপে স্থানীয় গাঁওবাসীৰ সংস্কৃতি আৰু পৰম্পৰাক একত্ৰীকৰণ হয়। সজাগতা অভিযানসমূহৰ ভিতৰত আছিল ধৰ্মীয় অনুষ্ঠান, ৰন্ধন প্ৰতিযোগিতা, ৰাজপথৰ নাটক আৰু সামূহিক নৃত্যৰ সময়ত সংৰক্ষণৰ বাৰ্তা উপস্থাপন কৰা৷ <ref name="two" /><ref name="eighteen">Barman PD, Borthakur M, Das AK, Da J. Greater Adjutant Conservation Through Community Participation in Assam, India. Aaranyak; 2014. p. 76pp. Report No.: CLP Project ID F03110012. Final Project Report.</ref> অন্যান্য শিক্ষা কৌশলসমূহৰ ভিতৰত আছিল সংৰক্ষণ সজাগতা বিয়পাবলৈ চলচ্চিত্ৰৰ তাৰকাসকলক জড়িত কৰা,<ref name="nine" /> আৰু হাড়গিলাৰ বাহ সজা গছৰ মালিকসকলক সতৰ্ক কৰি তোলা৷<ref name="nine" /><ref name="twelve">{{Cite web|title=Welcome to official Website of Aaranyak {{!}} Home|url=https://aaranyak.org/showsubsubpage.asp?ssubid=33&subid=1&id=2|access-date=8 January 2021|website=aaranyak.org|archive-date=12 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210112143132/https://aaranyak.org/showsubsubpage.asp?ssubid=33&subid=1&id=2|url-status=live|archivedate=12 January 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210112143132/https://aaranyak.org/showsubsubpage.asp?ssubid=33&subid=1&id=2|deadurl=yes}}</ref>শিশু আৰু যুৱ প্ৰাপ্তবয়স্কসকলকো শিক্ষা অভিযানে সামৰি লৈছিল৷ খেল আৰু কিছুমান কাৰ্যৰ জৰিয়তে তেওঁলোকক হাড়গিলাৰ পৰিৱেশগত গুৰুত্বৰ বিষয়ে জ্ঞান দিয়া হৈছিল।<ref name="two" /><ref name="nine" /><ref name="twelve" /><ref name="eighteen" />বাহ সজা গছৰ মালিকৰ সন্তানৰ বাবে বৃত্তি প্ৰস্তুত কৰা হৈছিল।<ref name="eighteen" /> চৰকাৰী বিষয়াসকলক হাড়গিলাৰ বাসস্থান নিৰীক্ষণৰ আমন্ত্ৰণ দি বৰ্মনে কামৰূপ জিলা চৰকাৰৰ পৰাও সমৰ্থন সংগ্ৰহ কৰিছিল<ref name="two" /><ref name="nine" />৷ ইয়াৰ লগতে তেওঁ স্থানীয় বন আৰু আৰক্ষী বিভাগসমূহক সংৰক্ষণ কাৰ্যত প্ৰত্যক্ষভাৱে অংশগ্ৰহণ কৰিবলৈ আহ্বান জনাইছিল আৰু সফলো হৈছিল।<ref name="nine" /><ref name="eighteen" /> == হাড়গিলা আৰ্মী == ড০ পূৰ্ণিমা দেৱী বৰ্মন হাড়গিলা আৰ্মীৰ প্ৰতিষ্ঠাপক৷ হাড়গিলা আৰ্মী হৈছে সৰ্বমহিলা তৃণমূল পৰ্যায়ৰ হাড়গিলা সংৰক্ষণ গোট।<ref name="two" /><ref name="three" /><ref name="four">{{Cite web |date=2017-05-18 |title=Assam Conservationist Purnima Barman Has Won The 'Green Oscars' |url=https://www.huffpost.com/archive/in/entry/assam-conservationist-purnima-barman-has-won-the-green-oscars_a_22096493 |access-date=2024-02-13 |website=HuffPost |language=en}}</ref><ref name="five">{{Cite web |title=Village forms ' hargila army' |url=https://www.telegraphindia.com/north-east/village-forms-hargila-army/cid/1531206 |access-date=2024-02-13 |website=www.telegraphindia.com |language=en}}</ref><ref name="seventeen" /> এই নামটো সংস্কৃত ভাষাৰ "হাড় গিলিব পৰা" শব্দৰ পৰা আহিছে।<ref>{{Cite news |last=Rhodes |first=Carla |date=2021-03-29 |title=A Biologist, an Outlandish Stork and the Army of Women Trying to Save It |language=en-US |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2021/03/29/travel/india-greater-adjutant-stork.html |access-date=2022-09-28 |issn=0362-4331}}</ref> গোটত ৪০০ গৰাকী স্থানীয় অসমীয়া স্বেচ্ছাসেৱককে ধৰি ১০,০০০ৰো অধিক সদস্য আছে।<ref name="twenty five">{{Cite web|date=22 June 2020|title=Meet the Indian Scientist Who Gave the Greater Adjutant Stork an Image Makeover|url=https://www.allaboutbirds.org/news/meet-the-indian-scientist-who-gave-the-greater-adjutant-stork-an-image-makeover/|access-date=8 January 2021|website=All About Birds|language=en-US|archive-date=12 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210112143129/https://www.allaboutbirds.org/news/meet-the-indian-scientist-who-gave-the-greater-adjutant-stork-an-image-makeover/|url-status=live}}</ref> তেওঁলোকৰ লক্ষ্য হৈছে হাড়গিলাৰ সংৰক্ষণৰ ক্ষেত্ৰত দৃশ্যমান হোৱা বাধাবোৰ আঁতৰোৱা৷<ref name="five" /> এই আন্দোলনে প্ৰান্তীয় মহিলাসকলৰ সৱলীকৰণ আৰু স্থানীয় সংৰক্ষণৰ বিষয়সমূহত তেওঁলোকৰ কণ্ঠক কৃতিত্ব দিছে।<ref name="four" /><ref name="thirteen" /> বৰ্মন আৰু হাড়গিলা আৰ্মীয়ে হাড়গিলাৰ বাহত থকা আঘাতপ্ৰাপ্ত পোৱালিবোৰকো সক্ৰিয়ভাৱে উদ্ধাৰ কৰি তেওঁলোকৰ পুনৰ্বাসনৰ দিহা কৰে।<ref name="sixteen" /> গাঁৱৰ মানুহে বাহ সজা গছৰ চাৰিওফালে জাল লগাই বতাহ-বৰষুণৰ দিনত (বিশেষকৈ বাৰিষাৰ সময়ত) গছৰ পৰা সৰি গ'লে বাহ পোৱালিবোৰ ধৰে আৰু আঘাতপ্ৰাপ্ত পোৱালিবোৰক চিকিৎসা প্ৰদান কৰে৷ তেওঁলোকক স্থানীয় চিৰিয়াখানাত পুনৰ সংস্থাপন কৰা হয় আৰু তাৰ পিছত সিহঁতক মুকলি কৰি দিয়া হয়।<ref name="two" /><ref name="sixteen" /> বৰ্মনে হাড়গিলাৰ বাবে এটা কৃত্ৰিম প্ৰজনন মঞ্চও সাজু কৰি তুলিছে৷ ২০১৯ চনত ইয়াত পোনপ্ৰথমবাৰৰ বাবে এটা পোৱালীৰ জন্ম দিয়া হৈছিল।<ref name="two" /> বৰ্মনৰ সংৰক্ষণ প্ৰচেষ্টা আৰম্ভ হোৱাৰ পিছৰে পৰা স্থানীয় পৰ্যায়ত হাড়গিলাৰ সংখ্যা বৃদ্ধি পাইছে৷ ২০০৭ চনত যেতিয়া সংৰক্ষণৰ প্ৰচেষ্টা আৰম্ভ কৰা হৈছিল, তেতিয়া কামৰূপ জিলা উপনিৱেশত মাত্ৰ ২৮টাহে হাড়গিলাৰ বাহ পোৱা গৈছিল৷ কিন্তু ২০১৯ চন পৰ্যন্ত ২০০টাৰো বাহ পোৱা গৈছে, <ref name="two" /> যাৰ ফলত হাড়গিলাৰ এই কলনীটোক বিশ্বৰ ভিতৰতে সবাতোকৈ ডাঙৰ বুলি স্বীকৃতি দিয়া হৈছে৷<ref name="sixteen" /><ref name="nineteen">Barman PD, Sharma DK. Largest breeding colony of Greater Adjutant, Leptoptilos dubius Gmelin, in Dadara-Pasariya-Singimari Villages in Assam, India. Zoo’s print. 2015;30(11):5–6.</ref> পূৰ্ণিমা দেৱী বৰ্মনক গ্ৰাম্য অসমীয়া গাঁৱৰ সাংস্কৃতিক পৰিসৰৰ মাজত অধিক হাড়গিলা সংৰক্ষণ কৰাৰ বাবেও কৃতিত্ব দিয়া হয়।<ref name="twenty five" />বৰ্মনৰ সংৰক্ষণ প্ৰচেষ্টাৰ পিছত কামৰূপ জিলাৰ গাঁওবাসীয়ে অধিকসংখ্যক হাড়গিলা সংৰক্ষণৰ সৈতে সক্ৰিয়ভাৱে জড়িত হৈ পৰিছে <ref name="nine" /><ref name="eighteen" /> আৰু ২০১০ চনলৈকে কোনো বাহ সজা গছ কাটিব পৰা নাই।<ref name = "twenty six">{{Cite web |url=https://round.glass/sustain/people/greater-adjutant-purnima-barman/ |title=The Greater Adjutant's All-Woman Army &#124; RoundGlass &#124; Sustain |access-date=20 October 2020 |archive-date=12 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210112143208/https://round.glass/sustain/people/greater-adjutant-purnima-barman/ |url-status=live |archivedate=12 January 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210112143208/https://round.glass/sustain/people/greater-adjutant-purnima-barman/ |deadurl=yes }}</ref> চৰাইবোৰৰ সামাজিক প্ৰতিচ্ছবিক ইতিবাচক কৰিবলৈ কিছুমান প্ৰচেষ্টা হাতত লোৱা হৈছে৷ <ref>{{Cite news |last=Rhodes |first=Carla |date=2021-03-29 |title=A Biologist, an Outlandish Stork and the Army of Women Trying to Save It |language=en-US |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2021/03/29/travel/india-greater-adjutant-stork.html |access-date=2022-09-28 |issn=0362-4331}}</ref> স্থানীয় লোকগীত, পৰম্পৰা আৰু সাংস্কৃতিক উৎসৱত হাড়গিলাক অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে।<ref name="two" /><ref name="seventeen" /> উদাহৰণস্বৰূপে, গাঁৱৰ মানুহে প্ৰত্যাশিত হাড়গিলাৰ বাবে [[পঞ্চামৃত]] অনুষ্ঠান পাতে৷ অসমীয়া মহিলা এগৰাকীৰ ক্ষেত্ৰত পালন কৰা একেবোৰ আচাৰ-ব্যৱহাৰ ব্যৱহাৰ কৰি এই অনুষ্ঠান উদযাপন কৰা হয়৷<ref name="eighteen" /> প্ৰতি বছৰে ২ ফেব্ৰুৱাৰীত <nowiki>''</nowiki>হাড়গিলা দিৱস<nowiki>''</nowiki> পালন কৰি অহা হৈছে।<ref name="twelve" /> হাড়গিলা আৰ্মীৰ মহিলাসকলে নিজৰ কাপোৰত হাড়গিলাৰ ছবি অংকন কৰি সংৰক্ষণৰ দিশত সজাগতা বিয়পাইছে আৰু ইয়াৰ লগতে তেওঁলোকে নিজৰ পৰিয়ালটোৰ বাবে আয়ৰ সৃষ্টি কৰিছে।<ref name="five" /><ref name="twelve" /> আন এটা পদক্ষেপ হৈছে বিদ্যালয়সমূহত প্ৰাথমিক বয়সৰ শিশুসকলক আলোচনা আৰু খেলৰ জৰিয়তে হাড়গিলাৰ সংৰক্ষণৰ দিশত শিক্ষা দিয়া আৰু ক্ষেত্ৰভিত্তিক অধ্যয়নৰ সময়ত তেওঁলোকক জাবৰণিৰ মাজত থকা পক্ষীবোৰ দেখুৱাবলৈ লৈ যোৱা৷<ref>{{Cite news |last=Rhodes |first=Carla |date=2021-03-29 |title=A Biologist, an Outlandish Stork and the Army of Women Trying to Save It |language=en-US |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2021/03/29/travel/india-greater-adjutant-stork.html |access-date=2022-09-28 |issn=0362-4331}}</ref> ==বঁটা আৰু সন্মান== * ২০২০ চনৰ মে' মাহত বিশ্বৰ প্ৰখ্যাত গ্ৰন্থ প্ৰকাশন সংস্থা ''হাৰ্পাৰ কলিন্স পাব্লিছাৰ্ছ''-ৰ শৈক্ষিক প্ৰকাশন শাখা 'কলিন্স'-এ ড॰ পূৰ্ণিমা দেৱী বৰ্মনৰ কৰ্মৰাজিক পাঠ্যক্ৰমত স্থান দিছে। দেশ-বিদেশৰ বিভিন্ন ইংৰাজী ভাষাৰ শিক্ষানুষ্ঠানৰ সপ্তম শ্ৰেণীৰ ইংৰাজী পাঠ্যপুথি ''ইংলিজ এলাইভ-৭''ত তেখেতৰ এই কৰ্মৰাজি সন্নিৱিষ্ট হ'ব।<ref>{{Cite web |title=আৰ্কাইভ কপি |url=https://epaper.niyomiyabarta.org/10052020/details.php?date=12052020&page=1-12&article=7.gif&cid=7 |access-date=2020-05-12 |archivedate=2023-10-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231005235815/https://epaper.niyomiyabarta.org/10052020/details.php?date=12052020&page=1-12&article=7.gif&cid=7 |deadurl=yes }}</ref> * ৰয়েল বেংক অফ [[ছুইডেন]]ৰ আৰ্থ হিৰ' বঁটা, ২০০৬<ref>http://www.northeasttoday.in/assam-woman-wins-earth-heroes-award/</ref> * ২০০৯ চনত ''ভৱিষ্যত সংৰক্ষণবাদী নেতা'' বঁটা<ref name="ten" /> * ২০১৫ চনত ''সংৰক্ষণ নেতৃত্ব কাৰ্যসূচী'' (CLP:Conservation Leadership Programme)ৰ পৰা 'নেতৃত্ব'ৰ ক্ষেত্ৰত বঁটা লাভ কৰে৷<ref name="twenty two">Knight T. Endangered giant stork protected by all-female army. Fauna and Flora International. 2018 Apr 18 [accessed 2019 Nov 3]. https://www.fauna-flora.org/news/national-recognition-indian-conservationist-mobilised-female-army {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210112143131/https://www.fauna-flora.org/news/national-recognition-indian-conservationist-mobilised-female-army|date=12 January 2021}}</ref><ref name="twenty three">{{Cite web|title=Conservation initiatives for greater adjutant stork in Assam, India|url=https://www.conservationleadershipprogramme.org/project/greater-adjutant-stork-assam-india/|access-date=2024-02-13|website=Conservation Leadership Programme|language=en-GB}}</ref> * ২০১৬ চনত ''[[:en:United_Nations_Development_Programme|ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ উন্নয়ন কাৰ্যসূচী]]ৰ (United Nations Development Programme)ৰ'' পৰা ''জৈৱ বৈচিত্ৰ্য বঁটা'' লাভ৷<ref name="ten">{{Cite web|url=https://www.european-environment-foundation.eu/en-en/environetwork/profiles/devi-barman-purnima|title=European Environment Foundation|access-date=24 February 2020|archive-date=12 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210112143134/https://www.european-environment-foundation.eu/en-en/environetwork/profiles/devi-barman-purnima|url-status=live|archivedate=12 January 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210112143134/https://www.european-environment-foundation.eu/en-en/environetwork/profiles/devi-barman-purnima|deadurl=yes}}</ref> * ২০১৬ চনত ৰয়েল বেংক অৱ স্কটলেণ্ডে প্ৰদান কৰা ''আৰ্থ হিৰো'' বঁটা লাভ<ref name="ten" /> * ২০১৬ চনত বালিপাৰা ফাউণ্ডেচনৰ ''গ্ৰীণ গুৰু'' বঁটা লাভ<ref name="ten" /> * ২০১৭ চনত উত্তৰ-পূবৰ FIICI FLO (Federation of Indian Chamber of Commerce & Industry,FICCI Ladies Organization)ৰ পৰা ''নাৰী সাধক (Women Achiever)'' বঁটা লাভ<ref name="ten" /> * ২০১৭ চনত [[ভাৰত সঞ্চাৰ নিগম লিমিটেড]]-এ প্ৰদান কৰা ''ৰ'ল অৱ অনাৰ'' সন্মান লাভ৷<ref name="ten" /> * ২০১৭ চনত যুক্তৰাজ্যৰ ৰাজকুমাৰী ৰয়েল ''এন্নেয়ে হুইটলী বঁটা'' প্ৰদান কৰে৷ এইটো বঁটাক ''গ্ৰীণ অস্কাৰ'' বুলিও কোৱা হয়৷<ref name="twenty">{{Cite web|title=Green Oscar for Assam conservationist|url=https://www.telegraphindia.com/india/green-oscar-for-assam-conservationist/cid/1500119|access-date=2024-02-13|website=www.telegraphindia.com|language=en}}</ref> * ২০১৭ চনত ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰপতি [[ৰাম নাথ কোৱিন্দ|ৰামনাথ কোৱিন্দ]]ৰ পৰা [[নাৰী শক্তি পুৰস্কাৰ]] লাভ৷ ''[[:en:Nari_Shakti_Puraskar|নাৰী শক্তি]]'' হৈছে ভাৰতীয় মহিলাৰ বিভিন্ন কৰ্মক স্বীকৃতি জনাই প্ৰদান কৰা সৰ্বোচ্চ অসামৰিক বঁটা৷<ref name="seven">{{Cite web|title=Assam's Purnima Devi Barman achieves Nari Shakti Puraskar from President|url=https://www.guwahatiplus.com/guwahati/assam-s-purnima-devi-barman-achieves-nari-shakti-puraskar-from-president|access-date=2024-02-13|website=www.guwahatiplus.com|language=en}}</ref> * ২০১৮ চনত য়ামিন হাজৰিকা ''ৱ’মেন অব ছাবষ্টেন্স'' বঁটা লাভ<ref>https://nenow.in/north-east-news/assam/noted-wildlife-activist-purnima-devi-barman-selected-for-yamin-hazarika-award.html</ref> * ২০১৮ চনত শ্ৰী সত্য সাই ''এৱাৰ্ড ফৰ হিউমেন এক্সচেলেন্স'' লাভ<ref>https://timesofindia.indiatimes.com/india/sri-sathya-sai-award-for-human-excellence-2018-will-be-presented-on-nov-23/articleshow/66758811.cms link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * ২০২২ চনত [[:en:United_Nations_Environment_Programme|ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ পৰিৱেশ কাৰ্যসূচী]]ৰ (UNEP)ৰ পৰ'''<nowiki/>'''া উদ্যোগী দৃষ্টিভংগীৰ শাখাত<nowiki/> '''<nowiki/>'চেম্পিয়ন অৱ দ্য আৰ্থ-২০২২'''<nowiki/>' সন্মান লাভ।<ref name=":)">{{cite news | url=https://www.thehindu.com/news/national/indias-purnima-devi-barman-honoured-with-uns-highest-environmental-award/article66169873.ece | title=India’s Purnima Devi Barman honoured with U.N.’s highest environmental award | agency=The Hindu | accessdate=22 November 2022}}</ref> * ২০২৪ চনত তৃণমূল পৰ্যায়ত সংৰক্ষণৰ দিশৰ কাম কৰা নেতাসকললৈ সাহায্যপ্ৰদানকাৰী সংস্থা ''হুইটলী ফাণ্ড ফৰ নেচাৰ'' (WFN)-এ প্ৰদান কৰা ১,০০,০০০ পাউণ্ডৰ '''হুইটলী গোল্ড বঁটা''' লাভ<ref name="Green Oscar' Whitley Gold Award">{{cite news | url=https://www.ndtv.com/india-news/assams-purnima-devi-barman-receives-green-oscar-whitley-gold-award-2024-5573962 | title=Assam's Purnima Devi Barman Receives 'Green Oscar' Whitley Gold Award 2024 | work=NDTV | date=May 02, 2024 | agency=NDTV | accessdate=26 May 2024}}</ref><ref name="AIR">{{cite news | url=https://www.newsonair.gov.in/assams-wildlife-conservationist-dr-purnima-devi-barman-conferred-whitley-gold-award-for-2024/ | title=Assam’s Wildlife Conservationist, Dr. Purnima Devi Barman Conferred Whitley Gold Award For 2024 | work=AIR India | date=May 2, 2024 | agency=Aakashbani_Prasar Bharati | accessdate=26 May 2024}}</ref> == নিৰ্বাচিত কৰ্ম == * Barman, P.D., A.K Das, B.K Das, S. Biswas. 2011. Conservation Initiatives for Greater Adjutant in Assam, India. Final Report, CLP project ID 331509. Aaranyak.<ref name="nine" /> * Barman, P.D., M. Barthakur, A.K. Das, J. Das. 2014. Greater Adjutant conservation through community participation in Assam, India. Final Report, CLP Project ID F03110012. Aaranyak.<ref name="eighteen" /> * Barman, P.D., and D.K Sharma. 2015. Largest breeding colony of Greater Adjutant, ''Leptoptilos dubius Gmelin'', in Dadara-Pasariya-Singimari Villages in Assam, India. Zoo’s Print. 30(11): 5–6.<ref name="nineteen" /> * Barman, P.D., S. Ali, P. Deori, D.K. Sharma. 2015. Rescue, Treatment and Release of an Endangered Greater Adjutant ''Leptoptilos dubius''. Zoo's Print. 30(9): 6–9.<ref name="sixteen" /> * Barman, P.D., and D.K. Sharma. 2017. Behavioural ethogram of the endangered greater Adjutant Stork ''Leptoptilos dubius'' (Gmelin). International Journal of Zoology Studies. 2(6): 272–281<ref name="twenty four">Barman PD, Sharma DK. Behavioural ethogram of the endangered greater Adjutant Stork Leptoptilos dubius (Gmelin). International Journal of Zoology Studies. 2017;2(6):272–281.</ref> * Barman, P.D., and D.K. Sharma. 2020. Foraging analysis of Endangered Greater Adsjutant Stork ''Leptotilus dubios'' (Gemlin) in certain habitat of Assam, India. Cold Stream Harbor Laboratory.<ref>{{Cite journal|last=Barman|first=Purnima Devi|last2=Sharma|first2=D. K.|date=2020-06-01|title=Foraging analysis of Endangered Greater Adsjutant Stork Leptotilus dubios Gemlin in certain habitat of Assam, India|url=https://www.biorxiv.org/content/10.1101/2020.05.31.125328v1|language=en|pages=2020.05.31.125328|doi=10.1101/2020.05.31.125328v1.full}}</ref> == জনপ্ৰিয় মাধ্যমত == ২০২৫ চনত অসমৰ পাৰ্থসাৰথি মহন্তই [[হাড়গিলা|হাড়গিলা]] আৰু ড০ পূৰ্ণিমা দেৱী বৰ্মণৰ কৰ্ম-আধাৰিত তথ্যচিত্ৰ ''হাড়গিলা'' নিৰ্মাণ কৰে৷ তথ্যচিত্ৰখনৰ প্ৰযোজনা কৰে মীনা মহন্ত আৰু ইন্দ্ৰাণী বৰুৱাই৷ এতিয়ালৈকে তথ্যচিত্ৰখন নখন চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱত প্ৰদৰ্শিত হৈছে৷ <ref name="হাড়">{{cite news | url=https://niyomiyabarta.com/epaper/06062025/page5.php | title=ইউ টিউবত মুকলি হাড়গিলা...' | date=৬-৬-২০২৫ | agency=নিয়মীয়া বাৰ্তা | accessdate=6 June 2025 | pages=৫,১০ }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==লগতে চাওক== * [[অৰণ্যক]] * [[নাৰী শক্তি পুৰস্কাৰ]] == তথ্য উৎস == {{reflist|30em}} {{নাৰী শক্তি পুৰস্কাৰ প্ৰাপক}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ অৰণ্যসেৱক]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ বিজ্ঞানী]] [[শ্ৰেণী:নাৰী শক্তি পুৰস্কাৰ বিজয়ী]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ গৱেষক]] [[শ্ৰেণী:পক্ষীবিদ]] [[শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:পৰিৱেশ কৰ্মী]] [[শ্ৰেণী:জীৱবিজ্ঞানী]] ==বাহ্যিক সংযোগ== [https://www.youtube.com/watch?v=EMpJrkc7mK4 ইউ টিউবত উপলভ্য ''হাড়গিলা''শীৰ্ষক তথ্যচিত্ৰ] 6an4buajblzrek46aiytf5zckper9ac 0 52738 604328 385431 2026-05-03T18:56:47Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 604328 wikitext text/x-wiki {{Infobox book | | name = বতাহত ক’ৰ গধূলি গোপাল | title_orig = | translator = | image = | author = [[হীৰেন গোহাঁই]] | illustrator = | cover_artist = | country = [[ভাৰত]]{{flagicon|IND}} | language = [[অসমীয়া]] | series = | genre = আত্মজীৱনী | publisher = | release_date = ২০০৫ | media_type = মুদ্ৰণ | pages = | isbn = | congress= | oclc = | preceded_by = | followed_by = }} '''বতাহত ক’ৰ গধূলি গোপাল''' [[হীৰেন গোহাঁই]]ৰ প্ৰথম প্ৰকাশিত আত্মজীৱনী।<ref>{{cite book | url=https://www.scientiabooks.in/product/sci2381-botahot-kor-godhuli-gopal/ | title=Botahot Kor Godhuli Gopal | publisher=Banalata Prakashan | author=Dr. Hiren Gohain }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{cite book | url=https://banalata.in/home/72-botahot-kor-godhuli-gopal.html | title=Botahot Kor Godhuli Gopal | publisher=Banalata Prakashan | author=Dr. Hiren Gohain | access-date=2019-08-14 | archivedate=2019-08-14 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20190814170222/https://banalata.in/home/72-botahot-kor-godhuli-gopal.html }}</ref> হীৰেন গোহাঁইৰ সৰ্বমুঠ চাৰিখন আত্মজীৱনী আছে। এইখন আত্মজীৱনীৰ প্ৰথম খণ্ড। প্ৰথম প্ৰকাশ হৈছিল ২০০৫ চনত। গ্ৰন্থখনত মুঠ ২৯টা অধ্যায় আছে। গ্ৰন্থখনৰ তৃতীয় সংস্কৰণৰ মুঠ পৃষ্ঠা সংখ্যা-৩৭৬। আত্মজীৱনীৰ আন খণ্ডকেইখন হৈছে: [[হেঙুল আকাশ, ক’লা চাইকেল আৰু এজন আৰোহী]], [[সপোনৰ দিকচৌ বনত]], আৰু [[ইমান তিতা সাগৰৰ পানী]]। ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:অসমীয়া গ্ৰন্থ]] [[শ্ৰেণী:আত্মজীৱনী]] ra54vt0dhdei8zwyrrqiko4vdq7w9lx 0 54258 604381 537578 2026-05-04T06:03:17Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 604381 wikitext text/x-wiki '''ভাৰতৰ ভুৱা বাতৰি''' ({{Lang-en|Fake news in India}}): দেশখনৰ যিবোৰ মিছা খবৰ আৰু অপপ্ৰচাৰ মানুহৰ মুখেমুখে, পৰম্পৰাগত মাধ্যমবোৰৰ যোগেদি বা শেহতীয়াকৈ ডিজিটেল মাধ্যমৰ বিভিন্ন ৰূপত, যেনে সম্পাদিত ভিডিঅ’, মিম, অপৰীক্ষিত বিজ্ঞাপন আৰু সামাজিক মাধ্যমত ৰতনা হোৱা গুজৱ আদিৰ যোগেদি বিয়পি পৰে, সেইবোৰেই ভাৰতৰ ভুৱা বাতৰি।<ref>{{Cite web|url=https://www.lowyinstitute.org/the-interpreter/social-media-india-fans-fake-news|title=Social media in India fans fake news|last=|first=|date=|website=The Interpreter – [[Lowy Institute]]|access-date=2019-08-27}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/opinion/op-ed/disinformation-is-everywhere-in-india/article26626745.ece|title=Disinformation is everywhere in India|last=Nielsen|first=Rasmus Kleis|date=25 March 2019|work=The Hindu|access-date=2019-08-29|issn=0971-751X}}</ref> সামাজিক মাধ্যমৰ যোগেদি বিয়পি পৰা ভুৱা বাতৰি দেশখনৰ কাৰণে এক জটিল সমস্যা হৈ দেখা দিছে, যিয়ে জনতাক হিংসাত্মক হোৱাৰ প্ৰতিও প্ৰৰোচিত কৰিব পাৰে। ২০১৮ত সামাজিক মাধ্যমৰ যোগেদি বিয়পি পৰা ভুৱা বাতৰিৰ বাবে কমেও ২০ জন মানুহৰ মৃত্যু হৈছিল।<ref>{{Cite web|url=https://www.latimes.com/world/la-fg-india-whatsapp-2019-story.html|title=How WhatsApp is battling misinformation in India, where 'fake news is part of our culture'|last=Bengali|first=Shashank|date=2019-02-04|website=Los Angeles Times|access-date=2019-08-28}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.ndtv.com/india-news/fake-news-politicised-misinformation-more-common-in-india-us-expert-1916786|title="Lot Of Misinformation In India Spreads On WhatsApp": US Expert|last=|first=|date=15 September 2018|website=NDTV|access-date=2019-08-28}}</ref> [[:en: Reuters Institute for the Study of Journalism|ৰয়টাৰ ইন্সটিটিউট ফৰ দ্য ষ্টাডী অৱ জাৰ্ণেলিজিমৰ]] Rasmus Kleis Nielsen-এ ভাবে যে “পশ্চিমীয়া দেশৰ তুলনাত [[ভাৰত|ভাৰতবৰ্ষৰ]] দৰে এখন দেশৰ বাবে গুজৱ বেছি জটিল আৰু প্ৰত্যহ্বানমূলক। "<ref>{{Cite web|url=https://www.thequint.com/news/india/media-coverage-disinformation-in-india-interview-rasmus-nielsen|title=India's Disinformation War More Complex Than in West: Oxford Prof|date=2018-10-06|website=The Quint|access-date=2019-08-27}}</ref> ইণ্টাৰনেটৰ ব্যৱহাৰ বঢ়াৰ সমান্তৰালকৈ সামাজিক মাধ্যমৰ যোগেদি বিয়পা ভুৱা বাতৰিৰ বাবে হোৱা ক্ষয়-ক্ষতিৰ পৰিমাণো বাঢ়িছে। ২০১২ৰ ১৩৭০ লাখ [[ইণ্টাৰনেট]] ব্যৱহাৰকাৰীৰ সংখ্যাৰ বিপৰীতে ২০১৯ত ৬০০০ লাখতকৈও অধিক হৈছেগৈ।<ref>{{Cite web|url=https://www.thehindubusinessline.com/blink/cover/everybody-needs-a-good-lie/article26952244.ece|title=Everybody needs a good lie|last=Mohan|first=Shriya|date=26 April 2019|website=The Hindu Business Line|access-date=2019-08-28}}</ref> ২৩০০ লাখ ব্যৱহাৰকাৰীৰে ভাৰত হ’ল [[হোৱাৎছএপ|হোৱাটচএপৰ]] আটাইতকৈ ডাঙৰ বজাৰ আৰু ই ভুৱা বাতৰি বিয়পোৱাৰো এখন মূল মঞ্চ।<ref name=":0">{{Cite web|url=https://time.com/5512032/whatsapp-india-election-2019/|title=How Whatsapp Is Fueling Fake News Ahead of India's Elections|last=Perrigo|first=Billy|date=25 January 2019|website=Time|access-date=2019-08-28|archivedate=2020-12-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201203201713/https://time.com/5512032/whatsapp-india-election-2019/|deadurl=yes}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://pulitzercenter.org/reporting/disinformation-spreading-whatsapp-india-and-its-getting-dangerous|title=Disinformation Is Spreading on WhatsApp in India—And It's Getting Dangerous|date=2018-09-05|website=Pulitzer Center|access-date=2019-08-28}}</ref> সচেতনতাৰ অভাৱত মানুহে সামাজিক মাধ্যমৰ যোগেদি তেওঁ পোৱা বা দেখা যি যিকোনো বস্তুকে বাচ-বিচাৰ নকৰাকৈ শুদ্ধ বুলি ভবাটো এটা ডাঙৰ সমস্যা।<ref>{{Cite journal|last=Khurana|first=Pooja|last2=Kumar|first2=Deepak|last3=Kumar|first3=Sanjeev|date=April 2019|title=Research of Fake News Spreading Through Whatsapp|url=https://www.ijitee.org/wp-content/uploads/papers/v8i6s4/F11930486S419.pdf|journal=International Journal of Innovative Technology and Exploring Engineering|volume=8|pages=948–951|via=www.ijitee.org}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.bloomberg.com/tosv2.html?vid=&uuid=78cd74d0-ca3c-11e9-9377-fbaa7318b6f9&url=L25ld3MvYXJ0aWNsZXMvMjAxOS0wNC0wOS9pbi1pbmRpYS1zLWVsZWN0aW9uLXZvdGVycy1mZWVkLW9uLWZhbHNlLWluZm9ybWF0aW9u|title=In India's Election, Voters Feed on False Information|last=Jain|first=Rishabh R.|date=9 April 2019|website=Bloomberg|access-date=2019-08-29}}</ref> ভুৱা বাতৰিৰ বিস্তাৰ আৰু প্ৰভাৱ ৰোধ কৰিবলৈ উদ্যোগ তথা অনুশীলন আৰম্ভ কৰা হৈছে।<ref>{{Cite web|url=https://faq.whatsapp.com/en/26000233/|title=WhatsApp FAQ – Contributing to the safety of elections in India|last=|first=|date=|website=WhatsApp|access-date=2019-08-28}}</ref> == উদাহৰণ == ===নিৰ্বাচনকেন্দ্ৰিক ভুৱা বাতৰি=== [[ভাৰতৰ সাধাৰণ নিৰ্বাচন, ২০১৯|২০১৯ৰ সাধাৰণ নিৰ্বাচনৰ]] সময়ত অত্যধিক ভুৱা বাতৰিৰ সৰবৰাহ হৈছিল।<ref>{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/elections/story/india-lok-sabha-elections-fake-news-photoshop-lie-truth-1537053-2019-05-28|title=Clip, flip and Photoshop: Anatomy of fakes in Indian elections|last=|first=|date=28 May 2019|website=India Today|access-date=2019-08-28}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.theatlantic.com/international/archive/2019/04/india-misinformation-election-fake-news/586123/|title=Misinformation Is Endangering India's Election|last=Bansal|first=Samarth|date=2019-04-01|work=The Atlantic|access-date=2019-08-28|last2=Poonam|first2=Snigdha|issn=1072-7825}}</ref> সমাজৰ সৰ্বস্তৰতে অসত্য, অৰ্ধসত্য তথ্যৰ সংবাদ বিয়পি পৰিছিল। এই নিৰ্বাচনটোত হোৱাটচ্এপৰ যোগেদি এনেকৈ অপপ্ৰচাৰ বিয়পাইছিল যে, যাৰবাবে বহুতে এইটোক ভাৰতৰ “প্ৰথম হোৱাটচ্এপ নিৰ্বাচন” বুলি অভিহিত কৰিছিল। ৰাজনৈতিক দলবোৰে ভুৱা বাতৰিক অস্ত্ৰ হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰিছিল। <ref>{{Cite web|url=http://www.ox.ac.uk/news/2019-05-13-junk-news-and-misinformation-prevalent-indian-election-campaign|title=Junk news and misinformation prevalent in Indian election campaign|last=|first=|date=13 May 2019|website=University of Oxford|access-date=2019-08-28|archivedate=2019-08-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190827091557/http://www.ox.ac.uk/news/2019-05-13-junk-news-and-misinformation-prevalent-indian-election-campaign|deadurl=yes}}</ref><ref name=":1">{{Cite news|url=https://www.reuters.com/article/india-election-socialmedia-fakenews-idUSKCN1RE08Z|title=Despite being exposed, fake news thrives on social media ahead of...|last=Phartiyal|first=Sankalp|date=2019-04-02|work=Reuters|access-date=2019-08-28|last2=Kalra|first2=Aditya}}</ref> ভাৰতত ২৩টা অনুসূচীভূক্ত ভাষা আছে; যাৰবাবে [[ফেচবুক]], [[গুগল]] আদিৰ দৰে বহুজাতিক প্ৰতিষ্ঠানবোৰে তথ্যসমূহ পৰীক্ষা কৰি চোৱাত অসুবিধা পায়। তাৰে ভিতৰত মাত্ৰ দহটা ভাষাৰ পোষ্টসমূহ পৰীক্ষা কৰাৰ বাবে ফেচবুকে ভাৰাতীয় কৰ্মী নিয়োগ কৰিছিল। কিন্তু পোষ্টৰ বিপৰীতে কৰ্মীৰ সংখ্যা বহু কম আছিল। এই ভাষাসমূহৰ ভিতৰত [[ওড়িয়া ভাষা|ওড়িয়া]], [[সিন্ধী ভাষা|সিন্ধ্ৰি]] আৰু [[কন্নড় ভাষা|কানাড়া]] ভাষাৰ পোষ্টসমূহ সামান্যও পৰীক্ষা কৰা হোৱা নাছিল।<ref>{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/tech/internet/alarming-lessons-from-facebooks-push-to-stop-fake-news-in-india/articleshow/69421474.cms?from=mdr|title=Alarming lessons from Facebook's push to stop fake news in India|last=|first=|date=21 May 2019|work=The Economic Times|access-date=2019-08-29|others=Bloomberg}}</ref> তথাপি ফেচবুকে নিৰ্বাচনৰ আগত প্ৰতিদিনে ১০ লাখকৈ ভুৱা খবৰ আৰু গুজৱ বিয়পোৱা একাউণ্ট বন্ধ কৰি দিছিল।<ref>{{Cite web|url=https://www.firstpost.com/india/facebook-makes-preparations-for-countering-fake-news-in-india-as-elections-loom-6409621.html|title=Facebook removes 1 million abusive accounts a day to counter fake news in India|last=|first=|date=9 April 2019|website=Firstpost|access-date=2019-08-29}}</ref> ===কাশ্মীৰ=== [[জম্মু আৰু কাশ্মীৰ]]ৰ পৰা সংবিধানৰ [[:en:Article 370 of the Constitution of India|৩৭০ ধাৰা]] প্ৰত্যাহাৰ কৰাৰ পিছত ৰাজ্যখনৰ জনসাধাৰণে কেনে জীয়াতু ভুগিছিল, সামগ্ৰী সৰবৰাহ বাধাগ্ৰস্থ হৈছিল নে নাই বা অন্যান্য প্ৰশাসনিক বিষয়বোৰৰ সংক্ৰান্তত গুজৱ বিয়পি পৰিছিল।<ref>{{Cite web|url=https://www.outlookindia.com/newsscroll/how-these-jampk-officers-are-fighting-fake-news-on-kashmir/1599887|title=How these J&K officers are fighting fake news on Kashmir|last=|first=|date=19 August 2019|website=Outlook India|access-date=2019-08-29}}</ref><ref name=":2">{{Cite web|url=https://www.orfonline.org/expert-speak/communications-blackout-in-kashmir-a-quick-fix-that-can-backfire-54430/|title=Communications blackout in Kashmir: A quick fix that can backfire|last=Bhatt|first=Parjanya|last2=K.J.|first2=Shashidhar|date=14 August 2019|website=[[Observer Research Foundation]]|archive-url=|archive-date=|access-date=2019-08-28}}</ref> [[টুইটাৰ]] যোগে অপপ্ৰচাৰ চলাই থকা বাবে ভাৰত চৰকাৰে ৮ টাকৈ টুইটাৰ হেণ্ডেল বন্ধ কৰি দিবলৈ টুইটাৰলৈ লিখিছিল। তাৰে ৪টা হেণ্ডেল ভাৰতবিৰোধী অপপ্ৰচাৰ চলাই থকা বাবে টুইটাৰে নিলম্বন কৰিছিল।<ref>{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/tech/internet/4-twitter-handles-suspended-for-alleged-anti-india-propaganda/articleshow/70648195.cms|title=Twitter told to take down handles spreading fake news about Kashmir Valley|last=Tripathi|first=Rahul|date=2019-08-13|work=The Economic Times|access-date=2019-08-29|last2=Irfan|first2=Hakeem}}</ref> ভাৰতীয় সেনাই কাশ্মীৰীসকলৰ ঘৰ জ্বলাই দিয়া বুলি<ref>{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/fact-check/story/fact-check-no-indian-army-didn-t-burn-down-houses-in-kashmir-1577981-2019-08-06|title=Fact Check: No, Indian Army didn't burn down houses in Kashmir|last=Deodia|first=Arjun|date=6 August 2019|website=India Today|access-date=2019-08-29}}</ref> যি খবৰ ওলাইছিল, [[:en:Shehla Rashid|শ্বেহলা ৰচিদে]] টুইটাৰ যোগে কাশ্মীৰীসকলক নিগ্ৰহৰ যি অভিযোগ কৰিছিল, এই সকলোবোৰ সেনা আৰু বাতৰি প্ৰতিষ্ঠান ইণ্ডিয়া টুডেই অস্বীকাৰ কৰিছিল।<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/army-denies-shehla-rashids-claims-of-excesses-by-security-forces-in-jk/articleshow/70746321.cms|title=Army denies Shehla Rashid's claims of excesses by security forces in J&K|last=|first=|date=20 August 2019|website=The Times of India|access-date=2019-08-29}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.trtworld.com/magazine/india-s-kashmir-doctrine-claims-of-torture-night-raids-mass-detentions-29102|title=India's Kashmir doctrine: Claims of torture, night raids, mass detentions|last=|first=|date=19 August 2019|work=[[TRT World]]|access-date=29 August 2019|archivedate=30 October 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211030004035/https://www.trtworld.com/magazine/india-s-kashmir-doctrine-claims-of-torture-night-raids-mass-detentions-29102|deadurl=yes}}</ref> আনহাতে দি নিউয়ৰ্ক টাইমচে লিখিছিল যে দিল্লীয়ে উপত্যাকাটোত সাধাৰণ অৱস্থা চলি থকা বুলি এখন ছবি দাঙি ধৰিছে, অথচ “কাশ্মীৰত দায়িত্ব পালন কৰি থকা সুৰক্ষা কৰ্মীয়ে জনাইছে যে তেওঁলোক বৃহৎ বিৰোধৰ সন্মুখীন হ'বলগীয়া হৈছে। ” কাকতখনে ৰবি কান্ত নামৰ সেনা এজনৰ ভাষ্যৰ উদ্ধৃতি দিছে, “এডজন, দুডজন, আনকি তাতকৈও বেছি মানুহৰ জাকে, য'ত কেতিয়াবা মহিলাও থাকে, বাহিৰলৈ ওলাই আহে আৰু আমালৈ শিলগুটি দলিয়াই দৌৰ মাৰে। ”<ref>{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2019/08/10/world/asia/kashmir-india-pakistan.html|title=Inside Kashmir, Cut Off From the World: ‘A Living Hell’ of Anger and Fear|last=Yasir|first=Sameer|date=2019-08-10|work=The New York Times|access-date=2019-09-21|last2=Raj|first2=Suhasini|language=en-US|issn=0362-4331|last3=Gettleman|first3=Jeffrey}}</ref> ভাৰতৰ চলিচিটৰ জেনেৰেল তুষাৰ মেহতাই উচ্চতম ন্যায়ালয়ক জনাইছিল যে ৫ আগষ্টৰ পিছত কাশ্মীৰত সুৰক্ষা বাহিনীয়ে এটাও গুলি চলোৱা নাই।<ref name=":4">{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/india/story/supreme-court-asks-government-to-restore-normalcy-in-kashmir-1599858-2019-09-16|title=Supreme Court asks government to restore normalcy in Kashmir|last=PTI|first=|date=16 September 2019|website=India Today|access-date=2019-09-21}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-india-49481180|title=Kashmiris allege torture in army crackdown|last=Hashmi|first=Sameer|date=2019-08-29|access-date=2019-09-21|language=en-GB}}</ref> তাৰ বিপৰীতে বিবিচিয়ে অন্য ধৰণে কৈছে। [[ভাৰতৰ উচ্চতম ন্যায়ালয়|উচ্চতম ন্যায়ালয়ে]] ক’বলৈ বাধ্য হৈছে যে সাধাৰণ অৱস্থা ঘূৰাই আনিবলৈ [[ভাৰতৰ চৰকাৰ|কেন্দ্ৰ চৰকাৰে]] যিমান পাৰে সোনকালে যথা-সম্ভৱ সকলো ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰিব লাগে।<ref name=":4" /> ===অন্য উদাহৰণ=== *২০১৮ৰ ১১ জুন তাৰিখে অসমৰ [[কাৰ্বি আংলং জিলা|কাৰ্বি আংলঙত]] হোৱাটচএপ যোগে ফৰৱাৰ্ড হোৱা এটা অসত্য বাতৰিৰ দ্বাৰা প্ৰভাৱান্বিত হৈ অভিজিত দাস আৰু নিলোৎপল নাথ নামৰ দুজন যুৱক [[অভি-নীল হত্যাকাণ্ড|জনৰোষৰ বলি হৈ মৃত্যুবৰণ]] কৰিবলগীয়া হৈছিল।<ref>{{Cite web|url=https://www.poynter.org/fact-checking/2018/inside-whatsapps-battle-against-misinformation-in-india/|title=Inside WhatsApp's battle against misinformation in India|last=Rebelo|first=Karen|date=2018-12-17|website=Poynter|access-date=2019-08-28}}</ref> * ২০১৩ৰ [[:en:2013 Muzaffarnagar riots|মুজফ্ফৰপুৰ সংঘৰ্ষত]] ৬০ জন লোকৰ মৃত্যু আৰু বহুতো লোক গৃহহীন হোৱা বুলি কোৱা হয়। এই সংঘৰ্ষত ইন্ধন যোগাইছিল হোৱাটচএপ যোগে প্ৰচাৰ হোৱা এটা ভিডিঅ'।<ref>{{Cite web|url=http://archive.indianexpress.com/news/muzaffarnagar-rioters-used-whatsapp-to-fan-flames-find-police/1168072/|title=Muzaffarnagar rioters used WhatsApp to fan flames, find police – Indian Express|last=Dipankar Ghose|first=Apurva|date=12 September 2013|website=Indian Express|access-date=2019-08-29}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2019/04/29/opinion/india-elections-disinformation.html|title=Opinion {{!}} India Has a Public Health Crisis. It's Called Fake News.|last=Patil|first=Samir|date=2019-04-29|work=The New York Times|access-date=2019-08-29}}</ref> ==ভুৱা বাতৰিৰ বিৰুদ্ধে সংগ্ৰাম== [[ইণ্টাৰনেট]] সেৱা বন্ধ কৰি দি চৰকাৰে কেতিয়াবা সামাজিক মাধ্যম যোগে গুজৱ বিয়পি পৰাটো নিয়ন্ত্ৰণ কৰে।<ref name=":2" /><ref>{{Cite web|url=https://www.hrw.org/news/2019/04/24/india-internet-clampdown-will-not-stop-misinformation|title=India Internet Clampdown Will Not Stop Misinformation|last=Bajoria|first=Jayshree|date=2019-04-24|website=Human Rights Watch|access-date=2019-08-28}}</ref> তামিলনাডুৰ এটৰ্নী জেনেৰেলে ৰাজ্য চৰকাৰৰ হৈ পৰামৰ্শ আগবঢ়াইছিল যে সামাজিক মাধ্যমৰ একাউণ্টবোৰ [[আধাৰ|আধাৰেৰে]] সংযুক্ত কৰিব লাগে।<ref>{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/india/story/social-media-accounts-need-to-be-linked-with-aadhaar-to-check-fake-news-supreme-court-1582465-2019-08-19|title=Social media accounts need to be linked with Aadhaar to check fake news, SC told|last=PTI|first=|date=20 August 2019|website=India Today|access-date=2019-08-28}}</ref> ভাৰতৰ কিছুমান অঞ্চলত, বিশেষকৈ [[কেৰালা|কেৰালাৰ]] কুন্নৰত চৰকাৰী বিদ্যালয়বোৰত ভুৱা বাতৰি সম্পৰ্কীয় শ্ৰেণীৰ ব্যৱস্থা কৰিছে।<ref>{{Cite news|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-india-45140158|title=Fighting India's WhatsApp fake news war|last=Biswas|first=Soutik|date=2018-08-20|work=BBC|access-date=2019-08-29}}</ref> কিছুমানে পৰামৰ্শ দিয়ে যে চৰকাৰে জনসাধাৰণৰ মাজত ভুৱা বাতৰি সম্পৰ্কে অধিক সচেতনতা আনিবলৈ চৰকাৰে জন-শিক্ষাৰ ক্ষেত্ৰত বিশেষ উদ্যোগ লব লাগে।<ref>{{Cite web|url=https://www.bloomberg.com/tosv2.html?vid=&uuid=79c914f0-c962-11e9-ae22-1ddd97e6b5fa&url=L29waW5pb24vYXJ0aWNsZXMvMjAxOS0wMy0xNy9pbmRpYS1pcy1maWdodGluZy1mYWtlLW5ld3MtdGhlLXdyb25nLXdheQ==|title=The Wrong Way to Fight Fake News|last=|first=|date=18 March 2019|website=Bloomberg|access-date=2019-08-28}}</ref> ২০১৮ চনত গুগলে ইংৰাজীকে ধৰি ৭টা ভাৰতীয় চৰকাৰী ভাষাৰ ৮০০০ সাংবাদিকক প্ৰশিক্ষণ দিবলৈ এটা কাৰ্যসূচীৰ উন্মোচন কৰে। এইটোৱে গুগলৰ প্ৰশিক্ষণৰ সৰ্ববৃহৎ উদ্যোগ, যিয়ে ভুৱা বাতৰি আৰু বাতৰিৰ সত্যতা প্ৰতিপন্ন কৰা সম্পৰ্কে সচেতনতা বৃদ্ধি কৰিব।<ref>{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/pmi-2017/media/google-wants-to-train-8000-journalists-with-new-tools-to-fight-fake-news/articleshow/64653004.cms?from=mdr|title=Google wants to train 8000 journalists with new tools to fight fake news|last=Christopher|first=Nilesh|date=2018-06-19|work=The Economic Times|access-date=2019-09-06}}</ref> তথ্যৰ পৰীক্ষণ ভাৰতত এক ব্যৱসায়ৰ ৰূপত গঢ় লব ধৰিছে। অল্ট্ নিউজ,বুম, ফেক্টলি, SMHoaxSlayer আদি ৱেৱচাইট নিৰ্মাণ হৈছে, যিয়ে তথ্য পৰীক্ষা কৰে।<ref name=":3">{{Cite web|url=https://www.businesstoday.in/top-story/facebook-expands-fact-checking-network-in-india-adds-5-more-partners-to-spot-fake-news/story/318468.html|title=Facebook expands fact-checking network in India, adds 5 more partners to spot fake news|last=|first=|date=|website=Business Today|access-date=2019-08-28}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/tech/internet/can-fact-checking-emerge-as-big-and-viable-business/articleshow/69210719.cms?from=mdr|title=Can fact-checking emerge as big and viable business?|last=Ananth|first=Venkat|date=2019-05-07|work=The Economic Times|access-date=2019-08-28}}</ref> মেডিয়া হাউচবোৰৰো নিজা নিজা তথ্য পৰীক্ষণ বিভাগ আছে; যেনে ইণ্ডিয়া টুডে গ্ৰুপ আৰু টাইমচ্ ইণ্টাৰনেটৰ টি.ও.আই ফেক্টচেকিং, কুইণ্টৰ ৱেবকুফ।<ref>{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/fact-check|title=Fact Check|last=|first=|date=|website=India Today|access-date=2019-08-28}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://blog.wan-ifra.org/2019/02/01/indian-media-fights-fake-news-in-run-up-to-lok-sabha-elections|title=Indian media fights fake news in run up to Lok Sabha elections|last=Gupta|first=Neha|date=2 January 2019|website=[[World Association of Newspapers and News Publishers|WAN-IFRA]]|archive-url=|archive-date=|access-date=2019-09-06}}{{Dead link|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ইণ্টাৰনেট ফেক্টচেকিং নেটৱৰ্কৰ দ্বাৰা প্ৰত্যায়িত ইণ্ডিয়া টুডে গ্ৰুপ, বিশ্বাস নিউজ, ফেক্টলি নিউজমোবাইল আৰু ফেক্ট ক্ৰেচেণ্ডো ফেচবুকৰ তখ্য পৰীক্ষণ সহযোগী।<ref name=":3" /> == তথ্য উৎস == {{reflist|2}} '''গ্ৰন্থপঞ্জী''' * প্ৰতীক সিনহা (২০১৯)। ''India Misinformed: The True Story''। প্ৰকাশক: হাৰপাৰ কলিনচ ইণ্ডিয়া {{ISBN|9789353028374|}} == লগতে পঢ়ক == * Julie Posetti, Alice Matthews. [https://www.icfj.org/sites/default/files/2018-07/A%20Short%20Guide%20to%20History%20of%20Fake%20News%20and%20Disinformation_ICFJ%20Final.pdf ''A short guide to the history of 'fake news' and disinformation'']. International Center for Journalists. [[শ্ৰেণী:স্বাধীনোত্তৰ ভাৰত]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় সমাজ]] 24dtreurj9nx35ye3s0bznxubxgflk8 0 54911 604391 600186 2026-05-04T10:23:19Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 604391 wikitext text/x-wiki {{পোখালি}}{{Infobox person | name = মাইকেল জেকচন | image = Michael Jackson in 1988.jpg | image_size = | alt = | caption = ১৯৮৮ চনৰ ২ জুনত [[অষ্ট্ৰিয়া]]ৰ ৰাজধানীৰ ভিয়েনাত মাইকেল জেকচন | birth_name = মাইকেল জোচেফ জেকচন | alias = মাইকেল জয়ী জেকচন<!-- Legal aliases only. This is not a field for nicknames.--> | birth_date = {{Birth date|1958|8|29|df=yes}} | birth_place = গেৰী, ইণ্ডিয়ানা, [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]] | death_date = {{Death date and age|2009|6|25|1958|8|29|df=yes}} | death_place = লছ এঞ্জেলেছ, কেলিফোৰ্নিয়া, [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]] | death_cause = একিউট প্ৰ'প'ফল আৰু বেঞ্জডিয়াজেপাইন বিষক্ৰিয়াৰ ফলত হৃদক্ৰিয়া বন্ধ | burial_place = ফৰেষ্ট ল'ন মেমৰীয়েল পাৰ্ক, গ্লেণ্ডেল, কেলিফোৰ্নিয়া, আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ | occupation = {{hlist|গায়ক|গীতিকাৰ|নৃত্যশিল্পী}}<!--Please do not add any more occupations to the list, it is long enough already--> | spouse = {{marriage|লিজা মেৰী প্ৰিছলী|1994|1996|end=divorced}}<br/>{{marriage|ডেবী ৰ'ৱে|1996|1999|end=divorced}} | children = {{hlist|মাইকেল জুনিয়ৰ|পেৰিছ জেকচন|বেলেংকেট}} | parents = জয়ী জেকচন <br/>কেথৰিন জেকচন | family = | awards = | website = {{url|https://www.michaeljackson.com/}} | signature = Michael Jackson signature.svg | module = {{Infobox musical artist|embed=yes | instrument = কণ্ঠশিল্পী<!--If you think an instrument should be listed, a discussion to reach consensus is needed first--> | background = solo_singer | genre = <!--These music genres are all sourced under the section #Musical themes and genres-->{{hlist|পপ মিউজিক|চউল মিউজিক|ফাংক|{{nowrap|ৰিডম এণ্ড ব্লুছ}}|ৰক মিউজিক|ডিস্ক'|পষ্ট ডিস্ক'|{{nowrap|ডান্স পপ}}|নিউ জেক চুইং}} | years_active = ১৯৬৪–২০০৯ | label = {{hlist|ষ্টীল টাউন|ম'টাউন|এপিক ৰেকৰ্ডছ|লিগেচী ৰেকৰ্ডিংছ|চনী মিউজিক|এমজেজে প্ৰডাক্টচন}} | associated_acts = <!--These associated acts are all sourced under #Discography-->{{flatlist| *দা জেকচন ৫ }} }} }} '''মাইকেল জেকচন''' ({{Lang-en|Michael Jackson}}; সম্পূৰ্ণ নাম: '''মাইকেল জোচেফ জেকচন'''; ২৯ আগষ্ট ১৯৫৮ – ২৫ জুন ২০০৯) এগৰাকী আমেৰিকান গায়ক, গীতিকাৰ আৰু নৃত্যশিল্পী।<!--DO NOT add more occupations per [[Talk:Michael Jackson/Archive 31#Lead sentence format]]--> তেওঁক "কিং অফ পপ" বা "পপ সংগীতৰ ৰজা" হিচাপে অভিহিত কৰা হয়। তেওঁক বিংশ শতিকাৰ আটাইতকৈ বেছি প্ৰভাৱশালী সংস্কৃতিক ব্যক্তিত্ব অন্যতম হিচাপে জনা যায়। চাৰি দশকজোৰা কালছোৱাত তেওঁ সংগীত, নৃত্য আৰু ফেশ্বনৰ জগতলৈ আগবঢ়োৱা অনবদ্য অৱদান আৰু তেওঁৰ ব্যক্তিগত জীৱনৰ ৰাজহুৱাকৰণৰ বাবে জনপ্ৰিয় মাধ্যমত গোলকীয় তাৰকা ব্যক্তিত্বত পৰিগণিত হৈছিল। জেকচন পৰিয়ালৰ অষ্টম সন্তান মাইকেল জেকচনে তেওঁৰ জ্যেষ্ঠ ভাতৃ জেকী, টিটো, জেৰমাইন, আৰু মাৰলনৰ সৈতে দা জেকচন ৫ দলৰ সদস্য হিচাপে ১৯৬৪ চনত পেশাদাৰী শিল্পী হিচাপে আত্মপ্ৰকাশ কৰিছিল। ১৯৭১ চনত তেওঁ পোনপ্ৰথমবাৰৰ বাবে ম'টাউন ৰেকৰ্ডছ লগত একক শিল্পী হিচাপে চুক্তিবদ্ধ হৈছিল। ১৯৮০ৰ দশকত তেওঁ নিজকে জনপ্ৰিয় সংগীতৰ এজন প্ৰভাৱশালী ব্যক্তিত্ব হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। ১৯৮২ চনৰ তেওঁৰ এলবাম "থ্ৰীলাৰ"ৰ গানসমূহ "বিট ইট", "বিলী জীন", "থ্ৰীলাৰ" আদিয়ে আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ কৃষ্ণাংগসমূহৰ বিৰুদ্ধে বৰ্ণবৈষম্যৰ অন্ত পেলাই পৰিবৰ্তনৰ মাধ্যম হিচাপে ব্যৱহৃত হৈছিল। তেওঁৰ গীতসমূহৰ জনপ্ৰিয়তাৰ বাবে এমটিভি চেনেলে জনপ্ৰিয়তা লাভ কৰিবলৈ সক্ষম হৈছিল। তেওঁৰ ১৯৮৭ চনৰ এলবাম "বেড" আমেৰিকাৰ বিলবৰ্ডত পাঁচটা গীত "বিলবৰ্ড হট ১০০"ত অন্তৰ্ভুক্ত হোৱা প্ৰথম এলবাম। তাৰপিছত তেওঁ ১৯৯০ৰ দশকত "ব্লেক এণ্ড হোৱাইট" আৰু "স্ক্ৰীম" আদিৰ দৰে নতুন শৈলীৰ ভিডিঅ' প্ৰকাশ কৰিছিল আৰু গোটেই বিশ্বতে কনচাৰ্ট পৰিবেশন বাবে জনাজাত হৈছিল। তেওঁৰ মঞ্চ আৰু ভিডিঅ'সমূহত অতি জটিল নৃত্যশৈলী যেনে ''মুনৱাক'' আদিক জনপ্ৰিয় কৰিছিল। তেওঁৰ নৃত্য শৈলী আৰু শব্দৰ বিশেষ ভংগীমায়ে পৃথিৱীৰ বিভিন্ন প্ৰান্তৰ শিল্পী আৰু বিভিন্ন সংগীত শৈলীক অনুপ্ৰাণিত কৰিছিল। মাইকেল জেকচনৰ এলবাম আৰু গীতসমূহ সৰ্বকালৰ সৰ্বাধিক এলবাম বিক্ৰীৰ অভিলেখ গঢ়া সকলৰ ভিতৰত অন্যতম। গোটেই বিশ্বতে তেওঁৰ আনুমানিক ৩৫০ মিলিয়ন ৰেকৰ্ড বিক্ৰী হৈছে।<ref>{{cite news|first= Raymone K. |last= Bain |date= October 31, 2006 |url= http://www.mjtmc.com/news/details.aspx?lang=EN&module=AHAA&baseModule=AHAA&news_id=1062&page=1 |archivedate= February 17, 2007 |title= Statement from Raymone Bain to all fans and fanclubs|archiveurl= https://web.archive.org/web/20070217114004/http://www.mjtmc.com/news/details.aspx?lang=EN&module=AHAA&baseModule=AHAA&news_id=1062&page=1 |publisher= Mjtmc.com}}</ref> সেইসময়ত তেওঁ অতি জনপ্ৰিয় আদি আৰু তেওঁৰ জনপ্ৰিয়তাৰ বাবেই তেওঁৰ এলবামৰ বিক্ৰী বাঢ়িছিল।<ref>{{cite news |first= David |last= Lara |title= Michael Jackson's 'Bad' Gets a Revamp and More Inflated Sales! |publisher= ImpreMedia |date= May 12, 2012 |accessdate= January 17, 2013 |url= http://www.impre.com/la-gente-dice/viewArticle.action?articleId=281474978979962 |archivedate= July 3, 2014 |archiveurl= https://web.archive.org/web/20140703115822/http://www.impre.com/la-gente-dice/viewArticle.action?articleId=281474978979962 |deadurl= yes }}</ref><ref name="WSJ">{{cite news|first= Carl |last= Bialik |title= Spun: The Off-the-Wall Accounting of Record Sales |newspaper= The Wall Street Journal |date= July 15, 2009 |url= https://www.wsj.com/articles/SB124760651612341407 |accessdate= January 17, 2013}}</ref> ২০০৬ চনৰ পৰা বিভিন্ন উৎস যেনে ৰিয়া, ৰলিং ষ্টন আৰু টাইম আলোচনীৰ মতে তেওঁৰ ৭৫০ মিলিয়নতকৈ বেছি (১ বিলয়ন পৰ্যন্ত) ৰেকৰ্ড বিক্ৰী হৈছে।<ref>{{cite magazine|first= Kory |last= Grow |title= Michael Jackson's 'Thriller' Is First Album to Sell 30 Million Copies |magazine= Rolling Stone |url= https://www.rollingstone.com/music/news/michael-jacksons-thriller-is-first-album-to-sell-30-million-copies-20151216 |date= December 16, 2015 |accessdate= May 29, 2016}}</ref><ref>{{cite magazine |first= Alicia |last= Adamczyk |title= Michael Jackson's 'Thriller' Just Smashed Another Record |date= December 16, 2015 |magazine= Time (magazine) |url= http://time.com/money/4151215/michael-jacksons-thriller-album-sales-record/ |accessdate= May 29, 2016 |archivedate= March 5, 2016 |archiveurl= https://web.archive.org/web/20160305174307/http://time.com/money/4151215/michael-jacksons-thriller-album-sales-record/ |deadurl= yes }}</ref><ref name="WSJ"/> ৬৬ মিলিয়নকৈ বেছি তেওঁৰ ''থ্ৰীলাৰ'' এলবাম বিশ্বৰ আটাইতকৈ বেছি বিক্ৰী হোৱা এলবামৰ অন্যতম। তেওঁৰ অন্যান্য এলবাম যেনে "অফ দা ৱাল" (১৯৭৯), "বেড" (১৯৮৭), "ডেনজাৰাছ" (১৯৯১), আৰু "হিষ্ট্ৰী" (১৯৯৫) বিশ্বৰ আটাইতকৈ বেছি বিক্ৰী হোৱা এলবামৰ তালিকাত স্থান লাভ কৰিছে। তেওঁ অগণন বঁটা আৰু সন্মান লাভ কৰিছে। পপ মিউজিকৰ ইতিহাসত তেওঁৰ সমান বঁটা আৰু সন্মান কোনেও লাভ কৰা নাই। তেওঁক দুবাৰ "ৰক এণ্ড ৰল হল অফ ফেম"ত স্থান লাভ কৰিছিল আৰু ৰাষ্ট্ৰীয় নৃত্য যাদুঘৰৰ হল অফ ফেমত স্থান লাভ কৰা একমাত্ৰ ৰক শিল্পী। তেওঁৰ অন্যান্য উপলব্ধিসমূহ হ’ল: গীনিছ বিশ্ব ৰেকৰ্ডছ, ১৫টা [[গ্ৰেমী বঁটা]] (গ্ৰেমী লেজেণ্ড আৰু জীৱনজোৰা সাধনা বঁটাৰ সৈতে), ২৬টা আমেৰিকান সংগীত বঁটা আৰু আমেৰিকাৰ বিলবৰ্ডত প্ৰথম স্থানত থকা ১৩টা গীত। তেওঁ বিলবৰ্ড হট ১০০ৰ শীৰ্ষ দহৰ ভিতৰত পাঁচটা ভিন্ন দশক স্থান লাভ কৰা একমাত্ৰ শিল্পী। ২০১৬ চনত তেওঁ ফৰ্বছ আলোচনীৰ মতে বছৰি ৮২৫ [[আমেৰিকান ডলাৰ]] উপাৰ্জন কৰি বিশ্বৰ সৰ্বোচ্চ ধন উপাৰ্জন কৰা তাৰকাত পৰিগণিত হৈছিল। ১৯৮০ৰ দশকত তেওঁ সঘনে নিজৰ ৰূপ সলনি কৰা, ব্যক্তিগত সম্পৰ্ক, ব্যৱহাৰ আৰু জীৱন-ধাৰণ বাবে বিতৰ্কত সোমাইছিল। ১৯৯৩ চনত তেওঁ পাৰিবাৰিক বন্ধুৰ শিশু যৌন নিৰ্যাতনৰ বাবে অভিযুক্ত হৈছিল। এই অভিযোগ ন্যায়ালয়ৰ বাহিৰতে নিষ্পত্তি হৈছিল। ২০০৫ চনত তেওঁ ওপৰত আকৌ শিশু যৌন নিৰ্যাতনৰ মুকৰ্দমা চলে। ২০০৯ চনত "দিছ ইজ ইট"ৰ কনচাৰ্টৰ প্ৰস্তুতি চলাই থকা অৱস্থাত অত্যাধিক একিউট প্ৰ'প'ফল আৰু বেঞ্জডিয়াজেপাইন বিষক্ৰিয়াৰ ফলত হৃদক্ৰিয়া বন্ধ হৈ তেওঁৰ মৃত্যু হয়। তেওঁৰ মৃত্যুৰ বাবে তেওঁৰ ব্যক্তিগত চিকিৎসক কৰনাৰ্ড মুৰেক জগৰীয়া কৰা হয়। তেওঁৰ মৃত্যুত গোটেই বিশ্বতে তেওঁৰ অনুৰাগীসকলৰ মনত শোকৰ ছাঁ পৰে। <!-- PER WP:LEADCITE, INFO IN THE LEAD IS CITED IN THE BODY --> ==তথ্য উৎস== {{reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== *{{Commons category inline|Michael Jackson|মাইকেল জেকচন}} *{{Britannica|298845}} *{{Curlie|Arts/Music/Bands_and_Artists/J/Jackson%2C_Michael}} *[http://vault.fbi.gov/Michael%20Jackson Michael Jackson] at the [[FBI]]'s website *{{IMDb name|0001391}} [[শ্ৰেণী:আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:আমেৰিকান কণ্ঠশিল্পী]] [[শ্ৰেণী:নৃত্যশিল্পী]] [[শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি]] iufu9qf84eo7i8bmlnfqsch7u3dem0w 0 58086 604269 491179 2026-05-03T16:03:48Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 604269 wikitext text/x-wiki {{Infobox book|name=পৰ্বান্তৰৰ পদ্য|author=আনন্দ বৰমুদৈ (সম্পাদক)|pub_date=2020|publisher=অসম পাবলিচিং কোম্পানী|image=[[চিত্ৰ:Parvantarar padya book cover.jpg|200px]] |language=অসমীয়া|genre=কবিতা|country=ভাৰত|isbn=978-93-90043-04-0}} '''পৰ্বান্তৰৰ পদ্য''' (''Parbantarar Padya'' --a New Chapter for Verse, ISBN 978-93-90043-04-0) হ'ল ২০২০ চনত [[ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়]]ৰ '[[কবিতা অধ্যয়ন গোট|কবিতা অধ্যয়ন গোট']]-এ প্ৰকাশ কৰা 'অসমীয়া কবিতাত কেতবোৰ প্ৰসংগ পুনৰ্বিবেচনা আৰু নতুনকৈ বিবেচনা' সন্দৰ্ভত এক ইস্তাহাৰ আৰু কবিতাৰ এক সংকলন। কিতাপখন সংকলন আৰু সম্পাদনা কৰিছে সাহিত্য সমালোচক [[আনন্দ বৰমুদৈ]]য়ে। ১৪ মাৰ্চ ২০২০ তাৰিখে সাহিত্যিক [[নগেন শইকীয়া]]ই ডিব্ৰুগড়ত সংকলনটো উন্মোচন কৰে।<ref>http://amarasom.glpublications.in/imageview_16087_13272821_4_1_15-03-2020_i_1_sf.html{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ইয়াৰ প্ৰকাশক হ'ল [[অসম পাবলিচিং কোম্পানী]]। ইয়াত এঘাৰগৰাকী অসমীয়া কবিৰ প্ৰত্যেকৰে দহটাকৈ মুঠ এশ এঘাৰটা মৌলিক কবিতা আৰু বাৰগৰাকী বিদেশী কবিৰ নিৰ্বাচিত কবিতাৰ অসমীয়া অনুবাদ সন্নিৱিষ্ট হৈছে।<ref>http://www.assamtribune.com/scripts/spd.asp?id=2020/mar1520/BigPage3.jpg{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> অসমীয়া কবিসকল হ'ল [[হৰেকৃষ্ণ ডেকা]], [[অনুভৱ তুলসী]], [[প্ৰণয় ফুকন]], [[ৰাজীৱ বৰা|ৰাজীব বৰা]], বিনোদ চন্দ্ৰ বড়া, [[কল্যাণ ভূঞা]], [[ৰশ্মিৰেখা বৰা]], [[প্ৰাণজিৎ বৰা]], [[প্ৰকল্প ৰঞ্জন ভাগৱতী]], [[বৈদ্য ব্ৰাইট বুঢ়াগোহাঁই]] আৰু [[কাজী নীল]]। বিদেশী কবিসকল হ'ল [[ৱাল্ট হুইটমেন]], [[এমিলি ডিকিনচন|এমিলি ডিকিনছন]], উইলিয়াম বাটলাৰ ইয়েটছ, [[গেব্ৰিয়েলা মিষ্ট্ৰাল]], [[লেংষ্টন হিউজ]], [[নাজিম হিকমত]], [[ফৈজ আহমদ ফৈজ]], [[নিকানোৰ পাৰা]], [[য়েহুদা আমিখায়]], [[শ্বুনটাৰো টানিকাৱা]], [[আন্দ্ৰেই ভোজনেছেনস্কী]] আৰু [[বব ডিলন]]।<ref>http://dainikjanambhumi.co.in/15032020/details.php?date=14-05-2014&page=5&article=2.jpg&cid=28664{{Dead link|date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> <ref>{{Cite web |title=আৰ্কাইভ কপি |url=http://asomaditya.com/epaper/m/92937/5e6d86a1d9ee0 |access-date=2020-03-29 |archivedate=2020-03-29 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200329080918/http://asomaditya.com/epaper/m/92937/5e6d86a1d9ee0 |deadurl=yes }}</ref> সংকলনটোত সন্নিৱিষ্ট হোৱা ইস্তাহাৰখনত কবিতা অধ্যয়ন গোটে অসমীয়া কবিতাক পাঠকৰ ওচৰলৈ লৈ যোৱাৰ উদ্দেশ্যে ছটা প্ৰসংগ পুনৰ্বিবেচনা আৰু নতুনকৈ বিবেচনা কৰাৰ প্ৰস্তাৱ আগবঢ়াইছে <ref>https://poetrywithoutfear.com/%E0%A6%85%E0%A6%B8%E0%A6%AE%E0%A7%80%E0%A6%AF%E0%A6%BC%E0%A6%BE-%E0%A6%95%E0%A6%AC%E0%A6%BF%E0%A6%A4%E0%A6%BE%E0%A6%A4-%E0%A6%95%E0%A7%87%E0%A6%A4%E0%A6%AC%E0%A7%8B%E0%A7%B0-%E0%A6%AA%E0%A7%8D/</ref><ref>https://poetrywithoutfear.com/%e0%a6%85%e0%a6%b8%e0%a6%ae%e0%a7%80%e0%a6%af%e0%a6%bc%e0%a6%be-%e0%a6%95%e0%a6%ac%e0%a6%bf%e0%a6%a4%e0%a6%be%e0%a6%a4-%e0%a6%95%e0%a7%87%e0%a6%a4%e0%a6%ac%e0%a7%8b%e0%a7%b0-%e0%a6%aa%e0%a7%8d/</ref>। সেইকেইটা হ'ল:<ref>('পৰ্বান্তৰৰ পদ্য', পৃ: .১৪)</ref><ref>https://poetrywithoutfear.com/%e0%a6%85%e0%a6%b8%e0%a6%ae%e0%a7%80%e0%a6%af%e0%a6%bc%e0%a6%be-%e0%a6%95%e0%a6%ac%e0%a6%bf%e0%a6%a4%e0%a6%be%e0%a6%a4-%e0%a6%95%e0%a7%87%e0%a6%a4%e0%a6%ac%e0%a7%8b%e0%a7%b0-%e0%a6%aa%e0%a7%8d/</ref> # কবিতাৰ ভাষাক যিমান পাৰি সিমান কথ্যভাষাৰ ওচৰলৈ নিয়া। # বিৱৰণ বা কাহিনীধৰ্মিতা গুণ কবিতালৈ ঘূৰাই অনা; কিন্তু শব্দৰ ব্যৱহাৰত বাহুল্য বৰ্জন কৰা। # জনগণ আৰু সমাজৰ মৌলিক প্ৰশ্নবোৰক সচেতনভাৱে সম্বোধন কৰা। # ছন্দ আৰু লয়ক আধুনিক বিষয়বস্তুৰ লগত খাপ খোৱাকৈ ব্যৱহাৰ কৰা। # [[ব্যংগ]] (Satire) আৰু পৰিহাস(Irony)ৰ ব্যৱহাৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ কাব্যকৌশল হিচাপে গ্ৰহণ কৰা। # কবিতাক ৰাজহুৱা পাঠৰ বাবে উপযোগী কৰি তোলা। সংকলনটোত সন্নিৱিষ্ট হোৱা অসমীয়া কবিতাখিনিত ইস্তাহাৰৰ লক্ষ্য আৰু উদ্দেশ্য প্ৰতিফলিত হোৱা বুলি 'ভূমিকা'ত সম্পাদকে উল্লেখ কৰিছে।<ref>('পৰ্বান্তৰৰ পদ্য', পৃ: .১৫)</ref> ২੦২১ চনত ''পৰ্বান্তৰৰ পদ্য''ৰ দ্বিতীয়টো খণ্ড সমালোচক বিভাষ চৌধুৰীৰ সম্পাদনাত প্ৰকাশ পায়৷<ref>https://scientiabooks.in/product/parbantarar-padya-dwiteeya-parba/{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==তথ্য সমল== <references /> [[শ্ৰেণী:অসমীয়া গ্ৰন্থ]] [[শ্ৰেণী:কবিতা]] [[শ্ৰেণী:সংকলন‎]] 2usefpvgqtu0q7tpx2fyeb41481vaum 0 67574 604372 574557 2026-05-04T03:16:18Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 604372 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ভাগ্যশ্ৰী | image = BHAGYASHREE.jpg | caption = ২০১২ চনত ভাগ্যশ্ৰী | birth_date = {{Birth date and age|1969|02|23|df=yes}} | birth_place = সাংগলী, [[মহাৰাষ্ট্ৰ]], [[ভাৰত]] | occupation = অভিনেত্ৰী, সমাজকৰ্মী | spouse = হিমালয়া দশানী, ১৯৯০ | children = ২ (অভিমন্যু দশানীক সাঙুৰি) | website = {{URL|www.bhagyashreeonline.com/}} | yearsactive = ১৯৮৯-বৰ্তমান }} '''ভাগ্যশ্ৰী পটৱৰ্ধন''' ({{lang-mr|भाग्यश्री पटवर्धन}}; জন্ম: ২৩ ফেব্ৰুৱাৰী ১৯৬৯)<ref>{{Cite news|date=23 February 2020|title=Happy birthday Bhagyashree; The 'Maine Pyaar Kiya' actress quit films for this shocking reason - OrissaPOST|url=https://www.orissapost.com/happy-birthday-bhagyashree-the-maine-pyaar-kiya-actress-quit-films-for-this-shocking-reason/|access-date=13 December 2020|work=OrissaPOST|language=en-US}}</ref> হৈছে এগৰাকী ভাৰতীয় অভিনেত্ৰী আৰু সমাজকৰ্মী। তেখেতে [[ফিল্মফেয়াৰ বঁটা]] লাভ কৰিবলৈ সক্ষম হৈছে। হিন্দী ছবিৰ জগত আৰু টেলিভিছনৰ জগতত ভাগ্যশ্ৰী এক সুপৰিচিত আৰু প্ৰতিষ্ঠিত নাম।{{cn}} ১৯৮৯ চনত মুক্তি লাভ কৰা হিন্দী ছবি 'মেইনে প্যাৰ কিয়া'ৰ জৰিয়তে ভাগ্যশ্ৰীয়ে পোনপ্ৰথমে দৰ্শকৰ দৃষ্টি আকৰ্ষণ কৰে। তেখেতৰ চৰিত্ৰটোৰ নাম আছিল 'সুমন'। এই বিশেষ চৰিত্ৰটোৰ দ্বাৰা তেখেতে সমালোচকৰ পৰাও প্ৰশংসা লাভ কৰে। আনহাতে ফিল্মফেয়াৰৰ পৰা শ্ৰেষ্ঠ নৱাগতাৰ বঁটা লাভ কৰে। ছবিখনত তেখেতৰ বিপৰীতে অভিনয় কৰিছিল [[ছলমান খান|ছলমান খানে]]। উল্লেখযোগ্য যে, এইখন ছবিত কৰা অভিনয়ৰ বাবে ভাগ্যশ্ৰী আজিও জনপ্ৰিয় আৰু সমাদৃত। এইখন তেখেতৰ সফল ছবি হিচাপেও পৰিগণিত।<ref>{{cite news |title=I'm happy to be known as 'Maine Pyar Kiya' girl: Bhagyashree |url=http://in.movies.yahoo.com/news-detail/52571/Im-happy-known-Maine-Pyar-Kiya-girl-Bhagyashree.html |work=Yahoo! |access-date=22 October 2010 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090521234109/http://in.movies.yahoo.com/news-detail/52571/Im-happy-known-Maine-Pyar-Kiya-girl-Bhagyashree.html |archive-date=21 May 2009 |archivedate=21 May 2009 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090521234109/http://in.movies.yahoo.com/news-detail/52571/Im-happy-known-Maine-Pyar-Kiya-girl-Bhagyashree.html |deadurl=yes }}</ref>নবৈৰ দশকত তেখেতে 'ত্যাগী', 'ৰানা'ৰ দৰে ছবি দুখনমানতহে অভিনয় কৰে। ১৯৯০ চনত হিমালয়া দশানীৰ লগত তেখেতে বৈবাহিক জীৱন আৰম্ভ কৰে।<ref>{{Cite news|url=https://www.mid-day.com/articles/mumbai-crime-bhagyashrees-husband-himalaya-dassani-arrested-by-amboli-police-in-gambling-racket/21276166|title=Bhagyashree's husband Himalaya Dasani arrested by Amboli police in gambling racket|last=Khan|first=Faizan|date=3 July 2019|work=Mid Day|access-date=3 July 2019}}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name="express">{{cite news|author1=IANS|title=I never went away from my fans: Bhagyashree|url=http://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/i-never-went-away-from-my-fans-bhagyashree/|work=The Indian Express|access-date=17 July 2016|date=13 July 2014}}</ref><ref>{{Cite news|date=27 February 2020|title=Bhagyashree reveals she was separated from husband Himalaya for 1.5 years: I still get scared|url=https://www.indiatoday.in/movies/celebrities/story/bhagyashree-reveals-she-was-separated-from-husband-himalaya-for-1-5-years-i-still-get-scared-1650561-2020-02-27|access-date=13 December 2020|work=India Today|language=en}}</ref> একবিংশ শতিকাৰ প্ৰথমভাগৰ পৰা ভাগ্যশ্ৰীক পুনৰ পৰ্দাত দেখিবলৈ পোৱা যায়। ২০০২ চনৰ ছবি 'শত্ৰু ধ্বংস', ২০০৬ চনৰ ছবি 'উথাইলা ঘুংগতা ছান্দ দেখলে' আছিল তাৰে ভিতৰত দুখন। ২০০৬ চনতে তেখেতে 'হামকো দিৱানা কৰ গয়ে'তো এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰে।<ref>{{cite news |title=Bhagyashree back on the big screen |url=https://www.manchestereveningnews.co.uk/whats-on/film-and-tv/bhagyashree-back-on-the-big-screen-1028594 |access-date=23 February 2021 |work=Manchester Evening News |date=14 August 2007 |language=en}}</ref> ২০১৪ চনত মুক্তি লাভ কৰা হিন্দী ছবি 'টু ষ্টেটছ্'ৰ তেলুগু ভাষাৰ ৰিমেকৰ বাবে তেখেত এতিয়া সাজু হৈছে।<ref>{{cite news |last1=Paul |first1=Papri |title=Bhagyashree to make a comeback with 2 States Telugu remake |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/telugu/movies/news/bhagyashree-to-make-a-comeback-with-2-states-telugu-remake/articleshow/63303734.cms |access-date=23 February 2021 |work=The Times of India |date=14 March 2018 |language=en}}</ref> ছবিত অভিনয় কৰাৰ লগতে, ভাগ্যশ্ৰীয়ে ২০০৫ চনত 'ষ্টুডিঅ ওৱান' নামৰ টেলিভিছিন চিৰিজটোও পৰিচালনা কৰে। ২০১৪-১৫ বৰ্ষত 'লৌট আও তৃষা'ৰ বাবে ভাগ্যশ্ৰীয়ে 'ইণ্ডিয়ান টেলিভিছন একাডেমী এৱাৰ্ড'ৰ বাবে মনোনয়ন লাভ কৰে।<ref>{{cite news|title=Bhagyashree Patwardhan back to screens with Laut Aao Trisha|url=http://news.biharprabha.com/2014/06/bhagyashree-patwardhan-back-to-screens-with-laut-aao-trisha/|last=IANS|work=news.biharprabha.com|access-date=17 June 2014|date=17 June 2014}}</ref> ভাগ্যশ্ৰী এগৰাকী সমাজকৰ্মীও। ২০১৫ চনৰ মাৰ্চত, ভাগ্যশ্ৰী 'ভাগ্যশ্ৰী স্কিম'ৰ ব্ৰেণ্ড এম্বাচাদৰ হিচাপে নিযুক্ত হয়। যিটো আছিল মহাৰাষ্ট্ৰ চৰকাৰৰ দ্বাৰা আৰম্ভ হোৱা এটা বিশেষ আঁচনি।<ref>{{cite news |title=Maharashtra Government launches Bhagyashree Scheme for girl child, to be linked with Beti Bachao, Beti Padhao Scheme |url=https://www.indiatoday.in/education-today/gk-current-affairs/story/maharashtra-government-launches-bhagyashree-scheme-for-girl-child-to-be-linked-with-beti-bachao-beti-padhao-scheme-243784-2015-03-11 |access-date=23 February 2021 |work=India Today |date=11 March 2015 |language=en}}</ref> দৰিদ্ৰ সীমা ৰেখাৰ তলত স্থানপ্ৰাপ্ত কন্যা শিশুৰ শিক্ষাৰ বাবে ভাগ্যশ্ৰী আঁচনিয়ে সহায়ৰ হাত আগবঢ়ায়।<ref>{{cite news |last1=PTI |title=‘Bhagyashree’ scheme for girls in Maharashtra |url=https://www.thehindubusinessline.com/news/national/bhagyashree-scheme-for-girls-in-maharashtra/article6971849.ece |access-date=23 February 2021 |work=@businessline |date=24 January 2018 |language=en}}</ref> ১৯৯৩ চনত ভাগ্যশ্ৰীয়ে অভিনাশ ৱাধৱানৰ ছবি 'ঘৰ আয়া মেৰা পৰদেশী'ত অভিনয় কৰে।<ref>{{cite news |title=सलमान ख़ान की 29 साल पुरानी हीरोइन भाग्यश्री जब इस अंदाज़ में सिनेमा हॉल पहुंची, देखें तस्वीरें |url=https://www.jagran.com/entertainment/bollywood-salman-khan-maine-pyar-kiya-co-star-bhagyashree-spotted-at-cinema-hall-latest-photos-18156938.html |access-date=24 February 2021 |work=Dainik Jagran |date=6 July 2018 |language=hi}}</ref> নবৈৰ দশকত এইখনেই হৈছে ভাগ্যশ্ৰীৰ অন্তিমখন হিন্দী ছবি। ইয়াৰ পিছত তেখেতে দুখনমান [[তামিল ভাষা|তামিল]], [[তেলুগু ভাষা|তেলুগু]] আৰু [[কন্নড় ভাষা]]ৰ ছবিত অভিনয় কৰে। ভাগ্যশ্ৰীয়ে অভিনয় কৰা প্ৰথমখন তেলুগু ভাষাৰ ছবি আছিল 'য়ুৱাৰত্ন ৰাণা'। ছবিখনে মুক্তি লাভ কৰিছিল ১৯৯৮ চনত। ভাৰতৰ জনপ্ৰিয় টেলিভিছন অপৰাধমূলক ধাৰাবাহিক 'চিআইডি'ৰ কেইটামান খণ্ডতো ভাগ্যশ্ৰীয়ে ভূমুকি মাৰে। ইয়াৰ লগতে 'কভি কভি' নামৰ টিভি চিৰিজটোতো তেখেতক দেখিবলৈ পোৱা যায়।<ref>https://www.imdb.com/title/tt2154157/</ref><ref>{{Cite web |title=আৰ্কাইভ কপি |url=https://2dayhistory.com/2021/02/23/bhagyashree-indian-actress-of-tv-and-movies/ |access-date=2021-02-24 |archivedate=2021-04-12 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210412033732/https://2dayhistory.com/2021/02/23/bhagyashree-indian-actress-of-tv-and-movies/ |deadurl=yes }}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{ৰেফলিষ্ট}} {{FilmfareAwardBestFemaleDebut}} [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় অভিনেত্ৰী]] [[শ্ৰেণী:হিন্দী চলচ্চিত্ৰৰ অভিনেত্ৰী]] [[শ্ৰেণী:ফিল্মফেয়াৰ বঁটা বিজয়ী]] [[শ্ৰেণী:সমাজকৰ্মী]] [[শ্ৰেণী:ভোজপুৰী চলচ্চিত্ৰৰ অভিনেত্ৰী]] [[শ্ৰেণী:তামিল চলচ্চিত্ৰৰ অভিনেত্ৰী]] [[শ্ৰেণী:তেলুগু চলচ্চিত্ৰৰ অভিনেত্ৰী]] [[শ্ৰেণী:কন্নড় চলচ্চিত্ৰৰ অভিনেত্ৰী]] 01gi84nnl9bcn3n9q3lhktittvm4be1 0 69486 604361 434321 2026-05-04T00:44:42Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 604361 wikitext text/x-wiki {{more citations needed}} {{Infobox book | name = বেংছতা | image = | image_caption = গ্ৰন্থখনৰ বেটুপাত | author = [[অপূৰ্ব কুমাৰ শইকীয়া]] | country = [[অসম]], [[ভাৰত]] | language = [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] | genre = গল্প-সংকলন | publisher = | pub_date = নৱেম্বৰ, ২০১৬, <small>(আঁক-বাক প্ৰকাশন)</small> | media_type = মুদ্ৰণ | pages = ১৭৫ | isbn = ৯৩-৮৫৯৩৪-২১-৬ }} '''বেংছতা''' ({{lang-en|Bengsata}}) হৈছে অসমীয়া গল্পকাৰ-সাহিত্যিক [[অপূৰ্ব কুমাৰ শইকীয়া]]ৰ দ্বাৰা লিখিত এখন গল্পৰ সংকলন। গ্ৰন্থখন পোনপ্ৰথমবাৰৰ বাবে ২০১৬ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত প্ৰকাশিত হৈছিল। প্ৰকাশন গোষ্ঠী আছিল আঁক-বাক। গ্ৰন্থখনে ২০২০ বৰ্ষৰ [[সাহিত্য অকাডেমি বঁটা]] লাভ কৰিবলৈ সক্ষম হয়।<ref name="২">{{cite web | url=https://newslivetv.com/sahitya-academy-award-to-apurba-kumar-saikia/ | title=‘বেংছতা’ৰ স্ৰষ্টা অপূৰ্ব কুমাৰ শইকীয়ালৈ সাহিত্য অকাডেমি বঁটা | publisher=নিউজ লাইভ | accessdate=29 April 2021}}</ref> গল্প-সংকলনখনিত মুঠতে ঊনৈশটা গল্প সন্নিৱিষ্ট হৈছে।<ref name="১">{{cite web | url=https://www.scientiabooks.in/product/bengsata/ | title=BENGSATA বেংছতা : অপূৰ্ব কুমাৰ শইকীয়া (AANK-BAAK) | accessdate=29 April 2021 }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==গল্পকাৰৰ চমু পৰিচয়== {{Main|অপূৰ্ব কুমাৰ শইকীয়া}} অপূৰ্ব কুমাৰ শইকীয়া বৃত্তিগতভাৱে এগৰাকী চিকিৎসক। তেখেতৰ জন্ম হয় ১৯৬২ চনত। জন্ম স্থান নগাঁও। তেখেতে ‘বেংছতা’ শীৰ্ষক গল্প সংকলনৰ বাবে ২০২০ বৰ্ষৰ [[সাহিত্য অকাডেমি বঁটা]] লাভ কৰিছে। তেখেতৰ গ্ৰন্থ সমূহ হৈছে: ১) গল্প সংকলন : ব্যৰ্থ নায়ক (১৯৯৮), বিষয়ঃ প্ৰেমৰ সংবিধান (২০০০),মাটি আখৰা (২০০৩),বজাৰত এদিন (২০০৭), লিংগমুক্ত পৃথিৱীৰ সাধু এটা (২০১১), বেংছতা (২০১৬), চ’তৰ উৰহী (২০১৯) ২) প্ৰৱন্ধ সংকলন : অসমীয়া মানুহৰ জিন (২০১৬) ৩) সম্পাদনা : দেশী-বিদেশী গল্প সম্ভাৰ(২০২১) ==গ্ৰন্থৰ চমু পৰিচিতি== বেংছতাত ভিন্ন বিষয়ৰ মুঠতে ঊনৈশটা গল্প সন্নিৱিষ্ট হৈছে।<ref name="১" /> সেইকেইটা হৈছে- {{refbegin|2}} # বেংছতা # ওলমা বাদুলী # নীলা চৰাই # বিচ্ছিন্নতাবাদৰ গল্প # হৃদয় # এটা গল্পৰ জন্ম বৃত্তান্ত # তৰা দ্বীপ ইত্যাদি # বান্দৰ # বাঁও বাট # ব্ৰহ্মাণ্ড-সংগীত # ৰোগ # জীৱনৰ জ্যামিতি # এটা সন্দেহৰ দাম # মোট # প্ৰভু তুমি প্ৰথম পুৰুষ # বিজ্ঞাপনৰ পৃথিৱী # মই # দেহ ব্যৱসায় # জুমুঠি {{refend}} ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist}} {{অসমীয়া ভাষাত সাহিত্য অকাডেমি বঁটা লাভ কৰা সাহিত্যিকসকল|state=collapsed}} [[শ্ৰেণী:অসমীয়া গ্ৰন্থ]] [[শ্ৰেণী:সাহিত্য অকাডেমি বঁটা প্ৰাপ্ত অসমীয়া গ্ৰন্থ]] sptjl0up85vh2u6ggml0q6fsm5d1bzt 0 75238 604353 434121 2026-05-03T22:54:28Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 604353 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = বিলকিছ এধি | image = | caption = | birth_date = {{birth date and age|1947|8|14|df=y}} | birth_place = বাণ্টৱা, [[ব্ৰিটিছ ভাৰত]] | death_date = | death_place = | citizenship = পাকিস্তানী | education = | occupation = সমাজকৰ্মী, নাৰ্ছ | spouse = [[আব্দুল ছাত্তাৰ এধি]] | known_for = এধি ফাউণ্ডেচনৰ সহ-সভাপতি। | children = দুই পুত্ৰ আৰু দুগৰাকী কন্যা<ref name=times/> | awards = [[ৰমন মেগছেছে বঁটা]], ১৯৮৬ }} '''বিলকিছ বানু এধি''' ({{lang-en|Bilquis Edhi}}; জন্ম: ১৪ আগষ্ট ১৯৪৭) এগৰাকী পাকিস্তানী পেছাদাৰী নাৰ্ছ আৰু এধি ফাউণ্ডেচনৰ সহ-মুৰব্বী। তেওঁক পাকিস্তানৰ আটাইতকৈ সক্ৰিয় সমাজসেৱকসকলৰ ভিতৰত অন্যতম বুলি গণ্য কৰা হয়। তেওঁক 'পাকিস্তানৰ মাতৃ' বুলিও কোৱা হয়।<ref name=times/> ১৯৪৭ চনত বাণ্টৱাত তেওঁৰ জন্ম হৈছিল। তেওঁ এধি ফাউণ্ডেচনৰ মুৰব্বী আৰু তেওঁৰ স্বামী আব্দুল ছাত্তাৰ এধিৰ সৈতে ১৯৮৬ চনত ৰাজহুৱা সেৱা শিতানত [[ৰমন মেগছেছে বঁটা]] লাভ কৰিছিল।<ref name=jazbah/><ref name=rmaf>[http://www.rmaf.org.ph/Awardees/Citation/CitationEdhiAbd.htm Ramon Magsaysay Award Citation] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110423230700/http://www.rmaf.org.ph/Awardees/Citation/CitationEdhiAbd.htm |date=2011-04-23 }} accessed June 30, 2008</ref> ২০১৫ চনত তেওঁ সামাজিক ন্যায়ৰ বাবে মাদাৰ টেৰেছা স্মাৰক আন্তৰ্জাতিক বঁটা লাভ কৰিছিল।<ref>{{cite news|title=Pakistan's Bilquis Bano, Caretaker of Speech and Hearing Impaired Geeta and Gladys Staines Honoured with the Mother Teresa Memorial International Award for Social Justice 2015|url=http://businesswireindia.com/news/news-details/pakistans-bilquis-bano-caretaker-speech-hearing-impaired-geeta-gladys-staines-honoured-with-mother-teresa-memorial-international-award-social-justice-2015/46268|accessdate=10 August 2016|work=Business Wire India|date=23 November 2015|archivedate=21 August 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160821185300/http://businesswireindia.com/news/news-details/pakistans-bilquis-bano-caretaker-speech-hearing-impaired-geeta-gladys-staines-honoured-with-mother-teresa-memorial-international-award-social-justice-2015/46268|deadurl=yes}}</ref> তেওঁৰ দাতব্য সংস্থাই পাকিস্তানত কৰাচীৰ এখন চিকিৎসালয় আৰু জৰুৰীকালীন সেৱাকে ধৰি আন বহুতো সেৱা আগবঢ়ায়। তেওঁৰ স্বামীৰ সৈতে তেওঁলোকৰ দাতব্য সংস্থাই ১৬,০০০ৰো অধিক অবাঞ্ছিত কেঁচুৱাক সুৰক্ষা প্ৰদান কৰিছে।<ref name=times/> ২০১৬ চনৰ ৮ জুলাই তাৰিখে তেওঁৰ স্বামী আব্দুল ছাত্তাৰ এধিৰ মৃত্যু হয়। ==জীৱনী== ১৯৪৭ চনৰ ১৪ আগষ্ট তাৰিখে ব্ৰিটিছ ভাৰতৰ বাণ্টৱাত বিলকিছ এধিৰ জন্ম হৈছিল। তেওঁ কিশোৰীকালত বিদ্যালয়লৈ গৈ ভাল নাপাইছিল। ১৯৬৫ চনত তেওঁ নাৰ্ছ হিচাপে এখন সৰু সম্প্ৰসাৰিত ঔষধালয়ত যোগদান কৰিবলৈ সক্ষম হৈছিল। সেই সময়ত এধিৰ ঘৰ কৰাচীৰ পুৰণি চহৰ অঞ্চলত আছিল। এই অঞ্চলক মিথাদাৰ বুলি জনা যায়। ১৯৫১ চনত আব্দুল ছাত্তাৰ এধিয়ে এই ঔষধালয়খন প্ৰতিষ্ঠা।<ref name=islami>[http://www.islamicity.com/articles/Articles.asp?ref=SW0412-2541 From humanitarian to a nation], By: Richard Covington, IslamiCity.com, accessed June 30, 2008</ref> তাত কাম কৰা খ্ৰীষ্টান আৰু হিন্দু নাৰ্ছৰ সংখ্যা কম সময়তে হ্ৰাস পাইছিল। সেয়ে প্ৰতিষ্ঠাপক আব্দুল ছাত্তাৰ এধিয়ে বিলকিছকে ধৰি কেইবাগৰাকীমান মুছলমান পৃষ্ঠভূমিৰ নাৰ্ছক ইয়াত নিযুক্তি দিছিল।<ref name=jazbah>[http://www.jazbah.org/bilquis.php Women of Pakistan – Bilquis Edhi] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20041208124335/http://www.jazbah.org/bilquis.php |date=December 8, 2004 }}, Faisal Abdulla, jazbah.org, accessed June 30, 2008</ref> তেওঁৰ ভৱিষ্যত স্বামীয়ে তেওঁৰ প্ৰতিভা চিনাক্ত কৰাৰ পিছত তেওঁক সৰু নাৰ্চিং বিভাগৰ নেতৃত্ব দিবলৈ অনুমতি প্ৰদান কৰিছিল। তেওঁ ছয় মাহৰ প্ৰশিক্ষণ কাৰ্যসূচীৰ সময়ত নিজৰ উৎসাহ আৰু আগ্ৰহ চিনাক্ত কৰিছিল আৰু এইসময়ত তেওঁ সাধাৰণ ধাইবিদ্যা আৰু স্বাস্থ্যজনিত সেৱাৰ বিষয়ে শিক্ষা লাভ কৰিছিল। [[|thumb|বিলকিছ এধি আৰু তেওঁৰ স্বামী আব্দুল ছাত্তাৰ এধি]] বিলকিছৰ ঊনৈছ বছৰ বয়সত তেওঁলোকৰ বিয়া হৈছিল<ref name=jazbah/>। তেওঁৰ স্বামী তেওঁতকৈ ঊনৈছ বছৰ ডাঙৰ আছিল। তেওঁলোকৰ বিবাহ অনুষ্ঠানৰ ঠিক পিছতে তেওঁলোকৰ ঔষধালয়ত মূৰত আঘাত প্ৰাপ্ত এজনী যুৱতী আৱিষ্কাৰ কৰিছিল। এধিয়ে ১৯৮৯ চনত কৈছিল যে বাৰ বছৰীয়া শিশুটোৰ সংশ্লিষ্ট আত্মীয়সকলক সান্ত্বনা দিয়া বা ৰক্ত সঞ্চাৰণৰ তত্ত্বাৱধানত হেৰুওৱা সময়ৰ বাবে তেওঁ অনুশোচনা কৰা নাছিল"... সেই ছোৱালীজনী বিবাহিত আৰু সন্তানো আছে; সেয়াই সঁচাকৈয়ে গুৰুত্বপূৰ্ণ।" এধি ফাউণ্ডেশ্যনৰ অনানুষ্ঠানিক ৱেবছাইটত "এক পাৰ্থক্য সৃষ্টি কৰা আৰু চিৰদিনৰ বাবে জীৱন সলনি কৰা" শাৰীটো ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে।<ref>[http://www.edhifoundation.com/ EdhiFoundation.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091205205719/http://www.edhifoundation.com/ |date=2009-12-05 }} accessed June 30, 2008</ref> এধিয়ে ঝুলা প্ৰকল্পৰ পৰিচালনাৰ দায়িত্ব গ্ৰহণ কৰিছিল। এই প্ৰকল্পৰ প্ৰথমটো ঝুলা বা দোলনা তেওঁৰ স্বামীয়ে ১৯৫২ চনত নিৰ্মাণ কৰিছিল। এই ৩০০টা দোলনা সমগ্ৰ পাকিস্তানত উপলব্ধ। ইয়াত অভিভাৱকে অবাঞ্ছিত শিশু বা ডাঙৰ-দীঘল কৰিব নোৱাৰা শিশুসকলক এৰি দিব পাৰে। তেওঁলোকে ইংৰাজী আৰু উৰ্দুত "হত্যা নকৰিব, কেঁচুৱাটোক জীয়াই থাকিবলৈ দোলনাত এৰি দিয়ক" বাৰ্তা লিখা থাকে। পৰিত্যক্ত শিশুৰ সংখ্যালঘু পৰিমাণৰ শিশু শাৰীৰিক বা মানসিক ভাৱে অক্ষম কিন্তু ৯০% ৰো অধিক শিশু ছোৱালী। এই বিকল্পটোৱে এধি ফাউণ্ডেচনৰ দ্বাৰা অবাঞ্ছিত কেঁচুৱাবোৰক দোলনাত এৰি দিয়াৰ বিকল্প প্ৰদান কৰি তেওঁলোকৰ নিজৰ পিতৃ-মাতৃৰ দ্বাৰা হত্যা কৰা মৃত কেঁচুৱাৰ সংখ্যা হ্ৰাস কৰা বুলি ধাৰণা কৰা হয়। আৰক্ষীয়ে পোৱা মৃত কেঁচুৱাবোৰক সমাধিস্থ কৰাৰ বাবেও এই প্ৰকল্প দায়বদ্ধ।<ref name=times>[http://www.timesonline.co.uk/tol/life_and_style/article717379.ece The Child Catchers] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081202015204/http://www.timesonline.co.uk/tol/life_and_style/article717379.ece |date=2008-12-02 }}, Katharine Hibbert, TimesOnLine, May 21, 2006 accessed June 30, 2008</ref> ২০০৭ চনৰ জুলাই মাহত তেওঁলোকক ৰাষ্ট্ৰপতি পাৰভেজ মুছাৰফে তেওঁলোকৰ কামৰ বাবে ৰাজহুৱাভাৱে স্বীকৃতি দিছিল। লগতে তেওঁ ১,০০,০০০ টকাৰ অৱদান আগবঢ়াইছিল আৰু তেওঁ বিশেষভাৱে উল্লেখ কৰিছিল যে তেওঁলোকৰ কামে কোনো বৈষম্য নোহোৱাকৈ পাকিস্তানৰ দৰিদ্ৰ লোকসকলক সামাজিক সেৱা প্ৰদান কৰে।<ref>[http://www.paktribune.com/news/index.shtml?202514 President Musharraf donates RS 100,000 to Edhi foundation] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170927155057/http://www.paktribune.com/news/index.shtml?202514 |date=2017-09-27 }}, PakTribune, June 27, 2008, accessed June 30, 2008</ref><ref>[http://www.thePakistani.tv/i/1222/Pakistani-tv-talk-shows/najam-shiraz-and-bilquis-edhi-in-brunch-with-bushra.htm Bilquis Edhi in Brunch with Bushra – Pakistani TV] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111205193438/http://www.thepakistani.tv/i/1222/pakistani-tv-talk-shows/najam-shiraz-and-bilquis-edhi-in-brunch-with-bushra.htm |date=2011-12-05 }} accessed June 30, 2008</ref> দম্পতীহালে দুটা কোঠাৰ এটা এপাৰ্টমেণ্টত অতি সাধাৰণ ভাবে বসবাস কৰিছিল। তেওঁলোকে বাস কৰা এপাৰ্টমেণ্টটো তেওঁলোকৰ এটা অনাথ আশ্ৰমৰ অংশ।<ref name=times/> ==বঁটা আৰু সন্মান== এধি আৰু তেওঁৰ স্বামীয়ে তেওঁলোকৰ কামৰ স্বীকৃতিস্বৰূপে কেইবাটাও ৰাষ্ট্ৰীয় আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পুৰস্কাৰ লাভ কৰিছে। তেওঁ এধি ফাউণ্ডেচনৰ মুৰব্বী আৰু তেওঁৰ স্বামী আব্দুল ছাত্তাৰ এধিৰ সৈতে ১৯৮৬ চনত ৰাজহুৱা সেৱাৰ বাবে [[ৰমন মেগছেছে বঁটা]] লাভ কৰিছিল। ২০১৫ চনত তেওঁ সামাজিক ন্যায়ৰ বাবে মাদাৰ টেৰেছা স্মাৰক আন্তৰ্জাতিক বঁটা লাভ কৰে। তেওঁ [[পাকিস্তান]] চৰকাৰৰ পৰা দেশৰ তৃতীয় সৰ্বোচ্চ সন্মান 'হিলাল এ ইমতিয়াজ' লাভ কৰিছিল। সমাজহিতৈষী আৰু মানৱতাবাদী বিলকিছ এধিক 'দশকৰ সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ ব্যক্তি' হিচাপে সন্মানিত কৰা হৈছিল।<ref>[https://www.dawn.com/news/1604402 Bilquis Edhi declared ‘Person of the Decade’], Dawn, accessed 18 September, 2021</ref> ==তথ্য উৎস== {{ৰেফলিষ্ট}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * [http://www.edhifoundation.com/ অনানুষ্ঠানিক এধি ফাউণ্ডেচনৰ ছাইট] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091205205719/http://www.edhifoundation.com/ |date=2009-12-05 }} * [https://web.archive.org/web/20041208124335/http://jazbah.org/bilquis.php বিলকিছ এধিৰ বিষয়ে প্ৰবন্ধ] * [http://www.islamicity.com/articles/Articles.asp?ref=SW0412-2541 আব্দুল ছাত্তাৰ এধিৰ বিষয়ে প্ৰবন্ধ] {{Authority control}} [[শ্ৰেণী:পাকিস্তানৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:সমাজকৰ্মী]] [[শ্ৰেণী:ৰমন মেগছেছে বঁটা বিজয়ী]] [[শ্ৰেণী:ধাত্ৰী]] eqzrjebe0btpit4x7mkhimjtjo2wsja 0 75414 604387 525876 2026-05-04T08:03:19Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 604387 wikitext text/x-wiki {{underconstruction}} {{Infobox writer | name = মঞ্জিল প্ৰতীম শইকীয়া | image = | image_size = 200px | alt = | caption = | pseudonym = | birth_name = | birth_date = | birth_place = [[অসম]] | occupation = গৱেষক, গণিত-সাধক | language = [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] | nationality = [[ভাৰত|ভাৰতীয়]] | ethnicity = | citizenship = | education = | alma_mater = | period = | genre = Enumerative and algebraic combinatorics, elementary number theory, analysis of algorithms<ref name="cv">{{cite web | url=https://manjilsaikia.in/cv/New_CV_2020.pdf | title=mpscv | accessdate=22 September 2021 | archivedate=2 April 2022 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20220402212908/https://manjilsaikia.in/cv/New_CV_2020.pdf | deadurl=yes }}</ref> | subject = গণিত, বিজ্ঞানধৰ্মী সাহিত্য | movement = | notableworks = | spouse = | children = | influences = | influenced = | awards = | signature = | signature_alt = | website = {{url|https://manjilsaikia.in/}} | portaldisp = }} '''মঞ্জিল প্ৰতীম শইকীয়া'''({{lang-en|Manjil Pratim Saikia}}) [[অসম]]ৰ এগৰাকী গণিতজ্ঞ<ref name="cv"/><ref name="manjilsaikiaresearch">{{cite web | url=https://manjilsaikia.in/research/ | title=manjilsaikiaresearch | accessdate=22 September 2021}}</ref> তথা [[গণিত]] আৰু [[বিজ্ঞান]] বিষয়ৰ দ্বিভাষিক ই-আলোচনী [[গণিত চ’ৰা]]ৰ সহঃপ্ৰতিষ্ঠাপক আৰু এগৰাকী সম্পাদক।<ref name="গণিত চ'ৰা ১">{{cite web | url=https://gonitsora.com/about-us/ | title=গণিত চ'ৰা | accessdate=22 September 2021 }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==জন্ম আৰু শিক্ষা== তেওঁৰ জন্ম ১৯৯০ চনত হৈছিল, আৰু তেওঁ নলবাৰী আৰু তেজপুৰত বিদ্যালয়ৰ শিক্ষা সম্পূৰ্ণ কৰিছিল। তেওঁ ২০১৪ চনত [[তেজপুৰ বিশ্ববিদ্যালয়]]ৰ পৰা গণিতত স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী লাভ কৰিছিল।তেওঁ ২০১৫ চনত ইটালীৰ ট্ৰিয়েষ্টেত থকা ইণ্টাৰনেচনেল চেণ্টাৰ ফৰ থিয়ৰিটিকেল ফিজিক্সত (ICTP) ডিপ্লোমা কৰিছিল আৰু তাৰ পিছত ২০১৯ চনত ভিয়েনা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা ডক্টৰেট ডিগ্ৰী লাভ কৰিছিল। ==গৱেষণা== তেওঁৰ গৱেষণাৰ আগ্ৰহ সংখ্যা তত্ত্ব (number theory), combinatorics আৰু তাত্ত্বিক কম্পিউটাৰ বিজ্ঞানত (theoretical computer science) আছে। তেওঁ কেইবাখনো প্ৰতিষ্ঠিত গৱেষণা পত্ৰিকাত প্ৰায় পঁচিশ খন কাকত প্ৰকাশ কৰিছে। ==কৰ্মজীৱন== মঞ্জিল প্ৰতীম শইকীয়া, ২০১১ চনৰ এপ্ৰিল মাহত আৰম্ভ হোৱা, [[গণিত]] আৰু [[বিজ্ঞান]] বিষয়ৰ দ্বিভাষিক ই-আলোচনী [[গণিত চ’ৰা]]ৰ সহঃপ্ৰতিষ্ঠাপক আৰু এগৰাকী সম্পাদক। ২০২০ বৰ্ষৰ পৰা তেওঁ [[অসম গণিত শিক্ষায়তন]]ৰ কাৰ্যকৰী সমিতিৰ এজন সদস্য হিচাপে জড়িত হৈ আছে।<ref name="অগশি">{{cite web|url=https://aamonline.org.in/index_pages.php?page=Executive-Body-2018-2019|title=অসম গণিত শিক্ষায়তন|accessdate=22 September 2021|archivedate=23 April 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210423163209/http://aamonline.org.in/index_pages.php?page=Executive-Body-2018-2019|deadurl=yes}}</ref> ডক্টৰেট হোৱাৰ পিছত তেওঁ ২০১৯ ৰ পৰা ২০২২ চনলৈ ইউকেৰ কাৰ্ডিফ বিশ্ববিদ্যালয়ত কাম কৰি আছে। তেওঁ ২০২২ চনত ভাৰতলৈ উভতি আহিছিল আৰু ২০২৩ চনত আহমেদাবাদ বিশ্ববিদ্যালয়লৈ স্থানান্তৰিত হোৱাৰ আগতে কেইমাহমানৰ বাবে আইআইআইটি মণিপুৰত কাম কৰিছিল। ২০২৪ চনত তেওঁ INYAS (Indian National Young Academy of Science)ৰ সদস্য হিচাপে নিৰ্বাচিত হৈছিল। == গৱেষণা-পত্ৰ == # Banerjee, Koustav; Bhattacharjee, Sreerupa; Dastidar, Manosij Ghosh; Mahanta, Pankaj Jyoti; Saikia, Manjil P. (2022). "[[doi:10.1016/j.ejc.2022.103522|Parity Biases in Partitions and Restricted Partitions]]''", European Journal of Combinatorics,'' খণ্ড '''103''''','' 103522''.'' # Fischer, Ilse; Saikia, Manjil P. (2021). "[[doi:10.1016/j.jcta.2020.105350|Refined Enumeration of Symmetry Classes of Alternating Sign Matrices]]", ''Journal of Combinatorial Theory, Series A,'' খণ্ড '''178''', 105350. # Akagi, Javier. T.; Gaona, Carlos F.; Mendoza, Fabricio; Saikia, Manjil P.; Villagra, Marcos. (2020). "[[doi:10.1016/j.tcs.2020.02.025|Hard and Easy Instances of L-Tromino Tilings]]", ''Theoretical Computer Science'', খণ্ড '''815''', 197-212. ==লগতে চাওক== * [[নয়নদীপ ডেকা বৰুৱা]] * [[অনুপম শইকীয়া (গণিতজ্ঞ)]] * [[পংকজ জ্যোতি মহন্ত‎]] ==তথ্য উৎস== {{reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * [https://arxiv.org/find/math/1/au:+Saikia_M/0/1/0/all/0/1 Profile on arXiv] [[শ্ৰেণী:অসমৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:অসমীয়া গণিতজ্ঞ]] [[শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি]] emnsk9ovo15q8gbp5vygqo6zgx0tfj0 3 76670 604386 305032 2026-05-04T07:43:07Z EmausBot 1983 [[সদস্য বাৰ্তা:KurbitheFrog]] পাতায় করা দ্বিপুনর্নির্দেশনা ঠিক করেছে 604386 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[সদস্য বাৰ্তা:KurbitheFrog]] idtjvm7v0mxedj45bzatfsnjhcoqua0 0 78717 604380 312900 2026-05-04T05:48:32Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 604380 wikitext text/x-wiki {{Infobox company |name=ভাৰতীয় ৰাষ্ট্ৰীয় পৰিশোধ নিগম |native_name='''भारतीय राष्ट्रीय भुगतान निगम''' |logo=[[File:NPCI-Logo.png|thumb]] |logo_size=220px|type=[[ভাৰতীয় ৰিজাৰ্ভ বেংক]]ৰ বিশেষ বিভাগ |key_people={{Unbulleted_list|বিশ্বমোহন মহাপাত্ৰ<br>{{small|(নন-এক্স চেয়াৰমেন)}}<ref>{{cite web|url=https://www.npci.org.in/who-we-are/board-of-directors|title=Board of Directors|website=NPCI}}</ref>| দিলীপ আচবে<br>{{small|(MD & CEO)}}<ref>{{cite web|url=https://www.npci.org.in/who-we-are/management-team|title=Management Team|website=NPCI |access-date=2022-01-11}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.indianexpress.com/news/mobile-money-transfer-fee-cut-to-10p/762456/ |title=Mobile money transfer fee cut to 10p |work=The Indian Express|date=15 March 2011 |access-date=2011-03-16}}</ref>}} |owner=[[ভাৰতীয় ৰিজাৰ্ভ বেংক]], [[বিত্ত মন্ত্ৰালয়]] [[ভাৰত চৰকাৰ]] |num_employees=১০০১+ |homepage={{URL|https://www.npci.org.in/}} |foundation={{Start date and age|2008}} |location=[[মুম্বাই]], [[মহাৰাষ্ট্ৰ]], [[ভাৰত]]<ref>{{cite web|url=https://www.npci.org.in/get-touch |title=National Payments Corporation of India |publisher=Npci.org.in |access-date=2011-03-16}}</ref> |website=www.npci.org.in}} '''ভাৰতীয় ৰাষ্ট্ৰীয় পৰিশোধ নিগম''' ('''NPCI'''; {{lang-hi|भारतीय राष्ट्रीय भुगतान निगम}}) হৈছে ভাৰতীয় ৰিজাৰ্ভ বেংকৰ বিশেষ বিভাগ যি ভাৰত চৰকাৰৰ বিত্ত মন্ত্ৰালয়ৰ অধিকাৰ ক্ষেত্ৰত আছে। ভাৰতত খুচুৰা পৰিশোধ আৰু নিষ্পত্তি প্ৰণালী পৰিচালনা কৰাৰ বাবে আৰ.বি.আই.য়ে ইয়াক সৃষ্টি কৰিছিল<ref>{{Cite web|title=About NPCI - Enabling digital payments in India {{!}} NPCI|url=https://www.npci.org.in/who-we-are/about-us|work=www.npci.org.in|accessdate=1 November 2020}}</ref> == সংগঠন == ডিচেম্বৰ ২০০৮-ত স্থাপিত, এন.পি.চি.আই. হৈছে ভাৰতীয় ৰিজাৰ্ভ বেঙ্ক আৰু ইণ্ডিয়ান বেংক এছ'চিয়েচনৰ দ্বাৰা স্থাপিত কোম্পানী আইন ২০১৩-ৰ ধাৰা ৮-ৰ অধীনত পঞ্জীয়ন কৰা এক অলাভজনক সংগঠন। সংগঠনটো মুখ্য বেংকৰ এক সংঘৰ মালিকানাধীন, আৰু ইয়াক দেশৰ কেন্দ্ৰীয় বেংক, ভাৰতীয় ৰিজাৰ্ভ বেঙ্কে প্ৰচাৰ কৰিছে। <ref>{{cite web|title=Watal Report, December 2016|url=http://finmin.nic.in/reports/watal_report271216.pdf|website=Ministry of Finance|publisher=Ministry of Finance|access-date=14 January 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170518222956/http://www.finmin.nic.in/reports/watal_report271216.pdf|archive-date=18 May 2017|url-status=dead}}</ref>এন.পি.চি.আই ২০০৮ চনৰ ডিচেম্বৰত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল আৰু ২০০৯ চনৰ এপ্ৰিলত ব্যৱসায় আৰম্ভ কৰাৰ প্ৰমাণপত্ৰ জাৰী কৰা হৈছিল। কৰ্তৃত্বপ্ৰাপ্ত মূলধনৰ পৰিমাণ ৩ বিলিয়ন (৪০ নিযুত আমেৰিকান ডলাৰ) আৰু পৰিশোধ কৰা মূলধন হৈছে ১ বিলিয়ন (১৩ নিযুত আমেৰিকান ডলাৰ)। ইয়াৰ আৰম্ভণিতে, দহটা প্ৰচাৰক বেংক আছিল যেনে ভাৰতীয় ষ্টেট বেংক, পঞ্জাৱ নেচনেল বেংক, কানাৰা বেংক, বেংক অফ বৰোদা, ইউনিয়ন বেংক অফ ইণ্ডিয়া, বেংক অফ ইণ্ডিয়া, আইচিআইচিআই বেংক, এইচডিএফচি বেংক, চিটি বেংক আৰু এইচএছবিচি। ২০১৬ চনত, ১৩ টা অতিৰিক্ত ৰাজহুৱা খণ্ডৰ বেংক, ১৫ টা অতিৰিক্ত ব্যক্তিগত খণ্ডৰ বেংক, ১ টা অতিৰিক্ত বিদেশী বেংক, ১০ টা মাল্টি-ষ্টেট কো-অপাৰেটিভ বেংক আৰু ৭ টা আঞ্চলিক গ্ৰাম্য বেংক অন্তৰ্ভুক্ত কৰিবলৈ শ্বেয়াৰহোল্ডিং হ্ৰাস কৰা হৈছিল। ব'ৰ্ডখনত বিশ্বমোহন মহাপাত্ৰক অকাৰ্যবাহী অধ্যক্ষ, ভাৰতীয় ৰিজাৰ্ভ বেংকৰ মনোনীত ব্যক্তি আৰু দহটা মুখ্য প্ৰচাৰক বেংকৰ মনোনীত ব্যক্তি আছে। <ref>{{cite news|title=B Sambamurthy appointed as NPCI interim Board chairman|url=https://economictimes.indiatimes.com/industry/banking/finance/b-sambamurthy-appointed-as-npci-interim-board-chairman/articleshow/60779246.cms|access-date=24 October 2017|agency=Economic Times|date=21 September 2017}}</ref>১০ আগষ্ট ২০১৭ তাৰিখে পদৰ পৰা অৱসৰ গ্ৰহণ কৰা এ. পি. হোতাৰ পিছত দিলীপ আচবে হৈছে এন.পি.চি.আই.-ৰ বৰ্তমানৰ পৰিচালনা সঞ্চালক আৰু মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়া।<ref>{{Cite news|url=http://www.business-standard.com/article/companies/npci-names-dilip-asbe-as-interim-ceo-ap-hota-retires-117081401684_1.html|title=NPCI names Dilip Asbe as interim CEO, AP Hota retires|date=14 August 2017|work=Business Standard News|access-date=9 October 2017}}</ref> === এনপিচিআই ইণ্টাৰনেচনেল পেমেণ্ট লিমিটেড (NPCI International Payments Limited. NIPL) === এন.পি.চি.আইয়ে ইয়াৰ প্ৰসাৰ গোলকীয় বজাৰলৈ লৈ যোৱাৰ বাবে এটা পৃথক সহায়ক সংস্থা সৃষ্টি কৰিছে। সংস্থাটোৱে এছিয়া, আফ্ৰিকা আৰু মধ্য প্ৰাচ্যৰ চাৰিওফালৰ দেশবোৰৰ পৰা তেওঁলোকৰ পৰিশোধ আন্তঃগাঁথনি উন্নত কৰাৰ বাবে প্ৰস্তাৱ লাভ কৰিছে। ৰুপে আৰু ইউনিফাইড পেমেণ্ট ইণ্টাৰফেচ (ইউপিআই)ৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয়কৰণে হৈছে এনপিচিআই ইণ্টাৰনেচনেল পেমেণ্টলিমিটেডৰ (এনআইপিএল) প্ৰাথমিক গুৰুত্ব।<ref>{{Cite web|title=NPCI launches a new subsidiary to promote its international business|url=https://www.moneycontrol.com/news/business/npci-launches-a-new-subsidiary-to-promote-its-international-business-5729961.html|accessdate=2020-08-20|work=Moneycontrol}}</ref><ref>{{Cite web|last=Nandi|first=Shreya|date=2020-08-19|title=NPCI launches international unit to expand reach of UPI|url=https://www.livemint.com/news/india/npci-launches-international-arm-for-adoption-of-upi-rupay-in-other-countries-11597846171558.html|accessdate=2020-08-20|work=Livemint|language=en}}</ref> ২০২১ চনত, মালয়েছিয়াৰ কোম্পানী মাৰ্চেণ্ট্ৰাডে এছিয়াই ইউ.পি.আই. আন্তঃগাঁথনিৰ জৰিয়তে ভাৰতলৈ প্ৰেৰণ কৰিবলৈ এন.আই.পি.এল.ৰ সৈতে অংশীদাৰীত্ব কৰিছিল।<ref>{{Cite web|title=Merchantrade Asia, NPCI offer real-time remittances to India|url=https://www.thestar.com.my/business/business-news/2021/08/04/merchantrade-asia-npci-offer-real-time-remittances-to-india|accessdate=2021-08-04|work=The Star|language=en}}</ref> === এনপিচিআই ভাৰত বিলপে লিমিটেড (NPCI Bharat BillPay Limited. NBBL) === এপ্ৰিল ২০২১-ৰ পৰা, এন.পি.চি.আই. য়ে ভাৰত বিল পৰিশোধ প্ৰণালীৰ (বি.বি.পি.এছ.) বাবে এক নতুন সহায়ক কোম্পানী সৃষ্টি কৰিছে যাতে বিশেষকৈ ক্ষুদ্ৰ ব্যৱসায়ৰ বাবে ব্যৱসায়ৰ পৰা উপভোক্তা খণ্ডলৈ বৃদ্ধি হয়। ইউ.পি.আই., আই.এম.পি.এছ., আধাৰ সক্ষম পৰিশোধ প্ৰণালী আৰু ৰাষ্ট্ৰীয় ইলেক্ট্ৰনিক টোল সংগ্ৰহৰ পৰা বৰ্ধিত যান-বাহন আৰু কামৰ বোজাৰ প্ৰতি লক্ষ্য ৰাখি এইটো কৰা হয়। এনবিবিএল হৈছে ২০২০ চনৰ ডিচেম্বৰত পঞ্জীয়ন কৰা এটা ৰাজহুৱা প্ৰতিষ্ঠান।<ref>{{Cite web|last=Bhasin|first=Tinesh|date=2021-04-01|title=NPCI hives off bill payments platform into a separate subsidiary|url=https://www.livemint.com/news/india/npci-hives-off-bill-payments-platform-into-a-separate-subsidiary-11617289075860.html|accessdate=2021-04-03|work=mint|language=en}}</ref><ref>{{Cite news}}</ref> == সেৱাসমূহ == === আধাৰ সক্ষম পৰিশোধ প্ৰণালী === আধাৰ প্ৰমাণীকৰণ ব্যৱহাৰ কৰি মাইক্ৰ' এটিএমৰ এটা নেটৱৰ্ক। ভাৰতীয় ৰাষ্ট্ৰীয় পৰিশোধ নিগমে (NPCI) ঘোষণা কৰিছে যে জুলাই ২০১৯ মাহৰ বাবে আধাৰ সক্ষম পৰিশোধ প্ৰণালীৰ (AePS) লেনদেনে ২০০ নিযুত মাইলষ্টোন সংখ্যা অতিক্ৰম কৰিছে। এইপিএছ হৈছে এক বেঙ্ক-নেতৃত্বাধীন মডেল যি আধাৰ প্ৰমাণীকৰণ ব্যৱহাৰ কৰি যিকোনো বেঙ্কৰ ব্যৱসায়িক সংবাদ দাতাৰ জৰিয়তে পি.ও.এছ. (মাইক্ৰ'এটিএম)ত মৌলিক আন্তঃকাৰ্যকৰী বেঙ্কিং লেনদেনৰ অনুমতি দিয়ে।<ref>{{Cite web|url=https://www.zeebiz.com/personal-finance/news-aadhaar-enabled-payment-system-transactions-cross-200-million-in-july-2019-confirms-npci-108102|title=Aadhaar enabled payment system transactions cross 200 million in July 2019, confirms NPCI|date=2019-08-12|website=Zee Business|language=en|access-date=2019-08-26}}</ref> === ভাৰত বিল পৰিশোধ প্ৰণালী (Bharat Bill Payment System. BBPS) === ভাৰত বিল পৰিশোধ প্ৰণালী (Bharat Bill Payment System) হৈছে এন.পি.চি.আইৰ দ্বাৰা পৰিচালিত ভাৰতীয় ৰিজাৰ্ভ বেঙ্ক (আৰ.বি.আই)ৰ প্ৰণালী। ই হৈছে সকলো বিল পৰিশোধ কৰাৰ বাবে এক পৰিস্থিতিতন্ত্ৰ, যি সমগ্ৰ ভাৰতৰ সকলো গ্ৰাহকক নিশ্চিততা, নিৰ্ভৰযোগ্যতা আৰু সুৰক্ষাৰ সৈতে এক আন্তঃকাৰ্যকৰী আৰু সুলভ "যিকোনো স্থানত" বিল পৰিশোধ সেৱা প্ৰদান কৰে। ভাৰত বিলপে'ত পৰিশোধৰ একাধিক পদ্ধতি আছে আৰু এছএমএছ বা ৰচিদৰ জৰিয়তে পৰিশোধৰ তাৎক্ষণিক নিশ্চিতি প্ৰদান কৰে। ই এটা উইণ্ডোৰ জৰিয়তে বিদ্যুৎ, টেলিকম, ডিটিএইচ, গেছ, পানীৰ বিল আদিৰ দৰে অসংখ্য বিল সংগ্ৰহ শ্ৰেণী প্ৰদান কৰে। ভৱিষ্যতে অধিক শ্ৰেণী যোগ দিয়া হ'ব পাৰে, বীমা প্ৰিমিয়াম, মিউচুৱেল ফাণ্ড, বিদ্যালয়ৰ মাচুল, প্ৰতিষ্ঠানৰ মাচুল, ক্ৰেডিট কাৰ্ড, স্থানীয় কৰ, ইনভইচ পৰিশোধ ইত্যাদি অন্তৰ্ভুক্ত কৰিবলৈ। উপভোক্তা অভিযোগসমূহ নিয়ন্ত্ৰণ কৰাৰ বাবে এটা কাৰ্যকৰী প্ৰণালীও স্থাপন কৰা হৈছে। ভাৰত বিলপে লেনদেন ইণ্টাৰনেট, ইণ্টাৰনেট বেঙ্কিং, ম'বাইল, ম'বাইল-বেঙ্কিং, পিঅ'এছ (পইণ্ট অফ চেল টাৰ্মিনেল), ম'বাইল ৱালেট, এমপিঅ'এছ (ম'বাইল পইণ্ট অফ চেল টাৰ্মিনেল), Kiosk, এটিএম, বেংক শাখা, এজেণ্ট আৰু ব্যৱসায়িক সংবাদদাতাৰ দৰে একাধিক পৰিশোধ চেনেলৰ জৰিয়তে আৰম্ভ কৰিব পাৰি। ভাৰত বিলপেএ একাধিক পৰিশোধ মোড সমৰ্থন কৰে। ইয়াত অন্তৰ্ভুক্ত আছে কাৰ্ড (ক্ৰেডিট, ডেবিট আৰু প্ৰিপেইড), এনইএফটি ইণ্টাৰনেট বেঙ্কিং, ইউপিআই, ৱালেট, আধাৰ আধাৰিত পৰিশোধ আৰু নগদ ধন।<ref>{{Cite book|title=Bharat Bill Payment System in India's Perspective|publisher=KPMG|year=2018}}</ref> === ভাৰত কিউআৰ (BharatQR) === পৰিশোধ ৰ সহজতা আৰু আন্তঃকাৰ্যকৰীতাৰ বাবে আমেৰিকান এক্সপ্ৰেছ, মাষ্টাৰকাৰ্ড আৰু ভিছাৰ সহযোগত এনপিচিআইয়ে বিকশিত কৰা এক উমৈহতীয়া কিউআৰ কোড।<ref>{{Cite web|url=https://www.meity.gov.in/bharat-qr-code|title=BHARAT QR CODE {{!}} Ministry of Electronics and Information Technology, Government of India|work=www.meity.gov.in|accessdate=2020-04-01}}</ref> === ভীম (BHIM) === ভীম হৈছে ইউনিফাইড পেমেণ্ট ইণ্টাৰফেচ্‌ বাবে ক্লাইণ্ট ছফ্টৱেৰ হিচাপে কাম কৰিবলৈ এটা মোবাইল এপ।<ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/technology/techook/everything-you-need-to-know-about-ncpis-bhim-app-for-android-and-ios-5722603/|title=Everything you need to know about NCPI's BHIM app for Android and iOS|date=2019-05-11|website=The Indian Express|language=en-US|access-date=2020-04-01}}</ref> ==== ভীম আধাৰ পৰিশোধ (BHIM Aadhaar Pay) ==== ভীম আধাৰ পৰিশোধ হৈছে এক আধাৰ আধাৰিত পৰিশোধ আন্তঃপৃষ্ঠ যি গ্ৰাহকৰ আধাৰ নম্বৰ ব্যৱহাৰ কৰি ব্যৱসায়ী সকলক প্ৰকৃত সময়ৰ পৰিশোধ ৰখাৰ অনুমতি দিয়ে আৰু তেওঁলোকৰ বায়োমেট্ৰিকৰ জৰিয়তে সেইবোৰ প্ৰমাণিত কৰে।<ref>{{Cite news|title=Major Indian banks yet to enable Aadhaar payments on BHIM app - ETtech}}</ref> === চেক ট্ৰাঙ্কেচন চিষ্টেম (Cheque Truncation System. CTS) === চিটিএছ চেক ট্ৰাঙ্কেচন বা অনলাইন ছবি-আধাৰিত চেক ক্লিয়াৰিং প্ৰণালীৰ ওপৰত আধাৰিত য'ত চেক ছবি আৰু চুম্বকীয় চিয়াহী চৰিত্ৰ চিনাক্তকৰণ (এম.আই.চি.আৰ.) ডাটা সংগ্ৰহকাৰী বেঙ্ক শাখাত সংগ্ৰহ কৰা হয় আৰু ইলেক্ট্ৰনিকভাৱে প্ৰেৰণ কৰা হয়।<ref>{{Cite web|url=https://www.nelito.com/blog/what-is-cheque-truncation-system-cts-benefits-and-highlights-of-cts-check.html|title=What is Cheque Truncation System? CTS Benefits and Highlights of CTS Check. {{!}} Nelito {{!}} Blog|work=www.nelito.com|accessdate=2020-04-01}}</ref> === তাৎক্ষণিক পৰিশোধ সেৱা (Immediate Payment Service. IMPS) === তাৎক্ষণিক পৰিশোধ সেৱা হৈছে এক প্ৰকৃত সময়ৰ আন্তঃ বেঙ্ক পৰিশোধ প্ৰণালী।<ref>{{Cite web|url=https://www.nitinbhatia.in/personal-finance/imps-immediate-payment-service/|title=What is IMPS - Immediate Payment Service?|last=nitinbhatia121|date=2015-04-20|work=nitinbhatia.in|language=en-US|accessdate=2020-04-01|archivedate=2020-08-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200809051210/https://www.nitinbhatia.in/personal-finance/imps-immediate-payment-service/|deadurl=yes}}</ref> * '''ম'বাইল নম্বৰ আৰু এমএমআইডি:''' ম'বাইল নম্বৰ ব্যৱহাৰ কৰি মেপ কৰা বেঙ্ক একাউণ্টলৈ টকা প্ৰেৰণ কৰক। * '''একাউণ্ট নম্বৰ আৰু আইএফএছচি:''' বেঙ্ক একাউণ্টলৈ টকা প্ৰেৰণ কৰক। === ৰাষ্ট্ৰীয় উমৈহতীয়া গতিশীলতা কাৰ্ড - ৰূপে (National Common Mobility Card - Rupay Contactless) === ৰুপে কণ্টেক্টলেছ হৈছে এক সম্পৰ্কহীন পৰিশোধ প্ৰযুক্তি যি কাৰ্ডধাৰক সকলক শাৰীৰিকভাৱে চোৱাইপ বা পইণ্ট-অফ-চেল ডিভাইচত কাৰ্ডখন সুমুৱাৰ প্ৰয়োজন নোহোৱাকৈ সম্পৰ্কহীন পৰিশোধ টাৰ্মিনেলৰ সন্মুখত তেওঁলোকৰ কাৰ্ড খন লৰচৰ কৰি যিকোনো লেনদেনৰ সুবিধা লাভ কৰিব পাৰে।<ref>{{Cite web|url=https://www.financialexpress.com/money/one-nation-one-card-all-you-need-to-know-about-the-national-common-mobility-card-launched-by-pm-modi/1507864/|title=One Nation One Card: All you need to know about the National Common Mobility Card launched by PM Modi|date=2019-03-07|work=The Financial Express|language=en-US|accessdate=2020-04-01}}</ref> === ৰাষ্ট্ৰীয় ইলেক্ট্ৰনিক টোল সংগ্ৰহ === [[:en:FASTag|FASTag]] হৈছে এক সঁজুলি যি বাহনখন চলি থকাৰ সময়ত পোনপটীয়াকৈ টোল পৰিশোধ কৰাৰ বাবে ৰেডিঅ' ফ্ৰিকুৱেন্সি আইডেণ্টিফিকেচন (আৰ.এফ.আই.ডি.) প্ৰযুক্তি ব্যৱহাৰ কৰে। [[:en:FASTag|FASTag]] (RFID Tag) বাহনখনৰ উইণ্ডস্ক্ৰীণত লগোৱা হয় আৰু এজন গ্ৰাহকক FASTagৰ সৈতে লিংক কৰা একাউণ্টৰ পৰা পোনপটীয়াকৈ টোল পৰিশোধ কৰিবলৈ সক্ষম কৰে। শেহতীয়া সংস্কৰণ ২.০ ত ইন্ধন ক্ৰয় কৰিবলৈও ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰি। আইডিএফচি ফাৰ্ষ্ট বেংক আৰ.বি.আই.ৰ পৰা অনুমোদন লাভ কৰা প্ৰথম বেংক।<ref>{{Cite web|url=https://www.thehindubusinessline.com/economy/now-use-fastag-20-to-pay-for-petrol-on-highways/article28758463.ece|title=Now, use Fastag 2.0 to pay for fuel on highways|last=Das|first=Mamuni|website=@businessline|language=en|access-date=2019-08-21}}</ref> পথ পৰিবহণ আৰু ঘাইপথ মন্ত্ৰালয়ে ঘোষণা কৰিছে যে সমগ্ৰ দেশৰ ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথৰ সকলো টোল প্লাজাৰ সকলো লেন ১ ডিচেম্বৰ ২০১৯ তাৰিখৰ পৰা FASTag লেনত উৎসৰ্গা কৰা হ'ব। === ৰুপে (RuPay) === ৰুপে ভাৰতৰ এটা ঘৰুৱা কাৰ্ড আঁচনি। কাৰ্ডখনত চুম্বকীয় ষ্ট্ৰাইপ (পিছফালৰ সামঞ্জস্যৰ বাবে) আৰু এটা ইএমভি চিপ আছে। ৰুপে কাৰ্ডখন এতিয়া দেশৰ সকলো এটিএম, পইণ্ট-অফ-চেল টাৰ্মিনেল আৰু বেছিভাগ অনলাইন বানিজ্যসেৱা সমূহত গ্ৰহণ কৰা হয়। দেশৰ ৩০০ তকৈও অধিক সমবায় বেংক আৰু আঞ্চলিক গ্ৰাম্য বেংকেও ৰূপে এটিএম কাৰ্ড জাৰী কৰিছে।<ref>{{Cite web|url=https://www.jagranjosh.com/general-knowledge/what-is-the-difference-between-rupay-card-visa-card-and-master-card-1531117236-1|title=What is the difference between RuPay Card, VISA Card and MasterCard?|date=2018-07-09|website=Jagranjosh.com|access-date=2020-04-01}}</ref> === ইউনিফাইড পেমেণ্টচ ইণ্টাৰফেচ (UPI) === ইউনিফাইড পেমেণ্টছ ইণ্টাৰফেচ হৈছে ধন প্ৰেৰণ বা প্ৰাপ্ত কৰাৰ বাবে এক বাস্তৱ-সময়ৰ আন্তঃবেঙ্ক পৰিশোধ প্ৰণালী। এইটো ভাৰতৰ ১২০ টাতকৈও অধিক বেংকৰ সৈতে একত্ৰিত। গ্ৰাহকসকলে P2P স্থানান্তৰত অংশগ্ৰহণ কৰিব পাৰে যেতিয়ালৈকে তেওঁলোক দুয়োৰে এটা পঞ্জীভুক্ত বেংকত একাউণ্ট থাকে। পুঁজি স্থানান্তৰ আৰম্ভ কৰিবলৈ, ব্যৱহাৰকাৰীসকলে যিকোনো ইউপিআই সমৰ্থনকাৰী এণ্ড্ৰইড বা আই.ও.এছ. এপ্প ব্যৱহাৰ কৰিব লাগিব, তেওঁলোকৰ বেঙ্ক একাউণ্ট লিংক কৰিব লাগিব আৰু ভীম ইউ.পি.আই. পিন সৃষ্টি কৰিব লাগিব। নিম্নলিখিত পদ্ধতিবোৰৰ জৰিয়তে পুঁজি স্থানান্তৰ কৰিব পাৰি:- * '''ভাৰ্চুৱেল পৰিশোধ ঠিকনা (ভিপিএ):''' ভিপিএ ব্যৱহাৰ কৰি মেপ কৰা বেঙ্ক একাউণ্টৰ পৰা/বেঙ্ক একাউণ্টলৈ টকা প্ৰেৰণ বা অনুৰোধ কৰক. * '''একাউণ্ট নম্বৰ আৰু আইএফএছচি:''' বেঙ্ক একাউণ্টলৈ টকা প্ৰেৰণ কৰক। * '''কিউআৰ কোড:''' আৱদ্ধ ভিপিএ বা একাউণ্ট নম্বৰ আৰু আইএফএছচিৰ সৈতে কিউআৰ কোড স্কেন কৰি টকা প্ৰেৰণ কৰক। * '''ম'বাইল নম্বৰ:''' ম'বাইল নম্বৰ ব্যৱহাৰ কৰি মেপ কৰা বেঙ্ক একাউণ্টৰ পৰা/লৈ টকা প্ৰেৰণ বা অনুৰোধ কৰক। * '''আধাৰ:''' আধাৰ নম্বৰ ব্যৱহাৰ কৰি মেপ কৰা বেঙ্ক একাউণ্টলৈ ধন প্ৰেৰণ কৰক। পুঁজি স্থানান্তৰ আৰম্ভ হোৱাৰ পিছত, পৰিশোধকৰ্তাৰ বেঙ্ক একাউণ্টৰ পৰা ধন ডেবিট কৰা হয় আৰু বাস্তৱ-সময়ত প্ৰাপ্তকৰ্তাৰ বেঙ্ক একাউণ্টত জমা কৰা হয়।<ref>{{Cite web|url=https://www.feedough.com/how-upi-works-unified-payments-interface-explained/|title=How UPI Works? Unified Payments Interface Explained|website=Feedough|language=en-US|access-date=2020-04-01}}</ref> === *99# USSD === ২০১২ চনৰ নৱেম্বৰত ইউপিআই মোবাইল বেংকিংৰ বাবে এটা ইউএছএছডি চেনেল সেৱা আৰম্ভ কৰা হৈছিল। কেৱল ৰাজহুৱা খণ্ডৰ টেলিকম সেৱা প্ৰদানকাৰী ভাৰত সঞ্চাৰ নিগম লিমিটেড বিএছএনএল আৰু মহানগৰ টেলিফোন নিগম লিমিটেড [[:en:Mahanagar_Telephone_Nigam_Limited|MTNL]]ই এই সেৱা আগবঢ়াইছে। ই লেনদেনৰ বাবে দ্ৰুত কোড ব্যৱহাৰ কৰে আৰু স্মাৰ্টফোন আৰু ইণ্টাৰনেটৰ প্ৰৱেশাধিকাৰৰ প্ৰয়োজন নাই। ১২ টা আঞ্চলিক ভাষাৰ সৈতে গ্ৰাম্য অঞ্চলত দুৰ্বল ইণ্টাৰনেট সংযোগৰ সমস্যা দূৰ কৰিবলৈ নেচনেল ইউনিফাইড ইউএছএছডি প্লেটফৰ্ম [[:en:National_Unified_USSD_Platform|(NUUP)]]ৰ দ্বাৰা এই আন্তঃপৃষ্ঠটো বিকশিত কৰা হৈছে। এই সেৱাটো বৰ্তমান ৫১ টা বেংকৰ দ্বাৰা আগবঢ়োৱা হৈছে। ভীম এপটোৱে ইউএছএছডি সুবিধাসমূহো সমৰ্থন কৰে। সাধাৰণতে বিত্তীয় অন্তৰ্ভুক্তিৰ ক্ষেত্ৰত মোবাইল বেঙ্কিংৰ গুৰুত্ব বুজি আৰু বিশেষকৈ *99# বিভিন্ন নিয়ামক/বাণিজ্য সংস্থাই *99# (ইউএছএছডি 1.0)ত সকলো TSPs বৰ্ডিং নিশ্চিত কৰিবলৈ একত্ৰিত হৈছিল। বহল পৰিস্থিতিতন্ত্ৰৰ (১১ টা TSPs) সৈতে, প্ৰধানমন্ত্ৰী জন ধন যোজনাৰ অংশ হিচাপে প্ৰধানমন্ত্ৰী নৰেন্দ্ৰ মোদীয়ে ২৮ আগষ্ট ২০১৪ তাৰিখে *99# মুকলি কৰিছিল।<ref>{{Cite web|url=https://bank.caknowledge.com/mobile-banking-dial-ussd-99/|title=*99# for Mobile Banking 2019 - Dial USSD *99# for Bank Balance Enquiry|date=2019-07-12|website=Banking|language=en-US|access-date=2019-08-21}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.financialexpress.com/money/nuup-dial-99-and-make-easy-payments-without-using-internet-by-any-featured-phone-through-a-new-ussd-based-technology/469515/|title=NUUP: Dial *99# and make easy payments without using internet by any featured phone through a new USSD based technology|date=2016-12-09|website=The Financial Express|language=en-US|access-date=2019-08-21}}</ref> ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{reflist|30em}} [[শ্ৰেণী:ভাৰত চৰকাৰৰ মন্ত্ৰণালয়]] bwpptxkilyls7tac2gjkbf6qambqwn0 0 80174 604256 318892 2026-05-03T12:51:50Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 604256 wikitext text/x-wiki {{Infobox person |name = পূৰেন্দ্ৰ প্ৰসাদ শইকীয়া |image = পূৰেন্দ্ৰ প্ৰসাদ শইকীয়া.jpg |image size = 200px |caption = |birth_date = ১৯৫০ |birth_place = |death_date = |death_place = |occupation = সাহিত্যিক, খেলুৱৈ |years_active = |awards = |website = }} '''পুৰেন্দ্ৰ প্ৰসাদ শইকীয়া''' (Purandra Prasad Saikia) অসমৰ এজন উল্লেখযোগ্য শিশু সাহিত্যিক, ঔপন্যাসিক, কবিৰ লগতে ৰাজ্যিক পৰ্যায়ৰ খেলুৱৈ ৷ এতিয়ালৈকে দুশখনৰো সৰু বৰ পুথি প্ৰকাশ কৰিছে৷ ক্ৰীড়া আৰু সাহিত্য ক্ষেত্ৰলৈ আগবঢ়োৱা অৱদানৰ বাবে তেখেতে অসম চৰকাৰৰ এককালীন ক্ৰীড়া পেন্সন আৰু সাহিত্যক পেন্সন লাভ কৰিছে৷ ==জন্ম আৰু শিক্ষা== তেখেতৰ জন্ম হয় ১৯৫০ চনৰ ২৪ নৱেম্বৰত, লখিমপুৰ জিলাৰ ঢকুৱাখনা অঞ্চলৰ শিঙ্গীয়া গাঁৱত৷ পিতৃৰ নাম গগনচন্দ্ৰ শইকীয়া আৰু মাতৃ লভিতা শইকীয়া৷ তেখেতে ঘিলামৰা হাইস্কুলৰপৰা মেট্ৰিক পৰীক্ষাত উত্তীৰ্ণ হয়৷ ১৯৭২ চনত প্ৰাইভেটকৈ প্ৰৱেশিকা পৰীক্ষাত উত্তীৰ্ণ হয়৷ তেওঁ নৰ্থ বেঙ্ক কলেজত স্নাতক শিক্ষা লাভ কিৰিছিল আৰু ১৯৭৭ চনত স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰিছিল৷ পৰৱৰ্তী সময়ত ধেমাজি জলসিঞ্চন সংমণ্ডলত চাকৰিত মকৰল হয়৷ ==প্ৰকাশিত সাহিত্যৰাজি== ===উপন্যাস=== *দূৰ নক্ষত্ৰৰ পোহৰ, অৰ্পনা ট্ৰেডাচ্‌, নলবাৰী, ১৯৭৬ চন *আহত পখীৰ ক’ত, কামাখ্যা বুকষ্টল, গুৱাহাটী, ১৯৭৭ চন *জুই জ্বলে হৃদয়ত, গোঁহাই বুক ডিপু, ধেমাজি, ১৯৮৪ চন *যুদ্ধযাত্ৰা পৰ্ব, গোঁহাই বুক ডিপু, ধেমাজি, ১৯৮৫ চন *পাখিলগা গাভৰুৰ মন, ধেমাজি বুক ষ্টল, ধেমাজি, ১৯৯৬ চন *প্ৰতিমাক পালানে পৰাণ, বনলতা, গুৱাহাটী, ১৯৯৭ চন<ref>https://www.scientiabooks.in/product/pratimak-palane-paran-purendra-prasad-saikia/{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> *হিয়াৰ পখিলাজনী, ধেমাজি বুকষ্টল, ধেমাজি, ২০০০ চন *প্ৰিয়জনৰ পৰশ, কিৰণ প্ৰকাশন, ধেমাজি, ২০০২ চন *কামনাৰ ইন্দ্ৰজাল, কিৰণ প্ৰকাশন, ধেমাজি, ২০০৩ চন *মৰম নিগৰি বয়, কিৰণ প্ৰকাশন, ধেমাজি, ২০০৪ চন *হৃদয় গলে আৰু জ্বলে, কিৰণ প্ৰকাশন, ধেমাজি, ২০০৪ চন *দেউতাৰ মিঠা মাতবোৰ, কিৰণ প্ৰকাশন, ধেমাজি, ২০০৫ চন *বিস্ময় মানৱ ভলকান, কিৰণ প্ৰকাশন, ধেমাজি, ২০১০ চন *প্ৰিয় বান্ধৱী তোমালৈ, বনলতা, পাণবজাৰ, গুৱাহাটী, ২০১০ চন <ref>https://www.google.com/search?q=%E0%A6%AA%E0%A7%82%E0%A7%B0%E0%A7%87%E0%A6%A8%E0%A7%8D%E0%A6%A6%E0%A7%8D%E0%A7%B0+%E0%A6%AA%E0%A7%8D%E0%A7%B0%E0%A6%B8%E0%A6%BE%E0%A6%A6+%E0%A6%B6%E0%A6%87%E0%A6%95%E0%A7%80%E0%A7%9F%E0%A6%BE&rlz=1C1VDKB_enIN972IN972&sxsrf=APq-WBsjkhINDVhjyV36uJP0P_weeEcpbA:1649857827886&tbm=isch&source=iu&ictx=1&vet=1&fir=ErcluusxjZtQpM%252CcbpyIYy9CtWE8M%252C_%253BT6n9gfYkUZgUlM%252Cq0e4SmRNIHVWNM%252C_%253BTVAFctuIYbDzGM%252CkBe7T5oI5rhW6M%252C_%253BUC6o79WlJNUIsM%252CTdmriGxkumAxVM%252C_%253Bhj2iOrCM_LFpOM%252C5pQadm-LHYmP4M%252C_%253B0kHq_wRC3MPhPM%252CHjpLIEVKHHcNJM%252C_%253Bn8viCDNMpknpxM%252CkBe7T5oI5rhW6M%252C_%253B71bKBg3rRtdvbM%252CcbpyIYy9CtWE8M%252C_%253BPUK9bGSNUUa05M%252CSW2vy_RMZnx1lM%252C_%253BP8zYvv5IEqIKmM%252CaM-ktJi_w9yWGM%252C_&usg=AI4_-kRlNo30OI7JY3SUdX6wl8PKSEUjDQ&sa=X&ved=2ahUKEwiO-Iqul5H3AhXyldgFHcERDGAQ9QF6BAgYEAE#imgrc=T6n9gfYkUZgUlM</ref> *মধুময় জীৱনৰ সঙ্গী, সৰস্বতী প্ৰকাশন, গোলাঘাট, ২০১২ চন ===জীৱনী পুথি=== *কুণ্ডিল জীয়াৰী, অমৃত প্ৰকাশ, ১৯৮৭ চন *ৰাণী সাধনীৰ কাহিনী, চন্দ্ৰ চুতীয়া, ধেমাজি, ১৯৮৮ চন *নোবেল বিজয়ী ভাৰতীয়, ধেমাজী বুক ষ্টল, ধেমাজি, ১৯৯৯ চন *ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰপতি, ধেমাজী বুক ষ্টল, ধেমাজি, ১৯৯৯ চন *সুন্দৰ জীৱন সাধনাৰ ফল, কিতাপ সমলয়, গুৱাহাটী, ২০১৭ চন *কোনে কেনেকৈ খ্যাতি লভিলে, কিতাপ সমলয়, গুৱাহাটী, ২০১৮ চন *সৌভাগ্য জনা আৰু লাভৰ উপায়,কুঞ্জলতা প্ৰকাশন, গুৱাহাটী, ২০১৮ চন *শাক পাচলিত ঔষধি গুণ, ৰেখা প্ৰকাশন, গুৱাহাটী, ২০১৯ চন ===ইতিহাসমূলক গ্ৰন্থ=== *চুতীয়াৰ ইতিহাস আৰু সংস্কৃতি, কিৰণ প্ৰকাশন, ধেমাজি, ২০১১ চন *ৰাজকুমাৰী সাধনী, কিতাপ সমলয়, গুৱাহাটী, ২০১৮ চন *বৃহৎ চুতীয়া বুৰঞ্জী, কুঞ্জলতা প্ৰকাশন, গুৱাহাটী, ২০১৮ চন ===কবিতা পুথি=== *ৰথৰ চকৰি ঘূৰে, চিৰিলুইত প্ৰকাশন, ধেনুখনা, ১৯৮১ চন *চতুৰঙ্গী খোজৰ শব্দ, জননী প্ৰকাশন, ধেমাজী, ১৯৮১ চন ===শিশু সাহিত্য=== *আই তুমি হাঁহি থাকিবা, গগণ পৰিয়াল, ঢকুৱাখানা, ২০১২ চন *মহাভাৰতৰ সাধু, ডি, ডি, পাব্লিকেচন, গুৱাহাটী, ২০১২ চন *বিহু কুঁৱৰী সাধু, ডি, ডি, পাব্লিকেচন, গুৱাহাটী, ২০১২ চন *হাঁহিচম্পা অপেশ্বৰীৰ সাধু, ডি, ডি, পাব্লিকেচন, গুৱাহাটী, ২০১২ চন *ময়ুৰ পক্ষীৰ সাধু, ডি, ডি, পাব্লিকেচন, গুৱাহাটী , ২০১৩ চন *জল কুঁৱৰীৰ সাধু, ৰেখা প্ৰকাশন, গুৱাহাটী, ২০১২ চন *ঈছপৰ সাধু, ৰেখা প্ৰকাশন, গুৱাহাটী, ২০১২ চন *জ্ঞানৰ গুপুত সাধু, ৰেখা প্ৰকাশন, গুৱাহাটী, ২০১৩ চন *ভিন্ন ৰসৰ সাধু, ৰেখা প্ৰকাশন, গুৱাহাটী, ২০১৩ চন *মৌ কুঁৱৰীৰ সাধু, কিৰণ প্ৰকাশন, ধেমাজি, ২০১৩ চন *বিনন্দীয়া পক্ষীৰ বিচিত্ৰতা, ৰেখা প্ৰকাশন, গুৱাহাটী, ২০১৩ চন *অকণিৰ ৰামায়ণ, ডি, ডি, পাব্লিকেচন, গুৱাহাটী, ২০১৩ চন *হাবুঙীয়া সাধু, ডি, ডি, পাব্লিকেচন, গুৱাহাটী, ২০১৪ চন *বুঢ়া আৰু বান্দৰ, কিৰণ প্ৰকাশন, ধেমাজি, ২০১৪ চন *সফল সাধনা লাভ, কিৰণ প্ৰকাশন, ধেমাজি, ২০১৪ চন *পিতৃ-মাতৃৰ গৌৰৱ, কিৰণ প্ৰকাশন, ধেমাজি, ২০১৪ চন *ৰুক্মিণী আখ্যান, ৰেখা প্ৰকাশন, গুৱাহাটী, ২০১৫ চন *ৰাজকুমাৰ এণ্ডাৰচনৰ সাধু, ৰেখা প্ৰকাশন, গুৱাহাটী, ২০১৫ চন *দুষ্মন্ত-শকুন্তলা কাহিনী, কিতাপ সমলয়, গুৱাহাটী, ২০১৫ চন *টিপচী চৰাইৰ সাধু (বঁটা প্ৰাপক), কিতাপ সমলয়, গুৱাহাটী, ২০১৬ চন *বনে বনে বনৰজাৰ সাধু, স্বাগতা প্ৰকাশন,গুৱাহাটী, ২০১৬ চন *ভূত ঐ ভূত, কুঞ্জলতা প্ৰকাশন, গুৱাহাটী, ২০১৭ চন *মুনমুনৰ সাধু, কিতাপ সমলয়, গুৱাহাটী, ২০১৭ চন *ৰঘুমলা ফুলৰ সাধু, ৰেখা প্ৰকাশন, গুৱাহাটী, ২০১৭ চন *মাছমৰীয়া আৰু নাগকন্যাৰ সাধু, ৰেখা প্ৰকাশন, গুৱাহাটী, ২০১৭ চন *জলকন্যাৰ সাধু, কিতাপ সমলয়, গুৱাহাটী, ২০১৮ চন *পুৰস্কাৰ বিজয়ী ৰজা-ৰাণীৰ সাধু, কিৰণ প্ৰকাশন, ধেমাজি, ২০০৯ চন *সাধুৰ টোপোলা, ধেমাজি বুকষ্টল, ধেমাজি, ১৯৯৩ চন *মইনাৰ সাধু, ধেমাজি বুকষ্টল, ধেমাজি, ১৯৯৪ চন *অৰুণাচলৰ সাধু, ধেমাজি বুকষ্টল, ধেমাজি, ১৯৯৫ চন *বেজালি সাধুৰ সোৱা, ভট্টাচাৰ্য এজেন্সি, ডিব্ৰুগড়, ১৯৯৭ চন *হৰি ভক্তিৰ সাধু, ধেমাজি বুকষ্টল, ধেমাজি, ১৯৯৮ চন *ধুনীয়া ধুনীয়া সাধু, বনলতা, পাণবজাৰ, গুৱাহাটী, ১৯৯৯ চন *ভূত-ভূতনীৰ সাধু, বনলতা, পাণবজাৰ, গুৱাহাটী, ১৯৯৯ চন *কুণ্ডিলৰ সাধু, ধেমাজি বুক ষ্টল, ১৯৯৯ চন *মৎস্য আৰু পক্ষীৰাজৰ সাধু, ধেমাজি বুক ষ্টল,১৯৯৯ চন *সোণমাহীৰ সাধু, ধেমাজি বুক ষ্টল, ১৯৯৯ চন *সোণ-জানৰ সাধু, ধেমাজি বুক ষ্টল, ১৯৯৯ চন *বনকুঁৱৰী কৰ্ছনদেৱীৰ সাধু, ধেমাজি বুক ষ্টল, ২০০২ চন *আজো ককা দিনৰ সাধু, ধেমাজি বুক ষ্টল, ২০০২ চন *দুষ্টৰ সঙ্গ নলবা, কিৰণ প্ৰকাশন, ধেমাজি, ২০০৬ চন *সাতভনীৰ ৰূপ কথা, বনলতা, পাণবজাৰ, ২০০৭ চন *সৎ উপদেশৰ সাধু, ৰেখা প্ৰকাশন, গুৱাহাটী, ২০০৮ চন *মহৰ্ষি টলষ্টয়ৰ সাধু, ৰেখা প্ৰকাশন, গুৱাহাটী, ২০০৮ চন *বগীবিলৰ সাধু, কিৰণ প্ৰকাশন, ধেমাজি, ২০০৮ চন *ৰামায়ণৰ ৰসাল সাধু, ৰেখা প্ৰকাশন, গুৱাহাটী, ২০০৯ চন *বিষ্ণু অৱতাৰ সাধু, ৰেখা প্ৰকাশন, গুৱাহাটী, ২০০৯ চন *ভূতৰ সাধু, ৰেখা প্ৰকাশন, গুৱাহাটী, ২০০৯ চন *মহাভাৰতৰ আদি কথা, ৰেখা প্ৰকাশন, গুৱাহাটী, ২০১০ চন *কণমানিহঁতৰ সাধু, শিৰামণি প্ৰকাশন, গুৱাহাটী, ২০১০ চন *সোৱাদ লগা সাধু, জাৰ্ণেল এম্পৰিয়াম, গুৱাহাটী, ২০১০ চন *অসমৰ বীৰ-বীৰাঙ্গনী, ধেমাজি বুক ষ্টল, ধেমাজি, ২০০০ চন *শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱৰ জীৱন আৰু প্ৰতিভা, ধেমাজি বুক ষ্টল, ধেমাজি, ২০০১ চন *সৰ্বোত্তম বঁটা বিজয়ী অসমীয়া, ধেমাজি বুক ষ্টল, ধেমাজি, ২০০৬ চন *মহাত্মা গান্ধীৰ জীৱনী, ৰেখা প্ৰকাশন, গুৱাহাটী, ২০০৯ চন *জৱাহৰলাল নেহৰুৰ জীৱনী, ৰেখা প্ৰকাশন, গুৱাহাটী, ২০০৯ চন *বিষ্ণুপ্ৰসাদ ৰাভাৰ জীৱনালেখ্য, কিৰণ প্ৰকাশন, ধেমাজি, ২০০৯ চন *অৰ্জুন ভোগেশ্বৰ বৰুৱা, কিৰণ প্ৰকাশন, ধেমাজি , ২০০৯ চন *জ্যোতিপ্ৰসাদ আগৰৱালা জীৱন-প্ৰতিভা, কিৰণ প্ৰকাশন, ধেমাজি, ২০১০ চন *মহৎ লোকৰ জীৱনী, জাৰ্ণেল এম্পৰিয়াম, গুৱাহাটী, ২০১০ চন *ভাৰতৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী, কিৰণ প্ৰকাশন, ধেমাজি, ২০১১ চন *বৰেণ্য ব্যক্তিসকল, কিৰণ প্ৰকাশন, ধেমাজি, ২০১১ চন *মাধৱদেৱৰ জীৱন আৰু কৃতী, জাগৰণ সাহিত্য প্ৰকাশ, গুৱাহাটী, ২০১১ চন *শংকৰদেৱৰ জীৱনী, ৰেখা প্ৰকাশন, গুৱাহাটী, ২০১১ চন *অসম বীৰৰ চানেকি, ৰেখা প্ৰকাশন, গুৱাহাটী, ২০১২ চন *লাচিত বৰফুকন, ৰেখা প্ৰকাশন, গুৱাহাটী, ২০১২ চন *আনন্দৰাম বৰুৱা, সৰস্বতী প্ৰকাশন, গোলাঘাট, ২০১২ চন *ভূপেন হাজৰিকা, সৰস্বতী প্ৰকাশন, গোলাঘাট, ২০১২ চন *মাধৱদেবৰ জীৱনী, দত্ত প্ৰকাশন, উত্তৰ লক্ষীমপুৰ, ২০১২ চন *বিংশ শতিকাৰ বিশিষ্ট সাহিত্যিকৰ জীৱনী, কিৰণ প্ৰকাশন, ধেমাজি, ২০১২ চন *একবিংশ শতিকাৰ প্ৰসিদ্ধ অসমীয়া সাহিত্যিক কিৰণ প্ৰকাশন, ধেমাজি, ২০১৩ চন *বিশ্বশ্ৰেষ্ঠা ভাৰতীয় মহিয়সী, কিৰণ প্ৰকাশন, ধেমাজি, ২০১৩ চন *বিশ্ব বিশ্ৰুত গণিতজ্ঞসকল, বি.এচ.কে. প্ৰকাশন, গুৱাহাটী, ২০১৩ চন *বিশ্ববিখ্যাত সাহিত্যিকৰ জীৱনী, বি.এচ.কে. প্ৰকাশন, গুৱাহাটী, ২০১৩ চন *লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱা, কিতাপ সমলয়, গুৱাহাটী, ২০১৩ চন *ড॰ সৰ্বপল্লী ৰাধাকৃষ্ণণ, কিৰণ প্ৰকাশন, ধেমাজি, ২০১৪ চন *শংকৰদেৱ, কিৰণ প্ৰকাশন, ধেমাজি, ২০১৪ চন *বিশ্ববিখ্যাত বিজ্ঞানী, কিৰণ প্ৰকাশন, ধেমাজি, ২০১৪ চন *মহামানৱৰ মহা জীৱনী , সৰস্বতী প্ৰকাশন, গোলাঘাট, ২০১৪ চন *মহাকবি কালিদাস, ৰেখা প্ৰকাশন, গুৱাহাটী, ২০১৫ চন *অসমৰ মুখ্যমন্ত্ৰীসকল, এম, আৰ প্ৰকাশন, গুৱাহাটী, ২০১৫ চন *স্বামী বিবেকানন্দ, কিতাপ সমলয়, গুৱাহাটী, ২০১৫ চন *বিশ্ববৰেণ্য ব্যক্তি, কিতাপ সমলয়, গুৱাহাটী, ২০১৬ চন *মাদাৰ টেৰেছা, কিতাপ সমলয়, গুৱাহাটী, ২০১৬ চন *ড॰ সৰ্বপল্লী ৰাধাকৃষ্ণণ, কিতাপ সমলয়, গুৱাহাটী, ২০১৬ চন *মহীয়সী অসমীয়া ৰমণী, কিতাপ সমলয়, গুৱাহাটী, ২০১৬ চন *অসম সাহিত্যসভাৰ সভাপতিসকল এম.আৰ প্ৰকাশন, গুৱাহাটী, ২০১৭ চন *অসম সাহিত্যসভাৰ প্ৰধান সম্পাদকসকল, কলিতা বুক ষ্টল, গোগামুখ, ২০১৭ চন *পদ্মনাথ গোহাঞিবৰুৱা, কিতাপ সমলয়, গুৱাহাটী, ২০১৭ চন *ড॰ ৰাজেন্দ্ৰ প্ৰসাদ, কিতাপ সমলয়, গুৱাহাটী, ২০১৭ চন *কৃষ্ণকান্ত সন্দিকৈ, কিতাপ সমলয়, গুৱাহাটী, ২০১৭ চন *নেতাজী সুভাষ চন্দ্ৰ বসু, কুঞ্জলতা প্ৰকাশন, গুৱাহাটী, ২০১৮ চন *মৌলানা আবুল কালাম আজাদ, কিতাপ সমলয়, গুৱাহাটী, ২০১৮ চন *মহৎ ব্যক্তিৰ জীৱনী, স্বাগতা প্ৰকাশন, ২০১৮ চন *ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰপতি, কিতাপ সমলয়, গুৱাহাটী, ২০১৭ চন *ভাৰতৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী, গুৱাহাটী, ২০১৮ চন ===সম্পাদনা আৰু সংগ্ৰহ=== *‘এনবিয়ান’ নৰ্থবেঙ্গ কলেজ মুখপত্ৰ, একাদশ সংখ্যা, ১৯৭৬-৭৭ চন *এপলক [কবিতা পুথি], জননী প্ৰকাশন, ধেমাজি , ১৯৮২ চন *মিৰি মিগাৰ, জননী প্ৰকাশন, ধেমাজি, ১৯৮২ চন *আগন্তুক ভূমিকম্প সংঘাট আৰু সংশয়, অনুসন্ধান প্ৰকাশন, ১৯৮৭ চন *মি মিমাক, জননী প্ৰকাশন, ধেমাজি, ১৯৮৭ চন *অকণিৰ নিৰ্বাচিত কুইজ, ধেমাজি বুক ষ্টল, ধেমাজি, ১৯৯৪ চন *মহাপ্ৰলয়, জননী প্ৰকাশন, ধেমাজি, ১৯৯৫ চন *এনবিয়ান-নৰ্থবেঙ্ক কলেজৰ একাদশ সংখ্যা মুখপত্ৰ সম্পাদনা, ১৯৭৭ চন *বিহু বিহু লাগিছে গাত, বনলতা, পাণবজাৰ, গুৱাহাটী, ১৯৯৭ চন *হাঁহি আৰু হাঁহক (বিহুগীত সংগ্ৰহ),বনলতা, পাণবজাৰ, গুৱাহাটী, ১৯৯৭ চন *বুনিয়াদী ধাৰাপাত(প্ৰথম), ধেমাজি বুক ষ্টল, ধেমাজি, ১৯৯৯ চন *সোণসিৰি (স্মৃতি গ্ৰন্থ), ধেমাজি জিলা চুতীয়া জাতি সন্মিলন, ১৯৮৪ চন *কোনে কেনেকৈ খ্যাতি লভিছিল, কিতাপ সমলয়, ২০১৮ চন *ৰাজকুমাৰী সাধনী, কিতাপ সমলয়, ২০১৮ চন *চৰ্দাৰ বল্লভ ভাই পেটেল, কিতাপ সমলয়, ২০১৮ চন *গোপীনাথ বৰদলৈ, কিতাপ সমলয়, ২০১৮ চন *অটল বিহাৰী বাজপেয়ী, কিতাপ সমলয়, ২০১৮ চন *স্বহীদ কনকলতা বৰুৱা, কিতাপ সমলয়, ২০১৮ চন *তৰুণৰাম ফুকন, কিতাপ সমলয়, ২০১৮ চন *ৰজা ৰত্নধ্বজ, কিতাপ সমলয়, ২০১৮ চন *বিশ্বৰ মহান ব্যক্তি, স্বাগতা পাব্লিকেচন, ২০২০ চন ===অন্যান্য=== *সপোনৰ ফলাফল বিচাৰ আৰু অন্যান্য, ধেমাজি বুক ষ্টল, ধেমাজি, ২০০০ চন *সাঁথৰ টোপোলা, ভট্টাচাৰ্য এজেঞ্চি, ডিব্ৰুগড়, ২০০১ চন *নিৰ্বাচিত কুইজ, ধেমাজি বুক ষ্টল, ধেমাজি, ২০০৩ চন *মহৎ লোকৰ অমৰবাণী, ধেমাজি বুক ষ্টল, ধেমাজি, ২০০৬ চন *ফকৰা যোজনাত মানুহৰ চৰিত্ৰ বিচাৰ, ধেমাজি বুক ষ্টল, ধেমাজি, ২০০৬ চন *স্যমন্তক হৰণ, ধেমাজি বুক ষ্টল, ধেমাজি, ২০০৬ চন *গুপ্তমণি, ধেমাজি বুক ষ্টল, ধেমাজি, ২০০৬ চন *সাঁথৰ ভাঙো আহা, বনলতা, পাণবজাৰ, গুৱাহাটী, ২০০৭ চন *জানানে (২) স্মৰণীয় দিনবোৰ, কিৰণ প্ৰকাশন, ধেমাজি, ২০০৭ চন *কিৰণ প্ৰকাশনৰ অমূল্য গ্ৰন্থ, কিৰণ প্ৰকাশন, ধেমাজি, ২০০৭ চন *বৰগীত, কিৰণ প্ৰকাশন, ধেমাজি, ২০০৮ চন *ক্ৰিকেট, খেল-খেলুৱৈ আৰু কুইজ, বনলতা, পাণবজাৰ, গুৱাহাটী, ২০০৮ চন *সুবলিত গ্ৰন্থ কানন, কিৰণ প্ৰকাশন, ধেমাজি, ২০০৯ চন *গুণমালা, ৰেখা প্ৰকাশন, গুৱাহাটী, ২০০৯ চন *‘চুমা’ তিনিমহীয়া কবিতা আলোচনী সম্পাদনা কৰা হয়, পিছত ‘ফিৰিঙতি’ নামেৰে প্ৰকাশ পায়, ১৯৮১-৮৩ চন *‘সীমান্ত সংবাদ’ ধেমাজিৰ পৰা প্ৰকাশ পোৱা পষেকীয়া, কাকতখনৰ দুটা সংখ্যা সম্পাদনা কৰা হয়, ১৯৯১-৯২ চন *বিহুগীত সম্ভাৰ[বিহুগীত সংগ্ৰহ পুথি], এম,আৰ পাব্লিকেচন, গুৱাহাটী, ২০১৭ চন *সপোনৰ ফলাফল বিচাৰ[৪১্থঃযপ্তমযষষ্ঠ প্ৰকাশ], কিতাপ সমলয়, গুৱাহাটী, ২০১৭ চন *সৌভাগ্য জনা আৰু লাভৰ উপায় কুঞ্জলতা প্ৰকাশন, গুৱাহাটী, ২০১৮ চন *শাক পাচলিৰ ঔষধি গুণ, ৰেখা প্ৰকাশন,২০১৯ চন ==বঁটা আৰু সন্মান== * ২০১৪ চনত সুৰেন্দ্ৰ নাথ গগৈ সোঁৱৰণী বঁটা *২০১৫ চনত অনন্তধন বঁটা (বৰপেটা) *অসম চৰকাৰৰ সাহিত্যিক পেন্সন ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:অসমীয়া সাহিত্যিক]] [[শ্ৰেণী:অসমীয়া শিক্ষাবিদ]] pyo2bywnwblpzbk3mjz557b5rlvcqg2 0 81057 604264 429768 2026-05-03T14:45:47Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 604264 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer |name = প্ৰসেনজিৎ চৌধুৰী |image = |caption = |birth_date = ১৯ অক্টোবৰ, ১৯৪৬ |birth_place = [[ডিব্ৰুগড়]], [[অসম]] |death_date = |death_place = |occupation = শিক্ষাবিদ, সাহিত্যিক |notableworks = |spouse = সন্ধ্যা দেৱী |parents = ননী গোপাল চৌধুৰী (পিতৃ)<br />নৰ্মদা চৌধুৰী (মাতৃ) |awards = |signature = |website = }} '''প্ৰসেনজিৎ চৌধুৰী''' ({{lang-en|Prasenjit Chowdhury}}; জন্ম: ১৯ অক্টোবৰ, ১৯৪৬) এগৰাকী অসমীয়া যুক্তিবাদী লেখক, অধ্যাপক আৰু ইতিহাসৰ বস্তুনিষ্ঠ বিশ্লেষক।<ref name="শান্তনু কৌশিক"/><ref>{{cite book | title=ঈশ্বৰ (বিশ্বাস, যুক্তি আৰু বিজ্ঞান) | publisher=বান্ধৱ | author=সংকলক আৰু সম্পাদক: নিতুল চাংমাই | year=নৱেম্বৰ, ২০২১}}</ref>ইতিহাস চৰ্চাৰ ক্ষেত্ৰত তেওঁ অগ্ৰণী ভূমিকা লৈ আহিছে। চৌধুৰী কৰ্মসূত্ৰে, ১৯৭১ চনত স্থাপিত, চাবুৱাৰ ডি ডি আৰ কলেজৰ (দাখাদেৱী ৰাচিয়াচিয়া মহাবিদ্যালয়) ইংৰাজী বিভাগৰ অধ্যাপক আছিল আৰু তাৰপৰাই চাকৰিৰ পৰা অৱসৰ গ্ৰহণ কৰিছে। চৌধুৰীয়ে ১৯৮৩ চনৰ পৰা ২০২২ চনলৈ প্ৰায় সাতাইশখন গ্ৰন্থ লিখি উলিয়াইছে আৰু পাঁচখন গ্ৰন্থ সম্পাদনা কৰিছে। তেওঁ ১৯৯৬ চনত ইন্দিবৰ দেউৰীৰ সৈতে যুটীয়াভাৱে '''দ্য টাৰ্বুলেণ্ট নৰ্থ-ইষ্ট''' শীৰ্ষক গ্ৰন্থখন লিখে। অসমীয়া আৰু ইংৰাজীৰ লগতে [[বঙালী ভাষা|বঙালী ভাষাতো]] সমানে দখল থকা চৌধুৰীৰ ‘''বাস্তৱ না বিভ্ৰম: অসমে বাংলা ভাষা প্ৰবৰ্তনেৰ ঐতিহাসিক উৎস সন্ধানে''’ (২০১২), ‘''ৰাম কথা''’ (২০১৪), ‘''মহাৰাষ্ট্ৰীয় নৱজাগৰণ: ব্ৰাহ্মণ্যবাদ-বিৰোধী আন্দোলন ও নাৰী জাগৰণেৰ এক অধ্যায়''’ (২০১৪) আৰু ‘''উনিশ শতক: অসম ও বাঙলা প্ৰসংগ''’ (২০১৬) বাংলা ভাষাত ৰচিত গ্ৰন্থ। বিজ্ঞানমনস্ক, যুক্তিবাদী আৰু কু-সংস্কাৰ বিৰোধী চিন্তা-চৰ্চাৰ ক্ষেত্ৰত আগভাগ লোৱা [[অসম|অসমৰ]] মুষ্টিমেয় লেখকসকলৰ ভিতৰত চৌধুৰী অন্যতম। অন্ধবিশ্বাস আৰু কু-সংস্কাৰৰ বিৰুদ্ধে তেওঁ বিভিন্ন কাকত আলোচনীত সবল যুক্তিৰে বহু সংখ্যক প্ৰবন্ধ-পাতি লিখিছে।<ref name="শান্তনু কৌশিক">{{cite book | title=অসম ইয়েৰ বুক, ২০২১ | publisher=জ্যোতি প্ৰকাশন | author=[[শান্তনু কৌশিক বৰুৱা]] |Author's article name=প্ৰসিদ্ধ ব্যক্তি আৰু পৰিচয় | year=ডিচেম্বৰ, ২০২০ | location=[[গুৱাহাটী]] | pages=৮৯৪ | isbn=978-93-81485-82-8}}</ref>অসমত যুক্তিবাদী আন্দোলনৰ প্ৰসাৰত এই লেখনিসমূহৰ বিশেষ অৱদান আছে। চৌধুৰী [[ডিব্ৰুগড়|ডিব্ৰুগড় জিলাৰ]] স্থায়ী বাসিন্দা। ==সংক্ষিপ্ত জীৱনী== ১৯৪৬ চনৰ ১৯ অক্টোবৰ তাৰিখে [[ডিব্ৰুগড়|ডিব্ৰুগড়ত]] প্ৰসেনজিৎ চৌধুৰীৰ জন্ম হয়।<ref name="শান্তনু কৌশিক"/> পিতৃ ননী গোপাল চৌধুৰী আৰু মাতৃ নৰ্মদা চৌধুৰী। তেওঁ ডিব্ৰুগড় চৰকাৰী বালক বিদ্যালয়ৰ পৰা হাইস্কুল শিক্ষান্ত পৰীক্ষাত উত্তীৰ্ণ হয় আৰু ডিব্ৰুগড় জিলাৰে ডি এইচ এচ কে কলেজৰ পৰা ইংৰাজী বিষয়ত সন্মান সহ স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে। চৌধুৰীয়ে [[গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়|গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ]] পৰা স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী লাভ কৰিছে। চৌধুৰী আছিল এগৰাকী গ্ৰন্থ ৰসিক। স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী লোৱাৰ পিছত ডিব্ৰুগড়তে তেওঁ ‘গ্ৰন্থালয়’ নামৰ এখন কিতাপৰ দোকান আৰম্ভ কৰে। ১৯৭৮ চনত তেওঁ চাবুৱাৰ ডি ডি আৰ কলেজত প্ৰবক্তা ৰূপে যোগদান কৰে। বিশিষ্ট নাৰীবাদী লেখিকা তথা বিদুষী মহিলা সন্ধ্যা দেৱী চৌধুৰীৰ সহধৰ্মিণী। দেৱীৰ ‘নাৰী : বন্ধন আৰু মুক্তি’ গ্ৰন্থখন [[অসম প্ৰকাশন পৰিষদ|অসম প্ৰকাশন পৰিষদে]] প্ৰকাশ কৰিছে।<ref>{{cite news | url=https://www.scientiabooks.in/product/nari-bandhan-aru-mukti/ | title=নাৰী : বন্ধন আৰু মুক্তি | date=২০০৭ | agency=https://www.scientiabooks.in/ | accessdate=৬ জুলাই, ২০২২ | author=সন্ধ্যা দেৱী | location=[[গুৱাহাটী]] }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> সত্যজিৎ চৌধুৰী চৌধুৰী দম্পতীৰ একমাত্ৰ পুত্ৰ সন্তান। ==গ্ৰন্থৰাজি<ref>{{cite book | title=গান্ধী আৰু চিনেমা | publisher=বান্ধৱ | author=প্ৰসেনজিৎ চৌধুৰী | year=জানুৱাৰী, ২০২২}}</ref>== {{multicol}} * সমাজ আৰু সংস্কৃতি (১৯৮৩) * ঊনবিংশ শতিকাৰ অসমত এভূমুকি (১৯৮৪, ২০১১) * ঈশ্বৰ ইংৰাজ ইতিহাস (১৯৮৬) * বাস্তৱ নে বিভ্ৰম; অসমত বঙলা ভাষা প্ৰৱৰ্তনৰ ঐতিহাসিক উৎস সন্ধান (১৯৮৬, ২০১১) (শিৱনাথ বৰ্মনৰ সৈতে যুটীয়াভাৱে) * অসমৰ চাহ বনুৱা আৰু ঊনৈশ শতিকাৰ বিদ্বৎ সমাজ (১৯৮৯) * নিষিদ্ধ প্ৰসঙ্গ (১৯৮৯, ২০১১) * অতীত অনুসন্ধান (১৯৯০) * বিজ্ঞান বনাম অন্ধবিশ্বাস (১৯৯৩, ২০১১) * অৰুণোদই (১৯৯৫) * ইতিহাস চৰ্চা (১৯৯৫) * যুক্তি অযুক্তি অপযুক্তি (১৯৯৫) * ব্যাধি আৰু বিশ্বাস (১৯৯৮) * ঊনৈশ শতিকা: সমাজ আৰু সাহিত্য (২০০১) * কাৰ্পেটৰ পৰা ঘাঁহনিলৈ: জ্যোতিপ্ৰসাদৰ সংস্কৃতি চিন্তাত এভূমুকি (২০০৩) * মহাৰাষ্ট্ৰীয় নৱজাগৰণ (২০০৫) * অন্য এক ৰবীন্দ্ৰনাথ (২০০৬) * সমাজ সংস্কৃতি ইতিহাস (২০০৭) * বৃত্তৰ বাহিৰত (২০০৮) * মনন আৰু মনীষী (২০০৮) * বন্দে মাতৰম্‌ (২০১০) * ৰাম-কথা (২০১২) * ধৰ্ম আৰু বিজ্ঞান (২০১৫) * উত্তৰণ আৰু উত্তৰাধিকাৰ (২০১৭) * প্ৰতিস্ৰোত (২০১৮) * জ্যোতিপ্ৰসাদ-বিষ্ণুপ্ৰসাদ (২০১৮) (ইন্দিবৰ দেউৰীৰ সৈতে যুটীয়াভাৱে) * বাল গংগাধৰ তিলক (২০১৯) * গান্ধী আৰু চিনেমা (২০২২) * Socio-Cultural Aspects of Assam in the 19th Century (1994) {{col-break}} ; সম্পাদিত গ্ৰন্থ * ৰাম নৱমী, (১৯৮৯) * জ্যোতিপ্ৰসাদ, (১৯৯০) ([[পৰমানন্দ মজুমদাৰ|পৰমানন্দ মজুমদাৰৰ]] সৈতে যুটীয়াভাৱে) * গান্ধী চিন্তা, (১৯৯৪) ([[পৰমানন্দ মজুমদাৰ|পৰমানন্দ মজুমদাৰৰ]] সৈতে যুটীয়াভাৱে) * ধৰ্ম, সমাজ আৰু সাম্প্ৰদায়িকতা, (২০০৫), ([[পৰমানন্দ মজুমদাৰ|পৰমানন্দ মজুমদাৰৰ]] সৈতে যুটীয়াভাৱে) * ঐতিহ্য আৰু ইতিহাস: অমলেন্দু গুহ অভিনন্দন গ্ৰন্থ (২০০৫) ; সহ-সম্পাদক সকলৰ সৈতে যুটীয়াভাৱে: ইন্দিবৰ দেউৰীৰ সৈতে যুটীয়াভাৱে * The Turbulent North-East (1996), (Co-editor:M. Ahmed) ; বাংলা গ্ৰন্থ * বাস্তৱ না বিভ্ৰম: অসমে বাংলা ভাষা প্ৰবৰ্তনেৰ ঐতিহাসিক উৎস সন্ধানে (২০১২ বাংলা সংস্কৰণৰ সম্পাদনা:উদয়ন বিশ্বাস) (সহ-লেখক:শিৱনাথ বৰ্মন) * ৰাম কথা (২০১৪) * মহাৰাষ্ট্ৰীয় নৱজাগৰণ: ব্ৰাহ্মণ্যবাদ-বিৰোধী আন্দোলন ও নাৰী জাগৰণেৰ এক অধ্যায়, (২০১৪) (অনুবাদক:বাসুদেব দাস) * উনিশ শতক: অসম ও বাঙলা প্ৰসংগ (২০১৬) {{col-end}} ==সাহিত্য সমালোচনা== অসমৰ পঢ়ুৱৈ সমাজৰ বাবে যুক্তিবাদী লেখক প্ৰসেনজিৎ চৌধুৰী অন্যতম আগ্ৰহ উদ্ৰেককাৰী নাম। প্ৰবল বস্তুনিষ্ঠতা, তথ্যনিৰ্ভৰ গভীৰ বিশ্লেষণ আৰু বিজ্ঞানমনস্কতাই চৌধুৰীৰ লেখাক এক অন্য মাত্ৰা প্ৰদান কৰিছে। তেওঁৰ শেহতীয়া গ্ৰন্থ ‘উত্তৰণ আৰু উত্তৰাধিকাৰ’ত যুক্তিনিৰ্ভৰতা, ধৰ্ম আৰু অযুক্তি, শাস্ত্ৰীয় ঐতিহ্যৰ প্ৰসংগ, অনুসন্ধিৎসা আৰু ভগৱান, অসমীয়াৰ অন্ধবিশ্বাস, ইতিহাস-চৰ্চা আৰু সাম্প্ৰদায়িকতা, ধৰ্ম/ধৰ্মান্ধতা বনাম ইতিহাস-চৰ্চা, মন্দিৰ প্ৰসংগ, বিজ্ঞানমনস্কতা, প্ৰাৰ্থনা, গুৰু-শিষ্য সংবাদ, আত্মা, মৃত্যু, ধৰ্ম আৰু হেমচন্দ্ৰ বৰুৱা, ধৰ্ম, ঐতিহ্য, যুক্তিমনস্কতা আৰু ৰবীন্দ্ৰনাথ, দুৰ্গাপূজা, পৌত্তলিকতা আৰু পশুবলি, পেৰিয়াৰৰ নাৰী চিন্তা, চাৰ্লছ ব্ৰেডল’ আদি বিষয়ৰ আলোচনা কৰা হৈছে। বিজ্ঞানমনস্কতাৰ বিষয়ে ক’বলৈ গৈ তেখেতে লিখিছে যে<ref name="মুক্ত চিন্তা">{{cite web | url=https://muktosinta.org/prosenjit-choudhurir-uttaran-aru-uttaradhikar/ | title=প্ৰসেনজিৎ চৌধুৰীৰ উত্তৰণ আৰু উত্তৰাধিকাৰ : মনৰ বন্ধ দুৱাৰ খোলাৰ এক সঁচাৰকাঠি | publisher=https://muktosinta.org/ | date=২৪ মাৰ্চ, ২০১৭ | accessdate=৬ জুলাই, ২০২২ | author=ৰাচিদা ৰহমান}}</ref>, {{উক্তি|''যিসকল লোকে যুক্তিৰ ওপৰত ভৰ দি চিন্তা-চৰ্চা কৰে, তেওঁলোকে অন্ধভাৱে বা নিৰ্বিচাৰে কোনো আচৰণ বা বিশ্বাসক সমৰ্থন নকৰে, কাৰ্যকাৰণ সম্পৰ্কৰ ওপৰত তেওঁলোকে সৰ্বাধিক গুৰুত্ব দিয়ে, প্ৰশ্ন কৰে, প্ৰমাণ বিচাৰে, সেইবোৰেই আচলতে বিজ্ঞানমনস্কতাৰ ঘাই লক্ষণ''}} ==তথ্যসূত্ৰ== {{ৰেফলিষ্ট}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:অসমীয়া শিক্ষাবিদ]] [[শ্ৰেণী:অসমীয়া সাহিত্যিক]] [[শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি]] g3ou2fa2hjeys3iadtb3hfsuzg2hz9a 0 82580 604356 446762 2026-05-03T23:31:29Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 604356 wikitext text/x-wiki {{infobox writer | name = বিশ্বজ্যোতি শৰ্মা | image = Bishwajtoti Sarma.jpeg | imagesize = 200px | alt = | caption = | pseudonym = | birth_name = | Parents_name = ব্ৰহ্মদেউ পাণ্ডে, বিনয় দেৱী পাঠক | birth_year = ১৯৭৭ | birth_place = [[অসম]] | death_date = | death_place = | occupation = | nationality = [[ভাৰত|ভাৰতীয়]] | ethnicity = | citizenship = ভাৰতীয় | language = [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] | education = ৰয়াসন বিজ্ঞান বিভাগত স্নাতকোত্তৰ, এম.ফিল | alma_mater = | period = | genre = | subject = উপন্যাস সাহিত্য | movement = | notableworks = | partner = মণিৰাণী কলিতা | children = | relatives = | influences = | influenced = | awards = | signature = | signature_alt = | website = }} '''বিশ্বজ্যোতি শৰ্মা''' ({{lang-en| Bishwajyoti Sharma}}; অসমৰ এগৰাকী ঔপন্যাসিক, লেখক, অধ্যাপক৷ তেখেত বৰ্তমান প্ৰাগজ্যোতিকা জুনিয়ৰ কলেজৰ ৰয়াসন বিজ্ঞান বিভাগৰ অধ্যাপক৷ তেখেত অসম সাহিত্য সভাৰ প্ৰাগজ্যোতিকা শাখাৰ প্ৰতিষ্ঠাপক সম্পাদক আছিল৷ তেখেত তিতাবৰ অঞ্চলৰ বিভিন্ন ক্ৰীড়া সংগঠনৰ লগতো জড়িত হৈ আছে৷ <ref name="অসমীয়া প্ৰতিদিন">{{cite web | url=https://www.asomiyapratidin.in/asom-sahitya-sabha-award-to-biswajyoti-sarma-and-oil/ | title=নীলকণ্ঠী উপন্যাসৰ বাবে বিশ্বজ্যোতি শৰ্মালৈ অসম সাহিত্য সভাৰ বিশেষ যুৱ সাহিত্য বঁটা, অইল ইণ্ডিয়ালৈও সন্মান… | accessdate=2 August 2022 | archivedate=13 February 2022 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20220213063126/https://www.asomiyapratidin.in/asom-sahitya-sabha-award-to-biswajyoti-sarma-and-oil/ | deadurl=yes }}</ref> [[গৰীয়সী]], [[প্ৰকাশ]], [[অন্যযুগ]], [[বসুন্ধৰা]] আদিত তেখেতৰ কুৰিটাতকৈয়ো অধিক গল্প প্ৰকাশ হোৱাৰ লগতে শতাধিক প্ৰবন্ধ অসমৰ বিভিন্ন আলোচনী, বাতৰি কাকতত প্ৰকাশ পাইছে৷ ==জন্ম আৰু বংশ পৰিচয়== ১৯৭৭ চনৰ ১ ডিচেম্বৰ৷ [[যোৰহাট জিলা]]ৰ বিবিজান গাঁৱত৷ পিতৃৰ নাম ব্ৰহ্মদেউ পাণ্ডে আৰু মাতৃৰ নাম বিনয় দেৱী পাঠক৷ ==শিক্ষা== *হাইস্কুল শিক্ষান্ত পৰীক্ষা- তিতাবৰ মিহিৰাম শইকীয়া উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয়, ১৯৯৩ *হায়াৰচেকেণ্ডেৰী- নন্দনাথ শইকীয়া মহাবিদ্যালয়, ১৯৯৫ *স্নাতক ডিগ্ৰী-নন্দনাথ শইকীয়া মহাবিদ্যালয়, ১৯৯৮ *স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী- [[ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়]], ২০০১ *এম.ফিল- বিনায়ক মিছন ইউনিভাৰ্চিটি, চালেম, ২০০৯ *বি.এড- [[গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়]], ২০১০ ==সাহিত্যৰাজি== *উলটি আহ ল’ৰালিৰ ধেমালি, [[অসম সাহিত্য সভা]], তিতাবৰ শাখা, ২০১৫ *[[ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়]]ৰ কৃষ্ণচূড়াৰ ৰং, বনফুল প্ৰকাশন, ২০১৫ *তেজপিয়া, বনলতা,২০১৭<ref name="ScientiaBooks.in">{{cite web | url=https://www.scientiabooks.in/product-tag/%E0%A6%A4%E0%A7%87%E0%A6%9C%E0%A6%AA%E0%A6%BF%E0%A7%9F%E0%A6%BE-%E0%A6%AC%E0%A6%BF%E0%A6%B6%E0%A7%8D%E0%A6%AC%E0%A6%9C%E0%A7%8D%E0%A6%AF%E0%A7%8B%E0%A6%A4%E0%A6%BF-%E0%A6%B6%E0%A7%B0%E0%A7%8D/ | title=তেজপীয়া | accessdate=2 August 2022 }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> *আংৰা, এম.আৰ. প্ৰকাশন, ২০১৮ *নীলকণ্ঠী, বনলতা, ২০১৯ *[[আড়াল]], আঁক-বাক, ২০২১ <ref name="ScientiaBook.in">{{cite web | url=https://www.google.com/search?q=%E0%A6%AC%E0%A6%BF%E0%A6%B6%E0%A7%8D%E0%A6%AC%E0%A6%9C%E0%A7%8D%E0%A6%AF%E0%A7%8B%E0%A6%A4%E0%A6%BF+%E0%A6%B6%E0%A7%B0%E0%A7%8D%E0%A6%AE%E0%A6%BE&rlz=1C1VDKB_enIN972IN972&sxsrf=ALiCzsZfaDS_rkXrQoiY6cf8su5OIN0WXw:1659451632270&tbm=isch&source=iu&ictx=1&vet=1&fir=0TvLI5M9DLCElM%252CTHgF6VCr0ljKYM%252C_%253BhVi8bsJ8ZT-fdM%252CBS0nug1oD6whUM%252C_%253BMjuV4jwTX1LFmM%252Cac4_rx1W0JyaqM%252C_%253BSA0X-wi-oRn3UM%252COhHtKOqiUiFuuM%252C_%253B_rwmzcF1-lLiVM%252CAUyqu9zss1PFSM%252C_%253BomdGoHGTtG8gOM%252CLuMm3HnSk6_jQM%252C_%253BXSbRfVj0BaHQDM%252COhHtKOqiUiFuuM%252C_%253Bn_PGkBsuzNWPmM%252CAUyqu9zss1PFSM%252C_%253Bj-C9CyvXQotatM%252COhHtKOqiUiFuuM%252C_%253B1ti2FuQYNq-zeM%252CuNkaYN7Lb5MS4M%252C_&usg=AI4_-kSaagMgoCONclNrK8pOL5TflqKAIA&sa=X&ved=2ahUKEwihxsCIs6j5AhWLjdgFHfh-AxQQ9QF6BAgKEAE#imgrc=hVi8bsJ8ZT-fdM | title=আংৰা | accessdate=2 August 2022}}</ref> *শিপা,(সম্পা.), নিজা প্ৰকাশ, প্ৰাগজ্যোতিকা সাহিত্য শাখা, গল্প সংকলন ==বঁটা আৰু সন্মান== *অসম সাহিত্য সভাৰ ‘সিংহপুৰুষ ৰাধাগোবিন্দ বৰুৱা বঁটা’, ২০১৯<ref name="অসমীয়া প্ৰতিদিন"/> *বিন্দু সাহিত্য সন্মান, শ্ৰেষ্ঠ উপন্যাস বঁটা- ২০১৭ *Teacher of Excellence in Chemistry in 2015, Govt. of Assam ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:অসমীয়া সাহিত্যিক]] [[শ্ৰেণী:অসমীয়া শিক্ষাবিদ]] 9q8qm4qc0cj6ec81x4mr9dgbkqyrvgw 0 83962 604365 602556 2026-05-04T01:48:53Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 604365 wikitext text/x-wiki [[File:Supply-demand-right-shift-demand.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Supply-demand-right-shift-demand.svg|thumb|যোগান আৰু চাহিদা বক্ৰৰ কৰ্তনতেই বজাৰ সাম্যাৱস্থা দেখা যায়। যোগান আৰু চাহিদাৰ আৰ্হি ব্যষ্টিবাদী অৰ্থনীতিৰ আটাইতকৈ বিখ্যাত আৰ্হিৰ অন্যতম।]] '''ব্যষ্টিবাদী অৰ্থনীতি''' হ'ল [[অৰ্থনীতি]]ৰ এটি ভাগ যাৰ বিষয়বস্তু ব্যক্তি তথা ব্যৱসায়ৰ নিৰ্ণয় প্ৰক্ৰিয়া, বিশেষকৈ [[দুৰ্লভতা (অৰ্থনীতি)|দুৰ্লভ]] সামগ্ৰীৰ বিতৰণৰ ক্ষেত্ৰত। নিৰ্ণয় গ্ৰহণ প্ৰক্ৰিয়াৰ লগতে তেনে নিৰ্ণয়গ্ৰহণকাৰীসকলৰ মাজত হোৱা পাৰস্পৰিক ক্ৰিয়াও ব্যষ্টিবাদী অৰ্থনীতিত অধ্যয়ন কৰা হয়।<ref>{{cite web|url=http://www.ca.uky.edu/agc/pubs/aec/aec75/aec75.pdf|title=Macroeconomics and International Policy Terms|access-date=2007-05-04|last=Marchant|first=Mary A.|author2=Snell, William M.|publisher=[[University of Kentucky]]|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20070318072324/http://www.ca.uky.edu/agc/pubs/aec/aec75/aec75.pdf|archive-date=2007-03-18}}</ref><ref name="glossary">{{cite web|title=Economics Glossary|publisher=Monroe County Women's Disability Network|url=http://www.mcwdn.org/ECONOMICS/EcoGlossary.html|access-date=2008-02-22|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20080204220231/http://www.mcwdn.org/ECONOMICS/EcoGlossary.html|archive-date=2008-02-04|archivedate=2008-02-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080204220231/http://www.mcwdn.org/ECONOMICS/EcoGlossary.html|deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite web|title=Social Studies Standards Glossary|url=http://nmlites.org/standards/socialstudies/glossary.html|access-date=2008-02-22|publisher=New Mexico Public Education Department|archive-url=https://web.archive.org/web/20070808200604/http://nmlites.org/standards/socialstudies/glossary.html|archive-date=2007-08-08}}</ref> ব্যষ্টিবাদী অৰ্থনীতিয়ে বিশেষভাৱে ব্যক্তিকেন্দ্ৰিক ভংগীৰে [[বজাৰ]], [[উপভোক্তা আচৰণ তত্ত্ব|উপভোক্তা]], [[উৎপাদকৰ আচৰণৰ তত্ত্ব|উৎপাদক]] আৰু অন্যান্য বিষয় অধ্যয়ন কৰে, যাৰ বিপৰীতে [[সমষ্টিবাদী অৰ্থনীতি]]ত অৰ্থব্যৱস্থাক সামগ্ৰিকভাৱে অধ্যয়ন কৰা হয়। ব্যষ্টিবাদী অৰ্থনীতিৰ এটি মুখ্য উদ্দেশ্য হ'লে এই কথা অধ্যয়ন কৰা যে কোনো বজাৰত তুলনাত্মক মূল্য কেনেদৰে নিৰ্ণয় হয়, যেতিয়া বিৰল পণ্যক অনেকৰ মাজৰ বিতৰিত কৰিবলগীয়া হয়। ই এনে চৰ্তসমূহৰ সন্ধান কৰে যাৰ পূৰ্তিত বজাৰে নিৰ্ণয় কৰা বিতৰণ [[দক্ষতা (অৰ্থনীতি)|দক্ষ]] হয়, আৰু এই কথাও অধ্যয়ন কৰে যে চৰ্তসমূহ পূৰ্ণ নহ'লে কেনে ধৰণৰ অদক্ষতা দেখা দিব। ব্যষ্টিবাদী অৰ্থনীতিত বিভিন্ন ব্যষ্টিবাদী স্তৰৰ অৰ্থনৈতিক নীতি আৰু সিহঁতৰ প্ৰভাৱো অধ্যয়ন কৰা হয়, যেনে [[কৰ]], ৰাজসাহায্য, সৰ্বাধিক বা সৰ্বনিম্ন আইনীভাৱে নিৰ্ধাৰিত মূল্য, বিক্ৰীৰ পৰিমাণৰ ওপৰত বাধা আদিৰ উপভোক্তা, উৎপাদক আদিৰ ওপৰত প্ৰভাৱ।<ref>{{cite web|url=http://www.econ100.com/eu5e/open/glossary.html|title=Glossary|access-date=2008-02-22|publisher=ECON100|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20060411174547/http://www.econ100.com/eu5e/open/glossary.html|archive-date=2006-04-11}}</ref> ব্যষ্টিবাদী অৰ্থনীতিক প্ৰায় অৰ্থনৈতিক তত্ত্বৰ আধাৰ জ্ঞান কৰা হয় আৰু সমষ্টিবাদী অৰ্থনীতিৰ তত্ত্বসমূহকো ব্যষ্টিবাদী তত্ত্বৰ সহায়ত ভেটি প্ৰদান কৰা হয়। == সংজ্ঞা আৰু অৱধাৰণা == ব্যষ্টিবাদী অৰ্থনীতি [[সংস্কৃত ভাষা|সংস্কৃত]] "ব্যষ্টি" অৰ্থাৎ "ব্যক্তি" শব্দৰ পৰা অহা,<ref>LearnSanskrit.cc Dictionary. Entry for व्यष्टि. https://www.learnsanskrit.cc/translate?search=vyaSTi&dir=se</ref> সেয়ে, ব্যষ্টিবাদী অৰ্থনীতিত সামগ্ৰিকভাৱে গোটেই অৰ্থনীতিক নহয়, এক এক অৰ্থনৈতিক নিৰ্ণয়গ্ৰহণকাৰী আৰু তেওঁলোকৰ পাৰস্পৰিক ক্ৰিয়াক অধ্যয়ন কৰা হয়। [[ইংৰাজী ভাষা|ইংৰাজী]] প্ৰতিশব্দ "''মাইক্ৰইকনমিক্স''" আহিছে [[গ্ৰীক ভাষা|গ্ৰীক]] "মিক্ৰছ"ৰ পৰা, যাৰ অৰ্থ "ক্ষুদ্ৰ"।<ref>Etymonline. Microeconomics. https://www.etymonline.com/word/microeconomics</ref> ব্যষ্টিবাদী অৰ্থনীতিত অৰ্থব্যৱস্থাক সৰু সৰু ভাগত বিভক্ত কৰি সেই ভাগসমূহক অধ্যয়ন কৰা হয়, আৰু সেই ভাগসমূহৰ পৰস্পৰৰ সৈতে সম্বন্ধৰ ফল হিচাপেহে অৰ্থব্যৱস্থাক অধ্যয়ন কৰা হয়।<ref>Investopedia. Microeconomics Definition, Uses, and Concepts. https://www.investopedia.com/terms/m/microeconomics.asp</ref> ঐতিহাসিকভাৱে, ব্যষ্টিবাদী অৰ্থনীতি ১৮৭৪ চনত [[লিয়ন ৱালৰাছ|লিয়ন ৱালৰাছে]] নিজৰ গ্ৰন্থ "''এলিমেণ্টছ অৱ প্য'ৰ ইকনমিক্স''"ত আগবঢ়োৱা সাধাৰণ সাম্যাৱস্থা তত্ত্ব<ref>Britannica. Elements of Pure Economics. https://www.britannica.com/topic/Elements-of-Pure-Economics</ref> আৰু ১৮৮০ত [[আলফ্ৰেড মাৰ্ছেল|আলফ্ৰেড মাৰ্ছেলে]] নিজৰ গ্ৰন্থ "''প্ৰিঞ্চিপল্স অৱ ইকনমিক্স''"ত আগবঢ়োৱা আংশিক সাম্যাৱস্থা তত্ত্বৰ<ref>EconLib. Principles of Economics. https://www.econlib.org/library/Marshall/marP.html</ref> সহায়ত অধ্যয়ন কৰা হৈ আহিছে। আংশিক সাম্যাৱস্থা তত্ত্বসমূহত কোনো বজাৰক আন বজাৰৰ প্ৰভাৱৰ পৰা মুক্ত জ্ঞান কৰি অধ্যয়ন কৰা হয়<ref>UNESCAP. Partial Equilibrium Analysis. https://www.unescap.org/sites/default/files/09_PE_I.pdf</ref> আৰু সাধাৰণ সাম্যাৱস্থা তত্ত্বত অৰ্থব্যৱস্থাত থকা প্ৰত্যেক বজাৰৰ ইটোৰ আনটোৰ ওপৰত প্ৰভাৱ মনত ৰাখি উমৈহতীয়া সাম্যাৱস্থা অধ্যয়ন কৰা হয়।<ref>UNESCAP. General Equilibrium Analysis. https://www.unescap.org/sites/default/files/11_CGE_I.pdf</ref> === ব্যক্তিগত নিৰ্ণয় === [[নব্য-ধ্ৰুপদী অৰ্থনীতি|নব্য-ধ্ৰুপদী]] ব্যষ্টিবাদী অৰ্থনীতিৰ অধ্যয়ন আৰম্ভ হয় এটি [[যুক্তিসংগতি (অৰ্থনীতি)|যুক্তিসংগত]] ব্যক্তিৰ নিৰ্ণয় গ্ৰহণৰ সমস্যাৰে।<ref>Shinji Teraji, Chapter 4 - Why Bounded Rationality?, Editor(s): Shinji Teraji, In Perspectives in Behavioral Economics and the Economics of Behavior, The Cognitive Basis of Institutions, Academic Press, 2018, Pages 137-168, <nowiki>ISBN 9780128120231</nowiki>, <nowiki>https://doi.org/10.1016/B978-0-12-812023-1.00004-1</nowiki> https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/B9780128120231000041 </ref> অৰ্থনীতিত যুক্তিসংগতিয়ে এই কথা বুজায় যে ব্যক্তিৰ পচন্দসমূহ স্থবিৰ: ই সম্পূৰ্ণ আৰু সংক্ৰামিক।<ref>DiRita, P. (2014). Economic Rationality Assumption. In: Michalos, A.C. (eds) Encyclopedia of Quality of Life and Well-Being Research. Springer, Dordrecht. https://doi.org/10.1007/978-94-007-0753-5_822 </ref> তেনে হ'লে, কিছু বহল চৰ্তৰ পূৰ্তিত ব্যক্তিৰ পচন্দসমূহক এটি [[উপযোগিতা ফলন (অৰ্থনীতি)|উপযোগিতা ফলনে]]ৰে প্ৰতিনিধিত্ব দিব পৰা যায়, যাতে সেই ব্যক্তিয়ে এনেদৰে ব্যৱহাৰ কৰে যেন সেই ফলন বৃহদায়িত কৰিবলৈহে তেওঁ সকলো নিৰ্ণয় গ্ৰহণ কৰে। পচন্দ বা [[অগ্ৰাধিকাৰ সম্বন্ধ (অৰ্থনীতি)|অগ্ৰাধিকাৰ সম্বন্ধ]]ৰ নিৰন্তৰতাই উপযোগিতা ফলনৰ অস্তিত্ব নিশ্চিত কৰে।<ref>Jehle and Reny. Advanced Microeconomic Theory. 3rd edition. Page 13.</ref> যদিও এই চৰ্তৰ অবিহনেও ব্যষ্টিবাদী অৰ্থনীতিৰ অধ্যয়ন সম্ভৱ, এই চৰ্ত পূৰ্ণ নহ'লে [[তুলনাত্মক স্থায়িত্ব (অৰ্থনীতি)|তুলনাত্মক স্থায়িত্ব]]ৰ অধ্যয়ন খুব কঠিন। ব্যষ্টিবাদী অৰ্থনীতিত তাৰ পাছত এটি [[প্ৰতিযোগিতামূলক বাজেট সংহতি]] সংজ্ঞায়িত কৰা হয়, যি উপভোগ সংহতিৰ উপ-সংহতি। এই অৱস্থাত সাধাৰণতে ধৰি লোৱা হয় যে অগ্ৰাধিকাৰ সম্বন্ধ [[স্থানীয় অতৃপ্ততা (অৰ্থনীতি)|স্থানীয়ভাৱে অতৃপ্ত]]। এই চৰ্তৰ অবিহনে এই কথাৰ কোনো নিশ্চিতি নাই যে ব্যগতিগত উপযোগিতাৰ যুক্তিসংগত বৃদ্ধি দেখা যাব। তাৰ পাছতে উপযোগিতা বৃহদায়নৰ সমস্যাক সংজ্ঞায়িত কৰা হয়। ই এটি বাধিত বৃহদায়নৰ সমস্যা, যাৰ কোনো কোন চৰ্তৰ পূৰ্তিত, চৰম মূল্য উপপাদ্যৰ মতে, সমাধান আছে। এই সমাধানকে উপভোক্তাৰ চাহিদা বোলা হয়।<ref name=":2">Jehle and Reny. Advanced Microeconomic Theory. 3rd edition. Page 19.</ref> উপৰ্যুক্ত বিশ্লেষণ [[উপভোক্তা আচৰণ তত্ত্ব|উপভোক্তাৰ আচৰণৰ তত্ত্ব]]ৰ ভেঁটি। এই বিশ্লেষণৰ [[বিজ্ঞান|বৈজ্ঞানিক]] প্ৰয়োগৰ উপৰিও [[দৰ্শন|দাৰ্শনিক]] প্ৰয়োগ আছে। যদি ব্যক্তিক এনেদৰে ব্যাখ্যা কৰিব পৰা যায় যে তেওঁ নিজৰ পচন্দ অনুযায়ী নিৰ্ণয় গ্ৰহণ কৰিছে, তেন্তে ই "কি" আৰু "কেনেকৈ" নিৰ্ণয় গ্ৰহণ কৰা হয়, তাৰ উপৰিও "কিয়" নিৰ্ণয় গ্ৰহণ কৰা হয়, সেই কথা বুজাব পাৰে। তদুপৰি, এই বিশ্লেষণে "কল্যাণ"ৰ বিশ্লেষণৰো ভেঁটি প্ৰদান কৰে, কাৰণ উপযোগিতা বৃদ্ধিক কল্যাণৰ বৃদ্ধি হিচাপে চাব পৰা যায়।<ref>Investopedia. Welfare Economics Explained. https://www.investopedia.com/terms/w/welfare_economics.asp</ref> পিচে, এই বিশ্লেষণৰ এক অন্য ৰূপো আছে, যি বৈজ্ঞানিকভাৱে আৰু [[গণিত|গাণিতিক]]ভাৱে ওপৰৰ বিশ্লেষণৰ সমতুল্য, কিন্তু দাৰ্শনিকভাৱে যাৰ বিশ্লেষণ পৃথক। এই ৰূপক "[[প্ৰকাশিত অগ্ৰাধিকাৰ তত্ত্ব]]" বোলা হয়। এই তত্ত্বত পচন্দৰ ওপৰত নহয়, বৰং পোণপটীয়াকৈ চয়ন ব্যৱহাৰৰ ওপৰত চৰ্ত আৰোপ কৰা হয়। [[প্ৰকাশিত অগ্ৰাধিকাৰৰ দুৰ্বল স্বয়ংসিদ্ধ]]ৰ সহায়ত ওপৰৰ বিশ্লেষণৰ সমকক্ষ বৈজ্ঞানিক ফল পোৱা যায়।<ref>Investopedia. What is Revealed Preference in Economics and What Does it Show? https://www.investopedia.com/terms/r/revealed-preference.asp</ref> কিন্তু এই ৰূপত, ব্যক্তিৰ পচন্দক কেৱল চয়ন ব্যৱহাৰ বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা সজুলিহে গণ্য কৰা হয়, আৰু সেয়ে কল্যাণৰ অধ্যয়ন অসম্ভৱ হৈ পৰে। তদুপৰি, এই ৰূপত নিৰ্ণয় "কিয়" গ্ৰহণ কৰা হ'ল তাৰ কোনো ব্যাখ্যা প্ৰদান কৰা নহয়, কেৱল কি নিৰ্ণয় গ্ৰহণ কৰা হ'ব আৰু বিভিন্ন নিৰ্ণয়ৰ মাজৰ সম্বন্ধ কি হ'ব সেই কথাহে বুজোৱা হয়। একেদৰেই [[উৎপাদকৰ আচৰণৰ তত্ত্ব|উৎপাদকৰো নিৰ্ণয় সমস্যা]]ক অধ্যয়ন কৰা হয়। উৎপাদকৰ ব্যৱহাৰ ভিন ভিন বজাৰত ভিন ভিন হয়। === বজাৰ === [[যোগান]] আৰু [[চাহিদা]]ৰ তত্ত্বত ধৰি লোৱা হয় যে বজাৰত পূৰ্ণ প্ৰতিযোগিতা আছে: বজাৰত বৃহৎ সংখ্যক ক্ৰেতা আৰু বিক্ৰেতা আছে, আৰু সেয়ে, কোনোৱেই বজাৰ মূল্যক অকলে প্ৰভাৱিত কৰিব নোৱাৰে। যোগান আৰু চাহিদাৰ সমতা যি পৰিস্থিতিত দেখা যায় সেয়াই বজাৰৰ সাম্যাৱস্থা। চিত্ৰত এই অৱস্থাক যোগান আৰু চাহিদা ৰেখাৰ কৰ্তনেৰে দেখোৱা হয়। যোগান বৃদ্ধি পালে মূল্য হ্ৰাস পায় কিন্তু বিক্ৰী হোৱা পৰিমাণ বৃদ্ধি পায়। চাহিদা বৃদ্ধি পালে মূল্য আৰু বিক্ৰী হোৱা পৰিমাণ দুয়োৱে বৃদ্ধি পায়।<ref>Britannica. Supply and Demand. https://www.britannica.com/topic/supply-and-demand</ref> [[পূৰ্ণ প্ৰতিযোগিতাৰ বজাৰ]]ত ফল সদায় অৰ্থনৈতিকভাৱে দক্ষ হয় আৰু এনে বজাৰত চৰকাৰে হস্তক্ষেপ কৰা কাৰ্য দক্ষতাৰ দৃষ্টিৰ পৰা অবাঞ্চনীয়।<ref name=":3">Hawaii.edu. Efficiency in Perfectly Competitive Markets. https://pressbooks.oer.hawaii.edu/principlesofmicroeconomics/chapter/8-4-efficiency-in-perfectly-competitive-markets/</ref> পিচে পূৰ্ণ প্ৰতিযোগিতাৰ চৰ্ত বাস্তৱ জগতত প্ৰায় পূৰ্ণ নহয়। তেনে অৱস্থাক [[বজাৰ বিফলতা]] বোলা হয়।<ref>Investopedia. Market Failure: What It Is in Economics, Common Types, and Causes. https://www.investopedia.com/terms/m/marketfailure.asp</ref> বজাৰ বিফলতা কেইবাপপ্ৰকাৰৰো হ'ব পাৰে। যদি কোনো পণ্যৰ উপযোগিতা কেৱল দাম দিয়া উপভোক্তাইহে নাপায়, বা ব্যয় কেৱল বিক্ৰী কৰা উৎপাদকেহে ব'বলগীয়া নহয়, তেন্তে বজাৰত [[বাহ্যিকতা (অৰ্থনীতি)|বাহ্যিকতা]] দেখা যায়, যি এক প্ৰকাৰৰ বজাৰ বিফলতা।<ref>Investopedia. Externality: What It Means in Economics, With Positive and Negative Examples. https://www.investopedia.com/terms/e/externality.asp</ref> কম সংখ্যক ক্ৰেতা বা বিক্ৰেতা থাকিলে বজাৰত আন এক প্ৰকাৰৰ বিফলতা দেখা যায় যাক [[বজাৰ শক্তি]] বোলা হয়।<ref>OECD. Market Power. https://stats.oecd.org/glossary/detail.asp?ID=3256 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220901055626/https://stats.oecd.org/glossary/detail.asp?ID=3256 |date=2022-09-01 }}</ref> বজাৰত [[পূৰ্ণ তথ্য (অৰ্থনীতি)|পূৰ্ণ তথ্য]] নথকা অৱস্থাও এটি বিফলতা।<ref>DBPedia. Complete Information. https://dbpedia.org/page/Complete_information</ref> ঠিক তেনেদৰে, সম্পত্তিৰ অধিকাৰ সুসংজ্ঞায়িত নহ'লে, বা কম খৰচত পূৰ্ণৰূপে সুৰক্ষিত নহ'লে বজাৰ বিফল হয়।<ref>ejolt. Property rights. http://www.ejolt.org/2012/12/property-rights/#:~:text=An%20efficient%20structure%20of%20property,exchange)%20and%20enforceability%20(property%20rights</ref> বজাৰ বিফলতাৰ উপস্থিতিত বজাৰৰ ফল দক্ষ নহয়। তেনে অৱস্থাত কল্যাণ বৃহদায়িত কৰিবলৈ চৰকাৰে হস্তক্ষেপ কৰিবলগীয়া হ'ব পাৰে। তদুপৰি, সম্পূৰ্ণৰূপে দক্ষ বজাৰতো চৰকাৰী দখল কোনো কোনো পৰিস্থিতিত বাঞ্চনীয় হ'ব পাৰে যদিহে দক্ষতাৰ ওপৰতো আন উদ্দেশ্য ইচ্ছিত, যেনে সমতা।<ref>Libretexts. Equity and efficiency. [https://socialsci.libretexts.org/Bookshelves/Economics/Principles_of_Microeconomics_(Curtis_and_Irvine)/02%3A_Responsiveness_and_the_Value_of_Markets/05%3A_Welfare_economics_and_externalities/5.01%3A_Equity_and_efficiency#:~:text=Efficiency%20addresses%20the%20question%20of,associated%20costs%20should%20be%20apportioned. https://socialsci.libretexts.org/Bookshelves/Economics/Principles_of_Microeconomics_(Curtis_and_Irvine)/02%3A_Responsiveness_and_the_Value_of_Markets/05%3A_Welfare_economics_and_externalities/5.01%3A_Equity_and_efficiency#:~:text=Efficiency%20addresses%20the%20question%20of,associated%20costs%20should%20be%20apportioned.]</ref> ভিন ভিন বজাৰৰ গুণাগুণক [[ঔদ্যোগিক ব্যৱস্থাপন]]ত (industrial organisation) অধ্যয়ন কৰা হয়।<ref>Investopedia. Industrial Organisation. https://www.investopedia.com/terms/i/industrial-organization.asp</ref> বজাৰ বিফলতাৰ অধ্যয়ন প্ৰায় খেল তত্ত্বৰ সহায়ত কৰা হয়। সাধাৰণ সাম্যাৱস্থা কিছু বহল চৰ্তৰ পূৰ্তিত অস্তিত্বত থাকে।<ref>Debreu, G. (1989). Existence of General Equilibrium. In: Eatwell, J., Milgate, M., Newman, P. (eds) General Equilibrium. The New Palgrave. Palgrave Macmillan, London. <nowiki>https://doi.org/10.1007/978-1-349-19802-3_13</nowiki></ref> ৱালৰাছীয় সাধাৰণ সাম্যাৱস্থাও দক্ষ।<ref>Stephanie Stancheva. Harvard. Theoretical Tools for Public Economics. https://scholar.harvard.edu/files/stantcheva/files/lecture2_2.pdf</ref> কিন্তু সাধাৰণ সাম্যাৱস্থা স্থিৰ নহ'বও পাৰে। তদুপৰি, ই অতিকৈ বহল ভৱিষ্যদ্বাণী প্ৰদান কৰে।<ref>Economics discussion net. Stability of General Equilibrium. https://www.economicsdiscussion.net/lm-curve/stability-of-the-general-equilibrium-with-diagram-curve-analysis/14707</ref> === খেল তত্ত্ব === যেতিয়া একাধিক নিৰ্ণয়গ্ৰহণকাৰীৰ নিৰ্ণয়ে ইটোৱে সিটোক প্ৰভাৱিত কৰে, তেনে পৰিস্থিতি অধ্যয়ন কৰিবলৈ [[খেল তত্ত্ব]]ৰ ব্যৱহাৰ কৰা হয়।<ref>Britannica. Game Theory. https://www.britannica.com/science/game-theory</ref> [[জন ভন নয়মেন|ভন নয়মেন]] আৰু [[অস্কাৰ মৰ্গেনষ্টাৰ্ণ|মৰ্গেনষ্টাৰ্ণে]] এই তত্ত্বৰ অধ্যয়ন আৰম্ভ কৰিছিল দুগৰাকী খেলুৱৈ থকা শূন্য যোগফলৰ খেল বুজিবলৈ।<ref>Princeton Press. John von Neumann and Oskar Morgenstern. A Theory of Games and Economic Behaviour.https://press.princeton.edu/books/paperback/9780691130613/theory-of-games-and-economic-behavior</ref> [[জন ফ'ৰ্বছ্‌ নাশ্ব, কনিষ্ঠ|জন নাশ্বে]] প্ৰভাৱশালী [[নাশ্ব সাম্যাৱস্থা]]ৰ ধাৰণা দিছিল যিয়ে এক বহল শ্ৰেণীৰ খেলত ফলাফলৰ ভৱিষ্যদ্বাণীত সহায় কৰে।<ref>Investopedia. Nash Equilibrium: How It Works in Game Theory, Examples, Plus Prisoner's Dilemma. https://www.investopedia.com/terms/n/nash-equilibrium.asp</ref> [[হাৰ্ছান্য়ি]] আদিয়ে অসম্পূৰ্ণ তথ্যৰ খেল অধ্যয়ন কৰাত সহায় কৰিছিল। উপৰ্যুক্ত খেলসমূহ [[অসহযোগিতামূলক খেল তত্ত্ব|অসহযোগিতামূলক]]। যেতিয়া খেলুৱৈসকলে বাধ্য চুক্তি মানি চলিব পাৰে, তেন্তে সেই পৰিস্থিতি [[সহযোগিতামূলক খেল তত্ত্ব]]ত বুজোৱা হয়।<ref>Coalitiontheory.net. Cooperative Game Theory. http://www.coalitiontheory.net/research-areas/cooperative-game-theory</ref> এই তত্ত্বত এই কথা অধ্যয়ন কৰা হয় যে কাকো নিজৰ হিতৰ বিৰুদ্ধে যাবলৈ বাধ্য নকৰাকৈ কেনেদৰে এনে চুক্তি তৈয়াৰ কৰিব পৰা যায় যে সকলো মান্তি হওক আৰু সামাজিক কল্যাণ বৃহদায়িত হওক। খেল তত্ত্বৰ প্ৰয়োগ দাম-দৰ কৰা কাৰ্যৰ অধ্যয়নতো ব্যৱহাৰ হয়। তদুপৰি, ই ৰাজহুৱা সম্পত্তিৰ ব্যৱহাৰ, প্ৰদূষণ, যুদ্ধ, বিবাহ, প্ৰেম, জীৱবৈজ্ঞানিক [[ক্ৰমবিকাশ]], কম্পিউটাৰ প্ৰগ্ৰেমিং, কৃত্ৰিম বুদ্ধিমত্তাতো ব্যৱহাৰ কৰা হয়। [[চুক্তি তত্ত্ব]]<ref>eScholarship. Contract and Game Theory: Basic Concepts for Settings with Finite Horizons. https://escholarship.org/uc/item/0wx67671</ref> (contract theory) আৰু [[পদ্ধতি নিৰ্মাণ]]<ref>Investopedia. Mechanism Design. [https://www.investopedia.com/terms/m/mechanism-design-theory.asp#:~:text=Mechanism%20design%20is%20a%20branch,self%2Dinterest%20and%20incomplete%20information. https://www.investopedia.com/terms/m/mechanism-design-theory.asp#:~:text=Mechanism%20design%20is%20a%20branch,self%2Dinterest%20and%20incomplete%20information.]</ref> (mechanism design) দুই অত্যন্ত প্ৰভাৱশালী কাৰ্যক্ষেত্ৰ য'ত খেল তত্ত্বৰ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। === সামাজিক চয়ন তত্ত্ব === ব্যক্তিগত চয়ন কাৰ্যৰ সামাজিক ৰূপ অধ্যয়ন কৰা হয় সামাজিক চয়ন তত্ত্বত।<ref>Stanford Encyclopedia of Philosophy. Social Choice Theory. https://plato.stanford.edu/entries/social-choice/</ref> এই তত্ত্বত সামাজিক স্তৰত যুক্তিসংগতিৰ উপৰিও আন ইচ্ছিত গুণাগুণ অধ্যয়ন কৰা হয়, যেনে গণতন্ত্ৰ আৰু দক্ষতা। [[এৰ'ৰ অসম্ভৱতা উপপাদ্য|এৰ'ৰ বিখ্যাত অসম্ভৱতা উপপাদ্য]]ৰ মতে কিছু বহল চৰ্তৰ পূৰ্তিত, কোনো যুক্তিসংগত সামাজিক অগ্ৰাধিকাত সম্বন্ধ সংজ্ঞায়িত কৰিব পৰা নাযায়।<ref>Investopedia. Arrow's Impossibility Theorem Definition. [https://www.investopedia.com/terms/a/arrows-impossibility-theorem.asp#:~:text=What%20is%20Arrow's%20Impossibility%20Theorem,principles%20of%20fair%20voting%20procedures. https://www.investopedia.com/terms/a/arrows-impossibility-theorem.asp#:~:text=What%20is%20Arrow's%20Impossibility%20Theorem,principles%20of%20fair%20voting%20procedures.]</ref> ই সমাজক ব্যৱস্থিত কৰাৰ মৌলিক অৱধাৰণাসমূহ আৰু সিহঁতৰ সম্বন্ধক অধ্যয়ন কৰে। উদাহৰণ স্বৰূপে [[মে'ৰ উপপাদ্য]]ত সংখ্যাগড়িষ্ঠতা-ভিত্তিক নিৰ্বাচনৰ ফলাফল আৰু গুণাগুণ ব্যাখ্যা হৰা হৈছে।<ref>Mark Fey. May's Theorem with an Infinite Population. https://www.rochester.edu/college/faculty/markfey/papers/MayRevised2.pdf</ref> [[সেনৰ উপপাদ্য]]ত ৰাজনৈতিক উদাৰতাবাদকাৰু অৰ্থনৈতিক দক্ষতাৰ সম্বন্ধ নিৰ্ধাৰিত কৰা হৈছে ইত্যাদি।<ref>Köhler, E. (1986). Guidelines for Solving Sen’s Paradox. In: Diekmann, A., Mitter, P. (eds) Paradoxical Effects of Social Behavior. Physica-Verlag HD. <nowiki>https://doi.org/10.1007/978-3-642-95874-8_4</nowiki></ref> === অন্যান্য === ব্যষ্টিবাদী অৰ্থনীতিৰ নিৰ্ণয় আৰু খেল তত্ত্বক বজাৰৰ বাহিৰেও আন অনেক বস্তু অধ্যয়ন কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়, যেনে ৰাজনৈতিক নিৰ্বাচন, বিবাহ, যুদ্ধ আদি। এনে ব্যৱহাৰত খেল তত্ত্ব সঘনে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। [[ৰাজনৈতিক অৰ্থনীতি]]ত এই কথা অধ্যয়ন কৰা হয় যে ভোটদাতাই কেনেদৰে এই কথা নিৰ্ণয় কৰে যে কাক ভোট দিব, ৰাজনৈতিক দলে কেনেদৰে নিৰ্ণয় কৰে কি কি নীতি সমৰ্থন কৰিব, নিৰ্বাচনৰ ফলাফলৰ গুণাগুণ আদি।<ref>Investopedia. Political Economy Definition, History, and Applications. https://www.investopedia.com/terms/p/political-economy.asp</ref> [[স্বাস্থ্য অৰ্থনীতি]]ত ঔষধৰ যোগানৰ সুকীয়া সমস্যা, পেটেণ্টৰ গুণাগুণ আদি অধ্যয়ন কৰা হয়।<ref>Willey. Health Economics. https://onlinelibrary.wiley.com/journal/10991050</ref> পৰিয়াল অৰ্থনীতিত এই কথা অধ্যয়ন কৰা হয় যে কি কি কাৰণত বিবাহ হয়, পৰিয়ালৰ ভিতৰত আয় কেনেদৰে বিতৰণ কৰা হয়, শ্ৰমৰ বিভাজন কিয় আৰু কেনেকৈ হয় ইত্যাদি।<ref>Science Direct. Family Economics. https://www.sciencedirect.com/topics/economics-econometrics-and-finance/family-economics</ref> [[সামাজিক জালৰ অৰ্থনীতি]]ত অধ্যয়ন কৰা হয় যে ব্যক্তিগত সম্বন্ধ কেনেদৰে গঢ়ি উঠে আৰু কিদৰে সময়ৰ সৈতে সলনি হয়।<ref>GSMA Network Economics. https://www.gsma.com/futurenetworks/network-economics/what-is-network-economics/</ref> এই ব্যক্তিগত সম্বন্ধসমূহে কেনেকৈ এখন সমাজ গঢ়ি তুলে ইত্যাদি। [[আন্তৰ্জাতিক সম্বন্ধ]]ত অধ্যয়ন কৰা হয় যে কোনো দেশ যুদ্ধত কেতিয়া যাব আৰু কূটনৈতিক স্থিতি কেতিয়া গ্ৰহণ কৰিব, অস্ত্ৰ-শস্ত্ৰৰ নিৰ্মাণ কেতিয়া বৃদ্ধি কৰিব ইত্যাদি।<ref>meTheory101. International Relations. http://gametheory101.com/courses/international-relations-101/<nowiki/>a</ref> == ইতিহাস == অৰ্থনীতিবিদসকলে প্ৰায় নিজকে নাইবা ব্যষ্টিবাদী নহ'লে সমষ্টিবাদী গণ্য কৰে। এই বিভাজন খুব স্পম্ভৱ ১৯৩৩ চনত নৰ্ৱে'ৰ অৰ্থনীতিবিদ ৰাগ্নাৰ ফ্ৰিশ্চে আগবঢ়াইছিল। তেওঁ ১৯৬৯ চনত প্ৰথমবাৰৰ বাবে প্ৰদান কৰা হোৱা অৰ্থনীতিৰ নোবেল বঁটাৰ প্ৰাপক।<ref name=":0">Frisch, R. 1933. Propagation problems and impulse problems in dynamic economics. In ''Economic essays in honour of Gustav Cassel'', ed. R. Frisch. London: Allen & Unwin.</ref><ref name=":1">Varian H.R. (1987) Microeconomics. In: Palgrave Macmillan (eds) The New Palgrave Dictionary of Economics. Palgrave Macmillan, London.</ref> পিচে, ফ্ৰিশ্চে নিজেই কেতিয়াও "ব্যষ্টিবাদী অৰ্থনীতি" শব্দদ্বয়ৰ প্ৰয়োগ কৰা নাছিল। তেওঁ "ব্যষ্টিবাদী গতিশীলতা" আৰু "সমষ্টিবাদী গতিশীলতা"ৰ মাজৰ পাৰ্থক্যহে আঙুলিয়াই দিছিল। সেই ব্যৱহাৰ পিচে আছিল বৰ্তমানে দেখা পোৱা ব্যষ্টিবাদী আৰু সমষ্টিবাদী বিভাজনৰ সমকক্ষ।<ref name=":0" /><ref>Varian, Hal R. (1987). "Microeconomics". ''The New Palgrave Dictionary of Economics''. pp. 1–5. doi:10.1057/978-1-349-95121-5_1212-1. ISBN <bdi>978-1-349-95121-5</bdi>.</ref> "ব্যষ্টিবাদী অৰ্থনীতি"ৰ প্ৰথম লিখিত উদাহৰণ পোৱা যায় ১৯৪১ চনত প্ৰকাশ পোৱা পিয়েটেৰ ডে ৱ'ল্ফৰ এটি প্ৰবন্ধত, য'ত তেওঁ "ব্যষ্টিবাদী গতিশীলতা"ৰ সংজ্ঞাক অধিক বহল কৰি "ব্যষ্টিবাদী অৰ্থনীতি"ৰ কথা কৈছিল।<ref name=":1" /><ref>De Wolff, Pieter (April 1941). "Income Elasticity of Demand, a Micro-Economic and a Macro-Economic Interpretation". ''The Economic Journal''. '''51''' (201): 140–145. doi:10.2307/2225666. JSTOR 2225666.</ref> == তত্ত্বৰ বিষয়বস্তু == === উপভোক্তাৰ আচৰণ তত্ত্ব === [[উপভোক্তা আচৰণ তত্ত্ব]] ব্যষ্টিবাদী অৰ্থনীতিৰ মৌলিক তত্ত্বসমূহৰ অন্যতম। ই [[যুক্তিসংগত চয়ন তত্ত্ব]]ৰ প্ৰত্যক্ষ প্ৰয়োগ বজাৰ অৰ্থনীতিত উপভোক্তাৰ আচৰণ বুজিবলৈ। ব্যষ্টিবাদী অৰ্থনীতিত সাধাৰণতে এক পৰমাণৱিক উপভোক্তাক কল্পনা কৰা হয় যাৰ সুসংজ্ঞায়িত পচন্দ আছে। উপভোক্তাই নিজৰ বাজেট বাধ্যবাধকতাৰ উপস্থিতিত এই পচন্দ বৃহদায়িত কৰি নিৰ্ণয় গ্ৰহণ কৰে।<ref name=":2" /> এই তত্ত্বৰ আধাৰতেই উপভোক্তাৰ চাহিদা ফলন সংজ্ঞায়িত কৰা হয়। === উৎপাদকৰ আচৰণ তত্ত্ব === [[উৎপাদকৰ আচৰণৰ তত্ত্ব|উৎপাদক আচৰণ তত্ত্ব]]ত উৎপাদকে কিদৰে কিমান উৎপাদন কৰিব লাগে আৰু কি ব্যৱহাৰ কৰি, সেই কথা বুজোৱা হয়। সাধাৰনতে ব্যষ্টিবাদী অৰ্থনীতিত উৎপাদকক এক লাভ বৃহদায়নকাৰী হিচাপে কল্পনা কৰা হয়। দিয়া হোৱা প্ৰযুক্তিৰ সহায়ত এই উৎপাদকে উৎপাদনৰ উপাদানক উৎপাদলৈ ৰূপান্তৰিত কৰে আৰু সেই উৎপাদ বিক্ৰী কৰে। প্ৰযুক্তিৰ ভিত্তিতেই উৎপাদন ফলন আৰু তাৰ ভিত্তিৰেই ব্যয় ফলন প্ৰাপ্ত কৰা হয়।<ref>Elsevier. Handbook of Mathematical Economics. M. Ishaq Nadiri. Producer Theory. https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1573438282020050</ref> এই তত্ত্বৰ ভিত্তিতেই উৎপাদকৰ যোগান ফলন সংজ্ঞায়িত কৰা হয়। পিচে, সকলো বজাৰত উৎপাদকৰ যোগান ফলন সংজ্ঞায়িত কৰিব পৰা নাযায়, যেনে একচেটীয়া বজাৰত। === সুযোগ ব্যয় === [[সুযোগ ব্যয়]] ব্যষ্টিবাদী অৰ্থনীতিৰ এক মৌলিক ধাৰণা। এই ধাৰণাই অৰ্থনৈতিক ব্যয়ক একাউণ্টিং ব্যয়ৰ পৰা পৃথক কৰে। অৰ্থনীতিত ব্যয়ক দ্বিতীয় সৰ্বাধিক ইচ্ছিত বস্তুৰ মূল্য হিচাপে সংজ্ঞায়িত কৰা হয়। সৰ্বাধিক ইচ্ছিত বস্তু প্ৰাপ্ত কৰিবলৈ দ্বিতীয় সৰ্বাধিক বস্তু পোৱাৰ "সুযোগ" ত্যাগ কৰিবলগীয়া হয়, সেয়ে ইয়াক সুযোগ ব্যয় বোলা হয়। উপযোগিতাৰ পৰা সুযোগ ব্যয় হ্ৰাস কৰিলে [[অৰ্থনৈতিক লাভ]] পোৱা যায়।<ref>The Balance. What is Opportunity Cost? https://www.thebalancemoney.com/what-is-opportunity-cost-357200{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> কোনো অৰ্থনৈতিক নিৰ্ণয়কৰ্তাই কোনো নিৰ্ণয় তেতিয়াহে লয় যেতিয়া সেই নিৰ্ণয়ৰ পৰা পোৱা উপযোগিতা সেই নিৰ্ণয়ৰ অৰ্থনৈতিক ব্যয়তকৈ অধিক বা সমান হয়, আন শব্দত, যেতিয়া সেই নিৰ্ণয়ৰ অৰ্থনৈতিক লাভ ঋণাত্মক নহয়। === মূল্য তত্ত্ব === বজাৰত মূল্য নিৰ্ধাৰণ কেনেদৰে হয়, সেই কথা [[মূল্য তত্ত্ব]]ত বুজোৱা হয়।<ref>Investopedia. What Is Theory of Price? Definition In Economics and Example. https://www.investopedia.com/terms/t/theory-of-price.asp</ref> ভিন ভিন প্ৰকাৰৰ বজাৰত মূল্য ভিন ভিন ধৰণেৰে নিৰ্ধাৰিত হয়, কিন্তু প্ৰায় সকলোতে ই হয় [[যোগান]] আৰু [[চাহিদা]]ৰ সমতাত। এনে অৱস্থাক বজাৰ সাম্যাৱস্থা বোলা হয়। প্ৰায় এই কথাত গুৰুত্ব দিয়া নহয় যে মূল্য নিৰ্ধাৰণৰ প্ৰক্ৰিয়া কি, এই কথাতহে গুৰুত্ব দিয়া হয় যে মূল্য কিমান হ'ব আৰু বিভিন্ন অচল সলনি হ'লে সেই মূল্য কিহলৈ সলনি হ'ব। পিচে কোনো কোনো আৰ্হিত, যেনে [[কবৱেব আৰ্হি]]ত মূল্য নিৰ্ধাৰণৰ প্ৰক্ৰিয়াকো মহত্ব দিয়া হয়। [[ৱালৰাছীয় টেটনমেণ্ট]] এনে আটাইতকৈ বহুলভাৱে অধ্যয়ন কৰা প্ৰক্ৰিয়া। == বজাৰৰ প্ৰকাৰ == === পূৰ্ণ প্ৰতিযোগিতাৰ বজাৰ === [[পূৰ্ণ প্ৰতিযোগিতাৰ বজাৰ]]ৰ অধ্যয়নত ব্যষ্টিবাদী অৰ্থনীতিত বিশেষ গুৰুত্ব দিয়া হয়, কাৰণ এই বজাৰৰ অধ্যয়নত সেই চৰ্তসমূহ বুজা হয় যাৰ পূৰ্তি হ'লে বজাৰ ব্যৱস্থাৰ ফলাফল দক্ষ হ'ব।<ref name=":3" /> এক প্ৰকাৰে, ই এডাম স্মিথৰ যুক্তিৰ এটি ৰূপ। পূৰ্ণ প্ৰতিযোগিতাৰ বজাৰ এক আদৰ্শীকৃত বজাৰ য'ত প্ৰত্যেক ক্ৰেতা আৰু বিক্ৰেতা মূল্য গ্ৰাহক আৰু বজাৰত কোনো বাহ্যিকতা বা তথ্যৰ অভাৱ নাই। এনে অৱস্থাত বজাৰৰ ফলাফল দক্ষ হয়। তদুপৰি, দীৰ্ঘম্যাদত এই বজাৰত ক্ৰেতাই সেই মূল্যতেই পণ্য ক্ৰয় কৰিব পাৰে যি মূল্যত ই উৎপাদিত হৈছিল, যাৰ বাবে বিক্ৰেতাৰ অৰ্থনৈতিক লাভ শূন্য হয়।<ref>Investopedia. Perfect Competition: Examples and How It Works. https://www.investopedia.com/terms/p/perfectcompetition.asp</ref> পিচে বাস্তৱ জগতত পূৰ্ণ প্ৰতিযোগিতাৰ বজাৰ বিৰল বা অসম্ভৱ। === একচেটীয়া বজাৰ === [[একচেটীয়া বজাৰ]]ত কেৱল এটা উৎপাদক থাকে যিয়ে এক বৃহৎ সংখ্যক উপভোক্তাক পণ্য বিক্ৰী কৰে।<ref>Investopedia. How Does a Monopoly Contribute to Market Failure? https://www.investopedia.com/ask/answers/042215/how-does-monopoly-contribute-market-failure.asp</ref> এই বজাৰৰ অধ্যয়ন বজাৰ শক্তি বুজাৰ বাবে গুৰুত্বপূৰ্ণ কাৰণ ই [[বজাৰ শক্তি]]ৰ চৰম উপস্থিতি সূচায়। একচেটীয়া বজাৰৰ ফলাফল সাধাৰণতে দক্ষ নহয়, আৰু ইয়াক দক্ষ কৰিবলৈ চৰকাৰী হস্তক্ষেপৰ উপদেশ দিয়া হয়। পিচে কোনো কোনো ক্ষেত্ৰত একচেটীয়া বজাৰ দক্ষ হ'ব পাৰে, যেনে [[প্ৰথম শ্ৰেণীৰ মূল্য বৈষম্য]]ৰ ক্ষেত্ৰত।<ref>Investopedia. What Is Price Discrimination, and How Does It Work? https://www.investopedia.com/terms/p/price_discrimination.asp</ref> তদুপৰি, দীৰ্ঘম্যাদত একাধিকাৰী বিক্ৰেতাৰ ওচৰত নতুন প্ৰযুক্তিত বিনিয়োগ কৰিবলৈ অধিক সমল উপলব্ধ, যাৰ বিপৰীতে পূৰ্ণ প্ৰতিযোগী বিক্ৰেতাৰ কোনো সমল নাথাকে। ইয়াৰ বিপৰীতে এক গ্ৰাহকৰ বজাৰো থাকিব পাৰে য'ত এটি ক্ৰেতা আৰু বৃহৎ সংখ্যক বিক্ৰেতা থাকে। এনে বাস্তৱত কেইবাটাও পৰিস্থিতিত দেখা যাব পাৰে, যেনে অনেক কৃষকৰ পৰা ফচল ক্ৰয় কৰা এটাই মাথো কোম্পানী থাকিব পাৰে। === স্বল্প বিক্ৰেতা বা ক্ৰেতাৰ বজাৰ === [[স্বল্প বিক্ৰেতাৰ বজাৰ]]ত একেই পণ্য কেইটামান বিক্ৰেতাই বৃহৎ সংখ্যক ক্ৰেতাক বিক্ৰী কৰে। এনে বজাৰ [[একচেটীয়া বজাৰ|একচেটীয়া]] আৰু [[পূৰ্ণ প্ৰতিযোগিতাৰ বজাৰ]]ৰ মাজৰ। এনে বজাৰ বাস্তৱ জগতত কেইবাটাও পৰিস্থিতিত দেখা যায়, যেনে [[ভাৰত]]ৰ টেলিকম বজাৰ, বিশ্বৰ কমিক বুক বজাৰ আদি। এই বজাৰৰ অধ্যয়নত [[খেল তত্ত্ব]]ৰ প্ৰয়োগ কৰা হয় কাৰণ এই বজাৰত বিক্ৰেতাসকলে এজনে আনজনৰ ৰণনীতি মনত ৰাখি নিৰ্ণয় গ্ৰহণ কৰিবলগীয়া হয়। [[কুৰ্ণ' আৰ্হি|কুৰ্ণ']] আৰু [[বাৰ্ট্ৰেণ্ড আৰ্হি|বাৰ্ট্ৰেণ্ড]] দুই মুখ্য আৰ্হি যাৰ সহায়ত এই বজাৰ ব্যৱস্থা অধ্যয়ন কৰা হয়।<ref>OECD. Cournot (Nash) Equilibrium. [https://stats.oecd.org/glossary/detail.asp?ID=3183#:~:text=The%20Cournot%20model%20of%20oligopoly,the%20quantity%20of%20its%20rivals. https://stats.oecd.org/glossary/detail.asp?ID=3183#:~:text=The%20Cournot%20model%20of%20oligopoly,the%20quantity%20of%20its%20rivals.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210523222914/https://stats.oecd.org/glossary/detail.asp?ID=3183#:~:text=The%20Cournot%20model%20of%20oligopoly,the%20quantity%20of%20its%20rivals. |date=2021-05-23 }}</ref><ref>iNomics. Bertrand Competition. https://inomics.com/terms/bertrand-competition-1504578</ref> ইয়াৰ বিপৰীতে স্বল্প ক্ৰেতাৰ বজাৰ। এই বজাৰত কম সংখ্যক ক্ৰেতাই বৃহৎ সংখ্যক বক্ৰেতাৰ পৰা পণ্য ক্ৰয় কৰে। এনে দেখা যায়, উদাহৰণ স্বৰূপে, কোনো কোনো শ্ৰমৰ বজাৰত, য'ত বহু লোকে কেইটামান কোম্পানীৰ চাকৰীৰ বাবে আৱেদন কৰে। === একাধিকাৰ প্ৰতিযোগিতা বজাৰ === [[একাধিকাৰ প্ৰতিযোগিতাৰ বজাৰ]]ত বৃহৎ সংখ্যক বিক্ৰেতা আৰু ক্ৰেতা থাকে কিন্তু প্ৰত্যেক বিক্ৰেতাই বিক্ৰী কৰা পণ্য আন বিক্ৰেতাৰ পণ্যতকৈ কিছু পৃথক।<ref>Investopedia. Monopolistic Competition: Definition, How it Works, Pros and Cons. https://www.investopedia.com/terms/m/monopolisticmarket.asp</ref> এনে অৱস্থাত বিক্ৰেতাই নিৰ্ণয় কৰিব লাগে যে তেওঁ তেওঁৰ পণ্যৰ গুণাগুণ কি ৰাখিব আৰু সেই পণ্য কিমান দামত বিক্ৰী কৰিব। [[হ'টেলিঙৰ আৰ্হি]] এই বজাৰৰ অধ্যয়নৰ বাবে ব্যৱহৃত এক বিখ্যাত আৰ্হি, যাৰ ব্যৱহাৰ ৰাজনেতিক নিৰ্বাচনৰ ফলাফল বুজিবলৈকো কৰা হয়। == প্ৰায়োগিক ব্যষ্টিবাদী অৰ্থনীতি == প্ৰায়োগিক ব্যষ্টিবাদী অৰ্থনীতিৰ মূল উদ্দেশ্য হ'ল ব্যষ্টিবাদী স্তৰত [[কাৰণগত সম্বন্ধ]]ৰ সন্ধান কৰা। এনে প্ৰায় [[আংশিক সাম্যাৱস্থা]]ৰ স্তৰত কৰা হয়। এনে কৰিবলৈ [[কাৰণগত অনুমান]]ৰ পদ্ধতি ব্যৱহাৰ কৰা হয়, যাৰ বাবে propensity score matching, difference in difference, regression discontinuity আদি প্ৰাকৃতিক পৰীক্ষণ-ভিত্তিক পদ্ধতি ব্যৱহাৰ কৰা হয়।<ref>World Bank. Quasi-experimental Mehtods. https://dimewiki.worldbank.org/Quasi-Experimental_Methods</ref> য'ত সম্ভৱ, randomised control trialsৰো ব্যৱহাৰ কৰা হয়।<ref>Jonathan Morduch. Randomised trials in development economics. [https://lemag.ird.fr/en/randomized-trials-development-economics-revolution-or-illusion#:~:text=Development%20economists%20use%20RCTs%20in,thereby%20deduce%20%E2%80%9Claws%E2%80%9D). https://lemag.ird.fr/en/randomized-trials-development-economics-revolution-or-illusion]{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> প্ৰায়োগিক ব্যষ্টিবাদী অৰ্থনীতিত অধ্যয়ন কৰা বিষয়ৰ পৰিসৰ অতি বহল: ই কৰৰ মূল্যৰ ওপৰত প্ৰভাৱৰ পৰা মোবাইলেৰে পঠিওৱা মেচেজৰ ক'ভিডত মাস্ক পিন্ধাৰ প্ৰভাৱলৈকে সকলো বিষয় সামৰে। এই সকলো বিষয়ৰ গুড়িতে মাথো এই ধাৰণা থাকিব লাগে যে এই সকলোতে মানৱ নিৰ্ণয় গ্ৰহণৰ প্ৰশ্ন থাকে। উদাহৰণ স্বৰূপে, কৃষি বিজ্ঞানীয়ে কম পানী খোৱা বীজ উদ্ভাৱন কৰিব পাৰে। কিন্তু সম্ভৱপৰ যে এই বীজত পানী কম লগা দেখি খেতিয়কে অধিক খেতি কৰিবলৈ লয় যাৰ বাবে পানীৰ মুঠ উপভোগ হ্ৰাস নাপায়। সেয়েহে মুঠ পানীৰ উপভোগ কেৱল বীজৰ পানী খোৱা গুণাগুণেই নহয়, খেতিয়কৰ ব্যৱহাৰ আৰু নিৰ্ণয়ৰ ওপৰতো নিৰ্ভৰ কৰে। এনে প্ৰশ্ন প্ৰায়োগিক ব্যষ্টিবাদী অৰ্থনীতিত অধ্যয়ন কৰা হয়। == তথ্য সংগ্ৰহ == <references /> {{ৱিকিপ্ৰকল্প অৰ্থনীতিৰ বিষয় সূচী|state=expanded}} [[শ্ৰেণী:অৰ্থনীতি]] mzxvk7hkrenfh28r8s7ivae6i8grmvt 0 85471 604343 502764 2026-05-03T20:21:48Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 604343 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = বাণী কাপুৰ</br>Vaani Kapoor | image = Vaani Kapoor walked the ramp at the Lakme Fashion Week 2018 (03) (cropped).jpg | caption = ২০১৮ চনৰ লাকমে ফেশ্বন উইকত কাপুৰ। | birth_date = {{birth date and age|df=yes|1988|08|23}}<ref>{{Cite web |title=Vaani Kapoor: Movies, Photos, Videos, News, Biography & Birthday {{!}} eTimes |url=https://timesofindia.indiatimes.com/topic/Vaani-Kapoor |access-date=10 January 2022 |website=The Times of India |archive-date=10 January 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220110193648/https://timesofindia.indiatimes.com/topic/Vaani-Kapoor |url-status=live }}</ref><ref name="Kapoor, Vaani">{{cite web|url=https://twitter.com/Vaaniofficial/status/406677220682252288|title=its 88!*sigh*|date=29 November 2013|access-date=3 February 2014|author=Kapoor, Vaani|publisher=Twitter.com}}</ref> | birth_place = [[দিল্লী]], ভাৰত | occupation =অভিনেত্ৰী | yearsactive = ২০১৩–বৰ্তমান |alma mater =[[ইন্দিৰা গান্ধী ৰাষ্ট্ৰীয় মুক্ত বিশ্ববিদ্যালয়]] }} '''বাণী কাপুৰ'''({{lang-en|Vaani Kapoor}}; জন্ম: ২৩ আগষ্ট ১৯৮৮) হিন্দী চলচ্চিত্ৰত অভিনয়ৰ বাবে পৰিচিত এগৰাকী ভাৰতীয় অভিনেত্ৰী। ৰোমাণ্টিক কমেডী ছবি ‘শুদ্ধ দেশী ৰোমাঞ্চ’ৰ জৰিয়তে বানীয়ে অভিনয় জীৱনত অভিষেক ঘটায়, যিখন ছবিয়ে সমালোচনাত্মক আৰু ব্যৱসায়িকভাৱে সফলতা লাভ কৰে আৰু ‘শ্ৰেষ্ঠ মহিলা আত্মপ্ৰকাশৰ বাবে ফিল্মফেয়াৰ বঁটা’ লাভ কৰে। তামিল ছবি ''আহা কল্যাণম'' (২০১৪) আৰু ''বেফিক্ৰে'' (২০১৬)ত অভিনয় কৰি সমালোচনাৰ সন্মুখীন হোৱাৰ পিছত বাণী কাপুৰে তিনি বছৰৰ বিৰতি লয়। ইয়াৰ পিছত তেওঁ ‘ৱাৰ’ (২০১৯)ৰ দৰে একচন ছবি কিছুমানত প্ৰেমিকাৰ চুটি চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছে। পিছলৈ তেওঁ ৰোমাণ্টিকধৰ্মী কমেডী ‘চণ্ডীগড় কৰে আশিকী’ (২০২১)ত অভিনয় কৰি প্ৰশংসা লাভ কৰে। == প্ৰাৰম্ভিক জীৱন আৰু শিক্ষা == বাণী কাপুৰৰ জন্ম হৈছিল ভাৰতৰ দিল্লীৰ এটা পাঞ্জাবী পৰিয়ালত।<ref>{{Cite web|date=October 19, 2013|last=Lakhi|first=Navleen|url=https://www.hindustantimes.com/chandigarh/personal-agenda-vaani-kapoor/story-OC3Gtg0iKiKbKgrahd8UaK.html|url-status=live|access-date=August 1, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20160313131822/https://www.hindustantimes.com/chandigarh/personal-agenda-vaani-kapoor/story-OC3Gtg0iKiKbKgrahd8UaK.html|archive-date=March 13, 2016|title=Personal Agenda: Vaani Kapoor|publisher=[[Hindustan Times]]|language=en}}</ref> কাপুৰৰ পিতৃ শিৱ কাপুৰ এগৰাকী আচবাব ৰপ্তানি উদ্যোগী আৰু মাতৃ ডিম্পী কাপুৰ এগৰাকী বিপণন কাৰ্যবাহী। পূৰ্বতে মাতৃ এগৰাকী শিক্ষক আছিল। দিল্লীৰ অশোক বিহাৰৰ মাতা জয় কৌৰ পাব্লিক স্কুলৰ পৰাই বাণীয়ে স্কুলীয়া শিক্ষা লাভ কৰিছিল। পিছলৈ [[ইন্দিৰা গান্ধী ৰাষ্ট্ৰীয় মুক্ত বিশ্ববিদ্যালয়]]ত নামভৰ্তি কৰি পৰ্যটন অধ্যয়নত তেওঁ স্নাতক ডিগ্ৰী সম্পূৰ্ণ কৰে। তাৰ পিছত জয়পুৰৰ ওবেৰয় হোটেল এণ্ড ৰিজৰ্টত ইণ্টাৰ্ণশ্বিপ == কেৰিয়াৰ == [[চিত্ৰ:Vaani_Kapoor,_Parineeti_Chopra_and_Sushant_Singh_Rajput_promoting_SHUDDH_DESI_ROMANCE_on_the_sets_of_COMEDY_WITH_KAPIL.jpg|left|thumb|250x250px|বাণী কাপুৰে তেওঁৰ সহ অভিনেতা সুশান্ত সিং ৰাজপুত আৰু পৰিনীতি চোপ্ৰাৰ সৈতে ২০১৩ চনত তেওঁলোকৰ ছবি <nowiki>''শুদ্ধ দেশী ৰোমাঞ্চ''</nowiki>ৰ প্ৰচাৰ চলাইছিল]] বাণী কাপুৰে যশ ৰাজ ফিল্মছৰ সৈতে তিনিখন ছবিৰ চুক্তিত স্বাক্ষৰ কৰি হিন্দী চলচ্চিত্ৰ জগতত নিজৰ কেৰিয়াৰ আৰম্ভ কৰে।<ref>{{cite web|title='Shuddh Desi Romance' more challenging than fun: Vaani Kapoor|url=http://archive.mid-day.com/entertainment/2013/sep/180913-shuddh-desi-romance-more-challenging-than-fun-vaani-kapoor.htm/|publisher=Mid Day|date=18 September 2013|access-date=13 October 2014|archive-url=https://archive.today/20141013160234/http://archive.mid-day.com/entertainment/2013/sep/180913-shuddh-desi-romance-more-challenging-than-fun-vaani-kapoor.htm/|archive-date=13 October 2014|url-status=dead|archivedate=13 October 2014|archiveurl=https://archive.is/20141013160234/http://archive.mid-day.com/entertainment/2013/sep/180913-shuddh-desi-romance-more-challenging-than-fun-vaani-kapoor.htm/|deadurl=yes}}</ref>[[সুশান্ত সিং ৰাজপুত]] আৰু [[পৰিনীতি চোপ্ৰা]]ৰ সৈতে ৰোমাণ্টিক কমেডী <nowiki>''</nowiki>শুদ্ধ দেশী ৰোমাঞ্চ<nowiki>''</nowiki>ত সহযোগী চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিবলৈ অডিচনৰ জৰিয়তে নিৰ্বাচিত হৈছিল। ছবিখনত লিভ-ইন ৰিলেচনশ্বিপৰ বিষয়টো আলোচনা কৰা হৈছিল। ই সমালোচকৰ পৰা ইতিবাচক প্ৰতিক্ৰিয়া লাভ কৰিছিল আৰু কাপুৰে এগৰাকী স্পষ্টবাদী ছোৱালী তাৰাৰ চৰিত্ৰত কৰা অভিনয়ক প্ৰশংসা কৰা হৈছিল। কইম'ইৰ মোহৰ বসুৱে লিখিছে যে কাপুৰ "এগৰাকী সুখদায়ক অভিষেককাৰী যদিও তেওঁ এগৰাকী প্ৰকাশ্যভাৱে শক্তিশালী অভিনেত্ৰী নহয়"<ref name="Basu">{{cite web|last=Basu|first=Mohar|title=Shuddh Desi Romance Review|url=http://www.koimoi.com/reviews/shuddh-desi-romance-review/|publisher=[[Koimoi]]|date=6 September 2013|access-date=12 October 2014|archive-date=15 October 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141015121144/http://www.koimoi.com/reviews/shuddh-desi-romance-review/|url-status=live}}</ref> আনহাতে <nowiki>''</nowiki>দ্য টাইমছ অৱ ইণ্ডিয়া<nowiki>''</nowiki>ৰ মাধুৰিতা মুখাৰ্জীয়ে তেওঁক "আকৰ্ষণীয়, ধুনীয়া আৰু ভাল পৰ্দা-উপস্থিতিৰ ইংগিতবহনকাৰী " বুলি ভাবিছিল।<ref>{{cite web|last=Mukherjee|first=Madhureeta|title=Shuddh Desi Romance: Movie Review|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/movie-review/Shuddh-Desi-Romance-movie-review/movie-review/22326739.cms|work=[[The Times of India]]|date=6 September 2013|access-date=12 October 2014|archive-date=26 February 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220226191525/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/movie-reviews/shuddh-desi-romance/movie-review/22326739.cms|url-status=live}}</ref> শুদ্ধ দেশী ৰোমাঞ্চে বিশ্বজুৰি বক্স অফিচত ৭৬ কোটি টকা (৯.৮ মিলিয়ন মাৰ্কিন ডলাৰ) সংগ্ৰহ কৰে আৰু ব্যৱসায়িকভাৱে সফলতা লাভ কৰে।<ref name="Basu" /> ৫৯ সংখ্যক ফিল্মফেয়াৰ বঁটাত কাপুৰক শ্ৰেষ্ঠ মহিলা অভিষেক বঁটাৰে সন্মানিত কৰা হয়।<ref name="filmfare">{{cite news |title=59th Idea Filmfare Awards Winners |url=http://www.filmfare.com/news/winners-of-59th-idea-filmfare-awards-5220.html |publisher=[[Filmfare]] |access-date=4 September 2014 |archive-date=27 January 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140127031218/http://www.filmfare.com/news/winners-of-59th-idea-filmfare-awards-5220.html |url-status=live }}</ref> কাপুৰৰ পৰৱৰ্তী মুক্তি আছিল ২০১০ চনৰ হিন্দী ছবি <nowiki>''বেণ্ড বাজা বাৰাত''</nowiki>ৰ অফিচিয়েল ৰিমেক তামিল ভাষাৰ ৰোমাণ্টিক কমেডী 'আহা কল্যাণম'। নানীৰ বিপৰীতে অভিনয় কৰা তেখেতে ছবিখনৰ বাবে তামিল ভাষা শিকিছিল।<ref>{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/I-understand-Tamil-well-Vaani-Kapoor/articleshow/28680148.cms|title=I understand Tamil well: Vaani Kapoor|work=[[The Times of India]]|access-date=30 August 2017|archive-date=10 September 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170910141102/http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/I-understand-Tamil-well-Vaani-Kapoor/articleshow/28680148.cms|url-status=live}}</ref> মুক্তিৰ লগে লগে ছবিখনক সমালোচকে সমালোচনা কৰিছিল আৰু তেওঁৰ অভিনয় অসমাদৃত হৈছিল।<ref>{{cite news|url=http://www.thehindu.com/features/cinema/cinema-reviews/aaha-kalyanam-conjugal-fights/article5716741.ece|title=Aaha Kalyanam: Conjugal fights|newspaper=The Hindu|date=22 February 2014|access-date=22 February 2014|archive-date=1 March 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140301211155/http://www.thehindu.com/features/cinema/cinema-reviews/aaha-kalyanam-conjugal-fights/article5716741.ece|url-status=live}}</ref> ২০১৬ চনত কাপুৰে পেৰিছত নিৰ্মিত আদিত্য চোপ্ৰাৰ ৰোমাণ্টিক কমেডী বেফিক্ৰেত ৰণবীৰ সিঙৰ সৈতে অভিনয় কৰে।<ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/ranveer-singh-on-befikre-trailer-launch-at-eiffel-tower-3075812/|title=It's surreal:Ranveer Singh on Befikre trailer launch at Eiffel Tower|date=10 October 2016|access-date=17 October 2019|archive-date=17 October 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191017094214/https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/ranveer-singh-on-befikre-trailer-launch-at-eiffel-tower-3075812/|url-status=live}}</ref> তেওঁ ভাৰতীয় বংশৰ ফৰাচী পৰ্যটক গাইড শ্বাইৰা গিলৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল যাৰ সিঙৰ চৰিত্ৰৰ সৈতে ৰোমাণ্টিক যোগাযোগৰ ফলত তেওঁলোকৰ মাজত সংঘাতৰ সৃষ্টি হয়।<ref>{{cite web|url=http://www.ibtimes.co.in/befikre-review-round-heres-what-critics-have-say-about-ranveer-singh-vaani-kapoors-parisian-707617|title=Befikre review round-up: Critics have given their verdict on Ranveer Singh and Vaani Kapoor's film|last=Sarkar|first=Prarthna|work=International Business Times|date=9 December 2016|access-date=10 December 2016|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20161210131156/http://www.ibtimes.co.in/befikre-review-round-heres-what-critics-have-say-about-ranveer-singh-vaani-kapoors-parisian-707617|archive-date=10 December 2016}}</ref> ছবিখনে সমালোচকৰ পৰা নেতিবাচক সমালোচনা লাভ কৰিছিল আৰু বক্স অফিচত বিফল বুলি গণ্য কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite news|url=http://www.mid-day.com/articles/vaani-kapoor-befikre-aditya-chopra-ranveer-singh-bollywood-news-interview/17922156|title=Vaani Kapoor feels 'Befikre' debacle was because of her|work=mid-day|access-date=16 July 2017|language=en|archive-date=17 July 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170717151249/http://www.mid-day.com/articles/vaani-kapoor-befikre-aditya-chopra-ranveer-singh-bollywood-news-interview/17922156|url-status=live|archivedate=17 July 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170717151249/http://www.mid-day.com/articles/vaani-kapoor-befikre-aditya-chopra-ranveer-singh-bollywood-news-interview/17922156|deadurl=yes}}</ref> [[চিত্ৰ:Vaani_Kapoor_snapped_during_'Bellbottom'_promotions.jpg|right|thumb|২০২১ চনত বাণী কাপুৰ]] ছবিৰ পৰা তিনি বছৰৰ বিৰতিৰ পিছত ঋত্বিক ৰোশন আৰু টাইগাৰ শ্ৰফৰ সৈতে একচন থ্ৰিলাৰ ৱাৰত বাণীয়ে পুনৰ অভিনয় কৰে। সিদ্ধাৰ্থ আনন্দৰ পৰিচালনাত ছবিখনৰ আৰু প্ৰযোজক আছিল যশ ৰাজ ফিল্মছ।<ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/hrithik-roshan-tiger-shroffs-next-titled-war/article28434842.ece|title='War' teaser promises an exhilarating Hrithik vs Tiger spectacle|last=Ians|date=15 July 2019|work=The Hindu|language=en-IN|issn=0971-751X|access-date=10 December 2021|archive-date=27 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210127185309/https://www.thehindu.com/entertainment/movies/hrithik-roshan-tiger-shroffs-next-titled-war/article28434842.ece|url-status=live}}</ref> ৱাৰে ভাৰতৰ ছবিগৃহত প্ৰথম দিনৰ আয়ৰ দিশত সংগ্ৰহৰ অভিলেখ গঢ়িছিল আৰু ঘৰুৱাভাৱে ৫৩.৩৫ কোটিতকৈ অধিক লাভ কৰিছিল<ref>{{cite web|url=https://www.bollywoodhungama.com/box-office-collections/worldwide/2019/|title=Bollywood Top Grossers Worldwide Bollywood Hungama|website=[[Bollywood Hungama]]|access-date=10 December 2021|archive-date=4 February 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190204174446/https://www.bollywoodhungama.com/box-office-collections/worldwide/2019/|url-status=live}}</ref> আৰু ২০১৯ চনৰ সৰ্বাধিক উপাৰ্জন কৰা ভাৰতীয় ছবি হিচাপে পৰিগণিত হৈছিল। বিশ্বব্যাপী ৪৭৫ কোটিতকৈ অধিক আৰু ঘৰুৱাভাৱে ৩১৮ কোটি উপাৰ্জন কৰিছিল। ছবিখনে ভাৰতত এইদৰে ৩০০ কোটি ক্লাবত প্ৰৱেশ কৰে।<ref>{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/bollywood/war-box-office-hrithik-roshan-tiger-shroff-film-is-2019-s-highest-grossing-indian-film-worldwide-here-are-all-records-it-has-broken/story-a2pMyjygtLNGCfPrpf5XTL.html|title=War box office: Hrithik Roshan, Tiger Shroff film is 2019’s highest grossing Indian film worldwide, here are all records it has broken|website=Hindustan Times|date=24 October 2019|access-date=10 December 2021|archive-date=10 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211210152250/https://www.hindustantimes.com/bollywood/war-box-office-hrithik-roshan-tiger-shroff-film-is-2019-s-highest-grossing-indian-film-worldwide-here-are-all-records-it-has-broken/story-a2pMyjygtLNGCfPrpf5XTL.html|url-status=live}}</ref> এইখন বাণীৰ এতিয়ালৈকে সৰ্বাধিক সফল ছবি।<ref>{{Cite web|url=https://www.telegraphindia.com/entertainment/vaani-kapoor-on-war-handling-the-failure-of-befikre-and-having-aditya-chopra-as-mentor/cid/1709675|title=Vaani Kapoor on War, handling the failure of Befikre and having Aditya Chopra as mentor|website=The Telegraph (India)|first=Karishma|last=Upadhyay|date=4 October 2019|access-date=10 December 2021|archive-date=27 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210127093507/https://www.telegraphindia.com/entertainment/vaani-kapoor-on-war-handling-the-failure-of-befikre-and-having-aditya-chopra-as-mentor/cid/1709675|url-status=live}}</ref> ইয়াৰ পিছত কাপুৰে ২০২১ চনত অক্ষয় কুমাৰৰ সৈতে একচন থ্ৰিলাৰ বেল বটমত অভিনয় কৰে।<ref>{{Cite web|url=https://www.dnaindia.com/bollywood/report-have-always-looked-forward-to-working-with-him-vaani-kapoor-on-starring-opposite-akshay-kumar-in-bell-bottom-2831840|title='Have always looked forward to working with him': Vaani Kapoor on starring opposite Akshay Kumar in 'Bell Bottom'|website=DNA India|date=11 July 2020|access-date=10 December 2021|archive-date=10 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211210122256/https://www.dnaindia.com/bollywood/report-have-always-looked-forward-to-working-with-him-vaani-kapoor-on-starring-opposite-akshay-kumar-in-bell-bottom-2831840|url-status=live}}</ref> ৱাৰৰ দৰেই তেওঁ পুৰুষ নায়কৰ প্ৰেমিকাৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল।<ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/vaani-kapoor-on-akshay-kumar-bellbottom-small-role-7457562/|title=Vaani Kapoor on doing small role in Akshay Kumar’s BellBottom: ‘Best roles go to bigger, credible actresses’|website=The Indian Express|date=24 August 2021|access-date=10 December 2021|archive-date=10 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211210122254/https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/vaani-kapoor-on-akshay-kumar-bellbottom-small-role-7457562/|url-status=live}}</ref>একে বছৰতে আয়ুষ্মান খুৰানাৰ বিপৰীতে কাপুৰে ৰোমাণ্টিক ড্ৰামা ''চণ্ডীগড় কৰে আশিকী''ত অভিনয় কৰে। ছবিখনত কৰা অভিনয়ৰ বাবে তেওঁক প্ৰশংসা কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite web|url=https://www.ndtv.com/entertainment/chandigarh-kare-aashiqui-review-ayushmann-khurrana-has-a-great-time-vaani-kapoor-is-a-revelation-2-5-stars-out-of-5-2645237|title=Chandigarh Kare Aashiqui Review: Ayushmann Khurrana Has A Great Time, Vaani Kapoor Is A Revelation|publisher=NDTV|first=Saibal|last=Chatterjee|date=10 December 2021|access-date=10 December 2021|archive-date=10 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211210080621/https://www.ndtv.com/entertainment/chandigarh-kare-aashiqui-review-ayushmann-khurrana-has-a-great-time-vaani-kapoor-is-a-revelation-2-5-stars-out-of-5-2645237|url-status=live}}</ref> ইয়াৰ পিছত কাপুৰে ৰণবীৰ কাপুৰে অভিনয় কৰা এখন পিৰিয়ড ড্ৰামা ''শ্বামছেৰা'' (২০২২)ত অভিনয় কৰে।<ref name="release date">{{cite web|title=Ranbir Kapoor, Vaani Kapoor, and Sanjay Dutt announce the release date of Shamshera with a power-packed video|url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/ranbir-kapoor-vaani-kapoor-sanjay-dutt-announce-release-date-shamshera-power-packed-video/|date=11 February 2021|work=Bollywood Hungama|access-date=11 February 2021}}</ref><ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/is-vaani-kapoor-feeling-lonely-these-days/articleshow/74796927.cms|title=Is Vaani Kapoor feeling lonely these days?|work=The Times of India|date=23 April 2020|access-date=12 May 2020}}</ref> == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist|30em}} {{FilmfareAwardBestFemaleDebut}} [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় অভিনেত্ৰী]] [[শ্ৰেণী:হিন্দী চলচ্চিত্ৰৰ অভিনেত্ৰী]] [[শ্ৰেণী:তামিল চলচ্চিত্ৰৰ অভিনেত্ৰী]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ অভিনেত্ৰী]] [[শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:দিল্লীৰ অভিনেত্ৰী]] [[শ্ৰেণী:ফিল্মফেয়াৰ বঁটা বিজয়ী]] [[শ্ৰেণী:জী চিনে বঁটা বিজয়ী]] [[শ্ৰেণী:আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ একাডেমী বঁটা বিজয়ী]] oopge6p2bp03arc1xjf5f9r4cmlqmfc 0 98473 604347 595853 2026-05-03T21:34:55Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 604347 wikitext text/x-wiki {{নিৰ্বাচিত প্ৰবন্ধ}} {{Infobox military person | honorific_prefix = কেপ্তেইন | name = বিক্ৰম বাত্ৰা | honorific_suffix = [[পৰম বীৰ চক্ৰ]] | image = Vikram Batra PVC.jpeg | caption = চৰকাৰী সামৰিক প্ৰতিকৃতি, ১৯৯৭ | birth_date = {{birth date|df=yes|1974|9|9}} | birth_place = পালমপূৰ, [[হিমাচল প্ৰদেশ]], ভাৰত | death_place = কাৰ্গিল,[[জম্মু আৰু কাশ্মীৰ]] (বৰ্তমান [[লাদাখ]]) | death_date = {{death date and age|1999|7|7|1974|9|9|df=yes}} | branch = {{army|India}} | serviceyears = ১৯৯৭-১৯৯৯ | servicenumber = IC-57556H | rank = [[File:Captain of the Indian Army.svg|15px]] কেপ্তেইন | awards = {{flagicon image|Param-Vir-Chakra-ribbon.svg|20px]}} [[পৰম বীৰ চক্ৰ]] | unit = <!-- Commented out: [[File:Rgt-jkr.gif|48px]] --> ১৩ নং জম্মু আৰু কাশ্মীৰ ৰাইফল | allegiance = {{flag|India}} | alma_mater = {{bulletlist|ডিএভি কলেজ, চণ্ডীগড় (বিএমএছচি)|পাঞ্জাৱ বিশ্ববিদ্যালয় (এমএ; অসম্পূৰ্ণ)|[[ভাৰতীয় সামৰিক একাডেমী]]}} | battles = [[কাৰ্গিল যুদ্ধ]] (১৯৯৯){{bulletlist|৫১৪০ পইণ্টৰ যুদ্ধ|৪৮৭৫ পইণ্টৰ যুদ্ধ {{KIA}}}} }} '''কেপ্তেইন বিক্ৰম বাত্ৰা''' [[পৰম বীৰ চক্ৰ|পিভিচি]] ({{lang-en|Vikram Batra}}, ৯ ছেপ্টেম্বৰ ১৯৭৪ – ৭ জুলাই ১৯৯৯) ভাৰতীয় সেনাৰ এজন বিষয়া আছিল। কাৰ্গিল যুদ্ধৰ সময়ত তেওঁ প্ৰদৰ্শন কৰা অপৰিসীম বীৰত্বৰে সৰ্বোচ্চ বলিদান দিয়াৰ বাবে তেওঁক মৰণোত্তৰভাৱে ভাৰতৰ সৰ্বোচ্চ সামৰিক সন্মান [[পৰম বীৰ চক্ৰ|পৰম বীৰ চক্ৰৰে]] সন্মানিত কৰা হয়। ১৯৯৯ চনৰ ৭ জুলাই তাৰিখে পূৰ্বৰ [[জম্মু-কাশ্মীৰ]] ৰাজ্যৰ কাৰ্গিল জিলাৰ এৰিয়া লেজ, পইণ্ট ৪৮৭৫ৰ আশে-পাশে পাকিস্তানী সৈন্যৰ সৈতে যুঁজি থকাৰ সময়তে বীৰগতি প্ৰাপ্ত কৰে। ==প্ৰাৰম্ভিক জীৱন আৰু শিক্ষা== ১৯৭৪ চনৰ ৯ ছেপ্টেম্বৰ তাৰিখে [[হিমাচল প্ৰদেশ]]ৰ পালামপুৰ নামৰ এখন সৰু চহৰত পাঞ্জাবী খাত্ৰী পৰিয়ালত<ref>{{cite news |title=Captain Vikram Batra's Parents' Interview: On Son, Dimple Cheema, Siddharth Malhotra, Kiara Advani and 'Shershaah': "Our son wanted to do something in life" - Exclusive! |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/captain-vikram-batras-parents-interview-on-son-dimple-cheema-siddharth-malhotra-kiara-advani-and-shershaah-our-son-wanted-to-do-something-in-life-exclusive/articleshow/85514553.cms |access-date=15 August 2023 |work=The Times of India |date=22 August 2021}}</ref> বিক্ৰম বাত্ৰাৰ জন্ম হৈছিল। তেওঁৰ পিতৃ গীৰধাৰী লাল বাত্ৰা এগৰাকী চৰকাৰী বিদ্যালয়ৰ অধ্যক্ষ আৰু মাতৃ কমল কান্তা এগৰাকী শিক্ষয়িত্ৰী আছিল। বিক্ৰম তেওঁলোকৰ তৃতীয় সন্তান। তেওঁৰ ককায়েক বিশাল চৈধ্য মিনিট ব্যৱধানত জন্ম হোৱা যমজ ভাতৃ। ৰামভক্ত মাতৃয়ে হিন্দু দেৱতা [[ৰাম]]ৰ যমজ পুত্ৰৰ নামেৰে যমজ সন্তান দুজনক ঘৰত '[[লৱ (ৰামায়ণ)|লৱ]]' (বিক্ৰম) আৰু '[[কুশ (ৰামায়ণ)|কুশ]]' (বিশাল) বুলি মাতিছিল।{{sfn|Batra|2016|p=21}} তেওঁৰ দুগৰাকী ভগ্নী আছিল: সীমা আৰু নুতন।{{sfn|Batra|2016|pp=19–21}} সৰুতে মাকৰ তত্ত্বাৱধানত বিক্ৰমে প্ৰাথমিক শিক্ষা গ্ৰহণ কৰে।{{sfn|Batra|2016|p=22}}{{sfn|Batra|2017}} তাৰপিছত তেওঁ ডি.এ.ভি. পালামপুৰৰ পাব্লিক স্কুলত তেওঁ মাধ্যমিক স্তৰলৈকে অধ্যয়ন কৰিছিল।{{sfn|Batra|2016|p=22}} তেওঁ পালামপুৰৰ চেণ্ট্ৰেল স্কুলত উচ্চ মাধ্যমিক শিক্ষা গ্ৰহণ কৰে।{{sfn|Batra|2016|p=22}}{{sfn|Batra|2017}} পঢ়া-শুনাৰ উপৰিও বাত্ৰাই নিজৰ বিদ্যালয়ত বিভিন্ন ধৰণৰ খেল-ধেমালিৰ লগত জড়িত হৈছিল। দিল্লীত অনুষ্ঠিত হোৱা যুৱ সংসদীয় প্ৰতিযোগিতাৰ সময়ত ৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত তেওঁ নিজৰ বিদ্যালয়ক প্ৰতিনিধিত্ব কৰিছিল। টেবুল টেনিছ, কাৰাটে আৰু এনেধৰণৰ অন্যান্য খেলতো তেওঁ নিজৰ স্কুল-কলেজক প্ৰতিনিধিত্ব কৰিছিল। ১৯৯০ চনত তেওঁ আৰু তেওঁৰ যমজ ভাতৃয়ে অল ইণ্ডিয়া কেভিএছ নেচনেলছত টেবুল টেনিছত নিজৰ বিদ্যালয়ক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে।{{sfn|Batra|2016|pp=24–26}}{{sfn|Batra|2017}}{{sfn|Rawat|2014|pp=266–267}}{{sfn|Rediff|2000}} তেওঁ কাৰাটেতো গ্ৰীণ বেল্টধাৰী আছিল আৰু মানালীত অনুষ্ঠিত ৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ৰ শিবিৰত অংশগ্ৰহণ কৰিবলৈ গৈছিল।{{sfn|Batra|2016|p=24}} ১৯৯২ চনত কেন্দ্ৰীয় বিদ্যালয়ৰ পৰা দ্বাদশ শ্ৰেণীৰ শিক্ষান্ত পৰীক্ষাত উত্তীৰ্ণ হোৱাৰ পিছত তেওঁ চণ্ডীগড়ৰ ডি এ ভি কলেজত বি.এছ.চি চিকিৎসা বিজ্ঞান অধ্যয়ন কৰে।{{sfn|Batra|2017}}{{sfn|Batra|2016|p=24}} কলেজত তেওঁ প্ৰথম বৰ্ষত থাকোঁতে [[নেচনেল কেডেট কৰ্পছ]]ৰ (এনচিচি) এয়াৰ উইঙত যোগদান কৰে।{{sfn|Kapur|2015}} আন্তঃৰাজ্যিক এনচিচি শিবিৰৰ সময়ত তেওঁ উত্তৰ মণ্ডলৰ পঞ্জাৱ সঞ্চালকালয়ৰ শ্ৰেষ্ঠ এনচিচি এয়াৰ উইং কেডেট হিচাপে বিবেচিত হয়।{{sfn|Rawat|2014|p=267}}{{sfn|Batra|2016|p=33}} চণ্ডীগড়ৰ পৰা প্ৰায় ৩৫ কিলোমিটাৰ দূৰৈৰ পিঞ্জোৰ বিমানবন্দৰ আৰু ফ্লাইং ক্লাবত তেওঁৰ এনচিচি এয়াৰ উইং ইউনিটৰ সৈতে ৪০ দিনীয়া পেৰাট্ৰুপিং প্ৰশিক্ষণৰ বাবে তেওঁ নিৰ্বাচিত হৈছিল।{{sfn|Batra|2017}}{{sfn|Batra|2016|p=28}} ডি এ ভিত থকা পিছৰ দুবছৰ তেওঁ এন চি চিৰ আৰ্মি উইঙৰ কেডেট হৈয়েই থাকে।{{sfn|Kapur|2015}} তদুপৰি তেওঁ নিজৰ মহাবিদ্যালয়ৰ যুৱ সেৱা ক্লাবৰ সভাপতি আছিল।{{sfn|Kapur|2015}} ইয়াৰ পিছত তেওঁ এনচিচিত 'চি' প্ৰমাণপত্ৰৰ বাবে যোগ্যতা অৰ্জন কৰে আৰু নিজৰ এনচিচি ইউনিটত জ্যেষ্ঠ আণ্ডাৰ অফিচাৰৰ পদবী লাভ কৰে।{{sfn|Batra|2016|p=33}} ইয়াৰ পিছত ১৯৯৪ চনত তেওঁ এনচিচিৰ কেডেট হিচাপে গণৰাজ্য দিৱসৰ পেৰেডত অংশগ্ৰহণ কৰিবলৈ নিৰ্বাচিত হয়। পেৰেডৰ পৰা ঘৰলৈ উভতি আহোঁতে তেওঁ পিতৃ-মাতৃক কয় যে তেওঁ সেনাবাহিনীত যোগদান কৰিব বিচাৰে।{{sfn|Rediff|2000}}{{sfn|Batra|2016|pp=29, 33}} তেওঁৰ মাতৃৰ ফালৰ ককাও ভাৰতীয় সেনাবাহিনীৰ সৈনিক আছিল।{{sfn|Rediff|2000}} ১৯৯৫ চনত কলেজত পঢ়ি থকাৰ সময়তে হংকঙত মুখ্য কাৰ্যালয় থকা এটা জাহাজ কোম্পানীত ব্যৱসায়ী নৌসেনাৰ বাবে নিৰ্বাচিত হয় যদিও শেষত তেওঁ নিজৰ মন সলনি কৰি "কিবা এটা মহান, অসাধাৰণ কিবা এটা, যিয়ে মোৰ দেশলৈ খ্যাতি কঢ়িয়াই আনিব পাৰে" কৰাৰ আকাংক্ষা প্ৰকাশ কৰে।{{sfn|Batra|2017}}{{sfn|Rediff|2000}}{{sfn|Batra|2016|p=29}} সেই বছৰতে তেওঁ চণ্ডীগড়ৰ ডি এ ভি কলেজৰ পৰা স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে।{{sfn|Banerjee|2002}} ১৯৯৫ চনত স্নাতক ডিগ্ৰী সম্পূৰ্ণ কৰাৰ পিছত তেওঁ চণ্ডীগড়ৰ পাঞ্জাব বিশ্ববিদ্যালয়ত নামভৰ্তি কৰে আৰু তাৰ পৰা এম এ ইংৰাজী পাঠ্যক্ৰমত নামভৰ্তি কৰে। সেইসময়ত তেওঁ সংযুক্ত প্ৰতিৰক্ষা সেৱা (চিডিএছ) পৰীক্ষাৰ বাবে প্ৰস্তুতি চলাবলৈ আৰম্ভ কৰে।{{sfn|Kapur|2015}}{{sfn|Rawat|2014|p=267}}{{sfn|Batra|2016|pp=33–35}} তেওঁ বিশ্ববিদ্যালয়ত সন্ধিয়াৰ ক্লাছত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল আৰু ৰাতিপুৱা চণ্ডীগড়ৰ এটা ট্ৰেভেলিং এজেন্সীৰ শাখা পৰিচালক হিচাপে অংশকালীন ভাবে কাম কৰিছিল।{{sfn|Kapur|2015}}{{sfn|Batra|2016|p=33}} ১৯৯৬ চনত তেওঁ চিডিএছ পৰীক্ষাত উত্তীৰ্ণ হয় আৰু তাৰ পিছত এলাহাবাদৰ সেৱা নিৰ্বাচন ব'ৰ্ড (এছএছবি)ত সাক্ষাৎকাৰৰ বাবে আমন্ত্ৰণ লাভ কৰে আৰু চূড়ান্ত তালিকাত নিৰ্বাচিত হয়।{{sfn|Batra|2016|p=35}} তেওঁ মেধাৰ তালিকাৰ শীৰ্ষ ৩৫জন প্ৰাৰ্থীৰ ভিতৰত আছিল।{{sfn|Batra|2016|p=35}} ইংৰাজী বিষয়ত এম এ ডিগ্ৰীৰ পাঠ্যক্ৰমৰ এবছৰ (১৯৯৫—৯৬) সম্পূৰ্ণ কৰাৰ পিছত তেওঁ বিশ্ববিদ্যালয় এৰি [[ভাৰতীয় সামৰিক একাডেমী]]ত যোগদান কৰে।{{sfn|Banerjee|2002}}{{sfn|Rawat|2014|p=272}} ==সামৰিক জীৱন== [[File:2012 IMA POP.jpg|thumb|right|[[ভাৰতীয় সামৰিক একাডেমী]]]] ১৯৯৬ চনত ডেৰাডুনত অৱস্থিত ভাৰতীয় সামৰিক একাডেমীৰ (আই এম এ)ত মানেকশ্ব' বেটেলিয়ানত যোগদান কৰে।{{sfn|Batra|2016|p=36}} ১৯ মাহৰ প্ৰশিক্ষণ পাঠ্যক্ৰম সম্পূৰ্ণ কৰাৰ পিছত ১৯৯৭ চনৰ ৬ ডিচেম্বৰত আই এম এৰ পৰা স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে আৰু ভাৰতীয় সেনাবাহিনীত লেফটেনেণ্ট হিচাপে নিযুক্তি লাভ কৰে।{{sfn|Batra|2016|pp=36–43}} তেওঁক জম্মু-কাশ্মীৰ ৰাইফলছ (১৩ জে কে ৰিফ)ৰ ১৩ নং বেটেলিয়নত নিযুক্তি দিয়া হৈছিল। কমিচন দিয়াৰ পিছত তেওঁক ৰেজিমেণ্টৰ প্ৰশিক্ষণৰ বাবে [[মধ্যপ্ৰদেশ]]ৰ জবলপুৰলৈ প্ৰেৰণ কৰা হয়। এই প্ৰশিক্ষণ ১৯৯৭ চনৰ ডিচেম্বৰৰ পৰা ১৯৯৮ চনৰ জানুৱাৰী মাহৰ শেষলৈকে এমাহ ধৰি চলিছিল।{{sfn|Batra|2016|p=44}} এই প্ৰশিক্ষণ সম্পূৰ্ণ কৰাৰ পিছত তেওঁ জম্মু-কাশ্মীৰৰ বাৰামুল্লা জিলাৰ ছ'পোৰত প্ৰথম পদবী লাভ কৰে।{{sfn|Batra|2016|p=44}} ১৯৯৮ চনৰ মাৰ্চ মাহৰ মাজভাগত তেওঁক ইয়ং অফিচাৰ পাঠ্যক্ৰমৰ বাবে মধ্যপ্ৰদেশৰ মহৌত থকা ইনফেণ্ট্ৰি স্কুললৈ পঠিওৱা হয়। ইয়াত সেনাবাহিনীৰ যুৱ বিষয়াসকলক প্ৰশিক্ষণ দিয়া হয়। এই প্ৰশিক্ষণ ১৯৯৮ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহলৈকে পাঁচ মাহ ধৰি চলিছিল। পাঠ্যক্ৰম সম্পূৰ্ণ কৰাৰ পিছত তেওঁ আলফা গ্ৰেডিং লাভ কৰে। তাৰপিছত তেওঁ ১৯৯৮ চনৰ অক্টোবৰ মাহত ছ'পোৰত থকা নিজৰ বেটেলিয়নত যোগদান কৰে।{{sfn|Batra|2017}}{{sfn|Batra|2016|p=44}} ছ'পোৰত পোষ্টিঙৰ সময়ত উগ্ৰপন্থীৰ সৈতে কেইবাবাৰো তেওঁৰ মুখামুখি সংঘৰ্ষৰ সূত্ৰপাত হৈছিল। সেই এনকাউণ্টাৰবোৰৰ এটাত বাত্ৰায়ে নিজৰ প্লাটুনৰ সৈতে ঘন অৰণ্যৰ অঞ্চলত এম্বুছ লৈ গৈ থকা অৱস্থাত এজন উগ্ৰপন্থীয়ে হঠাৎ গুলীচালনা কৰে। এই গুলীচলনাত এটা গুলীয়ে তেওঁৰ কান্ধক চুই যায় আৰু গুলীটোৱে বাত্ৰাৰ পিছফালে থকা তেওঁলোকৰ দলৰ এজন সৈনিকক বিন্ধিছিল। এই ঘটনাত তেওঁৰ কথমপি প্ৰাণ ৰক্ষা পৰে যদিও সহকৰ্মী সৈনিকজন নিহত হৈছিল। লগে লগে বিক্ৰমে সৈনিকসকলক উগ্ৰপন্থীসকলক লক্ষ্য কৰি গুলীচালনা কৰিবলৈ নিৰ্দেশ দিয়ে আৰু ৰাতিপুৱালৈকে সকলো উগ্ৰপন্থী নিহত হয়।{{sfn|Batra|2016|pp=45–46}}{{sfn|Rawat|2014|p=275}}{{sfn|Masih|2004}} ১৯৯৯ চনৰ জানুৱাৰী মাহত তেওঁক [[কৰ্ণাটক|কৰ্ণাটকৰ]] বেলগামত কমাণ্ডো কোৰ্চত পঠিওৱা হয়। এই পাঠ্যক্ৰম দুমাহ ধৰি চলিছিল আৰু ইয়াৰ শেষত তেওঁক সৰ্বোচ্চ গ্ৰেডিং — প্ৰশিক্ষকৰ গ্ৰেড দিয়া হৈছিল।{{sfn|Batra|2016|pp=46–47}} প্ৰতিবাৰেই ছুটীত পালামপুৰলৈ ঘৰলৈ আহিলে তেওঁ নিউগাল কেফেলৈ গৈছিল।{{sfn|NCERT|2016|p=127}} ১৯৯৯ চনত শেষবাৰৰ বাবে তেওঁ [[হোলী]] উৎসৱৰ সময়ত সেনাবাহিনীৰ পৰা ছুটী লৈ কিছুদিনৰ বাবে ঘৰলৈ আহিছিল। ছুটীৰ পিছত তেওঁ পুনৰ ছ'পোৰত নিজৰ বেটেলিয়নত যোগদান কৰে।{{sfn|NCERT|2016|p=127}} ৮ মাউণ্টেন ডিভিজনৰ ১৯২ মাউণ্টেন ব্ৰিগেডৰ অধীনত কাশ্মীৰত বিদ্ৰোহ বিৰোধী অভিযানৰ কাৰ্যকাল সম্পূৰ্ণ কৰাৰ পিছত ১৩ জে কে ৰাইফলে [[উত্তৰ প্ৰদেশ]]ৰ শ্বাহজাহানপুৰলৈ যোৱাৰ নিৰ্দেশ লাভ কৰে। মেজৰ যোগেশ কুমাৰ যোশীৰ অধীনত বেটেলিয়নৰ দলটোৱে গন্তব্যস্থানত উপনীত হয়। পিছত ৫ জুনত যুদ্ধ আৰম্ভ হোৱাৰ বাবে ইয়াৰ নিয়োগৰ আদেশ সলনি কৰা হয় আৰু বেটেলিয়নটোৱে ড্ৰাছলৈ যোৱাৰ নিৰ্দেশ লাভ কৰে।{{sfn|Masih|2004}}{{sfn|Karmakar et al.|2009}} [[File:Drass and Tololing Range.jpg|thumb|right| [[ড্ৰাছ]] চহৰ, [[চাইবেৰিয়া]]ৰ পিছত বিশ্বৰ দ্বিতীয় শীতলতম বসতিপ্ৰধান স্থান, য'ত শীতকালত উষ্ণতা −৬০ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছ পৰ্যন্ত কম হয়।{{sfn|Dutt|2000|p=306}}{{sfn|Sawant|2000|p=18}}]] বিক্ৰমে তেওঁৰ স্থানান্তৰৰ বিষয়ে পিতৃ-মাতৃক জনাইছিল আৰু তেওঁলোকক আশ্বস্ত কৰিছিল যে তেওঁলোকে তেওঁৰ বিষয়ে চিন্তা কৰাৰ প্ৰয়োজন নাই।{{sfn|Masih|2004}} দহ দিনত এবাৰ হ'লেও মাক-দেউতাকক ফোন কৰিছিল। ১৯৯৯ চনৰ ২৯ জুনত তেওঁ শেষবাৰৰ ফোন কল কৰিছিল আৰু শেষবাৰৰ বাবে তেওঁ মাকৰ সৈতে কথা পাতিছিল।{{sfn|Masih|2004}} লেফটেনেণ্ট হিচাপে সেৱা আৰম্ভ কৰি তেওঁ কেপ্তেইন পদবীলৈ পদোন্নতি লাভ কৰিছিল।{{sfn|Masih|2004}} ==কাৰ্গিল যুদ্ধ== {{main|কাৰ্গিল যুদ্ধ}} [[File:Kargil War Memorial, Kargil.jpg|thumb|right|ড্ৰাছত ট'ল'লিং পৰ্বতমালাৰ পাদভূমিত অৱস্থিত [[কাৰ্গিল যুদ্ধ স্মৃতিসৌধ]]]] বিক্ৰম বাত্ৰা তেওঁৰ বেটেলিয়ন ১৩ জম্মু আৰু কাশ্মীৰ ৰাইফলছৰ (১৩ জে কে ৰিফ) সৈতে ৬ জুনত ড্ৰাছত উপস্থিত হয়। ট'ল'লিং পৰ্বতৰ আক্ৰমণৰ সময়ত ৫৬ মাউণ্টেন ব্ৰিগেডৰ কমাণ্ডত জম্মু কাশ্মীৰ ৰাইফলছক ৰখা হয় আৰু ৰাজপুতনা ৰাইফলছৰ ২য় বেটেলিয়ন (২ ৰাজ.)ৰ ৰিজাৰ্ভ হিচাপে কাম কৰাৰ নিৰ্দেশ দিয়া হয়।{{sfn|Bammi|2002|p=223}} দ্য গ্ৰেনেডিয়াৰৰ ১৮ নং বেটেলিয়নে (১৮ গ্ৰেনেডিয়াৰ) প্ৰথমে ২২ মে'ত ট'ল'লিঙক আক্ৰমণ কৰে যদিও শৃংগটো দখল কৰিবলৈ সক্ষম হোৱা নাছিল।{{sfn|Malik|2006|p=158}}{{sfn|Dutt|2000|p=226}}{{sfn|Marston|2008|p=151}} ১৮ গ্ৰেনেডিয়াৰে ট'ল'লিং পৰ্বতক পুনৰুদ্ধাৰ কৰিবলৈ চাৰিটা প্ৰচেষ্টা চলাইছিল,{{sfn|Malik|2006|pp=158–161}}{{sfn|Dutt|2000|pp=226–227}} কিন্তু তলৰ ঢালসমূহ সুৰক্ষিত কৰাতহে সফল হ'ব পাৰিছিল।{{sfn|Malik|2006|p=160}}{{sfn|Singh|2014|p=132}} আনহাতে তেওঁলোক যথেষ্ট পৰিমাণে ক্ষতিগ্ৰস্ত হৈছিল।{{sfn|Dutt|2000|pp=226–227}}{{sfn|Rawat|2014|pp=267–268}} অৱশেষত ২ ৰাজ ৰিফক ট'ল'লিং উদ্ধাৰ কৰাৰ মিছন প্ৰদান কৰা হয় আৰু ১৯৯৯ চনৰ ১৩ জুনত তেওঁলোকে নিজৰ লক্ষ্যত উপনীত হয়।{{sfn|Marston|2008|p=151}} ট'ল'লিং দখল কৰাৰ পিছত ১৩ জে কে ৰিফে ড্ৰাছৰ পৰা ট'ল'লিংলৈ যাত্ৰা কৰে আৰু ১২ ঘণ্টাৰ ভিতৰতে গন্তব্যস্থানত উপস্থিত হয়।{{sfn|Rawat|2014|p=268}} তাত উপস্থিত হোৱাৰ লগে লগে ১৩ জে কে ৰিফৰ আলফা কোম্পানীয়ে ১৮টা গ্ৰেনেডিয়াৰৰ পৰা ট'ল'লিং আৰু হাম্প কমপ্লেক্সৰ এটা অংশ দখল কৰে।{{sfn|Rawat|2014|p=268}} ===৫১৪০ পইণ্টৰ উদ্ধাৰ=== ড্ৰাছ খণ্ডৰ কৌশলগতভাৱে গুৰুত্বপূৰ্ণ পৰ্বতৰ শৃংগ ৫১৪০ পইণ্ট উদ্ধাৰ কৰাৰ অভিযান ১৯৯৯ চনৰ ১৭ জুনত লেফটেনেণ্ট কৰ্ণেল যোগেশ কুমাৰ যোশীৰ কমাণ্ডত ১৩ জে কে ৰিফক নিযুক্তি দিয়া হয়।{{sfn|The Tribune|1999}}{{sfn|Bammi|2002|p=223}} ৫১৪০ নং পইণ্টৰ তলৰ খণ্ডত আৰু প্ৰায় ৮০০ মিটাৰ দূৰত অৱস্থিত ৰকি নব দখল কৰাৰ পিছত,{{sfn|Malik|2006|p=163}}{{sfn|Singh|2001|p=175}} হাম্পছ IX আৰু X (হাম্প কমপ্লেক্সৰ অংশ, একেটা পৰ্বতমালাৰ Iৰ পৰা X নম্বৰৰ প্ৰায় দহটা ওখ টিলাৰে গঠিত ৪০৯৫ পইণ্টৰ প্ৰায় ৫০০–৭০০ মিটাৰ উত্তৰত অৱস্থিত{{sfn|Bammi|2002|p=223}}{{sfn|Malik|2006|p=162}}) বেটেলিয়নৰ কমাণ্ডিং অফিচাৰ যোশীয়ে পুনৰ ট'ল'লিঙলৈ ঘূৰি আহে আৰু তেওঁলোকৰ পৰৱৰ্তী উদ্দেশ্য — পইণ্ট ৫১৪০ৰ পৰিকল্পনা আৰম্ভ কৰে।{{sfn|Bammi|2002|p=225}}{{sfn|Malik|2006|p=164}} একেটা পৰ্বত শৃংখলাৰ ট'ল'লিংৰ পৰা প্ৰায় ১৫০০ মিটাৰ উত্তৰে{{sfn|Malik|2006|p=163}} পইণ্ট ৫১৪০ সমুদ্ৰপৃষ্ঠৰ পৰা ১৬,৯৬২ ফুট উচ্চতাত অৱস্থিত আৰু ইয়াৰ পৰা ট'ল'লিং নলা দেখা যায়।{{sfn|Singh|2001|p=175}}{{sfn|Sawant|2000|p=3}} ই ট'ল'লিং পৰ্বতমালাৰ সৰ্বোচ্চ বিন্দু আৰু ড্ৰাছ উপখণ্ডৰ আটাইতকৈ ভয়ংকৰ বৈশিষ্ট্য।{{sfn|Singh|2001|p=xix}}{{sfn|Mayadas|1999|p=28}}{{sfn|Rawat|2014|p=268}} ১৮ জুনত তেওঁলোকৰ বেটেলিয়নে ৫১৪০ নং পইণ্টৰ বিশদ অনুসন্ধান চলায় আৰু শত্ৰুৱে সেই স্থানত সাতটা সংগৰ স্থাপন কৰা বুলি প্ৰকাশ পায়। এই সংগৰ কেইটা ওপৰত দুটা, পূব দিশত চাৰিটা আৰু উত্তৰ দিশত এটা অৱস্থিত আছিল।{{sfn|Bammi|2002|p=226}}{{sfn|Malik|2006|pp=164–165}} ইয়াৰ উপৰিও ইয়াৰ পৰা দেখা গ'ল যে এই অঞ্চলৰ পূব দিশৰ বাটটো সন্মুখৰ পৰা তুলনামূলকভাৱে সহজ আছিল। এই বাট প্ৰায়ে পৰ্বতৰ উলম্ব আৰোহণ আছিল যদিও ইয়াক অধিক ভীষণভাৱে প্ৰতিৰক্ষা কৰা হৈছিল।{{sfn|Bammi|2002|p=226}} সিদ্ধান্ত লোৱা হয় যে আক্ৰমণকাৰী সৈন্যই ফেঁহুজালি দিয়াৰ আগতেই শীৰ্ষ শৃংগ দখল কৰিব লাগিব, নহ'লে শত্ৰুৱে তেওঁলোকৰ ওপৰত সৰ্বাধিক ক্ষতিসাধন কৰিব।{{sfn|Bammi|2002|p=226}}{{sfn|Sawant|2000|p=39}} যোশীয়ে ৫১৪০ পইণ্টত লেফটেনেণ্ট সঞ্জীৱ সিং জামৱালৰ নেতৃত্বত ব্ৰাভো কোম্পানী আৰু লেফটেনেণ্ট বিক্ৰম বাত্ৰাৰ নেতৃত্বত ডেল্টা কোম্পানীক পূব আৰু দক্ষিণ দিশত দুফালৰ পৰা আক্ৰমণ কৰাৰ সিদ্ধান্ত লয়।{{sfn|Rawat|2014|p=268}}{{sfn|Bammi|2002|p=226}} হাম্প কমপ্লেক্সত জমৱাল আৰু বাত্ৰায়ে যোশীৰ পৰা এই অভিযানৰ বিষয়ে তেওঁলোকৰ ব্ৰিফিং লাভ কৰে।{{sfn|Rawat|2014|p=268}} ব্ৰিফিঙৰ সময়ত জামৱালে "অ'! য়েহ, য়েহ, য়েহ!" আৰু বাত্ৰায়ে '''"য়েহ দিল মাংগে ম'ৰ!" ''' (আক্ষৰিক অৰ্থ 'এই হৃদয়খনে আৰু বিচাৰে! ' — পেপচিৰ এটা জনপ্ৰিয় বিজ্ঞাপন শ্লোগান) তেওঁৰ কোম্পানীটোৰ বাবে তেওঁৰ সফলতাৰ সংকেত হিচাপে গ্ৰহণ কৰে।{{sfn|Cardozo|2003|p=121}}{{sfn|Rawat|2014|p=268}}{{sfn|Bammi|2002|p=226}}{{sfn|Jaffrelot|2008|p=274}} এই অভিযানৰ ডি-ডে ১৯ জুন আৰু এইচ-আৱাৰ ২০:৩০ বজাত নিৰ্ধাৰণ কৰা হৈছিল।{{sfn|Bammi|2002|p=226}}{{efn|H-Hour is the time at which an assault begins{{sfn|Malik|2006|p=162}}}} আৰ্টিলাৰীৰ গুলীৰ আৱৰণত আক্ৰমণকাৰী কোম্পানী দুটাই ২০ জুন তাৰিখে মাজনিশাৰ পিছত পইণ্ট ৫১৪০ বগাবলৈ আৰম্ভ কৰে।{{sfn|Cardozo|2003|p=121}}{{sfn|The Tribune|1999}} হাম্প কমপ্লেক্সৰ আৰ্টিলাৰীয়ে ইতিমধ্যে ৫১৪০ পইণ্টত প্ৰস্তুতিমূলক বোমাবৰ্ষণ আৰম্ভ কৰিছিল।{{sfn|Rawat|2014|p=269}} পৰিকল্পনা অনুসৰি আৰ্টিলাৰী বন্দুকৰ গুলীচালনা সৈন্যসকল লক্ষ্যৰ পৰা ২০০ মিটাৰ দূৰত থকা অৱস্থাত বন্ধ কৰাৰ নিৰ্দেশ আছিল।{{sfn|Sawant|2000|p=39}} এম বি আৰ এল আৰু ১০৫ মিমি বন্দুককে ধৰি আৰ্টিলাৰী বন্দুকৰ গুলী বন্ধ হোৱাৰ পিছত লগে লগে পাকিস্তানী সৈন্যই নিজৰ বাংকাৰৰ পৰা ওলাই আহি মেচিনগানেৰে আগবাঢ়ি যোৱা ভাৰতীয় সৈন্যৰ ওপৰত প্ৰচণ্ড গুলীচালনা কৰে। সেই মুহূৰ্ততে জামৱাল আৰু বাত্ৰা দুয়োজনে ৰেডিঅ’ৰ জৰিয়তে ঘাটিটোৰ কমাণ্ডাৰসকলৰ সৈতে যোগাযোগ কৰি কোম্পানীসমূহ নিজৰ লক্ষ্যৰ পৰা ১০০ মিটাৰ দূৰত্বত নোপোৱালৈকে শত্ৰুৰ স্থানত আৰ্টিলাৰী বোমাবৰ্ষণ অব্যাহত ৰাখিবলৈ কয়।{{sfn|Sawant|2000|p=39}} পুৱা ৩ বাজি ১৫ মিনিটৰ ভিতৰত বি আৰু ডি কোম্পানী দুয়োটাই সংকটজনক ভূখণ্ডৰ মাজতো ৫১৪০ পইণ্টৰ ওচৰ পালেগৈ।{{sfn|Cardozo|2003|p=121}} বি কোম্পানীয়ে প্ৰথমে লক্ষ্যৰ ওপৰত উপনীত হয় আৰু বাওঁফালৰ পৰা আক্ৰমণ কৰে।{{sfn|Cardozo|2003|p=121}} ৩ বাজি ৩০ মিনিটত বি কোম্পানীয়ে নিজৰ লক্ষ্য আৰোহণ কৰে{{sfn|Bammi|2002|p=226}} আৰু ৩ বাজি ৩৫ মিনিটত জামৱালে নিজৰ কমাণ্ড পোষ্টক ৰেডিঅ'ৰ জৰিয়তে, "অ'! য়েহ, য়েহ, য়েহ!" বুলি সংকেত দিয়ে।{{sfn|Cardozo|2003|p=121}} বাত্ৰাই শত্ৰুক আচৰিত কৰাৰ লক্ষ্যৰে পিছফালৰ পৰা পৰ্বতৰ শৃংগৰ কাষ চাপিবলৈ সিদ্ধান্ত লয়{{sfn|Masih|2004}} আৰু তেওঁলোকৰ প্ৰত্যাহাৰৰ পথ নষ্ট কৰি পেলোৱা হয়।{{sfn|NCERT|2016|p=125}} বাত্ৰায়ে শৃংগৰ পূব দিশৰ বাংকাৰবোৰৰ ফালে তিনিটা ৰকেট নিক্ষেপ কৰে তাৰ পিছত সেইবোৰক আক্ৰমণ কৰে।{{sfn|Francis|2013|p=106}} তেওঁলোকৰ দলে থিয় গড়াৰে ওপৰত উঠিল, কিন্তু শিখৰৰ ওচৰ চাপি অহাৰ লগে লগে শত্ৰুৱে মেচিনগানৰ গুলীৰে তেওঁলোকক মুকলি শিলৰ ফালে যাবলৈ বাধ্য হয়। বাত্ৰায়ে তেওঁৰ দলৰ পাঁচজন লোকৰ সৈতে শিখৰৰ ওপৰলৈ উঠি আহি শীৰ্ষত উপনীত হোৱাৰ পিছত মেচিনগানৰ পোষ্টটোত দুটা গ্ৰেনেড নিক্ষেপ কৰে।{{sfn|Francis|2013|p=106}}{{sfn|Karmakar et al.|2009}} ইয়াৰ পিছত বাত্ৰায়ে মুখা-মুখী সংঘৰ্ষত শত্ৰুৰ তিনিজন সৈনিকক এককভাৱে হত্যা কৰে।{{sfn|Francis|2013|p=106}}{{sfn|Karmakar et al.|2009}} এই প্ৰক্ৰিয়াত তেওঁ গুৰুতৰভাৱে আহত হয়,{{sfn|Francis|2013|p=106}}{{sfn|Karmakar et al.|2009}} কিন্তু মিছনটো আগবঢ়াই নিবলৈ তেওঁৰ লোকসকলক পুনৰ গোট খুৱাবলৈ জোৰ দিয়ে।{{sfn|Francis|2013|p=106}} তেওঁ নিজৰ সৈন্যবাহিনীক নেতৃত্ব দি থাকিল আৰু তাৰ পিছত শত্ৰুৰ পৰৱৰ্তী স্থানত আক্ৰমণ চলাই পইণ্ট ৫১৪০ দখল কৰে।{{sfn|Francis|2013|p=106}} সকলো কাৰ্য্যতে তেওঁৰ কোম্পানীয়ে কমেও আঠজন পাকিস্তানী অনুপ্ৰৱেশকাৰীক হত্যা কৰে আৰু এটা গধুৰ বিমান বিৰোধী মেচিনগান উদ্ধাৰ কৰে।{{sfn|Batra|2017}} বাকী থকা শত্ৰু সৈনিক পলাই সাৰে।{{sfn|Cardozo|2003|p=122}} পুৱা ৪ বাজি ৩৫ মিনিটত বাত্ৰায়ে নিজৰ কমাণ্ড পোষ্টক ৰেডিঅ'ৰ জৰিয়তে "[[য়ে দিল মাংগে মোৰ]]!" বুলি সংকেত দিয়ে। এই স্থানৰ পৰা যথেষ্ট পৰিমাণৰ অস্ত্ৰ আৰু গোলাবাৰুদ উদ্ধাৰ কৰা হৈছিল। উদ্ধাৰ কৰা অস্ত্ৰ-শস্ত্ৰই শত্ৰুৰ শক্তি প্ৰায় এটা প্লাটুনৰ সমান আছিল বুলি অনুমান কৰা হয়।{{sfn|Cardozo|2003|p=122}} এই যুদ্ধত বি বা ডি কোম্পানী দুয়োটাৰে কোনো ধৰণৰ ক্ষতি হোৱা নাছিল।{{sfn|Rawat|2014|p=270}}{{sfn|Rathore|2016|p=74}} ৫১৪০ পইণ্ট উদ্ধাৰ কৰাৰ ফলত ৫১০০ পইণ্ট, ৪৭০০ পইণ্ট, জংচন পিক আৰু থ্ৰী পিম্পল কমপ্লেক্স উদ্ধাৰ কৰাৰ দৰে সফলতাৰ ধাৰাবাহিকতা আৰম্ভ হয়। ৫১৪০ নং পইণ্ট দখল কৰাৰ পিছত বাত্ৰাক কেপ্তেইন পদবীলৈ উন্নীত কৰা হয়।{{sfn|Rawat|2014|p=273}} তেতিয়াৰ সেনাধ্যক্ষ জেনেৰেল বেদ প্ৰকাশ মালিকে তেওঁক অভিনন্দন জনাবলৈ ফোন কৰে। সমগ্ৰ দেশতে তেওঁৰ জয় টেলিভিছনৰ পৰ্দাত প্ৰদৰ্শিত হৈছিল।{{sfn|Masih|2004}} ৫১৪০ নং পইণ্ট দখল কৰাৰ কিছু সময়ৰ পিছতে ২৬ জুনত ১৩ জে কে ৰিফক ড্ৰাছৰ পৰা ঘুমৰিলৈ জিৰণি ল'বলৈ, পুনৰ সংস্থাপন কৰিবলৈ আৰু পুনৰুদ্ধাৰ কৰিবলৈ নিৰ্দেশ দিয়া হয়।{{sfn|Cardozo|2003|p=122}}{{sfn|Rawat|2014|p=270}} ইয়াৰ পিছত ৩০ জুনত বেটেলিয়নটো মুছকোহ উপত্যকালৈ স্থানান্তৰিত হয়।{{sfn|Cardozo|2003|p=122}} ===৪৮৭৫ পইণ্টৰ উদ্ধাৰ=== মুছকোহ উপত্যকাত উপস্থিত হোৱাৰ লগে লগে ১৩ জে কে ৰাইফলছক ৭৯ মাউণ্টেন ব্ৰিগেডৰ কমাণ্ডত ৰখা হয়।{{sfn|Cardozo|2003|p=122}} বাত্ৰাৰ বেটেলিয়নৰ পৰৱৰ্তী কাম আছিল মুছকোহ উপত্যকাত অৱস্থিত কৌশলগতভাৱে গুৰুত্বপূৰ্ণ শৃংগ ৪৮৭৫ পইণ্ট দখল কৰা।{{sfn|Cardozo|2003|p=122}} যিহেতু এই শৃংগয়ে ড্ৰাছৰ পৰা মাতায়ানলৈকে ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথ ১ ত সম্পূৰ্ণৰূপে আধিপত্য বিস্তাৰ কৰিছিল, সেয়েহে ভাৰতীয় সেনাৰ বাবে ৪৮৭৫ নং পইণ্ট দখল কৰাটো অতি প্ৰয়োজনীয় হৈ পৰিছিল।{{sfn|Cardozo|2003|p=122}}{{sfn|Sawant|2000|p=179}} ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথৰ ৩০–৪০ কিলোমিটাৰ অংশ শত্ৰুৰ প্ৰত্যক্ষ পৰ্যবেক্ষণত আছিল।{{sfn|Cardozo|2003|p=122}} ৪৮৭৫ নং পইণ্টৰ পৰা পাকিস্তানী আৰ্টিলাৰী পৰ্যবেক্ষকসকলে ভাৰতীয় বন্দুকৰ স্থান, সেনাৰ শিবিৰ আৰু সৈন্যৰ গতিবিধি সহজেই নিৰীক্ষণ কৰিব পাৰিছিল আৰু ইচ্ছামতে ফলপ্ৰসূ আৰ্টিলাৰীৰ গুলীৰ সহায়ত ভাৰতীয় সেনাক পিছ হুহুকি আহিবলৈ বাধ্য কৰাইছিল।{{sfn|Cardozo|2003|p=122}}{{sfn|Malik|2006|p=177}}{{sfn|Sawant|2000|p=179}} ১৯৯৯ চনৰ ১ জুলাইত 'এ' কোম্পানীৰ কমাণ্ডাৰ মেজৰ এছ বিজয় ভাস্কৰে আৰু ১৩ জে কে ৰাইফলছৰ কমাণ্ডিং অফিচাৰ লেফটেনেণ্ট কৰ্ণেল যোশীয়ে এটা ভেণ্টিজ পইণ্ট আৰোহণ কৰাৰ পিছত তেওঁলোকৰ প্ৰাৰম্ভিক অনুসন্ধান চলায় আৰু আক্ৰমণৰ পৰিকল্পনা প্ৰস্তুত কৰে।{{sfn|Cardozo|2003|p=122}} ইয়াৰ পিছত ২ জুলাইত ৮ মাউণ্টেন ডিভিজনৰ কমাণ্ডিং জেনেৰেল অফিচাৰ মেজৰ জেনেৰেল মহিন্দৰ পুৰী আৰু ব্ৰিগেডিয়াৰ ৰাজেশ কুমাৰ কক্কাৰ কমাণ্ডাৰ ৭৯ মাউণ্টেন ব্ৰিগেড আৰু লেফটেনেণ্ট কৰ্ণেল আৰু ১৩ জে কে ৰাইফলছৰ কমাণ্ডিং অফিচাৰ যোশীয়ে ৭৯টা মাউণ্টেন ব্ৰিগেডৰ মুখ্য কাৰ্যালয়ত তেওঁলোকৰ পৰিকল্পনাৰ বিষয়ে আলোচনা কৰিবলৈ সমবেত হয়।{{sfn|Cardozo|2003|p=122}} ৪৮৭৫ নং পইণ্টৰ পৰা প্ৰায় ১৫০০ মিটাৰ দূৰত্বত অৱস্থিত অগ্নিনিৰ্বাপক বাহিনীৰ ঘাটিত এই বেটেলিয়নটো নিয়োজিত কৰা হয়। দুদিনত ২ আৰু ৩ জুলাই তাৰিখে ১৩ জে এ কে ৰাইফল আৰু ২৮ ৰাষ্ট্ৰীয় ৰাইফলছৰ অস্ত্ৰবাহক বিমানে গোলাবাৰুদ আৰু গধুৰ অস্ত্ৰ নিক্ষেপ কৰে।{{sfn|Cardozo|2003|p=122}} ৪ জুলাইৰ দিনটোত ‘এ’ আৰু ‘চি’ কোম্পানীৰ কোম্পানী কমাণ্ডাৰ মেজৰ এছ.ভি. ভাস্কৰ আৰু মেজৰ গুৰপ্ৰীত সিঙে তেওঁলোকৰ চূড়ান্ত চোৰাংচোৱাগিৰি চলাইছিল আৰু তেওঁলোকৰ 'অ' গোটসমূহক তেওঁলোকৰ উদ্দেশ্য দেখুৱাইছিল।{{sfn|Cardozo|2003|p=123}} সেইদিনা আবেলি ৬ বজাত পইণ্ট ৪৮৭৫ত শত্ৰুৰ ঘাটিত আৰ্টিলাৰী বোমাবৰ্ষণ আৰম্ভ হয়{{sfn|Cardozo|2003|p=123}} আৰু গোটেই ৰাতিটো গোলাবৰ্ষণ চলি থাকে।{{sfn|Sawant|2000|p=180}} ৪৮৭৫ নং পইণ্টৰ বোমাবৰ্ষণত ১৫৫ মিলিমিটাৰ বফৰ্ছ হাউইটজাৰ, ১০৫ মিলিমিটাৰ ফিল্ড গান আৰু মাল্টি বেৰেল ৰকেট লঞ্চাৰ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।{{sfn|Cardozo|2003|p=123}}{{sfn|Bhattacharya|2014|p=139}} নিশা ৯ বাজি ৩০ মিনিটত আৰ্টিলাৰীৰ গুলীৰ আৱৰণত 'এ' আৰু 'চি' কোম্পানীয়ে ৪৮৭৫ নং পইণ্টত আৰোহণ আৰম্ভ কৰে।{{sfn|Cardozo|2003|p=123}}{{sfn|Sawant|2000|p=181}} কেপ্তেইন বিক্ৰম বাত্ৰাই জ্বৰ আৰু ভাগৰৰ তাড়নাত মুছকোহ নলাৰ ওচৰত শ্লীপিং বেগত আছিল। তেওঁৰ কমাণ্ডিং অফিচাৰে তেওঁক জিৰণি ল'বলৈ নিৰ্দেশ দিছিল যদিও তেওঁৰ বেটেলিয়ন ১৩ জে কে ৰাইফলছে পইণ্ট ৪৮৭৫ত আক্ৰমণ চলাইছিল।{{sfn|Cardozo|2003|p=123}}{{sfn|Sawant|2000|p=181}} দুয়োটা আক্ৰমণকাৰী কোম্পানীয়ে সোঁফালৰ পৰা আক্ৰমণৰ নেতৃত্ব দিছিল। সৈন্যসকলে শত্ৰুৰ প্ৰতিৰোধৰ অঞ্চলৰ বিচাৰি উলিয়াই ল’বলগীয়া হৈছিল। কিন্তু এসময়ত কৌশলগতভাৱে অৱস্থিত শত্ৰুপক্ষৰ মেচিনগানে তেওঁলোকৰ আগবাঢ়ি যোৱাটো বন্ধ কৰি দিলে। পোহৰ হোৱাৰ সময়ত সৈন্যসকল লক্ষ্যস্থানৰ পৰা প্ৰায় ৫০ মিটাৰ দূৰত আছিল। দিনৰ পোহৰত ভাৰতীয় সৈন্যক পাকিস্তানীসকলে সহজে দেখা পাইছিল। শিলৰ আঁৰত লুকাই থকা পাকিস্তানী সৈন্যৰ অতি ফলপ্ৰসূ স্নাইপাৰ গুলীৰ ফলতো এই ভাৰতীয় সৈনিকৰ আক্ৰমণ বন্ধ হৈ পৰে।{{sfn|Sawant|2000|p=181}} পুৱা ৪ বাজি ৩০ মিনিটত দুয়োটা কোম্পানীয়ে নিজৰ স্বয়ংক্ৰিয় অস্ত্ৰ-শস্ত্ৰ নিয়োগ কৰি শৃংগৰ ওপৰত থকা সুদৃঢ় শত্ৰুৰ স্থানত গুলীচালনা কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে।{{sfn|Cardozo|2003|p=123}} শত্ৰুৱে ক্ষুদ্ৰ অস্ত্ৰৰ গুলী আৰু স্নাইপাৰৰ গুলীবৰ্ষনে ভাৰতীয় সৈন্যৰ আগবাঢ়ি যোৱাত ফলপ্ৰসূভাৱে বাধা দিছিল।{{sfn|Cardozo|2003|p=123}} ৫ জুলাইৰ পুৱা প্ৰায় ১০ বাজি ১৫ মিনিটত 'চি' কোম্পানীৰ কমাণ্ডিং অফিচাৰে বেটেলিয়নৰ কমাণ্ডিং অফিচাৰৰ সৈতে কথা পাতি তেওঁৰ কোম্পানীটোৰ দুৰ্দশা আৰু শত্ৰুৱে তেওঁলোকৰ ওপৰত চলোৱা গুলীবৰ্ষণৰ বিষয়ে বুজাই দিয়ে।{{sfn|Cardozo|2003|p=123}} ব্ৰিগেডিয়াৰ কক্কাৰে ব্যক্তিগতভাৱে অভিযানৰ তদাৰক কৰিছিল।{{sfn|Sawant|2000|p=181}} এই সন্ধিক্ষণত বেটেলিয়নৰ কমাণ্ডিং অফিচাৰ লেফটেনেণ্ট কৰ্ণেল যোশীয়ে ব্যক্তিগতভাৱে অগ্নিনিৰ্বাপক বাহিনীৰ ঘাটিৰ পৰা দ্ৰুত একেৰাহে দুটা ফাগট ক্ষেপণাস্ত্ৰ নিক্ষেপ কৰি শত্ৰুৰ স্থান নিষ্ক্ৰিয় কৰি পেলায়।{{sfn|Cardozo|2003|p=123}}{{sfn|Singh|2001|p=184}} ব্ৰিগেডিয়াৰ কক্কাৰে দুৰবীক্ষণৰ জৰিয়তে মিছাইলৰ গুলীচালনা চাই আছিল। শত্ৰুৰ বাংকাৰটোৱে প্ৰত্যক্ষ আঘাত পাইছিল আৰু শত্ৰুৰ সৈন্যসকলক ইয়াৰ পৰা পলায়ন কৰা দেখা গৈছিল।{{sfn|Cardozo|2003|p=123}} তাৰ পিছত ভাৰতীয় সৈন্যই তৎক্ষণাত পুনৰ আগবাঢ়িবলৈ আৰম্ভ কৰে।{{sfn|Cardozo|2003|p=123}}{{sfn|Sawant|2000|p=181}} অতি সোনকালেই মেজৰ গুৰপ্ৰীত সিঙৰ নেতৃত্বত দুটা ছেকচনৰ সৈতে কোম্পানী চিয়ে শত্ৰুৰ স্থানত আক্ৰমণ চলায়।{{sfn|Singh|2001|p=184}}{{sfn|Cardozo|2003|p=123}} দিনৰ ১ বজাত ভিতৰত এই সৈন্যই পইণ্ট ৪৮৭৫ দখল কৰিছিল।{{sfn|Cardozo|2003|p=123}} পৰৱৰ্তী সময়ত ‘এ’ আৰু ‘চি’ দুয়োটা কোম্পানীয়ে লিংক আপ কৰিলে। তাৰ পিছত তেওঁলোকে পইণ্ট ৪৮৭৫ত নিজৰ দখল সুদৃঢ় কৰে। অৱশ্যে ভাৰতীয় সৈন্যলৈ পিম্পল ২ আৰু পইণ্ট ৪৮৭৫ৰ উত্তৰ অঞ্চলৰ পৰা শত্ৰুৰ আৰ্টিলাৰী আৰু মেচিনগানৰ গুলীবৰ্ষণ অব্যাহত থাকিল।{{sfn|Cardozo|2003|p=123}}{{sfn|Bammi|2002|p=278}} ৫ জুলাইৰ নিশা ৯ বজাত পইণ্ট ৪৮৭৫ৰ উত্তৰত থকা পাকিস্তানী স্থানৰ পৰা শত্ৰুৱে কোম্পানী দুটাৰ ওপৰত প্ৰচণ্ড গুলীচালনা কৰে। পিছদিনা ৰাতিপুৱা ৪ বাজি ৪৫ মিনিটত ‘চি’ কোম্পানীয়ে প্ৰচণ্ড গুলীচালনাত লিপ্ত হোৱাৰ লগতে গোলাবাৰুদ শেষ হোৱাৰ খবৰ দিয়ে। সংৰক্ষিত কোম্পানী 'বি'য়ে তৎক্ষণাত গোলাবাৰুদ আনিলে আৰু তাৰ পিছত গুলীচালনা চলি থাকিল।{{sfn|Cardozo|2003|p=123}} ৪৮৭৫ নং পইণ্টত থকা কাষৰীয়া শৃংগ আৰু শত্ৰুৰ প্ৰতিৰক্ষাৰ অংশ 'এৰিয়া ফ্লেট টপ'{{sfn|Sawant|2000|p=183}} দখল নকৰাকৈ ভাৰতৰ বিজয় সম্পূৰ্ণ নহ'লহেঁতেন।{{sfn|Malik|2006|p=178}} ৫ জুলাইৰ বিয়লি ১৩ জে কে ৰাইফলছে পাকিস্তানী বাহিনীৰ সৈতে তীব্ৰ যুদ্ধৰ পিছত পইণ্ট ৪৮৭৫ৰ ফ্লেট টপ অংশ দখল কৰিছিল।{{sfn|Sawant|2000|p=183}}{{sfn|Malik|2006|p=179}} কিন্তু শত্ৰুৱে হেৰুৱাই পেলোৱা এৰিয়া ফ্লেট টপটো ঘূৰাই ল’বলৈ তৎক্ষণাত প্ৰতি আক্ৰমণ চলায়। যুৱ কেপ্তেইন এন এ নাগাপ্পাই ফ্লেট টপ নিজৰ দখলত ৰাখিছিল। তেওঁৰ এটা সৰু বাহিনী আছিল যদিও তেওঁ আক্ৰমণাত্মকক প্ৰতিহত কৰিবলৈ হিংস্ৰ যুঁজ দিছিল। প্ৰথমটো প্ৰতি আক্ৰমণক প্ৰত্যাহাৰ কৰা হৈছিল। ভাৰতীয় সেনাৰ তৎপৰতাত পাকিস্তানীসকলেও পৰ্বতৰ শৃংগলৈ বগাই যোৱাৰ ক্ষেত্ৰত একে সমস্যাৰ সন্মুখীন হৈছিল। ৭৯ ইনফেণ্ট্ৰি ব্ৰিগেডৰ এজন বিষয়াই কয়।{{sfn|Sawant|2000|p=184}} এৰিয়া ফ্লেট টপত দুয়োপক্ষৰ তয়া-ময়া যুদ্ধ চলি আছিল। এৰিয়া ফ্লেট টপত এটা গোলা বৰ্ষণ কৰি আগবাঢ়ি যোৱা পাকিস্তানী সৈন্যৰ ওপৰত গুলীচালনা কৰা কেপ্তেইন নবীন নাগাপ্পা গুৰুতৰভাৱে আহত হয়। তেওঁৰ দুয়োখন ভৰিত গুলীয়ে বিন্ধিলে আৰু তেওঁ অচেতন হৈ পৰিল।{{sfn|Sawant|2000|p=184}} এই পৰিস্থিতিৰ সুযোগ লৈ পাকিস্তানীসকলে আৰু বেছি বেগেৰে আৰোহণ কৰিবলৈ ধৰিলে। ঘাটিৰ পৰা পৰিস্থিতি নিৰীক্ষণ কৰি থকা বিক্ৰম বাত্ৰায়ে নিজৰ কমাণ্ডিং অফিচাৰৰ ওচৰলৈ গৈ স্বেচ্ছাই এই অভিযানত যোগদান কৰাৰ অনুমতি বিচাৰিলে।{{sfn|Sawant|2000|p=185}} তেওঁক অসুস্থ দেখি কমাণ্ডিং অফিচাৰে তেওঁক যোৱাটো নিবিচাৰিছিল যদিও বাত্ৰায়ে বাৰম্বাৰ কৰা অনুৰোধত অৱশেষত তেওঁ মান্তি হয়।{{sfn|Sawant|2000|p=185}} সেইদিনা শত্ৰুৱে ফ্লেট টপত দ্বিতীয়বাৰৰ বাবে প্ৰতিহত আক্ৰমণ চলায় আৰু যদিও ভাৰতীয় সৈন্যই ইয়াকো প্ৰতিহত কৰাত সফল হয়। ভাৰতীয় সেনাবাহিনীক জৰুৰীভাৱে শক্তিবৰ্ধকৰ প্ৰয়োজন হৈছিল।{{sfn|Sawant|2000|p=185}} তেওঁৰ বেটেলিয়নৰ কেইবাজনো সৈন্যই কোনো কোম্পানীক নিৰ্দেশ দিয়াৰ আগতেই স্বেচ্ছাই বাত্ৰাৰ লগত যোগ দিয়ে।{{sfn|Sawant|2000|p=185}} যোৱাৰ ঠিক আগতে বাত্ৰাই তেওঁৰ ডেল্টা কোম্পানীৰ ২৫জন লোকৰ সৈতে দুৰ্গা মাতা মন্দিৰত প্ৰাৰ্থনা কৰিছিল।{{sfn|Rawat|2014|p=273}}{{sfn|Sawant|2000|p=185}} তেওঁলোকে যেতিয়া আৰোহণ আৰম্ভ কৰিছিল তেতিয়া সেইদিনা যথেষ্ট আন্ধাৰ ৰাতি আছিল।{{sfn|Sawant|2000|pp=185–186}} বেছৰ পৰা '''শ্বেৰ শ্বাহ''' (বট্ৰাৰ গুপ্ত নাম) আহি আছে বুলি বেতাঁৰ বাৰ্তা শুনি ওপৰত ভাৰতীয় সৈন্যৰ মাজত এক উল্লাসৰ সৃষ্টি হ’ল। কমাণ্ডাৰ জনে তেওঁলোকক শ্বেৰ শ্বাহ অহালৈকে নিজৰ ঠাই ৰক্ষা কৰি ৰাখিবলৈ নিৰ্দেশ দিলে আৰু তাৰ পিছত তেওঁ দায়িত্ব ল’ব বুলি নিৰ্দেশ দিয়ে।{{sfn|Sawant|2000|p=185}} ৬–৭ জুলাইৰ নিশা বিৰোধী বাহিনী ইমানেই ওচৰত আছিল যে ক্ষুদ্ৰ অস্ত্ৰৰ গুলীৰ আদান-প্ৰদানৰ উপৰিও গোটেই ৰাতি মৌখিক আদান-প্ৰদান চলি থাকিল।{{sfn|Cardozo|2003|p=123}}{{sfn|Malik|2006|p=179}} এই পৰ্যায়তে ভাৰতীয় সৈন্যই পইণ্ট ৪৮৭৫ৰ উত্তৰত অৱস্থিত এই পাকিস্তানী পোষ্টটো ধ্বংস কৰাটো অতি প্ৰয়োজনীয় হৈ পৰিছিল। এই পোষ্টটোৰ পৰা নিৰন্তৰ শত্ৰুৰ গুলীবৰ্ষণ চলিছিল আৰু ইয়াক ধ্বংস নকৰিলে অন্যথা পৰিস্থিতি আৰু বেয়া হ'ব পাৰে বুলি আকাংশা কৰা হৈছিল।{{sfn|Cardozo|2003|p=123}} এই সন্ধিক্ষণত ভাৰতীয় সৈন্যই ৪৮৭৫ নং পইণ্টৰ পৰা উত্তৰ দিশলৈ যোৱা এখন দীঘল আৰু সংকীৰ্ণ লেজত শত্ৰুৰ উপস্থিতি ধৰা পেলায়। ৫১৪০ পইণ্টৰ যুদ্ধত নিজৰ ঘাঁৰ পৰা এতিয়াও সুস্থ হৈ নুঠা বাট্ৰাই নিজৰ সতীৰ্থ সৈনিকসকলক উদ্ধাৰ কৰিবলৈ আৰু শত্ৰুৰ সৈন্যসকল থকা লেজখনৰ ওপৰত অনুসন্ধান চলাবলৈ শীৰ্ষত উপনীত হ'ব বিচাৰিছিল।{{sfn|Cardozo|2003|p=123}} নিশাৰ সময়ত অতি আন্ধাৰ আছিল যদিও সৈন্যসকলে উলম্বভাৱে বগাবলগীয়া হৈছিল। কুঁৱলী আৰু বৰফৰ বাবে এই অঞ্চলত দৃশ্যমানতা প্ৰায় শূন্য আছিল। ওপৰলৈ বগাই যোৱা পথত বাট্ৰাই পাকিস্তানী মেচিনগানৰ পজিচনে আৱদ্ধ ভাৰতীয় সৈন্যৰ ওপৰত গুলীচালনা কৰা দেখা পায়। মাটিৰ বাগৰি বাগৰি তেওঁ মেচিনগানৰ স্থানৰ ফালে আগবাঢ়ি গ’ল আৰু সম্ভৱ হ’লে শিলৰ আঁৰত লুকাই থাকিল। শত্ৰুৰ মেচিনগানৰ স্থানৰ ওচৰ পাওঁতে তেওঁ এটা গ্ৰেনেড নিক্ষেপ কৰি মেচিনগানৰ স্থান ধ্বংস কৰি পেলায়। ৭ তাৰিখে পুৱা পোহৰ হোৱাৰ আগতে সৈন্যই শত্ৰুৰ আৰু দুটা মেচিনগান ধ্বংস কৰিবলৈ সক্ষম হয় যদিও লেজৰ পৰা গুলীচালনা চলি থাকে। বাত্ৰাৰ প্লাটুনটোৱে অতি সোনকালেই লেজত উপনীত হ’ল যদিও এই সময়লৈকে দিনৰ পোহৰ হৈ পৰিল।{{sfn|Rathore|2016|p=103}}{{sfn|Sawant|2000|p=186}} পুৱা ৫ বাজি ৩০ মিনিটত লেফটেনেণ্ট কৰ্ণেল যোশীয়ে বাত্ৰাৰ সৈতে কথা পাতি তেওঁক সেই অঞ্চলটো চোৰাংচোৱাগিৰি কৰিবলৈ কয়।{{sfn|Rawat|2014|p=274}} বাত্ৰায়ে চুবেদাৰ ৰঘুনাথ সিং আৰু তেওঁৰ আৰ্টিলাৰী পৰ্যবেক্ষণ বিষয়া মেজৰ ভাটৰ সৈতে নবীনক এটা ফ্লেংকৰ পৰা পুনৰ শক্তিশালী কৰিবলৈ এটা পথ পুনৰীক্ষণ কৰিবলৈ টহল দিছিল।{{sfn|Rawat|2014|p=274}} বাত্ৰায়ে শত্ৰুৰ সংগৰৰ অৱস্থান সেই লেজত স্থাপন কৰিছিল য'ৰ পৰা শত্ৰুৰ মেচিনগানে তেওঁৰ কোম্পানীটোৰ আগমনক ভেটা দি ৰাখিছিল।{{sfn|Rawat|2014|p=274}} এই সন্ধিক্ষণত বাত্ৰায়ে বাওঁ বা সোঁফালৰ পৰা কোনো উপায় নাই বুলি উপলব্ধি কৰি দিনৰ পোহৰতে প্ৰত্যক্ষ আক্ৰমণ কৰাৰ সিদ্ধান্ত লয়।{{sfn|Sawant|2000|p=187}} শত্ৰুৰ মেচিনগান আৰু গ্ৰেনেড গুলীচালনাৰ লঞ্চাৰৰ প্ৰচণ্ড গুলীৰ তলত বাত্ৰাই জেকে ৰিফৰ – 'দুৰ্গা মাতা কি' ৰণ হুংকাৰে চিঞৰি চিঞৰি আগবাঢ়ি গ'ল আৰু তেওঁৰ এ কে-৪৭ৰ পৰা অবিৰতভাৱে সংগৰৰ ফালে গুলীচালনাত চাৰ্জ দিলে। এই প্ৰক্ৰিয়াত তেওঁ গুৰুতৰভাৱে আঘাতপ্ৰাপ্ত হয়, তথাপিও তেওঁ নিজৰ চাৰ্জ অব্যাহত ৰাখিছিল। তেওঁৰদলৰ বাকী টহলদাৰীৰ পৰা সমৰ্থনকাৰী গুলীৰে আৰু সংগৰৰ অতি সংকীৰ্ণ প্ৰৱেশদ্বাৰত উপনীত হোৱাৰ লগে লগে আৰু শত্ৰুক সম্পূৰ্ণ আচৰিত কৰি লোৱাৰ লগে লগে তেওঁ ৫জন পাকিস্তানী সৈনিকক একেবাৰে কাষৰ পৰা হত্যা কৰে।{{sfn|Rawat|2014|p=274}}{{sfn|Bammi|2002|p=279}}{{sfn|Sawant|2000|p=187}}{{sfn|Malik|2006|p=180}}{{sfn|Cardozo|2003|p=124}} এই আক্ৰমণৰ ফলত সাতজন পাকিস্তানী সৈনিকৰ মৃত্যু হয়{{sfn|Sawant|2000|p=187}} আৰু ইয়াৰ পিছত ভাৰতীয়সকলে লেজত পদাপৰ্ণ দিয়ে।{{sfn|Sawant|2000|p=187}} আক্ৰমণত আচৰিত হৈ পাকিস্তানীসকলে পিছুৱাই যাবলৈ ধৰিলে। বাত্ৰা আৰু তেওঁৰ সহযোগীসকলে এতিয়ালৈকে ক্ষমতা লাভ কৰিছিল। বাত্ৰায়ে বাংকাৰৰ পৰা আঘাতপ্ৰাপ্ত নবীনক উলিয়াই আনিলে।<ref>{{Cite web|title=This Kargil War Veteran Recalls How Captain Vikram Batra Saved His Life Before Getting Martyred|first=Taniya|last=Firoz Khan|date=27 July 2021|url=https://www.scoopwhoop.com/news/kargil-war-veteran-recalls-how-captain-vikram-batra-saved-his-life-before-getting-martyred/|publisher=scoopwhoop|access-date=27 July 2021|archivedate=2 August 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210802034509/https://www.scoopwhoop.com/amp/news/kargil-war-veteran-recalls-how-captain-vikram-batra-saved-his-life-before-getting-martyred/|deadurl=yes}}</ref> কিন্তু সেই লেজত তেতিয়াও শত্ৰুৰ মেচিনগানৰ বাহ এটা কাৰ্যক্ষম হৈ আছিল। বাহিৰত যুঁজি থকা ভাৰতীয় জোৱানসকলৰ ওপৰত গোলাবৰ্ষণ কৰি থকা এজন কনিষ্ঠ কমিচনড অফিচাৰ (জেচিঅ’)কে ধৰি চাৰিজন পাকিস্তানী সৈন্যই মেচিনগানৰ বাহটোত লুকাই আছিল। বাত্ৰায়ে অকলে আগবাঢ়ি গৈ চাৰিওজন পাকিস্তানী সদস্যক নিহত কৰে।{{sfn|Sawant|2000|p=187}} বাত্ৰায়ে গম পালে যে তেওঁৰ সহকৰ্মী সৈনিক এজনক গুলীয়াই হত্যা কৰা হৈছে। তেওঁ চুবেদাৰ ৰঘুনাথ সিঙৰ সৈতে তেওঁক উদ্ধাৰ কৰাৰ সংকল্প লয়। বাত্ৰায়ে আহত সৈনিকজনক নিৰাপদ স্থানলৈ টানি নিবলৈ শত্ৰুৰ গুলীৰ সন্মুখীন হ'বলগীয়া হয়। এই প্ৰক্ৰিয়াত শত্ৰুৰ এজন স্নাইপাৰে অতি ওচৰৰ পৰা তেওঁৰ বুকুত গুলীচালনা কৰে আৰু তাৰ এক স্প্লিট-ছেকেণ্ডৰ পিছত আৰ পি জিৰ এটা ছিন্ন অংশয়ে তেওঁৰ মূৰত আঘাত কৰে।{{sfn|Cardozo|2003|p=124}}{{sfn|Rawat|2014|p=275}}{{sfn|Singh|2001|p=185}} এই আঘাতৰ বাবে আহত জোৱানজনৰ কাষতে বাত্ৰা ঢলি পৰি বীৰগতি প্ৰাপ্ত কৰে।{{sfn|Bammi|2002|p=279}}{{sfn|Rawat|2014|p=275}} ==পৰম বীৰ চক্ৰ== [[File:President K. R. Narayanan presenting the Param Vir Chakra (posthumous) to the father of Captain Vikram Batra, 13 Jammu and Kashmir Rifles.jpg|thumb|right|[[ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰপতি|ৰাষ্ট্ৰপতি]] [[কে আৰ নাৰায়ণন]] কেপ্তেইন বিক্ৰম বাত্ৰাৰ পিতৃক [[পৰম বীৰ চক্ৰ]] (মৰণোত্তৰ ভাৱে) প্ৰদান কৰা মুহূৰ্ত, ১৩ জম্মু আৰু কাশ্মীৰ ৰাইফলছ]] ১৯৯৯ চনৰ ১৫ আগষ্টত ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ ৫২ সংখ্যক বৰ্ষপূৰ্তিত বিক্ৰম বাত্ৰাক ভাৰতৰ সৰ্বোচ্চ সামৰিক সন্মান [[পৰম বীৰ চক্ৰ|পৰম বীৰ চক্ৰৰে]] সন্মানিত কৰা হয়। তেওঁৰ পিতৃ জি এল বাত্ৰাই [[ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰপতি|ভাৰতৰ তদানীন্তন ৰাষ্ট্ৰপতি]] [[কে আৰ নাৰায়ণ]]ৰ পৰা তেওঁৰ মৃত পুত্ৰৰ হৈ এই সন্মান গ্ৰহণ কৰে।{{sfn|Cardozo|2003|p=125}} পৰম বীৰ চক্ৰৰ উদ্ধৃতিত এইদৰে লিখা আছে- {{Quote| {{center|'''উদ্ধৃতি'''<br/> '''কেপ্তেইন বিক্ৰম বাত্ৰা'''<br/> '''১৩ জম্মু আৰু কাশ্মীৰ ৰাইফলছ (আই চি ৫৭৫৫৬)'''<br/>}} ‘অপাৰেচন বিজয়’ৰ সময়ত ১৯৯৯ চনৰ ২০ জুন তাৰিখে ডেল্টা কোম্পানী কমাণ্ডাৰ কেপ্তেইন বিক্ৰম বাত্ৰাক ৫১৪০ পইণ্ট আক্ৰমণ কৰাৰ দায়িত্ব দিয়া হৈছিল। কেপ্তেইন বাত্ৰাই নিজৰ কোম্পানীটোৰ সৈতে পূব দিশৰ পৰা লক্ষ্যৰ চাৰিওফালে অভিযান অব্যাহত ৰাখিছিল আৰু শত্ৰুৰ পৰা আক্ৰমণাত্মক দূৰত্বৰ আওঁতাত আহিছিল। কেপ্তেইন বাত্ৰাই নিজৰ স্তম্ভটো পুনৰ সংগঠিত কৰি শত্ৰুৰ স্থানত শাৰীৰিকভাৱে আক্ৰমণ কৰিবলৈ নিজ দলৰ লোকসকলক নেতৃত্ব দিয়ে। সন্মুখৰ পৰা আগবাঢ়ি গৈ তেওঁ সাহসী আক্ৰমণত মুখা-মুখী যুদ্ধত শত্ৰুৰ চাৰিজনক হত্যা কৰে। ১৯৯৯ চনৰ ৭ জুলাইত এৰিয়া পইণ্ট ৪৮৭৫ত আন এটা অভিযানত তেওঁৰ কোম্পানীক দুয়োফালে তীব্ৰ কাটিং আৰু শত্ৰুৰ প্ৰতিৰক্ষাৰ যথেষ্ট দুৰ্গযুক্ত সংকীৰ্ণ অঞ্চল পৰিষ্কাৰ কৰাৰ দায়িত্ব দিয়া হয়। ইয়াৰ ফলত শত্ৰুৰ একমাত্ৰ পথ বন্ধ হৈ পৰে। দ্ৰুত অভিযানত কেপ্তেইন বাত্ৰাই এটা সৰু টিলাত শত্ৰুৰ স্থান আক্ৰমণ কৰি শত্ৰুৰ সৈতে তীব্ৰ যুদ্ধত লিপ্ত হয় আৰু অতি ওচৰৰ পৰা শত্ৰুৰ পাঁচজন সৈনিকক হত্যা কৰে। গুৰুতৰভাৱে আহত হোৱাৰ পিছতো তেওঁ শত্ৰুৰ ফালে খোজ কাঢ়ি গৈ নিজৰ ব্যক্তিগত সুৰক্ষাৰ প্ৰতি কোনো গুৰুত্ব নিদিয়াকৈয়ে স্থান পৰিষ্কাৰ কৰিবলৈ গ্ৰেনেড নিক্ষেপ কৰিলে। সমুখৰ পৰা আগবাঢ়ি গৈ তেওঁ নিজৰ দলৰ লোকসকলক একত্ৰিত কৰি আক্ৰমণত নামি পৰিল আৰু শত্ৰুপক্ষৰ বিস্তৰ ক্ষতিসাধন কৰিলে। প্ৰায় অসম্ভৱ সামৰিক বীৰত্বৰে তেওঁ নিজ লক্ষ্য লাভ কৰিলে। অৱশ্যে তেওঁ শত্ৰুৰ গুলীৰে আঘাতপ্ৰাপ্ত হৈ মৃত্যুক সাৱটি লয়। তেওঁৰ সাহসী কাৰ্য্যৰ পৰা অনুপ্ৰাণিত হৈ তেওঁৰ সৈন্যই প্ৰতিশোধৰ বাবে শত্ৰুক আক্ৰমণ কৰি শত্ৰুক ধ্বংস কৰি পইণ্ট ৪৮৭৫ উদ্ধাৰ কৰে। এইদৰে কেপ্তেইন বিক্ৰম বাত্ৰাই শত্ৰুৰ সন্মুখত সুস্পষ্ট ব্যক্তিগত বীৰত্ব আৰু উচ্চতম স্তৰৰ নেতৃত্ব প্ৰদৰ্শন কৰি ভাৰতীয় সেনাৰ উচ্চতম পৰম্পৰাত সৰ্বোচ্চ বলিদান আগবঢ়াইছিল। |[[ভাৰত ৰাজপত্ৰ]]|অধিসূচনা: নং ১৬ – প্ৰেছ/২০০০<ref name=Gov>{{citation|url=https://indianarmy.nic.in/Site/FormTemplete/frmPhotoGalleryWithMenuWithTitle.aspx?MnId=Vc34cGvaGXOG98pJ8maiqQ==&ParentID=732jsEspEIRftsR/q2T4ew==|title=Param Vir Chakra|publisher=Official Website of the Indian Army}}</ref>{{sfn|Cardozo|2003|pp=124–125}} }} ==উত্তৰাধিকাৰ== [[File:Captain Vikram Batra statue at Param Yodha Sthal Delhi.jpg|250px|thumb|right|নতুন দিল্লীৰ ৰাষ্ট্ৰীয় যুদ্ধ স্মাৰকৰ পৰম যোদ্ধা স্থলত বিক্ৰম বাত্ৰাৰ প্ৰতিমূৰ্তি]] [[File:A memorial for war veterans including Capt. Vikram Batra at DAV College, Chandigarh, India (2015).jpg|thumb|right|বাত্ৰাকে ধৰি যুদ্ধৰ প্ৰবীণসকলৰ বাবে তেওঁলোকৰ মাতৃশিক্ষানুষ্ঠান ডি এ ভি কলেজ, চণ্ডীগড়ত এক স্মৃতিসৌধ]] [[File:Vikrambatramess.jpg|thumb|left|ভাৰতীয় সামৰিক একাডেমীৰ বিক্ৰম বাত্ৰা মেছ]] বিক্ৰম বাত্ৰাৰ নামেৰে বহুতো উল্লেখযোগ্য স্থানৰ নামকৰণ কৰি তেওঁক সন্মান জনোৱা হয়। ৪৮৭৫ নং পইণ্টৰ ঐতিহাসিক দখলৰ পিছত তেওঁৰ সন্মানত এই শৃংগটোৰ নাম বাত্ৰা টপ ৰখা হৈছিল। তদুপৰি সেৱা বাছনি কেন্দ্ৰ, এলাহাবাদৰ এটা হ'লৰ নাম 'বিক্ৰম বাত্ৰা ব্লক', জবলপুৰ চাউনিৰ এক আৱাসিক অঞ্চলৰ নাম 'কেপ্তেইন বিক্ৰম বাত্ৰা এনক্লেভ' আৰু ভাৰতীয় সামৰিক একাডেমীত থকা সংযুক্ত কেডেটৰ মেছৰ নাম 'বিক্ৰম বাত্ৰা মেছ' ৰখা হৈছে।<ref>{{cite web|title=Armed Forces – Panorama|url=http://sainiksamachar.nic.in/englisharchives/2010/sep01-10/h14.htm|website=Sainik Samachar|access-date=9 June 2016}}</ref> বাত্ৰাকে ধৰি যুদ্ধৰ প্ৰবীণসকলৰ বাবে তেওঁলোকৰ মাতৃশিক্ষানুষ্ঠান ডি এ ভি কলেজ, চণ্ডীগড়ত সৈনিকসকলৰ সেৱাক সন্মান জনাই এখন যুদ্ধ স্মাৰক নিৰ্মাণ কৰা হৈছে।<ref name=toi>{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/chandigarh/Chandigarhs-NCC-girl-felicitated-at-college/articleshow/46319347.cms|title=Chandigarh's NCC girl felicitated at college|access-date=24 March 2017|work=The Times of India|date=21 February 2015}}</ref><ref name="Girl cadets shine">{{cite news|url=http://www.tribuneindia.com/news/chandigarh/education/girl-cadets-shine/44847.html|title=Girl cadets shine|access-date=28 June 2017|work=The Tribune|date=21 February 2015|archivedate=28 June 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170628052503/http://www.tribuneindia.com/news/chandigarh/education/girl-cadets-shine/44847.html|deadurl=yes}}</ref> পৰৱৰ্তী সময়ত বাত্ৰাৰ স্মৃতিত চৰকাৰী মহাবিদ্যালয় পালামপুৰৰ নাম সলনি কৰি মহাবিদ্যালয়খনৰ নাম 'শ্বহীদ কেপ্তেইন বিক্ৰম বাত্ৰা চৰকাৰী মহাবিদ্যালয়, পালামপুৰ' কৰা হয়।<ref>{{cite web|title=Official website of Shaheed Captain Vikram Batra Government College, Palampur (Kangra)|url=http://www.gcpalampur.ac.in/|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|title=Shaheed Captain Vikram Batra Government College, Palampur|url=https://www.shiksha.com/college/shaheed-captain-vikram-batra-government-college-kangra-101393|website=Siksha.com|access-date=2023-09-19|archivedate=2023-10-15|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231015083110/https://www.shiksha.com/college/shaheed-captain-vikram-batra-government-college-kangra-101393|deadurl=yes}}</ref> ২০১৯ চনৰ ডিচেম্বৰ মাহত বাত্ৰাৰ সন্মানত [[নতুন দিল্লী]]ৰ মুকাৰবা চক আৰু ইয়াৰ উৰণীয়া সেতুৰ নাম সলনি কৰি "শ্বহীদ কেপ্তেইন বিক্ৰম বাত্ৰা চক" ৰখা হয়।<ref>{{cite web|title=Delhi's Pragati Maidan Metro Station Renamed Supreme Court, Mukarba Chowk Named After Capt Vikram Batra|url=https://www.news18.com/news/india/delhis-pragati-maidan-metro-station-renamed-supreme-court-mukarba-chowk-named-after-capt-vikram-batra-2441441.html |website=News18 India |date=31 December 2019 |access-date=31 December 2019}}</ref> পালামপুৰৰ শ্বহীদ কেপ্তেইন বিক্ৰম বাত্ৰা ষ্টেডিয়ামৰ নাম তেওঁৰ সন্মানত ৰখা হৈছিল।<ref>{{Cite news|title=Development works at Saheed Captain Vikram batra stadium in Palampur|work=Khas Khabar|url=https://m.khaskhabar.com/tags/development-works-at-shahid-captain-vikram-batra-stadium-in-palampur}}</ref> চণ্ডীগড়ৰ পাঞ্জাব বিশ্ববিদ্যালয়ে কেপ্তেইন বিক্ৰম বাত্ৰাৰ সন্মানত অত্যাধুনিক ইনড'ৰ শ্বুটিং ৰেঞ্জ উৎসৰ্গা কৰা হয়।<ref>{{Cite news|date=2018|title=Panjab University dedicates shooting range to Kargil War hero Captain Vikram Batra|work=Hindustan Times|url=https://www.hindustantimes.com/punjab/pu-dedicates-shooting-range-to-kargil-war-hero-capt-batra/story-LIIR3eKshFv9ViVjVQFo4I.html}}</ref><ref>{{Cite news|date=2018|title=Indoor stadium dedicated to PU alumnus Capt Vikram Batra|work=Times of India|url=https://m.timesofindia.com/entertainment/events/chandigarh/indoor-stadium-dedicated-to-pu-alumnus-capt-vikram-batra/articleshow/64896041.cms}}</ref><ref>{{Cite news|year=2018|title=Capt Vikram Batra shooting range inaugurated at PU|work=Tribune India|url=https://m.tribuneindia.com/news/archive/chandigarh/news-detail-617097}}</ref> ভাৰতীয় সেনাই নিজৰ ছ’চিয়েল মিডিয়া একাউণ্টত প্ৰকাশ কৰা এটা ভিডিঅ’ৰ জৰিয়তে বাত্ৰাৰ মৃত্যুৰ ২১ বছৰীয়া জয়ন্তীত শ্ৰদ্ধাঞ্জলি জ্ঞাপন কৰে। ভিডিঅ'টোত বাত্ৰাৰ বিখ্যাত জয়ধ্বনি শ্লোগান- য়েহ দিল মাংগে ম'ৰ প্ৰদৰ্শিত কৰা হৈছিল আৰু সকলো বয়সৰ আৰু সকলো শ্ৰেণীৰ লোকে "মই বিক্ৰম বাত্ৰা" বুলি কোৱা লোকসকলক অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite news|date=2020|title='I am Captain Vikram Batra': 21 years later, Indian Army pays tribute to Kargil war hero in a unique video|work=Times Now News|url=https://www.timesnownews.com/india/article/i-am-captain-vikram-batra-21-years-later-indian-army-pays-tribute-to-kargil-war-hero-in-a-unique-video/617580}}</ref> বাত্ৰাৰ সৰ্বোচ্চ ত্যাগৰ ২২ বছৰীয়া বৰ্ষপূৰ্তিৰ স্মৃতিত আৰ্মী কমাণ্ডাৰ নৰ্দাৰ্ণ কমাণ্ড লেফটেনেণ্ট জেনেৰেল যোগেশ কুমাৰ যোশীয়ে সুখয়-৩০ এম কে আই বিমানেৰে বিখ্যাত "বাত্ৰা টপ"ৰ ওপৰেৰে উৰুৱাই জাতিৰ নায়কক আকাশৰ পৰা শ্ৰদ্ধাঞ্জলি জনায়। পূৰ্বতে যোশী বিক্ৰম বাত্ৰাৰ কমাণ্ডিং অফিচাৰ আছিল।<ref>{{cite news|year=2021|title=Northern Army Commander flies over Batra Top in Sukhoi-30 MKI to pay tribute to late Captain Vikram Batra|work=Times Now News|url=https://www.timesnownews.com/india/article/northern-army-commander-flies-over-batra-top-in-sukhoi-30-mki-to-pay-tribute-to-late-captain-vikram-batra/781701}}</ref><ref>{{Cite news|date=2021|title=To commemorate martyrdom of legendary Kargil warrior Captain Vikram Batra, Northern Army Command chief pays homage from sky|work=The Statesman (India)|url=https://www.thestatesman.com/india/commemorate-martyrdom-legendary-kargil-warrior-captain-vikram-batra-northern-army-command-chief-pays-homage-sky-1502979571.html}}</ref> ২০২২ চনৰ গণতন্ত্ৰ দিৱসৰ প্ৰাকক্ষণত পালমপুৰ সামৰিক ষ্টেচনত পৰম বীৰ চক্ৰৰ (পিভিচি) কেপ্তেইন বিক্ৰম বাত্ৰাৰ আৱক্ষ মূৰ্তি উন্মোচন কৰা হয়।<ref>{{Cite web|title=Kargil war hero Capt Vikram Batra's bust unveiled in Himachal's Palampur|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/defence/kargil-war-hero-capt-vikram-batras-bust-unveiled-in-himachals-palampur/articleshow/88995030.cms?from=mdr|access-date=20 January 2022}}</ref> ইউ আৰ এফ ৱৰ্ল্ড ৰেকৰ্ডছ (ইউনিভাৰ্চেল ৰেকৰ্ডছ ফ'ৰাম)-এ ২০২২ চনৰ ২৬ জুলাইত কাৰ্গিল বিজয় দিৱসৰ প্ৰাকক্ষণত কেৰালাৰ তিৰুৱনন্তপুৰমৰ চুইমিং পুল পাংগোডে মিলিটাৰী ষ্টেচনত বাত্ৰা পানীৰ তলৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ প্ৰতিকৃতিক স্বীকৃতি প্ৰদান কৰে।<ref>{{cite news |title=Largest underwater portrait of Kargil war hero Captain Vikram Batra bags URF World Records |url=https://www.dnaindia.com/india/report-kargil-diwas-captain-vikram-batra-largest-underwater-portrait-kargil-war-hero-bags-urf-world-records-2971688 |access-date=30 July 2022 |work=DNA |date=27 July 2022}}</ref> [[পৰাক্ৰম দিৱস]] উপলক্ষে ভাৰত চৰকাৰে ঘোষণা কৰে যে ২১ গৰাকী পৰম বীৰ চক্ৰ বঁটা বিজয়ীৰ নামেৰে আন্দামান আৰু নিকোবৰ দ্বীপপুঞ্জৰ ২১টা বৃহত্তম নামহীন দ্বীপ নামকৰণ কৰা হৈছে। পৰম বীৰ চক্ৰ বঁটা বিজয়ী হিচাপে বিক্ৰম বাত্ৰাৰ নামেৰে এটা দ্বীপৰ নাম বাত্ৰা দ্বীপ হিচাপে ৰখা হয়।<ref>{{cite news |title=PM Modi to name 21 islands after Param Vir Chakra awardees |url=https://www.aninews.in/news/national/general-news/pm-modi-to-name-21-islands-after-param-vir-chakra-awardees20230122225912/ |access-date=24 May 2023 |work=ANI |date=22 January 2023 |archivedate=23 January 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230123183214/https://www.aninews.in/news/national/general-news/pm-modi-to-name-21-islands-after-param-vir-chakra-awardees20230122225912/ |deadurl=yes }}</ref> বিক্ৰম বাত্ৰা ভাৰতত 'য়েহ দিল মাংগে ম'ৰ! ' শ্লোগান ব্যৱহাৰ কৰাৰ বাবেও সুপৰিচিত। তেওঁ মিছনৰ সফলতাৰ যোগাযোগৰ বাবে এই শ্লোগানক তেওঁৰ সংকেত হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰিছিল।{{sfn|NDTV|2014}} তেওঁ এটা সাক্ষাৎকাৰৰ বাবেও পৰিচিত, য’ত তেওঁ উল্লেখ কৰিছিল যে পাকিস্তানী সৈন্যই তেওঁৰ বিষয়ে যথেষ্ট সচেতন।{{sfn|NDTV|2014}}<ref name=Times>{{citation|url=http://archive.indianexpress.com/Storyold/109561/|access-date=9 September 2014|title=Capt Batra lived up to his code name|date=16 July 1999|work=The Indian Express}}</ref> ==জনপ্ৰিয় মাধ্যমত== * সমগ্ৰ কাৰ্গিল যুদ্ধৰ আধাৰত নিৰ্মিত ২০০৩ চনৰ হিন্দী ছবি ''এল অ’ চি: কাৰ্গিল''ত অভিষেক বচ্চনে বাত্ৰাৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল। ইয়াৰ পৰিচালনা বৰ্ডাৰ (১৯৯৭) নিৰ্মাণ কৰা জে পি দত্তয়ে কৰিছিল। এই ছবিখন জে পি ফিল্মছৰ অধীনত মুক্তি লাভ কৰিছিল।<ref>{{Cite news|url=https://www.rediff.com/movies/2003/dec/24abhishek.htm|title=My life is insignificant|access-date=4 March 2017|work=Rediff.com|date=December 2003}}</ref> * ২০২১ চনৰ হিন্দী ছবি ''শ্বেৰশ্বাহ''ত সিদ্ধাৰ্থ মালহোত্ৰাই বিক্ৰম বাত্ৰাৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল। এই ছবিখন বিষ্ণুবৰ্ধনে পৰিচালনা কৰিছিল। ধৰ্মা প্ৰডাকচন আৰু কাচ এণ্টাৰটেইনমেণ্টৰ প্ৰযোজক হিচাপে থকা ছবিখনত কিয়াৰা আদৱানীয়েও অভিনয় কৰিছিল।<ref>{{cite news|title=Kargil martyr Vikram Batra's brother on his biopic: I hope Sidharth Malhotra does justice to Vikram|url=https://www.hindustantimes.com/bollywood/kargil-martyr-vikram-batra-s-brother-on-his-biopic-i-hope-sidharth-malhotra-does-justice-to-vikram/story-FHKGDONGTqRVdoHgmPTi7L.html|access-date=17 July 2019|work=Hindustan Times|date=5 June 2018}}</ref><ref>{{cite news|title=कैप्टन विक्रम बत्रा की बराबरी करने कम हील वाले शूज पहनेंगे सिद्धार्थ,फिल्म के लिए ले रहे हार्ड ट्रेनिंग|trans-title =Siddharth will wear low-heeled shoes to match Captain Vikram Batra, taking hard training for the film|url=https://www.bhaskar.com/bollywood/news/sidharth-malhotra-will-wear-short-heeled-shoes-to-match-captain-vikram-batra-01595633.html|access-date=17 July 2019|work=Dainik Bhaskar|date=16 July 2019|lang=hi}}</ref> * আদিত্য বক্সীৰ দ্বাৰা ৰচিত, ইণ্ডিয়ান ৱাৰ কমিক্স - কেপ্তেইন বিক্ৰম বাত্ৰা, পিভিচি শীৰ্ষক এখন গ্ৰাফিক উপন্যাস ২০০৮ চনত মুক্তি লাভ কৰিছিল।<ref>{{cite news |last1=Bisht |first1=Gaurav |title=Kargil hero immortalised in war comic |url=https://www.hindustantimes.com/india/kargil-hero-immortalised-in-war-comic/story-KUluuhHZISGHguUg7DlmBJ.html |access-date=6 August 2022 |work=Hindustan Times |date=7 February 2008}}</ref> ==তথ্য উৎস== ===উদ্ধৃতি=== {{notelist}} {{Reflist|20em}} ==প্ৰসংগ পুথি== {{Refbegin|30em}} * {{Cite web |url=http://www.ndtv.com/photos/news/yeh-dil-maange-more-remembering-captain-vikram-batra-10879 |title='Yeh Dil Maange More'..Remembering Captain Vikram Batra |work=NDTV |access-date=9 September 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170430120310/http://www.ndtv.com/photos/news/yeh-dil-maange-more-remembering-captain-vikram-batra-10879 |archive-date=30 April 2017 |url-status=live |ref={{harvid|NDTV|2014}} }} * {{cite book |last=Batra |first=GL |year=2016 |title=Param Vir Vikram Batra: The Sher Shah of Kargil: A Father Remembers |publisher=Times Group Books |isbn=9789384038977 }} * {{Cite web |url=http://www.bharat-rakshak.com/ARMY/Galleries/Courage/Batra/ |title=Captain Vikram Batra, PVC |last=Batra |first=Girdhari Lal |website=Bharat Rakshak |access-date=18 February 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170430121803/http://www.bharat-rakshak.com/ARMY/Galleries/Courage/Batra/ |archive-date=30 April 2017 |url-status=live |ref={{harvid|Batra|2017}} |archivedate=30 April 2017 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170430121803/http://www.bharat-rakshak.com/ARMY/Galleries/Courage/Batra/ |deadurl=yes }} * {{cite book |last=Rawat |first=Rachna Bisht |year=2014 |title=The Brave: Param Vir Chakra Stories |publisher=Penguin Books India Private Limited |isbn=9780143422358 }} * {{Cite news |url=http://m.rediff.com/republic/2000/jan/25param2.htm |title=Vikram wanted to do something extraordinary that would bring fame to his country |access-date=1 March 2017 |work=Rediff.com |date=January 2000 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170430122025/http://m.rediff.com/republic/2000/jan/25param2.htm |archive-date=30 April 2017 |url-status=live |ref={{harvid|Rediff|2000}} }} * {{Cite news |url=http://www.tribuneindia.com/news/chandigarh/community/-yaaro-ka-yaar-capt-vikram-batra-remembered-by-family-teachers-friends/111522.html |title='Yaaro ka yaar' Capt Vikram Batra remembered by family, teachers, friends |last=Kapur |first=Aarti |access-date=1 March 2017 |work=The Tribune (Chandigarh) |date=26 July 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170430122209/http://www.tribuneindia.com/news/chandigarh/community/-yaaro-ka-yaar-capt-vikram-batra-remembered-by-family-teachers-friends/111522.html |archive-date=30 April 2017 |url-status=live |archivedate=30 April 2017 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170430122209/http://www.tribuneindia.com/news/chandigarh/community/-yaaro-ka-yaar-capt-vikram-batra-remembered-by-family-teachers-friends/111522.html |deadurl=yes }} * {{Cite news |url=http://www.tribuneindia.com/2002/20021128/cth1.htm |title=An actor's tryst with Batra's heroism |last=Banerjee |first=Ajay |access-date=21 July 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170721164651/http://www.tribuneindia.com/2002/20021128/cth1.htm |archive-date=21 July 2017 |url-status=live |work=The Tribune |date=27 November 2002 }} * {{Cite news |url=http://www.rediff.com/news/2004/jun/17batra.htm |title=The soldier who became a legend |last=Masih |first=Archana |access-date=3 March 2017 |work=Rediff.com |date=June 2004 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170430122620/http://www.rediff.com/news/2004/jun/17batra.htm |archive-date=30 April 2017 |url-status=live }} * {{Citation|last1=NCERT|first1=Government of India|author-link=National Council of Educational Research and Training|year=2016|title=Veer Gatha: Stories of Param Vir Chakra Awardees|publisher=National Council of Educational Research and Training|location=New Delhi|url=http://www.ncert.nic.in/publication/Miscellaneous/pdf_files/veergatha.pdf|isbn=978-93-5007-765-8}} * {{Cite news |url=http://www.hindustantimes.com/india/the-war-india-can-t-forget/story-EVroOl7HM0nJqxZZuhvekO.html |title=The war India can't forget |last1=Karmakar |first1=Rahul |access-date=9 March 2017 |work=Hindustan Times |last2=Tantray |first2=Amir |last3=Singh |first3=Rahul |last4=Bisht |first4=Gaurav |date=26 July 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170430122737/http://www.hindustantimes.com/india/the-war-india-can-t-forget/story-EVroOl7HM0nJqxZZuhvekO.html |archive-date=30 April 2017 |url-status=live |ref={{harvid|Karmakar et al.|2009}} }} * {{cite book |last=Bammi |first=Y. M. |year=2002 |title=Kargil 1999, impregnable conquered |publisher=Gorkha Publishers |isbn=9788175253520 }} * {{cite book |last=Malik |first=V. P. |year=2006 |title=Kargil from Surprise to Victory |publisher=HarperCollins Publishers India |isbn=9788172236359 }} * {{cite book |last=Dutt |first=Sanjay |year=2000 |title=War and Peace in Kargil Sector |publisher=APH Publishing |isbn=9788176481519 }} * {{cite book |editor-last=Marston |editor-first=Daniel |editor-last2=Sundaram |editor-first2=Chandar S. |year=2008 |title=A Military History of India and South Asia: From the East India Company to the Nuclear Era |publisher=Indiana University Press |isbn=9780253219992 |ref={{harvid|Marston|2008}}}} * {{cite book |last=Singh |first=Jagjit |year=2014 |title=Artillery: The Battle-Winning Arm |publisher=Lancer Publishers LLC |isbn=9781940988030 }} * {{Cite news |url=http://www.tribuneindia.com/1999/99aug23/himachal.htm#3 |title=Profile of a hero |access-date=8 March 2017 |work=The Tribune |date=22 August 1999 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170430123028/http://www.tribuneindia.com/1999/99aug23/himachal.htm#3 |archive-date=30 April 2017 |url-status=live |ref={{harvid|The Tribune|1999}} }} * {{cite book |last=Mayadas |first=M. |year=1999 |title=How the Bofors Affair Transformed India, 1989–1999 |publisher=Lancer Publishers |isbn=9781897829646 |edition=illustrated }} * {{cite book |last=Cardozo |first=Ian |year=2003 |title=Param Vir: Our Heroes in Battle |publisher=Roli Books Private Limited |isbn=9789351940296 }} * {{cite book |editor-last=Jaffrelot |editor-first=Christophe |editor-last2=Veer |editor-first2=Peter van der |year=2008 |title=Patterns of Middle Class Consumption in India and China |publisher=SAGE Publications India |isbn=9788178299976 |ref={{harvid|Jaffrelot|2008}}}} * {{cite book |last=Francis |first=J |year=2013 |title=Short Stories from the History of the Indian Army Since August 1947 |publisher=Vij Books India Private Limited |isbn=9789382652175 }} * {{cite book |last=Sawant |first=Gaurav C. |year=2000 |title=Dateline Kargil: A Correspondent's Nine-week Account from the Battlefront |publisher=Macmillan India |isbn=9780333934081 }} * {{cite book |last=Rathore |first=Azad Singh |year=2016 |title=Kargil: The Heights of Bravery |publisher=Partridge Publishing |isbn=9781482887563 }} * {{cite book |last=Bhattacharya |first=Samir |year=2014 |title=NOTHING BUT! : BOOK SIX: FAREWELL MY LOVE |publisher=Partridge Publishing |isbn=9781482817867 }} * {{cite book |last=Singh |first=Amarinder |year=2001 |title=A Ridge Too Far: War in the Kargil Heights 1999 |publisher=Motibagh Palace |isbn=9788193107416 }} {{Refend}} == বাহ্যিক সংযোগ== * [http://specials.rediff.com/news/2004/jun/17kar9a.jpg 'দ্য লাইভছ এণ্ড গুড টাইমছ অৱ এ কান্ত্ৰী। ' – ইণ্ডিয়া টুডে] * [https://www.youtube.com/watch?v=OpjmuV3GUGQ কেপ্তেইন বিক্ৰম বাত্ৰায়ে কৈছিল 'য়েহ দিল মাংগে ম'ৰ! '– এবিপি নিউজ] * [https://www.thequint.com/videos/2016/09/09/remembering-vikram-batra-his-twin-tells-us-the-tale-of-luv-and-kush বিক্ৰম বাত্ৰাক স্মৰণ: তেওঁৰ যমজ কাহিনীয়ে আমাক লৱ আৰু কুশৰ কাহিনী কয় – দ্য কুইণ্ট] {{Param Vir Chakra recipients}} [[শ্ৰেণী:হিমাচল প্ৰদেশৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:পৰম বীৰ চক্ৰ প্ৰাপক]] hi4vw5cjye7hc67r7r0kou35x2cmp09 0 98773 604351 463581 2026-05-03T21:59:06Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 604351 wikitext text/x-wiki {{Infobox book | name = বিজ্ঞান লেখকৰ হাতপুথি | title_orig = | translator = | image = | author = [[দীনেশ চন্দ্ৰ গোস্বামী]] | illustrator = | cover_artist = | country = [[ভাৰত]]{{flagicon|IND}} | language = [[অসমীয়া]] | series = | genre = অসমীয়া ভাষাৰ হাতপুথি | publisher = | release_date = | media_type = মুদ্ৰণ | pages = | isbn = | congress = | oclc = | preceded_by = | followed_by = }} '''বিজ্ঞান লেখকৰ হাতপুথি''' গ্ৰন্থখনৰ লিখক আৰু সম্পাদক [[দীনেশ চন্দ্ৰ গোস্বামী]]৷ গ্ৰন্থখন ২০০৩ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত [[অসম বিজ্ঞান সমিতি]] যোৰহাট শাখাৰ সহযোগত প্ৰকাশ হৈছে।<ref name="www.scientiabooks.in">{{cite web | url=https://www.scientiabooks.in/product/bijnan-lekhokor-hatputhi-edited-by-dr-dinesh-chandra-goswami/ | title=বিজ্ঞান লেখকৰ হাতপুথি | publisher=scientiabooks | accessdate=28 September 2023 }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> গ্ৰন্থখন অসমীয়া ভাষা-সাহিত্যৰ শিকাৰুৰ বাবে এখন ব্যৱহাৰিক শিক্ষা বিষয়ক হাতপুথি। অসমীয়া ভাষাৰ ব্যৱহাৰ, সাহিত্য সৃষ্টিৰ বাবে প্ৰয়োজন হোৱা প্ৰাথমিক ধাৰণা, যতি-চিহ্নৰ ব্যৱহাৰ, লেখা একোটা পৰিষ্কাৰকৈ আৰু বিশুদ্ধভাৱে লিখাৰ কৌশল অনুবাদ, সম্পাদনা ৰীতি, আৰ্হি কাকত নিৰীক্ষণ আদি বিভিন্ন বিষয়বোৰ গ্ৰন্থখনত আলোচনা কৰা হৈছে।<ref name="অন্যযুগ">{{cite web | url=https://www.anyayug.com/p/bijnanbhittik-axomiya-sisu-sahityar.html | title=বিজ্ঞানভিত্তিক অসমীয়া শিশু সাহিত্যৰ বিকাশৰ অন্তৰায় | publisher=অন্যযুগ | accessdate=28 September 2023 | author=ৰমেশ চন্দ্ৰ গোস্বামী}}</ref> ==লেখকৰ পৰিচয়== ড॰ দীনেশ চন্দ্ৰ গোস্বামী [[অসম]]ৰ এগৰাকী বিজ্ঞানী, সাহিত্যিক, নাট্যকাৰ আৰু ঘাইকৈ জনপ্ৰিয় বিজ্ঞান আৰু [[কল্পবিজ্ঞান]], গল্প-উপন্যাস-অনাতাঁৰ নাটক আদিৰ লিখক। ড॰ গোস্বামীয়ে [[উত্তৰ-পূব বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি প্ৰতিষ্ঠান|যোৰহাটৰ আঞ্চলিক গৱেষণাগাৰ]]ৰ বিজ্ঞানী আৰু সঞ্চালকৰ উপদেষ্টা হিচাপে অৱসৰ গ্ৰহণ কৰিছে।<ref>{{cite book | title=মহাকাশচাৰী | author=অনুবাদ-দীনেশ চন্দ্ৰ গোস্বামী | year=১৯৯৯}}</ref> গোস্বামী ‘শৰাইঘাট অভিধান’ৰ সম্পাদক। তেখেতৰ ছদ্মনাম হৈছে দিগন্ত গোস্বামী। <ref name="বিনয় মোহন শইকীয়া">{{cite book | title=দীনেশ চন্দ্ৰ গোস্বামী | publisher=বান্ধৱ | author=বিনয় মোহন শইকীয়া | year=২০১৮ | location=গুৱাহাটী | pages=৪}}</ref> ==গ্ৰন্থখনৰ বিৱৰণ== গ্ৰন্থখনত সন্নিৱিষ্ট বিষয়বোৰৰ শিৰোনামবোৰ এনেধৰণৰ- লেখাৰ নিয়ম, বিষয় আৰু প্ৰক্ৰিয়া বিষয়, কি নাম দিম, বিজ্ঞানৰ লেখনীৰ সাজসজ্জা, সমলৰ উৎস, উৎসৰ সন্ধান, লেখাৰ প্ৰক্ৰিয়া,কুঁৱলী কুঁৱলী ভাষা, How to Write Clearly, চৰ্বিতচৰ্বণ, How to Write with Style, সম্পাদনাৰ প্ৰয়োজন, পাণ্ডুলিপি প্ৰস্তুতি, আমাৰ ভাষাটোত আটাইতকৈ বেছিকৈ বানান ভুল হোৱা এশটা শব্দ, যতি-চিহ্নৰ ব্যৱহাৰ How to Punctuate, প্ৰুফ চাওঁতাৰ চিনবোৰ প্ৰুফ চোৱাৰ অভ্যসন, গৃহ ৰীতি, কপি সম্পাদনা, ৰেডিঅ'ৰ বাবে লেখা, টিভিৰ বাবে লেখা, বক্তৃতা দিয়াৰ কলা, সুদক্ষ উপস্থাপনৰ কলা নিক'লাছ বাচ কল্পবিজ্ঞান কাহিনী, উচ্চাৰণ, অনুবাদ লেখকৰ আদৰ্শ আৰু নীতি, অভ্যসন 'আখৰৰ টাইপ আৰু আকাৰ, কাগজৰ আকাৰ আদি। এই শিৰোনামবোৰৰ অন্তৰ্গত প্ৰবন্ধবোৰত আলোকচিত্ৰসহ বিষয়ৰ সহজ-সৰল বৰ্ণনা কৰা হৈছে। ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{reflist}} [[শ্ৰেণী:অসমীয়া গ্ৰন্থ]] q0as80d53liyil3p1b3q2pl6vpbhzg9 0 99936 604300 403509 2026-05-03T18:03:21Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 604300 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | honorific_prefix = | name = ফৈজ আহমদ ফৈজ | honorific_suffix = নিচান-এ-ইমতিয়াজ, লেনিন পিচ প্ৰাইজ, মেম্বাৰ অৱ দ্য ব্ৰিটিছ এম্পায়াৰ | image = Faiz Ahmed Faiz (cropped).jpg | image_upright = | landscape = | alt = | caption = | native_name = فیض. احمد فیض | native_name_lang = উৰ্দু | pronunciation = {{IPA-ur|fɛːz ɛɦ.məd̪ fɛːz|}} | birth_name = | birth_date = {{birth date|df=yes|1911|02|13}} | birth_place = নাৰোৱাল, শিয়ালকোট, পঞ্জাৱ প্ৰভিনেন্স, [[ব্ৰিটিছ ভাৰত]] | death_date = {{death date and age|df=yes|1984|11|20|1911|02|13}} | death_place = লাহোৰ, পঞ্জাৱ, [[পাকিস্তান]] | death_cause = | resting_place = মডেল টাউন কবৰস্থান, লাহোৰ | resting_place_coordinates = | burial_place = | burial_coordinates = | monuments = | nationality = {{ubl| ব্ৰিটিছ ইণ্ডিয়ান {{small|(১৯১১–১৯৪৭)}}|পাকিস্তানী {{small|(১৯৪৭–১৯৮৪)}}}} | other_names = | siglum = | citizenship = | education = আৰৱী সাহিত্য (স্নাতক), স্নাতকোত্তৰ<br/>ইংৰাজী সাহিত্য (স্নাতকোত্তৰ) | alma_mater = {{ubl|শিয়ালকোট মুৰে কলেজ|লাহোৰ চৰকাৰী কলেজ|পঞ্জাৱ বিশ্ববিদ্যালয়}} | occupation = {{hlist|[[কবি]]|সাংবাদিক|সামৰিক বিষয়া|শিক্ষক|সম্প্ৰচাৰক|ট্ৰেড ইউনিয়নৰ নেতা}} | years_active = ১৯৩৫-১৯৮৪ | era = | employer = | organization = | agent = | known_for = | works = | style = | height = | television = | title = | term = | predecessor = | successor = | party = কমিউনিষ্ট পাৰ্টি অৱ পাকিস্তান | otherparty = | movement = | opponents = | boards = | criminal_charges = ৰাৱলপিণ্ডি ষড়যন্ত্ৰ | criminal_penalty = ৪ বছৰ কাৰাবাস | criminal_status = | spouse = {{marriage|এলিয়াজ ফেইজ|1941}} | partner = | children = {{hlist|চলিমা হাচমি|মুনিজা হাচমি}} | parents = | mother = | father = | relatives = চোৱেইব হাচমি (জোঁৱাই) | family = | callsign = | awards = {{bulleted list |নিগাৰ এৱাৰ্ড (১৯৫৩) |[[File:Order of the Elephant Ribbon bar.svg|25px]] লেনিন পিচ প্ৰাইজ (১৯৬২) |[[File:Hilal-e-Imtiaz (Civilian).png|25px]] নিচান-এ-ইমটিয়াজ (১৯৯০)}} | website = {{URL|faizfoundationtrust.net}} | module = {{Infobox writer | embed = yes | embed_title = | language = {{hlist|[[পঞ্জাবী ভাষা|পাঞ্জাৱী]]|[[উৰ্দু]]}} | period = | genre = গজল, নাজম | subject = বিপ্লৱ, ন্যায়, প্ৰেম | movement = প্ৰগতিশীল লেখক আন্দোলন | notable_works = {{ubl|''শুভ-এ-আজাদী''|''নক্স-এ-ফৰিয়াদী''|''দস্ত-এ-সৱহ''|''জিন্দান-নামা''}} | years_active = }}}} '''ফৈজ আহমদ ফৈজ''' ({{lang-en|Faiz Ahmad Faiz}}; ১৩ ফেব্ৰুৱাৰী ১৯১১ – ২০ নৱেম্বৰ ১৯৮৪)<ref name=":3">{{Cite web |title=The Life of Faiz Ahmed Faiz – Newsweek Pakistan |url=https://www.newsweekpakistan.com/the-life-of-faiz-ahmed-faiz/ |access-date=2023-02-11 |language=en-US |archivedate=2023-02-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230211231313/https://www.newsweekpakistan.com/the-life-of-faiz-ahmed-faiz/ |deadurl=yes }}</ref> এগৰাকী পাকিস্তানী কবি আৰু পাঞ্জাৱী আৰু উৰ্দু সাহিত্যৰ সাহিত্যকাৰ। ফৈজ তেওঁৰ সময়ৰ আটাইতকৈ প্ৰসিদ্ধ, জনপ্ৰিয় আৰু প্ৰভাৱশালী উৰ্দু লেখকসকলৰ মাজৰ এগৰাকী আছিল। তেওঁৰ কাম আৰু ধাৰণাসমূহ আজিও পাকিস্তানকে ধৰি অন্যান্য ঠাইত ব্যাপকভাৱে প্ৰভাৱশালী হৈ আছে।<ref>{{Cite web |date=2020-01-03 |title=Faiz Ahmad Faiz could be 20th century's most relevant poet, here are a few shayaris that will tug at your heart strings |url=https://www.hindustantimes.com/art-and-culture/faiz-ahmad-faiz-could-be-20th-century-s-most-relevant-poet-here-are-a-few-shayaris-that-will-tug-at-your-heart-strings/story-MPsh7q3W5qrWmUuwUiULqK.html |access-date=2023-02-12 |website=Hindustan Times |language=en}}</ref> কেৱল এগাৰাকী সাহিত্যকাৰেই নহয়; ফৈজ আছিল একাধাৰে এগৰকী শিক্ষক, সামৰিক বিষয়া, সাংবাদিক, ট্ৰেড ইউনিয়নিষ্ট তথা সম্প্ৰচাৰক (ব্ৰডকাষ্টাৰ)।<ref>Sisir Kumar Das, ''History of Indian Literature: 1911-1956, struggle for freedom : triumph and tragedy'', Sahitya Akademi, 2005, p. 476</ref> ==সংক্ষিপ্ত জীৱনী== ব্ৰিটিছৰ শাসনকালত পঞ্জাৱ প্ৰভিনেন্সৰ শিয়ালকোটত ফৈজৰ জন্ম হৈছিল। তেওঁ লাহোৰ চৰকাৰী কলেজ আৰু অৰিয়েণ্টেল কলেজত পঢ়া-শুনা কৰিছিল<ref>{{Cite web |last=Faiz |first=Faiz Ahmed |date=3 January 2007 |title=Faiz Ahmed Faiz |url=https://www.poets.org/poetsorg/poet/faiz-ahmed-faiz |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170902230234/https://www.poets.org/poetsorg/poet/faiz-ahmed-faiz |archive-date=2 September 2017 |access-date=8 December 2017 |website=Faiz Ahmed Faiz |language=en}}</ref> আৰু ব্ৰিটিছ সামৰিক বাহিনীত কাম কৰিছিল। ভাৰত-পাকিস্তান বিভাজনৰ পাছত ফৈজে ''পাকিস্তান টাইমচ্‌'' নামে এখন ইংৰাজী কাকত আৰু ''ইমৰ’জ'' নামে এখন উৰ্দু কাকতৰ সম্পাদক হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল।<ref name=":2">{{Cite web |title=Of Faiz and army generals {{!}} Political Economy {{!}} thenews.com.pk |url=https://www.thenews.com.pk/tns/detail/1014045-of-faiz-and-army-generals |access-date=2023-02-11 |website=www.thenews.com.pk |language=en }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web |last=Farooqi |first=Baran |title=Between Patriotism, Partition and Pakistan, here's how Faiz Ahmed Faiz became a poet |url=https://scroll.in/article/840401/between-patriotism-partition-and-pakistan-heres-how-faiz-ahmed-faiz-became-a-poet |access-date=2023-02-13 |website=Scroll.in |language=en-US}}</ref> ৰাৱলপিণ্ডি ষড়যন্ত্ৰৰ অভিযুক্ত হিচাপে ১৯৫১ চনত গ্ৰেপ্তাৰ আৰু কাৰাবাস হোৱাৰ আগতে তেওঁ পাকিস্তান কমিউনিষ্ট পাৰ্টিৰ এগৰাকী শীৰ্ষস্থানীয় নেতা আছিল। লিয়াকট আলি চৰকাৰক ওফৰাই বাওঁপন্থী ছোভিয়েট সমৰ্থনকাৰী চৰকাৰ স্থাপনেই আছিল ৰাৱলপিণ্ডি ষড়যন্ত্ৰৰ মূল উদ্দেশ্য।<ref name=":0">{{Cite journal |last=Dryland |first=Estelle |date=1992 |title=Faiz Ahmed Faiz and the Rawalpindi Conspiracy Case |journal=Journal of South Asian Literature |volume=27 |issue=2 |pages=175–185 |jstor=40874124}}</ref> চাৰি বছৰ কাৰাগাৰত থকাৰ পিছত ফৈজে মুক্তি লাভ কৰে আৰু দেশৰপৰা স্ব-নিৰ্বাসন গ্ৰহণ কৰে। এই সময়ছোৱা তেওঁ মস্কো আৰু লণ্ডনত অতিবাহিত কৰে আৰু প্ৰগতিশীল লেখক আন্দোলনৰ এগৰাকী উল্লেখযোগ্য সদস্য ৰূপে পৰিগণিত হয়। আয়ুব খান চৰকাৰৰ পতন আৰু বাংলাদেশৰ পৃথকীকৰণৰ পিছত, তেওঁ জুলফিকৰ আলি ভুট্টোৰ সহায়ক হিচাপে কাম কৰিছিল, কিন্তু জিয়া উল-হকৰ হাতত ভুট্টোৰ মৃত্যুদণ্ডৰ পিছত নিজকে পুনৰ বৈৰুতলৈ নিৰ্বাসিত কৰে।<ref name=":0" /> ফৈজ এজন প্ৰখ্যাত মাৰ্ক্সবাদী আছিল আৰু কোৱা হয় যে তেওঁ ''এজন প্ৰগতিশীল ব্যক্তি আছিল যি মাৰ্ক্সবাদৰ প্ৰতি বিশ্বাসী আছিল।''<ref name=":10">{{Cite web |last= |first= |date=2012-08-12 |title=REVIEW: Faiz Ahmed Faiz: Dard aur Darma ka Sha'er by Dr Mohammad Ali Siddiqui |url=https://www.dawn.com/2012/08/12/review-faiz-ahmed-faiz-dard-aur-darma-ka-shaer-by-dr-mohammad-ali-siddiqui/ |access-date=2023-02-12 |website=Dawn.com |language=en}}</ref> সমালোচকসকলে উল্লেখ কৰিছে যে, মুহম্মদ ইকবালে এৰি যোৱা মাৰ্ক্সবাদৰ ধাৰণাসমূহ ফৈজে বুটলি লৈছিল আৰু ইয়াক মুছলমানসকলৰ সেইটো যুৱ প্ৰজন্মলৈ প্ৰেৰণ কৰিছিল; যাক পৰিৱৰ্তনৰ বাবে অধিক মুক্ত আৰু সমতাবাদৰ প্ৰতি অধিক নমনীয় বুলি গণ্য কৰা হৈছিল আৰু যি দৰিদ্ৰসকলৰ বাবে অধিক চিন্তিত আছিল।<ref>{{Cite web |last=Jalil |first=Rakhshanda |date=2020-01-16 |title=What Makes Faiz Timeless and Accessible to Lay Urdu Readers? |url=https://www.thequint.com/voices/opinion/poet-faiz-ahmad-faiz-resistance-progressive-movement-marxism-protest-urdu-poetry |access-date=2023-02-13 |website=TheQuint |language=en}}</ref> সাহিত্য সমালোচক ফতেহ মহম্মদ মালিকে এইবুলি যুক্তি দাঙি ধৰিছে যে, যদিও প্ৰথমতে ফৈজ এজন ধৰ্মনিৰপেক্ষ মাৰ্ক্সবাদী আছিল, জীৱন আগবাঢ়ি যোৱাৰ লগে লগে তেওঁ ইছলামিক সমাজবাদৰ সদস্য হৈছিল; কিয়নো তেওঁৰ কবিতাবোৰে বছৰ বছৰ ধৰি ধৰ্মীয় সুৰ এটা ধৰি ৰাখিছিল, ইয়াকো ক’ব পাৰি যে, ইৰানী বিপ্লৱক সমৰ্থন কৰা ফৈজে এক ইছলামিক বিপ্লৱৰো সপোন দেখিছিল।<ref>{{Cite web |last=Nayyar |first=Nasir Abbas |date=17 November 2019 |title=Faiz's notion of a revolution |url=https://www.thenews.com.pk/tns/detail/569327-faizs-notion-of-a-revolution |access-date=11 June 2023 |website=[[The News International]] |archivedate=10 December 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20241210105633/https://www.thenews.com.pk/tns/detail/569327-faizs-notion-of-a-revolution |deadurl=yes }}</ref> ১৯৬২ চনত ছোভিয়েট দেশে প্ৰদান কৰা লেনিন শান্তি বঁটা গ্ৰহণ কৰা ফৈজ এছিয়াৰ প্ৰথমজন কবি আছিল।<ref>{{Cite web |last= |first= |date=Apr 23, 2022 |title=Verses of Urdu poet Faiz Ahmed Faiz dropped from CBSE Class 10 textbook: Report |url=https://scroll.in/latest/1022458/verses-of-urdu-poet-faiz-ahmed-faiz-dropped-from-cbse-class-10-textbook-report |access-date=2023-02-13 |website=Scroll.in |language=en-US}}</ref> তেওঁৰ নাম সাহিত্যৰ [[ন’বেল বঁটা]]ৰ বাবে মনোনীত কৰা হৈছিল।<ref name=":1">{{Cite web |date=2019-11-22 |title=Remembering legendary poet Faiz Ahmed Faiz on 35th death anniversary |url=https://dailytimes.com.pk/505149/remembering-legendary-poet-faiz-ahmed-faiz-on-35th-death-anniversary/ |access-date=2023-02-11 |website=Daily Times |language=en-US}}</ref> ১৯৯০ চনত পাকিস্তান চৰকাৰে তেওঁক মৰণোত্তৰভাৱে দেশৰ সৰ্বোচ্চ অসামৰিক বঁটা ''নিচান-এ-ইমতিয়াজ'' প্ৰদান কৰিছিল।<ref name=":1" /><ref>{{Cite news|url=https://www.dawn.com/news/606752|title=Faiz Ahmed Faiz: Life and poetry|date=17 February 2011|work=[[Dawn (newspaper)|Dawn]]|access-date=8 December 2017|language=en-US|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20171208072244/https://www.dawn.com/news/606752|archive-date=8 December 2017}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{ৰেফলিষ্ট}} [[শ্ৰেণী:কবি]] [[শ্ৰেণী:সাহিত্যিক]] [[শ্ৰেণী:পাকিস্তানৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি]] bqz3ziv3uaujt9d1b5ii5et8dxqny3c 0 101855 604346 509239 2026-05-03T21:32:09Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 604346 wikitext text/x-wiki {{Infobox religious building | name = বিএপিএছ স্বামীনাৰায়ণ মন্দিৰ, আবুধাবি | native_name = [[:ar:معبد سوامينارايان|معبد سوامينارايان]] | native_name_lang = ar | image = BAPS_Abu_Dhabi_Mandir.jpg | image_upright = | alt = | caption = বিএপিএছ হিন্দু মন্দিৰ, আবুধাবি | map_type = United Arab Emirates | map_size = 200px | map_alt = Mandir shown within United Arab Emirates | map_relief = | map_caption = সংযুক্ত আৰৱ আমিৰাতৰ ভিতৰত দেখুওৱা হৈছে | coordinates = {{coord|24|36|59.4|N|54|43|54.7|E|region:AE-AZ_type:city|display=inline, title}} | coordinates_footnotes = <br>(মন্দিৰ প্ৰাঙ্গণ) | religious_affiliation = [[হিন্দু ধৰ্ম]] | locale = | location = আবু মুৰেইখেহ | deity = স্বামীনাৰায়ণ, <br/> [[ৰাধা]]-[[কৃষ্ণ]], <br/> [[ৰাম]]-[[সীতা]], <br/> [[শিৱ]]-[[পাৰ্বতী]], <br/>[[জগন্নাথ]], < br/> ভেংকটেশ্বৰ, <br/> আয়াপ্পান | rite = | sect = স্বামীনাৰায়ণ সম্প্ৰদায় | tradition = স্বামীনাৰায়ণ (আধ্যাত্মিক পৰম্পৰা) | festivals = [[দেৱালী]] আৰু গোবৰ্ধন পূজা | district = আল ৰহবা | province = | region = আবুধাবি আৰু ডুবাইৰ মাজত | country = [[সংযুক্ত আৰৱ আমিৰাত]] | administration = | consecration_year = ১৯৯৭ | organisational_status = | functional_status = নিৰ্মাণৰ কাম চলি আছে | heritage_designation = | governing_body = | website = {{URL|https://baps.org}} <br> {{URL|https://mandir.ae}} <br> | architect = আৰ এছ পি আৰ্কিটেক্টছ প্লেনাৰ্ছ এণ্ড ইঞ্জিনিয়াৰ্ছ প্ৰাইভেট লিমিটেড, কেপিটেল ইঞ্জিনিয়াৰিং কনচালটেণ্টছ | architecture_type = শিল্প শাস্ত্ৰ | architecture_style = হিন্দু মন্দিৰৰ স্থাপত্য | founded_by = প্ৰমুখ স্বামী মহাৰাজ | creator = বিএপিএছ স্বামীনাৰায়ণ সংস্থা | established = | groundbreaking = ২০১৮ | year_completed = ১৪ ফেব্ৰুৱাৰী ২০২৪ | construction_cost = ৪০ কোটি দিৰহাম | capacity = | length = | width = | width_nave = | interior_area = | site_area = ১১.২ হেক্টৰ | temple_quantity = ১ | monument_quantity = ৭ | shrine_quantity = ৭ | inscriptions = | materials = গোলপীয়া বালিচহীয়া শিল, ইটালীয় মাৰ্বল | footnotes = }} '''বিএপিএছ শ্ৰী স্বামীনাৰায়ণ মন্দিৰ''' হৈছে [[সংযুক্ত আৰৱ আমিৰাত|সংযুক্ত আৰৱ আমিৰাতৰ]] আবুধাবিত অৱস্থিত এক পৰম্পৰাগত [[হিন্দু ধৰ্ম|হিন্দু]] উপাসনা স্থান। বোচাসনৱাসী অক্ষৰ পুৰুষোত্তম স্বামীনাৰায়ণ সংস্থাই মন্দিৰটোৰ নিৰ্মাণ কৰি আছে। মন্দিৰটোৰ উচ্চতা ১০৮ ফুট, দৈৰ্ঘ্য ২৬২ ফুট আৰু প্ৰস্থ ১৮০ ফুট। ডুবাই–আবুধাবি শ্বেইখ জায়েদ ঘাইপথৰ ওচৰৰ আল ৰহবাৰ সমীপত অৱস্থিত আবু মুৰেইখাহত ২৭ একৰ ভূমিত মন্দিৰটো অৱস্থিত। এই মন্দিৰটোৰ নিৰ্মাণকাৰ্য্য সম্পূৰ্ণ হ'লে ই মধ্যপ্ৰাচ্যৰ প্ৰথমটো পৰম্পৰাগত হিন্দু শিলৰ মন্দিৰ হ’ব।<ref name=":1">{{Cite news|url=https://www.thenational.ae/uae/hindu-stone-temple-to-be-built-in-abu-dhabi-by-2020-1.702891|title=Hindu stone temple to be built in Abu Dhabi by 2020|work=[[The National (Abu Dhabi)|The National]]|access-date=2018-05-15|language=en}}</ref> == দেৱতা == মন্দিৰত স্বামীনাৰায়ণ, অক্ষৰ-পুৰুষোত্তম, [[ৰাধা]]-[[কৃষ্ণ]], [[ৰাম]]-[[সীতা]], [[লক্ষ্মণ]], [[হনুমান]], [[শিৱ]]-[[পাৰ্বতী]], [[গণেশ]], [[কাৰ্তিক]], [[পদ্মাৱতী (দেৱী)|পদ্মাৱতী]]-ভেংকটেশ্বৰ, [[জগন্নাথ]], আৰু আয়াপ্পানৰ মূৰ্তি আছে।<ref name=":3" /><ref name=":5">{{Cite web |last=Kumar |first=Ashwani |title='Masterpiece of art': Top UAE officials laud 'intricate detail' of Hindu stone temple in Abu Dhabi |url=https://www.khaleejtimes.com/uae/masterpiece-of-art-top-uae-officials-laud-intricate-detail-of-hindu-stone-temple-in-abu-dhabi |access-date=2024-02-01 |website=Khaleej Times |language=en}}</ref><ref name=":6" /> == ইতিহাস == ১৯৯৭ চনত প্ৰমুখ স্বামী মহাৰাজে ইউ এ ই ভ্ৰমণৰ সময়ত বি এ পি এছ হিন্দু মন্দিৰৰ ইতিহাস আৰম্ভ হৈছিল যেতিয়া তেওঁ আবুধাবিত এনে এখন মন্দিৰৰ কল্পনা কৰিছিল যিয়ে "দেশ, সংস্কৃতি আৰু ধৰ্মসমূহক একেলগে ঘনিষ্ঠ কৰি তুলিব"।<ref name=":2" /> ২০১৫ চনৰ আগষ্ট মাহত ইউ এ ই চৰকাৰে আবুধাবিত হিন্দু মন্দিৰ নিৰ্মাণৰ বাবে ভূমি প্ৰদানৰ সিদ্ধান্ত ঘোষণা কৰিছিল।<ref>{{cite web |date=17 August 2015 |title=UAE takes a 'landmark' decision, allots land for building first temple in Abu Dhabi |url=http://indianexpress.com/article/india/india-others/uae-takes-a-landmark-decision-allots-land-for-buliding-first-temple-in-abu-dhabi/ |website=The Indian Express}}</ref><ref name="dh1">{{cite web |date=16 August 2015 |title=UAE allots land for temple on Modi visit |url=http://www.deccanherald.com/content/495571/uae-allots-land-temple-modi.html |website=Deccan Herald}}</ref> আবুধাবিৰ ক্ৰাউন প্ৰিন্স তথা ইউ এ ই সশস্ত্ৰ বাহিনীৰ উপ-উচ্চতম অধিনায়ক শ্বেইখ মহম্মদ বিন জায়েদ আল নাহয়ানে উপহাৰস্বৰূপ মন্দিৰটোৰ বাবে ভূমিদান কৰে।<ref name=":0">{{Cite news |date=2018-02-11 |title=Middle East's first Hindu stone temple to be constructed in Abu Dhabi - The Express Tribune |url=https://tribune.com.pk/story/1632035/9-middle-easts-first-hindu-stone-temple-constructed-abu-dhabi/ |access-date=2018-05-15 |work=[[The Express Tribune]] |language=en-US}}</ref> ২০১৮ চনৰ ১০ ফেব্ৰুৱাৰীত বিএপিএছৰ প্ৰতিনিধিয়ে শ্বেখ মহম্মদ আৰু ভাৰতৰ প্ৰধানমন্ত্ৰীক ৰাষ্ট্ৰপতি ভৱনত সাক্ষাৎ কৰে।<ref>{{Cite web |title=PM Modi To Witness Foundation Stone Ceremony For First Hindu Temple In Abu Dhabi |url=https://www.ndtv.com/india-news/pm-narendra-modi-to-witness-foundation-stone-ceremony-for-first-hindu-temple-in-abu-dhabi-1811177 |access-date=2023-05-28 |website=NDTV.com}}</ref> সমগ্ৰ ৰাজপৰিয়াল আৰু ২৫০ জনৰো অধিক স্থানীয় নেতাৰ উপস্থিতিত ভাৰত আৰু ইউ এ ইয়ে বুজাবুজিৰ স্মাৰক পত্ৰত স্বাক্ষৰ কৰে।<ref>{{Cite web |title=Crown Prince of Abu Dhabi Welcomes BAPS Sadhus and Temple Committee |url=http://www.baps.org/News/2018/Crown-Prince-of-Abu-Dhabi-Welcomes-BAPS-Sadhus-and-Temple-Committee-12875.aspx |access-date=2018-05-17 |website=BAPS}}</ref> প্ৰধানমন্ত্ৰী মোদীয়ে কয় যে মন্দিৰখন “এখন পবিত্ৰ স্থান হ’ব য’ত মানৱতা আৰু সম্প্ৰীতি একত্ৰিত হ’ব”।<ref>{{Cite web |last=Badam |first=Ramola Talwar |date=2018-02-11 |title=Narendra Modi launches project to build Abu Dhabi's first Hindu stone temple |url=https://www.thenationalnews.com/uae/narendra-modi-launches-project-to-build-abu-dhabi-s-first-hindu-stone-temple-1.703462 |access-date=2023-05-28 |website=The National |language=en}}</ref> মন্দিৰৰ বাবে শিলা পূজন (প্ৰথম শিলৰ অভিষেক) ২০১৮ চনৰ ১১ ফেব্ৰুৱাৰীত অনুষ্ঠিত হয়।<ref>{{Cite news |title=Abu Dhabi's first Hindu temple to&nbsp;re-tell ancient stories of wisdom |url=https://www.thenational.ae/uae/abu-dhabi-s-first-hindu-temple-to-re-tell-ancient-stories-of-wisdom-1.705313 |access-date=2018-05-17 |work=The National |language=en}}</ref> [[File:The Temple Committee members presenting the Temple Literature to the Prime Minister, Shri Narendra Modi and the Crown Prince of Abu Dhabi, Deputy Supreme Commander of U.A.E. Armed Forces.jpg|thumb|262x262px|ভাৰতৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী আৰু সংযুক্ত আৰৱ আমিৰাতৰ ৰাষ্ট্ৰপতিৰ আগত মন্দিৰৰ পৰিকল্পনা দাঙি ধৰিছে বিএপিএছৰ প্ৰতিনিধিয়ে।]] ২০১৯ চনৰ ২০ এপ্ৰিল তাৰিখে বিএপিএছৰ আধ্যাত্মিক নেতা মহন্ত স্বামী মহাৰাজৰ উপস্থিতিত ভাৰত আৰু ইউ এ ইৰ অতিথি আৰু বিষয়াসকলৰ উপস্থিতিত শিলান্যাস বিধি (ভেটি শিলান্যাস অনুষ্ঠান) পৰিৱেশন কৰা হয়। ইউ এ ই চৰকাৰক ধন্যবাদ জনাই ৰাষ্ট্ৰদূত নৱদীপ ছুৰীয়ে কয় যে “এয়া হ’ব আমাৰ জাতি, আমাৰ সংস্কৃতি আৰু সভ্যতাৰ মাজত বন্ধুত্বৰ চিৰন্তন দলং”।<ref>{{Cite news |date=2019-04-20 |title=Thousands to attend foundation stone laying ceremony of first Hindu temple in Abu Dhabi |url=https://timesofindia.indiatimes.com/world/middle-east/thousands-to-attend-foundation-stone-laying-ceremony-of-first-hindu-temple-in-abu-dhabi/articleshow/68964284.cms |access-date=2023-05-28 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref><ref>{{Cite web |last=Badam |first=Ramola Talwar |date=2019-04-21 |title=Stunning Hindu temple set to symbolise peace and tolerance |url=https://www.thenationalnews.com/uae/heritage/stunning-hindu-temple-set-to-symbolise-peace-and-tolerance-1.851594 |access-date=2024-01-31 |website=The National |language=en}}</ref> == নিৰ্মাণ == [[File:Under construction BAPS Hindu Mandir UAE.jpg|thumb|260x260px|নিৰ্মাণাধীন বিএপিএছ হিন্দু মন্দিৰ]] ২০১৯ চনৰ ডিচেম্বৰ মাহত ২৭ একৰ মাটিত মন্দিৰ নিৰ্মাণৰ কাম আৰম্ভ হৈছিল।<ref name=":2">{{Cite web |last=Kumar |first=Ashwani |title=‘Dream come true’: 30 days left for Abu Dhabi Hindu temple grand opening |url=https://www.khaleejtimes.com/uae/dream-come-true-30-days-left-for-abu-dhabi-hindu-temple-grand-opening |access-date=2024-01-31 |website=Khaleej Times |language=en}}</ref> ডুবাই–আবুধাবি শ্বেখ জায়েদ ঘাইপথৰ ওচৰৰ আল ৰহবাৰ ওচৰত আবু মুৰেইখাহত এই স্থান আছে।<ref name=":0" /> নিৰ্মাণৰ বাবে উত্তৰ [[ৰাজস্থান]]ৰ পৰা আবুধাবিলৈ টন টন গোলাপী বেলেগ বেলেগ শিল প্ৰেৰণ কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite web |last=Badam |first=Ramola Talwar |date=2018-11-17 |title=Pink sandstone from India's Rajasthan selected for Hindu temple in Abu Dhabi |url=https://www.thenationalnews.com/uae/pink-sandstone-from-india-s-rajasthan-selected-for-hindu-temple-in-abu-dhabi-1.792623 |access-date=2023-05-28 |website=The National |language=en}}</ref> উত্তৰ ভাৰতৰ ৰাজ্যখনৰ পৰা অহা টেকসই শিলবোৰক ৫০ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছ (১২২ ডিগ্ৰী ফাৰেনহাইট) পৰ্যন্ত গ্ৰীষ্মকালীন জুইকুৰাৰ উষ্ণতা সহ্য কৰিব পৰা ক্ষমতাৰ বাবে নিৰ্বাচিত কৰা হৈছিল, যেনে কেতিয়াবা ইউ এ ইত অনুভৱ কৰা শিলবোৰ। ইটালীৰ পৰা অহা মাৰ্বল ব্যৱহাৰ কৰি মন্দিৰ নিৰ্মাণ কৰা হয়। কাৰ্বন ফুটপ্ৰিণ্ট কম কৰিবলৈ ফাউণ্ডেশ্যনৰ কংক্ৰিটৰ মিশ্ৰণত ফ্লাই এছ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। সম্পূৰ্ণ ডিজিটেল মডেলিং আৰু ছিছমিক চিমুলেচন কৰা এইটোৱেই প্ৰথম হিন্দু পৰম্পৰাগত মন্দিৰ।<ref>{{Cite web |last=Kumar |first=Ashwani |title=Abu Dhabi's Hindu temple to last over 1,000 years |url=https://www.khaleejtimes.com/uae/uae-abu-dhabis-hindu-temple-to-last-over-1000-years |access-date=2024-02-02 |website=Khaleej Times |language=en}}</ref> === স্বেচ্ছাসেৱী অংশগ্ৰহণ === সংযুক্ত আৰৱ আমিৰাতৰ ২০০ৰো অধিক স্বেচ্ছাসেৱকে এই মন্দিৰ নিৰ্মাণৰ বাবে ৬ লাখ ৯০ হাজাৰ ঘণ্টাতকৈ অধিক সময় উচৰ্গা কৰিছে।<ref>{{Cite web |title=The Creator of Creators |url=https://www.baps.org/News/2024/The-Creator-of-Creators-25044.aspx |access-date=2024-02-07 |website=BAPS |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=BAPS Hindu Mandir {{!}} Abu Dhabi |url=https://www.mandir.ae/ |access-date=2024-02-07 |language=en-US}}</ref> তেওঁলোকৰ অংশগ্ৰহণ বিভিন্ন ক্ষেত্ৰত বিস্তৃত, লজিষ্টিক, অসামৰিক কাম, নিৰ্মাণ, পৰিকল্পনা, আৰু মন্দিৰ ৰক্ষণাবেক্ষণক সামৰি লয়, যাৰ ফলত প্ৰকল্পটোক গঢ় দিয়াত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে। আফ্ৰিকা, উপসাগৰীয়, ব্ৰিটেইন, আমেৰিকা, ভাৰতৰ পৰা অহা কিশোৰী, ব্যৱসায়ী, ডিজাইনাৰ, অৱসৰপ্ৰাপ্ত প্ৰবাসীকে ধৰি বিভিন্ন পটভূমিৰ ব্যক্তিসকলে মন্দিৰটো নিৰ্মাণত অৰিহণা যোগাইছে। স্বেচ্ছাসেৱকসকলে তেওঁলোকৰ এই সেৱাক তেওঁলোকৰ ভক্তি আৰু আধ্যাত্মিকতাৰ অংশ বুলি বৰ্ণনা কৰে।<ref>{{Cite web |last=Badam |first=Ramola Talwar |date=2024-01-31 |title='An act of devotion': Worshippers help prepare Abu Dhabi's Hindu temple for grand opening |url=https://www.thenationalnews.com/uae/heritage/2024/01/31/an-act-of-devotion-worshippers-help-prepare-abu-dhabis-hindu-temple-for-grand-opening/ |access-date=2024-02-07 |website=The National |language=en}}</ref> এই সামূহিক প্ৰচেষ্টাত শিশুসকলক অন্তৰ্ভুক্ত কৰা, স্বেচ্ছাসেৱক হিচাপে জড়িত হোৱা আৰু সমন্বয়ৰ প্ৰতীক হিচাপে শিলৰ শিল্পকৰ্ম সৃষ্টিত অৰিহণা যোগোৱা আদি উল্লেখযোগ্য।<ref>{{Cite web |title=Tiny Treasures |url=https://www.baps.org/News/2024/Tiny-Treasures-25068.aspx |access-date=2024-02-07 |website=BAPS |language=en-US}}</ref> == স্থাপত্য == আবুধাবিত থকা বিএপিএছ হিন্দু মন্দিৰ পশ্চিম এছিয়াৰ সৰ্ববৃহৎ মন্দিৰ আৰু ইয়াত ১০ হাজাৰ লোকৰ আতিথ্য থাকিব পাৰে।<ref name=":4" /><ref>{{Cite web |last=Badam |first=Ramola Talwar |date=2023-12-26 |title=Indian PM Modi to inaugurate Abu Dhabi's Hindu temple in February |url=https://www.thenationalnews.com/uae/heritage/2023/12/26/indian-pm-modi-to-inaugurate-abu-dhabis-hindu-temple-in-february/ |access-date=2024-02-05 |website=The National |language=en}}</ref> ১০৮ ফুট উচ্চতা, ২৬২ ফুট দৈৰ্ঘ্য আৰু ১৮০ ফুট প্ৰস্থত এই মন্দিৰটো থিয় হৈ আছে। আন আন স্থাপত্যৰ বৈশিষ্ট্যসমূহ হ’ল: দুটা গুমেট (গম্বুজ), সাতটা শিকাৰ (স্পাইৰ) - ইউ এ ইৰ সাতটা আমিৰাটৰ প্ৰতীক, ১২টা চমৰাণ আৰু ৪০২টা স্তম্ভ। ইয়াত বেলেগ বেলেগ শিলৰ অট্টালিকাৰ পটভূমিত মাৰ্বলৰ খোদিত শিল্পকৰ্ম আছে।<ref name=":3">{{Cite web |date=2024-01-01 |title=BAPS Mandir In Abu Dhabi: Deity's Idol Crafted After Year-Long Research, Will Take 3 Hours To Explore Temple {{!}} Exclusive |url=https://english.jagran.com/world/baps-mandir-in-abu-dhabi-deity-idol-crafted-after-year-long-research-will-take-3-hours-to-explore-temple-exclusive-10124165 |access-date=2024-01-27 |website=English Jagran |language=en}}</ref><ref>{{cite web |date=8 February 2018 |title=Hindu stone temple to be built in Abu Dhabi by 2020 |url=https://www.thenational.ae/uae/hindu-stone-temple-to-be-built-in-abu-dhabi-by-2020-1.702891 |website=The National}}</ref><ref name=":4">{{Cite web |date=2023-12-09 |title=13 things you must know about the ₹700 crore Hindu temple being built in Abu Dhabi |url=https://www.cnbctv18.com/photos/travel/culture/13-things-you-must-know-about-the-700-crore-hindu-temple-being-built-in-abu-dhabi-18527561.htm |access-date=2024-02-01 |website=CNBCTV18 |language=en}}</ref> ভাৰতৰ দক্ষ শিল্পকৰ্মীসকলে খোদিত কৰা ২৫ হাজাৰৰো অধিক শিলৰ টুকুৰাৰে এই মন্দিৰ নিৰ্মাণ কৰা হৈছে।<ref name=":4" /> প্ৰতিটো শিকাৰৰ ভিতৰত [[ৰামায়ণ]], [[শিৱ পুৰাণ]], ভাগৱত, [[মহাভাৰত]]ৰ কাহিনীৰ খোদিত, আৰু [[জগন্নাথ]], স্বামীনাৰায়ণ, ভেংকটেশ্বৰ, আয়াপ্পানৰ জীৱন চিত্ৰিত কৰা খোদিত শিল্পকৰ্ম আছে।<ref name=":3" /> ‘সম্প্ৰীতিৰ গম্বুজ’ত পাঁচটা প্ৰাকৃতিক উপাদান - পৃথিৱী, পানী, জুই, বায়ু, আৰু মহাকাশ প্ৰদৰ্শন কৰা হৈছে।<ref name=":6" /> ইউ এ ইক প্ৰতিনিধিত্ব কৰা ঘোঁৰা আৰু উটৰ দৰে জীৱ-জন্তুৰ খোদিতও আছে। ঘোঁৰা আৰু উটৰ খোদিত প্ৰতিটোৱেই পুনৰাবৃত্তি নকৰাকৈ খোদিত কৰা হৈছে।<ref>{{Cite web |last=Badam |first=Ramola Talwar |date=2023-02-11 |title=How artistry and technology are bringing to life a hand-carved Hindu temple in UAE |url=https://www.thenationalnews.com/uae/heritage/2023/02/11/how-artistry-and-technology-are-bringing-to-life-a-hand-carved-hindu-temple-in-uae/ |access-date=2024-02-05 |website=The National |language=en}}</ref> এই মন্দিৰত সম্পূৰ্ণ কাৰ্যক্ষম, সামাজিক, সাংস্কৃতিক আৰু আধ্যাত্মিক জটিলতাৰ অংশ হিচাপে পৰম্পৰাগত হিন্দু মন্দিৰৰ সকলো দিশ আৰু বৈশিষ্ট্য সন্নিবিষ্ট কৰা হ’ব।<ref name="Khaleej">{{cite web |title=First Hindu Temple in Abu Dhabi to be completed by 2020 |url=https://www.khaleejtimes.com/uae-india-ties//First-Abu-Dhabi-Hindu-temple-to-come-up-on-55,000-square-metres-of-land- |website=Khaleej Times |access-date=2024-02-11 |archivedate=2021-10-16 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20211016061321/https://www.khaleejtimes.com/uae-india-ties//First-Abu-Dhabi-Hindu-temple-to-come-up-on-55,000-square-metres-of-land- |deadurl=yes }}</ref> এই কমপ্লেক্সত থাকিব দৰ্শনাৰ্থী কেন্দ্ৰ, প্ৰাৰ্থনা হল, প্ৰদৰ্শনী, শিক্ষণ স্থান, শিশুৰ বাবে ক্ৰীড়া ক্ষেত্ৰ, বিষয়ভিত্তিক বাগিচা, পানীৰ সুবিধা, ফুড ক’ৰ্ট, কিতাপ আৰু উপহাৰৰ দোকান।<ref name=":1" /> মন্দিৰৰ ভেটিত ১০০টা চেন্সৰ আৰু সমগ্ৰ মন্দিৰত ৩৫০টাতকৈও অধিক চেন্সৰ স্থাপন কৰি ভূমিকম্পৰ কাৰ্যকলাপ, উষ্ণতাৰ তাৰতম্য আৰু চাপৰ পৰিৱৰ্তনৰ তথ্য প্ৰদান কৰা হৈছে।<ref name=":3" /> মন্দিৰৰ ডিজাইনত অন্নন্যায়ালয়ৰ বাবে বেঞ্চ, টেবুল আৰু চকী তৈয়াৰ কৰিবলৈ পুনঃব্যৱহৃত কাঠৰ পেলেটৰ দৰে পৰিৱেশ অনুকূল বৈশিষ্ট্যও সন্নিবিষ্ট কৰা হৈছিল। ইয়াত এটা জলপ্ৰপাত আছে যিটো [[গঙ্গা নদী|গংগা]], [[যমুনা নদী|যমুনা]] আৰু সৰস্বতী তিনিওখন পবিত্ৰ নদীৰ উৎসৰ প্ৰতীক।<ref name=":6">{{Cite web |last=Kumar |first=Ashwani |title=Jaw-dropping artwork, waterfall: First look inside Abu Dhabi's BAPS Hindu temple ahead of Feb 14 opening |url=https://www.khaleejtimes.com/uae/first-look-inside-abu-dhabis-spectacular-baps-hindu-temple-ahead-of-february-14-opening |access-date=2024-02-02 |website=Khaleej Times |language=en}}</ref> == আন্তঃধৰ্ম আৰু সাংস্কৃতিক সমন্বয় == সাংস্কৃতিক বৈচিত্ৰ্য, সহনশীলতা, আৰু শান্তিৰ প্ৰসাৰৰ বাবে [[সংযুক্ত আৰৱ আমিৰাত]]ৰ পদক্ষেপৰ অংশ হিচাপে চৰকাৰে ২০১৯ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত এক অনুষ্ঠানৰ আয়োজন কৰি মন্দিৰ আৰু আন ১৭টা পূজাগৃহক আনুষ্ঠানিকভাৱে আইনী মৰ্যাদা প্ৰদান কৰে।<ref>{{Cite web |date=2019-09-22 |title=18 houses of worship awarded legal status in Abu Dhabi |url=https://gulfnews.com/uae/18-houses-of-worship-awarded-legal-status-in-abu-dhabi-1.66592481 |access-date=2024-02-02 |website=gulfnews.com |language=en}}</ref> ২০১৯ চনৰ এপ্ৰিল মাহত আধাৰশিলা স্থাপন অনুষ্ঠানৰ সময়ত সামূহিক উন্নয়ন বিভাগৰ অধ্যক্ষ মুঘীৰ খামিছ আল খাইলীয়ে কয় যে "মন্দিৰৰ আধাৰশিলা স্থাপন কৰাটো ইউ এ ইৰ সহনশীলতা আৰু বহুত্ববাদৰ পৰিৱেশৰ প্ৰতিফলন। প্ৰতিষ্ঠাপক পিতৃ, প্ৰয়াত।" শ্বেখ জায়েদে সদায় বিশ্বাস কৰিছিল যে বিভিন্ন ধৰ্মীয় বিশ্বাস আৰু জাতিৰ জনগোষ্ঠীৰ মাজত সহ-অস্তিত্বই আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শান্তি প্ৰতিষ্ঠাৰ একমাত্ৰ উপায়"।<ref>{{Cite web |last=King |first=Neil |date=2019-04-21 |title=Foundation stone laid for Abu Dhabi's first Hindu temple |url=https://gulfbusiness.com/foundation-stone-laid-abu-dhabis-first-hindu-temple/ |access-date=2024-02-02 |language=en-US}}</ref> এই মন্দিৰত ইউ এ ইৰ স্থানীয় প্ৰতীকী প্ৰাণী যেনে উট, অৰিক্স, আৰু বাজপেয়ীৰ খোদিত কৰা হৈছে। আৰব, [[প্ৰাচীন ইজিপ্ট|মিচৰ]], [[মেচ'পটেমিয়া]] আদি সভ্যতাৰ পৰাও ১৪টা দৃষ্টান্তৰ চিত্ৰণ কৰা হৈছে।<ref name=":3" /><ref name=":5" /> খোদিত শিল্পকৰ্মসমূহ পৰ্যবেক্ষণ কৰি ইউ এ ইৰ সহনশীলতা আৰু সহ-অস্তিত্ব মন্ত্ৰী শ্বেইখ নাহায়ান মাবাৰক আল নাহায়ানে কয় যে "কাৰুকাৰ্য্য জটিল আৰু আচৰিত, আৰু ঠাইখনে বিশ্বৰ সমন্বয় বিয়পোৱাত সহায় কৰিব।"<ref>{{Cite web |date=2022-10-30 |title=Over 10,000 Visitors Gather to Celebrate Diwali at First Hindu Temple Site in UAE's Abu Dhabi |url=https://www.news18.com/news/world/over-10000-visitors-gather-to-celebrate-diwali-at-first-hindu-temple-site-in-uaes-abu-dhabi-6272557.html |access-date=2024-02-02 |website=News18 |language=en}}</ref> ২০২৩ চনৰ মে' মাহত ৩০খন দেশৰ ৰাষ্ট্ৰদূতৰ ভ্ৰমণৰ সময়ত [[জাপান]]ৰ ৰাষ্ট্ৰদূত আকিঅ' ইছ'মাটাই কয় যে, "মই খোদিত শিল্পবোৰত সহনশীলতাৰ দৰ্শন দেখিছোঁ"।<ref>{{Cite web |last=Kumar |first=Ashwani |title=Look: Diplomats amazed by Abu Dhabi Hindu temple design, craftwork |url=https://www.khaleejtimes.com/uae/look-diplomats-amazed-by-abu-dhabi-hindu-temple-design-craftwork |access-date=2024-02-03 |website=Khaleej Times |language=en}}</ref> ২০২৪ চনৰ জানুৱাৰী মাহত ৪২খন দেশৰ কূটনীতিবিদসকলে মন্দিৰটো পৰিদৰ্শন কৰিছিল। [[যুক্তৰাজ্য|ব্ৰিটেইনৰ]] উপ-ৰাষ্ট্ৰদূত জনাথন নাইটে কয় যে, "ইমানবোৰ ভিন্ন বিশ্বাসে একত্ৰিত হৈ এনেকুৱা কিবা এটা গঢ়ি তুলিছে যিটো প্ৰজন্মৰ পিছত প্ৰজন্ম ধৰি চলিব"।<ref>{{Cite web |last=Kumar |first=Ashwani |title=Look: Diplomats from 42 countries explore new Hindu temple in Abu Dhabi |url=https://www.khaleejtimes.com/uae/look-diplomats-from-42-countries-explore-new-hindu-temple-in-abu-dhabi |access-date=2024-02-03 |website=Khaleej Times |language=en}}</ref> == উদ্বোধনী অনুষ্ঠান == উদ্বোধনী অনুষ্ঠানকে ধৰি সমন্বয় উৎসৱাদি ২০২৪ চনৰ ১০ ফেব্ৰুৱাৰীৰ পৰা আৰম্ভ হ’ব। ২০২৪ চনৰ ১১ ফেব্ৰুৱাৰীত ঐশ্বৰিক আশীৰ্বাদ বিচাৰি ‘সমন্বয়ৰ বাবে যজ্ঞ’ নামৰ বৈদিক অনুষ্ঠানৰ আয়োজন কৰা হৈছে।<ref>{{Cite web |title=Events |url=https://festivalofharmony.ae/events-2/ |access-date=2024-02-06 |website=festivalofharmony.ae |archivedate=2024-02-06 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240206041952/https://festivalofharmony.ae/events-2/ |deadurl=yes }}</ref> এই অনুষ্ঠানটোৱে অঞ্চলটোৰ প্ৰথমটো বিশ্বব্যাপী সম্প্ৰীতি অনুষ্ঠান আৰু ২০২৪ চনৰ ১৪ ফেব্ৰুৱাৰীত মহন্ত স্বামী মহাৰাজৰ নেতৃত্বত বৈদিক অনুষ্ঠানৰ জৰিয়তে মন্দিৰৰ পবিত্ৰতাৰে সামৰণি পৰিব।<ref>{{Cite web |title=Festival of Harmony 9 days and 8 night |url=https://www.myutsav.ae/festival-of-harmony-9days-8nignt/ |access-date=2024-02-06 |language=en-US }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web |date=2023-12-09 |title=13 things you must know about the ₹700 crore Hindu temple being built in Abu Dhabi |url=https://www.cnbctv18.com/photos/travel/culture/13-things-you-must-know-about-the-700-crore-hindu-temple-being-built-in-abu-dhabi-18527561.htm |access-date=2024-02-06 |website=CNBCTV18 |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Events |url=https://festivalofharmony.ae/events-2/ |access-date=2024-02-06 |website=festivalofharmony.ae |archivedate=2024-02-06 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240206041952/https://festivalofharmony.ae/events-2/ |deadurl=yes }}</ref> ইতিমধ্যেই প্ৰধানমন্ত্ৰী [[নৰেন্দ্ৰ মোদী]]য়ে উদ্বোধনী অনুষ্ঠানত অংশগ্ৰহণৰ বাবে বিএপিএছৰ পৰা আমন্ত্ৰণ গ্ৰহণ কৰিছে আৰু তেওঁ সেই সন্ধিয়াৰ ৰাজহুৱা উৎসৰ্গা সভাত অংশগ্ৰহণ কৰিব।<ref>{{Cite web |last=Bureau |first=ABP News |date=2024-01-11 |title=Abu Dhabi Gears Up To Welcome PM Modi For 1st Hindu Temple's Inauguration |url=https://news.abplive.com/news/world/abu-dhabi-gears-up-to-welcome-pm-modi-for-first-hindu-baps-swaminarayan-temple-inauguration-1655775 |access-date=2024-02-06 |website=news.abplive.com |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |date=2023-12-28 |title=PM Modi accepts invitation to inaugurate BAPS Hindu Mandir in Abu Dhabi |url=https://timesofindia.indiatimes.com/world/middle-east/pm-modi-accepts-invitation-to-inaugurate-baps-hindu-mandir-in-abu-dhabi/articleshow/106356932.cms |access-date=2024-02-06 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> ২০২৪ চনৰ ১৮ ফেব্ৰুৱাৰীত এই মন্দিৰটো জনসাধাৰণৰ বাবে মুকলি কৰা হ’ব।<ref>{{Cite web |last=Bureau |first=ABP News |date=2024-01-11 |title=Abu Dhabi Gears Up To Welcome PM Modi For 1st Hindu Temple's Inauguration |url=https://news.abplive.com/news/world/abu-dhabi-gears-up-to-welcome-pm-modi-for-first-hindu-baps-swaminarayan-temple-inauguration-1655775 |access-date=2024-02-06 |website=news.abplive.com |language=en}}</ref> == লগতে চাওক == * [[বোচাসনৱাসী অক্ষৰ পুৰুষোত্তম স্বামীনাৰায়ণ সংস্থা]] * [[ভাৰত–সংযুক্ত আৰৱ আমিৰাতৰ সম্পৰ্ক]] * [[মধ্যপ্ৰাচ্যত হিন্দু ধৰ্ম]] * [[হিন্দু মন্দিৰ, ডুবাই]] * [[শ্ৰীনাথজী মন্দিৰ, বাহৰেইন]] * [[শিৱ মন্দিৰ, মাস্কাট]] == তথ্য উৎস == {{ৰেফলিষ্ট}} == বাহ্যিক সংযোগ == {{Commons|Category:BAPS Shri Swaminarayan Mandir, Abu Dhabi}} * {{Official website|https://www.mandir.ae/}} [[শ্ৰেণী:হিন্দুধৰ্মৰ মঠ-মন্দিৰ]] 1muyc5uh3a85glme5jjjvoqn5ykix1h 0 103704 604357 527620 2026-05-03T23:32:46Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 604357 wikitext text/x-wiki {{Infobox Hindu leader | name = বিশ্বানন্দ | image = Paramahamsa Vishwananda.jpg | religion = হিন্দু ধৰ্ম | sect = হৰি ভক্ত সম্প্ৰদায় | birth_date = {{Birth date and age|1978|06|13}} | birth_place = বিউ বেচিন-ৰোজ হিল, মৰিচাছ | nationality = মৰিচাছ | philosophy = | founder = ভক্তি মাৰ্গা সংগঠন | birth_name = মহাদেৱসিং কোমলৰাম | honorific suffix = | honorific prefix = পৰমহমস শ্ৰী স্বামী }} পৰমহংস শ্ৰী স্বামী বিশ্বানন্দ জন্ম নাম "বিষ্মা" কোমলৰাম; ; ​ ​বৰ্তমান তেওঁ জাৰ্মানীত, ফ্ৰেংকফৰ্ট চহৰৰ ওচৰৰ তেওঁৰ মূল আশ্ৰম শ্ৰীপীথা নিলায়াত বাস কৰে।<ref>https://www.tagesspiegel.de/gesellschaft/umstrittene-sekte-bhakti-marga-der-wunderguru-aus-dem-taunus-8906488.html</ref> বিশ্বানন্দৰ শিক্ষা ব্যক্তিগত ঈশ্বৰৰ ধাৰণাটোৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি গঢ় লৈ উঠিছে, যাক "তেওঁৰ সৈতে স্থাপন কৰা ব্যক্তিগত ধৰ্মীয় সম্পৰ্ক" অনুসৰি বিভিন্ন নামেৰে মাতিব পাৰি আৰু বিভিন্ন ৰূপ ল'ব পাৰি। এই শিক্ষাৰ কেন্দ্ৰীয় ধাৰণাটো হৈছে ধৰ্মীয় আৰু সাংস্কৃতিক পৰম্পৰাৰ সৈতে জড়িত স্বেচ্ছাচাৰী বিভাজন আৰু সীমা অতিক্ৰম কৰি "ঈশ্বৰৰ প্ৰতি নিষ্ঠাবান প্ৰেম আৰু সেৱা"ৰ বাবে চেষ্টা কৰাৰ আহ্বান। বিশ্বানন্দই দৃঢ়তাৰে কয় যে ঈশ্বৰৰ সৰ্বোচ্চ প্ৰকাশ হৈছে প্ৰেম (প্ৰেম), আৰু এইটোৱেই love implies ব্যৱহৃত শব্দটো হৈছে নাৰায়ণ। এই উপনামটোৱে সকলো বস্তুতে বাস কৰা ঈশ্বৰত্বৰ সত্তাক বুজায় আৰু ইয়াৰ বিপৰীতে সকলো বস্তুকে নিজৰ মাজতে আৱৰি ৰাখে।<ref>https://m.faz.net/aktuell/rhein-main/hindu-tempel-der-bhakti-marga-hat-hauptsitz-in-hessen-15779772.html</ref> পৰমহমস বিশ্বানন্দই বিভিন্ন আধ্যাত্মিক সাধনা বিকশিত কৰি বিশ্বজুৰি অসংখ্য আশ্ৰম আৰু কেন্দ্ৰ স্থাপন কৰিছিল। তেওঁ ইউৰোপৰ পৰা ‘মহামণ্ডলেশ্বৰ’ উপাধি লাভ কৰা দ্বিতীয়জন ব্যক্তি। ব্ৰিটেইনৰ সংসদ ভৱনে "অসাধাৰণ সাফল্য"ৰ বাবে ভাৰত গৌৰৱ বঁটা আৰু বিশ্ব শান্তি প্ৰাৰ্থনা সংস্থাই "যোৱা ২০ বছৰত বিশ্ব শান্তিৰ অসাধাৰণ কৃতিত্ব"ৰ বাবে "শান্তি মেৰু" বঁটা প্ৰদান কৰিছে।<ref>https://4pm.co.in/omicrons-knock-in-up-stirred/12547</ref> ==জীৱনী== ১৯৭৮ চনৰ ১৩ জুনত ভাৰত মহাসাগৰৰ সৰু দ্বীপ ৰাষ্ট্ৰ মৰিচাছত হিন্দু পিতৃ-মাতৃ কিষাণ আৰু বিন্দুৰ ঘৰত জন্মগ্ৰহণ কৰিছিল পৰমহমস বিশ্বানন্দৰ। তেওঁৰ পৰিয়ালটো ভৰদ্বাজ গোত্ৰৰ প্ৰাচীন ব্ৰাহ্মণ বংশৰ আছিল। হিন্দু পৰম্পৰা অনুসৰণ কৰি জন্মৰ সময়ত শিশুটিক জ্যোতিষৰ চাৰ্ট পঢ়াৰ বাবে এজন পুৰোহিতৰ ওচৰলৈ লৈ যায়। পুৰোহিতে তেওঁৰ নাম ৰাখিলে মহাদেৱসিং কোমলৰাম। শৈশৱ কালত তেওঁ প্ৰাৰ্থনা, মন্দিৰ পৰিদৰ্শন আৰু ধৰ্মীয় অনুষ্ঠান সম্পাদন কৰি সময় কটায়। পাঁচ বছৰ বয়সত বিষাক্ত জামু খোৱাৰ ফলত চিকিৎসালয়ত থকাৰ সময়ত তেওঁৰ গুৰু মহাৱতাৰ বাবাজীয়ে প্ৰথমবাৰৰ বাবে তেওঁৰ ওচৰলৈ গৈছিল। এই অভিজ্ঞতাৰ বিৱৰণীত বিশ্বানন্দই বৰ্ণনা কৰিছে যে তেতিয়া তেওঁ কেনেকৈ "সূৰ্য্যতকৈও উজ্জ্বল তেওঁৰ প্ৰকৃত আত্মাৰ পোহৰ" দেখিছিল।<ref>https://paramahamsavishwananda.com/biography/</ref> বিশ্বানন্দই ধৰ্মীয় গীত গাই সময় কটাবলৈ ভাল পাইছিল, যাৰ ফলত তেওঁৰ শৈশৱৰ বন্ধু-বান্ধৱীক ধৰ্মীয় উপাসনাত অংশগ্ৰহণ কৰিবলৈ অনুপ্ৰাণিত হৈছিল। ১৪ বছৰ বয়সত তেওঁ প্ৰথমে সমাধি, সম্পূৰ্ণ বিসৰ্জনৰ গভীৰ ধ্যানমূলক যোগৰ অৱস্থাৰ অভিজ্ঞতা লাভ কৰে। ১৯৯৪ চনত ১৬ বছৰ বয়সত তেওঁ স্কুল এৰি ভাৰত আৰু কেনিয়া ভ্ৰমণ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে। ১৯ বছৰ বয়সত তেওঁ প্ৰথমবাৰৰ বাবে ইউৰোপ ভ্ৰমণ কৰিছিল, য'ত তেওঁ কয় যে ঈশ্বৰীয় মাতৃয়ে তেওঁক দেখা দিছিল আৰু "তেওঁক ইউৰোপত বসতি স্থাপন কৰিবলৈ কৈছিল।" বহুতো আধ্যাত্মিক সাধকে তেওঁৰ ওচৰলৈ আহিবলৈ ধৰিলে "পৰামৰ্শ আৰু আশীৰ্বাদৰ বাবে।" <ref>https://www.apnnews.com/paramahamsa-vishwanandas-enlightenment-and-his-early-years/?amp=1</ref> ২০০১ চনত বিশ্বানন্দই আশীৰ্বাদ (দৰ্শন) দিবলৈ আৰম্ভ কৰে, যিটো আজিও তেওঁ অব্যাহত ৰাখিছে। ২০০৪ চনত ২৬ বছৰ বয়সত তেওঁ জাৰ্মানীৰ সৰু গাঁও ষ্টেফানশ্বফত প্ৰথম আশ্ৰম মুকলি কৰে। ২০০৫ চনত বিশ্বানন্দই ভক্তি মাৰ্গা পন্থা (ভক্তি মানে "প্ৰেম আৰু ভক্তি", মাৰ্গা মানে "পথ") প্ৰতিষ্ঠা কৰে। সেই সময়ত সমাজখন বিভিন্ন ধৰ্মৰ শিক্ষা আৰু শাস্ত্ৰৰ দ্বাৰা অনুপ্ৰাণিত হৈছিল। পিছলৈ সমাজখন একান্তভাৱে শ্ৰীবৈষ্ণৱ ধৰ্মৰ হিন্দু সংস্কৃতিৰ প্ৰতি আকৰ্ষিত হৈ পৰিল। এই আন্দোলনটো বিভিন্ন হিন্দু পৰম্পৰা আৰু প্ৰথা ব্যৱহাৰ কৰি "ঈশ্বৰৰ সৈতে প্ৰেমৰ সম্পৰ্ক গঢ়ি তোলা"ৰ ধাৰণাটোৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি গঢ় লৈ উঠিছে। তেতিয়াৰ পৰাই পৰমহমস বিশ্বানন্দই বিশ্বজুৰি অসংখ্য মন্দিৰ আৰু আশ্ৰমৰ লগতে ভাৰত, মৰিচাছ, ইটালী, পৰ্তুগাল, ফ্ৰান্স, দক্ষিণ আফ্ৰিকা, জাৰ্মানী, ব্ৰাজিল, যুক্তৰাজ্য, যুক্তৰাজ্যকে ধৰি ৮০ খনতকৈও অধিক দেশত ভক্তিমৰ্গ গোট প্ৰতিষ্ঠা কৰিছে। ৰাজ্য, চুইজাৰলেণ্ড, আৰ্জেণ্টিনা আদি ঠাইত।<ref>https://pages.bhaktimarga.org/statistics</ref> ২০০৬ চনত বিশ্বানন্দই ব্ৰহ্মচাৰী আৰু ব্ৰহ্মচাৰিনী নামৰ প্ৰথমটো হিন্দু সন্ন্যাসী-সন্ন্যাসীৰ দলৰ সূচনা কৰে আৰু ২০০৮ চনত আন্দোলনৰ প্ৰথম ধৰ্মগুৰু স্বামী আৰু স্বামীৰ আৰম্ভণি কৰে। ২০০৮ চনত বিশ্বানন্দই ভাৰতৰ শ্ৰীৰংগমত শ্ৰীবেদাব্য ৰঙাৰাজ ভট্টৰৰ পৰা শ্ৰী সম্প্ৰদয়ত দীক্ষা (দীক্ষা) লৈছিল। কিন্তু শ্ৰীসমপ্ৰদয়ৰ বহু নীতি আঁকোৱালি লোৱাৰ পিছতো ২০২১ চনত তেওঁ হৰি ভক্ত সম্পাধ্যায় (তলত অধিক পঢ়ক) নামেৰে নিজাকৈ এটা পন্থা প্ৰতিষ্ঠা কৰাৰ সিদ্ধান্ত লয়।<ref>https://web.archive.org/web/20230725132547/https://kielaktuell.com/2016/01/25/sri-swami-vishwananda-in-kiel/</ref> ২০০৮ চনত তেওঁ জাৰ্মানীত ফ্ৰেংকফৰ্টৰ সমীপৰ সৰু গাঁও স্প্ৰিংগেনত শ্ৰী পীথা নিলাই নামৰ আন এখন আশ্ৰম মুকলি কৰে। আশ্ৰমখন প্ৰথমে লক্ষ্মী নাৰায়ণৰ ঐশ্বৰিক দৰ্শনৰ প্ৰতি উৎসৰ্গিত আছিল আৰু পিছলৈ নৰসিংহ, ৰাম, ৰাধে কৃষ্ণ, বাবাজী আৰু ৰামানুজৰ নামত উচৰ্গিত নতুন মন্দিৰসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত কৰিবলৈ সম্প্ৰসাৰণ কৰা হয়।<ref>{{Cite web |title=আৰ্কাইভ কপি |url=https://www.mid-day.com/brand-media/article/paramahamsa-viswananda-a-revolutionary-guru-of-our-time-23269293 |access-date=2024-03-27 |archivedate=2023-08-01 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230801121117/https://www.mid-day.com/brand-media/article/paramahamsa-viswananda-a-revolutionary-guru-of-our-time-23269293 |deadurl=yes }}</ref> ২০১৩ চনত মহা কুম্ভ মেলাৰ সময়ত তেওঁ ব্যক্তিগতভাৱে বৈষ্ণৱ আৰু শৈৱীৰ মাজত মধ্যস্থতা কৰিছিল। ২০১৪ চনত তেওঁ স্বামী শৰ্দাৰ নেতৃত্বত লাটভিয়াৰ ৰিগাত ভগৱান ৰামৰ সন্মানত নতুন আশ্ৰম মুকলি কৰে আৰু মন্দিৰৰ নাম সচিতানন্দ বিগ্ৰহ ৰামচন্দ্ৰ বুলি ৰাখে<ref>https://bharatgaurav.in/bharat-gaurav-paramhamsa-sri-swami-vishwananda-effortlessly-connecting-principles-of-eastern-spirituality/</ref> ২০১৫ চনত তেওঁ "সমাজত প্ৰেম আৰু ইতিবাচকতাক প্ৰসাৰিত কৰা"ৰ বাবে উৎসৰ্গিত হিন্দু সংগীত আৰু নিৰামিষ খাদ্যৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় উৎসৱ জাষ্ট লাভ ফেষ্টিভেল প্ৰতিষ্ঠা কৰে। সেই বছৰ অৰ্থাৎ ২০১৫ চনত ভাৰতৰ নাছিকত অনুষ্ঠিত কুম্ভ মেলাৰ সময়ত বিশ্বানন্দই মহামণ্ডলেশ্বৰ উপাধি লাভ কৰে। ২০১৫ চনৰ ১১ জুলাইত বিশ্বানন্দক "বিগত ২০ বছৰত বিশ্ব শান্তিৰ ক্ষেত্ৰত অসাধাৰণ কৃতিত্বৰ বাবে" বিশ্ব শান্তি প্ৰাৰ্থনা সমিতিৰ দ্বাৰা "শান্তি মেৰু" উপাধি প্ৰদান কৰা হয়। ২০১৬ চনৰ ১৩ জুন তাৰিখে বিশ্বানন্দই আনুষ্ঠানিকভাৱে তেওঁৰ সম্পূৰ্ণ নাম পৰমহংশ শ্ৰী স্বামী বিশ্বানন্দ বা চমুকৈ পৰমহম্ম বিশ্বানন্দ ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে। একে বছৰৰ জুলাই মাহত পৰমহমছ বিশ্বানন্দই ব্ৰিটিছ হাউছ অৱ পাৰ্লিয়ামেণ্টৰ পৰা "অসাধাৰণ কৃতিত্বৰ বাবে" ভাৰত গৌৰৱ বঁটা লাভ কৰে। ২০১৬ চনৰ ডিচেম্বৰ মাহত তেওঁৰ অভিযানৰ দ্ৰুত বৃদ্ধিৰ অভিজ্ঞতা লাভ কৰি তেওঁ ভাৰতৰ বৃন্দাবনত তেওঁৰ নতুন আশ্ৰম শ্ৰী গিৰিধৰ ধাম উদ্বোধন কৰিবলৈ স্বামী আৰু স্বামীৰ দলৰ সৈতে ভাৰত ভ্ৰমণ কৰে। এই আশ্ৰমখন দেৱী যমুনা মহাৰাণী আৰু ভগৱান শ্ৰীকৃষ্ণ গিৰিধাৰীৰ নামত উছৰ্গা কৰা হৈছে। ২০২০ চনৰ এপ্ৰিল মাহত বিশ্বানন্দই তেওঁৰ অনুগামী আৰু ভক্তসকলৰ আগত তেওঁৰ পন্থাৰ নতুন মূল মন্ত্ৰৰ পৰিচয় দিয়ে: "শ্ৰী বিত্তলা গিৰিধাৰী পৰব্ৰহ্মনে নমহা।" মন্ত্ৰই সুৰক্ষা আৰু প্ৰেমৰ আমন্ত্ৰণ কৰে। ২০২০ চনৰ আগতে তেওঁৰ অনুগামীসকলৰ মূল মন্ত্ৰ আছিল "অম নমো নাৰায়ণায়।" ২০২১ চনৰ আগষ্ট মাহত বিশ্বানন্দই জাৰ্মানীত কিৰ্চহেইমৰ ৰেইমবল্ডশ্বাউজেনৰ এখন হ্ৰদৰ পাৰৰ হোটেলত অৱস্থিত আন এখন আশ্ৰম শ্ৰী বিঠাল ধাম মুকলি কৰে। ২০২৩ চনৰ জুন মাহত তেওঁ বিঠালা (কৃষ্ণৰ এটা ৰূপ)ৰ সন্মানত এটা মন্দিৰ মুকলি কৰে। এই সময়ছোৱাত তেওঁ আন বহুতো আশ্ৰম মুকলি কৰে যেনে, বিঠালা পাণ্ডুৰাংগা (আৰ্জেণ্টিনা, ২০২০), বিঠালা-ক্ষেত্ৰ (ইটালী, ২০২২), শ্ৰীনিবাস আশ্ৰম (ইউ কে, ২০২২), বিঠালা দেৱালয় (ফ্ৰান্স, ২০২৩), শ্ৰী শ্ৰী ৰাধা গিৰিধাৰী ( বি, ২০২৩), পাৰ্নিত্য নৰসিংহ আশ্ৰম (আমেৰিকা, ২০২৪), আৰু অন্যান্য।<ref>https://web.archive.org/web/20230726084652/https://www.indienaktuell.de/event/eroeffnungsfeier-des-tempels-sri-vitthal-dham-mandir-mit-paramahamsa-sri-swami-vishwananda</ref> ২০২১ চনৰ ২৪ জুলাইত সপ্তম সংস্কৰণৰ ন্যায্য প্ৰেম মহোৎসৱৰ সময়ত বিশ্বানন্দই শ্ৰীসম্প্ৰদয়ৰ পৰা স্বাধীন হৰি ভক্ত সম্পাধ্যাম নামৰ নিজা সম্প্ৰদায়ৰ প্ৰতিষ্ঠা ঘোষণা কৰে। যদিও পৰমহংস বিশ্বানন্দই সাধাৰণতে শ্ৰীসম্প্ৰদয়ত দীক্ষা লোৱাৰ পৰাই ৰামানুজাচাৰ্যৰ শিক্ষা আৰু আচাৰ-ব্যৱহাৰৰ প্ৰচাৰ কৰি আহিছিল, তথাপিও স্বয়ং বিশ্বানন্দকে ধৰি আন বহুতো পদ্ধতি আৰু কাম-কাজ আন উৎসৰ পৰাই প্ৰৱৰ্তন কৰা হৈছিল। এই প্ৰসংগত ভক্তিমাৰ্গ পন্থাই এই কথাত গুৰুত্ব আৰোপ কৰিছিল, "ভক্তসকলে যি শিকিছে আৰু অনুশীলন কৰিছে তাৰ অধিকাংশই অপৰিৱৰ্তিত হৈয়েই আছে। অৱশ্যে নিজৰ পন্থা থকাৰ অৰ্থ হ'ল আমি আন কোনো আন্দোলন বা পৰম্পৰাৰ পৰা স্বাধীন। আমাৰ সকলো দাৰ্শনিক বিশ্বাস, আচাৰ-ব্যৱহাৰ, নিয়ম-নীতি, আৰু।" আধ্যাত্মিক সাধনাসমূহ গুৰুজী আৰু তেওঁৰ শিক্ষাৰ সৈতে একান্তভাৱে সমৰ্থিত আৰু সংলগ্ন।" <ref>https://web.archive.org/web/20230726080309/https://www.ibtimes.sg/paramahamsa-vishwananda-says-india-feels-like-home-me-69872</ref> ২০২২ চনত বিশ্বানন্দক অন্যান্য বিশিষ্ট ব্যক্তিৰ লগতে ষ্টাৰ্ট আপ ইণ্ডিয়া আলোচনীৰ "বিপ্লৱী গুৰু ২০২২" বঁটাৰে সন্মানিত কৰা হয়। ২০২৩ চনৰ জুন মাহত বিশ্বানন্দই জাৰ্মানীৰ সৰ্ববৃহৎ মন্দিৰ শ্ৰী বিঠাল বান্ধ মন্দিৰ ৰুক্মিণী, বিঠালা, গৰুড়া, বাবাজী, ৰামানুজা, শ্ৰী বিঠালা গিৰিধাৰী পৰব্ৰহ্ম আৰু গায়ত্ৰীৰ সন্মানত উদ্বোধন কৰে।<ref>https://web.archive.org/web/20230726081317/https://www.theprevalentindia.com/i-look-at-the-beauty-of-your-soul-paramahamsa-vishwananda/</ref> ==নাম== পৰমহংস বিশ্বানন্দৰ সম্পূৰ্ণ নাম আৰু উপাধি হৈছে মহামণ্ডলেশ্বৰ ১০০৮ পৰমহংস শ্ৰী বেদাব্য ৰঙাৰাজ ভট্টৰ শ্ৰী স্বামী বিশ্বানন্দ। তেওঁৰ নামৰ প্ৰতিটো অংশৰ অৰ্থ বেলেগ।<ref>https://web.archive.org/web/20230610041534/https://www.hinduismtoday.com/magazine/october-november-december-2010/2010-10-kumbha-mela/</ref> মহামণ্ডলেশ্বৰ বা মহা মণ্ডলেশ্বৰ (হিন্দী মহামণ্ডলেশ্বৰ) – ২০১৫ চনৰ নাচিকত অনুষ্ঠিত কুম্ভ মেলাৰ সময়ত বিশ্বানন্দক এই উপাধি দিয়া হৈছিল। আক্ষৰিক অৰ্থত ইয়াৰ অনুবাদ হৈছে "মহান আৰু/বা অসংখ্য মঠৰ মঠ" বা "ধৰ্মীয় জিলা বা প্ৰদেশৰ মঠ" (মহা - "মহান", মণ্ডল - "জিলা", ইশ্বৰ - "মুখ্য", "শাসক")। অযোধ্যাত অৱস্থিত আৰু কেইবাজনো হিন্দু নেতা আৰু সন্ন্যাসীৰে গঠিত আধ্যাত্মিক চৰকাৰী অনুষ্ঠান নিৰ্মোহী আখৰাই বিশ্বানন্দক এই উপাধি প্ৰদান কৰিছিল। যিসকলৰ "অসাধাৰণ নেতৃত্ব আছে আৰু হিন্দু জীৱনশৈলীক ৰক্ষা কৰিছে" তেওঁলোকক এই উপাধি প্ৰদান কৰা হয়। ১০০৮ - আধ্যাত্মিক প্ৰাপ্তিৰ ক্ষেত্ৰত ১০০৮ সংখ্যাৰ প্ৰতীকী তাৎপৰ্য আছে। হিন্দু আৰু বৌদ্ধ ধৰ্মত ১০৪ সংখ্যাক পবিত্ৰ বুলি গণ্য কৰা হয়, যিয়ে মানুহৰ অস্তিত্বৰ বিভিন্ন দিশ প্ৰতিফলিত কৰে। ১০০৮ নম্বৰটো নিৰ্ধাৰণ কৰিলে অধিক তাৎপৰ্য্য আৰু উচ্চ সন্মান পোৱা যায়, যিয়ে মহান আধ্যাত্মিক সফলতাৰ ইংগিত দিয়ে।<ref>https://web.archive.org/web/20230725134650/https://bharatgaurav.in/bharat-gaurav-paramhamsa-sri-swami-vishwananda-effortlessly-connecting-principles-of-eastern-spirituality/</ref><ref>https://web.archive.org/web/20230801122649/https://www.nyoooz.com/news/nashik/202688/swami-vishwananda-becomes-first-mahamandaleshwar-from-outside-the-country/</ref> পৰমহান্স (হিন্দী परमहान्स) – এই উপাধি বিশ্বানন্দক তেওঁৰ গুৰু মহাৱতাৰ বাবাজীয়ে দিছিল, কিন্তু বিশ্বানন্দই ২০১৬ চনতহে ইয়াক ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল। পৰমহংস হৈছে আধ্যাত্মিক বিকাশৰ সৰ্বোচ্চ পৰ্যায় য'ত এজন সন্ন্যাসীয়ে "পৰম বাস্তৱ"ৰ সৈতে মিলন লাভ কৰে। অনুবাদ কৰিলে শব্দটোৰ অৰ্থ "পৰম হাঁস" (পৰমা, অৰ্থাৎ "পৰম" বা "অতিক্ৰমণীয়", আৰু হামছা, অৰ্থাৎ "হাঁহ বা বনৰীয়া হাঁহ"ৰ পৰা গঠিত)। ২০০৮ চনত বিশ্বানন্দক শ্ৰী সম্প্ৰদয়ত দীক্ষা দিয়া শ্ৰীবৈষ্ণৱ আচাৰ্যৰ নাম হৈছে শ্ৰী বেদব্যাস ৰঙাৰাজ (Hindi Mr Bhandavyas Rangaraja Bhattar)। তেওঁৰ পৰিয়ালৰ পৰম্পৰা অনুসৰি দীক্ষা লোৱাৰ লগে লগে তেওঁ বিশ্বানন্দক নিজৰ নাম দিছিল। শ্ৰী স্বামী বিশ্বানন্দ (হিন্দী श्री सवाমি বিশ্বানন্দ) হৈছে বিশ্বানন্দৰ দাবী যে ২০০১ চনত মহাৱতাৰ বাবাজীয়ে তেওঁক দিয়া নাম। বিশ্বানন্দ নামটোৰ অৰ্থ হৈছে "সৰ্বজনীন আনন্দ।" এই নামেৰে তেওঁৰ গ্ৰন্থ আৰু অন্যান্য গ্ৰন্থৰ বহু সংস্কৰণ প্ৰকাশ পাইছিল। ==ভক্তি মাৰ্গ আন্দোলন== ২০০৫ চনত প্ৰতিষ্ঠা হোৱা বৈষ্ণৱ সংগঠন ভক্তি মাৰ্গৰ প্ৰতিষ্ঠাপক পৰমহমস বিশ্বানন্দ। অনুবাদত ভক্তিৰ অৰ্থ হৈছে "প্ৰেম আৰু ভক্তি" আৰু মাৰ্গৰ অৰ্থ হৈছে "পথ।" এই আন্দোলন পৰমহংস বিশ্বানন্দৰ শিক্ষা অনুসৰণ কৰা হয়, য'ত ভক্তি-যোগৰ সাধনাৰ বিষয়ে আলোচনা কৰা হয়। শিক্ষাসমূহ "ঈশ্বৰৰ প্ৰতি প্ৰেমময় ভক্তি" আৰু শ্ৰীমদ্ভাগৱত গীতা, শ্ৰীমদ্ভাগৱত, শণ্ডিল্য-ভক্তি-সূত্ৰ আৰু নাৰদ-ভক্তি-সূত্ৰ আদি শাস্ত্ৰৰ পৰা শিক্ষাৰ ওপৰত কেন্দ্ৰিত। শ্ৰীযন্ত্ৰ ধ্যান, পূজা আদি তান্ত্ৰিক পদ্ধতিও সমাজত প্ৰচলিত। তদুপৰি সমাজে সন্তসকলৰ জীৱন আৰু ৰচনা, আধ্যাত্মিক বক্তৃতা (সৎসংগ) আৰু বিশ্বানন্দৰ ৰচনা গ্ৰন্থৰ পৰা প্ৰেৰণা লাভ কৰিছিল।<ref>https://web.archive.org/web/20230801125937/https://www.youtube.com/watch?v=8tjcoD1UuOU</ref> ===সন্ন্যাসী আৰু মঠ সম্প্ৰদায়=== বিবাহিত পুৰুষ (গৃহস্থ) আৰু সন্ন্যাসী আৰু সন্ন্যাসী (ব্ৰহ্মচাৰী আৰু ব্ৰহ্মচাৰী)ৰে গঠিত সমাজৰ মূল। সাধাৰণতে ইহঁতে আশ্ৰম আৰু সম্প্ৰদায়ত বাস কৰে যদিও পৃথিৱীৰ বিভিন্ন প্ৰান্তত সিঁচৰতি হৈ আছে ভক্ত আৰু অনুগামী। সমাজে একেলগে ধ্যান আৰু প্ৰাৰ্থনাৰ দৰে অভ্যাসত লিপ্ত হয়। বিশ্বানন্দৰ মতে সন্ন্যাসী হওক বা পৰিয়ালমুখী ব্যক্তি হওক, ঈশ্বৰৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়াটো গুৰুত্বপূৰ্ণ।<ref>https://web.archive.org/web/20230801130212/http://bhaktimarga.nl/wp-content/uploads/2017/01/en-BM-Report-2016-12-15.pdf</ref> ===ক্ৰম === বিশ্বানন্দই হৰি ভক্ত সম্প্ৰদায়ৰ প্ৰতিষ্ঠাপক আচাৰ্য হিচাপে ভিক্ষু (ব্ৰহ্মচাৰী) আৰু সন্ন্যাসী (ব্ৰহ্মচাৰিনী), ঋষি আৰু ঋষি, স্বামী আৰু স্বামীসকলৰ বাবে দীক্ষা গ্ৰহণ কৰিছিল। প্ৰতিটো স্তৰৰ আৰম্ভণিৰ বাবে এটা নিৰ্দিষ্ট জীৱনশৈলী আৰু/বা ভূমিকাৰ প্ৰয়োজন হয়। কৃষ্ণ আৰু পৰমহংস বিশ্বানন্দৰ শিক্ষা প্ৰচাৰৰ বাবে ঋষি আৰু স্বামীৰ প্ৰয়োজন। স্বামীসকলো তেওঁৰ প্ৰতিনিধি যিয়ে তেওঁৰ আশীৰ্বাদ আন দেশলৈ কঢ়িয়াই লৈ যায়। প্ৰথম ব্ৰহ্মচাৰী দীক্ষা ২০০৫ চনত আৰু প্ৰথম স্বামী দীক্ষা ২০০৪ চনত হৈছিল। আজি এই আন্দোলনত ৩২ গৰাকী স্বামী-স্ত্ৰী, ১৬ গৰাকী ঋষি-মুনি আৰু ৩৫০ গৰাকী বৈবাহিক আৰু বৈবাহিক নাৰী এই আন্দোলনত আছে।<ref>https://web.archive.org/web/20230801120638/https://pages.bhaktimarga.org/statistics</ref> ===মন্দিৰ আৰু আশ্ৰম=== বিশ্বানন্দই সমগ্ৰ বিশ্বতে বহুতো মন্দিৰ আৰু আশ্ৰম প্ৰতিষ্ঠা কৰাৰ লগতে ৮০ খনতকৈও অধিক দেশত ভক্তি মাৰ্গা গোট প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। আশ্ৰম হৈছে আধ্যাত্মিক কেন্দ্ৰ য'ত যোগ আৰু "ঈশ্বৰৰ প্ৰতি ভক্তি"ৰ বিভিন্ন দিশৰ অনুশীলন কৰা হয়, লগতে ত্যাগ জীৱন। বিশ্বানন্দই প্ৰতিষ্ঠা কৰা আশ্ৰমসমূহে আধ্যাত্মিক সাধনাৰ স্থান হিচাপে কাম কৰিছিল। বেছিভাগ হিন্দু উৎসৱ আশ্ৰমত পালন কৰা হয়। সাধাৰণতে নিৰ্জন আৰু শান্তিপূৰ্ণ ঠাইত অৱস্থিত হোৱাৰ বাবে দৰ্শনাৰ্থীয়ে ধ্যান আৰু চিন্তা-চৰ্চাৰ মাজত নিজকে বিলীন কৰি ল’ব পাৰে। ভক্তিমৰ্গ মন্দিৰত প্ৰতিদিনে সংস্কৃত প্ৰাৰ্থনা আৰু মন্ত্ৰ জপ কৰা হয়। প্ৰতিটো ভক্তিমৰ্গ আশ্ৰমত অন্ততঃ এটাকৈ মন্দিৰ থাকে, য’ত কেইবাজনো দেৱতা থাকে। মূল আশ্ৰমটো হৈছে জাৰ্মানীৰ হেছেৰ টাউনুছৰ শ্ৰীপীঠা নিলয়। ২০২৩ চনলৈকে ভক্তিমাৰ্গ সম্প্ৰদায়ৰ বিশ্বজুৰি ১৪টা প্ৰতিষ্ঠিত আৰু পৰিচালিত আশ্ৰম আৰু ৩টা উন্নয়নৰ কাম চলি আছে। ইয়াৰ উপৰিও ৪১টা মন্দিৰ কাৰ্যক্ষম আৰু ৬টা নিৰ্মাণৰ কাম চলি আছে। বিশ্বানন্দই বিশ্বৰ বিভিন্ন প্ৰান্তত বহুতো মন্দিৰ আৰু আশ্ৰম স্থাপন কৰাৰ লগতে ৪০ খনতকৈও অধিক দেশত ভক্তি মাৰ্গা গোট প্ৰতিষ্ঠা কৰিছে। আশ্ৰম হৈছে আধ্যাত্মিক কেন্দ্ৰ য'ত যোগ আৰু "ঈশ্বৰৰ প্ৰতি ভক্তি"ৰ বিভিন্ন দিশৰ অনুশীলন কৰা হয়, লগতে ত্যাগ জীৱন। বিশ্বানন্দই প্ৰতিষ্ঠা কৰা আশ্ৰমসমূহে আধ্যাত্মিক সাধনাৰ স্থান হিচাপে কাম কৰিছিল। বেছিভাগ হিন্দু উৎসৱ আশ্ৰমত পালন কৰা হয়। সাধাৰণতে নিৰ্জন আৰু শান্তিপূৰ্ণ ঠাইত অৱস্থিত হোৱাৰ বাবে দৰ্শনাৰ্থীয়ে ধ্যান আৰু চিন্তা-চৰ্চাৰ মাজত নিজকে বিলীন কৰি ল’ব পাৰে। ভক্তিমৰ্গ মন্দিৰত প্ৰতিদিনে সংস্কৃত প্ৰাৰ্থনা আৰু মন্ত্ৰ জপ কৰা হয়। প্ৰতিটো ভক্তিমৰ্গ আশ্ৰমত অন্ততঃ এটাকৈ মন্দিৰ থাকে, য’ত কেইবাজনো দেৱতা থাকে। মূল আশ্ৰমটো হৈছে জাৰ্মানীৰ হেছেৰ টাউনুছৰ শ্ৰীপীঠা নিলয়। ২০২৩ চনলৈকে ভক্তিমাৰ্গ সম্প্ৰদায়ৰ বিশ্বজুৰি ১৪টা প্ৰতিষ্ঠিত আৰু পৰিচালিত আশ্ৰম আৰু ৩টা উন্নয়নৰ কাম চলি আছে। লগতে ৪১টা মন্দিৰ কাৰ্যক্ষম আৰু ৬টা নিৰ্মাণৰ কাম চলি আছে।<ref>https://web.archive.org/web/20230801120638/https://pages.bhaktimarga.org/statistics</ref> ===বন্ধৰ দিন আৰু অনুষ্ঠান=== হিন্দুৰ সকলো প্ৰধান উৎসৱ ভক্তি মাৰ্গা মন্দিৰ আৰু সমগ্ৰ বিশ্বৰ জনগোষ্ঠীত পালন কৰা হয়। অনুষ্ঠানৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি বিভিন্ন ৰীতি-নীতি আৰু পৰম্পৰা পালন কৰা হয়। বেছিভাগ অনুষ্ঠানতে আধ্যাত্মিক সংগীত আৰু নৃত্যৰ সৈতে পূজা, অভিষেক, যজ্ঞ আৰু কলশ-পূজা অনুষ্ঠিত হয়। ভক্তিমাৰ্গত উদযাপিত প্ৰধান অনুষ্ঠানসমূহ হ’ল- মহা শিৱৰাত্ৰি, বসন্ত নৱৰাত্ৰি, ৰাম-নৱমী, হনুমান জয়ন্তী, পৰমহংস বিশ্বানন্দৰ আবিৰ্ভাৱ দিৱস, গুৰুপূৰ্ণিমা, কৃষ্ণ জন্মাষ্টমী, গণেশ চতুৰ্থী, ৰাধাস্থমী, নৱৰাত্ৰী, জাষ্ট লাভ ফেষ্টিভেল, বাবাজী দিৱস, নৰশিমা, কৰ্নিছ উৎসৱ। , দীপাৱলী আৰু অন্যান্য <ref>https://web.archive.org/web/20230801135955/https://events.bhaktimarga.org/</ref> ==মাত্ৰ প্ৰেম উৎসৱ== "মাত্ৰ প্ৰেম উৎসৱ" হৈছে ভক্তি মাৰ্গা সম্প্ৰদায়ৰ দ্বাৰা আয়োজিত হিন্দু উৎসৱ, যিটো "ধনাত্মকতা আৰু সমৃদ্ধি" আৰু "ঈশ্বৰৰ সৈতে সংযোগ"ৰ বাবে উৎসৰ্গিত। ২০১৫ চনত প্ৰতিষ্ঠা হোৱা এই উৎসৱটো প্ৰতি বছৰে জাৰ্মানীৰ ভক্তিমৰ্গৰ মূল আশ্ৰম শ্ৰীপীঠা নিলয়ত অনুষ্ঠিত হয়। এই উৎসৱৰ সময়সীমা তিনিদিনৰ পৰা দহ দিনলৈকে ভিন্ন হয়। জাষ্ট লাভ ফেষ্টিভেলত আধ্যাত্মিক সংগীতৰ বিভিন্ন ধাৰাক প্ৰতিনিধিত্ব কৰা সংগীত দলসমূহে অংশগ্ৰহণ কৰে। পৰিবেশনসমূহ মূলতঃ ভজন আৰু কীৰ্তন (পৰম্পৰাগত ধৰ্মীয় গীত)ৰে গঠিত যদিও অনন্য ব্যাখ্যাৰ সৈতে বিভিন্ন সংগীত শৈলীও সন্নিবিষ্ট কৰা হয়। সাধাৰণতে গ্ৰীষ্মকালত এই প্ৰতিষ্ঠানটো অনুষ্ঠিত হয়। জাষ্ট লাভ ফেষ্টিভেলত কলা আৰু শিল্পকলাৰ প্ৰদৰ্শনী, যোগ আৰু ধ্যান ক্লাছ, বজাৰ কৰাৰ বাবে বিভিন্ন সামগ্ৰী আৰু সেৱা, নিৰামিষ খাদ্য, অগ্নিকুণ্ডৰ দৰে আনুষ্ঠানিক অনুষ্ঠান, হিন্দু প্ৰাৰ্থনাৰে বজাৰ আদি বিভিন্ন কাৰ্যসূচী অনুষ্ঠিত হয়। এই অনুষ্ঠানত ভক্তি মাৰ্গৰ সৈতে জড়িত প্ৰশিক্ষকৰ নেতৃত্বত শিক্ষামূলক বক্তৃতা আৰু কৰ্মশালাও অনুষ্ঠিত হয়। ২০২২ চনত মৰিচাছতো এই উৎসৱ অনুষ্ঠিত হৈছিল। তদুপৰি ২০২১ চনৰ পৰা এই উৎসৱৰ "স্কেলড-ডাউন" সংস্কৰণ জাৰ্মানীৰ দ্বিতীয়টো আশ্ৰম শ্ৰী বিঠাল বান্ধত অনুষ্ঠিত হয়, যাক হলি লেক ফেষ্টিভেল বুলি কোৱা হয়।<ref>https://web.archive.org/web/20230801140640/https://justlovefestival.org/</ref> ==দৰ্শন আৰু শিক্ষা== বিশ্বানন্দৰ শিক্ষাৰ ভিত্তি হৈছে ঈশ্বৰ এক আৰু ব্যক্তিগত: তেওঁক বিভিন্ন নামেৰে মাতিব পাৰি আৰু তেওঁ বিভিন্ন সময়ত লোৱা বিভিন্ন ৰূপৰ দ্বাৰা উল্লেখ কৰিব পাৰি, "তেওঁৰ সৈতে এক অনন্য ধৰ্মীয় সম্পৰ্ক গঢ় লৈ উঠে।" এই শিক্ষাই মানুহক ধৰ্মীয় আৰু সাংস্কৃতিক পৰম্পৰাৰ সৈতে জড়িত স্বেচ্ছাচাৰী সীমা আৰু বিভাজন অতিক্ৰম কৰি ঈশ্বৰৰ সৈতে যোগাযোগ কৰিবলৈ আহ্বান জনায়। ইয়াতো কোৱা হৈছে যে ঈশ্বৰৰ পৰম ৰূপ প্ৰেম, এই ৰূপক নাৰায়ণ বোলা হয়। তেওঁৰ শিক্ষাৰ অংশ হিচাপে বিশ্বানন্দই সৎসংগ নামেৰে জনাজাত আধ্যাত্মিক বক্তৃতা অনুষ্ঠিত কৰিছিল। ==দৰ্শন== বিশ্বানন্দই ভ্ৰমণ কৰিলে। "দৰ্শন" শব্দটো সংস্কৃত "দৰ্শন" শব্দৰ পৰা উদ্ভৱ হৈছে, যাৰ অনুবাদ হৈছে "দেখা", "দৃষ্টিভংগী" বা "দৃশ্যমানতা।" হিন্দু ধৰ্মত দৰ্শন হৈছে কোনো দেৱতা, পূজনীয় ব্যক্তি বা কোনো পবিত্ৰ ব্যক্তিৰ চিন্তা-চৰ্চাৰ কাৰ্য্য। ২০২২ চনলৈকে বিশ্বানন্দই ৪৬খন দেশ আৰু ২২০খন চহৰত ৩৩১টা দৰ্শন অনুষ্ঠিত কৰিছে, এই সময়ছোৱাত প্ৰায় ১ লাখ ৩৩ হাজাৰ লোকে তেওঁৰ আশীৰ্বাদ লাভ কৰিছে। যেতিয়া Covid-19 মহামাৰীয়ে শাৰীৰিক সমাৱেশ সীমিত কৰি পেলালে, তেতিয়া বিশ্বানন্দই দৰ্শন দিয়াৰ আন এটা উপায় উদ্ভাৱন কৰিলে: তেওঁ অনলাইন প্লেটফৰ্ম ব্যৱহাৰ কৰি বিশ্বৰ মানুহক আশীৰ্বাদ দি থাকিবলৈ আৰম্ভ কৰিলে। ২০২২ চনৰ পৰা ২০২২ চনলৈ ২ লাখ ৮৮ হাজাৰৰো অধিক অংশগ্ৰহণকাৰীৰে ৩৮৫টা অনলাইন দৰ্শন অনুষ্ঠিত হয়।<ref>https://web.archive.org/web/20230801120638/https://pages.bhaktimarga.org/statistics</ref> ==শিক্ষা আৰু পৰম্পৰা== হৰি ভক্ত পন্থা হৈছে ধৰ্মীয় পৰম্পৰাৰ ক্ৰম যিয়ে আচাৰ-ব্যৱহাৰ, সংগীত, জ্ঞান আৰু শিল্পৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি ভক্তিৰ ৪টা বাহুত গুৰুত্ব আৰোপ কৰে আৰু ইয়াক "ঈশ্বৰক প্ৰেম কৰাসকলৰ বাবে পথ" বুলি সংজ্ঞায়িত কৰা হৈছে। অনুগামীসকলে নাৰায়ণক পৰম দেৱতা বুলি বিশ্বাস কৰে আৰু তেওঁলোকক তেওঁৰ ওচৰলৈ অনা আচাৰ-ব্যৱহাৰ অনুসৰণ কৰে যেনে কোনো আধ্যাত্মিক গুৰুৰ পথ প্ৰদৰ্শন আৰু আচাৰ-ব্যৱহাৰ, সংগীত আৰু নৃত্যৰ জৰিয়তে ভক্তি সেৱা অনুসৰণ কৰে। তেওঁলোকে নিৰামিষভোজী আৰু ক্ৰমান্বয়ে নিৰামিষভোজীৰ প্ৰতিও আনুগত্য প্ৰকাশ কৰে আৰু সকলো জীৱৰ প্ৰতি নম্ৰতা, সন্মান আৰু মমতা প্ৰদৰ্শন কৰে, লগতে আত্মাক্ৰিয়া যোগ নামৰ ধ্যান কৌশলৰ অভ্যাস কৰে, যাৰ লক্ষ্য হৈছে "শৰীৰ, মন আৰু আত্মাৰ ঐক্য সাধন।" বিভিন্ন উশাহ-নিশাহৰ কৌশল, ধ্যান আৰু শাৰীৰিক ব্যায়াম আৰু "মহাবতাৰ বাবাজীৰ কৃপা" (বা শক্তিপত)। ==বৈষ্ণৱ আচাৰ্য== বিশ্বানন্দ ২০২১ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৰি ভক্ত সম্প্ৰদায়ৰ এজন বৈষ্ণৱ আচাৰ্য। আচাৰ্য (সংস্কৃত আচাৰ্য) শব্দৰ অৰ্থ হৈছে "সন্মানিত শিক্ষক" আৰু ইয়াৰ দ্বাৰা সেইসকলক বুজোৱা হয় যিসকল কোনো আধ্যাত্মিক বংশৰ আদৰ্শ অনুগামী বা আন ক্ষেত্ৰত পূজনীয়। কোনো বিশেষ বংশৰ প্ৰতিষ্ঠাপক। ==আধ্যাত্মিক অনুশীলন== বিশ্বানন্দৰ শিক্ষা অনুসৰি ঈশ্বৰৰ প্ৰতি চিৰন্তন প্ৰেম আৰু ভক্তি (ভক্তি) ঈশ্বৰৰ কৃপাত লাভ কৰা হয়। ইয়াৰ বাবে নিজৰ ভুৱা পৰিচয় বা অহংকাৰক কৃতজ্ঞতা আৰু গ্ৰহণযোগ্যতাৰে ঈশ্বৰৰ ইচ্ছাৰ ওচৰত সমৰ্পণ কৰাটো প্ৰয়োজন। এই মনোভাৱ বিকশিত কৰিবলৈ বিশ্বানন্দই জাপ (মন্ত্ৰৰ পুনৰাবৃত্তি), মন্দিৰত সামূহিক প্ৰাৰ্থনা, ভাগৱত পঢ়া-শুনা, সৎসংগ (আধ্যাত্মিক বক্তৃতা), সেৱা (নিঃস্বাৰ্থ সেৱা), আত্মাক্ৰিয় যোগ, কীৰ্তন (ধৰ্মীয়) আদি বহুতো কৌশল উদ্ভাৱন কৰিছিল জপ), সংঘ (সমমনা ব্যক্তিক সহায় আগবঢ়োৱা সম্প্ৰদায়), আৰু পূজা বা অভিষেকৰ দৰে অনুষ্ঠান। ==আত্মক্ৰিয়া যোগ== মহাৱতাৰ বাবাজীৰ পৰম্পৰাত ক্ৰিয়াযোগৰ নিপুণ বিশ্বানন্দই মহাৱতাৰ বাবাজীয়ে তেওঁক দিয়া আত্ম ক্ৰিয়া যোগ নামৰ ক্ৰিয়াযোগৰ নিজা সংস্কৰণ শিকায়। সংস্কৃতৰ পৰা অনুবাদ কৰিলে আত্মাৰ অৰ্থ "আত্মা"; ক্ৰী মানে "কৰ্ম"; য়া মানে "অনুভূতি।" আত্মক্ৰিয়া যোগক প্ৰথমে ভক্তি ক্ৰিয়া বুলি কোৱা হৈছিল আৰু ২০০৭ চনৰ বসন্ত কালত বিশ্বানন্দই প্ৰথমবাৰৰ বাবে শিক্ষাদান কৰিছিল ২০০৮ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত প্ৰথম শিক্ষক প্ৰশিক্ষণৰ সময়ত এই নাম সলনি কৰি আত্মাক্ৰিয় যোগ কৰা হয় আত্মাক্ৰিয় যোগ ১৫টা কৌশলেৰে গঠিত (১৬টা শক্তিপতকে ধৰি)। এই কৌশলসমূহৰ ভিতৰত মন্ত্ৰ, ধ্যান, প্ৰাণায়াম, নিৰাময়, আসন, মুদ্ৰা আদি। ১৫টা কৌশলৰ ভিতৰত ১৪টা কৌশল ৰামায়ণ আৰু শ্ৰীমদ্ভাগৱত আদি শাস্ত্ৰত উল্লেখ কৰা নটা ভক্তি ৰূপৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি গঢ় লৈ উঠিছে। এই কৌশলসমূহৰ প্ৰতিটোৱেই এক প্ৰকাৰৰ ভক্তিৰ বিকাশ ঘটায়। লগতে ভক্তি ক্ৰমৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি আত্মাক্ৰিয় যোগৰ অনুশীলন আৰু শিক্ষাৰ বাবে পৰামৰ্শ দিয়া ক্ৰম আছে। আত্মাক্ৰিয় যোগৰ পাঁচটা স্তৰ আছে। এতিয়ালৈকে বিশ্বানন্দই তেওঁৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলক মাত্ৰ তিনিটা স্তৰহে দিছে (এটা অতি সৰু, নিৰ্বাচিত গোটৰ বাবে তিনিটা স্তৰ), তেওঁলোকে এতিয়াও পৰৱৰ্তী স্তৰৰ বাবে সাজু হোৱা নাই বুলি দাবী কৰিছে। পৰমহমস বিশ্বানন্দই আত্মক্ৰিয়া যোগক "মহাৱতাৰ বাবাজীয়ে দিয়া নিজৰ আত্মাৰ জ্ঞান শিকোৱা এক কৌশল" বুলি বৰ্ণনা কৰিছে। "আত্ম ক্ৰিয়া" মানে আত্মাৰ উপলব্ধিৰে সকলো কাম কৰা। এই উপলব্ধিত আপুনি সকলোৰে ঐক্য আৰু ঈশ্বৰৰ সৈতে আপোনাৰ একতা উপলব্ধি কৰে।" জাপা "জাপা" হৈছে হিন্দু আৰু বৌদ্ধ পৰম্পৰাত সাধাৰণতে মন্ত্ৰ, প্ৰাৰ্থনা বা ঐশ্বৰিক নামৰ আবৃত্তি বা আবৃত্তিক বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা সংস্কৃত শব্দ। ই য'ত এটা নিৰ্দিষ্ট শব্দ, বাক্যাংশ বা শব্দৰ পুনৰাবৃত্তি হয় নীৰৱে বা শ্ৰৱণযোগ্যভাৱে কৰা হয় বুলি বিশ্বাস কৰা হয়, কাৰণ পুনৰাবৃত্তিই মনক কেন্দ্ৰীভূত কৰাত, মননশীলতা গঢ়ি তোলাত আৰু গভীৰ সংযোগ স্থাপন কৰাত সহায় কৰে ঈশ্বৰীয় বা অনুশীলনৰ উদ্দেশ্যপ্ৰণোদিত লক্ষ্য ৰোজাৰী, ৰোজাৰী বা কেৱল মানসিক পুনৰাবৃত্তিৰ জৰিয়তে জপ কৰিব পাৰি বিশ্বানন্দৰ অনুগামীসকলে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে "অম নমো নাৰায়ণ্য" আৰু "শ্ৰী বিত্তলা গিৰিধাৰী পৰব্ৰহ্মণলৈ।" ==ওম-জপ== বিভিন্ন পৰম্পৰা আৰু সংস্কৃতিত পোৱা এক শ্ৰদ্ধাৰ আধ্যাত্মিক অভ্যাস ওম জপত "অম" পবিত্ৰ ধ্বনি বাৰে বাৰে আবৃত্তি কৰা হয়। এই প্ৰাচীন কৌশলটো হৈছে এক সামূহিক ধ্যান পদ্ধতি যিয়ে ওম ধ্বনি জপ কৰে। ধ্যান আৰু মনোযোগৰ বাবে মন্ত্ৰ হিচাপে কাম কৰা ব্যক্তিসকলে প্ৰায়ে ধ্যানমূলক ভংগিমা গ্ৰহণ কৰে, চকু মুদি ওম মন্ত্ৰৰ অনুৰণনত নিজকে বিলীন কৰে। এই অনুশীলনৰ উদ্দেশ্য হৈছে শক্তি বিশুদ্ধ আৰু প্ৰান্তিককৰণ, নেতিবাচকতা আঁতৰোৱা, আৱেগক সমন্বয় সাধন কৰা, চক্ৰ (শক্তিৰ কেন্দ্ৰ) পুনৰ ভাৰসাম্য ৰক্ষা কৰা আৰু উচ্চ চেতনাৰ সৈতে সংযোগ শক্তিশালী কৰা। এই অনুশীলন আত্মাক্ৰিয় যোগৰ কাঠামোত একত্ৰিত কৰা হৈছে। অ’ এম চেটিং গ্ৰুপ অধিবেশনৰ ক্ষেত্ৰত অংশগ্ৰহণকাৰীসকলে দুটা বৃত্ত গঠন কৰে। বাহিৰৰ বৃত্তত থকাবোৰ ভিতৰলৈ, আৰু ভিতৰৰ বৃত্তত থকাবোৰ বাহিৰলৈ মুখ কৰি। সামূহিকভাৱে ওমৰ জপ ৩০ৰ পৰা ৪৫ মিনিটলৈকে চলে, এই সময়ত অংশগ্ৰহণকাৰীসকলে দুবাৰকৈ অৱস্থান সলনি কৰে, যাৰ ফলত সকলোকে ভিতৰৰ বৃত্তত অন্তৰ্ভুক্ত হ’ব পাৰে। ==বাবাজী সূৰ্য্য-নমস্কাৰ == "সূৰ্য্য-নমস্কাৰ" হৈছে যোগ ব্যায়ামৰ এটা গোট যিয়ে আসনৰ সৈতে উশাহ-নিশাহ আৰু উশাহ-নিশাহ (প্ৰানায়ম)ৰ লগতে মন্ত্ৰ আৰু ধ্যান-ধাৰণাৰ সংমিশ্ৰণ ঘটায়। বিশ্বানন্দই নামটোত অন্য "সূৰ্য্য-নমস্কাৰ" প্ৰথাৰ পৰা পৃথক কৰিবলৈ "বাবাজী" উপসৰ্গটো যোগ কৰিছিল। তেওঁৰ মতে "বাবাজী সূৰ্য্য-নমস্কাৰ" আন যিকোনো "সূৰ্য্য-নমস্কাৰ"তকৈ পৃথক কাৰণ ই সূৰ্য্য নমস্কাৰ আৰু চন্দ্ৰ নমস্কাৰ ("চন্দ্ৰ-নমস্কাৰ")ৰ সংমিশ্ৰণ আৰু প্ৰদত্ত আত্মাক্ৰিয় যোগ কৌশলৰ অংশ। তেওঁৰ গুৰু মহাৱতাৰ বাবাজীৰ দ্বাৰা। মুদ্ৰা মুদ্ৰা (সংস্কৃত মুদ্ৰা) হৈছে "শক্তি আৰু চেতনা নিয়ন্ত্ৰণ" কৰিবলৈ হাত আৰু শৰীৰৰ দ্বাৰা কৰা ইংগিত, ভংগিমা আৰু প্ৰতীকৰ ব্যৱহাৰ কৰা এক প্ৰথা। বিশ্বানন্দৰ মতে এইবোৰ অতি সহজ অথচ শক্তিশালী যোগ কৌশল। আমাৰ ভিতৰত ইতিমধ্যে থকা শক্তিৰ ওপৰত তেওঁলোকে কাম কৰে। তেওঁলোকে আমাক শুদ্ধ কৰে আৰু বৰ্তমানে প্ৰয়োজনীয় গুণ বিকশিত কৰে। ইয়াৰে বহুতো নিৰ্দিষ্ট দেৱতা বা মন্ত্ৰৰ লগত মিল খায়। অৰ্থ: মুদ্ৰাৰ অৰ্থ হৈছে "চিন, চিহ্ন বা ছীল।" মুদ্ৰা শব্দৰ আন এটা অৰ্থৰ মূল সংস্কৃতত। "মুদ্ৰেভ" শব্দৰ অৰ্থ হৈছে, "ভিতৰৰ পোহৰ উলিয়াই অনা।" অৰ্থাৎ মুদ্ৰা হৈছে ভিতৰৰ পোহৰ প্ৰকাশ কৰা ইংগিত। কিছুমান মুদ্ৰাত গোটেই শৰীৰটো জড়িত হৈ থাকে যদিও বেছিভাগেই হাত আৰু আঙুলিৰে কৰা হয়। সেইবাবেই ইহঁতক "হাতৰ বাবে যোগ" বুলিও কোৱা হয়। ==শ্ৰীযন্ত্ৰ ধ্যান== যন্ত্ৰ হৈছে এক প্ৰাচীন ধ্যান সঁজুলি যাৰ সহায়ত মনক কেন্দ্ৰীভূত কৰিব পাৰি আৰু ঐশ্বৰিকতাৰ সৈতে সংযোগ স্থাপন কৰিব পাৰি। শ্ৰীযন্ত্ৰত সকলো সৃষ্টিৰ শক্তি সন্নিবিষ্ট হোৱা বাবে অন্যতম শক্তিশালী আৰু ফলপ্ৰসূ বাদ্য হিচাপে গণ্য কৰা হয়। আধ্যাত্মিক আৰু বস্তুগত সম্পদ আকৰ্ষণ, শাৰীৰিক, মানসিক আৰু আৱেগিক মংগলৰ সহায়, পৰিৱেশ বিশুদ্ধ কৰাৰ বাবে শ্ৰীযন্ত্ৰৰ ব্যৱহাৰ হাজাৰ হাজাৰ বছৰ ধৰি চলি আহিছে। ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{reflist}} [[শ্ৰেণী:ধৰ্ম প্ৰচাৰক]] 5zdyzlpn51w2xib7ltqecde75u45zri 0 106959 604342 602615 2026-05-03T20:20:46Z Rayhan Ahmed Tamim 49729 /* */ 604342 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | name = নাহিদ ইছলাম |native_name = নাহিদ ইসলাম | image = Nahid Islam Dhaka January 6 2026 portrait.jpg | image caption = | honorific-prefix = [[মাননীয়]] | office = [[তথ্য আৰু সম্প্ৰচাৰ মন্ত্ৰালয়ৰ (বাংলাদেশ)|তথ্য আৰু সম্প্ৰচাৰ মন্ত্ৰালয়ৰ উপদেষ্টা]] | term_start = ১৬ আগষ্ট ২০২৪ | predecessor = [[মহম্মদ এ আৰাফাত]] | office1 = [[ডাক, দূৰসংযোগ আৰু তথ্য প্ৰযুক্তি মন্ত্ৰালয়(বাংলাদেশ)|ডাক, দূৰসংযোগ আৰু তথ্য প্ৰযুক্তি মন্ত্ৰালয়ৰ উপদেষ্টা]] | term_start1 = ৯ আগস্ট ২০২৪<ref>{{cite news |url=https://www.somoynews.tv/news/2024-08-09/EXzv0yGX |title=অন্তৰ্বৰ্তী সৰকাৰেৰ দফতৰ বণ্টন, কে পেলেন কোন মন্ত্ৰণালয়? |lang=bn |work=[[সময় টিভি]]|access-date=২০২৪-০৮-০৯}}</ref> | predecessor1 = [[জুনাইদ আহমেদ পালক]] | leader1 = [[মহম্মদ ইউনুছ]] | office2 = [[ইউনুছৰ অন্তৱৰ্তীকালীন চৰকাৰ|অন্তৱৰ্তীকালীন চৰকাৰৰ উপদেষ্টা]] | term_start2 = ৮ আগস্ট ২০২৪ | president2 = [[মহম্মদ চাহাবুদ্দিন]] | leader2 = [[মহম্মদ ইউনুছ]] | birth_date = ১৯৯৮ | birth_place = [[ঢাকা]] | death_date = | death_place = | known = | occupation = ছাত্ৰ, [[অন্তৱৰ্তীকালীন চৰকাৰৰ ইউনুছ |উপদেষ্টা ]] | known for = | citizenship = [[বাংলাদেশী]] | nationality = [[বাংলাদেশী]] | profession = | alma_mater = {{ubl|দক্ষিণ বানাশ্ৰী মডেল হাইস্কুল আৰু কলেজ|[[চৰকাৰী বিজ্ঞান মহাবিদ্যালয়]]|[[ঢাকা বিশ্ববিদ্যালয়]]}} | home_town = | spouse = }} '''মো. নাহিদ ইছলাম''' [[২০২৪ চনৰ অসহযোগ আন্দোলন|বৈষম্য বিৰোধী ছাত্ৰ আন্দোলনৰ]] অসহযোগ কাৰ্যসূচীত প্ৰাক্তন প্ৰধানমন্ত্ৰী [[শেখ হাছিনা|শেখ হাছিনাৰ]] পদত্যাগৰ এক দফা দাবী ঘোষণা কৰি সফল হয়।<ref>{{cite news|url=https://www.assamtv9.com/world/bangladesh-crisis-who-is-nahid-island-protest-against-sheikh-hasina-2054957.html|title=নাহিদ ইছলাম কোন? যাৰ নেতৃত্বত বাংলাদেশত ভংগ হ’ল শ্বেখ হাছিনাৰ চৰকাৰ…|date=৬ আগষ্ট ২০২৪|work=টিভি ৯ অসমীয়া|first=বৰাশা|last=শৰ্মা}}</ref> == কৰ্মজীৱন == ২০২৪ চনৰ ৮ আগষ্টত বাংলাদেশৰ অন্তৱৰ্তীকালীন চৰকাৰৰ উপদেষ্টা হিচাপে নিযুক্তি লাভ কৰি ৯ আগষ্টত ডাক, দূৰসংযোগ আৰু তথ্য প্ৰযুক্তি মন্ত্ৰালয়ৰ উপদেষ্টা হিচাপে নিযুক্তি লাভ কৰে। ২০২৪ চনৰ ১৬ আগষ্টত তেওঁক তথ্য আৰু সম্প্ৰচাৰ মন্ত্ৰালয়ৰ উপদেষ্টা হিচাপে নিযুক্তি দিয়া হয়। == প্ৰাথমিক জীৱন আৰু শিক্ষা == নাহিদ ইছলামৰ ডাকনাম '''ফাহিম'''। ১৯৯৮ চনত ঢাকাত জন্মগ্ৰহণ কৰিছিল। পিতৃ শিক্ষক আৰু মা গৃহিণী। তেওঁৰ সৰু ভাইটি আছে। ২০১৪ চনত ঢাকাৰ দক্ষিণ বনশ্ৰী মডেল হাইস্কুলৰ পৰা এছ এছ চি উত্তীৰ্ণ হয়। ২০১৬ চনত চৰকাৰী বিজ্ঞান মহাবিদ্যালয়ৰ পৰা এইচএসছি উত্তীৰ্ণ হোৱাৰ পিছত তেওঁ ঢাকা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ সমাজবিজ্ঞান বিভাগত ভৰ্তি হয়। ২০২২ চনত তেওঁ সন্মানত উত্তীৰ্ণ হয়। বৰ্তমান তেওঁ একেটা বিভাগতে স্নাতকোত্তৰ ছাত্ৰ। নাহিদৰ বিয়া হৈ গৈছে। আন্দোলনকাৰী হোৱাৰ উপৰিও তেওঁৰ ৰাজনৈতিক পৰিচয় আছে। তেওঁ গণতান্ত্ৰিক ছাত্ৰ শক্তিৰ কেন্দ্ৰীয় নেতা। ==তথ্য উৎস== {{reflist}} tat51nozwnavb0nyrozyz0w81g84iu3 2 107761 604258 598319 2026-05-03T13:39:26Z Saddam Hussain Rahmani 42858 Saddam Hussain Rahmani included 604258 wikitext text/x-wiki [[চিত্ৰ:Wikipedia logo puzzle globe spins horizontally and vertically, revealing the contents of all of its puzzle pieces, without background.gif|thumb]] '''ছাদ্দাম হুছাইন ৰহমানী''' ( [[ইংৰাজী ভাষা|ইংৰাজী:]] '''Saddam Hussain Rahmani''' , [[উৰ্দু ভাষা|উৰ্দু :]] '''صدام''' '''حسين رحماني''' ) হ'ল ভাৰতীয় শিক্ষাৰ্থী তথা অসমীয়া ৱিকিপিডিয়ান । তেওঁ [[অসম]]ৰ [[শোণিতপুৰ জিলা]]ত জন্ম গ্ৰহণ কৰে। [[অসমীয়া ৱিকিপিডিয়া|অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াত]] যোগদান কৰে [[২৬ ছেপ্টেম্বৰ|২৬ ছেপ্তেম্বৰ]] [[২০২৪ চন|২০২৪]] চনত।{{Infobox person|name=ছাদ্দাম হুছাইন ৰহমানী|birth_name=মঃ ছাদ্দাম হুছাইন|birth_date=১০ জানুৱাৰী|birth_place=[[তেজপুৰ]], [[অসম]]|nationality=[[ভাৰত]]বৰ্ষ 🇮🇳|citizenship=ভাৰতীয়|education=স্নাতকোত্তৰ ( অনাৰ্চ শিক্ষা বিভাগ)|alma mater=[[বড়োলেণ্ড বিশ্ববিদ্যালয়]]|religion=[[ইছলাম]]🕋|image=|native_name=|native_name_lang=|caption=[[আৰবী]] صدا م|image_caption=|honorific suffix=صدام حسین رحمانی|years active=২০২৪ — বৰ্তমানলৈকে|honorific prefix=অসমীয়া ৱিকিপিডিয়ান}} * [[চিত্ৰ:Saddam Hussain Rahmani S Rahmani iammshussain at Bodoland University on 10 December 2024.jpg|alt=In Udalguri District|none|thumb|[[বড়োলেণ্ড বিশ্ববিদ্যালয়]]ৰ চৌহদত ২০২৪ চনত ]]তেওঁৰ প্ৰকৃত নাম ছাদ্দাম হুছাইন। যিটো অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াত ছাদ্দাম হুছাইন ৰহমানী নামেৰে জনাজাত। == সৃষ্টি কৰা প্ৰবন্ধবোৰ == ১. [[শ্বেহলা ৰছিদ]] ২. [[আল-হজ্জ তীৰ্থযাত্ৰা]] ৩. [[আইছা বিন্ত আবু বকৰ]] ৪. [[ইলুমিনেটি]] ৫. [[ফাতেহা-ইয়াজ-দাহম]] ৬. [[ছহীহ আল বুখাৰী]] ৭. [[খাজা মইনুদ্দিন চিষ্টি]] ৮. [[নাৰ্গিছ ফাখৰী]] ৯. [[ছালাহুদ্দিন আয়ুবী]] ১০. [[সঞ্জীৱ খান্না]] ১১. [[টেড্ৰ'ছ আথানাম গাব্ৰেয়েছুছ]] ১২. [[বাবা ৰতন হিন্দী]] ১৩. [[আহমেদ ৰাজা খান বৰেলৱী]] ১৪. [[আবাবিল চৰাই]] ১৫. [[খাজা ইউনুছ আলী এনায়েতপুৰী]] ১৬. [[তাৰিক জামিল]] ১৭. [[মহম্মদ হিদয়াতুল্লাহ]] ১৮. [[জাইৰা ৱাছিম]] ১৯. [[ৱাহিদুদ্দিন খান]] ২০. [[আৰছাদ মাদানী]] ২১. [[ইছমাইল ইবনে মুছা মেঙ্ক]] ২২. [[ৰঙাপৰা মহাবিদ্যালয়]] ২৩. [[এছ. ছোমনাথ]] ২৪. [[আল-আকছা]] ২৫. [[লথা হেগডে]] ২৬. [[মাহিৰা খান]] ২৭. [[আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শৰণাৰ্থী সংস্থা]] ২৮. [[ইছলামিক দৰ্শন]] ২৯. [[ফাতিমা বিন্ত মহম্মদ]] ৩০ . [[ওমৰ আব্দুল্লাহ]] ৩১. [[জাৰতাজ গুল]] ৩২. [[অলিভিয়া মৰিছ]] ৩৩. [[জান্নাতুল বাকী]] ৩৪. [[দিলৱালে দুলহনিয়া লে জায়েংগে]] ৩৫. [[বিষাদ সিন্ধু]] ৩৬.[[মিৰ মোছাৰফ হুছেইন]] ৩৭. [[আলহামদুলিল্লাহ]] ৩৮. [[জুম্মাৰ নামাজ]] ৩৯. [[বাবা ৰতন হিন্দী]] ৪০.[[খাজা ইউনুছ আলী এনায়েতপুৰী]] ৪১. [[হুছেইন ইবন আলী]] ৪২. [[আব্দুল কাদিৰ জিলানী]] ৪৩.[[ছহীহ আল বুখাৰী]] ৪৪.[[দ্য ছিক্ৰেট ( কিতাপ )]] == প্ৰবন্ধৰ তালিকা == [[xtools:pages/as.wikipedia.org/Saddam Hussain Rahmani|'''মই অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াত সৃষ্টি কৰা প্ৰবন্ধৰ তালিকা''']] ২৬ ছেপ্তেম্বৰৰ (২০২৪) পৰা বৰ্তমানলৈকে == সম্পাদনা কৰা প্ৰবন্ধৰ সংখ্যা == 1,038+ == বাহ্যিক সংযোগ == [[চিত্ৰ:Saddam Hussain Rahmani S Rahmani iammshussain at Bodoland University on 10 December 2024.jpg|thumb|Social media Profile Picture (At [[বড়োলেণ্ড বিশ্ববিদ্যালয়|Bodoland University]])]] {{Commons category|Saddam Hussain Rahmani|ছাদ্দাম হুছাইন ৰহমানী}} •✓ S Rahmani on [https://www.facebook.com/iammshussain '''Facebook'''] •✓ Saddam Hussain Rahmani on [https://x.com/iammshussain '''Twitter (X)'''] •✓ S Rahmani on [https://Instagram.com/iammshussain '''Instagram'''] {{Wikimedia for portals|page=Saddam Hussain Rahmani|commons=Saddam Hussain Rahmani|data=Saddam Hussain Rahmani}} qizq4f7akrftbi1zz1pgp9389g55ilw 0 107813 604254 603440 2026-05-03T12:19:41Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 604254 wikitext text/x-wiki {{Rough translation}} {{Infobox officeholder | name = পুনম মহাজন | image = File:Poonam Pramod Mahajan.jpg | alt = পুনম মহাজন | image_size = | caption = ২০১৭ চনত পুনম মহাজন | birth_date = {{birth date and age|df=yes|1980|12|09}} | birth_place = [[মুম্বাই]], [[মহাৰাষ্ট্ৰ]], ভাৰত | alma_mater = | residence = [[মুম্বাই]] | occupation = [[ৰাজনীতিবিদ]] | spouse = আনন্দ ৰাও | children = আধ্যা ৰাও <br/>অৱিকা ৰাও | parents = [[প্ৰমোদ মহাজন]] <small> (পিতৃ) </small> <br /> ৰেখা মহাজন (মাতৃ) | relatives = [[ৰাহুল মহাজন]] ভাতৃ | office1 = [[লোকসভা|লোকসভা সাংসদ]] | constituency1 = উত্তৰ মধ্য মুম্বাই | term1 = ২০১৪ৰ পৰা ২০২৪ | party = [[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী]] | parliament1 = ভাৰতীয় | predecessor1 = [[প্ৰিয়া দত্ত]] | successor1 = [[বৰ্ষা গাইকোৱাদ]] | office2 = [[ভাৰতীয় জনতা যুৱ মৰ্চা|ভাৰতীয় জনতা যুৱ মৰ্চাৰ সভাপতি]] | term_start2 = ১৬ ডিচেম্বৰ, ২০১৬ | term_end2 = ২৬ ছেপ্তেম্বৰ, ২০২০ | predecessor2 = [[অনুৰাগ ঠাকুৰ]] | successor2 = [[তেজস্বী সূৰ্য]] | website = {{URL|http://poonammahajan.in}} }} '''পুনম মহাজন''' (জন্ম: ৯ ডিচেম্বৰ ১৯৮০) এগৰাকী ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ আৰু মহাৰাষ্ট্ৰৰ সমষ্টিৰ মুম্বাই উত্তৰ মধ্যৰ পৰা ২০১৬ৰ পৰা ২০২০ লৈকে লোকসভাৰ প্ৰাক্তন সদস্য। ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টিৰ সদস্যা। ২০১৬ চনৰ ডিচেম্বৰৰ পৰা ২০২০ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহলৈ ভাৰতীয় জনতা যুৱ মৰ্চাৰ যুৱ শাখা ভাৰতীয় জনতা যুৱ মৰ্চাৰ ৰাষ্ট্ৰীয় সভানেত্ৰী হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। মহাজন বাস্কেটবলৰ সভাপতি আছিল এই পদত অধিষ্ঠিত হোৱা প্ৰথমগৰাকী মহিলা ফেডাৰেচন অৱ ইণ্ডিয়া। ইয়াৰ উপৰিও বৰ্তমান তেওঁ মহাৰাষ্ট্ৰ ৰাজ্যিক পশু কল্যাণ ব’ৰ্ডৰ অধ্যক্ষ হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। ==প্ৰাথমিক জীৱন== বম্বেত (বৰ্তমান মুম্বাই) মাতৃ ৰেখা মহাজন আৰু পিতৃ বিজেপিৰ প্ৰবীণ নেতা প্ৰমোদ মহাজনৰ ঘৰত জন্মগ্ৰহণ কৰা মহাজনৰ পিতৃ-মাতৃৰ দ্বিতীয় সন্তান, তেওঁৰ এজন জ্যেষ্ঠ ভাতৃ ৰাহুল মহাজন। <ref>{{cite web |url=https://www.mid-day.com/photos/poonam-mahajan-unseen-family-photos-of-pramod-mahajans-daughter/15560/182865 |title=Poonam Mahajan: Unseen family photos of Pramod Mahajan's daughter - Mumbai guide |publisher=Mid-day.com |date=2019-05-22 |access-date=2019-06-09 }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>২০০৬ চনত পিতৃ প্ৰমোদ মহাজন এটা ঘটনাত মৃত্যু মুখত পৰে। ২০০৬ চনৰ পৰা ৰাজনীতিৰ লগত সক্ৰিয়ভাৱে জড়িত হৈ পৰে।<ref>{{cite web|url=https://www.hindustantimes.com/mumbai-news/from-assembly-2009-defeat-to-bjp-s-youth-wing-president-poonam-mahajan-has-come-a-long-way/story-nA64FISfOmUgCO4CsrI6uM.html |title=From 2009 Assembly defeat to BJP's youth wing president: Poonam Mahajan has come a long way &#124; mumbai news |publisher=Hindustan Times |date=2016-04-22 |access-date=2019-06-09}}</ref> ==কৰ্মজীৱন== ===ৰাজনৈতিক জীৱন=== পিতৃৰ মৃত্যুৰ পিছত পুনম মহাজনে ২০০৬ চনৰ ৩০ অক্টোবৰত ২৬ বছৰ বয়সত বিজেপিৰ প্ৰাথমিক সদস্য হৈ আনুষ্ঠানিকভাৱে ৰাজনীতিত প্ৰৱেশ কৰে। পিছৰ বছৰৰ এপ্ৰিল মাহত ভাৰতীয় জনতা যুৱ মৰ্চাৰ মহাৰাষ্ট্ৰ ইউনিটৰ সাধাৰণ সম্পাদক হিচাপে নিযুক্তি লাভ কৰে।<ref>{{cite web|url=https://mumbaimirror.indiatimes.com/loksabha-elections/photos/photos-bjp-candidate-poonam-mahajan-steps-up-poll-campaign-visits-church-temple-dargah-and-gurudwara-in-mumbai/photostory/68739867.cms |title=BJP candidate Poonam Mahajan steps up poll campaign; visits Church, Temple, Dargah and Gurudwara in Mumbai |publisher=Mumbaimirror.indiatimes.com |date=2019-04-05 |access-date=2019-06-09}}</ref> ২০০৯ চনত মহাজনে প্ৰথম নিৰ্বাচনত প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা কৰে আৰু ঘাটকোপাৰৰ পৰা বিধানসভা নিৰ্বাচনত মহাৰাষ্ট্ৰ নৱনিৰ্মাণ সেনাৰ ৰাম কদমৰ বিৰুদ্ধে পৰাস্ত হয়। এই পৰাজয়ৰ পিছত তেওঁ দলটোৰ সৈতে সাংগঠনিক ক্ষমতাত কাম কৰি থাকে আৰু ২০১০ চনত ভাৰতীয় জনতা যুৱ মৰ্চাৰ ৰাষ্ট্ৰীয় উপ-সভানেত্ৰী হিচাপে নিযুক্তি লাভ কৰে।<ref>{{cite web|url=https://www.indiatoday.in/latest-headlines/story/maharashtra-assembly-polls-bjps-poonam-mahajan-to-contest-from-ghatkopar-west-56859-2009-09-20 |title=Poonam Mahajan gets BJP ticket - Latest Headlines News |publisher=Indiatoday.in |access-date=2019-06-09}}</ref><ref>{{Cite news | url=https://www.thehindu.com/news/national/other-states/MNS-wave-led-to-my-defeat-Poonam-Mahajan/article16889192.ece |title = "MNS wave" led to my defeat: Poonam Mahajan|newspaper = The Hindu|date = 29 October 2009}}</ref><ref>{{cite web|author=PTI|url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/Poonam-Mahajan-becomes-BJP-youth-wing-vice-president/articleshow/6301356.cms |title=Poonam Mahajan becomes BJP youth wing vice-president &#124; India News - Times of India |publisher=Timesofindia.indiatimes.com |date=2010-08-12 |access-date=2019-06-09}}</ref> ২০১৪ চনৰ সাধাৰণ নিৰ্বাচনৰ পূৰ্বে সংগঠনটোক শক্তিশালী কৰাৰ দৃষ্টিৰে মহাজন ২০১৩ চনত বিজেপিৰ ৰাষ্ট্ৰীয় সম্পাদক হিচাপে নিযুক্তি লাভ কৰে। পিছৰ বছৰত তেওঁক মুম্বাই উত্তৰ মধ্যৰ পৰা লোকসভা নিৰ্বাচনৰ বাবে টিকট দিয়া হয়, যিটো কংগ্ৰেছৰ দুৰ্গ বুলি গণ্য কৰা হয়। এই আসনখন স্বাধীনতাৰ পিছত কেতিয়াও বিজেপিয়ে দখল কৰিব পৰা নাছিল। দুবাৰৰ লোকসভাৰ সদস্য, বৰ্তমানৰ সাংসদ প্ৰিয়া দত্তৰ বিৰুদ্ধে ১.৮৬ লাখ ভোটৰ ব্যৱধানত জয়লাভ কৰি মহাজন ৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়লৈ উন্নীত হয়।<ref>{{cite web |author=Kiran Tare |url=http://www.sunday-guardian.com/news/poonam-mahajan-may-fight-ls-polls-from-mumbai-northeast |title=Poonam Mahajan may fight ls polls from Mumbai Northeast |publisher=Sunday-guardian.com |date=2013-12-28 |access-date=2019-06-09 |archive-date=21 October 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201021193020/http://www.sunday-guardian.com/news/poonam-mahajan-may-fight-ls-polls-from-mumbai-northeast |url-status=dead |archivedate=21 October 2020 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20201021193020/http://www.sunday-guardian.com/news/poonam-mahajan-may-fight-ls-polls-from-mumbai-northeast |deadurl=yes }}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.mid-day.com/articles/elections-2014-bjp-gives-lok-sabha-ticket-to-poonam-mahajan/15158059 |title=Elections 2014: BJP gives Lok Sabha ticket to Poonam Mahajan - news |publisher=Mid-day.com |date=2018-03-13 |access-date=2019-06-09 }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{cite web|author=Samiya Latief |url=https://www.india.com/election-2014/10-candidates-to-look-out-for-in-the-sixth-phase-of-lok-sabha-elections-43510/ |title=10 candidates to look out for in the sixth phase of Lok Sabha Elections &#124; Election 2014 News |publisher=India.com |date= 23 April 2014|access-date=2019-06-09}}</ref> সংসদত তেওঁৰ প্ৰদৰ্শন আৰু যুৱক-যুৱতীসকলৰ মাজত তেওঁৰ আবেদনৰ প্ৰতি লক্ষ্য ৰাখি ২০১৬ চনত তেওঁ বিজেপিৰ যুৱ শাখা ভাৰতীয় জনতা যুৱ মৰ্চাৰ (বিজেৱাইএম) ৰাষ্ট্ৰীয় সভানেত্ৰী হিচাপে বিজেপি সংগঠনত ৰাষ্ট্ৰীয় নেতৃত্বৰ পদ গ্ৰহণ কৰে। <ref>{{cite news|url=https://www.thehindu.com/news/national/Poonam-Mahajan-to-head-BJYM/article16841565.ece |title=Poonam Mahajan to head BJYM |newspaper=The Hindu |date=2016-12-16 |access-date=2019-06-09}}</ref><ref>{{cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/poonam-mahajan-replaces-anurag-thakur-as-new-bjym-president/articleshow/56007536.cms?from=mdr |title=Poonam Mahajan replaces Anurag Thakur as new BJYM President - The Economic Times |newspaper=The Economic Times |publisher=Economictimes.indiatimes.com |date=2016-12-15 |access-date=2019-06-09}}</ref><ref name="indiatimes2">{{cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/elections/lok-sabha/india/mumbai-north-central-lok-sabha-election-results-live/articleshow/69443111.cms |title=Mumbai North-Central Election Results: Poonam Mahajan wins - The Economic Times |newspaper=The Economic Times |publisher=Economictimes.indiatimes.com |date= 24 May 2019|access-date=2019-06-09}}</ref><ref name="thehindu1">{{cite news|url=https://www.thehindu.com/elections/lok-sabha-2019/bjp-sena-repeats-sweep-in-city/article27228933.ece |title=BJP-Sena repeats sweep in city |newspaper=The Hindu |date=2019-05-24 |access-date=2019-06-09|last1=Mahale |first1=Ajeet }}</ref> ২০১৯ চনত মহাজনক পুনৰবাৰ মুম্বাই নৰ্থ চেণ্ট্ৰেলৰ পৰা প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা কৰাৰ টিকট দিয়া হয়, যিটো তেওঁ সহজতে জয়ী হয় আৰু প্ৰতিদ্বন্দ্বী প্ৰিয়া দত্তক ১.৩০ লাখ ভোটৰ ব্যৱধানত পৰাস্ত কৰে।<ref>{{cite web|author=Mirror Online |url=https://mumbaimirror.indiatimes.com/mumbai/other/lok-sabha-polls-it-will-be-poonam-mahajan-vs-priya-dutt-again-dr-sujay-vikhe-patil-to-contest-from-ahmednagar/articleshow/68513106.cms |title=lok sabha polls in mumbai: It will be Poonam Mahajan vs Priya Dutt again; Dr Sujay Vikhe Patil to contest from Ahmednagar |publisher=Mumbaimirror.indiatimes.com |date=2019-03-21 |access-date=2019-06-09}}</ref><ref name="indiatimes2"/><ref name="thehindu1"/> ===অৰাজনৈতিক=== ====পশু কল্যাণ আৰু পৰিৱেশ সুৰক্ষা==== এগৰাকী পশুপ্ৰেমী মহাজন পশুৰ অধিকাৰ আৰু কল্যাণৰ সৈতে জড়িত সকলো সমস্যা সমাধানৰ ক্ষেত্ৰত সদায় আগৰণুৱা হৈ আহিছে। পৰিৱেশ সংৰক্ষণ আৰু সুৰক্ষাৰ সৈতে জড়িত বিষয়সমূহতো তেওঁ সক্ৰিয় অৱদান আগবঢ়াই আহিছে।<ref>{{cite web|url=https://www.facebook.com/indiaconference/photos/a.164959646986574/951227948359736/?type=3&theater |title=We're excited to have Poonam Mahajan at... - India Conference 2019 |publisher=Facebook |access-date=2019-06-09}}</ref> মহাজনে স্বচ্ছালয়ৰ পৃষ্ঠপোষক আৰু উপদেষ্টা হিচাপেও কাম কৰি আছে।<ref>{{cite web|url=https://swachhalay.weebly.com/about-us.html |title=About us - swachhalay |publisher=Swachhalay.weebly.com |access-date=2019-06-09}}</ref> তেও এটা এন জি অ' ৰ জৰিয়তে প্ৰধান মন্ত্ৰীৰ [[স্বচ্ছ ভাৰত মিছন]]ৰ বাবেও কাম কৰি আছে।<ref>{{cite web|url=https://swachhalay.weebly.com/our-aims.html |title=Our aims - swachhalay |publisher=Swachhalay.weebly.com |access-date=2019-06-09}}</ref> ====গ্ল'বেল চিটিজেন ফেষ্টিভেল ইণ্ডিয়া==== মহাজনে গ্ল’বেল চিটিজেন ফেষ্টিভেল ভাৰতলৈ অনাত মূল ভূমিকা পালন কৰিছিল।<ref>{{cite web|url=https://www.globalcitizen.org/en/content/global-citizen-just-came-together-to-make-india-a/|title=Global Citizen Just Came Together to Make India a Better Place|website=Global Citizen|access-date=9 June 2019}}</ref> এই অনুষ্ঠান তেওঁৰ সমষ্টিৰ এমএমআৰডিএ গ্ৰাউণ্ডছ, বিকেচিত অনুষ্ঠিত হৈছিল।<ref>{{cite web|url=https://www.firstpost.com/entertainment/coldplay-led-global-citizen-festival-kicks-off-in-mumbai-fans-unfazed-by-last-minute-drama-3114098.html|title=Coldplay-led Global Citizen Festival kicks off in Mumbai; fans unfazed by last-minute drama|date=19 November 2016|website=Firstpost|access-date=9 June 2019}}</ref> ৮০,০০০+ দৰ্শকৰ অংশগ্ৰহণেৰে ই ভাৰতৰ অন্যতম বৃহৎ সাংস্কৃতিক অনুষ্ঠান।<ref>{{cite web|url=https://www.financialexpress.com/india-news/global-citizen-festival-live-with-coldplay-jay-z-set-to-perform-on-stage-prime-minister-narendra-modi-to-address-concert-via-video-conference/449928/|title=Global Citizen Festival: PM Narendra Modi addresses 80,000 young 'global citizens'|date=19 November 2016|access-date=9 June 2019}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist}} [[শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি]] hs2gvpcjqz108rfgof6cu8bytx0gt75 0 109053 604354 595960 2026-05-03T23:02:18Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 604354 wikitext text/x-wiki [[File:Eteocypriot writing.jpg|thumb|right|240px|ইটিঅ’চাইপ্ৰ’ট ভাষাৰ লেখা, আমাথাউছ, চাইপ্ৰাছ, খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৫০০–৩০০, এছমোলিয়ান সংগ্ৰহালয়]] '''বিলুপ্ত ভাষা''' মানে কোনো ভাষাৰ প্ৰথম ভাষা বা দ্বিতীয় ভাষা কোৱা কোনো জীৱিত বংশধৰ নথকা এক ভাষা।<ref>Lenore A. Grenoble, Lindsay J. Whaley, ''Saving Languages: An Introduction to Language Revitalization'', Cambridge University Press (2006) p.18</ref><ref>{{Cite magazine |last=Foltz |first=Anouschka |date=2015-12-10 |title=How Languages Die |magazine=The New Republic |url=https://newrepublic.com/article/125501/languages-die |access-date=2023-01-17 |issn=0028-6583}}</ref> ইয়াৰ বিপৰীতে মৃত ভাষা মানে এনে এটা ভাষা, যিটো ভাষাত বৰ্তমান প্ৰথম ভাষা কোৱা লোক নাই, কিন্তু দ্বিতীয় ভাষা কোৱা লোক আছে, যেনে লেটিন<ref>{{Citation|last=Matthews|first=P. H.|title=dead language|date=2007-01-01|url=https://www.oxfordreference.com/view/10.1093/acref/9780199202720.001.0001/acref-9780199202720-e-799|work=The Concise Oxford Dictionary of Linguistics|publisher=Oxford University Press|language=en|doi=10.1093/acref/9780199202720.001.0001|isbn=978-0-19-920272-0|access-date=2021-11-14}}</ref> বা সংস্কৃত ভাষা। নিদ্ৰিত ভাষা এটা মৃতপ্ৰায় ভাষা, যিয়ে এতিয়াও এটা জনগোষ্ঠীৰ বাবে জাতিগত পৰিচয়ৰ প্ৰতীক হিচাপে কাম কৰি আছে; এই ভাষাসমূহ প্ৰায়ে পুনৰুজ্জীৱিতকৰণৰ প্ৰক্ৰিয়া চলি থাকে।<ref>{{Cite web|url=https://www.ethnologue.com/enterprise-faq/what-difference-between-dormant-language-and-extinct-language|title=What is the difference between a dormant language and an extinct language?|website=www.ethnologue.com|date=15 February 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220102160308/https://www.ethnologue.com/enterprise-faq/what-difference-between-dormant-language-and-extinct-language |access-date=2023-07-29|archive-date=2 January 2022 }}</ref> যিবোৰ ভাষাত প্ৰথম ভাষা কোৱা লোক থাকে, সেইবোৰ ভাষাক মৃত ভাষাৰ সৈতে তুলনা কৰি আধুনিক বা জীৱন্ত ভাষা বুলি কোৱা হয়; বিশেষকৈ শৈক্ষিক প্ৰেক্ষাপটত। আধুনিক যুগত সাংস্কৃতিক সমীভৱন প্ৰক্ৰিয়াৰ ফলত ভাষাসমূহ সাধাৰণতে বিলুপ্ত হৈ পৰিছে, যাৰ ফলত ভাষাৰ পৰিৱৰ্তন হৈছে, আৰু ক্ৰমান্বয়ে বিদেশী ভাষাৰ সপক্ষে একোটা থলুৱা ভাষা পৰিত্যাগ কৰা হৈছে, মূলতঃ ইউৰোপীয় দেশসমূহৰ।<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=XxZbhSsqnUQC&pg=PT739|title=Routledge Encyclopedia of Language Teaching and Learning|last1=Byram|first1=Michael|last2=Hu|first2=Adelheid|date=2013-06-26|publisher=Routledge|isbn=978-1136235535|language=en}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=HecNAwAAQBAJ&pg=PA100|title=Living Through Languages: An African Tribute to René Dirven|last=Walt|first=Christa Van der|date=2007-05-01|publisher=AFRICAN SUN MeDIA|isbn=9781920109707|language=en}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=sq5pdj2snokC&pg=PA115|title=Mapping Applied Linguistics: A Guide for Students and Practitioners|last1=Hall|first1=Christopher J.|last2=Smith|first2=Patrick H.|last3=Wicaksono|first3=Rachel|date=2015-05-11|publisher=Routledge|isbn=978-1136836237|language=en}}</ref> ২০০০ চনৰ দশকলৈকে বিশ্বজুৰি মুঠ প্ৰায় ৭,০০০টা স্থানীয় ভাষাৰ অস্তিত্ব আছিল। ইয়াৰে অধিকাংশই বিলুপ্তিৰ আশংকাত থকা সৰু সৰু ভাষা; ২০০৪ চনত প্ৰকাশিত এটা অনুমান অনুসৰি বৰ্তমান কথিত ভাষাৰ প্ৰায় ৯০% ভাষা ২০৫০ চনৰ ভিতৰত বিলুপ্ত হৈ যাব।<ref>{{cite web |url=https://www.nbcnews.com/id/wbna4387421 |title=Study by language researcher, David Graddol |work=NBC News |date=2004-02-26 |access-date=2012-03-22 }} {{cite web |author=Ian on Friday, January 16, 2009 61 comments |url=http://www.chinasmack.com/stories/90-percent-worlds-languages-extinct-in-41-years/ |title=Research by Southwest University for Nationalities College of Liberal Arts |publisher=Chinasmack.com |date=2009-01-16 |access-date=2012-03-22 |archivedate=2010-01-09 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100109214752/http://www.chinasmack.com/stories/90-percent-worlds-languages-extinct-in-41-years/ |deadurl=yes }}. [[Ethnologue]] records 7,358 living languages known,{{cite web |url=http://www.ethnologue.com/web.asp |title=Ethnologue |publisher=Ethnologue |access-date=2012-03-22 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20011005193846/http://www.ethnologue.com/web.asp |archive-date=October 5, 2001 }} but on 2015-05-20, [[Ethnologue]] reported only 7,102 known living languages; and on 2015-02-23, Ethnologue already reported only 7,097 known living languages.</ref> ==ভাষাৰ মৃত্যু== [[File:Yuchilanguagespeakers.jpg|thumb|right|চিষ্টাৰ মেক্সিন ৱাইল্ডকেট বাৰ্নেট (১৯২৫–২০২১) (বাওঁফালে) আৰু জোচেফিন ৱাইল্ডকেট বিগলাৰ (১৯২১–২০১৬); <ref>{{Cite web|title=One of the Last Remaining Native Yuchi Speakers Passes|url=http://www.culturalsurvival.org/news/one-last-remaining-native-yuchi-speakers-passes|access-date=2020-12-13|website=www.culturalsurvival.org|date=June 2016 |language=en}}</ref> য়ুচি ভাষা কোৱা শেষৰ বৃদ্ধা দুগৰাকী, ওকলাহোমাৰ চাপুলপাৰ পিকেট চেপেলৰ পিছফালে থকা কবৰস্থানত থকা আইতাকৰ কবৰলৈ যোৱা অৱস্থাত। তেওঁলোকৰ মতে, তেওঁলোকৰ আইতাকে য়ুচি তেওঁলোকৰ মাতৃভাষা হওক বুলি জোৰ দিছিল। ]] সাধাৰণতে কোনো ভাষা কথিত ভাষাৰ পৰা বিলুপ্ত ভাষালৈ পৰিৱৰ্তন ঘটে যেতিয়া এটা ভাষাৰ ঠাই প্ৰত্যক্ষভাৱে আন ভাষাৰ দ্বাৰা অধিকৃত হয় আৰু ভাষা মৃত্যু হয়। উদাহৰণস্বৰূপে, ইউৰোপীয় আমেৰিকাত ঔপনিৱেশিকৰণৰ ফলত আমেৰিকাৰ বহুতো থলুৱা ভাষাৰ ঠাইত ডাচ্চ, ইংৰাজী, ফৰাচী, পৰ্তুগীজ বা স্পেনিছ ভাষা ব্যৱহাৰ কৰা হয়।<ref>{{Cite web |title=How Colonialism Causes Language Endangerment |url=https://www.goethe.de/prj/zei/en/art/22902448.html |access-date=2024-10-23 |website=www.goethe.de |language=en}}</ref> বিলুপ্ত ভাষাৰ বিপৰীতে, যাৰ আৰু কোনো বক্তা নাই বা কোনো লিখিত ব্যৱহাৰ নাই, এটা ঐতিহাসিক ভাষা স্থানীয়ভাৱে কোৱা বন্ধ হোৱাৰ বহুদিনৰ পিছতো সাহিত্যিক বা লিটাৰ্জিকেল ভাষা হিচাপে ব্যৱহাৰ হৈ থাকিব পাৰে। এনে ভাষাক কেতিয়াবা "মৃত ভাষা" বুলিও কোৱা হয়, কিন্তু অধিক সাধাৰণভাৱে এনে ভাষাক ধ্ৰুপদী ভাষা বুলিও কোৱা হয়। এনে ভাষাৰ আটাইতকৈ বিশিষ্ট উদাহৰণ হ’ল পাশ্চাত্যৰ লেটিন, আৰু ভাষা এটাৰ ঐতিহাসিক পৰ্যায়ক লিটাৰ্জিকেল ভাষা হিচাপে ধৰি ৰখাৰ সৰ্বজনীন প্ৰৱণতাৰ বাবে সমগ্ৰ বিশ্ব ইতিহাসত তুলনামূলক ক্ষেত্ৰ পোৱা যায়। প্ৰাকৃতিক ভাষা আহৰণ আৰু বিৱৰ্তনৰ ওপৰত লিখিত প্ৰতিনিধিত্বক অগ্ৰাধিকাৰ দিয়া দৃষ্টিভংগীৰে, জীৱিত বংশধৰ থকা ঐতিহাসিক ভাষা যিবোৰৰ ভাষাৰ উল্লেখযোগ্য পৰিৱৰ্তন হৈছে, সেইবোৰক "বিলুপ্ত" বুলি গণ্য কৰিব পাৰি, বিশেষকৈ এনে ক্ষেত্ৰত য'ত তেওঁলোকে সমসাময়িক ইংৰাজী আৰু জাৰ্মানৰ তুলনাত পুৰণি ইংৰাজী বা পুৰণি উচ্চ জাৰ্মান ভাষাৰ ক্ষেত্ৰত হোৱাৰ দৰে সাহিত্য বা সাহিত্যিক ইতিহাসৰ সংকলন এৰি যোৱা নাছিল, যি ব্যাপক ব্যৱহৃত হৈয়েই আছিল।<ref>{{Cite web |title=Library : Liturgical Languages |url=https://www.catholicculture.org/culture/library/view.cfm?recnum=2786 |access-date=2024-10-23 |website=www.catholicculture.org}}</ref> পুৰণি ইংৰাজী আৰু পুৰণি উচ্চ জাৰ্মান ভাষাক বিলুপ্ত বা লেটিন মৃত বুলি চিহ্নিত কৰিলে কিছু পৰিমাণে ভুল বুজাবুজিৰ সৃষ্টি হ'ব পাৰে। ভাষা হিচাপে বা যিমানবোৰ ভাষা হিচাপে তেওঁলোকৰ বিৱৰ্তনক আওকাণ কৰি। এই কথাটো আপাত বিৰোধত প্ৰকাশ পাইছে "লেটিন এটা মৃত ভাষা, কিন্তু লেটিন কেতিয়াও মৰি যোৱা নাছিল।" উদাহৰণস্বৰূপে ইট্ৰুস্কানৰ দৰে ভাষা এটাক বিলুপ্ত আৰু মৃত দুয়োটা বুলি ক’ব পাৰি: শিলালিপিবোৰ অতি জ্ঞানী পণ্ডিতসকলেও ভুলকৈ বুজি পায়; আৰু বহু আগতেই ভাষাটোৰ কোনো ৰূপত ব্যৱহাৰ বন্ধ হৈ যায়, যাৰ বহু শতিকা ধৰি থলুৱা বা বাহিৰা কোনো বক্তা নাই। ইয়াৰ বিপৰীতে পুৰণি ইংৰাজী, পুৰণি উচ্চ জাৰ্মান আৰু লেটিন ভাষাৰ জীৱন্ত ভাষা হিচাপে বিকশিত হোৱা কেতিয়াও বন্ধ নহ’ল, সেয়েহে ইট্ৰুস্কানৰ দৰে বিলুপ্ত নহ’ল। সময়ৰ লগে লগে লেটিন ভাষাৰ ধ্বনিবিজ্ঞান, ৰূপবিজ্ঞান, বাক্য গঠন আৰু অভিধানৰ সাধাৰণ আৰু বিচ্ছিন্ন দুয়োটা পৰিৱৰ্তন ঘটিছিল আৰু আজিও লাখ লাখ মানুহৰ মাতৃভাষা হিচাপে চলি আছে, যাৰ নাম সলনি কৰি বিভিন্ন ৰোমান ভাষা আৰু উপভাষা হিচাপে সলনি কৰা হৈছে। একেদৰে পুৰণি ইংৰাজী আৰু পুৰণি উচ্চ জাৰ্মান ভাষাৰ কেতিয়াও মৃত্যু হোৱা নাছিল, বৰঞ্চ আধুনিক ইংৰাজী আৰু জাৰ্মান ভাষাৰ বিভিন্ন ৰূপলৈ বিকশিত হৈছিল, লগতে এতিয়াও কথিত আন আন আনুষংগিক ভাষালৈও বিকশিত হৈছিল। লিখিত ভাষাৰ ক্ষেত্ৰত ইট্ৰুস্কান পঢ়া বা লিখাৰ দক্ষতা অস্তিত্বহীন, কিন্তু প্ৰশিক্ষিত মানুহে পুৰণি ইংৰাজী, পুৰণি হাই জাৰ্মান আৰু লেটিন বুজিব আৰু লিখিব পাৰে। লেটিন ভাষা জাৰ্মাণিক সমকক্ষৰ পৰা পৃথক কাৰণ ইয়াৰ প্ৰাচীন ৰূপৰ আনুমানিকতা এতিয়াও কিছু পৰিমাণে লিটাৰ্জিকভাৱে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। এই শেষৰ পৰ্যবেক্ষণটোৱে দেখুৱাইছে যে লেটিন, পুৰণি ইংৰাজী বা পুৰণি উচ্চ জাৰ্মানক মৃত বা বিলুপ্ত বুলি সঠিকভাৱে বৰ্ণনা কৰিবলৈ হ’লে প্ৰশ্ন কৰা ভাষাটোক ইতিহাসৰ এটা বিশেষ অৱস্থাত সময়ৰ লগে লগে নিথৰ হৈ থকা বুলি ধাৰণা কৰিব লাগিব। ইংৰাজী আৰু জাৰ্মান ভাষাক পুৰণি বুলি সময়ে সময়ে নিৰ্ধাৰণ কৰি এই কাম সম্পন্ন কৰা হয়; লেটিন ভাষাৰ বাবে এটা উপযুক্ত স্পষ্টীকৰণ বিশেষণ হৈছে ধ্ৰুপদী, যিয়ে সাধাৰণতে উচ্চ বা আনুষ্ঠানিক পঞ্জীয়নৰ নামো অন্তৰ্ভুক্ত কৰে।<ref>{{Cite web |last=Sichel |first=Barb |date=2019-11-12 |title=Understanding Extinct Languages: When and Why They Die Off - ILS Translations |url=https://www.ilstranslations.com/blog/understanding-extinct-languages-when-and-why-they-die-off/ |access-date=2024-10-23 |language=en-US}}</ref> [[File:Inscription Theatre Leptis Magna Libya.JPG|thumb|240px|বৰ্তমানৰ লিবিয়াৰ লেপটিছ মেগনাৰ থিয়েটাৰত থকা দ্বিভাষিক লেটিন–পুনিক শিলালিপি]] সৰু সৰু ভাষাবোৰ বেছিভাগেই বিপন্ন হৈছে অৰ্থনৈতিক আৰু সাংস্কৃতিক বিশ্বায়ন, সাংস্কৃতিক সমীভৱন আৰু উন্নয়নৰ বাবে। ৰাষ্ট্ৰীয় আৰু আঞ্চলিক পৰ্যায়ত অৰ্থনৈতিক সংহতি বৃদ্ধিৰ লগে লগে মানুহে বিশ্ব বাণিজ্যৰ প্ৰধান ভাষাসমূহ: ইংৰাজী, মেণ্ডেৰিন চীনা, স্পেনিছ আৰু ফৰাচী ভাষাত যোগাযোগ আৰু ব্যৱসায় চলাবলৈ সহজ পায়।<ref name="Language and Linguistics: Endangered Language.">{{cite web |last=Malone |first=Elizabeth |title=Language and Linguistics: Endangered Language |publisher=National Science Foundation |date=July 28, 2008 |access-date=October 23, 2009 |url=https://www.nsf.gov/news/special_reports/linguistics/endangered.jsp |archive-url=https://web.archive.org/web/20100309151300/http://www.nsf.gov/news/special_reports/linguistics/endangered.jsp |archive-date=March 9, 2010 |url-status=dead |archivedate=March 9, 2010 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100309151300/http://www.nsf.gov/news/special_reports/linguistics/endangered.jsp |deadurl=yes }}</ref> সংস্পৰ্শ-প্ৰৰোচিত ভাষা পৰিৱৰ্তনৰ ওপৰত তেওঁলোকৰ অধ্যয়নত, আমেৰিকাৰ ভাষাবিদ চাৰা গ্ৰে থমাছন আৰু টেৰেন্স কফমেনে (১৯৯১) কয় যে, সাংস্কৃতিক চাপৰ পৰিস্থিতিত (য'ত জনসংখ্যাই এটা প্ৰধান ভাষা ক'বলৈ বাধ্য হয়), তিনিটা ভাষিক ফলাফল হ'ব পাৰে: প্ৰথমতে – আৰু সাধাৰণতে – এটা অধীনস্থ জনসংখ্যা হঠাতে প্ৰধান ভাষালৈ স্থানান্তৰিত হ'ব পাৰে; যাৰ ফলত থলুৱা ভাষাটো হঠাতে ভাষিক মৃত্যুৰ সন্মুখীন হ'ব পাৰে। দ্বিতীয়তে, ভাষাৰ মৃত্যুৰ অধিক ক্ৰমান্বয়ে প্ৰক্ৰিয়াটো কেইবাটাও প্ৰজন্মৰ ভিতৰত হ’ব পাৰে। তৃতীয় আৰু আটাইতকৈ বিৰল ফলাফল হ’ল, হেঁচাত পৰা গোটটোৱে নিজৰ মাতৃভাষা যিমান পাৰি সিমান বজাই ৰখা, প্ৰধান ভাষাৰ ব্যাকৰণৰ উপাদানসমূহ ধাৰলৈ লৈ (মূল ভাষাৰ ব্যাকৰণৰ সকলো বা কিছু অংশৰ ঠাইত)।<ref>Thomason, Sarah Grey & Kaufman, Terrence. ''Language Contact, Creolization, and Genetic Linguistics'', University of California Press (1991) p. 100.</ref> এতিয়া নোহোৱা হৈ যোৱা ভাষা এটাই ইয়াৰ ঠাই লোৱা ভাষাটোত ছাবষ্ট্ৰেট হিচাপে যথেষ্ট লেখ-জোখ এৰি যাব পাৰে। কিন্তু এনে কিছুমান ক্ষেত্ৰও দেখা গৈছে য’ত উচ্চ প্ৰতিপত্তিৰ ভাষাই থলুৱা ভাষাটোক স্থানচ্যুত কৰা নাছিল যদিও তাৰ ওপৰত প্ৰভাৱ পেলাইছিল। উদাহৰণস্বৰূপে ফৰাচী ভাষাই চেলটিক ছাবষ্ট্ৰেট আৰু ফ্ৰেংকিছ চুপাৰষ্ট্ৰেট দুয়োটাৰে প্ৰমাণ দেখুৱাইছে। শিক্ষা ব্যৱস্থাৰ দৰে প্ৰতিষ্ঠানৰ লগতে (সততে বিশ্বব্যাপী) ইণ্টাৰনেট, টেলিভিছন আৰু ছপা মাধ্যমৰ দৰে সংবাদ মাধ্যমে ভাষা হেৰুৱাৰ প্ৰক্ৰিয়াত উল্লেখযোগ্য ভূমিকা পালন কৰে।<ref name="Language and Linguistics: Endangered Language."/> উদাহৰণস্বৰূপে, যেতিয়া মানুহে নতুন দেশলৈ প্ৰব্ৰজন কৰে, তেতিয়া তেওঁলোকৰ সন্তানে দেশখনৰ বিদ্যালয়ত পঢ়ে আৰু বিদ্যালয়সমূহে তেওঁলোকক পিতৃ-মাতৃৰ মাতৃভাষাতকৈ দেশৰ সংখ্যাগৰিষ্ঠ ভাষাত পঢ়োৱাৰ সম্ভাৱনা থাকে।<ref>{{Cite web |title=Could social media save endangered languages? |url=https://www.humanities.ox.ac.uk/article/how-languages-become-endangeredand-how-social-media-could-save-them-0 |access-date=2024-10-23 |website=www.humanities.ox.ac.uk |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Atifnigar |first=Hamza |date=July–August 2021 |title=Exploring the Causes of Language Death: A Review Paper |url=https://www.ijassjournal.com/2021/V4I4/4146575866.pdf |website=International Journal of Arts and Social Science}}</ref> ভাষাৰ মৃত্যু চৰকাৰী নীতিৰো স্পষ্ট লক্ষ্য হ’ব পাৰে। উদাহৰণস্বৰূপে, আমেৰিকান ইণ্ডিয়ান বৰ্ডিং স্কুলৰ "ভাৰতীয়জনক হত্যা কৰক, মানুহক বচাওক" নীতি আৰু অন্যান্য ব্যৱস্থাৰ এটা অংশ আছিল আমেৰিকাৰ থলুৱা লোকসকলক প্ৰতিৰোধ, যি নিজৰ মাতৃভাষাক পৰৱৰ্তী প্ৰজন্মলৈ প্ৰেৰণ কৰা আৰু নিজৰ উৎপত্তিস্থল সংস্কৃতিৰ ভাষা কোৱা শিশুক শাস্তি দিয়া হয়।<ref>{{cite web | url=https://time.com/6177069/american-indian-boarding-schools-history/ | title=The History of Native American Boarding Schools is Even More Complicated than a New Report Reveals | date=17 May 2022 | access-date=11 November 2024 | archivedate=11 November 2024 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20241111154916/https://time.com/6177069/american-indian-boarding-schools-history/ | deadurl=yes }}</ref><ref>{{cite news | url=https://www.nytimes.com/interactive/2023/08/30/us/native-american-boarding-schools.html | title='War Against the Children' | work=The New York Times | date=30 August 2023 | last1=Levitt | first1=Zach | last2=Parshina-Kottas | first2=Yuliya | last3=Romero | first3=Simon | last4=Wallace | first4=Tim }}</ref><ref>{{cite web | url=https://www.pbs.org/native-america/blog/legacy-of-trauma-the-impact-of-american-indian-boarding-schools-across-generations | title=Legacy of Trauma: The Impact of American Indian Boarding Schools… | website=[[PBS]] }}</ref> ফৰাচী ভাৰ্গনহা নীতিৰ লক্ষ্য আছিল সংখ্যালঘু ভাষাসমূহ নিৰ্মূল কৰা।<ref>{{cite web | url=https://trobar.stanford.edu/la-vergonha-and-future-occitan-language.html | title=La Vergonha and the Future of Occitan Language &#124; Performing Trobar }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==ভাষাৰ পুনৰুত্থান== ভাষা পুনৰুত্থান হৈছে নতুন প্ৰজন্মৰ থলুৱা ভাষীসকলৰ দৈনন্দিন ব্যৱহাৰত বিলুপ্ত ভাষা এটাক পুনৰ প্ৰৱৰ্তনৰ প্ৰয়াস। আশাবাদী নব্যবাদ "সুপ্ত সুন্দৰ ভাষা" এনে আশা প্ৰকাশ কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে,<ref>See pp. 57 & 60 in [[Ghil'ad Zuckermann]]'s [http://www.zuckermann.org/pdf/new-vision.pdf A New Vision for "Israeli Hebrew": Theoretical and Practical Implications of Analysing Israel's Main Language as a Semi-Engineered Semito-European Hybrid Language], ''Journal of Modern Jewish Studies'' 5: 57–71 (2006). [http://www.themonthly.com.au/issue/2014/september/1409493600/anna-goldsworthy/voices-land Dr Anna Goldsworthy on the Barngarla language reclamation], ''[[The Monthly]]'', September 2014</ref> যদিও পণ্ডিতসকলে সাধাৰণতে এনে ভাষাক নিদ্ৰিত ভাষা বুলি কয়। কাৰ্যক্ষেত্ৰত এইটো বৃহৎ পৰিসৰত সফলতাৰে এবাৰহে সম্ভৱ হৈছে: হিব্ৰু ভাষাৰ পুনৰুজ্জীৱন। বেবিলন নিৰ্বাসনৰ পিছৰ পৰা হিব্ৰু ভাষাটো লিটাৰ্জিকেল ভাষা হিচাপে সহস্ৰাব্দ ধৰি জীয়াই আছিল, কিন্তু স্থানীয় ভাষা হিচাপে নহয়। হিব্ৰু ভাষাৰ পুনৰুজ্জীৱন বহুলাংশে সফল হৈছে অসাধাৰণভাৱে অনুকূল পৰিস্থিতিৰ বাবে, বিশেষকৈ এটা জাতিৰ ৰাষ্ট্ৰৰ সৃষ্টি (১৯৪৮ চনত আধুনিক ইজৰাইল) কৰাৰ পিছত, য'ত ই চৰকাৰী ভাষাত পৰিণত হয়, লগতে ভাষাটোৰ পুনৰুজ্জীৱনৰ প্ৰতি এলিয়েজাৰ বেন-য়েহুদাৰ হিব্ৰু ভাষাত অভাৱ থকা আধুনিক শব্দবোৰৰ বাবে নতুন শব্দ সৃষ্টি কৰাৰ ক্ষেত্ৰত চৰম আত্মোনিয়োগ। লিটাৰ্জিকেল ভাষা হিচাপে কোনো মৰ্যাদা নথকা সৰু সৰু বিলুপ্ত ভাষাসমূহৰ বাবে পুনৰুজ্জীৱনৰ প্ৰচেষ্টা সাধাৰণতে অধিক সামান্য ফলাফল দিয়ে। কৰ্নিছ ভাষাৰ পুনৰুজ্জীৱন অন্ততঃ আংশিকভাৱে সফল বুলি প্ৰমাণিত হৈছে: এক শতিকাৰ প্ৰচেষ্টাৰ অন্তত ৩,৫০০ গৰাকী স্থানীয় ভাষী আছে বুলি দাবী কৰা হৈছে, যিটো ইউনেস্কোৰ বাবে ইয়াৰ শ্ৰেণীবিভাজন "বিলুপ্ত"ৰ পৰা "গুৰুতৰভাৱে বিপন্ন"লৈ সলনি কৰিবলৈ যথেষ্ট। লিভনিয়ান ভাষাৰ ব্যৱহাৰক প্ৰসাৰিত কৰিবলৈ লিভনিয়ান ভাষা পুনৰুজ্জীৱন আন্দোলনে কেইবাশ লোকক ইয়াৰ বিষয়ে কিছু জ্ঞান লাভ কৰিবলৈ প্ৰশিক্ষণ দিবলৈ সক্ষম হৈছে।<ref>{{cite web|url=http://www.livones.net/valoda/?raksts=8701|title=Lībiešu valodas situācija|first=Valts|last=Ernštreits|website=Livones.net|date=14 December 2011|language=lv|archive-url=https://web.archive.org/web/20140202235047/http://www.livones.net/valoda/?raksts=8701|archive-date=2 February 2014|url-status=dead|access-date=11 November 2024|archivedate=2 February 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140202235047/http://www.livones.net/valoda/?raksts=8701|deadurl=yes}}</ref> ==শেহতীয়াকৈ বিলুপ্ত হোৱা ভাষা== এইখন ২০১০ চনৰ পৰা বিলুপ্ত হোৱা বুলি ৰিপৰ্ট কৰা ভাষাসমূহৰ তালিকা:- <onlyinclude> {| class="wikitable sortable" border="1" ! তাৰিখ || ভাষা || ভাষা পৰিয়াল || অঞ্চল || বক্তাৰ প্ৰকাৰ|| টোকাসমূহ |- |২০২৪ চনৰ ভিতৰত |[[তাণ্ডিয়া ভাষা]] |অষ্ট্ৰনেছিয়ান |পশ্চিম পাপুয়া (প্ৰদেশ), ইণ্ডোনেছিয়া | |বক্তাসকল [[ৱামেছা ভাষা|ৱাণ্ডামেন]] লৈ স্থানান্তৰিত হয়।<ref>{{cite web |title=Tandia |url=https://petabahasa.kemdikbud.go.id/infobahasa.php?idb=708 |publisher=[[Ministry of Education and Culture (Indonesia)|Ministry of Education and Culture]] |access-date=20 October 2024 |language=id |archivedate=11 November 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20241111173831/https://petabahasa.kemdikbud.go.id/infobahasa.php?idb=708 |deadurl=yes }}</ref><ref name="jakartaglobe.id">{{Cite web |date=8 March 2024 |title=11 Indigenous Languages Declared Extinct: Education Ministry |url=https://jakartaglobe.id/news/11-indigenous-languages-declared-extinct-education-ministry#:~:text=Muksin%20specifically%20mentioned%2011%20extinct,in%20different%20areas%20of%20Maluku. |access-date=10 September 2024 |website=Jakarta Globe}}</ref> |- |২০২৪ চনৰ ভিতৰত |[[মাৱেছ ভাষা]] |উত্তৰ-পশ্চিম পাপুয়ান? |পশ্চিম পাপুয়া, ইণ্ডোনেছিয়া | |<ref name="জাকাৰ্টগ্ল'ব.আইডি"/> |- |২০২৪ চনৰ ভিতৰত |[[লুহু ভাষা]] |অষ্ট্ৰনেছিয়ান |মালুকু, ইণ্ডোনেছিয়া | |<ref name="জাকাৰ্টগ্ল'ব.আইডি"/> |- |২ মে' ২০২৩ |[[কলম্বিয়া-মোজেছ]] |সলিশন |ৱাশ্বিংটন (ৰাজ্য), আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ |প'লিন ষ্টেনছগাৰ<ref>{{cite news |title=Last Fluent Speaker of Nxamxcin Language Dies at 96 |work=The Spokesman |location=Spokane, Washington |url=https://www.spokesman.com/stories/2023/may/05/last-fluent-speaker-of-nxamxcin-language-dies-at-9/}}</ref> | |- |৫ অক্টোবৰ ২০২২ |মেডনিজ আলেউট |মিশ্ৰিত আলেউট–ৰাছিয়ান |কমাণ্ডাৰ দ্বীপপুঞ্জ, ৰাছিয়া |গেনাডি য়েকোভলেৱ <ref>{{Cite web|date=2022-10-05|title=Last Native Speaker Of Aleut Language In Russia Dies|url = https://www.rferl.org/a/russia-last-aleut-speaker-dies/32066540.html|website=RadioFreeEurope}}</ref> | |- |১৬ ফেব্ৰুৱাৰী ২০২২ |য়াহগান |বিচ্ছিন্ন |মেগালানেছ, চিলি |ক্ৰিষ্টিনা কাল্ডেৰন<ref>{{Cite web|last=S.A.P|first=El Mercurio|date=2022-02-16|title=Fallece a los 93 años Cristina Calderón, la última hablante del idioma Yagán {{!}} Emol.com|url=https://www.emol.com/noticias/Espectaculos/2022/02/16/1046945/fallece-cristina-calderon-pueblo-yagan.html|access-date=2022-02-16|website=Emol|language=Spanish}}</ref> | |- |২০২২ খ্ৰীষ্টাব্দ |মোঘোল |মংগোলিক |হেৰাট প্ৰদেশ | |<ref>{{e25|mhj|Mogholi}}</ref> |- |২০২২ খ্ৰীষ্টাব্দৰ ভিতৰত |লাচৌডিচ্চ |ভাৰত-ইউৰোপীয় |শ্বপফ্লচ, বাভাৰিয়া | |<ref>{{cite news|first=Lili|last=Eylon|title=The Judenrein town that spoke Hebrew|url=https://blogs.timesofisrael.com/the-judenrein-town-that-spoke-hebrew|publisher=Times Of Israel|date=25 June 2022|access-date=4 November 2024|quote=Indeed, by 1994, reportedly only 12 people used some 200 Lachoudish words. The dialect Lachoudish had its day; it is now extinct}}</ref> |- |২৫ ছেপ্টেম্বৰ ২০২১ |[[উকচুমনি উপভাষা]] [[তুলে-কাৱেহ যোকুটছ]] |[[Yokutsan ভাষাসমূহ|Yokuts]] |[[কেলিফৰ্ণিয়া]], আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ |[[মেৰী উইলকক্স]]<ref>{{Cite news|last=Seelye|first=Katharine Q.|date=2021-10-06|title=Marie Wilcox, Who Saved Her Native Language From Extinction, Dies at 87|language=en-US|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/2021/10/06/us/marie-wilcox-dead.html|access-date=2022-02-12|issn=0362-4331}}</ref> | |- |২৭ আগষ্ট ২০২১ |[[ইউচি ভাষা|ইউচি]] |বিচ্ছিন্ন কৰক |[[টেনেচি]] (পূৰ্বতে), [[অক্লাহোমা]], আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ |মেক্সিন ৱাইল্ডকেট বাৰ্নেট<ref name=":&quot;j&quot;">{{Cite web |date=13 April 2021 |title='Race against time': Pandemic propels fight to save Native American languages |url=https://www.politico.com/news/2021/04/13/pandemic-native-american-languages-481081 |access-date=2021-04-13 |website=POLITICO |language=en}}</ref> | |- |৭ মাৰ্চ ২০২১ |[[আলেউট ভাষা#উপভাষা|বেৰিং আলেউট]] || [[এস্কিমো-এলেউট]] || [[কামচাটকা ক্ৰাই]], ৰাছিয়া || ভেৰা টিমোচেংকো<ref>{{Cite news|title=Last Native Speaker Of Rare Dialect Dies In Russia|url=https://www.rferl.org/a/last-native-speaker-aleut-language-dies-russia/31139662.html|access-date=2021-03-18|newspaper=Radio Free Europe/Radio Liberty|date=9 March 2021 |language=en}}</ref> | |- | ২ ফেব্ৰুৱাৰী ২০২১ || [[জুমা ভাষা|জুমা]] || [[টুপিয়ান ভাষা|টুপিয়ান]] || [[ৰণ্ডোনিয়া]], ব্ৰাজিল || অৰুকা জুমা<ref>{{Cite web|last=International|first=Survival|date=2021-03-10|title=Aruká Juma, Last Man of His Tribe, Is Dead|url=https://www.nytimes.com/2021/03/10/obituaries/aruka-juma-coronavirus-dead.html|access-date=2021-03-10|website=NY Times|language=en}}</ref> || |- |২ ডিচেম্বৰ ২০২০ |[[টুস্কাৰোৰা ভাষা|টুস্কাৰোৰা ]] |[[ইৰোকুইন ভাষা|ইৰোকুইন]] |[[উত্তৰ কেৰ'লিনা]], আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ |কেনেথ পেটাৰচন<ref>{{Cite web|first=Dale|last=Anderson |title=Chief Kenneth Patterson, 93, leader in the Tuscarora Nation|url=https://buffalonews.com/obituaries/features/chief-kenneth-patterson-93-leader-in-the-tuscarora-nation/article_68fe5b4e-3a7c-11eb-9de9-4b45ec69a428.html|access-date=2021-03-19|website=The Buffalo News|date=11 December 2020 |language=en}}</ref> | |- |৪ এপ্ৰিল ২০২০ || [[আকা-কৰি ভাষা|আকা-কৰি]] || |[[মহান আন্দামানী ভাষা|মহান আন্দামানী]] || |[[আন্দামান দ্বীপপুঞ্জ]], ভাৰত ||| লিচো <ref>{{Cite web|last=International|first=Survival|date=2020-06-01|title=The last speaker of the Sare language has died|url=https://medium.com/@survivalinternational/the-last-speaker-of-the-sare-language-has-died-767013159e83|access-date=2020-06-28|website=Medium|language=en}}</ref> | |- | ২৩ মাৰ্চ ২০১৯ || [[নগাণ্ডী ভাষা|নগাণ্ডী]] || [[গুনৱিনিগুয়ান ভাষা|গুনৱিনিগুয়ান]]|| [[উত্তৰ ভূখণ্ড]], অষ্ট্ৰেলিয়া || চি ডব্লিউ ডেনিয়েলছ<ref name="monash">{{cite web |title=Preserving Indigenous languages |url=https://lens.monash.edu/@monash-life/2019/10/27/1377046/preserving-indigenous-languages |website=Monash Life |date=27 October 2019 |publisher=Monash University |access-date=12 August 2020}}</ref><ref name="yugul">{{cite web |title=Cherry Wulumirr Daniels laid to rest |url=https://yugulmangi.com.au/index.php/2019/04/24/cherry-wulumirr-daniels-laid-to-rest/ |website=Yugul Mangi Development Aboriginal Corporation |date=24 April 2019 |access-date=12 August 2020 |archivedate=29 September 2020 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200929042641/https://yugulmangi.com.au/index.php/2019/04/24/cherry-wulumirr-daniels-laid-to-rest/ |deadurl=yes }}</ref> | |- | ৪ জানুৱাৰী ২০১৯ || [[তেহুয়েলচে ভাষা|তেহুয়েলচে]] || [[চোনান ভাষা|চোনান]] || [[পেটাগোনিয়া]], আৰ্জেন্টিনা || ডোৰা মানচাডো<ref>{{cite web |last1=Daigneault |first1=Anna |title=Museums of the mind: Why we should preserve endangered languages |url=https://globalvoices.org/2019/11/06/museums-of-the-mind-why-we-should-preserve-endangered-languages/ |website=Global Voices |date=6 November 2019 |access-date=23 November 2019}}</ref><ref>{{cite web |last1=Domingo |first1=Javier |title=La imborrable obra de Dora Manchado: ¿la última guardiana de la lengua tehuelche? |url=https://www.infobae.com/cultura/2019/01/30/la-imborrable-obra-de-dora-manchado-la-ultima-guardiana-de-la-lengua-tehuelche/ |website=Infobae |date=30 January 2019 |access-date=23 November 2019 |language=es}}</ref> | |- | ৯ ডিচেম্বৰ ২০১৬ || [[মন্দন ভাষা|মন্দন]] || [[চিউয়ান ভাষা|চিউয়ান]] || [[উত্তৰ ডাকোটা]], আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ || [[এডউইন বেনছন]]<ref>{{cite web|url=http://www.kfyrtv.com/content/news/Edwin-Benson-last-known-fluent-speaker-of-Mandan-passes-away-at-85-405723515.html|title=Edwin Benson, last known fluent speaker of Mandan, passes away at 85|author=Joe Skurzewski|work=KFYR-TV |date=10 December 2016 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230923121726/https://www.kfyrtv.com/content/news/Edwin-Benson-last-known-fluent-speaker-of-Mandan-passes-away-at-85-405723515.html |archive-date= Sep 23, 2023 }}</ref> | |- | ৩০ আগষ্ট ২০১৬ || [[উইচিটা ভাষা|উইচিটা]] || [[কেডোয়ান ভাষা|কেডোয়ান]]|| [[অক্লাহোমা]], আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ || [[ড'ৰিছ মেকলেম'ৰ]]<ref>{{Cite web|url=https://indiancountrymedianetwork.com/news/native-news/doris-mclemore-last-fluent-wichita-speaker-walks-on/|title=Doris McLemore, Last Fluent Wichita Speaker, Walks On|website=Indian Country Media Network|first1=Brian|last1=Daffron|date=October 6, 2016|language=en-US|access-date=2017-05-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20170804054402/https://indiancountrymedianetwork.com/news/native-news/doris-mclemore-last-fluent-wichita-speaker-walks-on/|archive-date=4 August 2017|url-status=dead|archivedate=2017-08-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170804054402/https://indiancountrymedianetwork.com/news/native-news/doris-mclemore-last-fluent-wichita-speaker-walks-on/|deadurl=yes}}</ref> | |- |২৯ জুলাই ২০১৬ || [[গুগু থাইপান ভাষা|গুগু থাইপান]] || [[পামা–ন্যুংগন ভাষা|পামা-ন্যুংগন]] || [[কুইন্সলেণ্ড]], অষ্ট্ৰেলিয়া || [[টমি জৰ্জ]]<ref>{{Cite web|url=http://www.snowchange.org/2016/07/a-legend-indigenous-australian-leader-knowledge-holder-tommy-george-passes-on/|title=A "Legend", Indigenous Australian Leader, Knowledge Holder Tommy George Passes On |website=Snowchange Cooperative |date=July 29, 2016 |language=en-US|access-date=2017-05-24}}</ref> | |- | ১১ ফেব্ৰুৱাৰী ২০১৬ || [[নু-চাহ-নুলথ ভাষা|নু-চাহ-নুলথ]] ৰ নুচাটলাহত উপভাষা || [[ৱাকাশান ভাষা|ৱাকাশন]] || [[ব্ৰিটিছ কলম্বিয়া]], কানাডা || এলবান মাইকেল<ref>{{cite web|url=http://www.timescolonist.com/news/local/jack-knox-a-silenced-tongue-the-last-nuchatlaht-speaker-dies-1.2201517|title=Jack Knox — A silenced tongue: the last Nuchatlaht speaker dies|author=Jack Knox|work=Times Colonist|date=19 March 2016 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210805114850/http://www.timescolonist.com/news/local/jack-knox-a-silenced-tongue-the-last-nuchatlaht-speaker-dies-1.2201517 |archive-date= Aug 5, 2021 }}</ref> | |- | ৪ জানুৱাৰী ২০১৬ || [[হুলছুটছিড ভাষা|হুলছুটছিড]] || [[ছালিশান ভাষা|সালিশান]] || [[ৱাশ্বিংটন (ৰাজ্য)|ৱাশ্বিংটন]], আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ || এলেন উইলিয়ামছ<ref name=Times >{{Cite news | last = Lacitis |first=Erik | title = Last few Whulshootseed speakers spread the word | work = Seattle Times | access-date = 2012-09-15 | date = 2005-02-08 | url = http://seattletimes.com/html/localnews/2002173798_muckleshoot08m.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150402184221/http://www.seattletimes.com/seattle-news/last-few-whulshootseed-speakers-spread-the-word/ |archive-date= Apr 2, 2015 }}</ref><ref>{{Cite news | last = Sweet Dorman | first = Lois | title = Lost in translation: a connection to the sacred | work = Seattle Times | access-date = 2012-09-15 | date = 2005-06-21 | url = http://community.seattletimes.nwsource.com/archive/?date=20050621&slug=snoqualmie21 | url-status = dead | archive-url = https://web.archive.org/web/20150402110512/http://community.seattletimes.nwsource.com/archive/?date=20050621&slug=snoqualmie21 | archive-date = Apr 2, 2015 | archivedate = 2012-04-26 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20120426170630/http://community.seattletimes.nwsource.com/archive/?date=20050621&slug=snoqualmie21 | deadurl = yes }}</ref> || |- | 4 February 2014 || [[Klallam language|Klallam]] || [[Salishan languages|Salishan]] || [[Washington (state)|Washington]], United States || [[Hazel Sampson]]<ref>{{Cite news|url=https://www.reuters.com/article/us-usa-klallam-death-idUSBREA1605W20140207|title=Last native speaker of Klallam language dies in Washington state|first=Jonathan|last=Kaminsky|newspaper=Reuters|date=7 February 2014 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230719232022/https://www.reuters.com/article/us-usa-klallam-death-idUSBREA1605W20140207 |archive-date= Jul 19, 2023 }}</ref><ref>{{Cite news |title=Last native Klallam speaker dies in Port Angeles |url=http://www.washingtonpost.com/local/obituaries/last-native-klallam-speaker-dies-in-port-angeles/2014/02/06/d8108c14-8f70-11e3-878e-d76656564a01_story.html |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20140208121303/http://www.washingtonpost.com/local/obituaries/last-native-klallam-speaker-dies-in-port-angeles/2014/02/06/d8108c14-8f70-11e3-878e-d76656564a01_story.html |archive-date=8 February 2014 |newspaper=The Washington Post}}</ref>{{#tag:ref|Last surviving native speaker; it is being taught as a second language on the Olympic Peninsula of Washington State.|group="notes"}}|| |- |By 2014||[[Demushbo language|Demushbo]]||[[Panoan languages|Panoan]]||[[Amazon Basin]], [[Brazil]]|||| |- |By 2014||[[Sarghulami]]||[[Indo-European languages|Indo-European]]||[[Badakhshan Province|Badakhshan]]|| ||<ref>{{cite book|last1=Kakar|first1=Hasan Kawun|title=Government and Society in Afghanistan: The Reign of Amir 'Abd al-Rahman Khan|date=2014|publisher=University of Texas Press|isbn=9780292729001|edition=5}}</ref> |- | 5 June 2013 || [[Livonian language|Livonian]] || [[Uralic languages|Uralic]] || [[Latvia]] || [[Grizelda Kristiņa]]<ref>{{cite news|url=http://www.thetimes.co.uk/tto/news/world/europe/article3782596.ece?CMP=OTH-gnws-standard-2013_06_05|title=Death of a language: last ever speaker of Livonian passes away aged 103|work=The Times|last1=Charter|first1=David}}</ref>{{#tag:ref|Last surviving native speaker; some children still learn it as a second language.|group="notes"}}|| Under [[Livonian language revival|a process of revival]].<ref>{{cite web|url=http://www.livones.net/valoda/?raksts=8701|title=Lībiešu valodas situācija|first=Valts|last=Ernštreits|website=Livones.net|date=14 December 2011|language=lv|archive-url=https://web.archive.org/web/20140202235047/http://www.livones.net/valoda/?raksts=8701|archive-date=2 February 2014|url-status=dead|access-date=11 November 2024|archivedate=2 February 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140202235047/http://www.livones.net/valoda/?raksts=8701|deadurl=yes}}</ref> |- | 26 March 2013 || [[Yurok language|Yurok]] || [[Algic languages|Algic]] || [[California]], United States || [[Archie Thompson (Yurok)|Archie Thompson]]<ref name="leeromney">Romney, Lee. (2013, February 6). ''[http://www.latimes.com/news/local/la-me-yurok-language-20130207,0,776112.story Revival of nearly extinct Yurok language is a success story]''. The Los Angeles Times. Retrieved February 7, 2013</ref> ||Under [[Yurok language#Current status|a process of revival]].<ref>{{Cite web|date=2013-02-06|title=Revival of nearly extinct Yurok language is a success story|url=https://www.latimes.com/local/la-xpm-2013-feb-06-la-me-yurok-language-20130207-story.html|access-date=2021-03-19|website=Los Angeles Times|language=en-US}}</ref> |- |By 2013 |[[Sabüm]] |[[Mon–Khmer language|Mon–Khmer]] |[[Perak]], Malaysia | |2013 extinction is based on ISO changing it from living to extinct in 2013 |- | 2 October 2012 || [[Cromarty dialect]] of [[Scots language|Scots]] || [[Indo-European languages|Indo-European]] || Northern Scotland, United Kingdom || Bobby Hogg<ref>[https://web.archive.org/web/20171009135239/https://www.scotsman.com/news/obituaries/obituary-robert-bobby-hogg-engineer-and-last-speaker-of-the-cromarty-dialect-1-2576251 Obituary: Robert (Bobby) Hogg, engineer and last speaker of the Cromarty dialect] The Scotsman. 15 October 2012.</ref> || |- |11 July 2012 || [[Upper Chinook language|Upper Chinook]] || [[Chinookan languages|Chinookan]] || [[Oregon]], United States || Gladys Thompson<ref>{{Cite web|url=http://www.opb.org/news/article/last-fluent-speaker-oregon-tribal-language-kiksht-dies/|title=Last Fluent Speaker Of Oregon Tribal Language 'Kiksht' Dies|last=Foden-Vencil|first=Kristian|work=Oregon Public Broadcasting|language=en|access-date=2017-05-23|archive-date=10 October 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191010153203/https://www.opb.org/news/article/last-fluent-speaker-oregon-tribal-language-kiksht-dies/|url-status=dead|archivedate=2014-03-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140305024045/https://www.opb.org/news/article/last-fluent-speaker-oregon-tribal-language-kiksht-dies/|deadurl=yes}}</ref> || |- |10 March 2012 || [[Holikachuk language|Holikachuk]] || [[Na-Dene languages|Na-Dene]] || [[Alaska]], United States || Wilson "Tiny" Deacon<ref>{{Cite web|url=https://indiancountrymedianetwork.com/news/alaska-native-language-loses-last-fluent-speaker/|title=Alaska Native Language Loses Last Fluent Speaker - Indian Country Media Network|website=indiancountrymedianetwork.com|language=en-US|access-date=2017-05-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20170608165037/https://indiancountrymedianetwork.com/news/alaska-native-language-loses-last-fluent-speaker/|archive-date=8 June 2017|url-status=dead|archivedate=2017-06-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170608165037/https://indiancountrymedianetwork.com/news/alaska-native-language-loses-last-fluent-speaker/|deadurl=yes}}</ref> || |- | {{Circa|2012}} || [[Dhungaloo language|Dhungaloo]] || [[Pama-Nyungan languages|Pama-Nyungan]] || [[Queensland]], Australia || Roy Hatfield<ref>{{Cite web |date=2012-01-23 |title=ISO 639-3 Registration Authority Request for New Language Code Element in ISO 639-3 |url=https://iso639-3.sil.org/sites/iso639-3/files/change_requests/2012/2012-051_dhx.pdf |access-date=29 October 2023 |website=ISO 639-3}}</ref>|| |- |{{Circa|2012}}||[[Ngasa language|Ngasa]]||[[Nilotic languages|Nilotic]]||[[Tanzania]]||||Most speakers have shifted to [[Chaga language|Chaga]] |- | by 2012 || [[Mardijker Creole|Mardijker]] || [[Portuguese language|Portuguese]]-based [[Creole language|Creole]] || [[Jakarta]], Indonesia || Oma Mimi Abrahams<ref>{{cite web|last1=Dimas|first1=Dimas|title=PUNAHNYA BAHASA KREOL PORTUGIS|url=http://ipsk.lipi.go.id/index.php/kolom-peneliti/kolom-kemasyarakatan-dan-kebudayaan/417-punahnya-bahasa-kreol-portugis|website=LIPI|access-date=10 May 2020|language=id|archive-date=8 August 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200808003934/http://ipsk.lipi.go.id/index.php/kolom-peneliti/kolom-kemasyarakatan-dan-kebudayaan/417-punahnya-bahasa-kreol-portugis|url-status=dead|archivedate=8 August 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200808003934/http://ipsk.lipi.go.id/index.php/kolom-peneliti/kolom-kemasyarakatan-dan-kebudayaan/417-punahnya-bahasa-kreol-portugis|deadurl=yes}}</ref> || |- | 10 April 2011 || [[Apiaká language|Apiaká]] || [[Tupian languages|Tupian]] || [[Mato Grosso]], Brazil || Pedrinho Kamassuri<ref name="Falecimento">{{cite web |title=Falecimento - 12/10/2011 |url=http://prodoclin.museudoindio.gov.br/index.php/etnias/apiaka/noticias |website=Projeto de Documentação de Línguas Indígenas |access-date=21 February 2018}}</ref> || |- | 2011 || [[Lower Arrernte language|Lower Arrernte]] || [[Pama-Nyungan languages|Pama-Nyungan]] || [[Northern Territory, Australia]] || [[Brownie Doolan Perrurle]]<ref name="bd">{{cite web|url=http://www.theaustralian.com.au/news/another-language-faces-sunset-in-dead-centre/story-e6frg6po-1111114459448|title=Another language faces sunset in dead centre|work=The Australian}} ||</ref> | |- | by 2011 || [[Anserma language|Anserma]] || [[Chocoan languages|Chocoan]] || [[Antioquia Department]], [[Colombia]] || |- | 24 October 2010 || [[Pazeh language|Pazeh]] || [[Austronesian languages|Austronesian]] || [[Taiwan]]|| [[Pan Jin-yu]]<ref name="write2kill.in">{{cite web|url=http://www.write2kill.in/critiques/people/376.html|archive-url=https://archive.today/20130218065930/http://www.write2kill.in/critiques/people/376.html|url-status=dead|archive-date=2013-02-18|title=An Indian language recently went extinct. Why were we not told about it?|work=write2kill.in - Select writings of Subir Ghosh}}</ref> || |- | 20 August 2010 || [[Cochin Indo-Portuguese Creole]] || [[Portuguese language|Portuguese]]-based [[Creole language|Creole]] || Southern India || William Rozario<ref name="write2kill.in"/> || |- | 26 January 2010 || [[Aka-Bo language|Aka-Bo]] || [[Andamanese languages|Andamanese]] || [[Andaman Islands]], India || [[Boa Sr.]]<ref>{{Cite news|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/8498534.stm|title=Ancient Indian language dies out|date=4 February 2010|via=news.bbc.co.uk}}</ref> || </onlyinclude> |- | November 2009 || [[Aka-Kora language|Aka-Kora]] || [[Andamanese languages|Andamanese]] || [[Andaman Islands]], India || Ms. Boro<ref>[http://www.thehindu.com/news/national/article100977.ece Andamanese tribes, languages die], The Hindu</ref> || |- | 22 February 2009 || [[Aka-Jeru language|Aka-Jeru]] || [[Andamanese languages|Andamanese]] || [[Andaman Islands]], India || Nao Jr.<ref>{{cite web|url=http://www.ethnologue.com/language/gac|title=Great Andamanese, Mixed|work=Ethnologue}}</ref> || |- | 2009 || [[Nyawaygi language|Nyawaygi]] || [[Pama–Nyungan languages|Pama-Nyungan]] || [[Queensland]], Australia || Willie Seaton<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=L4zytHZWB4QC&pg=PA160|title=I Am a Linguist|isbn=978-9004192355|last1=Dixon|first1=R.M.W|date=2010-12-10|publisher=BRILL }}</ref> || |- | by 2009 || [[Muruwari language|Muruwari]] || [[Pama–Nyungan languages|Pama-Nyungan]] || [[Queensland]] and [[New South Wales]], Australia || ||<ref>{{cite web|url=http://archive.ethnologue.com/16/show_language.asp?code=zmu|title=Ethnologue report for language code: zmu|access-date=2015-03-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304204449/http://archive.ethnologue.com/16/show_language.asp?code=zmu|archive-date=2016-03-04|url-status=dead|archivedate=2016-03-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304204449/http://archive.ethnologue.com/16/show_language.asp?code=zmu|deadurl=yes}}</ref> |- | by 2009 || [[Agavotaguerra language|Agavotaguerra]] || [[Arawakan languages|Arawakan]] || [[Brazil]] || ||<ref>{{cite web|url=http://archive.ethnologue.com/16/show_language.asp?code=avo|title=Ethnologue report for language code: avo|access-date=2015-04-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20150413001317/http://archive.ethnologue.com/16/show_language.asp?code=avo|archive-date=2015-04-13|url-status=dead}}</ref> |- | by 2009 || [[Arikem language|Arikem]] || [[Tupian languages|Tupian]] || [[Brazil]] || ||<ref>{{cite web|url=http://archive.ethnologue.com/16/show_language.asp?code=ait|title=Ethnologue report for language code: ait|access-date=2015-04-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20150413001507/http://archive.ethnologue.com/16/show_language.asp?code=ait|archive-date=2015-04-13|url-status=dead|archivedate=2015-04-13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150413001507/http://archive.ethnologue.com/16/show_language.asp?code=ait|deadurl=yes}}</ref> |- | by 2009 || [[Karipuna language (Amapá)|Karipúna]] || [[Tupian languages|Tupian]] || [[Brazil]] || ||<ref>{{cite web|url=http://archive.ethnologue.com/16/show_language.asp?code=kgm|title=Ethnologue report for language code: kgm|access-date=2015-04-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20150413004103/http://archive.ethnologue.com/16/show_language.asp?code=kgm|archive-date=2015-04-13|url-status=dead|archivedate=2015-04-13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150413004103/http://archive.ethnologue.com/16/show_language.asp?code=kgm|deadurl=yes}}</ref> |- | by 2009 || [[Pataxo language|Pataxó Hã-Ha-Hãe]] ||[[Macro-Jê]] || [[Brazil]] || ||<ref>{{cite web|url=http://archive.ethnologue.com/16/show_language.asp?code=pth|title=Ethnologue report for language code: pth|access-date=2015-01-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20150106045329/http://archive.ethnologue.com/16/show_language.asp?code=pth|archive-date=2015-01-06|url-status=dead}}</ref> |- | by 2009 || [[Aribwatsa language|Aribwatsa]] || [[Austronesian languages|Austronesian]] || [[Papua New Guinea]] || ||<ref>{{cite web|url=http://archive.ethnologue.com/16/show_language.asp?code=laz|title=Ethnologue report for language code: laz|access-date=2015-04-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304205617/http://archive.ethnologue.com/16/show_language.asp?code=laz|archive-date=2016-03-04|url-status=dead|archivedate=2016-03-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304205617/http://archive.ethnologue.com/16/show_language.asp?code=laz|deadurl=yes}}</ref> |- | by 2009 || [[Lelak language|Lelak]] || [[Austronesian languages|Austronesian]] || [[Sarawak]], [[Malaysia]] || ||[https://web.archive.org/web/20160304200832/http://archive.ethnologue.com/16/show_language.asp?code=llk] |- | by 2009 || [[Papora-Hoanya language|Papora-Hoanya]] || [[Austronesian languages|Austronesian]] || [[Taiwan]] || ||<ref>{{Cite web|title = Ethnologue report for language code: ppu|url = http://archive.ethnologue.com/16/show_language.asp?code=ppu|website = archive.ethnologue.com|access-date = 2015-04-23|archive-url = https://web.archive.org/web/20160304081441/http://archive.ethnologue.com/16/show_language.asp?code=ppu|archive-date = 2016-03-04|url-status = dead|archivedate = 2016-03-04|archiveurl = https://web.archive.org/web/20160304081441/http://archive.ethnologue.com/16/show_language.asp?code=ppu|deadurl = yes}}</ref> |- | by 2009 || [[Warluwara language|Warluwara]] || [[Pama-Nyungan languages|Pama-Nyungan]] || Australia || || |- | 30 July 2008 |[[Tübatulabal language|Tübatulabal]] |[[Uto-Aztecan languages|Uto-Aztecan]] |[[California]], United States |James Andreas |<ref>{{Cite news|title=Tübatulabal|language=en|work=Ethnologue|url=https://www.ethnologue.com/language/tub|access-date=2018-05-09}}</ref> |- | after April 2008 || [[Dura language|Dura]] || [[Sino-Tibetan languages|Sino-Tibetan]] || [[Nepal]] || Soma Devi Dura<ref name=BBC>{{cite news | url = http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/7189898.stm | title = The last of Nepal's Dura speakers | work = [[BBC News]] | date = January 15, 2008}}</ref> || |- | 24 February 2008 || [[Plains Apache language|Plains Apache]] || [[Na-Dene languages|Na-Dene]] || [[Oklahoma]], United States || Alfred Chalepah Jr. || |- | 21 January 2008 || [[Eyak language|Eyak]] || [[Na-Dene languages|Na-Dene]] || [[Alaska]], United States || [[Marie Smith Jones]]<ref>John McWhorter,"No Tears For Dead Tongues"[https://www.forbes.com/2008/02/21/language-death-english-tech-cx_jm_language_sp08_0221death.html], [[Forbes]],2/21/2008 @ 6:00PM.</ref>|| |- |Late 2000s |[[Ruga language|Ruga]] |[[Sino-Tibetan languages|Sino-Tibetan]] |[[East Garo Hills district]] | |Most people who identify themselves as Ruga speak [[Garo language|Garo]]. |- | after 2007 AD || [[Rusenu language|Rusenu]] || [[Trans–New Guinea languages|Trans–New Guinea]]? || eastern [[East Timor]] || ||<ref name="Aone van Engelenhoven">{{cite web|url=http://noorderlicht.vpro.nl/artikelen/34024406/|archive-url=https://web.archive.org/web/20070418082956/http://noorderlicht.vpro.nl/artikelen/34024406/|url-status=dead|archive-date=18 April 2007|title=Noorderlicht Nieuws: Raadselachtig Rusenu|access-date=2024-09-22|language=Dutch}}</ref> |- | 2007 || [[Northeastern Maidu]] || [[Maiduan]] || Central [[California]] || |Under process of revival |- | 10 August 2007 || [[Gros Ventre language|Gros Ventre]] || [[Algic languages|Algic]] || [[Montana]], United States || [[Theresa Lamebull]]<ref>{{Cite web |title = The Phraselator II |work = The American Magazine |access-date = 2013-05-12 |url = http://www.american.com/archive/2007/october-10-07/the-phraselator-ii |archive-url = https://web.archive.org/web/20130807014623/http://american.com/archive/2007/october-10-07/the-phraselator-ii |archive-date = 2013-08-07 |url-status = dead }}</ref><ref name = "mithun336">Mithun 336</ref> || |- | {{Circa|2007}} || [[Javindo language|Javindo]] || [[Dutch-based creole languages|Dutch-based creole]] || [[Java]], [[Indonesia]] || ||<ref>{{cite web|url=http://www.ethnologue.com/language/jvd|title=Javindo|work=Ethnologue}}</ref> |- | by 2007 || [[Hpon language|Hpun]] || [[Sino-Tibetan language|Sino-Tibetan]] || [[Myanmar]] || ||<ref>{{cite news|url=https://www.ethnologue.com/language/hpo|title=Hpon|work=Ethnologue}}</ref> |- | by 2007 || [[Hoti language|Hoti]] || [[Austronesian languages|Austronesian]] || [[Seram]], [[Indonesia]] || || |- | 11 July 2006 || Wasco dialect of [[Upper Chinook language|Upper Chinook]] || [[Chinookan languages|Chinookan]] || [[Oregon]], United States || Madeline Brunoe McInturff<ref>{{Cite web|url=https://indiancountrymedianetwork.com/news/holy-road-speaker-of-wasco-language-dead-at-91/|title=Holy road: Speaker of Wasco language dead at 91 - Indian Country Media Network|website=indiancountrymedianetwork.com|language=en-US|access-date=2017-05-24}}</ref> || |- |2006||[[Zire language|Zire]]||[[Austronesian languages|Austronesian]]||[[New Caledonia]]|| |- |2006||[[Ludza dialect]] of Estonian||[[Uralic languages|Uralic]]||[[Latvia]]|| Nikolājs Nikonovs<ref>{{cite web|url=http://www.lutsimaa.lv/Lutsimaa__Land_of_the_Ludza_Estonians/Language.html|website=lutsimaa.lv|title=Ludzī kīļ : The Lutsi Language|access-date=2020-12-25}}</ref> || |- | by 2006 || [[Zumaya language|Zumaya]] || [[Afroasiatic languages|Afroasiatic]] || [[Cameroon]] || ||<ref>{{cite web|first1=Roger|last1=Blench|first2=Mallam|last2=Dendo|title=The Afro-Asiatic Languages|url=https://rogerblench.info/Language/Afroasiatic/General/AALIST.pdf|access-date=7 July 2024|date=14 November 2006|archivedate=13 December 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201213215809/http://rogerblench.info/Language/Afroasiatic/General/AALIST.pdf|deadurl=yes}}</ref> Most speakers have shifted to [[Fula language|Fula]]. |- | 3 November 2005 || [[Osage language|Osage]] || [[Siouan languages|Siouan]] || [[Oklahoma]], United States || [[Lucille Roubedeaux]]<ref>{{cite web|url=http://languagelog.ldc.upenn.edu/nll/?p=2203|title=Language Log}}</ref> || |- | 2005 || [[Berbice Creole Dutch]] || [[Dutch-based creole languages|Dutch-based creole]] || [[Guyana]] || Bertha Bell<ref>[http://www.rnw.org/archive/berbice-dutch-officially-extinct "Berbice Dutch officially extinct"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170807151920/http://www.rnw.org/archive/berbice-dutch-officially-extinct |date=2017-08-07 }}. [[Radio Netherlands Worldwide]]. February 25, 2010. Retrieved February 22, 2015</ref> || |- | by 2005 || [[Barrow Point language|Barrow Point]] || [[Pama–Nyungan languages|Pama-Nyungan]] || [[Queensland]], Australia || Urwunjin Roger Hart<ref>{{cite web|url=http://archive.ethnologue.com/16/show_language.asp?code=bpt|title=Ethnologue report for language code: bpt|access-date=2015-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402131428/http://archive.ethnologue.com/16/show_language.asp?code=bpt|archive-date=2015-04-02|url-status=dead|archivedate=2015-04-02|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150402131428/http://archive.ethnologue.com/16/show_language.asp?code=bpt|deadurl=yes}}</ref> || |- | by 2005 || [[Kerek language|Kerek]] || [[Chukotko-Kamchatkan languages|Chukotko-Kamchatkan]] || [[Chukotka Autonomous Okrug|Chukotka]] || ||<ref>{{cite book|date=22 December 2011|first=Michael|last= Fortescue|title=Comparative Chukotko-Kamchatkan Dictionary|page=1}}</ref> |- | 20 September 2004 || [[Nüshu|Nüshu script]] || [[Unclassified languages|unclassified]] || [[Hunan]], China || [[Yang Huanyi]]<ref>{{cite news|url=http://observer.guardian.co.uk/international/story/0,,1312951,00.html |title=Language dies with woman |publisher=Observer.guardian.co.uk |date= 2004-09-26|access-date=2012-10-03 |location=London}}</ref><ref>{{cite news|author=Jon Watts |url=https://www.theguardian.com/g2/story/0,3604,1576488,00.html |title=Jon Watts, The forbidden tongue, The Guardian 23 September 2005 |newspaper=Guardian |date= 2005-09-22|access-date=2012-10-03 |location=London}}</ref> || |- |ca. 2004 (?) |[[Duli language|Duli]] | [[Niger-Congo languages|Niger-Congo]] |[[Cameroon]] | ||<ref>{{Cite web|title=List of Adamawa languages - Roger Blench|url=http://www.rogerblench.info/Language/Niger-Congo/AU/Adamawa%20language%20list.pdf|access-date=2015-04-23|website=www.rogerblench.info|archivedate=2017-10-24|archiveurl=https://archive.today/20171024094404/http://www.rogerblench.info/Language/Niger-Congo/AU/Adamawa%20language%20list.pdf|deadurl=yes}}</ref> |- | 29 December 2003 || [[Akkala Sami language|Akkala Sami]] || [[Uralic languages|Uralic]] || [[Kola Peninsula]], Russia || Marja Sergina<ref>{{cite web |url=http://www.galdu.org/govat/doc/nordisk_samekonvensjon.pdf |title=Juicing and Blending Advice, Reviews, Guides and Recipes |access-date=2014-02-06 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070411023150/http://www.galdu.org/govat/doc/nordisk_samekonvensjon.pdf |archive-date=2007-04-11 |archivedate=2007-04-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070411023150/http://www.galdu.org/govat/doc/nordisk_samekonvensjon.pdf |deadurl=yes }}</ref><ref>Rantala, Leif, Aleftina Sergina 2009. Áhkkila sápmelaččat. Oanehis muitalus sámejoavkku birra, man maŋimuš sámegielalaš olmmoš jámii 29.12.2003. Roavvenjárga.</ref> || |- | 22 November 2003 || [[Wintu language|Wintu]] || [[Wintuan languages|Wintuan]] || [[California]], United States || Flora Jones<ref>{{cite book |last1=Golla |first1=Victor |title=California Indian Languages |date=2011 |publisher=University of California Press |location=Berkeley |isbn=978-0-520-26667-4}}</ref> || |- | 14 September 2003 || [[Klamath language|Klamath-Modoc]] || Isolate || [[Oregon]], United States || Neva Eggsman<ref>{{cite web |last1=Juillerat |first1=Lee |title=Tribal elder who helped preserve language dies |url=https://www.heraldandnews.com/news/top_stories/tribal-elder-who-helped-preserve-language-dies/article_d8126c67-6426-545f-a571-e53ddfb22b46.html |website=Herald and News |date=16 September 2003 |access-date=14 August 2020}}</ref><ref>{{Cite journal |volume = 8 |pages = 87–102 |last = Haynes |first = Erin F |title = Obstacles facing tribal language programs in Warm Springs, Klamath, and Grand Ronde |journal = Coyote Papers |access-date = 2012-08-30 |url = http://coyotepapers.sbs.arizona.edu/CPXIII/haynes.pdf |url-status = dead |archive-url = https://web.archive.org/web/20100709092655/http://coyotepapers.sbs.arizona.edu/CPXIII/haynes.pdf |archive-date = 2010-07-09 |archivedate = 2010-07-09 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20100709092655/http://coyotepapers.sbs.arizona.edu/CPXIII/haynes.pdf |deadurl = yes }}</ref> || |- | September 2003 || [[Ilgar language|Garig Ilgar]] || [[Pama-Nyungan languages|Pama-Nyungan]] || [[Northern Territory]], Australia || ||<ref>{{cite web|url=http://archive.ethnologue.com/16/show_language.asp?code=ilg|title=Ethnologue report for language code: ilg|access-date=2015-03-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402101920/http://archive.ethnologue.com/16/show_language.asp?code=ilg|archive-date=2015-04-02|url-status=dead|archivedate=2015-04-02|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150402101920/http://archive.ethnologue.com/16/show_language.asp?code=ilg|deadurl=yes}}</ref> |- | by 2003 || [[Alngith language|Alngith]] || [[Pama-Nyungan languages|Pama-Nyungan]] || [[Queensland]], Australia || || |- | by 2003 || [[Areba language|Areba]] || [[Pama-Nyungan languages|Pama-Nyungan]]|| [[Queensland]], Australia || ||<ref>{{cite web|url=http://archive.ethnologue.com/16/show_language.asp?code=aea|title=Ethnologue report for language code: aea|access-date=2015-03-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304205221/http://archive.ethnologue.com/16/show_language.asp?code=aea|archive-date=2016-03-04|url-status=dead}}</ref> |- | by 2003 || [[Atampaya language|Atampaya]] || [[Pama-Nyungan languages|Pama-Nyungan]] || [[Queensland]], Australia || ||<ref>{{cite web|url=http://archive.ethnologue.com/16/show_language.asp?code=amz|archive-url=https://archive.today/20150309234730/http://archive.ethnologue.com/16/show_language.asp?code=amz|url-status=dead|archive-date=2015-03-09|title=Ethnologue report for language code: amz}}</ref> |- | by 2003 || [[Umbindhamu language|Umbindhamu]] || [[Pama-Nyungan languages|Pama-Nyungan]] || [[Queensland]], Australia || ||<ref>{{cite web|url=http://archive.ethnologue.com/16/show_language.asp?code=umd|title=Ethnologue report for language code: umd|access-date=2015-03-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402122553/http://archive.ethnologue.com/16/show_language.asp?code=umd|archive-date=2015-04-02|url-status=dead|archivedate=2015-04-02|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150402122553/http://archive.ethnologue.com/16/show_language.asp?code=umd|deadurl=yes}}</ref> |- | by 2003 |[[Makolkol]] |[[Unclassified languages|unclassified]] |[[New Britain]], [[Papua New Guinea]] | |possible [[Papuan language]] |- |2003||[[Umotína language|Umotína]]||[[Macro-Jê]]||[[Mato Grosso]], [[Brazil]]|||| |- |4 November 2002||[[Serrano language|Serrano]]||[[Uto-Aztecan languages|Uto-Aztecan]]||[[California]], United States||Dorothy Ramon||A revitalization process is happening. |- | 31 August 2002 || [[Unami language|Unami]] || [[Algic languages|Algic]] || [[Delaware]], United States || Edward Thompson<ref name=nj>Chambers, Steve. [http://www.nj.com/specialprojects/lenape/lenape1.html "The vanishing voice of the Lenape."] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160504025724/http://www.nj.com/specialprojects/lenape/lenape1.html |date=4 May 2016 }} ''Star-Ledger.'' 17 Nov 2002. Retrieved 8 Dec 2013.</ref>{{#tag:ref|Brother of Lenape traditionalist and language preservation activist [[Nora Thompson Dean]]|group="notes"}}|| |- | 23 May 2002 || [[Gaagudju language|Gaagudju]] || Isolate || [[Northern Territory]], Australia || [[Big Bill Neidjie]]<ref>{{Cite book | last = Neidjie | first = Bill | date = c. 1985 | title = Kakadu man...Bill Neidjie | author2 = Stephen Davis | author3 = Allan Fox | others = Foreword by [[Clyde Holding]] | location = Queanbeyan, N.S.W. | publisher = Mybrood | isbn = 978-0-9589458-0-6 | url = https://archive.org/details/kakadumanbillnei0000neid }}</ref> || |- | by 2001 || [[Amanaye language|Amanayé]] || [[Tupian languages|Tupian]] || [[Brazil]] || ||<ref>{{cite web|url=http://archive.ethnologue.com/16/show_language.asp?code=ama|title=Ethnologue report for language code: ama|access-date=2015-04-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304205432/http://archive.ethnologue.com/16/show_language.asp?code=ama|archive-date=2016-03-04|url-status=dead|archivedate=2016-03-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304205432/http://archive.ethnologue.com/16/show_language.asp?code=ama|deadurl=yes}}</ref> |- | {{Circa|2000}} || [[Chiapanec]] || [[Oto-Manguean]] || [[Chiapas]], [[Mexico]] || |- |{{Circa|2000}}||[[Mapia language|Mapia]] || [[Austronesian languages|Austronesian]] || [[Mapia Atoll]], Indonesia|| |- |{{Circa|2000}}||[[Cholón language|Cholón]]||[[Hibito–Cholon languages|Hibito–Cholon]]||[[Huallaga River]] Valley|||| |- |{{Circa|2000}}||[[Lapachu language|Lapachu]]||[[Arawakan languages|Arawakan]]||[[Apolobamba]]||||It is possible there are still a few very old speakers. |- |{{Circa|2000}}||[[Poyanawa language|Poyanawa]]||[[Panoan languages|Panoan]]||[[Acre (state)|Acre]], [[Brazil]]||||12 speakers were reported in 1992. |- |By 2000||[[Central Pomo language|Central Pomo]]||[[Pomoan languages|Pomoan]] ([[Hokan]]?)||[[Northern California]]|||| |- |By 2000||[[Maku language of Auari]]||[[Unclassified languages|unclassified]]||[[Roraima]], [[Brazil]]||Sinfrônio Magalhães (Kuluta)|| |- | c. 2000 || [[Rennellese Sign Language]] || [[Unclassified languages|unclassified]] || [[Solomon Islands]] || Kagobai ||<ref>{{cite web|url=https://www.atomicscribe.com/extinct-languages-the-languages-we-have-lost-in-the-21st-century/#3|title=Extinct Languages: The Languages We Have Lost in the 21st Century|publisher=Atomic Scribe|access-date=2024-10-05|date=2022-01-31|quote=Extinct: Around 2000}}</ref> |- |2000s||[[Shiriana language|Shiriana]]||[[Arawakan]]||[[Brazil]]|| |} ==তথ্য সূত্ৰ== {{div col|2}} qraebx94llnpjujfh33i2zid1xygxbx 0 109600 604344 453918 2026-05-03T20:52:26Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 604344 wikitext text/x-wiki [[File:Aksara_Bali1.png|thumb]] '''বালি ভাষা''' বা '''বালিনীজ ভাষা''' ([[ইংৰাজী]]: Balinese language / বালি ভাষা: ᬪᬵᬱᬩᬮᬶ ᬩᬲᬩᬮᬶ; Basä Bali) হৈছে এটা মালয়ো-পলিনেছিয়ান ভাষা, যি অষ্ট্ৰ'নেছিয়ান ভাষা পৰিয়ালৰ অন্তৰ্গত। [[ইণ্ডোনেছিয়া]]ৰ [[বালি, ইণ্ডোনেছিয়া|বালি দ্বীপ]]ত থকা বালি জনসাধাৰণে এই ভাষা কয়৷ এই ভাষা বালিনীজ আৰু লেটিন দুয়োটা লিপিৰে লিখা হয়৷<ref>{{Cite web|title=Bali {{!}} Ethnologue Free|url=https://www.ethnologue.com/language/ban/|access-date=2023-12-06|website=Ethnologue (Free All)|language=en}}</ref> বেছিভাগ বালি ভাষীয়ে [[ইণ্ডোনেছিয়ান ভাষা]]ও ব্যৱহাৰ কৰে। ২০০০ চনৰ ৰাষ্ট্ৰীয় লোকপিয়লত ৩৩ লাখ লোকে বালি ভাষা কয়, অৱশ্যে বালি সাংস্কৃতিক সংস্থাই ২০১১ চনত অনুমান কৰিছিল যে এতিয়া দৈনন্দিন জীৱনত বালি ভাষা ব্যৱহাৰ কৰা লোকৰ সংখ্যা ১০ লাখৰ তলত। ভাষাটোক Glottolog দ্বাৰা "বিপন্ন নহয়" হিচাপে শ্ৰেণীভুক্ত কৰা হৈছে। বালি ভাষাৰ মূল উপভাষা দুটা, হাইলেণ্ড উপভাষা আৰু লোলেণ্ড উপভাষা। [[File:Balinese language distribution.svg|400px|thumb|ইণ্ডোনেছিয়াত বালি ভাষাৰ বিতৰণৰ মানচিত্ৰ {{legend|#0062FF|বালি ভাষা সংখ্যাগৰিষ্ঠ ভাষা}} {{legend|#74B4FF|বালি ভাষা এটা উল্লেখযোগ্য সংখ্যালঘু ভাষা}}]] [[File:Hanacaraka-bali.svg|thumb|400px|''Hānācārākā'' (বালিনীজ লিপি).]] [[File:WIKITONGUES - Ni Luh speaking Balinese.webm|thumb|250px|বালি ভাষা]] ==শ্ৰেণীবিভাজন== বালিনীজ হৈছে মালয়ো-পলিনেছিয়ান শাখাৰ অন্তৰ্গত অষ্ট্ৰ'নেছিয়ান ভাষা। মালায়ো-পলিনেছিয়ানৰ ভিতৰত ই বালি–ছাছাক–ছুম্বাৱা উপগোটৰ অংশ।<ref>{{cite book |last=Adelaar |first=K. Alexander |year=2005 |chapter=The Austronesian languages of Asia and Madagascar: a historical perspective |editor1=Adelaar, K. Alexander |editor2=Himmelmann, Nikolaus |title=The Austronesian languages of Asia and Madagascar |location=London |publisher=Routledge |pages=1–42}}</ref> আভ্যন্তৰীণভাৱে বালিৰ তিনিটা সুকীয়া প্ৰজাতি আছে; হাইলেণ্ড বালি, লোলেণ্ড বালি, আৰু নুছা পেনিডা বালি। ==জনগাঁথনি== [[File:Java languages.JPG|thumb|বালি আৰু জাভা দ্বীপপুঞ্জত বালি ভাষাৰ বিতৰণৰ মানচিত্ৰ (ৰঙা)]] ২০০০ চনৰ লোকপিয়ল অনুসৰি ইণ্ডোনেছিয়াৰ ৩৩ লাখ লোকে বালি ভাষা কয়, মূলতঃ ই বালি দ্বীপ আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে থকা অঞ্চলত কেন্দ্ৰীভূত। ২০১১ চনত বালি সাংস্কৃতিক সংস্থাই অনুমান কৰিছিল যে বালি দ্বীপত এতিয়াও দৈনন্দিন জীৱনত বালি ভাষা ব্যৱহাৰ কৰা লোকৰ সংখ্যা ১০ লাখতকৈ অধিক নহয়, কিয়নো চহৰ অঞ্চলত তেওঁলোকৰ পিতৃ-মাতৃয়ে কেৱল ইণ্ডোনেছিয়ান ভাষা বা আনকি ইংৰাজীক বিদেশী ভাষা হিচাপেহে প্ৰৱৰ্তন কৰে, আনহাতে প্ৰতিষ্ঠান আৰু গণমাধ্যমত দৈনন্দিন কথা-বতৰা নোহোৱা হৈ গৈছে। বালি ভাষাৰ লিখিত ৰূপ ক্ৰমান্বয়ে অচিনাকি হৈ পৰিছে আৰু বেছিভাগ বালিয়েই বালিন ভাষাক কেৱল মৌখিক যোগাযোগৰ মাধ্যম হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰে, প্ৰায়ে দৈনন্দিন ভাষণত ইয়াক ইণ্ডোনেছিয়ান ভাষাৰ সৈতে মিহলাই দিয়ে। কিন্তু বালি দ্বীপৰ বাহিৰৰ প্ৰব্ৰজন অঞ্চলত বালি ভাষাৰ ব্যাপক ব্যৱহাৰ হয় আৰু ভাষাটোৰ অস্তিত্ব ৰক্ষাত ই গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে বুলি বিশ্বাস কৰা হয়।<ref>{{Cite news|author=Ni Komang Erviani|date=March 30, 2012|title=Balinese Language 'Will Never Die'|language=en|work=The Jakarta Post|url=http://www.thejakartapost.com/news/2012/03/30/balinese-language-will-never-die.html}}</ref> ==উপভাষা== বালিন ভাষাৰ ২টা মূল উপভাষা আছে, হাইলেণ্ড উপভাষা আৰু নিম্নভূমি উপভাষা। দুয়োটা উপভাষাৰ মাজৰ পাৰ্থক্য শব্দভাণ্ডাৰ, ধ্বনিবিজ্ঞান আৰু ৰেজিষ্টাৰৰ ব্যৱহাৰ (যেনে হাই ৰেজিষ্টাৰ বনাম কম ৰেজিষ্টাৰ)ৰ বৈচিত্ৰ্যত। হাইলেণ্ড উপভাষা, যাক বালি আগা উপভাষা বুলিও কোৱা হয়, উচ্চ ৰেজিষ্টাৰৰ অনুপস্থিতিৰ পৰা কেইটামান আছে আনহাতে নিম্নভূমিৰ উপভাষাই উচ্চ ৰেজিষ্টাৰ আৰু নিম্ন ৰেজিষ্টাৰ দুয়োটাকে চিনাক্ত কৰে।<ref name="Putri">{{cite journal|author1=Putu Evi Wahyu Citrawati|author2=Wayan Teguh|author3=Putu N. Widarsini|author4=Gede Eka Wahyu|publisher=Universitas Udayana|date=September 2019|url=https://ojs.unud.ac.id/index.php/linguistika/article/view/53418/31628|title=Morfologi Bahasa Bali Aga Dialek Sembiran, di Kecamatan Tejakula, Kabupaten Buleleng|issn=0854-9613|volume=26|number=2|journal=Linguistika|access-date=2024-12-11|archivedate=2024-04-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240407160431/https://ojs.unud.ac.id/index.php/linguistika/article/view/53418/31628|deadurl=yes}}</ref><ref name="Bawa">{{cite journal|last=Bawa|first=I Wayan |date=1983|title=Bahasa Bali di Daerah Bali: Sebuah Pemerian Geografi Dialek|publisher= Disertasi Fakultas Sastra UI|location=Jakarta}}</ref> ==লিখন ব্যৱস্থা== বালি ভাষা দুটা ভিন্ন লেখা পদ্ধতিত লিখা হৈছে: বালি লিপি আৰু আধুনিক যুগত লেটিন লিপি। ===বালি লিপি=== [[বালি লিপি]] ভাৰতৰ ব্ৰাহ্মী লিপিৰ পৰা উদ্ভৱ হৈছে। প্ৰাচীন জ্ঞাত শিলালিপি খৃষ্টাব্দ নৱম শতিকাৰ।<ref>{{Cite thesis |last=Beratha |first=Ni Luh Sutjiati |title=Evolution of Verbal Morphology in Balinese |date=1992 |degree=PhD |publisher=Australian National University |doi=10.25911/5d7786429c1ff |doi-access=free |hdl=1885/109364 |hdl-access=free}}</ref> আজিৰ দিনত বালিৰ লিপিৰ সৈতে পৰিচিত মানুহ কমেইহে আছে।<ref>{{Cite web |title=Balinese (Basa Bali) |url=https://omniglot.com/writing/balinese.htm |access-date=2021-01-30 |website=Omniglot}}</ref> বালি লিপি জাভা লিপিৰ সৈতে প্ৰায় একে। ===লেটিন বৰ্ণমালা=== আজি বালিৰ বিদ্যালয়ত টুলিছান বালি নামেৰে জনাজাত [[ৰোমান লিপি|লেটিন বৰ্ণমালা]]ৰে পাঠদান কৰা হয়। ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:ভাষা]] ruc9z0j3qgxhak3b3551fzssb38t1iw 0 109749 604370 579458 2026-05-04T02:43:24Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 604370 wikitext text/x-wiki {{ভাল প্ৰবন্ধ}} {{Infobox historic site | name = বৰোবুদুৰ | image = Pradaksina.jpg | caption = বৰোবুদুৰৰ প্ৰদক্ষিণ কৰা অৱস্থাত বৌদ্ধ ভিক্ষু | locmapin = | map_caption = | coordinates = {{coord|-7.608|110.204|display=inline,title}} | location = মাগেলাং ৰিজেন্সি, কেন্দ্ৰীয় জাভা, [[ইণ্ডোনেছিয়া]] | built = মূলতঃ নৱম শতিকাত শৈলেন্দ্ৰ বংশৰ ৰাজত্বকালত নিৰ্মিত | restored = ১৯১১, ১৯৮৩ | restored_by = থিওড'ৰ ভান এৰ্প | architect =গুণধৰ্ম | designation1 = WHS | designation1_type = সাংস্কৃতিক | designation1_criteria = i, ii, vi | designation1_date =১৯৯১ <small>(পঞ্চদশ অধিবেশন)</small> | designation1_partof =বৰোবুদুৰ মন্দিৰ চৌহদ | designation1_number = [https://whc.unesco.org/en/list/592 592] | designation1_free1name = অঞ্চল | designation1_free1value = দক্ষিণ-পূব এছিয়া | website = {{URL|https://borobudurpark.com/}}, <br />{{URL|https://kebudayaan.kemdikbud.go.id/bkborobudur}} }} '''বৰোবুদুৰ''' বা '''বাৰাবুদুৰ''' ({{lang-en|Borobudur}}) [[ইণ্ডোনেছিয়া]]ৰ মধ্য জাভা অঞ্চলৰ মাগেলাং ৰিজেন্সিৰ মাগেলাং চহৰ আৰু মুণ্টিলান চহৰৰ ওচৰত অৱস্থিত নৱম শতিকাৰ এক মহাযান বৌদ্ধ মন্দিৰ। ধূসৰ ৰঙৰ এণ্ডেচাইটৰ দৰে শিলেৰে নিৰ্মিত এই মন্দিৰটো ছটা বৰ্গক্ষেত্ৰ আৰু তিনিটা বৃত্তাকাৰ গম্বুজ এটাৰ ওপৰত এটাকৈ নিৰ্মাণ কৰা হৈছে। ইয়াৰ ওপৰত এটা কেন্দ্ৰীয় গম্বুজ আছে। গোটেই মন্দিৰ ২৬৭২টা ভাস্কৰ্যৰ লগতে আৰু ৫০৪টা [[গৌতম বুদ্ধ]]ৰ মূৰ্তিৰে সজাই তোলা হৈছে। মূল গম্বুজটোৰ চাৰিওফালে ৭২টা বুদ্ধ মূৰ্তি আছে আৰু প্ৰত্যেকটো মূৰ্তি ছিদ্ৰযুক্ত স্তুপৰ ভিতৰত স্থাপন কৰা আছে।{{sfn|Soekmono|1976|pp=35-36}} তীৰ্থযাত্ৰীসকলে চিৰি আৰু কৰিডৰৰ এক বহল পথৰ মাজেৰে এই স্মৃতিসৌধৰ ঘূৰি চাব পাৰে। ইয়াৰ দেৱাল আৰু স্তম্ভসমূহত ১৪৬০টা আখ্যানমূলক ভাস্কৰ্য আছে। ইয়াত বৌদ্ধ ধৰ্মৰ ভাস্কৰ্যৰ বিশ্বৰ অন্যতম বিশাল সংগ্ৰহ আছে। জাভানীজ বৌদ্ধ স্থাপত্য অনুসৰণ কৰি শৈলেন্দ্ৰ বংশৰ ৰাজত্বকালত এই মন্দিৰ নিৰ্মাণ কৰা হৈছে। এই শৈলী ইণ্ডোনেছিয়াৰ থলুৱা পুৰুষানুক্ৰমে চলি অহা পূজাৰ পৰম্পৰা আৰু বৌদ্ধ ধৰ্মৰ নিৰ্বাণ লাভৰ ধাৰণাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি সৃষ্টি কৰা হৈছে।{{sfn|UNESCO World Heritage Centre|2024}} এই স্মৃতিসৌধটো বুদ্ধ মন্দিৰ আৰু বৌদ্ধ তীৰ্থযাত্ৰাৰ স্থান। প্ৰমাণৰ পৰা অনুমান কৰিব পাৰি যে অষ্টম শতিকাত বৰোবুদুৰ নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল আৰু তাৰ পিছত চতুৰ্দশ শতিকাত জাভাত হিন্দু ৰাজ্যৰ অৱনতি আৰু জাভাসকলে [[ইছলাম]] গ্ৰহণ কৰাৰ পিছত ইয়াক পৰিত্যাগ কৰা হৈছিল।{{sfn|Soekmono|1976|p=4}} ১৮১৪ চনত তদানীন্তন জাভাৰ ব্ৰিটিছ শাসক ছাৰ থমাছ ষ্টেমফৰ্ড ৰেফেলেছে ইয়াৰ অস্তিত্বৰ বিষয়ে গম পায়। তেওঁক স্থানীয় ইণ্ডোনেছিয়ানসকলে ইয়াৰ অৱস্থানৰ বিষয়ে অৱগত কৰিছিল।{{sfn|Kempers|1976|p=192}} তাৰ পিছত বৰোবুদুৰক কেইবাটাও পুনৰুদ্ধাৰৰ জৰিয়তে সংৰক্ষণ কৰা হৈছে। ১৯৮৩ চনত ইণ্ডোনেছিয়া চৰকাৰ আৰু ইউনেস্কোৰ দ্বাৰা সৰ্ববৃহৎ পুনৰুদ্ধাৰ প্ৰকল্পটো সম্পূৰ্ণ কৰা হয় আৰু তাৰ পিছত এই স্মৃতিসৌধটো ইউনেস্কোৰ [[বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] হিচাপে তালিকাভুক্ত কৰা হয়।{{sfn|UNESCO World Heritage Centre|2024}} বৰোবুদুৰ বিশ্বৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ বৌদ্ধ মন্দিৰ{{sfn|Guinness|2014}}{{sfn|UNESCO World Heritage Centre|2024}} আৰু ইয়াৰ স্থান ম্যানমাৰৰ বাগান আৰু কম্বোডিয়াৰ [[এংকৰ ৱাট]]ৰ সৈতে দক্ষিণ-পূব এছিয়াৰ অন্যতম উল্লেখযোগ্য প্ৰত্নতাত্ত্বিক স্থান হিচাপে গণ্য কৰা হয়। ইণ্ডোনেছিয়াৰ বৌদ্ধসকলে এই কীৰ্তিচিহ্নটোত [[বুদ্ধ পূৰ্ণিমা|বেসক দিৱস]] পালন কৰে। ইণ্ডোনেছিয়াৰ পৰ্যটনস্থলীসমূহৰ ভিতৰত বৰোবুদুৰ হৈছে আটাইতকৈ বেছি দৰ্শন কৰা স্মৃতিসৌধ।{{sfn|Hitchcock|Darma Putra|2016|p=263}} ==ব্যুৎপত্তি== [[File:Borobudur-Nothwest-view.jpg|thumb|উত্তৰ-পশ্চিমৰ পৰা চালে কেণ্ডি বৰোবুদুৰ। কৰংটেঙা আৰু ত্ৰি তেপুছান শিলালিপিত এই স্মৃতিসৌধৰ কথা উল্লেখ আছে। ]] ইণ্ডোনেছিয়ান ভাষাত প্ৰাচীন মন্দিৰবোৰক কেণ্ডি বুলি কোৱা হয়। এইদৰে স্থানীয় লোকসকলে "বৰোবুদুৰ মন্দিৰ"ক কেণ্ডি বৰোবুদুৰ বুলি কয়। কেণ্ডি শব্দটোৱে প্ৰাচীন গঠনসমূহ যেনে প্ৰৱেশ তোৰণ, স্নানাগাৰ আদিকো বুজায়। বৰোবুদুৰ নামৰ উৎপত্তি স্থানীয় ভাষাৰ "বৰো" অৰ্থাৎ ডাঙৰ বা মহান আৰু "বুদুৰ" অৰ্থাৎ বুদ্ধৰ পৰা উদ্ভৱ হৈছে।{{sfn|Soekmono|1976|p=13}} ডাচ পণ্ডিত জে এল ম'য়েন্সে কয় যে দৰবাৰৰ কবি ম্পু প্ৰপাঞ্চাই ১৩৬৫ চনত "বুদুৰ"ত থকা পবিত্ৰ অঞ্চলৰ কথা উল্লেখ কৰিছিল।{{sfn|Moens|1951|pp=12, 64}} ষ্টেমফোৰ্ড ৰেফেলেছে "বোৰো বডো"ৰ কথা উল্লেখ কৰিছে আৰু ১৮১৭ চনত লিখা জাভান ইতিহাসৰ গ্ৰন্থখনত এই মন্দিৰৰ বৰ্ণনা কৰিছে।{{sfn|Raffles|1830|p=31}}{{sfn|Revianur|2018|p=577}} এটা পাদটিকাত ৰেফেলেছে কৈছে, "বোৰো হৈছে জিলাখনৰ নাম, আৰু ব'ডোৰ অৰ্থ প্ৰাচীন।" {{sfn|Soekmono|1976|p=13}} বেছিভাগ কেণ্ডিৰ নাম ওচৰৰ গাঁৱৰ নামেৰে ৰখা হৈছে। জাভা ভাষাৰ নীতি-নিয়ম অনুসৰণ কৰা হ'লে ওচৰৰ ব'ৰে গাঁওখনৰ নামেৰে নামকৰণ কৰা হৈছিল, তেন্তে এই স্মৃতিসৌধটোৰ নাম "বুদুৰবৰো" ৰখা উচিত আছিল। ছ'কমোনোৱে কয় যে ৰেফেলেছে ভাবিছিল যে বুদুৰ আধুনিক জাভা ভাষাৰ শব্দ বুডা ("প্ৰাচীন")ৰ সৈতে মিল থাকিব পাৰে—অৰ্থাৎ "প্ৰাচীন বড়ো।" {{sfn|Soekmono|1976|p=13}} তেওঁ এইটোও মত প্ৰকাশ কৰিছিল যে এই নামটো বৰোৰ পৰা উদ্ভৱ হ'ব পাৰে, যাৰ অৰ্থ হৈছে "মহান" বা "সন্মানীয়" আৰু বুদ্ধৰ বাবে বুদুৰ। কিন্তু আন এজন পুৰাতত্ত্ববিদে এই নামটোৰ দ্বিতীয় উপাদান (বুদুৰ) জাভানী শব্দ ভুধৰা ("পৰ্বত")ৰ পৰা আহিছে বুলি কয়।{{sfn|De Casparis|1981|pp=70, 83}} ডাচ প্ৰত্নতত্ত্ববিদ এ.জে. বাৰ্নেট কেম্পাৰ্ছে কৈছে যে বৰোবুদুৰ হৈছে [[সংস্কৃত ভাষা]]ৰ বিহাৰ বুদ্ধ উহ নামেৰে লিখা বিয়াৰা বেদুহুৰৰ এটা বিকৃত সৰলীকৃত স্থানীয় জাভানী উচ্চাৰণ। বুদ্ধ-উহৰ শব্দটোৰ অৰ্থ হ'ব পাৰে "বুদ্ধৰ চহৰ।" আনহাতে আন এটা সম্ভাৱ্য শব্দ বেদুহুৰ সম্ভৱতঃ পুৰণি জাভা ভাষাৰ শব্দ। এই শব্দ ধুহুৰ বা লুহুৰৰ (উচ্চ) পৰা নিৰ্মিত বালি শব্দভাণ্ডাৰত বৰ্তমানেও প্ৰচলিত আছে আৰু ইয়াৰ অৰ্থ হৈছে "উচ্চ স্থান।" ইয়াৰ পৰা অনুমান কৰিব পাৰি যে বৰোবুদুৰৰ অৰ্থ হ'ল ওখ ঠাইত বা পাহাৰত অৱস্থিত বুদ্ধৰ বিহাৰ।{{sfn|Indonesian Embassy in The Hague|2012}} এটা পবিত্ৰ বৌদ্ধ ভৱন নিৰ্মাণ আৰু উদ্বোধনৰ কথা—সম্ভৱতঃ বৰোবুদুৰৰ উল্লেখ—দুটা শিলালিপিত উল্লেখ কৰা হৈছে। এই দুয়োটা শিলালিপি টেমাংগুং ৰিজেন্সিৰ কেডুত আৱিষ্কাৰ কৰা হৈছিল। ৮২৪ খ্ৰীষ্টাব্দৰ কৰংটেঙাৰ শিলালিপিত সমৰতুংগৰ কন্যা প্ৰমোধৱৰ্ধনীয়ে উদ্বোধন কৰা জিনালয় (সাংসাৰিক কামনাক জয় কৰি জ্ঞান লাভ কৰাসকলৰ ৰাজ্য) নামৰ এটা পবিত্ৰ ভৱনৰ উল্লেখ আছে। ৮৪২ খ্ৰীষ্টাব্দৰ ত্ৰি টেপুচন শিলালিপিৰ কথা ছিমাত উল্লেখ কৰা হৈছে, যি ভূমি কহুলুন্নান (প্ৰমোধৱৰ্ধনী)-এ ভূমিসম্ভাৰ নামৰ কামুলানৰ পুঁজি আৰু ৰক্ষণাবেক্ষণ নিশ্চিত কৰিবলৈ প্ৰদান কৰা (কৰমুক্ত) মাটি।{{sfn|Soekmono|1981|p=46}} কামুলান মুল শব্দৰ পৰা আহিছে, যাৰ অৰ্থ হৈছে "উৎপত্তিস্থল", পূৰ্বপুৰুষসকলক সন্মান জনোৱাৰ বাবে সম্ভৱতঃ শৈলেন্দ্ৰসকলৰ এটা পবিত্ৰ অট্টালিকা। জোহানেছ গিজবাৰ্টাছ ডি কাস্পাৰিছে মত প্ৰকাশ কৰিছিল যে বোধিসত্ত্বত্বৰ দহটা পৰ্যায়ৰ পিছত সংযুক্ত গুণৰ পৰ্বতৰ বাবে সংস্কৃত ভূমি সম্ভাৰ ভূধৰা বৰোবুদুৰৰ মূল নাম।{{sfn|Walubi|2023}} ==অৱস্থিতি== ===তিনি মন্দিৰ=== [[File:Borobudur Map en.svg|thumb|বৰোবুদুৰ, পাৱন, আৰু মেণ্ডুটৰ সৰলৰেখাৰ ব্যৱস্থা]] যোগাকাৰ্টাৰ পৰা প্ৰায় ৪০ কিলোমিটাৰ (২৫ মাইল) উত্তৰ-পশ্চিমে আৰু চুৰাকাৰ্টাৰ পৰা ৮৬ কিলোমিটাৰ (৫৩ মাইল) পশ্চিমে বৰোবুদুৰ যমজ আগ্নেয়গিৰি, চুণ্ডোৰো-ছাম্বিং আৰু মেৰবাবু-মেৰাপি আৰু দুখন নদী প্ৰগো আৰু এলোৰ মাজৰ উচ্চ অঞ্চলত অৱস্থিত।{{sfn|Troll|Deegan|Jolis|Budd|2015}} স্থানীয় লোককথা অনুসৰি কেডু সমভূমি নামেৰে জনাজাত এই অঞ্চলটো জাভাৰ "পবিত্ৰ" স্থান আৰু ইয়াৰ উচ্চ কৃষি উৰ্বৰতাৰ বাবে ইয়াক "জাভাৰ বাগিচা" বুলি অভিহিত কৰা হৈছে।{{sfn|Soekmono|1976|p=1}} ২০ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে পুনৰুদ্ধাৰৰ সময়ত থিয়ড'ৰ ভান এৰ্পে আৱিষ্কাৰ কৰে যে এই অঞ্চলৰ তিনিটা বৌদ্ধ মন্দিৰ বৰোবুদুৰ, পাৱন আৰু মেণ্ডুট সৰলৰেখাৰ কাষেৰে অৱস্থিত।{{sfn|Krom|1927|p=15}} তিনিওটা মন্দিৰৰ মাজত এটা ৰীতি-নীতিৰ সম্পৰ্ক নিশ্চয় আছিল যদিও সঠিক ৰীতি-নীতিৰ প্ৰক্ৰিয়াৰ বিষয়ে জনা নাযায়।{{sfn|Moens|1951|p=2}} ===প্ৰাচীন হ্ৰদৰ অনুমান=== ২০ শতিকাত মন্দিৰৰ চাৰিওফালৰ এটা হ্ৰদৰ অস্তিত্বৰ বিষয়ে জল্পনা-কল্পনা কৰা হৈছিল আৰু এই ধাৰণাটো অন্বেষণ কৰি থকাৰ সময়তে বিশেষজ্ঞসকলে এই সিদ্ধান্তত উপনীত হৈছিল যে কোনো হ্ৰদ নাছিল{{sfn|Anom|2005|pp=248–249}} বা কেতিয়াও মন্দিৰটোক আগুৰি থকা নাছিল।{{sfn|Soekmono|1976|p=4}} ১৯৩১ চনত হ্ৰদৰ অনুমানটো আগুৱাই নিয়াৰ সময়ত ডাচ চিত্ৰশিল্পী ডব্লিউ.অ.জে. নিউৱেনকেম্পে ভাবিছিল যে বৰোবুদুৰে বৰ্তমানৰ কেডু সমভূমিৰ এটা হ্ৰদত ওপঙি থকা [[পদুম]]ক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে।{{sfn|Soekmono|1976|p=3}} ২০০৪ চনত আন কিছুমানে দাবী কৰিছিল যে বৰোবুদুৰক শুকান প্ৰাচীন হ্ৰদৰ বুকুৰ ওপৰত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।{{sfn|Murwanto|Gunnell|Suharsono|Sutikno|2004}} ১৯৭৪ আৰু ১৯৭৭ চনত খননৰ নমুনা পৰীক্ষা কৰি গণপতি থানিকাইমনিয়ে কোনো পৰাগ বা বিজাণু বিচাৰি নাপালে যিয়ে জল পৰিৱেশৰ স্থানীয় গছ-গছনিৰ ইংগিত দিয়ে। ১৯৭৭ চনত জেক ডুমাৰ্চেই এই তথ্য প্ৰকাশ কৰে আৰু ১৯৮৩ চনত থানিকাইমনিও একে তথ্য প্ৰকাশ কৰে।{{sfn|Anom|2005|pp=248–249}} ১৯৮৫–৮৬ চনত ছিজাৰ ভ’টে আৰু জে.জে. ন'ছিনে ক্ষেত্ৰভিত্তিক অধ্যয়ন কৰি ঠাৱৰ কৰিছিল যে বৰোবুদুৰৰ নিৰ্মাণ কৰাৰ সময়ত ইয়াৰ আশে-পাশে কোনো হ্ৰদ নাছিল।{{sfn|Anom|2005|p=249}} ==ইতিহাস== ===নিৰ্মাণ=== [[File:Borobudur as Pilgrimage Site Painting by Hooijer c1910s.jpg|thumb|right| জি. বি. হুইজেৰৰ এখন ছবি (প্ৰায় ১৯১৬–১৯১৯ খ্ৰীষ্টাব্দ) বৰোবুদুৰৰ পুনৰ নিৰ্মাণৰ দৃশ্য]] হিন্দু ধৰ্মগুৰুসকলে প্ৰজন্ম ধৰি জাভাৰ জনসাধাৰণক আকৰ্ষণ কৰি আহিছিল। এই বিষয়ে স্থপতিবিদ আৰু লেখক জেক ডুমাৰ্চেই প্ৰথমবাৰৰ বাবে ৪৫০ খ্ৰীষ্টাব্দত উল্লেখ কৰিছিল।{{sfn|Dumarçay|1991|pp=1–2}} ইয়াৰ পিছতে শৈলেন্দ্ৰ আৰু সঞ্জয় বংশৰ প্ৰভাৱ পৰিল। ডুমাৰ্চেই কয় যে ডি কাস্পাৰিছে এই সিদ্ধান্তত উপনীত হৈছিল যে সঞ্জয় আৰু শৈলেন্দ্ৰ ৰাজবংশয়ে ডেৰ শতিকাৰ বাবে মধ্য জাভাত ক্ষমতা ভোগ কৰিছিল আৰু ডি কাস্পাৰিছে ৭৩২ চনৰ পৰা ৮৮২ খ্ৰীষ্টাব্দত পৰ্যায়ক্ৰমে উত্তৰাধিকাৰীত্বৰ সন্ধান কৰিছিল।{{sfn|Dumarçay|1991|p=2}} এই সময়ছোৱাত কেডু সমভূমিৰ আশে-পাশে থকা সমভূমি আৰু পাহাৰত বহুতো হিন্দু আৰু বৌদ্ধ কীৰ্তিচিহ্ন নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। হিন্দু প্ৰম্বানন মন্দিৰ চৌহদৰ প্ৰায় একে সময়ছোৱাতে বৌদ্ধ ধৰ্মৰ কীৰ্তিচিহ্ন স্থাপন কৰা হৈছিল। ৭৩২ খ্ৰীষ্টাব্দত ৰজা সঞ্জয় বৰোবুদুৰৰ পৰা মাত্ৰ ১০ কিলোমিটাৰ (৬.২ মাইল) পূবে ৱুকিৰ পাহাৰত শিৱলিংগৰ সমাহাৰ নিৰ্মাণৰ নিৰ্দেশ দিয়ে।{{sfn|Van der Meulen|1977|pp=92–93}} বৰোবুদুৰৰ নিৰ্মাণ বা উদ্দেশ্যপ্ৰণোদিত উদ্দেশ্যৰ কোনো তথ্য জনা নাযায়।{{sfn|Soekmono|1976|p=9}} মন্দিৰৰ গুপ্ত ৰূপত থকা ভৰিৰ খোদিত চিহ্ন আৰু অষ্টম আৰু নৱম শতিকাৰ সময়ছোৱাত ৰাজকীয় চনদত সাধাৰণতে ব্যৱহৃত শিলালিপিসমূহৰ তুলনা কৰি নিৰ্মাণৰ সময়সীমা অনুমান কৰা হৈছে।{{sfn|Soekmono|1976|p=9}} মন্দিৰৰ মাজেৰে ভাৰতীয় স্থাপত্য প্ৰক্ৰিয়াৰ তুলনা আৰু ক্ষমতাত কোন আছিল সেই কথা স্বীকাৰ কৰিলে ডুমাৰ্চেইয়ে বৰোবুদুৰৰ নিৰ্মাণৰ সময়সীমা প্ৰায় পাঁচটা পৰ্যায়ত নিৰ্ণয় কৰিবলৈ সক্ষম হয়।{{sfn|Dumarçay|1991|pp=4, 52}} শৈলেন্দ্ৰয়ে ৭৮০ খ্ৰীষ্টাব্দত ইয়াৰ নিৰ্মাণৰ আৰম্ভণি কৰাৰ পিছত দ্বিতীয় আৰু তিনিটা পৰ্যায় ৭৯২ খ্ৰীষ্টাব্দৰ পৰা তেওঁলোকৰ অৱনতিৰ সময়ত এক অলক্ষণীয় চতুৰ্থ পৰ্যায়লৈকে ৮২৪ খ্ৰীষ্টাব্দলৈ অব্যাহত আছিল।{{sfn|Munoz|2007|pp=143-144}} সঞ্জয়ে বৰোবুদুৰৰ পঞ্চম পৰ্যায় ৮৩৩ খ্ৰীষ্টাব্দত সম্পূৰ্ণ কৰে।{{sfn|Dumarçay|1991|p=4}}{{efn|Miksic says construction of Borobudur began around 760 or 770, with sporadic activity until around 830 AD.{{sfn|Miksic|1990|pp=25, 46}} Munoz says the Sailendra king Samaratungga completed Borobudur in 825 AD.{{sfn|Munoz|2007|pp=143-144}}}} সেই সময়ত বৰোবুদুৰকে ধৰি বৌদ্ধ মন্দিৰ নিৰ্মাণ সম্ভৱ হৈছিল কাৰণ সঞ্জয়ৰ তাৎক্ষণিক উত্তৰাধিকাৰী ৰকাই পাংকৰণে বৌদ্ধ অনুগামীসকলক এনে মন্দিৰ নিৰ্মাণৰ অনুমতি প্ৰদান কৰিছিল।{{sfn|Van der Meulen|1979|p=41}} দৰাচলতে পাংকৰণে নিজৰ সন্মান প্ৰদৰ্শন কৰিবলৈ কালাছান গাঁওখন বৌদ্ধ সম্প্ৰদায়ক দান কৰিছিল। ৭৭৯ খ্ৰীষ্টাব্দৰ কালাছান চনদত এয়া লিখা আছে।{{sfn|Van der Meulen|1979|pp=40-41}}ইয়াৰ ফলত কিছুমান পুৰাতত্ত্ববিদে বিশ্বাস কৰিছে যে জাভাত ধৰ্ম সম্পৰ্কে কেতিয়াও গুৰুতৰ সংঘাত হোৱা নাছিল কাৰণ হিন্দু ৰজাই বৌদ্ধ কীৰ্তিচিহ্ন স্থাপনৰ পৃষ্ঠপোষকতা কৰাটো সম্ভৱ আছিল বা বৌদ্ধ ৰজাৰ বাবেও একেধৰণৰ কাম কৰা নিদৰ্শন আছিল।{{sfn|Soekmono|1976|p=10}} ৮৫৬ খ্ৰীষ্টাব্দত ৰাতুবাকা মালভূমিত হোৱা যুদ্ধৰ বহু পিছত হৈছিল আৰু ই আছিল এক ৰাজনৈতিক যুদ্ধ।{{sfn|Hall|1956|p=354}} প্ৰম্বাননত শৈলেন্দ্ৰৰ জড়িততা শান্তিপূৰ্ণ সহাৱস্থানত আছিল।{{sfn|Jordaan|1993|p=21}} ===পৰিত্যাগ=== [[File:Borobudur 2008.JPG|thumb|left|বৰোবুদুৰ স্তূপ]] বৰোবুদুৰ আগ্নেয়গিৰিৰ ছাই আৰু জংঘলৰ বৃদ্ধিৰ তৰপৰ তলত শতিকাজুৰি লুকাই আছিল। ইয়াক পৰিত্যাগ কৰাৰ আঁৰৰ তথ্য এতিয়াও ৰহস্যৰ আৱৰ্তত। কীৰ্তিচিহ্নটোৰ সক্ৰিয় ব্যৱহাৰ আৰু বৌদ্ধ ধৰ্মীয় তীৰ্থযাত্ৰা কেতিয়া বন্ধ হ’ল সেয়া জনা নাযায়। ৯২৮ খ্ৰীষ্টাব্দৰ পৰা ১০০৬ খ্ৰীষ্টাব্দৰ মাজৰ কোনোবা এক সময়ত ৰজা ম্পু ছিণ্ডোকে ধাৰাবাহিকভাৱে আগ্নেয়গিৰিৰ বিস্ফোৰণৰ পিছত মাতাৰাম ৰাজ্যৰ ৰাজধানী পূব জাভা অঞ্চললৈ স্থানান্তৰিত কৰে। ইয়াৰ ফলত বৰোবুদুৰ পৰিত্যাগত প্ৰভাৱ পৰিছিল নে নাই সেয়া নিশ্চিত নহয়, কিন্তু কেইবাটাও সূত্ৰই ইয়াক পৰিত্যাগৰ আটাইতকৈ সম্ভাৱ্য সময় বুলি উল্লেখ কৰিছে।{{sfn|Soekmono|1976|p=4}}{{sfn|Murwanto|Gunnell|Suharsono|Sutikno|2004}} কীৰ্তিচিহ্নটোৰ উল্লেখ অস্পষ্টভাৱে ১৩৬৫ খ্ৰীষ্টাব্দত মাজাপাহিত যুগত লিখিত ম্পু প্ৰপাঞ্চৰ নাৰাক্ৰেতাগামত "বুদুৰৰ বিহাৰ" বুলি উল্লেখ পোৱা যায়।{{sfn|Wacana Nusantara|2015}} ৰেডেন ছ'কমোনোৱে মন্দিৰ পৰিত্যাগ কৰা ধাৰণাটোৰ কথা উল্লেখ কৰি কৈছে যে এয়া ১৫ শতিকাত জাভাৰ জনসাধাৰণে ইছলাম ধৰ্ম গ্ৰহণ কৰাৰ পিছত সংঘটিত হৈছিল।{{sfn|Soekmono|1976|p=4}} তেওঁ লগতে উল্লেখ কৰে যে এই স্মৃতিসৌধটো সম্পূৰ্ণৰূপে পাহৰণিৰ গৰ্ভত নোসোমাই লোকগল্পসমূহৰ যোগেদি ক্ৰমান্বয়ে দুৰ্ভাগ্য আৰু দুৰ্দশাৰ সৈতে জড়িত অন্ধবিশ্বাসৰ বিশ্বাসলৈ পৰিণত হৈছিল। বাবাদ তানাহ জাৱী (বা জাভাৰ ইতিহাস)ৰ মতে ১৭০৯ চনত মাতাৰামৰ ৰজাৰ বিৰুদ্ধে বিদ্ৰোহ কৰা এজন বিদ্ৰোহীৰ বাবে এই কীৰ্তিচিহ্নটো আছিল এক মাৰাত্মক কাৰক। বিদ্ৰোহীজনক পৰাস্ত কৰি মৃত্যুদণ্ডৰ শাস্তি দিয়া হয়। বাবাদ মাতাৰামত (বা মাতাৰাম ৰাজ্যৰ ইতিহাস) এই স্মৃতিসৌধটো ১৭৫৭ চনত যোগাকাৰ্টা চুলতান ৰাজ্যৰ যুৱৰাজৰ দুৰ্ভাগ্যৰ সৈতে জড়িত আছিল।{{sfn|Soekmono|1976|pp=4–5}} স্মৃতিসৌধটো চাবলৈ নিষেধাজ্ঞা আৰোপ কৰা সত্ত্বেও ৰাজকুমাৰে "'পিঞ্জৰাত বন্দী হোৱা সৈনিকজনৰ (অৰ্থাৎ ছিদ্ৰযুক্ত স্তুপৰ এটাত থকা মূৰ্তিটো)ৰ প্ৰতি ইমানেই কৰুণা কৰিছিল যে তেওঁ নিজৰ 'দুৰ্ভাগ্যজনক বন্ধুজনক চাবলৈ আহিব নোৱাৰিলে। ' ৰাজপ্ৰসাদলৈ উভতি অহাৰ লগে লগে ৰাজকুমাৰজন অসুস্থ হৈ পৰে আৰু এদিন পিছত তেওঁৰ মৃত্যু হয়।{{sfn|Soekmono|1976|p=5}} ===পুনৰ আৱিষ্কাৰ=== [[File:COLLECTIE TROPENMUSEUM Europese mannen poseren op het tempelcomplex van de Borobudur bij de bovenste stupa waarop een afdak en trapleuningen zijn geplaatst TMnr 60043646.jpg|upright|thumb|১৯ শতিকাৰ মাজভাগত বৰোবুদুৰৰ মূল স্তূপ, মূল স্তূপৰ ওপৰত কাঠৰ ডেক স্থাপন কৰা হৈছিল। ]] জাভা ১৮১১ চনৰ পৰা ১৮১৬ চনলৈকে ব্ৰিটিছ প্ৰশাসনৰ অধীনত আছিল। ব্ৰিটেইনৰ প্ৰতিনিধি আৰু গৱৰ্ণৰ জেনেৰেল ষ্টেমফৰ্ড ৰেফেলছে জাভাৰ ইতিহাসৰ প্ৰতি অতি আগ্ৰহী আছিল। তেওঁ জাভাৰ প্ৰাচীন সামগ্ৰী সংগ্ৰহ কৰিছিল আৰু সমগ্ৰ জাভাদ্বীপ ভ্ৰমণৰ সময়ত স্থানীয় বাসিন্দাসকলৰ সৈতে যোগাযোগৰ জৰিয়তে টোকা লিখিছিল।{{sfn|British Museum|2023}} ১৮১৪ চনত চেমাৰাংলৈ পৰিদৰ্শন ভ্ৰমণৰ সময়ত তেওঁক বুমিচেগোৰো গাঁৱৰ ওচৰৰ জংঘলৰ গভীৰত থকা এটা বৃহৎ কীৰ্তিচিহ্নৰ বিষয়ে জনোৱা হয়।{{sfn|Soekmono|1976|p=5}} তেওঁ হাৰ্মান কৰ্নেলিয়াছ নামৰ এজন ডাচ অভিযন্তাক পঠিয়াইছিল যিয়ে অন্যান্য প্ৰাচীন অন্বেষণৰ লগতে ১৮০৬–০৭ চনত চেউ কমপ্লেক্স উন্মোচন কৰিছিল। দুমাহত কৰ্ণেলিয়াছ আৰু তেওঁৰ ২০০জন লোকে গছ কাটি গছ-গছনি জ্বলাই মাটি খান্দি কীৰ্তিচিহ্নটো উন্মোচন কৰিলে। ভাঙি যোৱাৰ আশংকাৰ বাবে তেওঁ সকলো অংশ উন্মোচন কৰিব নোৱাৰিলে। কৰ্ণেলিয়াছে বিভিন্ন অংকনৰ সৈতে নিজৰ তথ্য ৰেফেলছক জনাইছিল। যদিও ৰেফেলেছে তেওঁৰ কিতাপখনত এই আৱিষ্কাৰৰ কথা মাত্ৰ কেইটামান বাক্যতহে উল্লেখ কৰিছিল আৰু নিজেই সেই স্থানলৈ যোৱা নাছিল, তথাপিও তেওঁক এই স্মৃতিসৌধটো পুনৰ আৱিষ্কাৰৰ কৃতিত্ব দিয়া হৈছে। পিছলৈ তেওঁ ইয়াক বিশ্বৰ দৃষ্টিগোচৰ কৰিছিল।{{sfn|Soekmono|1976|p=5}} কেডু অঞ্চলৰ বাসিন্দা ক্ৰীষ্টিয়ান লোডেৱিক হাৰ্টমেনে কৰ্ণেলিয়াছৰ কাম অব্যাহত ৰাখিছিল আৰু ১৮৩৫ চনত অৱশেষত গোটেই কমপ্লেক্সটো উন্মোচন কৰা হৈছিল। বৰোবুদুৰৰ প্ৰতি তেওঁৰ আগ্ৰহ চৰকাৰীতকৈ ব্যক্তিগত আছিল। হাৰ্টমেনে তেওঁৰ কাৰ্যকলাপৰ কোনো প্ৰতিবেদন লিখা নাছিল। বিশেষকৈ মূল স্তুপটোত বুদ্ধৰ বৃহৎ মূৰ্তিটো আৱিষ্কাৰ কৰা বুলি কোৱা কাহিনী তেওঁ প্ৰতিবেদনত উল্লেখ কৰা নাছিল।{{sfn|Soekmono|1976|p=6}} ১৮৪২ চনত হাৰ্টমেনে মূল গম্বুজটোৰ অনুসন্ধান কৰে যদিও তেওঁ কি আৱিষ্কাৰ কৰে সেয়া অজ্ঞাত আৰু মূল স্তূপ ৰিক্ত অৱস্থাত থাকিল।{{sfn|Soekmono|1976|pp=5–6}} ইয়াৰ পিছত ডাচ ইষ্ট ইণ্ডিজ চৰকাৰে ডাচ অভিযান্ত্ৰিক বিষয়া ফ্ৰান্স কেৰেল উইলচেনক নিযুক্তি দিয়ে আৰু তেওঁ কীৰ্তিচিহ্নটো অধ্যয়ন কৰি শ শ ভাস্কৰ্যৰ ছবি আঁকিছিল। ১৮৫৯ চনত সম্পূৰ্ণ হোৱা এই স্মৃতিসৌধৰ বিশদ অধ্যয়ন কৰিবলৈ জান ফ্ৰেডেৰিক গেৰিট ব্ৰুমাণ্ডকো নিযুক্তি দিয়া হৈছিল। চৰকাৰে ব্ৰুমুণ্ডৰ অধ্যয়নৰ আধাৰত উইলচেনৰ অংকনৰ পৰিপূৰক হিচাপে এটা প্ৰবন্ধ প্ৰকাশ কৰাৰ উদ্দেশ্য আছিল যদিও ব্ৰুমুণ্ডে সহযোগ কৰিবলৈ অস্বীকাৰ কৰিছিল। ইয়াৰ পিছত চৰকাৰে আন এজন পণ্ডিত কনৰাডাছ লিমেন্সক নিযুক্তি দিয়ে আৰু তেওঁ ব্ৰুমাণ্ড আৰু উইলচেনৰ উৎসৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি এখন মনোগ্ৰাফ প্ৰস্তুত কৰে। ১৮৭৩ চনত বৰোবুদুৰৰ বিশদ অধ্যয়নৰ প্ৰথম মনোগ্ৰাফ প্ৰকাশ পায় আৰু তাৰ এবছৰৰ পিছত ইয়াৰ ফৰাচী অনুবাদ প্ৰকাশ পায়।{{sfn|Soekmono|1976|p=6}} ১৮৭২ চনত ডাচ-ফ্লেমিছ খোদিতকাৰী ইছিড'ৰ ভান কিন্সবাৰ্গেনে এই স্মৃতিসৌধৰ প্ৰথম ফটো তুলিছিল।{{sfn|Soekmono|1976|p=42}} [[File:Terrace on the temple of Borobudur 1913.jpg|thumb|বৰোবুদুৰৰ মন্দিৰৰ ছাদ, ১৯১৩]] ১৮৮২ চনত সাংস্কৃতিক সামগ্ৰীৰ মুখ্য পৰিদৰ্শকে কীৰ্তিচিহ্নটোৰ অস্থিৰ অৱস্থাৰ বাবে ভাস্কৰ্যসমূহ সংগ্ৰহালয়লৈ স্থানান্তৰিত কৰাৰ লগে লগে বৰোবুদুৰক সম্পূৰ্ণৰূপে বিভাজিত কৰাৰ পৰামৰ্শ দিয়ে।{{sfn|Soekmono|1976|p=42}} ফলত চৰকাৰে বাটাভিয়ান ছ’চাইটি অৱ আৰ্টছ এণ্ড চাইন্সেছৰ প্ৰত্নতাত্ত্বিক সংগ্ৰহৰ কিউৰেটৰ উইলেম পিটাৰ গ্ৰ’নেভেল্ডক এই স্থানৰ সম্পূৰ্ণ তদন্ত কৰিবলৈ আৰু কমপ্লেক্সটোৰ প্ৰকৃত অৱস্থাৰ মূল্যায়ন কৰিবলৈ নিযুক্তি দিয়ে। তেওঁৰ প্ৰতিবেদনত এই আশংকাসমূহ অযুক্তিকৰ বুলি ধৰা পৰিছিল আৰু ইয়াক অক্ষত অৱস্থাত ৰখাৰ পৰামৰ্শ দিয়া হৈছিল।{{sfn|Anom|2005|p=47}} বৰোবুদুৰক স্মৃতিৰ উৎস হিচাপে গণ্য কৰা হৈছিল আৰু ইয়াৰ ভাস্কৰ্য্যৰ কিছু অংশ লুটপাত কৰা হৈছিল।{{sfn|Kempers|1976|p=193}} কিছুমানে আনকি ঔপনিৱেশিক-চৰকাৰৰ সন্মতি লৈও ইয়াৰ লুটপাত কৰিছিল। ১৮৯৬ চনত [[থাইলেণ্ড|চিয়ামৰ]] ৰজা চুলালংকৰ্ণে জাভা ভ্ৰমণ কৰি অনুৰোধ কৰিছিল আৰু বৰোবুদুৰৰ পৰা লোৱা আঠ গাড়ী ভৰ্তি ভাস্কৰ্য্য ঘৰলৈ নিবলৈ অনুমতি লাভ কৰিছিল। তেওঁ কেইবাটাও ভাস্কৰ্যৰ পেনেলৰ পৰা লোৱা ত্ৰিশটা টুকুৰা, পাঁচটা বুদ্ধৰ প্ৰতিমূৰ্তি, দুটা সিংহ, এটা [[গাৰ্গয়্‌ল]], খট-খটি আৰু প্ৰৱেশপথৰ পৰা কেইবাটাও কলাৰ ডিজাইন, আৰু এটা অভিভাৱক মূৰ্তি ([[দ্বাৰপাল]]) তেওঁ নিজৰ লগত লৈ যায়। এই শিল্পকৰ্মসমূহৰ ভিতৰত কেইবাটাও, বিশেষকৈ সিংহ, দ্বাৰপাল, কাল, [[মকৰ]] আৰু বিশাল জলস্তম্ভ এতিয়া [[বেংকক]]ৰ দ্য নেচনেল মিউজিয়ামৰ জাভা আৰ্ট ৰুমত প্ৰদৰ্শিত কৰা হৈছে।{{sfn|Miksic|Tranchini|Tranchini|1996|p=29}} ===পুনৰুদ্ধাৰ=== [[File:COLLECTIE TROPENMUSEUM De Borobudur TMnr 10023620.jpg|thumb|right|১৯১১ চনত ভ্যান এৰ্পৰ পুনৰুদ্ধাৰৰ পিছত বৰোবুদুৰ। ''ছত্ৰ'' শিখৰ এতিয়া ভাঙি পেলোৱা হৈছে। ]] [[File:Karmawibhangga Museum Borobudur Unfinished Buddha.jpg|thumb|অসমাপ্ত বুদ্ধ (আগফালে) আৰু মূল স্তুপৰ ''ছত্ৰ'' (পিছফালে), কৰ্মৱীভংগা সংগ্ৰহালয়]] [[File:Water_spout_in_Borobudur_temple.jpg|right|thumb|বৰোবুদুৰ মন্দিৰৰ নিষ্কাশন ব্যৱস্থাৰ জলস্তম্ভ]] [[File:Borobudur restoration.png|thumb|কংক্ৰিট আৰু [[পলিভিনাইল ক্লৰাইড|পিভিচি]] পাইপে নিষ্কাশন ব্যৱস্থা উন্নত কৰাৰ ব্যৱস্থা (১৯৭৩)]] ১৮৮৫ চনত যোগাকাৰ্টাৰ প্ৰত্নতাত্ত্বিক সমিতিৰ অধ্যক্ষ ডাচ অভিযন্তা জান উইলেম আইজেৰমেনে আৱিষ্কাৰ কৰে যে মন্দিৰৰ তলত লুকাই থকা অৱস্থাত এক ভিত্তি আছে। এই ঘটনাৰ বাবে বৰোবুদুৰে সকলোৰে দৃষ্টি আকৰ্ষণ কৰিছিল।{{sfn|Anom|2005|p=47}}১৮৯০–১৮৯১ চনত তোলা ফটোত লুকাই থকা ভিত্তিৰ ওপৰত ভাস্কৰ্যবোৰ দেখা যায় আৰু তাৰ পিছত আৱৰণবোৰ সলনি কৰা হয়।{{sfn|Anom|2005|p=48}} এই আৱিষ্কাৰৰ ফলত ডাচ ইষ্ট ইণ্ডিজ চৰকাৰে এই কীৰ্তিচিহ্নটো সুৰক্ষিত কৰাৰ বাবে পদক্ষেপ গ্ৰহণ কৰে। ১৯০০ চনত সুৰক্ষাৰ পৰিকল্পনা কৰিবলৈ তিনিজনীয়া আয়োগ গঠন কৰা হয় আৰু ১৯০২ চনত আয়োগে তিনিদফীয়া প্ৰস্তাৱ দাখিল কৰে।{{sfn|Anom|2005|p=48}} প্ৰথমতে, বেদীৰ চুকসমূহ পুনৰ স্থাপন কৰি কাষৰীয়া অংশবোৰ বিপন্ন কৰা শিলবোৰ আঁতৰাই প্ৰথম বেলুষ্ট্ৰেডবোৰ শক্তিশালী কৰি আৰু কেইবাটাও স্থান, তোৰণ, স্তূপ আৰু মূল গম্বুজ পুনৰুদ্ধাৰ কৰি মূল গঠন ভাঙি পৰাৰ পৰা হাত সাৰিব পৰা যাব। দ্বিতীয়তে যত্নৰ সৈতে মজিয়া আৰু জলস্তম্ভ পুনৰুদ্ধাৰ কৰি পানীৰ নিষ্কাশন উন্নত কৰিব লাগিব। তৃতীয়তে, সকলো ঢিলা শিল আঁতৰাই পেলাই স্মৃতিসৌধটো প্ৰথম বেলুষ্ট্ৰেডলৈকে পৰিষ্কাৰ কৰিব লাগিব আৰু বিকৃত শিল আঁতৰাই মূল গম্বুজটো পুনৰুদ্ধাৰ কৰিব লাগিব।{{sfn|Anom|2005|p=48}} ১৯০৫ চনত এই প্ৰস্তাৱত অনুমোদন জনোৱা হয় আৰু সেই সময়ত মুঠ খৰচ প্ৰায় ৪৮,৮০০ ডাচ গিল্ডাৰ (২০২২ চনত ƒ১,৩৯২,২৭৯ ৰ সমতুল্য) বুলি অনুমান কৰা হৈছিল।{{sfn|Anom|2005|p=48}} ১৯০৭ চনত ডাচ সেনা অভিযন্তা থিয়ড'ৰ ভান এৰ্পৰ নেতৃত্বত পুনৰুদ্ধাৰ আৰম্ভ হয়।{{sfn|UNESCO|2004}} পুনৰুদ্ধাৰৰ প্ৰথম সাত মাহত কীৰ্তিচিহ্নটোৰ চাৰিওফালে থকা মাটিখিনি খনন কৰি হেৰাই যোৱা বুদ্ধৰ মূৰ আৰু পেনেল শিল বিচাৰি উলিওৱা হৈছিল। ভ্যান এৰ্পে ওপৰৰ তিনিটা বৃত্তাকাৰ মঞ্চ আৰু স্তূপ ভাঙি পুনৰ নিৰ্মাণ কৰিছিল। বাটত ভ্যান এৰ্পে কীৰ্তিচিহ্নটোৰ উন্নতিৰ বাবে কৰিব পৰা আৰু অধিক কাম আৱিষ্কাৰ কৰিলে। ১৯০৮ চনত তেওঁ আন এটা প্ৰস্তাৱ দাখিল কৰে আৰু সেয়া ৩৪,৬০০ গিল্ডাৰৰ অতিৰিক্ত বাজেটৰ সৈতে অনুমোদিত হয় (২০২২ চনত ƒ৮৭৫,১৭৬ ৰ সমতুল্য)।{{sfn|Vogel |1913|p=421-422}} ১৯১১ চনত পুনৰুদ্ধাৰৰ কাম সম্পূৰ্ণ হয় আৰু প্ৰথম দৃষ্টিত বৰোবুদুৰৰ পুৰণি গৌৰৱ ঘূৰাই অনা হৈছিল।{{sfn|Anom|2005|p=49}} ভ্যান এৰ্পে মূল স্তুপৰ ওপৰত থকা ছত্ৰ (তিনি স্তৰৰ) শিখৰটো সযতনে পুনৰ নিৰ্মাণ কৰিছিল। কিন্তু পিছলৈ তেওঁ শিখৰটো পুনৰ নিৰ্মাণত পৰ্যাপ্ত পৰিমাণৰ মৌলিক শিল ব্যৱহাৰ কৰা হোৱা নাছিল বুলি উল্লেখ কৰি ছত্ৰখন ভাঙি পেলায়। ইয়াৰ অৰ্থ হ'ল বৰোবুদুৰৰ শিখৰটোৰ মূল ডিজাইন প্ৰকৃততে অজ্ঞাত। বৰোবুদুৰৰ পৰা কেইশ মিটাৰ উত্তৰ দিশত অৱস্থিত কৰ্মৱীভাংগা সংগ্ৰহালয়ত এতিয়া ভাঙি পেলোৱা ছত্ৰটো সংৰক্ষিত কৰা হৈছে। সীমিত বাজেটৰ বাবে পুনৰুদ্ধাৰৰ কাম মূলতঃ ভাস্কৰ্য্যসমূহ পৰিষ্কাৰ কৰাত মনোনিৱেশ কৰা হৈছিল আৰু ভ্যান এৰ্পে পানী নিষ্কাশনৰ সমস্যা সমাধান কৰিব পৰা নাছিল। পোন্ধৰ বছৰৰ ভিতৰতে গেলেৰীৰ দেৱালবোৰ তললৈ নামি আহিল আৰু ৰিলিফবোৰত নতুন ফাট আৰু অৱক্ষয়ৰ লক্ষণ দেখা গ'ল।{{sfn|UNESCO|2004}} ভ্যান এৰ্পে কংক্ৰিট ব্যৱহাৰ কৰিছিল য’ৰ পৰা ক্ষাৰকীয় লৱণ আৰু কেলচিয়াম হাইড্ৰ’ক্সাইড নিগৰি হৈ বাকী নিৰ্মাণৰ অংশলৈ পৰিবহণ কৰা হৈছিল। ইয়াৰ ফলত কিছু সমস্যাৰ সৃষ্টি হৈছিল যাৰ বাবে আৰু অধিক পুংখানুপুংখ সংস্কাৰৰ জৰুৰী প্ৰয়োজন হৈছিল। তেতিয়াৰ পৰাই সৰু সৰু পুনৰুদ্ধাৰ কৰা হৈছিল যদিও সম্পূৰ্ণ সুৰক্ষাৰ বাবে পৰ্যাপ্ত নাছিল। [[দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধ]] আৰু ১৯৪৫ চনৰ পৰা ১৯৪৯ চনলৈকে ইণ্ডোনেছিয়াৰ জাতীয় বিপ্লৱৰ সময়ত বৰোবুদুৰ পুনৰুদ্ধাৰৰ প্ৰচেষ্টা বন্ধ হৈ পৰে। বতৰ আৰু পানী নিষ্কাশনৰ সমস্যাৰ বাবে এই স্মৃতিসৌধটো আৰু অধিক ক্ষতিগ্ৰস্ত হয়। ইয়াৰ ফলত মন্দিৰৰ ভিতৰৰ মাটিৰ ভৰ প্ৰসাৰিত হৈ শিলৰ গঠনটো ঠেলি দি দেৱালবোৰ হেলনীয়া হৈ পৰে। ১৯৫০ চনৰ ভিতৰত বৰোবুদুৰৰ কিছুমান অংশ ভাঙি যোৱাৰ আগতীয়া বিপদৰ সন্মুখীন হৈছিল। ১৯৬৫ চনত ইণ্ডোনেছিয়াই বৰোবুদুৰ আৰু অন্যান্য কীৰ্তিচিহ্নসমূহৰ বতৰৰ পৰিৱৰ্তনৰ সমস্যা প্ৰতিহত কৰাৰ উপায়ৰ বিষয়ে [[ৰাষ্ট্ৰসংঘ শিক্ষা, বিজ্ঞান আৰু সংস্কৃতি সংস্থা]]ৰ পৰা পৰামৰ্শ বিচাৰিছিল। ১৯৬৮ চনত ইণ্ডোনেছিয়াৰ তেতিয়াৰ প্ৰত্নতাত্ত্বিক সেৱাৰ মুৰব্বী ছ'কেমনোৱে তেওঁৰ "ব'ৰ'বুদুৰ বচাওক" অভিযান আৰম্ভ কৰে, যাৰ ফলত এক বৃহৎ পুনৰুদ্ধাৰ প্ৰকল্পৰ আয়োজন কৰা হয়।{{sfn|PBS}} ১৯৬০ চনৰ শেষৰ ফালে ইণ্ডোনেছিয়া চৰকাৰে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সম্প্ৰদায়ৰ পৰা এই স্মৃতিসৌধটোক সুৰক্ষিত কৰাৰ বাবে বৃহৎ সংস্কাৰৰ অনুৰোধ জনাইছিল। ১৯৭৩ চনত বৰোবুদুৰ পুনৰুদ্ধাৰৰ বাবে এক গুৰু পৰিকল্পনা তৈয়াৰ কৰা হয়।{{sfn|Voute|1973|pp=113–130}} বৰোবুদুৰ সংৰক্ষণৰ প্ৰকল্পটো সম্পন্ন কৰিবলৈ দিয়া স্বেচ্ছামূলক অৱদান সম্পৰ্কীয় এখন চুক্তিৰ জৰিয়তে (পেৰিছ, ২৯ জানুৱাৰী ১৯৭৩) [[অষ্ট্ৰেলিয়া]], [[বেলজিয়াম]], [[চাইপ্ৰাছ]], [[ফ্ৰান্স]] আৰু [[জাৰ্মানী]]য়ে পুনৰুদ্ধাৰত অৰিহণা যোগাবলৈ সন্মত হয়।{{sfn|United Nations|1980|pp=12414-12422}} ইয়াৰ পিছত ইণ্ডোনেছিয়া চৰকাৰ আৰু ইউনেস্কোৱে ১৯৭৫ চনৰ পৰা ১৯৮২ চনৰ ভিতৰত এক বৃহৎ পুনৰুদ্ধাৰ প্ৰকল্পত স্মৃতিসৌধটোৰ সম্পূৰ্ণ পুনৰুদ্ধাৰৰ কাম হাতত লয়।{{sfn|UNESCO|2004}} ১৯৭৫ চনত মূল পুনৰুদ্ধাৰৰ কাম আৰম্ভ হয়। পুনৰুদ্ধাৰৰ সময়ত ১০ লাখৰো অধিক শিল ভাঙি আঁতৰাই পেলোৱা হৈছিল আৰু এটা বিশাল জিগ-চ' পাজলৰ টুকুৰাৰ দৰে আঁতৰাই ৰখা হৈছিল যাতে পৃথকে পৃথকে চিনাক্ত কৰিব পাৰি, তালিকাভুক্ত কৰিব পাৰি, পৰিষ্কাৰ কৰিব পাৰি আৰু সংৰক্ষণৰ বাবে শোধন কৰিব পাৰি। বৰোবুদুৰৰ শিলবোৰক আক্ৰমণ কৰা অণুজীৱৰ বিৰুদ্ধে যুঁজিবলৈ নতুন পদ্ধতিকে ধৰি নতুন সংৰক্ষণ কৌশলৰ পৰীক্ষাৰ ক্ষেত্ৰ হৈ পৰিছিল।{{sfn|PBS}} পুনৰ সংযোগ কৰা মূল সামগ্ৰী (এনাষ্টাইল'ছিছ পদ্ধতি) ব্যৱহাৰ কৰি গঠনটো যিমান পাৰি পুনৰুদ্ধাৰ কৰাৰ প্ৰয়াস কৰা হৈছিল। কেৱল গাঁথনিগত অখণ্ডতা নিশ্চিত কৰিবলৈ কিছুমান হেৰাই যোৱা শিলৰ ঠাইত নতুন এণ্ডেচাইট শিলৰ ব্লক ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। এই কাৰ্যৰ দ্বাৰা মন্দিৰৰ মূল ভেটিটো সুস্থিৰ কৰা হ’ল আৰু ১৪৬০টা পেনেলৰ সকলোবোৰ পৰিষ্কাৰ কৰা হ’ল। পুনৰুদ্ধাৰৰ কামত পাঁচটা বৰ্গক্ষেত্ৰৰ মঞ্চ ভাঙি পেলোৱাৰ লগতে স্মৃতিসৌধটোত পানীৰ নলা স্থাপন কৰি পানী নিষ্কাশনৰ উন্নতি সাধন কৰা হৈছিল। অভেদ্য আৰু ফিল্টাৰ দুয়োটা স্তৰ যোগ কৰা হৈছিল। এই বিশাল প্ৰকল্পটোৰ বাবে প্ৰায় ৬০০ লোক জড়িত হৈ এই স্মৃতিসৌধটো পুনৰুদ্ধাৰ কৰিছিল আৰু ইয়াৰ বাবে মুঠ ৬,৯০১,২৪৩ মাৰ্কিন ডলাৰ (২০২৩ চনত ৪৭,৩৬৭,১৫২ মাৰ্কিন ডলাৰৰ সমতুল্য) খৰচ হৈছিল।{{sfn|UNESCO|1999|p=7}} সংস্কাৰ সমাপ্ত হোৱাৰ পিছত ইউনেস্কোৱে ১৯৯১ চনত বৰোবুদুৰক [[বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] হিচাপে তালিকাভুক্ত কৰে।{{sfn|UNESCO World Heritage Centre|2024}} ইয়াক সাংস্কৃতিক মাপকাঠীৰ অধীনত (i) "মানৱ সৃষ্টিশীল প্ৰতিভাৰ এক শ্ৰেষ্ঠ কৃতি প্ৰতিনিধিত্ব কৰা", (ii) "মানৱীয় মূল্যবোধৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ আদান-প্ৰদান, সময়ৰ ভিতৰত বা বিশ্বৰ কোনো সাংস্কৃতিক অঞ্চলৰ ভিতৰত, বৰ্ষৰ উন্নয়নৰ ওপৰত স্থাপত্য বা প্ৰযুক্তি, স্মৃতিসৌধ, নগৰ-পৰিকল্পনা বা লেণ্ডস্কেপ ডিজাইন", আৰু (vi) "পৰিঘটনা বা জীৱন্ত পৰম্পৰাৰ সৈতে প্ৰত্যক্ষ বা স্পষ্টভাৱে জড়িত হোৱা, ধাৰণা, বা সৈতে বিশ্বাসসমূহ, অসাধাৰণ সৰ্বজনীন তাৎপৰ্য্যৰ কলাত্মক আৰু সাহিত্যিক ৰচনাৰ সৈতে" শ্ৰেণীত তালিকাভুক্ত কৰা হৈছে।{{sfn|UNESCO World Heritage Centre|2024}} ২০১৭ চনৰ ডিচেম্বৰ মাহত বৰোবুদুৰৰ মূল স্তূপৰ যস্থিৰ ওপৰত ছত্ৰ পুনৰ সংস্থাপন কৰাৰ ধাৰণাটো পুনৰ চৰ্চা কৰা হৈছে। অৱশ্যে এজন বিশেষজ্ঞই কয় যে ছাতিৰ আকৃতিৰ শিখৰটো পুনৰুদ্ধাৰ কৰাৰ ক্ষেত্ৰত এক সম্যক অধ্যয়নৰ প্ৰয়োজন। ২০১৮ চনৰ আৰম্ভণিতে ছত্ৰ পুনৰুদ্ধাৰ এতিয়াও আৰম্ভ হোৱা নাই।{{sfn|The Jakarta Post|2018}} ==স্থাপত্য== পুনৰ্নিৰ্মাণৰ সময়ত বৰোবুদুৰত কৰা প্ৰত্নতাত্ত্বিক খননৰ পৰা অনুমান কৰিব পাৰি যে হিন্দু ধৰ্ম{{sfn|Dumarçay|2005|p=10}} বা প্ৰাক-ভাৰতীয় ধৰ্মৰ অনুগামীসকলে ইতিমধ্যে বৌদ্ধসকলে এই ঠাইখন নিজৰ কৰি লোৱাৰ আগতেই বৰোবুদুৰৰ পাহাৰত এটা বৃহৎ গঠন স্থাপন কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল। ভেটিসমূহ কোনো হিন্দু বা বৌদ্ধ মন্দিৰ গঠনৰ দৰে নহয়, আৰু সেয়েহে, প্ৰাৰম্ভিক গঠনক হিন্দু বা বৌদ্ধতকৈ অধিক থলুৱা জাভানীজ বুলি গণ্য কৰা হয়।{{sfn|Miksic|1990|p=46}} ===ৰূপাঙ্কণ=== [[File:Borobudur Mandala.svg|thumb|upright|left|[[মণ্ডল]] অকৃতিকৰ বৰোবুদুৰৰ গাঁথনি]] বৰোবুদুৰক একক বৃহৎ স্তূপ হিচাপে নিৰ্মাণ কৰা হৈছে আৰু ওপৰৰ পৰা চালে ই এটা বিশাল তান্ত্ৰিক বৌদ্ধ [[মণ্ডল]]ৰ ৰূপ লয়। এই গঠনে একেলগে বৌদ্ধ ব্ৰহ্মাণ্ডবিজ্ঞান আৰু মনৰ প্ৰকৃতিক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে।{{sfn|Wayman|1981|pp=139-172}} কিছুমান পণ্ডিতে ইয়াক মণ্ডল বুলি ধাৰণাটো নাকচ কৰে কাৰণ তেওঁলোকৰ মতে শৈলেন্দ্ৰসকল তান্ত্ৰিক বা বজ্ৰযান বৌদ্ধ ধৰ্মৰ অনুগামী আছিল বুলি কোনো প্ৰমাণ পোৱা নাযায়। তদুপৰি বৰোবুদুৰত উদ্ধাৰ হোৱা বুদ্ধসকল পঞ্চতথাগত হয় নে নহয় তাৰ পৰিচয় পোৱা নাযায়। ইয়াৰ মূল ভেটিটো এটা বৰ্গক্ষেত্ৰ আৰু প্ৰতিটো ফালে প্ৰায় ১১৮ মিটাৰ (৩৮৭ ফুট)। ইয়াত নটা মঞ্চ আছে আৰু ইয়াৰে তলৰ ছটা বৰ্গক্ষেত্ৰ আৰু ওপৰৰ তিনিটা বৃত্তাকাৰ।{{sfn|Vaisutis|2007|p=168}} ওপৰৰ মঞ্চত এটা ডাঙৰ কেন্দ্ৰীয় স্তূপক আগুৰি থকা বাসত্তৰটা সৰু সৰু স্তূপ আছে। প্ৰতিটো স্তূপসমূহ ঘণ্টা আকৃতিৰ আৰু অসংখ্য সজ্জাগত খোলাৰে বিন্ধাযুক্ত। বিন্ধা ঘেৰাওৰ ভিতৰত বুদ্ধৰ মূৰ্তি বহি থকা ৰূপত নিৰ্মিত। বৰোবুদুৰৰ ডিজাইনে খটিখটিযুক্ত বা ষ্টেপ পিৰামিডৰ ৰূপ লয়।{{sfn|Soekmono|1981|p=87}} ইয়াৰ পূৰ্বে ইণ্ডোনেছিয়াৰ প্ৰাগঐতিহাসিক অষ্ট্ৰ'নেছিয়ান মেগালিথিক সংস্কৃতিয়ে চিছ'লকৰ ওচৰৰ পাংগুয়াংগান স্থানত{{sfn|Dinas Pariwisata dan Budaya Provinsi Jawa Barat|2012}} আৰু কুনিংগানৰ ওচৰৰ চিপাৰিত আৱিষ্কাৰ কৰা ধৰণে পুণ্ডেন বেৰুণ্ডক নামৰ কেইবাটাও মাটিৰ টিলা আৰু শিলৰ ষ্টেপ পিৰামিডৰ গঠন নিৰ্মাণ কৰিছিল।{{sfn|Anom|Sugiyanti| Hasibuan |1996|p=87}} পাহাৰ আৰু ওখ ঠাইবোৰ পূৰ্বপুৰুষৰ আত্মা বা হিয়াংৰ বাসস্থান বুলি স্থানীয় বিশ্বাসৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি শিলৰ পিৰামিড নিৰ্মাণ কৰা হয়।{{sfn|Haryono|2011|p=14}} [[File:Panoramic views of Borobudur.jpg|thumb|বৰোবুদুৰৰ আকাশী দৃশ্যত ষ্টেপ পিৰামিড আৰু মণ্ডল পৰিকল্পনা]] কীৰ্তিচিহ্নটোৰ তিনিটা বিভাজনে বৌদ্ধ ব্ৰহ্মাণ্ডবিজ্ঞানৰ তিনিটা "ক্ষেত্ৰ"ৰ প্ৰতীক ক্ৰমে - কামধাতু (কামনা জগত), ৰূপধাতু (ৰূপৰ জগত), আৰু শেষত অৰুপধাতুক (নিৰাকাৰ জগত) প্ৰতিনিধিত্ব কৰে। সাধাৰণ জ্ঞানশীল সত্তাই নিজৰ জীৱনটো নিম্নতম স্তৰত অৰ্থাৎ কামনাৰ ক্ষেত্ৰখনত কটায়। যিসকলে অবিৰত অস্তিত্বৰ সকলো আকাংক্ষা শেষ কৰি পেলাইছে, তেওঁলোকে কামনাৰ জগতখন এৰি কেৱল ৰূপৰ স্তৰত জগতখনত বাস কৰে। তেওঁলোকে ৰূপবোৰ দেখে কিন্তু তাৰ প্ৰতি আকৰ্ষিত নহয়। শেষত, পূৰ্ণ বুদ্ধসকলে আনকি ৰূপৰ ঊৰ্ধলৈ গৈ বাস্তৱক ইয়াৰ বিশুদ্ধতম, অতি মৌলিক স্তৰত, নিৰ্বাণৰ নিৰাকাৰ সাগৰত অনুভৱ কৰে।{{sfn|Tartakov}} য'ত জ্ঞানপ্ৰাপ্ত সাধক আৰু লৌকিক ৰূপৰ প্ৰতি আকৃষ্ট নহয়, সেই চক্ৰৰ পৰা মুক্তি শূন্যতাৰ ধাৰণা, সম্পূৰ্ণ শূন্যতা বা আত্মাৰ অস্তিত্বৰ সৈতে মিল খায়। কামধাতুক ভিত্তি, ৰূপধাতুক পাঁচ বৰ্গক্ষেত্ৰ (দেহ) আৰু অৰুপধাতুক তিনিটা বৃত্তাকাৰ মঞ্চ আৰু সৰ্বোচ্চ বৃহৎ স্তূপেৰে প্ৰতিনিধিত্ব কৰা হয়। তিনিওটা পৰ্যায়ৰ মাজত থকা স্থাপত্যৰ বৈশিষ্ট্যসমূহৰ ৰূপৰ পাৰ্থক্য আছে। উদাহৰণস্বৰূপে, ৰূপধাতুৰ বৰ্গক্ষেত্ৰৰ আৰু বিশদ সজ্জাসমূহ অৰুপধাতুৰ সাধাৰণ বৃত্তাকাৰ মঞ্চত নোহোৱা হৈ যায় যাতে ৰূপৰ জগতখন—য'ত পুৰুষ এতিয়াও ৰূপ আৰু নামৰ সৈতে জড়িত হৈ আছে—নিৰাকাৰৰ জগতখনলৈ সলনি হয়।{{sfn|Soekmono|1976|p=17}} বৰোবুদুৰত মণ্ডলীয় পূজা খোজকাঢ়ি তীৰ্থযাত্ৰাত কৰা হয়। তীৰ্থযাত্ৰীসকলক ওপৰৰ মঞ্চলৈ উঠি যোৱা চিৰি আৰু কৰিডৰৰ ব্যৱস্থাৰ দ্বাৰা পৰিচালিত হয়। প্ৰতিখন মঞ্চই জ্ঞানলাভৰ এটা পৰ্যায়ক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে। তীৰ্থযাত্ৰীসকলক পথ প্ৰদৰ্শন কৰা পথটো বৌদ্ধ ব্ৰহ্মাণ্ডবিজ্ঞানৰ প্ৰতীক হিচাপে ডিজাইন কৰা হৈছিল।{{sfn|Ferschin|Gramelhofer|2004|pp=181–186}} ১৮৮৫ চনত ভুলবশতঃ ভিত্তিৰ তলত এটা লুকাই থকা গঠন আৱিষ্কাৰ কৰা হয়।{{sfn|Kompas|2000}} এই অংশটোত অসংখ্য ভাস্কৰ্য আছে আৰু ইয়াৰে ১৬০ টাত কামনাৰ জগতখনৰ বৰ্ণনা কৰা আখ্যান চিত্ৰিত কৰা হৈছে। বাকী থকা ভাস্কৰ্যবোৰ হৈছে চুটি শিলালিপি থকা পেনেল যিয়ে খোদিত কৰিবলগীয়া দৃশ্যসমূহৰ চিত্ৰণ ভাস্কৰ্য্যশিল্পীসকলক নিৰ্দেশনা প্ৰদান কৰে।{{sfn|Soekmono|1976|p=18}} ইয়াৰ প্ৰকৃত ভিত্তিটো এটা বেদীৰ দ্বাৰা লুকুৱাই ৰখা হৈছিল যাৰ উদ্দেশ্য এতিয়াও ৰহস্যৰ আৱৰ্তত। প্ৰথমে ভবা হৈছিল যে স্মৃতিসৌধটো পাহাৰৰ ভিতৰলৈ বিপৰ্যয়জনকভাৱে সোমাই যোৱাটো ৰোধ কৰিবলৈ প্ৰকৃত ভিত্তিটো লুকুকাই ৰখা হৈছিল।{{sfn|Soekmono|1976|p=18}} স্থাপত্য আৰু নগৰ পৰিকল্পনা সম্পৰ্কীয় ভাৰতীয় প্ৰাচীন গ্ৰন্থ বাস্তু শাস্ত্ৰৰ মতে, মূল লুকাই থকা ভৰিখনৰ ডিজাইন ভুল হোৱাৰ বাবেই এই বেদী যোগ কৰা হৈছিল বুলি আন এটা তত্ত্ব আছে।{{sfn|Kompas|2000}} বিশদ আৰু নিখুঁত ডিজাইনৰ সৈতে এই বেদী নান্দনিক আৰু ধৰ্মীয় বিবেচনাৰে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। ====কেশৰীয়া স্থানৰ সৈতে সাদৃশ্য==== বৰোবুদুৰ আৰু [[বিহাৰ]]ৰ কেশৰীয়া স্তূপৰ মাজত ডিজাইনৰ যথেষ্ট সাদৃশ্য আছে। দুয়োটা স্থানতে বিশ্বব্ৰহ্মাণ্ডৰ অংশবোৰৰ সন্মুখত মণ্ডল আৰু বুদ্ধৰ আকৃতি আছে। দুয়োটা স্থানতে বৌদ্ধ প্ৰতিমূৰ্তিৰে ভৰি থকা পাহাৰৰ দৰে মণ্ডল গঠন আছে। ইয়াৰ পৰা [[পাল সাম্ৰাজ্য]] আৰু শ্ৰীবিজয় সাম্ৰাজ্যৰ মাজত বিদ্যমান ৰীতি-নীতি সম্বলিত গ্ৰন্থ আৰু ধাৰণাসমূহৰ ভ্ৰমণৰ ইংগিত পোৱা যায়।{{sfn|Chemburkar|2016|pp=191-210}} ===সংৰচনাৰ গঠন=== [[File:Borobudur Cross Section en.svg|thumb|left|ভিত্তি, শৰীৰ আৰু শীৰ্ষৰ উচ্চতাৰ অনুপাত ৪:৬:৯]] চুবুৰীয়া শিলৰ কুৱেৰী ​​বা প্ৰগো নদীৰ বিছনাৰ পৰা প্ৰায় ৫৫,০০০ ঘনমিটাৰ (৭২,০০০ ঘন গজ) এণ্ডেচাইট শিলেৰে এই স্মৃতিসৌধ নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।{{sfn|Soekmono|1976|p=16}}{{sfn|Dumarçay|2005|p=60}} শিলসমূহৰ আকাৰ অনুসৰি কাটি নিৰ্দিষ্ট ঠাইলৈ লৈ যোৱা হৈছিল আৰু কোনো চিমেণ্ট নোহোৱাকৈ ৰখা হৈছিল। শিলৰ মাজত সংযোগ স্থাপন কৰিবলৈ গাঁঠি, ইনডেণ্টেচন আৰু ড’ভটেইল ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। স্তূপ, বেদীস্থান আৰু খিলানযুক্ত প্ৰৱেশপথৰ চাল কৰ্বেলিং পদ্ধতিৰে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। অট্টালিকাটো সম্পূৰ্ণ হোৱাৰ পিছত স্থানীয়ভাৱে ভাস্কৰ্যসমূহ সৃষ্টি কৰা হৈছিল।{{sfn|Dumarçay|1986|p=28}} এই স্মৃতিসৌধটোত পানী বৈ যোৱাৰ বাবে ভাল নিষ্কাশন ব্যৱস্থা আছে। বানপানী ৰোধ কৰিবলৈ চুকসমূহত ১০০টা জলস্তম্ভ স্থাপন কৰা হৈছিল আৰু প্ৰতিটোতে এটা দৈত্য বা মকৰৰ আকৃতিৰ একক খোদিত গাৰ্গোইল থাকে।{{sfn|Kempers|1976|p=14}}{{sfn|Dumarçay|1986|p=32}} এই উদ্দেশ্যে নিৰ্মিত অন্যান্য গঠনৰ সাধাৰণ ডিজাইনৰ পৰা বৰোবুদুৰ লক্ষণীয়ভাৱে পৃথক। বৰোবুদুৰ সমতল পৃষ্ঠত নিৰ্মাণ কৰাৰ পৰিৱৰ্তে প্ৰাকৃতিক পাহাৰত নিৰ্মাণ কৰা হৈছে। কিন্তু নিৰ্মাণ কৌশল জাভাৰ অন্যান্য মন্দিৰৰ দৰে একে। আন মন্দিৰত দেখা পোৱা ভিতৰৰ ঠাইবোৰৰ অবিহনে আৰু পিৰামিডৰ আকৃতিৰ দৰে সাধাৰণ ডিজাইনৰ সৈতে বৰোবুদুৰে প্ৰথমে মন্দিৰৰ পৰিৱৰ্তে স্তুপ হিচাপে নিৰ্মাণ কৰাৰ সম্ভাৱনা বেছি বুলি ভবা হৈছিল।{{sfn|Soekmono|1976|p=16}} এটা স্তূপ বুদ্ধৰ বাবে মন্দিৰ হিচাপে উদ্দেশ্য কৰা হৈছে। বৌদ্ধ ধৰ্মৰ ভক্তি প্ৰতীক হিচাপেহে সাধাৰণতে স্তূপ নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। আনহাতে মন্দিৰ এটাক পূজাঘৰ হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। কীৰ্তিচিহ্নটোৰ ডিজাইনৰ নিখুঁত জটিলতাই বুজাইছে যে বৰোবুদুৰ আচলতে এটা মন্দিৰ। এই মন্দিৰ কমপ্লেক্সৰ স্থপতি গুণধৰ্মৰ বিষয়ে বহুত কমেইহে জনা যায়।{{sfn|Voûte|Long|2008}} তেওঁৰ নাম লিখিত শিলালিপিৰ পৰা নহয় বৰং জাভাৰ লোককথাসমূহত হে পোৱা গৈছে। {{multiple image | align = right | direction = horizontal | background color = <!-- box background --> | total_width = 300 | caption_align = left | image1 = Lens Flare at Borobudur Stairs Kala Arches.JPG | alt1 = | thumbtime1 = | caption1 = কালৰ তোৰণৰ মাজেৰে দেখা চিৰি। | image2 = Borobudur mural.jpg | alt2 = | thumbtime2 = | caption2 = কৰিডৰৰ দেৱালৰ ভাস্কৰ্য }} নিৰ্মাণৰ সময়ত ব্যৱহাৰ কৰা জোখৰ মূল একক আছিল তাল। ইয়াৰ সংজ্ঞা হ’ল মানুহৰ মুখৰ কপালৰ চুলিৰ ৰেখাৰ পৰা খুঁতুৰিলৈকে দৈৰ্ঘ্য বা বুঢ়া আঙুলিৰ আগৰ পৰা মধ্যমা আঙুলিৰ আগৰ দূৰত্ব যেতিয়া দুয়োটা আঙুলি থাকে সৰ্বোচ্চ দূৰত্বত বিস্তৃত হৈ থাকে।{{sfn|Atmadi|1988}}এইদৰে এই একক এজন ব্যক্তিৰ পৰা আনজন ব্যক্তিলৈ আপেক্ষিক। কিন্তু স্মৃতিসৌধটো সঠিক জোখ-মাখত নিৰ্মিত। ১৯৭৭ চনত কৰা এক সমীক্ষাত কীৰ্তিচিহ্নটোৰ চাৰিওফালে প্ৰায়ে ৪:৬:৯ অনুপাতৰ তথ্য পোৱা গৈছিল। স্থপতিবিদজনে এই সূত্ৰটো ব্যৱহাৰ কৰি বৰোবুদুৰৰ ডিজাইনত ফ্ৰেক্টল আৰু স্ব-সদৃশ জ্যামিতিৰ সঠিক মাত্ৰা নিৰ্ধাৰণ কৰিছিল।{{sfn|Atmadi|1988}}{{sfn|Situngkir|2010|pp=1–9}} এই অনুপাত ওচৰৰ বৌদ্ধ মন্দিৰ পাৱন আৰু মেণ্ডুটৰ ডিজাইনতো পোৱা যায়। প্ৰত্নতত্ত্ববিদসকলে অনুমান কৰিছে যে ৪:৬:৯ অনুপাত আৰু তালৰ কেলেণ্ডাৰ, জ্যোতিৰ্বিজ্ঞান আৰু ব্ৰহ্মাণ্ডবিজ্ঞানৰ তাৎপৰ্য আছে। এনে অনুপাত [[কম্বোডিয়া]]ৰ [[এংকৰ ৱাট]]ৰ মন্দিৰৰ ক্ষেত্ৰতো দেখা যায়।{{sfn|Voûte|Long|2008}} মূল গঠনটোক তিনিটা উপাদানত ভাগ কৰিব পাৰি: ভিত্তি, দেহ আৰু শীৰ্ষ।{{sfn|Voûte|Long|2008}} ভিত্তিৰ আকাৰ ১২৩ মিটাৰ × ১২৩ মিটাৰ (৪০৪ ফুট × ৪০৪ ফুট) আৰু ইয়াৰ বেৰ ৪ মিটাৰ (১৩ ফুট)।{{sfn|Soekmono|1976|p=16}} শৰীৰটো পাঁচটা বৰ্গক্ষেত্ৰৰ মঞ্চৰে গঠিত আৰু প্ৰত্যেকৰে উচ্চতা কমি অহা ধৰণৰ। প্ৰথম ছাদখনৰ ভিত্তিৰ প্ৰান্তৰ পৰা ৭ মিটাৰ (২৩ ফুট) পিছলৈ ৰখা হৈছে। পৰৱৰ্তী প্ৰতিটো ছাদ ২ মিটাৰ (৬.৬ ফুট) পিছুৱাই দিয়া হয় আৰু প্ৰতিটো পৰ্যায়তে এটা সৰু কৰিডৰ এৰি দিয়া হৈছে। ওপৰৰ অংশটো তিনিটা বৃত্তাকাৰ মঞ্চৰে গঠিত আৰু প্ৰতিটো মঞ্চই ছিদ্ৰযুক্ত স্তূপৰ এটা শাৰীক ধৰি ৰাখে। এই মঞ্চসমূহ সমকেন্দ্ৰিক বৃত্তত সজোৱা হয়। কেন্দ্ৰত এটা মূল গম্বুজ আছে আৰু ইয়াৰ ওপৰ অংশ মাটিৰ পৰা ৩৫ মিটাৰ (১১৫ ফুট) উচ্চতাত কীৰ্তিচিহ্নটোৰ সৰ্বোচ্চ বিন্দু। চাৰিওফালৰ প্ৰতিটোৰ মাজত চিৰিৰে ওপৰলৈ যাব পাৰি। কেইবাটাও খোলাযুক্ত প্ৰৱেশপথৰ পৰা ৩২টা সিংহৰ মূৰ্তি দেখা যায়। প্ৰৱেশপথৰ ওপৰত কালৰ মূৰ খোদিত কৰা হৈছে আৰু প্ৰতিটো ফালৰ পৰা মকৰ ওলাই থকা ৰূপত প্ৰকাশ কৰা হৈছে।{{sfn|Kempers|1976|p=38}} এই কাল-মকৰৰ ভাস্কৰ্য সাধাৰণতে জাভাৰ মন্দিৰৰ দুৱাৰত পোৱা যায়। মূল প্ৰৱেশদ্বাৰটো পূব দিশত। এয়া প্ৰথম আখ্যানমূলক ভাস্কৰ্যৰ স্থান। পাহাৰৰ ঢালত থকা চিৰিবোৰেও কীৰ্তিচিহ্নটোক নিম্নভূমিৰ সমভূমিৰ সৈতে সংযোগ কৰে। ==ভাস্কৰ্যসমূহ== [[File:Borobudur Reliefs Position en.svg|thumb|left|upright|বৰোবুদুৰৰ দেৱালত আখ্যানমূলক ভাস্কৰ্যসমূহৰ অৱস্থান]] বৰোবুদুৰক এনেদৰে নিৰ্মাণ কৰা হৈছে যে, ই বিভিন্ন স্তৰৰ ছাদ সৃষ্টি কৰিছে। ইয়াৰ জটিল স্থাপত্যৰ সৈতে বহু ভাস্কৰ্যৰ সহায়ত অতিশয় অলংকৃত ছাদৰ পৰা অৰুপধাতু বৃত্তাকাৰ ছাদৰ সাধাৰণ ছাদলৈ অগ্ৰসৰ হয়।{{sfn|Buddhist Travel|2008}} প্ৰথম চাৰিখন ছাদৰ দেৱাল বহু আলংকাৰিক ভাস্কৰ্যৰে সজোৱা। এই শিল্পকৰ্মসমূহ বৌদ্ধ জগতৰ উত্তম শিল্পকৰ্মৰ ভিতৰত অন্যতম বুলি গণ্য কৰা হয়।{{sfn|De Casparis|1992|p=149}} বৰোবুদুৰৰ বেদীৰ ভাস্কৰ্যসমূহ অষ্টম শতিকাৰ প্ৰাচীন জাভাৰ দৈনন্দিন জীৱনৰ বহুতো দৃশ্য চিত্ৰিত কৰা হৈছিল।{{sfn|Kempers|1976|pp=233–279}}{{sfn|Zin|2014|p=287}} দৰবাৰী ৰাজপ্ৰসাদৰ জীৱনৰ পৰা আৰম্ভ কৰি অৰণ্যৰ সন্ন্যাসী, গাঁৱৰ সাধাৰণ মানুহৰ জীৱনলৈকে ইয়াত প্ৰদৰ্শন কৰা হৈছে। ইয়াত মন্দিৰ, বজাৰ, বিভিন্ন উদ্ভিদ আৰু প্ৰাণীজগতৰ লগতে থলুৱা ভাষাৰ স্থাপত্যও চিত্ৰিত কৰা হৈছিল। ইয়াত চিত্ৰিত মানুহবোৰ হৈছে ৰজা, ৰাণী, ৰাজকুমাৰ, সম্ভ্ৰান্ত, দৰবাৰী, সৈনিক, দাস, সাধাৰণ মানুহ, পুৰোহিত আৰু সন্ন্যাসীৰ প্ৰতিমূৰ্তি। ভাস্কৰ্যসমূহত বৌদ্ধ ধৰ্মৰ আধ্যাত্মিক সত্ত্বা যেনে অসুৰ, দেৱতা, বোধিসত্ত্ব, [[কিন্নৰ]], [[গন্ধৰ্ব]] আৰু [[অপ্সৰা]] আদিও অংকন কৰা হৈছিল। বেদীৰ ভাস্কৰ্যসমূহত চিত্ৰিত ছবিসমূহ ইতিহাসবিদসকলৰ বাবে প্ৰায়ে কিছুমান বিশেষ বিষয়ৰ গৱেষণাৰ উল্লেখ হিচাপে কৌতুলহৰ বিষয়, যেনে স্থাপত্য, অস্ত্ৰ-শস্ত্ৰ, অৰ্থনীতি, ফেশ্বন, আৰু লগতে অষ্টম শতিকাৰ সামুদ্ৰিক দক্ষিণ-পূব এছিয়াৰ পৰিবহণৰ পদ্ধতিৰ অধ্যয়ন। অষ্টম শতিকাৰ দক্ষিণ-পূব এছিয়াৰ ডাবল আউটৰিগাৰ জাহাজৰ অন্যতম বিখ্যাত ৰেণ্ডাৰ হৈছে বৰোবুদুৰ জাহাজ।{{sfn|Haddon|1920|pp=101–104}} ২০০৪ চনত ইণ্ডোনেছিয়াৰ পৰা আফ্ৰিকালৈ যোৱা বৰোবুদুৰ জাহাজৰ প্ৰকৃত আকাৰৰ প্ৰতিৰূপ বৰ্তমানে বৰোবুদুৰৰ পৰা কেইশ মিটাৰ উত্তৰে অৱস্থিত সমুদ্ৰ ৰক্ষা সংগ্ৰহালয়ত প্ৰদৰ্শিত কৰা হৈছে।{{sfn|The Borobudur Ship Expedition|2003}} {| class="wikitable" style="font-size:90%; margin-left:1em; float:right; " |+আখ্যানমূলক ভাস্কৰ্যৰ বিতৰণ{{sfn|Soekmono|1976|p=20}} |- ! শাখা!! অৱস্থান!! কাহিনী!! পেনেলৰ সংখ্যা |- | লুকাই থকা বেদী || দেৱাল || কৰ্মবিভংগ || style="text-align:right; "| ১৬০ |- | rowspan="4" | প্ৰথম গেলেৰী | rowspan="2" | মুখ্য দেৱাল | ললিতবিস্তাৰ || style="text-align:right; "| ১২০ |- | জাতক/অৱদান || style="text-align:right; "| ১২০ |- | rowspan="2" | ৰেলিং | জাতক/অৱদান || style="text-align:right; "| ৩৭২ |- | জাতক/অৱদান || style="text-align:right; "| ১২৪ |- | rowspan="2" | দ্বিতীয় গেলেৰী | ৰেলিং || জাতক/অৱদান || style="text-align:right; "| ১০০ |- | মুখ্য দেৱাল || গণ্ডব্যূহ || style="text-align:right; "| ১২৮ |- | rowspan="2" | তৃতীয় গেলেৰী | মুখ্য দেৱাল || গণ্ডব্যূহ || style="text-align:right; "| ৮৮ |- | ৰেলিং || গণ্ডব্যূহ || style="text-align:right; "| ৮৮ |- | rowspan="2" | চতুৰ্থ গেলেৰী | মুখ্য দেৱাল || গণ্ডব্যূহ || style="text-align:right; "| ৮৪ |- | ৰেলিং || গণ্ডব্যূহ || style="text-align:right; "| ৭২ |- style="text-align:right; " | colspan="3"| মুঠ || style="text-align:right; "| ১,৪৬০ |} বৰোবুদুৰত প্ৰায় ২,৬৭০টা একক ভাস্কৰ্য আছে। তাৰে ১,৪৬০টা আখ্যানমূলক আৰু ১,২১২টা সজ্জাগত পেনেল। এই ভাস্কৰ্যসমূহ মুখাৱয়ব আৰু ৰেলিংসমূহ আবৰি আছে। মুঠ ভাস্কৰ্যৰ পৃষ্ঠভাগ ২,৫০০ বৰ্গমিটাৰ (২৭,০০০ বৰ্গফুট) আৰু ইহঁত লুকাই থকা অংশ (কামধাতু) আৰু পাঁচটা বৰ্গক্ষেত্ৰত (ৰূপধাতু) বিতৰণ কৰা হৈছে।{{sfn|Soekmono|1976|p=20}} লুকাই থকা অংশ আৰু কীৰ্তিচিহ্নটোৰ প্ৰথম চাৰিটা গেলেৰীৰ চাৰিওফালে ৩,০০০ মিটাৰ (৯,৮০০ ফুট) দৈৰ্ঘ্যৰ ১১টা শৃংখলাত আখ্যানমূলক ভাস্কৰ্যসমূহ সজাই তোলা হৈছে।{{sfn|Soekmono|1976|p=20}} লুকাই থকা অংশত ১৬০টা আখ্যানমূলক পেনেলৰ সৈতে প্ৰথম ছশৃংখলা আছে আৰু বাকী ১০টা শৃংখলা পূবৰ প্ৰৱেশদ্বাৰৰ চিৰিৰ পৰা বাওঁফালে আৰম্ভ কৰি চাৰিটা গেলেৰীত সমগ্ৰ দেৱাল আৰু ৰেলিঙত বিতৰিত কৰা হৈছে। দেৱালত থকা আখ্যানমূলক পেনেলবোৰ সোঁফালৰ পৰা বাওঁফালে পঢ়া হয়, আনহাতে ৰেলিঙত থকা পেনেলবোৰ বাওঁফালৰ পৰা সোঁফালে পঢ়া হয়। এই পদ্ধতি প্ৰদক্ষিণৰ সৈতে মিলাই লোৱা হৈছে। সাধৰণতে তীৰ্থযাত্ৰীসকলে ঘড়ীৰ কাঁটাৰ দিশত গতি কৰি মন্দিৰক সোঁফালে ৰাখি কৰা প্ৰদক্ষিণ কৰে।{{sfn|Soekmono|1976|p=20}} লুকাই থকা অংশত কৰ্মনীতিৰ কাম-কাজ চিত্ৰিত কৰা হৈছে। প্ৰথম গেলেৰীৰ দেৱালত দুটা ওপৰে ওপৰে মিলা শৃংখলাৰ ভাস্কৰ্য আছে। ইয়াৰ প্ৰতিটো ১২০টা পেনেলৰে গঠিত। ওপৰৰ অংশত বুদ্ধৰ জীৱনী দেখুওৱা হৈছে আনহাতে দেৱালৰ তলৰ অংশ আৰু লগতে প্ৰথম আৰু দ্বিতীয় গেলেৰীত থকা ৰেলিংবোৰে বুদ্ধৰ পূৰ্বৰ জীৱনৰ কাহিনী দৰ্শোৱা হৈছে।{{sfn|Soekmono|1976|p=20}} বাকী পেনেলবোৰৰ ভাস্কৰ্যসমূহত সুধনাই নিজৰ অনুসন্ধানৰ বিষয়ে অধিক বিচৰণ কৰাৰ বাবে নিবেদিত আৰু তেওঁৰ প্ৰকৃত জ্ঞানলাভৰ দ্বাৰা সমাপ্ত এয়া সমাপ্ত হয়। ===কৰ্মৰ নীতি (কৰ্মবিভংগ)=== [[File:COLLECTIE TROPENMUSEUM Reliëf O 89 op de verborgen voet van de Borobudur TMnr 10015826.jpg|thumb|right|বৰোবুদুৰৰ লুকাই থকা অংশৰ ওপৰত কৰ্মবিভংগ সূত্ৰৰ এটা আখ্যান চিত্ৰিত কৰা দৃশ্য{{efn|সোঁফালে কাছ আৰু মাছক হত্যা আৰু ৰন্ধা পাপপূৰ্ণ কাৰ্য্যৰ চিত্ৰণ কৰা হৈছে। বাওঁফালে জীৱ-জন্তু হত্যা কৰি জীৱিকা নিৰ্বাহ কৰাসকলক নৰকত অত্যাচাৰ কৰা, জীৱন্তে ৰান্ধি, কাটি বা জ্বলি থকা ঘৰত পেলাই দিয়া শাস্তি চিত্ৰিত কৰা হৈছে। }}]] ১৬০টা লুকাই থকা অংশৰ ভাস্কৰ্যসমূহে এটা অবিৰত কাহিনী গঠন নকৰে। কিন্তু প্ৰতিটো পেনেলে কাৰণ আৰু প্ৰভাৱৰ এটা সম্পূৰ্ণ চিত্ৰণ আগবঢ়ায়।{{sfn|Soekmono|1976|p=20}} ইয়াত কথাৰ মহলা মৰাৰ পৰা আৰম্ভ কৰি হত্যালৈকে দোষী সাব্যস্ত কৰা কাৰ্যকলাপৰ চিত্ৰণ আছে। তাৰ লগতে সংশ্লিষ্ট শাস্তিকো চিত্ৰিত কৰা হৈছে। ইয়াৰ উপৰিও প্ৰশংসনীয় কাম-কাজ যেনে দান-বৰঙণি আৰু তীৰ্থযাত্ৰা আৰু ইয়াৰ পৰৱৰ্তী পুৰস্কাৰ আদিও চিত্ৰিত কৰা আছে। নৰকৰ যন্ত্ৰণা আৰু স্বৰ্গৰ সুখৰ চিত্ৰও দেখুওৱা হৈছে। দৈনন্দিন জীৱনৰ দৃশ্য, সংসাৰ (জন্ম-মৃত্যুৰ অন্তহীন চক্ৰ)ৰ সম্পূৰ্ণ পেনোৰামাৰে সম্পূৰ্ণ। লুকাই থকা অংশ উন্মোচন কৰিবলৈ বৰোবুদুৰ মন্দিৰৰ আচ্ছাদন বেদী ভাঙি পেলোৱা হৈছিল আৰু ১৮৯০ চনৰ পৰা ১৮৯১ চনৰ ভিতৰত কেচিজান চেপাছে ইয়াৰ ভাস্কৰ্যসমূহৰ ফটো তুলিছিল।{{sfn|Nagaoka|2016|p=3}} এই ফটোসমূহেই মন্দিৰৰ পৰা মাত্ৰ কেইবাশ মিটাৰ উত্তৰে অৱস্থিত বৰোবুদুৰ সংগ্ৰহালয় (কৰ্মবিভংগ সংগ্ৰহালয়)ত প্ৰদৰ্শিত হৈছে।{{sfn|Bloembergen|Eickhoff |2020|p=250}} পুনৰুদ্ধাৰৰ সময়ত এই বেদীৰ আৱৰণখন পুনৰ স্থাপন কৰা হৈছিল। ই কৰ্মবিভংগৰ ভাস্কৰ্যসমূহক আবৰি ৰাখিছিল। বৰ্তমান সময়ত কেৱল লুকাই থকা অংশখিনিৰ দক্ষিণ-পূব কোণটোহে উন্মোচিত আৰু দৰ্শনাৰ্থীৰ বাবে মুকলি।{{sfn|Santiko|2016|p=130}} ===ৰাজকুমাৰ সিদ্ধাৰ্থ আৰু বুদ্ধৰ জন্মৰ কাহিনী (ললিতবিস্তাৰ)=== [[File:Queen Maya, Borobudur.jpg|thumb|right|ঘোঁৰাগাড়ীত উঠি ৰাজকুমাৰ [[গৌতম বুদ্ধ|সিদ্ধাৰ্থ গৌতম]]ক জন্ম দিবলৈ [[লুম্বিনী]]লৈ যোৱা [[মায়া (বুদ্ধদেৱৰ মাতৃ)|ৰাণী মায়া]]]] এই কাহিনীটো বুদ্ধৰ তুষিত স্বৰ্গৰ পৰা অৱতৰণৰ পৰা আৰম্ভ হয় আৰু [[সাৰনাথ]]ৰ হৰিণ উদ্যানত তেওঁৰ প্ৰথম ধৰ্মজ্ঞানৰ সৈতে শেষ হয়।{{sfn|Soekmono|1976|p=21}} ভাস্কৰ্যসমূহত বুদ্ধৰ জন্ম কপিলবস্তুৰ ৰজা শুদ্ধোধন আৰু ৰাণী [[মায়া (আলোচনী)]]ৰ পুত্ৰ ৰাজকুমাৰ সিদ্ধাৰ্থৰ ৰূপত দেখা গৈছে। বুদ্ধৰ জন্মৰ ভাস্কৰ্যৰ পূৰ্বৰ ২৭টা পেনেল আছে। ইয়াত বোধিসত্ত্বৰ চূড়ান্ত অৱতাৰক আদৰিবলৈ আকাশ আৰু পৃথিৱীত বিভিন্ন প্ৰস্তুতি দেখুওৱা হৈছে।{{sfn|Soekmono|1976|p=21}} তুষিত স্বৰ্গৰ পৰা অৱতৰণ কৰাৰ আগতে বোধিসত্ত্বই তেওঁৰ উত্তৰাধিকাৰী ভৱিষ্যত বুদ্ধ মৈত্ৰেয়ক নিজৰ মুকুট অৰ্পণ কৰিছিল। ছটা দাঁত থকা বগা হাতীৰ আকৃতিত তেওঁ পৃথিৱীলৈ নামি আহি ৰাণী মায়াৰ সোঁ গৰ্ভলৈ সোমাই যায়। ৰাণী মায়াৰ এই ঘটনাৰ সপোন আছিল। ইয়াৰ দ্বাৰা ব্যাখ্যা কৰা হৈছিল যে তেওঁৰ পুত্ৰ হয় সৰ্বেজয় বা বুদ্ধ হ’ব। [[File:Siddharta Gautama Borobudur.jpg|thumb|right|সিদ্ধাৰ্থ গৌতমে তপস্বী হ’বলৈ চুড়াকৰণ কৰা মুহূৰ্ত]] ৰাণী মায়াই সন্তান জন্ম দিয়াৰ সময় বুলি অনুভৱ কৰাৰ সময়তে কপিলাবস্তুৰ ওচৰৰ লুম্বিনীলৈ যায়। তেখেতে সোঁহাতেৰে এটা ডাল ধৰি [[শাল গছ]]ৰ তলত থিয় হৈ কাষৰ পৰা ৰাজকুমাৰ সিদ্ধাৰ্থ নামৰ এজন পুত্ৰ সন্তান জন্ম দিয়ে। পেনেলবোৰৰত কাহিনীটো সাৰনাথৰ হৰিণ উদ্যানত দিয়া ধৰ্মধ্বনিলৈকে চিত্ৰিত কৰা হৈছে। বুদ্ধয়ে পৰমজ্ঞান লাভ কৰাৰ পিছত তেওঁৰ প্ৰথম ধৰ্মজ্ঞান সাৰনাথত প্ৰদান কৰিছিল।{{sfn|Kempers|1976|p=92-102}} ===বুদ্ধৰ পূৰ্বজন্মৰ কাহিনী (জাতক) আৰু অন্যান্য কিংবদন্তি লোক (অৱদান)=== [[জাতক]] হৈছে বুদ্ধ ৰাজকুমাৰ সিদ্ধাৰ্থ হিচাপে জন্ম লোৱাৰ আগৰ কাহিনী।{{sfn|Soekmono|1976|p=26}} এই কাহিনীসমূহত বুদ্ধৰ পূৰ্বৰ জীৱনৰ কথা, মানুহ আৰু প্ৰাণী উভয় ৰূপত কোৱা কাহিনীৰ সমাহাৰ দেখিবলৈ পোৱা যায়। ভৱিষ্যত বুদ্ধয়ে ৰজা, বহিষ্কৃত, দেৱতা, হাতী হিচাপে দেখা অৱতৰিত হ'ব পাৰে। কিন্তু, যি ৰূপতেই নহওক কিয়, তেওঁ কিছুমান গুণ প্ৰদৰ্শন কৰে। এই কাহিনীবোৰ জাতকৰ মূল।{{sfn|Encyclopædia Britannica|2011}} অৱদান সাহিত্যৰ সৈতে জাতকৰ সৈতে মিল আছে যদিও ইয়াৰ মূল ব্যক্তিত্ব নিজেই বোধিসত্ত্ব নহয়। অৱদানত সন্তৰ কৰ্মৰ কাৰণ আন কিংবদন্তি ব্যক্তিৰ বুলি কোৱা হয়।{{sfn|Buswell|2004|p=36}} বৰোবুদুৰৰ ভাস্কৰ্যসমূহত জাতক আৰু অৱদানৰ বিষয়ে একেটা শৃংখলাত ৰখা হৈছে। দেৱালৰ প্ৰথম গেলেৰীৰ প্ৰথম বিশটা তলৰ পেনেলত সুধনকুমাৰৱদন বা সুধনৰ সজকৰ্মৰ চিত্ৰ অংকন কৰা হৈছে। ৰেলিঙৰ ওপৰত থকা একেখন গেলেৰীতে থকা প্ৰথম ১৩৫টা ওপৰৰ পেনেল জাতকমালাৰ ৩৪টা কিংবদন্তিৰ বাবে নিবেদিত।{{sfn|Soekmono|1976|p=29}} বাকী ২৩৭টা পেনেলত অন্য উৎসৰ কাহিনী চিত্ৰিত কৰা হৈছে। লগতে দ্বিতীয় গেলেৰীৰ তলৰ শৃংখলা আৰু পেনেলত দেখুওৱা হৈছে। কিছুমান জাতক যেনে ৰজা শিবি ([[ৰাম]]ৰ পূৰ্বপুৰুষ)ৰ কাহিনী দুবাৰকৈ চিত্ৰিত কৰা হৈছে। ===সুধনৰ পৰম সত্যৰ সন্ধান (গণ্ডব্যূহ)=== [[File:Borobudur - Gandavyuha - 071 Level 2, North Wall (8601009103).jpg|thumb|upright|বৰোবুদুৰ দ্বিতীয় স্তৰৰ উত্তৰ দেৱালৰ পৰা গণ্ডব্যূহ কাহিনীৰ এটা ভাস্কৰ্য]] গণ্ডব্যূহ হৈছে অৱতংসক সূত্ৰৰ অন্তিম অধ্যায়ত সুধনই সৰ্বোচ্চ পৰমজ্ঞানৰ সন্ধানত অক্লান্ত বিচৰণ সম্পৰ্কে কাহিনী। এই কাহিনীৰ চিত্ৰণ বৰোবুদুৰৰ তৃতীয় আৰু চতুৰ্থ সম্পূৰ্ণকৈ আৰু দ্বিতীয় গেলেৰীৰ আধা অংশও সামৰি লোৱা হৈছে। ইয়াত মুঠ ৪৬০টা ভাস্কৰ্যৰ পেনেল আছে।{{sfn|Soekmono|1976|p=32}} এই কাহিনীটোৰ প্ৰধান ব্যক্তিত্ব এজন ধনী ব্যৱসায়ীৰ পুত্ৰ যুৱক সুধন। তেওঁক ১৬ নং পেনেলত চিত্ৰিত কৰা হৈছে। পূৰ্বৰ ১৫টা পেনেলে শ্ৰাৱস্তীৰ জেটবন বাগিচাত শাক্যমুনি বুদ্ধৰ সমাধিৰ সময়ত হোৱা অলৌকিকতাৰ কাহিনীৰ প্ৰস্তাৱনা গঠন কৰে।{{sfn|Fontein|2012|p=17-25}} সুধনক মঞ্জুশ্ৰীয়ে তেওঁৰ প্ৰথম আধ্যাত্মিক বন্ধু আৰু গুৰু সন্ন্যাসী মেগাশ্ৰীক লগ কৰিবলৈ নিৰ্দেশ দিছিল।{{sfn|Fontein|1967|p=6}} যাত্ৰা অব্যাহত থকাৰ লগে লগে সুধনে ৫৩ গৰাকী শিক্ষকক যেনে সুপ্ৰতিষ্ঠিত, চিকিৎসক মেঘা (জ্ঞানৰ আত্মা), মুক্তক, সন্ন্যাসী সাৰধ্বজ, মহিলা সাধাৰণ অনুগামী আশা (পৰম জ্ঞানৰ আত্মা), ভীস্মোত্তৰনিৰ্ঘোষ, ব্ৰাহ্মণ জয়োস্ময়ত্ন, ৰাজকুমাৰী মৈত্ৰায়নী, সন্ন্যাসী সুদৰ্শন, ইন্দ্ৰযেশ্বৰ নামৰ ল’ৰা এজন, উপাসিকা প্ৰভুত, ৰত্নচূড়, ৰজা অনল, দেৱতা [[শিৱ]] মহাদেৱ, ৰাণী মায়া, বোধিসত্ত্ব মৈত্ৰেয় আৰু তাৰ পিছত পুনৰ মঞ্জুশ্ৰীক লগ পায়। প্ৰতিজন আধ্যাত্মিক বন্ধুৱে সুধনাক নিৰ্দিষ্ট শিক্ষা, জ্ঞান আৰু প্ৰজ্ঞা দিয়ে।{{sfn|Fontein|1967|p=6}}তেওঁলোকৰ মিলন তৃতীয় গেলেৰীত দেখুওৱা হৈছে। মঞ্জুশ্ৰীৰ সৈতে দ্বিতীয়বাৰৰ বাবে সাক্ষাৎ কৰি সুধনে চতুৰ্থ গেলেৰীত চিত্ৰিত বোধিসত্ত্ব সমন্তভদ্ৰৰ বাসগৃহলৈ যায়। চতুৰ্থ গেলেৰীৰ সমগ্ৰ ধাৰাবাহিকখন সমন্তভদ্ৰৰ শিক্ষাৰ বাবে নিবেদিত। অৱশেষত সুধনে পৰম জ্ঞান আৰু চূড়ান্ত সত্যৰ কৃতিত্ব লাভৰ সৈতে আখ্যান পেনেলসমূহৰ অন্ত পৰে।{{sfn|Soekmono|1976|p=35}} ==বুদ্ধৰ মূৰ্তিসমূহ== [[File:Borobudur-perfect-buddha.jpg|thumb|left|upright|ধৰ্মচক্ৰ মুদ্ৰা হাতৰ অৱস্থানত থকা বুদ্ধৰ মূৰ্তি]] শিলত খোদিত বৌদ্ধ ব্ৰহ্মাণ্ডবিজ্ঞানৰ কাহিনীৰ বাহিৰেও বৰোবুদুৰত বিভিন্ন বুদ্ধৰ বহুতো প্ৰতিমূৰ্তি আছে। [[পদ্মাসন]] অৱস্থাত বহি থকা অৱস্থাত বুদ্ধৰ মূৰ্তিসমূহ পাঁচটা বৰ্গক্ষেত্ৰৰ মঞ্চ (ৰূপধাতু স্তৰ) আৰু ওপৰৰ মঞ্চত (অৰুপাধাতু স্তৰ) বিতৰিত। বুদ্ধৰ মূৰ্তিবোৰ ৰূপধাতু স্তৰৰ নিম্ন স্থান, ৰেলিঙৰ বাহিৰৰ ফালে শাৰী শাৰীকৈ সজোৱা আৰু মঞ্চবোৰ ক্ৰমান্বয়ে উচ্চ স্তৰলৈ হ্ৰাস পোৱাৰ লগে লগে মূৰ্তিৰ সংখ্যা কমি আহিছে। প্ৰথম ৰেলিঙত ১০৪টা, দ্বিতীয়টোত ১০৪টা, তৃতীয়টোত ৮৮টা, চতুৰ্থটোত ৭২টা আৰু পঞ্চমটোত ৬৪টা বুদ্ধৰ মূৰ্তি আছে। মুঠতে ৰূপধাতু পৰ্যায়ত ৪৩২টা বুদ্ধৰ মূৰ্তি আছে।{{sfn|Soekmono|1976|pp=35-36}} অৰুপধাতু স্তৰত (বা তিনিটা বৃত্তাকাৰ মঞ্চত) বুদ্ধৰ মূৰ্তিবোৰ ছিদ্ৰযুক্ত স্তূপৰ ভিতৰত ৰখা হৈছে। প্ৰথম বৃত্তাকাৰ মঞ্চত ৩২টা স্তূপ, দ্বিতীয়টোত ২৪টা আৰু তৃতীয়টোত ১৬টা আছে। আটাইবোৰৰ যোগফল ৭২টা স্তূপ হয়।{{sfn|Soekmono|1976|pp=35-36}} [[File:WLANL - Pachango - Tropenmuseum - Kop Borobudur.jpg|thumb|upright|আমষ্টাৰডামৰ ট্ৰপেনমিউজিয়ামত থকা বৰোবুদুৰৰ বুদ্ধৰ শিৰ]] মূল ৫০৪টা বুদ্ধ মূৰ্তিৰ ভিতৰত ৩০০টাতকৈও অধিক ক্ষতিগ্ৰস্ত (বেছিভাগেই মূৰবিহীন) আৰু ৪৩টা নোহোৱা হৈছে। এই স্মৃতিসৌধটো আৱিষ্কাৰৰ পিছৰে পৰা সংগ্ৰহালয়সমূহে (বেছিভাগেই পশ্চিমীয়া) মূৰসমূহ অধিগ্ৰহণ কৰিছিল{{sfn|Woodward|1979|p=302}} বা ব্যক্তিগত সংগ্ৰাহকে লুটপাত কৰিছিল।{{sfn|Bloembergen| Monquil|2022|p=3}} এই বুদ্ধৰ মূৰবোৰৰ কিছুমান এতিয়া বহুতো সংগ্ৰহালয় যেনে আমষ্টাৰডামৰ ট্ৰপেনমিউজিয়াম, [[পেৰিছ]]ৰ মিউজিয়াম গুইমেট আৰু [[লণ্ডন]]ৰ দ্য ব্ৰিটিছ মিউজিয়ামত প্ৰদৰ্শিত হৈছে।{{sfn|BBC|2014}} জাৰ্মানীয়ে ২০১৪ চনত ইয়াৰ সংগ্ৰহ ঘূৰাই দিয়ে আৰু তেওঁলোকৰ পুনৰ সংলগ্ন আৰু বৰোবুদুৰৰ সংৰক্ষণৰ বাবে ধন আগবঢ়াইছে।{{sfn|Muryanto |2014}} প্ৰথম দৃষ্টিত সকলো বুদ্ধ প্ৰতিমূৰ্তি একেধৰণৰ যেন লাগে যদিও মুদ্ৰা বা হাতৰ অৱস্থানত ইয়াৰ মাজত এক সূক্ষ্ম পাৰ্থক্য দেখা যায়। মুদ্ৰাৰ পাঁচটা গোট আছে: উত্তৰ, পূব, দক্ষিণ, পশ্চিম আৰু ঊৰ্ধ। এই দিশসমূহে মহাযানৰ মতে পাঁচটা কম্পাছ বিন্দুক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে। প্ৰথম চাৰিটা ৰেলিঙত থকা বুদ্ধ মূৰ্তিবোৰৰ প্ৰথম চাৰি মুদ্ৰা উত্তৰ, পূব, দক্ষিণ আৰু পশ্চিম আছে। ইয়াৰে এটা কম্পাছ দিশৰ ফালে থকা বুদ্ধ মূৰ্তিবোৰৰ সংশ্লিষ্ট মুদ্ৰা আছে। পঞ্চম ৰেলিঙত থকা বুদ্ধৰ মূৰ্তিবোৰত বিতৰ্ক মুদ্ৰা আৰু ওপৰৰ মঞ্চত থকা ৭২টা স্তুপৰ ভিতৰত থকা বুদ্ধৰ ধৰ্মচক্ৰ মুদ্ৰা অছে।{{sfn|De Casparis|1966|pp=547-548}} প্ৰতি মুদ্ৰাই পাঁচগৰাকী ধ্যানী বুদ্ধৰ ভিতৰত এজনক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে আৰু প্ৰত্যেকৰে নিজস্ব প্ৰতীকীতা আছে।{{sfn|Bucknell|Stuart-Fox|1995}} পূবৰ পৰা আৰম্ভ কৰি প্ৰদক্ষিণ (ঘড়ীৰ কাঁটাৰ দিশত প্ৰদক্ষিণ)ৰ ক্ৰম অনুসৰণ কৰি বৰোবুদুৰ বুদ্ধ প্ৰতিমূৰ্তিসমূহৰ মুদ্ৰাসমূহ হ'ল:{{sfn|Van Lohuizen-de Leeuw|1965|pp=391, 413-416}} {| class="wikitable sortable" style="width:60%; " |- |- ! মূৰ্তি ! মুদ্ৰা ! প্ৰতীকী অৰ্থ ! ধ্যানী বুদ্ধ ! দিশ ! মূৰ্তিটোৰ স্থান |- |[[File:COLLECTIE TROPENMUSEUM Boeddhabeeld van de Borobudur TMnr 10016277.jpg|100px]] |''ভূমিস্পৰ্শ মুদ্ৰা'' |পৃথিৱীক সাক্ষী হ'বলৈ আহ্বান |অক্ষোভ্যা |পূব |''ৰূপধাতু'' প্ৰথম চাৰিটা পূবৰ ৰেলিঙৰ স্থান |- |[[File:COLLECTIE TROPENMUSEUM Boeddhabeeld van de Borobudur TMnr 60013976.jpg|100px]] |''বৰ মুদ্ৰা'' |উপকাৰিতা, দান দিয়া |ৰত্নসম্ভৱ |দক্ষিণ |''ৰূপধাতু'' প্ৰথম চাৰিটা দক্ষিণৰ ৰেলিঙৰ স্থান |- |[[File:COLLECTIE TROPENMUSEUM Boeddhabeeld van de Borobudur voorstellende Dhyani Boeddha Amitabha TMnr 10016276.jpg|100px]] |''ধ্যান মুদ্ৰা'' |একাগ্ৰতা আৰু ধ্যান |অমিতাভ |পশ্চিম |''ৰূপধাতু'' প্ৰথম চাৰিটা পশ্চিম ৰেলিঙৰ স্থান |- |[[File:COLLECTIE TROPENMUSEUM Boeddhabeeld van de Borobudur voorstellende Dhyani Boeddha Amogasiddha TMnr 10016274.jpg|100px]] |''অভয় মুদ্ৰা'' |সাহস, নিৰ্ভীকতা |আমোঘসিদ্ধি |উত্তৰ |''ৰূপাধতু'' প্ৰথম চাৰিটা উত্তৰ ৰেলিঙৰ স্থান |- |[[File:COLLECTIE TROPENMUSEUM Boeddhabeeld van de Borobudur voorstellende Dhyani Boeddha Vairocana TMnr 10015947.jpg|100px]] |''বিতৰ্ক মুদ্ৰা'' |যুক্তি আৰু গুণ |বৈৰোচন বা সমন্তভদ্ৰ |ঊৰ্ধ |''ৰূপধাতু'' পঞ্চম (সৰ্বোচ্চ) ৰেলিঙৰ স্থানৰ সকলো দিশতে |- |[[File:COLLECTIE TROPENMUSEUM Boeddhabeeld van de Borobudur TMnr 60019836.jpg|100px]] |''ধৰ্মচক্ৰ মুদ্ৰা'' |ধৰ্মৰ চকা ঘূৰোৱা (বিধান) |বৈৰোচন |ঊৰ্ধ |''অৰুপধাতু'' তিনিটা ঘূৰণীয়া মঞ্চত ৭২টা ছিদ্ৰযুক্ত স্তূপত |} ==সমসাময়িক পৰিঘটনা== ===ধৰ্মীয় অনুষ্ঠান=== [[File:Borobudur on Vesak Day 2011.jpg|thumb|right|upright|বৰোবুদুৰত বেসক অনুষ্ঠান]] ১৯৭৩ চনত ইউনেস্কোৰ পুঁজিৰে কৰা বৃহৎ সংস্কাৰৰ পিছত{{sfn|Voute|1973|pp=113–130}} বৰোবুদুৰক পুনৰবাৰ পূজা আৰু তীৰ্থস্থান হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰা হয়। বছৰত এবাৰ মে’ বা জুন মাহত পূৰ্ণিমাৰ সময়ত ইণ্ডোনেছিয়াৰ বৌদ্ধসকলে জন্ম, মৃত্যু আৰু সিদ্ধাৰ্থ গৌতমে বুদ্ধ হ’বলৈ পৰমজ্ঞান লাভ কৰা সময়ৰ স্মৃতিত [[বুদ্ধ পূৰ্ণিমা|বেসক দিৱস]] (ইণ্ডোনেছিয়ান: ৱাইছাক) দিৱস পালন কৰে। ৱাইছাক ইণ্ডোনেছিয়াৰ চৰকাৰী ৰাষ্ট্ৰীয় বন্ধৰ দিন{{sfn|Vaisutis|2007|p=856}} আৰু এই অনুষ্ঠানটো মেণ্ডুটৰ পৰা পাৱনলৈ খোজ কাঢ়ি গৈ বৰোবুদুৰত শেষ কৰি তিনিটা বৌদ্ধ মন্দিৰক কেন্দ্ৰ কৰি কৰা হয়।{{sfn|Walubi|2002}} বৰোবুদুৰত অনুষ্ঠিত হোৱা অনুষ্ঠানসমূহৰ ভিতৰত প্ৰদক্ষিণ বা বৰোবুদুৰৰ ঘড়ীৰ কাঁটাৰ দিশত প্ৰদক্ষিণ কৰা আৰু গেলেৰীৰ মাজেৰে বৰোবুদুৰৰ মঞ্চত উঠি যোৱা{{sfn|Madyansyah|2023}}, বৰোবুদুৰক আগুৰি ধ্যান কৰা আৰু আকাশত ফানুচ মুকলি কৰা আদি অন্তৰ্ভুক্ত।{{sfn|Fitriana|2023}}{{sfn|Sudiarno|2016}} ===পৰ্যটন=== ইণ্ডোনেছিয়াৰ এই স্মৃতিসৌধটো আটাইতকৈ বেছি দৰ্শন কৰা একক পৰ্যটনস্থলী। ১৯৭৪ চনত ২ লাখ ৬০ হাজাৰ পৰ্যটকে এই স্মৃতিসৌধটো দৰ্শন কৰিছিল। ইয়াৰে ৩৬,০০০ বিদেশী পৰ্যটক আছিল।{{sfn|Hampton|2005|p=739}} ১৯৯০ চনৰ মাজভাগত দেশখনৰ অৰ্থনৈতিক সংকটৰ পূৰ্বে এই সংখ্যা বছৰি ২৫ লাখ দৰ্শনাৰ্থীলৈ বৃদ্ধি পায় (৮০% ঘৰুৱা পৰ্যটক)।{{Nowrap|2.5 million}} পৰ্যটন উন্নয়নক অৱশ্যে স্থানীয় সম্প্ৰদায়ক অন্তৰ্ভুক্ত নকৰাৰ বাবে সমালোচনা কৰা হৈছে। ইয়াৰ ফলত মাজে মাজে সংঘাতৰ সৃষ্টি হয়।{{sfn|Hampton|2005|p=739}} ২০০৩ চনত বৰোবুদুৰৰ আশে-পাশে থকা বাসিন্দা আৰু ক্ষুদ্ৰ ব্যৱসায়ীসকলে কেইবাখনো সভা আৰু প্ৰতিবাদৰ আয়োজন কৰে আৰু প্ৰাদেশিক চৰকাৰে "জাভা ৱৰ্ল্ড" নামেৰে নামকৰণ কৰা তিনিমহলীয়া ম'ল কমপ্লেক্স নিৰ্মাণৰ পৰিকল্পনাৰ বিৰুদ্ধে আপত্তি দৰ্শায়।{{sfn|Hampton|2005|pp=752–753}} ২০১২ চনৰ জুন মাহত বৰোবুদুৰক বিশ্বৰ সৰ্ববৃহৎ বৌদ্ধ মন্দিৰ হিচাপে [[গিনিজ ৱৰ্ল্ড ৰেকৰ্ডছ|গিনিজ বুক অৱ ৱৰ্ল্ড ৰেকৰ্ডত]] লিপিবদ্ধ কৰা হয়।{{Sfn|Antara|2012}} ===সংৰক্ষণ=== [[File:Borobudur monks 1.jpg|thumb|left|বৌদ্ধ সন্ন্যাসীসকলে বৰোবুদুৰৰ শীৰ্ষ মঞ্চত জপ কৰে]] ইউনেস্কোৱে বৰ্তমানৰ সংৰক্ষণৰ অৱস্থাৰ অধীনত তিনিটা নিৰ্দিষ্ট চিন্তাৰ ক্ষেত্ৰ চিনাক্ত কৰিছিল: (i) দৰ্শনাৰ্থীৰ দ্বাৰা ভাঙি পেলোৱা; (ii) ঠাইখনৰ দক্ষিণ-পূব অংশত মাটিৰ খহনীয়া; আৰু (iii) অনুপস্থিত মৌলসমূহৰ বিশ্লেষণ আৰু পুনৰুদ্ধাৰ।{{sfn|Republic of Indonesia|2002|pp=1-26}} কোমল মাটি, অসংখ্য ভূমিকম্প আৰু প্ৰচণ্ড বৰষুণৰ ফলত গঠনটো অস্থিৰ হৈ পৰে। ভূমিকম্প আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ অৰিহণা যোগোৱা কাৰক। কিয়নো কেৱল শিল তললৈ পৰি তোৰণবোৰ ছিন্নভিন্ন হোৱাই নহয়, ভূমি নিজেই ঢৌৰ দৰে গতি কৰিব পাৰে, যাৰ ফলত গঠনটো আৰু অধিক ধ্বংস হ'ব।{{sfn|Republic of Indonesia|2002|pp=1-26}} স্তূপৰ জনপ্ৰিয়তা বৃদ্ধি পোৱাৰ বাবে বহু দৰ্শনাৰ্থী আহে আৰু ইয়াৰে অধিকাংশই ইণ্ডোনেছিয়াৰ স্থানীয় লোক। সকলো স্তৰতে কোনো বস্তু স্পৰ্শ নকৰিবলৈ সতৰ্কবাণী চিন থকা, লাউডস্পীকাৰৰ জৰিয়তে নিয়মীয়াকৈ সতৰ্কবাণী প্ৰেৰণ আৰু প্ৰহৰীৰ উপস্থিতি থকাৰ পিছতো ভাস্কৰ্য আৰু মূৰ্তি ভাঙি পেলোৱাটো বৰ্তমান তেনেই সাধাৰণ পৰিঘটনা আৰু মূল সমস্যা। ইয়াৰ ফলত ইয়াৰ অধিক অৱনতি ঘটিছে।{{sfn|Republic of Indonesia|2002|pp=1-26}} ===পুনৰ্বাসন=== [[File:Borobudur-Temple-Park Indonesia Stupas-of-Borobudur-06.jpg|thumb|বৰোবুদুৰৰ চাৰিওফালে অৱস্থিত যমজ আগ্নেয়গিৰি মাউণ্ট মেৰবাবু (বাওঁফালে) আৰু মাউণ্ট মেৰাপি (সোঁফালে)]] ২০১০ চনৰ অক্টোবৰ আৰু নৱেম্বৰ মাহত মেৰাপি পৰ্বতৰ বিস্ফোৰণৰ ফলত বৰোবুদুৰত যথেষ্ট প্ৰভাৱ পৰিছিল। মেৰাপিৰ পৰা অহা আগ্নেয়গিৰিৰ ছাই মন্দিৰ কমপ্লেক্সটোৰ ওপৰত পৰিছিল। ই আগ্নেয়গিৰীৰ মূল গহ্বৰৰ পৰা প্ৰায় ২৮ কিলোমিটাৰ (১৭ মাইল) পশ্চিম-দক্ষিণ-পশ্চিমে অৱস্থিত। ৩–৫ নৱেম্বৰৰ বিস্ফোৰণৰ সময়ত মন্দিৰৰ মূৰ্তিবোৰৰ ওপৰত ২.৫ চেণ্টিমিটাৰ (১ ইঞ্চি){{sfn|Antara|2010}} ডাঠ ছাইৰ তৰপ এটা পৰি ভাস্কৰ্যসমূহ ঢাকি পেলায় আৰু জল নিষ্কাশন ব্যৱস্থাটো বন্ধ হৈ পৰে। বিশেষজ্ঞসকলে আশংকা কৰে যে এই এচিডিক ছাইয়ে মন্দিৰৰ মূৰ্তিবোৰৰ ক্ষতি কৰিব পাৰে।{{sfn|Nagaoka|2016|p=99}} ৫ নৱেম্বৰৰ পৰা ৯ নৱেম্বৰলৈ মন্দিৰ কমপ্লেক্সটো বন্ধ কৰি দিয়া হয় যাতে ছাইসমূহ পৰিষ্কাৰ কৰিব পৰা যায়।{{sfn|The Jakarta Globe|2010}}{{sfn|Naibaho|2010}} ২০১০ চনত মাউণ্ট মেৰাপিৰ বিস্ফোৰণৰ পিছত বৰোবুদুৰৰ পুনৰ্বাসনৰ বাবে হোৱা খৰচৰ অংশ হিচাপে ইউনেস্কোৱে ৩০ লাখ মাৰ্কিন ডলাৰ (২০২৩ চনত ৪,০৬৩,৩১৪ মাৰ্কিন ডলাৰৰ সমতুল্য) অনুদান আগবঢ়ায়।{{sfn|The Jakarta Post|2011}} বৰষুণৰ পিছত লেতেৰাৰ ফলত বন্ধ হৈ পৰা নিষ্কাশন ব্যৱস্থাক পুনৰুদ্ধাৰ কৰিবলৈ মন্দিৰৰ গঠনটোকে সামৰি লোৱা ৫৫ হাজাৰতকৈ অধিক শিলৰ ব্লক ভাঙি পেলোৱা হয়। নৱেম্বৰ মাহত পুনৰুদ্ধাৰৰ কাম সমাপ্ত হয়।{{sfn|Wahyuni|2011}} ২০১২ চনৰ জানুৱাৰী মাহত দুজন জাৰ্মান শিল সংৰক্ষণ বিশেষজ্ঞই এই স্থানত দহ দিন কটাই মন্দিৰসমূহ বিশ্লেষণ কৰি আৰু ইয়াৰ দীৰ্ঘম্যাদী সংৰক্ষণ নিশ্চিত কৰিবলৈ পৰামৰ্শ আগবঢ়ায়।{{sfn|UNESCO Jakarta|2012}} জুন মাহত জাৰ্মানীয়ে ইউনেস্ক’ক দ্বিতীয় পৰ্যায়ৰ পুনৰ্বাসনৰ বাবে ১ লাখ ৩০ হাজাৰ মাৰ্কিন ডলাৰ (২০২৩ চনত ১৭২,৫২৯ মাৰ্কিন ডলাৰৰ সমতুল্য) বৰঙণি আগবঢ়াবলৈ সন্মত হৈছিল। শিল সংৰক্ষণ, অণুজীৱবিজ্ঞান, গাঁথনি অভিযান্ত্ৰিক আৰু ৰাসায়নিক অভিযান্ত্ৰিকীৰ ছয়জন বিশেষজ্ঞই ২০১৮ চনৰ জুন মাহত ব’ৰ’বুদুৰত এসপ্তাহ কটায়। তাৰ পিছত ছেপ্টেম্বৰ বা অক্টোবৰ মাহত আন এটা ভ্ৰমণৰ বাবে উভতি অহাৰ প্ৰস্তাৱ আগবঢ়ায়। এই অভিযানসমূহে জানুৱাৰী মাহৰ প্ৰতিবেদনত পৰামৰ্শ দিয়া সংৰক্ষণ কাৰ্য্যকলাপসমূহ আৰম্ভ কৰিব আৰু চৰকাৰী কৰ্মচাৰী আৰু যুৱ সংৰক্ষণ বিশেষজ্ঞসকলৰ সংৰক্ষণ ক্ষমতা বৃদ্ধিৰ বাবে সামৰ্থ্য বিকাশৰ কাৰ্য্যকলাপসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত কৰিব বুলি আশা কৰা হয়।{{sfn|The Jakarta Globe|2012}} ২০১৪ চনৰ ১৪ ফেব্ৰুৱাৰীত প্ৰায় ২০০ কিলোমিটাৰ পূবে অৱস্থিত পূব জাভাৰ কেলুড আগ্নেয়গিৰিৰ বিস্ফোৰণৰ ফলত হোৱা আগ্নেয়গিৰিৰ ছাইৰ দ্বাৰা যথেষ্ট প্ৰভাৱিত হোৱাৰ পিছত বৰোবুদুৰ, প্ৰম্বানন আৰু ৰাটু বকোকে ধৰি যোগাকাৰ্টা আৰু মধ্য জাভাৰ প্ৰধান পৰ্যটনস্থলীসমূহ দৰ্শনাৰ্থীৰ বাবে বন্ধ কৰি দিয়া হয়। বৰোবুদুৰ মন্দিৰৰ বিখ্যাত স্তূপ আৰু মূৰ্তিসমূহ আগ্নেয়গিৰিৰ ছাইৰ পৰা ৰক্ষা কৰিবলৈ শ্ৰমিকসকলে আৱৰি ধৰে। ২০১৪ চনৰ ১৩ ফেব্ৰুৱাৰীত কেলুড আগ্নেয়গিৰিৰ বিস্ফোৰণ ঘটে আৰু যোগাকাৰ্টাৰ দৰে দূৰৰ অঞ্চললৈকে বিস্ফোৰণৰ শব্দ শুনা যায়।{{sfn|The Jakarta Globe|2014}} ===নিৰাপত্তাৰ ভাবুকি=== [[File:Borobudur Bombing 1985.jpg|thumb|১৯৮৫ চনৰ ২১ জানুৱাৰীত সন্ত্ৰাসবাদী আক্ৰমণৰ ফলত বৰোবুদুৰৰ ওপৰৰ মঞ্চৰ কেইবাটাও স্তূপৰ ক্ষতি হয়]] ১৯৮৫ চনৰ ২১ জানুৱাৰীত ৯টা বোমাৰ বিস্ফোৰণৰ ফলত বৰোবুদুৰৰ নটা স্তূপ বেয়াকৈ ক্ষতিসাধন হয়।{{sfn|Bloembergen|Eickhoff|2015|pp=91– 92}}{{sfn|The Miami Herald|1985}} ১৯৯১ চনত এজন অন্ধ মুছলমান প্ৰচাৰক হুছেইন আলী আল হাবছিয়ে ১৯৮০ চনৰ মাজভাগত মন্দিৰ আক্ৰমণকে ধৰি ধাৰাবাহিকভাৱে ঘটোৱা বোমা বিস্ফোৰণৰ মাষ্টাৰমাইণ্ডৰ বাবে যাৱজ্জীৱন কাৰাদণ্ডৰ শাস্তি লাভ কৰে।{{sfn|Crouch|2002|p=14}} বোমা বিস্ফোৰণ সংঘটিত কৰা ইছলামিক উগ্ৰপন্থী গোটটোৰ আন দুজন সদস্যক ১৯৮৬ চনত প্ৰত্যেককে ২০ বছৰৰ কাৰাদণ্ড বিহা হৈছিল আৰু আন এজন লোকে ১৩ বছৰৰ কাৰাদণ্ড বিহা হয়। ২০০৬ চনৰ ২৭ মে’ তাৰিখে মধ্য জাভাৰ দক্ষিণ উপকূলত ৬.২ প্ৰাবল্যৰ ভূমিকম্প আহে। এই পৰিঘটনাই অঞ্চলটোৰ চাৰিওফালে বিস্তৰ ক্ষতিসাধন কৰে আৰু ওচৰৰ যোগাকাৰ্টা আৰু প্ৰম্বানন চহৰত ক্ষয়-ক্ষতি হয় যদিও বৰোবুদুৰ অক্ষত অৱস্থাত থাকে।{{sfn|Berger|2006}} ২০১৪ চনৰ আগষ্ট মাহত ইণ্ডোনেছিয়াৰ আৰক্ষী আৰু নিৰাপত্তা বাহিনীয়ে আইছিছৰ স্বঘোষিত ইণ্ডোনেছিয়ান শাখাই ছ’চিয়েল মিডিয়াত প্ৰকাশ কৰা ভাবুকিৰ সতৰ্কতামূলক ব্যৱস্থা হিচাপে [[বৰোবুদুৰ মন্দিৰ চৌহদ]] আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে নিৰাপত্তা কটকটীয়া কৰিছিল। সন্ত্ৰাসবাদীয়ে বৰোবুদুৰ আৰু অন্যান্য মূৰ্তি ধ্বংস কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰা বুলি উল্লেখ কৰি ইণ্ডোনেছিয়াত বিবৃত্তি জাৰি কৰিছিল।{{sfn|The Straits Times|2014}} নিৰাপত্তা উন্নয়নৰ ভিতৰত চিচিটিভি মনিটৰ মেৰামতি আৰু বৰ্ধিত নিয়োগ কৰাৰ লগতে মন্দিৰ চৌহদ আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে নৈশ টহল দিয়াৰ ব্যৱস্থা কৰা হয়। জেহাদী গোটটোৱে ইছলামৰ কঠোৰ ব্যাখ্যা অনুসৰণ কৰে আৰু ভাস্কৰ্য্যৰ দৰে যিকোনো নৃগোষ্ঠীয় উপস্থাপনক মূৰ্তিপূজা বুলি গৰিহণা দিয়ে। ===বৰ্ধিত দৰ্শনাৰ্থীৰ সমস্যা=== [[File:COLLECTIE TROPENMUSEUM Bezoekers van de Borobudur TMnr 20027041.jpg|thumb|upright|বৰোবুদুৰত পৰ্যটক]] বৰোবুদুৰৰ সৰু চিৰিবোৰত উঠি অহা দৰ্শনাৰ্থীৰ সংখ্যা বেছি হোৱাৰ বাবে চিৰিত তীব্ৰ ক্ষয়-ক্ষতিৰ সৃষ্টি হৈছে। শিলৰ পৃষ্ঠভাগৰ খহনীয়া হৈ পৰিছে আৰু পাতল আৰু মসৃণ কৰি তুলিছে। সামগ্ৰিকভাৱে বৰোবুদুৰত ২০৩৩টা শিলৰ চিৰিৰ পৃষ্ঠ আছে। এই চিৰি পশ্চিম দিশ, পূব, দক্ষিণ আৰু উত্তৰকে ধৰি চাৰি দিশত বিস্তৃত। ইয়াৰ প্ৰায় ১,০২৮টা পৃষ্ঠ বা প্ৰায় ৪৯.১৫ শতাংশ গুৰুতৰভাৱে জীৰ্ণ হৈ পৰিছে।{{sfn|Fitriana|2014}} চিৰিৰ শিল আৰু অধিক অৱক্ষয়ৰ পৰা হাত সাৰিবলৈ ২০১৪ চনৰ নৱেম্বৰৰ পৰা বৰোবুদুৰ চিৰিৰ দুটা মূল অংশ – পূব (আৰোহী পথ) আৰু উত্তৰ (অৱতৰণ পথ) ফাল – কাঠৰ গঠনেৰে আবৃত কৰা হয়। কম্বোডিয়াৰ এংকৰ ৱাট আৰু [[ইজিপ্ত]]ৰ পিৰামিডত একেধৰণৰ পদ্ধতি ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে।{{sfn|Fitriana|2014}} ২০১৫ চনৰ মাৰ্চ মাহত বৰোবুদুৰ সংৰক্ষণ কেন্দ্ৰই চিৰিবোৰ ৰবৰৰ আৱৰণেৰে ঢাকি ৰখাৰ প্ৰস্তাৱ আগবঢ়ায়।{{sfn|Asdhiana |2015}} ধ্বংসপ্ৰৱণতা আৰু গ্ৰেফিটি অংকনৰ বাবে ২০২০ চনত মন্দিৰৰ চৌহদত প্ৰৱেশ সাময়িকভাৱে বন্ধ হৈ পৰিছিল। তেতিয়াৰ পৰা পৰ্যটক গাইডৰ সৈতে দিনটোত এঘণ্টাৰ বাবে সৰ্বাধিক ১২০০ দৰ্শকক মন্দিৰত প্ৰৱেশৰ অনুমতি দিয়া হৈছে। দৰ্শনাৰ্থীসকলে ইয়াত বাঁহৰ চেণ্ডেল পিন্ধিব লাগে।{{sfn|Watson |2023}} ষ্টেটেষ্টিক্‌ছ ইণ্ডোনেছিয়াৰ মতে ২০২১ চনত বৰোবুদুৰলৈ ঘৰুৱা পৰ্যটকৰ সংখ্যা ৪২২,৯৩০ৰ পৰা ২০২২ চনত ১৪.৪ লাখলৈ বৃদ্ধি পাইছে। ইণ্ডোনেছিয়া চৰকাৰে বছৰি ২০ লাখ পৰ্যটকৰ সংখ্যা বৃদ্ধি কৰাৰ লক্ষ্য বান্ধি লৈছে।{{sfn|Antara |2023}} ==উত্তৰাধিকাৰ== [[File:COLLECTIE TROPENMUSEUM President Soekarno en de Indiase premier Nehru kijken toe hoe Indira Gandhi bloemen in ontvangst neemt tijdens een bezoek aan de Borobudur TMnr 10015646.jpg|thumb|right|১৯৫০ চনৰ জুন মাহত বৰোবুদুৰ ভ্ৰমণ কৰা সময়ত ইণ্ডোনেছিয়াৰ ৰাষ্ট্ৰপতি [[সুকৰ্ণ]] আৰু [[ভাৰতৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী]] [[জৱাহৰলাল নেহৰু]]]] বৰোবুদুৰৰ নান্দনিক আৰু কাৰিকৰীভাবে উচ্চ জ্ঞানৰ প্ৰতীক। ই ইণ্ডোনেছিয়ানসকলৰ বাবে গৌৰৱৰ ভাৱ জগাই তুলি আহিছে। কম্বোডিয়াৰ বাবে এংকৰ ৱাটৰ দৰেই বৰোবুদুৰ ইণ্ডোনেছিয়াৰ বাবে ইয়াৰ অতীতৰ মহানতাৰ সাক্ষ্য দিবলৈ এক শক্তিশালী প্ৰতীক হৈ পৰিছে। ইণ্ডোনেছিয়াৰ প্ৰথম ৰাষ্ট্ৰপতি সুকৰ্ণয়ে বিদেশী গণ্যমান্য ব্যক্তিক এই স্থান দেখুৱাইছিল। চুহাৰ্টো শাসনকালত ইয়াৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰতীকী আৰু অৰ্থনৈতিক অৰ্থ উপলব্ধি কৰি ইউনেস্ক’ৰ সহায়ত কীৰ্তিচিহ্নটো পুনৰুদ্ধাৰৰ বাবে অধ্যৱসায়ীভাৱে এক বৃহৎ প্ৰকল্পত আৰম্ভ কৰা হৈছিল। ইণ্ডোনেছিয়াৰ বহু সংগ্ৰহালয়ত বৰোবুদুৰৰ স্কেল মডেলৰ প্ৰতিৰূপ আছে। এই স্মৃতিসৌধটো প্ৰায় এটা বিখ্যাত চিহ্ন হৈ পৰিছে। ৱায়াং পুতলা খেল আৰু গামেলান সংগীতৰ সৈতে গোট খুৱাই ই এটা অস্পষ্ট ধ্ৰুপদী জাভানীজ অতীতত পৰিণত হৈছে।{{sfn|Wood|2011|p=38}} বৰোবুদুৰৰ পৰা সংগ্ৰহ কৰা কেইবাটাও প্ৰত্নতাত্ত্বিক সামগ্ৰী বা ইয়াৰ প্ৰতিৰূপ ইণ্ডোনেছিয়া আৰু বিদেশৰ কিছুমান সংগ্ৰহালয়ত প্ৰদৰ্শিত হৈছে। বৰোবুদুৰ মন্দিৰৰ চৌহদৰ ভিতৰত থকা কৰ্মবিভংগ সংগ্ৰহালয়ৰ বাহিৰেও কিছুমান সংগ্ৰহালয় যেনে: জাকাৰ্টাৰ ইণ্ডোনেছিয়ান নেচনেল মিউজিয়াম, আমষ্টাৰডামৰ ট্ৰপেনমিউজিয়াম, লণ্ডনৰ ব্ৰিটিছ মিউজিয়াম, বেংককৰ থাই নেচনেল মিউজিয়ামত বৰোবুদুৰৰ শিল্পকৰ্ম আছে। পেৰিছৰ লুভ্ৰ সংগ্ৰহালয়, কুৱালালামপুৰৰ মালয়েছিয়ান নেচনেল মিউজিয়াম আৰু নিউ টাইপেইৰ মিউজিয়াম অৱ ৱৰ্ল্ড ৰিলিজিয়নছতো বৰোবুদুৰৰ প্ৰতিৰূপ প্ৰদৰ্শন কৰা হৈছে।{{sfn|Museum of World Religions, Taipei}} প্ৰাচীন জাভাৰ ধ্ৰুপদী বৌদ্ধ সভ্যতাৰ প্ৰতি এই কীৰ্তিচিহ্নটোৱে বিশ্বৰ দৃষ্টি আকৰ্ষণ কৰিছে। বৰোবুদুৰৰ পুনৰ আৱিষ্কাৰ আৰু পুনৰ্গঠনক ইণ্ডোনেছিয়াৰ বৌদ্ধসকলে ইণ্ডোনেছিয়াত বৌদ্ধ পুনৰুজ্জীৱনৰ চিন বুলি প্ৰশংসা কৰিছে। ১৯৩৪ চনত [[শ্ৰীলংকা]]ৰ পৰা অহা মিছনেৰী সন্ন্যাসী নাৰদ থেৰা দক্ষিণ-পূব এছিয়াত ধৰ্ম প্ৰচাৰৰ যাত্ৰাৰ অংশ হিচাপে প্ৰথমবাৰৰ বাবে ইণ্ডোনেছিয়া ভ্ৰমণ কৰে। এই সুযোগৰ সহায়ত স্থানীয় কেইজনমান বৌদ্ধ ধৰ্মগুৰুয়ে ইণ্ডোনেছিয়াত বৌদ্ধ ধৰ্মক পুনৰুজ্জীৱিত কৰিছিল। ১৯৩৪ চনৰ ১০ মাৰ্চত বৰোবুদুৰৰ দক্ষিণ-পূব দিশত নাৰদ থেৰাৰ আশীৰ্বাদত [[বোধি বৃক্ষ|বোধি বৃক্ষৰোপণ]] অনুষ্ঠান অনুষ্ঠিত হয় আৰু কিছুমান উপাসকক সন্ন্যাসী হিচাপে নিযুক্তি দিয়া হয়।{{sfn|Buddhanet|2002}} বছৰত এবাৰ ইণ্ডোনেছিয়া আৰু চুবুৰীয়া দেশৰ পৰা হাজাৰ হাজাৰ বৌদ্ধ লোকে ৰাষ্ট্ৰীয় ৱাইছাক উদযাপনৰ স্মৃতিত বৰোবুদুৰলৈ ভিৰ কৰে।{{sfn|Wonderful Indonesia|2013}} [[File:Coat of arms of Central Java.svg|thumb|upright|বৰোবুদুৰ প্ৰদৰ্শন কৰা মধ্য জাভাৰ প্ৰতীক]] মধ্য জাভা প্ৰদেশ আৰু মাগেলাং ৰিজেন্সিৰ প্ৰতীকত বৰোবুদুৰৰ প্ৰতিচ্ছবি আছে। ই মধ্য জাভাৰ প্ৰতীক হৈ পৰিছে আৰু বহল পৰিসৰত ইণ্ডোনেছিয়াৰো প্ৰতীক হিচাপে গণ্য কৰা হয়। বৰোবুদুৰৰ নামেৰে কেইবাটাও প্ৰতিষ্ঠানৰ নামকৰণ কৰা হৈছে। যেনে বৰোবুদুৰ বিশ্ববিদ্যালয়, মধ্য জাকাৰ্টাৰ বৰোবুদুৰ হোটেল আৰু বিদেশৰ কেইবাখনো ইণ্ডোনেছিয়ান ৰেষ্টুৰেণ্ট ইয়াৰ নামেৰে ৰখা হৈছে। এই স্মৃতিসৌধটোৱে ইণ্ডোনেছিয়াৰ দুখন উল্লেখযোগ্য পাঁচ তাৰকাযুক্ত হোটেল ওচৰৰ আমানজিঅ’ (য’ৰ পৰা পৰিষ্কাৰ দিনত মন্দিৰটো দেখা যায়) আৰু স্লেমানৰ হায়াট ৰিজেন্সি যোগাকাৰ্টাৰ স্থাপত্য ডিজাইনৰ বাবে অনুপ্ৰাণিত কৰিছিল। ৰূপিয়াৰ বেংকনোট আৰু ডাকটিকটত, বহুতো কিতাপ, প্ৰকাশন, তথ্যচিত্ৰ আৰু ইণ্ডোনেছিয়াৰ পৰ্যটন প্ৰচাৰ সামগ্ৰীত বৰোবুদুৰক দেখা যায়। ইণ্ডোনেছিয়াৰ অন্যতম মূল পৰ্যটন আকৰ্ষণ হিচাপে পৰিগণিত হৈছে এই স্মৃতিসৌধ, মন্দিৰটোৰ চাৰিওফালে থকা অঞ্চলটোৰ স্থানীয় অৰ্থনীতি সৃষ্টিৰ বাবে অতি প্ৰয়োজনীয়। উদাহৰণস্বৰূপে যোগাকাৰ্টা চহৰৰ পৰ্যটন খণ্ডটো আংশিকভাৱে বৰোবুদুৰ আৰু প্ৰম্বানন মন্দিৰৰ ওচৰত থকাৰ বাবেই গঢ় লৈ উঠিছে। ===শিল্প আৰু সাহিত্যত উল্লেখ=== ১৮৩৬ চনৰ ফিচাৰৰ ড্ৰয়িং ৰুম স্ক্ৰেপ বুকত ডব্লিউ পাৰ্চাৰৰ এখন ছবিৰ খোদিত বৰো ব'ড'ৰত লেটিচিয়া এলিজাবেথ লেণ্ডনে খ্ৰীষ্টান দৃষ্টিকোণৰ পৰা বৰোবুদুৰক উপস্থাপন কৰিছে।{{sfn|Landon|1836|p=39}} ==লগতে চাওক== * [[এংকৰ ৱাট]] ==টোকা== {{notelist}} ==তথ্য উৎস== {{reflist|1=30em}} ==উদ্ধৃত ৰচনাসমূহ== ===গ্ৰন্থৰাজি=== {{refbegin}} *{{cite book | title = Hasil Pemugaran dan Temuan Benda Cagar Budaya PJP I | first1 =I.G.N. | last1 =Anom | last2 = Sugiyanti| first2 =Sri | last3 =Hasibuan | first3 = Hadniwati|editor1-last= Ibrahim|editor1-first= Maulana |editor2-last= Samidi | publisher = Direktorat Jenderal Kebudayaan | year = 1996 | url = https://books.google.com/books?id=BjXkCgAAQBAJ&q=Punden+Berundak+Cipari&pg=PA87 | language = id}} * {{cite book|title=The Restoration of Borobudur|isbn=92-3-103940-7|date=2005|editor-first=I.G.N.|editor-last=Anom|publisher=[[ৰাষ্ট্ৰসংঘ শিক্ষা, বিজ্ঞান আৰু সংস্কৃতি সংস্থা]]|url=https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000143333|access-date=December 21, 2023}} * {{cite book|title=Some Architectural Design Principles of Temples in Java: A study through the buildings projection on the reliefs of Borobudur temple|last=Atmadi|first= Parmono|publisher=Gajah Mada University Press|year=1988|isbn=979-420-085-9|location=Yogyakarta}} *{{cite book |last1=Bloembergen |first1=Marieke |last2=Eickhoff |first2=Martijn |editor-last=Falser |editor-first=M |title=Save Borobudur! The Moral Dynamics of Heritage Formation in Indonesia across Orders and Borders, 1930s–1980s. In Cultural Heritage as Civilizing Mission |date=2015 |publisher=Springer |isbn=978-3-319-13637-0 |pages=83–119}} *{{cite book |last1=Bloembergen |first1=Marieke |last2=Eickhoff |first2=Martijn |title=The Politics of Heritage in Indonesia A Cultural History |date=2020 |publisher=Cambridge University Press|isbn=978-1-108-61475-7}} * {{cite book|title=The Twilight Language: Explorations in Buddhist Meditation and Symbolism|last1=Bucknell |first1=Roderick S. |last2=Stuart-Fox|first2= Martin|name-list-style=amp|publisher= Routledge|location=UK|year=1995|chapter=Chapter 1: Meditation and Symbolism|isbn=0-7007-0234-2}} * {{cite book|editor-last=Buswell |editor-first=Robert E.|title=Encyclopedia of Buddhism|publisher=Macmillan Reference USA |year=2004 |isbn=0-02-865718-7}} * {{cite book| last =Chemburkar | first = Swati |editor-last=Acri | editor-first= Andrea | year = 2016 | title = Borobudur's Pāla Forebear? A Field Note from Kesariya, Bihar, India. In Esoteric Buddhism in Mediaeval Maritime Asia; Networks of Masters, Texts, Icons | publisher = ISEAS–Yusof Ishak Institute | url = https://www.cambridge.org/core/books/esoteric-buddhism-in-mediaeval-maritime-asia/A5B46A561DC9C3AB31FEB133BFEE7763 | isbn = 9789814695091|pages= 191–210}} * {{cite book |last1=De Casparis |first1=Johannes Gijsbertu |editor1-last=Malalasekera |editor1-first=G. P. |title=Barabudur, in: Encyclopedia of Buddhism, volume II |date=1966 |publisher=The Government of Ceylon |pages=545–549}} * {{cite book|title=Borobudur. Appearance of a Universe|first=Peter|last=Cirtek |publisher=Monsun Verlag| year=2019|isbn=978-3-940429-09-4|edition=2nd|location=Hamburg}} * {{cite book|title=Borobudur|first=Jacques|last=Dumarçay|publisher=Oxford University Press|others= trans. and ed. by Michael Smithies|year=1986|isbn=0-19-580379-5|edition=1st|location=Singapore}} * {{cite book|title=Borobudur|first=Jacques|last=Dumarçay|publisher=Oxford University Press|others= trans. and ed. by Michael Smithies|year=1991|isbn=0-19-588550-3|edition=2nd|location=Singapore}} * {{cite book|title=Construction Techniques in South and Southeast Asia, A History|first=Jacques|last=Dumarçay|publisher=Brill |others= trans. by Barbara Silverstone, Raphaelle Dedourge| year=2005 |isbn=90-04-14126-X|location=Leiden}} * {{cite conference|chapter=Architecture as Information Space|book-title=8th Int. Conf. on Information Visualization|last1=Ferschin|first1= Peter |last2=Gramelhofer|first2=Andreas |title=Proceedings. Eighth International Conference on Information Visualisation, 2004. IV 2004|name-list-style=amp|doi=10.1109/IV.2004.1320142|pages=181–186|year=2004|publisher=[[IEEE]]|isbn=0-7695-2177-0}} * {{cite book |last1=Fontein |first1=Jan |title=The pilgrimage of Sudhana : a study of Gandavyuha illustrations in China, Japan and Java |date=1967 |publisher=Mouton & Co|isbn=978-3-11-156269-8}} *{{cite book |last1=Fontein |first1=Jan |title=Entering the Dharmadhātu, A Study of the Gandavyūha Reliefs of Borobudur |date=2012 |publisher=Brill |isbn=978-90-04-22348-6}} * {{cite conference|title=Barabudur: History and Significance of a Buddhist Monument|editor1=Gómez, Luis O. |editor-link1=Luis O. Gómez |editor2=Woodward, Hiram W.|editor-link2=Hiram W. Woodward |publisher=University of California|year=1981|isbn=0-89581-151-0 |location=Berkeley|name-list-style=amp|ref= none}} :* {{cite conference|author-link=Johannes Gijsbertus de Casparis|last=De Casparis|first=Johannes Gijsbertu|chapter=The Dual Nature of Barabudur|title=Barabudur: History and Significance of a Buddhist Monument|date=1981}} :*{{cite conference|last=Wayman|first=Alex| author-link=Alex Wayman|title=Reflections on the Theory of Barabudur as a Mandala| book-title=Barabudur History and Significance of a Buddhist Monument|date=1981| pages=139–172}} *{{cite book |last1=Haddon |first1=A. C. |title=The Outriggers of Indonesian Canoes |date=1920 |publisher=Royal Anthropological Institute of Ireland and Great Britain |location=London |url=http://www.survivorlibrary.com/library/the_outriggers_of_indonesian_canoes_1920.pdf|oclc=222264503}} *{{cite book | title = Sendratari mahakarya Borobudur | last= Haryono| first= Timbul | publisher = Kepustakaan Populer Gramedia | year = 2011 | isbn = 978-979-9103-33-8 | url = https://books.google.com/books?id=I4hFie9yqtEC&q=Punden+Berundak+Borobudur | language = id}} * {{cite book |last1=Hitchcock |first1=Michael |first2=I. Nyoman |last2=Darma Putra |editor1-last=King |editor1-first=Victor T. |chapter=Prambanan and Borobudur: Managing tourism and conservation in Indonesia |title=UNESCO in Southeast Asia World Heritage Sites in Comparative Perspective |pages=258–273 |chapter-url=https://research.gold.ac.uk/id/eprint/13841/6/Borobudur%20and%20Prambanan%20Paper.pdf |date=2016 |publisher=NIAS Press |isbn=978-87-7694-667-8 |via=Goldsmiths, University of London}} * {{cite book| first=Roy E.|last=Jordaan |title=Imagine Buddha in Prambanan: Reconsidering the Buddhist Background of the Loro Jonggrang Temple Complex |year=1993 |publisher=Vakgroep Talen en Culturen van Zuidoost-Azië en Ocenanië, Rijksuniversiteit te Leiden| isbn=90-73084-08-3}} * {{cite book|title=Ageless Borobudur: Buddhist mystery in stone, decay and restoration, Mendut and Pawon, folklife in ancient Java |last=Kempers |first=Bernet |publisher=Servire|year=1976 |isbn=90-6077-553-8|location=Wassenaar| oclc=66207713}} * {{cite book |last1=Krom |first1=N.J. |title=Borobudur, Archaeological Description, vol. I |date=1927|oclc =5964215|publisher=Nijhoff |location=The Hague |url=https://archive.org/details/dli.ernet.12193/page/n3/mode/2up |access-date=31 December 2023}} *{{cite book|last =Landon|first=Letitia Elizabeth|title=Fisher's Drawing Room Scrap Book|url=https://play.google.com/books/reader?id=2dBbAAAAQAAJ&pg=GBS.PA98|section=picture|year=1836|publisher=Fisher, Son & Co.|oclc=832519854}} * {{cite book|title=Borobudur: Golden Tales of the Buddhas|first=John|last=Miksic|author-link=John N. Miksic|publisher=Tuttle Publishing|year=1990|isbn=0-87773-906-4}} *{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=MVoZGA2yfywC&q=dvarapala+borobudur+dagi&pg=PA29 |title=Borobudur: Golden Tales of the Buddhas |first1=John|last1=Miksic |first2=Marcello |last2=Tranchini |first3=Anita |last3=Tranchini |year=1996 |publisher=Tuttle publishing |isbn=978-0-945971-90-0 |access-date=2 April 2012}} * {{cite book|title=Early Kingdoms of the Indonesian Archipelago and the Malay Peninsula| first=Paul Michel|last=Munoz| publisher=Didier Millet| year=2007| isbn= 978-981-4155-67-0}} *{{cite book |last1=Nagaoka |first1=M |title=Cultural Landscape Management at Borobudur, Indonesia |date=2016 |publisher=Springer |isbn=978-3-319-42045-5}} * {{wikicite |ref={{harvid|Raffles|1830}} |reference={{Gutenberg| no= 49843| name=The History of Java, v. 1-2| bullet= none| year=2015| first = Thomas Stamford | last =Raffles| authorlink =Stamford Raffles| origdate=1830| edition= 2nd| publisher= John Murray (publishing house)| oclc= 578699780| access-date = December 22, 2023}}}} *{{cite book |last1=Revianur |first1=A. |editor-link=Melani Budianta |editor1-last=Budianta |editor1-first=Melani |editor2-last=Budiman |editor2-first=Manneke |editor3-last=Kusno |editor3-first=Abidin |editor4-last=Moriyama |editor4-first=Mikihiro |title=Forms and types of Borobudur's stupas. In Cultural Dynamics in a Globalized World |date=2018 |publisher=Taylor & Francis |isbn=978-1-138-62664-5 |pages=577–584}} * {{cite book |first=Raden |last=Soekmono |author-link=Soekmono |year=1976 |title=Chandi Borobudur: A Monument of Mankind |isbn=92-3-101292-4 |location=Paris|publisher=Unesco Press |url=http://unesdoc.unesco.org/images/0002/000200/020097E.pdf#search=%22soekmono%20chandi%20borobudur%22 |access-date=17 August 2008}} *{{cite book |first=Raden |last=Soekmono |author-link=Soekmono |date=1981 |orig-date=1973 |title=Pengantar Sejarah Kebudayaan Indonesia 2 |edition=3rd |publisher=Penerbit Kanisius |location=Yogyakarta |via=Yogyakarta State University |url=https://staffnew.uny.ac.id/upload/131782844/pendidikan/pengantar-sejarah-kebudayaan-indonesia-2.pdf |access-date=December 21, 2023 |archivedate=December 21, 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231221212930/https://staffnew.uny.ac.id/upload/131782844/pendidikan/pengantar-sejarah-kebudayaan-indonesia-2.pdf }} *{{cite book |last=Vaisutis |first=Justine |year=2007 |title=Indonesia |publisher=Lonely Planet |isbn=978-1-74104-435-5}} *{{cite book |last1=Voûte |first1=Caesar |last2=Long |first2=Mark |name-list-style=amp |date=2008 |title=Borobudur: Pyramid of the Cosmic Buddha |publisher=D.K. Printworld Ltd |isbn=978-8-12460-403-8 |oclc=229446531 |url=http://www.borobudur.tv/book_promo.htm |access-date=17 August 2008 |via=borobudur.tv |archive-url=https://web.archive.org/web/20080608070829/http://www.borobudur.tv/book_promo.htm |archive-date=8 June 2008 |url-status=dead |archivedate=8 June 2008 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080608070829/http://www.borobudur.tv/book_promo.htm }} *{{cite book |title=The Borderlands of Southeast Asia |chapter=Chapter 2: Archaeology, National Histories, and National Borders in Southeast Asia |first=Michael |last=Wood |url=https://books.google.com/books?id=KzSjL7vxFpcC |publisher=NDU Press |editor1-last=Clad |editor1-first=James |editor2-last=McDonald |editor2-first=Sean M. |editor3-last=Vaughan |editor3-first=Bruce |year=2011 |isbn=978-1-78039-922-5}} {{refend}} ===গৱেষণা পত্ৰিকাৰ প্ৰবন্ধ=== {{refbegin}} *{{cite news|url=http://www.smh.com.au/news/world/an-ancient-wonder-reduced-to-rubble/2006/05/29/1148754940170.html|title=An ancient wonder reduced to rubble|first=Sebastien|last= Berger|date=30 May 2006|access-date=23 August 2008|publisher=The Sydney Morning Herald}} *{{cite journal |last1=Bloembergen |first1=M. |last2=Monquil |first2=M. |title=A fragmented Provenance Report regarding Four Buddha heads gifted by Artis in the NMVW and the social lives of Borobudur |journal=PPROCE Provenance Reports |date=2022 |volume=36 |url=https://pure.knaw.nl/ws/portalfiles/portal/496432798/RAP_PPROCE_ProvenanceReport_36_ArtisBuddhaheads_TM_A_5945until5948_v10_v202203.pdf |publisher=Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen}} *{{cite journal|first=Harold |last=Crouch|author-link=Harold Crouch|journal=Trends in Southeast Asia|title=The Key Determinants of Indonesia's Political Future|url=https://sealionplus.iseas.edu.sg/nodes/view/22630?keywords=|year=2002|issn=0219-3213|volume=7}} *{{cite journal |last1=De Casparis |first1=J.G. |title=Review of The law of cause and effect in ancient Java, by J. Fontein |journal=Bijdragen tot de Taal-, Land- en Volkenkunde |date=1992 |volume=148 |issue=1 |pages=148–151 |jstor=27864315}} *{{cite journal |title=Problems of Indonesian Historiography |first=D.G.E.|last=Hall |journal=Pacific Affairs |volume=38 |issue=3/4 |pages=353–359 |year=1956 |doi=10.2307/2754037 |jstor=2754037}} *{{cite journal| first1=Mark P.|last1=Hampton| title=Heritage, Local Communities and Economic Development| journal=Annals of Tourism Research| doi=10.1016/j.annals.2004.10.010| volume=32| issue=3| pages=735–759| year=2005| s2cid=154890055}} *{{cite journal |last1=Van Lohuizen-de Leeuw |first1=J.E. |title=The Dhyani-Buddhas of Barabudur |journal=Bijdragen tot de Taal-, Land- en Volkenkunde / Journal of the Humanities and Social Sciences of Southeast Asia |date=1965 |volume=121 |issue=4 |pages=389–416|doi=10.1163/22134379-90002949 |url=https://brill.com/view/journals/bki/121/4/article-p389_1.xml?language=en}} *{{cite journal |title=Barabudur, Mendut en Pawon en hun onderlinge samenhang |trans-title=Barabudur, Mendut and Pawon and their mutual relationship |first=J. L. |last=Moens |year=1951 |others=trans. by Mark Long |url=http://www.borobudur.tv/Barabudur_Mendut_Pawon.pdf |journal=Tijdschrift voor de Indische Taai-, Land- en Volkenkunde deel LXXXIV, aflevering 3, jaarg. P.[326]-386 |publisher=Het Bataviaasch Genootschap van Kunsten en Wetenschappen |pages=1–109 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070810210020/http://www.borobudur.tv/Barabudur_Mendut_Pawon.pdf |archive-date=10 August 2007 |oclc=69201320 |access-date=10 December 2024 |archivedate=10 August 2007 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070810210020/http://www.borobudur.tv/Barabudur_Mendut_Pawon.pdf |deadurl=yes }} *{{cite journal|last1=Murwanto|first1=H. |last2=Gunnell|first2=Y |last3=Suharsono|first3=S. |last4=Sutikno|first4=S. |last5=Lavigne|first5=F. |title=Borobudur monument (Java, Indonesia) stood by a natural lake: chronostratigraphic evidence and historical implications|journal=The Holocene|issue=3|year=2004|pages=459–463|doi=10.1191/0959683604hl721rr|volume=14|bibcode=2004Holoc..14..459M|s2cid=129690872}} *{{cite journal |last1=Santiko |first1=Hariani |title=Identification of Karmawibbanga Reliefs at Candi Borobudur |journal=AMERTA, Jurnal Penelitian Dan Pengembangan Arkeologi |date=2016 |volume=34 |issue=2 |pages=129–137 |doi=10.24832/amt.v34i2.179 |url=https://jurnalarkeologi.kemdikbud.go.id/index.php/amerta/article/view/179 |doi-access=free |access-date=2024-12-10 |archivedate=2024-12-14 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20241214182633/http://jurnalarkeologi.kemdikbud.go.id/index.php/amerta/article/view/179 |deadurl=yes }} *{{cite journal |last=Situngkir |year=2010 |first=H. |title=Borobudur Was Built Algorithmically |ssrn=1672522| journal=BFI Working Paper Series WP-9-2010 |pages=1–9 |publisher=Bandung Fe Institute}} *{{Cite journal |last1=Troll |first1=Valentin R. |last2=Deegan |first2=Frances M. |last3=Jolis |first3=Ester M. |last4=Budd |first4=David A. |last5=Dahren |first5=Börje |last6=Schwarzkopf |first6=Lothar M. |date=2015-03-01 |title=Ancient oral tradition describes volcano–earthquake interaction at merapi volcano, indonesia |journal=Geografiska Annaler |series=Series A, Physical Geography |volume=97 |issue=1 |pages=137–166 |doi=10.1111/geoa.12099 |bibcode=2015GeAnA..97..137T |s2cid=129186824 |issn=0435-3676}} *{{cite journal |title=Agreement concerning the voluntary contributions to be given for the execution of the project to preserve Borobudur |journal=United Nations Treaty Series |date=1980 |volume=865 |issue=1973 |pages=12414–12422 |url=https://treaties.un.org/doc/Publication/UNTS/Volume%20865/volume-865-I-12422-English.pdf |access-date=4 January 2024|ref={{SfnRef|United Nations|1980}} }} *{{cite journal|journal=Indonesia |title=In Search of "Ho-Ling" |first=W. J.|last=Van der Meulen| volume=23 |year=1977 |issue=23 |pages=87–112 |url=http://cip.cornell.edu/DPubS?service=UI&version=1.0&verb=Display&handle=seap.indo/1107118718 |doi=10.2307/3350886|jstor=3350886}} *{{cite journal |journal=Indonesia |title=King Sañjaya and His Successors |first=W. J. |last=Van der Meulen |volume=28 |year=1979 |pages=17–54 |url=http://cip.cornell.edu/DPubS?service=UI&version=1.0&verb=Display&handle=seap.indo/1107121629 |doi=10.2307/3350894 |jstor=3350894 |issue=28|hdl=1813/53687 |hdl-access=free}} *{{cite journal |last1=Vogel |first1=J. Ph. |title=The Borobudur Restored |journal=Journal of the Royal Asiatic Society |date=1913 |volume=45 |issue=2 |pages=421–422 |doi=10.1017/S0035869X00044798|s2cid=163589816 }} *{{cite journal|title=The Restoration and Conservation Project of Borobudur Temple, Indonesia. Planning: Research: Design|last=Voute|first= Caesar |journal=Studies in Conservation|volume=18|issue=3|doi=10.2307/1505654|year=1973|pages=113–130|jstor=1505654}} *{{cite journal| title=Acquisition |journal=Critical Inquiry |first=Hiram W. Jr.|last=Woodward|author-link=Hiram W. Woodward|volume=6 |issue=2 |year=1979 |pages=291–303| doi=10.1086/448048|s2cid=224792217 }} *{{cite journal |last1=Zin |first1=Monika |title=Imagery of Hell in South, South East and Central Asia |journal=Rocznik Orientalistyczny |date=2014 |volume=LXVII |issue=1 |pages=269–296 |url=https://journals.pan.pl/dlibra/show-content?id=82242 |issn=0080-3545 }}{{Dead link|date=October 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{refend}} ===বাতৰি-কাকত আৰু অনলাইন উৎস=== {{refbegin}} *{{cite web|ref={{sfnref|Antara|2010}} |title=Covered in volcanic ash, Borobudur closed temporarily |url=http://antaranews.com/en/news/1289042983/covered-in-volcanic-ash-borobudur-closed-temporarily |publisher=Antara |date=6 November 2010 |access-date=6 November 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101109225131/http://www.antaranews.com/en/news/1289042983/covered-in-volcanic-ash-borobudur-closed-temporarily |archive-date=9 November 2010 |url-status=dead}} *{{cite web|ref={{sfnref|Antara|2012}} |url=http://www.antaranews.com/berita/319963/candi-borobudur-dicatatkan-di-guinness-world-records |title=Candi Borobudur dicatatkan di Guinness World Records |date=5 July 2012 |publisher=Antara |language=id |access-date=15 July 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120709235121/http://www.antaranews.com/berita/319963/candi-borobudur-dicatatkan-di-guinness-world-records |archive-date=9 July 2012 |url-status=dead}} *{{cite news |last1=Antara |title=Borobudur Temple: Govt targets 2 mln visitors per year |date=11 October 2023 |url=https://en.antaranews.com/news/295917/borobudur-temple-govt-targets-2-mln-visitors-per-year |access-date=19 January 2024}} *{{cite news|title=Tangga Candi Borobudur Dilapisi Karet |website=Kompas.com |date=6 March 2015 |first=I Made |last=Asdhiana |language=id |url=http://travel.kompas.com/read/2015/03/06/182500327/Tangga.Candi.Borobudur.Dilapisi.Karet |access-date=14 October 2015}} *{{cite web|ref={{sfnref|BBC|2014}} | url = http://www.bbc.co.uk/ahistoryoftheworld/objects/CPbWMMoFSnmUlSHF3dkf5A# | title = Borobudur Buddha head | publisher = BBC | access-date = 2 August 2014 | quote = A History of The World, The British Museum}} *{{cite web|ref={{sfnref|British Museum|2023}}|title=Figure of Buddha head; globular head and full rounded features. Made of volcanic stone|url=https://www.britishmuseum.org/collection/object/A_1859-1228-176|access-date=2023-10-24|publisher=British Museum}} *{{cite web|date =2002|ref ={{sfnref|Buddhanet|2002}}|title =Buddhism in Indonesia|website =Buddhanet|url =http://www.buddhanet.net/e-learning/buddhistworld/indo-txt.htm|archive-url =https://web.archive.org/web/20020214130731/http://www.buddhanet.net/e-learning/buddhistworld/indo-txt.htm|url-status =dead|archive-date =14 February 2002|access-date =4 May 2015|archivedate =12 November 2020|archiveurl =https://web.archive.org/web/20201112012248/http://www.buddhanet.net/e-learning/buddhistworld/indo-txt.htm|deadurl =yes}} *{{cite web|ref={{sfnref|Buddhist Travel|2008}}|url = http://www.buddhistravel.com/index.php?id=86,377,0,0,1,0|title = Borobudur|access-date = 11 November 2011|year = 2008|publisher = Buddhist Travel|url-status = dead |archive-url = https://web.archive.org/web/20120105170427/http://www.buddhistravel.com/index.php?id=86,377,0,0,1,0|archive-date = 5 January 2012 |df = dmy-all}} *{{cite web |ref={{sfnref|Dinas Pariwisata dan Budaya Provinsi Jawa Barat|2012}} |title=Pangguyangan |work=Dinas Pariwisata dan Budaya Provinsi Jawa Barat |language=id |url=http://www.disparbud.jabarprov.go.id/wisata/dest-det.php?id=878&lang=id |access-date=17 May 2017 |url-status=dead |archive-date=24 December 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191224184236/http://www.disparbud.jabarprov.go.id/wisata/dest-det.php?id=878&lang=id |archivedate=24 December 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20191224184236/http://www.disparbud.jabarprov.go.id/wisata/dest-det.php?id=878&lang=id |deadurl=yes }} *{{cite web|ref={{sfnref|Encyclopædia Britannica|2011}}| url = https://www.britannica.com/EBchecked/topic/301580/Jataka | title = Jataka | access-date = 4 December 2011 | publisher = Encyclopædia Britannica}} *{{cite news |last=Fitriana |first=Ika |date=19 November 2014 |title=Tangga Candi Borobudur Mulai Dilapisi Kayu |website=Kompas.com |language=id |url=http://regional.kompas.com/read/2014/11/19/18133321/Tangga.Candi.Borobudur.Mulai.Dilapisi.Kayu |access-date=14 October 2015}} *{{Cite news |last=Fitriana |first=Ika |date=4 June 2023 |title=Saat Ribuan Lampion Waisak Diterbangkan di Langit Borobudur |website=Kompas.com |language=id |url=https://regional.kompas.com/read/2023/06/04/204612978/saat-ribuan-lampion-waisak-diterbangkan-di-langit-borobudur |access-date=2024-03-17}} *{{cite web|ref={{sfnref|Guinness|2014}}|title=Largest Buddhist temple | url=http://www.guinnessworldrecords.com/records-3000/largest-buddhist-temple/ | publisher=Guinness World Records| work=Guinness World Records| access-date=27 January 2014}} *{{cite web |ref={{sfnref|Indonesian Embassy in The Hague|2012}} |title=Borobudur |website=Indonesian Embassy in The Hague |url=http://ina.indonesia.nl/index.php/pariwisata/356-borobudur |date=21 December 2012 |language=id |access-date=July 24, 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141106221222/http://ina.indonesia.nl/index.php/pariwisata/356-borobudur |archive-date=November 6, 2014 |url-status=dead |archivedate=November 6, 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20141106221222/http://ina.indonesia.nl/index.php/pariwisata/356-borobudur |deadurl=yes }} *{{cite news|ref={{sfnref|Kompas|2000}}|website=Kompas.com |date=7 April 2000|title=Borobudur Pernah Salah Desain|language=id |url=http://www.kompas.com/kompas-cetak/0004/07/dikbud/boro09.htm |access-date=23 August 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20071226230646/http://www.kompas.com/kompas-cetak/0004/07/dikbud/boro09.htm|archive-date=26 December 2007}} *{{cite web | ref={{sfnref|PBS}} | title=Saving Borobudur | publisher=PBS | url=https://www.pbs.org/treasuresoftheworld/borobudur/blevel_1/b6_saving.html | access-date=21 July 2014 | archivedate=26 November 2021 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20211126050006/https://www.pbs.org/treasuresoftheworld/borobudur/blevel_1/b6_saving.html | deadurl=yes }} *{{Cite web |last=Madyansyah |first=Muhammad Marjan |date=22 July 2023 |title=Pradaksina, Ribuan Umat Buddha Enam Negara Mengitari Borobudur |website=kemenag.go.id |publisher=Kementerian Agama |language=id |url=https://kemenag.go.id/nasional/pradaksina-ribuan-umat-buddha-enam-negara-mengitari-borobudur-lt1ku |access-date=2024-03-17 |archivedate=2024-03-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240317125722/https://kemenag.go.id/nasional/pradaksina-ribuan-umat-buddha-enam-negara-mengitari-borobudur-lt1ku |deadurl=yes }} *{{cite news |last1=Muryanto |first1=Bambang |title=Buddhas to be reunited with their heads |url=https://www.thejakartapost.com/news/2014/11/20/buddhas-be-reunited-with-their-heads.html |access-date=31 December 2019 |publisher=The Jakarta Post |date=20 November 2014}} *{{cite web |ref ={{sfnref|Museum of World Religions, Taipei}} |title =The Greatest Sacred Buildings |publisher =Museum of World Religions, Taipei |url =http://www.mwr.org.tw/content_en/exhibitions/permanent-exhibition/sub_12.aspx |access-date =4 May 2015 |archive-url =https://web.archive.org/web/20170207105433/http://www.mwr.org.tw/content_en/exhibitions/permanent-exhibition/sub_12.aspx |archive-date =7 February 2017 |url-status =dead |df =dmy-all |archivedate =7 February 2017 |archiveurl =https://web.archive.org/web/20170207105433/http://www.mwr.org.tw/content_en/exhibitions/permanent-exhibition/sub_12.aspx |deadurl =yes }} *{{cite web|last=Naibaho|first=Juang | title = Inilah Foto-foto Kerusakan Candi | language =id | publisher = Tribun News | date = 7 November 2010 | url = http://www.tribunnews.com/2010/11/07/inilah-foto-foto-kerusakan-candi-borobudur | access-date =7 November 2010}} *{{cite web |last1=Republic of Indonesia |title=Periodic Reporting Exercise on the Application of the World Heritage Convention, State of Conservation of the World Heritage Properties in the Asia-Pacific Region Section II, Borobudur Temple |url=https://whc.unesco.org/archive/periodicreporting/apa/cycle01/section2/592.pdf |website=whc.unesco.org |publisher=UNESCO |access-date=5 January 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120111051221/https://whc.unesco.org/archive/periodicreporting/apa/cycle01/section2/592.pdf |archive-date=11 January 2012 |pages=1–26 |date=2002 |url-status=dead}} *{{Cite news |last=Sudiarno |first=Tarko |title=Photo: Waisak prayers, processions in pursuit of enlightenment |url=https://www.thejakartapost.com/multimedia/2016/05/25/waisak-prayers-processions-in-pursuit-of-enlightenment.html |date=25 May 2016 |access-date=2024-03-17 |website=The Jakarta Post |language=en }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} *{{cite web|first=Gary Michael|last=Tartakov|work=Lecture notes for Asian Art and Architecture: Art & Design 382/582|publisher=Iowa State University|title=Lecture 17: Sherman Lee's History of Far Eastern Art (Indonesia and Cambodja) |url=http://www.public.iastate.edu/~tart/arth382/lecture17.html|access-date=17 August 2008| archive-url=https://web.archive.org/web/20020427020933/http://www.public.iastate.edu/~tart/arth382/lecture17.html| archive-date=27 April 2002| url-status=dead}} *{{cite web |ref={{sfnref|The Borobudur Ship Expedition|2003}} |url=http://www.borobudurshipexpedition.com/index.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20030217031728/http://www.borobudurshipexpedition.com/index.htm |url-status=dead |archive-date=17 February 2003 |title=The Borobudur Ship Expedition, Indonesia to Africa 2003–2004 |access-date=14 December 2011 |date=2003 |publisher=The Borobudur Ship Expedition}} *{{cite web |ref={{sfnref|The Jakarta Globe|2010}}|title=Borobudur Temple Forced to Close While Workers Remove Merapi Ash |publisher=The Jakarta Globe |date=7 November 2010 |url=http://www.thejakartaglobe.com/home/borobudur-temple-forced-to-close-while-workers-remove-merapi-ash/405343 |access-date=7 November 2010 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20101111135645/http://www.thejakartaglobe.com/home/borobudur-temple-forced-to-close-while-workers-remove-merapi-ash/405343 |archive-date=11 November 2010}} *{{cite web|date=12 June 2012|ref={{sfnref|The Jakarta Globe|2012}}|url=http://www.thejakartaglobe.com/news/germany-supports-safeguarding-of-borobudur/523717 |title=Germany Supports Safeguarding of Borobudur |publisher=The Jakarta Globe |access-date=28 June 2012 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120615195445/http://www.thejakartaglobe.com/news/germany-supports-safeguarding-of-borobudur/523717 |archive-date=15 June 2012}} *{{cite news|ref={{sfnref|The Jakarta Globe|2014}}|title=Borobudur, Other Sites, Closed After Mount Kelud Eruption|date=14 February 2014|url=http://www.thejakartaglobe.com/news/borobudur-other-sites-closed-after-mount-kelud-eruption/|publisher=The Jakarta Globe|access-date=15 February 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140214143350/http://www.thejakartaglobe.com/news/borobudur-other-sites-closed-after-mount-kelud-eruption/|archive-date=14 February 2014|url-status=dead}} *{{cite news |ref={{sfnref|The Jakarta Post|2011}} |url=http://www.thejakartapost.com/news/2011/02/17/borobudur%E2%80%99s-postmerapi-eruption-rehabilitating-may-take-three-years-official.html |title=Borobudur's post-Merapi eruption rehabilitating may take three years: Official |publisher=The Jakarta Post |date=17 February 2011 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160116230820/http://www.thejakartapost.com/news/2011/02/17/borobudur%E2%80%99s-postmerapi-eruption-rehabilitating-may-take-three-years-official.html |archive-date=16 January 2016 |access-date=10 December 2024 |archivedate=16 January 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160116230820/http://www.thejakartapost.com/news/2011/02/17/borobudur%E2%80%99s-postmerapi-eruption-rehabilitating-may-take-three-years-official.html |deadurl=yes }} *{{Cite news|date=20 January 2018|ref={{sfnref|The Jakarta Post|2018}}|url=http://www.thejakartapost.com/travel/2018/01/19/ui-archaeology-professor-weighs-in-on-borobudurs-chattra-restoration.html|title=UI archaeology professor weighs in on Borobudur's 'chattra' restoration|work=The Jakarta Post|access-date=4 May 2018|language=en}} *{{cite news |last1=The Straits Times |title=Indonesia's police on alert over apparent ISIS terror threat to Borobudur Temple |url=https://www.straitstimes.com/asia/se-asia/indonesias-police-on-alert-over-apparent-isis-terror-threat-to-borobudur-temple |access-date=7 January 2024 |date=23 August 2014}} *{{cite news|ref={{sfnref|The Miami Herald|1985}}|title=1,100-Year-Old Buddhist Temple Wrecked By Bombs in Indonesia|publisher=The Miami Herald|date=22 January 1985|url=http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=MH&s_site=miami&p_multi=MH&p_theme=realcities&p_action=search&p_maxdocs=200&p_topdoc=1&p_text_direct-0=0EB3619008FD4B9F&p_field_direct-0=document_id&p_perpage=10&p_sort=YMD_date:D&s_trackval=GooglePM|access-date=17 August 2008|archivedate=31 March 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190331014119/http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=MH&s_site=miami&p_multi=MH&p_theme=realcities&p_action=search&p_maxdocs=200&p_topdoc=1&p_text_direct-0=0EB3619008FD4B9F&p_field_direct-0=document_id&p_perpage=10&p_sort=YMD_date:D&s_trackval=GooglePM|deadurl=yes}} *{{cite web|type=programme and meeting document|date=1999|ref={{sfnref|UNESCO|1999}}|publisher=UNESCO|title=Cultural heritage and partnership |url=http://unesdoc.unesco.org/images/0011/001163/116321Eo.pdf |access-date=17 August 2008}} *{{cite press release|ref={{sfnref|UNESCO|2004}}|publisher=UNESCO|title=UNESCO experts mission to Prambanan and Borobudur Heritage Sites |date=31 August 2004}} *{{cite web|date=2024|ref={{sfnref|UNESCO World Heritage Centre|2024}}|url=https://whc.unesco.org/en/list/592| title=Borobudur Temple Compounds| publisher=UNESCO| work=UNESCO World Heritage Centre| access-date=3 January 2024}} *{{cite web |ref={{sfnref|UNESCO Jakarta|2012}} |url=http://www.unesco.org/new/en/jakarta/about-this-office/single-view/news/stone_conservation_workshop_borobudur_central_java_indone/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170914132130/http://www.unesco.org/new/en/jakarta/about-this-office/single-view/news/stone_conservation_workshop_borobudur_central_java_indone/ |archive-date=14 September 2017 |title=Stone Conservation Workshop, Borobudur, Central Java, Indonesia, 11-12 January 2012 funded by the Federal Republic of Germany|publisher=UNESCO Jakarta |date=16 January 2012 |access-date=8 September 2017}} *{{cite news |last=Wahyuni|first=Sri |date=28 June 2011 |url=http://www.thejakartapost.com/news/2011/06/28/borobudur-clean-finish-november.html |title=Borobudur clean-up to finish in November |publisher=The Jakarta Post |access-date=28 June 2012}} *{{Cite web |ref={{sfnref|Wacana Nusantara|2015}} |url=http://www.wacananusantara.org/candi-borobudur |title=Candi Borobudur, Bentuk dan Perlambang |publisher=Wacana Nusantara |date=23 September 2015 |access-date=16 April 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305094754/http://www.wacananusantara.org/candi-borobudur/ |archive-date=5 March 2016 |url-status=dead |archivedate=5 March 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305094754/http://www.wacananusantara.org/candi-borobudur/ |deadurl=yes }} *{{cite web|ref={{sfnref|Walubi|2023}}|date=2023|website=Walubi |title=Borobudur: Candi Berbukit Kebajikan |url=http://www.walubi.or.id/waisak2004/Borobudur%20-%20Candi%20Berbukit%20Kebajikan.shtml|access-date=December 9, 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20100703070946/http://www.walubi.or.id/waisak2004/Borobudur%20-%20Candi%20Berbukit%20Kebajikan.shtml|archive-date=July 3, 2010|url-status=dead}} *{{cite web|ref={{sfnref|Walubi|2002}}| title=The Meaning of Procession| publisher=Walubi (Buddhist Council of Indonesia)| work=Waisak| url=http://www.walubi.or.id/waisak/waisak_emakna_prosesi.shtml| access-date=28 December 2008| archive-url=https://web.archive.org/web/20090211113440/http://www.walubi.or.id/waisak/waisak_emakna_prosesi.shtml| archive-date=11 February 2009| url-status=dead}} *{{cite news |last1=Watson |first1=Penny |title=How world's largest Buddhist temple in Indonesia has been reborn |url=https://www.bangkokpost.com/world/2708661 |access-date=21 December 2023 |work=Bangkok Post |date=19 December 2023}} *{{cite web|ref={{sfnref|Wonderful Indonesia|2013}}|title=Vesak Festival: A Truly Sacred Experience |publisher=Wonderful Indonesia |url=http://www.indonesia.travel/en/destination/233/borobudur/article/7/vesak-festival-a-truly-sacred-experience|date=2013 |access-date=4 May 2015 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150504193814/http://www.indonesia.travel/en/destination/233/borobudur/article/7/vesak-festival-a-truly-sacred-experience |archive-date=4 May 2015}} {{refend}} ==অধিক পঢ়ক== {{refbegin}} * {{cite book|title=Barabudur, history and significance of a Buddhist monument|last1=Gomez|first1=Luis O.|last2= Woodward |first2=Hiram W. |publisher=Asian Humanities Press|others=presented at the Int. Conf. on Borobudur, University of Michigan, 16–17 May 1974|year=1981|isbn=0-89581-151-0|location=Berkeley|name-list-style=amp}} * {{cite book|title=The Mysteries of Borobudur|author=John Miksic|publisher=Periplus|year=1999|isbn=962-593-198-8|location=Hongkong}} *{{Cite journal|last=Morton III|first=W. Brown|date=January 1983|title=Indonesia Rescues Ancient Borobudur|volume=163|issue=1 |issn=0027-9358 |oclc=643483454|journal=National Geographic (magazine)|pages=126–142}} * {{cite book|title=The symbolism of the stupa|author=Adrian Snodgrass|publisher=Cornell University|others=Southeast Asia Program |year=1985|isbn=0-87727-700-1|location=Ithaca, N.Y.}} * Klokke, Marijke. Borobudur a Mandala? IIAS Yearbook 1995, pp.&nbsp; 207. * Levin, Cecelia. "Enshrouded in Dharma and Artha: The Narrative Sequence of Borobudur's First Gallery Wall." In Materializing Southeast Asia's Past: Selected Papers from the 12th International Conference of the European Association of Southeast Asian Archaeologists, edited by Klokke Marijke J. and Degroot Véronique, 27-40. SINGAPORE: NUS Press, 2013. Accessed June 17, 2020. {{jstor|j.ctv1qv3kf.7}}. * Sundberg, Jeffrey Roger. "Considerations on the Dating of the Barabuḍur Stūpa." Bijdragen Tot De Taal-, Land- En Volkenkunde 162, no. 1 (2006): 95–132. Accessed June 17, 2020. {{jstor|27868287}}. {{refend}} ==বাহ্যিক সংযোগ== {{Commons|Borobudur|বৰোবুদুৰ}} * [http://borobudurpark.com/ বৰোবুদুৰ, প্ৰম্বানন আৰু ৰাটু বকো পাৰ্কৰ অফিচিয়েল ছাইট] * [https://www.youtube.com/watch?v=txujqGtB_6g বৰবুদুৰ মন্দিৰ চৌহদৰ চুটি তথ্যচিত্ৰ], ইউনেস্কো আৰু এন এইচ কেৰ * [https://www.youtube.com/watch?v=lWAj22H4qWg লাৰ্নিং ফ্ৰম বৰোবুদুৰ তথ্যচিত্ৰ] ইউটিউবত বৰোবুদুৰৰ [[জাতক]], ললিতবিস্তাৰ আৰু গণ্ডব্যূহৰ আখ্যানমূলক ভাস্কৰ্যৰ কাহিনী * [http://rubens.anu.edu.au/htdocs/bycountry/indonesia/borobudur/ বড়োবুদুৰৰ বিষয়ে অষ্ট্ৰেলিয়ান ৰাষ্ট্ৰীয় বিশ্ববিদ্যালয়ৰ গৱেষণা প্ৰকল্প] * [https://web.archive.org/web/20141228053135/http://masterpieces.asemus.museum/borobudur/ বৰোবুদুৰৰ লুকাই থকা ভিত্তিৰ বিশ্লেষণ] * [https://web.archive.org/web/20141106215528/http://ghn.globalheritagefund.org/?id=856%2F গ্লোবেল হেৰিটেজ নেটৱৰ্কত বৰোবুদুৰ] * [https://bimasbuddha.kemenag.go.id/borobudur/360/360/ 360° ভাৰ্চুৱেল ভ্ৰমণ, ইণ্ডোনেছিয়াৰ বৌদ্ধ সম্প্ৰদায়ৰ গাইডেন্স মহানিৰ্দেশনা] [[শ্ৰেণী:ইণ্ডোনেছিয়াৰ সংস্কৃতি]] [[শ্ৰেণী:ইণ্ডোনেছিয়াৰ বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:বৌদ্ধ মন্দিৰ]] [[শ্ৰেণী:ইণ্ডোনেছিয়াৰ পৰ্যটনস্থলী]] pzwrqgms7glmzjdqq2si8migi0q0gu5 0 112203 604358 470557 2026-05-03T23:48:40Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 0 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 604358 wikitext text/x-wiki {{Infobox government agency | agency_name = বিহাৰ ৰাজ্যিক মহিলা আয়োগ <br />Bihar State Commission for Women | nativename = | nativename_r = | type = আয়োগ | logo = | logo_width = | logo_caption = | seal = | seal_width = | seal_caption = | image = | image_size = | image_caption = | formed = ১৯৯৩ | preceding1 = | preceding2 = | dissolved = | superseding = | jurisdiction = বিহাৰ চৰকাৰ | headquarters = ১ দক্ষিণ, বেইলী ৰোড, পাটনা হাইকোৰ্টৰ ওচৰত, পাটনা - ০১, বিহাৰ।<ref name="bsw ref1">{{cite web |title=Bihar State Women Commission |url=http://www.mahilaayogbihar.in/ |website=Bihar State Women Commission |access-date=10 January 2022 }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name="bsw ref2">{{cite web |title=Bihar State Women Commission |url=http://ncw.nic.in/important-links/list-state-women-commissions#Bihar |website=Bihar State Women Commission |access-date=10 January 2022}}</ref> | employees = | budget = | minister1_name = | minister1_pfo = | deputyminister1_name = | deputyminister1_pfo = | deputyminister2_name = | deputyminister2_pfo = | chief1_name = Ms. Ashwamedh Devi | chief1_position = Chairperson | chief2_name = | chief2_position = | chief3_name = | chief3_position = | chief4_name = | chief4_position = | chief5_name = | chief5_position = | chief6_name = | chief6_position = | parent_agency = | child1_agency = | child2_agency = | website = {{Official website|http://www.mahilaayogbihar.in/}}, {{Official website|http://ncw.nic.in/important-links/list-state-women-commissions#Bihar}} | footnotes = | chief7_name = | chief7_position = | chief8_name = | chief8_position = | chief9_name = | chief9_position = | parent_department = | native_name_a = | region_code = | coordinates = | keydocument1 = | keydocument2 = | keydocument3 = }} '''বিহাৰ ৰাজ্যিক মহিলা আয়োগ''' হৈছে [[বিহাৰ]] ৰাজ্যৰ [[মহিলাৰ বিৰুদ্ধে হিংসা|মহিলাৰ বিৰুদ্ধে অপৰাধ]]ৰ সৈতে জড়িত বিষয়সমূহৰ মোকাবিলা কৰিবলৈ ১৯৯৩ চনত গঠন কৰা এটা বিধিগত সংস্থা। ৰাজ্যৰ মহিলা কল্যাণৰ বাবে [[বিহাৰ চৰকাৰ|বিহাৰ চৰকাৰ]] [[অৰ্ধ ন্যায়িক সংস্থা|অৰ্ধ ন্যায়িক]] সংস্থা হিচাপে এই আয়োগ গঠন কৰিছিল। == ইতিহাস আৰু উদ্দেশ্য == মহিলা সম্পৰ্কীয় নিৰ্দিষ্ট সমস্যাৰ তদন্ত আৰু ৰাজ্যৰ মহিলা সম্পৰ্কীয় বিষয়সমূহ অধ্যয়নৰ বাবে বিহাৰ ৰাজ্যিক মহিলা আয়োগ গঠন কৰা হৈছিল।<ref name="scw ref1">{{cite news |last1=Rajagopalan |first1=Swarna |title=Why National and State Women’s Commissions are important and should be held accountable |url=https://www.dnaindia.com/india/report-why-national-and-state-women-s-commissions-are-important-and-should-be-held-accountable-2217939 |access-date=9 January 2022 |publisher=dnaindia.com |date=30 May 2016}}</ref> আয়োগ মহিলাৰ অধিকাৰ সুৰক্ষিত কৰাৰ ক্ষমতাৰে সজ্জিত আৰু পৰিয়াল আৰু সমাজত সন্মুখীন হোৱা যিকোনো ধৰণৰ হাৰাশাস্তি আৰু সমস্যাৰ বিৰুদ্ধে তেওঁলোকৰ সুৰক্ষা আৰু সমতা নিশ্চিত কৰা। তলত উল্লেখ কৰা উদ্দেশ্যেৰে আয়োগ গঠন কৰা হৈছিল। ১. মহিলাৰ সুৰক্ষা আৰু কল্যাণ নিশ্চিত কৰা। ২. প্ৰাসংগিক আইন উলংঘা বা সুযোগ অস্বীকাৰ বা মহিলাসকলক কোনো অধিকাৰৰ পৰা বঞ্চিত কৰাৰ ক্ষেত্ৰত সময়মতে লিংগভিত্তিক বিষয়সমূহ চম্ভালিব। ৩. মহিলা ভিত্তিক বিষয়ত ৰাজ্য চৰকাৰক পৰামৰ্শ দিয়া। ৪. ৰাজ্যৰ মহিলা ভিত্তিক আইন সন্দৰ্ভত ৰাজহুৱা স্থানত সজাগতা সৃষ্টিৰ বাবে আয়োগে মাজে মাজে পদক্ষেপ গ্ৰহণ কৰে। == গঠন == এগৰাকী অধ্যক্ষ আৰু ৪ জন সদস্যৰে বিহাৰ ৰাজ্যিক মহিলা আয়োগ গঠন কৰা হয়। ৰাজ্যৰ সমাজ কল্যাণ বিভাগে মহিলা আয়োগৰ অধ্যক্ষ নিযুক্তিৰ বাবে মডালিটি তৈয়াৰ কৰে।<ref name="bsw ref6">{{cite news |title=200 apply for vacant posts at state women commission in Bihar |url=https://www.hindustantimes.com/cities/patna-news/200-apply-for-vacant-posts-at-state-women-commission-in-bihar-101624095148902.html |access-date=10 January 2022 |publisher=hindustantimes |date=19 June 2021}}</ref> শ্ৰীমতী অশ্বমেধ দেৱী বিহাৰ ৰাজ্যিক মহিলা আয়োগৰ অধ্যক্ষ। আন সাতজন সদস্যৰ সৈতে তেওঁ ৩ বছৰৰ বাবে কাৰ্যভাৰ গ্ৰহণ কৰিব।<ref name="bsw ref3">{{cite news |title=Posts of chairperson, panel members at Bihar State Women Commission still vacant after a year |url=https://www.hindustantimes.com/cities/patna-news/posts-of-chairperson-panel-members-at-bihar-state-women-commission-still-vacant-after-a-year-101634984570493.html |access-date=10 January 2022 |publisher=hindustantimes |date=23 October 2021}}</ref> == কাৰ্যাৱলী== তলত দিয়া কাম-কাজসমূহ সম্পাদন কৰিবলৈ বিহাৰ ৰাজ্যিক মহিলা আয়োগ গঠন কৰা হৈছিল:<ref name="bsw ref3" /> ১. আয়োগে ভাৰতীয় সংবিধান আৰু মহিলা সম্পৰ্কীয় আইনসমূহৰ অধীনত মহিলাসকলৰ বাবে নিশ্চিত কৰা ব্যৱস্থা আৰু সুৰক্ষাৰ প্ৰতি নিশ্চিতি লোৱাটো নিশ্চিত কৰিব লাগে। ২. ৰাজ্যৰ কোনো সংস্থাই মহিলাৰ বিৰুদ্ধে সুৰক্ষামূলক ব্যৱস্থা ৰূপায়ণ কৰাত ব্যৰ্থ হ’লে চৰকাৰৰ জাননীত একেখিনি লাভ কৰা। ৩. ৰাজ্যৰ মহিলাসকলক ন্যায় প্ৰদানৰ ক্ষেত্ৰত যিকোনো আইন বিফল হ’লে সংশোধনীৰ বাবে পৰামৰ্শ দিয়া। ৪. মহিলাৰ অধিকাৰ উলংঘাৰ যিকোনো বিষয় সংশ্লিষ্ট কৰ্তৃপক্ষৰ সৈতে গ্ৰহণ কৰা আৰু তেওঁলোকক অনুসৰণমূলক ব্যৱস্থা গ্ৰহণৰ পৰামৰ্শ দিয়া।<ref name="bsw ref4">{{cite news |title=Bihar Woman Given Instant Triple Talaq for Refusing to Wear Short Dresses |url=https://www.india.com/news/india/bihar-woman-given-instant-triple-talaq-for-refusing-to-wear-short-dresses-3803816/ |access-date=10 January 2022 |publisher=india.com |date=13 October 2019}}</ref> ৫ ভাৰতীয় সংবিধানৰ অধীনত নিশ্চিত কৰা নিজৰ অধিকাৰ খৰ্বৰ অভিযোগ আৰু নিজৰ সুৰক্ষা ব্যৱস্থা ৰূপায়ণ নকৰাৰ অভিযোগ থকা মহিলাসকলে পোনপটীয়াকৈ মহিলা আয়োগৰ কাষ চাপিব পাৰে প্ৰতিকাৰৰ বাবে। ৬. ৰাজ্যত অত্যাচাৰ আৰু বৈষম্যৰ বলি হোৱা মহিলাসকলক পৰামৰ্শ আৰু সহায় কৰা। ৭. মহিলাৰ গণ গোটৰ সৈতে জড়িত যিকোনো বিষয়ৰ বাবে মামলাৰ খৰচৰ বিত্তীয় সাহায্য আৰু মাজে মাজে সেইবোৰৰ সৈতে জড়িত ৰাজ্য চৰকাৰক প্ৰতিবেদন দিয়া। ৮. মহিলা কাৰাবন্দী দাখিল কৰা যিকোনো চৌহদ, কাৰাগাৰ বা অন্যান্য ৰিমাণ্ড হোম বা আন যিকোনো গোচৰ পৰিদৰ্শন কৰি নিজ নিজ কৰ্তৃপক্ষৰ জাননীলৈ অনা, প্ৰয়োজন হ’লে। ৯. মহিলা ভিত্তিক যিকোনো নিৰ্দিষ্ট বিষয়ৰ সোধা-পোছা, অধ্যয়ন আৰু অনুসন্ধান কৰা। ১০. শৈক্ষিক গৱেষণা আৰম্ভ কৰা বা যিকোনো প্ৰচাৰ পদ্ধতি গ্ৰহণ কৰা আৰু সকলো ক্ষেত্ৰতে মহিলাৰ প্ৰতিনিধিত্ব নিশ্চিত কৰাৰ উপায়ৰ পৰামৰ্শ দিয়া আৰু তেওঁলোকৰ অধিকাৰৰ পৰা বঞ্চিত কৰা কাৰণ চিনাক্ত কৰা। ১১. মহিলাসকলক তেওঁলোকৰ অধিকাৰৰ পৰা বঞ্চিত কৰা কোনো বিষয় বা মহিলা সুৰক্ষা আইন কাৰ্যকৰী নোহোৱা বা তেওঁলোকৰ সৈতে জড়িত কোনো নীতি অমান্য কৰা বা তেওঁলোকৰ সৈতে জড়িত মহিলা কল্যাণ আৰু সকাহৰ সৈতে জড়িত নিৰ্দেশনা মানি চলাত ব্যৰ্থ হোৱাৰ বিষয়ে suo-moto বা কোনো অভিযোগৰ সোধা-পোছা কৰা।<ref name="bsw ref5">{{cite news |title=Azam Khan's Troubles Rise, Bihar State Women's Commission issues notice |url=https://english.newstracklive.com/news/bihar-state-women-commission-issues-notice-to-sp-mp-azam-khan-mc25-nu-1024298-1.html |access-date=10 January 2022 |publisher=newstrack |date=26 July 2019}}</ref> == সম্পৰ্কিত প্ৰবন্ধ == [[ৰাষ্ট্ৰীয় মহিলা আয়োগ]] ==তথ্য উৎস == <!-- See https://en.wikipedia.org/wiki/Help:Referencing_for_beginners on how to create references. --> {{Reflist}} == বাহ্যিক সংযোগ == * [http://www.mahilaayogbihar.in/ Official Website]{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://ncw.nic.in/important-links/list-state-women-commissions#Bihar Official Website] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ মহিলা আয়োগ]] [[শ্ৰেণী:নাৰীবাদী সংগঠন]] r5ehniynneu7gckp7p9acrbafje4in1 0 112822 604266 485222 2026-05-03T15:28:23Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 604266 wikitext text/x-wiki {{Short description|Indian educationist}} {{Use dmy dates|date=December 2018}} {{Use Indian English|date=December 2018}} {{Infobox person | name = প্ৰেমলীলা বিথালদাস থাকাৰচি | birth_date = ১৮৯৪ | birth_place = | death_date = ১৯৭৭ | nationality = ভাৰতীয় | occupation = শিক্ষাবিদ | awards = [[পদ্ম বিভূষণ]] (১৯৭৫) }} '''লেডী থাকাৰচি''' নামেৰে পৰিচিত '''প্ৰেমলীলা বিথালদাছ''' (১৮৯৪–১৯৭৭) এগৰাকী ভাৰতীয় শিক্ষাবিদ আৰু গান্ধীবাদী আছিল নাৰী।<ref name="Srivastava2006">{{cite book|author=Gouri Srivastava|title=Women Role Models: Some Eminent Women of Contemporary India|url=https://books.google.com/books?id=Kfs4Cns3nJIC&pg=PA22|year=2006|publisher=Concept Publishing Company|isbn=978-81-8069-336-6|pages=22–}}</ref><ref name="Singh2001">{{cite book|author=Nagendra Kr Singh|title=Encyclopaedia of women biography: India, Pakistan, Bangladesh|url=https://books.google.com/books?id=wZMrAQAAIAAJ|year=2001|publisher=A.P.H. Pub. Corp.|isbn=978-81-7648-264-6|page=385}}</ref> শিক্ষাবিদ আৰু দানবীৰ ছাৰ বিথালডাস থাকাৰচিৰ পত্নী আছিল প্ৰেমলীলা বিথালদাস থাকাৰচি। ১৯২৫ চনত যেতিয়া তেওঁৰ স্বামীৰ মৃত্যু হয়, তেতিয়া তেওঁৰ বয়স আছিল ৩১ বছৰ। অতি কম বয়সতে স্বামীহাৰা হোৱা স্বত্বেও প্ৰেমলীলাই তেওঁৰ বিভিন্ন সমাজহিতৈষী কামসমূহ অব্যাহত ৰাখিছিল, শিক্ষা আৰু সমাজসেৱা এই দুয়োখন ক্ষেত্ৰতে তেওঁ নাৰী শিক্ষাৰ প্ৰসাৰ আৰু প্ৰচাৰৰ হকে নিজকে উৎসৰ্গা কৰিছিল। কস্তুৰবা গান্ধী নেচনেল মেম’ৰিয়েল ট্ৰাষ্টৰ অধ্যক্ষ হৈয়েই থাকে (১৯৫৬-১৯৭২), আৰু মুম্বাইৰ এছ এন ডি টি মহিলা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ প্ৰথম উপাচাৰ্যও হয়।<ref name="Gupta1994">{{cite book|author=S. K. Gupta|title=Career Education in India: The Institutes of Higher Learning|url=https://books.google.com/books?id=A7hAoq5mXPUC&pg=PA63|year=1994|publisher=Mittal Publications|isbn=978-81-7099-540-1|page=63}}</ref> শিক্ষাৰ ক্ষেত্ৰত আগবঢ়োৱা অৱদানৰ বাবে তেওঁক ১৯৭৫ চনত ভাৰত চৰকাৰৰ দ্বাৰা ভাৰতৰ দ্বিতীয় সৰ্বোচ্চ অসামৰিক সন্মান পদ্ম বিভূষণ বঁটাৰে সন্মানিত কৰা হৈছিল। <ref>{{cite web|title=Padma Awards Directory (1954–2007)|publisher=[[Ministry of Home Affairs (India)|Ministry of Home Affairs]]|date=2007-05-30|url=http://www.mha.nic.in/pdfs/PadmaAwards1954-2007.pdf|format=PDF|access-date=8 February 2025|archivedate=4 March 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090304070427/http://mha.nic.in/pdfs/PadmaAwards1954-2007.pdf|deadurl=yes}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় নাৰী]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় সমাজহিতৈষী নাৰী]] [[শ্ৰেণী:নাৰী শিক্ষা]] [[শ্ৰেণী:গান্ধীবাদী]] [[শ্ৰেণী:নাৰী শিক্ষাবিদ]] [[শ্ৰেণী:পদ্মবিভূষণ বঁটা বিজয়ী]] [[শ্ৰেণী:বিংশ শতিকাৰ ভাৰতীয় মহিলা বিজ্ঞানী]] 17lrmr9zd9euefxckdmf02kdftzn5cj 0 113055 604389 558711 2026-05-04T09:00:13Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 604389 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = মম | image = | alt = | caption = Theatrical release poster<ref>{{cite news|url=http://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/mom-new-posters-sridevi-faces-a-choice-between-love-trust-and-suspect-dont-miss-nawazuddin-siddiqui-see-photos-4683200/|title=MOM new posters: Sridevi faces a choice between Love, Trust and Suspect. Don't miss Nawazuddin Siddiqui. See photos|last=Sundar|first=Priyanka|date=31 May 2017|access-date=6 June 2017|work=[[The Indian Express]]}}</ref> | director = ৰবি উদ্যৱাৰ | producer = {{ubl|[[সুনিল মঞ্চন্দ]]|নৰেশ আগৰৱাল|মুকেশ তালৰেজা|গৌতম জৈন|[[বনী কাপুৰ]]}} | screenplay = [[গিৰীশ কোহলী]] | story = ৰবি উদ্যৱাৰ<br />[[গিৰীশ কোহলী]]<br />[[কোনা ভেংকট]] | based_on = | starring = {{plainlist| * [[শ্ৰীদেৱী]] * [[সাজল আলী]] * [[অক্ষয় খান্না]] * [[নৱাজুদ্দিন ছিদ্দিকী]] * [[আদনান ছিদ্দিকি]] }} | music = '''Score:'''<br />[[A. R. Rahman]]<br />[[Qutub-E-Kripa]]<br />'''Songs:'''<br />[[A. R. Rahman]] | cinematography = [[অনয় গোস্বামী]] | editing = মনিষা আৰ বলদাৱা | studio = [[Zee Studios]]<br> [[Sunil Manchanda | MAD Films]]<br />Third Eye Pictures<br>BSK Film Newtork | distributor = Zee Studios<br>[[PVR Pictures]]<br>[[Zee Studios|Zee Studios International]] | released = ৭ জুলাই ২০১৭ | runtime = ১৪৬ মিনিট | country = ভাৰত | language = হিন্দী | budget = {{INR|৩০ কোটি}}<ref>{{cite web|url=https://www.bollywoodhungama.com/movie/mom/box-office/#bh-movie-box-office|title=Mom - Movie - Box Office India|website=[[Bollywood Hungama]]|date=7 July 2017 }}</ref> | gross = {{INR|১৭৫.৭ কোটি}}<ref>{{cite web|url=https://www.boxofficemojo.com/title/tt5690142|title=Mom - Box Office|website=boxofficemojo.com}}</ref> }} '''মম''' ({{Lang-en|Mom}}) হৈছে ২০১৭ চনৰ ভাৰতীয় হিন্দী ভাষাৰ ক্ৰাইম থ্ৰিলাৰ ছবি ৰবি উদ্যাৱাৰৰ পৰিচালনাত, যাৰ চিত্ৰনাট্য গিৰীশ কোহলীৰ।<ref name="auto">{{cite web|url=http://behtareen.pk/2017/03/14/adnan-siddiqui-sajal-aly-starrer-mom-releasing-on-july-14-2017/|title=Adnan Siddiqui, Sajal Aly starrer MOM releasing on July 14, 2017|publisher=Behtareen|access-date=4 June 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170403090131/http://behtareen.pk/2017/03/14/adnan-siddiqui-sajal-aly-starrer-mom-releasing-on-july-14-2017/|archive-date=3 April 2017|url-status=dead|archivedate=3 April 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170403090131/http://behtareen.pk/2017/03/14/adnan-siddiqui-sajal-aly-starrer-mom-releasing-on-july-14-2017/|deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/Nawazuddin-Siddiqui-Sridevi-to-team-up-for-Mom/articleshow/51221044.cms|title=Nawazuddin Siddiqui, Sridevi to team-up for 'Mom'|newspaper=[[The Times of India]]|date=4 May 2016|access-date=5 March 2016}}</ref> ছবিখনত [[শ্ৰীদেৱী]]য়ে এগৰাকী ভিজিলেণ্টৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছে যিয়ে পাৰ্টিত সতি-সন্ততিৰ ওপৰত যৌন নিৰ্যাতন চলোৱাৰ পিছত প্ৰতিশোধ ল’বলৈ ওলাইছে। ছবিখনত [[নৱাজুদ্দিন ছিদ্দিকী]], [[অক্ষয় খান্না]] আৰু পাকিস্তানী অভিনেতা [[সাজল আলী]] আৰু [[আদনান ছিদ্দিকী]]য়ে সহ অভিনয় কৰিছে।<ref>{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/bollywood/mom-pakistani-actors-adnan-siddiqui-and-sajal-ali-appreciated-but-future-uncertain/story-xEdQAr607uwiqauTIayuiO.html|title=Mom: Pakistani actors Adnan Siddiqui and Sajal Aly appreciated, but future uncertain|date=3 June 2017|website=Hindustan Times}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/mom-star-sridevi-at-53-is-the-rare-middle-aged-actor-that-bollywood-loves-to-love-4736963/|title=At 53, MOM star Sridevi is the rare middle-aged actor that Bollywood loves to love|date=6 July 2017}}</ref> ছবিখনৰ সংগীতৰ ৰচনা আৰু প্ৰযোজক আছিল [[এ আৰ ৰহমান]]।<ref>{{Cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/sridevi-dream-realised-by-working-with-rahman/articleshow/59277808.cms|title=Sridevi: Dream realised by working with Rahman|website=[[The Times of India]] }}</ref> ২০১৭ চনৰ ৭ জুলাইত চাৰিটা ভাষাত মুক্তি পাইছিল মম। ই আছিল বিশ্বব্যাপী ব্লকবাষ্টাৰ, বিশ্বজুৰি ১৭৫.৭ কোটি ₹ (২০ মিলিয়ন মাৰ্কিন ডলাৰ) উপাৰ্জন কৰিছিল। ছবিখনে সমালোচকৰ পৰা ইতিবাচক সমালোচনা লাভ কৰে, শ্ৰীদেৱীয়ে তেওঁৰ "পাৱাৰহাউছ" অভিনয়ৰ বাবে ব্যাপক প্ৰশংসা লাভ কৰে। ২০১৮ চনৰ ২৪ ফেব্ৰুৱাৰীত তেওঁৰ মৃত্যুৰ পূৰ্বে এইখন তেওঁৰ ৩০০ সংখ্যক (আৰু চূড়ান্ত) বৃহৎ ছবিত অভিনয় আছিল।<ref>{{cite web |author1=Mohar Basu |date=10 May 2017 |title=This fact of Sridevi's 'Mom' will blow your mind |url=http://www.mid-day.com/articles/sridevi-mom-film-debut-boney-kapoor-nawazuddin-siddiqui-bollywood-news/18236194 |access-date=10 May 2017 |website=[[Mid-Day]] |archivedate=18 November 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181118201953/https://www.mid-day.com/articles/sridevi-mom-film-debut-boney-kapoor-nawazuddin-siddiqui-bollywood-news/18236194 |deadurl=yes }}</ref><ref>{{cite web |title="An Era Is Over": Bollywood Icon Sridevi Dies At 54 |url=https://www.ndtv.com/india-news/actor-sridevi-dies-at-age-54-1816838 |website=NDTV.com}}</ref> ৬৫ সংখ্যক [[ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা]]ত মামে দুটা বঁটা লাভ কৰিছিল: শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰী (শ্ৰীদেৱী, সেই শাখাৰ প্ৰথম মৰণোত্তৰ বঁটা) আৰু শ্ৰেষ্ঠ পটভূমি স্ক’ৰ (ৰহমান)। ৬৩ সংখ্যক [[ফিল্মফেয়াৰ বঁটা]]ত ছবিখনে শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰী আৰু শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰী (সমালোচক) (দুয়োখনেই শ্ৰীদেৱীৰ বাবে) আৰু শ্ৰেষ্ঠ সহযোগী অভিনেতা (চিদ্দিকী)কে ধৰি ছটা মনোনয়ন লাভ কৰে। ==পটভূমি== ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ মাজত জনপ্ৰিয় জীৱবিজ্ঞানৰ এগৰাকী সজীৱ শিক্ষয়িত্ৰী দেৱকী সাবৰৱাল। কিন্তু সতি-সন্ততি আৰ্য্যই দেৱকীৰ অধ্যৱসায় আৰু উষ্ণতাৰ মাজতো সম্পৰ্ক গঢ়ি তোলাৰ প্ৰচেষ্টাক নাকচ কৰে, কিয়নো তাই এতিয়াও জৈৱিক মাতৃক হেৰুৱাই পেলায়। ক্লাছত এদিন এজন ছাত্ৰ মোহিত চাড্ডাই আৰিয়ালৈ এটা অনুপযুক্ত ভিডিঅ’ দিয়ে। দেৱকীয়ে ফোনটো খিৰিকীৰে বাহিৰলৈ দলিয়াই দিয়ে। যেতিয়া আৰিয়াক জোডিয়াক ফাৰ্মত ভেলেণ্টাইন ডে’ পাৰ্টিলৈ নিমন্ত্ৰণ কৰা হয়, তেতিয়া দেৱকী আৰু আৰিয়াৰ পিতৃ আনন্দই অনিচ্ছা সত্ত্বেও তাইক যাবলৈ দিয়ে। পাৰ্টিত মোহিত আৰু তেওঁৰ খুলশালীয়েক চাৰ্লছ দীৱানৰ অগ্ৰগতি আৰিয়াই নাকচ কৰে। ৰাজহুৱা প্ৰত্যাখ্যানত ক্ষুব্ধ হৈ চাৰ্লছ, মোহিত, তেওঁলোকৰ অপৰাধী বন্ধু জোগিন্দৰ "জগন" সিং আৰু ফাৰ্মহাউছৰ নিৰাপত্তাৰক্ষী বাবুৰাম যাদৱে পাৰ্টি এৰি যোৱাৰ সময়ত আৰিয়াক এম্বুছ কৰি অপহৰণ কৰে। তেওঁলোকে তাইক নিৰ্মমভাৱে ডিঙি চেপি হত্যা কৰি দলবদ্ধ ধৰ্ষণ কৰে আৰু, তাৰ পিছত তাইক পথৰ কাষৰ খাৱৈত পেলাই দিয়ে, তাইক মৃত বুলি এৰি দিয়ে। পিছদিনা ৰাতিপুৱা এজন মানুহে নিজৰ কুকুৰটোক খোজ কাঢ়ি যোৱা এজনে আৰিয়াক কষ্টেৰে জীয়াই থকা অৱস্থাত পায়, আৰু চিকিৎসালয়লৈ লৈ আনে। দেৱকী আৰু আনন্দ ছিন্নভিন্ন হৈ পৰে। অভ্যন্তৰীণভাৱে গুৰুতৰভাৱে আঘাতপ্ৰাপ্ত হয় যদিও পিছৰ এমাহৰ ভিতৰত সুস্থ হৈ উঠে আৰু আক্ৰমণকাৰীৰ নাম উল্লেখ কৰে। পৰিদৰ্শক মেথিউ ফ্ৰান্সিছে দ্ৰুতগতিত অপৰাধীসকলক গোটাই লৈ যায়। কিন্তু যেতিয়া আৰিয়াই পাৰ্টিত মদ্যপান কৰা বুলি ধৰা পৰে, তেতিয়া গোচৰটো অবিশ্বাস্য হৈ পৰে। যাৰ ফলত আৰিয়াৰ স্মৃতিশক্তি অবিশ্বাস্য হোৱাৰ সম্ভাৱনা বৃদ্ধি পায়। ইয়াৰ উপৰিও পলমকৈ সংগ্ৰহ কৰা বীৰ্যৰ নমুনাবোৰ তাইৰ আক্ৰমণকাৰীৰ সৈতে মিলাব নোৱাৰাকৈয়ে অতি দুৰ্বল। প্ৰমাণৰ অভাৱত এই চাৰিজন লোকক দোষমুক্ত কৰা হৈছে। ৰায়দানত স্তম্ভিত আৰু ভাঙি পৰা আৰ্য আঁতৰি যায় আৰু দেৱকীৰ পৰা চকুলো ওলাই যায়। পৰিয়ালটোৰ অধিবক্তাই উচ্চ ন্যায়ালয়ত আবেদন কৰিবলৈ পৰামৰ্শ দিয়ে যদিও আইনী ব্যৱস্থাৰ প্ৰতি দেৱকীৰ বিশ্বাস হেৰুৱাই পেলাইছে। ==অভিনয়== *[[শ্ৰীদেৱী]] দেৱকী সবৰৱালৰ ৰূপত *[[অক্ষয় খান্না]] পৰিদৰ্শক মেথিউ ফ্ৰান্সিছৰ চৰিত্ৰত *[[নৱাজুদ্দিন ছিদ্দিকী]] ডিটেক্টিভ দয়াশংকৰ কাপুৰ ("ডি কে")ৰ চৰিত্ৰত *[[সজল আলী]] আৰ্য সবৰৱালৰ চৰিত্ৰত *[[আদনান ছিদ্দিকী]] আনন্দ সাবৰৱালৰ চৰিত্ৰত *[[পিতোবাশ ত্ৰিপাথী]] গাৰ্ড বাবুৰাম পাণ্ডেৰ চৰিত্ৰত *[[অভিমন্যু সিং]] যোগীন্দৰ "জগন" সিংহৰ চৰিত্ৰত *[[ৰাজশ্ৰী দেশপাণ্ডে]] ডি কেৰ পত্নী কোহিনুৰ কাপুৰৰ চৰিত্ৰত *[[আৰ. মাধৱন]] পুনীত সাবৰৱালৰ ৰূপত *[[আদৰ্শ গৌৰৱ]] মোহিত চাধাৰ চৰিত্ৰত *[[বিকাশ ভাৰ্মা]] চাৰ্লছ দীৱানৰ চৰিত্ৰত *প্ৰিয়া "পিয়ু" সাবৰৱাল, দেৱকী & আনন্দৰ কন্যা আৰু আৰিয়াৰ আঢ়ৈ বছৰীয়া ভগ্নীৰ চৰিত্ৰত ৰিভা অৰোৰা *আৰ্য্যৰ প্ৰিয় বন্ধু সপনাৰ চৰিত্ৰত বৰা ৰাতুৰীয়ে *[[ইভান চিলভেষ্টাৰ ৰড্ৰিগেছ]] আৰিয়াৰ বিদ্যালয়ৰ অধ্যক্ষ হিচাপে *[[তৃপ্তি ডিমৰি]] স্বাতী, আৰ্য আৰু মোহিতৰ সহপাঠী হিচাপে ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:হিন্দী চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ নাৰী সম্পৰ্কীয় চলচ্চিত্ৰ]] qgs11ye1g8lspsevjpcfsxyod24p9j5 0 113877 604265 597892 2026-05-03T15:23:22Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 604265 wikitext text/x-wiki {{infobox person | name = প্ৰীতিকা ৰাও | image = Preetika Rao (Portrait).jpg | image_size = | caption = ২০০২ চনত ৰাও | birth_place = [[কৰ্ণাটক]], [[ভাৰত]] | birth_date = | nationality = | alma mater = {{plainlist| * [[মহিলাৰ বাবে ছফিয়া কলেজ|ছফিয়া কলেজ]], [[মুম্বাই]] * [[নিউয়ৰ্ক ফিল্ম একাডেমী]], [[নিউয়ৰ্ক চহৰ|নিউয়ৰ্ক]]}} | occupation = {{hlist|অভিনেত্ৰী|মডেল}} | yearsactive = ২০১০-২০১৮ | relatives = [[অমৃতা ৰাও]] (ভগ্নী) }} '''প্ৰীতিকা ৰাও''' ({{Lang-en|Preetika Rao }}) এগৰাকী ভাৰতীয় অভিনেত্ৰী, মডেল আৰু চলচ্চিত্ৰ-স্তম্ভলেখক যিয়ে মূলতঃ হিন্দী টেলিভিছন আৰু বিজ্ঞাপন চলচ্চিত্ৰত কাম কৰে। তেখেতে (২০১০) তামিল ছবি চিক্কু বুক্কুৰ জৰিয়তে অভিনয়ত আত্মপ্ৰকাশ কৰে।<ref name="debut">{{cite web |author=Moviebuzz |year=2010 |title=Preetika on her debut and her dreams |website=[[Sify]] |access-date=14 December 2010 |url=http://www.sify.com/movies/Preetika-on-her-debut-and-her-dreams-imagegallery-kollywood-kmnmyQcgdai.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20101216012014/http://www.sify.com/movies/Preetika-on-her-debut-and-her-dreams-imagegallery-kollywood-kmnmyQcgdai.html |url-status=dead |archive-date=16 December 2010}}</ref> টেলিভিছনত অভিষেক ঘটোৱা বেইণ্টেহা (২০১৩–১৪) ছবিখনত আলিয়া জৈন আব্দুল্লাৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰাৰ বাবে ৰাও বেছিকৈ পৰিচিত, যাৰ বাবে তেওঁ শ্ৰেষ্ঠ অভিষেক-মহিলাৰ সোণৰ বঁটাকে ধৰি কেইবাটাও প্ৰশংসা লাভ কৰে।<ref>{{Cite web |url=https://www.dailypioneer.com/2013/state-editions/shooting-of-beintehaa-begins-on-city-streets.html |title=Shooting of 'Beintehaa' begins on city streets |work=[[Daily Pioneer]] |access-date=6 December 2013 |archive-date=7 September 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220907013529/https://www.dailypioneer.com/2013/state-editions/shooting-of-beintehaa-begins-on-city-streets.html |url-status=live }}</ref><ref name=ita>{{cite web |url=http://www.indiantelevisionacademy.com/site/awards_hhita_details_new.php?year=2014 |title=The 14th Indian Television Academy Awards 2014 |publisher=Indian Television Academy |archive-url=https://web.archive.org/web/20141107232303/http://www.indiantelevisionacademy.com/site/awards_hhita_details_new.php?year=2014 |archive-date=7 November 2014 |access-date=15 February 2025 |archivedate=7 November 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20141107232303/http://www.indiantelevisionacademy.com/site/awards_hhita_details_new.php?year=2014 |deadurl=yes }}</ref> ==আৰম্ভণি জীৱন== প্ৰীতিকা ৰাওৰ জন্ম হৈছিল কৰ্ণাটকৰ কংকনীভাষী হিন্দু পৰিয়ালত। ছফিয়া কলেজৰ পৰা ইতিহাসত মেজৰ ডিগ্ৰী লাভ কৰাৰ লগতে বিজ্ঞাপন আৰু সাংবাদিকতাত ডিপ্লমাও লাভ কৰে। প্ৰীতিকাই ''বেংগালুৰু মিৰ’ৰ'', ''ডেকান ক্ৰনিকল'' আৰু ''এছিয়ান এজ''ৰ বাবে লিখিছিল। তেওঁৰ ডাঙৰ ভগ্নী [[অমৃতা ৰাও]] এগৰাকী বলীউডৰ অভিনেত্ৰী।<ref name="rediff">{{cite web |author=Rajamani, Radhika |date=29 November 2010 |title='I'm a strong believer in karma' |publisher=[[Rediff]] |access-date=29 November 2010 |url=http://www.rediff.com/movies/slide-show/slide-show-1-south-preetika-rao-on-chikku-bukku/20101129.htm |archive-date=22 September 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220922082936/https://www.rediff.com/movies/slide-show/slide-show-1-south-preetika-rao-on-chikku-bukku/20101129.htm |url-status=live }}</ref> প্ৰীতিকাই অভিনয়ৰ আত্মপ্ৰকাশৰ পিছত নিউয়ৰ্কৰ নিউয়ৰ্ক ফিল্ম একাডেমীৰ পৰা ব্ৰডকাষ্ট জাৰ্নেলিজমৰ ডিপ্লমা পাঠ্যক্ৰমৰ বাবে আমেৰিকালৈ গুচি যায়। ==কৰ্মজীৱন== অভিনয় আৰু চলচ্চিত্ৰত আত্মপ্ৰকাশ কৰে তামিল ছবি ''চিক্কু বুক্কু'' (২০১০)ৰ জৰিয়তে য'ত তেওঁ আৰিয়াৰ সৈতে মীনাল "আম্মু"ৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰে। ইয়াৰ পিছত বৰুণ সন্দেশৰ সৈতে ''প্ৰিয়ডু'' (২০১২) ছবিখনত মধু লঠাৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰি তেলেগুত অভিষেক ঘটায়।<ref name="rediff"/> ২০১৩ চনত ৰাৱে আঞ্চলিক চিনেমাৰ পৰা পৰিৱৰ্তন ঘটায় আৰু হৰ্ষদ অৰোৰাৰ সৈতে বেইণ্টেহাৰ সৈতে টেলিভিছনত আত্মপ্ৰকাশ কৰে।<ref>{{cite web |url=http://colors.in.com/in/videos/beintehaa/beintehaa-full-episode235-november-21st-2014-10103208.html |title=Beintehaa episodes |publisher=Beintehaa |date=14 November 2014 |access-date=15 November 2014 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20141203192851/http://colors.in.com/in/videos/beintehaa/beintehaa-full-episode235-november-21st-2014-10103208.html |archive-date=3 December 2014 |archivedate=3 December 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20141203192851/http://colors.in.com/in/videos/beintehaa/beintehaa-full-episode235-november-21st-2014-10103208.html |deadurl=yes }}</ref> আলিয়া গুলাম হাইদৰ/আলিয়া জৈন আব্দুল্লাৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰি গোল্ড এৱাৰ্ডৰ শ্ৰেষ্ঠ আত্মপ্ৰকাশ- মহিলাকে ধৰি বিভিন্ন বঁটা লাভ কৰে। ===২০১৫–২০১৮=== [[File:Preetika Rao IIJW 2015.jpg|thumb|upright|আই আই জে ডব্লিউ ২০১৫ত প্ৰীতিকা ৰাও]] ২০১৫ চনত ৰাৱে "না টুম হুমেইন জানো" একক গীতৰ জৰিয়তে গায়কীৰ অভিষেক ঘটায়। সেই বছৰতে তেওঁ আদিত্যৰ সৈতে ৰেবেল ছবিত প্ৰীতিকাৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰি কানাড়া ভাষাত অভিষেক ঘটায়। ২০১৬ চনত বক্স ক্ৰিকেট লীগত প্ৰতিযোগী হিচাপে অভিনয় কৰিছিল। ২০১৭ চনত লাভ কা হায় ইণ্টেজাৰ ছবিৰে টেলিভিছনলৈ উভতি আহিছিল ৰাৱে। ইয়াৰ পিছত মেট্ৰ’ মুলাকাত নামৰ চুটি ছবিখনত ইউনুছ খানৰ সৈতে প্ৰিয়াৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰে। সেই বছৰতে সিদ্ধাৰ্থ বাছৰুৰৰ সৈতে তেওঁৰ দ্বিতীয়টো একক গীত "যাদ ​​কিয়া দিল নে" মুক্তি দিয়ে। ২০১৮ চনত "গুডিয়া" খণ্ডত প্ৰিয়ংক শৰ্মা আৰু নীতি টেইলৰৰ সৈতে লাল ইছকত মহিমা "মাহী" মালহোত্ৰাৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল। ইয়াৰ উপৰিও শ্বান (২০১৭) ‘তেৰে ভেদে’ (২০১৮) আৰু ‘তেনু ভুল না পাৱগী’ (২০১৮)ৰ সৈতে ‘সুৰিলী’ মিউজিক ভিডিঅ’ত অভিনয় কৰিছে।<ref>{{Cite web |date=10 June 2021 |title=Love Sorries: This film is boarding high on success with stunning reviews and ratings |url=https://timesofindia.indiatimes.com/love-sorries-film-boarding-high-with-stunning-reviews-and-ratings/articleshow/83401066.cms |work=The Times of India |access-date=21 April 2024 |archive-date=1 November 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231101041703/https://timesofindia.indiatimes.com/love-sorries-film-boarding-high-with-stunning-reviews-and-ratings/articleshow/83401066.cms |url-status=live }}</ref> ===২০১৯–বৰ্তমান=== প্ৰীতিকা ৰাৱে ২০২২ চনৰ জুন মাহত তেওঁৰ Youtube চেনেল মুকলি কৰিছিল যিটো সফলতাৰে চলি আছে আৰু ইউটিউবত কণ্টেণ্ট ক্ৰিয়েটৰ আৰু প্ৰযোজক হিচাপে নিজৰ কেৰিয়াৰ চিহ্নিত কৰিছে। ( 100k+ Subscribers) ==ফিল্মগ্ৰাফী== ===চলচ্চিত্ৰ=== {{Pending films key}} {| class="wikitable" |- ! বছৰ ! অলপ ! ভূমিকা ! ভাষা ! টোকাসমূহ ! Refs |- | ২০১০ চনত | ''[[চিক্কু বুক্কু]]'' | মীনাল "আম্মু" |[[তামিল ভাষা|তামিল]] | প্ৰীতিকা হিচাপে ক্ৰেডিট দিয়া হৈছে |<ref>{{cite news |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/regional/news-interviews/প্ৰিটিকাছ-ৰাইড-টু-ষ্টাৰডম/articleshow/6924407.cms |archive-url=https://web.archive.org/web/20110811175929/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2010-11-15/news-interviews/28219677_1_প্ৰীতিকা-চিক্কু-ভুক্কু-আৰ্য্য-আৰু-শ্ৰিয়া |url-status=live |archive-date=১১ আগষ্ট ২০১১ |title=প্ৰীতিকাৰ তাৰকাত্বলৈ যাত্ৰা |author=V Lakshmi |date=১৫ নৱেম্বৰ ২০১০ |access-date=১৫ নৱেম্বৰ ২০১০ |work=[[ইণ্ডিয়া টাইমছ]]}}</ref> |- | ২০১২ চন | ''[[প্ৰিয়দু]]'' | মধু লঠা |[[তেলেগু ভাষা|তেলেগু]] | |<ref name="R">{{Cite web |url=https://www.rediff.com/movies/slide-show/slide-show-1-south-interview-with-preetika/20111201.htm |title=প্ৰীতিকা: মই প্ৰিয়ডুৰ অংশ হোৱাৰ বাবে গৌৰৱান্বিত |work=Rediff |last=Rajamani |first=ৰাধিকা |তাৰিখ=১ ডিচেম্বৰ ২০১১ |access-date=১৭ মে' ২০২২ |archive-date=২৬ এপ্ৰিল ২০২২ |archive-url=https://web.archive.org/web/20220426210805/https://www.rediff.com/movies/slide-show/slide-show-1-প্ৰীটিকাৰ সৈতে-দক্ষিণ-সাক্ষাৎকাৰ/20111201.htm |url-status=লাইভ }}</ref> |- |২০১৫ চনত |''[[বিদ্ৰোহী (২০১৫ চনৰ ছবি)|বিদ্ৰোহী]]'' |প্ৰীতিকা |[[কানাড়া]] | |<ref>{{Cite web |title=বিদ্ৰোহী চিনেমাৰ পৰ্যালোচনা: এই আদিত্য আৰু প্ৰীতিকা অভিনীত ছবিখনক মিছ দিয়ক |date=9 May 2015 |work=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/entertainment/rebel-kannada-film-review/article7187682.ece/ |access-date=17 মে 2022 |archive-date=১৭ মে' ২০২২ |archive-url=https://web.archive.org/web/২০২২০৫১৭১২০৭১৩/https://www.thehindu.com/entertainment/rebel-kannada-film-review/article7187682.ece/amp/ |url-status=live }}</ref> |- |২০১৭ চনত |''মেট্ৰ' মুলাকাত'' |প্ৰিয়া |[[হিন্দী ভাষা|হিন্দী]] |চুটি ছবি | |} ===টেলিভিছন=== {| class="wikitable" |- ! বছৰ ! অলপ ! ভূমিকা ! টোকাসমূহ ! Ref. |- |২০১৩–২০১৪ | ''[[বেইণ্টেহা]]'' | আলিয়া জৈন আব্দুল্লা | |<ref>{{Cite web |url=http://www.asianage.com/life-and-style/preetika-excited-get-started-697 |title=প্ৰীতিকা ৰাও আৰম্ভ কৰিবলৈ উত্তেজিত; টিভিত অভিষেক ঘটাব Beintehaa |access-date=17 মে 2022 |archive-date=27 ডিচেম্বৰ 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131227040207/http://www.asianage.com/life-and-style/preetika-excited-get-started-697 |url-status=bot: অজ্ঞাত |archivedate=2013-12-27 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131227040207/http://www.asianage.com/life-and-style/preetika-excited-get-started-697 |deadurl=yes }}</ref> |- |২০১৭ চনত | ''[[লাভ কা হায় ইন্তেজাৰ]]'' | মোহিনী মেহতা | |<ref>{{Cite web |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/television/its-depressing-and-disappointing-mohit-sehgal-on-love-ka-hai-intzaar-going-off-air-4843848/ |title=এইটো হতাশাজনক আৰু হতাশাজনক: লাভ কাই হাইৰ ওপৰত মোহিত চেহগাল ইণ্টেজাৰ বন্ধ হৈ আছে |date=১৪ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৭ |website=দ্য ইণ্ডিয়ান এক্সপ্ৰেছ |language=as-IN |access-date=২৯ জুলাই ২০১৯ |archive-date=২৯ জুলাই ২০১৯ |archive-url=https://web.archive.org/web/20190729183238/https://indianexpress.com/article/entertainment/television/ইয়াৰ-হতাশাজনক-আৰু-হতাশাজনক-মোহিত-সেহগাল-প্ৰেমৰ-কা-হাই-ইণ্টজাৰ-বায়ুৰ পৰা-৪৮৪৩৮৪৮/ |url-status=জীৱন্ত }}{{Dead link|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- |২০১৮ চনত | ''[[লাল ইছক (২০১৮ টিভি ধাৰাবাহিক)|লাল ইছক]]'' | মহিমা "মহি" মালহোত্ৰা |খণ্ড: "গুদিয়া।" |<ref>{{cite news |title=নীতি টেইলৰ: লাল ইছকৰ দৰে ধাৰণা ভাৰতীয় টিভিত কেতিয়াও দেখা পোৱা নাই |url=https://www.mid-day.com/articles/niti-taylor-concepts-like-that-that-of-laal-ishq-has-never-been-seen-on-indian-tv/19475158 |date=31 May ২০১৮ |agency=ভাৰত-এছিয়ান বাতৰি সেৱা |publisher=[[Mid-Day]] |access-date=২৯ আগষ্ট ২০১৯ |archive-date=১৭ আগষ্ট ২০১৮ |archive-url=https://web.archive.org/web/20180817023401/https://www.mid-day.com/articles/নিটি-টেইলৰ-ধাৰণা-যে-লাল-ইছক-ভাৰতীয়-টিভিত-কেতিয়াও দেখা পোৱা নাই/১৯৪৭৫১৫৮ |url-status=live }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |} ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় অভিনেত্ৰী]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় মডেল]] ce3gggcyzpofvruoqi2ob474idxhf7i 0 115247 604261 488186 2026-05-03T14:00:33Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 604261 wikitext text/x-wiki ২০০১ চনৰ ৯ অক্টোবৰ মাহত<ref>{{Cite web|date=2022-01-21|title=Goa News {{!}}Mystery of Pratima's suicide (By: SANDESH PRABHUDESAI, PANAJI)|url=https://goanews.com/news_disp.php?newsid=7&catid=220|accessdate=2022-11-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220121113409/https://goanews.com/news_disp.php?newsid=7&catid=220|archivedate=2022-01-21}}</ref> ভাৰতীয় আন্তঃলিংগ খেলুৱৈ আৰু সাঁতোৰবিদ '''প্ৰতিমা গাওঁকাৰক''' [[গোৱা|গোৱাৰ]] এটা কুঁৱাত মৃত অৱস্থাত উদ্ধাৰ কৰা হয়। [[আত্মহত্যা|আত্মহত্যাৰ]] ফলত মৃত্যু হোৱা বুলি চিনাক্ত কৰা হৈছে ; লিংগ পৰীক্ষণ পৰীক্ষাৰ ব্যৰ্থতা সম্পৰ্কে প্ৰকাশ আৰু ৰাজহুৱা মন্তব্যৰ প্ৰতিক্ৰিয়াৰ কাৰণে গাওঁকাৰে এই ঘটনা সংগঠিত কৰিছিল।<ref name=":0">{{Cite news|date=9 September 2018|url=https://indianexpress.com/article/sports/sport-others/the-girl-before-dutee-chand-pratima-gaonkar-5346699/|dead-url=10 September 2018}}</ref><ref name=":1">{{Cite news|date=21 July 2012|url=https://www.newslaundry.com/2012/07/21/goas-pinki-pramanik|dead-url=10 September 2018}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Posbergh|first1=Anna|date=2019-08-12|title=Same Tricks, New Name: The IAAF's New 2018 Testosterone Regulation Policy for Female Athletes|url=https://jps.library.utoronto.ca/index.php/ijidi/article/view/32965|journal=The International Journal of Information, Diversity, & Inclusion|language=en|volume=3|issue=3|doi=10.33137/ijidi.v3i3.32965|issn=2574-3430}}</ref> জানিব পৰা মতে, গাওঁকাৰৰ প্ৰশিক্ষকে অভিযোগ উত্থাপন কৰা বুলি মাতৃৰ অভিযোগকে ধৰি ব্লেকমেইলৰ চেষ্টাৰ বিষয় হৈ পৰিছিল।<ref>{{Cite news|last=Broadbent|first=Rick|title=IAAF must let Caster Semenya run|newspaper=[[The Times]]|language=en|url=https://www.thetimes.co.uk/article/iaaf-must-let-caster-semenya-run-0rv2w0g50|access-date=2022-11-05|issn=0140-0460}}</ref> মূলতঃ গোৱাৰ ছাডগাল গাঁৱৰ<ref name=":0"/> মৃত্যুৰ তিনিমাহ আগতে ব্ৰুনাইত অনুষ্ঠিত জুনিয়ৰ এছিয়ান এথলেটিকছ চেম্পিয়নশ্বিপত ৪×৪০০ ৰিলেত ৰূপৰ পদক লাভ কৰে।<ref name=":0" /><ref>{{Cite web|title=Pratima GAONKAR {{!}} Profile {{!}} World Athletics|url=https://worldathletics.org/athletes/india/pratima-gaonkar-14282840|accessdate=2022-11-06|work=worldathletics.org}}</ref> ইয়াৰ পূৰ্বে তেওঁৰ অনুশাসনৰ বাবে গোৱাৰ ৰাজ্যিক পৰ্যায়ৰ সকলো অভিলেখ তেওঁ ভংগ কৰিছিল।<ref name=":1"/> মৃত্যুৰ পিছত সংবাদ মাধ্যমৰ মনোযোগ আৰু প্ৰতিবেদন আক্ৰমণাত্মক হৈ পৰিছিল, সংবাদমেলত তেওঁৰ মৃতদেহৰ বিষয়ে বিতংভাৱে আলোচনা কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite book|last=Dohle|first1=Max|url=https://books.google.com/books?id=bl_sDwAAQBAJ&dq=pratima+gaonkar&pg=PA115|title="They say I'm not a girl": Case Studies of Gender Verification in Elite Sports|date=2020-06-19|publisher=McFarland|isbn=978-1-4766-3701-3|language=en}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=11rRjnzhJQIC&dq=pratima+gaonkar&pg=PA195|title=Behind the News: Voices from Goa's Press|date=2008|publisher=Goa1556|isbn=978-81-905682-0-3|language=en}}</ref> আন্তঃলিংগ খেলুৱৈ হিচাপে তেওঁৰ মৃত্যুক কেন্দ্ৰ কৰি ৰাজহুৱা বক্তৃতাই [[দূতী চান্দ|ডুটি চান্দ]] আৰু কেষ্টাৰ চেমেনিয়াৰ সৈতে তুলনা কৰা হৈছে।<ref>{{Cite web|date=2021-10-16|title=5 Female Athletes Around The World Who Have Been Subjected To Gender & Sex Tests|url=https://www.scoopwhoop.com/women/5-female-athletes-who-have-been-subjected-to-gender-sex-tests/|accessdate=2022-11-06|work=ScoopWhoop|language=en|archivedate=2023-05-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230528090627/https://www.scoopwhoop.com/women/5-female-athletes-who-have-been-subjected-to-gender-sex-tests/|deadurl=yes}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:নাৰীবাদ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় মহিলা]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় নাৰী]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় আন্তঃলিংগীয় মহিলা]] 5gc9tx4bneos7qrew9w8057k9gctogb 0 116531 604306 487053 2026-05-03T18:15:26Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 0 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 604306 wikitext text/x-wiki [[চিত্র:Instrument_rudimentaire_pour_réduire_le_manioc_en_farine.jpg|right|thumb|ফ্ৰেঞ্চ গিয়ানাৰ দুগৰাকী আধুনিক মহিলা। ]] '''ফ্ৰেঞ্চ গিয়ানা মহিলা''' হৈছে ফ্ৰেন্স গিয়ানাত বাস কৰা মহিলা। এই মহিলাসকলৰ কিছুমান ফ্ৰেঞ্চ গিয়ানাৰ মেৰুণ সম্প্ৰদায়ৰ। যদিও মাতৃতান্ত্ৰিক প্ৰকৃতিৰ, ফ্ৰেন্স গিয়ানাৰ কিছুমান মেৰুণ মহিলাই এসময়ত কেৱল পুৰুষ নেতাৰ ''কেভিটেন'' বা সহায়ক বা ''বেছিয়া'' হিচাপে কাম কৰিছিল। ফ্ৰেঞ্চ গিয়ানাৰ মেৰুণ মহিলাসকলৰ বাবে এটা সাধাৰণ কাম হ’ল উপকূলীয় অঞ্চলৰ বজাৰ পৰিষ্কাৰ কৰা, বিশেষকৈ চেণ্ট লৰেণ্ট আৰু কেয়েনত, যাতে তেওঁলোকে নিজৰ সন্তানক পোহপাল দিবলৈ উপাৰ্জন কৰিব পাৰে।<ref>{{Cite web|last=Polimé|first=Thomas (translated from Dutch by Kenneth Bilby)|publisher=This article was commissioned by SITES for the Educational Resource Guide to the exhibition Creativity and Resistance: Maroon Cultures in the Americas.|title=The Role of Women in the Maroon Societies of Suriname and French Guiana|url=http://www.folklife.si.edu/resources/maroon/educational_guide/46.htm|accessdate=3 November 2013}}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ফ্ৰেঞ্চ গিয়ানাৰ জনসংখ্যাৰ ৭০% পৰ্যন্ত জনগোষ্ঠীয় গঠন কৃষ্ণাংগ, ১২% ইউৰোপীয়, ৩% ভাৰতীয়, ১০% ব্ৰাজিল আৰু ৫% বিভিন্ন এছিয়ান দেশৰ লোকৰ বংশধৰ। ফ্ৰেঞ্চ গিয়ানাৰ খিলঞ্জীয়া জনসংখ্যা যেনে মেৰুন, কালিনা, অয়াৰিকুল আৰু হুয়ায়ানা জনগোষ্ঠীৰে গঠিত৷ চৰকাৰী ধৰ্ম কেথলিক, জনসংখ্যাৰ এক ক্ষুদ্ৰ অংশইহে হিন্দু আৰু ভুডু ধৰ্ম গ্ৰহণ কৰে৷ জনসংখ্যা এটা সংকীৰ্ণ উপকূলীয় ষ্ট্ৰিপত কেন্দ্ৰীভূত; ভিতৰৰ অংশটো প্ৰায় নিৰ্জন। যদিও চুৰিনাম আৰু ফ্ৰেঞ্চ গিয়ানাৰ মেৰুণ সমাজ মেট্ৰিলিনেল, প্ৰশাসনিক আৰু ৰাজনৈতিক পৰ্যায়ত আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ পদবী পুৰুষে দখল কৰে। গামান (জনজাতীয় প্ৰধান) আৰু কবিতেন (গাঁৱৰ মুৰব্বী)ৰ পদ পৰম্পৰাগতভাৱে কেৱল পুৰুষ আছিল আৰু কেৱল কবিতেনৰহে মহিলা আৰু পুৰুষ সহায়ক আছিল যাক বাছিয়া বুলি জনা যায়। কিন্তু যোৱা পঞ্চাশ বছৰত চুৰিনাম আৰু ফ্ৰেঞ্চ গিয়ানাত মহিলাৰ ভূমিকা আৰু মৰ্যাদা ক্ৰমান্বয়ে সলনি হৈছে। স্থানীয় ৰাজনীতিত অধিক প্ৰভাৱকে ধৰি মহিলাসকলে অধিক স্বাধীনতা আৰু অধিকাৰ লাভ কৰিছে: ১৯৯৫ চনত নুকা জিলাত আৰু ১৯৯৮ চনত পৰমাকা জিলাত মহিলা কেবিনেট মন্ত্ৰী নিযুক্তি দিয়া হয়।<ref>{{Cite web |url=https://folklife.si.edu/resources/maroon/educational_guide/46.htm |title=Polimé, Thomas (translated from Dutch by Kenneth Bilby). "The Role of Women in the Maroon Societies of Suriname and French Guiana", Maroon Cultures in the Americas. }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{ref-en}}</ref>. ==ঘটনা প্ৰৱাহ== ১৯৫০ চনৰ শেষৰ ফালে চুৰিনাম আৰু ফ্ৰেঞ্চ গিয়ানাৰ ধনী উপকূলীয় অঞ্চলত মেৰুণ মহিলাসকলে কাম বিচাৰিবলৈ অসুবিধা পাইছিল। যিসকলে বহিঃৰাজ্যলৈ গৈ টকা উপাৰ্জনৰ সুযোগ পাইছিল, তেওঁলোকে সাধাৰণতে অলপ সময়ৰ বাবে গুচি গৈছিল, অতি সোনকালেই নিজৰ গৃহভূমিলৈ উভতি আহিছিল। অনুমতি অবিহনে তেওঁলোকৰ জনজাতীয় ভূখণ্ডৰ বাহিৰলৈ একেবাৰেই যাব দিয়া হোৱা নাছিল, আৰু পত্নীৰ সৈতে সেই অঞ্চলবোৰলৈ যাবলৈ মাকৰ ভাতৃৰ পৰা অনুমতিৰ প্ৰয়োজন হৈছিল। যিসকল মহিলাক যাবলৈ দিয়া হৈছিল, তেওঁলোকে জনগোষ্ঠীৰ পুৰুষসকলে নিৰ্ধাৰণ কৰা নিয়ম মানি চলিব লাগিছিল। আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ নিয়মবোৰ আছিল তলত দিয়া ধৰণৰ: *স্বামীৰ লগত উপকূলীয় অঞ্চললৈ যোৱা মহিলাসকলে স্বামীৰ সম্পূৰ্ণ অধীন হ’বলগীয়া হৈছিল। *বিবাহিতা মহিলা হিচাপে তেওঁলোকৰ লগত সম্পৰ্ক নথকা বা স্বামীয়ে চিনি নোপোৱা পুৰুষৰ লগত সংগ দিবলৈ দিয়া হোৱা নাছিল। *স্বামী অনুপস্থিত থকাৰ সময়ত পত্নীক এস্কৰ্ট অবিহনে অনুষ্ঠান বা অন্যান্য সামাজিক অনুষ্ঠানত অংশগ্ৰহণ কৰিবলৈ দিয়া হোৱা নাছিল। *পত্নীয়ে স্বামীৰ অবিহনে অকলে যাত্ৰা কৰিব নোৱাৰিলে। *পত্নীক স্বামীৰ প্ৰতি অসন্মানজনক আচৰণ কৰিবলৈ দিয়া হোৱা নাছিল। *যদি পত্নীয়ে এই নিয়ম মানি নচলে, তেন্তে তেওঁক জন্ম গাঁৱলৈ ঘূৰাই পঠিওৱা হৈছিল। ১৯৬০ চনৰ আৰম্ভণিতে ছাৰামাকা অঞ্চলত (য'ত ঞ্জুকা অঞ্চলৰ এটা সৰু অংশও অন্তৰ্ভুক্ত) এটা কৃত্ৰিম হ্ৰদৰ সৃষ্টি হয়, যাৰ ফলত হাজাৰ হাজাৰ ছাৰামাকা আৰু ঞ্জুকা লোকে স্থানচ্যুত কৰে। এই গোটসমূহে চুৰিনামৰ ৰাজধানী পাৰামাৰিবোৰ পৰা অলপ দূৰৈত পৰনাম নামৰ ঠাইৰ ওচৰৰ "বসতি গাঁও"ত বসতি স্থাপন কৰে। পুনৰ সংস্থাপন কৰা গাঁৱৰ বহু সংখ্যক মহিলাই মিছনেৰী স্কুলত শিক্ষা গ্ৰহণ কৰিছিল। এই মহিলাসকলেও ছোৱালীকে ধৰি নিজৰ সন্তানক পাৰামাৰিবোত মাধ্যমিক শিক্ষা অব্যাহত ৰাখিবলৈ উৎসাহিত কৰিছিল। পৰমাৰিবোত তেওঁলোকৰ সামগ্ৰী (শিল্প, ফল-মূল আদি)ও বিক্ৰী কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিলে। ইয়াৰ ফলত ক্ৰমান্বয়ে উপকূলীয় অঞ্চলত মেৰুণ মহিলাসকলৰ সাময়িক লগতে স্থায়ী বসতি স্থাপন হ’ল। এই গোটৰ উপৰিও আন এটা মহিলাৰ দল আছিল যিয়ে নিজৰ পত্নীৰ সৈতে স্থায়ীভাৱে পাৰমাৰিবোত বাস কৰিছিল আৰু চৰকাৰৰ বাবে বিশেষকৈ খনন আৰু ভূতাত্ত্বিক সেৱাত কাম কৰিছিল। তেওঁলোকৰ স্বামীয়ে মাহৰ পিছত মাহ ধৰি হাবিতে থাকিল, মহিলাসকলে চহৰত ল’ৰা-ছোৱালীৰ যত্ন লৈছিল, য’ত তেওঁলোকে শিক্ষা লাভ কৰিছিল। ১৯৬০ চনৰ শেষৰ পৰা ১৯৮০ চনৰ ভিতৰত মহিলাৰ স্থায়ী প্ৰব্ৰজনৰ ধাৰা এটা গঢ় লৈ উঠিছিল। চহৰত কাম কৰা বা তাত বাস কৰা আত্মীয়ৰ লগত যোগ দিয়া পুৰুষক বিয়া কৰাইছিল। ১৯৮০ চনৰ মাজভাগত চুৰিনামত গৃহযুদ্ধ আৰম্ভ হয় আৰু সেই সময়ত মেৰুণসকলে নিজৰ গাঁৱৰ পৰা পলায়ন কৰি চুবুৰীয়া ফ্ৰেন্স গিয়ানা বা পাৰামাৰিবোলৈ যায়। এই সময়ছোৱাত বহু মহিলাই প্ৰায়ে অকলে বা শিশুৰ সৈতে প্ৰব্ৰজন কৰিছিল, কিন্তু পুৰুষ নোহোৱাকৈয়ে, যাৰ ফলত অতি সোনকালেই মুক্তিৰ উত্থান ঘটিছিল। ==আৰ্থ-সামাজিক ভূমিকা== ওপৰত উল্লেখ কৰা অনুসৰি ১৯৭০ চনত সৰমাকা অঞ্চলৰ বিশেষকৈ পুনৰ সংস্থাপন গাঁৱৰ মহিলাসকলে চহৰখনত নিজৰ সামগ্ৰী বিক্ৰী কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে। কিন্তু, ১৯৭০ চনৰ মাজভাগৰ পৰা আৰম্ভ কৰি বহু ঞ্জুকা মহিলাইও পাৰামাৰিবো বজাৰত বিক্ৰী কৰিবলৈ গৈছিল। আজি মহিলাসকলে পাৰামাৰিবোৰ দুখন প্ৰধান বজাৰৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশ আৰু অন্যান্য উপকূলীয় অঞ্চল যেনে আলবিনা আৰু ম’ইংগোৰ বজাৰৰ কিছু অংশ দখল কৰিছে। চুৰিনামৰ গৃহযুদ্ধৰ সময়ত পুৰুষতকৈ মেৰুণ মহিলাৰ চলাচলৰ স্বাধীনতা বেছি আছিল। তেওঁলোকে সহজেই ফ্ৰণ্ট লাইন পাৰ হৈ যাব পাৰিছিল আৰু পাৰামাৰিবোৰ পৰা স্থল বা সাগৰৰ মাজেৰে ফ্ৰেঞ্চ গিয়ানালৈ গৈ সামগ্ৰী বিক্ৰী কৰিব পাৰিছিল। এই সময়ছোৱাত বহু মহিলাই পাৰামাৰিবোত ঘৰ কিনিছিল, যিটো ১৯৭০ চনৰ মাজভাগলৈকে অসম্ভৱ যেন লাগিছিল। মেৰুণ মহিলাসকলে কেৱল ফ্ৰেঞ্চ গিয়ানালৈ যোৱাই নহয়, সোণৰ খনিলৈও যাত্ৰা কৰিছিল। মেৰুণ মহিলাৰ এক উল্লেখযোগ্য অংশই শিক্ষিত আছিল আৰু চৰকাৰী সংস্থা বা ব্যৱসায়িক প্ৰতিষ্ঠানত কাম কৰিছিল। বহুতো মেৰুণ মহিলাই উপকূলীয় অঞ্চলত নিয়মিতভাৱে বা অস্থায়ীভাৱে কাম কৰে, মূলতঃ চাফাই কামত। কিন্তু পশ্চিমীয়া মানদণ্ড অনুসৰি ফ্ৰেঞ্চ গিয়ানাৰ বেছিভাগ মহিলাই এতিয়াও নিবনুৱা। সামাজিক আৰু অৰ্থনৈতিক দৃষ্টিকোণৰ পৰা ফ্ৰেন্স গিয়ানাৰ মেৰুণ মহিলাসকলেও লাভ কৰা নিবনুৱাৰ সুবিধাৰ বাবে কিছু পৰিমাণে স্বাধীনতা লাভ কৰিছে। যদিও এই সুবিধাসমূহ সীমিত, তথাপিও ইয়াৰ দ্বাৰা নিবনুৱা মহিলাসকলে স্বামীৰ ওপৰত সম্পূৰ্ণৰূপে নিৰ্ভৰশীল নহ’ব পাৰে। ফ্ৰেঞ্চ গিয়ানাৰ কিছুমান ৰাজনীতিবিদে দাবী কৰে যে বহু মেৰুণ মহিলাৰ কেৱল চৰকাৰী শিশু সুবিধাৰ বাবেই সন্তান জন্ম হয়। ==প্ৰশাসনিক আৰু ৰাজনৈতিক ভূমিকা== মেৰুণ সম্প্ৰদায়ৰ প্ৰশাসনিক আৰু ৰাজনৈতিক জীৱনত মহিলাৰ ভূমিকাৰ শেহতীয়া আৰু গুৰুত্বপূৰ্ণ পৰিৱৰ্তন হ’ল দুটা জনজাতীয় অঞ্চলত মহিলাক গাঁৱৰ মুখীয়াল হিচাপে নিযুক্তি দিয়া হৈছে। ১৯৯৪ চনত গ্ৰেণ্ড চেণ্টীত অনুষ্ঠিত এখন সভাত সকলো জনগোষ্ঠীয়ে মহিলাক গাঁৱৰ মুখীয়াল হিচাপে নিযুক্তি দিয়াৰ বাবে ব্যৱস্থাটো সলনি কৰিবলৈ সন্মত হয়। ১৯৯৫ চনত নুকা জনজাতি প্ৰধানে তাপনাহোনী নদীৰ ওপৰত সমগ্ৰ ঞ্জুকা অঞ্চলৰ প্ৰথম মহিলা গাঁৱৰ মুখীয়াল নিযুক্তি দিয়ে। পৰমাকাৰ ভূখণ্ডত ১৯৯৮ চনত এনে নিযুক্তি হৈছিল। আন জনজাতীয় অঞ্চলত মহিলাক গাঁওবুঢ়া হিচাপে নিযুক্তি দিয়াৰ কোনো ঘটনা জানিব পৰা হোৱা নাই। গাঁৱৰ নেতৃত্ব দিয়া মহিলাসকলে পুৰুষ গাঁৱৰ নেতাৰ সৈতে ঘনিষ্ঠভাৱে কাম কৰে, কিন্তু তেওঁলোকৰ সকলো কাম কৰিব নোৱাৰে। মহিলা কাৰ্যালয়ৰ আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ কামসমূহৰ ভিতৰত তলত উল্লেখ কৰা কামসমূহ উল্লেখ কৰিব পাৰি: তেওঁলোকে নিজৰ গাঁৱত জনজাতি প্ৰধানক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে। জনজাতি প্ৰধানজনে যি আলোচনালৈ আমন্ত্ৰণ জনোৱা হয়, সেই সকলো আলোচনাতে তেওঁলোকে নিজৰ গাঁওখনক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে। নিজৰ গাঁৱৰ বিবাদৰ সমাধান কৰিব লাগে। তেওঁলোকে নিজৰ গাঁৱত আদালতৰ শুনানিৰ সভাপতিত্ব কৰি ন্যায়াধীশ হিচাপে কাম কৰিব বুলি আশা কৰা হৈছে। কবিতেন মহিলাই নিজৰ পূৰ্বপুৰুষক প্ৰতিনিধিত্ব কৰিব নোৱাৰে, অন্ততঃ গাঁৱৰ পূৰ্বপুৰুষক প্ৰতিনিধিত্ব কৰিব নোৱাৰে। তেওঁলোকেও পূৰ্বপুৰুষক লিবাচন দিব নোৱাৰে - অন্ততঃ জ্যেষ্ঠ পূৰ্বপুৰুষৰ মন্দিৰত নহয়, গান ইউকা টিকি। পূৰ্বপুৰুষৰ মন্দিৰত মহিলাসকলে লিবাচন দিব নোৱাৰাৰ কাৰণ সম্ভৱতঃ ঋতুস্ৰাৱৰ নিষেধাজ্ঞা ৷ মহিলা গাঁও নেত্ৰীসকলৰ বিশেষ দায়িত্বৰ ভিতৰত নিজৰ গাঁৱত বা আন কোনো অনুষ্ঠানৰ সময়ত বিভিন্ন সাংগঠনিক কাম-কাজ চম্ভালিব লাগে যেতিয়া তেওঁলোকক নিজৰ গাঁৱৰ বাহিৰত সেৱাৰ বাবে অৰ্পণ কৰা হয়। গাঁৱৰ নেতাৰ মহিলা সহায়িকা বছিয়া মহিলাৰ লগতো তেওঁলোকৰ পুৰুষ সমকক্ষতকৈ অধিক ঘনিষ্ঠ সম্পৰ্ক আছে। ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:নাৰী]] [[শ্ৰেণী:ইতিহাস]] [[শ্ৰেণী:নাৰীবাদ]] s0fdw6re84o4b055rqeioiplpaqemtr 0 116895 604369 488567 2026-05-04T02:33:23Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 604369 wikitext text/x-wiki {{Infobox mythical creature |name = বৰমানৌ |image = |caption = |Grouping = ৰহস্যময়ী জীৱ |Sub_Grouping = মানৱৰূপী জীৱ |AKA = বৰমানু, বড়মানুছ, বৃহৎ নোমাল জীৱ (অনুবাদ) |Country = [[পাকিস্তান]] |Region = চিত্ৰাল, গিলগিট আৰু পাকিস্তানৰ উত্তৰ পশ্চিম অঞ্চল |Details = পৰ্বতৰ বাসিন্দা |Similar_entities=<!-- [[Bigfoot]], [[Skunk Ape]], [[Yeren]], [[Yowie]], [[Mande Barung]], [[Orang Pendek]],--> [[আলমাছ]], [[য়েটি]] |First_Attested = }} '''বৰমানৌ''' ([[ইংৰাজী ভাষা|ইংৰাজী]]: Barmanou), '''বৰমানু''' (Barmanu) বা '''বড়মানুছ''' (Baddmanus<ref>''Hazara Gazetteer 1883-84'', Lahore, 1884, Language' section, p.117</ref>) উত্তৰ পাকিস্তানৰ পাহাৰীয়া অঞ্চলত বাস কৰা এবিধ দ্বিপদ মানৱৰূপী ৰহস্যময়ী জীৱ। পাহাৰত বাস কৰা ভেড়াৰখীয়াসকলে এই জীৱবোৰ দেখা পোৱা বুলি দাবী কৰি আহিছে। বৰমানৌ বিগফুটৰ পাকিস্তানী সংস্কৰণ বুলি ক’ব পাৰি। খোৱাৰৰ পৰা উৎপত্তি হোৱা বৰমানৌ শব্দটো বৰ্তমান উৰ্দু, শ্বিনা, পাষ্টো আৰু কাশ্মীৰীকে ধৰি বহু কেইটা পাকিস্তানী ভাষাত ব্যৱহাৰ কৰা হয়। বৰমানৌ নামৰ উপৰিও এই জীৱটোক কেইটামান স্থানীয় ভিন্ন নামো আছে। বৰমানৌৰ প্ৰস্তাৱিত পৰিসৰ পামিৰ আৰু হিমালয়ৰ মাজৰ চিত্ৰাল আৰু কাৰাকোৰামক সামৰি লৈছে। ইয়াৰ ফলত বৰমানৌক মধ্য এছিয়াৰ [[আলমাছ]] আৰু হিমালয়ৰ [[য়েটি]] নামৰ দুটা অধিক বিখ্যাত ৰহস্যময়ী জীৱৰ পৰিসৰৰ মাজত স্থান দিয়া হয়। অভিযোগ অনুসৰি বৰমানৌৰ মানুহ আৰু বান্দৰৰ দৰে দুয়োটা বৈশিষ্ট্য আছে আৰু নাৰীক অপহৰণ কৰি তেওঁলোকৰ সৈতে সম্পৰ্ক স্থাপন কৰিবলৈ চেষ্টা কৰে। জীৱটোৱে পিঠি আৰু মূৰত জন্তুৰ ছাল পিন্ধা বুলিও কোৱা হৈছে। পাকিস্তানৰ উত্তৰ অঞ্চলৰ লোককথাত বৰমানৌৰ আবিৰ্ভাৱ হয় আৰু কাহিনীবোৰ ক’ৰ পৰা আহিছে তাৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি ইয়াক হয় বান্দৰ বা বনৰীয়া মানুহ বুলি বৰ্ণনা কৰাৰ প্ৰৱণতা থাকে। ১৯৮৭ চনৰ পৰা ১৯৯০ চনলৈকে ফ্ৰান্সত বাস কৰা এজন স্পেনিছ প্ৰাণীবিজ্ঞানী জৰ্ডি মেগ্ৰেনাৰে পাকিস্তানত বৰমানৌৰ প্ৰথম অনুসন্ধান কৰিছিল। তেওঁ পাকিস্তানী ৰহস্যময়ী প্ৰাণীবিধৰ ওপৰত ''লেছ হমিনিডেছ ৰেলিকেছ ডি এছি চেণ্ট্ৰেল'' (Les Hominidés reliques d'Asie Centrale)<ref> {{cite book | last1 = Magraner | first1 = Jordi | title = Notes sur les hominidés reliques d'Asie centrale: district de Chitral, NWFP, Pakistan | url = https://books.google.com/books?id=YOdvQwAACAAJ | language = fr | publisher = J. Magraner | date = 1992 | access-date = 8 March 2014 }} </ref> নামৰ এখন গৱেষণা পত্ৰ লিখিছিল। পিছলৈ তেওঁ ১৯৯০ চনত বৰমানৌৰ ওপৰত ব্যাপক গৱেষণা কৰে যদিও ২০০২ চনত আফগানিস্তানত তেওঁক হত্যা কৰা হয়।<ref name=Siddiqui>{{cite web |last1=Ahmad Siddiqui |first1=Dr Raheal |title=In search of an elusive creature |url=https://www.thenews.com.pk/tns/detail/555751-search-elusive-creature |website=www.thenews.com.pk |access-date=11 March 2020 |language=en |date=February 16, 2014 }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> লৰেন ক'লমেনে লিখিছে যে তেওঁ "পঞ্চাশটাতকৈও অধিক প্ৰত্যক্ষদৰ্শনৰ বিৱৰণ সংগ্ৰহ কৰিছিল, আৰু সকলো প্ৰত্যক্ষদৰ্শীয়ে হেউভেলমেনে কোৱা ''হোমো পংগোইডছ'' (homo pongoides) ["বান্দৰৰ দৰে মানুহ"—অৰ্থাৎ, এজন জীৱিত নিয়াণ্ডাৰথাল।]ৰ পুনৰ্গঠন বুলি চিনাক্ত কৰিছিল। তেওঁলোকে বান্দৰ, জীৱাশ্ম পুৰুষ, আদিবাসী, বান্দৰ আৰু মিনেছ'টা আইচমেনৰ চিত্ৰ অংকন কৰা চিনাক্তকৰণ সঁজুলিৰ (ID kit) পৰা বৰমানৌৰ সৈতে মিল হিচাপে ''হোমো পংগোইডছ''ক চিনাক্ত কৰিছিল।" ১৯৯৪ চনৰ মে’ মাহত চিত্ৰালৰ শিশি কুহ উপত্যকাত অনুসন্ধানৰ সময়ত ক্ৰিপ্টোলজিষ্ট জৰ্ডি মাৰ্গ্ৰেনাৰ, এন্নে মালাছেইন আৰু আন এজন সহযোগীয়ে ৰিপ’ৰ্ট কৰিছিল যে এবাৰ এটা গভীৰ সন্ধিয়াৰ সময়ত তেওঁলোকে অস্বাভাৱিক গৰগৰণিৰ শব্দ শুনিছিল যিবোৰ কেৱল এটা আদিম কণ্ঠ-যন্ত্ৰইহে উৎপন্ন কৰিব পাৰিলেহেঁতেন। কিন্তু শব্দটো সম্পৰ্কে আৰু কোনো অগ্ৰগতি লাভ কৰিব পৰা নগ'ল।<ref name=Siddiqui/> ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:কিংবদন্তিমূলক জীৱ]] 8xi581iyhr7h5xmpgzc237l08rl3jls 0 118797 604392 497072 2026-05-04T10:34:55Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 604392 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = মাগালিৰ মাট্টুম | image = Magalir Mattum 1994 poster.jpg | caption = পোষ্টাৰ | director =ছিংগীতম শ্ৰীনিবাস ৰাও | screenplay = ক্ৰেজি মোহন | story = কমল হাছান | producer = কমল হাছান | starring = নাছাৰ<br />[[ৰেৱতী]]<br />উৰ্ৱশী<br />ৰোহিনী | cinematography = | editing = | music = ইলায়ৰাজা | studio = | distributor = | released = {{film date|1994|2|25|df=yes}} | runtime = ১৩২ মিনিট{{sfn|Rajadhyaksha|Willemen|1998|p=520}} | country = ভাৰত | language = তামিল }} ''মাগালিৰ মাট্টুম ''' ({{lang-en| Magalir Mattum}}) ১৯৯৪ চনৰ ছিংগীতম শ্ৰীনিবাস ৰাওৰ পৰিচালনাত নিৰ্মিত ভাৰতীয় তামিল ভাষাৰ এখন ব্যংগ ছবি। প্ৰযোজনা কমল হাছানৰ আৰু ৰচনা ক্ৰেজি মোহনৰ। ছবিখনত অভিনয় কৰিছে নাছাৰ, ৰেৱতী, উৰ্বশী আৰু ৰোহিনীয়ে। এইখনৰ কাহিনী তিনিগৰাকী মহিলাক লৈ কেন্দ্ৰীভূত, যি তেওঁলোকৰ কামুক অফিচ বচৰ বিৰুদ্ধে একগোট হোৱাৰ সিদ্ধান্ত লয়, যিয়ে তেওঁলোকক অহৰহ হাৰাশাস্তি কৰি থাকে।<ref>{{Cite news |last=Rajendran |first=Sowmya |date=10 June 2019 |title=10 times Kamal Haasan and Crazy Mohan gave us a belly-ache with their humour |url=https://www.thenewsminute.com/article/10-times-kamal-haasan-and-crazy-mohan-gave-us-belly-ache-their-humour-103374 |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20200518132153/https://www.thenewsminute.com/article/theatres-shut-anushka-madhavan-starrer-nishabdham-release-amazon-prime-124789 |archive-date=18 May 2020 |access-date=24 April 2020 |work=[[The News Minute]]}}</ref><ref>{{Cite news |last=Raghavan |first=Nikhil |date=30 April 2016 |title=24 Frames |url=https://www.thehindu.com/features/cinema/24-frames/article8541369.ece |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190314072949/https://www.thehindu.com/features/cinema/24-frames/article8541369.ece |archive-date=14 March 2019 |access-date=13 March 2019 |work=[[The Hindu]]}}</ref> ১৯৮০ চনৰ আমেৰিকান ছবি নাইন টু ফাইভৰ দ্বাৰা অনুপ্ৰাণিত হৈ হাছানে এটা কাহিনী লিখিছিল, যিটো পিছত মোহনে মাগালিৰ মাট্টুনৰ চিত্ৰনাট্যলৈ সম্প্ৰসাৰিত কৰে। স্বতন্ত্ৰ চিনেমাট’গ্ৰাফাৰ হিচাপে থিৰুনাবুকাৰাছুৰ প্ৰথম ছবি আছিল। পি.এন.সতীশে সম্পাদনা কৰিছিল। ইলাইয়াৰাজাই সংগীত ৰচনা কৰাৰ বিপৰীতে বালিয়ে গীতৰ কথা লিখিছিল।<ref>{{Cite news |last=Sangeeta |date=6 July 2007 |title=Realistic frames |url=https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-fridayreview/realistic-frames/article2272961.ece |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180226102606/http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-fridayreview/realistic-frames/article2272961.ece |archive-date=26 February 2018 |access-date=8 May 2017 |work=[[The Hindu]]}}</ref> ১৯৯৪ চনৰ ২৫ ফেব্ৰুৱাৰীত মুক্তি পোৱা মাগালিৰ মাট্টুমে ব্যৱসায়িকভাৱে সফলতা লাভ কৰে। ছবিখন ১৭৫ দিনতকৈও অধিক সময় ছবিগৃহত চলিছিল। অভিনয়ৰ বাবে উৰ্বশীয়ে শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰীৰ তামিলনাডু ৰাজ্যিক চলচ্চিত্ৰ বিশেষ বঁটা লাভ কৰে। কৰ্মক্ষেত্ৰত মহিলাৰ হাৰাশাস্তি আৰু পুৰুষৰ দৃষ্টি দৰে বিষয়সমূহৰ বাবে ছবিখনে তামিল চলচ্চিত্ৰত এক মাইলৰ খুঁটি হিচাপে পৰিগণিত হয় আৰু ভাৰতৰ মি টু (Me too) আন্দোলনৰ প্ৰাৰম্ভিক উদাহৰণ হিচাপে গণ্য কৰা হয়।<ref>{{Cite news |last=Saravanan |first=T. |date=1 August 2014 |title=Cinema cinema! |url=https://www.thehindu.com/features/metroplus/society/cinema-cinema/article6267935.ece |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20190311085209/https://www.thehindu.com/features/metroplus/society/cinema-cinema/article6267935.ece |archive-date=11 March 2019 |access-date=11 March 2019 |work=[[The Hindu]]}}</ref> ==বিষয়বস্তু== মাগালিৰ মাট্টুমৰ বিষয়বস্তু কৰ্মক্ষেত্ৰত মহিলা কৰ্মচাৰীসকলে ভূগা হাৰাশাস্তি আৰু পুৰুষৰ দৃষ্টিৰ ওপৰত আধাৰিত।[15][20] সৌম্য ৰাজেন্দ্ৰনে চিফীৰ বাবে (Sify) লিখা ৰচনা এখনত উল্লেখ কৰিছে যে ছবিখনে মহিলা কৰ্মচাৰীসকলে সন্মুখীন হোৱা বহু সমস্যাৰ বিষয়ে আলোচনা কৰিছে, যেনে "দৰিদ্ৰতাৰ নাৰীকৰণ, এগৰাকী মধ্যবিত্তীয়, নতুন মাতৃৰ সমস্যা, যিয়ে জীৱিকা নিৰ্বাহৰ বাবে কামলৈ ঘূৰি আহিবলগীয়া হয়" আৰু "এগৰাকী অবিবাহিত, প্ৰতিভাৱান মহিলাৰ খং, যিয়ে নিজৰ চাকৰিটো ধৰি ৰাখিবলৈ হ'লে নিজৰ খং নিয়ন্ত্ৰণত ৰাখিব লাগে"।<ref>{{Cite web |last=Rajitha |date=25 January 1999 |title=Where the Shirodkars score! |url=http://m.rediff.com/%0Amovies/1999/jan/25ss.htm |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20190311093607/http://m.rediff.com/%0Amovies/1999/jan/25ss.htm |archive-date=11 March 2019 |access-date=11 March 2019 |website=[[Rediff.com]] |archivedate=11 March 2019 |archiveurl=https://archive.today/20190311093607/http://m.rediff.com/%0Amovies/1999/jan/25ss.htm |deadurl=yes }}</ref> মুখ্য নাৰী চৰিত্ৰ সত্য, জানকী আৰু পাপাম্মাই সমাজৰ তিনিটা ভিন্ন শ্ৰেণীক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে।<ref>{{Cite news |last=Shetty |first=Shakti |date=13 January 2014 |title=Bollywood films that never saw a release |url=https://www.mid-day.com/articles/bollywood-films-that-never-saw-a-release/15024041 |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20190311095215/https://www.mid-day.com/articles/bollywood-films-that-never-saw-a-release/15024041 |archive-date=11 March 2019 |access-date=11 March 2019 |work=[[Mid-Day]] |archivedate=11 March 2019 |archiveurl=https://archive.today/20190311095215/https://www.mid-day.com/articles/bollywood-films-that-never-saw-a-release/15024041 |deadurl=yes }}</ref> উৰ্বশীয়ে কয় যে ছবিখনৰ এইটো দেখুওৱাই উদ্দেশ্য আছিল "শ্ৰেণী পাৰ্থক্য নিৰ্বিশেষে মহিলাসকলে পিতৃতান্ত্রিক সমাজত একে সমস্যাৰ সন্মুখীন হয়"। তেওঁ জানকীক "এটা সাধাৰণ মধ্যবিত্তীয় মানসিকতা" প্ৰদৰ্শন কৰা বুলি বৰ্ণনা কৰে। পাপাম্মাক তেওঁৰ বিপৰীত, যিয়ে "এটা সাহসী আৰু লজ্জাহীন মনোভাৱ বহন কৰে", আৰু সত্য "এগৰাকী স্বতন্ত্ৰ মহিলা যিয়ে কথাবোৰৰ প্ৰতি অতি নিখুঁত"।<ref>{{Cite web |last=Selvaraj |first=N. |date=20 March 2017 |title=வெள்ளி விழா கண்ட தமிழ் திரைப்படங்கள் |trans-title=Tamil films that completed silver jubilees |url=http://puthu.thinnai.com/?p=34587 |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20170329085911/http://puthu.thinnai.com/?p=34587 |archive-date=29 March 2017 |access-date=14 March 2019 |website=Thinnai |language=Tamil}}</ref> ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * {{IMDb title}} [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ নাৰী সম্পৰ্কীয় চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:তামিল চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:১৯৯৪ বৰ্ষৰ চলচ্চিত্ৰ]] 02hqr4nblgsb7j285gdyja0i0ir0tu1 0 119529 604271 540382 2026-05-03T16:56:57Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 604271 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ফাম লুঙ থান ত্ৰুক | image = Thanh Trúc.png | caption = | birth_name = ফাম লুঙ থান ত্ৰুক | birth_date = {{birth date and age|1986|9|11}} | birth_place = [[হো চি মিন চিটি]], [[ভিয়েটনাম]] | occupation = গায়িকা<br>অভিনেত্ৰী | years_active = ২০০১–বৰ্তমান | website = }} '''ফাম লুঙ থান ত্ৰুক''' (১১ ছেপ্তেম্বৰ ১৯৮৬-ত [[হো চি মিন চিটি]]ত জন্ম) মঞ্চ নাম '''থান ত্ৰুক''' নামেৰে পৰিচিত এগৰাকী ভিয়েটনামী টেলিভিছন আৰু চিনেমা অভিনেত্ৰী তথা গায়িকা। তেওঁ প্ৰথমে J8687 নামৰ গাৰ্ল গ্ৰুপৰ সদস্য আছিল।<ref name="vietbao">{{cite web |title=Thanh Trúc: Diễn viên, ca sĩ “đa tài” |url=https://vietbao.vn/thanh-truc-dien-vien-ca-si-da-tai-395849.html |publisher=VietBao |language=ভিয়েটনামী |access-date=10 April 2025 }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==গীতসমূহ== তেওঁ গোৱা গীত সমূহৰ ভিতৰত উল্লেখযোগ্য:<ref>{{cite web |title=Ca sĩ Thanh Trúc |url=https://mp3.zing.vn/nghe-si/Thanh-Truc |publisher=Zing MP3 |language=ভিয়েটনামী |access-date=10 April 2025 |archivedate=30 November 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221130040245/https://mp3.zing.vn/nghe-si/Thanh-Truc |deadurl=yes }}</ref> *Một cơ hội – một tình yêu ''(এটা সুযোগ – এটা প্ৰেম)'' *Làm sao quên anh ''(কেনেকৈ তোমাক পাহৰোঁ)'' *Kiêu ''(অহংকাৰ)'' *Một lần thôi ''(মাত্ৰ এবাৰ)'' *Nước mắt trong tim ''(হিয়াত লুকাই থকা চকুপানী)'' *Giờ em đã biết ''(এতিয়া মই জানো)'' *Mình đã xa nhau ''(আমি একেলগে নোহোৱাকৈ)'' *Chỉ mình em còn nhớ ''(মাত্ৰ মইহে মনত ৰাখোঁ)'' *Anh cứ bỏ mặc em ''(তুমি মোক উপেক্ষা কৰা)'' *Tại vì em nhớ anh ''(মই তোমাক মনত পেলাওঁ)'' ==চলচ্চিত্ৰ== উল্লেখযোগ্য চলচ্চিত্ৰ হৈছে:<ref name="phunutoday">{{cite web |title=Thanh Trúc – Nữ diễn viên quen thuộc của màn ảnh nhỏ |url=https://phunutoday.vn/thanh-truc-nu-dien-vien-quen-thuoc-cua-man-anh-nho-d319401.html |publisher=PhunuToday |language=ভিয়েটনামী |access-date=10 April 2025}}</ref> *Hướng nghiệp (হুৱং ঙিয়েপ) - কেৰিয়াৰ গাইডেন্স *Hướng nghiệp 2 (হুৱং ঙিয়েপ ২) - কেৰিয়াৰ গাইডেন্স ২ *Mộng phù du (মোং ফু দু) - ক্ষণস্থায়ী সপোন *Sóng đời (ছোং দোই) - জীৱনৰ ঢৌ *Mưa thủy tinh (মুয়া থুই টিন) - কাঁচৰ বৰষুণ *Tình án (থিন আন) - প্ৰেমিকাৰ মামলা *Hoa dại (হোৱা দাই) - বনৰীয়া ফুল *Trái đắng (ট্ৰাই ডাং) - তিতা ফল *Tình khúc mùa thu (থিন খুক মুৱা থু) - শৰতৰ প্ৰেমৰ সুৰ *Chuyện tình mùa thu (চুৱেন থিন মুৱা থু) - শৰতৰ প্ৰেম কাহিনী *Giấc mơ biển (জিয়াক মো বিয়েন) - সাগৰৰ সপোন *Hạnh phúc muộn màng (হান ফুক মুৱন মাং) - বিলম্বিত সুখ *Chàng trai không biết ghen (চাং ট্ৰাই খোং বিয়েত ঘেন) - ঈৰ্ষা নকৰা যুৱক *Mùi vị hạnh nhân (মুই ভি হান নান) - বাদামৰ সুৱাস *Bụi đời Chợ Lớn (বুই দোই চ’ লোন) - চক্ৰান্তৰ ধূলি *Bóng tối rực rỡ (বং তোই ৰুক ৰ’) - উজ্জ্বল আন্ধাৰ *Những đóa ngọc lan (নহুঙ দোআ ঙক লান) - মণিমুক্তাৰ ফুল *Sông trôi muôn hướng (ছোং ট্ৰোই মুয়ন হুং) - বৈ যোৱা নদী *Năm sau con lại về (নাম ছাউ কন লাই ৱে) - পৰৱৰ্তী বছৰত মই উভতি আহিম *Đặc vụ ở Macao (ডাক ভু অ’ মাকাও) - মাকাওৰ গোপন অভিযান *Lời nguyền lúc 0 giờ (ল’ই ঙুৱেন লুক ০ ঘ’) - নিশা ১২ বজাৰ অভিশাপ *Mối tình đầu (মোই থিন দাউ) - প্ৰথম প্ৰেম *Điệp khúc tình (ডিয়েপ খুক থিন) - প্ৰেমৰ সংগীত *Chào buổi sáng, em yêu! (চাও বুই ছাং, এম ইয়েউ!) - সুপ্ৰভাত, প্ৰিয়তমা! *Ký ức tuổi thơ (কি উক তুই থ’) - শৈশৱৰ স্মৃতি *Trà táo đỏ (ট্ৰা টাও দো) - ৰঙা আপেল চাহ *Mẹ ghẻ (মে ঘে) - মাহীমা *Tấm lòng của biển (তাম লং কুয়া বিয়েন) - সাগৰৰ হৃদয় *Tình là dây oan (থিন লা দাই ৱান) - প্ৰেম এক অভিশাপ *Đôi mắt bồ câu (দোই মত বো কাও) - কপৌ চকু *Ngày tình lên ngôi (ঙাই থিন লেন ঙোই) - প্ৰেমৰ দিন *Ra giêng anh cưới em (ৰা জিয়েং অহ কুৱাই এম) - নতুন বছৰত তোমাক বিয়া পাতিম *Giông tố cuộc đời (জোং ট’ কুয়ক দোই) - জীৱনৰ ধুমুহা *Một thời lãng quên (ম’ট থয় লাং কুৱেন) - বিস্মৃত অতীত *Đoạn trường nam ai (ডোআন চুং নাম আই) - বেদনাময় যাত্ৰা *Hot girl làm vợ (হট গাৰ্ল লাম ৱ’) - হট গাৰ্লজনী স্ত্ৰী হ’ব *Một đời giông tố (ম’ট দোই জোং ট’) - ধুমুহাৰ জীৱন *Trần Trung kỳ án (ট্ৰান চুং কি আন) - ট্ৰান চুঙৰ গুপ্ত কাহিনী *Vợ ơi bồ nhé (ভ’ অহ ব’ ন্যে) - প্ৰিয়তমা, সখী হ’বানে? *Mãi mãi là bao lâu (মাই মাই লা বাও লাউ) - চিৰস্থায়ী মানে কিমান? *Lật mặt hung thủ (লাট মত হুং থু) - অপৰাধী উন্মোচন *Kẻ tàng hình (কে টাং হিন) - অদৃশ্য মানুহ *Nhật Ký nàng Xuân (নিয়াট কি নাং শুৱান) - বসন্তৰ ডায়েৰী *Bí mật 69 (বি মত ৬৯) - গোপন ৰহস্য ৬৯ *Những nàng bầu hành động (নহুঙ নাং বাউ হান ডং) - কৰ্মৰত গৰ্ভৱতী মহিলাসকল *Lời hẹn ước (ল’ই হেন উ’ক) - প্ৰতিশ্ৰুতিৰ শব্দ *Điều ước sao biển (ডিয়েউ উ’ক ছাও বিয়েন) - সাগৰ তৰাৰ ইচ্ছা ==বাহ্যিক সংযোগ== *[http://petrotimes.vn/dien-vien-thanh-truc-toi-tung-rat-tu-ti-ve-nhan-sac-69673.html অভিনেত্ৰী থান ত্ৰুক: মই এক সময়ত মোৰ ৰূপ লৈ আত্মগ্লানিত আছিলোঁ!]<ref>{{cite web |title=Thanh Trúc: Tôi từng rất tự ti về nhan sắc |url=http://petrotimes.vn/dien-vien-thanh-truc-toi-tung-rat-tu-ti-ve-nhan-sac-69673.html |publisher=PetroTimes |language=ভিয়েটনামী |access-date=10 April 2025}}</ref> {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:Pham, Luong Thanh Truc}} ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:গায়িকা]] [[শ্ৰেণী:অভিনেত্ৰী]] [[শ্ৰেণী:ভিয়েটনামী অভিনেত্ৰী]] tun7ygxnvqyz2rqwwmuccyc4de65d5a 0 120143 604364 500140 2026-05-04T01:27:35Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 604364 wikitext text/x-wiki '''বেৰহানে ৰাস-ৱৰ্ক''' ({{Lang-en|Berhane Ras-Work}}) (জন্ম-১৯৪০) ইথিঅ'পিয়াৰ এজন [[মহিলাৰ যৌনাংগ বিকৃতকৰণ|মহিলাৰ যৌনাংগ বিকৃতকৰণৰ]](FGM) বিৰোধী কৰ্মী। তেওঁ মহিলা আৰু শিশুৰ স্বাস্থ্যক প্ৰভাৱিত কৰা পৰম্পৰাগত পদ্ধতিসমূহৰ আন্তঃআফ্ৰিকান সমিতিৰ প্ৰতিষ্ঠাপক সভানেত্ৰী আছিল।[1]<ref>{{cite journal|first=Irene|last=Hoskins|title=Speaking out: An interview with Berhane Ras Work, president, the inter-African committee|journal=Ageing International|volume=24|year=1998|issue=4|pages=85–97|doi=10.1007/s12126-998-1027-4|s2cid=72664194}}</ref> ==জীৱন== খ্ৰীষ্টান ইথিঅ'পিয়ান পৰিয়ালত জন্মগ্ৰহণ কৰা বেৰহানে আছফাৱে ইউৰোপীয় পৰিচালিত প্ৰাথমিক বিদ্যালয়ত পঢ়িছিল আৰু পোন্ধৰ বছৰ বয়সত আদিছ আবাবাৰ বৰ্ডিং স্কুলত পঢ়িছিল। জেচুইট বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা শিক্ষাত তেওঁ বি এ ডিগ্ৰী লাভ কৰে।<ref>Myriam Meuwly, [https://www.letemps.ch/societe/gens-berhane-raswork-voix-africaines Les gens: Berhane Ras-Work, la voix des Africaines], ''Le Temps'', 2 June 1998. Accessed 14 December 2020.</ref> আমেৰিকাত প্ৰশিক্ষিত অভিযন্তা টেৰেফে ৰাছ-ৱৰ্কক বিয়া কৰাই ১৯৭০ চনত স্বামীৰ সৈতে জেনেভালৈ যায়।<ref name="Welch1995">{{cite book|author=Claude E. Welch, Jr.|title=Protecting Human Rights in Africa: Roles and Strategies of Nongovernmental Organizations|url=https://books.google.com/books?id=ge_M9V27_D4C&pg=PA94|year=1995|publisher=University of Pennsylvania Press|isbn=0-8122-1780-2|page=94}}</ref> জেনেভাৰ গ্ৰেজুৱেট ইনষ্টিটিউট অৱ ডেভেলপমেণ্ট ষ্টাডিজৰ পৰা আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সম্পৰ্কত তেওঁ এম এ ডিগ্ৰী লাভ কৰে।<ref name="DennistonMilos2013">{{cite book|editor2=Marilyn Fayre Milos|editor=George C. Denniston|title=Sexual Mutilations: A Human Tragedy|url=https://books.google.com/books?id=TxmsBAAAQBAJ&pg=PA227|year=2013|publisher=Springer Science & Business Media|isbn=978-1-4757-2679-4|page=227}}</ref> টেলিভিছনৰ এটা অনুষ্ঠানে মহিলাৰ যৌনাংগ বিকৃতিৰ বিষয়ে "তেওঁৰ চিন্তাৰ প্ৰক্ৰিয়াটো আৰম্ভ কৰিছিল"৷ তেওঁ সচেতনতা বৃদ্ধিৰ হকে কাম কৰিবলৈ চিন্তা কৰিলে ।<ref name="Welch1995" /> ১৯৭৭ চনত জেনেভাত বাস কৰা কূটনীতিবিদ আৰু কৰ্মীসকলে মহিলা আৰু শিশুৰ স্বাস্থ্যক প্ৰভাৱিত কৰা পৰম্পৰাগত পদ্ধতিৰ ওপৰত এন জি অ’ ৱৰ্কিং গ্ৰুপ প্ৰতিষ্ঠা কৰে। এইটো ১৯৮৪ চনত প্ৰতিষ্ঠা হোৱা আই এ চিৰ পূৰ্বসূৰী আছিল। ডাকাৰত অনুষ্ঠিত হোৱা উদ্বোধনী সভাত ৰাস-ৱৰ্কক প্ৰথম আই এ চিৰ সভাপতি নিৰ্বাচিত কৰা হয়।<ref name="Hodzic2017">{{cite book|author=Saida Hodzic|title=The Twilight of Cutting: African Activism and Life After NGOs|url=https://books.google.com/books?id=a6swDwAAQBAJ&pg=PA19|year=2017|publisher=Univ of California Press|isbn=978-0-520-29199-7|pages=19–20}}</ref> ১৯৯৫ চনত বেৰহানে ৰাস-ৱৰ্কে [[ৰাষ্ট্ৰসংঘ]]ৰ জনসংখ্যা বঁটা লাভ কৰে।<ref name="DennistonMilos2013" /> ২০১০ চনত তেওঁক অষ্ট্ৰিয়া গণৰাজ্যৰ সেৱাৰ বাবে গ্ৰেণ্ড ডেকোৰেচন অৱ অনাৰ বঁটাৰে সন্মানিত কৰা হয়।<ref>[https://ngocsw-geneva.ch/2010/04/26/berhane-ras-work-convenor-of-the-wg-on-violence-against-women-and-girls-receives-highest-austrian-award/ Berhane Ras-Work, Convenor of the WG on Violence against Women and Girls receives highest Austrian award]{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, NGOCSW, April 26, 2010. Accessed 14 December 2020.</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:ইথিঅ’পিয়াৰ নাৰী অধিকাৰ কৰ্মী]] p4zcs6h0mkqnp975halqlayutf0ks4x 0 121155 604368 508207 2026-05-04T02:29:16Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 604368 wikitext text/x-wiki {{Infobox university |name=বৰপেটা ৰোড হাউলী মহাবিদ্যালয় |image= |address=[[হাউলী]], [[বৰপেটা জিলা]], [[অসম]], [[ভাৰতবৰ্ষ]] |established=১৯৬৬ |type=উ.মা., স্নাতক, স্নাতককোত্ত |principal=ড° ভূষণ চন্দ্ৰ পাঠক |affiliation=[[গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়]] |website={{URL|http://bhcollege.in}}}} '''বৰপেটা ৰোড হাউলী মহাবিদ্যালয়''' চমুকৈ '''বি.এইচ. কলেজ''' [[অসম]]ৰ [[বৰপেটা জিলা]]ৰ হাউলী নগৰৰ নিচেই কাষত ১৯৬৬ চনত স্থাপিত এখন স্নাতক মহাবিদ্যালয়। মহাবিদ্যালয়খন [[গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়]]ৰ দ্বাৰা স্বীকৃতিপ্ৰাপ্ত।<ref>{{cite web|url=http://www.gauhati.ac.in/college-affiliated%20colleges.php|publisher=Guahati University|title=Affiliated Colleges|access-date=7 July 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170606080313/http://www.gauhati.ac.in/college-affiliated%20colleges.php|archive-date=6 June 2017|url-status=dead|df=dmy-all|archivedate=6 June 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170606080313/http://www.gauhati.ac.in/college-affiliated%20colleges.php|deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite web|url=http://dheassam.gov.in/gu-college-list.asp|title=Provincialised colleges affiliated to Guahati University|publisher=Directorate of Higher Education, Assam|access-date=7 July 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170706192913/http://www.dheassam.gov.in/gu-college-list.asp|archive-date=6 July 2017|url-status=dead|df=dmy-all|archivedate=6 July 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170706192913/http://www.dheassam.gov.in/gu-college-list.asp|deadurl=yes}}</ref> ==স্বীকৃতি== ২০১৬ চনত কলেজখনক ৰাষ্ট্ৰীয় মূল্যায়ন আৰু স্বীকৃতি পৰিষদৰ দ্বাৰা চিজিপিএ ৩.১১ৰ সৈতে "এ" গ্ৰেড প্ৰদান কৰা হৈছে।<ref>{{cite web|url=http://web5.kar.nic.in/naac_ec/ShowPdf.aspx?Field1=College&Field2=B.+H.+College&Field3=Barpeta&Field4=AS&Field5=Cycle2&Field6=10554|title=CCycle210554|publisher=National Assessment & Accreditation Council|format=PDF|access-date=9 June 2017}}{{Dead link|date=June 2020 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.bhcollege.in/?s=naac|publisher=B.H. College|title=Search Results for: naac|access-date=7 July 2017}}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>মহাবিদ্যালয়খনক বিশ্ববিদ্যালয় অনুদান আয়োগ (ভাৰত)ৰ দ্বাৰাও স্বীকৃতি দিয়া হৈছে।<ref>{{cite web|url=http://www.ugc.ac.in/inside/browse_reco_colleges.php?st=Assam|publisher=University Grants Commission|title=Colleges in Assam|access-date=7 July 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20110928204615/http://www.ugc.ac.in/inside/browse_reco_colleges.php?st=Assam|archive-date=28 September 2011|df=}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:অসমৰ মহাবিদ্যালয়সমূহ]] 6kd6rf3x5em9yl9gf7cdb65lnrlwg02 0 122777 604377 540465 2026-05-04T04:20:12Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 604377 wikitext text/x-wiki {{Infobox | title = ভাৰতীয় আৰক্ষী সেৱা </br> Indian Police Service | subheaderstyle = background:#800080; color:white; | subheader1 = সেৱাৰ আলোকপাত | image = | captionstyle = | caption = '''মূলমন্ত্ৰ:''' {{lang|sa|[[Satyameva Jayate|सत्यमेव जयते]]}}<br>{{small|([[Sanskrit language|Sanskrit]])}}<br>"সত্যমেৱ জয়তে" (সত্যৰ সদায় জয়) | image2 = | label3 = Abbreviation | data3 = আইপিএছ | label4 = প্ৰতিষ্ঠাকাল | data4 = {{Unbulleted_list|{{Start date and age|1905}}<br>{{small|(as [[Indian Imperial Police]])}}|{{Start date and age|1948}}<br>{{small|(ভাৰতীয় আৰক্ষী সেৱা হিচাপে)}}}}<ref name=history>{{cite web|url=http://rajpolice.nic.in/ab-historyIP.htm|title=Data History of Indian Police Service (Official Raj Govt. Page)|access-date=26 April 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100503152957/http://rajpolice.nic.in/ab-historyIP.htm|archive-date=3 May 2010|url-status=dead|archivedate=3 May 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100503152957/http://rajpolice.nic.in/ab-historyIP.htm|deadurl=yes}}</ref> | label5 = দেশ | data5 = {{flag|India}} | label6 = ষ্টাফ কলেজ | data6 = [[চৰ্দাৰ বল্লভভাই পেটেল]] ৰাষ্ট্ৰীয় আৰক্ষী একাডেমী, [[হায়দৰাবাদ]], [[তেলেংগানা]]। | label7 = কেডাৰ নিয়ন্ত্ৰণ কৰ্তৃপক্ষ | data7 = [[গৃহ পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰালয় (ভাৰত)|গৃহ পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰালয়]] | label8 = দায়িত্বত থকা মন্ত্ৰী | data8 = [[অমিত শ্বাহ]], গৃহ মন্ত্ৰালয় | label9 = ন্যায়িক ব্যক্তিত্ব | data9 = ভাৰত চৰকাৰ : ভাৰত অসামৰিক সেৱা | label10 = দায়িত্বসমূহ | data10 = | label11 = কেডাৰৰ সংখ্যা | data11 = ৫,০৪৭ (২০২৩) <br/>''(৪,৩৪৪ গৰাকী পদাধিকাৰী বিষয়া; ৭০৩ টা খালী স্থান)''<ref name="2023 IPS Cadre">{{cite web|title=Authorised Cadre Strength of the Indian Police Service (as on 01.01.2023)|url=https://ips.gov.in/pdfs/IPSCadreStrengths-2023_05062023.pdf|publisher=[[Ministry of Home Affairs (India)|Ministry of Home Affairs]]|access-date=22 November 2023}}{{Dead link|date=September 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> | highest ranking = আৰক্ষী মহানিৰ্দেশক | label12 = বাছনি | data12 = অসামৰিক সেৱাৰ পৰীক্ষা | label13 = সংস্থা | data13 = আইপিএছ কেন্দ্ৰীয় সংস্থা | headerstyle = background:#800080; color:white; | header15 = সৰ্বভাৰতীয় সেৱাৰ মুৰব্বী | label16 = কেবিনেট সচিব | data16 = টি ভি সোমনাথন, আই এ এছ | Websites = https://ips.gov.in/ }} '''ভাৰতীয় আৰক্ষী সেৱা''' ({{Lang-en|Indian Police Service}}) সৰ্বভাৰতীয় সেৱাৰ অধীনত এক অসামৰিক সেৱা। ইংৰাজ সাম্ৰাজ্যৰ পৰা ভাৰত স্বাধীন হোৱাৰ এবছৰৰ পাছত ১৯৪৮ চনত [[ভাৰতীয় সাম্ৰাজ্যিক আৰক্ষী|ভাৰতীয় সাম্ৰাজ্যিক পুলিচ]]ৰ (Indian Imperial Police ) ঠাইত এই সেৱাক প্ৰৱৰ্তন কৰা হয়। [[ভাৰতীয় প্ৰশাসনিক সেৱা]] (আই এ এছ) আৰু [[ভাৰতীয় বন সেৱা]] (আই এফ এছ)ৰ লগতে আই পি এছ সৰ্বভাৰতীয় সেৱাৰ অংশ<ref name="india-service">{{cite web|title=IPS, IAS and IFS: All India Services (Government of India)|url=http://persmin.nic.in/EmployeesCorner/Acts_Rules/AISRule/AISManual_Updated_27112007/2.The%20All%20India%20Services%20Act,%201951.pdf|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20090416205616/http://persmin.nic.in/EmployeesCorner/Acts_Rules/AISRule/AISManual_Updated_27112007/2.The%20All%20India%20Services%20Act,%201951.pdf|archive-date=16 April 2009|access-date=13 April 2009|archivedate=16 April 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090416205616/http://persmin.nic.in/EmployeesCorner/Acts_Rules/AISRule/AISManual_Updated_27112007/2.The%20All%20India%20Services%20Act,%201951.pdf|deadurl=yes}}</ref> – ইয়াৰ বিষয়াসকল কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰ আৰু ব্যক্তিগত ৰাজ্য দুয়োটাতে নিয়োজিত। এই সেৱাই [[কেন্দ্ৰীয় সশস্ত্ৰ আৰক্ষী বাহিনী]] (বি এছ এফ, এছ এছ বি, চি আৰ পি এফ, চি আই এছ এফ, আৰু আই টি বি পি), ৰাষ্ট্ৰীয় নিৰাপত্তা গাৰ্ড (এন এছ জি), [[ৰাষ্ট্ৰীয় দুৰ্যোগ প্ৰশমন বাহিনী|ৰাষ্ট্ৰীয় দুৰ্যোগ সঁহাৰি বাহিনী]] (এন ডি আৰ এফ), চোৰাংচোৱা ব্যুৰো (আই বি), [[ৰিচাৰ্চ এণ্ড এনালাইছিছ উইং(RAW)|গৱেষণা আৰু বিশ্লেষণ শাখা]] (আৰ এণ্ড এ ডব্লিউ), বিশেষ সুৰক্ষা গোট (এছ পি জি), ৰাষ্ট্ৰীয় তদন্ত সংস্থা (এন আই এ), আৰু [[কেন্দ্ৰীয় অনুসন্ধান সংস্থা|কেন্দ্ৰীয় তদন্ত ব্যুৰো]] (চি বি আই)কে ধৰি বিভিন্ন ৰাজ্য আৰু কেন্দ্ৰীয় আৰক্ষী বাহিনীক নেতৃত্ব প্ৰদান কৰে। [[ভাৰতৰ সংবিধান|ভাৰতীয় সংবিধান]]ৰ চতুৰ্দশ অনুচ্ছেদ ৩১২(২), চতুৰ্দশৰ অধীনত ভাৰতীয় আৰক্ষী সেৱা গঠন কৰা হৈছিল।<ref name="Services under the Union and the states">{{cite web|url=http://lawmin.nic.in/olwing/coi/coi-english/Const.Pock%202Pg.Rom8Fsss(19).pdf|title=Part XIV of the Constitution of India- Services under the Union and the States – Article 312(2)|website=[[Ministry of Law and Justice (India)|Ministry of Law and Justice]], Government of India|access-date=18 September 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20111203131448/http://lawmin.nic.in/olwing/coi/coi-english/Const.Pock%202Pg.Rom8Fsss(19).pdf|archive-date=3 December 2011|url-status=dead}}</ref> সংবাদ মাধ্যমৰ বাতৰি অনুসৰি ভাৰতত আই পি এছ বিষয়াৰ ব্যাপক নাটনি হৈছে, যিটো অনুমোদিত শক্তিৰ প্ৰায় ১৯%ৰ পৰা ২২%।<ref name="IPS Shortfall">{{cite web|url=http://www.dnaindia.com/india/report-states-reel-under-huge-shortfall-of-ips-officers-2207184|title=States reel under huge shortfall of IPS officers|last=Kumar|first=Manan|date=29 April 2016|website=[[Daily News and Analysis]]|access-date=5 October 2017}}</ref><ref name="IPS Strength">{{cite news|url=http://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/908-posts-of-ips-officers-lying-vacant/articleshow/51480868.cms|title=908 posts of IPS officers lying vacant|date=20 March 2016|work=[[The Economic Times]]|access-date=5 October 2017}}</ref> == বঁটা-বাহন আৰু স্বীকৃতি == কেডাৰৰ শক্তি অতি কম হোৱাৰ পিছতো বহু আই পি এছ বিষয়াক সৰ্বোচ্চ বীৰত্বৰ বঁটা (অশোক চক্ৰ, [[কীৰ্তি চক্ৰ]]) প্ৰদান কৰা হৈছে। ভাৰতৰ বৰ্তমানৰ ৰাষ্ট্ৰীয় নিৰাপত্তা উপদেষ্টা [[অজিত ডোভাল]] আছিল এজন আই পি এছ বিষয়া যিয়ে অপাৰেচন ব্লেক থাণ্ডাৰৰ সময়ত কৰা বীৰত্বপূৰ্ণ কাৰ্য্যৰ বাবে কীৰ্তি চক্ৰ লাভ কৰিছিল। যদিও সাধাৰণতে জ্যেষ্ঠ পৰ্যায়ত তত্বাৱধায়কৰ ভূমিকাত নিয়োজিত হয়, আই পি এছ বিষয়াসকলে আইন-শৃংখলা বজাই ৰখাত সক্ৰিয়ভাৱে অংশগ্ৰহণ কৰি ক্ষেত্ৰখনত থকাটো অস্বাভাৱিক নহয়। আই পি এছ বিষয়াক [[ৰাষ্ট্ৰসংঘ]]ৰ বিভিন্ন মিছনত নিযুক্তি দিয়াৰ লগতে কেইবাজনকো ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ পদক প্ৰদান কৰা হৈছে। বহু ব্যতিক্ৰমী আই পি এছ বিষয়াক সময়ে সময়ে পদ্ম বঁটাৰে সন্মানিত কৰা হৈছে।<ref>{{cite web|url=https://police.un.org/en/half-century-of-advancing-womens-role-police-meet-kiran-bedi-first-indian-and-first-woman-to-head-un|title=Half a century of advancing women's role in police: Meet Kiran Bedi, the first Indian and the first woman to head the UN Police Division|access-date=6 June 2024}}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.ndtv.com/india-news/indian-police-officer-wins-uns-international-female-peacekeeper-award-679232|title=Indian Police Officer Wins UN's International Female Peacekeeper Award|access-date=6 June 2024}}</ref> == লক্ষ্য আৰু উদ্দেশ্য == [[চিত্ৰ:The_President,_Shri_Ram_Nath_Kovind_with_the_Probationers_of_70_RR_(2017_Batch)_of_the_Indian_Police_Service_from_Sardar_Vallabhbhai_Patel_National_Police_Academy,_at_Rashtrapati_Bhavan,_in_New_Delhi_on_October_12,_2018_(1).JPG|alt=Khaki-clad officers supervise a peaceful demonstration|thumb|নতুন দিল্লীৰ [[ৰাষ্ট্ৰপতি ভৱন]]ত ভাৰতীয় আৰক্ষী সেৱাৰ বিষয়াসকলৰ সৈতে ভাৰতৰ প্ৰাক্তন ৰাষ্ট্ৰপতি [[ৰাম নাথ কোৱিন্দ|ৰামনাথ কোবিন্দ]], ২০১৮।]] ১৮৬৫ চনৰ ১৭ আগষ্টত নিযুক্ত হোৱা প্ৰথম আৰক্ষী আয়োগত ভাৰতত আৰক্ষীৰ আকাংক্ষিত ব্যৱস্থাৰ বিশদ নিৰ্দেশনা সন্নিবিষ্ট কৰা হৈছিল আৰু সমগ্ৰ অঞ্চলটোত আইন বলবৎ, শৃংখলা বজাই ৰখা আৰু অপৰাধ ধৰা পেলোৱা আৰু প্ৰতিৰোধৰ বাবে আৰক্ষীক চৰকাৰী বিভাগ হিচাপে সংজ্ঞায়িত কৰা হৈছিল। ভাৰতীয় আৰক্ষী সেৱা এটা বাহিনী নহয় বৰঞ্চ ৰাজ্যৰ আৰক্ষী আৰু সৰ্বভাৰতীয় কেন্দ্ৰীয় সশস্ত্ৰ আৰক্ষী বাহিনীক কৰ্মচাৰীৰ বাবে নেতা-সেনাধ্যক্ষ প্ৰদান কৰা সেৱা। ইয়াৰ সদস্যসকল হৈছে আৰক্ষীৰ জ্যেষ্ঠ বিষয়া। সময়ৰ লগে লগে ভাৰতীয় আৰক্ষী সেৱাৰ উদ্দেশ্যসমূহ নবীকৰণ আৰু পুনৰ সংজ্ঞায়িত হোৱাৰ লগে লগে ভাৰতীয় আৰক্ষী সেৱাৰ এজন বিষয়াৰ বৰ্তমানৰ ভূমিকা আৰু কাৰ্য্যসমূহ তলত দিয়া ধৰণৰ:<ref name="IPS Duties & Responsibilities">{{cite web|url=http://www.upscguide.com/UPSC/UPSC_exam/civil_services/CS_services/CS_IPS.htm|title=Duties and Responsibilities of Indian Police Service officers|publisher=UPSCguide.com|access-date=19 December 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20100102111003/http://www.upscguide.com/UPSC/UPSC_exam/civil_services/CS_services/CS_IPS.htm|archive-date=2 January 2010|url-status=dead}}</ref> * সীমান্তৰ দায়িত্বৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি কৰ্তব্য পালন কৰা, জনশান্তি আৰু শৃংখলা বজাই ৰখা, অপৰাধ প্ৰতিৰোধ, তদন্ত, আৰু ধৰা পেলোৱা, চোৰাংচোৱা সংগ্ৰহ, ভিআইপি নিৰাপত্তা, [[সন্ত্ৰাসবাদ]] বিৰোধী, সীমান্ত পুলিচিং, ৰেলৱে পুলিচিং, চোৰাংচোৱাগিৰি, ড্ৰাগছ সৰবৰাহৰ, অৰ্থনৈতিক অপৰাধ, জনজীৱনত দুৰ্নীতি, জৰুৰীকালীন ব্যৱস্থাপনা, আৰ্থ-সামাজিক বলবৎ কৰা আদি ক্ষেত্ৰত আইন প্ৰণয়ন, [[জৈৱ বৈচিত্ৰ্য]] আৰু [[পৰিস্থিতিতন্ত্ৰ|পৰিৱেশ]] আইন সুৰক্ষা আদি। * ভাৰতীয় চোৰাংচোৱা সংস্থা যেনে: [[ৰিচাৰ্চ এণ্ড এনালাইছিছ উইং(RAW)|গৱেষণা আৰু বিশ্লেষণ শাখা]] (R&AW), চোৰাংচোৱা ব্যুৰো (IB), [[কেন্দ্ৰীয় অনুসন্ধান সংস্থা|কেন্দ্ৰীয় তদন্ত ব্যুৰো]] (CBI), অপৰাধ অনুসন্ধান বিভাগ (CID) ইত্যাদি, ভাৰতীয় ফেডাৰেল আইন প্ৰয়োগকাৰী সংস্থা, অসামৰিক আৰু সশস্ত্ৰ আৰক্ষী বাহিনী সকলো ৰাজ্য আৰু কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চলৰ নেতৃত্ব আৰু কমাণ্ডাৰ। * বিভিন্ন কেন্দ্ৰীয় সশস্ত্ৰ আৰক্ষী বাহিনী (চিএপিএফ)ৰ নেতৃত্ব আৰু কমাণ্ডাৰ য’ত কেন্দ্ৰীয় আৰক্ষী সংগঠন (চিপিঅ’) যেনে-সীমান্ত সুৰক্ষা বাহিনী (বিএছএফ), কেন্দ্ৰীয় সংৰক্ষিত আৰক্ষী বাহিনী (চিআৰপিএফ), ভাৰত-তিব্বতী সীমান্ত আৰক্ষী (আইটিবিপি), ৰাষ্ট্ৰীয় নিৰাপত্তাৰক্ষী (এনএছজি), কেন্দ্ৰীয় ঔদ্যোগিক সুৰক্ষা বাহিনী (চিআইএছএফ), ভিজিলেন্স সংস্থা আৰু ভাৰতীয় ফেডাৰেল আইন প্ৰয়োগকাৰী সংস্থাসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত। * সাহস, সততা, নিষ্ঠা আৰু জনসাধাৰণৰ সেৱাৰ প্ৰবল ভাৱনাৰে বাহিনীক নেতৃত্ব দিয়া আৰু কমাণ্ড কৰা। * তেওঁলোকৰ কমাণ্ডত থকা আৰক্ষী বাহিনীত এনে মূল্যবোধ আৰু নীতি-নিয়ম শিকোৱাৰ চেষ্টা কৰা যিয়ে তেওঁলোকক জনসাধাৰণক ভালদৰে সেৱা আগবঢ়োৱাত সহায় কৰে। * উচ্চতম স্তৰৰ অখণ্ডতা, দ্ৰুত পৰিৱৰ্তিত সামাজিক আৰু অৰ্থনৈতিক পৰিৱেশত মানুহৰ আকাংক্ষাৰ প্ৰতি সংবেদনশীলতা, [[মানৱ অধিকাৰ]]ৰ প্ৰতি সন্মান, আইন আৰু ন্যায়ৰ বহল উদাৰ দৃষ্টিভংগী, আৰু উচ্চ মানদণ্ডৰ পেছাদাৰিত্বৰ সৃষ্টি কৰা। == তথ্যসূত্ৰ == [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ আইন]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ চৰকাৰী সংস্থা]] 5wic76u71q877ocfwvifb03dfyn70t8 0 123574 604382 525361 2026-05-04T06:26:41Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 604382 wikitext text/x-wiki {{Infobox medical condition (new) | name = ভাৰ্টিগো | image = 3D still showing Vertigo.jpg | caption = ভাৰ্টিগোৰ অনুভূতি চিত্ৰিত কৰা কম্পিউটাৰ ৰেণ্ডাৰ | pronounce = {{IPAc-en|ˈ|v|ɜːr|t|ɪ|ɡ|oʊ}} {{respell|VURT|ig|oh}} | field = [[Otorhinolaryngology]] | symptoms = Feeling of spinning or swaying, [[vomiting]], difficulty walking<ref name=AFP2010/><ref name=Hog2015/> | complications = | onset = | duration = | causes = [[Benign paroxysmal positional vertigo]] (BPPV), [[Ménière's disease]], [[vestibular neuritis]], [[stroke]], [[brain tumors]], brain injury, [[multiple sclerosis]], [[vestibular migraine|migraine]]<ref name=AFP2010/><ref name=Hog2015/> | diagnosis = | differential = [[Presyncope]], [[Disequilibrium (medicine)|disequilibrium]], non-specific dizziness<ref name=Hog2015/> | prevention = | treatment = | medication = None | prognosis = | frequency = 20–40% at some point and could cause death<ref name=Bre2011/> | deaths = 1, 000, 000 people a year }} '''ভাৰ্টিগো''' ({{lang-en|Vertigo}}) মানৱ শৰীৰৰ এনে এক অৱস্থা য’ত ব্যক্তিয়ে অনুভৱ কৰে যে, তেওঁ লৰচৰ বা গতি নকৰা অৱস্থাতে লৰচৰ কৰি আছে, বা তেওঁৰ চাৰিওফালে থকা বস্তুবোৰ লৰচৰ কৰি আছে৷ <ref name=AFP2010>{{cite journal|last1=Post|first1=RE|last2=Dickerson|first2=LM|title=Dizziness: a diagnostic approach|journal=American Family Physician|year=2010|volume=82|issue=4|pages=361–369|url=http://www.aafp.org/afp/2010/0815/p361.html|pmid=20704166|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20130606214343/http://www.aafp.org/afp/2010/0815/p361.html|archive-date=2013-06-06}}</ref> প্ৰায়ে ইয়াক ঘূৰি বা দোল খাই থকা গতিৰ দৰে অনুভৱ হয়৷ <ref name=AFP2010/><ref name=Hog2015/> ইয়াৰ লগত ওকালি, বমি, ঘাম বা খোজ কঢ়াত অসুবিধাৰ সৃষ্টি হ’ব পাৰে৷ <ref name=Hog2015/> সাধাৰণতে মূৰটো লৰচৰ কৰিলে ই বেছি বেয়া হয়৷ <ref name=Hog2015/> ভাৰ্টিগো হৈছে আটাইতকৈ সাধাৰণ ধৰণৰ মূৰ ঘূৰোৱা অৱস্থা৷ <ref name=Hog2015/> ভাৰ্টিগোৰ ফলত হোৱা আটাইতকৈ সাধাৰণ বিকাৰসমূহ হ’ল বিনাইন পেৰ’ক্সিজমেল পজিচনেল ভাৰ্টিগো (BPPV), মেনিয়েৰ ৰোগ আৰু ভেষ্টিবুলাৰ নিউৰাইটিছ৷ <ref name=AFP2010/><ref name=Hog2015/> কম সাধাৰণ কাৰণসমূহ হ’ল ষ্ট্ৰোক, মগজুৰ টিউমাৰ, মগজুৰ আঘাত, মাল্টিপল স্ক্লেৰচিছ, [[মাইগ্ৰেইন]], আঘাত আৰু মধ্য কাণৰ মাজত অসমান চাপ৷ <ref name=Hog2015/><ref>{{cite journal|last1=Wicks|first1=RE|title=Alternobaric vertigo: an aeromedical review.|journal=Aviation, Space, and Environmental Medicine|date=January 1989|volume=60|issue=1|pages=67–72|pmid=2647073}}</ref><ref>{{cite book|last1=Buttaro|first1=Terry Mahan|last2=Trybulski|first2=JoAnn|last3=Polgar-Bailey|first3=Patricia|last4=Sandberg-Cook|first4=Joanne|title=Primary Care – E-Book: A Collaborative Practice|date=2012|publisher=Elsevier Health Sciences|isbn=978-0323075855|page=354|edition=4|url=https://books.google.com/books?id=YBcHR-wQOWQC&pg=PA354|language=en|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170908182413/https://books.google.ca/books?id=YBcHR-wQOWQC&pg=PA354|archive-date=2017-09-08}}</ref> দীৰ্ঘ সময়ৰ বাবে গতিৰ সংস্পৰ্শলৈ অহাৰ পিছত যেনে জাহাজত থকা বা চকু বন্ধ কৰি ঘূৰি থকাৰ পিছত শাৰীৰিক ভাৰ্টিগো হ’ব পাৰে৷ <ref>{{cite book|last1=Falvo|first1=Donna R.|title=Medical and psychosocial aspects of chronic illness and disability|date=2014|publisher=Jones & Bartlett Learning|location=Burlington, MA|isbn=9781449694425|page=273|edition=5|url=https://books.google.com/books?id=SdM6FsykfWAC&pg=PA273|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150702173443/https://books.google.ca/books?id=SdM6FsykfWAC&pg=PA273|archive-date=2015-07-02}}</ref><ref>{{cite book|last1=Wardlaw|first1=Joanna M.|author-link=Joanna Wardlaw|title=Clinical neurology|date=2008|publisher=Manson|location=London|isbn=9781840765182|page=107|url=https://books.google.com/books?id=Q8q7E6EJr7IC&pg=PA107|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150702174323/https://books.google.ca/books?id=Q8q7E6EJr7IC&pg=PA107|archive-date=2015-07-02}}</ref> আন কাৰণসমূহ হ’ব পাৰে বিষাক্ত পদাৰ্থ যেনে [[কাৰ্বন মনোক্সাইড]], এলক’হল বা [[এছপিৰিন]]ৰ সংস্পৰ্শ৷ <ref>{{cite book|last1=Goebel|first1=Joel A.|title=Practical management of the dizzy patient|date=2008|publisher=Lippincott Williams & Wilkins|location=Philadelphia|isbn=9780781765626|page=97|edition=2nd|url=https://books.google.com/books?id=ecrwrKCRr7YC&pg=PA97|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150702150101/https://books.google.ca/books?id=ecrwrKCRr7YC&pg=PA97|archive-date=2015-07-02}}</ref> ভাৰ্টিগোৱে সাধাৰণতে ভেষ্টিবুলাৰ চিষ্টেমৰ এটা অংশত সমস্যাৰ ইংগিত দিয়ে৷ <ref name=Hog2015/> মূৰ ঘূৰোৱাৰ আন কাৰণসমূহ হ’ল প্ৰিচিনকোপ, ভাৰসাম্যহীনতা আৰু অনিৰ্দিষ্ট মূৰ ঘূৰণ৷ <ref name=Hog2015>{{cite journal|last1=Hogue|first1=JD|title=Office Evaluation of Dizziness.|journal=Primary Care: Clinics in Office Practice|date=June 2015|volume=42|issue=2|pages=249–258|pmid=25979586|doi=10.1016/j.pop.2015.01.004}}</ref> বিনাইন পেৰক্সিজমেল পজিচনেল ভাৰ্টিগো হৈছে ব্যক্তিজনৰ গতিৰ লগে লগে বাৰে বাৰে মূৰ ঘূৰোৱা ৰোগ হয় আৰু অন্যথা এই ৰোগৰ মাজত স্বাভাৱিক হয়৷ <ref name=Emerg2009/> বিনাইন ভাৰ্টিগো ক্ৰিয়া সাধাৰণতে এক মিনিটতকৈও কম সময়ৰ বাবে থাকে৷ <ref name=Hog2015/> ডিক্স-হলপাইক পৰীক্ষাই সাধাৰণতে এই অৱস্থাত চকুৰ দ্ৰুত গতিৰ সময় উৎপন্ন কৰে যাক নিষ্টাগমাছ বুলি জনা যায়৷ <ref name=AFP2010/> মেনিয়েৰ ৰোগত প্ৰায়ে কাণত শব্দ বাজি উঠে, শ্ৰৱণ ক্ষমতা হেৰুৱাই পেলায় আৰু ভাৰ্টিগোৰ আক্ৰমণ বিশ মিনিটতকৈও অধিক সময় থাকে৷ <ref name=Emerg2009/> ভেষ্টিবুলাৰ নিউৰাইটিছত ভাৰ্টিগোৰ আৰম্ভণি হঠাতে হয় আৰু ব্যক্তিজনে লৰচৰ নকৰাৰ সময়তো নিষ্টাগমাছ হয়৷ <ref name=Emerg2009/> এই অৱস্থাত ভাৰ্টিগো কেইবাদিনো থাকিব পাৰে৷ <ref name=Hog2015/> অধিক গুৰুতৰ কাৰণসমূহো বিবেচনা কৰিব লাগে, <ref name=Emerg2009>{{cite journal|last1=Kerber|first1=KA|title=Vertigo and dizziness in the emergency department|journal=Emergency Medicine Clinics of North America|year=2009|volume=27|issue=1|pages=39–50|pmid=19218018|doi=10.1016/j.emc.2008.09.002|pmc=2676794}}</ref> বিশেষকৈ যদি আন সমস্যা যেনে দুৰ্বলতা, মূৰৰ বিষ, দুৰ্বল দৃষ্টিশক্তি বা অজ্ঞানতা দেখা দিয়ে৷ <ref name=Hog2015/> মূৰ ঘূৰণিয়ে প্ৰায় ২০–৪০% লোকক কোনো এটা সময়ত প্ৰভাৱিত কৰে, আনহাতে প্ৰায় ৭.৫–১০% লোকৰ মূৰ ঘূৰণি হয়৷ <ref name=Bre2011>{{cite journal| last1=von Brevern|first1=M|last2=Neuhauser|first2=H| title=Epidemiological evidence for a link between vertigo & migraine| journal= Journal of Vestibular Research |volume=21 |issue=6 |pages=299–304|year= 2011 |pmid=22348934|doi=10.3233/VES-2011-0423}}</ref> প্ৰায় ৫% লোকৰ বছৰত এবাৰ মূৰ ঘূৰণি ৰোগ হয়৷ <ref name=Epi09/> বয়সৰ লগে লগে ই অধিক সাধাৰণ হৈ পৰে আৰু পুৰুষতকৈ মহিলাক দুগুণৰ পৰা তিনিগুণ বেছিকৈ আক্ৰান্ত কৰে৷ <ref name=Epi09/> উন্নত বিশ্বত জৰুৰীকালীন বিভাগলৈ যোৱা প্ৰায় ২–৩%ৰ ভাৰ্টিগোৰ ফলত হয়৷ <ref name=Epi09>{{cite journal |vauthors=Neuhauser HK, Lempert T |title=Vertigo: epidemiologic aspects |journal=Seminars in Neurology |volume=29 |issue=5 |pages=473–81 |date=November 2009 |pmid=19834858 |doi=10.1055/s-0029-1241043 |s2cid=260318174 |url=http://edoc.rki.de/oa/articles/redMw1x2qc1PA/PDF/28bPty5WOzjUE.pdf}}</ref> ==শ্ৰেণীবিভাজন== ভেষ্টিবুলাৰ পথৰ বিসংগতিৰ অৱস্থানৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি ভাৰ্টিগোক পেৰিফাৰেল বা চেণ্ট্ৰেল হিচাপে ভাগ কৰা হয়, <ref name="Hearing loss">{{cite journal|last1=Wippold 2nd|first1=FJ|last2=Turski|first2=PA|title=Vertigo and hearing loss|journal=American Journal of Neuroradiology|year=2009|volume=30|issue=8|pages=1623–1625|pmid=19749077|pmc=7051589|url=http://www.ajnr.org/content/30/8/1623.long|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20130205084120/http://www.ajnr.org/content/30/8/1623.long|archive-date=2013-02-05}}</ref> যদিও ইয়াৰ কাৰণ মানসিক কাৰকো হ’ব পাৰে৷ <ref name="urlChapter 14: Evaluation of the Dizzy Patient">{{cite web|url=http://www.dartmouth.edu/~dons/part_2/chapter_14.html#chpt_14_evaluation|title=Chapter 14: Evaluation of the Dizzy Patient|access-date=2009-08-06|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20090706143716/http://www.dartmouth.edu/~dons/part_2/chapter_14.html#chpt_14_evaluation|archive-date=2009-07-06|archivedate=2018-11-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181127215038/http://www.dartmouth.edu/~dons/part_2/chapter_14.html#chpt_14_evaluation|deadurl=yes}}</ref> ভাৰ্টিগোক বস্তুনিষ্ঠ, বিষয়ভিত্তিক আৰু ছ্যুডোভাৰটিগো বুলিও ভাগ কৰিব পাৰি৷ বস্তুনিষ্ঠ ভাৰ্টিগোৱে বৰ্ণনা কৰে যেতিয়া ব্যক্তিজনে পৰিৱেশৰ স্থবিৰ বস্তুবোৰ গতিশীল বুলি অনুভৱ কৰে৷ <ref name="Merck & Co Inc">{{cite book|title=The Merck manual of diagnostics and therapy|year=1992|publisher=Merck & Co Inc.|location=Rahway|pages=2844|editor=Berkow R.}}</ref> যেতিয়া ব্যক্তিজনে নিজকে লৰচৰ কৰা যেন অনুভৱ কৰে তেতিয়া বিষয়ভিত্তিক ভাৰ্টিগো বোলে৷ <ref name="Merck & Co Inc"/> তৃতীয় প্ৰকাৰটোক ছ্যুডোভাৰ্টিগো বুলি জনা যায়, যিটো ব্যক্তিৰ মূৰৰ ভিতৰত ঘূৰ্ণনৰ তীব্ৰ অনুভূতি হয়৷ এই শ্ৰেণীবিভাজন পাঠ্যপুথিত দেখা যায় যদিও ইয়াৰ পেথ’ফিজিঅ’লজি বা ভাৰ্টিগোৰ চিকিৎসাৰ সৈতে কি সম্পৰ্ক আছে সেয়া স্পষ্ট নহয়৷ <ref name="Adams and Victor's Principles of Neurology">{{cite book|last=Ropper|first=AH|title=Adams and Victor's Principles of Neurology|year=2014|location=NY, Chicago, San Francisco|pages=303|edition=tenth|author2=Brown RH }}</ref> ===পেৰিফাৰেল=== চেমিচাৰ্কুলাৰ কেনেল, ভেষ্টিবুল (ইউট্ৰিকল আৰু চেকুল) আৰু ভেষ্টিবুলাৰ স্নায়ুৰ দ্বাৰা গঠিত ভিতৰৰ কাণ বা ভেষ্টিবুলাৰ ব্যৱস্থাৰ সমস্যাৰ ফলত হোৱা ভাৰ্টিগোক “পেৰিফাৰেল’’, “অ’ট’লজিকেল’’ বা “ভেষ্টিবুলাৰ’’ ভাৰ্টিগো বোলা হয়৷ <ref name="Medline">{{cite web |url=https://www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/article/001432.htm |title=Vertigo-associated disorders |author=U.S. National Library of Medicine |year=2011 |publisher=National Institutes of Health |access-date=2 January 2013 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20130125053802/http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/article/001432.htm |archive-date=25 January 2013 }}</ref><ref name="Karatas2008">{{cite journal|last=Karatas|first=M|title=Central Vertigo and Dizziness|journal=The Neurologist|year=2008|volume=14|issue=6|pages=355–364|doi=10.1097/NRL.0b013e31817533a3|pmid=19008741|s2cid=21444226}}</ref> ইয়াৰ আটাইতকৈ সাধাৰণ কাৰণ হ’ল বিনাইন পেৰ’ক্সিজমেল পজিচনেল ভাৰ্টিগো (BPPV), যিয়ে সকলো পেৰিফাৰেল ভাৰ্টিগোৰ ৩২% ভাগ লয়৷ <ref name="Karatas2008" /> আন কাৰণসমূহ হ’ল, মেনিয়েৰ ৰোগ (১২%), চুপিৰিয়ৰ কেনেল ডিহিচেন্স চিনড্ৰম, ভেষ্টিবুলাৰ নিউৰাইটিছ, ভেষ্টিবুলাৰ পেৰ’ক্সিছমিয়া আৰু দৃষ্টিশক্তিৰ ভাৰ্টিগো৷ <ref name="Karatas2008" /><ref>{{cite journal|title=Visual vertigo: symptom assessment, spatial orientation and postural control|journal=Brain|volume=124|issue=8|pages=1646–1656|year=2001|doi=10.1093/brain/124.8.1646|last1=Guerraz|first1=M.|pmid=11459755|last2=Yardley|first2=L|last3=Bertholon|first3=P|last4=Pollak|first4=L|last5=Rudge|first5=P|last6=Gresty|first6=MA|last7=Bronstein|first7=AM|doi-access=free}}</ref> প্ৰদাহৰ যিকোনো কাৰণ যেনে সাধাৰণ চৰ্দি, ইনফ্লুৱেঞ্জা আৰু বেক্টেৰিয়াৰ সংক্ৰমণে ভিতৰৰ কাণৰ লগত জড়িত হ’লে ক্ষণস্থায়ী মূৰ ঘূৰোৱা হ’ব পাৰে, লগতে ৰাসায়নিক বিকৃতি (যেনে, এমিনোগ্লাইকোচাইড)<ref name="aminoglycoside">{{cite journal|last1=Xie|first1=J|last2=Talaska|first2=AE|last3=Schacht|first3=J|title=New developments in aminoglycoside therapy and ototoxicity|journal=Hearing Research |year=2011|volume=281|issue=1–2|pages=28–37|pmid=21640178|doi=10.1016/j.heares.2011.05.008|pmc=3169717}}</ref> বা শাৰীৰিক আঘাত (যেনে, লাওখোলা ভাঙি যোৱা)৷ দোলন অনুভৱ কৰা ৰোগক কেতিয়াবা পেৰিফাৰেল ভাৰ্টিগোৰ কাৰণ হিচাপে শ্ৰেণীভুক্ত কৰা হয়৷ {{cn}} পেৰিফাৰেল ভাৰ্টিগো থকা লোকসকলে সাধাৰণতে মৃদুৰ পৰা মধ্যমীয়া ভাৰসাম্যহীনতা, ওকালি, বমি, শ্ৰৱণ ক্ষমতা হেৰুৱা, টিনিটাছ, পূৰ্ণতা আৰু কাণৰ বিষৰ পৰা অসুবিধা পায়৷ <ref name="Karatas2008" /> তদুপৰি অভ্যন্তৰীণ শ্ৰৱণ নলীৰ ঘাঁ একে ফালে মুখৰ দুৰ্বলতাৰ সৈতে জড়িত হ’ব পাৰে৷ <ref name="Karatas2008" /> দ্ৰুত ক্ষতিপূৰণ প্ৰক্ৰিয়াৰ বাবে পেৰিফাৰেল ক্ষতৰ ফলত হোৱা তীব্ৰ ভাৰ্টিগো কম সময়ৰ ভিতৰতে (দিনৰ পৰা সপ্তাহলৈকে) উন্নত হোৱাৰ প্ৰৱণতা থাকে৷ <ref name="Karatas2008" /> ===কেন্দ্ৰীয়=== কেন্দ্ৰীয় স্নায়ুতন্ত্ৰৰ (CNS) ভাৰসাম্য কেন্দ্ৰত আঘাতৰ ফলত হোৱা ভাৰ্টিগো, প্ৰায়ে [[মগজুৰ ধাৰক]] ([[:en:Brainstem]]) বা মস্তিষ্কৰ ক্ষতৰ পৰা, <ref name=Emerg2009/><ref name="Medline"/><ref name="Advances"/> ইয়াক “কেন্দ্ৰীয়’’ ভাৰ্টিগো বুলি কোৱা হয় আৰু সাধাৰণতে পেৰিফাৰেল শ্ৰেণীৰ ভাৰ্টিগোতকৈ কম বিশিষ্ট গতিবিধিৰ ভ্ৰম আৰু বমিৰ সৈতে জড়িত৷ <ref name="Dieterich (2007)">{{cite journal|last=Dieterich|first=Marianne|title=Central vestibular disorders|journal=Journal of Neurology|year=2007|volume=254|pages=559–568|doi=10.1007/s00415-006-0340-7|issue=5|pmid=17417688|s2cid=22647113}}</ref> কেন্দ্ৰীয় ভাৰ্টিগোৰ লগত স্নায়ুজনিত ঘাটি (যেনে বাক্য ম্লান আৰু দুবাৰ দৃষ্টিশক্তি), আৰু ৰোগজনিত নিষ্টাগমাছ (যি বিশুদ্ধ উলম্ব/টৰ্চনেল) থাকিব পাৰে৷ <ref name="Karatas2008" /><ref name="Dieterich (2007)" /> কেন্দ্ৰীয় ৰোগবিজ্ঞানে ভাৰসাম্যহীন হোৱাৰ অনুভূতিক ভাৰসাম্যহীনতা বুলিব পাৰে৷ ভাৰ্টিগোৰ কাৰণ হোৱা কেন্দ্ৰীয় ক্ষতৰ সৈতে জড়িত ভাৰসাম্য বিকাৰ প্ৰায়ে ইমানেই গুৰুতৰ যে বহুতে থিয় হ’ব বা খোজ কাঢ়িব নোৱাৰে৷ <ref name="Karatas2008" /> কেন্দ্ৰীয় স্নায়ুতন্ত্ৰৰ সৈতে জড়িত কেইবাটাও অৱস্থাই ভাৰ্টিগোৰ সৃষ্টি কৰিব পাৰে, য’ত আছে: ইনফাৰ্কচন বা ৰক্তক্ষৰণৰ ফলত হোৱা ঘাঁ, চেৰিবেল’পণ্টাইন কোণত উপস্থিত টিউমাৰ যেনে ভেষ্টিবুলাৰ শ্বৱানোমা বা চেৰিবেলাৰ টিউমাৰ, <ref name=Emerg2009/><ref name="Hearing loss"/> [[মৃগীৰোগ]], <ref name="adolescent">{{cite journal|last1=Taylor|first1=J|last2=Goodkin|first2=HP|title=Dizziness and vertigo in the adolescent|journal=Otolaryngologic Clinics of North America|year=2011|volume=44|issue=2|pages=309–321|pmid=21474006|doi=10.1016/j.otc.2011.01.004}}</ref> [[ছাৰ্ভাইকেল স্পাইন ডিছঅৰ্ডাৰ]] যেনে [[চাৰ্ভাইকেল স্পণ্ডাইল’ছিছ]], <ref name="Hearing loss"/> ডিজেনেৰেটিভ এটাক্সিয়া বিকাৰ, <ref name=Emerg2009/> মাইগ্ৰেইনৰ মূৰৰ বিষ, , <ref name=Emerg2009/> পাৰ্শ্বীয় মেডুলাৰী চিনড্ৰম, চিয়াৰি বিকৃতি[[:en:Chiari malformation]], <ref name=Emerg2009/> মাল্টিপল স্ক্লেৰোচিছ, <ref name=Emerg2009/> পাৰ্কিনছনিজম, লগতে মস্তিষ্কৰ অকাৰ্যকাৰিত৷ <ref name="Karatas2008" /> কেন্দ্ৰীয় ভাৰ্টিগোৰ উন্নতি নহ'বও পাৰে বা পেৰিফাৰেল গঠনত বিঘিনিৰ ফলত হোৱা ভাৰ্টিগোতকৈ লাহে লাহে হ'ব পাৰে৷ <ref name="Karatas2008" /> মদ্যপানৰ ফলত [[পজিচনেল এলকহল নিষ্টাগমাছ]] (PAN) হ’ব পাৰে৷ ==লক্ষণ== ভাৰ্টিগো হৈছে স্থিৰে থকা অৱস্থাতো ঘূৰি থকাৰ অনুভূতি৷ <ref>{{cite web |url=http://www.merck.com/mmhe/sec06/ch080/ch080c.html |title=Vertigo: Dizziness and Vertigo: Merck Manual Home Edition |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20100213014133/http://www.merck.com/mmhe/sec06/ch080/ch080c.html |archive-date=2010-02-13 }}</ref> ই সাধাৰণতে ওকালি বা বমি, <ref name="adolescent"/> অস্থিৰতা (ভংগিমাৰ অস্থিৰতা), <ref name="Advances">{{cite journal | last1=Jahn |first1=K|last2=Dieterich|first2=M| title=Recent advances in the diagnosis and treatment of balance disorders| journal=Journal of Neurology |volume=258 |issue=12 |pages=2305–2308|date=December 2011|pmid=22037955|doi=10.1007/s00415-011-6286-4|s2cid=22123074}}</ref> পৰি যোৱা, <ref>{{cite journal | last1=Vieira |first1=ER|last2=Freund-Heritage|first2=R|last3=Da Costa|first3=BR| title=Risk factors for geriatric patient falls in rehabilitation hospital settings: a systematic review| journal=Clinical Rehabilitation |volume=25 |issue=9 |pages=788–799|date=September 2011|pmid=21504956|doi=10.1177/0269215511400639|s2cid=22180203}}</ref> ব্যক্তিৰ চিন্তাধাৰাৰ পৰিৱৰ্তন আৰু খোজ কঢ়াত অসুবিধাৰ সৈতে জড়িত৷ <ref name="Rehab">{{cite journal|last1=Ricci|first1=NA|last2=Aratani|first2=MC|last3=Doná|first3=F|last4=MacEdo|first4=C|last5=Caovilla|first5=HH|last6=Ganança|first6=FF|title=A systematic review about the effects of the vestibular rehabilitation of middle-age and older adults|journal=Revista Brasileira de Fisioterapia|volume=14|issue=5|pages=361–371|year=2010|pmid=21180862|doi=10.1590/S1413-35552010000500003|doi-access=free}}</ref> ভাৰ্টিগো থকাসকলৰ একে ঘটনা বাৰে বাৰে হোৱাটো সাধাৰণ পৰিঘটনা আৰু ই সঘনাই হৈ জীৱনৰ মানদণ্ডৰ ক্ষতিসাধন কৰে৷ <ref name=Epi09/> দৃষ্টিশক্তি ম্লান হোৱা, কথা কোৱাত অসুবিধা পোৱা, চেতনাৰ মাত্ৰা কমি যোৱা, শ্ৰৱণ ক্ষমতা হেৰুৱা আদিও হ’ব পাৰে৷ ভাৰ্টিগোৰ লক্ষণসমূহ স্থায়ী (ধীৰে ধীৰে হোৱা) আৰম্ভণি বা এপিচ'ডিক (হঠাতে) আৰম্ভণি হিচাপে দেখা দিব পাৰে৷ <ref name="one">{{cite journal | last1= Strupp|first1=M|last2=Thurtell|first2=MJ|last3=Shaikh|first3=AG|last4=Brandt|first4=T|last5=Zee|first5=DS|last6=Leigh|first6=RJ| title=Pharmacotherapy of vestibular and ocular motor disorders, including nystagmus| journal=Journal of Neurology |volume= 258 |issue=7 |pages=1207–1222|date=July 2011|pmid=21461686|doi=10.1007/s00415-011-5999-8 | pmc= 3132281 }}</ref> স্থায়ী আৰম্ভণিৰ ভাৰ্টিগোৰ বৈশিষ্ট্য হৈছে এদিনতকৈ অধিক সময়ৰ বাবে লক্ষণসমূহ<ref name="one" /> আৰু ইয়াৰ কাৰণ হয় অৱক্ষয়ী পৰিৱৰ্তন যিয়ে মানুহৰ বয়স বৃদ্ধিৰ লগে লগে ভাৰসাম্যক প্ৰভাৱিত কৰে৷ বয়স বৃদ্ধিৰ লগে লগে স্নায়ুৰ পৰিবাহিতা লেহেমীয়া হয় আৰু ইয়াৰ ফলত কম্পন অনুভূতি হ্ৰাস পোৱাটো সাধাৰণ কথা৷ <ref>{{cite journal | last1= Kaneko|first1=A|last2=Asai|first2=N|last3=Kanda|first3=T|title=The influence of age on pressure perception of static and moving two-point discrimination in normal subjects| journal=Journal of Hand Therapy|volume= 18 |issue=4 |pages=421–424|year= 2005 |pmid=16271689 |doi=10.1197/j.jht.2005.09.010}}</ref> ইয়াৰ উপৰিও বয়স বৃদ্ধিৰ লগে লগে এম্পুলা আৰু অটোলিথ অংগৰ অৱক্ষয় ঘটে৷ <ref>{{cite journal | last1= Kutz|first1=JW Jr.| title=The dizzy patient| journal=Medical Clinics of North America |volume= 94 |issue=5 |pages=989–1002|date=September 2010|pmid=20736108|doi=10.1016/j.mcna.2010.05.011}}</ref> স্থায়ী আৰম্ভণি সাধাৰণতে কেন্দ্ৰীয় ভাৰ্টিগোৰ লক্ষণৰ সৈতে যোৰ কৰা হয়৷ <ref name="one" /> এপিচ’ডিক আৰম্ভণিৰ ভাৰ্টিগোৰ বৈশিষ্ট্যসমূহ কম, অধিক সময়ৰ বাবে স্থায়ী হোৱা স্মৰণীয় লক্ষণসমূহৰ দ্বাৰা সূচনা কৰা হয়, সাধাৰণতে মাত্ৰ চেকেণ্ডৰ পৰা মিনিটলৈকে থাকে৷ <ref name="one" /> ==বংশগতি== জিন’ম-ৱাইড এছ’চিয়েচন ষ্টাডি (GWAS)ৰ এটা বৃহৎ মেটা-বিশ্লেষণেছটা জিনক ভাৰ্টিগোৰ সৈতে জড়িত কৰিছিল আৰু ইয়ে সংকেত কৰা প্ৰ’টিনসমূহক কাণৰ ভিতৰৰ জীৱবিজ্ঞানৰ সৈতে জড়িত কৰিছিল৷ <ref>{{Cite journal|last=Skuladottir|first=Astros Th|date=2021-10-07|title=A genome-wide meta-analysis uncovers six sequence variants conferring risk of vertigo|journal=Communications Biology|volume=4|issue=1|page=1148|doi=10.1038/s42003-021-02673-2|pmid=34620984|pmc=8497462|bibcode=2021NatCB...4.1148S|language=en}}</ref> ==পেথ’ফিজিঅ’লজি== ভাৰ্টিগোৰ স্নায়ুৰসায়নতছটা প্ৰাথমিক স্নায়ুসংবহনকাৰী অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে, যিবোৰ তিনিটা নিউৰণ চাপৰ মাজত চিনাক্ত কৰা হৈছে<ref>{{cite journal|last1=Angelaki|first1=DE|title=Eyes on target: what neurons must do for the vestibuloocular reflex during linear motion|journal=Journal of Neurophysiology|volume=92|issue=1|pages=20–35|date=July 2004|pmid=15212435|doi=10.1152/jn.00047.2004|s2cid=15755814}}</ref> যিয়ে ভেষ্টিবুলো-অকুলাৰ ৰিফ্লেক্স (VOR)ক পৰিচালিত কৰে৷ গ্লুটামেটে কেন্দ্ৰীয় ভেষ্টিবুলাৰ নিউৰণৰ জিৰণি লোৱাৰ নিৰ্গমন বজাই ৰাখে আৰু VOR চাপৰ তিনিওটা নিউৰণত ছিনেপ্টিক সংক্ৰমণ নিয়ন্ত্ৰণ কৰিব পাৰে৷ এচিটাইলক’লিনে পেৰিফাৰেল আৰু চেণ্ট্ৰেল চিনেপ্চ দুয়োটাতে এক উত্তেজক স্নায়ুসংবহনকাৰী হিচাপে কাম কৰা যেন লাগে৷ গামা-এমিনোবুটাইৰিক এচিড (GABA) মধ্যৱৰ্তী ভেষ্টিবুলাৰ নিউক্লিয়াছৰ কমিছাৰ, চেৰিবেলাৰ পাৰ্কিঞ্জে কোষৰ মাজৰ সংযোগ, পাৰ্শ্বীয় ভেষ্টিবুলাৰ নিউক্লিয়াছ আৰু উলম্ব VORৰ বাবে প্ৰতিৰোধক বুলি ভবা হয়৷ আন তিনিটা নিউৰ’ট্ৰান্সমিটাৰে কেন্দ্ৰীয়ভাৱে কাম কৰে৷ ড’পামিনে ভেষ্টিবুলাৰ ক্ষতিপূৰণ ত্বৰান্বিত কৰিব পাৰে৷ নৰেপিনেফ্ৰিনে ভেষ্টিবুলাৰ উদ্দীপনা প্ৰতি কেন্দ্ৰীয় প্ৰতিক্ৰিয়াৰ তীব্ৰতা নিয়ন্ত্ৰণ কৰে আৰু ক্ষতিপূৰণৰ সুবিধা প্ৰদান কৰে৷ হিষ্টামিন কেৱল কেন্দ্ৰীয়ভাৱেহে থাকে যদিও ইয়াৰ ভূমিকা স্পষ্ট নহয়৷ ড’পামিন, হিষ্টামিন, চেৰ’টনিন আৰু এচিটাইলক’লিন হৈছে বমি উৎপন্ন কৰা বুলি ভবা স্নায়ুসংবহনকাৰী৷ <ref name=Emerg2009/> জনা যায় যে, কেন্দ্ৰীয়ভাৱে কাম কৰা এণ্টিহিষ্টামিনে তীব্ৰ লক্ষণযুক্ত ভাৰ্টিগোৰ লক্ষণসমূহ নিয়ন্ত্ৰণ কৰে৷ <ref name="Australia">{{cite journal|url=http://www.racgp.org.au/afpbackissues/2008/200806/200806kuo.pdf|last1=Kuo|first1=CH|last2=Pang|first2=L|last3=Chang|first3=R|title=Vertigo-part 2-management in general practice|journal=Australian Family Physician|volume=37|issue=6|pages=409–413|date=June 2008|pmid=18523693|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20131019153639/http://www.racgp.org.au/afpbackissues/2008/200806/200806kuo.pdf|archive-date=2013-10-19}}</ref> ==চিকিৎসা== ভাৰ্টিগোৰ পৰীক্ষাত প্ৰায়ে নিষ্টাগমাছ উৎপন্ন কৰাৰ চেষ্টা কৰা হয় আৰু মূৰ ঘূৰোৱাৰ অন্যান্য কাৰণ যেনে প্ৰিচিনকোপ, হাইপাৰভেণ্টিলেচন চিনড্ৰম, ভাৰসাম্যহীনতা বা লঘু মূৰৰ মানসিক কাৰণৰ পৰা ভাৰ্টিগোক পৃথক কৰিবলৈ চেষ্টা কৰা হয়৷ <ref name=AFP2010/> ভেষ্টিবুলাৰ চিষ্টেম (ভাৰসাম্য) কাৰ্যৰ পৰীক্ষাসমূহৰ ভিতৰত ইলেক্ট্ৰনিষ্টেগম’গ্ৰাফী (ENG), <ref name=AFP2010/> ডিক্স-হলপাইক কৌশল, <ref name=AFP2010/> ঘূৰ্ণন পৰীক্ষা, হেড-থ্ৰাষ্ট পৰীক্ষা, <ref name=Emerg2009/> কেলৰিক ৰিফ্লেক্স পৰীক্ষা, <ref name=Emerg2009/><ref>{{cite web|url=http://www.bcm.edu/oto/studs/vertigo.html |title=Core Curriculum: Inner Ear Disease&nbsp; —Vertigo |publisher=Baylor College of Medicine |date=23 January 2006|access-date=19 September 2007|archive-url =https://web.archive.org/web/20070630173414/http://www.bcm.edu/oto/studs/vertigo.html <! -- Bot retrieved archive --> |archive-date = 2007-06-30}}</ref> আৰু কম্পিউটাৰাইজড ডাইনামিক প’ষ্টুৰ’গ্ৰাফী (CDP) আদি অন্তৰ্ভুক্ত৷ <ref name="tests">{{cite web |url=http://vestibular.org/understanding-vestibular-disorder/diagnosis |title=Diagnosis: How are vestibular disorders diagnosed? |year=2013 |publisher=Vestibular Disorders Association |access-date=9 January 2013 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20130122002724/http://vestibular.org/understanding-vestibular-disorder/diagnosis |archive-date=22 January 2013 }}</ref> HINTS পৰীক্ষা, যিটো তিনিটা শাৰীৰিক পৰীক্ষা-নিৰীক্ষাৰ সংমিশ্ৰণ, যাক চিকিৎসকে বিছনাৰ কাষত কৰিব পাৰে, ইয়াক ভাৰ্টিগোৰ কেন্দ্ৰীয় আৰু পেৰিফাৰেল কাৰণৰ মাজত পাৰ্থক্য নিৰ্ণয় কৰাত সহায়ক বুলি ধৰা হৈছে৷ <ref>{{Cite web|url=https://collections.lib.utah.edu/ark:/87278/s6zs6jsb|title=Demonstration of HINTS examination in a normal subject|last=Gold|first=Daniel|website=Neuro-Ophthalmology Virtual Education Library (NOVEL): Daniel Gold Collection. Spencer S. Eccles Health Sciences Library.|access-date=20 November 2019|archivedate=27 August 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210827181959/https://collections.lib.utah.edu/ark:/87278/s6zs6jsb|deadurl=yes}}</ref> HINTS পৰীক্ষাত অনুভূমিক মূৰৰ ইমপালছ পৰীক্ষা, প্ৰাথমিক দৃষ্টিত নিষ্টাগমাছ পৰ্যবেক্ষণ আৰু স্কিউ পৰীক্ষা কৰা হয়৷ <ref name=":0">{{Cite journal|title = Does my dizzy patient have a stroke? A systematic review of bedside diagnosis in acute vestibular syndrome|journal = Canadian Medical Association Journal|date = 2011-06-14|issn = 0820-3946|pmc = 3114934|pmid = 21576300|pages = E571–E592|volume = 183|issue = 9|doi = 10.1503/cmaj.100174|first1 = Alexander A.|last1 = Tarnutzer|first2 = Aaron L.|last2 = Berkowitz|first3 = Karen A.|last3 = Robinson|first4 = Yu-Hsiang|last4 = Hsieh|first5 = David E.|last5 = Newman-Toker}}</ref> ভাৰ্টিগো নিৰ্ণয় কৰাৰ সময়ত চিকিৎসকে কেতিয়াবা চিটি স্কেন বা এম-আৰ-আই ব্যৱহাৰ কৰে৷ <ref name="adolescent"/> শ্ৰৱণ তন্ত্ৰ (শ্ৰৱণ) কাৰ্যৰ পৰীক্ষাসমূহৰ ভিতৰত বিশুদ্ধ টোন অডিঅ’মেট্ৰি, স্পিচ অডিঅ’মেট্ৰি, একাউষ্টিক ৰিফ্লেক্স, ইলেক্ট্ৰ’কক্লিঅ’গ্ৰাফী (ECoG), অটোএকাউষ্টিক ইমিছন (OAE), আৰু শ্ৰৱণ মগজুৰ ঠাৰিৰ প্ৰতিক্ৰিয়া পৰীক্ষা আদি অন্তৰ্ভুক্ত৷ <ref name="tests"/> কেইবাটাও নিৰ্দিষ্ট অৱস্থাই ভাৰ্টিগোৰ সৃষ্টি কৰিব পাৰে৷ বৃদ্ধসকলৰ ক্ষেত্ৰত অৱশ্যে এই অৱস্থা বহুকাৰক হয়৷ <ref name=Epi09/> পানীৰ তলত ডুব যোৱাৰ শেহতীয়া ইতিহাসে বেৰ’ট্ৰমা বা ডিকম্প্ৰেছন ৰোগৰ জড়িততাৰ সম্ভাৱনাৰ ইংগিত দিব পাৰে, কিন্তু আন সকলো সম্ভাৱনা বাদ দিয়া নহয়৷ ডাইভ প্ৰফাইল (যিটো ডাইভ কম্পিউটাৰৰ দ্বাৰা সঘনাই ৰেকৰ্ড কৰা হয়) ডিকম্প্ৰেছন ৰোগৰ সম্ভাৱনা মূল্যায়ন কৰিবলৈ উপযোগী হ’ব পাৰে, যিটো চিকিৎসামূলক পুনৰ সংকোচনৰ দ্বাৰা নিশ্চিত কৰিব পাৰি৷ <ref name="Nachum et al 2001">{{cite journal|last1=Nachum|first1=Z|last2=Shupak|first2=A|last3=Spitzer|first3=O|last4=Sharoni|first4=Z|last5=Doweck|first5=I|last6=Gordon|first6=C.R.|title=Inner ear decompression sickness in sport compressed-air diving.|journal=The Laryngoscope|date=May 2001|volume=111|issue=5|pages=851–6|doi=10.1097/00005537-200105000-00018|pmid=11359165|s2cid=3143075}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:ৰোগৰ চিহ্ন আৰু লক্ষণ]] [[শ্ৰেণী:মানৱ বিজ্ঞান]] qpqlxr3b302o86c4jkbu615185p6of9 0 124653 604255 587645 2026-05-03T12:23:22Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 604255 wikitext text/x-wiki {{Infobox food | name = পুপুছা | image = Pupusas El Salvador Centro America.JPG | caption = ''কাৰ্টিডো আৰু বিলাহী চছ ব্যৱহাৰ কৰি প্ৰস্তুত কৰা পুপুছা'' | country = এল ছালভাডৰ, হণ্ডুৰাছ | region = মেছ’আমেৰিকা | creator = প্ৰাক-কলম্বিয়ান পিপিল জনগোষ্ঠী | course = প্ৰধান খাদ্য | type = ফ্লেটব্ৰেড, গ্ৰিডল কেক | served = গৰমেৰে | main_ingredient = মাকৈৰ আটা বা চাউলৰ আটা, অভ্যন্তৰীণ উপাদান হিচাপে [[পনীৰ]], বীন, চিচাৰোন, স্কোৱাছ | variations = কাৰ্টিডো আৰু টমেটো চচৰ সৈতে পৰিৱেশন | national_cuisine = এল ছালভাডৰ }} '''পুপুছা''' হৈছে এল ছালভাডৰ আৰু হণ্ডুৰাছত তৈয়াৰ কৰা ডাঠ ''গ্ৰিডল কেক'' বা ''ফ্লেটব্ৰেড'',<ref>Willis, John (2021). ''Traditional Foods of Central America''. San Salvador: Centro Cultural. p. 45.</ref> যি ''মাকৈৰ গুড়ি'' বা ''চাউলৰ গুড়ি'' ব্যৱহাৰ কৰি তৈয়াৰ কৰা হয়। পুপুছা হ'ল এল ছালভাডৰৰ জাতীয় খাদ্য<ref>Gonzalez, Maria (2019). ''Salvadoran Cuisine and Identity''. Journal of Latin American Studies. pp. 112–115.</ref> আৰু ইয়াক উদ্‌যাপন কৰিবলৈ বিশেষ দিন হিচাপে নৱেম্বৰ মাহত ''জাতীয় পুপুছা দিৱস'' পালন কৰা হয়। পুপুছাত সাধাৰণতে ''পনীৰ'', ''বীন'', ''চিচাৰোন'' ([[গাহৰিৰ মাংস|গাহৰিৰ মাংসৰ]] ভাজি) বা ''স্কোৱাছ'' আদি উপাদান ভৰোৱা হয়। ইয়াক সাধাৰণতে ''কাৰ্টিডো'' (একপ্ৰকাৰৰ আচাৰ) আৰু ''বিলাহী চছ''ৰ সৈতে পৰিৱেশন কৰা হয় আৰু পৰম্পৰাগতভাৱে হাতেৰে খোৱা হয়। পুপুছাৰ উৎপত্তি প্ৰাক-কলম্বিয়ান মেছ'আমেৰিকাত, যদিও প্ৰথমবাৰৰ বাবে ১৮৩৭ চনত গুৱাটেমালাৰ কবি ''হ’জে বাত্ৰেছ মন্তুফাৰে '' এই কথা উল্লেখ কৰিছিল।<ref>Montufar, J. Batres (1837). ''Poemas y Recuerdos''. Guatemala City: Tipografía Nacional.</ref> বৰ্তমান এল ছালভাডৰৰ লগতে [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ|আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰতো]] পুপুছা বহলভাৱে জনপ্ৰিয় হৈছে। == ইতিহাস == [[File:Apopa 1990 16.jpg|thumb|১৯৯০ চনত এপ’পাত পুপুছাৰ সৈতে এগৰাকী মহিলা]] [[File:La pupusa mas grande El Salvador.jpg|thumb|২০১৬ চনত এণ্টিগুও কাস্কাটলানত তৈয়াৰ কৰা ৫.৫ মিটাৰ (১৮ ফুট) বহল পুপুছা]] পুপুছাৰ প্ৰাচীনতম খাদ্যৰূপ প্ৰাক-কলম্বিয়ান যুগতেই এল ছেলভাদৰ, হণ্ডুৰাছ আৰু গুৱাটেমালাত উৎপত্তি হৈছিল। সেই সময়ত ইয়াক মাকৈৰ তোৰ্তিয়া ৰূপে তৈয়াৰ কৰা হৈছিল।<ref name="Univision" /> ফ্ৰান্সিছকান ভিক্ষু বাৰ্নাৰ্ডিনো দে সহাগুণে ১৫৭০ চনত লিখিছিল যে প্ৰাচীন মেছ’আমেৰিকাত আদিবাসীয়ে মাখন, ফ্ৰিজোল আৰু মাংসৰ মিশ্ৰণৰপৰা এটা বিশেষ ভোজন তৈয়াৰ কৰিছিল।<ref name="EM" /><ref name="EDH">{{cite web|url=https://www.elsalvador.com/vida/gastronomia/pupusas-el-salvador-gastronomia/969486/2022/|title=Cinco Peculiares Datos que Quizás no Sabías Sobre las Pupusas|language=es|date=21 June 2022|access-date=9 July 2025|work=[[El Diario de Hoy]]|first1=L.|last1=Puente}}</ref> আধুনিক পুপুছাৰ প্ৰাচীনতম উল্লেখ ১৮৩৭ চনত গুৱাটেমালাৰ কবি হ’জে বাত্ৰেছ মন্তুফাৰে কৰিছিল। তেওঁৰ পৰিয়াললৈ লিখা পত্ৰত তেওঁ নিকাৰাগুৱাৰ rellenas নামৰ এবিধ খাদ্যৰ কথা উল্লেখ কৰিছিল, যি পুপুছাৰ সদৃশ বুলি উল্লেখ কৰিছিল। তেওঁ ইয়াৰ উৎস ছান ছেলভাদৰ বুলি আখ্যা দিছিল।<ref name="LPG1">{{cite web|url=https://www.laprensagrafica.com/elsalvador/Un-plato-modesto-convertido-en-referente-cultural-20221112-0055.html|title=Un Plato Modesto Convertido en Referente Cultural|language=es|date=13 November 2022|access-date=9 July 2025|work=[[La Prensa Gráfica]]|first1=Lissette|last1=Mondragón}}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> হণ্ডুৰাছৰ আলবেৰ্টো মেম্ব্ৰেনোয়ে তেওঁৰ ''Diccionario de Hondureñismos'' গ্ৰন্থত ইয়াক এম্পানাদাৰ সৈতে তুলনা কৰিছিল।<ref name="Lemus" /> সেই সময়ত পুপুছা সাধাৰণতে গাঁৱৰ দুখীয়া মানুহৰ খাদ্য আছিল।<ref name="LPG1" /><ref name="BBC" /> ১৯৩০ৰ দশকৰ শেষত মাকৈৰ অভাৱ হোৱাৰ বাবে এল ছেলভাদৰৰ লোকসকলে মাকৈৰ সলনি চাউলৰ গুড়ি ব্যৱহাৰ কৰি '''পুপুছা দে আৰোহ''' (pupusas de arroz) তৈয়াৰ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল। ইয়াৰ উৎপত্তি অল’কুইল্তাত হৈছিল।<ref name="LPG" /> পিছত এল ছেলভাদৰৰ গৃহ-যুদ্ধৰ সময়তো মাকৈৰ উৎপাদন হ্ৰাস পোৱা বাবে এই ভিন্ন ৰূপ ব্যাপকভাৱে প্ৰচলিত হৈছিল।<ref name="EM" /> [[সংযুক্ত ৰাজ্য|সংযুক্ত ৰাজ্যত]] এল ছেলভাদৰৰ শৰণাৰ্থীয়ে পুপুছা তৈয়াৰ কৰি ইয়াৰ জনপ্ৰিয়তা বঢ়াই তুলিছিল।<ref name="LPG1" /> == বিশ্ব ৰেকৰ্ড == ''[[গিনিছ ৱৰ্ল্ড ৰেকৰ্ডছ|গিনিছ ৱৰ্ল্ড ৰেকৰ্ডছে]]'' পুপুছাৰ ক্ষেত্ৰতো বিশ্ব ৰেকৰ্ড স্বীকৃতি দিছে। ২০২৪ চনৰ তথ্য অনুসৰি, ৱাশ্বিংটন ডি. চি.ত প্ৰস্তুত কৰা ৬.১ মিটাৰ (২০ ফুট) বহল বৃহৎ পুপুছাৰ নামেৰে ৰেকৰ্ড নথিভুক্ত কৰা হৈছে।<ref>{{cite news|url=https://www.washingtonpost.com/dc-md-va/2024/09/28/pupusa-guinness-world-record-dc/|title=Salvadoran Chefs in D.C. Break World Record for Largest Pupusa|language=en|date=28 September 2024|access-date=30 September 2024|newspaper=[[The Washington Post]]|first1=Emma|last1=Uber}}</ref> == প্ৰস্তুত প্ৰণালী == [[File:Festival del buen vivir y Gobernando con la gente-Ilobasco (26446524486).jpg|thumb|এগৰাকী মহিলাই পুপুছা তৈয়াৰ কৰি থকা দৃশ্য]] পুপুছা হৈছে হাতেৰে তৈয়াৰ কৰা [[মাকৈ]] বা [[চাউল|চাউলৰ]] গুড়িৰে প্ৰস্তুত কৰা একপ্ৰকাৰৰ খাদ্য, য’ত বিভিন্ন উপাদান ভৰোৱা হয়। পৰম্পৰাগতভাৱে [[পনীৰ]], ৰিফ্ৰাইড বীন (refried beans), স্কোৱাছ, Echites panduratus, আৰু চিচাৰ্ৰন অন্তৰ্ভুক্ত হ’ব পাৰে।<ref name="Perez de Novoa" /><ref name="BBC" /> ইয়াৰ কিছুমান ৰূপত মিছা মাছ, কুকুৰাৰ মাংস আদি ব্যৱহাৰ কৰা হয়।<ref name="EM" /> ইয়াক বিভিন্ন মচলা, চছ, ব্যঞ্জন আদিৰ সৈতে পৰিৱেশন কৰা হয়।<ref name="TG" /><ref name="LAT">{{Cite news|url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1990-08-09-fo-0-story.html|title=Pupusas|language=en|date=9 August 1990|access-date=13 May 2022|work=[[Los Angeles Times]]|first1=Barbara|last1=Hansen}}</ref> কমাল নামৰ এবিধ বিশেষ পাত্ৰত পুপুছা প্ৰস্তুত কৰা হয়।<ref name="Lemus" /> ইয়াক পৰম্পৰাগতভাৱে হাতেৰে খোৱা হয়।<ref name="LAT" /> খাদ্য আৰু কৃষি সংস্থাৰ মতে, প্ৰতিটো পুপুছাত প্ৰায় ৩৫০ কেল’ৰী থাকে।<ref name="EDH" /> পুপুছা প্ৰস্তুত কৰা বিশেষ স্থানসমূহক pupuserías বোলা হয়।<ref name="BBC" /> পুপুছাক ষ্ট্ৰীট ফুড হিচাপেও পৰিৱেশন কৰা হয়।<ref name="TG">{{cite web|url=https://www.theguardian.com/travel/2011/sep/26/new-york-best-street-food|title=The Best Street Food in New York|date=26 September 2011|access-date=8 July 2025|work=[[The Guardian]]|first1=Perry|last1=Resnick}}</ref> == সাংস্কৃতিক গুৰুত্ব == === এল ছালভাডৰ === [[File:2010.05.04.165724 Pupusería Las Chinamas El Salvador.jpg|thumb|এগৰাকী মহিলাই পুপুছা বনাই থকা দৃশ্য]] [[File:Pupuserías in Olocuilta at night.jpg|thumb|অল’কুইল্টাৰ পুপুছেৰিয়াছ, যাক “পুপুছাৰ চহৰ” বুলি কোৱা হয়]] এল ছালভাডৰত, গৃহ-যুদ্ধৰ সময়ত পুপুছাৰ সাংস্কৃতিক গুৰুত্ব যথেষ্ট বৃদ্ধি পায়, কাৰণ সেই সময়ত পুপুছা [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ|আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰলৈও]] বিস্তৃত হয় আৰু ১৯৮০ চনৰপৰা জনপ্ৰিয় হৈ উঠে।<ref name="LPG" /><ref name="LPG1" /> ২০০৫ চনৰ ২০ এপ্ৰিলত, এল ছালভাডৰৰ বিধানসভাই ৬৫৫ নং আদেশ অনুসৰি কৰি নৱেম্বৰ মাহৰ দ্বিতীয় দেওবাৰক ৰাষ্ট্ৰীয় পুপুছা দিৱস হিচাপে ঘোষণা কৰে।<ref>{{Cite web|url=https://www.asamblea.gob.sv/decretos/details/1535|title=Declárase Día Nacional de las Pupusas|trans-title=Declaring the National Pupusas Day|language=es|date=20 April 2005|access-date=29 May 2020|work=[[Legislative Assembly of El Salvador]]|archive-date=6 August 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200806150021/https://www.asamblea.gob.sv/decretos/details/1535|url-status=dead|archivedate=6 August 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200806150021/https://www.asamblea.gob.sv/decretos/details/1535|deadurl=yes}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.cultura.gob.sv/secultura-invita-a-celebrar-el-dia-nacional-de-la-pupusa/|title=Secultura Invita al Día Nacional de la Pupusa|trans-title=Secultura Invites to National Pupusa Day|language=es|date=2018|access-date=29 May 2020|work=Ministry of Culture|archive-date=23 June 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180623144409/http://www.cultura.gob.sv/secultura-invita-a-celebrar-el-dia-nacional-de-la-pupusa/|url-status=dead}}</ref> নৱেম্বৰ মাহ বাছনি কৰা হয় কাৰণ সেই সময়ত এল ছালভাডৰত মাকৈ শস্য যথেষ্ট পৰিমাণে পোৱা যায়।<ref name="LPG" /> পুপুছা বিক্ৰীয়ে এল ছালভাডৰৰ অৰ্থনীতিত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা লৈছে। অৰ্থনীতি মন্ত্ৰণালয়ৰ তথ্য অনুসৰি, পুপুছেৰিয়াছে ২০০১ চনৰপৰা ২০০৩ চনৰ ভিতৰত প্ৰায় ২২ বিলিয়ন মাৰ্কিন ডলাৰৰ আয় কৰিছিল।<ref name="EP">{{cite web|url=http://www.elperiodista.com.sv/index.php/45-municipios-activos/804-las-pupusas-icono-culinario-salvadoreno-celebrara-su-dia.html|title=Las Pupusas: Ícono Culinario Salvadoreño Celebrará Su Día|trans-title=Pupusas: Salvadoran Culinary Icon To Celebrate Its Day|language=es|date=4 November 2014|access-date=9 May 2015|work=El Periodista|archive-date=18 May 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150518095746/http://www.elperiodista.com.sv/index.php/45-municipios-activos/804-las-pupusas-icono-culinario-salvadoreno-celebrara-su-dia.html|url-status=dead|archivedate=18 May 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150518095746/http://www.elperiodista.com.sv/index.php/45-municipios-activos/804-las-pupusas-icono-culinario-salvadoreno-celebrara-su-dia.html|deadurl=yes}}</ref> ২০০৪ চনত, এল ছালভাডৰৰ Chamber of Consulting Entrepreneurs-এ অনুমান কৰিছিল যে প্ৰতি সপ্তাহান্তত প্ৰায় ১.৬ মিলিয়ন ডলাৰৰ পুপুছা উপভোগ কৰা হৈছিল।<ref name="LPG" /><ref name="LPG1" /> ২০০৫ চনৰ পৰা, প্ৰায় ৩ লাখ লোকে পুপুছা বনাই জীৱিকা নিৰ্বাহ কৰিছিল, যাৰ সিংহভাগেই মহিলা আছিল।<ref name="EP" /> অল’কুইল্টা চহৰক “পুপুছাৰ চহৰ” ("ciudad de las pupusas") বুলি জনা যায়।<ref>{{cite web|url=https://www.elsalvador.com/entretenimiento/turismo/cafe-comida-platillos-salvadorenos-pupusas-revueltas-/1102077/2023/|title=Pupusas Salvadoreñas: Sabores y Combinaciones Exóticas|trans-title=Salvadoran Pupusas: Exotic Flavors and Combinations|language=es|date=11 November 2023|access-date=28 July 2025|work=[[El Diario de Hoy]]|first1=Ricardo|last1=Vázquez|first2=Manuel|last2=Cruz}}</ref> অল’কুইল্টাত পুপুছোদ্ৰোম’ছ নামৰ চাৰিখন ঠাই আছে, য’ত বহুতো পুপুছেৰিয়াছ একেলগে অৱস্থিত।<ref name="LPG" /> এল ছালভাডৰৰ দৰ্শক হেক্টৰ মজিকাই ২০২২ আৰু ২০২৩ চনত ''লাছ পুপুছাছ'' শীৰ্ষক এটা মিনি-ছিৰিজ বনাইছিল। এই ছিৰিজটো আমাজন প্ৰাইম ভিডিঅ'ত মুক্তি লাভ কৰিছিল।<ref name="LPG1" /><ref>{{cite web|url=https://www.primevideo.com/-/es/detail/Las-Pupusas/0FSF9FQV6NVN3M761LFY25PIJB|title=Las Pupusas|trans-title=The Pupusas|language=es|access-date=9 July 2025|work=[[Amazon Prime Video]]}}</ref> === আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ === বিংশ শতিকাত মধ্য আমেৰিকাৰ অভিবাসীসকলে নিজ দেশৰ হিংসাৰপৰা পৰিত্ৰাণ পাবলৈ [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ|আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰত]] প্ৰৱেশ কৰি পুপুছেৰিয়াছ আৰম্ভ কৰাৰ পাছত পুপুছা আমেৰিকালৈ বিস্তৃত হয়।<ref name="BBC" /> পুপুছা লছ এঞ্জেলেছ,<ref name="LAT" /> চান ফ্ৰান্সিস্কো,<ref name="BBC" /> [[ৱাশ্বিংটন ডি.চি.]],<ref>{{Cite web|url=https://www.nbcwashington.com/news/local/the-pupusa-iconic-salvadoran-dish-is-a-dc-mainstay-national-pupusa-day/2106358/|title=Praising the Pupusa: DC's Love for an Iconic Salvadoran Dish|language=en|date=8 November 2019|access-date=14 May 2022|work=[[WRC-TV]]|first1=Sophia|last1=Barnes|first2=Mariela|last2=Patron}}</ref><ref>{{cite journal|last1=Rodríguez|first1=Ana Patricia|date=2016|title=Becoming "Wachintonians": Salvadorans in the Washington, D.C., Metropolitan Area|language=en|journal=[[Washington History]]|publisher=[[Historical Society of Washington, D.C.]]|volume=28|issue=2|pages=3–12|issn=1042-9719|jstor=washhist.28.2.3|oclc=9970280163}}</ref>{{Rp|6}} আৰু [[নিউয়ৰ্ক|নিউয়ৰ্ক চিটিৰ]] দৰে চহৰসমূহত বহুলভাৱে খোৱা হয়। ''দ্য গাৰ্ডিয়ানে'' ২০১১ চনত নিউয়ৰ্ক চিটিৰ “সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ ষ্ট্ৰীট ফুড” হিচাপে পুপুছাক নামাঙ্কিত কৰিছিল।<ref name="TG" /> টেক্‌চাছৰ Tex-Mex চেইন Taco Cabana-এ ''পুপুছা'' নামৰ এবিধ খাদ্য সৃষ্টি কৰিছিল য’ত মাকৈৰ তোৰ্তিলাত কুকুৰা মাংসৰ টুকুৰা থাকে। ইয়াৰ কেন্দ্ৰ আমেৰিকাৰ পৰম্পৰাগত পুপুছাৰ সৈতে কোনো সম্পৰ্ক নাই।<ref>{{cite web|url=https://www.chron.com/culture/main/article/bona-fide-pupusas-1522608.php|title=Bona Fide Pupusas: Classic or Clueless? Here's How to Tell|language=en|date=27 July 2006|access-date=8 July 2025|work=[[Chron.com|Chron]]|first1=Eyder|last1=Peralta}}</ref> ==বাহ্যিক সংযোগ== * {{Commons category-inline|street food}} * [http://www.roughguides.com/gallery/the-best-street-food-around-the-world/ "The Best Street Food Around the World"]. Rough Guides. * [http://www.amazing-toubkal-trek.com/ "The Best Moroccan Food While Trekking in Morocco"]. == তথ্যসূত্ৰ == <references /> [[শ্ৰেণী:খাদ্য]] [[শ্ৰেণী:ৰন্ধনপ্ৰণালী]] [[শ্ৰেণী:ৰাষ্ট্ৰীয় ব্যঞ্জন]] bj5punvczan9qlenjjhfqs6vpg8ppxo 0 124959 604371 536536 2026-05-04T02:51:38Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 604371 wikitext text/x-wiki '''ব’গাৰ''', '''ভোগৰ''' বা '''বোগনাথাৰ''' আছিল তামিল শৈৱী সিদ্ধাৰ। তেওঁ কলংগী নাথৰৰ শিষ্য আছিল।<ref name="bogar"/> তেওঁৰ জন্ম হৈছিল পালানী পাহাৰৰ সমীপৰ বৈগাৱুৰত। কেইবাটাও পৰম্পৰা আৰু গ্ৰন্থত বৰ্ণনা কৰামতে তেওঁ মাক আৰু ককাকৰপৰা শিক্ষা লাভ কৰে।<ref>{{Cite journal|last=PANDIAN|first=M. SENDUR|date=1993|title=Bohar (1550-1625) : Record of His Visit to China (Summary)|url=https://www.jstor.org/stable/44143069|journal=Proceedings of the Indian History Congress|volume=54|pages=757|jstor=44143069 |issn=2249-1937}}</ref> ব’গাৰে নিজেই তেওঁৰ গ্ৰন্থ “ব’গাৰ ৭০০০’’ত নিজৰ খিলঞ্জীয়া মূলৰ বৰ্ণনা কৰিছে। ব’গাৰে তামিলনাডুৰপৰা চীনলৈ গৈ বোধজ্ঞানৰ বিষয়ে শিকাইছিল, এই কথা তেওঁৰ ব’গাৰ ৭০০০ গ্ৰন্থতো উল্লেখ আছে। ব’গাৰ পলানী মুৰুগান পাহাৰীয়া মন্দিৰৰ অভয়াৰণ্যৰ তলত "নিৰ্বিকল্প সমাধি"ত আছে বুলি কোৱা হয়। দক্ষিণ ভাৰতৰপৰা শ্ৰীলংকা (প্ৰাচীন তামৰাপাৰ্নি) হৈ চীনলৈ যোৱা ভ্ৰমণত ব’গাৰে তামৰাপৰ্ণিয়ান সাগৰীয় পথ গ্ৰহণ কৰিছিল।<ref name="bogar">{{cite web | title= Siddha Bhoganathar Oceanic Life story |url =http://palani.org/bhogar-biography.htm | website =palani.org}}</ref> ==উত্তৰাধিকাৰ== অগস্ত্যৰ শিক্ষাৰ শিষ্য ব’গাৰে নিজেই কটাৰগামা মুৰুগান মন্দিৰত ধ্যান, ৰসায়ন, যন্ত্ৰিক ডিজাইন আৰু ক্ৰিয়া যোগ শিকাইছিল, ধাতুৰ প্লেটত খোদিত কৰা যন্ত্ৰিক জ্যামিতিক ডিজাইন লিখি কাটাৰগামা মন্দিৰ কমপ্লেক্সৰ অভয়াৰণ্যত স্থাপন কৰিছিল।<ref>{{cite web |title=Kriya Babaji and Kataragama |url=http://kataragama.org/news/babaji.htm |website=kataragama.org |access-date=16 June 2019}}</ref><ref>{{cite book |last1=White |first1=David Gordon |title=The Alchemical Body: Siddha Traditions in Medieval India |date=2012 |publisher=University of Chicago Press |isbn=9780226149349 |page=61 |url=https://books.google.com/books?id=pQuqAAAAQBAJ&q=bogar+sri+lanka+china&pg=PA61 |access-date=16 June 2019 |language=en}}</ref> শ্ৰীলংকাৰ মুৰুগান তিৰুপদৈ অতিক্ৰম কৰা আদিম তীৰ্থযাত্ৰীসকলৰ ভিতৰত ব’গাৰ অন্যতম। কিংবদন্তি আৰু পালানী মন্দিৰৰ মন্দিৰ শাস্ত্ৰ অনুসৰি ব’গাৰে এক অনন্য পদ্ধতিৰে নবিধ বিষাক্ত বনৌষধি (নৱপাশনম) মিহলাই পালনীৰ পাহাৰীয়া মন্দিৰত মুৰুগানৰ মুৰ্টী তৈয়াৰ কৰিছিল। ভাৰতৰ পূম্বাৰাই কুঝান্থাই ভেলাপ্পাৰ মন্দিৰ কোদৈকানাল তামিলনাডুত মুৰুগানৰ বাবে মন্দিৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰে। নৱপাশানামত প্ৰভু মুৰুগানৰ এটা প্ৰতিমূৰ্তি বিদ্যমান। এই মূৰ্তিটোৰ ওপৰত যি গাখীৰ ঢালি দিয়া হৈছিল, সেই গাখীৰ কিছুমান বনৌষধিৰ লগত মিহলি হৈছিল, যাৰ ফলত সেই সময়ছোৱাত ৰোগবোৰৰ ফলপ্ৰসূ নিৰাময় প্ৰমাণিত হৈছে বুলি কোৱা হৈছে।<ref>{{Cite book|last= White|first= David Gordon|title= The Alchemical Body: Siddha Traditions in Medieval India|year=2012|publisher=University of Chicago Press|isbn=9780226149349|pages=376}}</ref><ref name=":0">Palani temple | Official Link |url=http://palani.org/bhogar-life.htm?</ref><ref>{{Cite book|last=Clothey|first=Fred W.|title=The many faces of Murugan̲: the history and meaning of a South Indian god|year=1978|publisher=Walter de Gruyter|isbn=978-90-279-7632-1|url=https://books.google.com/books?id=0AevljBmCRQC&q=Bhogar&pg=PA229|author2=A.K. Ramanujan|access-date=22 September 2010|pages=228–229}}</ref> সিদ্ধাৰ চিকিৎসা বিজ্ঞানৰ নথি অনুসৰি বোগাৰ আছিল অমৰত্বৰ অম্ল আৱিষ্কাৰক। তেওঁৰ গ্ৰন্থসমূহৰ ভিতৰত ফাৰ্মাক’গন’ছি আটাইতকৈ পৰিচিত। তেওঁৰ আন আন গ্ৰন্থসমূহ হৈছে যোগ আৰু ধনুৰ্বিদৰ ওপৰত, আৰু চিকিৎসা বিজ্ঞানৰ শব্দকোষ।<ref>{{Cite book|last= Indian Psychiatric Society|title=Indian Journal of Psychiatry, Volume 44|year=2002|publisher=Indian Psychiatric Society|pages=167}}</ref> ==উল্লেখযোগ্য ৰচনা== *ব’গাৰ সপ্ত কান্দম ৭০০০<ref name="bogar" /> *ব’গাৰ জননসাগৰ ৫৫০ *ব’গাৰ নিগাণ্ডু ১২০০ *ব’গাৰ নিগান্দু কৰুকিদাই *ব’গাৰ নিগান্দু কৈয়েদু *ব’গাৰ বৈঠিয়া কাৱিয়ম ১০০০ *ব’গাৰ ৭০০ *ব’গাৰ পঞ্চপট্চী সতীৰাম *ব’গাৰ কৰ্পাম ৩০০ *ব’গাৰ বৰ্মা ছুতিৰাম ১০০ *ব’গাৰ মালাই বাগদম *ব’গাৰ ১২০০০ *ব’গাৰ নিগাণ্ডু ১৭০০ *ব’গাৰ বৈঠিয়াম ১০০০ *ব’গাৰ ছাৰাক্কু বৈপ্পু ৮০০ *ব’গাৰ উপদেশম ১৫০ *ব’গাৰ ৰাণা বাগদম ১০০ *ব’গাৰ জ্ঞানসাৰমসম ১০০ *ব’গাৰ কাৰ্প্পা ছুতিৰাম ৫৪ *ব’গাৰ বৈঠিয়া ছুতিৰাম ৭৭ *ব’গাৰ মুপ্পু ছুতিৰাম ৫১ *ব’গাৰ জ্ঞান ছুতিৰাম ৩৭ *ব’গাৰ আট্টাংগ যোগ ২৪ *ব’গাৰ পূজাৱীথি ২০<ref>{{Cite web|title=Reference Book.Pdf|url=http://siddhacouncil.com/ReferenceBooks.pdf|url-status=live|website=Siddhacouncil.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20160618144655/http://siddhacouncil.com/ReferenceBooks.pdf|archive-date=18 June 2016|access-date=24 November 2021|archivedate=18 June 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160618144655/http://siddhacouncil.com/ReferenceBooks.pdf|deadurl=yes}}</ref> *টাও টে চিং (ভাৰতত সাধুজনক প্ৰায়ে লাওজীৰ সৈতে চিনাক্ত কৰা হয়)<ref name="bogar" /> ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:সন্ত]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় দাৰ্শনিক]] 26bbmpzeei6s7gidtym4ff7cjtqf3hs 0 126049 604360 566422 2026-05-04T00:18:06Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 0 sources and tagging 3 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 604360 wikitext text/x-wiki '''বুঢ়াগোসাঁই আৰু বুঢ়ীগোসাঁনী''' হৈছে অসমীয়া সমাজৰ এক পৰম্পৰাগত দেৱ-দেৱী যাক অসমীয়া হিন্দু লোকসকলে ভগৱান [[শিৱ]] আৰু তেওঁৰ অৰ্ধাংগিনী দেৱী [[পাৰ্বতী]] ৰূপে পূজা কৰে। বিশেষকৈ [[অসম|অসমৰ]] গাঁও অঞ্চলত বুঢ়াগোসাঁই-বুঢ়ীগোসাঁনীৰ পূজা-সেৱা বহু শতাব্দী ধৰি প্ৰচলিত হৈ আহিছে। বিভিন্ন উদ্দেশ্য পূৰণৰ বাবে অসমীয়া লোকসকলে দেৱ-দেৱী দুগৰাকীক পূজা কৰে। অসমৰ বিভিন্ন ঠাইত এই দেৱ-দেৱী দুগৰাকীৰ নিজা নিজা থান বা গোসাঁইঘৰ আছে। == শাস্ত্ৰীয় তাৎপৰ্য == শাস্ত্ৰ অনুসাৰে বুঢ়াগোসাঁই মানে [[শিৱ]] আৰু বুঢ়ীগোসাঁনী মানে [[পাৰ্বতী]]। শিৱক বিভিন্ন নামেৰে অভিহিত কৰা হৈছে—যেনে, মহাদেৱ, সদাশিৱ, মহেশ্বৰ, ৰুদ্ৰ, শম্ভু, পশুপতি, ঈশান, শূলিন, শংকৰ, চন্দ্ৰশেখৰ, গিৰীশ, খণ্ডপৰশু, তিৰুপতি, মৃত্যুঞ্জয়, কৃতিবাসম, পিনাকিন, শ্ৰীকণ্ঠ, কপৰ্দিন, শিতিকণ্ঠ, বামদেৱ, বিৰূপাক্ষ, ত্ৰিলোচন, ধূৰ্জটি, হৰ, ত্ৰাম্বক, ত্ৰিপুৰান্তক, গংগাটৰ, বৃষধ্বজ, বোমকেশ, ভৱ, ভীম, উমাপতি, স্থানু আদি। তেওঁৰ পত্নী পাৰ্বতী দেৱীক কাত্যায়নী, কালী, উমা, হৈমৱতী, ঈশ্বৰা, শিৱা, ভৱানী, ৰুদ্ৰাণী, শৰ্বাণী, সৰ্বমংগলা, অৰ্পণা, দুৰ্গা, মৃড়ানী, চণ্ডী, চণ্ডিকা, অম্বিকা আদি নামেৰে জনা যায়। == সামাজিক তাৎপৰ্য == অসমীয়া সমাজৰ হিন্দুধৰ্মীয়সকলে শিৱ-পাৰ্বতী দেৱ-দেৱীক বুঢ়াগোসাঁই-বুঢ়ীগোসাঁনী ৰূপে মানে। বুঢ়াগোসাঁই-বুঢ়ীগোসাঁনীক বৃষ্টি আনয়ন দেৱতা, কৃষি দেৱতা, কল্যাণকৰ দেৱতা আৰু সৰ্বমংগলময় দেৱ-দেৱী ৰূপে জনা যায়। ড° নিৰ্মলপ্ৰভা বৰদলৈৰ ''শিৱ'' নামৰ গ্ৰন্থত উল্লেখ আছে— “জগতৰ গুৰু হৈও শিৱৰ ভিক্ষুক ৰূপ। তেল নোহোৱা চুলিৰে তেওঁ জঁটা বাধা সন্ন্যাসী, সেয়ে তেওঁৰ নাম ‘জঁটীয়া’। তেওঁৰ থানৰ নাম ‘জঁটীয়া গোসাঁই থান’। লোকগীতত আছে— :''অ’ মোৰ জঁটীয়া, অ’ মোৰ জঁটীয়া / ঘৰ-বাৰী এৰি, থানে শ্মশাণে পৰিয়া, অ’ মোৰ জঁটীয়া//'’।” অন্য দিহা-পদসমূহত শিৱক ভোলা, পগলা, ভাঙৰা, ভিক্ষুক আদিৰূপে প্ৰতিপন্ন কৰা হৈছে। অসমীয়া সমাজত বুঢ়াগোসাঁইক কৃষকৰ দেৱতা, গছ-বন, বাঘ, হাতী আদি জীৱৰ সঁজুলি ৰূপে ধৰা হয়। [[হাতী|হাতীক]] বুঢ়াগোসাঁইৰ এক অভিব্যক্তি ৰূপে গণ্য কৰা হয় আৰু [[গণেশ|গণেশৰ]] সৈতে তেওঁৰ সম্পৰ্কও স্থাপন কৰা হয়। বুঢ়াগোসাঁইক বাঘৰ ছাল পৰিধান কৰা ৰূপে বৰ্ণনা কৰা হয়, যাৰ ফলত বাঘকো তেওঁৰ প্ৰতীক ৰূপে ধৰা হয়। == থান == অসমৰ বিভিন্ন ঠাইত বুঢ়াগোসাঁই আৰু বুঢ়ীগোসাঁনীৰ ৰাজহুৱা গোসাঁইঘৰ বা থান আছে। পথাৰৰ বা মুকলি ঠাইত থকা ডাঙৰ [[আঁহত]], পাখৰি আৰু বৰগছৰ গুৰিত এই পূজা কৰা হয়। সেই ঠাইবোৰক ‘‘বুঢ়াগোসাঁই থান’’ বা ‘‘বুঢ়ীগোসাঁনী থান’’ বুলি জনা যায়। == পূজা-পদ্ধতি == বংশানুক্ৰমিকভাৱে বুঢ়াগোসাঁই-বুঢ়ীগোসাঁনীৰ পূজা বিভিন্ন ঠাইত অনুষ্ঠিত হয়। [[গোৱালপাৰা জিলা|গোৱালপাৰা জিলাত]] এই পূজা বিশেষকৈ প্ৰচলিত। এই পূজা মহাদেৱ-পাৰ্বতীৰ মূৰ্তিবিহীন পূজা। লোকবিশ্বাস অনুসাৰে, মালিকে প্ৰতিশ্ৰুতি দিয়া মৃত চৰায়ে জীৱন লাভ কৰাত বুঢ়া-বুঢ়ী (মহাদেৱ-পাৰ্বতীৰ ছদ্মবেশ)ক এই পূজা দিয়া হয়। [[সাপটগ্ৰাম]]-ফকিৰাগ্ৰামৰ ওচৰৰ আইশাঁখাতি পাহাৰৰ নামনি অংশত থকা বুঢ়াগোসাঁই থানত প্ৰতিবছৰে ডাঙৰ মেলা বহে। তাত দুটা [[শিল]] আছে—এটা থিয় আৰু আনটো শুৱাই থোৱা। থিয় শিলটো ‘বুঢ়া’ আৰু শুৱাই থোৱা শিলটো ‘বুঢ়ী’ বুলি জনা যায়। বিশ্বাস অনুসাৰে বুঢ়াৰ মূৰত [[গাখীৰ]] ঢালিলে তলৰ নদীলৈ যায়। ''অসমৰ উৎসৱ-পাৰ্বণৰ সৌৰভ'' গ্ৰন্থৰ লেখক মৃগেন শৰ্মাই লিখিছে— “নামনি অসমতো বুঢ়াগোসাঁই-বুঢ়ীগোসাঁনীৰ পূজা হয়। অবিভক্ত [[কামৰূপ জিলা|কামৰূপ জিলাৰ]] গন্ধিয়া গাঁৱত বুঢ়াগোসাঁই-বুঢ়ীগোসাঁনী শিৱ-পাৰ্বতী ৰূপত পূজিত। এই গাঁওখনৰ প্ৰায় সকলো ঘৰতে বেলগছৰ গুৰিত দেৱ-দেৱী দুগৰাকী পূজিত হয়। ৰাজহুৱা মন্দিৰতো এই দেৱ-দেৱী পূজিত হয়। [[মহাশিৱৰাত্ৰি]] পালন কৰা হয় আৰু [[দুৰ্গা পূজা|দুৰ্গা পূজাৰ]] সময়তো নৈৱেদ্য আগবঢ়োৱা হয়।” অসমৰ বহু ঠাইত গাঁওবোৰত নামতীসকলে [[বেল|বেলগছৰ]] গুৰিত বুঢ়াগোসাঁই-বুঢ়ীগোসাঁনীৰ নাম ধৰি পূজা কৰে। আহুধানৰ খেতি আৰম্ভৰ সময়ত আৰু আহুধান চপোৱাৰ সময়ত বুঢ়াগোসাঁইক কল, ভাং, [[পিঠা]]-[[গুড়]] আদি আগবঢ়াই পূজা কৰা হয়। তিৰোতাসকলে শেষ ৰাতি চোতাল-ঘৰ পৰিষ্কাৰ কৰি ৰাখে কাৰণ বিশ্বাস অনুসাৰে বুঢ়াগোসাঁই ৰাতিপুৱা প্ৰতিঘৰলৈ আহে। গৰু-ম’হৰ মঙ্গলৰ বাবেও এই পূজা কৰা হয়। == জনবিশ্বাস == অসমীয়া সমাজত বুঢ়াগোসাঁই-বুঢ়ীগোসাঁনীৰ পূজাৰ সৈতে বহু জনবিশ্বাস জড়িত। নানা ঠাইত থকা থানসমূহে দেৱ-দেৱী দুগৰাকীৰ প্ৰতি লোকৰ গভীৰ ভক্তিৰ প্ৰতিফলন কৰে। বুঢ়াগোসাঁই-বুঢ়ীগোসাঁনীৰ পূজা আজিও অসমীয়া লোকসংস্কৃতিৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশ। == সহায়ক গ্ৰন্থপঞ্জী == * ''শিৱ'', [[নিৰ্মলপ্ৰভা বৰদলৈ]] * ''অসমীয়া লোক-সংস্কৃতিৰ আভাস'', [[নবীন চন্দ্ৰ শৰ্মা]] * ''অসমীয়া উৎসৱ-পাৰ্বণৰ সৌৰভ'', মৃগেন শৰ্মা<ref>{{Cite web |url=https://scientiabooks.in/product/asomar-utsav-parbanar-saurabh-by-sri-mrigan-sarma/ |title=অসমৰ উৎসৱ-পাৰ্বণৰ সৌৰভ : Asomar Utsav-Parbanar Saurabh |website=ScientaBooks |publisher=Scienta Books (Guwahati) |date= |access-date=2025-11-09 |language=as }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * ''অসমীয়া সংস্কৃতিৰ সম্ভাৰ'', মৃগেন শৰ্মা<ref>{{Cite web |url=https://scientiabooks.in/product/asamiya-sanskritir-sambhar-%E0%A6%85%E0%A6%B8%E0%A6%AE%E0%A7%80%E0%A7%9F%E0%A6%BE-%E0%A6%B8%E0%A6%82%E0%A6%B8%E0%A7%8D%E0%A6%95%E0%A7%83%E0%A6%A4%E0%A6%BF%E0%A7%B0-%E0%A6%B8%E0%A6%AE%E0%A7%8D%E0%A6%AD/ |title=অসমীয়া সংস্কৃতিৰ সম্ভাৰ : Asamiya Sanskritir Sambhar |website=ScientaBooks |publisher=Scienta Books (Guwahati) |date=December 2008 |access-date=2025-11-09 |language=as }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * ''গোৱালপৰীয়া লোক-সংস্কৃতি'', দ্বিজেন নাথ<ref>{{Cite web |url=https://scientiabooks.in/product/goalparia-loka-sanskriti/ |title=গোৱালপৰীয়া লোকসংস্কৃতি : Goalparia Loka Sanskriti |website=ScientaBooks |publisher=Scienta Books (Guwahati) |date= |access-date=2025-11-09 |language=as }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == লগতে চাওক == * [[শিৱ]] * [[পাৰ্বতী]] * [[অসমৰ লোকবিশ্বাস]] * [[অসমীয়া সংস্কৃতি]] == তথ্যসূত্ৰ == [[শ্ৰেণী:অসমৰ সংস্কৃতি]] [[শ্ৰেণী:লোকবিশ্বাস]] mfu26mo0dyzf4ub9bpsdp8rnk1xyqyu 0 128326 604385 558561 2026-05-04T07:04:17Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 604385 wikitext text/x-wiki {{Infobox company | name = ভূটান ব্ৰডকাষ্টিং চাৰ্ভিচ (BBS) | logo = [[File:Bhutan BBS.png|thumb]] | type = চৰকাৰী নিযুক্ত নিগম<br>(১৯৯২ লৈ)<br>ৰাজ্য-মালিকানাধীন প্ৰচাৰসংস্থা | foundation = ১৯৭৩ (ৰেডিঅ’ NYAB ৰূপে)<br>১৯৮৬ (ৰেডিঅ’, BBS ৰূপে)<br>১৯৯৯ (টেলিভিছন) | location = [[থিম্ফু]], [[ভূটান]] | key_people = কাকা ছেৰিং, মুখ্য কাৰ্যবাহী অধিকাৰী (CEO) | num_employees = ৩৩৫ | industry = প্ৰচাৰ মাধ্যম | products = [[টেলিভিছন|টিভি]], [[ৰেডিঅ’]], অনলাইন সেৱা | homepage = [http://www.bbs.bt/ www.bbs.bt] }} '''ভূটান ব্ৰডকাষ্টিং চাৰ্ভিচ (BBS)''' হৈছে [[ভূটান]]ৰ এটা ৰাজ-অনুদানৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল [[ৰেডিঅ’]] আৰু [[টেলিভিছন]] সেৱা।<ref>{{Cite journal|last=Servaes|first=Jan|date=1994-01-01|title=Broadcasting in Bhutan: Between tradition and modernization|url=https://doi.org/10.1080/01292989409359597|journal=Asian Journal of Communication|volume=4|issue=1|pages=111–133|doi=10.1080/01292989409359597|issn=0129-2986|url-access=subscription}}</ref> এইটো এটা ৰাজহুৱা সেৱামূলক নিগম যি সম্পূৰ্ণৰূপে ৰাজ্যৰদ্বাৰা আৰ্থিকভাৱে পুষ্ট আৰু ভূটানত ৰেডিঅ’ আৰু টেলিভিছন দুয়োটাই প্ৰদান কৰা একমাত্ৰ সেৱা। ভূটানৰ সীমানাৰ ভিতৰৰপৰা প্ৰচাৰ কৰা একমাত্ৰ টেলিভিছন সেৱা বুলিও ই গণ্য। ভূটানৰ টেলিকমিউনিকেশ্বন ব্যৱহাৰ বৰ্তমানৰ তথ্য, যোগাযোগ আৰু মাধ্যম আইন, ২০০৬ অনুসৰি পৰিচালিত হয়। ==ইতিহাস== বহু বছৰ ধৰি ভূটানত আধুনিক দূৰসঞ্চাৰ ব্যৱস্থা নাছিল। প্ৰথম ৰেডিঅ’ প্ৰচাৰ ১৯৭৩ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত আৰম্ভ হয়, যেতিয়া ভূটানৰ ৰাষ্ট্ৰীয় যুৱ সংঘই প্ৰতি দেওবাৰ আধা ঘণ্টা ধৰি বাতৰি আৰু সংগীত প্ৰচাৰ আৰম্ভ কৰিছিল “ৰেডিঅ’ NYAB” নামেৰে।<ref>Logan, Stephen (2008). ''Asian communication handbook 2008.'' AMIC. p. 134.</ref> প্ৰেৰকটো প্ৰথমে [[থিম্ফু]]ৰ এটা স্থানীয় টেলিগ্ৰাফ কাৰ্যালয়ৰপৰা ভাড়া লৈ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। ১৯৭৯ চনত চৰকাৰে ৰেডিঅ’ NYAB অধিগ্ৰহণ কৰে,<ref>Sterling, Christopher (2004). ''The Museum of Broadcast Communications encyclopedia of radio.'' Fitzroy Dearborn. p. 104.</ref> আৰু ১৯৮৬ চনত ইয়াৰ নাম সলনি কৰি “ভূটান ব্ৰডকাষ্টিং চাৰ্ভিচ” কৰা হয়,<ref name=drost>Drost, Harry (1991). ''The World's news media: a comprehensive reference guide.'' Longman. p. 53.</ref> লগতে ১৯৯১ চনত আধুনিক প্ৰচাৰ গৃহ নিৰ্মাণ আৰু অনুষ্ঠান সময়সূচী বৃদ্ধিৰ কামো চলি থাকে।<ref name=drost/> দীঘলীয়াকৈ ভূটান বিশ্বৰ একমাত্ৰ দেশ আছিল যিয়ে টেলিভিছন নিষিদ্ধ কৰিছিল।<ref>[https://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/328850.stm Bhutan to enter TV age] – [[BBC News]], ২৬ এপ্ৰিল ১৯৯৯।</ref> BBS-এ ১৯৯৯ চনৰ এপ্ৰিল মাহত টেলিভিছন সেৱা আৰম্ভ কৰাৰ পৰিকল্পনা ঘোষণা কৰে, যাক “ৰাষ্ট্ৰ-নিৰ্মাণৰ এটা উদ্দীপক” বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছিল।<ref>''Kuensel'', 22 April 1999</ref> প্ৰথম টেলিভিছন প্ৰচাৰ অন্তত ১৯৯৯ চনৰ ২ জুনৰ ৰাতি জিগ্মে চিংগে ৱাংচুকৰ ৰজত জয়ন্তীৰ নিশাত আৰম্ভ হয়।<ref>{{cite book|author=Larsson, Tomas|year=2001|isbn=978-1930865143|title=The race to the top: the real story of globalization|publisher=Cato Institute|pages=[https://archive.org/details/racetotop00toma/page/126 126]|url-access=registration|url=https://archive.org/details/racetotop00toma/page/126}}</ref> ==ভূটানত ৰেডিঅ’== ১৯৯১ চনত শ্বৰ্টৱেভ ৰেডিঅ’ ভূটানৰ সমগ্ৰ অঞ্চললৈ প্ৰসাৰিত হয়। ২০০০ চনৰ জুন মাহত দেশখনৰ দক্ষিণ আৰু পশ্চিমত এফএম প্ৰচাৰ আৰম্ভ হয়, ২০০১ চনৰ জানুৱাৰীত ইয়াক কেন্দ্ৰীয় ভূটানলৈ বিস্তৃত কৰা হয়। ২০০৫ চনৰ শেষলৈ এফএম সেৱাই দেশখনৰ সকলো স্থান সামৰি লয়। ২০০৯ চনৰ নৱেম্বৰৰপৰা ২৪ ঘণ্টীয়া (বিৰতি আৰু সংযোগ বিচ্ছিন্নতাক গণ্য কৰিলে ২৩ ঘণ্টা ২১ মিনিট) ৰেডিঅ' সম্প্ৰচাৰ আৰম্ভ হয়। ৰাতি ২ বজাৰপৰা পুৱা ৬ বজালৈ নিম্ন-শ্ৰোতা সময়ত আগদিনৰ অনুষ্ঠানসমূহ পুনঃপ্ৰচাৰ হয়। দৈনিক ১৪ ঘণ্টা ৪৫ মিনিট সময় [[জোংখা]] ভাষাত, ৩ ঘণ্টা ৪৫ মিনিট [[ইংৰাজী]] ভাষাত, ২ ঘণ্টা ৫৩ মিনিট শ্বেৰ্পা ভাষাত আৰু ১ ঘণ্টা ৫৮ মিনিট [[নেপালী]] ভাষাত অনুষ্ঠান প্ৰচাৰিত হয়। ২০১২ চনত সম্পূৰ্ণৰূপে [[জোংখা]] ভাষাত দ্ৰুত দ্বিতীয়টো ৰেডিঅ’ চেনেল আৰম্ভ কৰা হয়।<ref>{{cite web |title=Annual Report 2019 |url=https://www.bbs.bt/news/wp-content/uploads/2020/05/Annual-report-2019-pdf.pdf |format=pdf |quote=In the same year, radio channel II was also launched which was dedicated to the transmission of news and programmes in the national language with the aim of promoting the National language, Dzongkha.}}</ref> ==ভূটানত টেলিভিছন== BBS ভূটানৰ প্ৰথম টেলিভিছন চেনেল। প্ৰথমতে সংবাদ, তথ্যচিত্ৰ আৰু মনোৰঞ্জনমূলক অনুষ্ঠান প্ৰতিদিনে সন্ধিয়া ৭ বজাৰপৰা ৮ বজালৈ প্ৰচাৰ কৰা হৈছিল। ২০০৪ চনৰ ডিচেম্বৰ মাহত এই সময় বৃদ্ধি কৰি সন্ধিয়া ৬ বজাৰপৰা ৰাতি ১০ বজালৈ চাৰি ঘণ্টীয়া কৰা হয়। প্ৰথমতে কেৱল [[থিম্ফু]] মহানগৰীত সীমাবদ্ধ টিভি সেৱাটো ২০০৬ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহৰপৰা উপগ্ৰহযোগে সমগ্ৰ ভূটানলৈ বিস্তৃত হয়। বৰ্তমান দেশখনত ৩১টা টিভি ষ্টেচন চলি আছে। ২০০৮ চনত BBS-এ টেলিভিছন সময়সূচী পুনৰ বিস্তৃত কৰি সন্ধিয়া ৬ বজাৰপৰা নিশা ১১ বজালৈ প্ৰচাৰ কৰা আৰম্ভ কৰে। অধিকাংশ অনুষ্ঠান [[জোংখা]] ভাষাত, আৰু দৈনিক দুটাকৈ সংবাদ অনুষ্ঠান ইংৰাজী ভাষাত প্ৰচাৰ কৰা হয়। আগৰ ৰাতিৰ সম্পূৰ্ণ অনুষ্ঠান পুৱা ৬ বজাৰপৰা ১১ বজালৈ পুনঃপ্ৰচাৰ হয়। শনি আৰু দেওবাৰে বিশেষ মনোৰঞ্জনমূলক অনুষ্ঠান আৰু সংগীত অনুৰোধ অনুষ্ঠান ৩ বজাৰপৰা ৬ বজালৈ চলি থাকে। BBS-এ ২০২২ চনত উচ্চ-সংজ্ঞা (HD) প্ৰযুক্তিলৈ আপগ্ৰেড কৰাৰ ঘোষণা দিয়ে,<ref>{{Cite web |url=http://www.bbs.bt/news/?p=189498 |title=BBS upgrades to high definition, leaving behind standard definition era |access-date=2023-08-07 |archive-date=2023-07-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20230727113744/http://www.bbs.bt/news/?p=189498 |url-status=live }}</ref> যাৰ বাবে দক্ষিণ কোৰিয়াৰপৰা প্ৰায় ৪ কোটি নু’ট্ৰাম মূল্যৰ সৰঞ্জাম লাভ কৰিছিল।<ref>{{Cite web |url=http://www.bbs.bt/news/?p=174877 |title=BBS receives about Nu 40 M worth of broadcast equipment from Korean government |access-date=2022-12-06 |archive-date=2022-12-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221206041756/http://www.bbs.bt/news/?p=174877 |url-status=live }}</ref> ২০২৩ চনৰ ২৬ জুলাইত দুটা মুখ্য চেনেলৰ উচ্চ-সংজ্ঞা প্ৰচাৰ আৰম্ভ হয়।<ref>{{cite news |title=BBS goes high definition |url=https://thebhutanese.bt/bbs-goes-high-definition/ |work=[[The Bhutanese]]}}</ref> ==ভূটানৰ টেলিভিছন চেনেলসমূহ== * '''BBS 1''' – BBS-ৰ মুখ্য চেনেল; ইয়াত সংবাদ, ৰাজহুৱাৰ দৰে অনুষ্ঠান, শিক্ষা, খেলকুদ আৰু সংস্কৃতিসম্বন্ধীয় বিষয়-বস্তু প্ৰচাৰ হয়। ভূটানৰ প্ৰথম টিভি চেনেল হিচাপে ১৯৯৯ চনৰ ২ জুনত আৰম্ভ হৈছিল। ২০২৩ চনৰ ২৬ জুলাইৰপৰা ইয়াৰ উচ্চ-সংজ্ঞা প্ৰচাৰ আৰম্ভ হয়। * '''BBS 2''' – BBS-ৰ সাধাৰণ মনোৰঞ্জন চেনেল; ২০১২ চনত আৰম্ভ। ইয়াৰ উচ্চ-সংজ্ঞা প্ৰচাৰ ২০২৩ চনৰ ২৬ জুলাইত আৰম্ভ হয়। * '''BBS 3''' – BBS-ৰ শিক্ষামূলক চেনেল; ২০২০ চনৰ ম’ মে মাহত আৰম্ভ। ইয়াৰ উচ্চ-সংজ্ঞা প্ৰচাৰদ্ধ শেহতীয়াভাৱে ২০২৩ চনৰ ২৬ জুলাইত আৰম্ভ হয়। ==বাহ্যিক সংযোগ== *[http://www.bbs.bt/ BBS.bt ৱেবছাইট] *[https://www.bbs.bt/radio-streaming/ ৰেডিঅ' ষ্ট্ৰিমিং] *[http://www.asianlii.org/bt/legis/laws/bicama2006402/ ২০০৬ চনৰ তথ্য, যোগাযোগ আৰু সংবাদ মাধ্যম আইন]{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:টেলিভিছন চেনেল]] [[শ্ৰেণী:ৰেডিঅ' ষ্টেচন]] [[শ্ৰেণী:ভূটান]] q5gx73rvgy7snwxcqaqy37zxe94c8ym 0 128419 604349 601837 2026-05-03T21:47:14Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 604349 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = বিজয় বাৰ্মা | image = Vijay Varma snapped attending Vogue Forces of Fashion India (cropped).jpg | caption = ২০২৩ চনত বাৰ্মা | birth_date = {{Birth date and age |df=y|1986|03|29}} | birth_place = [[হায়দৰাবাদ]], [[অন্ধ্ৰপ্ৰদেশ]], ভাৰত | alma_mater = [[ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ আৰু দূৰদৰ্শন প্ৰতিষ্ঠান]] | occupation = অভিনেতা | years active = ২০০৮–বৰ্তমানলৈকে }} '''বিজয় বাৰ্মা''' ({{lang-en|Vijay Varma}}) এজন ভাৰতীয় অভিনেতা৷ তেওঁ প্ৰধানকৈ [[বলিউড|হিন্দী ছবি]] আৰু হিন্দী ৱেব চিৰিজত কাম কৰে। তেওঁ [[ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ আৰু দূৰদৰ্শন প্ৰতিষ্ঠান|ভাৰতীয় ফিল্ম এণ্ড টেলিভিছন ইনষ্টিটিউট]]ৰ পৰা স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে৷ তাৰ পিছত অপৰাধ ড্ৰামা ''পিংক (২০১৬)''ত অভিনয় কৰি তেওঁ স্বীকৃতি লাভ কৰে। ইয়াৰ পিছতে তেওঁ ''মিডলক্লাছ আব্বাই (২০১৭)'', ''গাল্লী বয় (২০১৯)'' আৰু ''বাঘী-৩'' (২০২০)ত সহযোগী চৰিত্ৰত অভিনয় কৰে। ''মিডলক্লাছ আব্বাই''ৰ জৰিয়তে তেওঁ ''শ্ৰেষ্ঠ সহযোগী অভিনেতাৰ [[ফিল্মফেয়াৰ বঁটা]]''ৰ মনোনয়ন লাভ কৰে। ইয়াৰ পিছত বাৰ্মাই কেইবাটাও ষ্ট্ৰীমিং প্ৰজেক্টত অভিনয় কৰে, যাৰ ভিতৰত ''মিৰ্জাপুৰ (২০২০–বৰ্তমান)'', ''ডাৰ্লিংছ (২০২২)'', ''দহাড় (২০২৩)'', ''কালকুট (২০২৩)'', ''জানে জান (২০২৩)'', আৰু [[ইণ্ডিয়ান এয়াৰলাইনছ ফ্লাইট ৮১৪|আইচি ৮১৪: দ্য কান্দাহাৰ হাইজেক (২০২৪)]]। ''দহাড়''ত আগবঢ়োৱা অভিনয়ৰ বাবে তেওঁ ড্ৰামা চিৰিজ (সমালোচক)ৰ শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতাৰ ফিল্মফেয়াৰ অ’টিটি বঁটা লাভ কৰে। ==প্ৰাৰম্ভিক জীৱন আৰু শিক্ষা== [[ভাৰত]]ৰ [[হাইদৰাবাদ|হায়দৰাবাদ]]ত বসতি স্থাপন কৰা এটা [[মাৰৱাৰ|মাৰোৱাৰী]] ব্যৱসায়ী পৰিয়ালত ১৯৮৬ চনৰ ২৯ মাৰ্চত বাৰ্মাই জন্মগ্ৰহণ কৰিছিল। <ref>{{Cite web |last=Pillaai|first=Jitesh|date=8 November 2023|title=Exclusive: "I am very easy to be with. I like and enjoy doing simple things," says Vijay Varma|url=https://www.filmfare.com/interviews/exclusive-i-am-very-easy-to-be-with-i-like-and-enjoy-doing-simple-things-says-vijay-varma-62403.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20240802205140/https://www.filmfare.com/interviews/exclusive-i-am-very-easy-to-be-with-i-like-and-enjoy-doing-simple-things-says-vijay-varma-62403.html|archive-date=2 August 2024|website=[[Filmfare]]|quote=I belong to a Marwari family (...)}}</ref><ref>{{Cite web |last=Vyavahare|first=Renuka|date=22 February 2024|title=Exclusive: I hope some actors get papped outside an acting class too someday, says Vijay Varma|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/vijay-varmas-arduous-journey-in-the-film-industry/articleshow/107900608.cms|archive-url=https://web.archive.org/web/20240225010634/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/vijay-varmas-arduous-journey-in-the-film-industry/articleshow/107900608.cms|archive-date=25 February 2024|website=[[The Times of India]]|quote=I belong to a Marwari family, born and raised in Hyderabad and we are into business.}}</ref>তেওঁ ছেইণ্ট থেৰেছা হাইস্কুলত পঢ়িছিল আৰু পিছলৈ [[ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ আৰু দূৰদৰ্শন প্ৰতিষ্ঠান|এফ টি আই আই]]ত অধ্যয়ন কৰিছিল।<ref name="dnaindia.com">{{cite web|url=http://www.dnaindia.com/bollywood/report-is-hyderabad-boy-vijay-varma-really-badass-2569328|title=Vijay Varma -Actor Biography|access-date=9 September 2018|archive-date=18 August 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180818173501/http://www.dnaindia.com/bollywood/report-is-hyderabad-boy-vijay-varma-really-badass-2569328|url-status=live}}</ref> ==কৰ্মজীৱন== বাৰ্মাই নিজৰ গৃহ চহৰ হায়দৰাবাদত ভ্ৰাম্যমাণ জগতত অভিনয় জীৱন আৰম্ভ কৰিছিল। আনুষ্ঠানিক প্ৰশিক্ষণ লাভৰ আকাংক্ষাৰে তেওঁ পুনেস্থিত ভাৰতীয় ফিল্ম এণ্ড টেলিভিছন ইনষ্টিটিউট (এফ টি আই আই)ত দুবছৰ পঢ়িছিল। স্নাতক হোৱাৰ পিছত বাৰ্মাই চলচ্চিত্ৰ আৰু টেলিভিছনত কেৰিয়াৰ গঢ়িবলৈ মুম্বাইলৈ স্থানান্তৰিত হয়।<ref>{{cite web|url=http://www.dnaindia.com/bollywood/report-is-hyderabad-boy-vijay-varma-really-badass-2569328|title=Vijay Varma - Actor Biography|access-date=9 September 2018|archive-date=18 August 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180818173501/http://www.dnaindia.com/bollywood/report-is-hyderabad-boy-vijay-varma-really-badass-2569328|url-status=live}}</ref> === ২০০৮–২০১৫: আৰম্ভণিৰ কাম আৰু চলচ্চিত্ৰত আত্মপ্ৰকাশ === বাৰ্মাৰ প্ৰথম পৰ্দাৰ উপস্থিতি আছিল চুটি ছবি ''শ্ব'ৰ'' (২০০৮)ৰ জৰিয়তে, যিখনে নিউয়ৰ্কৰ এম আই এ চি মহোৎসৱৰ শ্ৰেষ্ঠ চুটি ছবিকে ধৰি বিভিন্ন চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱত প্ৰশংসা লাভ কৰিছিল।<ref>{{cite web | author=The TOI Entertainment Desk | title=Find out THIS actor who ran away from home, took odd roles, and then rose to fame after 'Mirzapur' | website=The Times of India | date=16 August 2024 | url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/find-out-this-actor-who-ran-away-from-home-shot-odd-roles-and-then-rose-to-fame-after-mirzapur/articleshow/112556085.cms | access-date=1 June 2025}}</ref> ২০১০ চনত ৱাইআৰএফ টেলি-ধাৰাবাহিক ''ৰিষ্টা ডট কম''ত অভিনয় কৰি তেওঁ টেলিভিছনত আত্মপ্ৰকাশ কৰে।<ref>{{cite web | title=Rishta.com Full Episode 1 | website=YouTube | date=6 March 2024 | url=https://www.youtube.com/watch?v=8DJG9F8iEis&feature=youtu.be | access-date=1 June 2025}}</ref> তেওঁৰ বৈশিষ্ট্যপূৰ্ণ ছবিত আত্মপ্ৰকাশ কৰে ঐতিহাসিক ড্ৰামা ''চিট্টাগং'' (২০১২)ৰ জৰিয়তে, য'ত তেওঁ বিপ্লৱী সুবোধ "ঝুংকু" ৰয়ৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰে।<ref>{{cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/movie-reviews/hindi/Chittagong/movie-review/16768238.cms|title=Chittagong film review|work=[[The Times of India]]|access-date=26 November 2012}}</ref> ইয়াৰ পিছত তেওঁ ''ৰংগ্ৰেজ (২০১৩)'' আৰু ''গেং অৱ গোষ্টছ (২০১৪)'' আদি ছবিত সহায়ক ভূমিকা গ্ৰহণ কৰে।<ref>{{cite web | last=Dedhia | first=Sonil | title=Review: Gang Of Ghosts is definitely NOT a must-watch | website=Rediff | date=2014-03-21 | url=https://www.rediff.com/movies/report/review-gang-of-ghosts-is-definitely-not-a-must-watch/20140321.htm | access-date=2025-06-01}}</ref> === ২০১৬–২০১৮: পিংকৰ সৈতে ব্ৰেকথ্ৰু আৰু সহায়ক ভূমিকা === অনিৰুদ্ধ ৰায় চৌধুৰীৰ সামাজিক থ্ৰিলাৰ ''পিংক (২০১৬)''ৰ জৰিয়তে বাৰ্মাই প্ৰথমটো গুৰুত্বপূৰ্ণ স্বীকৃতি লাভ কৰে। তেওঁৰ দ্বাৰা ৰূপায়িত অংকিত মালহোত্ৰাৰ চিত্ৰণ সমালোচকসকলে বহুলভাৱে লক্ষ্য কৰিছিল আৰু ছবিখনৰ সমালোচক আৰু বাণিজ্যিক সফলতাত অৰিহণা যোগাইছিল৷<ref>{{cite web |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/movie-review/pink-movie-review-amitabh-bachchan-taapsee-pannu-star-rating-3032180/ |title=Pink movie review: A solid film that deserves to be championed |date=16 September 2016 |website=The Indian Express |access-date=10 September 2024}}</ref> ইয়াৰ পিছত তেওঁ নিঅ'-নোৱাৰ থ্ৰিলাৰ ''মনছুন শ্বুটআউট (২০১৭)''ত এজন সংঘাতপূৰ্ণ পুলিচৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰে। ২০১৩ চনৰ কাঁন চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱত এই ছবিখনৰ প্ৰিমিয়াৰ হৈছিল যদিও ২০১৭ চনতহে ভাৰতৰ থিয়েটাৰত মুক্তি দিয়া হয়।<ref>{{cite web |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/general-news/monsoon-shootout-cannes-review-525250/ |title=Monsoon Shootout: Cannes Review |date=18 May 2013 |website=The Hollywood Reporter |access-date=10 September 2024}}</ref> সেই বছৰতে বাৰ্মাই তেলেগু চিনেমাত ''মিডলক্লাছ আব্বাই'' (MCA) ছবিত [[নানী (অভিনেতা)|নানী]]ৰ বিপৰীতে শিৱ শক্তি চৰিত্ৰত অভিনয় কৰে, যিখন ছবিয়ে ব্যৱসায়িকভাৱে সফলতা লাভ কৰা বুলি প্ৰমাণিত হয়।<ref>{{cite web |url=https://www.hindustantimes.com/movie-reviews/mca-movie-review-too-much-happens-too-soon-in-this-nani-and-sai-pallavi-starrer/story-20s4PnCDAFNa0jxpsV1G6I.html |title=MCA movie review: Too much happens too soon in this Nani and Sai Pallavi starrer |date=21 December 2017 |website=Hindustan Times |access-date=10 September 2024}}</ref> তেওঁ ''ৰাগ দেশ (২০১৭)''<ref>{{cite web | last=Desai | first=Rahul | title=Raag Desh Movie Review: An Overwritten Book Of History | website=Film Companion | date=28 July 2017 | url=https://www.filmcompanion.in/reviews/raag-desh-movie-review | access-date=1 June 2025}}</ref> আৰু ''মাণ্টো (২০১৮)'' ছবিতো অভিনয় কৰিছিল।<ref>{{cite web | last=Hungama | first=Bollywood | title=Manto | website=Bollywood Hungama | date=15 August 1947 | url=https://www.bollywoodhungama.com/movie/manto/cast/ | access-date=1 June 2025}}</ref> === ২০১৯–বৰ্তমান: বহল প্ৰশংসা আৰু প্ৰাধান্যৰ উত্থান === [[জয়া আখতাৰ]]ৰ মিউজিকেল ছবি ''গাল্লী বয় (২০১৯)''ৰ জৰিয়তে বাৰ্মাৰ কেৰিয়াৰে অধিক গতি লাভ কৰে। বন্ধু আৰু নৈতিকভাৱে অস্পষ্ট ব্যক্তিত্বৰ জটিল চৰিত্ৰ ম'ইন আৰিফৰ চৰিত্ৰত তেওঁৰ অভিনয়ে সমালোচকৰ ব্যাপক প্ৰশংসা লাভ কৰে আৰু শ্ৰেষ্ঠ সহযোগী অভিনেতাৰ ফিল্মফেয়াৰ বঁটাৰ বাবে মনোনয়ন লাভ কৰে।<ref>{{cite web |url=https://www.filmcompanion.in/reviews/bollywood-review/gully-boy-movie-review-a-softer-than-expected-but-hugely-entertaining-and-beautifully-made-street-rapper-story/ |title=Gully Boy Movie Review: A softer-than-expected but hugely entertaining and beautifully made street-rapper story |date=14 February 2019 |website=Film Companion |access-date=10 September 2024}}</ref> তেওঁ ''ছুপাৰ ৩০ (২০১৯)''তো বিশেষ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল।<ref>{{cite web | title=I knew I wanted to be a part of Super 30: Vijay Varma | website=The Indian Express | date=4 June 2019 | url=https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/vijay-varma-cameo-super-30-5764642/ | access-date=1 June 2025}}</ref> ''২০২০ চনত বাৰ্মাই ছবি আৰু ষ্ট্ৰীমিং প্লেটফৰ্মত নিজৰ উপস্থিতি সম্প্ৰসাৰণ কৰে। নেটফ্লিক্সৰ হ'ৰ'ৰ এন্থালজী গোষ্ট ষ্ট'ৰীজ''<ref name=":2">{{cite web|url=https://www.ndtv.com/entertainment/ghost-stories-movie-review-tales-of-horror-have-never-been-so-imperturbable-2-5-stars-out-of-5-2157323|title=Ghost Stories Movie Review: Tales Of Horror Have Never Been So Imperturbable|website=NDTV.com|access-date=2020-01-02|archive-date=6 April 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230406152034/https://www.ndtv.com/entertainment/ghost-stories-movie-review-tales-of-horror-have-never-been-so-imperturbable-2-5-stars-out-of-5-2157323|url-status=live}}</ref>ৰ জোয়া আখতাৰৰ কাহিনীটোত তেওঁ অংশ লৈছিল৷ ইয়াৰ পিছত তেওঁ একচন ছবি ''বাঘী ৩''ত সহযোগী ভূমিকা পালন কৰিছিল।<ref>{{cite web |url=https://www.bollywoodhungama.com/movie/baaghi-3-2/critic-review/baaghi-3-2-movie-review/ |title=Baaghi 3 Movie Review |website=[[Bollywood Hungama]] |date=6 March 2020 |access-date=6 March 2020 |archive-date=23 October 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221023123749/https://www.bollywoodhungama.com/movie/baaghi-3-2/critic-review/baaghi-3-2-movie-review/ |url-status=live }}</ref> তেওঁ জিফাইভৰ ছবি বামফাড় আৰু য়াৰাত এণ্টাগনিষ্টৰ ভূমিকা পালন কৰিছিল৷<ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/movie-review/bamfaad-movie-review-rating-6356312/|title=Bamfaad movie review: Aditya Rawal delivers a restrained, convincing performance|date=10 April 2020}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Gupta |first=Shubhra |date=30 July 2020 |title=Yaara review: Tigmanshu Dhulia directorial works only sporadically |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/movie-review/yaara-review-tigmanshu-dhulia-6530682/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231210081910/https://indianexpress.com/article/entertainment/movie-review/yaara-review-tigmanshu-dhulia-6530682/ |archive-date=10 December 2023 |access-date=10 December 2023 |website=[[The Indian Express]]}}</ref> তেওঁৰ ষ্ট্ৰীমিং কেৰিয়াৰৰ এক উল্লেখযোগ্য টাৰ্ণিং পইণ্ট আছিল জনপ্ৰিয় এমাজন প্ৰাইম ভিডিঅ'ত মুক্তি লভা ক্ৰাইম ছিৰিজ মিৰ্জাপুৰ৷ যাৰ দ্বিতীয় ছিজনত তেওঁ অভিনয় কৰিছিল৷<ref>{{cite web | author=The TOI Entertainment Desk | title=Vijay Varma thanks fans for their crazy love for 'Mirzapur' in his unique style | website=The Times of India | date=10 July 2024 | url=https://timesofindia.indiatimes.com/web-series/news/hindi/vijay-verma-thanks-fans-for-their-crazy-love-for-mirzapur-in-his-unique-style/articleshow/111632468.cms | access-date=1 June 2025}}</ref> এই সময়ছোৱাত তেওঁ ''বিবিচি ৱান''ৰ ''এ চুইটেবল বয়''ৰ অভিযোজনতো বিশ্ববিদ্যালয়ৰ প্ৰবক্তা ৰছিদৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল,<ref>{{cite web | last=Desk | first=HT Entertainment | title=Vijay Varma has theory as to why Suitable Boy 'didn't make much noise' in India | website=Hindustan Times | date=28 April 2021 | url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/vijay-varma-has-theory-as-to-why-suitable-boy-didn-t-make-much-noise-in-india-101619590012279.html | access-date=1 June 2025}}</ref> আৰু [[নেটফ্লিক্স]]ৰ অপৰাধ নাটক 'ছি'ত ছাছ্যা নামৰ ড্ৰাগ-ব্যৱসায়ীৰ চৰিত্ৰত পুনৰাবৃত্তিমূলক ভূমিকা পালন কৰিছিল।<ref>{{cite web |title=Netflix's She review: Imtiaz Ali's streaming debut could have been an intelligent thriller if not for its inherent male gaze |url=https://www.firstpost.com/entertainment/netflixs-she-review-imtiaz-alis-streaming-debut-could-have-been-an-intelligent-thriller-if-not-for-its-inherent-male-gaze-8178081.html |website=Firstpost |date=23 March 2020}}</ref> == ব্যক্তিগত জীৱন == বৰ্মাৰ ফেশ্বনৰ প্ৰতি তীব্ৰ আগ্ৰহ আছে আৰু তেওঁ ডেনিয়েল ডে-লুইছ আৰু জ্যাকি চানৰ দৰে অভিনেতাৰ পৰা শৈলীৰ অনুপ্ৰেৰণা লাভ কৰে। ''ভৌগ ইণ্ডিয়া''ৰ সৈতে হোৱা এক সাক্ষাৎকাৰত তেওঁ ডে-লুইছৰ সাজ-পাৰ সংগ্ৰহক ব্যক্তিগত কাহিনী কোৱাৰ এক মাধ্যম হিচাপে প্ৰশংসা কৰে আৰু চানৰ মনোক্ৰম সাজ-পাৰক প্ৰভাৱ হিচাপে উল্লেখ কৰে।<ref>{{Cite web |last=Chatterjee |first=Saibal |title=Exclusive: Vijay Varma is shapeshifting into the actor he always wanted to be |url=https://vogue.in |access-date=2025-05-31 |website=Vogue India}}</ref> তেওঁৰ পৰীক্ষামূলক ফেশ্বন শৈলী আৰু বহুমুখিতাৰ বাবে তেওঁ প্ৰশংসিত হৈছে।<ref>{{Cite web |title=Vijay Varma: The actor with impeccable fashion choices |url=https://outlookindia.com |access-date=2025-05-31 |website=Outlook India}}</ref> তেওঁ ভ্ৰমণ কৰি আৰু বিভিন্ন খাদ্যৰ সোৱাদ লৈ ভাল পায়। প্ৰায়েই তেওঁ হায়দৰাবাদ চহৰৰ মোগলাই আৰু দক্ষিণ ভাৰতীয় খাদ্যৰ সংমিশ্ৰণৰ লগতে মুম্বাই আৰু শ্বিলঙৰ সাংস্কৃতিক আকৰ্ষণৰ বিষয়ে আলোচনা কৰে।<ref>{{Cite web |last=Sengupta |first=Srijita |title=You'll Never Guess What Actor Vijay Varma Did With His Friends In Goa! |url=https://travelandleisureasia.com |access-date=2025-05-31 |website=Travel + Leisure Asia |date=2022-08-29}}</ref> সোণাক্ষী সিনহাৰ সৈতে আঞ্চলিক খাদ্যৰ ওপৰত কৰা এক আলোচনাত খাদ্য সংস্কৃতিৰ সৈতে তেওঁৰ জড়িত হোৱাৰ কথাটো প্ৰকাশ পাইছিল।<ref>{{Cite web |title=Sunday Brunch Ep #10 with Vijay Varma & Sonakshi Sinha |url=https://curlytales.com |access-date=2025-05-31 |website=CurlyTales }}{{Dead link|date=January 2026 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> ২০২৫ চনৰ এপ্ৰিল মাহত বৰ্মাই মুম্বাইৰ জুহুত এটা নতুন সাগৰমুখী এপাৰ্টমেণ্টলৈ স্থানান্তৰিত হয়, যিটো তেওঁৰ জীৱনৰ এক ব্যক্তিগত মাইলৰ খুঁটি।<ref>{{Cite web |title=Inside Vijay Varma’s Lavish Sea-Facing Apartment In Juhu |url=https://news18.com |access-date=2025-05-31 |website=News18 |date=2025-05-24 }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name="BollywoodHungama">{{Cite web |title=Vijay Varma moves into sea-facing Juhu apartment, marks milestone in career |url=https://bollywoodhungama.com |access-date=2025-05-31 |website=Bollywood Hungama |date=2025-05-17}}</ref> একাধিক সূত্ৰৰ মতে, এই পদক্ষেপে চলচ্চিত্ৰ উদ্যোগত তেওঁৰ ক্ৰমাগত সফলতাৰ প্ৰতিফলন ঘটাইছে।<ref name="BollywoodHungama"/> == মাধ্যমৰ প্ৰতিচ্ছবি আৰু কলাত্মক শৈলী == {{Quote box|bgcolor=#E0E6F8|width=23em|align=left|quote="একমাত্ৰ চৰ্ত হ'ল চিত্ৰনাট্য, চৰিত্ৰটো আৰু তাৰ পিছত পৰিচালক। কেইবছৰমান কাম কৰাৰ পিছত মই আৰু এটা চৰ্ত যোগ কৰিলোঁ— সেয়া হ'ল 'মই একে ধৰণৰ কামৰ পুনৰাবৃত্তি নকৰোঁ'। মই সকলোবোৰ মিলাই-জুলিলাই কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিছোঁ। মই সুখী যে মোৰ এটা মাধ্যম আৰু দৰ্শক আছে। যেতিয়ালৈকে মোৰ দৰ্শক থাকিব, মই ভাল কাম কৰি যাব বিচাৰিম।"|source={{mdash}} চলচ্চিত্ৰ অভিনয়ৰ প্ৰতি তেওঁৰ দৃষ্টিভংগী ব্যাখ্যা কৰি বৰ্মা<ref>{{cite web|title=Vijay Varma says he 'won't repeat' himself, reveals criterion for choosing projects |date=20 July 2023 |accessdate=25 November 2023 |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/vijay-varma-says-he-wont-repeat-himself-reveals-criterion-for-choosing-projects-8851166/lite/ |work=Indian Express}}</ref>}} বৰ্মা তেওঁৰ সমালোচকৰ দ্বাৰা প্ৰশংসিত চৰিত্ৰসমূহৰ বাবে পৰিচিত। তেওঁ পৰ্দাত কেইবাবাৰো নেতিবাচক চৰিত্ৰত সফলতাৰে অভিনয় কৰিছে,<ref>{{cite web|title=GQ Hype: The Rise of Vijay Varma |date=30 September 2022 |accessdate=25 October 2023 |url=https://www.gqindia.com/entertainment/content/gq-hype-the-rise-of-vijay-varma |work=GQ India}}</ref> তথাপিও তেওঁ নিজৰ বহুমুখিতাৰ বাবে বিশেষভাৱে জনাজাত। কৰণ জোহৰে এই সন্দৰ্ভত কৈছে, "বিজয় বৰ্মাৰ বহুমুখিতাই তেওঁক পৃথিৱীৰ যিকোনো ঠাইলৈ লৈ যাব পাৰে।"<ref name="TOI-11Aug23">{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/vijay-varmas-versatility-can-take-him-to-all-kinds-of-places-in-the-world-says-kjo/articleshow/102650459.cms|title='Vijay Varma's versatility can take him to all kinds of places in the world|date=11 Aug 2023|publisher=Times of India}}</ref> ''ফিল্মফেয়াৰ''ৰ জিতেশ পিল্লাইয়ে লক্ষ্য কৰিছে যে, "বিজয় এজন মেথড এক্টৰ যিয়ে বাণিজ্যিক চিনেমাৰ সৈতেও নিৰৱচ্ছিন্নভাৱে খাপ খাই পৰে।" তেওঁ অভিনেতাগৰাকীৰ হাস্যৰসৰো প্ৰশংসা কৰে।<ref>{{cite web|title=I am very easy to be with. I like and enjoy doing simple things: Vijay Varma |date=8 November 2023 |accessdate=15 November 2023 |url=https://m.filmfare.com/interviews/exclusive-i-am-very-easy-to-be-with-i-like-and-enjoy-doing-simple-things-says-vijay-varma-62403.amp |work=Filmfare}}</ref> ''ফিল্ম কম্পেনিয়ন''ৰ তৎসম মুখোপাধ্যায়ে উল্লেখ কৰিছে যে, "তেওঁ যিদৰে চৰিত্ৰসমূহৰ অন্ধকাৰ আৰু ঘৃণাৰ দিশবোৰ ফুটাই তোলে, তাত কিবা এটা আকৰ্ষণীয় গুণ আছে।"<ref>{{cite web|title=The Rough Magnetism of Vijay Varma |date=29 March 2023 |accessdate=22 September 2023 |url=https://www.filmcompanion.in/features/the-rough-magnetism-of-vijay-varma |work=Film Companion}}</ref> ''আউটলুক ইণ্ডিয়া''ৰ প্ৰতীক সুৰে অভিনেতাগৰাকীৰ "বহুমুখিতা" আৰু "প্ৰভাৱশালী অভিনয়"ৰ শলাগ লৈছে।<ref>{{cite web|title=5 towering performances of Vijay Varma that prove his range as an actor |date=8 August 2023 |accessdate=11 August 2023 |url=https://www.outlookindia.com/art-entertainment/5-towering-performances-of-vijay-varma-that-prove-his-range-as-an-actor-news-309133/amp |work=Outlook India}}</ref> তেওঁৰ নিখুঁত অভিনয়ৰ প্ৰশংসা কৰি ''ইণ্ডিয়া টিভি নিউজ''ৰ অক্ষত সুন্দ্ৰাণীয়ে যোগ কৰে যে, "বৰ্মাৰ নিজৰ শিল্পৰ প্ৰতি থকা আবেগ আৰু আৱেগ প্ৰকাশৰ অসাধাৰণ ক্ষমতাই তেওঁক চলচ্চিত্ৰ জগতৰ এজন অন্যতম সফল অভিনেতা হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰিছে।"<ref>{{cite web|title=Reign of Vijay Varma: Bollywood's 'Darling' who continues to captivate audiences with his acting |date=23 June 2023 |accessdate=29 August 2023 |url=https://www.indiatvnews.com/entertainment/celebrities/reign-of-vijay-varma-bollywood-darling-who-continues-to-captivate-audiences-with-his-acting-2023-06-19-876756 |work=India TV News}}</ref> '' বাংগালোৰ মিৰৰ''-এ তেওঁক বলিউডৰ "আটাইতকৈ ৰহস্যময় আৰু দক্ষ অভিনেতা"ৰ এজন বুলি অভিহিত কৰিছে।<ref>{{cite web|title=It Gets Intense - Vijay Varma |date=4 October 2023 |accessdate=29 November 2023 |url=https://bangaloremirror.indiatimes.com/entertainment/bollywood/it-gets-intense/articleshow/104140666.cms |work=Bangalore Mirror}}</ref> ''গলী বয়'' ছবিত তেওঁ কৰা অভিনয়ক ''ফিল্ম কম্পেনিয়ন''ৰ দ্বাৰা "দশকৰ ১০০টা শ্ৰেষ্ঠ অভিনয়"ৰ ভিতৰত অন্যতম হিচাপে গণ্য কৰা হয়।<ref>{{Cite web |title=100 Greatest Performances of the Decade |url=https://filmcompanion.in/best-of-the-decade/100-best-performances-indian-cinema.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20191219043509/https://www.filmcompanion.in/best-of-the-decade/100-best-performances-indian-cinema.html |url-status=dead |archive-date=19 December 2019 |access-date=14 November 2020 |website=Film Companion |language=en}}</ref> == চলচ্চিত্ৰপঞ্জী == {{Pending films key}} === চলচ্চিত্ৰ === *''অন্যথা উল্লেখ নকৰিলে সকলোবোৰ চলচ্চিত্ৰ হিন্দী ভাষাৰ।'' {| class="wikitable sortable" ! scope="col" | বৰ্ষ ! scope="col" | শিৰোনাম ! scope="col" | চৰিত্ৰ ! scope="col" class="unsortable" | টোকা ! scope="col" class="unsortable" | সংগ্ৰহ |- | ২০০৮ | শ্বৰ (Shor) | ৰমেশ | চুটি ছবি |<ref>{{cite web | author=The TOI Entertainment Desk | title=Find out THIS actor who ran away from home, took odd roles, and then rose to fame after 'Mirzapur' | website=The Times of India | date=16 August 2024 | url=https://indiatimes.com | access-date=1 June 2025}}</ref> |- | ২০১২ | চিটাগং | সুবোধ "ঝুনকু" ৰায় | |<ref>{{cite news|url=https://indiatimes.com|title=Chittagong film review|work=The Times of India|access-date=26 November 2012}}</ref> |- | ২০১৩ | ৰংগ্ৰেজ | পাক্ক্যা | | <ref>{{cite web |url=https://rediff.com |title=Review: Rangrezz is a powerful social drama |first=Ankur |last=Pathak |date=22 March 2013 |work=Rediff.com |access-date=24 October 2016}}{{Rating|3|5}}</ref> |- | ২০১৪ | গেং অৱ ঘোষ্টছ | ৰবিন হুড্ডা | |<ref>{{cite web | last=Dedhia | first=Sonil | title=Review: Gang Of Ghosts is definitely NOT a must-watch | website=Rediff | date=2014-03-21 | url=https://rediff.com | access-date=2025-06-01}}</ref> |- | ২০১৬ | পিংক | অংকিত মলহোত্ৰা | | <ref>{{cite web |url=https://indianexpress.com |title=Pink movie review: A solid film that deserves to be championed |date=16 September 2016 |website=The Indian Express |access-date=10 September 2024}}</ref> |- | rowspan="3" |২০১৭ | মনচুন শ্বুটআউট | আদিত্য "আদি" | |<ref>{{cite web |url=https://hollywoodreporter.com |title=Monsoon Shootout: Cannes Review |date=18 May 2013 |website=The Hollywood Reporter |access-date=10 September 2024}}</ref> |- | ৰাগ দেশ | জামাল কিদৱাই | |<ref>{{cite web | last=Desai | first=Rahul | title=Raag Desh Movie Review: An Overwritten Book Of History | website=Film Companion | date=28 July 2017 | url=https://filmcompanion.in | access-date=1 June 2025}}</ref> |- | এম.চি.এ. (MCA) | শিৱ শক্তি ওৰফে "ৱৰাংগল" শিৱ | তেলেগু চলচ্চিত্ৰ | <ref>{{cite web |url=https://hindustantimes.com |title=MCA movie review: Too much happens too soon in this Nani and Sai Pallavi starrer |date=21 December 2017 |website=Hindustan Times |access-date=10 September 2024}}</ref> |- | ২০১৮ | মান্টো | আনচাৰ শ্ববনাম দিল | |<ref>{{cite web | last=Hungama | first=Bollywood | title=Manto | website=Bollywood Hungama | date=15 August 1947 | url=https://bollywoodhungama.com | access-date=1 June 2025}}</ref> |- | rowspan=2|২০১৯ | গলী বয় | মঈন আৰিফ | |<ref>{{cite web |url=https://filmcompanion.in |title=Gully Boy Movie Review: A softer-than-expected but hugely entertaining and beautifully made street-rapper story |date=14 February 2019 |website=Film Companion |access-date=10 September 2024}}</ref> |- | ছুপাৰ ৩০ | ফুগগা কুমাৰ | বিশেষ উপস্থিতি |<ref>{{cite web | title=I knew I wanted to be a part of Super 30: Vijay Varma | website=The Indian Express | date=4 June 2019 | url=https://indianexpress.com | access-date=1 June 2025}}</ref> |- | rowspan=4|২০২০ | গোষ্ট ষ্টৰীজ | গুড্ডু | জয়া আখতাৰৰ খণ্ড |<ref name=":2"/> |- | বাগী ৩ | আখতাৰ লাহোৰী | |<ref>{{cite web |url=https://bollywoodhungama.com |title=Baaghi 3 Movie Review |website=Bollywood Hungama |date=6 March 2020 |access-date=6 March 2020 |archive-date=23 October 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221023123749/https://bollywoodhungama.com |url-status=live }}</ref> |- | বামফাদ | জিগৰ ফৰীদী | |<ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com|title=Bamfaad movie review: Aditya Rawal delivers a restrained, convincing performance|date=10 April 2020}}</ref> |- | য়াৰা | ৰিজৱান শ্বেখ | |<ref>{{Cite web |last=Gupta |first=Shubhra |date=30 July 2020 |title=Yaara review: Tigmanshu Dhulia directorial works only sporadically |url=https://indianexpress.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231210081910/https://indianexpress.com |archive-date=10 December 2023 |access-date=10 December 2023 |website=The Indian Express}}</ref> |- | rowspan=2|২০২২ | scope="row" |হুৰদং | লোহা সিং | |<ref>{{cite web | last=Das | first=Shreemayee | title=Hurdang movie review: Sunny Kaushal, Vijay Varma's political drama is not just a bad movie, but a dangerous one | website=Firstpost | date=2022-04-11 | url=https://firstpost.com | access-date=2025-06-17}}</ref> |- | scope="row" |ডাৰ্লিংছ | হামজা শ্বেখ | |<ref name=":9"/> |- | rowspan="2" |২০২৩ | লাষ্ট ষ্টৰীজ ২ | বিজয় চৌহান | খণ্ড: "Sex With Ex" |<ref>{{Cite web |last=Verma |first=Sukanya |title=Lust Stories 2 Review: Konkona Saves The Day! |url=https://rediff.com |access-date=29 June 2023 |website=Rediff |language=en |archive-date=5 July 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230705032103/https://rediff.com |url-status=live}}</ref> |- | জানে জান | পৰিদৰ্শক কৰণ আনন্দ | |<ref>{{cite web|url=https://pinkvilla.com|title=Jaane Jaan Review: Kareena Kapoor Khan centred thriller-drama not just lives up to the hype but exceeds it|website=Pinkvilla|access-date=21 September 2023|archive-date=21 September 2023|archive-url=https://archive.org|url-status=live}}</ref> |- | ২০২৪ | মাৰ্ডাৰ মুবাৰক | আকাশ ডোগ্ৰা | |<ref>{{cite web | last=Kotecha | first=Ronak | title=Murder Mubarak Movie Review: This quirky whodunit will keep you guessing right until the end | website=The Times of India | date=2024-03-15 | url=https://indiatimes.com | access-date=2025-06-17}}</ref> |- | ২০২৫ | গুস্তাখ ইশ্ক | নৱাবউদ্দিন চৈফুদ্দিন ৰহমান / পাপন | |<ref>{{cite web | title=Gustaakh Ishq: Vijay Varma & Fatima Sana Shaikh’s love story gets a fresh spin | website=The Statesman | date=2025-04-17 | url=https://thestatesman.com}}</ref> |} == বঁটা আৰু মনোনয়ন == {| class="wikitable sortable" |+ বিজয় বৰ্মাই লাভ কৰা বঁটা আৰু মনোনয়নৰ তালিকা |- ! scope="col" | বৰ্ষ ! scope="col" | বঁটা ! scope="col" | বিভাগ ! scope="col" | চলচ্চিত্ৰ/ধাৰাবাহিক ! scope="col" class="unsortable" | ফলাফল ! scope="col" class="unsortable" | {{abbr|Ref.|তথ্যসূত্ৰ}} |- | ২০১৯ | ২৬তম স্ক্ৰীণ এৱাৰ্ডছ | শ্ৰেষ্ঠ পাৰ্শ্ব অভিনেতা | rowspan="2" | ''গলী বয়'' | {{nom}} | |- | ২০২০ | ৬৫তম ফিল্মফেয়াৰ এৱাৰ্ডছ | শ্ৰেষ্ঠ পাৰ্শ্ব অভিনেতা | {{nom}} | <ref>{{Cite web|url=https://www.filmfare.com/awards/filmfare-awards-2020/nominations|title=Nominations for 65th Amazon Filmfair Awards 2020 |website=Filmfare|access-date=18 February 2020|archive-date=3 February 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200203105210/https://www.filmfare.com/awards/filmfare-awards-2020/nominations|url-status=dead}}</ref> |- | rowspan="5" | ২০২৩ | rowspan="2"|বলিউড হাংগামা ষ্টাইল আইকনছ | আটাইতকৈ আড়ম্বৰপূৰ্ণ উদীয়মান আইকন | {{NA}} | {{won}} | rowspan="2"|<ref>{{cite news|title=Check out the complete list of winners of the Bollywood Hungama Style Icon Awards|url=https://www.bollywoodhungama.com/style-icons/winners.php|work=Bollywood Hungama|language=en|access-date=14 April 2023}}</ref> |- | আটাইতকৈ আড়ম্বৰপূৰ্ণ ব্ৰেকথ্ৰু টেলেণ্ট (পুৰুষ) |{{NA}} |{{nom}} |- |rowspan="3"|ফিল্মফেয়াৰ অ’টিটি এৱাৰ্ডছ ২০২৩ | শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা (প্ৰশংসকৰ দৃষ্টিত): ড্ৰামা চিৰিজ |rowspan="2"|''দাহাড়'' |{{won}} |<ref>{{Cite web |title=Winners Of The Filmfare OTT Awards 2023: Full List Out |url=https://www.filmfare.com/news/bollywood/winners-of-the-filmfare-ott-awards-2023-full-list-out-62777.html |access-date=2023-11-27 |website=filmfare.com |language=en}}</ref> |- | শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা: ড্ৰামা চিৰিজ |{{nom}} | |- | শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা (ৱেব অৰিজিনেল ফিল্ম) |''ডাৰ্লিংছ'' |{{nom}} | |} == বাহ্যিক সংযোগ == {{Commons category}} * {{IMDb name}} * {{Instagram}} ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist|30em}} [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় অভিনেতা]] [[শ্ৰেণী:অভিনয় শিল্পী]] [[শ্ৰেণী:অন্ধ্ৰপ্ৰদেশৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:হিন্দী চলচ্চিত্ৰৰ অভিনেতা]] [[শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি]] 8l2t2dpanrh3e5frh7w2z9nls5m2t4z 0 129138 604350 565350 2026-05-03T21:57:39Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 604350 wikitext text/x-wiki '''বিজ্ঞান ভৱন ({{lang_en|Vigyan Bhawan}})'''[[ভাৰত চৰকাৰ]]ৰ [[নতুন দিল্লী]]ত থকা এটা প্ৰধান সন্মিলন কেন্দ্ৰ। ১৯৫৬ চনত নিৰ্মিত এই ভৱনটোৱে বছৰ বছৰ ধৰি বিশ্বৰ নেতা আৰু গণ্য-মান্য ব্যক্তিসকলে অংশগ্ৰহণ কৰা ৰাষ্ট্ৰীয় আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সন্মিলন, আলোচনা-চক্ৰ আৰু বঁটা প্ৰদান অনুষ্ঠানৰ স্থান হিচাপে কাম কৰি আহিছে, যেনে ১৯৮৩ চনত কমনৱেলথ চৰকাৰৰ মুৰব্বীসকলৰ বৈঠক (CHOGM), ১৯৮৩ চনৰ ৭–১২ মাৰ্চত অনুষ্ঠিত হোৱা অসংলগ্ন আন্দোলনৰ ৭ম সন্মিলন আৰু ছাৰ্ক (SAARC) শীৰ্ষ সন্মিলন।<ref>{{cite web|url=http://www.commerce.gov.in/kpregistration/Venue.pdf|title=Vigyan Bhavan|publisher=Ministry of Commerce (Government of India)|archive-url=https://web.archive.org/web/20110721155524/http://www.commerce.gov.in/kpregistration/Venue.pdf|archive-date=21 July 2011|access-date=11 December 2025|archivedate=26 June 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110626124644/http://commerce.gov.in/kpregistration/Venue.pdf|deadurl=yes}}</ref> [[ভাৰত চৰকাৰ]]ৰ নগৰ উন্নয়ন মন্ত্ৰ্যালয়ৰ অধীনস্থ বাগিছা সঞ্চালকালয়ৰদ্বাৰা পৰিচালিত, আৰু চিপিডব্লিউডিৰদ্বাৰা ৰক্ষণাবেক্ষণ কৰা হয়। <ref>{{cite web | title = Vigyan Bhawan | url = http://www.theashokgroup.com/index.php?option=com_content&view=article&id=5 | archive-url = https://web.archive.org/web/20170608170726/http://www.theashokgroup.com/index.php?option=com_content&view=article&id=5 | access-date = 2021-11-15 | archive-date = 8 June 2017 | archivedate = 2016-08-01 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20160801224320/http://theashokgroup.com/index.php?option=com_content&view=article&id=5 | deadurl = yes }}</ref> [[File:Main gate of Vigyan bhawan Delhi P 20170403 093842 04.jpg|thumb|বিজ্ঞান ভৱন দিল্লীৰ মূল দুৱাৰ]] ইয়াত কেৱল ৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ৰ অনুষ্ঠান আৰু সন্মিলনহে আয়োজন কৰে আৰু ভাৰত চৰকাৰ, ৰাজ্য চৰকাৰ, পিএছইউ আৰু স্বায়ত্তশাসিত সংস্থাসমূহৰ কাম-কাজক অগ্ৰাধিকাৰ দিয়ে।<ref name="Allotment Criteria">{{cite web|url=http://estates.nic.in/WriteReadData/dlvigyanbhawanbooking/Guidelines.pdf|title=Guidelines for Allotment|page=2|publisher=Directorate of Estates|archive-url=https://web.archive.org/web/20171215080148/http://estates.nic.in/WriteReadData/dlvigyanbhawanbooking/Guidelines.pdf|archive-date=15 December 2017|access-date=11 December 2025|archivedate=28 December 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131228134429/http://estates.nic.in/WriteReadData/dlvigyanbhawanbooking/Guidelines.pdf|deadurl=yes}}</ref> ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰপতি, উপ-ৰাষ্ট্ৰপতি বা প্ৰধানমন্ত্ৰী উপস্থিত থকা এন জি অ'/ব্যক্তিগত উদ্যোগসমূহক ইয়াক আবণ্টন দিয়া হয়। <ref name="Allotment Criteria" /> ইয়াৰ উপৰি বাৰ্ষিক ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটাকে ধৰি কেইবাটাও বঁটা প্ৰদান অনুষ্ঠানো আয়োজন কৰা হয়। <ref>{{cite news|url=http://www.hindu.com/thehindu/holnus/009200808282035.htm|title=President to present 54th National Film Awards on Sept 2|date=August 28, 2008|work=The Hindu|archive-url=https://web.archive.org/web/20140407100133/http://www.hindu.com/thehindu/holnus/009200808282035.htm|archive-date=7 April 2014}}</ref> ==স্থাপত্য== মূল ভৱনটোৰ ডিজাইন ১৯৫৫ চনত [[জয়পুৰ]]ৰ কেন্দ্ৰীয় ৰাজহুৱা কাম বিভাগৰ আৰ.পি. ইয়াত ওচৰৰ সচিবালয় ভৱন আৰু লুটিয়নছৰ দিল্লী ভৱনত দেখা পোৱা ব্ৰিটিছ ৰাজ স্থাপত্যৰ উপাদানসমূহৰ লগতে হিন্দু আৰু মোগল স্থাপত্য, আৰু প্ৰাচীন বৌদ্ধ স্থাপত্য, বিশেষকৈ অজন্তা গুহাৰ চৈত্য তোৰণসমূহ সন্নিৱিষ্ট কৰা হৈছে। অট্টালিকাটোৰ সামগ্ৰিক শৈলী আধুনিক য’ত পুনৰুজ্জীৱিতকৰণবাদী উপাদান আছে। <ref>{{cite book|last=Lang |first=Jon T. |title=A concise history of modern architecture in India |url=https://books.google.com/books?id=gxyGbhlKQXQC&q=Vigyan+Bhavan&pg=PA34|year=2002|publisher=Orient Blackswan |isbn=81-7824-017-3|page=36}}</ref> == অৱলোকন== এই কমপ্লেক্সৰ মূল বৈশিষ্ট্য হৈছে প্লেনাৰী হল, য'ত ১২০০ৰো অধিক (৯২২ + ৩২৬ + ৩৭) <ref>{{cite web| url=http://estates.nic.in/WriteReadData/dlvigyanbhawanbooking/details.pdf| title=dlvigyanbhawanbooking| page=2| archive-url=https://web.archive.org/web/20171031140454/http://estates.nic.in/WriteReadData/dlvigyanbhawanbooking/details.pdf| access-date=6 April 2017| archive-date=31 October 2017| archivedate=13 October 2014| archiveurl=https://web.archive.org/web/20141013193510/http://estates.nic.in/WriteReadData/dlvigyanbhawanbooking/details.pdf| deadurl=yes}}</ref> প্ৰতিনিধিৰ বহাৰ ক্ষমতা আছে আৰু ৬৫ৰপৰা ৩৭৫ জনতকৈ অধিক প্ৰতিনিধিৰ ক্ষমতা থকা ছটা সৰু হল। ইয়াৰ উপৰি এই ভৱনটোত ভিআইপি লাউঞ্জ, স্থানীয় কাৰ্যালয়ৰ বাবে অফিচ ব্লক, সচিবালয় আৰু নথি-পত্ৰ কেন্দ্ৰ, ষ্টুডিঅ’, ব্যাৱসায়িক কেন্দ্ৰ, প্ৰদৰ্শনী হল আদিও আছে। পিছলৈ ইয়াৰ কাষৰীয়া এটা অট্টালিকা সংযোজন কৰা হয়, যাক বিজ্ঞান ভৱন এনেক্স বুলি কোৱা হয়, য'ত চাৰিটা কমিটি কক্ষ আৰু এটা পৃথক মিডিয়া চেণ্টাৰ থাকে।<ref name="dos">{{cite web|url=http://estates.nic.in/WriteReadData/dlvigyanbhawanbooking/details.pdf|title=Details of Facilities|publisher=Directorate of Estates|archive-url=https://web.archive.org/web/20171031140454/http://estates.nic.in/WriteReadData/dlvigyanbhawanbooking/details.pdf|archive-date=31 October 2017|access-date=11 December 2025|archivedate=13 October 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141013193510/http://estates.nic.in/WriteReadData/dlvigyanbhawanbooking/details.pdf|deadurl=yes}}</ref> এই পৰিশিষ্টত ভাৰত চৰকাৰৰ উত্তৰ-পূব অঞ্চলৰ উন্নয়ন মন্ত্ৰ্যালয় (MDoNER)<ref>{{cite web|url=http://mdoner.gov.in/index1.asp?linkid=111|title=About us|publisher=[[Ministry of Development of North Eastern Region (India)|Ministry of Development of North Eastern Region]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20110721162058/http://mdoner.gov.in/index1.asp?linkid=111|archive-date=21 July 2011}}</ref> আৰু ইনভেষ্ট ইণ্ডিয়া, ৰাষ্ট্ৰীয় বিনিয়োগ প্ৰসাৰ আৰু সুবিধা প্ৰদান সংস্থাও আছে। উপ-ৰাষ্ট্ৰপতি সদনৰ সংলগ্ন বিজ্ঞান ভৱন এনেক্স। কেন্দ্ৰটোৰ 'দ্য এট্ৰিয়াম'ত এফ এণ্ড বি সেৱাসমূহ ভাৰত পৰ্যটন উন্নয়ন নিগমৰ (আই টি ডি চি) অশোক গ্ৰুপে পৰিচালনা কৰে।<ref>[https://web.archive.org/web/20191030185755/http://www.itdccop8.org/vigyan_bhawan_-_the_venue.htm] ITDC website.</ref> চেণ্ট্ৰেল ভিষ্টা পুনৰ উন্নয়ন প্ৰকল্পৰ অংশ হিচাপে বিজ্ঞান ভৱন এনেক্স ভাঙি পেলোৱা হ’ব যদিও ইয়াৰ ঐতিহাসিক তাৎপৰ্যৰ বাবে মূল ভৱনটো ধৰি ৰখা হ’ব। <ref name="The Print">{{Cite news|last=Gupta|first=Moushumi Das|date=2020-12-01|title=Doughnut-shaped buildings, underground shuttle — how new Central Secretariat will look like|url=https://theprint.in/india/doughnut-shaped-buildings-underground-shuttle-how-new-central-secretariat-will-look-like/555044/|newspaper=The Print|access-date=2021-01-08}}</ref> ==তথ্যৰ উৎস== {{Reflist|2}} ==বাহ্যিক সংযোগ== *[http://estates.nic.in/estates.aspx Vigyan Bhavan] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140306234904/http://estates.nic.in/estates.aspx |date=6 March 2014 }} at ''Directorate of Estates'' * [http://wikimapia.org/1217612/Vigyan-Bhawan Vigyan Bhawan] at ''[[wikimapia]]'' [[শ্ৰেণী:অনুষ্ঠান প্ৰতিষ্ঠান]] [[শ্ৰেণী:ভাৰত চৰকাৰ]] 0x02ua4m3deorznv1xevyj2j08t6mt4 0 129687 604260 599950 2026-05-03T13:54:54Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 0 sources and tagging 4 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 604260 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer | name = প্ৰণৱ কুমাৰ বৰ্মন | image = Pranab Kumar Barman.jpg | image_size = | caption = | birth_date = | birth_place = [[নলবাৰী জিলা]], [[অসম]], [[ভাৰত]] | death_date = | death_place = | occupation = কবি, সাহিত্যিক | language = [[অসমীয়া]] | nationality = [[ভাৰতীয়]] | genre = কবিতা | notable_works = | awards = কাব্য কোঁৱৰ, সাহিত্যজ্যোতি বঁটা }} '''প্ৰণৱ কুমাৰ বৰ্মন''' অসমৰ এগৰাকী সমকালীন অসমীয়া কবি আৰু সাহিত্যিক। আধুনিক অসমীয়া কবিতাত ভাষা, অনুভৱ, প্ৰেম, সমাজ আৰু মানৱীয় চিন্তাধাৰাক কেন্দ্ৰ কৰি তেওঁ গুৰুত্বপূৰ্ণ অৱদান আগবঢ়াই আহিছে।<ref name="pkb">{{Cite web |url=https://www.sentinelassam.com/north-east-india-news/assam-news/poet-pranab-kumar-barman-conferred-with-kavya-konwar-title-in-tezpur |title=Poet Pranab Kumar Barman conferred with ‘Kavya Konwar’ title in Tezpur |website=The Sentinel Assam |publisher=Sentinel Assam |date=22 July 2025 |access-date=20 December 2025 |language=en}}</ref> ''সন্দকৈ কলেজ'' উপন্যাস, ''সন্দিকৈ কলেজৰ তুমি সাগৰিকা বৰদলৈ'' কাব্য সংকলন আৰু আত্মকথামূলক গদ্য সংকলন ''কলকাতাৰ বেশ্যা দিল্লীৰ বৰষুণ''ৰ বাবে তেওঁ বিশেষভাবে পৰিচিত। == জীৱন আৰু সাহিত্যিক পৰিচয় == প্ৰণৱ কুমাৰ বৰ্মন অসমীয়া ভাষাৰ এজন সুপ্ৰতিষ্ঠিত কবি হিচাপে পৰিচিত। তেওঁ বিভিন্ন সাহিত্য-অনুষ্ঠান, কবিতা পাঠ আৰু সাহিত্য সভাত সক্ৰিয়ভাৱে অংশগ্ৰহণ কৰি অসমীয়া কবিতাক ৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত প্ৰতিষ্ঠা কৰাত সহায় কৰিছে। বেংগালুৰুত সাহিত্য অকাডেমিৰ উদ্যোগত অনুষ্ঠিত অনুষ্ঠানত তেওঁ কবিতা পাঠ কৰা ঘটনাই সাহিত্য মহলত বিশেষ গুৰুত্ব লাভ কৰিছিল।<ref>{{Cite web |url=https://niyomiyabarta.com/assam/pranab-kumar-burman-reads-poetry-at-the-sahitya-akademi-function-in-bangalore |title=বেংগালুৰুত সাহিত্য অকাডেমিৰ অনুষ্ঠানত কবিতা পাঠ প্ৰণৱ কুমাৰ বৰ্মনৰ |website=নিয়মীয়া বাৰ্তা |publisher=নিয়মীয়া বাৰ্তা |date=14 July 2024 |access-date=20 December 2025 |language=as}}</ref> == সাহিত্যকৃতি == প্ৰণৱ কুমাৰ বৰ্মনে একাধিক কবিতা পুথি ৰচনা কৰিছে। তেওঁৰ উল্লেখযোগ্য সাহিত্যকৃতিসমূহ হ’ল— * ''সন্দিকৈ কলেজ''<ref>{{Cite web |url=https://scientiabooks.in/product/sandikoi-college-by-pranab-kumar-barman |title=Sandikoi College by Pranab Kumar Barman |website=Scientia Books |publisher=Scientia Books |access-date=20 December 2025 |language=as }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * ''সন্দিকৈ কলেজৰ তুমি সাগৰিকা বৰদলৈ''<ref name="pkb2"/> * ''সাগৰিকা সমীপেষু'' * ''জালুকবাৰীৰ ডায়েৰী অথবা শংখলীনাৰ পদ্য'' * ''সৰি পৰা নক্ষত্ৰৰ টোপনি''<ref>{{Cite web |url=https://scientiabooks.in/product/sari-para-nakshatrar-topani-poetry-book-of-pranab-kumar-barman |title=Sari Para Nakshatrar Topani |website=Scientia Books |publisher=Scientia Books |access-date=20 December 2025 |language=as }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name="pkb2"/> * ''পাগলী বৰষুণ দিছে চোৱা''<ref name="pkb2">{{Cite web |url=https://scientiabooks.in/product/tinikhan-janapriya-kabyaputhi-pranab-kumar-barman |title=Tinikhan Janapriya Kabyaputhi |website=Scientia Books |publisher=Scientia Books |access-date=20 December 2025 |language=as }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * ''তুমি ভালপাওঁ বুলি ক'লে মোৰ বুকুত সূৰ্যমুখী ফুলে'' * ''ভোক আৰু ভালপোৱাৰ টোকাবহী''<ref>{{Cite web |url=https://scientiabooks.in/product/bhok-aru-valpuar-tokabahi-by-pranab-kumar-barman |title=Bhok aru Valpuar Tokabahi |website=Scientia Books |publisher=Scientia Books |access-date=20 December 2025 |language=as }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * ''কলকাতাৰ বেশ্যা দিল্লীৰ বৰষুণ'' == সাহিত্যিক শৈলী আৰু বিষয়বস্তু == প্ৰণৱ কুমাৰ বৰ্মনৰ কবিতাসমূহত প্ৰেম, একাকিত্ব, সমাজ-জীৱন, স্মৃতি আৰু মানৱীয় অনুভৱৰ সূক্ষ্ম প্ৰকাশ দেখা যায়। সহজ অথচ গভীৰ ভাষা-ব্যৱহাৰ আৰু অনুভৱপ্ৰবণ শৈলীয়ে তেওঁৰ কবিতাক পাঠকৰ বাবে অধিক সংবেদনশীল কৰি তোলে। == সন্মান আৰু স্বীকৃতি == তেওঁ সাহিত্য ক্ষেত্ৰলৈ আগবঢ়োৱা অৱদানৰ বাবে বিভিন্ন বঁটা আৰু সন্মান লাভ কৰিছে। তেজপুৰত অনুষ্ঠিত এক সাহিত্যিক অনুষ্ঠানত তেওঁক ''কাব্য কোঁৱৰ'' উপাধিৰে সন্মানিত কৰা হয়।<ref name="pkb"/> ইয়াৰ উপৰিও তেওঁ ''সাহিত্যজ্যোতি বঁটা'' আদি লাভ কৰিছে।<ref>{{Cite web |url=https://www.sentinelassam.com/north-east-india-news/assam-news/sahityajyoti-and-kotha-baibhav-awards-conferred-to-pranab-kumar-barman-and-rasna-palok-586849 |title=Sahityajyoti and Kotha Baibhav awards conferred to Pranab Kumar Barman |website=The Sentinel Assam |publisher=Sentinel Assam |date=10 April 2022 |access-date=20 December 2025 |language=en}}</ref> ==বাহ্যিক সংযোগ== {{ৱিকিউদ্ধৃতি}} == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} [[Category:অসমীয়া কবি]] [[Category:অসমীয়া সাহিত্যিক]] [[Category:জীৱিত ব্যক্তি]] 6s5vy4vlhotwofggb5r8xy9xyxvv1as 0 132149 604378 583266 2026-05-04T05:35:11Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 604378 wikitext text/x-wiki '''ভাৰতীয় মহিলা নেতৃত্ব সন্মিলন''' এতিয়া ভাৰতীয় মহিলা সন্মিলন নামেৰে নামকৰণ কৰা হৈছে, দিৱ্য চন্দ্ৰই প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল আৰু মুদিতা চন্দ্ৰ ভাৰতৰ নতুন দিল্লীৰ ইণ্ডিয়া ইছলামিক সাংস্কৃতিক কেন্দ্ৰত অনুষ্ঠিত হৈছিল। এই সন্মিলনৰ লক্ষ্য হৈছে ৰাষ্ট্ৰীয় ৰাজধানী অঞ্চলৰ নগৰীয়া মহিলাসকলক নিজকে সবলীকৰণত সহায় কৰা। সমাজৰ বিভিন্ন স্তৰত লিংগ বৈষম্যৰ সমস্যা সমাধানৰ প্ৰয়াসত, পুৰুষ-মহিলা উভয়ৰে বাবে সক্ৰিয়ভাৱে কাৰ্যসূচী সৃষ্টি কৰা দেশৰ একমাত্ৰ মহিলা সন্মিলন। ==ইতিহাস== ২০১২ চনৰ [[২০১২ দিল্লীৰ দলবদ্ধ ধৰ্ষণ আৰু হত্যা|নিৰ্ভয়া ধৰ্ষণ গোচৰ]]ৰ প্ৰতিক্ৰিয়া হিচাপে এই সন্মিলনৰ কল্পনা কৰা হৈছিল, য’ত হাজাৰ হাজাৰ লোকে একত্ৰিত হৈ নিৰাপত্তাৰ অভাৱৰ বিৰুদ্ধে দেশজুৰি প্ৰতিবাদ সাব্যস্ত কৰিছিল, যাৰ ফলত বাছত চাৰিজন লোকে নিৰ্মমভাৱে ধৰ্ষণ কৰা ২৩বছৰীয়া চিকিৎসা বিজ্ঞানৰ ছাত্ৰীগৰাকীৰ মৃত্যু হৈছিল। এই সন্মিলনৰ লক্ষ্য হৈছে ২০২৫ চনৰ ভিতৰত দিল্লী দেশৰ ধৰ্ষণৰ ৰাজধানী হিচাপে পৰিচিত হোৱাটো বন্ধ কৰি তাৰ পৰিৱৰ্তে মহিলাসকলে স্বাধীন হ’বলৈ সহায় কৰা সকলো কামৰ দায়িত্বত থাকি নিজৰ বাবে পৰ্যাপ্ত সুৰক্ষা আৰু নিৰাপত্তা সৃষ্টি কৰা ঠাই হ’ব লাগে। বিষয়সমূহৰ ভিতৰত আছিল আত্মৰক্ষা, সুৰক্ষা আৰু নিৰাপত্তা সৃষ্টি কৰা, আৰ্থিক স্বাধীনতা, আইনী অধিকাৰ, ভৰসাম্য সৃষ্টি কৰা, অকলে জীয়াই থকা আৰু শৰীৰৰ প্ৰতিচ্ছবি। প্ৰথমখন শীৰ্ষ সন্মিলন ২০১৩ চনৰ ৪ৰপৰা ৬ অক্টোবৰলৈ অনুষ্ঠিত হৈছিল।<ref>{{Cite web |date=2013-09-24 |title=Capital to host Women of India Leadership Summit |url=https://www.business-standard.com/article/news-ians/capital-to-host-women-of-india-leadership-summit-113092400991_1.html |access-date=2024-05-23 |website=Business Standard}}</ref> প্ৰতিখন শীৰ্ষ সন্মিলনৰ নিজা একক বিষয়-বস্তু আছে যিয়ে মহিলাসকলে উন্নতি কৰিব পৰা এটা ডাঙৰ ক্ষেত্ৰক আলোকপাত কৰে। যোৱা বছৰ[কেতিয়া?], থিম আছিল "আপোনাৰ অধিকাৰ জানি লওক, আপোনাৰ সম্ভাৱনাক উপলব্ধি কৰক, আপোনাৰ জীৱনক ৰূপান্তৰিত কৰক।" বিশিষ্ট বিশেষজ্ঞসকলৰ এটা ডাঙৰ শাৰীৰ ভিতৰত আছিল: আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত বিখ্যাত লেখিকা আৰু বক্তা, নিউয়ৰ্কৰপৰা ক্ৰীষ্টিন এগ্ৰ’; এছ’চিয়েটেড ল’ এডভাইজাৰ্ছৰ প্ৰতিষ্ঠাপক অংশীদাৰ লিৰা গোস্বামী; ভাৰতৰ অন্যতম আগশাৰীৰ অধিবক্তা, মূলতঃ ভাৰতৰ উচ্চতম ন্যায়ালয়ত প্ৰেকটিছ কৰা জ্যেষ্ঠ অধিবক্তা হৰিশ ছালভেৰ সহযোগী অপৰাজিতা গোস্বামী; দুয়োজনেই নতুন দিল্লীত প্ৰেকটিছ কৰে, কেমিনি কুমাৰ- যিয়ে আৰ্থিক প্ৰতিকাৰ, শিশু (ব্যক্তিগত আৰু ৰাজহুৱা আইন উভয় আইন)কে ধৰি পৰিয়াল আইনৰ সকলো ক্ষেত্ৰতে প্ৰেকটিছ কৰে, TLATA, সূচী ১ আৰু ঘৰুৱা হিংসা; ছাৰা বি উইলাৰছন এগৰাকী ব্যক্তিগত প্ৰেকটিছৰ অনুজ্ঞাপত্ৰপ্ৰাপ্ত ক্লিনিকেল কৰ্মী আৰু শিশু, কিশোৰ-কিশোৰী আৰু প্ৰাপ্তবয়স্কৰ সৈতে তেওঁৰ প্ৰেকটিছত ইকুইন ফেচিলিটেটেড চাইকোথেৰাপিৰ মডালিটিৰ সৈতে কাম কৰে; মুখ্য কৌশল কাৰ্যালয় ভাৰত, জে ডব্লিউ টি মুম্বাই, বিন্দু ছেঠী; লেখক, কৌশল, সংবাদ মাধ্যম, শিক্ষা আৰু স্বাস্থ্যসেৱাৰ উপদেষ্টা, ডিজাইন কিউৰেটৰ আৰু লেখক সমিত টেণ্ডন আৰু উদীয়মান বজাৰ, কৃষি আৰু নগৰ উন্নয়নৰ প্ৰশংসিত কৌশলগত পৰামৰ্শদাতা সমিত টেণ্ডনে ২০১৩ চনৰ অক্টোবৰ মাহত উইপ্ৰ’ৰ পৰিচালনা সমিতিত যোগদান কৰে। এই সন্মিলনত অভিনেতা, পৰিচালক, সমাজ কৰ্মী আৰু এগৰাকী নাট্যশিল্পী নন্দিতা দাস, ডিজাইনাৰ আৰু উদ্যোগী পুনম ভগত আৰু দ্য ভেজিনা মনোলগছক মঞ্চলৈ অনা এমি বঁটা বিজয়ী আৰু কৰমবীৰ চক্ৰ বঁটা বিজয়ী কাইজাদ কোটৱাল; বিভিন্ন অধিৱেশনত মূল বক্তা আৰু অংশগ্ৰহণকাৰী হিচাপে। ==২০১৪ চনৰ সন্মিলন== দ্য উইমেন অৱ ইণ্ডিয়া ছামিটৰ দ্বিতীয় বাৰ্ষিক সন্মিলন ২০১৪ চনৰ ১৮ ছেপ্টেম্বৰৰ পৰা ২০ ছেপ্টেম্বৰলৈ নতুন দিল্লীৰ ইণ্ডিয়া ইছলামিক কালচাৰেল চেণ্টাৰত অনুষ্ঠিত হয়। থিম আছিল "নিজৰ ওপৰত বিনিয়োগ কৰক" যাৰ লক্ষ্য আছিল সীমা, নিজকে বিনিয়োগ কৰক, পুৰুষত্বক পুনৰ সংজ্ঞায়িত কৰা আৰু ধৰ্ষণ সংস্কৃতিক পৰাস্ত কৰা আদি বিষয়ৰে মহিলাসকলৰ ওচৰলৈ যোৱা।<ref>{{Cite press release |last=Summit |first=Women of India Leadership |title=Join the Movement With 'Women of India Leadership Summit - 2014' - Invest in Yourself This September |url=https://www.prnewswire.com/in/news-releases/join-the-movement-with-women-of-india-leadership-summit---2014---invest-in-yourself-this-september-274852251.html |access-date=2024-05-23 |website=www.prnewswire.com |language=en}}</ref> সেই বছৰ সন্মিলনত বক্তা আছিল যেনে: পেছাত চাৰ্টাৰ্ড একাউণ্টেণ্ট নাইনা লাল কিডৱাই এগৰাকী ভাৰতীয় বেংকাৰ আৰু ব্যৱসায়িক কাৰ্যবাহী; ভাৰতত ভেজিনা মনলগছৰ অভিনেত্ৰী আৰু প্ৰযোজক মহাবানু মডি-কোটৱাল; যোৱা বছৰ দ্য ভেজিনা মনোলগছক মঞ্চলৈ অনা এমি বঁটা বিজয়ী আৰু কৰমবীৰ চক্ৰ বঁটা বিজয়ী কাইজাদ কোটৱাল; ডিজাইনাৰ আৰু উদ্যোগী পুনম ভগত আৰু মুখ্য কৌশল কাৰ্যালয় ভাৰত, জে ডব্লিউ টি মুম্বাই, বিন্দু শেঠী আদি। ==অধিবেশন== ১৮৮৭ চনৰ[স্পষ্টীকৰণৰ প্ৰয়োজন] কংগ্ৰেছৰ অধিবেশনত অনুসূয় ভাৰতীয়ে ভাষণ দি মহিলা সবলীকৰণৰ প্ৰতি কংগ্ৰেছৰ উদ্দেশ্য চিহ্নিত কৰে। শীৰ্ষ সন্মিলনত বিভিন্ন অধিবেশনে ইন্টাৰেক্টিভ অংশগ্ৰহণ নিশ্চিত কৰে। দৈনিক অধিবেশনৰ উপৰিও এই সন্মিলনত বিভিন্ন ‘টেক এ ব্ৰেক’ অধিবেশন আৰু প্ৰদৰ্শনৰ ব্যৱস্থাও কৰা হয়। এইবাৰ অধিবেশনসমূহত পুৰুষৰ বাবে অধিবেশনসমূহ যেনে ধৰ্ষণ সংস্কৃতিক পৰাস্ত কৰা, পুৰুষত্বক পুনৰ সংজ্ঞায়িত কৰা ২০১৪ আৰু সীমাৰ লগতে অন্যান্য বিষয়সমূহ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে যাতে পুৰুষসকলক মহিলাসকলৰ বাবে ভাৰতক সুৰক্ষিত কৰাৰ ক্ষেত্ৰত সক্ৰিয় অংশগ্ৰহণকাৰী হ’বলৈ উৎসাহিত কৰা হয়। == বাহ্যিক উৎস == *[https://www.womenofindiasummit.com/people-behind-it Women of India Summit Website]{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ==তথ্যসূত্ৰ== <ref>{{Cite web |url=http://www.2-3hindcourt.com/barristers/camini-kumar/ |title=2-3 Hind Court » Camini Kumar |access-date=2014-05-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140505171404/http://www.2-3hindcourt.com/barristers/camini-kumar/ |archive-date=2014-05-05 |url-status=dead |archivedate=2014-05-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140505171404/http://www.2-3hindcourt.com/barristers/camini-kumar/ |deadurl=yes }}</ref> <ref>{{cite web|url=https://www.psychologytoday.com/us/therapists/75068|title=75068 Therapists, Psychologists, Counseling - Therapist 75068 - Psychologist 75068|website=Psychologytoday.com|accessdate=16 January 2019}}</ref> <ref>{{Cite web |url=http://www.jwt.com/en/india/people/bindusethi/ |title=Bindu Sethi - Chief Strategy Office India JWT Mumbai |access-date=2014-05-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140505175955/http://www.jwt.com/en/india/people/bindusethi/ |archive-date=2014-05-05 |url-status=dead }}</ref> [[শ্ৰেণী:অনুষ্ঠান প্ৰতিষ্ঠান]] 6xogrt42z9txbb0jv2pges7fm5hecba 0 132634 604383 584515 2026-05-04T06:39:17Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 604383 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ভিক্টোৰিয়া এলনছ’পেৰেজ | image = Victoria Alonsoperez 2013 (cropped).png | alt = এগৰাকী গাভৰু মহিলা থিয় হৈ আছে, হাঁহি মাৰি, সৰল আৰু দৈনন্দিন সাজ-পোছাক পৰিহিত। | caption = | birth_name = | birth_date = {{Birth based on age as of date|28|2015|11|17}}<ref name="BBC (2015)" /> | birth_place = [[উৰুগুৱে]] | death_date = | death_place = | other_names = | occupation = টেলিকম অভিযন্তা, উদ্যোগী | years_active = | known_for = | notable_works = [[চিপচেফাৰ]] }} '''ভিক্টোৰিয়া এলনছ’পেৰেজ'''( {{lang-en|: Victoria Alonsoperez }}) এগৰাকী উৰুগুৱেৰ ইলেক্ট্ৰনিকছ আৰু টেলিকমিউনিকেচন অভিযন্তা আৰু উদ্যোগপতি। তেওঁ চিপচেফাৰ(Chipsafer) নামৰ এটা প্ৰযুক্তি উদ্ভাৱন কৰিছে। এই প্ৰযুক্তিটোৱে গৰু-ম’হ আদি পশুসমূহক অনুসৰণ কৰিব পাৰে আৰু দূৰৰ পৰা স্বয়ংক্ৰিয়ভাৱে সিহঁতৰ আচৰণত কোনো অস্বাভাৱিকতা থাকিলে চিনাক্ত কৰিব পাৰে। ==প্ৰাৰম্ভিক জীৱন== মাৰিয়া ভিক্টোৰিয়া এলনছ’পেৰেজৰ জন্ম উৰুগুৱেত হৈছিল।<ref name="BBC (2015)" /> তেওঁ মণ্টেভিডিঅ’ৰ ৰিপাব্লিক বিশ্ববিদ্যালয়ত বৈদ্যুতিক আৰু মহাকাশ অভিযান্ত্ৰিক অধ্যয়ন কৰে।<ref name="BBC (2015)">{{cite web|url=https://www.bbc.co.uk/news/av/business-34799249 |title=Victoria Alonsoperez, 28, Uruguay - BBC News |website=Bbc.co.uk |date=2015-11-16 |access-date=2016-12-08}}</ref><ref name="SGAC (2011)">{{cite web|title=SGAC Announces the Barcelona Zero-G Aerobatics Challenge Winners|url=http://spacegeneration.org/index.php/eventstopics/news/489-sgac-announces-the-barcelona-zero-g-aerobatics-challenge-winners|website=Space Generation|publisher=Space Generation Advisory Council|accessdate=10 December 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160106053032/http://spacegeneration.org/index.php/eventstopics/news/489-sgac-announces-the-barcelona-zero-g-aerobatics-challenge-winners|archivedate=6 January 2016|location=Geneva, Switzerland|date=6 November 2011|url-status=live|df=dmy-all}}</ref><ref name="Zafra (2014)">{{cite magazine|last1=Zafra|first1=Elena|title=Victoria Alonsopérez, 27|url=http://www.technologyreview.es/tr35argentinayuruguay/1515/victoria-alonsoperez/|accessdate=10 December 2016|magazine=[[MIT Technology Review]]|date=2014|location=Cambridge, Massachusetts|language=Spanish}}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> স্নাতক ডিগ্ৰীৰ গৱেষণা প্ৰবন্ধৰ বাবে তেওঁ প্ৰথম উৰুগুৱেৰ উপগ্ৰহৰ বাবে চিষ্টেম ডিজাইন প্ৰস্তুত কৰাৰ কামত অংশ লয়। ২০০৯ চনত এলনছ’পেৰেজে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় মহাকাশ পৰিষদৰ পৰা যুৱ অনুদান লাভ কৰে যাৰ ফলত তেওঁ কেইবাখনো মহাকাশ কংগ্ৰেছত অংশগ্ৰহণ কৰাৰ সুযোগ পায়। আৰু লগতে ই মহাকাশ প্ৰজন্মৰ পৰামৰ্শদাতা পৰিষদৰ সৈতে জড়িত হ’বলৈ সহায় কৰে। ২০১১ চনত তেওঁ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় মহাকাশ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ মহাকাশ অধ্যয়ন কাৰ্যসূচীৰ এটা দলীয় প্ৰতিযোগিতাত অংশগ্ৰহণ কৰে। সেই সময়ত দুজন সহকৰ্মীৰ সৈতে বাৰ্চিলোনা জিৰ’-গ্ৰেভিটি এৰ’বেটিকছ চেলেঞ্জত জয়ী হয়।<ref name="SGAC (2011)" /><ref>{{cite journal|title=International Women In The News: Victoria Alonsoperez|journal=Gravitas Magazine|date=2014|url=http://gravitasmag.com/?p=4157|accessdate=10 December 2016|publisher=Fuse Media Publications|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160406135838/http://gravitasmag.com/?p=4157|archivedate=6 April 2016|location=Sarasota, Florida|url-status=live|df=dmy-all}}</ref> তেওঁ মহাকাশ অভিযান্ত্ৰিকীত স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে আৰু এই ক্ষেত্ৰত অধ্যয়ন কৰা প্ৰথমগৰাকী উৰুগুৱেয়ান হিচাপে পৰিচিত হয়।<ref name="Cotelo (2013)">{{cite news|last1=Cotelo|first1=Emiliano|title=María Victoria Alonsopérez: una emprendedora joven, su aporte al agro y los proyecto|url=http://www.espectador.com/tecnologia/280834/maria-victoria-alonsoperez-una-emprendedora-joven-su-aporte-al-agro-y-los-proyectos-aerospaciales|accessdate=10 December 2016|publisher=Espectador|date=19 December 2013|location=Montevideo, Uruguay|language=Spanish}}</ref> ==কৰ্ম জীৱন==<ref>{{Cite news|url=https://www.highbeam.com/doc/1G1-350076154.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20181118005227/https://www.highbeam.com/doc/1G1-350076154.html|url-status=dead|archive-date=18 November 2018|title=Thailand : Youth Innovation Day at ITU Telecom World 2013 Showcases Technical Ingenuity|date=22 November 2013|work=Mena Report|access-date=10 December 2016|via=HighBeam Research|archivedate=18 November 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181118005227/https://www.highbeam.com/doc/1G1-350076154.html|deadurl=yes}}</ref> এলনছ’পেৰেজ যেতিয়া বাৰ বছৰীয়া শিশু আছিল তেতিয়াই গৰুৰ আচৰণ অনুসৰণ কৰিবলৈ এটা নিৰীক্ষণ ব্যৱস্থা উদ্ভাৱন কৰিছিল, যাৰ সহায়ত ২০০১ চনত হোৱা ফুট-এণ্ড-মাউথ ৰুগৰ প্ৰাদুৰ্ভাৱৰ পুনৰাবৃত্তি ৰোধ কৰিব পৰা গৈছিল। এঘাৰ বছৰৰ পাছত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় মহাকাশ বিশ্ববিদ্যালয়ত সহযোগী শিক্ষক হিচাপে কাম কৰি থাকোঁতে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় দূৰসংযোগ সংঘৰ যুৱ উদ্ভাৱক প্ৰতিযোগিতাৰ কথা তেওঁ শুনিছিল। এলনছ’পেৰেজে তেওঁৰ ধাৰণাটোক চিপচেফাৰ নামৰ এটা প্ৰযুক্তিলৈ ৰুপান্তৰিত কৰি প্ৰতিযোগিতালৈ পঠিয়াইছিল আৰু জয়ী হৈছিল।<ref name="WIPO (2016)">{{cite web|title=Smart Agriculture – Using Location to Protect Food Sources|url=http://www.wipo.int/ipadvantage/en/details.jsp?id=5697|website=WIPO|publisher=World Intellectual Property Organization|accessdate=10 December 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161116113548/http://www.wipo.int/ipadvantage/en/details.jsp?id=5697|archivedate=16 November 2016|location=Geneva, Switzerland|date=20 July 2016|url-status=live|df=dmy-all}}</ref> ২০১৩ চনত এলনছ’পেৰেজে বিশ্ব বৌদ্ধিক সম্পত্তি সংস্থাৰ পৰা শ্ৰেষ্ঠ যুৱ উদ্ভাৱকৰ বঁটা লাভ কৰে। ২০১৪ চনত আন্তঃআমেৰিকান উন্নয়ন বেংকে চিপচেফাৰক লেটিন আমেৰিকা আৰু কেৰিবিয়ানৰ আটাইতকৈ উদ্ভাৱনীমূলক ষ্টাৰ্টআপ হিচাপে নিৰ্বাচিত কৰে আৰু এম আই টি প্ৰযুক্তি পৰ্যালোচনাই তেওঁক আৰ্জেণ্টিনা আৰু উৰুগুৱেৰ বছৰৰ উদ্ভাৱক হিচাপে নিৰ্বাচিত কৰে।<ref>{{cite web|url=http://www.iafastro.org/activities/honours-awards/young-space-leaders-recognition-programme-ysl/victoria-alonsoperez/ |title=Victoria Alonsoperez &#124; Iaf |website=Iafastro.org |date= |accessdate=2016-12-08}}</ref> প্ৰতিযোগিতাখনত জয়ী হোৱাৰ এটা সুবিধা আছিল উদ্যোগীকৰণৰ পাঠ্যক্ৰম, য’ত এলনছ’পেৰেজে কেনেকৈ এটা উন্নয়ন কোম্পানী স্থাপন কৰিব লাগে আৰু এটা প্ৰ’ট’টাইপ তৈয়াৰ কৰিব লাগে সেই বিষয়ে শিকিছিল। তেওঁ আইইইটেক(IEETech) প্ৰতিষ্ঠা কৰে আৰু উৰুগুৱেৰ ৰাষ্ট্ৰীয় গৱেষণা আৰু উদ্ভাৱন সংস্থাৰ বীজৰ ধনেৰে এই প্ৰ'ট'টাইপটো বিকশিত কৰে, ইয়াক পৰীক্ষা কৰে আৰু চিপচেফাৰৰ বাণিজ্যিকীকৰণৰ দিশত আগবাঢ়ি যায়।<ref name="Noel Domínguez (2015)">{{cite web|last1=Noel Domínguez|first1=María|title=Conocé la historia de Victoria Alonsoperez, una ingeniera de 27 años que buscó eliminar la aftosa|url=http://www.montevideo.com.uy/contenido/Conoce-la-historia-de-Victoria-Alonsoperez-una-ingeniera-de-27-anos-que-busco-eliminar-la-aftosa-275311|website=Portal Montevideo|accessdate=10 December 2016|location=Montivideo, Uruguay|language=Spanish|date=22 June 2015|trans-title=Know the story of Victoria Alonsoperez, a 27-year-old engineer who sought to eliminate foot-and-mouth disease}}</ref> প্ৰ’ট’টাইপটো সৃষ্টি হোৱাৰ পিছত এলনছ’পেৰেজে বহল পৰিসৰৰ পৰীক্ষাৰ বাবে ডিভাইচটো কিনিবলৈ বিনিয়োগকাৰী বিচাৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে।<ref name="Lima (2016)">{{cite news|last1=Lima|first1=Joao|title=Cows, air pollution & UFOs: 5 IoT monitoring solutions seeking seed funding|publisher=Computer Business Review|date=12 April 2016|location=London, England}}</ref> এই ডিভাইচটো হৈছে এক প্ৰকাৰৰ সৌৰশক্তিচালিত গলাত পিন্ধোৱা ডিভাইচ। ই গৰু-ম’হৰ পৰা সংগৃহীত তথ্য আইইইটেকৰ ছাৰ্ভাৰত প্ৰেৰণ কৰে। ছাৰ্ভাৰসমূহে এই তথ্য বিশ্লেষণ কৰি পশুৰ আচৰণত কোনো অস্বাভাৱিকতা আছে নে নাই সেয়া চিনাক্ত কৰে। । চাৰ্ভাৰসমূহে গ্ৰহণ কৰা তথ্যসমূহ দূৰৱৰ্তীভাৱে পৰিবৰ্তন কৰিব পাৰে বা কাৰ্য্য নবীকৰণ কৰিব পাৰে, আৰু গৰুৰ মালিক সকলে নিজৰ প্ৰয়োজন অনুসৰি তথ্য সলনি কৰি বিশেষ ধৰণৰ প্ৰতিবেদন লাভ কৰিব পাৰে।<ref name="Zafra (2014)" /> ২০১৫ চনত এলনছ’পেৰেজে স্থানীয় কৃষক আৰু ৰিপাব্লিক বিশ্ববিদ্যালয়ৰ সৈতে অধিক পৰীক্ষাৰ বাবে আৰু সম্পৰ্ক গঢ়ি তোলাৰ উপায় হিচাপে অংশীদাৰিত্ব কৰে<ref name="WIPO (2016)" /> আৰু সেই বছৰৰ শেষৰ ফালে তেওঁ বিবিচি ১০০ উইমেন ছিৰিজৰ দ্বাৰা বছৰৰ অন্যতম প্ৰেৰণাদায়ক মহিলা হিচাপে মনোনীত হয়।<ref name="BBC (2015)" /> ২০১৬ চনত এলনছ’পেৰেজে ছিলিকন ভেলীৰ পৰা বিনিয়োগকাৰী পুঁজিপতিসকলক আকৰ্ষণ কৰিবলৈ কাম কৰি আহিছে,<ref>{{cite web|last1=García-Robles|first1=Susana|title=Emprendedoras de America Latina en la mira de Silicon Valley|url=http://www.analitica.com/noti-tips/emprendedoras-de-america-latina-en-la-mira-de-silicon-valley/|website=Analítica|publisher=Arawato Media CA|accessdate=10 December 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161125143340/http://www.analitica.com/noti-tips/emprendedoras-de-america-latina-en-la-mira-de-silicon-valley/|archivedate=25 November 2016|location=Venezuela|language=Spanish|date=24 November 2016|url-status=live|df=dmy-all}}</ref> কিয়নো আগতে চীনত পণ্য-সম্পৰ্কীয় প্ৰাৰম্ভিক পৰামৰ্শ লাভ কৰা কিছু কঠিন হৈ পৰিছিল ।<ref>{{cite news|last1=Malvasio|first1=Gabriela|title=Con la cabeza en las estrellas|url=http://www.elobservador.com.uy/con-la-cabeza-las-estrellas-n712523|accessdate=10 December 2016|newspaper=[[El Observador (Uruguay)|El Observador]]|date=1 January 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305112709/http://www.elobservador.com.uy/con-la-cabeza-las-estrellas-n712523|archivedate=5 March 2016|location=Montevideo, Uruguay|language=Spanish|trans-title=With her head in the stars|url-status=live|df=dmy-all}}</ref> ==তথ্য সূত্ৰ== {{reflist}} byu0mzipop8f0yxtx0uyilg5tsy1645 0 133311 604390 600401 2026-05-04T09:19:16Z গোবিন্দ সৎনামী 19897 /* পৰিচালনা সমিতি (এডমিন দল) */ 604390 wikitext text/x-wiki {{Infobox organization | name = অসম সৎনামী সমাজ যুৱ শক্তি | native_name = Assam Satnami Samaj Yuva Shakti | image = | image_size = 200px | caption = ঐক্য • সন্মান • স্বাৱলম্বন | formation = ২০২৬ চন | type = মুকলি সামাজিক মঞ্চ | founder = [[গোবিন্দ সৎনামী]] | headquarters = অসম | region_served = অসমৰ বিভিন্ন জিলা | website = [https://assamsatnamisamajyuvashakti.blogspot.com assamsatnamisamajyuvashakti.blogspot.com] }} == পৰিচয়== '''অসম সৎনামী সমাজ যুৱ শক্তি''' হৈছে অসমৰ সৎনামী সম্প্ৰদায়ৰ যুৱক-যুৱতীসকলক একত্ৰিত কৰাৰ বাবে গঠিত এটা ডিজিটেল সামাজিক মঞ্চ।<ref name="official_blog">"অসম সৎনামী সমাজ যুৱ শক্তিৰ আধিকাৰিক ব্লগছাইট", ২০২৬।</ref> ২০২৬ চনত [[গোবিন্দ সৎনামী]]ৰ নেতৃত্বত প্ৰতিষ্ঠা হোৱা এই মঞ্চৰ মূল লক্ষ্য হৈছে তথ্য-প্ৰযুক্তিৰ জৰিয়তে সমাজৰ আৰ্থিক আৰু শৈক্ষিক উন্নয়ন সাধন কৰা। এই মঞ্চই বিশেষকৈ চাহ জনগোষ্ঠীয় সৎনামীসকলৰ ইতিহাস সংৰক্ষণ আৰু সামাজিক সুৰক্ষাৰ বাবে কাম কৰে।<ref name="history_ghasidas">গুৰু ঘাচীদাস আৰু সৎনামী আন্দোলনৰ ইতিহাস, গুগল স্কলাৰ।</ref> == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} == ঐতিহাসিক পটভূমি == সৎনামী আন্দোলনৰ মূল শিপা ভাৰতৰ ভক্তি পৰম্পৰাৰ সৈতে জড়িত। 'সৎনামী' শব্দটো সংস্কৃতৰ 'সৎ' (সত্য) আৰু 'নাম' শব্দৰ পৰা আহিছে। এই আন্দোলনে সামাজিক সমতা আৰু সত্যৰ উপাসনাৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়ে। === উৎপত্তি আৰু জাগৰণ === প্ৰথম সৎনামী আন্দোলন ১৬৫৭ চনত পূব পঞ্জাবত বীৰভান নামৰ এজন সাধুৱে প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত ১৮২০ চনত ছত্তীছগড়ত [[গুৰু ঘাচীদাস]] ডাঙৰীয়াই এই আন্দোলনক এক শক্তিশালী ৰূপ প্ৰদান কৰে। তেওঁ জাতিভেদ প্ৰথাৰ বিৰোধিতা কৰি "সৎ-নাম" (পৰম সত্য) জপ কৰিবলৈ শিক্ষা দিছিল। === অসমলৈ আগমন === ব্ৰিটিছ শাসনকালত চাহ বাগিছাত কাম কৰিবলৈ ছত্তীছগড়, ঝাৰখণ্ড আৰু ওড়িশাৰ পৰা বহু সৎনামী লোক 'গিৰ্মিটিয়া' শ্ৰমিক হিচাপে অসমলৈ আহিছিল। এইসকল লোকে নিজৰ ধৰ্মীয় পৰিচয় আৰু সংস্কৃতি ৰক্ষা কৰি অসমৰ বিভিন্ন প্ৰান্তত স্থায়ীভাৱে বসতি স্থাপন কৰে। আজি তেওঁলোক অসমৰ সমাজ-সংস্কৃতিৰ এক অবিচ্ছেদ্য অংগ। == পৰিচালনা সমিতি (এডমিন দল) == মঞ্চখন অসমৰ বিভিন্ন জিলাৰ সক্ৰিয় সদস্যসকলৰ দ্বাৰা পৰিচালিত। সম্পূৰ্ণ তালিকা তলত দিয়া হ’ল: অসম সৎনামী সমাজ যুৱ শক্তিৰ চৰকাৰী ব্লগছাইট আৰু তথ্য। {| class="wikitable sortable" !নাম !স্থান !দায়িত্ব/পৰিচয় |- |[[গোবিন্দ সৎনামী]] |আমতলা |সৃষ্টিকৰ্তা |- |[[মুনেশ সৎনামী]] |পানীগাঁও |প্ৰতিৰক্ষা |- |[[সঞ্জয় সৎনামী (পানীগাঁও)|সঞ্জয় সৎনামী]] |পানীগাঁও |সমাজহিতৈষী |- |[[কেশৱ সৎনামী (হাতীদণ্ডী)|কেশৱ সৎনামী]] |হাতী দণ্ডী |শিক্ষক |- |[[জিতু সৎনামী]] |মাজগাঁও |সমাজহিতৈষী |- |[[ৰাজ সৎনামী]] |আমতলা |সমাজহিতৈষী |- |[[মনালিছা সৎনামী]] |চিকনীপথাৰ |স্নাতক |- |[[বিকাশ কছৰীয়া]] |আমতলা |সমাজহিতৈষী |- |[[দুলাল কছৰীয়া]] |আমতলা |সমাজহিতৈষী |- |[[প্ৰিয়তম সৎনামী]] |উলুবাৰী |ব্যৱসায়ী |- |[[ৰামু সৎনামী]] |বৰপুখুৰী, হোজাই |শিক্ষাৰ্থী |- |[[মনোজ সৎনামী]] |খকাঞ্জুৰী |চালক |- |[[প্ৰকাশ সৎনামী]] |চিকনীপথাৰ |সমাজকৰ্মী |- |[[কমল সৎনামী]] |কাৰিবিল/কাউৰীপথাৰ |ব্যৱসায়ী |- |[[মোহিৰাম সৎনামী]] |কাউৰীপথাৰ |সমাজকৰ্মী |- |[[লক্ষেশ্বৰ সৎনামী]] |কাউৰীপথাৰ |ব্যৱসায়ী |- |[[মধুৰিমা সৎনামী]] |জামুগুৰি |শিক্ষয়িত্ৰী |- |[[বকুল সৎনামী]] |তিনিচুকীয়া |শিল্পী |- |[[দেৱজিৎ মহন্ত]] |দলগাঁও |শিক্ষাৰ্থী |- |[[কিৰণ সৎনামী]] |দিকৰা, বিশ্বনাথ |বেংকিং খণ্ড |- |[[পৰশুৰাম সৎনামী]] |দিকৰা |সমাজহিতৈষী |- |[[দীপ সৎনামী]] |মাজগাঁও |বেংকিং খণ্ড |- |[[মঙ্গলসিং সৎনামী]] |হাতিদণ্ডী |সমাজহিতৈষী |- |[[ডেভিদ সৎনামী]] |সাপেখাতী |সমাজহিতৈষী |} == উল্লেখযোগ্য কাৰ্যক্ৰমসমূহ == অসম সৎনামী সমাজ যুৱ শক্তিৰ দ্বাৰা সম্প্ৰদায়ৰ কল্যাণৰ বাবে বিভিন্ন সামাজিক আৰু সাংস্কৃতিক কাৰ্যসূচী ৰূপায়ণ কৰা হয়: * '''তেজদান শিবিৰ:''' সমাজৰ সদস্যসকলে জৰুৰীকালীন সময়ত ৰোগীৰ সহায় হোৱাকৈ স্বেচ্ছামূলক তেজদান কাৰ্যসূচীৰ আয়োজন কৰে। * '''সাংস্কৃতিক অনুষ্ঠান:''' সৎনামী সম্প্ৰদায়ৰ পৰম্পৰাগত গীত, নৃত্য আৰু ঐতিহ্য সংৰক্ষণৰ বাবে বিশেষ অনুষ্ঠান উদযাপন কৰা হয়। * '''যুৱ সমাৱেশ:''' সমাজৰ যুৱ প্ৰজন্মৰ শৈক্ষিক আৰু কেৰিয়াৰ সম্পৰ্কীয় আলোচনাৰ বাবে সময়ে সময়ে সমাৱেশ অনুষ্ঠিত কৰা হয়। * '''ডিজিটেল সজাগতা:''' ব্লগছাইট আৰু সামাজিক মাধ্যমৰ জৰিয়তে চাহ জনগোষ্ঠীৰ হেৰাই যোৱা ইতিহাস পুনৰুদ্ধাৰ আৰু প্ৰচাৰৰ প্ৰচেষ্টা চলাই থকা হৈছে। 1fsppwoznmmyyhd6g4e6qzb3xjbxi0x 0 133652 604345 595850 2026-05-03T21:23:56Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 604345 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = বাৰ্বী ফেৰেইৰা | image = Barbie Ferreira TIFF 2025 2 (cropped).jpg | caption = ২০২৫ চনত ফেৰেইৰা | birth_name = বাৰ্বৰা চেপ্পে ফেৰেইৰা | birth_date = {{Birth date and age|1996|12|14}} | birth_place = নিউয়ৰ্ক চহৰ, [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]] | citizenship = | occupation = {{hlist|অভিনেত্ৰী|মডেল}} | years_active = ২০১৬–বৰ্তমান }} '''বাৰ্বৰা "বাৰ্বী" চেপ্পে ফেৰেইৰা'''(জন্ম: ১৪ ডিচেম্বৰ, ১৯৯৬) এগৰাকী আমেৰিকান অভিনেত্ৰী আৰু মডেল। তেওঁ বিশেষকৈ এইচবিঅ' (HBO) ধাৰাবাহিক ''ইউফ’ৰিয়া (আমেৰিকান টিভি ধাৰাবাহিক)|ইউফ’ৰিয়া'' (২০১৯–২০২২)-ত কেট হাৰ্নাণ্ডেজৰ চৰিত্ৰত কৰা অভিনয়ৰ বাবে পৰিচিত। == প্ৰাৰম্ভিক জীৱন == ফেৰেইৰাৰ জন্ম নিউয়ৰ্ক চিটিৰ ইষ্ট হাৰ্লেমত হৈছিল।<ref>{{Cite web |last=Mazzone |first=Dianna |date=2021 |title=Barbie Ferreira Risked It All — and It Paid Off |url=https://www.allure.com/story/barbie-ferreira-cover-interview-december-january-2022 |access-date=2023-07-09 |website=Allure Magazine |archive-date=July 10, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230710052442/https://www.allure.com/story/barbie-ferreira-cover-interview-december-january-2022 |url-status=live }}</ref> তেওঁ শৈশৱৰ আদিছোৱা সময় নিউয়ৰ্ক চিটিৰ কুইন্সত অতিবাহিত কৰিছিল আৰু পিছলৈ নিউ জাৰ্চিৰ মেউডলৈ গুচি গৈছিল।<ref name=menshealth>{{cite news|url=https://www.menshealth.com/entertainment/a28243794/barbie-ferreira-euphoria-kat/|title=5 Things to Know About Barbie Ferreira, Euphoria's Kat|work=Men's Health|first=Evan|last=Romano|date=July 1, 2019|access-date=July 2, 2019|archive-date=July 2, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190702154804/https://www.menshealth.com/entertainment/a28243794/barbie-ferreira-euphoria-kat/|url-status=live}}</ref> তেওঁ হেকেনচেক হাইস্কুলত পঢ়া-শুনা কৰিছিল।<ref>{{cite news|last=Levine|first=Cecilia|url=https://hackensack.dailyvoice.com/neighbors/look-for-hackensack-model-in-holiday-target-ad/691029/|title=Look For Hackensack Model In Holiday Target Ad|work=Hackensack Daily Voice|location=New Jersey|date=November 27, 2016|access-date=August 13, 2018|quote=The face of a Hackensack High School graduate has been circulating in a Target ad this holiday season. Barbie Ferreira's big break came last year in a curve campaign for Aerie and Target, and since then she has been focusing on promoting body positivity.|archive-date=August 14, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180814035901/https://hackensack.dailyvoice.com/neighbors/look-for-hackensack-model-in-holiday-target-ad/691029/|url-status=live}}</ref> ফেৰেইৰা ব্ৰাজিলীয় বংশোদ্ভৱ আৰু তেওঁক মাতৃ, মাহীয়েক আৰু আইতাকে লালন-পালন কৰিছিল।<ref>{{Cite news|url=http://www.latina.com/entertainment/celebrity/barbie-ferreira-body-positivity-interview|title=Exclusive: Barbie Ferreira Talks How She Learned to Love Her Curves|work=Latina|access-date=July 27, 2018|language=en|quote=I'm Brazilian, and I grew up with a single mom, a wild grandma and my aunt.|archive-date=July 28, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180728011406/http://www.latina.com/entertainment/celebrity/barbie-ferreira-body-positivity-interview|url-status=live}}</ref> তেওঁৰ মাতৃ আৰু মাহীয়েক পেছাত ৰান্ধনী।<ref>{{Cite news|url=https://www.teenvogue.com/story/barbie-ferreira-body-party-shoot|title=Introducing 'Body Party' by Barbie Ferreira, the Body-Posi Video Series You NEED to See|last=Picardi|first=Mayan Toledano, Phillip|work=Teen Vogue|access-date=July 27, 2018|language=en|archive-date=July 28, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180728035737/https://www.teenvogue.com/story/barbie-ferreira-body-party-shoot|url-status=live}}</ref> ফেৰেইৰাই পূৰ্বে @barbienox হেণ্ডলৰ অধীনত এটা টাম্বলাৰ একাউণ্ট চলাইছিল।<ref>{{Cite web |last=Olson |first=Samantha |date=2022-08-30 |title=All the Facts on "Euphoria" Star and Model Barbie Ferreira |url=https://www.seventeen.com/celebrity/movies-tv/a39210844/barbie-ferreira-facts/ |access-date=2023-07-09 |website=Seventeen |archive-date=July 10, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230710052442/https://www.seventeen.com/celebrity/movies-tv/a39210844/barbie-ferreira-facts/ |url-status=live }}</ref> == কৰ্মজীৱন == === মডেলিং === কিশোৰ অৱস্থাতে ফেৰেইৰাই আমেৰিকান এপাৰেলৰ এটা মুকলি কাষ্টিং কললৈ নিজৰ প্লাছ-চাইজ মডেলিং ফটো পঠিয়াই কেৰিয়াৰ আৰম্ভ কৰিছিল।<ref>{{Cite news|url=https://mic.com/articles/184937/barbie-ferreira-wants-to-talk-to-you-about-feminism-and-fashions-struggle-to-be-inclusive|title=With her new show, Barbie Ferreira wants to talk to you about feminism and fashion's struggle to be inclusive|access-date=July 27, 2018 |archive-date=October 4, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191004004230/https://www.mic.com/articles/184937/barbie-ferreira-wants-to-talk-to-you-about-feminism-and-fashions-struggle-to-be-inclusive#.it2UfUucq|url-status=live}}</ref><ref name="wmagazine">{{Cite news|url=https://www.wmagazine.com/story/barbie-ferreira-model-aerie-interview|title=The Rise of Barbie Ferreira: From 'Nodel' to Model of the Moment|last=Studeman|first=Kristin Tice|work=W Magazine|access-date=July 27, 2018 |archive-date=July 31, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180731044000/https://www.wmagazine.com/story/barbie-ferreira-model-aerie-interview|url-status=live}}</ref> তেতিয়াৰপৰাই তেওঁ এৰী, <ref name=wmagazine /> এডিডাছ, <ref>{{Cite news|url=https://www.teenvogue.com/story/barbie-ferreira-plus-size-interview-adidas-campaign|title=Barbie Ferreira Thinks the Term "Plus Size" Is Outdated|last=Hardy|first=Alyssa|work=Teen Vogue|access-date=July 27, 2018 |archive-date=July 28, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180728035722/https://www.teenvogue.com/story/barbie-ferreira-plus-size-interview-adidas-campaign|url-status=live}}</ref> আছ’ছ, <ref name=insider>{{Cite news|url=https://www.insider.com/plus-size-models-to-follow-on-instagram-2017-4|title=33 plus-size models you should follow on Instagram|work=Insider|access-date=July 27, 2018|quote=Barbie Ferreira (@barbienox), 20, has been seen modeling clothing for brands such as ASOS, Missguided, and American Eagle's Aerie.|archive-date=February 15, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230215211706/https://www.insider.com/plus-size-models-to-follow-on-instagram-2017-4|url-status=live}}</ref> ফ’ৰএভাৰ ২১, <ref>{{Cite news|url=https://www.refinery29.com/2017/04/150007/forever-21-plus-size-spring-2017-collection|title=One Of Your Favorite Affordable Brands Is Launching A New Plus Collection|access-date=September 4, 2018 |archive-date=September 4, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180904225820/https://www.refinery29.com/2017/04/150007/forever-21-plus-size-spring-2017-collection|url-status=live}}</ref> এইচ এণ্ড এম, <ref name=H&M>{{cite web|url=https://www2.hm.com/en_in/life/fashion/editors-picks/gift-guide--barbie-ferreira-s-quest-to-find-the-perfect-present.html|title=Gift-Giving with Barbie Ferreira|date=December 1, 2017|first=Wendy|last=McColm|publisher=H&M|access-date=July 2, 2019|quote=21-year-old Barbie Ferreira...|archive-date=July 2, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190702152610/https://www2.hm.com/en_in/life/fashion/editors-picks/gift-guide--barbie-ferreira-s-quest-to-find-the-perfect-present.html|url-status=live}}</ref> মিছগাইডেড <ref name=insider /> আৰু টাৰ্গেটৰ দৰে ব্ৰেণ্ডৰ বাবে মডেলিং কৰিছে। <ref>{{Cite news|url=https://www.cosmopolitan.com/style-beauty/fashion/news/a62493/target-body-positive-ad-dear-jeans-campaign/|title=Target's "Dear Jeans" Campaign May be One of the Most Diverse Ever|date=August 8, 2016|work=Cosmopolitan|access-date=July 27, 2018 |archive-date=October 12, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181012061847/https://www.cosmopolitan.com/style-beauty/fashion/news/a62493/target-body-positive-ad-dear-jeans-campaign/|url-status=live}}</ref> ২০১৬ চনত ফেৰেইৰাৰ এৰী অভিযানৰ সম্পাদনা নকৰা ফটো আৰু এটা ভিডিঅ’ সাক্ষাৎকাৰ ভাইৰেল হৈ পৰিছিল। <ref name="Cosmopolitan Magazine">{{cite magazine |first=Maya |last=Allen |title=Size-12 Model Barbie Ferreira Goes Unretouched for Aerie's New Campaign |url=http://www.cosmopolitan.com/style-beauty/fashion/news/a52625/barbie-ferreira-aerie-real-campaign/ |magazine=Cosmopolitan |access-date=April 18, 2016 |date=January 25, 2016 |archive-date=April 14, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160414055448/http://www.cosmopolitan.com/style-beauty/fashion/news/a52625/barbie-ferreira-aerie-real-campaign/ |url-status=live}}</ref><ref name="Time Magazine">{{cite magazine|url=https://time.com/4196604/barbie-ferreira-model-aerie-2/|title=Meet the Curvy Model Whose Unretouched Photos Are Taking the Internet by Storm|last=Ross|first=Ashley|date=January 28, 2016|access-date=April 18, 2016|magazine=Time|quote=...the 19-year-old Ferreira...|archive-date=April 12, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160412021056/http://time.com/4196604/barbie-ferreira-model-aerie/|url-status=live|archivedate=April 12, 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160412021056/http://time.com/4196604/barbie-ferreira-model-aerie/|deadurl=yes}}</ref> সেই বছৰৰ শেষৰফালে ''টাইম'' আলোচনীয়ে তেওঁক ২০১৬ চনৰ "৩০ গৰাকী আটাইতকৈ প্ৰভাৱশালী কিশোৰ-কিশোৰী"ৰ তালিকাত স্থান দিছিল। <ref>{{cite magazine|url=https://time.com/4532104/most-influential-teens-2016/|title=The 30 Most Influential Teens of 2016 > Barbie Ferreira, 19|first=Cady|last=Lang|magazine=Time|date=October 19, 2016|access-date=July 2, 2019|archive-date=June 26, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190626234023/https://time.com/4532104/most-influential-teens-2016/|url-status=live|archivedate=June 26, 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190626234023/https://time.com/4532104/most-influential-teens-2016/|deadurl=yes}}</ref> === অভিনয় === ফেৰেইৰাই আচাৰ-ব্যৱহাৰ সম্পৰ্কীয় ১০টা খণ্ডৰ ভাইচ মিডিয়াৰ ৱেব ধাৰাবাহিক ''হাউ টু বিহেভ''ত অভিনয় কৰিছিল। ইয়াৰ বাবে তেওঁ শ্ৰেষ্ঠ ৱেব ব্যক্তিত্ব/পৰিচালক শিতানত এটা ৱেব্বী বঁটা লাভ কৰে। <ref>{{Cite press release|url=https://www.webbyawards.com/winners/2018/film-video/performance-craft/best-web-personality-host/barbie-ferreira-how-to-behave/|title=Barbie Ferreira – ''How to Behave''|publisher=Webby Awards|access-date=September 4, 2018|archive-date=September 4, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180904230008/https://www.webbyawards.com/winners/2018/film-video/performance-craft/best-web-personality-host/barbie-ferreira-how-to-behave/|url-status=live|archivedate=September 4, 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180904230008/https://www.webbyawards.com/winners/2018/film-video/performance-craft/best-web-personality-host/barbie-ferreira-how-to-behave/|deadurl=yes}}</ref> ইয়াৰ উপৰি তেওঁ ''টিন ভোগ''ৰ দেহ-ইতিবাচকতা সম্পৰ্কীয় ৱেব ধাৰাবাহিক ''বডী পাৰ্টি''ত অভিনয় কৰিছিল। <ref>{{Cite magazine|url=https://www.teenvogue.com/story/barbie-ferreira-body-party-shoot|title=Introducing 'Body Party' by Barbie Ferreira, the Body-Posi Video Series You NEED to See|last=Picardi|first=Phillip |magazine=Teen Vogue |access-date=September 4, 2018 |archive-date=July 28, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180728035737/https://www.teenvogue.com/story/barbie-ferreira-body-party-shoot|url-status=live}}</ref> তদুপৰি ফেৰেইৰাই এইচবিঅ’ ধাৰাবাহিক ''ডাইভৰ্চ''ৰ দুটা খণ্ডত এলাৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল আৰু এইচবিঅ’ ধাৰাবাহিক ''ইউফ’ৰিয়া''ৰ প্ৰথম দুটা ছিজনত (২০ ২০১৯–২০২২) হাইস্কুলীয়া ছাত্ৰী কেটৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰা শিল্পীসকলৰ মাজত অন্যতম আছিল। তেওঁ এইচবিঅ’ মেক্সৰ বাবে হেলি লু ৰিচাৰ্ডছনৰ বিপৰীতে ''আনপ্ৰেগনেণ্ট'' (২০২০) চনৰ জৰিয়তে চলচ্চিত্ৰত আত্মপ্ৰকাশ কৰে আৰু ২০২২ চনৰ জুলাই মাহত মুক্তি পোৱা জৰ্ডান পিলৰ ''ন’প''ত এটা সৰু চৰিত্ৰত অভিনয় কৰে। <ref>{{cite magazine |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/haley-lu-richardson-barbie-ferreira-star-unpregnant-1240008|title=Haley Lu Richardson, Barbie Ferreira to Star in Road Trip Movie 'UNpregnant' (Exclusive) |magazine=The Hollywood Reporter|first=Borys|last=Kit|date=September 19, 2019|access-date=October 16, 2019|archive-date=October 26, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191026161915/https://www.hollywoodreporter.com/news/haley-lu-richardson-barbie-ferreira-star-unpregnant-1240008|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |last4=amp; d=https%3A%2F%2Fwww.thewrap.com%2Fwp-content%2Fthemes%2Fthewrap-canvas%2Fimgs%2Fthewrap-gravatar.png |last5=July 21 |first5=amp; r=g 2x" height="96" width="96" loading="lazy">Charna Flam {{!}} |date=2022-07-21 |title=Nope Cast and Character Guide: Who's Who in the Jordan Peele Movie? |url=https://www.thewrap.com/nope-movie-cast-characters-jordan-peele/ |access-date=2022-07-28 |website=TheWrap |archive-date=July 28, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220728185338/https://www.thewrap.com/nope-movie-cast-characters-jordan-peele/ |url-status=live}}</ref> == ব্যক্তিগত জীৱন == ফেৰেইৰা এগৰাকী কুইয়াৰ আৰু ২০১৯ চনৰপৰা ২০২২ চনলৈকে তেওঁ সংগীতশিল্পী এল পকেটৰ সৈতে সম্পৰ্কত আছিল।<ref>{{Cite web |title=24 hours with Barbie Ferreira |url=https://www.youtube.com/watch?v=QF7Mcb2pnww |website=YouTube | date=December 8, 2020 |access-date=December 13, 2020 |archive-date=December 8, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201208202540/https://www.youtube.com/watch?v=QF7Mcb2pnww |url-status=live }}</ref> ইয়াৰ পূৰ্বে তেওঁ শিল্পী গাচ ডাপ্পাৰটনৰ সৈতে প্ৰেমৰ সম্পৰ্কত আছিল।<ref>{{Cite web |last=Howard |first=Jackson |date=2017-12-05 |title=Gus Dapperton Grows Up |url=http://officemagazine.net/gus-dapperton-grows |access-date=2023-05-29 |website=Office Magazine |language=en |archive-date=May 29, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230529015830/http://officemagazine.net/gus-dapperton-grows |url-status=live }}</ref> == তথ্য সংগ্ৰহ == {{reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * {{IMDb name|9209960}} [[শ্ৰেণী:আমেৰিকান অভিনয় শিল্পী]] [[শ্ৰেণী:মডেল]] qat5eh08hx8dlt3zmathjfswu8rpylj 0 135181 604276 595827 2026-05-03T17:10:19Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 604276 wikitext text/x-wiki '''ফিজি মহিলা অধিকাৰ আন্দোলন''' ([[ইংৰাজী]]: Fiji Women's Rights Movement; চমুকৈ FWRM) হৈছে [[ফিজি]]ত অৱস্থিত এক বহু-জাতীয় আৰু বহু-সাংস্কৃতিক সংগঠন। ইয়াৰ মুখ্য কাৰ্যালয় [[চুভা]]ত অৱস্থিত। এই প্ৰতিষ্ঠানটোৱে মানসিক পৰিৱৰ্তন আৰু প্ৰতিষ্ঠানিক সংস্কাৰৰ জৰিয়তে মহিলাৰ বিৰুদ্ধে হোৱা বৈষম্য দূৰ কৰাৰ বাবে কাম কৰে। FWRM-এ [[নাৰীবাদ]], [[গণতন্ত্ৰ]], সুশাসন আৰু [[মানৱ অধিকাৰ]]ৰ অনুশীলন আৰু প্ৰসাৰত বিশ্বাস কৰে।<ref name="AusAid">{{cite web | url=http://www.pacificwomen.org/pacific-links/fiji-womens-rights-movement/ | title=Fiji Women's Rights Movement | publisher=Pacific Women pacificwomen.org | accessdate=26 June 2016 | archive-date=4 July 2016 | archive-url=https://web.archive.org/web/20160704162239/http://www.pacificwomen.org/pacific-links/fiji-womens-rights-movement | url-status=dead | archivedate=4 July 2016 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20160704162239/http://www.pacificwomen.org/pacific-links/fiji-womens-rights-movement | deadurl=yes }}</ref><ref name="Oxfam">{{cite web | url=https://www.oxfam.org.nz/what-we-do/where-we-work/fiji/our-partner | title=Fiji Women's Rights Movement | publisher=Oxfam New Zealand oxfam.org.nz | accessdate=26 June 2016}}</ref> ১৯৮৭ চনৰ প্ৰথমটো সামৰিক অভ্যুত্থানৰ পিছৰে পৰা ফিজিত সামৰিক শাসনৰ ৰাজহুৱা বিৰোধিতা কৰাৰ বাবে FWRM জনাজাত।<ref name="Rutgers">{{cite book | url=http://rutgerspress.rutgers.edu/product/Security-Disarmed,3191.aspx | title=Security Disarmed: Critical Perspectives on Gender, Race, and Militarization | publisher=Rutgers Press | editor-last1=Sutton | editor-first1=Barbara | editor-first2=Sandra | editor-last2=Morgen | editor-first3=Julie | editor-last3=Novkov | year=2008 | pages=128 | isbn=978-0-8135-4359-8 | archive-date=2016-08-13 | access-date=2016-06-26 | archive-url=https://web.archive.org/web/20160813204734/http://rutgerspress.rutgers.edu/product/Security-Disarmed,3191.aspx | url-status=dead | archivedate=2016-08-13 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20160813204734/http://rutgerspress.rutgers.edu/product/Security-Disarmed,3191.aspx }}</ref> ইয়াৰ উপৰিও ফিজিত আন্তঃপ্ৰজন্মীয় মহিলা নেতৃত্বৰ সৈতে জড়িত অভিনৱ দৃষ্টিভংগী আৰু মূল কাৰ্যসূচীৰ বাবেও এই সংগঠনটো জনাজাত, য’ত বিশেষকৈ যুৱতী, খিলঞ্জীয়া আৰু থলুৱা মহিলাসকলক গুৰুত্ব প্ৰদান কৰা হয়।<ref name="ANU">{{cite book | url=http://press.anu.edu.au/publications/election-coup-fiji | title=From Election to Coup in Fiji: The 2006 Campaign and Its Aftermath | publisher=ANU Press | editor=Fraenkel, Jon | year=2007 | pages=168 | doi=10.22459/FECF.06.2007 | isbn=9780731538126 | doi-access=free }}</ref> ২০১৬ চনত FWRM-এ ''গাৰ্লছ ডিজিটেল ষ্টৰীজ'' নামৰ এটা প্ৰকল্প আৰম্ভ কৰিছিল। এই প্ৰকল্পৰ লক্ষ্য আছিল ১০-১২ বছৰীয়া ছোৱালীৰ কাহিনী কোৱা আৰু ডিজিটেল কলাৰ ব্যৱহাৰেৰে উৎপীড়ন আৰু বৈষম্যক প্ৰত্যাহ্বান জনোৱা।<ref name="FijiTimes">{{cite news | url=http://www.fijitimes.com/story.aspx?id=358848 | title=Aim to stop bullying | date=20 June 2016 | accessdate=26 June 2016 | author=Mudunavonu, Peni}}</ref> == ইতিহাস == ১৯৮৬ চনত ৫৬ গৰাকী মহিলাই ফিজি মহিলা অধিকাৰ আন্দোলন (FWRM) প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। ইয়াৰ ভিতৰত এনে কিছুসংখ্যক মহিলাও আছিল যিয়ে ফিজিত লিংগ সম্পৰ্কীয় হিংসাৰ বিৰুদ্ধে প্ৰথমটো সহায়ক সংগঠন ‘ফিজিয়ান ৱমেনছ ক্ৰাইছিছ চেণ্টাৰ’ (FWCC) স্থাপন কৰিছিল। তেওঁলোকে দৃঢ়প্ৰতিজ্ঞ আছিল যে তেওঁলোকৰ এই গোটটোৱে "সেইবোৰ আইন আৰু নীতি পৰিৱৰ্তন কৰিবলৈ যত্ন কৰিব যিবোৰে মহিলাৰ প্ৰতি বৈষম্য কৰে বা তেওঁলোকৰ সমস্যাসমূহ পৰ্যাপ্তভাৱে সমাধান কৰাত ব্যৰ্থ হয়"।<ref name="Herstory">{{cite web | url=http://fwrm.org.fj | title=FWRM Herstory: Celebrating 25 years of balancing the scales 1986~2011 | publisher=Fiji Women's Rights Movement | date=2012 | accessdate=26 June 2016 | archive-date=15 August 2016 | archive-url=https://web.archive.org/web/20160815082224/http://fwrm.org.fj | url-status=dead }}</ref> প্ৰতিষ্ঠাপক সদস্যসকলৰ ভিতৰত আছিল এফডব্লিউচিচিৰ শ্বামীমা আলী, মানৱ অধিকাৰ অধিবক্তা ইমৰাণা জালাল, আদি কুইনি ভাভদ্ৰা, আলেফিনা ভুকি, হেলেন ছাদাৰলেণ্ড, ‘আটু এম্বাৰচন-বেইন, মিচেল ৰেডী আৰু পেনেলেপ মুৰ (যিয়ে FWRM-ৰ প্ৰথম সমন্বয়ক বা কাৰ্যবাহী সঞ্চালক হৈছিল)।<ref name="Herstory" /> ৰাজনৈতিক কৰ্মী ভিৰিচিলা বুয়াদ্ৰোমো ২০০১ চনৰ পৰা ২০১৫ চনলৈ এই সংগঠনটোৰ কাৰ্যবাহী সঞ্চালক আছিল আৰু তাৰ পিছত তাৰা চেট্টীয়ে এই দায়িত্ব গ্ৰহণ কৰে।<ref name="Jet">{{cite news | url=http://www.thejetnewspaper.com | title=FWRM Board Appoints New Head | date=18 December 2014 | accessdate=26 June 2016 | archive-url=https://web.archive.org/web/20160816060822/http://www.thejetnewspaper.com | archive-date=16 August 2016 | url-status=dead }}</ref> == সফলতা == ফিজি মহিলা অধিকাৰ আন্দোলনে সাংবিধানিক সংস্কাৰকে ধৰি মহিলাৰ ৰাজনৈতিক অংশগ্ৰহণ বৃদ্ধিৰ বাবে কৰা কামৰ বাবে পৰিচিত।<ref name="DevPolicy">{{cite web | url=http://devpolicy.org/tara-chetty-fiji-democracy-and-womens-rights-20130806/ | title=Tara Chetty: Fiji democracy and women's rights | date=5 August 2013 | publisher=Development Policy Centre | accessdate=26 June 2016}}</ref> ২০১২ চনত নেতৃত্বৰ ক্ষেত্ৰত মহিলাৰ অংশগ্ৰহণ বৃদ্ধিৰ লক্ষ্যৰে FWRM-এ ইয়াৰ সহযোগী সংস্থা ‘ফেমলিংক পেচিফিক’ (FemlinkPACIFIC), ‘নেচনেল কাউন্সিল অৱ ৱমেন (ফিজি)’ আৰু ‘ছকোছকোভাকামাৰামা ইটৌকেই’ৰ (Soqosoqovakamarama iTaukei) সৈতে মিলি ‘ফিজি ৱমেনছ ফৰাম’ গঠন কৰিছিল। যদিও প্ৰশান্ত মহাসাগৰীয় অঞ্চলৰ ভিতৰত ফিজিৰ সংসদত মহিলাৰ অনুপাত সৰ্বাধিক (২০১৪ চনত ১৬%), তথাপিও FWRM আৰু ‘ফিজি ৱমেনছ ফৰামে’ ৰাজনৈতিক আৰু ৰাজহুৱা জীৱনত মহিলাৰ প্ৰতিনিধিত্ব উন্নত কৰিবলৈ দৃঢ়প্ৰতিজ্ঞ হৈ কাম কৰি আহিছে।<ref name="RRRT">{{cite web | url=http://rrrt.spc.int/news/item/701-promoting-greater-women-s-leadership-in-all-areas-of-decision-making | title=Promoting greater women's leadership in all areas of decision making | publisher=Pacific Community rrrt.spc.int | accessdate=26 June 2016 }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ছোৱালীসকলৰ সৱলীকৰণৰ বাবে FWRM-ৰ কাৰ্যসূচী, যাক ‘GIRLS’ (Grow-Inspire-Relate-Lead-Succeed) বুলি জনা যায়, তাক "ফিজি তথা এই সমগ্ৰ অঞ্চলটোৰ ভিতৰতে ১০-১২ বছৰীয়া ছোৱালীৰ বাবে অন্যতম উৎকৃষ্ট নাৰীবাদী লিংগ সমতা প্ৰকল্প" বুলি কোৱা হৈছে।<ref name="AusAid" /><ref name="Girls">{{cite web | url=http://www.pacificwomen.org/news/girls-lead-16-days-of-activism-against-gender-based-violence-campaign/ | title=GIRLS lead 16 Days of Activism Against Gender-Based Violence Campaign | publisher=Pacific Women | accessdate=26 June 2016 | archive-date=11 July 2016 | archive-url=https://web.archive.org/web/20160711133928/http://www.pacificwomen.org/news/girls-lead-16-days-of-activism-against-gender-based-violence-campaign | url-status=dead | archivedate=11 July 2016 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20160711133928/http://www.pacificwomen.org/news/girls-lead-16-days-of-activism-against-gender-based-violence-campaign | deadurl=yes }}</ref> ফিজি আৰু প্ৰশান্ত মহাসাগৰীয় অঞ্চলত আন্তঃপ্ৰজন্মীয় নাৰীবাদী নেতৃত্বক সমৰ্থন কৰাৰ ক্ষেত্ৰত এইটো সংগঠনটোৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰচেষ্টা।<ref name="GFW">{{cite web | url=https://www.globalfundforwomen.org/flow-case-study-the-fiji-womens-rights-movement-fwrm/ | title=Transformative Women's Leadership: An Interview with The Fiji Women's Rights Movement | publisher=Global Fund for Women globalfundforwomen.org | accessdate=26 June 2016 | archive-date=3 August 2016 | archive-url=https://web.archive.org/web/20160803085715/https://www.globalfundforwomen.org/flow-case-study-the-fiji-womens-rights-movement-fwrm/ | url-status=dead | archivedate=3 August 2016 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20160803085715/https://www.globalfundforwomen.org/flow-case-study-the-fiji-womens-rights-movement-fwrm/ | deadurl=yes }}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== [[শ্ৰেণী:ফিজি]] [[শ্ৰেণী:নাৰীবাদী সংগঠন]] [[শ্ৰেণী:মহিলা সংগঠন]] 5kxitqz1aom4h5ife99rj2z09mtxx3z 0 135295 604384 596185 2026-05-04T06:46:48Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 604384 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ভিডা চামাদজাই | image = Vida samadzai2.jpg | caption = ২০১২ চনৰ মে' মাহত ৱাটাৰ কিংডমৰ এক অনুষ্ঠানত ভিডা চামাদজাই | birth_date = {{birth date and age|1978|02|22|df=y}} | birth_place = [[কাবুল]], [[আফগানিস্তান]] প্ৰজাতন্ত্ৰ | death_date = | education = কেলিফৰ্ণিয়া ষ্টেট ইউনিভাৰ্চিটি | citizenship = [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]] }} '''ভিডা চামাদজাই''' ([[ইংৰাজী]]: Vida Samadzai; জন্ম: ২২ ফেব্ৰুৱাৰী ১৯৭৮) এগৰাকী আফগান-আমেৰিকান অভিনেত্ৰী, মডেল আৰু সৌন্দৰ্য প্ৰতিযোগিতাৰ খিতাপধাৰী, যিয়ে মিছ আফগানিস্তান ২০০৩ ৰ খিতাপ অৰ্জন কৰিছিল। ১৯৭৪ চনৰ পিছত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সৌন্দৰ্য প্ৰতিযোগিতাত অংশগ্ৰহণ কৰা প্ৰথমগৰাকী আফগান মহিলা হিচাপে মিছ আৰ্থ ২০০৩ প্ৰতিযোগিতাত তেওঁৰ ৰঙা বিকিনি পৰিহিত উপস্থিতিয়ে নিজ দেশত বিতৰ্কৰ সৃষ্টি কৰিছিল।<ref>[http://www.cnn.com/2003/WORLD/asiapcf/central/11/09/afghan.beauty/index.html Beauty prize for Miss Afghanistan] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20071219211926/http://www.cnn.com/2003/WORLD/asiapcf/central/11/09/afghan.beauty/index.html |date=19 December 2007 }}, CNN.com, 10 November 2003</ref><ref>[http://www.sptimes.com/2003/11/10/Worldandnation/England_s_queen_is_gr.shtml Miss Afghanistan named "beauty for a cause"], ''St. Petersburg Times'', 10 November 2003.</ref> তেওঁ ২০১১ চনত জনপ্ৰিয় ৰিয়েলিটী শ্ব’ ''বিগ বছ''ৰ এগৰাকী প্ৰতিযোগী আছিল।<ref>{{cite web|url=http://www.indiavision.com/news/article/entertainment/235161/models-wrestler-transgender-bigg-boss-5-inmates/|archive-url=https://web.archive.org/web/20111004013405/http://www.indiavision.com/news/article/entertainment/235161/models-wrestler-transgender-bigg-boss-5-inmates/|url-status=dead|archive-date=4 October 2011|title=Models, wrestler, transgender: ''Bigg Boss 5'' inmates|date=3 October 2011|publisher=Indiavision news|access-date=26 March 2026|archivedate=4 October 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20111004013405/http://www.indiavision.com/news/article/entertainment/235161/models-wrestler-transgender-bigg-boss-5-inmates/|deadurl=yes}}</ref> == জীৱনী == চামাদজাইৰ জন্ম আফগানিস্তানৰ কাবুলত হৈছিল আৰু তেওঁ তাতেই ডাঙৰ-দীঘল হৈছিল। ১৯৯৬ চনত তেওঁ আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰলৈ গুচি যায়। তেওঁ কেলিফৰ্ণিয়াৰ ফুলাৰটনত থকা কেলিফৰ্ণিয়া ষ্টেট ইউনিভাৰ্চিটিৰপৰা স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে আৰু আমেৰিকাৰ নাগৰিকত্ব গ্ৰহণ কৰে।<ref>[https://web.archive.org/web/20040220223249/http://news.xinhuanet.com/english/2003-11/10/content_1169790.htm "Miss Afghanistan wins award at Miss Earth"], Chinaview.cn, 10 November 2003.</ref><ref>[http://www.femalebeauty.info/2006/vida-samadzai-afghan-beauty-queen-banned.html Vida Samadzai, Afghan Beauty Queen, Banned], FemaleBeauty.info, 5 September 2006.</ref> চামাদজায়ে আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰত অৱস্থিত এটা মহিলা দাতব্য সংস্থা প্ৰতিষ্ঠা কৰাত সহায় কৰিছিল, যিয়ে আফগানিস্তানত মহিলাৰ অধিকাৰ আৰু শিক্ষাৰ বিষয়ে সজাগতা বৃদ্ধিৰ কাম কৰে।<ref>[http://media.www.michigandaily.com/media/storage/paper851/news/2003/11/10/News/Lauded.At.Pageant.Woman.Condemned.By.Afghan.Officials-1420183.shtml Lauded at pageant, woman condemned by Afghan officials], ''Michigan Daily'', 10 November 2003.</ref> ২০০২ চনত চুচান জেচকেৰ প্ৰথম মিছ আমেৰিকা ইণ্টাৰনেশ্যনেল প্ৰতিযোগিতাত তৃতীয় ৰানাৰ-আপ হোৱাৰ পিছত, তেওঁ ২০০৩ চনৰ নতুন মিছ আৰ্থ প্ৰতিযোগিতাৰ বাবে আৱেদন কৰে। আফগানিস্তানত কোনো সৌন্দৰ্য প্ৰতিযোগিতা অনুষ্ঠিত নোহোৱাৰ বাবে তেওঁক বিদেশৰপৰা আফগানিস্তানৰ প্ৰতিনিধি হিচাপে নিৰ্বাচিত কৰা হৈছিল। যদিও তেওঁৰ হাতত "মিছ আফগানিস্তান" খিতাপ নাছিল, তথাপি ১৯৭৪ চনত জোহৰা দাউদ মিছ আফগানিস্তান হিচাপে নিৰ্বাচিত হোৱাৰ পিছত তেৱেঁই আছিল আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সৌন্দৰ্য প্ৰতিযোগিতাত অংশগ্ৰহণ কৰা প্ৰথমগৰাকী আফগান মহিলা। মিছ আৰ্থ প্ৰতিযোগিতাত তেওঁৰ অংশগ্ৰহণক আফগানিস্তানৰ উচ্চতম ন্যায়ালয়ে গৰিহণা দি কৈছিল যে এগৰাকী মহিলাৰ শৰীৰৰ এনে প্ৰদৰ্শনে ইছলামিক আইন আৰু আফগান সংস্কৃতিৰ বিৰোধিতা কৰে। বিশেষকৈ, প্ৰতিযোগিতাৰ সংবাদ মাধ্যমৰ সমুখত তেওঁৰ ৰঙা বিকিনি পৰিহিত উপস্থিতিক পৰম্পৰাবাদীসকলে তীব্ৰ আপত্তি দৰ্শাইছিল। সেই বছৰৰ মিছ আৰ্থ প্ৰতিযোগিতাত তেওঁক এক বিশেষ "বিউটি ফৰ এ কজ" (Beauty for a Cause) বঁটা প্ৰদান কৰা হৈছিল।<ref>[https://www.foxnews.com/story/miss-afghanistan-takes-prize-at-miss-earth-contest "Miss Afghanistan Takes Prize at Miss Earth Contest"], Associated Press, FOXNews.com, 10 November 2003.</ref><ref>{{cite news | url=https://news.bbc.co.uk/1/hi/world/south_asia/3208417.stm | title=Afghan beauty queen makes history | publisher=BBC News | date=23 October 2003|access-date=5 December 2023}}</ref><ref>{{cite news | url=https://www.nytimes.com/2003/10/30/world/world-briefing-asia-afghanistan-anti-pageant-judges.html | title=World Briefing {{!}} Asia: Afghanistan: Anti-Pageant Judges | newspaper=The New York Times | agency=The Associated Press | date=30 October 2003 | accessdate=31 May 2025 }}</ref><ref name="indymedia">{{cite web |url=http://www.indymedia.ie/article/62098?condense_comments=true |title=Afghan women's organization in "Miss Earth" show - Indymedia Ireland |publisher=indymedia.ie |access-date=2016-02-07 |archivedate=2020-07-26 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200726191029/http://www.indymedia.ie/article/62098?condense_comments=true |deadurl=yes }}</ref><ref name="opinionjournal">{{cite web|url=http://www.opinionjournal.com/best/?id=110004216 |title=Opinion & Reviews - Wall Street Journal |publisher=opinionjournal.com|access-date=2016-02-07}}</ref> পিছৰ বছৰত চামাদজাই প্ৰতিযোগিতাখনলৈ উভতি আহে আৰু মিছ আৰ্থ ২০০৪ বিজয়ী প্ৰিচিলা মেইৰেল্লেচক নিৰ্বাচন কৰা ১১ জনীয়া বিচাৰকমণ্ডলীৰ অন্যতম সদস্য হিচাপে কাম কৰে। সেই অনুষ্ঠানৰ নিশা মহিলা অধিকাৰ কৰ্মী গৰাকীয়ে এটা গাউন পৰিধান কৰিছিল আৰু কৈছিল: "মই নাজানো এইবাৰ তেওঁলোকৰ কিবা সমস্যা হ'ব নেকি কাৰণ মই কোনো চুইমছুট পিন্ধা নাই বা শৰীৰ প্ৰদৰ্শন কৰা নাই।" ২০০৫ চনৰ ১ মে'ত ভিডা চামাদজায়ে চুচান জেচকেৰ মিছ আমেৰিকা ২০০৫-০৬ প্ৰতিযোগিতাত জয়লাভ কৰে।<ref>{{cite web|url=https://msamericapageant.com/3/custom_form_14.htm|title=Hall of Fame|work=Ms. America Pageant Inc.|accessdate=22 May 2022|archive-date=24 May 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220524190920/https://msamericapageant.com/3/custom_form_14.htm|url-status=dead|archivedate=24 May 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220524190920/https://msamericapageant.com/3/custom_form_14.htm|deadurl=yes}}</ref> == টেলিভিছন == {| class="wikitable" ! বছৰ!! নাম!! ভূমিকা!! চেনেল!! টোকা!! সূত্ৰ |- | ২০১১ || ''বিগ বছ ৫'' || প্ৰতিযোগী || কলৰ্ছ টিভি || প্ৰথম দিনা প্ৰৱেশ, ৪৯ দিনত বিদায় | style="text-align:center; " | |} == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} [[শ্ৰেণী:আফগানিস্তানৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:সৌন্দৰ্য প্ৰতিযোগী]] [[শ্ৰেণী:অভিনেত্ৰী]] [[শ্ৰেণী:মডেল]] t6wdbeta0atq403bpvfkzidcgtk2u3n 0 136248 604340 598213 2026-05-03T20:12:21Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 604340 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = বাগ্মীতা শইকীয়া | image = | caption = | birth_place = [[তিতাবৰ]], [[যোৰহাট জিলা]], [[অসম]], [[ভাৰত]] | occupation = মডেল | education = স্নাতক (BCA) | alma_mater = জগন্নাথ বৰুৱা ৰাজ্যিক বিশ্ববিদ্যালয় | years_active = ২০২২–বৰ্তমান | known_for = [[ফেমিনা মিছ ইণ্ডিয়া]] ২০২৬-ত অসমৰ প্ৰতিনিধি | title = মিছ টপ মডেল (মিছ ডিভা ২০২৪) }} '''বাগ্মীতা শইকীয়া''' ({{lang-en|Bagmita Saikia}}) এগৰাকী ভাৰতীয় মডেল তথা সৌন্দৰ্য প্ৰতিযোগিতাৰ খিতাপ বিজয়ী। তেওঁ অসমৰ [[যোৰহাট]] জিলাৰ [[তিতাবৰ]]ৰ বাসিন্দা। ২০২৬ বৰ্ষৰ ১৮ এপ্ৰিলত [[ওড়িশা]]ৰ ভুৱনেশ্বৰত অনুষ্ঠিত হ’বলগীয়া ৬১সংখ্যক [[ফেমিনা মিছ ইণ্ডিয়া]] ২০২৬ প্ৰতিযোগিতাত তেওঁ [[অসম]]ক প্ৰতিনিধিত্ব কৰিবলৈ নিৰ্বাচিত হৈছে।<ref name="NEToday">{{cite web |url=https://northeasttoday.in/northeast/assam/bagmita-saikia-to-represent-assam-at-femina-miss-india-2026/ |title=Bagmita Saikia To Represent Assam At Femina Miss India 2026 |website=NorthEast Today |access-date=30 March 2026 }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name="FeminaMIProfile">{{cite web |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-india/miss-india-contestants/2026/bagmita-saikia/contestantprofile/153924823.cms |title=Bagmita Saikia – Femina Miss India 2026 Contestant Profile |website=Femina |access-date=30 March 2026}}</ref> == প্ৰাৰম্ভিক জীৱন আৰু শিক্ষা == বাগ্মীতা শইকীয়াৰ জন্ম অসমৰ তিতাবৰত। তেওঁ তিতাবৰৰ প্ৰাগজ্যোতিকা ছিনিয়ৰ ছেকেণ্ডাৰী স্কুলত অধ্যয়ন কৰিছিল আৰু পিছত যোৰহাটস্থিত জগন্নাথ বৰুৱা ৰাজ্যিক বিশ্ববিদ্যালয়ত কম্পিউটাৰ এপ্লিকেচনৰ স্নাতক (BCA) পাঠ্যক্ৰম অধ্যয়ন কৰে।<ref name="MissDivaProfile">{{cite web |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-diva/miss-diva-contestants/2024/bagmita-saikia/contestantprofile/151183517.cms |title=Bagmita Saikia – Miss Diva 2024 Contestant Profile |website=Femina |access-date=30 March 2026}}</ref> সৰুৰেপৰাই তেওঁ সৃজনশীল কাম-কাজ আৰু কলা-সংস্কৃতিৰ সৈতে জড়িত আছিল। মাত্ৰ ৬ বছৰ বয়সতে তেওঁ সৰ্বঅসম ভিত্তিত অনুষ্ঠিত শিল্প আৰু হস্তশিল্প প্ৰতিযোগিতাত প্ৰথম স্থান লাভ কৰিছিল।<ref name="NEToday"/> তেওঁ নৃত্য, গীত, ক্ৰীড়া আৰু শিল্পকৰ্মৰ প্ৰতিও আগ্ৰহী। কিশোৰ অৱস্থাতেই গহনা নিৰ্মাণৰ কাম আৰম্ভ কৰি সৃজনশীলতা আৰু উদ্যোগী মনোভাৱৰ পৰিচয় দিছিল।<ref name="MissDivaProfile"/> == সৌন্দৰ্য প্ৰতিযোগিতাৰ যাত্ৰা == বাগ্মীতা শইকীয়াই কিশোৰী অৱস্থাতেই সৌন্দৰ্য প্ৰতিযোগিতাত অংশগ্ৰহণ আৰম্ভ কৰে আৰু ১৩ বছৰ বয়সত নিজৰ প্ৰথম পেজেণ্টত অংশগ্ৰহণ কৰে। পিছত তেওঁ বিভিন্ন প্ৰতিযোগিতাত অংশগ্ৰহণ কৰি কেইবাটাও খিতাপ অৰ্জন কৰে।<ref name="MissDivaProfile"/> ২০২২ চনত নিকাৰাগুৱাত অনুষ্ঠিত 'মিছ টিন ইউনিভাৰ্ছ ২০২২' প্ৰতিযোগিতাত ভাৰতক প্ৰতিনিধিত্ব কৰি তেওঁ শীৰ্ষ ৭ গৰাকী প্ৰতিযোগীৰ ভিতৰত স্থান লাভ কৰিছিল। ২০২৪ চনত তেওঁ 'নৰ্থইষ্ট ডিভা ২০২৪' খিতাপ জয় কৰে, যাৰ ফলত তেওঁ পোনপটীয়াকৈ 'মিছ ডিভা ২০২৪' প্ৰতিযোগিতাত অংশগ্ৰহণৰ সুযোগ লাভ কৰে। এই প্ৰতিযোগিতাত তেওঁ শীৰ্ষ ১০ গৰাকীৰ ভিতৰত স্থান লাভ কৰাৰ লগতে '''মিছ টপ মডেল''' উপ-খিতাপ অৰ্জন কৰে।<ref name="MissDivaProfile"/> ২০২৬ বৰ্ষৰ ফেমিনা মিছ ইণ্ডিয়া প্ৰতিযোগিতাৰ বাবে তেওঁক অসমৰ অধিকাৰিক প্ৰতিনিধি হিচাপে নিৰ্বাচিত কৰা হয়। এই প্ৰতিযোগিতাখন ওড়িশাৰ ভুৱনেশ্বৰত অনুষ্ঠিত হ’ব আৰু দেশজুৰি প্ৰায় ৩০ গৰাকী প্ৰতিযোগীয়ে অংশগ্ৰহণ কৰিব।<ref name="NEToday"/> == ব্যক্তিগত জীৱন == মডেলিং জগতৰ উপৰি শইকীয়া গহনা নিৰ্মাণ, নৃত্য, সংগীত আৰু ক্ৰীড়াৰ প্ৰতি আগ্ৰহী। তেওঁ মানসিক স্বাস্থ্য সচেতনতা বিষয়টোক বিশেষ গুৰুত্ব দিয়ে আৰু নিজৰ অভিজ্ঞতাৰ জৰিয়তে আন লোকক সাহস আৰু আত্মবিশ্বাস যোগাবলৈ চেষ্টা কৰে।<ref name="FeminaArticle">{{cite web |url=https://www.femina.in/beauty-pageants/miss-india/miss-india-contestants/2026/bagmita-saikia/bagmita-saikka/amp_articleshow/153924844.cms |title=Bagmita Saikia |website=Femina |access-date=30 March 2026}}</ref> == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== {{Instagram|bagmitaasaikiaa}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ নাৰী]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় মডেল]] [[শ্ৰেণী:সৌন্দৰ্য প্ৰতিযোগী]] hmrhuq5tpqdugc2873d16e1s48uafca 0 136587 604253 602455 2026-05-03T12:08:17Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 604253 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = পিয়ুমি হংসমালী গোমেজ | native_name = පියුමි හංසමාලි | native_name_lang = si | image = | caption = | birth_date = {{Birth date and age|1992|11|22|df=yes}} | birth_name = পিয়ুমি হংসমালী গোমেজ | birth_place = কলম্বো, [[শ্ৰীলংকা]] | alma_mater = | occupation = অভিনেত্ৰী, মডেল | education = শ্ৰী সোবিতা বিদ্যালয়, ৰাজাগিৰিয়া | years_active = ২০১১–বৰ্তমান | father = পি. নিহাল লক্ষ্মণ গোমেজ | mother = এল. বাসন্তী পেৰেৰা | children = ১ | known_for = ''ৱাচ্ছানায়ে চন্দা'' | height = ৫ ফুট ৫ ইঞ্চি }} '''পিয়ুমি হংসমালী গোমেজ''' (জন্ম: ২২ নৱেম্বৰ ১৯৯২) এগৰাকী [[শ্ৰীলংকা]]ন অভিনেত্ৰী,<ref>{{Cite web |title=Actresses in Sinhala Cinema - Piyumi Hansamali |url=http://www.films.lk/sinhala-cinema-artist-piyumi-hansamali-7070.html |access-date=2021-01-31 |website=Digital Identity of Sinhala Cinema}}</ref> দূৰদৰ্শন ব্যক্তিত্ব, সৌন্দৰ্য প্ৰতিযোগিতাৰ প্ৰতিযোগী আৰু মডেল।<ref>{{Cite web |title=That news is a lie: Piumi Hansamali |url=https://www.divaina.com/sunday/index.php/visheshanga2/4513-2018-06-23-05-58-34 |access-date=2021-01-19 |website=Divaina}}</ref><ref>{{Cite web |title=Piumi Hansamali has over 1.5 million followers |url=http://news24.lk/%E0%B6%9C%E0%B7%9C%E0%B7%83%E0%B7%92%E0%B6%B4%E0%B7%8A/%E0%B6%B4%E0%B7%92%E0%B6%BA%E0%B7%94%E0%B6%B8%E0%B7%92-%E0%B7%84%E0%B6%82%E0%B7%83%E0%B6%B8%E0%B7%8F%E0%B6%BD%E0%B7%92-%E0%B6%85%E0%B6%B1%E0%B7%94%E0%B6%9C%E0%B7%8F%E0%B6%B8%E0%B7%92%E0%B6%9A%E0%B6%BA/ |access-date=2021-01-19 |website=news24 |archivedate=2021-01-23 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210123194748/http://news24.lk/%E0%B6%9C%E0%B7%9C%E0%B7%83%E0%B7%92%E0%B6%B4%E0%B7%8A/%E0%B6%B4%E0%B7%92%E0%B6%BA%E0%B7%94%E0%B6%B8%E0%B7%92-%E0%B7%84%E0%B6%82%E0%B7%83%E0%B6%B8%E0%B7%8F%E0%B6%BD%E0%B7%92-%E0%B6%85%E0%B6%B1%E0%B7%94%E0%B6%9C%E0%B7%8F%E0%B6%B8%E0%B7%92%E0%B6%9A%E0%B6%BA/ |deadurl=yes }}</ref> তেওঁ ''ৰিতু'' নামৰ ধাৰাবাহিকখনৰ লগতে ''ৱাচ্ছানায়ে চন্দা''<ref>{{Cite web |title=Piumi Hansamali Misogynist Attack: Police Silent |url=https://www.colombotelegraph.com/index.php/piumi-hansamali-misogynist-attack-police-silent/ |access-date=2021-01-31 |website=Colombo Telegraph}}</ref> আৰু ''লক্ষ্ণৌ'' আদি বোলছবিসমূহত অভিনয় কৰিছে।<ref>{{Cite web |title=Lucknow Malayalam Movie |url=https://www.nowrunning.com/movie/22670/malayalam/lucknow/ |access-date=2021-01-31 |website=nowrunning.com}}</ref> == প্ৰাৰম্ভিক জীৱন আৰু শিক্ষা == হংসমালীৰ জন্ম হৈছিল কালাপলুৱাৱাত। তেওঁ নিহাল লক্ষ্মণ গোমেজ আৰু বাসন্তী পেৰেৰাৰ একমাত্ৰ সন্তান আছিল। তেওঁৰ পিতৃ-মাতৃ দুয়োৰে বিদেশত কৰ্মৰত আছিল।<ref>{{Cite web |title=Chat with Piumi |url=http://www.lankagossiproom.com/2016/02/piumi-hansamali-talk-gets-pregnant-at-17-th-age-lanka-gossip.html |access-date=2021-01-19 |website=lankagossiproom}}</ref> তেওঁ ৰাজাগিৰিয়াৰ শ্ৰী সোবিতা বিদ্যালয়ৰ পৰা শিক্ষা সম্পূৰ্ণ কৰে।<ref name="lankadeepa">{{Cite web |title=I am very lucky: Piumi Hansamali |url=http://www.lankadeepa.lk/latest_news/‘‘මං-හරි-ලකී’’/1-289232 |access-date=2021-01-19 |website=Lankadeepa}}</ref> ২০১১ চনত তেওঁ ৰোজান ডায়াছৰ দ্বাৰা পৰিচালিত চাইড ইমেজ মডেলিং স্কুলত যোগদান কৰে।<ref name=":0" /> == কেৰিয়াৰ == হংসমালীয়ে ৰেম্প মডেলিংৰ জৰিয়তে নিজৰ কেৰিয়াৰ আৰম্ভ কৰিছিল।<ref name=":0">{{Cite web |title=I have my own limits: Piumi Hansamali speaks |url=https://gossip.hirufm.lk/23493/2018/05/piumi-hansamali.html |access-date=2021-01-19 |website=Hiru FM}}</ref> ২০১৪ চনত শান্তা চয়জাৰ নিৰ্দেশনাত আইটিএন-ত সম্প্ৰচাৰিত টেলিভিছন ধাৰাবাহিক ''ৰিতু''ৰ জৰিয়তে হংসমালীয়ে টেলিভিছনত অভিষেক ঘটায়। এই ধাৰাবাহিকখনত তেওঁ জনপ্ৰিয় অভিনেতা বিশ্ব কোডিকাৰাৰ বিপৰীতে নাম চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল।<ref name="lankadeepa" /> ধাৰাবাহিকখন জনপ্ৰিয় হোৱাৰ পাছতো ৰাজনৈতিক চাপৰ বাবে ২০১৫ চনৰ আৰম্ভণিতে ইয়াৰ সম্প্ৰচাৰ বন্ধ কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite web|title=ITN Rithu Teledrama banned|url=http://www.gossiplankahotnews.com/2015/01/itn-rithu-teledrama-banned.html|access-date=2021-01-19|website=gossiplankahotnews}}</ref> ২০১৫ চনত তেওঁ 'মিচেছ গ্লোব'ত অংশগ্ৰহণ কৰে আৰু তাৰ পিছত ২০১৬ চনত মালয়েছিয়াত অনুষ্ঠিত 'মিচেছ নবেল কুইন অফ দ্য ইউনিভাৰ্চ'ত প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা কৰে।<ref>{{Cite web|title=Model S.Sarnai crowned Mrs Asia Noble Queen International 2016|url=https://theubposts.com/model-s-sarnai-crowned-mrs-asia-noble-queen-international-2016/#:~:text=Sarnai%20crowned%20Mrs%20Asia%20Noble%20Queen%20International%202016,-By%20-&text=Mongolian%20model%20S.,held%20in%20Kuala%20Lumpur%2C%20Malaysia.|access-date=2021-01-19|website=Mawrata News|archivedate=2021-02-02|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210202180239/https://theubposts.com/model-s-sarnai-crowned-mrs-asia-noble-queen-international-2016/#:~:text=Sarnai%20crowned%20Mrs%20Asia%20Noble%20Queen%20International%202016,-By%20-&text=Mongolian%20model%20S.,held%20in%20Kuala%20Lumpur%2C%20Malaysia.|deadurl=yes}}</ref><ref name="lankadeepa" /> ২০১৭ চনত তুৰস্কত অনুষ্ঠিত 'ফিউচাৰ ফেশ্বন ফেচচ ৱৰ্ল্ড'ত তেওঁ 'বেষ্ট মডেল ইন এছিয়া' শাখাত প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা কৰিছিল।<ref>{{Cite web |title=Asian Best Model Piumi Hansamali |url=https://www.gossip9.co/2016/12/asian-best-model-piumi.html |access-date=2021-01-19 |website=gossip9 |archivedate=2021-01-16 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210116151430/https://www.gossip9.co/2016/12/asian-best-model-piumi.html |deadurl=yes }}</ref><ref>{{Cite web |title=Piumi Hansamali become the best model in Asia |url=http://www.lankadeepa.lk/latest_news/ආසියාවේ-හොඳම-නිරූපිකාව-පියුමි-හංසමාලි/1-492765 |access-date=2021-01-19 |website=Lankadeepa}}</ref> ইয়াৰ পিছত ২০১৮ চনত উদয়কান্ত ৱৰ্ণাসূৰ্যৰ নিৰ্দেশনাত নিৰ্মিত নাট্য চলচ্চিত্ৰ ''ৱাচ্ছানায়ে চন্দা''ৰ জৰিয়তে তেওঁ প্ৰথমবাৰৰ বাবে চিনেমা জগতত প্ৰৱেশ কৰে।<ref>{{Cite web |title='Wassane Sanda' now in cinema |url=http://www.sundaytimes.lk/180603/magazine/wassane-sanda-now-in-cinema-296179.html |access-date=6 September 2018 |publisher=Sunday Times}}</ref> এই ছবিখনত তেওঁ 'মিহিৰি' নামৰ মুখ্য চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল। ২০১৯ চনত তেওঁক অনিল কুমাৰৰ নিৰ্দেশনাত নিৰ্মিত মালয়ালম ছবি ''লক্ষ্ণৌ''ত অভিনয় কৰিবলৈ আমন্ত্ৰণ জনোৱা হয়।<ref>{{Cite web |title=Piumi Hansamali To Mollywood? |url=https://asianmirror.lk/entertainment/item/26444-piumi-hansamali-to-mollywood |access-date=2021-01-19 |website=Asian Mirror |archivedate=2021-01-28 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210128075354/https://asianmirror.lk/entertainment/item/26444-piumi-hansamali-to-mollywood |deadurl=yes }}</ref> এই ছবিখনত তেওঁ শ্ৰীলংকাৰ নাট্যকাৰ জেকচন এন্থনীৰ সৈতে মুখ্য ভূমিকা পালন কৰিছিল। ১৯৯২ চনত যশোদা বিমলাধৰ্মাই এখন ভাৰতীয় ছবিত মুখ্য চৰিত্ৰত অভিনয় কৰাৰ পিছত এগৰাকী শ্ৰীলংকাৰ অভিনেত্ৰীয়ে এনে স্থান লাভ কৰা এয়া দ্বিতীয়টো ঘটনা।<ref>{{Cite web |title=25 years after Yasoda, Piumi Hansamali joins Jackson to star in Indian cinema |url=https://www.gossiplankanews.com/2017/12/25-piumi-hansamali.html |access-date=2021-01-19 |website=gossiplankanews}}</ref> == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * {{IMDb name|nm9411085}} [[শ্ৰেণী:শ্ৰীলংকাৰ চলচ্চিত্ৰ অভিনেত্ৰী]] iq3ak1uubl4xdtnqevmv4v9qvmb9ptx 0 136621 604355 602538 2026-05-03T23:04:08Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 604355 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = বিশাখা চিৰিৱৰ্ধনা | native_name = විශාඛා සිරිවර්ධන | image = | alt = | caption = | other_names = | birth_name = মুক্তগৰা অধিকাৰী মুইদিয়ানচে ৰালাহামিনালাগে বিশাখা চিৰিৱৰ্ধনা | birth_date = {{birth date|df=yes|1956|8|28}} | birth_place = কুৰুনেগালা, চিলন ডমিনিয়ন | death_date = {{death date and age|df=yes|2021|10|23|1956|8|28}} | death_place = কুৰুনেগালা, [[শ্ৰীলংকা]] | resting_place_coordinates = | education = কাটু পোথা তিছা মহা বিদ্যালয় | occupation = অভিনেত্ৰী | years_active = ১৯৮১–২০২১ | height = ৫ ফুট ৯ ইঞ্চি | party = | spouse = দয়া ধৰ্মচিৰিৱৰ্ধনা | children = | website = }} '''মুক্তগৰা অধিকাৰী মুইদিয়ানচে ৰালাহামিনালাগে বিশাখা চিৰিৱৰ্ধনা''' ([[সিংহল]]: විශාඛා සිරිවර්ධන}}; ২৮ আগষ্ট ১৯৫৬ – ২৩ অক্টোবৰ ২০২১), যিগৰাকী '''বিশাখা চিৰিৱৰ্ধনা''' নামেৰে জনপ্ৰিয়, [[শ্ৰীলংকা]]ৰ চলচ্চিত্ৰ আৰু টেলিভিছনৰ এগৰাকী অভিনেত্ৰী আছিল।<ref>{{Cite web |title=Vishaka Siriwardana - විශාකා සිරිවර්ධන - Sinhala Cinema Database |url=https://films.lk |access-date=2021-10-28 |website=www.films.lk}}</ref> তিনিটাতকৈও অধিক দশকৰ কেৰিয়াৰত তেওঁ ''চাৰাংগা'', ''চচৰা চেতনা'' আৰু ''সুৰা দুথিও'' আদি ছবিত অভিনয় কৰি প্ৰসাৰতা লাভ কৰিছিল।<ref>{{Cite web |title=Veteran actress Vishaka Siriwardana passes away |url=https://dailynews.lk |access-date=2021-10-27 |website=Daily News}}</ref> ৫ ফুট ৯ ইঞ্চি উচ্চতাৰে তেওঁ আছিল শ্ৰীলংকাৰ আটাইতকৈ ওখ অভিনেত্ৰী।<ref name="away">{{Cite web |title=Veteran actress Visakha Siriwardena passes away |url=http://dinamina.lk |access-date=2021-10-27 |website=Dinamina |archive-date=28 October 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211028042750/http://dinamina.lk |url-status=dead }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web |title=Veteran actress Vishaka Siriwardana passes away |url=http://adaderana.lk |access-date=2021-10-28 |website=www.adaderana.lk |language=en}}</ref> == ব্যক্তিগত জীৱন == বিশাখা চিৰিৱৰ্ধনাৰ জন্ম হৈছিল ১৯৫৬ চনৰ ২৮ আগষ্টত শ্ৰীলংকাৰ কুৰুনেগালাৰ কাটু পোথাত। তেওঁ নজন ভাই-ভনীৰ ভিতৰত অষ্টম সন্তান আছিল। তেওঁৰ মাতৃ আছিল ডোনা লিজ্জি চিৰিৱৰ্ধনা আৰু পিতৃ আছিল দেশাই চাৰথ চিৰিৱৰ্ধনা। তেওঁ কাটু পোথা তিছা মহা বিদ্যালয়ত শিক্ষা গ্ৰহণ কৰিছিল।<ref name="Visakha">{{Cite web |date=2021-10-27 |title=Visakha Siriwardena, who has shaped the memory book as the tallest actress, is stepping down from the stage |url=http://sarasaviya.lkිළිය-ලෙස-මතක-පොත-හැඩකළ-විශාඛා-සිරිවර්ධන-දිවි-රඟමඬලෙන්-බැසයයි |access-date=2021-10-28 |website=සරසවිය}}</ref> তেওঁ দয়া ধৰ্মচিৰিৱৰ্ধনাৰ সৈতে বিবাহপাশত আৱদ্ধ হৈছিল। দয়া এটা ভয়ংকৰ পথ দুৰ্ঘটনাত পতিত হৈছিল আৰু ইয়াৰ ফলত তেওঁৰ এখন ভৰি কাটি পেলাব লগা হৈছিল।<ref name="Visakha" /> তেওঁ দীৰ্ঘদিন ধৰি কৰ্কট ৰোগৰ চিকিৎসা গ্ৰহণ কৰি আছিল যদিও অভিনয় জগতত কাম কৰি গৈছিল। অৱশ্যে কুৰুনেগালা টিচিং হাস্পতালত চিকিৎসাধীন অৱস্থাত ২০২১ চনৰ ২৩ অক্টোবৰত ৬৬ বছৰ বয়সত তেওঁৰ মৃত্যু হয়।<ref name="away" /><ref>{{Cite web |title=Veteran actress Visakha Siriwardena passes away |url=https://adaderana.lk්%E2%80%8Dරවීණ-නිළි-විශාකා-සිරිවර්ධන-අභාවප්%E2%80%8Dරාප්ත-වෙයි |access-date=2021-10-28 |website=sinhala.adaderana.lk}}</ref> তেওঁৰ নশ্বৰ দেহ ২০২১ চনৰ ২৪ অক্টোবৰত পুৱা ৮ বজাৰ পৰা বিয়লি ৫ বজালৈ কুৰুনেগালা পৌৰসভাৰ ফ্লোৰিষ্ট হলত ৰখা হৈছিল। ২০২১ চনৰ ২৫ অক্টোবৰত কাটু পোথা কবৰস্থানত তেওঁৰ অন্তিম সংস্কাৰ সম্পন্ন কৰা হয়।<ref name="Divaina">{{Cite web |last=Chinthaka |date=2021-10-25 |title=The tallest actress in Sri Lankan cinema Visakha Suraduthiyo passes away |url=https://divaina.lk |access-date=2021-10-28 |website=Divaina |language=en-US |archive-date=28 October 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211028042737/https://divaina.lk |url-status=dead }}</ref> == কেৰিয়াৰ == তেওঁ দুৰ্ঘটনাক্ৰমে অভিনয় জগতত প্ৰৱেশ কৰিছিল। এদিন বিশাখাই গম পালে যে তেওঁৰ জন্মগাঁও কুৰুনেগালাৰ কাটু পোথাত ''ৱাচান্থায়ে দাৱাচাক'' চিনেমাখনৰ দৃশ্যগ্ৰহণ চলি আছে। তেওঁ বন্ধু-বান্ধৱীৰ এটা দলৰ সৈতে তালৈ গৈছিল আৰু তাতেই অভিনেত্ৰী ৰাণী মালিনী ফনচেকাসহ ছবিখনৰ কলা-কুশলীসকলক দেখিছিল। দৃশ্যগ্ৰহণ দেখি তেওঁৰো অভিনেত্ৰী হোৱাৰ হেঁপাহ জাগিছিল। চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক চিৰি কুলাৰত্নেৰ ভাতৃ বিশাখাৰ সহপাঠী আছিল, যাৰ জৰিয়তে তেওঁ চিৰি কুলাৰত্নেক লগ কৰিবলৈ সহায় কৰিছিল।<ref>{{Cite web |date=2021-10-24 |title=Visakha Siriwardena passes away |url=http://colombotimes.lk/visakha-siriwardena/ |access-date=2021-10-28 |website=Colombo Times |language=en-US |archive-date=28 October 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211028042735/http://colombotimes.lk/visakha-siriwardena/ |url-status=dead |archivedate=2021-10-28 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20211028042735/http://colombotimes.lk/visakha-siriwardena/ |deadurl=yes }}</ref> ইয়াৰ পিছত কুলাৰত্নেই বিশাখাক তেওঁৰ শেহতীয়া ছবি ''অনুৰাধা''ৰ বাবে নিৰ্বাচন কৰে আৰু ১৯৮১ চনত দৃশ্যগ্ৰহণ কৰা এই ছবিখনৰ জৰিয়তে তেওঁ মালিনী ফনচেকাৰ সৈতে চলচ্চিত্ৰ জগতত অভিষেক ঘটায়।<ref name="Visakha" /> কিন্তু তেওঁৰ মুক্তি পোৱা প্ৰথমখন ছবি আছিল ১৯৮১ চনত গামিনী হেৱাউইথাৰাণাৰ দ্বাৰা পৰিচালিত ''চাৰাংগা''।<ref name="Divaina" /> ছবিখনৰ সফলতাৰ পিছত তেওঁ ১৯৮২ চনত মুক্তি পোৱা ''চানাচান্না মা'' আৰু ''য়াহালু য়েহেলি'' আদি ছবিত অভিনয় কৰে। ১৯৮৪ চনত তেওঁ তিনিখন ছবিত অভিনয় কৰে: ''কোকিলা'', ''পুডী ৰালাহামি'' আৰু ''চচৰা চেতনা''। পৰৱৰ্তী সময়ত ১৯৮৫ চনত অনুষ্ঠিত ১৩ সংখ্যক সাৰসাৱিয়া বঁটাত ''চচৰা চেতনা'' ছবিখনত আগবঢ়োৱা অভিনয়ৰ বাবে বিশাখাই শ্ৰেষ্ঠ উদীয়মান অভিনেত্ৰীৰ সাৰসাৱিয়া বঁটা লাভ কৰে।<ref name= hiru>{{Cite web |title=Veteran actress Visakha Siriwardena passes away |url=https://www.hirunews.lk/285884/ප්%E2%80%8Dරවීණ-රංගන-ශිල්පිණී-විශාඛා-සිරිවර්ධන-අභාවප්%E2%80%8Dරාප්ත-වෙයි |access-date=2021-10-27 |website=hirunews}}</ref> তেওঁ ধাৰাবাহিকভাৱে ছবিৰ আমন্ত্ৰণ লাভ কৰিছিল যদিও স্বামীৰ দুৰ্ঘটনাৰ বাবে তেওঁ সেইবোৰত অৰিহণা যোগাব নোৱাৰিলে। সেই পৰিবৰ্তনৰ সময়ছোৱাৰ পিছত মালানী ফনচেকাৰ দ্বাৰা পৰিচালিত ছবি ''চান্দমাদালা''ৰ জৰিয়তে তেওঁ চিনেমা জগতলৈ ঘূৰি আহে।<ref name="Visakha" /> ১৯৮৬ চনত তেওঁ ''সুৰা দুথিও''ত অভিনয় কৰাৰ বাবে ১৩ সংখ্যক অ'চিআইচি বঁটা প্ৰদান অনুষ্ঠানত শ্ৰেষ্ঠ অভিনয়ৰ বঁটা লাভ কৰে।<ref name= hiru /> ইয়াৰ পিছত তেওঁ ''পুথুনী মাতা চামভেন্না'', ''সুৰা দুথিও'', ''অচিপাথা মামাই'', ''চথ্যাগ্ৰহণায়া'', ''ক্ৰিষ্টু চৰিতাায়া'', ''চেৰিঅ’ ডক্টৰ'', ''য়াচোমা'' আৰু ''ভীষনায় অতুৰু কথাৱাক'' আদি ছবিত অভিনয় কৰে।<ref>{{Cite web |date=2019-11-12 |title=Charlie's Angels |url=http://www.sarasaviya.lk/films-foreign/2019/11/14/12230/charlies-angels |access-date=2021-10-28 |website=සරසවිය}}</ref><ref name="Divaina" /> চিনেমাৰ বাহিৰেও তেওঁ বিশেষকৈ খলনায়িকাৰ চৰিত্ৰৰ জৰিয়তে টেলিভিছনত উল্লেখনীয় অভিনয় কৰিছিল। তেওঁ টেলিভিছন ধাৰাবাহিক ''ইচুৰু গিৰা''ত "ৰাথু আক্কা" চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল, য'ত তেওঁ সেই সময়ৰ সেই চৰিত্ৰটোৰ বাবে অতি জনপ্ৰিয় হৈ পৰিছিল। তাৰ পিছত তেওঁ কেইবাখনো ধাৰাবাহিক আৰু চাব অপাৰেত অৰিহণা যোগাবলৈ সক্ষম হয় যেনে; ''বিম্মল ইল্লামা'', ''তুলা দাহাৰা'', ''চৰলা সমনলী'', ''কিথচিৰিগে ইৰাণামা'', ''দেৱেনী ৱেদিকভা'', ''চাভিল পালিক'', ''কাহালা নাদায়া'', ''চিভদিয়া দাহাৰা'', ''পুদা বেছা'', ''বাম্বা কেটু হাটি'', ''ভাৱনা'' আৰু ''বসুদা''।<ref name="Visakha" /><ref name="Divaina" /> ২০০৭ চনত ১২ সংখ্যক সুমাথি বঁটাত ''দুউইলি সুলংগা'' নামৰ টেলিভিছন ধাৰাবাহিকখনত অভিনয় কৰাৰ বাবে তেওঁ সুমাথি শ্ৰেষ্ঠ টেলিড্ৰামা সহযোগী অভিনেত্ৰীৰ বঁটা লাভ কৰে।<ref>{{cite web|title=Sumathi Award winners in each year|url=https://sumathiawards.lk/sumathi-awards-winners.php|website=www.sumathiawards.lk}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * {{IMDb name|nm9546798}} [[শ্ৰেণী:শ্ৰীলংকাৰ অভিনেত্ৰী]] 129ypbgqcgny2qh71y1xpl8lfpajkzs 4 136690 604280 603949 2026-05-03T17:31:13Z Kandarpajit Kallol 6257 604280 wikitext text/x-wiki ====[[সদস্য:Duhita Ragini Kalita|দুহিতা ৰাগিনী কলিতা]]==== # [[অজিত কুমাৰ বেনাৰ্জী]] {{accepted}} # [[কিম জি-ৱন]] {{accepted}} # [[ছং কাং]] {{accepted}} # [[চেন ঝেয়ুয়ান]] {{accepted}} # [[অক্ষয় খান্না]] {{accepted}} # [[চি কে জানু]] {{accepted}} # [[কুম্বৰজুৱা]] {{accepted}} # [[সীতা আম্মান মন্দিৰ]] {{accepted}} # [[সুবৰ্ণৰেখা নদী]] {{accepted}} # [[জল মহল]] {{accepted}} # [[ৰণবীৰ শ্ব’ৰে]] {{accepted}} # [[নাং মাই]] {{accepted}} # [[ৰাজাৰাণী মন্দিৰ]] {{accepted}} # [[গংগাৰ অৱতৰণ]] {{accepted}} # [[মেগান ইয়ং]] {{accepted}} # [[বিজয় বাৰ্মা]] {{accepted}} # [[ৰোহন পেথিয়াগোডা]] {{accepted}} # [[শ্বীবা চাদ্ধা]] {{accepted}} # [[শ্বৰীব হাছমী]] {{accepted}} # [[ৰাজপাল সিং যাদৱ]] {{accepted}} # [[সুৰু উপত্যকা]] {{accepted}} # [[ছিৰিন্ধহৰ্ণ]] {{accepted}} # [[ৰায়গড় দুৰ্গ]] {{accepted}} # [[শিশুপালগড়]] {{accepted}} ====[[সদস্য:নৰুনা বৰুৱা|নৰুনা বৰুৱা]]==== #[[ইৰানৰ ক্ৰীড়া]] {{accepted}} #[[আদিত্য তিৱাৰী]] {{accepted}} #[[তিৰুমালা]] {{accepted}} #[[ক’লা নহৰু]] {{accepted}} #[[পাঞ্চাল]] {{accepted}} #[[অটল সেতু]] {{accepted}} #[[হেমেন্দ্ৰ সিং পানৱাৰ]] {{accepted}} #[[প্ৰিয়া ডেভিদৰ]] {{accepted}} #[[ওম প্ৰকাশ আগৰৱাল]] {{accepted}} #[[যমুনা শৰণ সিং]] {{accepted}} #[[আলাউদ্দিন আল আজাদ]] {{accepted}} #[[নিতিন নবীন]] {{accepted}} #[[একলব্য শৰ্মা]] {{accepted}} #[[ৰাজা ৰাজেশ্বৰী ছেঠা ৰমন]] {{accepted}} #[[স্বাধীনতা পুৰস্কাৰ]] {{accepted}} #[[কৃষ্ণা নদী]] {{accepted}} #[[সুষমা স্বৰাজ ইনষ্টিটিউট অৱ ফৰেইন চাৰ্ভিচ]]‌ {{accepted}} ====[[সদস্য:Kandarpajit Kallol|কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল]]==== # [[আশা ভাট]]{{accepted}} # [[ৰেৱতী (চুটিগল্প)]]{{accepted}} # [[অনন্তনাৰায়ণন ৰমন]]{{accepted}} # [[শ্ৰীনিধি শেট্টী]]{{accepted}} # [[স্নেহা উল্লাল]]{{accepted}} # [[শ্ৰেয়া ধনন্তৰি]]{{accepted}} # [[সাক্ষী আগৰৱাল]]{{accepted}} # [[যোগিতা বিহানী]]{{accepted}} # [[এণ্ড্ৰু কিশোৰ]]{{accepted}} # [[উণ্ডৱল্লী গুহা]]{{accepted}} # [[এহতেশাম]]{{accepted}} # [[কালি নদী]]{{accepted}} # [[চৈয়দা ৰিজৱানা হাছান]]{{accepted}} # [[মাধৱ চন্দ্ৰ দাশ]]{{accepted}} # [[নাককাটি পাহাৰ]]{{accepted}} # [[সুভাষ দত্ত]]{{accepted}} # [[ছাবিনা ইয়াছমিন]]{{accepted}} # [[জহিৰ ৰায়হান]]{{accepted}} # [[মক্তাব]]{{accepted}} # [[মুল্কৰাজ আনন্দ]]{{accepted}} # [[ৰাধা বল্লভ মন্দিৰ, বৃন্দাবন]]{{accepted}} # [[ৰেডিঅ' নেপাল]]{{accepted}} # [[সামাজিক ন্যায়ৰ মূৰ্তি]]{{accepted}} # [[বাংলাদেশৰ প্ৰাণীজগত]]{{accepted}} ====[[সদস্য:Jmgogoi99|যদুমণি গগৈ]]==== # [[অমৰাৱতী, অন্ধ্ৰপ্ৰদেশ]] {{accepted}} # [[আকাশবাণী ডিব্ৰুগড়]] {{accepted}} # [[অহিংসাৰ মূৰ্তি]] {{accepted}} # [[বিনয় পাঠক]] {{not accepted|''চলচিত্ৰপঞ্জী অসমীয়া লিপিৰে লিখা হোৱা নাছিল। সম্পাদনা দ্বন্দ্ব নোলোগোৱা বাবে পৰৱৰ্তী সময়ত বেলেগে সেইখিনি লিপ্যন্তৰ কৰে।''}} # [[কলিংগ (অঞ্চল)]] {{accepted}} # [[কৌন বনেগা ক্ৰৌড়পতি]] {{accepted}} ====[[সদস্য:JAKHINI|JAKHINI]]==== # [[ছিগিৰিয়া]] {{accepted}} # [[দক্ষিণ এছিয়া]] {{accepted}} ====[[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]]==== # [[ললিতগিৰি]] {{accepted}} # [[চম্বল নদী]] {{accepted}} # [[বিভৱ কুমাৰ তালুকদাৰ]] {{accepted}} # [[হৰিণী নাগ্ৰেণ্ডা]] {{accepted}} # [[আদিত্য নাৰায়ণ পুৰোহিত]] {{accepted}} # [[বিনয় পাঠক]] {{accepted}} # [[বিশাল জেঠৱা]] {{accepted}} ====[[সদস্য:Jyoti Chiring|Jyoti Chiring]]==== # [[টান্দুৰ নান]] {{accepted}} # [[বিধু বিনোদ চোপ্ৰা]] {{accepted}} # [[ফতেহ সিং ৰাথোৰ]] {{accepted}} # [[চীনা নুডলছ]] {{accepted}} # [[বাল্মিক থাপাৰ]] {{accepted}} # [[হৰিণী অমৰাছুৰীয়া]] {{accepted}} # [[হাথীগুম্ফা শিলালিপি]] {{accepted}} #[[ৰোমুলাছ হুইটেকাৰ]] {{accepted}} ====[[সদস্য:ৰুণুমী বৰ্মন কলিতা|ৰুণুমী বৰ্মন কলিতা]]==== # [[ঐতিহাসিক চহৰ আহমদাবাদ]] {{accepted}} # [[চণ্ডীগড় কেপিটেল কমপ্লেক্স]] {{accepted}} # [[দীঘা–সোণপুৰ দলং]] {{accepted}} # [[দ্ৰাস]] {{accepted}} # [[নীতা লুল্লা]] {{accepted}} # [[নেচনেল মিউজিয়াম অৱ নেচাৰেল হিষ্ট্ৰী]] {{accepted}} # [[পঞ্চৰথ]] {{accepted}} # [[পৰশুৰামেশ্বৰ মন্দিৰ]] {{accepted}} # [[বক্সা দুৰ্গ]] {{accepted}} # [[বুৰ্জাহোম প্ৰত্নতাত্ত্বিক স্থান]] {{accepted}} # [[মনসামঙ্গল কাব্য]] {{accepted}} # [[মুক্তেশ্বৰ মন্দিৰ]] {{accepted}} # [[যাজ্ঞবল্ক্য আশ্ৰম]] {{accepted}} # [[লীলা চিতনিছ]] {{accepted}} # [[লেছাৰ চুণ্ডা দ্বীপপুঞ্জ]] {{accepted}} ====[[সদস্য:দিম্পল দাস|দিম্পল দাস]]==== # [[আমেৰ দুৰ্গ]] {{accepted}} # [[খাজুৰাহো স্মাৰকসমূহ]] {{accepted}} [[শ্ৰেণী:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫]] tdwwqial84ebvc5cf55527m0s35lqjl 0 136770 604259 604228 2026-05-03T13:51:05Z Jyoti Chiring 34123 604259 wikitext text/x-wiki '''ইৰাণৰ সাহিত্য''' {{lang-en|:Literature in Iran}};ইৰাণৰ সাহিত্যই ইৰাণত ব্যৱহৃত বিভিন্ন ভাষাৰ বিভিন্ন সাহিত্য পৰম্পৰাক সামৰি লৈছে। ইৰাণৰ আধুনিক সাহিত্যসমূহৰ ভিতৰত পাৰ্চী সাহিত্য (পাৰ্চী ভাষাত,যিটো দেশখনৰ প্ৰাথমিক ভাষা), আজাৰবাইজানী সাহিত্য (আজাৰবাইজানী ভাষাত, যিটো দেশখনৰ দ্বিতীয়টো বৃহৎ পৰিমাণে ব্যৱহৃত কথিত ভাষা), আৰু কুৰ্দি সাহিত্য (কুৰ্দি ভাষাত, যিটো দেশখনৰ তৃতীয়টো বৃহৎ পৰিমাণে ব্যৱহৃত কথিত ভাষা) আদি। ==ইতিহাস== ইৰাণৰ আটাইতকৈ পুৰণি সংৰক্ষিত সাহিত্যিক পৰম্পৰাবোৰ হৈছে অৱেস্তান ভাষাৰ—যিটো নেকি ইৰাণীয় ভাষাসমূহৰ ভিতৰত এটা পবিত্ৰ ভাষা আৰু জৰথুষ্ট্ৰী ধৰ্মৰ পবিত্ৰ গ্ৰন্থ অৱেস্তা লিখিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা অৱেস্তাৰ ভাষা। এই সাহিত্যৰ আটাইতকৈ পুৰণি নিদৰ্শন খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৬ষ্ঠ শতিকাৰ পৰা পোৱা যায় আৰু আজিও দেশখনৰ জৰথুষ্ট্ৰী সমাজে ধৰ্মীয় আচাৰ-অনুষ্ঠানত ইয়াক সংৰক্ষণ কৰি আহিছে।<ref>{{cite journal |journal=Indo-Iranian Journal |first=W. W. |last=Malandra |title=A glossary of terms for weapons and armor in old Iranian |volume=15 |issue=4 |pages=264–289 |year=1973 |jstor=24651454 |doi=10.1163/000000073790079071 }}</ref> ইয়াৰ লগতে পাৰ্চী ভাষাৰো এক গুৰুত্বপূৰ্ণ সাহিত্যিক পৰম্পৰা আছে। পাৰ্চী ভাষা দক্ষিণ-পশ্চিম ইৰাণৰ পাৰ্চিছ (পাৰচিয়া নামেৰে বেছি পৰিচিত) অঞ্চলৰ পুৰণি ইৰাণীয় উপভাষাৰ পৰা উৎপত্তি হৈছে। ইয়াৰ সাহিত্যৰ নিদৰ্শন খ্ৰীষ্টীয় ৩য় শতিকাৰ পৰা ১০ম শতিকাৰ ভিতৰত পোৱা যায়, যদিও ইয়াৰ আটাইতকৈ পুৰণি ৰূপ খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৬ষ্ঠৰ পৰা ৪র্থ শতিকাৰ ভিতৰত পুৰণি শিলালিপিত খোদাই কৰা অৱস্থাত পোৱা যায়। পাৰ্চী হৈছে ইৰাণৰ চৰকাৰী ভাষা আৰু দেশখনৰ সংখ্যাগৰিষ্ঠ জনগোষ্ঠী (অৰ্থাৎ পাৰ্চীসকল)ৰ ভাষা। পাৰ্চী সাহিত্য দেশখনৰ আটাইতকৈ প্ৰভাৱশালী সাহিত্যিক পৰম্পৰা হিচাপে পৰিচিত।<ref name="Britannica-Iranian languages">{{cite encyclopedia |url=https://www.britannica.com/topic/Iranian-languages |encyclopedia=Encyclopædia Britannica |first=Ronald Eric |last=Emmerick |title=Iranian languages |date=23 February 2016 |access-date=25 October 2018}}</ref> ইৰাণৰ বাহিৰতো, এছিয়া মাইনৰ, মধ্য এছিয়া আৰু দক্ষিণ এছিয়াৰ বহু মধ্যযুগীয় পাৰ্চী সংস্কৃতিত এই সাহিত্যৰ ব্যৱহাৰ আৰু অধিক বিকাশ লাভ হৈছিল। আজিও এই ভাষা মধ্য এছিয়াৰ (তাজিকিস্তান আৰু উজবেকিস্তান) আৰু আফগানিস্তানত বহুলভাৱে ব্যৱহৃত হৈ আছে। ইৰাণত মুছলমান বিজয়ৰ পিছত আৰবী সাহিত্যৰ বিকাশ আৰম্ভ হয়। ইৰাণৰ ভাষাসমূহত বহু শব্দ চেমিটিক আৰবী ভাষাৰ পৰা ধাৰ কৰা হৈছে আৰু ইয়াৰ লিপিয়ে ইৰাণৰ পূৰ্বৰ লিখন ব্যৱস্থাৰ ঠাই লোৱা এই চেমিটিক আৰবী ভাষাটো মধ্যযুগত ইৰাণী লেখকসকলে বহুলাংশে ব্যৱহাৰ কৰিছিল, কিয়নো ই সমগ্ৰ মুছলমান আধিপত্যৰ সময়ছোৱাত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ভাষা হিচাপে ব্যৱহৃত হৈছিল। মধ্যযুগীয় ইৰাণীয় লেখকসকলে বিভিন্ন ক্ষেত্ৰৰ গৱেষণামূলক সাহিত্যৰ বাবে বিশেষকৈ আৰবী ভাষা ব্যৱহাৰ কৰিছিল। ইয়াৰ বিকাশ প্ৰথমে খোৰাসান অঞ্চলত হৈছিল। তেওঁলোকে আৰবী ভাষাত ইৰাণীয় আৰু বিশ্ব ইতিহাস দুয়োটাৰ ওপৰত কিছুমান অত্যন্ত উল্লেখযোগ্য ইতিহাস গ্ৰন্থ ৰচনা কৰিছিল, বিশেষকৈ বিখ্যাত পণ্ডিত তাবাৰীৰ ৰচনা সমূহ।<ref>{{cite encyclopedia |encyclopedia=Encyclopædia Iranica |url=http://www.iranicaonline.org/articles/arabic-iv |title=ARABIC LANGUAGE iv. Arabic literature in Iran |pages=237–243 |volume=II |date=10 August 2011 |access-date=26 October 2018 |first=V. |last=Danner}}</ref> তুৰ্কিক আজাৰবাইজানী ভাষা ওঘুজ তুৰ্কিক ভাষাৰ এটা শাখা। এই ভাষাটো প্ৰায় খ্ৰীষ্টীয় পঞ্চমৰ পৰা দ্বাদশ শতিকাৰ ভিতৰত আজাৰবাইজান আৰু তাৰ আশে-পাশে থকা অঞ্চল সমূহত ধীৰে ধীৰে গঢ় লৈ উঠিছিল। আজি এই ভাষা ইৰাণৰ দ্বিতীয় ডাঙৰ জনগোষ্ঠী আজাৰবাইজানীসকলৰ মাতৃভাষা।এই ভাষাৰ সাহিত্য ত্ৰয়োদশ শতিকাত মংগোলীয় আক্ৰমণৰ সময়ৰ পৰা আৰম্ভ হয়। এই সাহিত্যত তুৰ্কিক আৰু ইৰাণীয় দুয়োটা সংস্কৃতিৰ প্ৰভাৱ স্পষ্টকৈ দেখা যায়। ছাফাৱী সাম্ৰাজ্যৰ সময়ত ইৰাণ পুনৰ একত্ৰিত হোৱাৰ পিছত আজাৰবাইজানী সাহিত্যৰ বহুত উন্নতি হৈছিল। সেই সময়ৰ শাসকসকলে নিজেও কবিতা লিখিছিল। পাছত কাজাৰ বংশৰ ৰাজত্বকালতো এই সাহিত্য আৰু আগবাঢ়ি যায়। চাগাটাই নামৰ এটা প্ৰভাৱশালী তুৰ্কী ভাষাও সেই সময়ত ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। ই কেৱল মধ্য এছিয়াতেই নহয়, শিৰাজ, ইছফাহান আৰু কাজভিনৰ লেখকসকলেও এই ভাষাত লিখিছিল। এই ভাষাত ইৰাণীয় ভাষা যেনে পাৰ্চী আৰু ছগডিয়ানৰ প্ৰভাৱ আছিল। <ref>{{cite encyclopedia |encyclopedia=Encyclopædia Iranica |url=http://www.iranicaonline.org/articles/chaghatay-language-and-literature |title=CHAGHATAY LANGUAGE AND LITERATURE |access-date=26 October 2018 |date=13 October 2011 |pages=339–343 |volume=V}}</ref> আজাৰবাইজানৰ বহু কবিয়ে আজাৰবাইজানী আৰু পাৰ্চী—দুয়োটা ভাষাত লিখিছিল।<ref>{{cite encyclopedia |first1=H. |last1=Javadi |first2=K. |last2=Burrill |url=http://www.iranicaonline.org/articles/azerbaijan-x-orig |title=AZERBAIJAN x. Azeri Literature |encyclopedia=Encyclopædia Iranica |access-date=26 October 2018 |date=15 December 1988 |pages=251–255 |volume=III}}</ref>কিন্তু পাছত পহলৱী শাসক ৰেজা শাহৰ সময়ত পাৰ্চীৰ বাহিৰে আন থলুৱা ভাষাত ছপা কৰাটো কিছু সময়ৰ বাবে বন্ধ কৰা হৈছিল।তাৰ আগতে, তুৰ্কী ভাষা অহাৰ আগতেই আজাৰবাইজানত “পুৰণি আজেৰী” নামৰ এটা ইৰাণীয় ভাষা ব্যৱহাৰ হৈছিল। এই ভাষাৰ কিছুমান পুৰণি সাহিত্যিক ৰচনা আজিও পোৱা যায়।<ref>{{cite encyclopedia |encyclopedia=Encyclopædia Iranica |url=http://www.iranicaonline.org/articles/azerbaijan-vii |first=E. |last=Yarshater |volume=III |pages=238–245 |date=18 August 2011 |access-date=26 October 2018 |title=AZERBAIJAN vii. The Iranian Language of Azerbaijan}}</ref> কুৰ্দি ভাষা ইৰাণৰ ৩য় বৃহত্তম জনগোষ্ঠী কুৰ্দসকলৰ ভাষা। এই ভাষাৰ সাহিত্য সমূহৰ বিশেষ পৰম্পৰা আছে আৰু সমগ্ৰ কুৰ্দিস্তানত কথিত বিভিন্ন কুৰ্দি উপভাষাসমূহ এই ভাষাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে।<ref name="Iranica-Kurd">{{cite encyclopedia |encyclopedia=Encyclopædia Iranica |url=http://www.iranicaonline.org/articles/kurdish-written-literature |first=Philip G. |last=Kreyenbroek |access-date=25 October 2018 |date=20 July 2005 |title=KURDISH WRITTEN LITERATURE}}</ref> কুৰ্দি সাহিত্যৰ আৰম্ভণি বহু আগতেই হৈছিল। ১৬ শতিকাত পশ্চিম কুৰ্দিস্তানৰ কবি মালায়ে জাজিৰী আৰু তেওঁৰ আগৰ আন লেখকসকলৰ পৰা ইয়াৰ আৰম্ভণি দেখা যায়। পাছত ই পূব কুৰ্দিস্তান (ইৰাণৰ অংশ)তো বিস্তাৰ পায়। বিশেষকৈ মহাবাদ নামৰ এটা স্বায়ত্তশাসিত গণৰাজ্যৰ সময়ত কুৰ্দি সাহিত্যৰ কিছু গুৰুত্বপূৰ্ণ ৰচনা সৃষ্টি হৈছিল।<ref name="Stefan">{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=JZ6JAgAAQBAJ |title=The Kurds: A Contemporary Overview |first1=Philip G. |last1=Kreyenbroek |first2=Stefan |last2=Sperl |year=2005 |publisher=Routledge |page=56 |isbn=978-1134907663}}</ref><ref name="Texas">{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=-tuPDAAAQBAJ |year=2016 |isbn=978-1477311073 |publisher=University of Texas Press |title=A People Without a State: The Kurds from the Rise of Islam to the Dawn of Nationalism |first=Michael |last=Eppel |page=56}}</ref> গুৰাণী নামৰ আন এটা ইৰানিক ভাষাও কুৰ্দসকলৰ মাজত ব্যৱহৃত হৈছিল। ই কাজাৰ যুগত আৰ্ডালান অঞ্চলত দৰবাৰৰ ভাষা আছিল।এই ভাষাৰো ১৬ শতিকাৰ পৰা সাহিত্যিক পৰম্পৰা আছে। ১৯ শতিকাৰ কবি আৰু ইতিহাসবিদ মস্তুৰা আৰ্ডালানৰ ৰচনা আৰু য়াৰছান ধৰ্মৰ ধৰ্মীয় গ্ৰন্থসমূহ ইয়াৰ অন্তৰ্গত।<ref name="Iranica-Kurd"/> ইৰাণত প্ৰথম ছপাশাল (প্ৰিন্টিং প্ৰেছ) ১৬৩৩ বা ১৬৩৬ চনত ইছফাহানৰ নিউ জুলফা নামৰ আৰ্মেনিয়ান এলেকাত স্থাপন কৰা হৈছিল। ইয়াক এজন আৰ্মেনিয়ান ধৰ্মীয় নেতাই স্থাপন কৰিছিল।<ref>{{cite book |last1=Berberian |first1=Houri |title=Armenians and the Iranian Constitutional Revolution of 1905-1911: "the Love for Freedom Has No Fatherland" |date=2001 |publisher=Westview Press |isbn=978-0813338170 |page=37}}</ref><ref>{{cite book |editor1-last=Hacikyan |editor1-first=Agop Jack |editor-link1=Agop Jack Hacikyan |editor2-last=Basmaijan |editor2-first=Gabriel |editor3-last=Franchuk |editor3-first=Edward S.|editor4-last=Ouzounian |editor4-first=Nourhan |title=The Heritage of Armenian Literature: From the eighteenth century to modern times |date=2005 |publisher=Wayne State University Press |location=Detroit |isbn=978-0814332214 |chapter=The Heritage of Armenian Literature |page=45}}</ref>ইৰাণৰ আৰ্মেনিয়ানসকলেও সাহিত্যক্ষেত্ৰত গুৰুত্বপূৰ্ণ অৱদান আগবঢ়াইছে। ১৯ শতিকাৰ লেখক ৰাফী তাৰ ভিতৰত এজন উল্লেখযোগ্য ব্যক্তি। আৰ্মেনিয়ান সাহিত্যৰ আৰম্ভণি বহুত আগতে, ৫ম শতিকাত হৈছিল। ১৯ শতিকাৰ পৰা আজাৰবাইজান, ইছফাহান আৰু তেহৰাণত আৰ্মেনিয়ানসকলৰ বাবে বিশেষ বিদ্যালয় স্থাপন কৰা হৈছিল। এই বিদ্যালয়বোৰে আৰ্মেনিয়ান ভাষা আৰু সাহিত্যৰ উন্নতি সাধনত সহায় কৰিছিল। যদিও ৰেজা শ্বাহৰ শাসনৰ সময়ত কিছুকাল এই বিদ্যালয়বোৰ বন্ধ কৰি দিয়া হৈছিল।<ref>{{cite encyclopedia |encyclopedia=Encyclopædia Iranica |url=http://www.iranicaonline.org/articles/armeno-iranian-relations-in-the-pre-islamic-period |title=ARMENO-IRANIAN RELATIONS in the pre-Islamic period |first=Nina |last=Garsoian |date=13 April 2012 |access-date=26 October 2018}}</ref><ref>{{cite encyclopedia |encyclopedia=Encyclopædia Iranica |url=http://www.iranicaonline.org/articles/armenians-of-modern-iran |first1=A. |last1=Amurian |first2=M. |last2=Kasheff |title=ARMENIANS OF MODERN IRAN |volume=II |pages=478–483 |date=12 August 2011 |access-date=26 October 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181026110041/http://www.iranicaonline.org/articles/armenians-of-modern-iran |archive-date=26 October 2018 |url-status=dead }}</ref> কাৰ্টভেলিয়ান গোষ্ঠীৰ জৰ্জিয়ান ভাষা, যি আজিও ইৰাণৰ ফেৰেইদান আৰু আন ঠাইত থকা ইৰাণী জৰ্জিয়ানসকলে কয়, ইয়াৰো ইৰাণত বহু পুৰণি সাহিত্যিক ইতিহাস আছে। ছাফাভিদ যুগত জৰ্জিয়ান লেখকসকলে নিজৰ জীৱন আৰু অভিজ্ঞতাৰ ওপৰত আধাৰ কৰি মহাকাব্য (দীঘল কাহিনীধর্মী কবিতা) আৰু দুখভৰা কবিতা লিখিছিল। এইবোৰে জৰ্জিয়ান সাহিত্যত গুৰুত্বপূৰ্ণ অৱদান আগবঢ়াইছিল।<ref name="Bibliographical">{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=gDE9DwAAQBAJ |title=Christian Muslim Relations: A Bibliographical History |publisher=BRILL |first1=David |last1=Thomas |first2=John A. |last2=Chesworth |year=2017 |volume=10 |isbn=978-9004346048 |pages=17, 547, 523, 654}}</ref> বাগ্ৰাচিওনি বংশই, যিসকল ইৰাণৰ শাসনৰ অধীনত আছিল, তেওঁলোকে জৰ্জিয়ান আৰু পাৰ্চী (ফাৰ্ছী) দুয়োটা ভাষাতে নথিপত্ৰ লিখিছিল।<ref>{{cite book |chapter-url=https://books.google.com/books?id=h_UgAQAAMAAJ |editor-first1=Raoul |editor-last1=Motika |editor-first2=Michael |editor-last2=Ursinus |title=Caucasia between the Ottoman empire and Iran, 1555-1914 |chapter=Towards the Interrelations of Iran and Georgia in the 16th-18th Centuries |publisher=Reichert |year=2000 |pages=123–5, 131 |isbn=978-3895001390}}</ref>ইৰাণত পোৱা আটাইতকৈ পুৰণি জৰ্জিয়ান পাণ্ডুলিপিৰ নাম “Samecniero” (মানে “বৈজ্ঞানিক”)। এইটো এটা কবিতা, য’ত বাইবেলৰ কাহিনীসমূহ ইছলামিক দৃষ্টিভংগীত বৰ্ণনা কৰা হৈছে। ইয়াত জৰ্জিয়ান আৰু পাৰ্চী ভাষাৰ প্ৰথম দিশাৰী অভিধানসমূহৰো এটা আছিল। অর্থাৎ, সেই পাণ্ডুলিপিখন এখন সৰু অভিধানৰ দৰে আছিল—যত জৰ্জিয়ান শব্দ লিখা আছিল তাৰ কাষত সেই শব্দটোৰ পাৰ্চী ভাষাত অৰ্থ দিয়া আছিল। এইটো ১৭ শতিকাৰ আৰম্ভণিত ইছফাহানত বাস কৰা লেখক ইয়াছে তুশিয়ে লিখিছিল।<ref name="Bibliographical"/><ref>{{cite encyclopedia |encyclopedia=Encyclopædia Iranica |edition=online |url=http://www.iranicaonline.org/articles/gorgijanidze-parsadan |title=GORGIJANIDZE, PARSADAN |year=2016 |access-date=26 November 2018}}</ref> সেই সময়ৰ আন এজন গুৰুত্বপূৰ্ণ জৰ্জিয়ান লেখক আছিল তেইমুৰাজ প্ৰথম। তেওঁ ১৬০৫ ৰ পৰা ১৬৪৮ লৈ কাখেতি ৰাজ্য শাসন কৰিছিল আৰু ইৰাণৰ প্ৰভাৱত আছিল।<ref>{{cite encyclopedia |encyclopedia=Encyclopædia Iranica |title=LORI LANGUAGE ii. Sociolinguistic Status of Lori |url=http://www.iranicaonline.org/articles/lori-language-ii |first=Erik J. |last=Anonby |access-date=26 October 2018 |date=20 December 2012}}</ref> তেওঁ বহু কাহিনী আৰু ইতিহাসমূলক লেখা লিখিছিল, য’ত পাৰ্চী সাহিত্যৰ প্ৰভাৱ দেখা যায়। আন এজন ব্যক্তি পাৰ্সাদান গৰ্গিজানিজে আছিল এজন ৰাজনীতিবিদ আৰু ইতিহাসবিদ। তেওঁ ইৰাণত থাকি বহু গুৰুত্বপূৰ্ণ জৰ্জিয়ান সাহিত্য লিখিছিল। <ref>{{cite encyclopedia |url=http://www.iranicaonline.org/articles/baluchistan-iii |title=BALUCHISTAN iii. Baluchi Language and Literature |volume=III |pages=633–644 |encyclopedia=Encyclopædia Iranica |first=J. |last=Elfenbein |date=15 December 1988 |access-date=25 October 2018}}</ref><ref>{{cite book |first=Mansel Longworth |last=Dames |url=https://archive.org/stream/textbookofbaloch00damerich#page/n3/mode/2up |title=A Text Book of the Balochi Language |location=Lahore |publisher=Punjab Printing & Stationery Press |year=1922 |page=3}}</ref>তাৰ ভিতৰত “Rostomiani” নামৰ গ্ৰন্থখন উল্লেখযোগ্য, যি ইৰাণৰ বিখ্যাত কাব্য “Shahnameh”ৰ জৰ্জিয়ান ৰূপ। তেওঁ জৰ্জিয়াৰ ইতিহাসো লিখিছিল, যি ১৬৯০ দশকত ইছফাহানত প্ৰস্তুত কৰা হৈছিল।<ref name="Bibliographical"/><ref>{{cite encyclopedia |encyclopedia=Encyclopædia Iranica |edition=online |url=http://www.iranicaonline.org/articles/gorgijanidze-parsadan |title=GORGIJANIDZE, PARSADAN |year=2016 |access-date=26 November 2018}}</ref> ইয়াৰ উপৰিও, ইৰাণত ব্যৱহৃত আন ভাষাসমূহ যেনে লুৰীশ,<ref>{{cite encyclopedia |encyclopedia=Encyclopædia Iranica |title=LORI LANGUAGE ii. Sociolinguistic Status of Lori |url=http://www.iranicaonline.org/articles/lori-language-ii |first=Erik J. |last=Anonby |access-date=26 October 2018 |date=20 December 2012}}</ref> বালুচী,<ref>{{cite encyclopedia |url=http://www.iranicaonline.org/articles/baluchistan-iii |title=BALUCHISTAN iii. Baluchi Language and Literature |volume=III |pages=633–644 |encyclopedia=Encyclopædia Iranica |first=J. |last=Elfenbein |date=15 December 1988 |access-date=25 October 2018}}</ref><ref>{{cite book |first=Mansel Longworth |last=Dames |url=https://archive.org/stream/textbookofbaloch00damerich#page/n3/mode/2up |title=A Text Book of the Balochi Language |location=Lahore |publisher=Punjab Printing & Stationery Press |year=1922 |page=3}}</ref> তুৰ্কমেন,<ref>{{cite encyclopedia |encyclopedia=Encyclopædia Iranica |first=Michael |last=Knüppel |title=TURKMENS OF PERSIA ii. LANGUAGE |url=http://www.iranicaonline.org/articles/turkmens-language |date=15 April 2010 |access-date=26 October 2018}}</ref> গিলাকি<ref>{{cite encyclopedia |url=http://www.iranicaonline.org/articles/gilan-x |title=GĪLĀN x. LANGUAGES |first=Donald |last=Stilo |encyclopedia=Encyclopædia Iranica |volume=X |date=9 February 2012 |pages=660–668 |access-date=27 October 2018}}</ref> আৰু তাবাৰী <ref>{{cite encyclopedia |encyclopedia=Encyclopædia Iranica |title=KOJUR ii. Language |first=Habib |last=Borjian |edition= online |url=http://www.iranicaonline.org/articles/kojur-02-language |access-date=27 October 2018}}</ref>ভাষাতো কিছু পৰিমাণে সাহিত্য বিকাশ পাইছে। ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist}} tth2xe5niw70i7u1d8x48pnk37vzx0v 0 136783 604262 2026-05-03T14:32:18Z নৰুনা বৰুৱা 44897 নতুন পৃষ্ঠা: {{short description|Policy on permits required to enter Iran}} '''ইৰানৰ ভিছা নীতি''' [[ইৰাণ]]লৈ অহা বেছিভাগ পৰ্য্যটকে ভিছা ৰেহাই পোৱা দেশ বা ই-ভিছাৰ বাবে যোগ্য নোহোৱা দেশৰ নাগৰিকৰ বাহিৰে ইৰানলৈ অহাৰ আগতে ইলেক্ট্ৰনিক ভি... 604262 wikitext text/x-wiki {{short description|Policy on permits required to enter Iran}} '''ইৰানৰ ভিছা নীতি''' [[ইৰাণ]]লৈ অহা বেছিভাগ পৰ্য্যটকে ভিছা ৰেহাই পোৱা দেশ বা ই-ভিছাৰ বাবে যোগ্য নোহোৱা দেশৰ নাগৰিকৰ বাহিৰে ইৰানলৈ অহাৰ আগতে ইলেক্ট্ৰনিক ভিছা (ই-ভিছা) ল’ব লাগিব; এনে ক্ষেত্ৰত তেওঁলোকে বিশ্বজুৰি ইৰাণৰ যিকোনো কূটনৈতিক মিছনৰ পৰা আগতীয়াকৈ ভিছা ল’ব লাগিব। ইৰাণলৈ যাত্ৰীসকলৰ বাবে তেওঁলোকৰ উদ্দেশ্যপ্ৰণোদিত থকাৰ বাহিৰত কমেও ৬ মাহৰ বাবে বৈধ পাছপ’ৰ্ট থাকিব লাগিব। ==অৱলোকন== ইৰাণ আৰু আন দেশ উভয়ৰে দ্বৈত নাগৰিকক ইৰাণত প্ৰৱেশ কৰাৰ সময়ত ইৰাণৰ নাগৰিক হিচাপে গণ্য কৰা হয়, আৰু সেয়েহে ইৰানত প্ৰবেশৰ সময়ত ইৰাণৰ পাছপ’ৰ্ট ৰখাটো আৱশ্যক। ২০১১ চনৰ পিছত ইৰাণ ভ্ৰমণ কৰা ব্যক্তিসকলৰ ওপৰত [[আমেৰিকা]]ৰ নিষেধাজ্ঞাৰ প্ৰতিক্ৰিয়া স্বৰূপে ইৰাণে আৰু পাছপ'ৰ্টত ভিছা লগোৱা নাই আৰু প্ৰায়বোৰ জাতিৰ বাবে প্ৰৱেশৰ সময়ত ষ্টাম্পও নিদিয়ে।<ref>{{cite web | title=Iran Waives Visa Stamping Rules to Boost Tourism | url=https://ifpnews.com/exclusive/iran-waives-visa-stamping-rules-to-boost-tourism/ | website=IFP News | date=23 November 2018 }}</ref> ২০১৮ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত ইৰাণৰ সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য, হস্তশিল্প আৰু পৰ্যটন সংস্থাৰ (ICHTO) মুৰব্বীয়ে ঘোষণা কৰে যে ইৰাণ এৰি যোৱাৰ পিছত আন দেশলৈ যোৱাৰ বিষয়ে তেওঁলোকৰ উদ্বেগ লাঘৱ কৰাৰ উদ্দেশ্যে বিদেশী পৰ্যটকৰ (আমেৰিকা, কানাডা আৰু ব্ৰিটেইনৰ দৰ্শনাৰ্থীৰ বাহিৰে) পাছপ'ৰ্টত আৰু ষ্টাম্প বা ষ্টীকাৰ লগোৱা নহ'ব।<ref>{{cite web |date=2019-06-24 | title=No more passport stamps for foreign nationals visiting Iran | url=https://www.tehrantimes.com/news/437345/No-more-passport-stamps-for-foreign-nationals-visiting-Iran | access-date=2023-12-14 | website=Tehran Times | language=en}}</ref> ২০১৯ চনৰ জুন মাহত ইৰাণৰ ৰাষ্ট্ৰপতিয়ে স্বৰাজ মন্ত্ৰালয়ক বিদেশীৰ পাছপ’ৰ্টত ষ্টাম্প নিদিয়াৰ সিদ্ধান্ত কাৰ্যকৰী কৰিবলৈ নিৰ্দেশ দিছিল। ==ভিছা নীতিৰ মানচিত্ৰ== [[File:Visa Policy Of Iran.svg|none|thumb|800px|Visa policy of Iran {{legend|#ED1C24|Iran}} {{legend|#22B14C|Visa not required}} {{legend|#7BDF85|Visa not required for tour groups / eVisa}} {{legend|#9FD5BE|eVisa}} {{legend|#C0C0C0|Visa required}} {{legend|#555555|Admission refused (Israel)}}]] ==ভিছা ৰেহাই== Citizens of the following jurisdictions do not require a visa for entry to Iran for stays up to the duration listed below for tourism or business purposes (unless otherwise noted): <ref name="tim">{{Timatic Visa Policy|country=IR|access-date=13 November 2023}}</ref> {|style=" border-radius:1em; box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); background-color: white; border: 1px solid white; padding: 5px;" |- style="vertical-align:top;" | '''90 days within any 180 days''' {| | *{{flag|Armenia}} |valign="top"| *{{flag|Oman}} |valign="top"| *{{flag|Syria}}¹ |valign="top"| *{{flag|Turkey}} | |} '''45 days''' *{{flag|Georgia}} '''30 days''' {| | *{{flag|Lebanon}} |valign="top"| *{{flag|Iraq}} |valign="top"| *{{flag|Tajikistan}}² | |} '''21 days''' {| | *{{flag|China}}³ |valign="top"| *{{flag|Hong Kong}}³ |valign="top"| *{{flag|Macao}}³ | |} '''20 days''' *{{flag|Egypt}} '''15 days''' *{{flag|Venezuela}}⁴ '''15 days within any 180 days'''⁵ {| | *{{flagdeco|GCC}} [[Gulf Cooperation Council|Gulf Cooperation Council member states]] (except [[Oman]]) | |} {| | *{{flag|Belarus}} *{{flag|Bosnia and Herzegovina}} *{{flag|Brazil}} *{{flag|Brunei}} *{{flag|Cambodia}} *{{flag|Croatia}} |valign="top"| *{{flag|Cuba}} *{{flag|Indonesia}} *{{flag|Japan}} *{{flag|Kyrgyzstan}} *{{flag|Mauritania}} *{{flag|Mauritius}} |valign="top"| *{{flag|Mexico}} *{{flag|Peru}} *{{flag|Serbia}} *{{flag|Seychelles}} *{{flag|Singapore}}<ref>{{cite web | url=https://www.mfa.gov.sg/countries-regions/i/iran-islamic-republic-of/travel-page | title=Travel Page - Iran | website=www.mfa.gov.sg | publisher=[[Ministry of Foreign Affairs (Singapore)]]}}</ref> *{{flag|Tanzania}} |valign="top"| *{{flag|Tunisia}} *{{flag|Uzbekistan}} *{{flag|Vietnam}} *{{flag|Zimbabwe}} | |} '''14 days''' {| | *{{flag|Azerbaijan}} |valign="top"| *{{flag|Kazakhstan}} |valign="top"| *{{flag|Malaysia}} | |} | |} _{1 - Must enter Iran by air to qualify for visa exemption.}<br/> _{2 - Must depart from [[Dushanbe International Airport]] and arrive at [[Imam Khomeini International Airport]] to qualify for visa exemption.}<br/> _{3 - For [[Chinese citizens]] with [[People's Republic of China passports]], [[Hong Kong Special Administrative Region passports]] or [[Macao Special Administrative Region passports]] only.}<br /> _{4 - Length of stay extendable up to 90 days.}<br/> _{5 - For [[Tourism in Iran|tourism purposes]] only.} {| | class="nowrap" style="padding:0 2em 0 0"| *{{flag|Russia}} | Citizens of [[Russia]] travelling in a tour group (comprising between 5 and 50 people) together with a representative of the tour group operator may also enter Iran without a visa, for a maximum stay of 90 days within any 180 days.<ref name="tim"/> |} {| class="wikitable collapsible collapsed" |- !style="width:100%;";"|Date of visa changes |- | {{Incomplete list|date=July 2017}} * 1 February 2010: Azerbaijan<ref name="trend.az">{{cite web|url=https://en.trend.az/azerbaijan/society/2451792.html|title=Iran extends visa-free regime to Azerbaijani citizens|date=2 November 2015|website=trend.az}}</ref> * 29 July 2015: Egypt, Georgia, Lebanon, Syria and Turkey<ref>{{cite web|url=http://www.alaraby.co.uk/english/news/2015/7/29/iran-waives-visa-requirements-for-egypt-lebanon-syria-nationals|title=Iran waives visa requirements for Egypt, Lebanon, Syria nationals|first=Abubakr|last=al-Shamahi|date=29 July 2015 }}</ref> * 10 August 2016: Armenia<ref>[https://newsarmenia.am/news/armenia/vstupil-v-silu-armyano-iranskiy-memorandum-ob-otmene-vezdnykh-viz/ Вступил в силу армяно-иранский меморандум об отмене въездных виз]</ref> * 1 November 2017: Serbia<ref>{{cite web|url=http://www.mfa.gov.rs/en/consular-news-from-front-page/115-consular-news/17222-the-decision-of-the-islamic-republic-of-iran-on-visa-exemption-for-the-nationals-of-the-republic-of-serbia-holders-of-ordinary-passaports|title=THE DECISION OF THE ISLAMIC REPUBLIC OF IRAN ON VISA EXEMPTION FOR THE NATIONALS OF THE REPUBLIC OF SERBIA, HOLDERS OF ORDINARY PASSAPORTS|website=www.mfa.gov.rs}}</ref> * 21 July 2019: China,<ref>{{cite web | url=https://www.weibo.com/u/2312751365?is_hot=1#_rnd1563738100556 | title=Sina Visitor System }}</ref> Hong Kong and Macau * 24 October 2019: Iraq<ref>[https://www.tehrantimes.com/news/440902/Iran-temporarily-lifts-visa-requirement-for-Iraqi-nationals Iran temporarily lifts visa requirement for Iraqi nationals]</ref><ref>{{cite web | url=https://www.middleeastmonitor.com/20211027-iran-and-iraq-start-visa-waiver-programme/ | title=Iran and Iraq start visa waiver programme | date=27 October 2021 }}</ref> (was canceled between December 27, 2019 to October 2021) * 11 November 2022: Kazakhstan<ref>{{cite web | url=https://astanatimes.com/2022/11/iran-introduces-visa-free-regime-for-kazakh-citizens/#:~:text=The%20Government%20of%20the%20Islamic,expand%20and%20deepen%20bilateral%20relations | title=Iran Introduces Visa-Free Regime for Kazakh Citizens | date=8 November 2022 }}</ref> * 4 February 2024: Bosnia and Herzegovina, Bahrain, Belarus, Brazil, Brunei, Cambodia, Croatia, Cuba, India, Indonesia, Japan, Kyrgyzstan, Kuwait, Mauritania, Mauritius, Mexico, Peru, Qatar, Saudi Arabia, Serbia (resumed), Seychelles, Singapore, Tanzania, Tunisia, United Arab Emirates, Vietnam, Uzbekistan and Zimbabwe<ref>{{cite web | url=https://hongkong.mfa.gov.ir/en/newsview/739159 | title=Iran Waives Visa Requirement for 28 Countries | date=1 February 2024 }}</ref><ref>{{cite web |title=Iran to implement visa waiver for 32 countries on Feb. 4 |url=https://www.tehrantimes.com/news/494393/Iran-to-implement-visa-waiver-for-32-countries-on-Feb-4 |website=Tehran Times |publisher=[[Tehran Times]] |access-date=3 February 2024 |language=en |date=31 January 2024}}</ref> * 10 August 2024: Tajikistan<ref>[https://www.rferl.org/a/tajikistan-iran-visa-free-travel/33067511.html Tajik-Iranian Visa-Free Travel Deal To Begin August 10]</ref> '''Canceled''': * 17 October 2018: Serbia<ref>[https://www.tehrantimes.com/news/428659/Iran-ends-visa-free-travel-for-Serbians Iran ends visa-free travel for Serbians]</ref> (resumed in February 2024) * 27 December 2019: Iraq (resumed in October 2021) * 22 November 2025: India<ref>[https://gulfnews.com/world/asia/india/urgent-travel-advisory-indians-lose-irans-visa-free-entry-from-november-22-heres-why-1.500350504 Iran ends visa-free travel for Indians]</ref> |} ===Iran free trade zones=== All tourists may stay on Kish Island, Qeshm Island, or other free trade zones for 14 days or less without obtaining any visa. Americans; with the exception of [[Puerto Rico]], [[U.S. Virgin Islands]], and [[Guam]]; Canadians, and Britons are required to have a certified escort guide waiting for them upon arrival, and they must obtain hotel reservations before arrival. Tourists may stay at the following trade zones for up to 2 weeks without a visa in 2022:<ref>{{cite web | url=http://www.irantravelingcenter.com/no-visa-required-for-iran/ | title=No Visa required for Iran free trade zones | date=30 June 2015 | access-date=14 January 2018 | archive-date=4 August 2021 | archive-url=https://web.archive.org/web/20210804022303/https://www.irantravelingcenter.com/no-visa-required-for-iran/ | url-status=dead }}</ref> * [[Arvand Free Zone]] * [[Aras Free Zone]] * [[Chabahar Free Zone|Chabahar Free Trade-Industrial Zone]] * [[Maku, Iran]] * [[Qeshm Island]] * [[Kish Island]] * [[Bandar-e Anzali|Anzali]] ===Non-ordinary passports=== [[File:Visa policy of Iran for holders of diplomatic and service category passports.png|800px|none|thumb|Visa policy of Iran for diplomatic, official or service passport holders {{legend|#ED1C24|Iran}} {{legend|#3F51B5|Visa not required for holders of diplomatic or service passports}} {{legend|#559CD1|Visa not required for diplomatic passports only}}]] Holders of [[passport]]s issued by the following countries are allowed to enter Iran without a visa. {|style=" border-radius:1em; box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); background-color: white; border: 1px solid white; padding: 5px;" |- style="vertical-align:top;" | *{{flag|Afghanistan}}^{D 3} *{{flag|Albania}}^D ^S ⁷ *{{flag|Armenia}}^{D 4} *{{flag|Azerbaijan}}^D ^S ³ *{{flag|Belarus}}^D ^O ⁷ *{{flag|Benin}}^D ^S ⁷ *{{flag|Bolivia}}^D ^S ⁵ *{{flag|Bosnia and Herzegovina}}^D ^S ³ *{{flag|Brazil}}^{D 3} *{{flag|Brunei}}^D ^O ⁷ *{{flag|Bulgaria}}^D ^S ³ *{{flag|Burkina Faso}}^D ^S ³ *{{flag|Cambodia}}^D ^S ⁷ *{{flag|China}}^D ^S ³ *{{flag|Colombia}}^D ^S ³ *{{flag|Croatia}}^D ^S ³ |valign="top"| *{{flag|Cuba}}^D ^S ⁴ *{{flag|Congo}}^D ^S ¹ *{{flag|Cyprus}}^D ^S ¹ *{{flag|Ecuador}}^D ^S ⁴ *{{flag|Egypt}}^D ^S ⁸ *{{flag|Ghana}}^D ^S ⁷ *{{flag|Greece}}^D ¹ *{{flag|Guinea}}^D ^S ³ *{{flag|Guyana}}^D ^S ³ *{{flag|Hungary}}^D ³ *{{flag|India}}^D ³ *{{flag|Indonesia}}^D ^S ¹⁰ *{{flag|Iraq}}^D ^S ⁶ *{{flag|Japan}}^D ^O ¹ *{{flag|Kazakhstan}}^D ^S ⁷ *{{flag|Kenya}}^D ^S ³ |valign="top"| *{{flag|Kyrgyzstan}}^D ^S ³ *{{flag|Lebanon}}^D ^S ⁷ *{{flag|Malaysia}}^D ^S ⁹ *{{flag|Malawi}}^D ^S ³ *{{flag|Mali}}^D ^S ³ *{{flag|Moldova}}^D ^S ³ *{{flag|Montenegro}}^D ^S ⁷ *{{flag|Nicaragua}}^D ^S ² *{{flag|North Korea}}^D ⁷ *{{flag|North Macedonia}}^D ^S ³ *{{flag|Oman}}^D ^O ^S ^Sp ⁷ *{{flag|Pakistan}}^D ^O ¹ *{{flag|Philippines}}^D ^S ⁷ *{{flag|Poland}}^D ² *{{flag|Portugal}}^D ^Sp ⁴ *{{flag|Romania}}^{D 3} |valign="top"| *{{flag|Russia}}^D ^S ⁷ *{{flag|Senegal}}^D ^S ³ *{{flag|Serbia}}^D ^S ⁷ *{{flag|Sierra Leone}}^D ^S ³ *{{flag|South Korea}}^D ^S ¹ *{{flag|Switzerland}}^{D 3} *{{flag|Syria}}^D ^O ^S ^Sp ⁷ *{{flag|Tajikistan}}^D ^S ³ *{{flag|Tunisia}}^D ^S ³ *{{flag|Turkmenistan}}^D ^S ³ *{{flag|Turkey}}^D ^S ¹ *{{flag|Ukraine}}^D ^S ⁷ *{{flag|Venezuela}}^D ^S ³ *{{flag|Vietnam}}^D ^O ⁷ *{{flag|Zimbabwe}}^D ^S ⁷ | |} _{D - Diplomatic passports}<br/> _{O - Official passports}<br/> _{S - Service passports}<br/> _{Sp - Special passports}<br/> _{1 - 3 months}<br/> _{2 - 2 months}<br/> _{3 - 1 month}<br/> _{4 - 90 days}<br/> _{5 - 60 days}<br/> _{6 - 45 days}<br/> _{7 - 30 days}<br/> _{8 - 20 days}<br/> _{9 - 15 days}<br/> _{10 - 14 days} ===Future changes=== Iran has signed visa exemption agreements with the following countries, but they have not yet entered into force: {| class="wikitable" |- ! Country ! Passports ! Agreement signed on |- | {{flag|Qatar}}<ref>{{cite web | url=https://parstoday.com/en/news/iran-i166874-iran_qatar_sign_14_bilateral_deals_including_visa_waiver | title=Iran, Qatar sign 14 bilateral deals, including visa waiver | date=22 February 2022}}</ref> ¹ | All | 21 February 2022 |- |} _{1 - Unilateral exemption was granted for ordinary passports.} ==ইলেক্ট্ৰনিক ভিছা (ই-ভিছা)== Citizens of other countries must apply an e-Visa on the basis of which a visa on arrival will be issued for a maximum of 30 days Extension of stay is possible twice for 30 days for a total of up to 90 days.<ref>{{cite web | url=https://evisa.mfa.ir/en/ | title=Iran eVisa}}</ref> e-Visa does not apply to Citizens of [[Afghanistan]], [[Bangladesh]], [[Canada]], [[Colombia]], [[Jordan]], [[Pakistan]], [[Somalia]], [[United Kingdom]] and [[United States]]. ;Shahid Rajaee Port Marine travelers entering Iran via [[Port of Shahid Rajaee|Shahid Rajaee Port]] in the southern Hormozgan Province can also receive a visa on arrival.<ref>{{cite web | title=Shahid Rajaee Port Visa on Arrival | url=https://financialtribune.com/articles/people-travel/62981/10-iranian-airports-issue-visa-on-arrival | website=financialtribune.com|date=23 April 2017 | access-date= April 24, 2017}}</ref> ==আগতীয়াকৈ ভিছাৰ প্ৰয়োজন== Citizens of the following countries are ineligible for an e-Visa, and thus must obtain a visa in advance at an Iranian embassy or consulate:<ref name="tim"/><ref>{{cite web | url=https://mfa.gov.ir/portal/helpdeskdata/5027/346/%D8%B1%D9%88%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DA%AF%D8%B1%D8%AF%DB%8C%D9%88%DB%8C%D8%B2%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8C | title=Tourist visa}}</ref> {|style=" border-radius:1em; box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); background-color: white; border: 1px solid white; padding: 5px;" |- style="vertical-align:top;" | *{{flag|Afghanistan}} *{{flag|Bangladesh}} *{{flag|Canada}} |valign="top"| *{{flag|Colombia}} *{{flag|Jordan}} *{{flag|Pakistan}} |valign="top"| *{{flag|Somalia}} *{{flag|United Kingdom}} *{{flag|United States}} | |} ===পূৰ্ব অনুমোদনৰ প্ৰয়োজন=== Holders of American, British, Canadian and Colombian passports can also visit Iran with an Iran tourism visa. The visa procedure for these nationalities takes around 8 weeks. They also have to plan and book their trip with a certified local travel agency in Iran. Before the visa can be issued, the agency has to submit the applicant's day-by-day itinerary to the foreign ministry for approval. American and Canadian spouses of Iranian Citizens can obtain family visas of up to 90 days to visit and stay in the country without the need for an agency. Passports of the above-mentioned citizens will also be stamped with a sticker visa and entry/exit stamps. ==ভিছাৰ আবেদন আৰু প্ৰয়োজনীয়তা== Iran's tourist visa is issued for up to 30 days and can have up to two additional 30-day extensions, for a total of 90 days. To get a visa before arrival, a Visa Authorization Code must be applied for through the Iranian Ministry of Foreign Affair's e-visa website or an Iranian travel agency. The amount of the visa fee is dependent upon one's nationality. The visa fee must be paid prior to pick-up or when applying for a VOA. Local Iranian travel agencies offer better support, trackability and convenience for an additional fee. Upon receiving a Visa Authorization Code, the visa may be collected at one of Iran's worldwide embassies and consulates prior to arrival or upon arrival at one of Iran's international airports. Most nationalities, except American, British and Canadian passport holders, can also obtain their tourist visa upon their arrival in the form of a Visa-on-arrival (VOA) at the airport without a prior application. Although this method is convenient for last-minute travelers, it does have a higher risk of rejection and tends to be more time-consuming. ==ছেপ্টেম্বৰ ২০২৫ ভিছা নীতি আপডেট== In September 2025, the Iranian Ministry of Foreign Affairs revised its August 2025 visa policy, clarifying that the new restrictions apply only to citizens of '''European countries, Australia, New Zealand, the United States, the United Kingdom, and Canada'''. Under these regulations, travelers from the affected countries must visit Iran as part of a guided tour organized through a registered travel agency. Independent travel without a licensed guide is no longer permitted. Applicants are also required to submit a “resume file” containing travel history, educational background, employment details, and social media accounts, along with a signed tour contract and fixed itinerary that includes pre-booked accommodations. Visa processing takes approximately two to three weeks, excluding weekends and national holidays. The policy does not affect citizens of visa-exempt countries, who may continue to enter Iran without a visa, provided they do not overstay and they stay in licensed accommodations.<ref>{{cite web | url=https://iranstravel.com/new-iran-visa-regulations/ | title=New Iran Visa Regulations}}</ref> ==October 2025 Revision of Iran Visa Policy== Starting October 2025, the Iran visa process has returned to its previous, more flexible format. Most travelers can once again apply for their visas through registered Iranian travel agencies and travel independently across the country. This marks a major shift from the stricter temporary measures introduced earlier this year. While travelers still need to provide a rough travel plan when applying for their visa, they now have much more freedom to adjust their itineraries after arrival. However, all tourists are still required to stay in registered hotels or guesthouses, as staying with locals or using unregistered private hosts remains prohibited under the current Iran travel regulations. Citizens of the United States, the United Kingdom, and Canada must still book a pre-arranged guided tour through an authorized agency, in accordance with the Ministry of Foreign Affairs’ policies.<ref>{{cite web | url=https://iranstravel.com/new-iran-visa-regulations/ | title=New Iran Visa Regulations}}</ref> ==Admission restrictions== ===বাধ্যতামূলক গাইড === Citizens of [[Canada]], the [[United Kingdom]] and the [[United States]] are required to be escorted by a government-approved guide at all times. Independent travel for these citizens has been banned due to the closure of Iranian foreign missions in these countries.<ref>{{cite web | url=http://www.iraniantours.com/us.htm | title=ESCORTED TOURS THROUGH IRAN}}</ref> ===ইজৰাইল=== Entry and transit is refused for citizens of [[Israel]], even if not leaving the aircraft and proceeding by the same flight. Entry and transit is also refused to holders of passports or travel documents containing an Israeli visa or stamp (less than 365 days) or any data showing that the visitor has been to Israel or has indication of any connection with the state of Israel.<ref>{{cite web | url=http://www.ru.moscow.mfa.ir/index.aspx?fkeyid=&siteid=410&pageid=33932 | title=Visa information on the site of IRI Embassy in Moscow | website=mfa.ir | access-date=2018-04-14 | archive-date=2021-02-25 | archive-url=https://web.archive.org/web/20210225061536/http://www.ru.moscow.mfa.ir/index.aspx?fkeyid=&siteid=410&pageid=33932 | url-status=dead }}</ref> ==তথ্যৰ উৎস== {{Reflist|30em}} ==বাহ্যিক সংযোগ== <!-- ({{NoMoreLinks}}) --> <!-- DO NOT ADD MORE LINKS TO THIS ARTICLE. WIKIPEDIA IS NOT A COLLECTION OF LINKS NOR IS IT A PLACE FOR ADVERTISING (WP:ADV); it does NOT help with SEO ----- If you think that your link might be useful, instead of placing it here, put it on this article's talk page first for editor discussion. Links that are to UNOFFICIAL travel and/or visa agency websites WILL BE DELETED. IF YOU PERSIST, YOUR WEBSITE WILL BE BLACKLISTED BY WIKIPEDIA AND/OR WIKIMEDIA. --> {{Wikivoyage|Iran}} * [http://evisa.mfa.ir/en/ IR-IRAN Electronic Visa (Iran eVisa) Application System] * [https://evisatraveller.mfa.ir Electronic visa of Iran] * [https://en.mfa.gov.ir/ Ministry of Foreign Affairs of I.R.Iran] ss4zptdverilso7era6s2qdws4xt3h1 604263 604262 2026-05-03T14:32:47Z নৰুনা বৰুৱা 44897 added [[Category:ইৰান]] using [[WP:HC|HotCat]] 604263 wikitext text/x-wiki {{short description|Policy on permits required to enter Iran}} '''ইৰানৰ ভিছা নীতি''' [[ইৰাণ]]লৈ অহা বেছিভাগ পৰ্য্যটকে ভিছা ৰেহাই পোৱা দেশ বা ই-ভিছাৰ বাবে যোগ্য নোহোৱা দেশৰ নাগৰিকৰ বাহিৰে ইৰানলৈ অহাৰ আগতে ইলেক্ট্ৰনিক ভিছা (ই-ভিছা) ল’ব লাগিব; এনে ক্ষেত্ৰত তেওঁলোকে বিশ্বজুৰি ইৰাণৰ যিকোনো কূটনৈতিক মিছনৰ পৰা আগতীয়াকৈ ভিছা ল’ব লাগিব। ইৰাণলৈ যাত্ৰীসকলৰ বাবে তেওঁলোকৰ উদ্দেশ্যপ্ৰণোদিত থকাৰ বাহিৰত কমেও ৬ মাহৰ বাবে বৈধ পাছপ’ৰ্ট থাকিব লাগিব। ==অৱলোকন== ইৰাণ আৰু আন দেশ উভয়ৰে দ্বৈত নাগৰিকক ইৰাণত প্ৰৱেশ কৰাৰ সময়ত ইৰাণৰ নাগৰিক হিচাপে গণ্য কৰা হয়, আৰু সেয়েহে ইৰানত প্ৰবেশৰ সময়ত ইৰাণৰ পাছপ’ৰ্ট ৰখাটো আৱশ্যক। ২০১১ চনৰ পিছত ইৰাণ ভ্ৰমণ কৰা ব্যক্তিসকলৰ ওপৰত [[আমেৰিকা]]ৰ নিষেধাজ্ঞাৰ প্ৰতিক্ৰিয়া স্বৰূপে ইৰাণে আৰু পাছপ'ৰ্টত ভিছা লগোৱা নাই আৰু প্ৰায়বোৰ জাতিৰ বাবে প্ৰৱেশৰ সময়ত ষ্টাম্পও নিদিয়ে।<ref>{{cite web | title=Iran Waives Visa Stamping Rules to Boost Tourism | url=https://ifpnews.com/exclusive/iran-waives-visa-stamping-rules-to-boost-tourism/ | website=IFP News | date=23 November 2018 }}</ref> ২০১৮ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত ইৰাণৰ সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য, হস্তশিল্প আৰু পৰ্যটন সংস্থাৰ (ICHTO) মুৰব্বীয়ে ঘোষণা কৰে যে ইৰাণ এৰি যোৱাৰ পিছত আন দেশলৈ যোৱাৰ বিষয়ে তেওঁলোকৰ উদ্বেগ লাঘৱ কৰাৰ উদ্দেশ্যে বিদেশী পৰ্যটকৰ (আমেৰিকা, কানাডা আৰু ব্ৰিটেইনৰ দৰ্শনাৰ্থীৰ বাহিৰে) পাছপ'ৰ্টত আৰু ষ্টাম্প বা ষ্টীকাৰ লগোৱা নহ'ব।<ref>{{cite web |date=2019-06-24 | title=No more passport stamps for foreign nationals visiting Iran | url=https://www.tehrantimes.com/news/437345/No-more-passport-stamps-for-foreign-nationals-visiting-Iran | access-date=2023-12-14 | website=Tehran Times | language=en}}</ref> ২০১৯ চনৰ জুন মাহত ইৰাণৰ ৰাষ্ট্ৰপতিয়ে স্বৰাজ মন্ত্ৰালয়ক বিদেশীৰ পাছপ’ৰ্টত ষ্টাম্প নিদিয়াৰ সিদ্ধান্ত কাৰ্যকৰী কৰিবলৈ নিৰ্দেশ দিছিল। ==ভিছা নীতিৰ মানচিত্ৰ== [[File:Visa Policy Of Iran.svg|none|thumb|800px|Visa policy of Iran {{legend|#ED1C24|Iran}} {{legend|#22B14C|Visa not required}} {{legend|#7BDF85|Visa not required for tour groups / eVisa}} {{legend|#9FD5BE|eVisa}} {{legend|#C0C0C0|Visa required}} {{legend|#555555|Admission refused (Israel)}}]] ==ভিছা ৰেহাই== Citizens of the following jurisdictions do not require a visa for entry to Iran for stays up to the duration listed below for tourism or business purposes (unless otherwise noted): <ref name="tim">{{Timatic Visa Policy|country=IR|access-date=13 November 2023}}</ref> {|style=" border-radius:1em; box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); background-color: white; border: 1px solid white; padding: 5px;" |- style="vertical-align:top;" | '''90 days within any 180 days''' {| | *{{flag|Armenia}} |valign="top"| *{{flag|Oman}} |valign="top"| *{{flag|Syria}}¹ |valign="top"| *{{flag|Turkey}} | |} '''45 days''' *{{flag|Georgia}} '''30 days''' {| | *{{flag|Lebanon}} |valign="top"| *{{flag|Iraq}} |valign="top"| *{{flag|Tajikistan}}² | |} '''21 days''' {| | *{{flag|China}}³ |valign="top"| *{{flag|Hong Kong}}³ |valign="top"| *{{flag|Macao}}³ | |} '''20 days''' *{{flag|Egypt}} '''15 days''' *{{flag|Venezuela}}⁴ '''15 days within any 180 days'''⁵ {| | *{{flagdeco|GCC}} [[Gulf Cooperation Council|Gulf Cooperation Council member states]] (except [[Oman]]) | |} {| | *{{flag|Belarus}} *{{flag|Bosnia and Herzegovina}} *{{flag|Brazil}} *{{flag|Brunei}} *{{flag|Cambodia}} *{{flag|Croatia}} |valign="top"| *{{flag|Cuba}} *{{flag|Indonesia}} *{{flag|Japan}} *{{flag|Kyrgyzstan}} *{{flag|Mauritania}} *{{flag|Mauritius}} |valign="top"| *{{flag|Mexico}} *{{flag|Peru}} *{{flag|Serbia}} *{{flag|Seychelles}} *{{flag|Singapore}}<ref>{{cite web | url=https://www.mfa.gov.sg/countries-regions/i/iran-islamic-republic-of/travel-page | title=Travel Page - Iran | website=www.mfa.gov.sg | publisher=[[Ministry of Foreign Affairs (Singapore)]]}}</ref> *{{flag|Tanzania}} |valign="top"| *{{flag|Tunisia}} *{{flag|Uzbekistan}} *{{flag|Vietnam}} *{{flag|Zimbabwe}} | |} '''14 days''' {| | *{{flag|Azerbaijan}} |valign="top"| *{{flag|Kazakhstan}} |valign="top"| *{{flag|Malaysia}} | |} | |} _{1 - Must enter Iran by air to qualify for visa exemption.}<br/> _{2 - Must depart from [[Dushanbe International Airport]] and arrive at [[Imam Khomeini International Airport]] to qualify for visa exemption.}<br/> _{3 - For [[Chinese citizens]] with [[People's Republic of China passports]], [[Hong Kong Special Administrative Region passports]] or [[Macao Special Administrative Region passports]] only.}<br /> _{4 - Length of stay extendable up to 90 days.}<br/> _{5 - For [[Tourism in Iran|tourism purposes]] only.} {| | class="nowrap" style="padding:0 2em 0 0"| *{{flag|Russia}} | Citizens of [[Russia]] travelling in a tour group (comprising between 5 and 50 people) together with a representative of the tour group operator may also enter Iran without a visa, for a maximum stay of 90 days within any 180 days.<ref name="tim"/> |} {| class="wikitable collapsible collapsed" |- !style="width:100%;";"|Date of visa changes |- | {{Incomplete list|date=July 2017}} * 1 February 2010: Azerbaijan<ref name="trend.az">{{cite web|url=https://en.trend.az/azerbaijan/society/2451792.html|title=Iran extends visa-free regime to Azerbaijani citizens|date=2 November 2015|website=trend.az}}</ref> * 29 July 2015: Egypt, Georgia, Lebanon, Syria and Turkey<ref>{{cite web|url=http://www.alaraby.co.uk/english/news/2015/7/29/iran-waives-visa-requirements-for-egypt-lebanon-syria-nationals|title=Iran waives visa requirements for Egypt, Lebanon, Syria nationals|first=Abubakr|last=al-Shamahi|date=29 July 2015 }}</ref> * 10 August 2016: Armenia<ref>[https://newsarmenia.am/news/armenia/vstupil-v-silu-armyano-iranskiy-memorandum-ob-otmene-vezdnykh-viz/ Вступил в силу армяно-иранский меморандум об отмене въездных виз]</ref> * 1 November 2017: Serbia<ref>{{cite web|url=http://www.mfa.gov.rs/en/consular-news-from-front-page/115-consular-news/17222-the-decision-of-the-islamic-republic-of-iran-on-visa-exemption-for-the-nationals-of-the-republic-of-serbia-holders-of-ordinary-passaports|title=THE DECISION OF THE ISLAMIC REPUBLIC OF IRAN ON VISA EXEMPTION FOR THE NATIONALS OF THE REPUBLIC OF SERBIA, HOLDERS OF ORDINARY PASSAPORTS|website=www.mfa.gov.rs}}</ref> * 21 July 2019: China,<ref>{{cite web | url=https://www.weibo.com/u/2312751365?is_hot=1#_rnd1563738100556 | title=Sina Visitor System }}</ref> Hong Kong and Macau * 24 October 2019: Iraq<ref>[https://www.tehrantimes.com/news/440902/Iran-temporarily-lifts-visa-requirement-for-Iraqi-nationals Iran temporarily lifts visa requirement for Iraqi nationals]</ref><ref>{{cite web | url=https://www.middleeastmonitor.com/20211027-iran-and-iraq-start-visa-waiver-programme/ | title=Iran and Iraq start visa waiver programme | date=27 October 2021 }}</ref> (was canceled between December 27, 2019 to October 2021) * 11 November 2022: Kazakhstan<ref>{{cite web | url=https://astanatimes.com/2022/11/iran-introduces-visa-free-regime-for-kazakh-citizens/#:~:text=The%20Government%20of%20the%20Islamic,expand%20and%20deepen%20bilateral%20relations | title=Iran Introduces Visa-Free Regime for Kazakh Citizens | date=8 November 2022 }}</ref> * 4 February 2024: Bosnia and Herzegovina, Bahrain, Belarus, Brazil, Brunei, Cambodia, Croatia, Cuba, India, Indonesia, Japan, Kyrgyzstan, Kuwait, Mauritania, Mauritius, Mexico, Peru, Qatar, Saudi Arabia, Serbia (resumed), Seychelles, Singapore, Tanzania, Tunisia, United Arab Emirates, Vietnam, Uzbekistan and Zimbabwe<ref>{{cite web | url=https://hongkong.mfa.gov.ir/en/newsview/739159 | title=Iran Waives Visa Requirement for 28 Countries | date=1 February 2024 }}</ref><ref>{{cite web |title=Iran to implement visa waiver for 32 countries on Feb. 4 |url=https://www.tehrantimes.com/news/494393/Iran-to-implement-visa-waiver-for-32-countries-on-Feb-4 |website=Tehran Times |publisher=[[Tehran Times]] |access-date=3 February 2024 |language=en |date=31 January 2024}}</ref> * 10 August 2024: Tajikistan<ref>[https://www.rferl.org/a/tajikistan-iran-visa-free-travel/33067511.html Tajik-Iranian Visa-Free Travel Deal To Begin August 10]</ref> '''Canceled''': * 17 October 2018: Serbia<ref>[https://www.tehrantimes.com/news/428659/Iran-ends-visa-free-travel-for-Serbians Iran ends visa-free travel for Serbians]</ref> (resumed in February 2024) * 27 December 2019: Iraq (resumed in October 2021) * 22 November 2025: India<ref>[https://gulfnews.com/world/asia/india/urgent-travel-advisory-indians-lose-irans-visa-free-entry-from-november-22-heres-why-1.500350504 Iran ends visa-free travel for Indians]</ref> |} ===Iran free trade zones=== All tourists may stay on Kish Island, Qeshm Island, or other free trade zones for 14 days or less without obtaining any visa. Americans; with the exception of [[Puerto Rico]], [[U.S. Virgin Islands]], and [[Guam]]; Canadians, and Britons are required to have a certified escort guide waiting for them upon arrival, and they must obtain hotel reservations before arrival. Tourists may stay at the following trade zones for up to 2 weeks without a visa in 2022:<ref>{{cite web | url=http://www.irantravelingcenter.com/no-visa-required-for-iran/ | title=No Visa required for Iran free trade zones | date=30 June 2015 | access-date=14 January 2018 | archive-date=4 August 2021 | archive-url=https://web.archive.org/web/20210804022303/https://www.irantravelingcenter.com/no-visa-required-for-iran/ | url-status=dead }}</ref> * [[Arvand Free Zone]] * [[Aras Free Zone]] * [[Chabahar Free Zone|Chabahar Free Trade-Industrial Zone]] * [[Maku, Iran]] * [[Qeshm Island]] * [[Kish Island]] * [[Bandar-e Anzali|Anzali]] ===Non-ordinary passports=== [[File:Visa policy of Iran for holders of diplomatic and service category passports.png|800px|none|thumb|Visa policy of Iran for diplomatic, official or service passport holders {{legend|#ED1C24|Iran}} {{legend|#3F51B5|Visa not required for holders of diplomatic or service passports}} {{legend|#559CD1|Visa not required for diplomatic passports only}}]] Holders of [[passport]]s issued by the following countries are allowed to enter Iran without a visa. {|style=" border-radius:1em; box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); background-color: white; border: 1px solid white; padding: 5px;" |- style="vertical-align:top;" | *{{flag|Afghanistan}}^{D 3} *{{flag|Albania}}^D ^S ⁷ *{{flag|Armenia}}^{D 4} *{{flag|Azerbaijan}}^D ^S ³ *{{flag|Belarus}}^D ^O ⁷ *{{flag|Benin}}^D ^S ⁷ *{{flag|Bolivia}}^D ^S ⁵ *{{flag|Bosnia and Herzegovina}}^D ^S ³ *{{flag|Brazil}}^{D 3} *{{flag|Brunei}}^D ^O ⁷ *{{flag|Bulgaria}}^D ^S ³ *{{flag|Burkina Faso}}^D ^S ³ *{{flag|Cambodia}}^D ^S ⁷ *{{flag|China}}^D ^S ³ *{{flag|Colombia}}^D ^S ³ *{{flag|Croatia}}^D ^S ³ |valign="top"| *{{flag|Cuba}}^D ^S ⁴ *{{flag|Congo}}^D ^S ¹ *{{flag|Cyprus}}^D ^S ¹ *{{flag|Ecuador}}^D ^S ⁴ *{{flag|Egypt}}^D ^S ⁸ *{{flag|Ghana}}^D ^S ⁷ *{{flag|Greece}}^D ¹ *{{flag|Guinea}}^D ^S ³ *{{flag|Guyana}}^D ^S ³ *{{flag|Hungary}}^D ³ *{{flag|India}}^D ³ *{{flag|Indonesia}}^D ^S ¹⁰ *{{flag|Iraq}}^D ^S ⁶ *{{flag|Japan}}^D ^O ¹ *{{flag|Kazakhstan}}^D ^S ⁷ *{{flag|Kenya}}^D ^S ³ |valign="top"| *{{flag|Kyrgyzstan}}^D ^S ³ *{{flag|Lebanon}}^D ^S ⁷ *{{flag|Malaysia}}^D ^S ⁹ *{{flag|Malawi}}^D ^S ³ *{{flag|Mali}}^D ^S ³ *{{flag|Moldova}}^D ^S ³ *{{flag|Montenegro}}^D ^S ⁷ *{{flag|Nicaragua}}^D ^S ² *{{flag|North Korea}}^D ⁷ *{{flag|North Macedonia}}^D ^S ³ *{{flag|Oman}}^D ^O ^S ^Sp ⁷ *{{flag|Pakistan}}^D ^O ¹ *{{flag|Philippines}}^D ^S ⁷ *{{flag|Poland}}^D ² *{{flag|Portugal}}^D ^Sp ⁴ *{{flag|Romania}}^{D 3} |valign="top"| *{{flag|Russia}}^D ^S ⁷ *{{flag|Senegal}}^D ^S ³ *{{flag|Serbia}}^D ^S ⁷ *{{flag|Sierra Leone}}^D ^S ³ *{{flag|South Korea}}^D ^S ¹ *{{flag|Switzerland}}^{D 3} *{{flag|Syria}}^D ^O ^S ^Sp ⁷ *{{flag|Tajikistan}}^D ^S ³ *{{flag|Tunisia}}^D ^S ³ *{{flag|Turkmenistan}}^D ^S ³ *{{flag|Turkey}}^D ^S ¹ *{{flag|Ukraine}}^D ^S ⁷ *{{flag|Venezuela}}^D ^S ³ *{{flag|Vietnam}}^D ^O ⁷ *{{flag|Zimbabwe}}^D ^S ⁷ | |} _{D - Diplomatic passports}<br/> _{O - Official passports}<br/> _{S - Service passports}<br/> _{Sp - Special passports}<br/> _{1 - 3 months}<br/> _{2 - 2 months}<br/> _{3 - 1 month}<br/> _{4 - 90 days}<br/> _{5 - 60 days}<br/> _{6 - 45 days}<br/> _{7 - 30 days}<br/> _{8 - 20 days}<br/> _{9 - 15 days}<br/> _{10 - 14 days} ===Future changes=== Iran has signed visa exemption agreements with the following countries, but they have not yet entered into force: {| class="wikitable" |- ! Country ! Passports ! Agreement signed on |- | {{flag|Qatar}}<ref>{{cite web | url=https://parstoday.com/en/news/iran-i166874-iran_qatar_sign_14_bilateral_deals_including_visa_waiver | title=Iran, Qatar sign 14 bilateral deals, including visa waiver | date=22 February 2022}}</ref> ¹ | All | 21 February 2022 |- |} _{1 - Unilateral exemption was granted for ordinary passports.} ==ইলেক্ট্ৰনিক ভিছা (ই-ভিছা)== Citizens of other countries must apply an e-Visa on the basis of which a visa on arrival will be issued for a maximum of 30 days Extension of stay is possible twice for 30 days for a total of up to 90 days.<ref>{{cite web | url=https://evisa.mfa.ir/en/ | title=Iran eVisa}}</ref> e-Visa does not apply to Citizens of [[Afghanistan]], [[Bangladesh]], [[Canada]], [[Colombia]], [[Jordan]], [[Pakistan]], [[Somalia]], [[United Kingdom]] and [[United States]]. ;Shahid Rajaee Port Marine travelers entering Iran via [[Port of Shahid Rajaee|Shahid Rajaee Port]] in the southern Hormozgan Province can also receive a visa on arrival.<ref>{{cite web | title=Shahid Rajaee Port Visa on Arrival | url=https://financialtribune.com/articles/people-travel/62981/10-iranian-airports-issue-visa-on-arrival | website=financialtribune.com|date=23 April 2017 | access-date= April 24, 2017}}</ref> ==আগতীয়াকৈ ভিছাৰ প্ৰয়োজন== Citizens of the following countries are ineligible for an e-Visa, and thus must obtain a visa in advance at an Iranian embassy or consulate:<ref name="tim"/><ref>{{cite web | url=https://mfa.gov.ir/portal/helpdeskdata/5027/346/%D8%B1%D9%88%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DA%AF%D8%B1%D8%AF%DB%8C%D9%88%DB%8C%D8%B2%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8C | title=Tourist visa}}</ref> {|style=" border-radius:1em; box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); background-color: white; border: 1px solid white; padding: 5px;" |- style="vertical-align:top;" | *{{flag|Afghanistan}} *{{flag|Bangladesh}} *{{flag|Canada}} |valign="top"| *{{flag|Colombia}} *{{flag|Jordan}} *{{flag|Pakistan}} |valign="top"| *{{flag|Somalia}} *{{flag|United Kingdom}} *{{flag|United States}} | |} ===পূৰ্ব অনুমোদনৰ প্ৰয়োজন=== Holders of American, British, Canadian and Colombian passports can also visit Iran with an Iran tourism visa. The visa procedure for these nationalities takes around 8 weeks. They also have to plan and book their trip with a certified local travel agency in Iran. Before the visa can be issued, the agency has to submit the applicant's day-by-day itinerary to the foreign ministry for approval. American and Canadian spouses of Iranian Citizens can obtain family visas of up to 90 days to visit and stay in the country without the need for an agency. Passports of the above-mentioned citizens will also be stamped with a sticker visa and entry/exit stamps. ==ভিছাৰ আবেদন আৰু প্ৰয়োজনীয়তা== Iran's tourist visa is issued for up to 30 days and can have up to two additional 30-day extensions, for a total of 90 days. To get a visa before arrival, a Visa Authorization Code must be applied for through the Iranian Ministry of Foreign Affair's e-visa website or an Iranian travel agency. The amount of the visa fee is dependent upon one's nationality. The visa fee must be paid prior to pick-up or when applying for a VOA. Local Iranian travel agencies offer better support, trackability and convenience for an additional fee. Upon receiving a Visa Authorization Code, the visa may be collected at one of Iran's worldwide embassies and consulates prior to arrival or upon arrival at one of Iran's international airports. Most nationalities, except American, British and Canadian passport holders, can also obtain their tourist visa upon their arrival in the form of a Visa-on-arrival (VOA) at the airport without a prior application. Although this method is convenient for last-minute travelers, it does have a higher risk of rejection and tends to be more time-consuming. ==ছেপ্টেম্বৰ ২০২৫ ভিছা নীতি আপডেট== In September 2025, the Iranian Ministry of Foreign Affairs revised its August 2025 visa policy, clarifying that the new restrictions apply only to citizens of '''European countries, Australia, New Zealand, the United States, the United Kingdom, and Canada'''. Under these regulations, travelers from the affected countries must visit Iran as part of a guided tour organized through a registered travel agency. Independent travel without a licensed guide is no longer permitted. Applicants are also required to submit a “resume file” containing travel history, educational background, employment details, and social media accounts, along with a signed tour contract and fixed itinerary that includes pre-booked accommodations. Visa processing takes approximately two to three weeks, excluding weekends and national holidays. The policy does not affect citizens of visa-exempt countries, who may continue to enter Iran without a visa, provided they do not overstay and they stay in licensed accommodations.<ref>{{cite web | url=https://iranstravel.com/new-iran-visa-regulations/ | title=New Iran Visa Regulations}}</ref> ==October 2025 Revision of Iran Visa Policy== Starting October 2025, the Iran visa process has returned to its previous, more flexible format. Most travelers can once again apply for their visas through registered Iranian travel agencies and travel independently across the country. This marks a major shift from the stricter temporary measures introduced earlier this year. While travelers still need to provide a rough travel plan when applying for their visa, they now have much more freedom to adjust their itineraries after arrival. However, all tourists are still required to stay in registered hotels or guesthouses, as staying with locals or using unregistered private hosts remains prohibited under the current Iran travel regulations. Citizens of the United States, the United Kingdom, and Canada must still book a pre-arranged guided tour through an authorized agency, in accordance with the Ministry of Foreign Affairs’ policies.<ref>{{cite web | url=https://iranstravel.com/new-iran-visa-regulations/ | title=New Iran Visa Regulations}}</ref> ==Admission restrictions== ===বাধ্যতামূলক গাইড === Citizens of [[Canada]], the [[United Kingdom]] and the [[United States]] are required to be escorted by a government-approved guide at all times. Independent travel for these citizens has been banned due to the closure of Iranian foreign missions in these countries.<ref>{{cite web | url=http://www.iraniantours.com/us.htm | title=ESCORTED TOURS THROUGH IRAN}}</ref> ===ইজৰাইল=== Entry and transit is refused for citizens of [[Israel]], even if not leaving the aircraft and proceeding by the same flight. Entry and transit is also refused to holders of passports or travel documents containing an Israeli visa or stamp (less than 365 days) or any data showing that the visitor has been to Israel or has indication of any connection with the state of Israel.<ref>{{cite web | url=http://www.ru.moscow.mfa.ir/index.aspx?fkeyid=&siteid=410&pageid=33932 | title=Visa information on the site of IRI Embassy in Moscow | website=mfa.ir | access-date=2018-04-14 | archive-date=2021-02-25 | archive-url=https://web.archive.org/web/20210225061536/http://www.ru.moscow.mfa.ir/index.aspx?fkeyid=&siteid=410&pageid=33932 | url-status=dead }}</ref> ==তথ্যৰ উৎস== {{Reflist|30em}} ==বাহ্যিক সংযোগ== <!-- ({{NoMoreLinks}}) --> <!-- DO NOT ADD MORE LINKS TO THIS ARTICLE. WIKIPEDIA IS NOT A COLLECTION OF LINKS NOR IS IT A PLACE FOR ADVERTISING (WP:ADV); it does NOT help with SEO ----- If you think that your link might be useful, instead of placing it here, put it on this article's talk page first for editor discussion. Links that are to UNOFFICIAL travel and/or visa agency websites WILL BE DELETED. IF YOU PERSIST, YOUR WEBSITE WILL BE BLACKLISTED BY WIKIPEDIA AND/OR WIKIMEDIA. --> {{Wikivoyage|Iran}} * [http://evisa.mfa.ir/en/ IR-IRAN Electronic Visa (Iran eVisa) Application System] * [https://evisatraveller.mfa.ir Electronic visa of Iran] * [https://en.mfa.gov.ir/ Ministry of Foreign Affairs of I.R.Iran] [[শ্ৰেণী:ইৰান]] rkd5mg08d3hoptzsw9lq535f8m5jq92 604267 604263 2026-05-03T15:58:07Z নৰুনা বৰুৱা 44897 /* ভিছা ৰেহাই */ 604267 wikitext text/x-wiki {{short description|Policy on permits required to enter Iran}} '''ইৰানৰ ভিছা নীতি''' [[ইৰাণ]]লৈ অহা বেছিভাগ পৰ্য্যটকে ভিছা ৰেহাই পোৱা দেশ বা ই-ভিছাৰ বাবে যোগ্য নোহোৱা দেশৰ নাগৰিকৰ বাহিৰে ইৰানলৈ অহাৰ আগতে ইলেক্ট্ৰনিক ভিছা (ই-ভিছা) ল’ব লাগিব; এনে ক্ষেত্ৰত তেওঁলোকে বিশ্বজুৰি ইৰাণৰ যিকোনো কূটনৈতিক মিছনৰ পৰা আগতীয়াকৈ ভিছা ল’ব লাগিব। ইৰাণলৈ যাত্ৰীসকলৰ বাবে তেওঁলোকৰ উদ্দেশ্যপ্ৰণোদিত থকাৰ বাহিৰত কমেও ৬ মাহৰ বাবে বৈধ পাছপ’ৰ্ট থাকিব লাগিব। ==অৱলোকন== ইৰাণ আৰু আন দেশ উভয়ৰে দ্বৈত নাগৰিকক ইৰাণত প্ৰৱেশ কৰাৰ সময়ত ইৰাণৰ নাগৰিক হিচাপে গণ্য কৰা হয়, আৰু সেয়েহে ইৰানত প্ৰবেশৰ সময়ত ইৰাণৰ পাছপ’ৰ্ট ৰখাটো আৱশ্যক। ২০১১ চনৰ পিছত ইৰাণ ভ্ৰমণ কৰা ব্যক্তিসকলৰ ওপৰত [[আমেৰিকা]]ৰ নিষেধাজ্ঞাৰ প্ৰতিক্ৰিয়া স্বৰূপে ইৰাণে আৰু পাছপ'ৰ্টত ভিছা লগোৱা নাই আৰু প্ৰায়বোৰ জাতিৰ বাবে প্ৰৱেশৰ সময়ত ষ্টাম্পও নিদিয়ে।<ref>{{cite web | title=Iran Waives Visa Stamping Rules to Boost Tourism | url=https://ifpnews.com/exclusive/iran-waives-visa-stamping-rules-to-boost-tourism/ | website=IFP News | date=23 November 2018 }}</ref> ২০১৮ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত ইৰাণৰ সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য, হস্তশিল্প আৰু পৰ্যটন সংস্থাৰ (ICHTO) মুৰব্বীয়ে ঘোষণা কৰে যে ইৰাণ এৰি যোৱাৰ পিছত আন দেশলৈ যোৱাৰ বিষয়ে তেওঁলোকৰ উদ্বেগ লাঘৱ কৰাৰ উদ্দেশ্যে বিদেশী পৰ্যটকৰ (আমেৰিকা, কানাডা আৰু ব্ৰিটেইনৰ দৰ্শনাৰ্থীৰ বাহিৰে) পাছপ'ৰ্টত আৰু ষ্টাম্প বা ষ্টীকাৰ লগোৱা নহ'ব।<ref>{{cite web |date=2019-06-24 | title=No more passport stamps for foreign nationals visiting Iran | url=https://www.tehrantimes.com/news/437345/No-more-passport-stamps-for-foreign-nationals-visiting-Iran | access-date=2023-12-14 | website=Tehran Times | language=en}}</ref> ২০১৯ চনৰ জুন মাহত ইৰাণৰ ৰাষ্ট্ৰপতিয়ে স্বৰাজ মন্ত্ৰালয়ক বিদেশীৰ পাছপ’ৰ্টত ষ্টাম্প নিদিয়াৰ সিদ্ধান্ত কাৰ্যকৰী কৰিবলৈ নিৰ্দেশ দিছিল। ==ভিছা নীতিৰ মানচিত্ৰ== [[File:Visa Policy Of Iran.svg|none|thumb|800px|Visa policy of Iran {{legend|#ED1C24|Iran}} {{legend|#22B14C|Visa not required}} {{legend|#7BDF85|Visa not required for tour groups / eVisa}} {{legend|#9FD5BE|eVisa}} {{legend|#C0C0C0|Visa required}} {{legend|#555555|Admission refused (Israel)}}]] ==ভিছা ৰেহাই== তলত উল্লেখ কৰা ন্যায়িক অধিকাৰক্ষেত্ৰসমূহৰ নাগৰিকসকলক পৰ্যটন বা ব্যৱসায়িক উদ্দেশ্যত ইৰাণত প্ৰৱেশ কৰিবলৈ ভিছাৰ প্ৰয়োজন নাই, তলত উল্লেখ কৰা সময়সীমাৰ বাবে (যদিহে অন্যথা উল্লেখ কৰা হোৱা নাই): <ref name="tim">{{Timatic Visa Policy|country=IR|access-date=13 November 2023}}</ref> {|style=" border-radius:1em; box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); background-color: white; border: 1px solid white; padding: 5px;" |- style="vertical-align:top;" | '''90 days within any 180 days''' {| | *{{flag|Armenia}} |valign="top"| *{{flag|Oman}} |valign="top"| *{{flag|Syria}}¹ |valign="top"| *{{flag|Turkey}} | |} '''45 days''' *{{flag|Georgia}} '''30 days''' {| | *{{flag|Lebanon}} |valign="top"| *{{flag|Iraq}} |valign="top"| *{{flag|Tajikistan}}² | |} '''21 days''' {| | *{{flag|China}}³ |valign="top"| *{{flag|Hong Kong}}³ |valign="top"| *{{flag|Macao}}³ | |} '''20 days''' *{{flag|Egypt}} '''15 days''' *{{flag|Venezuela}}⁴ '''15 days within any 180 days'''⁵ {| | *{{flagdeco|GCC}} [[Gulf Cooperation Council|Gulf Cooperation Council member states]] (except [[Oman]]) | |} {| | *{{flag|Belarus}} *{{flag|Bosnia and Herzegovina}} *{{flag|Brazil}} *{{flag|Brunei}} *{{flag|Cambodia}} *{{flag|Croatia}} |valign="top"| *{{flag|Cuba}} *{{flag|Indonesia}} *{{flag|Japan}} *{{flag|Kyrgyzstan}} *{{flag|Mauritania}} *{{flag|Mauritius}} |valign="top"| *{{flag|Mexico}} *{{flag|Peru}} *{{flag|Serbia}} *{{flag|Seychelles}} *{{flag|Singapore}}<ref>{{cite web | url=https://www.mfa.gov.sg/countries-regions/i/iran-islamic-republic-of/travel-page | title=Travel Page - Iran | website=www.mfa.gov.sg | publisher=[[Ministry of Foreign Affairs (Singapore)]]}}</ref> *{{flag|Tanzania}} |valign="top"| *{{flag|Tunisia}} *{{flag|Uzbekistan}} *{{flag|Vietnam}} *{{flag|Zimbabwe}} | |} '''14 days''' {| | *{{flag|Azerbaijan}} |valign="top"| *{{flag|Kazakhstan}} |valign="top"| *{{flag|Malaysia}} | |} | |} _{1 - Must enter Iran by air to qualify for visa exemption.}<br/> _{2 - Must depart from [[Dushanbe International Airport]] and arrive at [[Imam Khomeini International Airport]] to qualify for visa exemption.}<br/> _{3 - For [[Chinese citizens]] with [[People's Republic of China passports]], [[Hong Kong Special Administrative Region passports]] or [[Macao Special Administrative Region passports]] only.}<br /> _{4 - Length of stay extendable up to 90 days.}<br/> _{5 - For [[Tourism in Iran|tourism purposes]] only.} {| | class="nowrap" style="padding:0 2em 0 0"| *{{flag|Russia}} | Citizens of [[Russia]] travelling in a tour group (comprising between 5 and 50 people) together with a representative of the tour group operator may also enter Iran without a visa, for a maximum stay of 90 days within any 180 days.<ref name="tim"/> |} {| class="wikitable collapsible collapsed" |- !style="width:100%;";"|Date of visa changes |- | {{Incomplete list|date=July 2017}} * 1 February 2010: Azerbaijan<ref name="trend.az">{{cite web|url=https://en.trend.az/azerbaijan/society/2451792.html|title=Iran extends visa-free regime to Azerbaijani citizens|date=2 November 2015|website=trend.az}}</ref> * 29 July 2015: Egypt, Georgia, Lebanon, Syria and Turkey<ref>{{cite web|url=http://www.alaraby.co.uk/english/news/2015/7/29/iran-waives-visa-requirements-for-egypt-lebanon-syria-nationals|title=Iran waives visa requirements for Egypt, Lebanon, Syria nationals|first=Abubakr|last=al-Shamahi|date=29 July 2015 }}</ref> * 10 August 2016: Armenia<ref>[https://newsarmenia.am/news/armenia/vstupil-v-silu-armyano-iranskiy-memorandum-ob-otmene-vezdnykh-viz/ Вступил в силу армяно-иранский меморандум об отмене въездных виз]</ref> * 1 November 2017: Serbia<ref>{{cite web|url=http://www.mfa.gov.rs/en/consular-news-from-front-page/115-consular-news/17222-the-decision-of-the-islamic-republic-of-iran-on-visa-exemption-for-the-nationals-of-the-republic-of-serbia-holders-of-ordinary-passaports|title=THE DECISION OF THE ISLAMIC REPUBLIC OF IRAN ON VISA EXEMPTION FOR THE NATIONALS OF THE REPUBLIC OF SERBIA, HOLDERS OF ORDINARY PASSAPORTS|website=www.mfa.gov.rs}}</ref> * 21 July 2019: China,<ref>{{cite web | url=https://www.weibo.com/u/2312751365?is_hot=1#_rnd1563738100556 | title=Sina Visitor System }}</ref> Hong Kong and Macau * 24 October 2019: Iraq<ref>[https://www.tehrantimes.com/news/440902/Iran-temporarily-lifts-visa-requirement-for-Iraqi-nationals Iran temporarily lifts visa requirement for Iraqi nationals]</ref><ref>{{cite web | url=https://www.middleeastmonitor.com/20211027-iran-and-iraq-start-visa-waiver-programme/ | title=Iran and Iraq start visa waiver programme | date=27 October 2021 }}</ref> (was canceled between December 27, 2019 to October 2021) * 11 November 2022: Kazakhstan<ref>{{cite web | url=https://astanatimes.com/2022/11/iran-introduces-visa-free-regime-for-kazakh-citizens/#:~:text=The%20Government%20of%20the%20Islamic,expand%20and%20deepen%20bilateral%20relations | title=Iran Introduces Visa-Free Regime for Kazakh Citizens | date=8 November 2022 }}</ref> * 4 February 2024: Bosnia and Herzegovina, Bahrain, Belarus, Brazil, Brunei, Cambodia, Croatia, Cuba, India, Indonesia, Japan, Kyrgyzstan, Kuwait, Mauritania, Mauritius, Mexico, Peru, Qatar, Saudi Arabia, Serbia (resumed), Seychelles, Singapore, Tanzania, Tunisia, United Arab Emirates, Vietnam, Uzbekistan and Zimbabwe<ref>{{cite web | url=https://hongkong.mfa.gov.ir/en/newsview/739159 | title=Iran Waives Visa Requirement for 28 Countries | date=1 February 2024 }}</ref><ref>{{cite web |title=Iran to implement visa waiver for 32 countries on Feb. 4 |url=https://www.tehrantimes.com/news/494393/Iran-to-implement-visa-waiver-for-32-countries-on-Feb-4 |website=Tehran Times |publisher=[[Tehran Times]] |access-date=3 February 2024 |language=en |date=31 January 2024}}</ref> * 10 August 2024: Tajikistan<ref>[https://www.rferl.org/a/tajikistan-iran-visa-free-travel/33067511.html Tajik-Iranian Visa-Free Travel Deal To Begin August 10]</ref> '''Canceled''': * 17 October 2018: Serbia<ref>[https://www.tehrantimes.com/news/428659/Iran-ends-visa-free-travel-for-Serbians Iran ends visa-free travel for Serbians]</ref> (resumed in February 2024) * 27 December 2019: Iraq (resumed in October 2021) * 22 November 2025: India<ref>[https://gulfnews.com/world/asia/india/urgent-travel-advisory-indians-lose-irans-visa-free-entry-from-november-22-heres-why-1.500350504 Iran ends visa-free travel for Indians]</ref> |} ===Iran free trade zones=== All tourists may stay on Kish Island, Qeshm Island, or other free trade zones for 14 days or less without obtaining any visa. Americans; with the exception of [[Puerto Rico]], [[U.S. Virgin Islands]], and [[Guam]]; Canadians, and Britons are required to have a certified escort guide waiting for them upon arrival, and they must obtain hotel reservations before arrival. Tourists may stay at the following trade zones for up to 2 weeks without a visa in 2022:<ref>{{cite web | url=http://www.irantravelingcenter.com/no-visa-required-for-iran/ | title=No Visa required for Iran free trade zones | date=30 June 2015 | access-date=14 January 2018 | archive-date=4 August 2021 | archive-url=https://web.archive.org/web/20210804022303/https://www.irantravelingcenter.com/no-visa-required-for-iran/ | url-status=dead }}</ref> * [[Arvand Free Zone]] * [[Aras Free Zone]] * [[Chabahar Free Zone|Chabahar Free Trade-Industrial Zone]] * [[Maku, Iran]] * [[Qeshm Island]] * [[Kish Island]] * [[Bandar-e Anzali|Anzali]] ===Non-ordinary passports=== [[File:Visa policy of Iran for holders of diplomatic and service category passports.png|800px|none|thumb|Visa policy of Iran for diplomatic, official or service passport holders {{legend|#ED1C24|Iran}} {{legend|#3F51B5|Visa not required for holders of diplomatic or service passports}} {{legend|#559CD1|Visa not required for diplomatic passports only}}]] Holders of [[passport]]s issued by the following countries are allowed to enter Iran without a visa. {|style=" border-radius:1em; box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); background-color: white; border: 1px solid white; padding: 5px;" |- style="vertical-align:top;" | *{{flag|Afghanistan}}^{D 3} *{{flag|Albania}}^D ^S ⁷ *{{flag|Armenia}}^{D 4} *{{flag|Azerbaijan}}^D ^S ³ *{{flag|Belarus}}^D ^O ⁷ *{{flag|Benin}}^D ^S ⁷ *{{flag|Bolivia}}^D ^S ⁵ *{{flag|Bosnia and Herzegovina}}^D ^S ³ *{{flag|Brazil}}^{D 3} *{{flag|Brunei}}^D ^O ⁷ *{{flag|Bulgaria}}^D ^S ³ *{{flag|Burkina Faso}}^D ^S ³ *{{flag|Cambodia}}^D ^S ⁷ *{{flag|China}}^D ^S ³ *{{flag|Colombia}}^D ^S ³ *{{flag|Croatia}}^D ^S ³ |valign="top"| *{{flag|Cuba}}^D ^S ⁴ *{{flag|Congo}}^D ^S ¹ *{{flag|Cyprus}}^D ^S ¹ *{{flag|Ecuador}}^D ^S ⁴ *{{flag|Egypt}}^D ^S ⁸ *{{flag|Ghana}}^D ^S ⁷ *{{flag|Greece}}^D ¹ *{{flag|Guinea}}^D ^S ³ *{{flag|Guyana}}^D ^S ³ *{{flag|Hungary}}^D ³ *{{flag|India}}^D ³ *{{flag|Indonesia}}^D ^S ¹⁰ *{{flag|Iraq}}^D ^S ⁶ *{{flag|Japan}}^D ^O ¹ *{{flag|Kazakhstan}}^D ^S ⁷ *{{flag|Kenya}}^D ^S ³ |valign="top"| *{{flag|Kyrgyzstan}}^D ^S ³ *{{flag|Lebanon}}^D ^S ⁷ *{{flag|Malaysia}}^D ^S ⁹ *{{flag|Malawi}}^D ^S ³ *{{flag|Mali}}^D ^S ³ *{{flag|Moldova}}^D ^S ³ *{{flag|Montenegro}}^D ^S ⁷ *{{flag|Nicaragua}}^D ^S ² *{{flag|North Korea}}^D ⁷ *{{flag|North Macedonia}}^D ^S ³ *{{flag|Oman}}^D ^O ^S ^Sp ⁷ *{{flag|Pakistan}}^D ^O ¹ *{{flag|Philippines}}^D ^S ⁷ *{{flag|Poland}}^D ² *{{flag|Portugal}}^D ^Sp ⁴ *{{flag|Romania}}^{D 3} |valign="top"| *{{flag|Russia}}^D ^S ⁷ *{{flag|Senegal}}^D ^S ³ *{{flag|Serbia}}^D ^S ⁷ *{{flag|Sierra Leone}}^D ^S ³ *{{flag|South Korea}}^D ^S ¹ *{{flag|Switzerland}}^{D 3} *{{flag|Syria}}^D ^O ^S ^Sp ⁷ *{{flag|Tajikistan}}^D ^S ³ *{{flag|Tunisia}}^D ^S ³ *{{flag|Turkmenistan}}^D ^S ³ *{{flag|Turkey}}^D ^S ¹ *{{flag|Ukraine}}^D ^S ⁷ *{{flag|Venezuela}}^D ^S ³ *{{flag|Vietnam}}^D ^O ⁷ *{{flag|Zimbabwe}}^D ^S ⁷ | |} _{D - Diplomatic passports}<br/> _{O - Official passports}<br/> _{S - Service passports}<br/> _{Sp - Special passports}<br/> _{1 - 3 months}<br/> _{2 - 2 months}<br/> _{3 - 1 month}<br/> _{4 - 90 days}<br/> _{5 - 60 days}<br/> _{6 - 45 days}<br/> _{7 - 30 days}<br/> _{8 - 20 days}<br/> _{9 - 15 days}<br/> _{10 - 14 days} ===Future changes=== Iran has signed visa exemption agreements with the following countries, but they have not yet entered into force: {| class="wikitable" |- ! Country ! Passports ! Agreement signed on |- | {{flag|Qatar}}<ref>{{cite web | url=https://parstoday.com/en/news/iran-i166874-iran_qatar_sign_14_bilateral_deals_including_visa_waiver | title=Iran, Qatar sign 14 bilateral deals, including visa waiver | date=22 February 2022}}</ref> ¹ | All | 21 February 2022 |- |} _{1 - Unilateral exemption was granted for ordinary passports.} ==ইলেক্ট্ৰনিক ভিছা (ই-ভিছা)== Citizens of other countries must apply an e-Visa on the basis of which a visa on arrival will be issued for a maximum of 30 days Extension of stay is possible twice for 30 days for a total of up to 90 days.<ref>{{cite web | url=https://evisa.mfa.ir/en/ | title=Iran eVisa}}</ref> e-Visa does not apply to Citizens of [[Afghanistan]], [[Bangladesh]], [[Canada]], [[Colombia]], [[Jordan]], [[Pakistan]], [[Somalia]], [[United Kingdom]] and [[United States]]. ;Shahid Rajaee Port Marine travelers entering Iran via [[Port of Shahid Rajaee|Shahid Rajaee Port]] in the southern Hormozgan Province can also receive a visa on arrival.<ref>{{cite web | title=Shahid Rajaee Port Visa on Arrival | url=https://financialtribune.com/articles/people-travel/62981/10-iranian-airports-issue-visa-on-arrival | website=financialtribune.com|date=23 April 2017 | access-date= April 24, 2017}}</ref> ==আগতীয়াকৈ ভিছাৰ প্ৰয়োজন== Citizens of the following countries are ineligible for an e-Visa, and thus must obtain a visa in advance at an Iranian embassy or consulate:<ref name="tim"/><ref>{{cite web | url=https://mfa.gov.ir/portal/helpdeskdata/5027/346/%D8%B1%D9%88%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DA%AF%D8%B1%D8%AF%DB%8C%D9%88%DB%8C%D8%B2%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8C | title=Tourist visa}}</ref> {|style=" border-radius:1em; box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); background-color: white; border: 1px solid white; padding: 5px;" |- style="vertical-align:top;" | *{{flag|Afghanistan}} *{{flag|Bangladesh}} *{{flag|Canada}} |valign="top"| *{{flag|Colombia}} *{{flag|Jordan}} *{{flag|Pakistan}} |valign="top"| *{{flag|Somalia}} *{{flag|United Kingdom}} *{{flag|United States}} | |} ===পূৰ্ব অনুমোদনৰ প্ৰয়োজন=== Holders of American, British, Canadian and Colombian passports can also visit Iran with an Iran tourism visa. The visa procedure for these nationalities takes around 8 weeks. They also have to plan and book their trip with a certified local travel agency in Iran. Before the visa can be issued, the agency has to submit the applicant's day-by-day itinerary to the foreign ministry for approval. American and Canadian spouses of Iranian Citizens can obtain family visas of up to 90 days to visit and stay in the country without the need for an agency. Passports of the above-mentioned citizens will also be stamped with a sticker visa and entry/exit stamps. ==ভিছাৰ আবেদন আৰু প্ৰয়োজনীয়তা== Iran's tourist visa is issued for up to 30 days and can have up to two additional 30-day extensions, for a total of 90 days. To get a visa before arrival, a Visa Authorization Code must be applied for through the Iranian Ministry of Foreign Affair's e-visa website or an Iranian travel agency. The amount of the visa fee is dependent upon one's nationality. The visa fee must be paid prior to pick-up or when applying for a VOA. Local Iranian travel agencies offer better support, trackability and convenience for an additional fee. Upon receiving a Visa Authorization Code, the visa may be collected at one of Iran's worldwide embassies and consulates prior to arrival or upon arrival at one of Iran's international airports. Most nationalities, except American, British and Canadian passport holders, can also obtain their tourist visa upon their arrival in the form of a Visa-on-arrival (VOA) at the airport without a prior application. Although this method is convenient for last-minute travelers, it does have a higher risk of rejection and tends to be more time-consuming. ==ছেপ্টেম্বৰ ২০২৫ ভিছা নীতি আপডেট== In September 2025, the Iranian Ministry of Foreign Affairs revised its August 2025 visa policy, clarifying that the new restrictions apply only to citizens of '''European countries, Australia, New Zealand, the United States, the United Kingdom, and Canada'''. Under these regulations, travelers from the affected countries must visit Iran as part of a guided tour organized through a registered travel agency. Independent travel without a licensed guide is no longer permitted. Applicants are also required to submit a “resume file” containing travel history, educational background, employment details, and social media accounts, along with a signed tour contract and fixed itinerary that includes pre-booked accommodations. Visa processing takes approximately two to three weeks, excluding weekends and national holidays. The policy does not affect citizens of visa-exempt countries, who may continue to enter Iran without a visa, provided they do not overstay and they stay in licensed accommodations.<ref>{{cite web | url=https://iranstravel.com/new-iran-visa-regulations/ | title=New Iran Visa Regulations}}</ref> ==October 2025 Revision of Iran Visa Policy== Starting October 2025, the Iran visa process has returned to its previous, more flexible format. Most travelers can once again apply for their visas through registered Iranian travel agencies and travel independently across the country. This marks a major shift from the stricter temporary measures introduced earlier this year. While travelers still need to provide a rough travel plan when applying for their visa, they now have much more freedom to adjust their itineraries after arrival. However, all tourists are still required to stay in registered hotels or guesthouses, as staying with locals or using unregistered private hosts remains prohibited under the current Iran travel regulations. Citizens of the United States, the United Kingdom, and Canada must still book a pre-arranged guided tour through an authorized agency, in accordance with the Ministry of Foreign Affairs’ policies.<ref>{{cite web | url=https://iranstravel.com/new-iran-visa-regulations/ | title=New Iran Visa Regulations}}</ref> ==Admission restrictions== ===বাধ্যতামূলক গাইড === Citizens of [[Canada]], the [[United Kingdom]] and the [[United States]] are required to be escorted by a government-approved guide at all times. Independent travel for these citizens has been banned due to the closure of Iranian foreign missions in these countries.<ref>{{cite web | url=http://www.iraniantours.com/us.htm | title=ESCORTED TOURS THROUGH IRAN}}</ref> ===ইজৰাইল=== Entry and transit is refused for citizens of [[Israel]], even if not leaving the aircraft and proceeding by the same flight. Entry and transit is also refused to holders of passports or travel documents containing an Israeli visa or stamp (less than 365 days) or any data showing that the visitor has been to Israel or has indication of any connection with the state of Israel.<ref>{{cite web | url=http://www.ru.moscow.mfa.ir/index.aspx?fkeyid=&siteid=410&pageid=33932 | title=Visa information on the site of IRI Embassy in Moscow | website=mfa.ir | access-date=2018-04-14 | archive-date=2021-02-25 | archive-url=https://web.archive.org/web/20210225061536/http://www.ru.moscow.mfa.ir/index.aspx?fkeyid=&siteid=410&pageid=33932 | url-status=dead }}</ref> ==তথ্যৰ উৎস== {{Reflist|30em}} ==বাহ্যিক সংযোগ== <!-- ({{NoMoreLinks}}) --> <!-- DO NOT ADD MORE LINKS TO THIS ARTICLE. WIKIPEDIA IS NOT A COLLECTION OF LINKS NOR IS IT A PLACE FOR ADVERTISING (WP:ADV); it does NOT help with SEO ----- If you think that your link might be useful, instead of placing it here, put it on this article's talk page first for editor discussion. Links that are to UNOFFICIAL travel and/or visa agency websites WILL BE DELETED. IF YOU PERSIST, YOUR WEBSITE WILL BE BLACKLISTED BY WIKIPEDIA AND/OR WIKIMEDIA. --> {{Wikivoyage|Iran}} * [http://evisa.mfa.ir/en/ IR-IRAN Electronic Visa (Iran eVisa) Application System] * [https://evisatraveller.mfa.ir Electronic visa of Iran] * [https://en.mfa.gov.ir/ Ministry of Foreign Affairs of I.R.Iran] [[শ্ৰেণী:ইৰান]] gxcaz48xpdd2n9gmh4a12hg3ronlf8l 604268 604267 2026-05-03T16:02:41Z নৰুনা বৰুৱা 44897 /* ভিছা ৰেহাই */ 604268 wikitext text/x-wiki {{short description|Policy on permits required to enter Iran}} '''ইৰানৰ ভিছা নীতি''' [[ইৰাণ]]লৈ অহা বেছিভাগ পৰ্য্যটকে ভিছা ৰেহাই পোৱা দেশ বা ই-ভিছাৰ বাবে যোগ্য নোহোৱা দেশৰ নাগৰিকৰ বাহিৰে ইৰানলৈ অহাৰ আগতে ইলেক্ট্ৰনিক ভিছা (ই-ভিছা) ল’ব লাগিব; এনে ক্ষেত্ৰত তেওঁলোকে বিশ্বজুৰি ইৰাণৰ যিকোনো কূটনৈতিক মিছনৰ পৰা আগতীয়াকৈ ভিছা ল’ব লাগিব। ইৰাণলৈ যাত্ৰীসকলৰ বাবে তেওঁলোকৰ উদ্দেশ্যপ্ৰণোদিত থকাৰ বাহিৰত কমেও ৬ মাহৰ বাবে বৈধ পাছপ’ৰ্ট থাকিব লাগিব। ==অৱলোকন== ইৰাণ আৰু আন দেশ উভয়ৰে দ্বৈত নাগৰিকক ইৰাণত প্ৰৱেশ কৰাৰ সময়ত ইৰাণৰ নাগৰিক হিচাপে গণ্য কৰা হয়, আৰু সেয়েহে ইৰানত প্ৰবেশৰ সময়ত ইৰাণৰ পাছপ’ৰ্ট ৰখাটো আৱশ্যক। ২০১১ চনৰ পিছত ইৰাণ ভ্ৰমণ কৰা ব্যক্তিসকলৰ ওপৰত [[আমেৰিকা]]ৰ নিষেধাজ্ঞাৰ প্ৰতিক্ৰিয়া স্বৰূপে ইৰাণে আৰু পাছপ'ৰ্টত ভিছা লগোৱা নাই আৰু প্ৰায়বোৰ জাতিৰ বাবে প্ৰৱেশৰ সময়ত ষ্টাম্পও নিদিয়ে।<ref>{{cite web | title=Iran Waives Visa Stamping Rules to Boost Tourism | url=https://ifpnews.com/exclusive/iran-waives-visa-stamping-rules-to-boost-tourism/ | website=IFP News | date=23 November 2018 }}</ref> ২০১৮ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত ইৰাণৰ সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য, হস্তশিল্প আৰু পৰ্যটন সংস্থাৰ (ICHTO) মুৰব্বীয়ে ঘোষণা কৰে যে ইৰাণ এৰি যোৱাৰ পিছত আন দেশলৈ যোৱাৰ বিষয়ে তেওঁলোকৰ উদ্বেগ লাঘৱ কৰাৰ উদ্দেশ্যে বিদেশী পৰ্যটকৰ (আমেৰিকা, কানাডা আৰু ব্ৰিটেইনৰ দৰ্শনাৰ্থীৰ বাহিৰে) পাছপ'ৰ্টত আৰু ষ্টাম্প বা ষ্টীকাৰ লগোৱা নহ'ব।<ref>{{cite web |date=2019-06-24 | title=No more passport stamps for foreign nationals visiting Iran | url=https://www.tehrantimes.com/news/437345/No-more-passport-stamps-for-foreign-nationals-visiting-Iran | access-date=2023-12-14 | website=Tehran Times | language=en}}</ref> ২০১৯ চনৰ জুন মাহত ইৰাণৰ ৰাষ্ট্ৰপতিয়ে স্বৰাজ মন্ত্ৰালয়ক বিদেশীৰ পাছপ’ৰ্টত ষ্টাম্প নিদিয়াৰ সিদ্ধান্ত কাৰ্যকৰী কৰিবলৈ নিৰ্দেশ দিছিল। ==ভিছা নীতিৰ মানচিত্ৰ== [[File:Visa Policy Of Iran.svg|none|thumb|800px|Visa policy of Iran {{legend|#ED1C24|Iran}} {{legend|#22B14C|Visa not required}} {{legend|#7BDF85|Visa not required for tour groups / eVisa}} {{legend|#9FD5BE|eVisa}} {{legend|#C0C0C0|Visa required}} {{legend|#555555|Admission refused (Israel)}}]] ==ভিছা ৰেহাই== তলত উল্লেখ কৰা ন্যায়িক অধিকাৰক্ষেত্ৰসমূহৰ নাগৰিকসকলক পৰ্যটন বা ব্যৱসায়িক উদ্দেশ্যত ইৰাণত প্ৰৱেশ কৰিবলৈ ভিছাৰ প্ৰয়োজন নাই, তলত উল্লেখ কৰা সময়সীমাৰ বাবে (যদিহে অন্যথা উল্লেখ কৰা হোৱা নাই): <ref name="tim">{{Timatic Visa Policy|country=IR|access-date=13 November 2023}}</ref> {|style=" border-radius:1em; box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); background-color: white; border: 1px solid white; padding: 5px;" |- style="vertical-align:top;" | '''যিকোনো ১৮০ দিনৰ ভিতৰত ৯০ দিন ''' {| | *{{flag|Armenia}} |valign="top"| *{{flag|Oman}} |valign="top"| *{{flag|Syria}}¹ |valign="top"| *{{flag|Turkey}} | |} '''৪৫ দিন''' *{{flag|Georgia}} '''৩০ দিন''' {| | *{{flag|Lebanon}} |valign="top"| *{{flag|Iraq}} |valign="top"| *{{flag|Tajikistan}}² | |} '''২১ দিন''' {| | *{{flag|China}}³ |valign="top"| *{{flag|Hong Kong}}³ |valign="top"| *{{flag|Macao}}³ | |} '''২০ দিন''' *{{flag|Egypt}} '''১৫ দিন''' *{{flag|Venezuela}}⁴ '''যিকোনো ১৮০ দিনৰ ভিতৰত ১৫ দিন '''⁵ {| | | |} {| | *{{flag|Belarus}} *{{flag|Bosnia and Herzegovina}} *{{flag|Brazil}} *{{flag|Brunei}} *{{flag|Cambodia}} *{{flag|Croatia}} |valign="top"| *{{flag|Cuba}} *{{flag|Indonesia}} *{{flag|Japan}} *{{flag|Kyrgyzstan}} *{{flag|Mauritania}} *{{flag|Mauritius}} |valign="top"| *{{flag|Mexico}} *{{flag|Peru}} *{{flag|Serbia}} *{{flag|Seychelles}} *{{flag|Singapore}}<ref>{{cite web | url=https://www.mfa.gov.sg/countries-regions/i/iran-islamic-republic-of/travel-page | title=Travel Page - Iran | website=www.mfa.gov.sg | publisher=[[Ministry of Foreign Affairs (Singapore)]]}}</ref> *{{flag|Tanzania}} |valign="top"| *{{flag|Tunisia}} *{{flag|Uzbekistan}} *{{flag|Vietnam}} *{{flag|Zimbabwe}} | |} '''14 days''' {| | *{{flag|Azerbaijan}} |valign="top"| *{{flag|Kazakhstan}} |valign="top"| *{{flag|Malaysia}} | |} | |} _{1 - Must enter Iran by air to qualify for visa exemption.}<br/> _{2 - Must depart from [[Dushanbe International Airport]] and arrive at [[Imam Khomeini International Airport]] to qualify for visa exemption.}<br/> _{3 - For [[Chinese citizens]] with [[People's Republic of China passports]], [[Hong Kong Special Administrative Region passports]] or [[Macao Special Administrative Region passports]] only.}<br /> _{4 - Length of stay extendable up to 90 days.}<br/> _{5 - For [[Tourism in Iran|tourism purposes]] only.} {| | class="nowrap" style="padding:0 2em 0 0"| *{{flag|Russia}} | Citizens of [[Russia]] travelling in a tour group (comprising between 5 and 50 people) together with a representative of the tour group operator may also enter Iran without a visa, for a maximum stay of 90 days within any 180 days.<ref name="tim"/> |} {| class="wikitable collapsible collapsed" |- !style="width:100%;";"|Date of visa changes |- | {{Incomplete list|date=July 2017}} * 1 February 2010: Azerbaijan<ref name="trend.az">{{cite web|url=https://en.trend.az/azerbaijan/society/2451792.html|title=Iran extends visa-free regime to Azerbaijani citizens|date=2 November 2015|website=trend.az}}</ref> * 29 July 2015: Egypt, Georgia, Lebanon, Syria and Turkey<ref>{{cite web|url=http://www.alaraby.co.uk/english/news/2015/7/29/iran-waives-visa-requirements-for-egypt-lebanon-syria-nationals|title=Iran waives visa requirements for Egypt, Lebanon, Syria nationals|first=Abubakr|last=al-Shamahi|date=29 July 2015 }}</ref> * 10 August 2016: Armenia<ref>[https://newsarmenia.am/news/armenia/vstupil-v-silu-armyano-iranskiy-memorandum-ob-otmene-vezdnykh-viz/ Вступил в силу армяно-иранский меморандум об отмене въездных виз]</ref> * 1 November 2017: Serbia<ref>{{cite web|url=http://www.mfa.gov.rs/en/consular-news-from-front-page/115-consular-news/17222-the-decision-of-the-islamic-republic-of-iran-on-visa-exemption-for-the-nationals-of-the-republic-of-serbia-holders-of-ordinary-passaports|title=THE DECISION OF THE ISLAMIC REPUBLIC OF IRAN ON VISA EXEMPTION FOR THE NATIONALS OF THE REPUBLIC OF SERBIA, HOLDERS OF ORDINARY PASSAPORTS|website=www.mfa.gov.rs}}</ref> * 21 July 2019: China,<ref>{{cite web | url=https://www.weibo.com/u/2312751365?is_hot=1#_rnd1563738100556 | title=Sina Visitor System }}</ref> Hong Kong and Macau * 24 October 2019: Iraq<ref>[https://www.tehrantimes.com/news/440902/Iran-temporarily-lifts-visa-requirement-for-Iraqi-nationals Iran temporarily lifts visa requirement for Iraqi nationals]</ref><ref>{{cite web | url=https://www.middleeastmonitor.com/20211027-iran-and-iraq-start-visa-waiver-programme/ | title=Iran and Iraq start visa waiver programme | date=27 October 2021 }}</ref> (was canceled between December 27, 2019 to October 2021) * 11 November 2022: Kazakhstan<ref>{{cite web | url=https://astanatimes.com/2022/11/iran-introduces-visa-free-regime-for-kazakh-citizens/#:~:text=The%20Government%20of%20the%20Islamic,expand%20and%20deepen%20bilateral%20relations | title=Iran Introduces Visa-Free Regime for Kazakh Citizens | date=8 November 2022 }}</ref> * 4 February 2024: Bosnia and Herzegovina, Bahrain, Belarus, Brazil, Brunei, Cambodia, Croatia, Cuba, India, Indonesia, Japan, Kyrgyzstan, Kuwait, Mauritania, Mauritius, Mexico, Peru, Qatar, Saudi Arabia, Serbia (resumed), Seychelles, Singapore, Tanzania, Tunisia, United Arab Emirates, Vietnam, Uzbekistan and Zimbabwe<ref>{{cite web | url=https://hongkong.mfa.gov.ir/en/newsview/739159 | title=Iran Waives Visa Requirement for 28 Countries | date=1 February 2024 }}</ref><ref>{{cite web |title=Iran to implement visa waiver for 32 countries on Feb. 4 |url=https://www.tehrantimes.com/news/494393/Iran-to-implement-visa-waiver-for-32-countries-on-Feb-4 |website=Tehran Times |publisher=[[Tehran Times]] |access-date=3 February 2024 |language=en |date=31 January 2024}}</ref> * 10 August 2024: Tajikistan<ref>[https://www.rferl.org/a/tajikistan-iran-visa-free-travel/33067511.html Tajik-Iranian Visa-Free Travel Deal To Begin August 10]</ref> '''Canceled''': * 17 October 2018: Serbia<ref>[https://www.tehrantimes.com/news/428659/Iran-ends-visa-free-travel-for-Serbians Iran ends visa-free travel for Serbians]</ref> (resumed in February 2024) * 27 December 2019: Iraq (resumed in October 2021) * 22 November 2025: India<ref>[https://gulfnews.com/world/asia/india/urgent-travel-advisory-indians-lose-irans-visa-free-entry-from-november-22-heres-why-1.500350504 Iran ends visa-free travel for Indians]</ref> |} ===Iran free trade zones=== All tourists may stay on Kish Island, Qeshm Island, or other free trade zones for 14 days or less without obtaining any visa. Americans; with the exception of [[Puerto Rico]], [[U.S. Virgin Islands]], and [[Guam]]; Canadians, and Britons are required to have a certified escort guide waiting for them upon arrival, and they must obtain hotel reservations before arrival. Tourists may stay at the following trade zones for up to 2 weeks without a visa in 2022:<ref>{{cite web | url=http://www.irantravelingcenter.com/no-visa-required-for-iran/ | title=No Visa required for Iran free trade zones | date=30 June 2015 | access-date=14 January 2018 | archive-date=4 August 2021 | archive-url=https://web.archive.org/web/20210804022303/https://www.irantravelingcenter.com/no-visa-required-for-iran/ | url-status=dead }}</ref> * [[Arvand Free Zone]] * [[Aras Free Zone]] * [[Chabahar Free Zone|Chabahar Free Trade-Industrial Zone]] * [[Maku, Iran]] * [[Qeshm Island]] * [[Kish Island]] * [[Bandar-e Anzali|Anzali]] ===Non-ordinary passports=== [[File:Visa policy of Iran for holders of diplomatic and service category passports.png|800px|none|thumb|Visa policy of Iran for diplomatic, official or service passport holders {{legend|#ED1C24|Iran}} {{legend|#3F51B5|Visa not required for holders of diplomatic or service passports}} {{legend|#559CD1|Visa not required for diplomatic passports only}}]] Holders of [[passport]]s issued by the following countries are allowed to enter Iran without a visa. {|style=" border-radius:1em; box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); background-color: white; border: 1px solid white; padding: 5px;" |- style="vertical-align:top;" | *{{flag|Afghanistan}}^{D 3} *{{flag|Albania}}^D ^S ⁷ *{{flag|Armenia}}^{D 4} *{{flag|Azerbaijan}}^D ^S ³ *{{flag|Belarus}}^D ^O ⁷ *{{flag|Benin}}^D ^S ⁷ *{{flag|Bolivia}}^D ^S ⁵ *{{flag|Bosnia and Herzegovina}}^D ^S ³ *{{flag|Brazil}}^{D 3} *{{flag|Brunei}}^D ^O ⁷ *{{flag|Bulgaria}}^D ^S ³ *{{flag|Burkina Faso}}^D ^S ³ *{{flag|Cambodia}}^D ^S ⁷ *{{flag|China}}^D ^S ³ *{{flag|Colombia}}^D ^S ³ *{{flag|Croatia}}^D ^S ³ |valign="top"| *{{flag|Cuba}}^D ^S ⁴ *{{flag|Congo}}^D ^S ¹ *{{flag|Cyprus}}^D ^S ¹ *{{flag|Ecuador}}^D ^S ⁴ *{{flag|Egypt}}^D ^S ⁸ *{{flag|Ghana}}^D ^S ⁷ *{{flag|Greece}}^D ¹ *{{flag|Guinea}}^D ^S ³ *{{flag|Guyana}}^D ^S ³ *{{flag|Hungary}}^D ³ *{{flag|India}}^D ³ *{{flag|Indonesia}}^D ^S ¹⁰ *{{flag|Iraq}}^D ^S ⁶ *{{flag|Japan}}^D ^O ¹ *{{flag|Kazakhstan}}^D ^S ⁷ *{{flag|Kenya}}^D ^S ³ |valign="top"| *{{flag|Kyrgyzstan}}^D ^S ³ *{{flag|Lebanon}}^D ^S ⁷ *{{flag|Malaysia}}^D ^S ⁹ *{{flag|Malawi}}^D ^S ³ *{{flag|Mali}}^D ^S ³ *{{flag|Moldova}}^D ^S ³ *{{flag|Montenegro}}^D ^S ⁷ *{{flag|Nicaragua}}^D ^S ² *{{flag|North Korea}}^D ⁷ *{{flag|North Macedonia}}^D ^S ³ *{{flag|Oman}}^D ^O ^S ^Sp ⁷ *{{flag|Pakistan}}^D ^O ¹ *{{flag|Philippines}}^D ^S ⁷ *{{flag|Poland}}^D ² *{{flag|Portugal}}^D ^Sp ⁴ *{{flag|Romania}}^{D 3} |valign="top"| *{{flag|Russia}}^D ^S ⁷ *{{flag|Senegal}}^D ^S ³ *{{flag|Serbia}}^D ^S ⁷ *{{flag|Sierra Leone}}^D ^S ³ *{{flag|South Korea}}^D ^S ¹ *{{flag|Switzerland}}^{D 3} *{{flag|Syria}}^D ^O ^S ^Sp ⁷ *{{flag|Tajikistan}}^D ^S ³ *{{flag|Tunisia}}^D ^S ³ *{{flag|Turkmenistan}}^D ^S ³ *{{flag|Turkey}}^D ^S ¹ *{{flag|Ukraine}}^D ^S ⁷ *{{flag|Venezuela}}^D ^S ³ *{{flag|Vietnam}}^D ^O ⁷ *{{flag|Zimbabwe}}^D ^S ⁷ | |} _{D - Diplomatic passports}<br/> _{O - Official passports}<br/> _{S - Service passports}<br/> _{Sp - Special passports}<br/> _{1 - 3 months}<br/> _{2 - 2 months}<br/> _{3 - 1 month}<br/> _{4 - 90 days}<br/> _{5 - 60 days}<br/> _{6 - 45 days}<br/> _{7 - 30 days}<br/> _{8 - 20 days}<br/> _{9 - 15 days}<br/> _{10 - 14 days} ===Future changes=== Iran has signed visa exemption agreements with the following countries, but they have not yet entered into force: {| class="wikitable" |- ! Country ! Passports ! Agreement signed on |- | {{flag|Qatar}}<ref>{{cite web | url=https://parstoday.com/en/news/iran-i166874-iran_qatar_sign_14_bilateral_deals_including_visa_waiver | title=Iran, Qatar sign 14 bilateral deals, including visa waiver | date=22 February 2022}}</ref> ¹ | All | 21 February 2022 |- |} _{1 - Unilateral exemption was granted for ordinary passports.} ==ইলেক্ট্ৰনিক ভিছা (ই-ভিছা)== Citizens of other countries must apply an e-Visa on the basis of which a visa on arrival will be issued for a maximum of 30 days Extension of stay is possible twice for 30 days for a total of up to 90 days.<ref>{{cite web | url=https://evisa.mfa.ir/en/ | title=Iran eVisa}}</ref> e-Visa does not apply to Citizens of [[Afghanistan]], [[Bangladesh]], [[Canada]], [[Colombia]], [[Jordan]], [[Pakistan]], [[Somalia]], [[United Kingdom]] and [[United States]]. ;Shahid Rajaee Port Marine travelers entering Iran via [[Port of Shahid Rajaee|Shahid Rajaee Port]] in the southern Hormozgan Province can also receive a visa on arrival.<ref>{{cite web | title=Shahid Rajaee Port Visa on Arrival | url=https://financialtribune.com/articles/people-travel/62981/10-iranian-airports-issue-visa-on-arrival | website=financialtribune.com|date=23 April 2017 | access-date= April 24, 2017}}</ref> ==আগতীয়াকৈ ভিছাৰ প্ৰয়োজন== Citizens of the following countries are ineligible for an e-Visa, and thus must obtain a visa in advance at an Iranian embassy or consulate:<ref name="tim"/><ref>{{cite web | url=https://mfa.gov.ir/portal/helpdeskdata/5027/346/%D8%B1%D9%88%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DA%AF%D8%B1%D8%AF%DB%8C%D9%88%DB%8C%D8%B2%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8C | title=Tourist visa}}</ref> {|style=" border-radius:1em; box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); background-color: white; border: 1px solid white; padding: 5px;" |- style="vertical-align:top;" | *{{flag|Afghanistan}} *{{flag|Bangladesh}} *{{flag|Canada}} |valign="top"| *{{flag|Colombia}} *{{flag|Jordan}} *{{flag|Pakistan}} |valign="top"| *{{flag|Somalia}} *{{flag|United Kingdom}} *{{flag|United States}} | |} ===পূৰ্ব অনুমোদনৰ প্ৰয়োজন=== Holders of American, British, Canadian and Colombian passports can also visit Iran with an Iran tourism visa. The visa procedure for these nationalities takes around 8 weeks. They also have to plan and book their trip with a certified local travel agency in Iran. Before the visa can be issued, the agency has to submit the applicant's day-by-day itinerary to the foreign ministry for approval. American and Canadian spouses of Iranian Citizens can obtain family visas of up to 90 days to visit and stay in the country without the need for an agency. Passports of the above-mentioned citizens will also be stamped with a sticker visa and entry/exit stamps. ==ভিছাৰ আবেদন আৰু প্ৰয়োজনীয়তা== Iran's tourist visa is issued for up to 30 days and can have up to two additional 30-day extensions, for a total of 90 days. To get a visa before arrival, a Visa Authorization Code must be applied for through the Iranian Ministry of Foreign Affair's e-visa website or an Iranian travel agency. The amount of the visa fee is dependent upon one's nationality. The visa fee must be paid prior to pick-up or when applying for a VOA. Local Iranian travel agencies offer better support, trackability and convenience for an additional fee. Upon receiving a Visa Authorization Code, the visa may be collected at one of Iran's worldwide embassies and consulates prior to arrival or upon arrival at one of Iran's international airports. Most nationalities, except American, British and Canadian passport holders, can also obtain their tourist visa upon their arrival in the form of a Visa-on-arrival (VOA) at the airport without a prior application. Although this method is convenient for last-minute travelers, it does have a higher risk of rejection and tends to be more time-consuming. ==ছেপ্টেম্বৰ ২০২৫ ভিছা নীতি আপডেট== In September 2025, the Iranian Ministry of Foreign Affairs revised its August 2025 visa policy, clarifying that the new restrictions apply only to citizens of '''European countries, Australia, New Zealand, the United States, the United Kingdom, and Canada'''. Under these regulations, travelers from the affected countries must visit Iran as part of a guided tour organized through a registered travel agency. Independent travel without a licensed guide is no longer permitted. Applicants are also required to submit a “resume file” containing travel history, educational background, employment details, and social media accounts, along with a signed tour contract and fixed itinerary that includes pre-booked accommodations. Visa processing takes approximately two to three weeks, excluding weekends and national holidays. The policy does not affect citizens of visa-exempt countries, who may continue to enter Iran without a visa, provided they do not overstay and they stay in licensed accommodations.<ref>{{cite web | url=https://iranstravel.com/new-iran-visa-regulations/ | title=New Iran Visa Regulations}}</ref> ==October 2025 Revision of Iran Visa Policy== Starting October 2025, the Iran visa process has returned to its previous, more flexible format. Most travelers can once again apply for their visas through registered Iranian travel agencies and travel independently across the country. This marks a major shift from the stricter temporary measures introduced earlier this year. While travelers still need to provide a rough travel plan when applying for their visa, they now have much more freedom to adjust their itineraries after arrival. However, all tourists are still required to stay in registered hotels or guesthouses, as staying with locals or using unregistered private hosts remains prohibited under the current Iran travel regulations. Citizens of the United States, the United Kingdom, and Canada must still book a pre-arranged guided tour through an authorized agency, in accordance with the Ministry of Foreign Affairs’ policies.<ref>{{cite web | url=https://iranstravel.com/new-iran-visa-regulations/ | title=New Iran Visa Regulations}}</ref> ==Admission restrictions== ===বাধ্যতামূলক গাইড === Citizens of [[Canada]], the [[United Kingdom]] and the [[United States]] are required to be escorted by a government-approved guide at all times. Independent travel for these citizens has been banned due to the closure of Iranian foreign missions in these countries.<ref>{{cite web | url=http://www.iraniantours.com/us.htm | title=ESCORTED TOURS THROUGH IRAN}}</ref> ===ইজৰাইল=== Entry and transit is refused for citizens of [[Israel]], even if not leaving the aircraft and proceeding by the same flight. Entry and transit is also refused to holders of passports or travel documents containing an Israeli visa or stamp (less than 365 days) or any data showing that the visitor has been to Israel or has indication of any connection with the state of Israel.<ref>{{cite web | url=http://www.ru.moscow.mfa.ir/index.aspx?fkeyid=&siteid=410&pageid=33932 | title=Visa information on the site of IRI Embassy in Moscow | website=mfa.ir | access-date=2018-04-14 | archive-date=2021-02-25 | archive-url=https://web.archive.org/web/20210225061536/http://www.ru.moscow.mfa.ir/index.aspx?fkeyid=&siteid=410&pageid=33932 | url-status=dead }}</ref> ==তথ্যৰ উৎস== {{Reflist|30em}} ==বাহ্যিক সংযোগ== <!-- ({{NoMoreLinks}}) --> <!-- DO NOT ADD MORE LINKS TO THIS ARTICLE. WIKIPEDIA IS NOT A COLLECTION OF LINKS NOR IS IT A PLACE FOR ADVERTISING (WP:ADV); it does NOT help with SEO ----- If you think that your link might be useful, instead of placing it here, put it on this article's talk page first for editor discussion. Links that are to UNOFFICIAL travel and/or visa agency websites WILL BE DELETED. IF YOU PERSIST, YOUR WEBSITE WILL BE BLACKLISTED BY WIKIPEDIA AND/OR WIKIMEDIA. --> {{Wikivoyage|Iran}} * [http://evisa.mfa.ir/en/ IR-IRAN Electronic Visa (Iran eVisa) Application System] * [https://evisatraveller.mfa.ir Electronic visa of Iran] * [https://en.mfa.gov.ir/ Ministry of Foreign Affairs of I.R.Iran] [[শ্ৰেণী:ইৰান]] f9o8t8e4r1p8s3p0a7vlmhcy405b7bg 604270 604268 2026-05-03T16:05:15Z নৰুনা বৰুৱা 44897 /* ভিছা ৰেহাই */ 604270 wikitext text/x-wiki {{short description|Policy on permits required to enter Iran}} '''ইৰানৰ ভিছা নীতি''' [[ইৰাণ]]লৈ অহা বেছিভাগ পৰ্য্যটকে ভিছা ৰেহাই পোৱা দেশ বা ই-ভিছাৰ বাবে যোগ্য নোহোৱা দেশৰ নাগৰিকৰ বাহিৰে ইৰানলৈ অহাৰ আগতে ইলেক্ট্ৰনিক ভিছা (ই-ভিছা) ল’ব লাগিব; এনে ক্ষেত্ৰত তেওঁলোকে বিশ্বজুৰি ইৰাণৰ যিকোনো কূটনৈতিক মিছনৰ পৰা আগতীয়াকৈ ভিছা ল’ব লাগিব। ইৰাণলৈ যাত্ৰীসকলৰ বাবে তেওঁলোকৰ উদ্দেশ্যপ্ৰণোদিত থকাৰ বাহিৰত কমেও ৬ মাহৰ বাবে বৈধ পাছপ’ৰ্ট থাকিব লাগিব। ==অৱলোকন== ইৰাণ আৰু আন দেশ উভয়ৰে দ্বৈত নাগৰিকক ইৰাণত প্ৰৱেশ কৰাৰ সময়ত ইৰাণৰ নাগৰিক হিচাপে গণ্য কৰা হয়, আৰু সেয়েহে ইৰানত প্ৰবেশৰ সময়ত ইৰাণৰ পাছপ’ৰ্ট ৰখাটো আৱশ্যক। ২০১১ চনৰ পিছত ইৰাণ ভ্ৰমণ কৰা ব্যক্তিসকলৰ ওপৰত [[আমেৰিকা]]ৰ নিষেধাজ্ঞাৰ প্ৰতিক্ৰিয়া স্বৰূপে ইৰাণে আৰু পাছপ'ৰ্টত ভিছা লগোৱা নাই আৰু প্ৰায়বোৰ জাতিৰ বাবে প্ৰৱেশৰ সময়ত ষ্টাম্পও নিদিয়ে।<ref>{{cite web | title=Iran Waives Visa Stamping Rules to Boost Tourism | url=https://ifpnews.com/exclusive/iran-waives-visa-stamping-rules-to-boost-tourism/ | website=IFP News | date=23 November 2018 }}</ref> ২০১৮ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত ইৰাণৰ সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য, হস্তশিল্প আৰু পৰ্যটন সংস্থাৰ (ICHTO) মুৰব্বীয়ে ঘোষণা কৰে যে ইৰাণ এৰি যোৱাৰ পিছত আন দেশলৈ যোৱাৰ বিষয়ে তেওঁলোকৰ উদ্বেগ লাঘৱ কৰাৰ উদ্দেশ্যে বিদেশী পৰ্যটকৰ (আমেৰিকা, কানাডা আৰু ব্ৰিটেইনৰ দৰ্শনাৰ্থীৰ বাহিৰে) পাছপ'ৰ্টত আৰু ষ্টাম্প বা ষ্টীকাৰ লগোৱা নহ'ব।<ref>{{cite web |date=2019-06-24 | title=No more passport stamps for foreign nationals visiting Iran | url=https://www.tehrantimes.com/news/437345/No-more-passport-stamps-for-foreign-nationals-visiting-Iran | access-date=2023-12-14 | website=Tehran Times | language=en}}</ref> ২০১৯ চনৰ জুন মাহত ইৰাণৰ ৰাষ্ট্ৰপতিয়ে স্বৰাজ মন্ত্ৰালয়ক বিদেশীৰ পাছপ’ৰ্টত ষ্টাম্প নিদিয়াৰ সিদ্ধান্ত কাৰ্যকৰী কৰিবলৈ নিৰ্দেশ দিছিল। ==ভিছা নীতিৰ মানচিত্ৰ== [[File:Visa Policy Of Iran.svg|none|thumb|800px|Visa policy of Iran {{legend|#ED1C24|Iran}} {{legend|#22B14C|Visa not required}} {{legend|#7BDF85|Visa not required for tour groups / eVisa}} {{legend|#9FD5BE|eVisa}} {{legend|#C0C0C0|Visa required}} {{legend|#555555|Admission refused (Israel)}}]] ==ভিছা ৰেহাই== তলত উল্লেখ কৰা ন্যায়িক অধিকাৰক্ষেত্ৰসমূহৰ নাগৰিকসকলক পৰ্যটন বা ব্যৱসায়িক উদ্দেশ্যত ইৰাণত প্ৰৱেশ কৰিবলৈ ভিছাৰ প্ৰয়োজন নাই, তলত উল্লেখ কৰা সময়সীমাৰ বাবে (যদিহে অন্যথা উল্লেখ কৰা হোৱা নাই): <ref name="tim">{{Timatic Visa Policy|country=IR|access-date=13 November 2023}}</ref> {|style=" border-radius:1em; box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); background-color: white; border: 1px solid white; padding: 5px;" |- style="vertical-align:top;" | '''যিকোনো ১৮০ দিনৰ ভিতৰত ৯০ দিন ''' {| | *{{flag|Armenia}} |valign="top"| *{{flag|Oman}} |valign="top"| *{{flag|Syria}}¹ |valign="top"| *{{flag|Turkey}} | |} '''৪৫ দিন''' *{{flag|Georgia}} '''৩০ দিন''' {| | *{{flag|Lebanon}} |valign="top"| *{{flag|Iraq}} |valign="top"| *{{flag|Tajikistan}}² | |} '''২১ দিন''' {| | *{{flag|China}}³ |valign="top"| *{{flag|Hong Kong}}³ |valign="top"| *{{flag|Macao}}³ | |} '''২০ দিন''' *{{flag|Egypt}} '''১৫ দিন''' *{{flag|Venezuela}}⁴ '''যিকোনো ১৮০ দিনৰ ভিতৰত ১৫ দিন '''⁵ {| | | |} {| | *{{flag|Belarus}} *{{flag|Bosnia and Herzegovina}} *{{flag|Brazil}} *{{flag|Brunei}} *{{flag|Cambodia}} *{{flag|Croatia}} |valign="top"| *{{flag|Cuba}} *{{flag|Indonesia}} *{{flag|Japan}} *{{flag|Kyrgyzstan}} *{{flag|Mauritania}} *{{flag|Mauritius}} |valign="top"| *{{flag|Mexico}} *{{flag|Peru}} *{{flag|Serbia}} *{{flag|Seychelles}} *{{flag|Singapore}}<ref>{{cite web | url=https://www.mfa.gov.sg/countries-regions/i/iran-islamic-republic-of/travel-page | title=Travel Page - Iran | website=www.mfa.gov.sg | publisher=[[Ministry of Foreign Affairs (Singapore)]]}}</ref> *{{flag|Tanzania}} |valign="top"| *{{flag|Tunisia}} *{{flag|Uzbekistan}} *{{flag|Vietnam}} *{{flag|Zimbabwe}} | |} '''14 days''' {| | *{{flag|Azerbaijan}} |valign="top"| *{{flag|Kazakhstan}} |valign="top"| *{{flag|Malaysia}} | |} | |} _{1 - ভিছা ৰেহাইৰ বাবে যোগ্যতা অৰ্জন কৰিবলৈ বিমানযোগে ইৰাণত প্ৰৱেশ কৰিব লাগিব।}<br/> _{2 - Must depart from [[Dushanbe International Airport]] and arrive at [[Imam Khomeini International Airport]] to qualify for visa exemption.}<br/> _{3 - For [[Chinese citizens]] with [[People's Republic of China passports]], [[Hong Kong Special Administrative Region passports]] or [[Macao Special Administrative Region passports]] only.}<br /> _{4 - Length of stay extendable up to 90 days.}<br/> _{5 - For [[Tourism in Iran|tourism purposes]] only.} {| | class="nowrap" style="padding:0 2em 0 0"| *{{flag|Russia}} | Citizens of [[Russia]] travelling in a tour group (comprising between 5 and 50 people) together with a representative of the tour group operator may also enter Iran without a visa, for a maximum stay of 90 days within any 180 days.<ref name="tim"/> |} {| class="wikitable collapsible collapsed" |- !style="width:100%;";"|Date of visa changes |- | {{Incomplete list|date=July 2017}} * 1 February 2010: Azerbaijan<ref name="trend.az">{{cite web|url=https://en.trend.az/azerbaijan/society/2451792.html|title=Iran extends visa-free regime to Azerbaijani citizens|date=2 November 2015|website=trend.az}}</ref> * 29 July 2015: Egypt, Georgia, Lebanon, Syria and Turkey<ref>{{cite web|url=http://www.alaraby.co.uk/english/news/2015/7/29/iran-waives-visa-requirements-for-egypt-lebanon-syria-nationals|title=Iran waives visa requirements for Egypt, Lebanon, Syria nationals|first=Abubakr|last=al-Shamahi|date=29 July 2015 }}</ref> * 10 August 2016: Armenia<ref>[https://newsarmenia.am/news/armenia/vstupil-v-silu-armyano-iranskiy-memorandum-ob-otmene-vezdnykh-viz/ Вступил в силу армяно-иранский меморандум об отмене въездных виз]</ref> * 1 November 2017: Serbia<ref>{{cite web|url=http://www.mfa.gov.rs/en/consular-news-from-front-page/115-consular-news/17222-the-decision-of-the-islamic-republic-of-iran-on-visa-exemption-for-the-nationals-of-the-republic-of-serbia-holders-of-ordinary-passaports|title=THE DECISION OF THE ISLAMIC REPUBLIC OF IRAN ON VISA EXEMPTION FOR THE NATIONALS OF THE REPUBLIC OF SERBIA, HOLDERS OF ORDINARY PASSAPORTS|website=www.mfa.gov.rs}}</ref> * 21 July 2019: China,<ref>{{cite web | url=https://www.weibo.com/u/2312751365?is_hot=1#_rnd1563738100556 | title=Sina Visitor System }}</ref> Hong Kong and Macau * 24 October 2019: Iraq<ref>[https://www.tehrantimes.com/news/440902/Iran-temporarily-lifts-visa-requirement-for-Iraqi-nationals Iran temporarily lifts visa requirement for Iraqi nationals]</ref><ref>{{cite web | url=https://www.middleeastmonitor.com/20211027-iran-and-iraq-start-visa-waiver-programme/ | title=Iran and Iraq start visa waiver programme | date=27 October 2021 }}</ref> (was canceled between December 27, 2019 to October 2021) * 11 November 2022: Kazakhstan<ref>{{cite web | url=https://astanatimes.com/2022/11/iran-introduces-visa-free-regime-for-kazakh-citizens/#:~:text=The%20Government%20of%20the%20Islamic,expand%20and%20deepen%20bilateral%20relations | title=Iran Introduces Visa-Free Regime for Kazakh Citizens | date=8 November 2022 }}</ref> * 4 February 2024: Bosnia and Herzegovina, Bahrain, Belarus, Brazil, Brunei, Cambodia, Croatia, Cuba, India, Indonesia, Japan, Kyrgyzstan, Kuwait, Mauritania, Mauritius, Mexico, Peru, Qatar, Saudi Arabia, Serbia (resumed), Seychelles, Singapore, Tanzania, Tunisia, United Arab Emirates, Vietnam, Uzbekistan and Zimbabwe<ref>{{cite web | url=https://hongkong.mfa.gov.ir/en/newsview/739159 | title=Iran Waives Visa Requirement for 28 Countries | date=1 February 2024 }}</ref><ref>{{cite web |title=Iran to implement visa waiver for 32 countries on Feb. 4 |url=https://www.tehrantimes.com/news/494393/Iran-to-implement-visa-waiver-for-32-countries-on-Feb-4 |website=Tehran Times |publisher=[[Tehran Times]] |access-date=3 February 2024 |language=en |date=31 January 2024}}</ref> * 10 August 2024: Tajikistan<ref>[https://www.rferl.org/a/tajikistan-iran-visa-free-travel/33067511.html Tajik-Iranian Visa-Free Travel Deal To Begin August 10]</ref> '''Canceled''': * 17 October 2018: Serbia<ref>[https://www.tehrantimes.com/news/428659/Iran-ends-visa-free-travel-for-Serbians Iran ends visa-free travel for Serbians]</ref> (resumed in February 2024) * 27 December 2019: Iraq (resumed in October 2021) * 22 November 2025: India<ref>[https://gulfnews.com/world/asia/india/urgent-travel-advisory-indians-lose-irans-visa-free-entry-from-november-22-heres-why-1.500350504 Iran ends visa-free travel for Indians]</ref> |} ===Iran free trade zones=== All tourists may stay on Kish Island, Qeshm Island, or other free trade zones for 14 days or less without obtaining any visa. Americans; with the exception of [[Puerto Rico]], [[U.S. Virgin Islands]], and [[Guam]]; Canadians, and Britons are required to have a certified escort guide waiting for them upon arrival, and they must obtain hotel reservations before arrival. Tourists may stay at the following trade zones for up to 2 weeks without a visa in 2022:<ref>{{cite web | url=http://www.irantravelingcenter.com/no-visa-required-for-iran/ | title=No Visa required for Iran free trade zones | date=30 June 2015 | access-date=14 January 2018 | archive-date=4 August 2021 | archive-url=https://web.archive.org/web/20210804022303/https://www.irantravelingcenter.com/no-visa-required-for-iran/ | url-status=dead }}</ref> * [[Arvand Free Zone]] * [[Aras Free Zone]] * [[Chabahar Free Zone|Chabahar Free Trade-Industrial Zone]] * [[Maku, Iran]] * [[Qeshm Island]] * [[Kish Island]] * [[Bandar-e Anzali|Anzali]] ===Non-ordinary passports=== [[File:Visa policy of Iran for holders of diplomatic and service category passports.png|800px|none|thumb|Visa policy of Iran for diplomatic, official or service passport holders {{legend|#ED1C24|Iran}} {{legend|#3F51B5|Visa not required for holders of diplomatic or service passports}} {{legend|#559CD1|Visa not required for diplomatic passports only}}]] Holders of [[passport]]s issued by the following countries are allowed to enter Iran without a visa. {|style=" border-radius:1em; box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); background-color: white; border: 1px solid white; padding: 5px;" |- style="vertical-align:top;" | *{{flag|Afghanistan}}^{D 3} *{{flag|Albania}}^D ^S ⁷ *{{flag|Armenia}}^{D 4} *{{flag|Azerbaijan}}^D ^S ³ *{{flag|Belarus}}^D ^O ⁷ *{{flag|Benin}}^D ^S ⁷ *{{flag|Bolivia}}^D ^S ⁵ *{{flag|Bosnia and Herzegovina}}^D ^S ³ *{{flag|Brazil}}^{D 3} *{{flag|Brunei}}^D ^O ⁷ *{{flag|Bulgaria}}^D ^S ³ *{{flag|Burkina Faso}}^D ^S ³ *{{flag|Cambodia}}^D ^S ⁷ *{{flag|China}}^D ^S ³ *{{flag|Colombia}}^D ^S ³ *{{flag|Croatia}}^D ^S ³ |valign="top"| *{{flag|Cuba}}^D ^S ⁴ *{{flag|Congo}}^D ^S ¹ *{{flag|Cyprus}}^D ^S ¹ *{{flag|Ecuador}}^D ^S ⁴ *{{flag|Egypt}}^D ^S ⁸ *{{flag|Ghana}}^D ^S ⁷ *{{flag|Greece}}^D ¹ *{{flag|Guinea}}^D ^S ³ *{{flag|Guyana}}^D ^S ³ *{{flag|Hungary}}^D ³ *{{flag|India}}^D ³ *{{flag|Indonesia}}^D ^S ¹⁰ *{{flag|Iraq}}^D ^S ⁶ *{{flag|Japan}}^D ^O ¹ *{{flag|Kazakhstan}}^D ^S ⁷ *{{flag|Kenya}}^D ^S ³ |valign="top"| *{{flag|Kyrgyzstan}}^D ^S ³ *{{flag|Lebanon}}^D ^S ⁷ *{{flag|Malaysia}}^D ^S ⁹ *{{flag|Malawi}}^D ^S ³ *{{flag|Mali}}^D ^S ³ *{{flag|Moldova}}^D ^S ³ *{{flag|Montenegro}}^D ^S ⁷ *{{flag|Nicaragua}}^D ^S ² *{{flag|North Korea}}^D ⁷ *{{flag|North Macedonia}}^D ^S ³ *{{flag|Oman}}^D ^O ^S ^Sp ⁷ *{{flag|Pakistan}}^D ^O ¹ *{{flag|Philippines}}^D ^S ⁷ *{{flag|Poland}}^D ² *{{flag|Portugal}}^D ^Sp ⁴ *{{flag|Romania}}^{D 3} |valign="top"| *{{flag|Russia}}^D ^S ⁷ *{{flag|Senegal}}^D ^S ³ *{{flag|Serbia}}^D ^S ⁷ *{{flag|Sierra Leone}}^D ^S ³ *{{flag|South Korea}}^D ^S ¹ *{{flag|Switzerland}}^{D 3} *{{flag|Syria}}^D ^O ^S ^Sp ⁷ *{{flag|Tajikistan}}^D ^S ³ *{{flag|Tunisia}}^D ^S ³ *{{flag|Turkmenistan}}^D ^S ³ *{{flag|Turkey}}^D ^S ¹ *{{flag|Ukraine}}^D ^S ⁷ *{{flag|Venezuela}}^D ^S ³ *{{flag|Vietnam}}^D ^O ⁷ *{{flag|Zimbabwe}}^D ^S ⁷ | |} _{D - Diplomatic passports}<br/> _{O - Official passports}<br/> _{S - Service passports}<br/> _{Sp - Special passports}<br/> _{1 - 3 months}<br/> _{2 - 2 months}<br/> _{3 - 1 month}<br/> _{4 - 90 days}<br/> _{5 - 60 days}<br/> _{6 - 45 days}<br/> _{7 - 30 days}<br/> _{8 - 20 days}<br/> _{9 - 15 days}<br/> _{10 - 14 days} ===Future changes=== Iran has signed visa exemption agreements with the following countries, but they have not yet entered into force: {| class="wikitable" |- ! Country ! Passports ! Agreement signed on |- | {{flag|Qatar}}<ref>{{cite web | url=https://parstoday.com/en/news/iran-i166874-iran_qatar_sign_14_bilateral_deals_including_visa_waiver | title=Iran, Qatar sign 14 bilateral deals, including visa waiver | date=22 February 2022}}</ref> ¹ | All | 21 February 2022 |- |} _{1 - Unilateral exemption was granted for ordinary passports.} ==ইলেক্ট্ৰনিক ভিছা (ই-ভিছা)== Citizens of other countries must apply an e-Visa on the basis of which a visa on arrival will be issued for a maximum of 30 days Extension of stay is possible twice for 30 days for a total of up to 90 days.<ref>{{cite web | url=https://evisa.mfa.ir/en/ | title=Iran eVisa}}</ref> e-Visa does not apply to Citizens of [[Afghanistan]], [[Bangladesh]], [[Canada]], [[Colombia]], [[Jordan]], [[Pakistan]], [[Somalia]], [[United Kingdom]] and [[United States]]. ;Shahid Rajaee Port Marine travelers entering Iran via [[Port of Shahid Rajaee|Shahid Rajaee Port]] in the southern Hormozgan Province can also receive a visa on arrival.<ref>{{cite web | title=Shahid Rajaee Port Visa on Arrival | url=https://financialtribune.com/articles/people-travel/62981/10-iranian-airports-issue-visa-on-arrival | website=financialtribune.com|date=23 April 2017 | access-date= April 24, 2017}}</ref> ==আগতীয়াকৈ ভিছাৰ প্ৰয়োজন== Citizens of the following countries are ineligible for an e-Visa, and thus must obtain a visa in advance at an Iranian embassy or consulate:<ref name="tim"/><ref>{{cite web | url=https://mfa.gov.ir/portal/helpdeskdata/5027/346/%D8%B1%D9%88%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DA%AF%D8%B1%D8%AF%DB%8C%D9%88%DB%8C%D8%B2%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8C | title=Tourist visa}}</ref> {|style=" border-radius:1em; box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); background-color: white; border: 1px solid white; padding: 5px;" |- style="vertical-align:top;" | *{{flag|Afghanistan}} *{{flag|Bangladesh}} *{{flag|Canada}} |valign="top"| *{{flag|Colombia}} *{{flag|Jordan}} *{{flag|Pakistan}} |valign="top"| *{{flag|Somalia}} *{{flag|United Kingdom}} *{{flag|United States}} | |} ===পূৰ্ব অনুমোদনৰ প্ৰয়োজন=== Holders of American, British, Canadian and Colombian passports can also visit Iran with an Iran tourism visa. The visa procedure for these nationalities takes around 8 weeks. They also have to plan and book their trip with a certified local travel agency in Iran. Before the visa can be issued, the agency has to submit the applicant's day-by-day itinerary to the foreign ministry for approval. American and Canadian spouses of Iranian Citizens can obtain family visas of up to 90 days to visit and stay in the country without the need for an agency. Passports of the above-mentioned citizens will also be stamped with a sticker visa and entry/exit stamps. ==ভিছাৰ আবেদন আৰু প্ৰয়োজনীয়তা== Iran's tourist visa is issued for up to 30 days and can have up to two additional 30-day extensions, for a total of 90 days. To get a visa before arrival, a Visa Authorization Code must be applied for through the Iranian Ministry of Foreign Affair's e-visa website or an Iranian travel agency. The amount of the visa fee is dependent upon one's nationality. The visa fee must be paid prior to pick-up or when applying for a VOA. Local Iranian travel agencies offer better support, trackability and convenience for an additional fee. Upon receiving a Visa Authorization Code, the visa may be collected at one of Iran's worldwide embassies and consulates prior to arrival or upon arrival at one of Iran's international airports. Most nationalities, except American, British and Canadian passport holders, can also obtain their tourist visa upon their arrival in the form of a Visa-on-arrival (VOA) at the airport without a prior application. Although this method is convenient for last-minute travelers, it does have a higher risk of rejection and tends to be more time-consuming. ==ছেপ্টেম্বৰ ২০২৫ ভিছা নীতি আপডেট== In September 2025, the Iranian Ministry of Foreign Affairs revised its August 2025 visa policy, clarifying that the new restrictions apply only to citizens of '''European countries, Australia, New Zealand, the United States, the United Kingdom, and Canada'''. Under these regulations, travelers from the affected countries must visit Iran as part of a guided tour organized through a registered travel agency. Independent travel without a licensed guide is no longer permitted. Applicants are also required to submit a “resume file” containing travel history, educational background, employment details, and social media accounts, along with a signed tour contract and fixed itinerary that includes pre-booked accommodations. Visa processing takes approximately two to three weeks, excluding weekends and national holidays. The policy does not affect citizens of visa-exempt countries, who may continue to enter Iran without a visa, provided they do not overstay and they stay in licensed accommodations.<ref>{{cite web | url=https://iranstravel.com/new-iran-visa-regulations/ | title=New Iran Visa Regulations}}</ref> ==October 2025 Revision of Iran Visa Policy== Starting October 2025, the Iran visa process has returned to its previous, more flexible format. Most travelers can once again apply for their visas through registered Iranian travel agencies and travel independently across the country. This marks a major shift from the stricter temporary measures introduced earlier this year. While travelers still need to provide a rough travel plan when applying for their visa, they now have much more freedom to adjust their itineraries after arrival. However, all tourists are still required to stay in registered hotels or guesthouses, as staying with locals or using unregistered private hosts remains prohibited under the current Iran travel regulations. Citizens of the United States, the United Kingdom, and Canada must still book a pre-arranged guided tour through an authorized agency, in accordance with the Ministry of Foreign Affairs’ policies.<ref>{{cite web | url=https://iranstravel.com/new-iran-visa-regulations/ | title=New Iran Visa Regulations}}</ref> ==Admission restrictions== ===বাধ্যতামূলক গাইড === Citizens of [[Canada]], the [[United Kingdom]] and the [[United States]] are required to be escorted by a government-approved guide at all times. Independent travel for these citizens has been banned due to the closure of Iranian foreign missions in these countries.<ref>{{cite web | url=http://www.iraniantours.com/us.htm | title=ESCORTED TOURS THROUGH IRAN}}</ref> ===ইজৰাইল=== Entry and transit is refused for citizens of [[Israel]], even if not leaving the aircraft and proceeding by the same flight. Entry and transit is also refused to holders of passports or travel documents containing an Israeli visa or stamp (less than 365 days) or any data showing that the visitor has been to Israel or has indication of any connection with the state of Israel.<ref>{{cite web | url=http://www.ru.moscow.mfa.ir/index.aspx?fkeyid=&siteid=410&pageid=33932 | title=Visa information on the site of IRI Embassy in Moscow | website=mfa.ir | access-date=2018-04-14 | archive-date=2021-02-25 | archive-url=https://web.archive.org/web/20210225061536/http://www.ru.moscow.mfa.ir/index.aspx?fkeyid=&siteid=410&pageid=33932 | url-status=dead }}</ref> ==তথ্যৰ উৎস== {{Reflist|30em}} ==বাহ্যিক সংযোগ== <!-- ({{NoMoreLinks}}) --> <!-- DO NOT ADD MORE LINKS TO THIS ARTICLE. WIKIPEDIA IS NOT A COLLECTION OF LINKS NOR IS IT A PLACE FOR ADVERTISING (WP:ADV); it does NOT help with SEO ----- If you think that your link might be useful, instead of placing it here, put it on this article's talk page first for editor discussion. Links that are to UNOFFICIAL travel and/or visa agency websites WILL BE DELETED. IF YOU PERSIST, YOUR WEBSITE WILL BE BLACKLISTED BY WIKIPEDIA AND/OR WIKIMEDIA. --> {{Wikivoyage|Iran}} * [http://evisa.mfa.ir/en/ IR-IRAN Electronic Visa (Iran eVisa) Application System] * [https://evisatraveller.mfa.ir Electronic visa of Iran] * [https://en.mfa.gov.ir/ Ministry of Foreign Affairs of I.R.Iran] [[শ্ৰেণী:ইৰান]] dadg9d8l8vq9vln300vnb8r3kyfr26e 604273 604270 2026-05-03T16:59:40Z নৰুনা বৰুৱা 44897 /* ভিছা নীতিৰ মানচিত্ৰ */ 604273 wikitext text/x-wiki {{short description|Policy on permits required to enter Iran}} '''ইৰানৰ ভিছা নীতি''' [[ইৰাণ]]লৈ অহা বেছিভাগ পৰ্য্যটকে ভিছা ৰেহাই পোৱা দেশ বা ই-ভিছাৰ বাবে যোগ্য নোহোৱা দেশৰ নাগৰিকৰ বাহিৰে ইৰানলৈ অহাৰ আগতে ইলেক্ট্ৰনিক ভিছা (ই-ভিছা) ল’ব লাগিব; এনে ক্ষেত্ৰত তেওঁলোকে বিশ্বজুৰি ইৰাণৰ যিকোনো কূটনৈতিক মিছনৰ পৰা আগতীয়াকৈ ভিছা ল’ব লাগিব। ইৰাণলৈ যাত্ৰীসকলৰ বাবে তেওঁলোকৰ উদ্দেশ্যপ্ৰণোদিত থকাৰ বাহিৰত কমেও ৬ মাহৰ বাবে বৈধ পাছপ’ৰ্ট থাকিব লাগিব। ==অৱলোকন== ইৰাণ আৰু আন দেশ উভয়ৰে দ্বৈত নাগৰিকক ইৰাণত প্ৰৱেশ কৰাৰ সময়ত ইৰাণৰ নাগৰিক হিচাপে গণ্য কৰা হয়, আৰু সেয়েহে ইৰানত প্ৰবেশৰ সময়ত ইৰাণৰ পাছপ’ৰ্ট ৰখাটো আৱশ্যক। ২০১১ চনৰ পিছত ইৰাণ ভ্ৰমণ কৰা ব্যক্তিসকলৰ ওপৰত [[আমেৰিকা]]ৰ নিষেধাজ্ঞাৰ প্ৰতিক্ৰিয়া স্বৰূপে ইৰাণে আৰু পাছপ'ৰ্টত ভিছা লগোৱা নাই আৰু প্ৰায়বোৰ জাতিৰ বাবে প্ৰৱেশৰ সময়ত ষ্টাম্পও নিদিয়ে।<ref>{{cite web | title=Iran Waives Visa Stamping Rules to Boost Tourism | url=https://ifpnews.com/exclusive/iran-waives-visa-stamping-rules-to-boost-tourism/ | website=IFP News | date=23 November 2018 }}</ref> ২০১৮ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত ইৰাণৰ সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য, হস্তশিল্প আৰু পৰ্যটন সংস্থাৰ (ICHTO) মুৰব্বীয়ে ঘোষণা কৰে যে ইৰাণ এৰি যোৱাৰ পিছত আন দেশলৈ যোৱাৰ বিষয়ে তেওঁলোকৰ উদ্বেগ লাঘৱ কৰাৰ উদ্দেশ্যে বিদেশী পৰ্যটকৰ (আমেৰিকা, কানাডা আৰু ব্ৰিটেইনৰ দৰ্শনাৰ্থীৰ বাহিৰে) পাছপ'ৰ্টত আৰু ষ্টাম্প বা ষ্টীকাৰ লগোৱা নহ'ব।<ref>{{cite web |date=2019-06-24 | title=No more passport stamps for foreign nationals visiting Iran | url=https://www.tehrantimes.com/news/437345/No-more-passport-stamps-for-foreign-nationals-visiting-Iran | access-date=2023-12-14 | website=Tehran Times | language=en}}</ref> ২০১৯ চনৰ জুন মাহত ইৰাণৰ ৰাষ্ট্ৰপতিয়ে স্বৰাজ মন্ত্ৰালয়ক বিদেশীৰ পাছপ’ৰ্টত ষ্টাম্প নিদিয়াৰ সিদ্ধান্ত কাৰ্যকৰী কৰিবলৈ নিৰ্দেশ দিছিল। ==ভিছা নীতিৰ মানচিত্ৰ== [[File:Visa Policy Of Iran.svg|none|thumb|800px|ইৰাণৰ ভিছা নীতি {{legend|#ED1C24|ইৰান}} {{legend|#22B14C|ভিছাৰ প্ৰয়োজন নাই }} {{legend|#7BDF85|ভ্ৰমণ গোট / ই ভিছাৰ বাবে ভিছাৰ প্ৰয়োজন নাই }} {{legend|#9FD5BE|ই ভিছা}} {{legend|#C0C0C0|ভিছাৰ প্ৰয়োজন }} {{legend|#555555|প্ৰবেষ নাকচ কৰা হৈছে (ইজৰাইল) }}]] ==ভিছা ৰেহাই== তলত উল্লেখ কৰা ন্যায়িক অধিকাৰক্ষেত্ৰসমূহৰ নাগৰিকসকলক পৰ্যটন বা ব্যৱসায়িক উদ্দেশ্যত ইৰাণত প্ৰৱেশ কৰিবলৈ ভিছাৰ প্ৰয়োজন নাই, তলত উল্লেখ কৰা সময়সীমাৰ বাবে (যদিহে অন্যথা উল্লেখ কৰা হোৱা নাই): <ref name="tim">{{Timatic Visa Policy|country=IR|access-date=13 November 2023}}</ref> {|style=" border-radius:1em; box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); background-color: white; border: 1px solid white; padding: 5px;" |- style="vertical-align:top;" | '''যিকোনো ১৮০ দিনৰ ভিতৰত ৯০ দিন ''' {| | *{{flag|Armenia}} |valign="top"| *{{flag|Oman}} |valign="top"| *{{flag|Syria}}¹ |valign="top"| *{{flag|Turkey}} | |} '''৪৫ দিন''' *{{flag|Georgia}} '''৩০ দিন''' {| | *{{flag|Lebanon}} |valign="top"| *{{flag|Iraq}} |valign="top"| *{{flag|Tajikistan}}² | |} '''২১ দিন''' {| | *{{flag|China}}³ |valign="top"| *{{flag|Hong Kong}}³ |valign="top"| *{{flag|Macao}}³ | |} '''২০ দিন''' *{{flag|Egypt}} '''১৫ দিন''' *{{flag|Venezuela}}⁴ '''যিকোনো ১৮০ দিনৰ ভিতৰত ১৫ দিন '''⁵ {| | | |} {| | *{{flag|Belarus}} *{{flag|Bosnia and Herzegovina}} *{{flag|Brazil}} *{{flag|Brunei}} *{{flag|Cambodia}} *{{flag|Croatia}} |valign="top"| *{{flag|Cuba}} *{{flag|Indonesia}} *{{flag|Japan}} *{{flag|Kyrgyzstan}} *{{flag|Mauritania}} *{{flag|Mauritius}} |valign="top"| *{{flag|Mexico}} *{{flag|Peru}} *{{flag|Serbia}} *{{flag|Seychelles}} *{{flag|Singapore}}<ref>{{cite web | url=https://www.mfa.gov.sg/countries-regions/i/iran-islamic-republic-of/travel-page | title=Travel Page - Iran | website=www.mfa.gov.sg | publisher=[[Ministry of Foreign Affairs (Singapore)]]}}</ref> *{{flag|Tanzania}} |valign="top"| *{{flag|Tunisia}} *{{flag|Uzbekistan}} *{{flag|Vietnam}} *{{flag|Zimbabwe}} | |} '''14 days''' {| | *{{flag|Azerbaijan}} |valign="top"| *{{flag|Kazakhstan}} |valign="top"| *{{flag|Malaysia}} | |} | |} _{1 - ভিছা ৰেহাইৰ বাবে যোগ্যতা অৰ্জন কৰিবলৈ বিমানযোগে ইৰাণত প্ৰৱেশ কৰিব লাগিব।}<br/> _{2 - Must depart from [[Dushanbe International Airport]] and arrive at [[Imam Khomeini International Airport]] to qualify for visa exemption.}<br/> _{3 - For [[Chinese citizens]] with [[People's Republic of China passports]], [[Hong Kong Special Administrative Region passports]] or [[Macao Special Administrative Region passports]] only.}<br /> _{4 - Length of stay extendable up to 90 days.}<br/> _{5 - For [[Tourism in Iran|tourism purposes]] only.} {| | class="nowrap" style="padding:0 2em 0 0"| *{{flag|Russia}} | Citizens of [[Russia]] travelling in a tour group (comprising between 5 and 50 people) together with a representative of the tour group operator may also enter Iran without a visa, for a maximum stay of 90 days within any 180 days.<ref name="tim"/> |} {| class="wikitable collapsible collapsed" |- !style="width:100%;";"|Date of visa changes |- | {{Incomplete list|date=July 2017}} * 1 February 2010: Azerbaijan<ref name="trend.az">{{cite web|url=https://en.trend.az/azerbaijan/society/2451792.html|title=Iran extends visa-free regime to Azerbaijani citizens|date=2 November 2015|website=trend.az}}</ref> * 29 July 2015: Egypt, Georgia, Lebanon, Syria and Turkey<ref>{{cite web|url=http://www.alaraby.co.uk/english/news/2015/7/29/iran-waives-visa-requirements-for-egypt-lebanon-syria-nationals|title=Iran waives visa requirements for Egypt, Lebanon, Syria nationals|first=Abubakr|last=al-Shamahi|date=29 July 2015 }}</ref> * 10 August 2016: Armenia<ref>[https://newsarmenia.am/news/armenia/vstupil-v-silu-armyano-iranskiy-memorandum-ob-otmene-vezdnykh-viz/ Вступил в силу армяно-иранский меморандум об отмене въездных виз]</ref> * 1 November 2017: Serbia<ref>{{cite web|url=http://www.mfa.gov.rs/en/consular-news-from-front-page/115-consular-news/17222-the-decision-of-the-islamic-republic-of-iran-on-visa-exemption-for-the-nationals-of-the-republic-of-serbia-holders-of-ordinary-passaports|title=THE DECISION OF THE ISLAMIC REPUBLIC OF IRAN ON VISA EXEMPTION FOR THE NATIONALS OF THE REPUBLIC OF SERBIA, HOLDERS OF ORDINARY PASSAPORTS|website=www.mfa.gov.rs}}</ref> * 21 July 2019: China,<ref>{{cite web | url=https://www.weibo.com/u/2312751365?is_hot=1#_rnd1563738100556 | title=Sina Visitor System }}</ref> Hong Kong and Macau * 24 October 2019: Iraq<ref>[https://www.tehrantimes.com/news/440902/Iran-temporarily-lifts-visa-requirement-for-Iraqi-nationals Iran temporarily lifts visa requirement for Iraqi nationals]</ref><ref>{{cite web | url=https://www.middleeastmonitor.com/20211027-iran-and-iraq-start-visa-waiver-programme/ | title=Iran and Iraq start visa waiver programme | date=27 October 2021 }}</ref> (was canceled between December 27, 2019 to October 2021) * 11 November 2022: Kazakhstan<ref>{{cite web | url=https://astanatimes.com/2022/11/iran-introduces-visa-free-regime-for-kazakh-citizens/#:~:text=The%20Government%20of%20the%20Islamic,expand%20and%20deepen%20bilateral%20relations | title=Iran Introduces Visa-Free Regime for Kazakh Citizens | date=8 November 2022 }}</ref> * 4 February 2024: Bosnia and Herzegovina, Bahrain, Belarus, Brazil, Brunei, Cambodia, Croatia, Cuba, India, Indonesia, Japan, Kyrgyzstan, Kuwait, Mauritania, Mauritius, Mexico, Peru, Qatar, Saudi Arabia, Serbia (resumed), Seychelles, Singapore, Tanzania, Tunisia, United Arab Emirates, Vietnam, Uzbekistan and Zimbabwe<ref>{{cite web | url=https://hongkong.mfa.gov.ir/en/newsview/739159 | title=Iran Waives Visa Requirement for 28 Countries | date=1 February 2024 }}</ref><ref>{{cite web |title=Iran to implement visa waiver for 32 countries on Feb. 4 |url=https://www.tehrantimes.com/news/494393/Iran-to-implement-visa-waiver-for-32-countries-on-Feb-4 |website=Tehran Times |publisher=[[Tehran Times]] |access-date=3 February 2024 |language=en |date=31 January 2024}}</ref> * 10 August 2024: Tajikistan<ref>[https://www.rferl.org/a/tajikistan-iran-visa-free-travel/33067511.html Tajik-Iranian Visa-Free Travel Deal To Begin August 10]</ref> '''Canceled''': * 17 October 2018: Serbia<ref>[https://www.tehrantimes.com/news/428659/Iran-ends-visa-free-travel-for-Serbians Iran ends visa-free travel for Serbians]</ref> (resumed in February 2024) * 27 December 2019: Iraq (resumed in October 2021) * 22 November 2025: India<ref>[https://gulfnews.com/world/asia/india/urgent-travel-advisory-indians-lose-irans-visa-free-entry-from-november-22-heres-why-1.500350504 Iran ends visa-free travel for Indians]</ref> |} ===Iran free trade zones=== All tourists may stay on Kish Island, Qeshm Island, or other free trade zones for 14 days or less without obtaining any visa. Americans; with the exception of [[Puerto Rico]], [[U.S. Virgin Islands]], and [[Guam]]; Canadians, and Britons are required to have a certified escort guide waiting for them upon arrival, and they must obtain hotel reservations before arrival. Tourists may stay at the following trade zones for up to 2 weeks without a visa in 2022:<ref>{{cite web | url=http://www.irantravelingcenter.com/no-visa-required-for-iran/ | title=No Visa required for Iran free trade zones | date=30 June 2015 | access-date=14 January 2018 | archive-date=4 August 2021 | archive-url=https://web.archive.org/web/20210804022303/https://www.irantravelingcenter.com/no-visa-required-for-iran/ | url-status=dead }}</ref> * [[Arvand Free Zone]] * [[Aras Free Zone]] * [[Chabahar Free Zone|Chabahar Free Trade-Industrial Zone]] * [[Maku, Iran]] * [[Qeshm Island]] * [[Kish Island]] * [[Bandar-e Anzali|Anzali]] ===Non-ordinary passports=== [[File:Visa policy of Iran for holders of diplomatic and service category passports.png|800px|none|thumb|Visa policy of Iran for diplomatic, official or service passport holders {{legend|#ED1C24|Iran}} {{legend|#3F51B5|Visa not required for holders of diplomatic or service passports}} {{legend|#559CD1|Visa not required for diplomatic passports only}}]] Holders of [[passport]]s issued by the following countries are allowed to enter Iran without a visa. {|style=" border-radius:1em; box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); background-color: white; border: 1px solid white; padding: 5px;" |- style="vertical-align:top;" | *{{flag|Afghanistan}}^{D 3} *{{flag|Albania}}^D ^S ⁷ *{{flag|Armenia}}^{D 4} *{{flag|Azerbaijan}}^D ^S ³ *{{flag|Belarus}}^D ^O ⁷ *{{flag|Benin}}^D ^S ⁷ *{{flag|Bolivia}}^D ^S ⁵ *{{flag|Bosnia and Herzegovina}}^D ^S ³ *{{flag|Brazil}}^{D 3} *{{flag|Brunei}}^D ^O ⁷ *{{flag|Bulgaria}}^D ^S ³ *{{flag|Burkina Faso}}^D ^S ³ *{{flag|Cambodia}}^D ^S ⁷ *{{flag|China}}^D ^S ³ *{{flag|Colombia}}^D ^S ³ *{{flag|Croatia}}^D ^S ³ |valign="top"| *{{flag|Cuba}}^D ^S ⁴ *{{flag|Congo}}^D ^S ¹ *{{flag|Cyprus}}^D ^S ¹ *{{flag|Ecuador}}^D ^S ⁴ *{{flag|Egypt}}^D ^S ⁸ *{{flag|Ghana}}^D ^S ⁷ *{{flag|Greece}}^D ¹ *{{flag|Guinea}}^D ^S ³ *{{flag|Guyana}}^D ^S ³ *{{flag|Hungary}}^D ³ *{{flag|India}}^D ³ *{{flag|Indonesia}}^D ^S ¹⁰ *{{flag|Iraq}}^D ^S ⁶ *{{flag|Japan}}^D ^O ¹ *{{flag|Kazakhstan}}^D ^S ⁷ *{{flag|Kenya}}^D ^S ³ |valign="top"| *{{flag|Kyrgyzstan}}^D ^S ³ *{{flag|Lebanon}}^D ^S ⁷ *{{flag|Malaysia}}^D ^S ⁹ *{{flag|Malawi}}^D ^S ³ *{{flag|Mali}}^D ^S ³ *{{flag|Moldova}}^D ^S ³ *{{flag|Montenegro}}^D ^S ⁷ *{{flag|Nicaragua}}^D ^S ² *{{flag|North Korea}}^D ⁷ *{{flag|North Macedonia}}^D ^S ³ *{{flag|Oman}}^D ^O ^S ^Sp ⁷ *{{flag|Pakistan}}^D ^O ¹ *{{flag|Philippines}}^D ^S ⁷ *{{flag|Poland}}^D ² *{{flag|Portugal}}^D ^Sp ⁴ *{{flag|Romania}}^{D 3} |valign="top"| *{{flag|Russia}}^D ^S ⁷ *{{flag|Senegal}}^D ^S ³ *{{flag|Serbia}}^D ^S ⁷ *{{flag|Sierra Leone}}^D ^S ³ *{{flag|South Korea}}^D ^S ¹ *{{flag|Switzerland}}^{D 3} *{{flag|Syria}}^D ^O ^S ^Sp ⁷ *{{flag|Tajikistan}}^D ^S ³ *{{flag|Tunisia}}^D ^S ³ *{{flag|Turkmenistan}}^D ^S ³ *{{flag|Turkey}}^D ^S ¹ *{{flag|Ukraine}}^D ^S ⁷ *{{flag|Venezuela}}^D ^S ³ *{{flag|Vietnam}}^D ^O ⁷ *{{flag|Zimbabwe}}^D ^S ⁷ | |} _{D - Diplomatic passports}<br/> _{O - Official passports}<br/> _{S - Service passports}<br/> _{Sp - Special passports}<br/> _{1 - 3 months}<br/> _{2 - 2 months}<br/> _{3 - 1 month}<br/> _{4 - 90 days}<br/> _{5 - 60 days}<br/> _{6 - 45 days}<br/> _{7 - 30 days}<br/> _{8 - 20 days}<br/> _{9 - 15 days}<br/> _{10 - 14 days} ===Future changes=== Iran has signed visa exemption agreements with the following countries, but they have not yet entered into force: {| class="wikitable" |- ! Country ! Passports ! Agreement signed on |- | {{flag|Qatar}}<ref>{{cite web | url=https://parstoday.com/en/news/iran-i166874-iran_qatar_sign_14_bilateral_deals_including_visa_waiver | title=Iran, Qatar sign 14 bilateral deals, including visa waiver | date=22 February 2022}}</ref> ¹ | All | 21 February 2022 |- |} _{1 - Unilateral exemption was granted for ordinary passports.} ==ইলেক্ট্ৰনিক ভিছা (ই-ভিছা)== Citizens of other countries must apply an e-Visa on the basis of which a visa on arrival will be issued for a maximum of 30 days Extension of stay is possible twice for 30 days for a total of up to 90 days.<ref>{{cite web | url=https://evisa.mfa.ir/en/ | title=Iran eVisa}}</ref> e-Visa does not apply to Citizens of [[Afghanistan]], [[Bangladesh]], [[Canada]], [[Colombia]], [[Jordan]], [[Pakistan]], [[Somalia]], [[United Kingdom]] and [[United States]]. ;Shahid Rajaee Port Marine travelers entering Iran via [[Port of Shahid Rajaee|Shahid Rajaee Port]] in the southern Hormozgan Province can also receive a visa on arrival.<ref>{{cite web | title=Shahid Rajaee Port Visa on Arrival | url=https://financialtribune.com/articles/people-travel/62981/10-iranian-airports-issue-visa-on-arrival | website=financialtribune.com|date=23 April 2017 | access-date= April 24, 2017}}</ref> ==আগতীয়াকৈ ভিছাৰ প্ৰয়োজন== Citizens of the following countries are ineligible for an e-Visa, and thus must obtain a visa in advance at an Iranian embassy or consulate:<ref name="tim"/><ref>{{cite web | url=https://mfa.gov.ir/portal/helpdeskdata/5027/346/%D8%B1%D9%88%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DA%AF%D8%B1%D8%AF%DB%8C%D9%88%DB%8C%D8%B2%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8C | title=Tourist visa}}</ref> {|style=" border-radius:1em; box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); background-color: white; border: 1px solid white; padding: 5px;" |- style="vertical-align:top;" | *{{flag|Afghanistan}} *{{flag|Bangladesh}} *{{flag|Canada}} |valign="top"| *{{flag|Colombia}} *{{flag|Jordan}} *{{flag|Pakistan}} |valign="top"| *{{flag|Somalia}} *{{flag|United Kingdom}} *{{flag|United States}} | |} ===পূৰ্ব অনুমোদনৰ প্ৰয়োজন=== Holders of American, British, Canadian and Colombian passports can also visit Iran with an Iran tourism visa. The visa procedure for these nationalities takes around 8 weeks. They also have to plan and book their trip with a certified local travel agency in Iran. Before the visa can be issued, the agency has to submit the applicant's day-by-day itinerary to the foreign ministry for approval. American and Canadian spouses of Iranian Citizens can obtain family visas of up to 90 days to visit and stay in the country without the need for an agency. Passports of the above-mentioned citizens will also be stamped with a sticker visa and entry/exit stamps. ==ভিছাৰ আবেদন আৰু প্ৰয়োজনীয়তা== Iran's tourist visa is issued for up to 30 days and can have up to two additional 30-day extensions, for a total of 90 days. To get a visa before arrival, a Visa Authorization Code must be applied for through the Iranian Ministry of Foreign Affair's e-visa website or an Iranian travel agency. The amount of the visa fee is dependent upon one's nationality. The visa fee must be paid prior to pick-up or when applying for a VOA. Local Iranian travel agencies offer better support, trackability and convenience for an additional fee. Upon receiving a Visa Authorization Code, the visa may be collected at one of Iran's worldwide embassies and consulates prior to arrival or upon arrival at one of Iran's international airports. Most nationalities, except American, British and Canadian passport holders, can also obtain their tourist visa upon their arrival in the form of a Visa-on-arrival (VOA) at the airport without a prior application. Although this method is convenient for last-minute travelers, it does have a higher risk of rejection and tends to be more time-consuming. ==ছেপ্টেম্বৰ ২০২৫ ভিছা নীতি আপডেট== In September 2025, the Iranian Ministry of Foreign Affairs revised its August 2025 visa policy, clarifying that the new restrictions apply only to citizens of '''European countries, Australia, New Zealand, the United States, the United Kingdom, and Canada'''. Under these regulations, travelers from the affected countries must visit Iran as part of a guided tour organized through a registered travel agency. Independent travel without a licensed guide is no longer permitted. Applicants are also required to submit a “resume file” containing travel history, educational background, employment details, and social media accounts, along with a signed tour contract and fixed itinerary that includes pre-booked accommodations. Visa processing takes approximately two to three weeks, excluding weekends and national holidays. The policy does not affect citizens of visa-exempt countries, who may continue to enter Iran without a visa, provided they do not overstay and they stay in licensed accommodations.<ref>{{cite web | url=https://iranstravel.com/new-iran-visa-regulations/ | title=New Iran Visa Regulations}}</ref> ==October 2025 Revision of Iran Visa Policy== Starting October 2025, the Iran visa process has returned to its previous, more flexible format. Most travelers can once again apply for their visas through registered Iranian travel agencies and travel independently across the country. This marks a major shift from the stricter temporary measures introduced earlier this year. While travelers still need to provide a rough travel plan when applying for their visa, they now have much more freedom to adjust their itineraries after arrival. However, all tourists are still required to stay in registered hotels or guesthouses, as staying with locals or using unregistered private hosts remains prohibited under the current Iran travel regulations. Citizens of the United States, the United Kingdom, and Canada must still book a pre-arranged guided tour through an authorized agency, in accordance with the Ministry of Foreign Affairs’ policies.<ref>{{cite web | url=https://iranstravel.com/new-iran-visa-regulations/ | title=New Iran Visa Regulations}}</ref> ==Admission restrictions== ===বাধ্যতামূলক গাইড === Citizens of [[Canada]], the [[United Kingdom]] and the [[United States]] are required to be escorted by a government-approved guide at all times. Independent travel for these citizens has been banned due to the closure of Iranian foreign missions in these countries.<ref>{{cite web | url=http://www.iraniantours.com/us.htm | title=ESCORTED TOURS THROUGH IRAN}}</ref> ===ইজৰাইল=== Entry and transit is refused for citizens of [[Israel]], even if not leaving the aircraft and proceeding by the same flight. Entry and transit is also refused to holders of passports or travel documents containing an Israeli visa or stamp (less than 365 days) or any data showing that the visitor has been to Israel or has indication of any connection with the state of Israel.<ref>{{cite web | url=http://www.ru.moscow.mfa.ir/index.aspx?fkeyid=&siteid=410&pageid=33932 | title=Visa information on the site of IRI Embassy in Moscow | website=mfa.ir | access-date=2018-04-14 | archive-date=2021-02-25 | archive-url=https://web.archive.org/web/20210225061536/http://www.ru.moscow.mfa.ir/index.aspx?fkeyid=&siteid=410&pageid=33932 | url-status=dead }}</ref> ==তথ্যৰ উৎস== {{Reflist|30em}} ==বাহ্যিক সংযোগ== <!-- ({{NoMoreLinks}}) --> <!-- DO NOT ADD MORE LINKS TO THIS ARTICLE. WIKIPEDIA IS NOT A COLLECTION OF LINKS NOR IS IT A PLACE FOR ADVERTISING (WP:ADV); it does NOT help with SEO ----- If you think that your link might be useful, instead of placing it here, put it on this article's talk page first for editor discussion. Links that are to UNOFFICIAL travel and/or visa agency websites WILL BE DELETED. IF YOU PERSIST, YOUR WEBSITE WILL BE BLACKLISTED BY WIKIPEDIA AND/OR WIKIMEDIA. --> {{Wikivoyage|Iran}} * [http://evisa.mfa.ir/en/ IR-IRAN Electronic Visa (Iran eVisa) Application System] * [https://evisatraveller.mfa.ir Electronic visa of Iran] * [https://en.mfa.gov.ir/ Ministry of Foreign Affairs of I.R.Iran] [[শ্ৰেণী:ইৰান]] 43oe1k7rgc79izz0b442wr8to3h4s7k 604288 604273 2026-05-03T17:45:45Z নৰুনা বৰুৱা 44897 /* Iran free trade zones */ 604288 wikitext text/x-wiki {{short description|Policy on permits required to enter Iran}} '''ইৰানৰ ভিছা নীতি''' [[ইৰাণ]]লৈ অহা বেছিভাগ পৰ্য্যটকে ভিছা ৰেহাই পোৱা দেশ বা ই-ভিছাৰ বাবে যোগ্য নোহোৱা দেশৰ নাগৰিকৰ বাহিৰে ইৰানলৈ অহাৰ আগতে ইলেক্ট্ৰনিক ভিছা (ই-ভিছা) ল’ব লাগিব; এনে ক্ষেত্ৰত তেওঁলোকে বিশ্বজুৰি ইৰাণৰ যিকোনো কূটনৈতিক মিছনৰ পৰা আগতীয়াকৈ ভিছা ল’ব লাগিব। ইৰাণলৈ যাত্ৰীসকলৰ বাবে তেওঁলোকৰ উদ্দেশ্যপ্ৰণোদিত থকাৰ বাহিৰত কমেও ৬ মাহৰ বাবে বৈধ পাছপ’ৰ্ট থাকিব লাগিব। ==অৱলোকন== ইৰাণ আৰু আন দেশ উভয়ৰে দ্বৈত নাগৰিকক ইৰাণত প্ৰৱেশ কৰাৰ সময়ত ইৰাণৰ নাগৰিক হিচাপে গণ্য কৰা হয়, আৰু সেয়েহে ইৰানত প্ৰবেশৰ সময়ত ইৰাণৰ পাছপ’ৰ্ট ৰখাটো আৱশ্যক। ২০১১ চনৰ পিছত ইৰাণ ভ্ৰমণ কৰা ব্যক্তিসকলৰ ওপৰত [[আমেৰিকা]]ৰ নিষেধাজ্ঞাৰ প্ৰতিক্ৰিয়া স্বৰূপে ইৰাণে আৰু পাছপ'ৰ্টত ভিছা লগোৱা নাই আৰু প্ৰায়বোৰ জাতিৰ বাবে প্ৰৱেশৰ সময়ত ষ্টাম্পও নিদিয়ে।<ref>{{cite web | title=Iran Waives Visa Stamping Rules to Boost Tourism | url=https://ifpnews.com/exclusive/iran-waives-visa-stamping-rules-to-boost-tourism/ | website=IFP News | date=23 November 2018 }}</ref> ২০১৮ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত ইৰাণৰ সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য, হস্তশিল্প আৰু পৰ্যটন সংস্থাৰ (ICHTO) মুৰব্বীয়ে ঘোষণা কৰে যে ইৰাণ এৰি যোৱাৰ পিছত আন দেশলৈ যোৱাৰ বিষয়ে তেওঁলোকৰ উদ্বেগ লাঘৱ কৰাৰ উদ্দেশ্যে বিদেশী পৰ্যটকৰ (আমেৰিকা, কানাডা আৰু ব্ৰিটেইনৰ দৰ্শনাৰ্থীৰ বাহিৰে) পাছপ'ৰ্টত আৰু ষ্টাম্প বা ষ্টীকাৰ লগোৱা নহ'ব।<ref>{{cite web |date=2019-06-24 | title=No more passport stamps for foreign nationals visiting Iran | url=https://www.tehrantimes.com/news/437345/No-more-passport-stamps-for-foreign-nationals-visiting-Iran | access-date=2023-12-14 | website=Tehran Times | language=en}}</ref> ২০১৯ চনৰ জুন মাহত ইৰাণৰ ৰাষ্ট্ৰপতিয়ে স্বৰাজ মন্ত্ৰালয়ক বিদেশীৰ পাছপ’ৰ্টত ষ্টাম্প নিদিয়াৰ সিদ্ধান্ত কাৰ্যকৰী কৰিবলৈ নিৰ্দেশ দিছিল। ==ভিছা নীতিৰ মানচিত্ৰ== [[File:Visa Policy Of Iran.svg|none|thumb|800px|ইৰাণৰ ভিছা নীতি {{legend|#ED1C24|ইৰান}} {{legend|#22B14C|ভিছাৰ প্ৰয়োজন নাই }} {{legend|#7BDF85|ভ্ৰমণ গোট / ই ভিছাৰ বাবে ভিছাৰ প্ৰয়োজন নাই }} {{legend|#9FD5BE|ই ভিছা}} {{legend|#C0C0C0|ভিছাৰ প্ৰয়োজন }} {{legend|#555555|প্ৰবেষ নাকচ কৰা হৈছে (ইজৰাইল) }}]] ==ভিছা ৰেহাই== তলত উল্লেখ কৰা ন্যায়িক অধিকাৰক্ষেত্ৰসমূহৰ নাগৰিকসকলক পৰ্যটন বা ব্যৱসায়িক উদ্দেশ্যত ইৰাণত প্ৰৱেশ কৰিবলৈ ভিছাৰ প্ৰয়োজন নাই, তলত উল্লেখ কৰা সময়সীমাৰ বাবে (যদিহে অন্যথা উল্লেখ কৰা হোৱা নাই): <ref name="tim">{{Timatic Visa Policy|country=IR|access-date=13 November 2023}}</ref> {|style=" border-radius:1em; box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); background-color: white; border: 1px solid white; padding: 5px;" |- style="vertical-align:top;" | '''যিকোনো ১৮০ দিনৰ ভিতৰত ৯০ দিন ''' {| | *{{flag|Armenia}} |valign="top"| *{{flag|Oman}} |valign="top"| *{{flag|Syria}}¹ |valign="top"| *{{flag|Turkey}} | |} '''৪৫ দিন''' *{{flag|Georgia}} '''৩০ দিন''' {| | *{{flag|Lebanon}} |valign="top"| *{{flag|Iraq}} |valign="top"| *{{flag|Tajikistan}}² | |} '''২১ দিন''' {| | *{{flag|China}}³ |valign="top"| *{{flag|Hong Kong}}³ |valign="top"| *{{flag|Macao}}³ | |} '''২০ দিন''' *{{flag|Egypt}} '''১৫ দিন''' *{{flag|Venezuela}}⁴ '''যিকোনো ১৮০ দিনৰ ভিতৰত ১৫ দিন '''⁵ {| | | |} {| | *{{flag|Belarus}} *{{flag|Bosnia and Herzegovina}} *{{flag|Brazil}} *{{flag|Brunei}} *{{flag|Cambodia}} *{{flag|Croatia}} |valign="top"| *{{flag|Cuba}} *{{flag|Indonesia}} *{{flag|Japan}} *{{flag|Kyrgyzstan}} *{{flag|Mauritania}} *{{flag|Mauritius}} |valign="top"| *{{flag|Mexico}} *{{flag|Peru}} *{{flag|Serbia}} *{{flag|Seychelles}} *{{flag|Singapore}}<ref>{{cite web | url=https://www.mfa.gov.sg/countries-regions/i/iran-islamic-republic-of/travel-page | title=Travel Page - Iran | website=www.mfa.gov.sg | publisher=[[Ministry of Foreign Affairs (Singapore)]]}}</ref> *{{flag|Tanzania}} |valign="top"| *{{flag|Tunisia}} *{{flag|Uzbekistan}} *{{flag|Vietnam}} *{{flag|Zimbabwe}} | |} '''14 days''' {| | *{{flag|Azerbaijan}} |valign="top"| *{{flag|Kazakhstan}} |valign="top"| *{{flag|Malaysia}} | |} | |} _{1 - ভিছা ৰেহাইৰ বাবে যোগ্যতা অৰ্জন কৰিবলৈ বিমানযোগে ইৰাণত প্ৰৱেশ কৰিব লাগিব।}<br/> _{2 - Must depart from [[Dushanbe International Airport]] and arrive at [[Imam Khomeini International Airport]] to qualify for visa exemption.}<br/> _{3 - For [[Chinese citizens]] with [[People's Republic of China passports]], [[Hong Kong Special Administrative Region passports]] or [[Macao Special Administrative Region passports]] only.}<br /> _{4 - Length of stay extendable up to 90 days.}<br/> _{5 - For [[Tourism in Iran|tourism purposes]] only.} {| | class="nowrap" style="padding:0 2em 0 0"| *{{flag|Russia}} | Citizens of [[Russia]] travelling in a tour group (comprising between 5 and 50 people) together with a representative of the tour group operator may also enter Iran without a visa, for a maximum stay of 90 days within any 180 days.<ref name="tim"/> |} {| class="wikitable collapsible collapsed" |- !style="width:100%;";"|Date of visa changes |- | {{Incomplete list|date=July 2017}} * 1 February 2010: Azerbaijan<ref name="trend.az">{{cite web|url=https://en.trend.az/azerbaijan/society/2451792.html|title=Iran extends visa-free regime to Azerbaijani citizens|date=2 November 2015|website=trend.az}}</ref> * 29 July 2015: Egypt, Georgia, Lebanon, Syria and Turkey<ref>{{cite web|url=http://www.alaraby.co.uk/english/news/2015/7/29/iran-waives-visa-requirements-for-egypt-lebanon-syria-nationals|title=Iran waives visa requirements for Egypt, Lebanon, Syria nationals|first=Abubakr|last=al-Shamahi|date=29 July 2015 }}</ref> * 10 August 2016: Armenia<ref>[https://newsarmenia.am/news/armenia/vstupil-v-silu-armyano-iranskiy-memorandum-ob-otmene-vezdnykh-viz/ Вступил в силу армяно-иранский меморандум об отмене въездных виз]</ref> * 1 November 2017: Serbia<ref>{{cite web|url=http://www.mfa.gov.rs/en/consular-news-from-front-page/115-consular-news/17222-the-decision-of-the-islamic-republic-of-iran-on-visa-exemption-for-the-nationals-of-the-republic-of-serbia-holders-of-ordinary-passaports|title=THE DECISION OF THE ISLAMIC REPUBLIC OF IRAN ON VISA EXEMPTION FOR THE NATIONALS OF THE REPUBLIC OF SERBIA, HOLDERS OF ORDINARY PASSAPORTS|website=www.mfa.gov.rs}}</ref> * 21 July 2019: China,<ref>{{cite web | url=https://www.weibo.com/u/2312751365?is_hot=1#_rnd1563738100556 | title=Sina Visitor System }}</ref> Hong Kong and Macau * 24 October 2019: Iraq<ref>[https://www.tehrantimes.com/news/440902/Iran-temporarily-lifts-visa-requirement-for-Iraqi-nationals Iran temporarily lifts visa requirement for Iraqi nationals]</ref><ref>{{cite web | url=https://www.middleeastmonitor.com/20211027-iran-and-iraq-start-visa-waiver-programme/ | title=Iran and Iraq start visa waiver programme | date=27 October 2021 }}</ref> (was canceled between December 27, 2019 to October 2021) * 11 November 2022: Kazakhstan<ref>{{cite web | url=https://astanatimes.com/2022/11/iran-introduces-visa-free-regime-for-kazakh-citizens/#:~:text=The%20Government%20of%20the%20Islamic,expand%20and%20deepen%20bilateral%20relations | title=Iran Introduces Visa-Free Regime for Kazakh Citizens | date=8 November 2022 }}</ref> * 4 February 2024: Bosnia and Herzegovina, Bahrain, Belarus, Brazil, Brunei, Cambodia, Croatia, Cuba, India, Indonesia, Japan, Kyrgyzstan, Kuwait, Mauritania, Mauritius, Mexico, Peru, Qatar, Saudi Arabia, Serbia (resumed), Seychelles, Singapore, Tanzania, Tunisia, United Arab Emirates, Vietnam, Uzbekistan and Zimbabwe<ref>{{cite web | url=https://hongkong.mfa.gov.ir/en/newsview/739159 | title=Iran Waives Visa Requirement for 28 Countries | date=1 February 2024 }}</ref><ref>{{cite web |title=Iran to implement visa waiver for 32 countries on Feb. 4 |url=https://www.tehrantimes.com/news/494393/Iran-to-implement-visa-waiver-for-32-countries-on-Feb-4 |website=Tehran Times |publisher=[[Tehran Times]] |access-date=3 February 2024 |language=en |date=31 January 2024}}</ref> * 10 August 2024: Tajikistan<ref>[https://www.rferl.org/a/tajikistan-iran-visa-free-travel/33067511.html Tajik-Iranian Visa-Free Travel Deal To Begin August 10]</ref> '''Canceled''': * 17 October 2018: Serbia<ref>[https://www.tehrantimes.com/news/428659/Iran-ends-visa-free-travel-for-Serbians Iran ends visa-free travel for Serbians]</ref> (resumed in February 2024) * 27 December 2019: Iraq (resumed in October 2021) * 22 November 2025: India<ref>[https://gulfnews.com/world/asia/india/urgent-travel-advisory-indians-lose-irans-visa-free-entry-from-november-22-heres-why-1.500350504 Iran ends visa-free travel for Indians]</ref> |} ===ইৰাণৰ মুক্ত বাণিজ্য মণ্ডল=== সকলো পৰ্যটকে কিছ দ্বীপ, কেছম দ্বীপ, বা অন্যান্য মুক্ত বাণিজ্য অঞ্চলত ভিছা অবিহনে ১৪ দিন বা তাতকৈ কম সময় থাকিব পাৰে। আমেৰিকানসকল (পুয়েৰ্টো ৰিকো, ইউ.এছ. ভাৰ্জিন দ্বীপপুঞ্জ, আৰু গুৱামৰ বাহিৰে), কানাডিয়ান আৰু ব্ৰিটিছ নাগৰিকসকলৰ ক্ষেত্ৰত আগমনৰ সময়ত তেওঁলোকৰ বাবে অপেক্ষা কৰি থকা এজন প্ৰমাণিত এস্কৰ্ট গাইড থাকিব লাগিব, আৰু আগতীয়াকৈ হোটেল বুকিং কৰিব লাগিব। ২০২২ চনত পৰ্যটকে দুসপ্তাহলৈকে ভিছা অবিহনে তলত দিয়া মুক্ত বাণিজ্য অঞ্চলত থাকিব পাৰিব: <ref>{{cite web | url=http://www.irantravelingcenter.com/no-visa-required-for-iran/ | title=No Visa required for Iran free trade zones | date=30 June 2015 | access-date=14 January 2018 | archive-date=4 August 2021 | archive-url=https://web.archive.org/web/20210804022303/https://www.irantravelingcenter.com/no-visa-required-for-iran/ | url-status=dead }}</ref> *আৰভাণ্ড ফ্ৰী জ'ন * আৰাছ মুক্ত অঞ্চল * চাবাহৰ মুক্ত বাণিজ্য-ঔদ্যোগিক অঞ্চল * মাকু, ইৰাণ * কেছম দ্বীপ * কিছ দ্বীপ * আনজালি ===Non-ordinary passports=== [[File:Visa policy of Iran for holders of diplomatic and service category passports.png|800px|none|thumb|Visa policy of Iran for diplomatic, official or service passport holders {{legend|#ED1C24|Iran}} {{legend|#3F51B5|Visa not required for holders of diplomatic or service passports}} {{legend|#559CD1|Visa not required for diplomatic passports only}}]] Holders of [[passport]]s issued by the following countries are allowed to enter Iran without a visa. {|style=" border-radius:1em; box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); background-color: white; border: 1px solid white; padding: 5px;" |- style="vertical-align:top;" | *{{flag|Afghanistan}}^{D 3} *{{flag|Albania}}^D ^S ⁷ *{{flag|Armenia}}^{D 4} *{{flag|Azerbaijan}}^D ^S ³ *{{flag|Belarus}}^D ^O ⁷ *{{flag|Benin}}^D ^S ⁷ *{{flag|Bolivia}}^D ^S ⁵ *{{flag|Bosnia and Herzegovina}}^D ^S ³ *{{flag|Brazil}}^{D 3} *{{flag|Brunei}}^D ^O ⁷ *{{flag|Bulgaria}}^D ^S ³ *{{flag|Burkina Faso}}^D ^S ³ *{{flag|Cambodia}}^D ^S ⁷ *{{flag|China}}^D ^S ³ *{{flag|Colombia}}^D ^S ³ *{{flag|Croatia}}^D ^S ³ |valign="top"| *{{flag|Cuba}}^D ^S ⁴ *{{flag|Congo}}^D ^S ¹ *{{flag|Cyprus}}^D ^S ¹ *{{flag|Ecuador}}^D ^S ⁴ *{{flag|Egypt}}^D ^S ⁸ *{{flag|Ghana}}^D ^S ⁷ *{{flag|Greece}}^D ¹ *{{flag|Guinea}}^D ^S ³ *{{flag|Guyana}}^D ^S ³ *{{flag|Hungary}}^D ³ *{{flag|India}}^D ³ *{{flag|Indonesia}}^D ^S ¹⁰ *{{flag|Iraq}}^D ^S ⁶ *{{flag|Japan}}^D ^O ¹ *{{flag|Kazakhstan}}^D ^S ⁷ *{{flag|Kenya}}^D ^S ³ |valign="top"| *{{flag|Kyrgyzstan}}^D ^S ³ *{{flag|Lebanon}}^D ^S ⁷ *{{flag|Malaysia}}^D ^S ⁹ *{{flag|Malawi}}^D ^S ³ *{{flag|Mali}}^D ^S ³ *{{flag|Moldova}}^D ^S ³ *{{flag|Montenegro}}^D ^S ⁷ *{{flag|Nicaragua}}^D ^S ² *{{flag|North Korea}}^D ⁷ *{{flag|North Macedonia}}^D ^S ³ *{{flag|Oman}}^D ^O ^S ^Sp ⁷ *{{flag|Pakistan}}^D ^O ¹ *{{flag|Philippines}}^D ^S ⁷ *{{flag|Poland}}^D ² *{{flag|Portugal}}^D ^Sp ⁴ *{{flag|Romania}}^{D 3} |valign="top"| *{{flag|Russia}}^D ^S ⁷ *{{flag|Senegal}}^D ^S ³ *{{flag|Serbia}}^D ^S ⁷ *{{flag|Sierra Leone}}^D ^S ³ *{{flag|South Korea}}^D ^S ¹ *{{flag|Switzerland}}^{D 3} *{{flag|Syria}}^D ^O ^S ^Sp ⁷ *{{flag|Tajikistan}}^D ^S ³ *{{flag|Tunisia}}^D ^S ³ *{{flag|Turkmenistan}}^D ^S ³ *{{flag|Turkey}}^D ^S ¹ *{{flag|Ukraine}}^D ^S ⁷ *{{flag|Venezuela}}^D ^S ³ *{{flag|Vietnam}}^D ^O ⁷ *{{flag|Zimbabwe}}^D ^S ⁷ | |} _{D - Diplomatic passports}<br/> _{O - Official passports}<br/> _{S - Service passports}<br/> _{Sp - Special passports}<br/> _{1 - 3 months}<br/> _{2 - 2 months}<br/> _{3 - 1 month}<br/> _{4 - 90 days}<br/> _{5 - 60 days}<br/> _{6 - 45 days}<br/> _{7 - 30 days}<br/> _{8 - 20 days}<br/> _{9 - 15 days}<br/> _{10 - 14 days} ===Future changes=== Iran has signed visa exemption agreements with the following countries, but they have not yet entered into force: {| class="wikitable" |- ! Country ! Passports ! Agreement signed on |- | {{flag|Qatar}}<ref>{{cite web | url=https://parstoday.com/en/news/iran-i166874-iran_qatar_sign_14_bilateral_deals_including_visa_waiver | title=Iran, Qatar sign 14 bilateral deals, including visa waiver | date=22 February 2022}}</ref> ¹ | All | 21 February 2022 |- |} _{1 - Unilateral exemption was granted for ordinary passports.} ==ইলেক্ট্ৰনিক ভিছা (ই-ভিছা)== Citizens of other countries must apply an e-Visa on the basis of which a visa on arrival will be issued for a maximum of 30 days Extension of stay is possible twice for 30 days for a total of up to 90 days.<ref>{{cite web | url=https://evisa.mfa.ir/en/ | title=Iran eVisa}}</ref> e-Visa does not apply to Citizens of [[Afghanistan]], [[Bangladesh]], [[Canada]], [[Colombia]], [[Jordan]], [[Pakistan]], [[Somalia]], [[United Kingdom]] and [[United States]]. ;Shahid Rajaee Port Marine travelers entering Iran via [[Port of Shahid Rajaee|Shahid Rajaee Port]] in the southern Hormozgan Province can also receive a visa on arrival.<ref>{{cite web | title=Shahid Rajaee Port Visa on Arrival | url=https://financialtribune.com/articles/people-travel/62981/10-iranian-airports-issue-visa-on-arrival | website=financialtribune.com|date=23 April 2017 | access-date= April 24, 2017}}</ref> ==আগতীয়াকৈ ভিছাৰ প্ৰয়োজন== Citizens of the following countries are ineligible for an e-Visa, and thus must obtain a visa in advance at an Iranian embassy or consulate:<ref name="tim"/><ref>{{cite web | url=https://mfa.gov.ir/portal/helpdeskdata/5027/346/%D8%B1%D9%88%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DA%AF%D8%B1%D8%AF%DB%8C%D9%88%DB%8C%D8%B2%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8C | title=Tourist visa}}</ref> {|style=" border-radius:1em; box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); background-color: white; border: 1px solid white; padding: 5px;" |- style="vertical-align:top;" | *{{flag|Afghanistan}} *{{flag|Bangladesh}} *{{flag|Canada}} |valign="top"| *{{flag|Colombia}} *{{flag|Jordan}} *{{flag|Pakistan}} |valign="top"| *{{flag|Somalia}} *{{flag|United Kingdom}} *{{flag|United States}} | |} ===পূৰ্ব অনুমোদনৰ প্ৰয়োজন=== Holders of American, British, Canadian and Colombian passports can also visit Iran with an Iran tourism visa. The visa procedure for these nationalities takes around 8 weeks. They also have to plan and book their trip with a certified local travel agency in Iran. Before the visa can be issued, the agency has to submit the applicant's day-by-day itinerary to the foreign ministry for approval. American and Canadian spouses of Iranian Citizens can obtain family visas of up to 90 days to visit and stay in the country without the need for an agency. Passports of the above-mentioned citizens will also be stamped with a sticker visa and entry/exit stamps. ==ভিছাৰ আবেদন আৰু প্ৰয়োজনীয়তা== Iran's tourist visa is issued for up to 30 days and can have up to two additional 30-day extensions, for a total of 90 days. To get a visa before arrival, a Visa Authorization Code must be applied for through the Iranian Ministry of Foreign Affair's e-visa website or an Iranian travel agency. The amount of the visa fee is dependent upon one's nationality. The visa fee must be paid prior to pick-up or when applying for a VOA. Local Iranian travel agencies offer better support, trackability and convenience for an additional fee. Upon receiving a Visa Authorization Code, the visa may be collected at one of Iran's worldwide embassies and consulates prior to arrival or upon arrival at one of Iran's international airports. Most nationalities, except American, British and Canadian passport holders, can also obtain their tourist visa upon their arrival in the form of a Visa-on-arrival (VOA) at the airport without a prior application. Although this method is convenient for last-minute travelers, it does have a higher risk of rejection and tends to be more time-consuming. ==ছেপ্টেম্বৰ ২০২৫ ভিছা নীতি আপডেট== In September 2025, the Iranian Ministry of Foreign Affairs revised its August 2025 visa policy, clarifying that the new restrictions apply only to citizens of '''European countries, Australia, New Zealand, the United States, the United Kingdom, and Canada'''. Under these regulations, travelers from the affected countries must visit Iran as part of a guided tour organized through a registered travel agency. Independent travel without a licensed guide is no longer permitted. Applicants are also required to submit a “resume file” containing travel history, educational background, employment details, and social media accounts, along with a signed tour contract and fixed itinerary that includes pre-booked accommodations. Visa processing takes approximately two to three weeks, excluding weekends and national holidays. The policy does not affect citizens of visa-exempt countries, who may continue to enter Iran without a visa, provided they do not overstay and they stay in licensed accommodations.<ref>{{cite web | url=https://iranstravel.com/new-iran-visa-regulations/ | title=New Iran Visa Regulations}}</ref> ==October 2025 Revision of Iran Visa Policy== Starting October 2025, the Iran visa process has returned to its previous, more flexible format. Most travelers can once again apply for their visas through registered Iranian travel agencies and travel independently across the country. This marks a major shift from the stricter temporary measures introduced earlier this year. While travelers still need to provide a rough travel plan when applying for their visa, they now have much more freedom to adjust their itineraries after arrival. However, all tourists are still required to stay in registered hotels or guesthouses, as staying with locals or using unregistered private hosts remains prohibited under the current Iran travel regulations. Citizens of the United States, the United Kingdom, and Canada must still book a pre-arranged guided tour through an authorized agency, in accordance with the Ministry of Foreign Affairs’ policies.<ref>{{cite web | url=https://iranstravel.com/new-iran-visa-regulations/ | title=New Iran Visa Regulations}}</ref> ==Admission restrictions== ===বাধ্যতামূলক গাইড === Citizens of [[Canada]], the [[United Kingdom]] and the [[United States]] are required to be escorted by a government-approved guide at all times. Independent travel for these citizens has been banned due to the closure of Iranian foreign missions in these countries.<ref>{{cite web | url=http://www.iraniantours.com/us.htm | title=ESCORTED TOURS THROUGH IRAN}}</ref> ===ইজৰাইল=== Entry and transit is refused for citizens of [[Israel]], even if not leaving the aircraft and proceeding by the same flight. Entry and transit is also refused to holders of passports or travel documents containing an Israeli visa or stamp (less than 365 days) or any data showing that the visitor has been to Israel or has indication of any connection with the state of Israel.<ref>{{cite web | url=http://www.ru.moscow.mfa.ir/index.aspx?fkeyid=&siteid=410&pageid=33932 | title=Visa information on the site of IRI Embassy in Moscow | website=mfa.ir | access-date=2018-04-14 | archive-date=2021-02-25 | archive-url=https://web.archive.org/web/20210225061536/http://www.ru.moscow.mfa.ir/index.aspx?fkeyid=&siteid=410&pageid=33932 | url-status=dead }}</ref> ==তথ্যৰ উৎস== {{Reflist|30em}} ==বাহ্যিক সংযোগ== <!-- ({{NoMoreLinks}}) --> <!-- DO NOT ADD MORE LINKS TO THIS ARTICLE. WIKIPEDIA IS NOT A COLLECTION OF LINKS NOR IS IT A PLACE FOR ADVERTISING (WP:ADV); it does NOT help with SEO ----- If you think that your link might be useful, instead of placing it here, put it on this article's talk page first for editor discussion. Links that are to UNOFFICIAL travel and/or visa agency websites WILL BE DELETED. IF YOU PERSIST, YOUR WEBSITE WILL BE BLACKLISTED BY WIKIPEDIA AND/OR WIKIMEDIA. --> {{Wikivoyage|Iran}} * [http://evisa.mfa.ir/en/ IR-IRAN Electronic Visa (Iran eVisa) Application System] * [https://evisatraveller.mfa.ir Electronic visa of Iran] * [https://en.mfa.gov.ir/ Ministry of Foreign Affairs of I.R.Iran] [[শ্ৰেণী:ইৰান]] lyb8d7hm147e2cnrfxgv68qgft6bt2y 604294 604288 2026-05-03T17:55:38Z নৰুনা বৰুৱা 44897 /* ভিছা ৰেহাই */ 604294 wikitext text/x-wiki {{short description|Policy on permits required to enter Iran}} '''ইৰানৰ ভিছা নীতি''' [[ইৰাণ]]লৈ অহা বেছিভাগ পৰ্য্যটকে ভিছা ৰেহাই পোৱা দেশ বা ই-ভিছাৰ বাবে যোগ্য নোহোৱা দেশৰ নাগৰিকৰ বাহিৰে ইৰানলৈ অহাৰ আগতে ইলেক্ট্ৰনিক ভিছা (ই-ভিছা) ল’ব লাগিব; এনে ক্ষেত্ৰত তেওঁলোকে বিশ্বজুৰি ইৰাণৰ যিকোনো কূটনৈতিক মিছনৰ পৰা আগতীয়াকৈ ভিছা ল’ব লাগিব। ইৰাণলৈ যাত্ৰীসকলৰ বাবে তেওঁলোকৰ উদ্দেশ্যপ্ৰণোদিত থকাৰ বাহিৰত কমেও ৬ মাহৰ বাবে বৈধ পাছপ’ৰ্ট থাকিব লাগিব। ==অৱলোকন== ইৰাণ আৰু আন দেশ উভয়ৰে দ্বৈত নাগৰিকক ইৰাণত প্ৰৱেশ কৰাৰ সময়ত ইৰাণৰ নাগৰিক হিচাপে গণ্য কৰা হয়, আৰু সেয়েহে ইৰানত প্ৰবেশৰ সময়ত ইৰাণৰ পাছপ’ৰ্ট ৰখাটো আৱশ্যক। ২০১১ চনৰ পিছত ইৰাণ ভ্ৰমণ কৰা ব্যক্তিসকলৰ ওপৰত [[আমেৰিকা]]ৰ নিষেধাজ্ঞাৰ প্ৰতিক্ৰিয়া স্বৰূপে ইৰাণে আৰু পাছপ'ৰ্টত ভিছা লগোৱা নাই আৰু প্ৰায়বোৰ জাতিৰ বাবে প্ৰৱেশৰ সময়ত ষ্টাম্পও নিদিয়ে।<ref>{{cite web | title=Iran Waives Visa Stamping Rules to Boost Tourism | url=https://ifpnews.com/exclusive/iran-waives-visa-stamping-rules-to-boost-tourism/ | website=IFP News | date=23 November 2018 }}</ref> ২০১৮ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত ইৰাণৰ সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য, হস্তশিল্প আৰু পৰ্যটন সংস্থাৰ (ICHTO) মুৰব্বীয়ে ঘোষণা কৰে যে ইৰাণ এৰি যোৱাৰ পিছত আন দেশলৈ যোৱাৰ বিষয়ে তেওঁলোকৰ উদ্বেগ লাঘৱ কৰাৰ উদ্দেশ্যে বিদেশী পৰ্যটকৰ (আমেৰিকা, কানাডা আৰু ব্ৰিটেইনৰ দৰ্শনাৰ্থীৰ বাহিৰে) পাছপ'ৰ্টত আৰু ষ্টাম্প বা ষ্টীকাৰ লগোৱা নহ'ব।<ref>{{cite web |date=2019-06-24 | title=No more passport stamps for foreign nationals visiting Iran | url=https://www.tehrantimes.com/news/437345/No-more-passport-stamps-for-foreign-nationals-visiting-Iran | access-date=2023-12-14 | website=Tehran Times | language=en}}</ref> ২০১৯ চনৰ জুন মাহত ইৰাণৰ ৰাষ্ট্ৰপতিয়ে স্বৰাজ মন্ত্ৰালয়ক বিদেশীৰ পাছপ’ৰ্টত ষ্টাম্প নিদিয়াৰ সিদ্ধান্ত কাৰ্যকৰী কৰিবলৈ নিৰ্দেশ দিছিল। ==ভিছা নীতিৰ মানচিত্ৰ== [[File:Visa Policy Of Iran.svg|none|thumb|800px|ইৰাণৰ ভিছা নীতি {{legend|#ED1C24|ইৰান}} {{legend|#22B14C|ভিছাৰ প্ৰয়োজন নাই }} {{legend|#7BDF85|ভ্ৰমণ গোট / ই ভিছাৰ বাবে ভিছাৰ প্ৰয়োজন নাই }} {{legend|#9FD5BE|ই ভিছা}} {{legend|#C0C0C0|ভিছাৰ প্ৰয়োজন }} {{legend|#555555|প্ৰবেষ নাকচ কৰা হৈছে (ইজৰাইল) }}]] ==ভিছা ৰেহাই== তলত উল্লেখ কৰা ন্যায়িক অধিকাৰক্ষেত্ৰসমূহৰ নাগৰিকসকলক পৰ্যটন বা ব্যৱসায়িক উদ্দেশ্যত ইৰাণত প্ৰৱেশ কৰিবলৈ ভিছাৰ প্ৰয়োজন নাই, তলত উল্লেখ কৰা সময়সীমাৰ বাবে (যদিহে অন্যথা উল্লেখ কৰা হোৱা নাই): <ref name="tim">{{Timatic Visa Policy|country=IR|access-date=13 November 2023}}</ref> {|style=" border-radius:1em; box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); background-color: white; border: 1px solid white; padding: 5px;" |- style="vertical-align:top;" | '''যিকোনো ১৮০ দিনৰ ভিতৰত ৯০ দিন ''' {| | *{{flag|Armenia}} |valign="top"| *{{flag|Oman}} |valign="top"| *{{flag|Syria}}¹ |valign="top"| *{{flag|Turkey}} | |} '''৪৫ দিন''' *{{flag|Georgia}} '''৩০ দিন''' {| | *{{flag|Lebanon}} |valign="top"| *{{flag|Iraq}} |valign="top"| *{{flag|Tajikistan}}² | |} '''২১ দিন''' {| | *{{flag|China}}³ |valign="top"| *{{flag|Hong Kong}}³ |valign="top"| *{{flag|Macao}}³ | |} '''২০ দিন''' *{{flag|Egypt}} '''১৫ দিন''' *{{flag|Venezuela}}⁴ '''যিকোনো ১৮০ দিনৰ ভিতৰত ১৫ দিন '''⁵ {| | | |} {| | *{{flag|Belarus}} *{{flag|Bosnia and Herzegovina}} *{{flag|Brazil}} *{{flag|Brunei}} *{{flag|Cambodia}} *{{flag|Croatia}} |valign="top"| *{{flag|Cuba}} *{{flag|Indonesia}} *{{flag|Japan}} *{{flag|Kyrgyzstan}} *{{flag|Mauritania}} *{{flag|Mauritius}} |valign="top"| *{{flag|Mexico}} *{{flag|Peru}} *{{flag|Serbia}} *{{flag|Seychelles}} *{{flag|Singapore}}<ref>{{cite web | url=https://www.mfa.gov.sg/countries-regions/i/iran-islamic-republic-of/travel-page | title=Travel Page - Iran | website=www.mfa.gov.sg | publisher=[[Ministry of Foreign Affairs (Singapore)]]}}</ref> *{{flag|Tanzania}} |valign="top"| *{{flag|Tunisia}} *{{flag|Uzbekistan}} *{{flag|Vietnam}} *{{flag|Zimbabwe}} | |} '''১৪ দিন''' {| | *{{flag|Azerbaijan}} |valign="top"| *{{flag|Kazakhstan}} |valign="top"| *{{flag|Malaysia}} | |} | |} _{1 - ভিছা ৰেহাইৰ বাবে যোগ্যতা অৰ্জন কৰিবলৈ বিমানযোগে ইৰাণত প্ৰৱেশ কৰিব লাগিব।}<br/> _{2 - ভিছা ৰেহাইৰ বাবে যোগ্যতা অৰ্জন কৰিবলৈ দুছানবে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰৰ পৰা যাত্ৰা কৰি ইমাম খোমেইনি আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰত উপস্থিত হ’ব লাগিব।}<br/> _{3 - পিপলছ ৰিপাব্লিক অৱ চাইনা পাছপ’ৰ্ট, হংকং বিশেষ প্ৰশাসনিক অঞ্চলৰ পাছপ’ৰ্ট বা মাকাও বিশেষ প্ৰশাসনিক অঞ্চলৰ পাছপ’ৰ্ট থকা চীনা নাগৰিকৰ বাবে।}<br /> _{4 -৯০ দিনলৈকে বৃদ্ধি কৰিব পৰাকৈ থকাৰ সময়।}<br/> _{5 - কেৱল পৰ্যটনৰ উদ্দেশ্যে।} {| | class="nowrap" style="padding:0 2em 0 0"| *{{flag|Russia}} | Citizens of [[Russia]] travelling in a tour group (comprising between 5 and 50 people) together with a representative of the tour group operator may also enter Iran without a visa, for a maximum stay of 90 days within any 180 days.<ref name="tim"/> |} {| class="wikitable collapsible collapsed" |- !style="width:100%;";"|Date of visa changes |- | {{Incomplete list|date=July 2017}} * 1 February 2010: Azerbaijan<ref name="trend.az">{{cite web|url=https://en.trend.az/azerbaijan/society/2451792.html|title=Iran extends visa-free regime to Azerbaijani citizens|date=2 November 2015|website=trend.az}}</ref> * 29 July 2015: Egypt, Georgia, Lebanon, Syria and Turkey<ref>{{cite web|url=http://www.alaraby.co.uk/english/news/2015/7/29/iran-waives-visa-requirements-for-egypt-lebanon-syria-nationals|title=Iran waives visa requirements for Egypt, Lebanon, Syria nationals|first=Abubakr|last=al-Shamahi|date=29 July 2015 }}</ref> * 10 August 2016: Armenia<ref>[https://newsarmenia.am/news/armenia/vstupil-v-silu-armyano-iranskiy-memorandum-ob-otmene-vezdnykh-viz/ Вступил в силу армяно-иранский меморандум об отмене въездных виз]</ref> * 1 November 2017: Serbia<ref>{{cite web|url=http://www.mfa.gov.rs/en/consular-news-from-front-page/115-consular-news/17222-the-decision-of-the-islamic-republic-of-iran-on-visa-exemption-for-the-nationals-of-the-republic-of-serbia-holders-of-ordinary-passaports|title=THE DECISION OF THE ISLAMIC REPUBLIC OF IRAN ON VISA EXEMPTION FOR THE NATIONALS OF THE REPUBLIC OF SERBIA, HOLDERS OF ORDINARY PASSAPORTS|website=www.mfa.gov.rs}}</ref> * 21 July 2019: China,<ref>{{cite web | url=https://www.weibo.com/u/2312751365?is_hot=1#_rnd1563738100556 | title=Sina Visitor System }}</ref> Hong Kong and Macau * 24 October 2019: Iraq<ref>[https://www.tehrantimes.com/news/440902/Iran-temporarily-lifts-visa-requirement-for-Iraqi-nationals Iran temporarily lifts visa requirement for Iraqi nationals]</ref><ref>{{cite web | url=https://www.middleeastmonitor.com/20211027-iran-and-iraq-start-visa-waiver-programme/ | title=Iran and Iraq start visa waiver programme | date=27 October 2021 }}</ref> (was canceled between December 27, 2019 to October 2021) * 11 November 2022: Kazakhstan<ref>{{cite web | url=https://astanatimes.com/2022/11/iran-introduces-visa-free-regime-for-kazakh-citizens/#:~:text=The%20Government%20of%20the%20Islamic,expand%20and%20deepen%20bilateral%20relations | title=Iran Introduces Visa-Free Regime for Kazakh Citizens | date=8 November 2022 }}</ref> * 4 February 2024: Bosnia and Herzegovina, Bahrain, Belarus, Brazil, Brunei, Cambodia, Croatia, Cuba, India, Indonesia, Japan, Kyrgyzstan, Kuwait, Mauritania, Mauritius, Mexico, Peru, Qatar, Saudi Arabia, Serbia (resumed), Seychelles, Singapore, Tanzania, Tunisia, United Arab Emirates, Vietnam, Uzbekistan and Zimbabwe<ref>{{cite web | url=https://hongkong.mfa.gov.ir/en/newsview/739159 | title=Iran Waives Visa Requirement for 28 Countries | date=1 February 2024 }}</ref><ref>{{cite web |title=Iran to implement visa waiver for 32 countries on Feb. 4 |url=https://www.tehrantimes.com/news/494393/Iran-to-implement-visa-waiver-for-32-countries-on-Feb-4 |website=Tehran Times |publisher=[[Tehran Times]] |access-date=3 February 2024 |language=en |date=31 January 2024}}</ref> * 10 August 2024: Tajikistan<ref>[https://www.rferl.org/a/tajikistan-iran-visa-free-travel/33067511.html Tajik-Iranian Visa-Free Travel Deal To Begin August 10]</ref> '''Canceled''': * 17 October 2018: Serbia<ref>[https://www.tehrantimes.com/news/428659/Iran-ends-visa-free-travel-for-Serbians Iran ends visa-free travel for Serbians]</ref> (resumed in February 2024) * 27 December 2019: Iraq (resumed in October 2021) * 22 November 2025: India<ref>[https://gulfnews.com/world/asia/india/urgent-travel-advisory-indians-lose-irans-visa-free-entry-from-november-22-heres-why-1.500350504 Iran ends visa-free travel for Indians]</ref> |} ===ইৰাণৰ মুক্ত বাণিজ্য মণ্ডল=== সকলো পৰ্যটকে কিছ দ্বীপ, কেছম দ্বীপ, বা অন্যান্য মুক্ত বাণিজ্য অঞ্চলত ভিছা অবিহনে ১৪ দিন বা তাতকৈ কম সময় থাকিব পাৰে। আমেৰিকানসকল (পুয়েৰ্টো ৰিকো, ইউ.এছ. ভাৰ্জিন দ্বীপপুঞ্জ, আৰু গুৱামৰ বাহিৰে), কানাডিয়ান আৰু ব্ৰিটিছ নাগৰিকসকলৰ ক্ষেত্ৰত আগমনৰ সময়ত তেওঁলোকৰ বাবে অপেক্ষা কৰি থকা এজন প্ৰমাণিত এস্কৰ্ট গাইড থাকিব লাগিব, আৰু আগতীয়াকৈ হোটেল বুকিং কৰিব লাগিব। ২০২২ চনত পৰ্যটকে দুসপ্তাহলৈকে ভিছা অবিহনে তলত দিয়া মুক্ত বাণিজ্য অঞ্চলত থাকিব পাৰিব: <ref>{{cite web | url=http://www.irantravelingcenter.com/no-visa-required-for-iran/ | title=No Visa required for Iran free trade zones | date=30 June 2015 | access-date=14 January 2018 | archive-date=4 August 2021 | archive-url=https://web.archive.org/web/20210804022303/https://www.irantravelingcenter.com/no-visa-required-for-iran/ | url-status=dead }}</ref> *আৰভাণ্ড ফ্ৰী জ'ন * আৰাছ মুক্ত অঞ্চল * চাবাহৰ মুক্ত বাণিজ্য-ঔদ্যোগিক অঞ্চল * মাকু, ইৰাণ * কেছম দ্বীপ * কিছ দ্বীপ * আনজালি ===Non-ordinary passports=== [[File:Visa policy of Iran for holders of diplomatic and service category passports.png|800px|none|thumb|Visa policy of Iran for diplomatic, official or service passport holders {{legend|#ED1C24|Iran}} {{legend|#3F51B5|Visa not required for holders of diplomatic or service passports}} {{legend|#559CD1|Visa not required for diplomatic passports only}}]] Holders of [[passport]]s issued by the following countries are allowed to enter Iran without a visa. {|style=" border-radius:1em; box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); background-color: white; border: 1px solid white; padding: 5px;" |- style="vertical-align:top;" | *{{flag|Afghanistan}}^{D 3} *{{flag|Albania}}^D ^S ⁷ *{{flag|Armenia}}^{D 4} *{{flag|Azerbaijan}}^D ^S ³ *{{flag|Belarus}}^D ^O ⁷ *{{flag|Benin}}^D ^S ⁷ *{{flag|Bolivia}}^D ^S ⁵ *{{flag|Bosnia and Herzegovina}}^D ^S ³ *{{flag|Brazil}}^{D 3} *{{flag|Brunei}}^D ^O ⁷ *{{flag|Bulgaria}}^D ^S ³ *{{flag|Burkina Faso}}^D ^S ³ *{{flag|Cambodia}}^D ^S ⁷ *{{flag|China}}^D ^S ³ *{{flag|Colombia}}^D ^S ³ *{{flag|Croatia}}^D ^S ³ |valign="top"| *{{flag|Cuba}}^D ^S ⁴ *{{flag|Congo}}^D ^S ¹ *{{flag|Cyprus}}^D ^S ¹ *{{flag|Ecuador}}^D ^S ⁴ *{{flag|Egypt}}^D ^S ⁸ *{{flag|Ghana}}^D ^S ⁷ *{{flag|Greece}}^D ¹ *{{flag|Guinea}}^D ^S ³ *{{flag|Guyana}}^D ^S ³ *{{flag|Hungary}}^D ³ *{{flag|India}}^D ³ *{{flag|Indonesia}}^D ^S ¹⁰ *{{flag|Iraq}}^D ^S ⁶ *{{flag|Japan}}^D ^O ¹ *{{flag|Kazakhstan}}^D ^S ⁷ *{{flag|Kenya}}^D ^S ³ |valign="top"| *{{flag|Kyrgyzstan}}^D ^S ³ *{{flag|Lebanon}}^D ^S ⁷ *{{flag|Malaysia}}^D ^S ⁹ *{{flag|Malawi}}^D ^S ³ *{{flag|Mali}}^D ^S ³ *{{flag|Moldova}}^D ^S ³ *{{flag|Montenegro}}^D ^S ⁷ *{{flag|Nicaragua}}^D ^S ² *{{flag|North Korea}}^D ⁷ *{{flag|North Macedonia}}^D ^S ³ *{{flag|Oman}}^D ^O ^S ^Sp ⁷ *{{flag|Pakistan}}^D ^O ¹ *{{flag|Philippines}}^D ^S ⁷ *{{flag|Poland}}^D ² *{{flag|Portugal}}^D ^Sp ⁴ *{{flag|Romania}}^{D 3} |valign="top"| *{{flag|Russia}}^D ^S ⁷ *{{flag|Senegal}}^D ^S ³ *{{flag|Serbia}}^D ^S ⁷ *{{flag|Sierra Leone}}^D ^S ³ *{{flag|South Korea}}^D ^S ¹ *{{flag|Switzerland}}^{D 3} *{{flag|Syria}}^D ^O ^S ^Sp ⁷ *{{flag|Tajikistan}}^D ^S ³ *{{flag|Tunisia}}^D ^S ³ *{{flag|Turkmenistan}}^D ^S ³ *{{flag|Turkey}}^D ^S ¹ *{{flag|Ukraine}}^D ^S ⁷ *{{flag|Venezuela}}^D ^S ³ *{{flag|Vietnam}}^D ^O ⁷ *{{flag|Zimbabwe}}^D ^S ⁷ | |} _{D - Diplomatic passports}<br/> _{O - Official passports}<br/> _{S - Service passports}<br/> _{Sp - Special passports}<br/> _{1 - 3 months}<br/> _{2 - 2 months}<br/> _{3 - 1 month}<br/> _{4 - 90 days}<br/> _{5 - 60 days}<br/> _{6 - 45 days}<br/> _{7 - 30 days}<br/> _{8 - 20 days}<br/> _{9 - 15 days}<br/> _{10 - 14 days} ===Future changes=== Iran has signed visa exemption agreements with the following countries, but they have not yet entered into force: {| class="wikitable" |- ! Country ! Passports ! Agreement signed on |- | {{flag|Qatar}}<ref>{{cite web | url=https://parstoday.com/en/news/iran-i166874-iran_qatar_sign_14_bilateral_deals_including_visa_waiver | title=Iran, Qatar sign 14 bilateral deals, including visa waiver | date=22 February 2022}}</ref> ¹ | All | 21 February 2022 |- |} _{1 - Unilateral exemption was granted for ordinary passports.} ==ইলেক্ট্ৰনিক ভিছা (ই-ভিছা)== Citizens of other countries must apply an e-Visa on the basis of which a visa on arrival will be issued for a maximum of 30 days Extension of stay is possible twice for 30 days for a total of up to 90 days.<ref>{{cite web | url=https://evisa.mfa.ir/en/ | title=Iran eVisa}}</ref> e-Visa does not apply to Citizens of [[Afghanistan]], [[Bangladesh]], [[Canada]], [[Colombia]], [[Jordan]], [[Pakistan]], [[Somalia]], [[United Kingdom]] and [[United States]]. ;Shahid Rajaee Port Marine travelers entering Iran via [[Port of Shahid Rajaee|Shahid Rajaee Port]] in the southern Hormozgan Province can also receive a visa on arrival.<ref>{{cite web | title=Shahid Rajaee Port Visa on Arrival | url=https://financialtribune.com/articles/people-travel/62981/10-iranian-airports-issue-visa-on-arrival | website=financialtribune.com|date=23 April 2017 | access-date= April 24, 2017}}</ref> ==আগতীয়াকৈ ভিছাৰ প্ৰয়োজন== Citizens of the following countries are ineligible for an e-Visa, and thus must obtain a visa in advance at an Iranian embassy or consulate:<ref name="tim"/><ref>{{cite web | url=https://mfa.gov.ir/portal/helpdeskdata/5027/346/%D8%B1%D9%88%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DA%AF%D8%B1%D8%AF%DB%8C%D9%88%DB%8C%D8%B2%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8C | title=Tourist visa}}</ref> {|style=" border-radius:1em; box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); background-color: white; border: 1px solid white; padding: 5px;" |- style="vertical-align:top;" | *{{flag|Afghanistan}} *{{flag|Bangladesh}} *{{flag|Canada}} |valign="top"| *{{flag|Colombia}} *{{flag|Jordan}} *{{flag|Pakistan}} |valign="top"| *{{flag|Somalia}} *{{flag|United Kingdom}} *{{flag|United States}} | |} ===পূৰ্ব অনুমোদনৰ প্ৰয়োজন=== Holders of American, British, Canadian and Colombian passports can also visit Iran with an Iran tourism visa. The visa procedure for these nationalities takes around 8 weeks. They also have to plan and book their trip with a certified local travel agency in Iran. Before the visa can be issued, the agency has to submit the applicant's day-by-day itinerary to the foreign ministry for approval. American and Canadian spouses of Iranian Citizens can obtain family visas of up to 90 days to visit and stay in the country without the need for an agency. Passports of the above-mentioned citizens will also be stamped with a sticker visa and entry/exit stamps. ==ভিছাৰ আবেদন আৰু প্ৰয়োজনীয়তা== Iran's tourist visa is issued for up to 30 days and can have up to two additional 30-day extensions, for a total of 90 days. To get a visa before arrival, a Visa Authorization Code must be applied for through the Iranian Ministry of Foreign Affair's e-visa website or an Iranian travel agency. The amount of the visa fee is dependent upon one's nationality. The visa fee must be paid prior to pick-up or when applying for a VOA. Local Iranian travel agencies offer better support, trackability and convenience for an additional fee. Upon receiving a Visa Authorization Code, the visa may be collected at one of Iran's worldwide embassies and consulates prior to arrival or upon arrival at one of Iran's international airports. Most nationalities, except American, British and Canadian passport holders, can also obtain their tourist visa upon their arrival in the form of a Visa-on-arrival (VOA) at the airport without a prior application. Although this method is convenient for last-minute travelers, it does have a higher risk of rejection and tends to be more time-consuming. ==ছেপ্টেম্বৰ ২০২৫ ভিছা নীতি আপডেট== In September 2025, the Iranian Ministry of Foreign Affairs revised its August 2025 visa policy, clarifying that the new restrictions apply only to citizens of '''European countries, Australia, New Zealand, the United States, the United Kingdom, and Canada'''. Under these regulations, travelers from the affected countries must visit Iran as part of a guided tour organized through a registered travel agency. Independent travel without a licensed guide is no longer permitted. Applicants are also required to submit a “resume file” containing travel history, educational background, employment details, and social media accounts, along with a signed tour contract and fixed itinerary that includes pre-booked accommodations. Visa processing takes approximately two to three weeks, excluding weekends and national holidays. The policy does not affect citizens of visa-exempt countries, who may continue to enter Iran without a visa, provided they do not overstay and they stay in licensed accommodations.<ref>{{cite web | url=https://iranstravel.com/new-iran-visa-regulations/ | title=New Iran Visa Regulations}}</ref> ==October 2025 Revision of Iran Visa Policy== Starting October 2025, the Iran visa process has returned to its previous, more flexible format. Most travelers can once again apply for their visas through registered Iranian travel agencies and travel independently across the country. This marks a major shift from the stricter temporary measures introduced earlier this year. While travelers still need to provide a rough travel plan when applying for their visa, they now have much more freedom to adjust their itineraries after arrival. However, all tourists are still required to stay in registered hotels or guesthouses, as staying with locals or using unregistered private hosts remains prohibited under the current Iran travel regulations. Citizens of the United States, the United Kingdom, and Canada must still book a pre-arranged guided tour through an authorized agency, in accordance with the Ministry of Foreign Affairs’ policies.<ref>{{cite web | url=https://iranstravel.com/new-iran-visa-regulations/ | title=New Iran Visa Regulations}}</ref> ==Admission restrictions== ===বাধ্যতামূলক গাইড === Citizens of [[Canada]], the [[United Kingdom]] and the [[United States]] are required to be escorted by a government-approved guide at all times. Independent travel for these citizens has been banned due to the closure of Iranian foreign missions in these countries.<ref>{{cite web | url=http://www.iraniantours.com/us.htm | title=ESCORTED TOURS THROUGH IRAN}}</ref> ===ইজৰাইল=== Entry and transit is refused for citizens of [[Israel]], even if not leaving the aircraft and proceeding by the same flight. Entry and transit is also refused to holders of passports or travel documents containing an Israeli visa or stamp (less than 365 days) or any data showing that the visitor has been to Israel or has indication of any connection with the state of Israel.<ref>{{cite web | url=http://www.ru.moscow.mfa.ir/index.aspx?fkeyid=&siteid=410&pageid=33932 | title=Visa information on the site of IRI Embassy in Moscow | website=mfa.ir | access-date=2018-04-14 | archive-date=2021-02-25 | archive-url=https://web.archive.org/web/20210225061536/http://www.ru.moscow.mfa.ir/index.aspx?fkeyid=&siteid=410&pageid=33932 | url-status=dead }}</ref> ==তথ্যৰ উৎস== {{Reflist|30em}} ==বাহ্যিক সংযোগ== <!-- ({{NoMoreLinks}}) --> <!-- DO NOT ADD MORE LINKS TO THIS ARTICLE. WIKIPEDIA IS NOT A COLLECTION OF LINKS NOR IS IT A PLACE FOR ADVERTISING (WP:ADV); it does NOT help with SEO ----- If you think that your link might be useful, instead of placing it here, put it on this article's talk page first for editor discussion. Links that are to UNOFFICIAL travel and/or visa agency websites WILL BE DELETED. IF YOU PERSIST, YOUR WEBSITE WILL BE BLACKLISTED BY WIKIPEDIA AND/OR WIKIMEDIA. --> {{Wikivoyage|Iran}} * [http://evisa.mfa.ir/en/ IR-IRAN Electronic Visa (Iran eVisa) Application System] * [https://evisatraveller.mfa.ir Electronic visa of Iran] * [https://en.mfa.gov.ir/ Ministry of Foreign Affairs of I.R.Iran] [[শ্ৰেণী:ইৰান]] q91ycs22euvdr608sqnj4i60069i92g 604295 604294 2026-05-03T17:58:48Z নৰুনা বৰুৱা 44897 /* ইজৰাইল */ 604295 wikitext text/x-wiki {{short description|Policy on permits required to enter Iran}} '''ইৰানৰ ভিছা নীতি''' [[ইৰাণ]]লৈ অহা বেছিভাগ পৰ্য্যটকে ভিছা ৰেহাই পোৱা দেশ বা ই-ভিছাৰ বাবে যোগ্য নোহোৱা দেশৰ নাগৰিকৰ বাহিৰে ইৰানলৈ অহাৰ আগতে ইলেক্ট্ৰনিক ভিছা (ই-ভিছা) ল’ব লাগিব; এনে ক্ষেত্ৰত তেওঁলোকে বিশ্বজুৰি ইৰাণৰ যিকোনো কূটনৈতিক মিছনৰ পৰা আগতীয়াকৈ ভিছা ল’ব লাগিব। ইৰাণলৈ যাত্ৰীসকলৰ বাবে তেওঁলোকৰ উদ্দেশ্যপ্ৰণোদিত থকাৰ বাহিৰত কমেও ৬ মাহৰ বাবে বৈধ পাছপ’ৰ্ট থাকিব লাগিব। ==অৱলোকন== ইৰাণ আৰু আন দেশ উভয়ৰে দ্বৈত নাগৰিকক ইৰাণত প্ৰৱেশ কৰাৰ সময়ত ইৰাণৰ নাগৰিক হিচাপে গণ্য কৰা হয়, আৰু সেয়েহে ইৰানত প্ৰবেশৰ সময়ত ইৰাণৰ পাছপ’ৰ্ট ৰখাটো আৱশ্যক। ২০১১ চনৰ পিছত ইৰাণ ভ্ৰমণ কৰা ব্যক্তিসকলৰ ওপৰত [[আমেৰিকা]]ৰ নিষেধাজ্ঞাৰ প্ৰতিক্ৰিয়া স্বৰূপে ইৰাণে আৰু পাছপ'ৰ্টত ভিছা লগোৱা নাই আৰু প্ৰায়বোৰ জাতিৰ বাবে প্ৰৱেশৰ সময়ত ষ্টাম্পও নিদিয়ে।<ref>{{cite web | title=Iran Waives Visa Stamping Rules to Boost Tourism | url=https://ifpnews.com/exclusive/iran-waives-visa-stamping-rules-to-boost-tourism/ | website=IFP News | date=23 November 2018 }}</ref> ২০১৮ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত ইৰাণৰ সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য, হস্তশিল্প আৰু পৰ্যটন সংস্থাৰ (ICHTO) মুৰব্বীয়ে ঘোষণা কৰে যে ইৰাণ এৰি যোৱাৰ পিছত আন দেশলৈ যোৱাৰ বিষয়ে তেওঁলোকৰ উদ্বেগ লাঘৱ কৰাৰ উদ্দেশ্যে বিদেশী পৰ্যটকৰ (আমেৰিকা, কানাডা আৰু ব্ৰিটেইনৰ দৰ্শনাৰ্থীৰ বাহিৰে) পাছপ'ৰ্টত আৰু ষ্টাম্প বা ষ্টীকাৰ লগোৱা নহ'ব।<ref>{{cite web |date=2019-06-24 | title=No more passport stamps for foreign nationals visiting Iran | url=https://www.tehrantimes.com/news/437345/No-more-passport-stamps-for-foreign-nationals-visiting-Iran | access-date=2023-12-14 | website=Tehran Times | language=en}}</ref> ২০১৯ চনৰ জুন মাহত ইৰাণৰ ৰাষ্ট্ৰপতিয়ে স্বৰাজ মন্ত্ৰালয়ক বিদেশীৰ পাছপ’ৰ্টত ষ্টাম্প নিদিয়াৰ সিদ্ধান্ত কাৰ্যকৰী কৰিবলৈ নিৰ্দেশ দিছিল। ==ভিছা নীতিৰ মানচিত্ৰ== [[File:Visa Policy Of Iran.svg|none|thumb|800px|ইৰাণৰ ভিছা নীতি {{legend|#ED1C24|ইৰান}} {{legend|#22B14C|ভিছাৰ প্ৰয়োজন নাই }} {{legend|#7BDF85|ভ্ৰমণ গোট / ই ভিছাৰ বাবে ভিছাৰ প্ৰয়োজন নাই }} {{legend|#9FD5BE|ই ভিছা}} {{legend|#C0C0C0|ভিছাৰ প্ৰয়োজন }} {{legend|#555555|প্ৰবেষ নাকচ কৰা হৈছে (ইজৰাইল) }}]] ==ভিছা ৰেহাই== তলত উল্লেখ কৰা ন্যায়িক অধিকাৰক্ষেত্ৰসমূহৰ নাগৰিকসকলক পৰ্যটন বা ব্যৱসায়িক উদ্দেশ্যত ইৰাণত প্ৰৱেশ কৰিবলৈ ভিছাৰ প্ৰয়োজন নাই, তলত উল্লেখ কৰা সময়সীমাৰ বাবে (যদিহে অন্যথা উল্লেখ কৰা হোৱা নাই): <ref name="tim">{{Timatic Visa Policy|country=IR|access-date=13 November 2023}}</ref> {|style=" border-radius:1em; box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); background-color: white; border: 1px solid white; padding: 5px;" |- style="vertical-align:top;" | '''যিকোনো ১৮০ দিনৰ ভিতৰত ৯০ দিন ''' {| | *{{flag|Armenia}} |valign="top"| *{{flag|Oman}} |valign="top"| *{{flag|Syria}}¹ |valign="top"| *{{flag|Turkey}} | |} '''৪৫ দিন''' *{{flag|Georgia}} '''৩০ দিন''' {| | *{{flag|Lebanon}} |valign="top"| *{{flag|Iraq}} |valign="top"| *{{flag|Tajikistan}}² | |} '''২১ দিন''' {| | *{{flag|China}}³ |valign="top"| *{{flag|Hong Kong}}³ |valign="top"| *{{flag|Macao}}³ | |} '''২০ দিন''' *{{flag|Egypt}} '''১৫ দিন''' *{{flag|Venezuela}}⁴ '''যিকোনো ১৮০ দিনৰ ভিতৰত ১৫ দিন '''⁵ {| | | |} {| | *{{flag|Belarus}} *{{flag|Bosnia and Herzegovina}} *{{flag|Brazil}} *{{flag|Brunei}} *{{flag|Cambodia}} *{{flag|Croatia}} |valign="top"| *{{flag|Cuba}} *{{flag|Indonesia}} *{{flag|Japan}} *{{flag|Kyrgyzstan}} *{{flag|Mauritania}} *{{flag|Mauritius}} |valign="top"| *{{flag|Mexico}} *{{flag|Peru}} *{{flag|Serbia}} *{{flag|Seychelles}} *{{flag|Singapore}}<ref>{{cite web | url=https://www.mfa.gov.sg/countries-regions/i/iran-islamic-republic-of/travel-page | title=Travel Page - Iran | website=www.mfa.gov.sg | publisher=[[Ministry of Foreign Affairs (Singapore)]]}}</ref> *{{flag|Tanzania}} |valign="top"| *{{flag|Tunisia}} *{{flag|Uzbekistan}} *{{flag|Vietnam}} *{{flag|Zimbabwe}} | |} '''১৪ দিন''' {| | *{{flag|Azerbaijan}} |valign="top"| *{{flag|Kazakhstan}} |valign="top"| *{{flag|Malaysia}} | |} | |} _{1 - ভিছা ৰেহাইৰ বাবে যোগ্যতা অৰ্জন কৰিবলৈ বিমানযোগে ইৰাণত প্ৰৱেশ কৰিব লাগিব।}<br/> _{2 - ভিছা ৰেহাইৰ বাবে যোগ্যতা অৰ্জন কৰিবলৈ দুছানবে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰৰ পৰা যাত্ৰা কৰি ইমাম খোমেইনি আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰত উপস্থিত হ’ব লাগিব।}<br/> _{3 - পিপলছ ৰিপাব্লিক অৱ চাইনা পাছপ’ৰ্ট, হংকং বিশেষ প্ৰশাসনিক অঞ্চলৰ পাছপ’ৰ্ট বা মাকাও বিশেষ প্ৰশাসনিক অঞ্চলৰ পাছপ’ৰ্ট থকা চীনা নাগৰিকৰ বাবে।}<br /> _{4 -৯০ দিনলৈকে বৃদ্ধি কৰিব পৰাকৈ থকাৰ সময়।}<br/> _{5 - কেৱল পৰ্যটনৰ উদ্দেশ্যে।} {| | class="nowrap" style="padding:0 2em 0 0"| *{{flag|Russia}} | Citizens of [[Russia]] travelling in a tour group (comprising between 5 and 50 people) together with a representative of the tour group operator may also enter Iran without a visa, for a maximum stay of 90 days within any 180 days.<ref name="tim"/> |} {| class="wikitable collapsible collapsed" |- !style="width:100%;";"|Date of visa changes |- | {{Incomplete list|date=July 2017}} * 1 February 2010: Azerbaijan<ref name="trend.az">{{cite web|url=https://en.trend.az/azerbaijan/society/2451792.html|title=Iran extends visa-free regime to Azerbaijani citizens|date=2 November 2015|website=trend.az}}</ref> * 29 July 2015: Egypt, Georgia, Lebanon, Syria and Turkey<ref>{{cite web|url=http://www.alaraby.co.uk/english/news/2015/7/29/iran-waives-visa-requirements-for-egypt-lebanon-syria-nationals|title=Iran waives visa requirements for Egypt, Lebanon, Syria nationals|first=Abubakr|last=al-Shamahi|date=29 July 2015 }}</ref> * 10 August 2016: Armenia<ref>[https://newsarmenia.am/news/armenia/vstupil-v-silu-armyano-iranskiy-memorandum-ob-otmene-vezdnykh-viz/ Вступил в силу армяно-иранский меморандум об отмене въездных виз]</ref> * 1 November 2017: Serbia<ref>{{cite web|url=http://www.mfa.gov.rs/en/consular-news-from-front-page/115-consular-news/17222-the-decision-of-the-islamic-republic-of-iran-on-visa-exemption-for-the-nationals-of-the-republic-of-serbia-holders-of-ordinary-passaports|title=THE DECISION OF THE ISLAMIC REPUBLIC OF IRAN ON VISA EXEMPTION FOR THE NATIONALS OF THE REPUBLIC OF SERBIA, HOLDERS OF ORDINARY PASSAPORTS|website=www.mfa.gov.rs}}</ref> * 21 July 2019: China,<ref>{{cite web | url=https://www.weibo.com/u/2312751365?is_hot=1#_rnd1563738100556 | title=Sina Visitor System }}</ref> Hong Kong and Macau * 24 October 2019: Iraq<ref>[https://www.tehrantimes.com/news/440902/Iran-temporarily-lifts-visa-requirement-for-Iraqi-nationals Iran temporarily lifts visa requirement for Iraqi nationals]</ref><ref>{{cite web | url=https://www.middleeastmonitor.com/20211027-iran-and-iraq-start-visa-waiver-programme/ | title=Iran and Iraq start visa waiver programme | date=27 October 2021 }}</ref> (was canceled between December 27, 2019 to October 2021) * 11 November 2022: Kazakhstan<ref>{{cite web | url=https://astanatimes.com/2022/11/iran-introduces-visa-free-regime-for-kazakh-citizens/#:~:text=The%20Government%20of%20the%20Islamic,expand%20and%20deepen%20bilateral%20relations | title=Iran Introduces Visa-Free Regime for Kazakh Citizens | date=8 November 2022 }}</ref> * 4 February 2024: Bosnia and Herzegovina, Bahrain, Belarus, Brazil, Brunei, Cambodia, Croatia, Cuba, India, Indonesia, Japan, Kyrgyzstan, Kuwait, Mauritania, Mauritius, Mexico, Peru, Qatar, Saudi Arabia, Serbia (resumed), Seychelles, Singapore, Tanzania, Tunisia, United Arab Emirates, Vietnam, Uzbekistan and Zimbabwe<ref>{{cite web | url=https://hongkong.mfa.gov.ir/en/newsview/739159 | title=Iran Waives Visa Requirement for 28 Countries | date=1 February 2024 }}</ref><ref>{{cite web |title=Iran to implement visa waiver for 32 countries on Feb. 4 |url=https://www.tehrantimes.com/news/494393/Iran-to-implement-visa-waiver-for-32-countries-on-Feb-4 |website=Tehran Times |publisher=[[Tehran Times]] |access-date=3 February 2024 |language=en |date=31 January 2024}}</ref> * 10 August 2024: Tajikistan<ref>[https://www.rferl.org/a/tajikistan-iran-visa-free-travel/33067511.html Tajik-Iranian Visa-Free Travel Deal To Begin August 10]</ref> '''Canceled''': * 17 October 2018: Serbia<ref>[https://www.tehrantimes.com/news/428659/Iran-ends-visa-free-travel-for-Serbians Iran ends visa-free travel for Serbians]</ref> (resumed in February 2024) * 27 December 2019: Iraq (resumed in October 2021) * 22 November 2025: India<ref>[https://gulfnews.com/world/asia/india/urgent-travel-advisory-indians-lose-irans-visa-free-entry-from-november-22-heres-why-1.500350504 Iran ends visa-free travel for Indians]</ref> |} ===ইৰাণৰ মুক্ত বাণিজ্য মণ্ডল=== সকলো পৰ্যটকে কিছ দ্বীপ, কেছম দ্বীপ, বা অন্যান্য মুক্ত বাণিজ্য অঞ্চলত ভিছা অবিহনে ১৪ দিন বা তাতকৈ কম সময় থাকিব পাৰে। আমেৰিকানসকল (পুয়েৰ্টো ৰিকো, ইউ.এছ. ভাৰ্জিন দ্বীপপুঞ্জ, আৰু গুৱামৰ বাহিৰে), কানাডিয়ান আৰু ব্ৰিটিছ নাগৰিকসকলৰ ক্ষেত্ৰত আগমনৰ সময়ত তেওঁলোকৰ বাবে অপেক্ষা কৰি থকা এজন প্ৰমাণিত এস্কৰ্ট গাইড থাকিব লাগিব, আৰু আগতীয়াকৈ হোটেল বুকিং কৰিব লাগিব। ২০২২ চনত পৰ্যটকে দুসপ্তাহলৈকে ভিছা অবিহনে তলত দিয়া মুক্ত বাণিজ্য অঞ্চলত থাকিব পাৰিব: <ref>{{cite web | url=http://www.irantravelingcenter.com/no-visa-required-for-iran/ | title=No Visa required for Iran free trade zones | date=30 June 2015 | access-date=14 January 2018 | archive-date=4 August 2021 | archive-url=https://web.archive.org/web/20210804022303/https://www.irantravelingcenter.com/no-visa-required-for-iran/ | url-status=dead }}</ref> *আৰভাণ্ড ফ্ৰী জ'ন * আৰাছ মুক্ত অঞ্চল * চাবাহৰ মুক্ত বাণিজ্য-ঔদ্যোগিক অঞ্চল * মাকু, ইৰাণ * কেছম দ্বীপ * কিছ দ্বীপ * আনজালি ===Non-ordinary passports=== [[File:Visa policy of Iran for holders of diplomatic and service category passports.png|800px|none|thumb|Visa policy of Iran for diplomatic, official or service passport holders {{legend|#ED1C24|Iran}} {{legend|#3F51B5|Visa not required for holders of diplomatic or service passports}} {{legend|#559CD1|Visa not required for diplomatic passports only}}]] Holders of [[passport]]s issued by the following countries are allowed to enter Iran without a visa. {|style=" border-radius:1em; box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); background-color: white; border: 1px solid white; padding: 5px;" |- style="vertical-align:top;" | *{{flag|Afghanistan}}^{D 3} *{{flag|Albania}}^D ^S ⁷ *{{flag|Armenia}}^{D 4} *{{flag|Azerbaijan}}^D ^S ³ *{{flag|Belarus}}^D ^O ⁷ *{{flag|Benin}}^D ^S ⁷ *{{flag|Bolivia}}^D ^S ⁵ *{{flag|Bosnia and Herzegovina}}^D ^S ³ *{{flag|Brazil}}^{D 3} *{{flag|Brunei}}^D ^O ⁷ *{{flag|Bulgaria}}^D ^S ³ *{{flag|Burkina Faso}}^D ^S ³ *{{flag|Cambodia}}^D ^S ⁷ *{{flag|China}}^D ^S ³ *{{flag|Colombia}}^D ^S ³ *{{flag|Croatia}}^D ^S ³ |valign="top"| *{{flag|Cuba}}^D ^S ⁴ *{{flag|Congo}}^D ^S ¹ *{{flag|Cyprus}}^D ^S ¹ *{{flag|Ecuador}}^D ^S ⁴ *{{flag|Egypt}}^D ^S ⁸ *{{flag|Ghana}}^D ^S ⁷ *{{flag|Greece}}^D ¹ *{{flag|Guinea}}^D ^S ³ *{{flag|Guyana}}^D ^S ³ *{{flag|Hungary}}^D ³ *{{flag|India}}^D ³ *{{flag|Indonesia}}^D ^S ¹⁰ *{{flag|Iraq}}^D ^S ⁶ *{{flag|Japan}}^D ^O ¹ *{{flag|Kazakhstan}}^D ^S ⁷ *{{flag|Kenya}}^D ^S ³ |valign="top"| *{{flag|Kyrgyzstan}}^D ^S ³ *{{flag|Lebanon}}^D ^S ⁷ *{{flag|Malaysia}}^D ^S ⁹ *{{flag|Malawi}}^D ^S ³ *{{flag|Mali}}^D ^S ³ *{{flag|Moldova}}^D ^S ³ *{{flag|Montenegro}}^D ^S ⁷ *{{flag|Nicaragua}}^D ^S ² *{{flag|North Korea}}^D ⁷ *{{flag|North Macedonia}}^D ^S ³ *{{flag|Oman}}^D ^O ^S ^Sp ⁷ *{{flag|Pakistan}}^D ^O ¹ *{{flag|Philippines}}^D ^S ⁷ *{{flag|Poland}}^D ² *{{flag|Portugal}}^D ^Sp ⁴ *{{flag|Romania}}^{D 3} |valign="top"| *{{flag|Russia}}^D ^S ⁷ *{{flag|Senegal}}^D ^S ³ *{{flag|Serbia}}^D ^S ⁷ *{{flag|Sierra Leone}}^D ^S ³ *{{flag|South Korea}}^D ^S ¹ *{{flag|Switzerland}}^{D 3} *{{flag|Syria}}^D ^O ^S ^Sp ⁷ *{{flag|Tajikistan}}^D ^S ³ *{{flag|Tunisia}}^D ^S ³ *{{flag|Turkmenistan}}^D ^S ³ *{{flag|Turkey}}^D ^S ¹ *{{flag|Ukraine}}^D ^S ⁷ *{{flag|Venezuela}}^D ^S ³ *{{flag|Vietnam}}^D ^O ⁷ *{{flag|Zimbabwe}}^D ^S ⁷ | |} _{D - Diplomatic passports}<br/> _{O - Official passports}<br/> _{S - Service passports}<br/> _{Sp - Special passports}<br/> _{1 - 3 months}<br/> _{2 - 2 months}<br/> _{3 - 1 month}<br/> _{4 - 90 days}<br/> _{5 - 60 days}<br/> _{6 - 45 days}<br/> _{7 - 30 days}<br/> _{8 - 20 days}<br/> _{9 - 15 days}<br/> _{10 - 14 days} ===Future changes=== Iran has signed visa exemption agreements with the following countries, but they have not yet entered into force: {| class="wikitable" |- ! Country ! Passports ! Agreement signed on |- | {{flag|Qatar}}<ref>{{cite web | url=https://parstoday.com/en/news/iran-i166874-iran_qatar_sign_14_bilateral_deals_including_visa_waiver | title=Iran, Qatar sign 14 bilateral deals, including visa waiver | date=22 February 2022}}</ref> ¹ | All | 21 February 2022 |- |} _{1 - Unilateral exemption was granted for ordinary passports.} ==ইলেক্ট্ৰনিক ভিছা (ই-ভিছা)== Citizens of other countries must apply an e-Visa on the basis of which a visa on arrival will be issued for a maximum of 30 days Extension of stay is possible twice for 30 days for a total of up to 90 days.<ref>{{cite web | url=https://evisa.mfa.ir/en/ | title=Iran eVisa}}</ref> e-Visa does not apply to Citizens of [[Afghanistan]], [[Bangladesh]], [[Canada]], [[Colombia]], [[Jordan]], [[Pakistan]], [[Somalia]], [[United Kingdom]] and [[United States]]. ;Shahid Rajaee Port Marine travelers entering Iran via [[Port of Shahid Rajaee|Shahid Rajaee Port]] in the southern Hormozgan Province can also receive a visa on arrival.<ref>{{cite web | title=Shahid Rajaee Port Visa on Arrival | url=https://financialtribune.com/articles/people-travel/62981/10-iranian-airports-issue-visa-on-arrival | website=financialtribune.com|date=23 April 2017 | access-date= April 24, 2017}}</ref> ==আগতীয়াকৈ ভিছাৰ প্ৰয়োজন== Citizens of the following countries are ineligible for an e-Visa, and thus must obtain a visa in advance at an Iranian embassy or consulate:<ref name="tim"/><ref>{{cite web | url=https://mfa.gov.ir/portal/helpdeskdata/5027/346/%D8%B1%D9%88%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DA%AF%D8%B1%D8%AF%DB%8C%D9%88%DB%8C%D8%B2%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8C | title=Tourist visa}}</ref> {|style=" border-radius:1em; box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); background-color: white; border: 1px solid white; padding: 5px;" |- style="vertical-align:top;" | *{{flag|Afghanistan}} *{{flag|Bangladesh}} *{{flag|Canada}} |valign="top"| *{{flag|Colombia}} *{{flag|Jordan}} *{{flag|Pakistan}} |valign="top"| *{{flag|Somalia}} *{{flag|United Kingdom}} *{{flag|United States}} | |} ===পূৰ্ব অনুমোদনৰ প্ৰয়োজন=== Holders of American, British, Canadian and Colombian passports can also visit Iran with an Iran tourism visa. The visa procedure for these nationalities takes around 8 weeks. They also have to plan and book their trip with a certified local travel agency in Iran. Before the visa can be issued, the agency has to submit the applicant's day-by-day itinerary to the foreign ministry for approval. American and Canadian spouses of Iranian Citizens can obtain family visas of up to 90 days to visit and stay in the country without the need for an agency. Passports of the above-mentioned citizens will also be stamped with a sticker visa and entry/exit stamps. ==ভিছাৰ আবেদন আৰু প্ৰয়োজনীয়তা== Iran's tourist visa is issued for up to 30 days and can have up to two additional 30-day extensions, for a total of 90 days. To get a visa before arrival, a Visa Authorization Code must be applied for through the Iranian Ministry of Foreign Affair's e-visa website or an Iranian travel agency. The amount of the visa fee is dependent upon one's nationality. The visa fee must be paid prior to pick-up or when applying for a VOA. Local Iranian travel agencies offer better support, trackability and convenience for an additional fee. Upon receiving a Visa Authorization Code, the visa may be collected at one of Iran's worldwide embassies and consulates prior to arrival or upon arrival at one of Iran's international airports. Most nationalities, except American, British and Canadian passport holders, can also obtain their tourist visa upon their arrival in the form of a Visa-on-arrival (VOA) at the airport without a prior application. Although this method is convenient for last-minute travelers, it does have a higher risk of rejection and tends to be more time-consuming. ==ছেপ্টেম্বৰ ২০২৫ ভিছা নীতি আপডেট== In September 2025, the Iranian Ministry of Foreign Affairs revised its August 2025 visa policy, clarifying that the new restrictions apply only to citizens of '''European countries, Australia, New Zealand, the United States, the United Kingdom, and Canada'''. Under these regulations, travelers from the affected countries must visit Iran as part of a guided tour organized through a registered travel agency. Independent travel without a licensed guide is no longer permitted. Applicants are also required to submit a “resume file” containing travel history, educational background, employment details, and social media accounts, along with a signed tour contract and fixed itinerary that includes pre-booked accommodations. Visa processing takes approximately two to three weeks, excluding weekends and national holidays. The policy does not affect citizens of visa-exempt countries, who may continue to enter Iran without a visa, provided they do not overstay and they stay in licensed accommodations.<ref>{{cite web | url=https://iranstravel.com/new-iran-visa-regulations/ | title=New Iran Visa Regulations}}</ref> ==October 2025 Revision of Iran Visa Policy== Starting October 2025, the Iran visa process has returned to its previous, more flexible format. Most travelers can once again apply for their visas through registered Iranian travel agencies and travel independently across the country. This marks a major shift from the stricter temporary measures introduced earlier this year. While travelers still need to provide a rough travel plan when applying for their visa, they now have much more freedom to adjust their itineraries after arrival. However, all tourists are still required to stay in registered hotels or guesthouses, as staying with locals or using unregistered private hosts remains prohibited under the current Iran travel regulations. Citizens of the United States, the United Kingdom, and Canada must still book a pre-arranged guided tour through an authorized agency, in accordance with the Ministry of Foreign Affairs’ policies.<ref>{{cite web | url=https://iranstravel.com/new-iran-visa-regulations/ | title=New Iran Visa Regulations}}</ref> ==Admission restrictions== ===বাধ্যতামূলক গাইড === Citizens of [[Canada]], the [[United Kingdom]] and the [[United States]] are required to be escorted by a government-approved guide at all times. Independent travel for these citizens has been banned due to the closure of Iranian foreign missions in these countries.<ref>{{cite web | url=http://www.iraniantours.com/us.htm | title=ESCORTED TOURS THROUGH IRAN}}</ref> ===ইজৰাইল=== ইজৰাইলৰ নাগৰিকসকলক প্ৰৱেশ আৰু ট্ৰেনজিটৰ অনুমতি দিয়া নহয়, যদিও তেওঁলোকে নামি একেখন বিমানতে আগবাঢ়ি নাযায়। ইজৰাইলী ভিছা বা ষ্টাম্প (৩৬৫ দিনতকৈ কম পুৰণি), বা ইজৰাইল ভ্ৰমণৰ ইংগিত দিয়া কোনো তথ্য, বা ইজৰাইল ৰাষ্ট্ৰৰ সৈতে কোনো সংযোগ থকা পাছপ'ৰ্ট বা ভ্ৰমণ নথিপত্ৰৰ ধাৰীসকলকো প্ৰৱেশ আৰু ট্ৰেনজিটৰ অনুমতি দিয়া নহয়। <ref>{{cite web | url=http://www.ru.moscow.mfa.ir/index.aspx?fkeyid=&siteid=410&pageid=33932 | title=Visa information on the site of IRI Embassy in Moscow | website=mfa.ir | access-date=2018-04-14 | archive-date=2021-02-25 | archive-url=https://web.archive.org/web/20210225061536/http://www.ru.moscow.mfa.ir/index.aspx?fkeyid=&siteid=410&pageid=33932 | url-status=dead }}</ref> ==তথ্যৰ উৎস== {{Reflist|30em}} ==বাহ্যিক সংযোগ== <!-- ({{NoMoreLinks}}) --> <!-- DO NOT ADD MORE LINKS TO THIS ARTICLE. WIKIPEDIA IS NOT A COLLECTION OF LINKS NOR IS IT A PLACE FOR ADVERTISING (WP:ADV); it does NOT help with SEO ----- If you think that your link might be useful, instead of placing it here, put it on this article's talk page first for editor discussion. Links that are to UNOFFICIAL travel and/or visa agency websites WILL BE DELETED. IF YOU PERSIST, YOUR WEBSITE WILL BE BLACKLISTED BY WIKIPEDIA AND/OR WIKIMEDIA. --> {{Wikivoyage|Iran}} * [http://evisa.mfa.ir/en/ IR-IRAN Electronic Visa (Iran eVisa) Application System] * [https://evisatraveller.mfa.ir Electronic visa of Iran] * [https://en.mfa.gov.ir/ Ministry of Foreign Affairs of I.R.Iran] [[শ্ৰেণী:ইৰান]] 3yco2mg1kmb96ghva5a1ikkkwzbdp69 604296 604295 2026-05-03T18:00:40Z নৰুনা বৰুৱা 44897 /* বাধ্যতামূলক গাইড */ 604296 wikitext text/x-wiki {{short description|Policy on permits required to enter Iran}} '''ইৰানৰ ভিছা নীতি''' [[ইৰাণ]]লৈ অহা বেছিভাগ পৰ্য্যটকে ভিছা ৰেহাই পোৱা দেশ বা ই-ভিছাৰ বাবে যোগ্য নোহোৱা দেশৰ নাগৰিকৰ বাহিৰে ইৰানলৈ অহাৰ আগতে ইলেক্ট্ৰনিক ভিছা (ই-ভিছা) ল’ব লাগিব; এনে ক্ষেত্ৰত তেওঁলোকে বিশ্বজুৰি ইৰাণৰ যিকোনো কূটনৈতিক মিছনৰ পৰা আগতীয়াকৈ ভিছা ল’ব লাগিব। ইৰাণলৈ যাত্ৰীসকলৰ বাবে তেওঁলোকৰ উদ্দেশ্যপ্ৰণোদিত থকাৰ বাহিৰত কমেও ৬ মাহৰ বাবে বৈধ পাছপ’ৰ্ট থাকিব লাগিব। ==অৱলোকন== ইৰাণ আৰু আন দেশ উভয়ৰে দ্বৈত নাগৰিকক ইৰাণত প্ৰৱেশ কৰাৰ সময়ত ইৰাণৰ নাগৰিক হিচাপে গণ্য কৰা হয়, আৰু সেয়েহে ইৰানত প্ৰবেশৰ সময়ত ইৰাণৰ পাছপ’ৰ্ট ৰখাটো আৱশ্যক। ২০১১ চনৰ পিছত ইৰাণ ভ্ৰমণ কৰা ব্যক্তিসকলৰ ওপৰত [[আমেৰিকা]]ৰ নিষেধাজ্ঞাৰ প্ৰতিক্ৰিয়া স্বৰূপে ইৰাণে আৰু পাছপ'ৰ্টত ভিছা লগোৱা নাই আৰু প্ৰায়বোৰ জাতিৰ বাবে প্ৰৱেশৰ সময়ত ষ্টাম্পও নিদিয়ে।<ref>{{cite web | title=Iran Waives Visa Stamping Rules to Boost Tourism | url=https://ifpnews.com/exclusive/iran-waives-visa-stamping-rules-to-boost-tourism/ | website=IFP News | date=23 November 2018 }}</ref> ২০১৮ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত ইৰাণৰ সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য, হস্তশিল্প আৰু পৰ্যটন সংস্থাৰ (ICHTO) মুৰব্বীয়ে ঘোষণা কৰে যে ইৰাণ এৰি যোৱাৰ পিছত আন দেশলৈ যোৱাৰ বিষয়ে তেওঁলোকৰ উদ্বেগ লাঘৱ কৰাৰ উদ্দেশ্যে বিদেশী পৰ্যটকৰ (আমেৰিকা, কানাডা আৰু ব্ৰিটেইনৰ দৰ্শনাৰ্থীৰ বাহিৰে) পাছপ'ৰ্টত আৰু ষ্টাম্প বা ষ্টীকাৰ লগোৱা নহ'ব।<ref>{{cite web |date=2019-06-24 | title=No more passport stamps for foreign nationals visiting Iran | url=https://www.tehrantimes.com/news/437345/No-more-passport-stamps-for-foreign-nationals-visiting-Iran | access-date=2023-12-14 | website=Tehran Times | language=en}}</ref> ২০১৯ চনৰ জুন মাহত ইৰাণৰ ৰাষ্ট্ৰপতিয়ে স্বৰাজ মন্ত্ৰালয়ক বিদেশীৰ পাছপ’ৰ্টত ষ্টাম্প নিদিয়াৰ সিদ্ধান্ত কাৰ্যকৰী কৰিবলৈ নিৰ্দেশ দিছিল। ==ভিছা নীতিৰ মানচিত্ৰ== [[File:Visa Policy Of Iran.svg|none|thumb|800px|ইৰাণৰ ভিছা নীতি {{legend|#ED1C24|ইৰান}} {{legend|#22B14C|ভিছাৰ প্ৰয়োজন নাই }} {{legend|#7BDF85|ভ্ৰমণ গোট / ই ভিছাৰ বাবে ভিছাৰ প্ৰয়োজন নাই }} {{legend|#9FD5BE|ই ভিছা}} {{legend|#C0C0C0|ভিছাৰ প্ৰয়োজন }} {{legend|#555555|প্ৰবেষ নাকচ কৰা হৈছে (ইজৰাইল) }}]] ==ভিছা ৰেহাই== তলত উল্লেখ কৰা ন্যায়িক অধিকাৰক্ষেত্ৰসমূহৰ নাগৰিকসকলক পৰ্যটন বা ব্যৱসায়িক উদ্দেশ্যত ইৰাণত প্ৰৱেশ কৰিবলৈ ভিছাৰ প্ৰয়োজন নাই, তলত উল্লেখ কৰা সময়সীমাৰ বাবে (যদিহে অন্যথা উল্লেখ কৰা হোৱা নাই): <ref name="tim">{{Timatic Visa Policy|country=IR|access-date=13 November 2023}}</ref> {|style=" border-radius:1em; box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); background-color: white; border: 1px solid white; padding: 5px;" |- style="vertical-align:top;" | '''যিকোনো ১৮০ দিনৰ ভিতৰত ৯০ দিন ''' {| | *{{flag|Armenia}} |valign="top"| *{{flag|Oman}} |valign="top"| *{{flag|Syria}}¹ |valign="top"| *{{flag|Turkey}} | |} '''৪৫ দিন''' *{{flag|Georgia}} '''৩০ দিন''' {| | *{{flag|Lebanon}} |valign="top"| *{{flag|Iraq}} |valign="top"| *{{flag|Tajikistan}}² | |} '''২১ দিন''' {| | *{{flag|China}}³ |valign="top"| *{{flag|Hong Kong}}³ |valign="top"| *{{flag|Macao}}³ | |} '''২০ দিন''' *{{flag|Egypt}} '''১৫ দিন''' *{{flag|Venezuela}}⁴ '''যিকোনো ১৮০ দিনৰ ভিতৰত ১৫ দিন '''⁵ {| | | |} {| | *{{flag|Belarus}} *{{flag|Bosnia and Herzegovina}} *{{flag|Brazil}} *{{flag|Brunei}} *{{flag|Cambodia}} *{{flag|Croatia}} |valign="top"| *{{flag|Cuba}} *{{flag|Indonesia}} *{{flag|Japan}} *{{flag|Kyrgyzstan}} *{{flag|Mauritania}} *{{flag|Mauritius}} |valign="top"| *{{flag|Mexico}} *{{flag|Peru}} *{{flag|Serbia}} *{{flag|Seychelles}} *{{flag|Singapore}}<ref>{{cite web | url=https://www.mfa.gov.sg/countries-regions/i/iran-islamic-republic-of/travel-page | title=Travel Page - Iran | website=www.mfa.gov.sg | publisher=[[Ministry of Foreign Affairs (Singapore)]]}}</ref> *{{flag|Tanzania}} |valign="top"| *{{flag|Tunisia}} *{{flag|Uzbekistan}} *{{flag|Vietnam}} *{{flag|Zimbabwe}} | |} '''১৪ দিন''' {| | *{{flag|Azerbaijan}} |valign="top"| *{{flag|Kazakhstan}} |valign="top"| *{{flag|Malaysia}} | |} | |} _{1 - ভিছা ৰেহাইৰ বাবে যোগ্যতা অৰ্জন কৰিবলৈ বিমানযোগে ইৰাণত প্ৰৱেশ কৰিব লাগিব।}<br/> _{2 - ভিছা ৰেহাইৰ বাবে যোগ্যতা অৰ্জন কৰিবলৈ দুছানবে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰৰ পৰা যাত্ৰা কৰি ইমাম খোমেইনি আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰত উপস্থিত হ’ব লাগিব।}<br/> _{3 - পিপলছ ৰিপাব্লিক অৱ চাইনা পাছপ’ৰ্ট, হংকং বিশেষ প্ৰশাসনিক অঞ্চলৰ পাছপ’ৰ্ট বা মাকাও বিশেষ প্ৰশাসনিক অঞ্চলৰ পাছপ’ৰ্ট থকা চীনা নাগৰিকৰ বাবে।}<br /> _{4 -৯০ দিনলৈকে বৃদ্ধি কৰিব পৰাকৈ থকাৰ সময়।}<br/> _{5 - কেৱল পৰ্যটনৰ উদ্দেশ্যে।} {| | class="nowrap" style="padding:0 2em 0 0"| *{{flag|Russia}} | Citizens of [[Russia]] travelling in a tour group (comprising between 5 and 50 people) together with a representative of the tour group operator may also enter Iran without a visa, for a maximum stay of 90 days within any 180 days.<ref name="tim"/> |} {| class="wikitable collapsible collapsed" |- !style="width:100%;";"|Date of visa changes |- | {{Incomplete list|date=July 2017}} * 1 February 2010: Azerbaijan<ref name="trend.az">{{cite web|url=https://en.trend.az/azerbaijan/society/2451792.html|title=Iran extends visa-free regime to Azerbaijani citizens|date=2 November 2015|website=trend.az}}</ref> * 29 July 2015: Egypt, Georgia, Lebanon, Syria and Turkey<ref>{{cite web|url=http://www.alaraby.co.uk/english/news/2015/7/29/iran-waives-visa-requirements-for-egypt-lebanon-syria-nationals|title=Iran waives visa requirements for Egypt, Lebanon, Syria nationals|first=Abubakr|last=al-Shamahi|date=29 July 2015 }}</ref> * 10 August 2016: Armenia<ref>[https://newsarmenia.am/news/armenia/vstupil-v-silu-armyano-iranskiy-memorandum-ob-otmene-vezdnykh-viz/ Вступил в силу армяно-иранский меморандум об отмене въездных виз]</ref> * 1 November 2017: Serbia<ref>{{cite web|url=http://www.mfa.gov.rs/en/consular-news-from-front-page/115-consular-news/17222-the-decision-of-the-islamic-republic-of-iran-on-visa-exemption-for-the-nationals-of-the-republic-of-serbia-holders-of-ordinary-passaports|title=THE DECISION OF THE ISLAMIC REPUBLIC OF IRAN ON VISA EXEMPTION FOR THE NATIONALS OF THE REPUBLIC OF SERBIA, HOLDERS OF ORDINARY PASSAPORTS|website=www.mfa.gov.rs}}</ref> * 21 July 2019: China,<ref>{{cite web | url=https://www.weibo.com/u/2312751365?is_hot=1#_rnd1563738100556 | title=Sina Visitor System }}</ref> Hong Kong and Macau * 24 October 2019: Iraq<ref>[https://www.tehrantimes.com/news/440902/Iran-temporarily-lifts-visa-requirement-for-Iraqi-nationals Iran temporarily lifts visa requirement for Iraqi nationals]</ref><ref>{{cite web | url=https://www.middleeastmonitor.com/20211027-iran-and-iraq-start-visa-waiver-programme/ | title=Iran and Iraq start visa waiver programme | date=27 October 2021 }}</ref> (was canceled between December 27, 2019 to October 2021) * 11 November 2022: Kazakhstan<ref>{{cite web | url=https://astanatimes.com/2022/11/iran-introduces-visa-free-regime-for-kazakh-citizens/#:~:text=The%20Government%20of%20the%20Islamic,expand%20and%20deepen%20bilateral%20relations | title=Iran Introduces Visa-Free Regime for Kazakh Citizens | date=8 November 2022 }}</ref> * 4 February 2024: Bosnia and Herzegovina, Bahrain, Belarus, Brazil, Brunei, Cambodia, Croatia, Cuba, India, Indonesia, Japan, Kyrgyzstan, Kuwait, Mauritania, Mauritius, Mexico, Peru, Qatar, Saudi Arabia, Serbia (resumed), Seychelles, Singapore, Tanzania, Tunisia, United Arab Emirates, Vietnam, Uzbekistan and Zimbabwe<ref>{{cite web | url=https://hongkong.mfa.gov.ir/en/newsview/739159 | title=Iran Waives Visa Requirement for 28 Countries | date=1 February 2024 }}</ref><ref>{{cite web |title=Iran to implement visa waiver for 32 countries on Feb. 4 |url=https://www.tehrantimes.com/news/494393/Iran-to-implement-visa-waiver-for-32-countries-on-Feb-4 |website=Tehran Times |publisher=[[Tehran Times]] |access-date=3 February 2024 |language=en |date=31 January 2024}}</ref> * 10 August 2024: Tajikistan<ref>[https://www.rferl.org/a/tajikistan-iran-visa-free-travel/33067511.html Tajik-Iranian Visa-Free Travel Deal To Begin August 10]</ref> '''Canceled''': * 17 October 2018: Serbia<ref>[https://www.tehrantimes.com/news/428659/Iran-ends-visa-free-travel-for-Serbians Iran ends visa-free travel for Serbians]</ref> (resumed in February 2024) * 27 December 2019: Iraq (resumed in October 2021) * 22 November 2025: India<ref>[https://gulfnews.com/world/asia/india/urgent-travel-advisory-indians-lose-irans-visa-free-entry-from-november-22-heres-why-1.500350504 Iran ends visa-free travel for Indians]</ref> |} ===ইৰাণৰ মুক্ত বাণিজ্য মণ্ডল=== সকলো পৰ্যটকে কিছ দ্বীপ, কেছম দ্বীপ, বা অন্যান্য মুক্ত বাণিজ্য অঞ্চলত ভিছা অবিহনে ১৪ দিন বা তাতকৈ কম সময় থাকিব পাৰে। আমেৰিকানসকল (পুয়েৰ্টো ৰিকো, ইউ.এছ. ভাৰ্জিন দ্বীপপুঞ্জ, আৰু গুৱামৰ বাহিৰে), কানাডিয়ান আৰু ব্ৰিটিছ নাগৰিকসকলৰ ক্ষেত্ৰত আগমনৰ সময়ত তেওঁলোকৰ বাবে অপেক্ষা কৰি থকা এজন প্ৰমাণিত এস্কৰ্ট গাইড থাকিব লাগিব, আৰু আগতীয়াকৈ হোটেল বুকিং কৰিব লাগিব। ২০২২ চনত পৰ্যটকে দুসপ্তাহলৈকে ভিছা অবিহনে তলত দিয়া মুক্ত বাণিজ্য অঞ্চলত থাকিব পাৰিব: <ref>{{cite web | url=http://www.irantravelingcenter.com/no-visa-required-for-iran/ | title=No Visa required for Iran free trade zones | date=30 June 2015 | access-date=14 January 2018 | archive-date=4 August 2021 | archive-url=https://web.archive.org/web/20210804022303/https://www.irantravelingcenter.com/no-visa-required-for-iran/ | url-status=dead }}</ref> *আৰভাণ্ড ফ্ৰী জ'ন * আৰাছ মুক্ত অঞ্চল * চাবাহৰ মুক্ত বাণিজ্য-ঔদ্যোগিক অঞ্চল * মাকু, ইৰাণ * কেছম দ্বীপ * কিছ দ্বীপ * আনজালি ===Non-ordinary passports=== [[File:Visa policy of Iran for holders of diplomatic and service category passports.png|800px|none|thumb|Visa policy of Iran for diplomatic, official or service passport holders {{legend|#ED1C24|Iran}} {{legend|#3F51B5|Visa not required for holders of diplomatic or service passports}} {{legend|#559CD1|Visa not required for diplomatic passports only}}]] Holders of [[passport]]s issued by the following countries are allowed to enter Iran without a visa. {|style=" border-radius:1em; box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); background-color: white; border: 1px solid white; padding: 5px;" |- style="vertical-align:top;" | *{{flag|Afghanistan}}^{D 3} *{{flag|Albania}}^D ^S ⁷ *{{flag|Armenia}}^{D 4} *{{flag|Azerbaijan}}^D ^S ³ *{{flag|Belarus}}^D ^O ⁷ *{{flag|Benin}}^D ^S ⁷ *{{flag|Bolivia}}^D ^S ⁵ *{{flag|Bosnia and Herzegovina}}^D ^S ³ *{{flag|Brazil}}^{D 3} *{{flag|Brunei}}^D ^O ⁷ *{{flag|Bulgaria}}^D ^S ³ *{{flag|Burkina Faso}}^D ^S ³ *{{flag|Cambodia}}^D ^S ⁷ *{{flag|China}}^D ^S ³ *{{flag|Colombia}}^D ^S ³ *{{flag|Croatia}}^D ^S ³ |valign="top"| *{{flag|Cuba}}^D ^S ⁴ *{{flag|Congo}}^D ^S ¹ *{{flag|Cyprus}}^D ^S ¹ *{{flag|Ecuador}}^D ^S ⁴ *{{flag|Egypt}}^D ^S ⁸ *{{flag|Ghana}}^D ^S ⁷ *{{flag|Greece}}^D ¹ *{{flag|Guinea}}^D ^S ³ *{{flag|Guyana}}^D ^S ³ *{{flag|Hungary}}^D ³ *{{flag|India}}^D ³ *{{flag|Indonesia}}^D ^S ¹⁰ *{{flag|Iraq}}^D ^S ⁶ *{{flag|Japan}}^D ^O ¹ *{{flag|Kazakhstan}}^D ^S ⁷ *{{flag|Kenya}}^D ^S ³ |valign="top"| *{{flag|Kyrgyzstan}}^D ^S ³ *{{flag|Lebanon}}^D ^S ⁷ *{{flag|Malaysia}}^D ^S ⁹ *{{flag|Malawi}}^D ^S ³ *{{flag|Mali}}^D ^S ³ *{{flag|Moldova}}^D ^S ³ *{{flag|Montenegro}}^D ^S ⁷ *{{flag|Nicaragua}}^D ^S ² *{{flag|North Korea}}^D ⁷ *{{flag|North Macedonia}}^D ^S ³ *{{flag|Oman}}^D ^O ^S ^Sp ⁷ *{{flag|Pakistan}}^D ^O ¹ *{{flag|Philippines}}^D ^S ⁷ *{{flag|Poland}}^D ² *{{flag|Portugal}}^D ^Sp ⁴ *{{flag|Romania}}^{D 3} |valign="top"| *{{flag|Russia}}^D ^S ⁷ *{{flag|Senegal}}^D ^S ³ *{{flag|Serbia}}^D ^S ⁷ *{{flag|Sierra Leone}}^D ^S ³ *{{flag|South Korea}}^D ^S ¹ *{{flag|Switzerland}}^{D 3} *{{flag|Syria}}^D ^O ^S ^Sp ⁷ *{{flag|Tajikistan}}^D ^S ³ *{{flag|Tunisia}}^D ^S ³ *{{flag|Turkmenistan}}^D ^S ³ *{{flag|Turkey}}^D ^S ¹ *{{flag|Ukraine}}^D ^S ⁷ *{{flag|Venezuela}}^D ^S ³ *{{flag|Vietnam}}^D ^O ⁷ *{{flag|Zimbabwe}}^D ^S ⁷ | |} _{D - Diplomatic passports}<br/> _{O - Official passports}<br/> _{S - Service passports}<br/> _{Sp - Special passports}<br/> _{1 - 3 months}<br/> _{2 - 2 months}<br/> _{3 - 1 month}<br/> _{4 - 90 days}<br/> _{5 - 60 days}<br/> _{6 - 45 days}<br/> _{7 - 30 days}<br/> _{8 - 20 days}<br/> _{9 - 15 days}<br/> _{10 - 14 days} ===Future changes=== Iran has signed visa exemption agreements with the following countries, but they have not yet entered into force: {| class="wikitable" |- ! Country ! Passports ! Agreement signed on |- | {{flag|Qatar}}<ref>{{cite web | url=https://parstoday.com/en/news/iran-i166874-iran_qatar_sign_14_bilateral_deals_including_visa_waiver | title=Iran, Qatar sign 14 bilateral deals, including visa waiver | date=22 February 2022}}</ref> ¹ | All | 21 February 2022 |- |} _{1 - Unilateral exemption was granted for ordinary passports.} ==ইলেক্ট্ৰনিক ভিছা (ই-ভিছা)== Citizens of other countries must apply an e-Visa on the basis of which a visa on arrival will be issued for a maximum of 30 days Extension of stay is possible twice for 30 days for a total of up to 90 days.<ref>{{cite web | url=https://evisa.mfa.ir/en/ | title=Iran eVisa}}</ref> e-Visa does not apply to Citizens of [[Afghanistan]], [[Bangladesh]], [[Canada]], [[Colombia]], [[Jordan]], [[Pakistan]], [[Somalia]], [[United Kingdom]] and [[United States]]. ;Shahid Rajaee Port Marine travelers entering Iran via [[Port of Shahid Rajaee|Shahid Rajaee Port]] in the southern Hormozgan Province can also receive a visa on arrival.<ref>{{cite web | title=Shahid Rajaee Port Visa on Arrival | url=https://financialtribune.com/articles/people-travel/62981/10-iranian-airports-issue-visa-on-arrival | website=financialtribune.com|date=23 April 2017 | access-date= April 24, 2017}}</ref> ==আগতীয়াকৈ ভিছাৰ প্ৰয়োজন== Citizens of the following countries are ineligible for an e-Visa, and thus must obtain a visa in advance at an Iranian embassy or consulate:<ref name="tim"/><ref>{{cite web | url=https://mfa.gov.ir/portal/helpdeskdata/5027/346/%D8%B1%D9%88%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DA%AF%D8%B1%D8%AF%DB%8C%D9%88%DB%8C%D8%B2%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8C | title=Tourist visa}}</ref> {|style=" border-radius:1em; box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); background-color: white; border: 1px solid white; padding: 5px;" |- style="vertical-align:top;" | *{{flag|Afghanistan}} *{{flag|Bangladesh}} *{{flag|Canada}} |valign="top"| *{{flag|Colombia}} *{{flag|Jordan}} *{{flag|Pakistan}} |valign="top"| *{{flag|Somalia}} *{{flag|United Kingdom}} *{{flag|United States}} | |} ===পূৰ্ব অনুমোদনৰ প্ৰয়োজন=== Holders of American, British, Canadian and Colombian passports can also visit Iran with an Iran tourism visa. The visa procedure for these nationalities takes around 8 weeks. They also have to plan and book their trip with a certified local travel agency in Iran. Before the visa can be issued, the agency has to submit the applicant's day-by-day itinerary to the foreign ministry for approval. American and Canadian spouses of Iranian Citizens can obtain family visas of up to 90 days to visit and stay in the country without the need for an agency. Passports of the above-mentioned citizens will also be stamped with a sticker visa and entry/exit stamps. ==ভিছাৰ আবেদন আৰু প্ৰয়োজনীয়তা== Iran's tourist visa is issued for up to 30 days and can have up to two additional 30-day extensions, for a total of 90 days. To get a visa before arrival, a Visa Authorization Code must be applied for through the Iranian Ministry of Foreign Affair's e-visa website or an Iranian travel agency. The amount of the visa fee is dependent upon one's nationality. The visa fee must be paid prior to pick-up or when applying for a VOA. Local Iranian travel agencies offer better support, trackability and convenience for an additional fee. Upon receiving a Visa Authorization Code, the visa may be collected at one of Iran's worldwide embassies and consulates prior to arrival or upon arrival at one of Iran's international airports. Most nationalities, except American, British and Canadian passport holders, can also obtain their tourist visa upon their arrival in the form of a Visa-on-arrival (VOA) at the airport without a prior application. Although this method is convenient for last-minute travelers, it does have a higher risk of rejection and tends to be more time-consuming. ==ছেপ্টেম্বৰ ২০২৫ ভিছা নীতি আপডেট== In September 2025, the Iranian Ministry of Foreign Affairs revised its August 2025 visa policy, clarifying that the new restrictions apply only to citizens of '''European countries, Australia, New Zealand, the United States, the United Kingdom, and Canada'''. Under these regulations, travelers from the affected countries must visit Iran as part of a guided tour organized through a registered travel agency. Independent travel without a licensed guide is no longer permitted. Applicants are also required to submit a “resume file” containing travel history, educational background, employment details, and social media accounts, along with a signed tour contract and fixed itinerary that includes pre-booked accommodations. Visa processing takes approximately two to three weeks, excluding weekends and national holidays. The policy does not affect citizens of visa-exempt countries, who may continue to enter Iran without a visa, provided they do not overstay and they stay in licensed accommodations.<ref>{{cite web | url=https://iranstravel.com/new-iran-visa-regulations/ | title=New Iran Visa Regulations}}</ref> ==October 2025 Revision of Iran Visa Policy== Starting October 2025, the Iran visa process has returned to its previous, more flexible format. Most travelers can once again apply for their visas through registered Iranian travel agencies and travel independently across the country. This marks a major shift from the stricter temporary measures introduced earlier this year. While travelers still need to provide a rough travel plan when applying for their visa, they now have much more freedom to adjust their itineraries after arrival. However, all tourists are still required to stay in registered hotels or guesthouses, as staying with locals or using unregistered private hosts remains prohibited under the current Iran travel regulations. Citizens of the United States, the United Kingdom, and Canada must still book a pre-arranged guided tour through an authorized agency, in accordance with the Ministry of Foreign Affairs’ policies.<ref>{{cite web | url=https://iranstravel.com/new-iran-visa-regulations/ | title=New Iran Visa Regulations}}</ref> ==Admission restrictions== ===বাধ্যতামূলক গাইড === [[কানাডা]], [[যুক্তৰাজ্য]] আৰু [[আমেৰিকা]]ৰ নাগৰিকসকলক সকলো সময়তে চৰকাৰী অনুমোদিত গাইডৰ দ্বাৰা এস্কৰ্ট কৰিব লাগিব। এই দেশসমূহত ইৰাণৰ বিদেশী অভিযান বন্ধ হোৱাৰ বাবে এই নাগৰিকসকলৰ স্বতন্ত্ৰ ভ্ৰমণ নিষিদ্ধ কৰা হৈছে। <ref>{{cite web | url=http://www.iraniantours.com/us.htm | title=ESCORTED TOURS THROUGH IRAN}}</ref> ===ইজৰাইল=== ইজৰাইলৰ নাগৰিকসকলক প্ৰৱেশ আৰু ট্ৰেনজিটৰ অনুমতি দিয়া নহয়, যদিও তেওঁলোকে নামি একেখন বিমানতে আগবাঢ়ি নাযায়। ইজৰাইলী ভিছা বা ষ্টাম্প (৩৬৫ দিনতকৈ কম পুৰণি), বা ইজৰাইল ভ্ৰমণৰ ইংগিত দিয়া কোনো তথ্য, বা ইজৰাইল ৰাষ্ট্ৰৰ সৈতে কোনো সংযোগ থকা পাছপ'ৰ্ট বা ভ্ৰমণ নথিপত্ৰৰ ধাৰীসকলকো প্ৰৱেশ আৰু ট্ৰেনজিটৰ অনুমতি দিয়া নহয়। <ref>{{cite web | url=http://www.ru.moscow.mfa.ir/index.aspx?fkeyid=&siteid=410&pageid=33932 | title=Visa information on the site of IRI Embassy in Moscow | website=mfa.ir | access-date=2018-04-14 | archive-date=2021-02-25 | archive-url=https://web.archive.org/web/20210225061536/http://www.ru.moscow.mfa.ir/index.aspx?fkeyid=&siteid=410&pageid=33932 | url-status=dead }}</ref> ==তথ্যৰ উৎস== {{Reflist|30em}} ==বাহ্যিক সংযোগ== <!-- ({{NoMoreLinks}}) --> <!-- DO NOT ADD MORE LINKS TO THIS ARTICLE. WIKIPEDIA IS NOT A COLLECTION OF LINKS NOR IS IT A PLACE FOR ADVERTISING (WP:ADV); it does NOT help with SEO ----- If you think that your link might be useful, instead of placing it here, put it on this article's talk page first for editor discussion. Links that are to UNOFFICIAL travel and/or visa agency websites WILL BE DELETED. IF YOU PERSIST, YOUR WEBSITE WILL BE BLACKLISTED BY WIKIPEDIA AND/OR WIKIMEDIA. --> {{Wikivoyage|Iran}} * [http://evisa.mfa.ir/en/ IR-IRAN Electronic Visa (Iran eVisa) Application System] * [https://evisatraveller.mfa.ir Electronic visa of Iran] * [https://en.mfa.gov.ir/ Ministry of Foreign Affairs of I.R.Iran] [[শ্ৰেণী:ইৰান]] 8ss8wy6x7kai8u4p9fhl4hdfp2kstmz 604297 604296 2026-05-03T18:01:35Z নৰুনা বৰুৱা 44897 /* Admission restrictions */ 604297 wikitext text/x-wiki {{short description|Policy on permits required to enter Iran}} '''ইৰানৰ ভিছা নীতি''' [[ইৰাণ]]লৈ অহা বেছিভাগ পৰ্য্যটকে ভিছা ৰেহাই পোৱা দেশ বা ই-ভিছাৰ বাবে যোগ্য নোহোৱা দেশৰ নাগৰিকৰ বাহিৰে ইৰানলৈ অহাৰ আগতে ইলেক্ট্ৰনিক ভিছা (ই-ভিছা) ল’ব লাগিব; এনে ক্ষেত্ৰত তেওঁলোকে বিশ্বজুৰি ইৰাণৰ যিকোনো কূটনৈতিক মিছনৰ পৰা আগতীয়াকৈ ভিছা ল’ব লাগিব। ইৰাণলৈ যাত্ৰীসকলৰ বাবে তেওঁলোকৰ উদ্দেশ্যপ্ৰণোদিত থকাৰ বাহিৰত কমেও ৬ মাহৰ বাবে বৈধ পাছপ’ৰ্ট থাকিব লাগিব। ==অৱলোকন== ইৰাণ আৰু আন দেশ উভয়ৰে দ্বৈত নাগৰিকক ইৰাণত প্ৰৱেশ কৰাৰ সময়ত ইৰাণৰ নাগৰিক হিচাপে গণ্য কৰা হয়, আৰু সেয়েহে ইৰানত প্ৰবেশৰ সময়ত ইৰাণৰ পাছপ’ৰ্ট ৰখাটো আৱশ্যক। ২০১১ চনৰ পিছত ইৰাণ ভ্ৰমণ কৰা ব্যক্তিসকলৰ ওপৰত [[আমেৰিকা]]ৰ নিষেধাজ্ঞাৰ প্ৰতিক্ৰিয়া স্বৰূপে ইৰাণে আৰু পাছপ'ৰ্টত ভিছা লগোৱা নাই আৰু প্ৰায়বোৰ জাতিৰ বাবে প্ৰৱেশৰ সময়ত ষ্টাম্পও নিদিয়ে।<ref>{{cite web | title=Iran Waives Visa Stamping Rules to Boost Tourism | url=https://ifpnews.com/exclusive/iran-waives-visa-stamping-rules-to-boost-tourism/ | website=IFP News | date=23 November 2018 }}</ref> ২০১৮ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত ইৰাণৰ সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য, হস্তশিল্প আৰু পৰ্যটন সংস্থাৰ (ICHTO) মুৰব্বীয়ে ঘোষণা কৰে যে ইৰাণ এৰি যোৱাৰ পিছত আন দেশলৈ যোৱাৰ বিষয়ে তেওঁলোকৰ উদ্বেগ লাঘৱ কৰাৰ উদ্দেশ্যে বিদেশী পৰ্যটকৰ (আমেৰিকা, কানাডা আৰু ব্ৰিটেইনৰ দৰ্শনাৰ্থীৰ বাহিৰে) পাছপ'ৰ্টত আৰু ষ্টাম্প বা ষ্টীকাৰ লগোৱা নহ'ব।<ref>{{cite web |date=2019-06-24 | title=No more passport stamps for foreign nationals visiting Iran | url=https://www.tehrantimes.com/news/437345/No-more-passport-stamps-for-foreign-nationals-visiting-Iran | access-date=2023-12-14 | website=Tehran Times | language=en}}</ref> ২০১৯ চনৰ জুন মাহত ইৰাণৰ ৰাষ্ট্ৰপতিয়ে স্বৰাজ মন্ত্ৰালয়ক বিদেশীৰ পাছপ’ৰ্টত ষ্টাম্প নিদিয়াৰ সিদ্ধান্ত কাৰ্যকৰী কৰিবলৈ নিৰ্দেশ দিছিল। ==ভিছা নীতিৰ মানচিত্ৰ== [[File:Visa Policy Of Iran.svg|none|thumb|800px|ইৰাণৰ ভিছা নীতি {{legend|#ED1C24|ইৰান}} {{legend|#22B14C|ভিছাৰ প্ৰয়োজন নাই }} {{legend|#7BDF85|ভ্ৰমণ গোট / ই ভিছাৰ বাবে ভিছাৰ প্ৰয়োজন নাই }} {{legend|#9FD5BE|ই ভিছা}} {{legend|#C0C0C0|ভিছাৰ প্ৰয়োজন }} {{legend|#555555|প্ৰবেষ নাকচ কৰা হৈছে (ইজৰাইল) }}]] ==ভিছা ৰেহাই== তলত উল্লেখ কৰা ন্যায়িক অধিকাৰক্ষেত্ৰসমূহৰ নাগৰিকসকলক পৰ্যটন বা ব্যৱসায়িক উদ্দেশ্যত ইৰাণত প্ৰৱেশ কৰিবলৈ ভিছাৰ প্ৰয়োজন নাই, তলত উল্লেখ কৰা সময়সীমাৰ বাবে (যদিহে অন্যথা উল্লেখ কৰা হোৱা নাই): <ref name="tim">{{Timatic Visa Policy|country=IR|access-date=13 November 2023}}</ref> {|style=" border-radius:1em; box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); background-color: white; border: 1px solid white; padding: 5px;" |- style="vertical-align:top;" | '''যিকোনো ১৮০ দিনৰ ভিতৰত ৯০ দিন ''' {| | *{{flag|Armenia}} |valign="top"| *{{flag|Oman}} |valign="top"| *{{flag|Syria}}¹ |valign="top"| *{{flag|Turkey}} | |} '''৪৫ দিন''' *{{flag|Georgia}} '''৩০ দিন''' {| | *{{flag|Lebanon}} |valign="top"| *{{flag|Iraq}} |valign="top"| *{{flag|Tajikistan}}² | |} '''২১ দিন''' {| | *{{flag|China}}³ |valign="top"| *{{flag|Hong Kong}}³ |valign="top"| *{{flag|Macao}}³ | |} '''২০ দিন''' *{{flag|Egypt}} '''১৫ দিন''' *{{flag|Venezuela}}⁴ '''যিকোনো ১৮০ দিনৰ ভিতৰত ১৫ দিন '''⁵ {| | | |} {| | *{{flag|Belarus}} *{{flag|Bosnia and Herzegovina}} *{{flag|Brazil}} *{{flag|Brunei}} *{{flag|Cambodia}} *{{flag|Croatia}} |valign="top"| *{{flag|Cuba}} *{{flag|Indonesia}} *{{flag|Japan}} *{{flag|Kyrgyzstan}} *{{flag|Mauritania}} *{{flag|Mauritius}} |valign="top"| *{{flag|Mexico}} *{{flag|Peru}} *{{flag|Serbia}} *{{flag|Seychelles}} *{{flag|Singapore}}<ref>{{cite web | url=https://www.mfa.gov.sg/countries-regions/i/iran-islamic-republic-of/travel-page | title=Travel Page - Iran | website=www.mfa.gov.sg | publisher=[[Ministry of Foreign Affairs (Singapore)]]}}</ref> *{{flag|Tanzania}} |valign="top"| *{{flag|Tunisia}} *{{flag|Uzbekistan}} *{{flag|Vietnam}} *{{flag|Zimbabwe}} | |} '''১৪ দিন''' {| | *{{flag|Azerbaijan}} |valign="top"| *{{flag|Kazakhstan}} |valign="top"| *{{flag|Malaysia}} | |} | |} _{1 - ভিছা ৰেহাইৰ বাবে যোগ্যতা অৰ্জন কৰিবলৈ বিমানযোগে ইৰাণত প্ৰৱেশ কৰিব লাগিব।}<br/> _{2 - ভিছা ৰেহাইৰ বাবে যোগ্যতা অৰ্জন কৰিবলৈ দুছানবে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰৰ পৰা যাত্ৰা কৰি ইমাম খোমেইনি আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰত উপস্থিত হ’ব লাগিব।}<br/> _{3 - পিপলছ ৰিপাব্লিক অৱ চাইনা পাছপ’ৰ্ট, হংকং বিশেষ প্ৰশাসনিক অঞ্চলৰ পাছপ’ৰ্ট বা মাকাও বিশেষ প্ৰশাসনিক অঞ্চলৰ পাছপ’ৰ্ট থকা চীনা নাগৰিকৰ বাবে।}<br /> _{4 -৯০ দিনলৈকে বৃদ্ধি কৰিব পৰাকৈ থকাৰ সময়।}<br/> _{5 - কেৱল পৰ্যটনৰ উদ্দেশ্যে।} {| | class="nowrap" style="padding:0 2em 0 0"| *{{flag|Russia}} | Citizens of [[Russia]] travelling in a tour group (comprising between 5 and 50 people) together with a representative of the tour group operator may also enter Iran without a visa, for a maximum stay of 90 days within any 180 days.<ref name="tim"/> |} {| class="wikitable collapsible collapsed" |- !style="width:100%;";"|Date of visa changes |- | {{Incomplete list|date=July 2017}} * 1 February 2010: Azerbaijan<ref name="trend.az">{{cite web|url=https://en.trend.az/azerbaijan/society/2451792.html|title=Iran extends visa-free regime to Azerbaijani citizens|date=2 November 2015|website=trend.az}}</ref> * 29 July 2015: Egypt, Georgia, Lebanon, Syria and Turkey<ref>{{cite web|url=http://www.alaraby.co.uk/english/news/2015/7/29/iran-waives-visa-requirements-for-egypt-lebanon-syria-nationals|title=Iran waives visa requirements for Egypt, Lebanon, Syria nationals|first=Abubakr|last=al-Shamahi|date=29 July 2015 }}</ref> * 10 August 2016: Armenia<ref>[https://newsarmenia.am/news/armenia/vstupil-v-silu-armyano-iranskiy-memorandum-ob-otmene-vezdnykh-viz/ Вступил в силу армяно-иранский меморандум об отмене въездных виз]</ref> * 1 November 2017: Serbia<ref>{{cite web|url=http://www.mfa.gov.rs/en/consular-news-from-front-page/115-consular-news/17222-the-decision-of-the-islamic-republic-of-iran-on-visa-exemption-for-the-nationals-of-the-republic-of-serbia-holders-of-ordinary-passaports|title=THE DECISION OF THE ISLAMIC REPUBLIC OF IRAN ON VISA EXEMPTION FOR THE NATIONALS OF THE REPUBLIC OF SERBIA, HOLDERS OF ORDINARY PASSAPORTS|website=www.mfa.gov.rs}}</ref> * 21 July 2019: China,<ref>{{cite web | url=https://www.weibo.com/u/2312751365?is_hot=1#_rnd1563738100556 | title=Sina Visitor System }}</ref> Hong Kong and Macau * 24 October 2019: Iraq<ref>[https://www.tehrantimes.com/news/440902/Iran-temporarily-lifts-visa-requirement-for-Iraqi-nationals Iran temporarily lifts visa requirement for Iraqi nationals]</ref><ref>{{cite web | url=https://www.middleeastmonitor.com/20211027-iran-and-iraq-start-visa-waiver-programme/ | title=Iran and Iraq start visa waiver programme | date=27 October 2021 }}</ref> (was canceled between December 27, 2019 to October 2021) * 11 November 2022: Kazakhstan<ref>{{cite web | url=https://astanatimes.com/2022/11/iran-introduces-visa-free-regime-for-kazakh-citizens/#:~:text=The%20Government%20of%20the%20Islamic,expand%20and%20deepen%20bilateral%20relations | title=Iran Introduces Visa-Free Regime for Kazakh Citizens | date=8 November 2022 }}</ref> * 4 February 2024: Bosnia and Herzegovina, Bahrain, Belarus, Brazil, Brunei, Cambodia, Croatia, Cuba, India, Indonesia, Japan, Kyrgyzstan, Kuwait, Mauritania, Mauritius, Mexico, Peru, Qatar, Saudi Arabia, Serbia (resumed), Seychelles, Singapore, Tanzania, Tunisia, United Arab Emirates, Vietnam, Uzbekistan and Zimbabwe<ref>{{cite web | url=https://hongkong.mfa.gov.ir/en/newsview/739159 | title=Iran Waives Visa Requirement for 28 Countries | date=1 February 2024 }}</ref><ref>{{cite web |title=Iran to implement visa waiver for 32 countries on Feb. 4 |url=https://www.tehrantimes.com/news/494393/Iran-to-implement-visa-waiver-for-32-countries-on-Feb-4 |website=Tehran Times |publisher=[[Tehran Times]] |access-date=3 February 2024 |language=en |date=31 January 2024}}</ref> * 10 August 2024: Tajikistan<ref>[https://www.rferl.org/a/tajikistan-iran-visa-free-travel/33067511.html Tajik-Iranian Visa-Free Travel Deal To Begin August 10]</ref> '''Canceled''': * 17 October 2018: Serbia<ref>[https://www.tehrantimes.com/news/428659/Iran-ends-visa-free-travel-for-Serbians Iran ends visa-free travel for Serbians]</ref> (resumed in February 2024) * 27 December 2019: Iraq (resumed in October 2021) * 22 November 2025: India<ref>[https://gulfnews.com/world/asia/india/urgent-travel-advisory-indians-lose-irans-visa-free-entry-from-november-22-heres-why-1.500350504 Iran ends visa-free travel for Indians]</ref> |} ===ইৰাণৰ মুক্ত বাণিজ্য মণ্ডল=== সকলো পৰ্যটকে কিছ দ্বীপ, কেছম দ্বীপ, বা অন্যান্য মুক্ত বাণিজ্য অঞ্চলত ভিছা অবিহনে ১৪ দিন বা তাতকৈ কম সময় থাকিব পাৰে। আমেৰিকানসকল (পুয়েৰ্টো ৰিকো, ইউ.এছ. ভাৰ্জিন দ্বীপপুঞ্জ, আৰু গুৱামৰ বাহিৰে), কানাডিয়ান আৰু ব্ৰিটিছ নাগৰিকসকলৰ ক্ষেত্ৰত আগমনৰ সময়ত তেওঁলোকৰ বাবে অপেক্ষা কৰি থকা এজন প্ৰমাণিত এস্কৰ্ট গাইড থাকিব লাগিব, আৰু আগতীয়াকৈ হোটেল বুকিং কৰিব লাগিব। ২০২২ চনত পৰ্যটকে দুসপ্তাহলৈকে ভিছা অবিহনে তলত দিয়া মুক্ত বাণিজ্য অঞ্চলত থাকিব পাৰিব: <ref>{{cite web | url=http://www.irantravelingcenter.com/no-visa-required-for-iran/ | title=No Visa required for Iran free trade zones | date=30 June 2015 | access-date=14 January 2018 | archive-date=4 August 2021 | archive-url=https://web.archive.org/web/20210804022303/https://www.irantravelingcenter.com/no-visa-required-for-iran/ | url-status=dead }}</ref> *আৰভাণ্ড ফ্ৰী জ'ন * আৰাছ মুক্ত অঞ্চল * চাবাহৰ মুক্ত বাণিজ্য-ঔদ্যোগিক অঞ্চল * মাকু, ইৰাণ * কেছম দ্বীপ * কিছ দ্বীপ * আনজালি ===Non-ordinary passports=== [[File:Visa policy of Iran for holders of diplomatic and service category passports.png|800px|none|thumb|Visa policy of Iran for diplomatic, official or service passport holders {{legend|#ED1C24|Iran}} {{legend|#3F51B5|Visa not required for holders of diplomatic or service passports}} {{legend|#559CD1|Visa not required for diplomatic passports only}}]] Holders of [[passport]]s issued by the following countries are allowed to enter Iran without a visa. {|style=" border-radius:1em; box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); background-color: white; border: 1px solid white; padding: 5px;" |- style="vertical-align:top;" | *{{flag|Afghanistan}}^{D 3} *{{flag|Albania}}^D ^S ⁷ *{{flag|Armenia}}^{D 4} *{{flag|Azerbaijan}}^D ^S ³ *{{flag|Belarus}}^D ^O ⁷ *{{flag|Benin}}^D ^S ⁷ *{{flag|Bolivia}}^D ^S ⁵ *{{flag|Bosnia and Herzegovina}}^D ^S ³ *{{flag|Brazil}}^{D 3} *{{flag|Brunei}}^D ^O ⁷ *{{flag|Bulgaria}}^D ^S ³ *{{flag|Burkina Faso}}^D ^S ³ *{{flag|Cambodia}}^D ^S ⁷ *{{flag|China}}^D ^S ³ *{{flag|Colombia}}^D ^S ³ *{{flag|Croatia}}^D ^S ³ |valign="top"| *{{flag|Cuba}}^D ^S ⁴ *{{flag|Congo}}^D ^S ¹ *{{flag|Cyprus}}^D ^S ¹ *{{flag|Ecuador}}^D ^S ⁴ *{{flag|Egypt}}^D ^S ⁸ *{{flag|Ghana}}^D ^S ⁷ *{{flag|Greece}}^D ¹ *{{flag|Guinea}}^D ^S ³ *{{flag|Guyana}}^D ^S ³ *{{flag|Hungary}}^D ³ *{{flag|India}}^D ³ *{{flag|Indonesia}}^D ^S ¹⁰ *{{flag|Iraq}}^D ^S ⁶ *{{flag|Japan}}^D ^O ¹ *{{flag|Kazakhstan}}^D ^S ⁷ *{{flag|Kenya}}^D ^S ³ |valign="top"| *{{flag|Kyrgyzstan}}^D ^S ³ *{{flag|Lebanon}}^D ^S ⁷ *{{flag|Malaysia}}^D ^S ⁹ *{{flag|Malawi}}^D ^S ³ *{{flag|Mali}}^D ^S ³ *{{flag|Moldova}}^D ^S ³ *{{flag|Montenegro}}^D ^S ⁷ *{{flag|Nicaragua}}^D ^S ² *{{flag|North Korea}}^D ⁷ *{{flag|North Macedonia}}^D ^S ³ *{{flag|Oman}}^D ^O ^S ^Sp ⁷ *{{flag|Pakistan}}^D ^O ¹ *{{flag|Philippines}}^D ^S ⁷ *{{flag|Poland}}^D ² *{{flag|Portugal}}^D ^Sp ⁴ *{{flag|Romania}}^{D 3} |valign="top"| *{{flag|Russia}}^D ^S ⁷ *{{flag|Senegal}}^D ^S ³ *{{flag|Serbia}}^D ^S ⁷ *{{flag|Sierra Leone}}^D ^S ³ *{{flag|South Korea}}^D ^S ¹ *{{flag|Switzerland}}^{D 3} *{{flag|Syria}}^D ^O ^S ^Sp ⁷ *{{flag|Tajikistan}}^D ^S ³ *{{flag|Tunisia}}^D ^S ³ *{{flag|Turkmenistan}}^D ^S ³ *{{flag|Turkey}}^D ^S ¹ *{{flag|Ukraine}}^D ^S ⁷ *{{flag|Venezuela}}^D ^S ³ *{{flag|Vietnam}}^D ^O ⁷ *{{flag|Zimbabwe}}^D ^S ⁷ | |} _{D - Diplomatic passports}<br/> _{O - Official passports}<br/> _{S - Service passports}<br/> _{Sp - Special passports}<br/> _{1 - 3 months}<br/> _{2 - 2 months}<br/> _{3 - 1 month}<br/> _{4 - 90 days}<br/> _{5 - 60 days}<br/> _{6 - 45 days}<br/> _{7 - 30 days}<br/> _{8 - 20 days}<br/> _{9 - 15 days}<br/> _{10 - 14 days} ===Future changes=== Iran has signed visa exemption agreements with the following countries, but they have not yet entered into force: {| class="wikitable" |- ! Country ! Passports ! Agreement signed on |- | {{flag|Qatar}}<ref>{{cite web | url=https://parstoday.com/en/news/iran-i166874-iran_qatar_sign_14_bilateral_deals_including_visa_waiver | title=Iran, Qatar sign 14 bilateral deals, including visa waiver | date=22 February 2022}}</ref> ¹ | All | 21 February 2022 |- |} _{1 - Unilateral exemption was granted for ordinary passports.} ==ইলেক্ট্ৰনিক ভিছা (ই-ভিছা)== Citizens of other countries must apply an e-Visa on the basis of which a visa on arrival will be issued for a maximum of 30 days Extension of stay is possible twice for 30 days for a total of up to 90 days.<ref>{{cite web | url=https://evisa.mfa.ir/en/ | title=Iran eVisa}}</ref> e-Visa does not apply to Citizens of [[Afghanistan]], [[Bangladesh]], [[Canada]], [[Colombia]], [[Jordan]], [[Pakistan]], [[Somalia]], [[United Kingdom]] and [[United States]]. ;Shahid Rajaee Port Marine travelers entering Iran via [[Port of Shahid Rajaee|Shahid Rajaee Port]] in the southern Hormozgan Province can also receive a visa on arrival.<ref>{{cite web | title=Shahid Rajaee Port Visa on Arrival | url=https://financialtribune.com/articles/people-travel/62981/10-iranian-airports-issue-visa-on-arrival | website=financialtribune.com|date=23 April 2017 | access-date= April 24, 2017}}</ref> ==আগতীয়াকৈ ভিছাৰ প্ৰয়োজন== Citizens of the following countries are ineligible for an e-Visa, and thus must obtain a visa in advance at an Iranian embassy or consulate:<ref name="tim"/><ref>{{cite web | url=https://mfa.gov.ir/portal/helpdeskdata/5027/346/%D8%B1%D9%88%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DA%AF%D8%B1%D8%AF%DB%8C%D9%88%DB%8C%D8%B2%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8C | title=Tourist visa}}</ref> {|style=" border-radius:1em; box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); background-color: white; border: 1px solid white; padding: 5px;" |- style="vertical-align:top;" | *{{flag|Afghanistan}} *{{flag|Bangladesh}} *{{flag|Canada}} |valign="top"| *{{flag|Colombia}} *{{flag|Jordan}} *{{flag|Pakistan}} |valign="top"| *{{flag|Somalia}} *{{flag|United Kingdom}} *{{flag|United States}} | |} ===পূৰ্ব অনুমোদনৰ প্ৰয়োজন=== Holders of American, British, Canadian and Colombian passports can also visit Iran with an Iran tourism visa. The visa procedure for these nationalities takes around 8 weeks. They also have to plan and book their trip with a certified local travel agency in Iran. Before the visa can be issued, the agency has to submit the applicant's day-by-day itinerary to the foreign ministry for approval. American and Canadian spouses of Iranian Citizens can obtain family visas of up to 90 days to visit and stay in the country without the need for an agency. Passports of the above-mentioned citizens will also be stamped with a sticker visa and entry/exit stamps. ==ভিছাৰ আবেদন আৰু প্ৰয়োজনীয়তা== Iran's tourist visa is issued for up to 30 days and can have up to two additional 30-day extensions, for a total of 90 days. To get a visa before arrival, a Visa Authorization Code must be applied for through the Iranian Ministry of Foreign Affair's e-visa website or an Iranian travel agency. The amount of the visa fee is dependent upon one's nationality. The visa fee must be paid prior to pick-up or when applying for a VOA. Local Iranian travel agencies offer better support, trackability and convenience for an additional fee. Upon receiving a Visa Authorization Code, the visa may be collected at one of Iran's worldwide embassies and consulates prior to arrival or upon arrival at one of Iran's international airports. Most nationalities, except American, British and Canadian passport holders, can also obtain their tourist visa upon their arrival in the form of a Visa-on-arrival (VOA) at the airport without a prior application. Although this method is convenient for last-minute travelers, it does have a higher risk of rejection and tends to be more time-consuming. ==ছেপ্টেম্বৰ ২০২৫ ভিছা নীতি আপডেট== In September 2025, the Iranian Ministry of Foreign Affairs revised its August 2025 visa policy, clarifying that the new restrictions apply only to citizens of '''European countries, Australia, New Zealand, the United States, the United Kingdom, and Canada'''. Under these regulations, travelers from the affected countries must visit Iran as part of a guided tour organized through a registered travel agency. Independent travel without a licensed guide is no longer permitted. Applicants are also required to submit a “resume file” containing travel history, educational background, employment details, and social media accounts, along with a signed tour contract and fixed itinerary that includes pre-booked accommodations. Visa processing takes approximately two to three weeks, excluding weekends and national holidays. The policy does not affect citizens of visa-exempt countries, who may continue to enter Iran without a visa, provided they do not overstay and they stay in licensed accommodations.<ref>{{cite web | url=https://iranstravel.com/new-iran-visa-regulations/ | title=New Iran Visa Regulations}}</ref> ==October 2025 Revision of Iran Visa Policy== Starting October 2025, the Iran visa process has returned to its previous, more flexible format. Most travelers can once again apply for their visas through registered Iranian travel agencies and travel independently across the country. This marks a major shift from the stricter temporary measures introduced earlier this year. While travelers still need to provide a rough travel plan when applying for their visa, they now have much more freedom to adjust their itineraries after arrival. However, all tourists are still required to stay in registered hotels or guesthouses, as staying with locals or using unregistered private hosts remains prohibited under the current Iran travel regulations. Citizens of the United States, the United Kingdom, and Canada must still book a pre-arranged guided tour through an authorized agency, in accordance with the Ministry of Foreign Affairs’ policies.<ref>{{cite web | url=https://iranstravel.com/new-iran-visa-regulations/ | title=New Iran Visa Regulations}}</ref> ==প্ৰবেশত থকা সীমাবদ্ধতা== ===বাধ্যতামূলক গাইড === [[কানাডা]], [[যুক্তৰাজ্য]] আৰু [[আমেৰিকা]]ৰ নাগৰিকসকলক সকলো সময়তে চৰকাৰী অনুমোদিত গাইডৰ দ্বাৰা এস্কৰ্ট কৰিব লাগিব। এই দেশসমূহত ইৰাণৰ বিদেশী অভিযান বন্ধ হোৱাৰ বাবে এই নাগৰিকসকলৰ স্বতন্ত্ৰ ভ্ৰমণ নিষিদ্ধ কৰা হৈছে। <ref>{{cite web | url=http://www.iraniantours.com/us.htm | title=ESCORTED TOURS THROUGH IRAN}}</ref> ===ইজৰাইল=== ইজৰাইলৰ নাগৰিকসকলক প্ৰৱেশ আৰু ট্ৰেনজিটৰ অনুমতি দিয়া নহয়, যদিও তেওঁলোকে নামি একেখন বিমানতে আগবাঢ়ি নাযায়। ইজৰাইলী ভিছা বা ষ্টাম্প (৩৬৫ দিনতকৈ কম পুৰণি), বা ইজৰাইল ভ্ৰমণৰ ইংগিত দিয়া কোনো তথ্য, বা ইজৰাইল ৰাষ্ট্ৰৰ সৈতে কোনো সংযোগ থকা পাছপ'ৰ্ট বা ভ্ৰমণ নথিপত্ৰৰ ধাৰীসকলকো প্ৰৱেশ আৰু ট্ৰেনজিটৰ অনুমতি দিয়া নহয়। <ref>{{cite web | url=http://www.ru.moscow.mfa.ir/index.aspx?fkeyid=&siteid=410&pageid=33932 | title=Visa information on the site of IRI Embassy in Moscow | website=mfa.ir | access-date=2018-04-14 | archive-date=2021-02-25 | archive-url=https://web.archive.org/web/20210225061536/http://www.ru.moscow.mfa.ir/index.aspx?fkeyid=&siteid=410&pageid=33932 | url-status=dead }}</ref> ==তথ্যৰ উৎস== {{Reflist|30em}} ==বাহ্যিক সংযোগ== <!-- ({{NoMoreLinks}}) --> <!-- DO NOT ADD MORE LINKS TO THIS ARTICLE. WIKIPEDIA IS NOT A COLLECTION OF LINKS NOR IS IT A PLACE FOR ADVERTISING (WP:ADV); it does NOT help with SEO ----- If you think that your link might be useful, instead of placing it here, put it on this article's talk page first for editor discussion. Links that are to UNOFFICIAL travel and/or visa agency websites WILL BE DELETED. IF YOU PERSIST, YOUR WEBSITE WILL BE BLACKLISTED BY WIKIPEDIA AND/OR WIKIMEDIA. --> {{Wikivoyage|Iran}} * [http://evisa.mfa.ir/en/ IR-IRAN Electronic Visa (Iran eVisa) Application System] * [https://evisatraveller.mfa.ir Electronic visa of Iran] * [https://en.mfa.gov.ir/ Ministry of Foreign Affairs of I.R.Iran] [[শ্ৰেণী:ইৰান]] 0672x6acx2xok0e9mvym8pmquejwuqg 604302 604297 2026-05-03T18:04:47Z নৰুনা বৰুৱা 44897 /* পূৰ্ব অনুমোদনৰ প্ৰয়োজন */ 604302 wikitext text/x-wiki {{short description|Policy on permits required to enter Iran}} '''ইৰানৰ ভিছা নীতি''' [[ইৰাণ]]লৈ অহা বেছিভাগ পৰ্য্যটকে ভিছা ৰেহাই পোৱা দেশ বা ই-ভিছাৰ বাবে যোগ্য নোহোৱা দেশৰ নাগৰিকৰ বাহিৰে ইৰানলৈ অহাৰ আগতে ইলেক্ট্ৰনিক ভিছা (ই-ভিছা) ল’ব লাগিব; এনে ক্ষেত্ৰত তেওঁলোকে বিশ্বজুৰি ইৰাণৰ যিকোনো কূটনৈতিক মিছনৰ পৰা আগতীয়াকৈ ভিছা ল’ব লাগিব। ইৰাণলৈ যাত্ৰীসকলৰ বাবে তেওঁলোকৰ উদ্দেশ্যপ্ৰণোদিত থকাৰ বাহিৰত কমেও ৬ মাহৰ বাবে বৈধ পাছপ’ৰ্ট থাকিব লাগিব। ==অৱলোকন== ইৰাণ আৰু আন দেশ উভয়ৰে দ্বৈত নাগৰিকক ইৰাণত প্ৰৱেশ কৰাৰ সময়ত ইৰাণৰ নাগৰিক হিচাপে গণ্য কৰা হয়, আৰু সেয়েহে ইৰানত প্ৰবেশৰ সময়ত ইৰাণৰ পাছপ’ৰ্ট ৰখাটো আৱশ্যক। ২০১১ চনৰ পিছত ইৰাণ ভ্ৰমণ কৰা ব্যক্তিসকলৰ ওপৰত [[আমেৰিকা]]ৰ নিষেধাজ্ঞাৰ প্ৰতিক্ৰিয়া স্বৰূপে ইৰাণে আৰু পাছপ'ৰ্টত ভিছা লগোৱা নাই আৰু প্ৰায়বোৰ জাতিৰ বাবে প্ৰৱেশৰ সময়ত ষ্টাম্পও নিদিয়ে।<ref>{{cite web | title=Iran Waives Visa Stamping Rules to Boost Tourism | url=https://ifpnews.com/exclusive/iran-waives-visa-stamping-rules-to-boost-tourism/ | website=IFP News | date=23 November 2018 }}</ref> ২০১৮ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত ইৰাণৰ সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য, হস্তশিল্প আৰু পৰ্যটন সংস্থাৰ (ICHTO) মুৰব্বীয়ে ঘোষণা কৰে যে ইৰাণ এৰি যোৱাৰ পিছত আন দেশলৈ যোৱাৰ বিষয়ে তেওঁলোকৰ উদ্বেগ লাঘৱ কৰাৰ উদ্দেশ্যে বিদেশী পৰ্যটকৰ (আমেৰিকা, কানাডা আৰু ব্ৰিটেইনৰ দৰ্শনাৰ্থীৰ বাহিৰে) পাছপ'ৰ্টত আৰু ষ্টাম্প বা ষ্টীকাৰ লগোৱা নহ'ব।<ref>{{cite web |date=2019-06-24 | title=No more passport stamps for foreign nationals visiting Iran | url=https://www.tehrantimes.com/news/437345/No-more-passport-stamps-for-foreign-nationals-visiting-Iran | access-date=2023-12-14 | website=Tehran Times | language=en}}</ref> ২০১৯ চনৰ জুন মাহত ইৰাণৰ ৰাষ্ট্ৰপতিয়ে স্বৰাজ মন্ত্ৰালয়ক বিদেশীৰ পাছপ’ৰ্টত ষ্টাম্প নিদিয়াৰ সিদ্ধান্ত কাৰ্যকৰী কৰিবলৈ নিৰ্দেশ দিছিল। ==ভিছা নীতিৰ মানচিত্ৰ== [[File:Visa Policy Of Iran.svg|none|thumb|800px|ইৰাণৰ ভিছা নীতি {{legend|#ED1C24|ইৰান}} {{legend|#22B14C|ভিছাৰ প্ৰয়োজন নাই }} {{legend|#7BDF85|ভ্ৰমণ গোট / ই ভিছাৰ বাবে ভিছাৰ প্ৰয়োজন নাই }} {{legend|#9FD5BE|ই ভিছা}} {{legend|#C0C0C0|ভিছাৰ প্ৰয়োজন }} {{legend|#555555|প্ৰবেষ নাকচ কৰা হৈছে (ইজৰাইল) }}]] ==ভিছা ৰেহাই== তলত উল্লেখ কৰা ন্যায়িক অধিকাৰক্ষেত্ৰসমূহৰ নাগৰিকসকলক পৰ্যটন বা ব্যৱসায়িক উদ্দেশ্যত ইৰাণত প্ৰৱেশ কৰিবলৈ ভিছাৰ প্ৰয়োজন নাই, তলত উল্লেখ কৰা সময়সীমাৰ বাবে (যদিহে অন্যথা উল্লেখ কৰা হোৱা নাই): <ref name="tim">{{Timatic Visa Policy|country=IR|access-date=13 November 2023}}</ref> {|style=" border-radius:1em; box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); background-color: white; border: 1px solid white; padding: 5px;" |- style="vertical-align:top;" | '''যিকোনো ১৮০ দিনৰ ভিতৰত ৯০ দিন ''' {| | *{{flag|Armenia}} |valign="top"| *{{flag|Oman}} |valign="top"| *{{flag|Syria}}¹ |valign="top"| *{{flag|Turkey}} | |} '''৪৫ দিন''' *{{flag|Georgia}} '''৩০ দিন''' {| | *{{flag|Lebanon}} |valign="top"| *{{flag|Iraq}} |valign="top"| *{{flag|Tajikistan}}² | |} '''২১ দিন''' {| | *{{flag|China}}³ |valign="top"| *{{flag|Hong Kong}}³ |valign="top"| *{{flag|Macao}}³ | |} '''২০ দিন''' *{{flag|Egypt}} '''১৫ দিন''' *{{flag|Venezuela}}⁴ '''যিকোনো ১৮০ দিনৰ ভিতৰত ১৫ দিন '''⁵ {| | | |} {| | *{{flag|Belarus}} *{{flag|Bosnia and Herzegovina}} *{{flag|Brazil}} *{{flag|Brunei}} *{{flag|Cambodia}} *{{flag|Croatia}} |valign="top"| *{{flag|Cuba}} *{{flag|Indonesia}} *{{flag|Japan}} *{{flag|Kyrgyzstan}} *{{flag|Mauritania}} *{{flag|Mauritius}} |valign="top"| *{{flag|Mexico}} *{{flag|Peru}} *{{flag|Serbia}} *{{flag|Seychelles}} *{{flag|Singapore}}<ref>{{cite web | url=https://www.mfa.gov.sg/countries-regions/i/iran-islamic-republic-of/travel-page | title=Travel Page - Iran | website=www.mfa.gov.sg | publisher=[[Ministry of Foreign Affairs (Singapore)]]}}</ref> *{{flag|Tanzania}} |valign="top"| *{{flag|Tunisia}} *{{flag|Uzbekistan}} *{{flag|Vietnam}} *{{flag|Zimbabwe}} | |} '''১৪ দিন''' {| | *{{flag|Azerbaijan}} |valign="top"| *{{flag|Kazakhstan}} |valign="top"| *{{flag|Malaysia}} | |} | |} _{1 - ভিছা ৰেহাইৰ বাবে যোগ্যতা অৰ্জন কৰিবলৈ বিমানযোগে ইৰাণত প্ৰৱেশ কৰিব লাগিব।}<br/> _{2 - ভিছা ৰেহাইৰ বাবে যোগ্যতা অৰ্জন কৰিবলৈ দুছানবে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰৰ পৰা যাত্ৰা কৰি ইমাম খোমেইনি আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰত উপস্থিত হ’ব লাগিব।}<br/> _{3 - পিপলছ ৰিপাব্লিক অৱ চাইনা পাছপ’ৰ্ট, হংকং বিশেষ প্ৰশাসনিক অঞ্চলৰ পাছপ’ৰ্ট বা মাকাও বিশেষ প্ৰশাসনিক অঞ্চলৰ পাছপ’ৰ্ট থকা চীনা নাগৰিকৰ বাবে।}<br /> _{4 -৯০ দিনলৈকে বৃদ্ধি কৰিব পৰাকৈ থকাৰ সময়।}<br/> _{5 - কেৱল পৰ্যটনৰ উদ্দেশ্যে।} {| | class="nowrap" style="padding:0 2em 0 0"| *{{flag|Russia}} | Citizens of [[Russia]] travelling in a tour group (comprising between 5 and 50 people) together with a representative of the tour group operator may also enter Iran without a visa, for a maximum stay of 90 days within any 180 days.<ref name="tim"/> |} {| class="wikitable collapsible collapsed" |- !style="width:100%;";"|Date of visa changes |- | {{Incomplete list|date=July 2017}} * 1 February 2010: Azerbaijan<ref name="trend.az">{{cite web|url=https://en.trend.az/azerbaijan/society/2451792.html|title=Iran extends visa-free regime to Azerbaijani citizens|date=2 November 2015|website=trend.az}}</ref> * 29 July 2015: Egypt, Georgia, Lebanon, Syria and Turkey<ref>{{cite web|url=http://www.alaraby.co.uk/english/news/2015/7/29/iran-waives-visa-requirements-for-egypt-lebanon-syria-nationals|title=Iran waives visa requirements for Egypt, Lebanon, Syria nationals|first=Abubakr|last=al-Shamahi|date=29 July 2015 }}</ref> * 10 August 2016: Armenia<ref>[https://newsarmenia.am/news/armenia/vstupil-v-silu-armyano-iranskiy-memorandum-ob-otmene-vezdnykh-viz/ Вступил в силу армяно-иранский меморандум об отмене въездных виз]</ref> * 1 November 2017: Serbia<ref>{{cite web|url=http://www.mfa.gov.rs/en/consular-news-from-front-page/115-consular-news/17222-the-decision-of-the-islamic-republic-of-iran-on-visa-exemption-for-the-nationals-of-the-republic-of-serbia-holders-of-ordinary-passaports|title=THE DECISION OF THE ISLAMIC REPUBLIC OF IRAN ON VISA EXEMPTION FOR THE NATIONALS OF THE REPUBLIC OF SERBIA, HOLDERS OF ORDINARY PASSAPORTS|website=www.mfa.gov.rs}}</ref> * 21 July 2019: China,<ref>{{cite web | url=https://www.weibo.com/u/2312751365?is_hot=1#_rnd1563738100556 | title=Sina Visitor System }}</ref> Hong Kong and Macau * 24 October 2019: Iraq<ref>[https://www.tehrantimes.com/news/440902/Iran-temporarily-lifts-visa-requirement-for-Iraqi-nationals Iran temporarily lifts visa requirement for Iraqi nationals]</ref><ref>{{cite web | url=https://www.middleeastmonitor.com/20211027-iran-and-iraq-start-visa-waiver-programme/ | title=Iran and Iraq start visa waiver programme | date=27 October 2021 }}</ref> (was canceled between December 27, 2019 to October 2021) * 11 November 2022: Kazakhstan<ref>{{cite web | url=https://astanatimes.com/2022/11/iran-introduces-visa-free-regime-for-kazakh-citizens/#:~:text=The%20Government%20of%20the%20Islamic,expand%20and%20deepen%20bilateral%20relations | title=Iran Introduces Visa-Free Regime for Kazakh Citizens | date=8 November 2022 }}</ref> * 4 February 2024: Bosnia and Herzegovina, Bahrain, Belarus, Brazil, Brunei, Cambodia, Croatia, Cuba, India, Indonesia, Japan, Kyrgyzstan, Kuwait, Mauritania, Mauritius, Mexico, Peru, Qatar, Saudi Arabia, Serbia (resumed), Seychelles, Singapore, Tanzania, Tunisia, United Arab Emirates, Vietnam, Uzbekistan and Zimbabwe<ref>{{cite web | url=https://hongkong.mfa.gov.ir/en/newsview/739159 | title=Iran Waives Visa Requirement for 28 Countries | date=1 February 2024 }}</ref><ref>{{cite web |title=Iran to implement visa waiver for 32 countries on Feb. 4 |url=https://www.tehrantimes.com/news/494393/Iran-to-implement-visa-waiver-for-32-countries-on-Feb-4 |website=Tehran Times |publisher=[[Tehran Times]] |access-date=3 February 2024 |language=en |date=31 January 2024}}</ref> * 10 August 2024: Tajikistan<ref>[https://www.rferl.org/a/tajikistan-iran-visa-free-travel/33067511.html Tajik-Iranian Visa-Free Travel Deal To Begin August 10]</ref> '''Canceled''': * 17 October 2018: Serbia<ref>[https://www.tehrantimes.com/news/428659/Iran-ends-visa-free-travel-for-Serbians Iran ends visa-free travel for Serbians]</ref> (resumed in February 2024) * 27 December 2019: Iraq (resumed in October 2021) * 22 November 2025: India<ref>[https://gulfnews.com/world/asia/india/urgent-travel-advisory-indians-lose-irans-visa-free-entry-from-november-22-heres-why-1.500350504 Iran ends visa-free travel for Indians]</ref> |} ===ইৰাণৰ মুক্ত বাণিজ্য মণ্ডল=== সকলো পৰ্যটকে কিছ দ্বীপ, কেছম দ্বীপ, বা অন্যান্য মুক্ত বাণিজ্য অঞ্চলত ভিছা অবিহনে ১৪ দিন বা তাতকৈ কম সময় থাকিব পাৰে। আমেৰিকানসকল (পুয়েৰ্টো ৰিকো, ইউ.এছ. ভাৰ্জিন দ্বীপপুঞ্জ, আৰু গুৱামৰ বাহিৰে), কানাডিয়ান আৰু ব্ৰিটিছ নাগৰিকসকলৰ ক্ষেত্ৰত আগমনৰ সময়ত তেওঁলোকৰ বাবে অপেক্ষা কৰি থকা এজন প্ৰমাণিত এস্কৰ্ট গাইড থাকিব লাগিব, আৰু আগতীয়াকৈ হোটেল বুকিং কৰিব লাগিব। ২০২২ চনত পৰ্যটকে দুসপ্তাহলৈকে ভিছা অবিহনে তলত দিয়া মুক্ত বাণিজ্য অঞ্চলত থাকিব পাৰিব: <ref>{{cite web | url=http://www.irantravelingcenter.com/no-visa-required-for-iran/ | title=No Visa required for Iran free trade zones | date=30 June 2015 | access-date=14 January 2018 | archive-date=4 August 2021 | archive-url=https://web.archive.org/web/20210804022303/https://www.irantravelingcenter.com/no-visa-required-for-iran/ | url-status=dead }}</ref> *আৰভাণ্ড ফ্ৰী জ'ন * আৰাছ মুক্ত অঞ্চল * চাবাহৰ মুক্ত বাণিজ্য-ঔদ্যোগিক অঞ্চল * মাকু, ইৰাণ * কেছম দ্বীপ * কিছ দ্বীপ * আনজালি ===Non-ordinary passports=== [[File:Visa policy of Iran for holders of diplomatic and service category passports.png|800px|none|thumb|Visa policy of Iran for diplomatic, official or service passport holders {{legend|#ED1C24|Iran}} {{legend|#3F51B5|Visa not required for holders of diplomatic or service passports}} {{legend|#559CD1|Visa not required for diplomatic passports only}}]] Holders of [[passport]]s issued by the following countries are allowed to enter Iran without a visa. {|style=" border-radius:1em; box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); background-color: white; border: 1px solid white; padding: 5px;" |- style="vertical-align:top;" | *{{flag|Afghanistan}}^{D 3} *{{flag|Albania}}^D ^S ⁷ *{{flag|Armenia}}^{D 4} *{{flag|Azerbaijan}}^D ^S ³ *{{flag|Belarus}}^D ^O ⁷ *{{flag|Benin}}^D ^S ⁷ *{{flag|Bolivia}}^D ^S ⁵ *{{flag|Bosnia and Herzegovina}}^D ^S ³ *{{flag|Brazil}}^{D 3} *{{flag|Brunei}}^D ^O ⁷ *{{flag|Bulgaria}}^D ^S ³ *{{flag|Burkina Faso}}^D ^S ³ *{{flag|Cambodia}}^D ^S ⁷ *{{flag|China}}^D ^S ³ *{{flag|Colombia}}^D ^S ³ *{{flag|Croatia}}^D ^S ³ |valign="top"| *{{flag|Cuba}}^D ^S ⁴ *{{flag|Congo}}^D ^S ¹ *{{flag|Cyprus}}^D ^S ¹ *{{flag|Ecuador}}^D ^S ⁴ *{{flag|Egypt}}^D ^S ⁸ *{{flag|Ghana}}^D ^S ⁷ *{{flag|Greece}}^D ¹ *{{flag|Guinea}}^D ^S ³ *{{flag|Guyana}}^D ^S ³ *{{flag|Hungary}}^D ³ *{{flag|India}}^D ³ *{{flag|Indonesia}}^D ^S ¹⁰ *{{flag|Iraq}}^D ^S ⁶ *{{flag|Japan}}^D ^O ¹ *{{flag|Kazakhstan}}^D ^S ⁷ *{{flag|Kenya}}^D ^S ³ |valign="top"| *{{flag|Kyrgyzstan}}^D ^S ³ *{{flag|Lebanon}}^D ^S ⁷ *{{flag|Malaysia}}^D ^S ⁹ *{{flag|Malawi}}^D ^S ³ *{{flag|Mali}}^D ^S ³ *{{flag|Moldova}}^D ^S ³ *{{flag|Montenegro}}^D ^S ⁷ *{{flag|Nicaragua}}^D ^S ² *{{flag|North Korea}}^D ⁷ *{{flag|North Macedonia}}^D ^S ³ *{{flag|Oman}}^D ^O ^S ^Sp ⁷ *{{flag|Pakistan}}^D ^O ¹ *{{flag|Philippines}}^D ^S ⁷ *{{flag|Poland}}^D ² *{{flag|Portugal}}^D ^Sp ⁴ *{{flag|Romania}}^{D 3} |valign="top"| *{{flag|Russia}}^D ^S ⁷ *{{flag|Senegal}}^D ^S ³ *{{flag|Serbia}}^D ^S ⁷ *{{flag|Sierra Leone}}^D ^S ³ *{{flag|South Korea}}^D ^S ¹ *{{flag|Switzerland}}^{D 3} *{{flag|Syria}}^D ^O ^S ^Sp ⁷ *{{flag|Tajikistan}}^D ^S ³ *{{flag|Tunisia}}^D ^S ³ *{{flag|Turkmenistan}}^D ^S ³ *{{flag|Turkey}}^D ^S ¹ *{{flag|Ukraine}}^D ^S ⁷ *{{flag|Venezuela}}^D ^S ³ *{{flag|Vietnam}}^D ^O ⁷ *{{flag|Zimbabwe}}^D ^S ⁷ | |} _{D - Diplomatic passports}<br/> _{O - Official passports}<br/> _{S - Service passports}<br/> _{Sp - Special passports}<br/> _{1 - 3 months}<br/> _{2 - 2 months}<br/> _{3 - 1 month}<br/> _{4 - 90 days}<br/> _{5 - 60 days}<br/> _{6 - 45 days}<br/> _{7 - 30 days}<br/> _{8 - 20 days}<br/> _{9 - 15 days}<br/> _{10 - 14 days} ===Future changes=== Iran has signed visa exemption agreements with the following countries, but they have not yet entered into force: {| class="wikitable" |- ! Country ! Passports ! Agreement signed on |- | {{flag|Qatar}}<ref>{{cite web | url=https://parstoday.com/en/news/iran-i166874-iran_qatar_sign_14_bilateral_deals_including_visa_waiver | title=Iran, Qatar sign 14 bilateral deals, including visa waiver | date=22 February 2022}}</ref> ¹ | All | 21 February 2022 |- |} _{1 - Unilateral exemption was granted for ordinary passports.} ==ইলেক্ট্ৰনিক ভিছা (ই-ভিছা)== Citizens of other countries must apply an e-Visa on the basis of which a visa on arrival will be issued for a maximum of 30 days Extension of stay is possible twice for 30 days for a total of up to 90 days.<ref>{{cite web | url=https://evisa.mfa.ir/en/ | title=Iran eVisa}}</ref> e-Visa does not apply to Citizens of [[Afghanistan]], [[Bangladesh]], [[Canada]], [[Colombia]], [[Jordan]], [[Pakistan]], [[Somalia]], [[United Kingdom]] and [[United States]]. ;Shahid Rajaee Port Marine travelers entering Iran via [[Port of Shahid Rajaee|Shahid Rajaee Port]] in the southern Hormozgan Province can also receive a visa on arrival.<ref>{{cite web | title=Shahid Rajaee Port Visa on Arrival | url=https://financialtribune.com/articles/people-travel/62981/10-iranian-airports-issue-visa-on-arrival | website=financialtribune.com|date=23 April 2017 | access-date= April 24, 2017}}</ref> ==আগতীয়াকৈ ভিছাৰ প্ৰয়োজন== Citizens of the following countries are ineligible for an e-Visa, and thus must obtain a visa in advance at an Iranian embassy or consulate:<ref name="tim"/><ref>{{cite web | url=https://mfa.gov.ir/portal/helpdeskdata/5027/346/%D8%B1%D9%88%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DA%AF%D8%B1%D8%AF%DB%8C%D9%88%DB%8C%D8%B2%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8C | title=Tourist visa}}</ref> {|style=" border-radius:1em; box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); background-color: white; border: 1px solid white; padding: 5px;" |- style="vertical-align:top;" | *{{flag|Afghanistan}} *{{flag|Bangladesh}} *{{flag|Canada}} |valign="top"| *{{flag|Colombia}} *{{flag|Jordan}} *{{flag|Pakistan}} |valign="top"| *{{flag|Somalia}} *{{flag|United Kingdom}} *{{flag|United States}} | |} ===পূৰ্ব অনুমোদনৰ প্ৰয়োজন=== [[আমেৰিকা]]ৰ, ব্ৰিটিছ, [[কানাডা]]ৰ, আৰু কলম্বিয়াৰ পাছপ’ৰ্টধাৰীয়েও ইৰাণ পৰ্যটন ভিছা লৈ ইৰাণলৈ যাব পাৰে। এই দেশসমূহৰ নাগৰিকসকলৰ বাবে ভিছা প্ৰক্ৰিয়াত প্ৰায় আঠ সপ্তাহ সময় লাগে। তেওঁলোকে নিজৰ ভ্ৰমণৰ পৰিকল্পনা আৰু বুকিং কৰিবলৈ ইৰাণৰ এটা প্ৰমাণিত স্থানীয় ট্ৰেভেল এজেন্সী ব্যৱহাৰ কৰিব লাগিব। ভিছা প্ৰদানৰ পূৰ্বে সংস্থাটোৱে আবেদনকাৰীৰ ভ্ৰমণসূচী বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰালয়ত অনুমোদনৰ বাবে দাখিল কৰিব লাগিব। ইৰাণী নাগৰিকৰ আমেৰিকান আৰু কানাডাৰ পত্নীয়ে কোনো এজেন্সীৰ সহায় অবিহনে দেশখনত প্ৰৱেশ আৰু থাকিবলৈ ৯০ দিনলৈকে পৰিয়াল ভিছা লাভ কৰিব পাৰিব। উপৰোক্ত নাগৰিকসকলৰ পাছপ’ৰ্টত ষ্টীকাৰ ভিছা আৰু প্ৰৱেশ ষ্টাম্পো লাভ কৰিব। ==ভিছাৰ আবেদন আৰু প্ৰয়োজনীয়তা== Iran's tourist visa is issued for up to 30 days and can have up to two additional 30-day extensions, for a total of 90 days. To get a visa before arrival, a Visa Authorization Code must be applied for through the Iranian Ministry of Foreign Affair's e-visa website or an Iranian travel agency. The amount of the visa fee is dependent upon one's nationality. The visa fee must be paid prior to pick-up or when applying for a VOA. Local Iranian travel agencies offer better support, trackability and convenience for an additional fee. Upon receiving a Visa Authorization Code, the visa may be collected at one of Iran's worldwide embassies and consulates prior to arrival or upon arrival at one of Iran's international airports. Most nationalities, except American, British and Canadian passport holders, can also obtain their tourist visa upon their arrival in the form of a Visa-on-arrival (VOA) at the airport without a prior application. Although this method is convenient for last-minute travelers, it does have a higher risk of rejection and tends to be more time-consuming. ==ছেপ্টেম্বৰ ২০২৫ ভিছা নীতি আপডেট== In September 2025, the Iranian Ministry of Foreign Affairs revised its August 2025 visa policy, clarifying that the new restrictions apply only to citizens of '''European countries, Australia, New Zealand, the United States, the United Kingdom, and Canada'''. Under these regulations, travelers from the affected countries must visit Iran as part of a guided tour organized through a registered travel agency. Independent travel without a licensed guide is no longer permitted. Applicants are also required to submit a “resume file” containing travel history, educational background, employment details, and social media accounts, along with a signed tour contract and fixed itinerary that includes pre-booked accommodations. Visa processing takes approximately two to three weeks, excluding weekends and national holidays. The policy does not affect citizens of visa-exempt countries, who may continue to enter Iran without a visa, provided they do not overstay and they stay in licensed accommodations.<ref>{{cite web | url=https://iranstravel.com/new-iran-visa-regulations/ | title=New Iran Visa Regulations}}</ref> ==October 2025 Revision of Iran Visa Policy== Starting October 2025, the Iran visa process has returned to its previous, more flexible format. Most travelers can once again apply for their visas through registered Iranian travel agencies and travel independently across the country. This marks a major shift from the stricter temporary measures introduced earlier this year. While travelers still need to provide a rough travel plan when applying for their visa, they now have much more freedom to adjust their itineraries after arrival. However, all tourists are still required to stay in registered hotels or guesthouses, as staying with locals or using unregistered private hosts remains prohibited under the current Iran travel regulations. Citizens of the United States, the United Kingdom, and Canada must still book a pre-arranged guided tour through an authorized agency, in accordance with the Ministry of Foreign Affairs’ policies.<ref>{{cite web | url=https://iranstravel.com/new-iran-visa-regulations/ | title=New Iran Visa Regulations}}</ref> ==প্ৰবেশত থকা সীমাবদ্ধতা== ===বাধ্যতামূলক গাইড === [[কানাডা]], [[যুক্তৰাজ্য]] আৰু [[আমেৰিকা]]ৰ নাগৰিকসকলক সকলো সময়তে চৰকাৰী অনুমোদিত গাইডৰ দ্বাৰা এস্কৰ্ট কৰিব লাগিব। এই দেশসমূহত ইৰাণৰ বিদেশী অভিযান বন্ধ হোৱাৰ বাবে এই নাগৰিকসকলৰ স্বতন্ত্ৰ ভ্ৰমণ নিষিদ্ধ কৰা হৈছে। <ref>{{cite web | url=http://www.iraniantours.com/us.htm | title=ESCORTED TOURS THROUGH IRAN}}</ref> ===ইজৰাইল=== ইজৰাইলৰ নাগৰিকসকলক প্ৰৱেশ আৰু ট্ৰেনজিটৰ অনুমতি দিয়া নহয়, যদিও তেওঁলোকে নামি একেখন বিমানতে আগবাঢ়ি নাযায়। ইজৰাইলী ভিছা বা ষ্টাম্প (৩৬৫ দিনতকৈ কম পুৰণি), বা ইজৰাইল ভ্ৰমণৰ ইংগিত দিয়া কোনো তথ্য, বা ইজৰাইল ৰাষ্ট্ৰৰ সৈতে কোনো সংযোগ থকা পাছপ'ৰ্ট বা ভ্ৰমণ নথিপত্ৰৰ ধাৰীসকলকো প্ৰৱেশ আৰু ট্ৰেনজিটৰ অনুমতি দিয়া নহয়। <ref>{{cite web | url=http://www.ru.moscow.mfa.ir/index.aspx?fkeyid=&siteid=410&pageid=33932 | title=Visa information on the site of IRI Embassy in Moscow | website=mfa.ir | access-date=2018-04-14 | archive-date=2021-02-25 | archive-url=https://web.archive.org/web/20210225061536/http://www.ru.moscow.mfa.ir/index.aspx?fkeyid=&siteid=410&pageid=33932 | url-status=dead }}</ref> ==তথ্যৰ উৎস== {{Reflist|30em}} ==বাহ্যিক সংযোগ== <!-- ({{NoMoreLinks}}) --> <!-- DO NOT ADD MORE LINKS TO THIS ARTICLE. WIKIPEDIA IS NOT A COLLECTION OF LINKS NOR IS IT A PLACE FOR ADVERTISING (WP:ADV); it does NOT help with SEO ----- If you think that your link might be useful, instead of placing it here, put it on this article's talk page first for editor discussion. Links that are to UNOFFICIAL travel and/or visa agency websites WILL BE DELETED. IF YOU PERSIST, YOUR WEBSITE WILL BE BLACKLISTED BY WIKIPEDIA AND/OR WIKIMEDIA. --> {{Wikivoyage|Iran}} * [http://evisa.mfa.ir/en/ IR-IRAN Electronic Visa (Iran eVisa) Application System] * [https://evisatraveller.mfa.ir Electronic visa of Iran] * [https://en.mfa.gov.ir/ Ministry of Foreign Affairs of I.R.Iran] [[শ্ৰেণী:ইৰান]] c5iaa9dyjh8ctjaxtkt9b766rdu4x4i 604303 604302 2026-05-03T18:05:55Z নৰুনা বৰুৱা 44897 /* আগতীয়াকৈ ভিছাৰ প্ৰয়োজন */ 604303 wikitext text/x-wiki {{short description|Policy on permits required to enter Iran}} '''ইৰানৰ ভিছা নীতি''' [[ইৰাণ]]লৈ অহা বেছিভাগ পৰ্য্যটকে ভিছা ৰেহাই পোৱা দেশ বা ই-ভিছাৰ বাবে যোগ্য নোহোৱা দেশৰ নাগৰিকৰ বাহিৰে ইৰানলৈ অহাৰ আগতে ইলেক্ট্ৰনিক ভিছা (ই-ভিছা) ল’ব লাগিব; এনে ক্ষেত্ৰত তেওঁলোকে বিশ্বজুৰি ইৰাণৰ যিকোনো কূটনৈতিক মিছনৰ পৰা আগতীয়াকৈ ভিছা ল’ব লাগিব। ইৰাণলৈ যাত্ৰীসকলৰ বাবে তেওঁলোকৰ উদ্দেশ্যপ্ৰণোদিত থকাৰ বাহিৰত কমেও ৬ মাহৰ বাবে বৈধ পাছপ’ৰ্ট থাকিব লাগিব। ==অৱলোকন== ইৰাণ আৰু আন দেশ উভয়ৰে দ্বৈত নাগৰিকক ইৰাণত প্ৰৱেশ কৰাৰ সময়ত ইৰাণৰ নাগৰিক হিচাপে গণ্য কৰা হয়, আৰু সেয়েহে ইৰানত প্ৰবেশৰ সময়ত ইৰাণৰ পাছপ’ৰ্ট ৰখাটো আৱশ্যক। ২০১১ চনৰ পিছত ইৰাণ ভ্ৰমণ কৰা ব্যক্তিসকলৰ ওপৰত [[আমেৰিকা]]ৰ নিষেধাজ্ঞাৰ প্ৰতিক্ৰিয়া স্বৰূপে ইৰাণে আৰু পাছপ'ৰ্টত ভিছা লগোৱা নাই আৰু প্ৰায়বোৰ জাতিৰ বাবে প্ৰৱেশৰ সময়ত ষ্টাম্পও নিদিয়ে।<ref>{{cite web | title=Iran Waives Visa Stamping Rules to Boost Tourism | url=https://ifpnews.com/exclusive/iran-waives-visa-stamping-rules-to-boost-tourism/ | website=IFP News | date=23 November 2018 }}</ref> ২০১৮ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত ইৰাণৰ সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য, হস্তশিল্প আৰু পৰ্যটন সংস্থাৰ (ICHTO) মুৰব্বীয়ে ঘোষণা কৰে যে ইৰাণ এৰি যোৱাৰ পিছত আন দেশলৈ যোৱাৰ বিষয়ে তেওঁলোকৰ উদ্বেগ লাঘৱ কৰাৰ উদ্দেশ্যে বিদেশী পৰ্যটকৰ (আমেৰিকা, কানাডা আৰু ব্ৰিটেইনৰ দৰ্শনাৰ্থীৰ বাহিৰে) পাছপ'ৰ্টত আৰু ষ্টাম্প বা ষ্টীকাৰ লগোৱা নহ'ব।<ref>{{cite web |date=2019-06-24 | title=No more passport stamps for foreign nationals visiting Iran | url=https://www.tehrantimes.com/news/437345/No-more-passport-stamps-for-foreign-nationals-visiting-Iran | access-date=2023-12-14 | website=Tehran Times | language=en}}</ref> ২০১৯ চনৰ জুন মাহত ইৰাণৰ ৰাষ্ট্ৰপতিয়ে স্বৰাজ মন্ত্ৰালয়ক বিদেশীৰ পাছপ’ৰ্টত ষ্টাম্প নিদিয়াৰ সিদ্ধান্ত কাৰ্যকৰী কৰিবলৈ নিৰ্দেশ দিছিল। ==ভিছা নীতিৰ মানচিত্ৰ== [[File:Visa Policy Of Iran.svg|none|thumb|800px|ইৰাণৰ ভিছা নীতি {{legend|#ED1C24|ইৰান}} {{legend|#22B14C|ভিছাৰ প্ৰয়োজন নাই }} {{legend|#7BDF85|ভ্ৰমণ গোট / ই ভিছাৰ বাবে ভিছাৰ প্ৰয়োজন নাই }} {{legend|#9FD5BE|ই ভিছা}} {{legend|#C0C0C0|ভিছাৰ প্ৰয়োজন }} {{legend|#555555|প্ৰবেষ নাকচ কৰা হৈছে (ইজৰাইল) }}]] ==ভিছা ৰেহাই== তলত উল্লেখ কৰা ন্যায়িক অধিকাৰক্ষেত্ৰসমূহৰ নাগৰিকসকলক পৰ্যটন বা ব্যৱসায়িক উদ্দেশ্যত ইৰাণত প্ৰৱেশ কৰিবলৈ ভিছাৰ প্ৰয়োজন নাই, তলত উল্লেখ কৰা সময়সীমাৰ বাবে (যদিহে অন্যথা উল্লেখ কৰা হোৱা নাই): <ref name="tim">{{Timatic Visa Policy|country=IR|access-date=13 November 2023}}</ref> {|style=" border-radius:1em; box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); background-color: white; border: 1px solid white; padding: 5px;" |- style="vertical-align:top;" | '''যিকোনো ১৮০ দিনৰ ভিতৰত ৯০ দিন ''' {| | *{{flag|Armenia}} |valign="top"| *{{flag|Oman}} |valign="top"| *{{flag|Syria}}¹ |valign="top"| *{{flag|Turkey}} | |} '''৪৫ দিন''' *{{flag|Georgia}} '''৩০ দিন''' {| | *{{flag|Lebanon}} |valign="top"| *{{flag|Iraq}} |valign="top"| *{{flag|Tajikistan}}² | |} '''২১ দিন''' {| | *{{flag|China}}³ |valign="top"| *{{flag|Hong Kong}}³ |valign="top"| *{{flag|Macao}}³ | |} '''২০ দিন''' *{{flag|Egypt}} '''১৫ দিন''' *{{flag|Venezuela}}⁴ '''যিকোনো ১৮০ দিনৰ ভিতৰত ১৫ দিন '''⁵ {| | | |} {| | *{{flag|Belarus}} *{{flag|Bosnia and Herzegovina}} *{{flag|Brazil}} *{{flag|Brunei}} *{{flag|Cambodia}} *{{flag|Croatia}} |valign="top"| *{{flag|Cuba}} *{{flag|Indonesia}} *{{flag|Japan}} *{{flag|Kyrgyzstan}} *{{flag|Mauritania}} *{{flag|Mauritius}} |valign="top"| *{{flag|Mexico}} *{{flag|Peru}} *{{flag|Serbia}} *{{flag|Seychelles}} *{{flag|Singapore}}<ref>{{cite web | url=https://www.mfa.gov.sg/countries-regions/i/iran-islamic-republic-of/travel-page | title=Travel Page - Iran | website=www.mfa.gov.sg | publisher=[[Ministry of Foreign Affairs (Singapore)]]}}</ref> *{{flag|Tanzania}} |valign="top"| *{{flag|Tunisia}} *{{flag|Uzbekistan}} *{{flag|Vietnam}} *{{flag|Zimbabwe}} | |} '''১৪ দিন''' {| | *{{flag|Azerbaijan}} |valign="top"| *{{flag|Kazakhstan}} |valign="top"| *{{flag|Malaysia}} | |} | |} _{1 - ভিছা ৰেহাইৰ বাবে যোগ্যতা অৰ্জন কৰিবলৈ বিমানযোগে ইৰাণত প্ৰৱেশ কৰিব লাগিব।}<br/> _{2 - ভিছা ৰেহাইৰ বাবে যোগ্যতা অৰ্জন কৰিবলৈ দুছানবে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰৰ পৰা যাত্ৰা কৰি ইমাম খোমেইনি আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰত উপস্থিত হ’ব লাগিব।}<br/> _{3 - পিপলছ ৰিপাব্লিক অৱ চাইনা পাছপ’ৰ্ট, হংকং বিশেষ প্ৰশাসনিক অঞ্চলৰ পাছপ’ৰ্ট বা মাকাও বিশেষ প্ৰশাসনিক অঞ্চলৰ পাছপ’ৰ্ট থকা চীনা নাগৰিকৰ বাবে।}<br /> _{4 -৯০ দিনলৈকে বৃদ্ধি কৰিব পৰাকৈ থকাৰ সময়।}<br/> _{5 - কেৱল পৰ্যটনৰ উদ্দেশ্যে।} {| | class="nowrap" style="padding:0 2em 0 0"| *{{flag|Russia}} | Citizens of [[Russia]] travelling in a tour group (comprising between 5 and 50 people) together with a representative of the tour group operator may also enter Iran without a visa, for a maximum stay of 90 days within any 180 days.<ref name="tim"/> |} {| class="wikitable collapsible collapsed" |- !style="width:100%;";"|Date of visa changes |- | {{Incomplete list|date=July 2017}} * 1 February 2010: Azerbaijan<ref name="trend.az">{{cite web|url=https://en.trend.az/azerbaijan/society/2451792.html|title=Iran extends visa-free regime to Azerbaijani citizens|date=2 November 2015|website=trend.az}}</ref> * 29 July 2015: Egypt, Georgia, Lebanon, Syria and Turkey<ref>{{cite web|url=http://www.alaraby.co.uk/english/news/2015/7/29/iran-waives-visa-requirements-for-egypt-lebanon-syria-nationals|title=Iran waives visa requirements for Egypt, Lebanon, Syria nationals|first=Abubakr|last=al-Shamahi|date=29 July 2015 }}</ref> * 10 August 2016: Armenia<ref>[https://newsarmenia.am/news/armenia/vstupil-v-silu-armyano-iranskiy-memorandum-ob-otmene-vezdnykh-viz/ Вступил в силу армяно-иранский меморандум об отмене въездных виз]</ref> * 1 November 2017: Serbia<ref>{{cite web|url=http://www.mfa.gov.rs/en/consular-news-from-front-page/115-consular-news/17222-the-decision-of-the-islamic-republic-of-iran-on-visa-exemption-for-the-nationals-of-the-republic-of-serbia-holders-of-ordinary-passaports|title=THE DECISION OF THE ISLAMIC REPUBLIC OF IRAN ON VISA EXEMPTION FOR THE NATIONALS OF THE REPUBLIC OF SERBIA, HOLDERS OF ORDINARY PASSAPORTS|website=www.mfa.gov.rs}}</ref> * 21 July 2019: China,<ref>{{cite web | url=https://www.weibo.com/u/2312751365?is_hot=1#_rnd1563738100556 | title=Sina Visitor System }}</ref> Hong Kong and Macau * 24 October 2019: Iraq<ref>[https://www.tehrantimes.com/news/440902/Iran-temporarily-lifts-visa-requirement-for-Iraqi-nationals Iran temporarily lifts visa requirement for Iraqi nationals]</ref><ref>{{cite web | url=https://www.middleeastmonitor.com/20211027-iran-and-iraq-start-visa-waiver-programme/ | title=Iran and Iraq start visa waiver programme | date=27 October 2021 }}</ref> (was canceled between December 27, 2019 to October 2021) * 11 November 2022: Kazakhstan<ref>{{cite web | url=https://astanatimes.com/2022/11/iran-introduces-visa-free-regime-for-kazakh-citizens/#:~:text=The%20Government%20of%20the%20Islamic,expand%20and%20deepen%20bilateral%20relations | title=Iran Introduces Visa-Free Regime for Kazakh Citizens | date=8 November 2022 }}</ref> * 4 February 2024: Bosnia and Herzegovina, Bahrain, Belarus, Brazil, Brunei, Cambodia, Croatia, Cuba, India, Indonesia, Japan, Kyrgyzstan, Kuwait, Mauritania, Mauritius, Mexico, Peru, Qatar, Saudi Arabia, Serbia (resumed), Seychelles, Singapore, Tanzania, Tunisia, United Arab Emirates, Vietnam, Uzbekistan and Zimbabwe<ref>{{cite web | url=https://hongkong.mfa.gov.ir/en/newsview/739159 | title=Iran Waives Visa Requirement for 28 Countries | date=1 February 2024 }}</ref><ref>{{cite web |title=Iran to implement visa waiver for 32 countries on Feb. 4 |url=https://www.tehrantimes.com/news/494393/Iran-to-implement-visa-waiver-for-32-countries-on-Feb-4 |website=Tehran Times |publisher=[[Tehran Times]] |access-date=3 February 2024 |language=en |date=31 January 2024}}</ref> * 10 August 2024: Tajikistan<ref>[https://www.rferl.org/a/tajikistan-iran-visa-free-travel/33067511.html Tajik-Iranian Visa-Free Travel Deal To Begin August 10]</ref> '''Canceled''': * 17 October 2018: Serbia<ref>[https://www.tehrantimes.com/news/428659/Iran-ends-visa-free-travel-for-Serbians Iran ends visa-free travel for Serbians]</ref> (resumed in February 2024) * 27 December 2019: Iraq (resumed in October 2021) * 22 November 2025: India<ref>[https://gulfnews.com/world/asia/india/urgent-travel-advisory-indians-lose-irans-visa-free-entry-from-november-22-heres-why-1.500350504 Iran ends visa-free travel for Indians]</ref> |} ===ইৰাণৰ মুক্ত বাণিজ্য মণ্ডল=== সকলো পৰ্যটকে কিছ দ্বীপ, কেছম দ্বীপ, বা অন্যান্য মুক্ত বাণিজ্য অঞ্চলত ভিছা অবিহনে ১৪ দিন বা তাতকৈ কম সময় থাকিব পাৰে। আমেৰিকানসকল (পুয়েৰ্টো ৰিকো, ইউ.এছ. ভাৰ্জিন দ্বীপপুঞ্জ, আৰু গুৱামৰ বাহিৰে), কানাডিয়ান আৰু ব্ৰিটিছ নাগৰিকসকলৰ ক্ষেত্ৰত আগমনৰ সময়ত তেওঁলোকৰ বাবে অপেক্ষা কৰি থকা এজন প্ৰমাণিত এস্কৰ্ট গাইড থাকিব লাগিব, আৰু আগতীয়াকৈ হোটেল বুকিং কৰিব লাগিব। ২০২২ চনত পৰ্যটকে দুসপ্তাহলৈকে ভিছা অবিহনে তলত দিয়া মুক্ত বাণিজ্য অঞ্চলত থাকিব পাৰিব: <ref>{{cite web | url=http://www.irantravelingcenter.com/no-visa-required-for-iran/ | title=No Visa required for Iran free trade zones | date=30 June 2015 | access-date=14 January 2018 | archive-date=4 August 2021 | archive-url=https://web.archive.org/web/20210804022303/https://www.irantravelingcenter.com/no-visa-required-for-iran/ | url-status=dead }}</ref> *আৰভাণ্ড ফ্ৰী জ'ন * আৰাছ মুক্ত অঞ্চল * চাবাহৰ মুক্ত বাণিজ্য-ঔদ্যোগিক অঞ্চল * মাকু, ইৰাণ * কেছম দ্বীপ * কিছ দ্বীপ * আনজালি ===Non-ordinary passports=== [[File:Visa policy of Iran for holders of diplomatic and service category passports.png|800px|none|thumb|Visa policy of Iran for diplomatic, official or service passport holders {{legend|#ED1C24|Iran}} {{legend|#3F51B5|Visa not required for holders of diplomatic or service passports}} {{legend|#559CD1|Visa not required for diplomatic passports only}}]] Holders of [[passport]]s issued by the following countries are allowed to enter Iran without a visa. {|style=" border-radius:1em; box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); background-color: white; border: 1px solid white; padding: 5px;" |- style="vertical-align:top;" | *{{flag|Afghanistan}}^{D 3} *{{flag|Albania}}^D ^S ⁷ *{{flag|Armenia}}^{D 4} *{{flag|Azerbaijan}}^D ^S ³ *{{flag|Belarus}}^D ^O ⁷ *{{flag|Benin}}^D ^S ⁷ *{{flag|Bolivia}}^D ^S ⁵ *{{flag|Bosnia and Herzegovina}}^D ^S ³ *{{flag|Brazil}}^{D 3} *{{flag|Brunei}}^D ^O ⁷ *{{flag|Bulgaria}}^D ^S ³ *{{flag|Burkina Faso}}^D ^S ³ *{{flag|Cambodia}}^D ^S ⁷ *{{flag|China}}^D ^S ³ *{{flag|Colombia}}^D ^S ³ *{{flag|Croatia}}^D ^S ³ |valign="top"| *{{flag|Cuba}}^D ^S ⁴ *{{flag|Congo}}^D ^S ¹ *{{flag|Cyprus}}^D ^S ¹ *{{flag|Ecuador}}^D ^S ⁴ *{{flag|Egypt}}^D ^S ⁸ *{{flag|Ghana}}^D ^S ⁷ *{{flag|Greece}}^D ¹ *{{flag|Guinea}}^D ^S ³ *{{flag|Guyana}}^D ^S ³ *{{flag|Hungary}}^D ³ *{{flag|India}}^D ³ *{{flag|Indonesia}}^D ^S ¹⁰ *{{flag|Iraq}}^D ^S ⁶ *{{flag|Japan}}^D ^O ¹ *{{flag|Kazakhstan}}^D ^S ⁷ *{{flag|Kenya}}^D ^S ³ |valign="top"| *{{flag|Kyrgyzstan}}^D ^S ³ *{{flag|Lebanon}}^D ^S ⁷ *{{flag|Malaysia}}^D ^S ⁹ *{{flag|Malawi}}^D ^S ³ *{{flag|Mali}}^D ^S ³ *{{flag|Moldova}}^D ^S ³ *{{flag|Montenegro}}^D ^S ⁷ *{{flag|Nicaragua}}^D ^S ² *{{flag|North Korea}}^D ⁷ *{{flag|North Macedonia}}^D ^S ³ *{{flag|Oman}}^D ^O ^S ^Sp ⁷ *{{flag|Pakistan}}^D ^O ¹ *{{flag|Philippines}}^D ^S ⁷ *{{flag|Poland}}^D ² *{{flag|Portugal}}^D ^Sp ⁴ *{{flag|Romania}}^{D 3} |valign="top"| *{{flag|Russia}}^D ^S ⁷ *{{flag|Senegal}}^D ^S ³ *{{flag|Serbia}}^D ^S ⁷ *{{flag|Sierra Leone}}^D ^S ³ *{{flag|South Korea}}^D ^S ¹ *{{flag|Switzerland}}^{D 3} *{{flag|Syria}}^D ^O ^S ^Sp ⁷ *{{flag|Tajikistan}}^D ^S ³ *{{flag|Tunisia}}^D ^S ³ *{{flag|Turkmenistan}}^D ^S ³ *{{flag|Turkey}}^D ^S ¹ *{{flag|Ukraine}}^D ^S ⁷ *{{flag|Venezuela}}^D ^S ³ *{{flag|Vietnam}}^D ^O ⁷ *{{flag|Zimbabwe}}^D ^S ⁷ | |} _{D - Diplomatic passports}<br/> _{O - Official passports}<br/> _{S - Service passports}<br/> _{Sp - Special passports}<br/> _{1 - 3 months}<br/> _{2 - 2 months}<br/> _{3 - 1 month}<br/> _{4 - 90 days}<br/> _{5 - 60 days}<br/> _{6 - 45 days}<br/> _{7 - 30 days}<br/> _{8 - 20 days}<br/> _{9 - 15 days}<br/> _{10 - 14 days} ===Future changes=== Iran has signed visa exemption agreements with the following countries, but they have not yet entered into force: {| class="wikitable" |- ! Country ! Passports ! Agreement signed on |- | {{flag|Qatar}}<ref>{{cite web | url=https://parstoday.com/en/news/iran-i166874-iran_qatar_sign_14_bilateral_deals_including_visa_waiver | title=Iran, Qatar sign 14 bilateral deals, including visa waiver | date=22 February 2022}}</ref> ¹ | All | 21 February 2022 |- |} _{1 - Unilateral exemption was granted for ordinary passports.} ==ইলেক্ট্ৰনিক ভিছা (ই-ভিছা)== Citizens of other countries must apply an e-Visa on the basis of which a visa on arrival will be issued for a maximum of 30 days Extension of stay is possible twice for 30 days for a total of up to 90 days.<ref>{{cite web | url=https://evisa.mfa.ir/en/ | title=Iran eVisa}}</ref> e-Visa does not apply to Citizens of [[Afghanistan]], [[Bangladesh]], [[Canada]], [[Colombia]], [[Jordan]], [[Pakistan]], [[Somalia]], [[United Kingdom]] and [[United States]]. ;Shahid Rajaee Port Marine travelers entering Iran via [[Port of Shahid Rajaee|Shahid Rajaee Port]] in the southern Hormozgan Province can also receive a visa on arrival.<ref>{{cite web | title=Shahid Rajaee Port Visa on Arrival | url=https://financialtribune.com/articles/people-travel/62981/10-iranian-airports-issue-visa-on-arrival | website=financialtribune.com|date=23 April 2017 | access-date= April 24, 2017}}</ref> ==আগতীয়াকৈ ভিছাৰ প্ৰয়োজন== তলত উল্লেখ কৰা দেশসমূহৰ নাগৰিক ই-ভিছাৰ বাবে অযোগ্য, আৰু সেয়েহে ইৰাণৰ দূতাবাস বা কনছুলেটত আগতীয়াকৈ ভিছা লাভ কৰিব লাগিব: <ref name="tim"/><ref>{{cite web | url=https://mfa.gov.ir/portal/helpdeskdata/5027/346/%D8%B1%D9%88%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DA%AF%D8%B1%D8%AF%DB%8C%D9%88%DB%8C%D8%B2%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8C | title=Tourist visa}}</ref> {|style=" border-radius:1em; box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); background-color: white; border: 1px solid white; padding: 5px;" |- style="vertical-align:top;" | *{{flag|Afghanistan}} *{{flag|Bangladesh}} *{{flag|Canada}} |valign="top"| *{{flag|Colombia}} *{{flag|Jordan}} *{{flag|Pakistan}} |valign="top"| *{{flag|Somalia}} *{{flag|United Kingdom}} *{{flag|United States}} | |} ===পূৰ্ব অনুমোদনৰ প্ৰয়োজন=== [[আমেৰিকা]]ৰ, ব্ৰিটিছ, [[কানাডা]]ৰ, আৰু কলম্বিয়াৰ পাছপ’ৰ্টধাৰীয়েও ইৰাণ পৰ্যটন ভিছা লৈ ইৰাণলৈ যাব পাৰে। এই দেশসমূহৰ নাগৰিকসকলৰ বাবে ভিছা প্ৰক্ৰিয়াত প্ৰায় আঠ সপ্তাহ সময় লাগে। তেওঁলোকে নিজৰ ভ্ৰমণৰ পৰিকল্পনা আৰু বুকিং কৰিবলৈ ইৰাণৰ এটা প্ৰমাণিত স্থানীয় ট্ৰেভেল এজেন্সী ব্যৱহাৰ কৰিব লাগিব। ভিছা প্ৰদানৰ পূৰ্বে সংস্থাটোৱে আবেদনকাৰীৰ ভ্ৰমণসূচী বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰালয়ত অনুমোদনৰ বাবে দাখিল কৰিব লাগিব। ইৰাণী নাগৰিকৰ আমেৰিকান আৰু কানাডাৰ পত্নীয়ে কোনো এজেন্সীৰ সহায় অবিহনে দেশখনত প্ৰৱেশ আৰু থাকিবলৈ ৯০ দিনলৈকে পৰিয়াল ভিছা লাভ কৰিব পাৰিব। উপৰোক্ত নাগৰিকসকলৰ পাছপ’ৰ্টত ষ্টীকাৰ ভিছা আৰু প্ৰৱেশ ষ্টাম্পো লাভ কৰিব। ==ভিছাৰ আবেদন আৰু প্ৰয়োজনীয়তা== Iran's tourist visa is issued for up to 30 days and can have up to two additional 30-day extensions, for a total of 90 days. To get a visa before arrival, a Visa Authorization Code must be applied for through the Iranian Ministry of Foreign Affair's e-visa website or an Iranian travel agency. The amount of the visa fee is dependent upon one's nationality. The visa fee must be paid prior to pick-up or when applying for a VOA. Local Iranian travel agencies offer better support, trackability and convenience for an additional fee. Upon receiving a Visa Authorization Code, the visa may be collected at one of Iran's worldwide embassies and consulates prior to arrival or upon arrival at one of Iran's international airports. Most nationalities, except American, British and Canadian passport holders, can also obtain their tourist visa upon their arrival in the form of a Visa-on-arrival (VOA) at the airport without a prior application. Although this method is convenient for last-minute travelers, it does have a higher risk of rejection and tends to be more time-consuming. ==ছেপ্টেম্বৰ ২০২৫ ভিছা নীতি আপডেট== In September 2025, the Iranian Ministry of Foreign Affairs revised its August 2025 visa policy, clarifying that the new restrictions apply only to citizens of '''European countries, Australia, New Zealand, the United States, the United Kingdom, and Canada'''. Under these regulations, travelers from the affected countries must visit Iran as part of a guided tour organized through a registered travel agency. Independent travel without a licensed guide is no longer permitted. Applicants are also required to submit a “resume file” containing travel history, educational background, employment details, and social media accounts, along with a signed tour contract and fixed itinerary that includes pre-booked accommodations. Visa processing takes approximately two to three weeks, excluding weekends and national holidays. The policy does not affect citizens of visa-exempt countries, who may continue to enter Iran without a visa, provided they do not overstay and they stay in licensed accommodations.<ref>{{cite web | url=https://iranstravel.com/new-iran-visa-regulations/ | title=New Iran Visa Regulations}}</ref> ==October 2025 Revision of Iran Visa Policy== Starting October 2025, the Iran visa process has returned to its previous, more flexible format. Most travelers can once again apply for their visas through registered Iranian travel agencies and travel independently across the country. This marks a major shift from the stricter temporary measures introduced earlier this year. While travelers still need to provide a rough travel plan when applying for their visa, they now have much more freedom to adjust their itineraries after arrival. However, all tourists are still required to stay in registered hotels or guesthouses, as staying with locals or using unregistered private hosts remains prohibited under the current Iran travel regulations. Citizens of the United States, the United Kingdom, and Canada must still book a pre-arranged guided tour through an authorized agency, in accordance with the Ministry of Foreign Affairs’ policies.<ref>{{cite web | url=https://iranstravel.com/new-iran-visa-regulations/ | title=New Iran Visa Regulations}}</ref> ==প্ৰবেশত থকা সীমাবদ্ধতা== ===বাধ্যতামূলক গাইড === [[কানাডা]], [[যুক্তৰাজ্য]] আৰু [[আমেৰিকা]]ৰ নাগৰিকসকলক সকলো সময়তে চৰকাৰী অনুমোদিত গাইডৰ দ্বাৰা এস্কৰ্ট কৰিব লাগিব। এই দেশসমূহত ইৰাণৰ বিদেশী অভিযান বন্ধ হোৱাৰ বাবে এই নাগৰিকসকলৰ স্বতন্ত্ৰ ভ্ৰমণ নিষিদ্ধ কৰা হৈছে। <ref>{{cite web | url=http://www.iraniantours.com/us.htm | title=ESCORTED TOURS THROUGH IRAN}}</ref> ===ইজৰাইল=== ইজৰাইলৰ নাগৰিকসকলক প্ৰৱেশ আৰু ট্ৰেনজিটৰ অনুমতি দিয়া নহয়, যদিও তেওঁলোকে নামি একেখন বিমানতে আগবাঢ়ি নাযায়। ইজৰাইলী ভিছা বা ষ্টাম্প (৩৬৫ দিনতকৈ কম পুৰণি), বা ইজৰাইল ভ্ৰমণৰ ইংগিত দিয়া কোনো তথ্য, বা ইজৰাইল ৰাষ্ট্ৰৰ সৈতে কোনো সংযোগ থকা পাছপ'ৰ্ট বা ভ্ৰমণ নথিপত্ৰৰ ধাৰীসকলকো প্ৰৱেশ আৰু ট্ৰেনজিটৰ অনুমতি দিয়া নহয়। <ref>{{cite web | url=http://www.ru.moscow.mfa.ir/index.aspx?fkeyid=&siteid=410&pageid=33932 | title=Visa information on the site of IRI Embassy in Moscow | website=mfa.ir | access-date=2018-04-14 | archive-date=2021-02-25 | archive-url=https://web.archive.org/web/20210225061536/http://www.ru.moscow.mfa.ir/index.aspx?fkeyid=&siteid=410&pageid=33932 | url-status=dead }}</ref> ==তথ্যৰ উৎস== {{Reflist|30em}} ==বাহ্যিক সংযোগ== <!-- ({{NoMoreLinks}}) --> <!-- DO NOT ADD MORE LINKS TO THIS ARTICLE. WIKIPEDIA IS NOT A COLLECTION OF LINKS NOR IS IT A PLACE FOR ADVERTISING (WP:ADV); it does NOT help with SEO ----- If you think that your link might be useful, instead of placing it here, put it on this article's talk page first for editor discussion. Links that are to UNOFFICIAL travel and/or visa agency websites WILL BE DELETED. IF YOU PERSIST, YOUR WEBSITE WILL BE BLACKLISTED BY WIKIPEDIA AND/OR WIKIMEDIA. --> {{Wikivoyage|Iran}} * [http://evisa.mfa.ir/en/ IR-IRAN Electronic Visa (Iran eVisa) Application System] * [https://evisatraveller.mfa.ir Electronic visa of Iran] * [https://en.mfa.gov.ir/ Ministry of Foreign Affairs of I.R.Iran] [[শ্ৰেণী:ইৰান]] fsl0kedjwthtl2vrrmnucvr9coft79a 604304 604303 2026-05-03T18:11:35Z নৰুনা বৰুৱা 44897 /* ভিছাৰ আবেদন আৰু প্ৰয়োজনীয়তা */ 604304 wikitext text/x-wiki {{short description|Policy on permits required to enter Iran}} '''ইৰানৰ ভিছা নীতি''' [[ইৰাণ]]লৈ অহা বেছিভাগ পৰ্য্যটকে ভিছা ৰেহাই পোৱা দেশ বা ই-ভিছাৰ বাবে যোগ্য নোহোৱা দেশৰ নাগৰিকৰ বাহিৰে ইৰানলৈ অহাৰ আগতে ইলেক্ট্ৰনিক ভিছা (ই-ভিছা) ল’ব লাগিব; এনে ক্ষেত্ৰত তেওঁলোকে বিশ্বজুৰি ইৰাণৰ যিকোনো কূটনৈতিক মিছনৰ পৰা আগতীয়াকৈ ভিছা ল’ব লাগিব। ইৰাণলৈ যাত্ৰীসকলৰ বাবে তেওঁলোকৰ উদ্দেশ্যপ্ৰণোদিত থকাৰ বাহিৰত কমেও ৬ মাহৰ বাবে বৈধ পাছপ’ৰ্ট থাকিব লাগিব। ==অৱলোকন== ইৰাণ আৰু আন দেশ উভয়ৰে দ্বৈত নাগৰিকক ইৰাণত প্ৰৱেশ কৰাৰ সময়ত ইৰাণৰ নাগৰিক হিচাপে গণ্য কৰা হয়, আৰু সেয়েহে ইৰানত প্ৰবেশৰ সময়ত ইৰাণৰ পাছপ’ৰ্ট ৰখাটো আৱশ্যক। ২০১১ চনৰ পিছত ইৰাণ ভ্ৰমণ কৰা ব্যক্তিসকলৰ ওপৰত [[আমেৰিকা]]ৰ নিষেধাজ্ঞাৰ প্ৰতিক্ৰিয়া স্বৰূপে ইৰাণে আৰু পাছপ'ৰ্টত ভিছা লগোৱা নাই আৰু প্ৰায়বোৰ জাতিৰ বাবে প্ৰৱেশৰ সময়ত ষ্টাম্পও নিদিয়ে।<ref>{{cite web | title=Iran Waives Visa Stamping Rules to Boost Tourism | url=https://ifpnews.com/exclusive/iran-waives-visa-stamping-rules-to-boost-tourism/ | website=IFP News | date=23 November 2018 }}</ref> ২০১৮ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত ইৰাণৰ সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য, হস্তশিল্প আৰু পৰ্যটন সংস্থাৰ (ICHTO) মুৰব্বীয়ে ঘোষণা কৰে যে ইৰাণ এৰি যোৱাৰ পিছত আন দেশলৈ যোৱাৰ বিষয়ে তেওঁলোকৰ উদ্বেগ লাঘৱ কৰাৰ উদ্দেশ্যে বিদেশী পৰ্যটকৰ (আমেৰিকা, কানাডা আৰু ব্ৰিটেইনৰ দৰ্শনাৰ্থীৰ বাহিৰে) পাছপ'ৰ্টত আৰু ষ্টাম্প বা ষ্টীকাৰ লগোৱা নহ'ব।<ref>{{cite web |date=2019-06-24 | title=No more passport stamps for foreign nationals visiting Iran | url=https://www.tehrantimes.com/news/437345/No-more-passport-stamps-for-foreign-nationals-visiting-Iran | access-date=2023-12-14 | website=Tehran Times | language=en}}</ref> ২০১৯ চনৰ জুন মাহত ইৰাণৰ ৰাষ্ট্ৰপতিয়ে স্বৰাজ মন্ত্ৰালয়ক বিদেশীৰ পাছপ’ৰ্টত ষ্টাম্প নিদিয়াৰ সিদ্ধান্ত কাৰ্যকৰী কৰিবলৈ নিৰ্দেশ দিছিল। ==ভিছা নীতিৰ মানচিত্ৰ== [[File:Visa Policy Of Iran.svg|none|thumb|800px|ইৰাণৰ ভিছা নীতি {{legend|#ED1C24|ইৰান}} {{legend|#22B14C|ভিছাৰ প্ৰয়োজন নাই }} {{legend|#7BDF85|ভ্ৰমণ গোট / ই ভিছাৰ বাবে ভিছাৰ প্ৰয়োজন নাই }} {{legend|#9FD5BE|ই ভিছা}} {{legend|#C0C0C0|ভিছাৰ প্ৰয়োজন }} {{legend|#555555|প্ৰবেষ নাকচ কৰা হৈছে (ইজৰাইল) }}]] ==ভিছা ৰেহাই== তলত উল্লেখ কৰা ন্যায়িক অধিকাৰক্ষেত্ৰসমূহৰ নাগৰিকসকলক পৰ্যটন বা ব্যৱসায়িক উদ্দেশ্যত ইৰাণত প্ৰৱেশ কৰিবলৈ ভিছাৰ প্ৰয়োজন নাই, তলত উল্লেখ কৰা সময়সীমাৰ বাবে (যদিহে অন্যথা উল্লেখ কৰা হোৱা নাই): <ref name="tim">{{Timatic Visa Policy|country=IR|access-date=13 November 2023}}</ref> {|style=" border-radius:1em; box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); background-color: white; border: 1px solid white; padding: 5px;" |- style="vertical-align:top;" | '''যিকোনো ১৮০ দিনৰ ভিতৰত ৯০ দিন ''' {| | *{{flag|Armenia}} |valign="top"| *{{flag|Oman}} |valign="top"| *{{flag|Syria}}¹ |valign="top"| *{{flag|Turkey}} | |} '''৪৫ দিন''' *{{flag|Georgia}} '''৩০ দিন''' {| | *{{flag|Lebanon}} |valign="top"| *{{flag|Iraq}} |valign="top"| *{{flag|Tajikistan}}² | |} '''২১ দিন''' {| | *{{flag|China}}³ |valign="top"| *{{flag|Hong Kong}}³ |valign="top"| *{{flag|Macao}}³ | |} '''২০ দিন''' *{{flag|Egypt}} '''১৫ দিন''' *{{flag|Venezuela}}⁴ '''যিকোনো ১৮০ দিনৰ ভিতৰত ১৫ দিন '''⁵ {| | | |} {| | *{{flag|Belarus}} *{{flag|Bosnia and Herzegovina}} *{{flag|Brazil}} *{{flag|Brunei}} *{{flag|Cambodia}} *{{flag|Croatia}} |valign="top"| *{{flag|Cuba}} *{{flag|Indonesia}} *{{flag|Japan}} *{{flag|Kyrgyzstan}} *{{flag|Mauritania}} *{{flag|Mauritius}} |valign="top"| *{{flag|Mexico}} *{{flag|Peru}} *{{flag|Serbia}} *{{flag|Seychelles}} *{{flag|Singapore}}<ref>{{cite web | url=https://www.mfa.gov.sg/countries-regions/i/iran-islamic-republic-of/travel-page | title=Travel Page - Iran | website=www.mfa.gov.sg | publisher=[[Ministry of Foreign Affairs (Singapore)]]}}</ref> *{{flag|Tanzania}} |valign="top"| *{{flag|Tunisia}} *{{flag|Uzbekistan}} *{{flag|Vietnam}} *{{flag|Zimbabwe}} | |} '''১৪ দিন''' {| | *{{flag|Azerbaijan}} |valign="top"| *{{flag|Kazakhstan}} |valign="top"| *{{flag|Malaysia}} | |} | |} _{1 - ভিছা ৰেহাইৰ বাবে যোগ্যতা অৰ্জন কৰিবলৈ বিমানযোগে ইৰাণত প্ৰৱেশ কৰিব লাগিব।}<br/> _{2 - ভিছা ৰেহাইৰ বাবে যোগ্যতা অৰ্জন কৰিবলৈ দুছানবে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰৰ পৰা যাত্ৰা কৰি ইমাম খোমেইনি আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰত উপস্থিত হ’ব লাগিব।}<br/> _{3 - পিপলছ ৰিপাব্লিক অৱ চাইনা পাছপ’ৰ্ট, হংকং বিশেষ প্ৰশাসনিক অঞ্চলৰ পাছপ’ৰ্ট বা মাকাও বিশেষ প্ৰশাসনিক অঞ্চলৰ পাছপ’ৰ্ট থকা চীনা নাগৰিকৰ বাবে।}<br /> _{4 -৯০ দিনলৈকে বৃদ্ধি কৰিব পৰাকৈ থকাৰ সময়।}<br/> _{5 - কেৱল পৰ্যটনৰ উদ্দেশ্যে।} {| | class="nowrap" style="padding:0 2em 0 0"| *{{flag|Russia}} | Citizens of [[Russia]] travelling in a tour group (comprising between 5 and 50 people) together with a representative of the tour group operator may also enter Iran without a visa, for a maximum stay of 90 days within any 180 days.<ref name="tim"/> |} {| class="wikitable collapsible collapsed" |- !style="width:100%;";"|Date of visa changes |- | {{Incomplete list|date=July 2017}} * 1 February 2010: Azerbaijan<ref name="trend.az">{{cite web|url=https://en.trend.az/azerbaijan/society/2451792.html|title=Iran extends visa-free regime to Azerbaijani citizens|date=2 November 2015|website=trend.az}}</ref> * 29 July 2015: Egypt, Georgia, Lebanon, Syria and Turkey<ref>{{cite web|url=http://www.alaraby.co.uk/english/news/2015/7/29/iran-waives-visa-requirements-for-egypt-lebanon-syria-nationals|title=Iran waives visa requirements for Egypt, Lebanon, Syria nationals|first=Abubakr|last=al-Shamahi|date=29 July 2015 }}</ref> * 10 August 2016: Armenia<ref>[https://newsarmenia.am/news/armenia/vstupil-v-silu-armyano-iranskiy-memorandum-ob-otmene-vezdnykh-viz/ Вступил в силу армяно-иранский меморандум об отмене въездных виз]</ref> * 1 November 2017: Serbia<ref>{{cite web|url=http://www.mfa.gov.rs/en/consular-news-from-front-page/115-consular-news/17222-the-decision-of-the-islamic-republic-of-iran-on-visa-exemption-for-the-nationals-of-the-republic-of-serbia-holders-of-ordinary-passaports|title=THE DECISION OF THE ISLAMIC REPUBLIC OF IRAN ON VISA EXEMPTION FOR THE NATIONALS OF THE REPUBLIC OF SERBIA, HOLDERS OF ORDINARY PASSAPORTS|website=www.mfa.gov.rs}}</ref> * 21 July 2019: China,<ref>{{cite web | url=https://www.weibo.com/u/2312751365?is_hot=1#_rnd1563738100556 | title=Sina Visitor System }}</ref> Hong Kong and Macau * 24 October 2019: Iraq<ref>[https://www.tehrantimes.com/news/440902/Iran-temporarily-lifts-visa-requirement-for-Iraqi-nationals Iran temporarily lifts visa requirement for Iraqi nationals]</ref><ref>{{cite web | url=https://www.middleeastmonitor.com/20211027-iran-and-iraq-start-visa-waiver-programme/ | title=Iran and Iraq start visa waiver programme | date=27 October 2021 }}</ref> (was canceled between December 27, 2019 to October 2021) * 11 November 2022: Kazakhstan<ref>{{cite web | url=https://astanatimes.com/2022/11/iran-introduces-visa-free-regime-for-kazakh-citizens/#:~:text=The%20Government%20of%20the%20Islamic,expand%20and%20deepen%20bilateral%20relations | title=Iran Introduces Visa-Free Regime for Kazakh Citizens | date=8 November 2022 }}</ref> * 4 February 2024: Bosnia and Herzegovina, Bahrain, Belarus, Brazil, Brunei, Cambodia, Croatia, Cuba, India, Indonesia, Japan, Kyrgyzstan, Kuwait, Mauritania, Mauritius, Mexico, Peru, Qatar, Saudi Arabia, Serbia (resumed), Seychelles, Singapore, Tanzania, Tunisia, United Arab Emirates, Vietnam, Uzbekistan and Zimbabwe<ref>{{cite web | url=https://hongkong.mfa.gov.ir/en/newsview/739159 | title=Iran Waives Visa Requirement for 28 Countries | date=1 February 2024 }}</ref><ref>{{cite web |title=Iran to implement visa waiver for 32 countries on Feb. 4 |url=https://www.tehrantimes.com/news/494393/Iran-to-implement-visa-waiver-for-32-countries-on-Feb-4 |website=Tehran Times |publisher=[[Tehran Times]] |access-date=3 February 2024 |language=en |date=31 January 2024}}</ref> * 10 August 2024: Tajikistan<ref>[https://www.rferl.org/a/tajikistan-iran-visa-free-travel/33067511.html Tajik-Iranian Visa-Free Travel Deal To Begin August 10]</ref> '''Canceled''': * 17 October 2018: Serbia<ref>[https://www.tehrantimes.com/news/428659/Iran-ends-visa-free-travel-for-Serbians Iran ends visa-free travel for Serbians]</ref> (resumed in February 2024) * 27 December 2019: Iraq (resumed in October 2021) * 22 November 2025: India<ref>[https://gulfnews.com/world/asia/india/urgent-travel-advisory-indians-lose-irans-visa-free-entry-from-november-22-heres-why-1.500350504 Iran ends visa-free travel for Indians]</ref> |} ===ইৰাণৰ মুক্ত বাণিজ্য মণ্ডল=== সকলো পৰ্যটকে কিছ দ্বীপ, কেছম দ্বীপ, বা অন্যান্য মুক্ত বাণিজ্য অঞ্চলত ভিছা অবিহনে ১৪ দিন বা তাতকৈ কম সময় থাকিব পাৰে। আমেৰিকানসকল (পুয়েৰ্টো ৰিকো, ইউ.এছ. ভাৰ্জিন দ্বীপপুঞ্জ, আৰু গুৱামৰ বাহিৰে), কানাডিয়ান আৰু ব্ৰিটিছ নাগৰিকসকলৰ ক্ষেত্ৰত আগমনৰ সময়ত তেওঁলোকৰ বাবে অপেক্ষা কৰি থকা এজন প্ৰমাণিত এস্কৰ্ট গাইড থাকিব লাগিব, আৰু আগতীয়াকৈ হোটেল বুকিং কৰিব লাগিব। ২০২২ চনত পৰ্যটকে দুসপ্তাহলৈকে ভিছা অবিহনে তলত দিয়া মুক্ত বাণিজ্য অঞ্চলত থাকিব পাৰিব: <ref>{{cite web | url=http://www.irantravelingcenter.com/no-visa-required-for-iran/ | title=No Visa required for Iran free trade zones | date=30 June 2015 | access-date=14 January 2018 | archive-date=4 August 2021 | archive-url=https://web.archive.org/web/20210804022303/https://www.irantravelingcenter.com/no-visa-required-for-iran/ | url-status=dead }}</ref> *আৰভাণ্ড ফ্ৰী জ'ন * আৰাছ মুক্ত অঞ্চল * চাবাহৰ মুক্ত বাণিজ্য-ঔদ্যোগিক অঞ্চল * মাকু, ইৰাণ * কেছম দ্বীপ * কিছ দ্বীপ * আনজালি ===Non-ordinary passports=== [[File:Visa policy of Iran for holders of diplomatic and service category passports.png|800px|none|thumb|Visa policy of Iran for diplomatic, official or service passport holders {{legend|#ED1C24|Iran}} {{legend|#3F51B5|Visa not required for holders of diplomatic or service passports}} {{legend|#559CD1|Visa not required for diplomatic passports only}}]] Holders of [[passport]]s issued by the following countries are allowed to enter Iran without a visa. {|style=" border-radius:1em; box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); background-color: white; border: 1px solid white; padding: 5px;" |- style="vertical-align:top;" | *{{flag|Afghanistan}}^{D 3} *{{flag|Albania}}^D ^S ⁷ *{{flag|Armenia}}^{D 4} *{{flag|Azerbaijan}}^D ^S ³ *{{flag|Belarus}}^D ^O ⁷ *{{flag|Benin}}^D ^S ⁷ *{{flag|Bolivia}}^D ^S ⁵ *{{flag|Bosnia and Herzegovina}}^D ^S ³ *{{flag|Brazil}}^{D 3} *{{flag|Brunei}}^D ^O ⁷ *{{flag|Bulgaria}}^D ^S ³ *{{flag|Burkina Faso}}^D ^S ³ *{{flag|Cambodia}}^D ^S ⁷ *{{flag|China}}^D ^S ³ *{{flag|Colombia}}^D ^S ³ *{{flag|Croatia}}^D ^S ³ |valign="top"| *{{flag|Cuba}}^D ^S ⁴ *{{flag|Congo}}^D ^S ¹ *{{flag|Cyprus}}^D ^S ¹ *{{flag|Ecuador}}^D ^S ⁴ *{{flag|Egypt}}^D ^S ⁸ *{{flag|Ghana}}^D ^S ⁷ *{{flag|Greece}}^D ¹ *{{flag|Guinea}}^D ^S ³ *{{flag|Guyana}}^D ^S ³ *{{flag|Hungary}}^D ³ *{{flag|India}}^D ³ *{{flag|Indonesia}}^D ^S ¹⁰ *{{flag|Iraq}}^D ^S ⁶ *{{flag|Japan}}^D ^O ¹ *{{flag|Kazakhstan}}^D ^S ⁷ *{{flag|Kenya}}^D ^S ³ |valign="top"| *{{flag|Kyrgyzstan}}^D ^S ³ *{{flag|Lebanon}}^D ^S ⁷ *{{flag|Malaysia}}^D ^S ⁹ *{{flag|Malawi}}^D ^S ³ *{{flag|Mali}}^D ^S ³ *{{flag|Moldova}}^D ^S ³ *{{flag|Montenegro}}^D ^S ⁷ *{{flag|Nicaragua}}^D ^S ² *{{flag|North Korea}}^D ⁷ *{{flag|North Macedonia}}^D ^S ³ *{{flag|Oman}}^D ^O ^S ^Sp ⁷ *{{flag|Pakistan}}^D ^O ¹ *{{flag|Philippines}}^D ^S ⁷ *{{flag|Poland}}^D ² *{{flag|Portugal}}^D ^Sp ⁴ *{{flag|Romania}}^{D 3} |valign="top"| *{{flag|Russia}}^D ^S ⁷ *{{flag|Senegal}}^D ^S ³ *{{flag|Serbia}}^D ^S ⁷ *{{flag|Sierra Leone}}^D ^S ³ *{{flag|South Korea}}^D ^S ¹ *{{flag|Switzerland}}^{D 3} *{{flag|Syria}}^D ^O ^S ^Sp ⁷ *{{flag|Tajikistan}}^D ^S ³ *{{flag|Tunisia}}^D ^S ³ *{{flag|Turkmenistan}}^D ^S ³ *{{flag|Turkey}}^D ^S ¹ *{{flag|Ukraine}}^D ^S ⁷ *{{flag|Venezuela}}^D ^S ³ *{{flag|Vietnam}}^D ^O ⁷ *{{flag|Zimbabwe}}^D ^S ⁷ | |} _{D - Diplomatic passports}<br/> _{O - Official passports}<br/> _{S - Service passports}<br/> _{Sp - Special passports}<br/> _{1 - 3 months}<br/> _{2 - 2 months}<br/> _{3 - 1 month}<br/> _{4 - 90 days}<br/> _{5 - 60 days}<br/> _{6 - 45 days}<br/> _{7 - 30 days}<br/> _{8 - 20 days}<br/> _{9 - 15 days}<br/> _{10 - 14 days} ===Future changes=== Iran has signed visa exemption agreements with the following countries, but they have not yet entered into force: {| class="wikitable" |- ! Country ! Passports ! Agreement signed on |- | {{flag|Qatar}}<ref>{{cite web | url=https://parstoday.com/en/news/iran-i166874-iran_qatar_sign_14_bilateral_deals_including_visa_waiver | title=Iran, Qatar sign 14 bilateral deals, including visa waiver | date=22 February 2022}}</ref> ¹ | All | 21 February 2022 |- |} _{1 - Unilateral exemption was granted for ordinary passports.} ==ইলেক্ট্ৰনিক ভিছা (ই-ভিছা)== Citizens of other countries must apply an e-Visa on the basis of which a visa on arrival will be issued for a maximum of 30 days Extension of stay is possible twice for 30 days for a total of up to 90 days.<ref>{{cite web | url=https://evisa.mfa.ir/en/ | title=Iran eVisa}}</ref> e-Visa does not apply to Citizens of [[Afghanistan]], [[Bangladesh]], [[Canada]], [[Colombia]], [[Jordan]], [[Pakistan]], [[Somalia]], [[United Kingdom]] and [[United States]]. ;Shahid Rajaee Port Marine travelers entering Iran via [[Port of Shahid Rajaee|Shahid Rajaee Port]] in the southern Hormozgan Province can also receive a visa on arrival.<ref>{{cite web | title=Shahid Rajaee Port Visa on Arrival | url=https://financialtribune.com/articles/people-travel/62981/10-iranian-airports-issue-visa-on-arrival | website=financialtribune.com|date=23 April 2017 | access-date= April 24, 2017}}</ref> ==আগতীয়াকৈ ভিছাৰ প্ৰয়োজন== তলত উল্লেখ কৰা দেশসমূহৰ নাগৰিক ই-ভিছাৰ বাবে অযোগ্য, আৰু সেয়েহে ইৰাণৰ দূতাবাস বা কনছুলেটত আগতীয়াকৈ ভিছা লাভ কৰিব লাগিব: <ref name="tim"/><ref>{{cite web | url=https://mfa.gov.ir/portal/helpdeskdata/5027/346/%D8%B1%D9%88%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DA%AF%D8%B1%D8%AF%DB%8C%D9%88%DB%8C%D8%B2%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8C | title=Tourist visa}}</ref> {|style=" border-radius:1em; box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); background-color: white; border: 1px solid white; padding: 5px;" |- style="vertical-align:top;" | *{{flag|Afghanistan}} *{{flag|Bangladesh}} *{{flag|Canada}} |valign="top"| *{{flag|Colombia}} *{{flag|Jordan}} *{{flag|Pakistan}} |valign="top"| *{{flag|Somalia}} *{{flag|United Kingdom}} *{{flag|United States}} | |} ===পূৰ্ব অনুমোদনৰ প্ৰয়োজন=== [[আমেৰিকা]]ৰ, ব্ৰিটিছ, [[কানাডা]]ৰ, আৰু কলম্বিয়াৰ পাছপ’ৰ্টধাৰীয়েও ইৰাণ পৰ্যটন ভিছা লৈ ইৰাণলৈ যাব পাৰে। এই দেশসমূহৰ নাগৰিকসকলৰ বাবে ভিছা প্ৰক্ৰিয়াত প্ৰায় আঠ সপ্তাহ সময় লাগে। তেওঁলোকে নিজৰ ভ্ৰমণৰ পৰিকল্পনা আৰু বুকিং কৰিবলৈ ইৰাণৰ এটা প্ৰমাণিত স্থানীয় ট্ৰেভেল এজেন্সী ব্যৱহাৰ কৰিব লাগিব। ভিছা প্ৰদানৰ পূৰ্বে সংস্থাটোৱে আবেদনকাৰীৰ ভ্ৰমণসূচী বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰালয়ত অনুমোদনৰ বাবে দাখিল কৰিব লাগিব। ইৰাণী নাগৰিকৰ আমেৰিকান আৰু কানাডাৰ পত্নীয়ে কোনো এজেন্সীৰ সহায় অবিহনে দেশখনত প্ৰৱেশ আৰু থাকিবলৈ ৯০ দিনলৈকে পৰিয়াল ভিছা লাভ কৰিব পাৰিব। উপৰোক্ত নাগৰিকসকলৰ পাছপ’ৰ্টত ষ্টীকাৰ ভিছা আৰু প্ৰৱেশ ষ্টাম্পো লাভ কৰিব। ==ভিছাৰ আবেদন আৰু প্ৰয়োজনীয়তা== ইৰাণৰ পৰ্যটন ভিছা ৩০ দিন পৰ্যন্ত প্ৰদান কৰা হয় আৰু ৩০ দিনৰ বাবে দুবাৰকৈ বৃদ্ধি কৰিব পাৰি, মুঠতে ৯০ দিন থাকিব। আগমনৰ পূৰ্বে ভিছা লাভ কৰিবলৈ হ’লে ইৰাণৰ বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰালয়ৰ ই-ভিছা ৱেবছাইটৰ জৰিয়তে বা ইৰাণৰ ট্ৰেভেল এজেন্সীৰ জৰিয়তে ভিছা অনুমোদন সংহিতাৰ বাবে আবেদন কৰিব লাগিব। ভিছা মাচুল আপোনাৰ জাতিৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে। ভিছা লাভ কৰাৰ আগতে বা ভিঅ’এ (ভিছা-অন-এৰিভাল)ৰ বাবে আবেদন কৰাৰ সময়ত ভিছাৰ মাচুল পৰিশোধ কৰা হয়। স্থানীয় ইৰাণী ট্ৰেভেল এজেন্সীয়ে অলপ বেছি মাচুলৰ বিনিময়ত উন্নত সহায়, অনুসৰণ আৰু সুবিধা প্ৰদান কৰে। এবাৰ ভিছা অনুমোদন কড লাভ কৰিলে, ইৰাণৰ যিকোনো আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰত উপস্থিত হোৱাৰ আগতে বা উপস্থিত হোৱাৰ পিছত বিশ্বজুৰি ইৰাণৰ যিকোনো দূতাবাস বা কনছুলেটৰ পৰা ভিছা লাভ কৰিব পাৰি। বেছিভাগ দেশৰ নাগৰিকে (আমেৰিকা, ব্ৰিটিছ, আৰু কানাডাৰ পাছপ’ৰ্টধাৰীৰ বাহিৰে) বিমানবন্দৰত উপস্থিত হোৱাৰ লগে লগে, আগতীয়াকৈ আবেদন নকৰাকৈয়ে, ‘ভিছা-অন-এৰিভাল’ (ভিঅ’এ) হিচাপে তেওঁলোকৰ পৰ্যটন ভিছা লাভ কৰিব পাৰে। এই পদ্ধতি শেষ মুহূৰ্তত ভ্ৰমণকাৰীৰ বাবে সুবিধাজনক হ’লেও ইয়াৰ দ্বাৰা ভিছা বাতিলৰ আশংকা অধিক আৰু এয়া অধিক সময় লাগে । ==ছেপ্টেম্বৰ ২০২৫ ভিছা নীতি আপডেট== In September 2025, the Iranian Ministry of Foreign Affairs revised its August 2025 visa policy, clarifying that the new restrictions apply only to citizens of '''European countries, Australia, New Zealand, the United States, the United Kingdom, and Canada'''. Under these regulations, travelers from the affected countries must visit Iran as part of a guided tour organized through a registered travel agency. Independent travel without a licensed guide is no longer permitted. Applicants are also required to submit a “resume file” containing travel history, educational background, employment details, and social media accounts, along with a signed tour contract and fixed itinerary that includes pre-booked accommodations. Visa processing takes approximately two to three weeks, excluding weekends and national holidays. The policy does not affect citizens of visa-exempt countries, who may continue to enter Iran without a visa, provided they do not overstay and they stay in licensed accommodations.<ref>{{cite web | url=https://iranstravel.com/new-iran-visa-regulations/ | title=New Iran Visa Regulations}}</ref> ==October 2025 Revision of Iran Visa Policy== Starting October 2025, the Iran visa process has returned to its previous, more flexible format. Most travelers can once again apply for their visas through registered Iranian travel agencies and travel independently across the country. This marks a major shift from the stricter temporary measures introduced earlier this year. While travelers still need to provide a rough travel plan when applying for their visa, they now have much more freedom to adjust their itineraries after arrival. However, all tourists are still required to stay in registered hotels or guesthouses, as staying with locals or using unregistered private hosts remains prohibited under the current Iran travel regulations. Citizens of the United States, the United Kingdom, and Canada must still book a pre-arranged guided tour through an authorized agency, in accordance with the Ministry of Foreign Affairs’ policies.<ref>{{cite web | url=https://iranstravel.com/new-iran-visa-regulations/ | title=New Iran Visa Regulations}}</ref> ==প্ৰবেশত থকা সীমাবদ্ধতা== ===বাধ্যতামূলক গাইড === [[কানাডা]], [[যুক্তৰাজ্য]] আৰু [[আমেৰিকা]]ৰ নাগৰিকসকলক সকলো সময়তে চৰকাৰী অনুমোদিত গাইডৰ দ্বাৰা এস্কৰ্ট কৰিব লাগিব। এই দেশসমূহত ইৰাণৰ বিদেশী অভিযান বন্ধ হোৱাৰ বাবে এই নাগৰিকসকলৰ স্বতন্ত্ৰ ভ্ৰমণ নিষিদ্ধ কৰা হৈছে। <ref>{{cite web | url=http://www.iraniantours.com/us.htm | title=ESCORTED TOURS THROUGH IRAN}}</ref> ===ইজৰাইল=== ইজৰাইলৰ নাগৰিকসকলক প্ৰৱেশ আৰু ট্ৰেনজিটৰ অনুমতি দিয়া নহয়, যদিও তেওঁলোকে নামি একেখন বিমানতে আগবাঢ়ি নাযায়। ইজৰাইলী ভিছা বা ষ্টাম্প (৩৬৫ দিনতকৈ কম পুৰণি), বা ইজৰাইল ভ্ৰমণৰ ইংগিত দিয়া কোনো তথ্য, বা ইজৰাইল ৰাষ্ট্ৰৰ সৈতে কোনো সংযোগ থকা পাছপ'ৰ্ট বা ভ্ৰমণ নথিপত্ৰৰ ধাৰীসকলকো প্ৰৱেশ আৰু ট্ৰেনজিটৰ অনুমতি দিয়া নহয়। <ref>{{cite web | url=http://www.ru.moscow.mfa.ir/index.aspx?fkeyid=&siteid=410&pageid=33932 | title=Visa information on the site of IRI Embassy in Moscow | website=mfa.ir | access-date=2018-04-14 | archive-date=2021-02-25 | archive-url=https://web.archive.org/web/20210225061536/http://www.ru.moscow.mfa.ir/index.aspx?fkeyid=&siteid=410&pageid=33932 | url-status=dead }}</ref> ==তথ্যৰ উৎস== {{Reflist|30em}} ==বাহ্যিক সংযোগ== <!-- ({{NoMoreLinks}}) --> <!-- DO NOT ADD MORE LINKS TO THIS ARTICLE. WIKIPEDIA IS NOT A COLLECTION OF LINKS NOR IS IT A PLACE FOR ADVERTISING (WP:ADV); it does NOT help with SEO ----- If you think that your link might be useful, instead of placing it here, put it on this article's talk page first for editor discussion. Links that are to UNOFFICIAL travel and/or visa agency websites WILL BE DELETED. IF YOU PERSIST, YOUR WEBSITE WILL BE BLACKLISTED BY WIKIPEDIA AND/OR WIKIMEDIA. --> {{Wikivoyage|Iran}} * [http://evisa.mfa.ir/en/ IR-IRAN Electronic Visa (Iran eVisa) Application System] * [https://evisatraveller.mfa.ir Electronic visa of Iran] * [https://en.mfa.gov.ir/ Ministry of Foreign Affairs of I.R.Iran] [[শ্ৰেণী:ইৰান]] is869g6elh2n3pjl6oop7potlubsstd 604305 604304 2026-05-03T18:12:59Z নৰুনা বৰুৱা 44897 /* অৱলোকন */ 604305 wikitext text/x-wiki {{short description|Policy on permits required to enter Iran}} '''ইৰানৰ ভিছা নীতি''' [[ইৰাণ]]লৈ অহা বেছিভাগ পৰ্য্যটকে ভিছা ৰেহাই পোৱা দেশ বা ই-ভিছাৰ বাবে যোগ্য নোহোৱা দেশৰ নাগৰিকৰ বাহিৰে ইৰানলৈ অহাৰ আগতে ইলেক্ট্ৰনিক ভিছা (ই-ভিছা) ল’ব লাগিব; এনে ক্ষেত্ৰত তেওঁলোকে বিশ্বজুৰি ইৰাণৰ যিকোনো কূটনৈতিক মিছনৰ পৰা আগতীয়াকৈ ভিছা ল’ব লাগিব। ইৰাণলৈ যাত্ৰীসকলৰ বাবে তেওঁলোকৰ উদ্দেশ্যপ্ৰণোদিত থকাৰ বাহিৰত কমেও ৬ মাহৰ বাবে বৈধ পাছপ’ৰ্ট থাকিব লাগিব। ==অৱলোকন== ইৰাণ আৰু আন দেশ উভয়ৰে দ্বৈত নাগৰিকত্ব থকা লোকৰ ক্ষেত্ৰত ইৰাণত প্ৰৱেশ কৰাৰ সময়ত ইৰাণৰ নাগৰিক হিচাপে গণ্য কৰা হয়, আৰু সেয়েহে ইৰানত প্ৰবেশৰ সময়ত ইৰাণৰ পাছপ’ৰ্ট ৰখাটো আৱশ্যক। ২০১১ চনৰ পিছত ইৰাণ ভ্ৰমণ কৰা ব্যক্তিসকলৰ ওপৰত [[আমেৰিকা]]ৰ নিষেধাজ্ঞাৰ প্ৰতিক্ৰিয়া স্বৰূপে ইৰাণে আৰু পাছপ'ৰ্টত ভিছা লগোৱা নাই আৰু প্ৰায়বোৰ জাতিৰ বাবে প্ৰৱেশৰ সময়ত ষ্টাম্পও নিদিয়ে।<ref>{{cite web | title=Iran Waives Visa Stamping Rules to Boost Tourism | url=https://ifpnews.com/exclusive/iran-waives-visa-stamping-rules-to-boost-tourism/ | website=IFP News | date=23 November 2018 }}</ref> ২০১৮ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত ইৰাণৰ সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য, হস্তশিল্প আৰু পৰ্যটন সংস্থাৰ (ICHTO) মুৰব্বীয়ে ঘোষণা কৰে যে ইৰাণ এৰি যোৱাৰ পিছত আন দেশলৈ যোৱাৰ বিষয়ে তেওঁলোকৰ উদ্বেগ লাঘৱ কৰাৰ উদ্দেশ্যে বিদেশী পৰ্যটকৰ (আমেৰিকা, কানাডা আৰু ব্ৰিটেইনৰ দৰ্শনাৰ্থীৰ বাহিৰে) পাছপ'ৰ্টত আৰু ষ্টাম্প বা ষ্টীকাৰ লগোৱা নহ'ব।<ref>{{cite web |date=2019-06-24 | title=No more passport stamps for foreign nationals visiting Iran | url=https://www.tehrantimes.com/news/437345/No-more-passport-stamps-for-foreign-nationals-visiting-Iran | access-date=2023-12-14 | website=Tehran Times | language=en}}</ref> ২০১৯ চনৰ জুন মাহত ইৰাণৰ ৰাষ্ট্ৰপতিয়ে স্বৰাজ মন্ত্ৰালয়ক বিদেশীৰ পাছপ’ৰ্টত ষ্টাম্প নিদিয়াৰ সিদ্ধান্ত কাৰ্যকৰী কৰিবলৈ নিৰ্দেশ দিছিল। ==ভিছা নীতিৰ মানচিত্ৰ== [[File:Visa Policy Of Iran.svg|none|thumb|800px|ইৰাণৰ ভিছা নীতি {{legend|#ED1C24|ইৰান}} {{legend|#22B14C|ভিছাৰ প্ৰয়োজন নাই }} {{legend|#7BDF85|ভ্ৰমণ গোট / ই ভিছাৰ বাবে ভিছাৰ প্ৰয়োজন নাই }} {{legend|#9FD5BE|ই ভিছা}} {{legend|#C0C0C0|ভিছাৰ প্ৰয়োজন }} {{legend|#555555|প্ৰবেষ নাকচ কৰা হৈছে (ইজৰাইল) }}]] ==ভিছা ৰেহাই== তলত উল্লেখ কৰা ন্যায়িক অধিকাৰক্ষেত্ৰসমূহৰ নাগৰিকসকলক পৰ্যটন বা ব্যৱসায়িক উদ্দেশ্যত ইৰাণত প্ৰৱেশ কৰিবলৈ ভিছাৰ প্ৰয়োজন নাই, তলত উল্লেখ কৰা সময়সীমাৰ বাবে (যদিহে অন্যথা উল্লেখ কৰা হোৱা নাই): <ref name="tim">{{Timatic Visa Policy|country=IR|access-date=13 November 2023}}</ref> {|style=" border-radius:1em; box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); background-color: white; border: 1px solid white; padding: 5px;" |- style="vertical-align:top;" | '''যিকোনো ১৮০ দিনৰ ভিতৰত ৯০ দিন ''' {| | *{{flag|Armenia}} |valign="top"| *{{flag|Oman}} |valign="top"| *{{flag|Syria}}¹ |valign="top"| *{{flag|Turkey}} | |} '''৪৫ দিন''' *{{flag|Georgia}} '''৩০ দিন''' {| | *{{flag|Lebanon}} |valign="top"| *{{flag|Iraq}} |valign="top"| *{{flag|Tajikistan}}² | |} '''২১ দিন''' {| | *{{flag|China}}³ |valign="top"| *{{flag|Hong Kong}}³ |valign="top"| *{{flag|Macao}}³ | |} '''২০ দিন''' *{{flag|Egypt}} '''১৫ দিন''' *{{flag|Venezuela}}⁴ '''যিকোনো ১৮০ দিনৰ ভিতৰত ১৫ দিন '''⁵ {| | | |} {| | *{{flag|Belarus}} *{{flag|Bosnia and Herzegovina}} *{{flag|Brazil}} *{{flag|Brunei}} *{{flag|Cambodia}} *{{flag|Croatia}} |valign="top"| *{{flag|Cuba}} *{{flag|Indonesia}} *{{flag|Japan}} *{{flag|Kyrgyzstan}} *{{flag|Mauritania}} *{{flag|Mauritius}} |valign="top"| *{{flag|Mexico}} *{{flag|Peru}} *{{flag|Serbia}} *{{flag|Seychelles}} *{{flag|Singapore}}<ref>{{cite web | url=https://www.mfa.gov.sg/countries-regions/i/iran-islamic-republic-of/travel-page | title=Travel Page - Iran | website=www.mfa.gov.sg | publisher=[[Ministry of Foreign Affairs (Singapore)]]}}</ref> *{{flag|Tanzania}} |valign="top"| *{{flag|Tunisia}} *{{flag|Uzbekistan}} *{{flag|Vietnam}} *{{flag|Zimbabwe}} | |} '''১৪ দিন''' {| | *{{flag|Azerbaijan}} |valign="top"| *{{flag|Kazakhstan}} |valign="top"| *{{flag|Malaysia}} | |} | |} _{1 - ভিছা ৰেহাইৰ বাবে যোগ্যতা অৰ্জন কৰিবলৈ বিমানযোগে ইৰাণত প্ৰৱেশ কৰিব লাগিব।}<br/> _{2 - ভিছা ৰেহাইৰ বাবে যোগ্যতা অৰ্জন কৰিবলৈ দুছানবে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰৰ পৰা যাত্ৰা কৰি ইমাম খোমেইনি আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰত উপস্থিত হ’ব লাগিব।}<br/> _{3 - পিপলছ ৰিপাব্লিক অৱ চাইনা পাছপ’ৰ্ট, হংকং বিশেষ প্ৰশাসনিক অঞ্চলৰ পাছপ’ৰ্ট বা মাকাও বিশেষ প্ৰশাসনিক অঞ্চলৰ পাছপ’ৰ্ট থকা চীনা নাগৰিকৰ বাবে।}<br /> _{4 -৯০ দিনলৈকে বৃদ্ধি কৰিব পৰাকৈ থকাৰ সময়।}<br/> _{5 - কেৱল পৰ্যটনৰ উদ্দেশ্যে।} {| | class="nowrap" style="padding:0 2em 0 0"| *{{flag|Russia}} | Citizens of [[Russia]] travelling in a tour group (comprising between 5 and 50 people) together with a representative of the tour group operator may also enter Iran without a visa, for a maximum stay of 90 days within any 180 days.<ref name="tim"/> |} {| class="wikitable collapsible collapsed" |- !style="width:100%;";"|Date of visa changes |- | {{Incomplete list|date=July 2017}} * 1 February 2010: Azerbaijan<ref name="trend.az">{{cite web|url=https://en.trend.az/azerbaijan/society/2451792.html|title=Iran extends visa-free regime to Azerbaijani citizens|date=2 November 2015|website=trend.az}}</ref> * 29 July 2015: Egypt, Georgia, Lebanon, Syria and Turkey<ref>{{cite web|url=http://www.alaraby.co.uk/english/news/2015/7/29/iran-waives-visa-requirements-for-egypt-lebanon-syria-nationals|title=Iran waives visa requirements for Egypt, Lebanon, Syria nationals|first=Abubakr|last=al-Shamahi|date=29 July 2015 }}</ref> * 10 August 2016: Armenia<ref>[https://newsarmenia.am/news/armenia/vstupil-v-silu-armyano-iranskiy-memorandum-ob-otmene-vezdnykh-viz/ Вступил в силу армяно-иранский меморандум об отмене въездных виз]</ref> * 1 November 2017: Serbia<ref>{{cite web|url=http://www.mfa.gov.rs/en/consular-news-from-front-page/115-consular-news/17222-the-decision-of-the-islamic-republic-of-iran-on-visa-exemption-for-the-nationals-of-the-republic-of-serbia-holders-of-ordinary-passaports|title=THE DECISION OF THE ISLAMIC REPUBLIC OF IRAN ON VISA EXEMPTION FOR THE NATIONALS OF THE REPUBLIC OF SERBIA, HOLDERS OF ORDINARY PASSAPORTS|website=www.mfa.gov.rs}}</ref> * 21 July 2019: China,<ref>{{cite web | url=https://www.weibo.com/u/2312751365?is_hot=1#_rnd1563738100556 | title=Sina Visitor System }}</ref> Hong Kong and Macau * 24 October 2019: Iraq<ref>[https://www.tehrantimes.com/news/440902/Iran-temporarily-lifts-visa-requirement-for-Iraqi-nationals Iran temporarily lifts visa requirement for Iraqi nationals]</ref><ref>{{cite web | url=https://www.middleeastmonitor.com/20211027-iran-and-iraq-start-visa-waiver-programme/ | title=Iran and Iraq start visa waiver programme | date=27 October 2021 }}</ref> (was canceled between December 27, 2019 to October 2021) * 11 November 2022: Kazakhstan<ref>{{cite web | url=https://astanatimes.com/2022/11/iran-introduces-visa-free-regime-for-kazakh-citizens/#:~:text=The%20Government%20of%20the%20Islamic,expand%20and%20deepen%20bilateral%20relations | title=Iran Introduces Visa-Free Regime for Kazakh Citizens | date=8 November 2022 }}</ref> * 4 February 2024: Bosnia and Herzegovina, Bahrain, Belarus, Brazil, Brunei, Cambodia, Croatia, Cuba, India, Indonesia, Japan, Kyrgyzstan, Kuwait, Mauritania, Mauritius, Mexico, Peru, Qatar, Saudi Arabia, Serbia (resumed), Seychelles, Singapore, Tanzania, Tunisia, United Arab Emirates, Vietnam, Uzbekistan and Zimbabwe<ref>{{cite web | url=https://hongkong.mfa.gov.ir/en/newsview/739159 | title=Iran Waives Visa Requirement for 28 Countries | date=1 February 2024 }}</ref><ref>{{cite web |title=Iran to implement visa waiver for 32 countries on Feb. 4 |url=https://www.tehrantimes.com/news/494393/Iran-to-implement-visa-waiver-for-32-countries-on-Feb-4 |website=Tehran Times |publisher=[[Tehran Times]] |access-date=3 February 2024 |language=en |date=31 January 2024}}</ref> * 10 August 2024: Tajikistan<ref>[https://www.rferl.org/a/tajikistan-iran-visa-free-travel/33067511.html Tajik-Iranian Visa-Free Travel Deal To Begin August 10]</ref> '''Canceled''': * 17 October 2018: Serbia<ref>[https://www.tehrantimes.com/news/428659/Iran-ends-visa-free-travel-for-Serbians Iran ends visa-free travel for Serbians]</ref> (resumed in February 2024) * 27 December 2019: Iraq (resumed in October 2021) * 22 November 2025: India<ref>[https://gulfnews.com/world/asia/india/urgent-travel-advisory-indians-lose-irans-visa-free-entry-from-november-22-heres-why-1.500350504 Iran ends visa-free travel for Indians]</ref> |} ===ইৰাণৰ মুক্ত বাণিজ্য মণ্ডল=== সকলো পৰ্যটকে কিছ দ্বীপ, কেছম দ্বীপ, বা অন্যান্য মুক্ত বাণিজ্য অঞ্চলত ভিছা অবিহনে ১৪ দিন বা তাতকৈ কম সময় থাকিব পাৰে। আমেৰিকানসকল (পুয়েৰ্টো ৰিকো, ইউ.এছ. ভাৰ্জিন দ্বীপপুঞ্জ, আৰু গুৱামৰ বাহিৰে), কানাডিয়ান আৰু ব্ৰিটিছ নাগৰিকসকলৰ ক্ষেত্ৰত আগমনৰ সময়ত তেওঁলোকৰ বাবে অপেক্ষা কৰি থকা এজন প্ৰমাণিত এস্কৰ্ট গাইড থাকিব লাগিব, আৰু আগতীয়াকৈ হোটেল বুকিং কৰিব লাগিব। ২০২২ চনত পৰ্যটকে দুসপ্তাহলৈকে ভিছা অবিহনে তলত দিয়া মুক্ত বাণিজ্য অঞ্চলত থাকিব পাৰিব: <ref>{{cite web | url=http://www.irantravelingcenter.com/no-visa-required-for-iran/ | title=No Visa required for Iran free trade zones | date=30 June 2015 | access-date=14 January 2018 | archive-date=4 August 2021 | archive-url=https://web.archive.org/web/20210804022303/https://www.irantravelingcenter.com/no-visa-required-for-iran/ | url-status=dead }}</ref> *আৰভাণ্ড ফ্ৰী জ'ন * আৰাছ মুক্ত অঞ্চল * চাবাহৰ মুক্ত বাণিজ্য-ঔদ্যোগিক অঞ্চল * মাকু, ইৰাণ * কেছম দ্বীপ * কিছ দ্বীপ * আনজালি ===Non-ordinary passports=== [[File:Visa policy of Iran for holders of diplomatic and service category passports.png|800px|none|thumb|Visa policy of Iran for diplomatic, official or service passport holders {{legend|#ED1C24|Iran}} {{legend|#3F51B5|Visa not required for holders of diplomatic or service passports}} {{legend|#559CD1|Visa not required for diplomatic passports only}}]] Holders of [[passport]]s issued by the following countries are allowed to enter Iran without a visa. {|style=" border-radius:1em; box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); background-color: white; border: 1px solid white; padding: 5px;" |- style="vertical-align:top;" | *{{flag|Afghanistan}}^{D 3} *{{flag|Albania}}^D ^S ⁷ *{{flag|Armenia}}^{D 4} *{{flag|Azerbaijan}}^D ^S ³ *{{flag|Belarus}}^D ^O ⁷ *{{flag|Benin}}^D ^S ⁷ *{{flag|Bolivia}}^D ^S ⁵ *{{flag|Bosnia and Herzegovina}}^D ^S ³ *{{flag|Brazil}}^{D 3} *{{flag|Brunei}}^D ^O ⁷ *{{flag|Bulgaria}}^D ^S ³ *{{flag|Burkina Faso}}^D ^S ³ *{{flag|Cambodia}}^D ^S ⁷ *{{flag|China}}^D ^S ³ *{{flag|Colombia}}^D ^S ³ *{{flag|Croatia}}^D ^S ³ |valign="top"| *{{flag|Cuba}}^D ^S ⁴ *{{flag|Congo}}^D ^S ¹ *{{flag|Cyprus}}^D ^S ¹ *{{flag|Ecuador}}^D ^S ⁴ *{{flag|Egypt}}^D ^S ⁸ *{{flag|Ghana}}^D ^S ⁷ *{{flag|Greece}}^D ¹ *{{flag|Guinea}}^D ^S ³ *{{flag|Guyana}}^D ^S ³ *{{flag|Hungary}}^D ³ *{{flag|India}}^D ³ *{{flag|Indonesia}}^D ^S ¹⁰ *{{flag|Iraq}}^D ^S ⁶ *{{flag|Japan}}^D ^O ¹ *{{flag|Kazakhstan}}^D ^S ⁷ *{{flag|Kenya}}^D ^S ³ |valign="top"| *{{flag|Kyrgyzstan}}^D ^S ³ *{{flag|Lebanon}}^D ^S ⁷ *{{flag|Malaysia}}^D ^S ⁹ *{{flag|Malawi}}^D ^S ³ *{{flag|Mali}}^D ^S ³ *{{flag|Moldova}}^D ^S ³ *{{flag|Montenegro}}^D ^S ⁷ *{{flag|Nicaragua}}^D ^S ² *{{flag|North Korea}}^D ⁷ *{{flag|North Macedonia}}^D ^S ³ *{{flag|Oman}}^D ^O ^S ^Sp ⁷ *{{flag|Pakistan}}^D ^O ¹ *{{flag|Philippines}}^D ^S ⁷ *{{flag|Poland}}^D ² *{{flag|Portugal}}^D ^Sp ⁴ *{{flag|Romania}}^{D 3} |valign="top"| *{{flag|Russia}}^D ^S ⁷ *{{flag|Senegal}}^D ^S ³ *{{flag|Serbia}}^D ^S ⁷ *{{flag|Sierra Leone}}^D ^S ³ *{{flag|South Korea}}^D ^S ¹ *{{flag|Switzerland}}^{D 3} *{{flag|Syria}}^D ^O ^S ^Sp ⁷ *{{flag|Tajikistan}}^D ^S ³ *{{flag|Tunisia}}^D ^S ³ *{{flag|Turkmenistan}}^D ^S ³ *{{flag|Turkey}}^D ^S ¹ *{{flag|Ukraine}}^D ^S ⁷ *{{flag|Venezuela}}^D ^S ³ *{{flag|Vietnam}}^D ^O ⁷ *{{flag|Zimbabwe}}^D ^S ⁷ | |} _{D - Diplomatic passports}<br/> _{O - Official passports}<br/> _{S - Service passports}<br/> _{Sp - Special passports}<br/> _{1 - 3 months}<br/> _{2 - 2 months}<br/> _{3 - 1 month}<br/> _{4 - 90 days}<br/> _{5 - 60 days}<br/> _{6 - 45 days}<br/> _{7 - 30 days}<br/> _{8 - 20 days}<br/> _{9 - 15 days}<br/> _{10 - 14 days} ===Future changes=== Iran has signed visa exemption agreements with the following countries, but they have not yet entered into force: {| class="wikitable" |- ! Country ! Passports ! Agreement signed on |- | {{flag|Qatar}}<ref>{{cite web | url=https://parstoday.com/en/news/iran-i166874-iran_qatar_sign_14_bilateral_deals_including_visa_waiver | title=Iran, Qatar sign 14 bilateral deals, including visa waiver | date=22 February 2022}}</ref> ¹ | All | 21 February 2022 |- |} _{1 - Unilateral exemption was granted for ordinary passports.} ==ইলেক্ট্ৰনিক ভিছা (ই-ভিছা)== Citizens of other countries must apply an e-Visa on the basis of which a visa on arrival will be issued for a maximum of 30 days Extension of stay is possible twice for 30 days for a total of up to 90 days.<ref>{{cite web | url=https://evisa.mfa.ir/en/ | title=Iran eVisa}}</ref> e-Visa does not apply to Citizens of [[Afghanistan]], [[Bangladesh]], [[Canada]], [[Colombia]], [[Jordan]], [[Pakistan]], [[Somalia]], [[United Kingdom]] and [[United States]]. ;Shahid Rajaee Port Marine travelers entering Iran via [[Port of Shahid Rajaee|Shahid Rajaee Port]] in the southern Hormozgan Province can also receive a visa on arrival.<ref>{{cite web | title=Shahid Rajaee Port Visa on Arrival | url=https://financialtribune.com/articles/people-travel/62981/10-iranian-airports-issue-visa-on-arrival | website=financialtribune.com|date=23 April 2017 | access-date= April 24, 2017}}</ref> ==আগতীয়াকৈ ভিছাৰ প্ৰয়োজন== তলত উল্লেখ কৰা দেশসমূহৰ নাগৰিক ই-ভিছাৰ বাবে অযোগ্য, আৰু সেয়েহে ইৰাণৰ দূতাবাস বা কনছুলেটত আগতীয়াকৈ ভিছা লাভ কৰিব লাগিব: <ref name="tim"/><ref>{{cite web | url=https://mfa.gov.ir/portal/helpdeskdata/5027/346/%D8%B1%D9%88%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DA%AF%D8%B1%D8%AF%DB%8C%D9%88%DB%8C%D8%B2%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8C | title=Tourist visa}}</ref> {|style=" border-radius:1em; box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); background-color: white; border: 1px solid white; padding: 5px;" |- style="vertical-align:top;" | *{{flag|Afghanistan}} *{{flag|Bangladesh}} *{{flag|Canada}} |valign="top"| *{{flag|Colombia}} *{{flag|Jordan}} *{{flag|Pakistan}} |valign="top"| *{{flag|Somalia}} *{{flag|United Kingdom}} *{{flag|United States}} | |} ===পূৰ্ব অনুমোদনৰ প্ৰয়োজন=== [[আমেৰিকা]]ৰ, ব্ৰিটিছ, [[কানাডা]]ৰ, আৰু কলম্বিয়াৰ পাছপ’ৰ্টধাৰীয়েও ইৰাণ পৰ্যটন ভিছা লৈ ইৰাণলৈ যাব পাৰে। এই দেশসমূহৰ নাগৰিকসকলৰ বাবে ভিছা প্ৰক্ৰিয়াত প্ৰায় আঠ সপ্তাহ সময় লাগে। তেওঁলোকে নিজৰ ভ্ৰমণৰ পৰিকল্পনা আৰু বুকিং কৰিবলৈ ইৰাণৰ এটা প্ৰমাণিত স্থানীয় ট্ৰেভেল এজেন্সী ব্যৱহাৰ কৰিব লাগিব। ভিছা প্ৰদানৰ পূৰ্বে সংস্থাটোৱে আবেদনকাৰীৰ ভ্ৰমণসূচী বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰালয়ত অনুমোদনৰ বাবে দাখিল কৰিব লাগিব। ইৰাণী নাগৰিকৰ আমেৰিকান আৰু কানাডাৰ পত্নীয়ে কোনো এজেন্সীৰ সহায় অবিহনে দেশখনত প্ৰৱেশ আৰু থাকিবলৈ ৯০ দিনলৈকে পৰিয়াল ভিছা লাভ কৰিব পাৰিব। উপৰোক্ত নাগৰিকসকলৰ পাছপ’ৰ্টত ষ্টীকাৰ ভিছা আৰু প্ৰৱেশ ষ্টাম্পো লাভ কৰিব। ==ভিছাৰ আবেদন আৰু প্ৰয়োজনীয়তা== ইৰাণৰ পৰ্যটন ভিছা ৩০ দিন পৰ্যন্ত প্ৰদান কৰা হয় আৰু ৩০ দিনৰ বাবে দুবাৰকৈ বৃদ্ধি কৰিব পাৰি, মুঠতে ৯০ দিন থাকিব। আগমনৰ পূৰ্বে ভিছা লাভ কৰিবলৈ হ’লে ইৰাণৰ বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰালয়ৰ ই-ভিছা ৱেবছাইটৰ জৰিয়তে বা ইৰাণৰ ট্ৰেভেল এজেন্সীৰ জৰিয়তে ভিছা অনুমোদন সংহিতাৰ বাবে আবেদন কৰিব লাগিব। ভিছা মাচুল আপোনাৰ জাতিৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে। ভিছা লাভ কৰাৰ আগতে বা ভিঅ’এ (ভিছা-অন-এৰিভাল)ৰ বাবে আবেদন কৰাৰ সময়ত ভিছাৰ মাচুল পৰিশোধ কৰা হয়। স্থানীয় ইৰাণী ট্ৰেভেল এজেন্সীয়ে অলপ বেছি মাচুলৰ বিনিময়ত উন্নত সহায়, অনুসৰণ আৰু সুবিধা প্ৰদান কৰে। এবাৰ ভিছা অনুমোদন কড লাভ কৰিলে, ইৰাণৰ যিকোনো আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰত উপস্থিত হোৱাৰ আগতে বা উপস্থিত হোৱাৰ পিছত বিশ্বজুৰি ইৰাণৰ যিকোনো দূতাবাস বা কনছুলেটৰ পৰা ভিছা লাভ কৰিব পাৰি। বেছিভাগ দেশৰ নাগৰিকে (আমেৰিকা, ব্ৰিটিছ, আৰু কানাডাৰ পাছপ’ৰ্টধাৰীৰ বাহিৰে) বিমানবন্দৰত উপস্থিত হোৱাৰ লগে লগে, আগতীয়াকৈ আবেদন নকৰাকৈয়ে, ‘ভিছা-অন-এৰিভাল’ (ভিঅ’এ) হিচাপে তেওঁলোকৰ পৰ্যটন ভিছা লাভ কৰিব পাৰে। এই পদ্ধতি শেষ মুহূৰ্তত ভ্ৰমণকাৰীৰ বাবে সুবিধাজনক হ’লেও ইয়াৰ দ্বাৰা ভিছা বাতিলৰ আশংকা অধিক আৰু এয়া অধিক সময় লাগে । ==ছেপ্টেম্বৰ ২০২৫ ভিছা নীতি আপডেট== In September 2025, the Iranian Ministry of Foreign Affairs revised its August 2025 visa policy, clarifying that the new restrictions apply only to citizens of '''European countries, Australia, New Zealand, the United States, the United Kingdom, and Canada'''. Under these regulations, travelers from the affected countries must visit Iran as part of a guided tour organized through a registered travel agency. Independent travel without a licensed guide is no longer permitted. Applicants are also required to submit a “resume file” containing travel history, educational background, employment details, and social media accounts, along with a signed tour contract and fixed itinerary that includes pre-booked accommodations. Visa processing takes approximately two to three weeks, excluding weekends and national holidays. The policy does not affect citizens of visa-exempt countries, who may continue to enter Iran without a visa, provided they do not overstay and they stay in licensed accommodations.<ref>{{cite web | url=https://iranstravel.com/new-iran-visa-regulations/ | title=New Iran Visa Regulations}}</ref> ==October 2025 Revision of Iran Visa Policy== Starting October 2025, the Iran visa process has returned to its previous, more flexible format. Most travelers can once again apply for their visas through registered Iranian travel agencies and travel independently across the country. This marks a major shift from the stricter temporary measures introduced earlier this year. While travelers still need to provide a rough travel plan when applying for their visa, they now have much more freedom to adjust their itineraries after arrival. However, all tourists are still required to stay in registered hotels or guesthouses, as staying with locals or using unregistered private hosts remains prohibited under the current Iran travel regulations. Citizens of the United States, the United Kingdom, and Canada must still book a pre-arranged guided tour through an authorized agency, in accordance with the Ministry of Foreign Affairs’ policies.<ref>{{cite web | url=https://iranstravel.com/new-iran-visa-regulations/ | title=New Iran Visa Regulations}}</ref> ==প্ৰবেশত থকা সীমাবদ্ধতা== ===বাধ্যতামূলক গাইড === [[কানাডা]], [[যুক্তৰাজ্য]] আৰু [[আমেৰিকা]]ৰ নাগৰিকসকলক সকলো সময়তে চৰকাৰী অনুমোদিত গাইডৰ দ্বাৰা এস্কৰ্ট কৰিব লাগিব। এই দেশসমূহত ইৰাণৰ বিদেশী অভিযান বন্ধ হোৱাৰ বাবে এই নাগৰিকসকলৰ স্বতন্ত্ৰ ভ্ৰমণ নিষিদ্ধ কৰা হৈছে। <ref>{{cite web | url=http://www.iraniantours.com/us.htm | title=ESCORTED TOURS THROUGH IRAN}}</ref> ===ইজৰাইল=== ইজৰাইলৰ নাগৰিকসকলক প্ৰৱেশ আৰু ট্ৰেনজিটৰ অনুমতি দিয়া নহয়, যদিও তেওঁলোকে নামি একেখন বিমানতে আগবাঢ়ি নাযায়। ইজৰাইলী ভিছা বা ষ্টাম্প (৩৬৫ দিনতকৈ কম পুৰণি), বা ইজৰাইল ভ্ৰমণৰ ইংগিত দিয়া কোনো তথ্য, বা ইজৰাইল ৰাষ্ট্ৰৰ সৈতে কোনো সংযোগ থকা পাছপ'ৰ্ট বা ভ্ৰমণ নথিপত্ৰৰ ধাৰীসকলকো প্ৰৱেশ আৰু ট্ৰেনজিটৰ অনুমতি দিয়া নহয়। <ref>{{cite web | url=http://www.ru.moscow.mfa.ir/index.aspx?fkeyid=&siteid=410&pageid=33932 | title=Visa information on the site of IRI Embassy in Moscow | website=mfa.ir | access-date=2018-04-14 | archive-date=2021-02-25 | archive-url=https://web.archive.org/web/20210225061536/http://www.ru.moscow.mfa.ir/index.aspx?fkeyid=&siteid=410&pageid=33932 | url-status=dead }}</ref> ==তথ্যৰ উৎস== {{Reflist|30em}} ==বাহ্যিক সংযোগ== <!-- ({{NoMoreLinks}}) --> <!-- DO NOT ADD MORE LINKS TO THIS ARTICLE. WIKIPEDIA IS NOT A COLLECTION OF LINKS NOR IS IT A PLACE FOR ADVERTISING (WP:ADV); it does NOT help with SEO ----- If you think that your link might be useful, instead of placing it here, put it on this article's talk page first for editor discussion. Links that are to UNOFFICIAL travel and/or visa agency websites WILL BE DELETED. IF YOU PERSIST, YOUR WEBSITE WILL BE BLACKLISTED BY WIKIPEDIA AND/OR WIKIMEDIA. --> {{Wikivoyage|Iran}} * [http://evisa.mfa.ir/en/ IR-IRAN Electronic Visa (Iran eVisa) Application System] * [https://evisatraveller.mfa.ir Electronic visa of Iran] * [https://en.mfa.gov.ir/ Ministry of Foreign Affairs of I.R.Iran] [[শ্ৰেণী:ইৰান]] 1it5w5yblx77e98glnjfpjmtfk00kbx 604308 604305 2026-05-03T18:16:42Z নৰুনা বৰুৱা 44897 /* ছেপ্টেম্বৰ ২০২৫ ভিছা নীতি আপডেট */ 604308 wikitext text/x-wiki {{short description|Policy on permits required to enter Iran}} '''ইৰানৰ ভিছা নীতি''' [[ইৰাণ]]লৈ অহা বেছিভাগ পৰ্য্যটকে ভিছা ৰেহাই পোৱা দেশ বা ই-ভিছাৰ বাবে যোগ্য নোহোৱা দেশৰ নাগৰিকৰ বাহিৰে ইৰানলৈ অহাৰ আগতে ইলেক্ট্ৰনিক ভিছা (ই-ভিছা) ল’ব লাগিব; এনে ক্ষেত্ৰত তেওঁলোকে বিশ্বজুৰি ইৰাণৰ যিকোনো কূটনৈতিক মিছনৰ পৰা আগতীয়াকৈ ভিছা ল’ব লাগিব। ইৰাণলৈ যাত্ৰীসকলৰ বাবে তেওঁলোকৰ উদ্দেশ্যপ্ৰণোদিত থকাৰ বাহিৰত কমেও ৬ মাহৰ বাবে বৈধ পাছপ’ৰ্ট থাকিব লাগিব। ==অৱলোকন== ইৰাণ আৰু আন দেশ উভয়ৰে দ্বৈত নাগৰিকত্ব থকা লোকৰ ক্ষেত্ৰত ইৰাণত প্ৰৱেশ কৰাৰ সময়ত ইৰাণৰ নাগৰিক হিচাপে গণ্য কৰা হয়, আৰু সেয়েহে ইৰানত প্ৰবেশৰ সময়ত ইৰাণৰ পাছপ’ৰ্ট ৰখাটো আৱশ্যক। ২০১১ চনৰ পিছত ইৰাণ ভ্ৰমণ কৰা ব্যক্তিসকলৰ ওপৰত [[আমেৰিকা]]ৰ নিষেধাজ্ঞাৰ প্ৰতিক্ৰিয়া স্বৰূপে ইৰাণে আৰু পাছপ'ৰ্টত ভিছা লগোৱা নাই আৰু প্ৰায়বোৰ জাতিৰ বাবে প্ৰৱেশৰ সময়ত ষ্টাম্পও নিদিয়ে।<ref>{{cite web | title=Iran Waives Visa Stamping Rules to Boost Tourism | url=https://ifpnews.com/exclusive/iran-waives-visa-stamping-rules-to-boost-tourism/ | website=IFP News | date=23 November 2018 }}</ref> ২০১৮ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত ইৰাণৰ সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য, হস্তশিল্প আৰু পৰ্যটন সংস্থাৰ (ICHTO) মুৰব্বীয়ে ঘোষণা কৰে যে ইৰাণ এৰি যোৱাৰ পিছত আন দেশলৈ যোৱাৰ বিষয়ে তেওঁলোকৰ উদ্বেগ লাঘৱ কৰাৰ উদ্দেশ্যে বিদেশী পৰ্যটকৰ (আমেৰিকা, কানাডা আৰু ব্ৰিটেইনৰ দৰ্শনাৰ্থীৰ বাহিৰে) পাছপ'ৰ্টত আৰু ষ্টাম্প বা ষ্টীকাৰ লগোৱা নহ'ব।<ref>{{cite web |date=2019-06-24 | title=No more passport stamps for foreign nationals visiting Iran | url=https://www.tehrantimes.com/news/437345/No-more-passport-stamps-for-foreign-nationals-visiting-Iran | access-date=2023-12-14 | website=Tehran Times | language=en}}</ref> ২০১৯ চনৰ জুন মাহত ইৰাণৰ ৰাষ্ট্ৰপতিয়ে স্বৰাজ মন্ত্ৰালয়ক বিদেশীৰ পাছপ’ৰ্টত ষ্টাম্প নিদিয়াৰ সিদ্ধান্ত কাৰ্যকৰী কৰিবলৈ নিৰ্দেশ দিছিল। ==ভিছা নীতিৰ মানচিত্ৰ== [[File:Visa Policy Of Iran.svg|none|thumb|800px|ইৰাণৰ ভিছা নীতি {{legend|#ED1C24|ইৰান}} {{legend|#22B14C|ভিছাৰ প্ৰয়োজন নাই }} {{legend|#7BDF85|ভ্ৰমণ গোট / ই ভিছাৰ বাবে ভিছাৰ প্ৰয়োজন নাই }} {{legend|#9FD5BE|ই ভিছা}} {{legend|#C0C0C0|ভিছাৰ প্ৰয়োজন }} {{legend|#555555|প্ৰবেষ নাকচ কৰা হৈছে (ইজৰাইল) }}]] ==ভিছা ৰেহাই== তলত উল্লেখ কৰা ন্যায়িক অধিকাৰক্ষেত্ৰসমূহৰ নাগৰিকসকলক পৰ্যটন বা ব্যৱসায়িক উদ্দেশ্যত ইৰাণত প্ৰৱেশ কৰিবলৈ ভিছাৰ প্ৰয়োজন নাই, তলত উল্লেখ কৰা সময়সীমাৰ বাবে (যদিহে অন্যথা উল্লেখ কৰা হোৱা নাই): <ref name="tim">{{Timatic Visa Policy|country=IR|access-date=13 November 2023}}</ref> {|style=" border-radius:1em; box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); background-color: white; border: 1px solid white; padding: 5px;" |- style="vertical-align:top;" | '''যিকোনো ১৮০ দিনৰ ভিতৰত ৯০ দিন ''' {| | *{{flag|Armenia}} |valign="top"| *{{flag|Oman}} |valign="top"| *{{flag|Syria}}¹ |valign="top"| *{{flag|Turkey}} | |} '''৪৫ দিন''' *{{flag|Georgia}} '''৩০ দিন''' {| | *{{flag|Lebanon}} |valign="top"| *{{flag|Iraq}} |valign="top"| *{{flag|Tajikistan}}² | |} '''২১ দিন''' {| | *{{flag|China}}³ |valign="top"| *{{flag|Hong Kong}}³ |valign="top"| *{{flag|Macao}}³ | |} '''২০ দিন''' *{{flag|Egypt}} '''১৫ দিন''' *{{flag|Venezuela}}⁴ '''যিকোনো ১৮০ দিনৰ ভিতৰত ১৫ দিন '''⁵ {| | | |} {| | *{{flag|Belarus}} *{{flag|Bosnia and Herzegovina}} *{{flag|Brazil}} *{{flag|Brunei}} *{{flag|Cambodia}} *{{flag|Croatia}} |valign="top"| *{{flag|Cuba}} *{{flag|Indonesia}} *{{flag|Japan}} *{{flag|Kyrgyzstan}} *{{flag|Mauritania}} *{{flag|Mauritius}} |valign="top"| *{{flag|Mexico}} *{{flag|Peru}} *{{flag|Serbia}} *{{flag|Seychelles}} *{{flag|Singapore}}<ref>{{cite web | url=https://www.mfa.gov.sg/countries-regions/i/iran-islamic-republic-of/travel-page | title=Travel Page - Iran | website=www.mfa.gov.sg | publisher=[[Ministry of Foreign Affairs (Singapore)]]}}</ref> *{{flag|Tanzania}} |valign="top"| *{{flag|Tunisia}} *{{flag|Uzbekistan}} *{{flag|Vietnam}} *{{flag|Zimbabwe}} | |} '''১৪ দিন''' {| | *{{flag|Azerbaijan}} |valign="top"| *{{flag|Kazakhstan}} |valign="top"| *{{flag|Malaysia}} | |} | |} _{1 - ভিছা ৰেহাইৰ বাবে যোগ্যতা অৰ্জন কৰিবলৈ বিমানযোগে ইৰাণত প্ৰৱেশ কৰিব লাগিব।}<br/> _{2 - ভিছা ৰেহাইৰ বাবে যোগ্যতা অৰ্জন কৰিবলৈ দুছানবে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰৰ পৰা যাত্ৰা কৰি ইমাম খোমেইনি আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰত উপস্থিত হ’ব লাগিব।}<br/> _{3 - পিপলছ ৰিপাব্লিক অৱ চাইনা পাছপ’ৰ্ট, হংকং বিশেষ প্ৰশাসনিক অঞ্চলৰ পাছপ’ৰ্ট বা মাকাও বিশেষ প্ৰশাসনিক অঞ্চলৰ পাছপ’ৰ্ট থকা চীনা নাগৰিকৰ বাবে।}<br /> _{4 -৯০ দিনলৈকে বৃদ্ধি কৰিব পৰাকৈ থকাৰ সময়।}<br/> _{5 - কেৱল পৰ্যটনৰ উদ্দেশ্যে।} {| | class="nowrap" style="padding:0 2em 0 0"| *{{flag|Russia}} | Citizens of [[Russia]] travelling in a tour group (comprising between 5 and 50 people) together with a representative of the tour group operator may also enter Iran without a visa, for a maximum stay of 90 days within any 180 days.<ref name="tim"/> |} {| class="wikitable collapsible collapsed" |- !style="width:100%;";"|Date of visa changes |- | {{Incomplete list|date=July 2017}} * 1 February 2010: Azerbaijan<ref name="trend.az">{{cite web|url=https://en.trend.az/azerbaijan/society/2451792.html|title=Iran extends visa-free regime to Azerbaijani citizens|date=2 November 2015|website=trend.az}}</ref> * 29 July 2015: Egypt, Georgia, Lebanon, Syria and Turkey<ref>{{cite web|url=http://www.alaraby.co.uk/english/news/2015/7/29/iran-waives-visa-requirements-for-egypt-lebanon-syria-nationals|title=Iran waives visa requirements for Egypt, Lebanon, Syria nationals|first=Abubakr|last=al-Shamahi|date=29 July 2015 }}</ref> * 10 August 2016: Armenia<ref>[https://newsarmenia.am/news/armenia/vstupil-v-silu-armyano-iranskiy-memorandum-ob-otmene-vezdnykh-viz/ Вступил в силу армяно-иранский меморандум об отмене въездных виз]</ref> * 1 November 2017: Serbia<ref>{{cite web|url=http://www.mfa.gov.rs/en/consular-news-from-front-page/115-consular-news/17222-the-decision-of-the-islamic-republic-of-iran-on-visa-exemption-for-the-nationals-of-the-republic-of-serbia-holders-of-ordinary-passaports|title=THE DECISION OF THE ISLAMIC REPUBLIC OF IRAN ON VISA EXEMPTION FOR THE NATIONALS OF THE REPUBLIC OF SERBIA, HOLDERS OF ORDINARY PASSAPORTS|website=www.mfa.gov.rs}}</ref> * 21 July 2019: China,<ref>{{cite web | url=https://www.weibo.com/u/2312751365?is_hot=1#_rnd1563738100556 | title=Sina Visitor System }}</ref> Hong Kong and Macau * 24 October 2019: Iraq<ref>[https://www.tehrantimes.com/news/440902/Iran-temporarily-lifts-visa-requirement-for-Iraqi-nationals Iran temporarily lifts visa requirement for Iraqi nationals]</ref><ref>{{cite web | url=https://www.middleeastmonitor.com/20211027-iran-and-iraq-start-visa-waiver-programme/ | title=Iran and Iraq start visa waiver programme | date=27 October 2021 }}</ref> (was canceled between December 27, 2019 to October 2021) * 11 November 2022: Kazakhstan<ref>{{cite web | url=https://astanatimes.com/2022/11/iran-introduces-visa-free-regime-for-kazakh-citizens/#:~:text=The%20Government%20of%20the%20Islamic,expand%20and%20deepen%20bilateral%20relations | title=Iran Introduces Visa-Free Regime for Kazakh Citizens | date=8 November 2022 }}</ref> * 4 February 2024: Bosnia and Herzegovina, Bahrain, Belarus, Brazil, Brunei, Cambodia, Croatia, Cuba, India, Indonesia, Japan, Kyrgyzstan, Kuwait, Mauritania, Mauritius, Mexico, Peru, Qatar, Saudi Arabia, Serbia (resumed), Seychelles, Singapore, Tanzania, Tunisia, United Arab Emirates, Vietnam, Uzbekistan and Zimbabwe<ref>{{cite web | url=https://hongkong.mfa.gov.ir/en/newsview/739159 | title=Iran Waives Visa Requirement for 28 Countries | date=1 February 2024 }}</ref><ref>{{cite web |title=Iran to implement visa waiver for 32 countries on Feb. 4 |url=https://www.tehrantimes.com/news/494393/Iran-to-implement-visa-waiver-for-32-countries-on-Feb-4 |website=Tehran Times |publisher=[[Tehran Times]] |access-date=3 February 2024 |language=en |date=31 January 2024}}</ref> * 10 August 2024: Tajikistan<ref>[https://www.rferl.org/a/tajikistan-iran-visa-free-travel/33067511.html Tajik-Iranian Visa-Free Travel Deal To Begin August 10]</ref> '''Canceled''': * 17 October 2018: Serbia<ref>[https://www.tehrantimes.com/news/428659/Iran-ends-visa-free-travel-for-Serbians Iran ends visa-free travel for Serbians]</ref> (resumed in February 2024) * 27 December 2019: Iraq (resumed in October 2021) * 22 November 2025: India<ref>[https://gulfnews.com/world/asia/india/urgent-travel-advisory-indians-lose-irans-visa-free-entry-from-november-22-heres-why-1.500350504 Iran ends visa-free travel for Indians]</ref> |} ===ইৰাণৰ মুক্ত বাণিজ্য মণ্ডল=== সকলো পৰ্যটকে কিছ দ্বীপ, কেছম দ্বীপ, বা অন্যান্য মুক্ত বাণিজ্য অঞ্চলত ভিছা অবিহনে ১৪ দিন বা তাতকৈ কম সময় থাকিব পাৰে। আমেৰিকানসকল (পুয়েৰ্টো ৰিকো, ইউ.এছ. ভাৰ্জিন দ্বীপপুঞ্জ, আৰু গুৱামৰ বাহিৰে), কানাডিয়ান আৰু ব্ৰিটিছ নাগৰিকসকলৰ ক্ষেত্ৰত আগমনৰ সময়ত তেওঁলোকৰ বাবে অপেক্ষা কৰি থকা এজন প্ৰমাণিত এস্কৰ্ট গাইড থাকিব লাগিব, আৰু আগতীয়াকৈ হোটেল বুকিং কৰিব লাগিব। ২০২২ চনত পৰ্যটকে দুসপ্তাহলৈকে ভিছা অবিহনে তলত দিয়া মুক্ত বাণিজ্য অঞ্চলত থাকিব পাৰিব: <ref>{{cite web | url=http://www.irantravelingcenter.com/no-visa-required-for-iran/ | title=No Visa required for Iran free trade zones | date=30 June 2015 | access-date=14 January 2018 | archive-date=4 August 2021 | archive-url=https://web.archive.org/web/20210804022303/https://www.irantravelingcenter.com/no-visa-required-for-iran/ | url-status=dead }}</ref> *আৰভাণ্ড ফ্ৰী জ'ন * আৰাছ মুক্ত অঞ্চল * চাবাহৰ মুক্ত বাণিজ্য-ঔদ্যোগিক অঞ্চল * মাকু, ইৰাণ * কেছম দ্বীপ * কিছ দ্বীপ * আনজালি ===Non-ordinary passports=== [[File:Visa policy of Iran for holders of diplomatic and service category passports.png|800px|none|thumb|Visa policy of Iran for diplomatic, official or service passport holders {{legend|#ED1C24|Iran}} {{legend|#3F51B5|Visa not required for holders of diplomatic or service passports}} {{legend|#559CD1|Visa not required for diplomatic passports only}}]] Holders of [[passport]]s issued by the following countries are allowed to enter Iran without a visa. {|style=" border-radius:1em; box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); background-color: white; border: 1px solid white; padding: 5px;" |- style="vertical-align:top;" | *{{flag|Afghanistan}}^{D 3} *{{flag|Albania}}^D ^S ⁷ *{{flag|Armenia}}^{D 4} *{{flag|Azerbaijan}}^D ^S ³ *{{flag|Belarus}}^D ^O ⁷ *{{flag|Benin}}^D ^S ⁷ *{{flag|Bolivia}}^D ^S ⁵ *{{flag|Bosnia and Herzegovina}}^D ^S ³ *{{flag|Brazil}}^{D 3} *{{flag|Brunei}}^D ^O ⁷ *{{flag|Bulgaria}}^D ^S ³ *{{flag|Burkina Faso}}^D ^S ³ *{{flag|Cambodia}}^D ^S ⁷ *{{flag|China}}^D ^S ³ *{{flag|Colombia}}^D ^S ³ *{{flag|Croatia}}^D ^S ³ |valign="top"| *{{flag|Cuba}}^D ^S ⁴ *{{flag|Congo}}^D ^S ¹ *{{flag|Cyprus}}^D ^S ¹ *{{flag|Ecuador}}^D ^S ⁴ *{{flag|Egypt}}^D ^S ⁸ *{{flag|Ghana}}^D ^S ⁷ *{{flag|Greece}}^D ¹ *{{flag|Guinea}}^D ^S ³ *{{flag|Guyana}}^D ^S ³ *{{flag|Hungary}}^D ³ *{{flag|India}}^D ³ *{{flag|Indonesia}}^D ^S ¹⁰ *{{flag|Iraq}}^D ^S ⁶ *{{flag|Japan}}^D ^O ¹ *{{flag|Kazakhstan}}^D ^S ⁷ *{{flag|Kenya}}^D ^S ³ |valign="top"| *{{flag|Kyrgyzstan}}^D ^S ³ *{{flag|Lebanon}}^D ^S ⁷ *{{flag|Malaysia}}^D ^S ⁹ *{{flag|Malawi}}^D ^S ³ *{{flag|Mali}}^D ^S ³ *{{flag|Moldova}}^D ^S ³ *{{flag|Montenegro}}^D ^S ⁷ *{{flag|Nicaragua}}^D ^S ² *{{flag|North Korea}}^D ⁷ *{{flag|North Macedonia}}^D ^S ³ *{{flag|Oman}}^D ^O ^S ^Sp ⁷ *{{flag|Pakistan}}^D ^O ¹ *{{flag|Philippines}}^D ^S ⁷ *{{flag|Poland}}^D ² *{{flag|Portugal}}^D ^Sp ⁴ *{{flag|Romania}}^{D 3} |valign="top"| *{{flag|Russia}}^D ^S ⁷ *{{flag|Senegal}}^D ^S ³ *{{flag|Serbia}}^D ^S ⁷ *{{flag|Sierra Leone}}^D ^S ³ *{{flag|South Korea}}^D ^S ¹ *{{flag|Switzerland}}^{D 3} *{{flag|Syria}}^D ^O ^S ^Sp ⁷ *{{flag|Tajikistan}}^D ^S ³ *{{flag|Tunisia}}^D ^S ³ *{{flag|Turkmenistan}}^D ^S ³ *{{flag|Turkey}}^D ^S ¹ *{{flag|Ukraine}}^D ^S ⁷ *{{flag|Venezuela}}^D ^S ³ *{{flag|Vietnam}}^D ^O ⁷ *{{flag|Zimbabwe}}^D ^S ⁷ | |} _{D - Diplomatic passports}<br/> _{O - Official passports}<br/> _{S - Service passports}<br/> _{Sp - Special passports}<br/> _{1 - 3 months}<br/> _{2 - 2 months}<br/> _{3 - 1 month}<br/> _{4 - 90 days}<br/> _{5 - 60 days}<br/> _{6 - 45 days}<br/> _{7 - 30 days}<br/> _{8 - 20 days}<br/> _{9 - 15 days}<br/> _{10 - 14 days} ===Future changes=== Iran has signed visa exemption agreements with the following countries, but they have not yet entered into force: {| class="wikitable" |- ! Country ! Passports ! Agreement signed on |- | {{flag|Qatar}}<ref>{{cite web | url=https://parstoday.com/en/news/iran-i166874-iran_qatar_sign_14_bilateral_deals_including_visa_waiver | title=Iran, Qatar sign 14 bilateral deals, including visa waiver | date=22 February 2022}}</ref> ¹ | All | 21 February 2022 |- |} _{1 - Unilateral exemption was granted for ordinary passports.} ==ইলেক্ট্ৰনিক ভিছা (ই-ভিছা)== Citizens of other countries must apply an e-Visa on the basis of which a visa on arrival will be issued for a maximum of 30 days Extension of stay is possible twice for 30 days for a total of up to 90 days.<ref>{{cite web | url=https://evisa.mfa.ir/en/ | title=Iran eVisa}}</ref> e-Visa does not apply to Citizens of [[Afghanistan]], [[Bangladesh]], [[Canada]], [[Colombia]], [[Jordan]], [[Pakistan]], [[Somalia]], [[United Kingdom]] and [[United States]]. ;Shahid Rajaee Port Marine travelers entering Iran via [[Port of Shahid Rajaee|Shahid Rajaee Port]] in the southern Hormozgan Province can also receive a visa on arrival.<ref>{{cite web | title=Shahid Rajaee Port Visa on Arrival | url=https://financialtribune.com/articles/people-travel/62981/10-iranian-airports-issue-visa-on-arrival | website=financialtribune.com|date=23 April 2017 | access-date= April 24, 2017}}</ref> ==আগতীয়াকৈ ভিছাৰ প্ৰয়োজন== তলত উল্লেখ কৰা দেশসমূহৰ নাগৰিক ই-ভিছাৰ বাবে অযোগ্য, আৰু সেয়েহে ইৰাণৰ দূতাবাস বা কনছুলেটত আগতীয়াকৈ ভিছা লাভ কৰিব লাগিব: <ref name="tim"/><ref>{{cite web | url=https://mfa.gov.ir/portal/helpdeskdata/5027/346/%D8%B1%D9%88%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DA%AF%D8%B1%D8%AF%DB%8C%D9%88%DB%8C%D8%B2%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8C | title=Tourist visa}}</ref> {|style=" border-radius:1em; box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); background-color: white; border: 1px solid white; padding: 5px;" |- style="vertical-align:top;" | *{{flag|Afghanistan}} *{{flag|Bangladesh}} *{{flag|Canada}} |valign="top"| *{{flag|Colombia}} *{{flag|Jordan}} *{{flag|Pakistan}} |valign="top"| *{{flag|Somalia}} *{{flag|United Kingdom}} *{{flag|United States}} | |} ===পূৰ্ব অনুমোদনৰ প্ৰয়োজন=== [[আমেৰিকা]]ৰ, ব্ৰিটিছ, [[কানাডা]]ৰ, আৰু কলম্বিয়াৰ পাছপ’ৰ্টধাৰীয়েও ইৰাণ পৰ্যটন ভিছা লৈ ইৰাণলৈ যাব পাৰে। এই দেশসমূহৰ নাগৰিকসকলৰ বাবে ভিছা প্ৰক্ৰিয়াত প্ৰায় আঠ সপ্তাহ সময় লাগে। তেওঁলোকে নিজৰ ভ্ৰমণৰ পৰিকল্পনা আৰু বুকিং কৰিবলৈ ইৰাণৰ এটা প্ৰমাণিত স্থানীয় ট্ৰেভেল এজেন্সী ব্যৱহাৰ কৰিব লাগিব। ভিছা প্ৰদানৰ পূৰ্বে সংস্থাটোৱে আবেদনকাৰীৰ ভ্ৰমণসূচী বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰালয়ত অনুমোদনৰ বাবে দাখিল কৰিব লাগিব। ইৰাণী নাগৰিকৰ আমেৰিকান আৰু কানাডাৰ পত্নীয়ে কোনো এজেন্সীৰ সহায় অবিহনে দেশখনত প্ৰৱেশ আৰু থাকিবলৈ ৯০ দিনলৈকে পৰিয়াল ভিছা লাভ কৰিব পাৰিব। উপৰোক্ত নাগৰিকসকলৰ পাছপ’ৰ্টত ষ্টীকাৰ ভিছা আৰু প্ৰৱেশ ষ্টাম্পো লাভ কৰিব। ==ভিছাৰ আবেদন আৰু প্ৰয়োজনীয়তা== ইৰাণৰ পৰ্যটন ভিছা ৩০ দিন পৰ্যন্ত প্ৰদান কৰা হয় আৰু ৩০ দিনৰ বাবে দুবাৰকৈ বৃদ্ধি কৰিব পাৰি, মুঠতে ৯০ দিন থাকিব। আগমনৰ পূৰ্বে ভিছা লাভ কৰিবলৈ হ’লে ইৰাণৰ বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰালয়ৰ ই-ভিছা ৱেবছাইটৰ জৰিয়তে বা ইৰাণৰ ট্ৰেভেল এজেন্সীৰ জৰিয়তে ভিছা অনুমোদন সংহিতাৰ বাবে আবেদন কৰিব লাগিব। ভিছা মাচুল আপোনাৰ জাতিৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে। ভিছা লাভ কৰাৰ আগতে বা ভিঅ’এ (ভিছা-অন-এৰিভাল)ৰ বাবে আবেদন কৰাৰ সময়ত ভিছাৰ মাচুল পৰিশোধ কৰা হয়। স্থানীয় ইৰাণী ট্ৰেভেল এজেন্সীয়ে অলপ বেছি মাচুলৰ বিনিময়ত উন্নত সহায়, অনুসৰণ আৰু সুবিধা প্ৰদান কৰে। এবাৰ ভিছা অনুমোদন কড লাভ কৰিলে, ইৰাণৰ যিকোনো আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰত উপস্থিত হোৱাৰ আগতে বা উপস্থিত হোৱাৰ পিছত বিশ্বজুৰি ইৰাণৰ যিকোনো দূতাবাস বা কনছুলেটৰ পৰা ভিছা লাভ কৰিব পাৰি। বেছিভাগ দেশৰ নাগৰিকে (আমেৰিকা, ব্ৰিটিছ, আৰু কানাডাৰ পাছপ’ৰ্টধাৰীৰ বাহিৰে) বিমানবন্দৰত উপস্থিত হোৱাৰ লগে লগে, আগতীয়াকৈ আবেদন নকৰাকৈয়ে, ‘ভিছা-অন-এৰিভাল’ (ভিঅ’এ) হিচাপে তেওঁলোকৰ পৰ্যটন ভিছা লাভ কৰিব পাৰে। এই পদ্ধতি শেষ মুহূৰ্তত ভ্ৰমণকাৰীৰ বাবে সুবিধাজনক হ’লেও ইয়াৰ দ্বাৰা ভিছা বাতিলৰ আশংকা অধিক আৰু এয়া অধিক সময় লাগে । ==ছেপ্টেম্বৰ ২০২৫ ভিছা নীতি আপডেট== ২০২৫ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত ইৰাণৰ বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰালয়ে ২০২৫ চনৰ আগষ্ট মাহৰ ভিছা নীতি সংশোধন কৰি স্পষ্ট কৰি দিছিল যে এই নতুন নিষেধাজ্ঞাসমূহ কেৱল ইউৰোপীয় দেশ, অষ্ট্ৰেলিয়া, নিউজিলেণ্ড, আমেৰিকা, যুক্তৰাজ্য আৰু কানাডাৰ নাগৰিকৰ ক্ষেত্ৰতহে প্ৰযোজ্য। এই নিয়মৰ অধীনত পঞ্জীয়নভুক্ত ট্ৰেভেল এজেন্সীয়ে আয়োজন কৰা গাইড ট্যুৰৰ অংশ হিচাপে আক্ৰান্ত দেশৰ ভ্ৰমণকাৰীয়ে ইৰাণলৈ যাব লাগিব। অনুজ্ঞাপত্ৰপ্ৰাপ্ত গাইড অবিহনে স্বতন্ত্ৰ ভ্ৰমণৰ অনুমতি এতিয়া নাই। আবেদনকাৰীয়ে তেওঁলোকৰ ভ্ৰমণ ইতিহাস, শিক্ষাৰ পটভূমি, নিয়োগৰ বিৱৰণ, আৰু ছ'চিয়েল মিডিয়া একাউণ্ট অন্তৰ্ভুক্ত কৰা "ৰিজ্যুম ফাইল"ও জমা দিব লাগিব; তেওঁলোকে এটা স্বাক্ষৰিত ভ্ৰমণ চুক্তি আৰু এটা নিশ্চিত ভ্ৰমণসূচীও দাখিল কৰিব লাগিব, য'ত প্ৰি-বুকিং কৰা বাসস্থানৰ সবিশেষও থাকিব লাগিব। ভিছা প্ৰক্ৰিয়াত সপ্তাহৰ শেষৰ দিন আৰু ৰাষ্ট্ৰীয় বন্ধৰ দিন বাদ দি প্ৰায় দুসপ্তাহৰ পৰা তিনি সপ্তাহ সময় লাগে। ভিছাৰ প্ৰয়োজনীয়তাৰ পৰা ৰেহাই পোৱা দেশৰ নাগৰিকৰ ক্ষেত্ৰত এই নীতি প্ৰযোজ্য নহয়; তেওঁলোকে ভিছা অবিহনে ইৰাণত প্ৰৱেশ কৰি যাব পাৰে, যদিহে তেওঁলোকে নিৰ্ধাৰিত সময়সীমা অতিক্ৰম নকৰে আৰু কেৱল অনুজ্ঞাপত্ৰপ্ৰাপ্ত থকাৰ ব্যৱস্থাতহে থাকে। <ref>{{cite web | url=https://iranstravel.com/new-iran-visa-regulations/ | title=New Iran Visa Regulations}}</ref> ==October 2025 Revision of Iran Visa Policy== Starting October 2025, the Iran visa process has returned to its previous, more flexible format. Most travelers can once again apply for their visas through registered Iranian travel agencies and travel independently across the country. This marks a major shift from the stricter temporary measures introduced earlier this year. While travelers still need to provide a rough travel plan when applying for their visa, they now have much more freedom to adjust their itineraries after arrival. However, all tourists are still required to stay in registered hotels or guesthouses, as staying with locals or using unregistered private hosts remains prohibited under the current Iran travel regulations. Citizens of the United States, the United Kingdom, and Canada must still book a pre-arranged guided tour through an authorized agency, in accordance with the Ministry of Foreign Affairs’ policies.<ref>{{cite web | url=https://iranstravel.com/new-iran-visa-regulations/ | title=New Iran Visa Regulations}}</ref> ==প্ৰবেশত থকা সীমাবদ্ধতা== ===বাধ্যতামূলক গাইড === [[কানাডা]], [[যুক্তৰাজ্য]] আৰু [[আমেৰিকা]]ৰ নাগৰিকসকলক সকলো সময়তে চৰকাৰী অনুমোদিত গাইডৰ দ্বাৰা এস্কৰ্ট কৰিব লাগিব। এই দেশসমূহত ইৰাণৰ বিদেশী অভিযান বন্ধ হোৱাৰ বাবে এই নাগৰিকসকলৰ স্বতন্ত্ৰ ভ্ৰমণ নিষিদ্ধ কৰা হৈছে। <ref>{{cite web | url=http://www.iraniantours.com/us.htm | title=ESCORTED TOURS THROUGH IRAN}}</ref> ===ইজৰাইল=== ইজৰাইলৰ নাগৰিকসকলক প্ৰৱেশ আৰু ট্ৰেনজিটৰ অনুমতি দিয়া নহয়, যদিও তেওঁলোকে নামি একেখন বিমানতে আগবাঢ়ি নাযায়। ইজৰাইলী ভিছা বা ষ্টাম্প (৩৬৫ দিনতকৈ কম পুৰণি), বা ইজৰাইল ভ্ৰমণৰ ইংগিত দিয়া কোনো তথ্য, বা ইজৰাইল ৰাষ্ট্ৰৰ সৈতে কোনো সংযোগ থকা পাছপ'ৰ্ট বা ভ্ৰমণ নথিপত্ৰৰ ধাৰীসকলকো প্ৰৱেশ আৰু ট্ৰেনজিটৰ অনুমতি দিয়া নহয়। <ref>{{cite web | url=http://www.ru.moscow.mfa.ir/index.aspx?fkeyid=&siteid=410&pageid=33932 | title=Visa information on the site of IRI Embassy in Moscow | website=mfa.ir | access-date=2018-04-14 | archive-date=2021-02-25 | archive-url=https://web.archive.org/web/20210225061536/http://www.ru.moscow.mfa.ir/index.aspx?fkeyid=&siteid=410&pageid=33932 | url-status=dead }}</ref> ==তথ্যৰ উৎস== {{Reflist|30em}} ==বাহ্যিক সংযোগ== <!-- ({{NoMoreLinks}}) --> <!-- DO NOT ADD MORE LINKS TO THIS ARTICLE. WIKIPEDIA IS NOT A COLLECTION OF LINKS NOR IS IT A PLACE FOR ADVERTISING (WP:ADV); it does NOT help with SEO ----- If you think that your link might be useful, instead of placing it here, put it on this article's talk page first for editor discussion. Links that are to UNOFFICIAL travel and/or visa agency websites WILL BE DELETED. IF YOU PERSIST, YOUR WEBSITE WILL BE BLACKLISTED BY WIKIPEDIA AND/OR WIKIMEDIA. --> {{Wikivoyage|Iran}} * [http://evisa.mfa.ir/en/ IR-IRAN Electronic Visa (Iran eVisa) Application System] * [https://evisatraveller.mfa.ir Electronic visa of Iran] * [https://en.mfa.gov.ir/ Ministry of Foreign Affairs of I.R.Iran] [[শ্ৰেণী:ইৰান]] 9crp4repkv2tz8td0lq3xtbc2pxtgk1 604311 604308 2026-05-03T18:19:57Z নৰুনা বৰুৱা 44897 /* ছেপ্টেম্বৰ ২০২৫ ভিছা নীতি আপডেট */ 604311 wikitext text/x-wiki {{short description|Policy on permits required to enter Iran}} '''ইৰানৰ ভিছা নীতি''' [[ইৰাণ]]লৈ অহা বেছিভাগ পৰ্য্যটকে ভিছা ৰেহাই পোৱা দেশ বা ই-ভিছাৰ বাবে যোগ্য নোহোৱা দেশৰ নাগৰিকৰ বাহিৰে ইৰানলৈ অহাৰ আগতে ইলেক্ট্ৰনিক ভিছা (ই-ভিছা) ল’ব লাগিব; এনে ক্ষেত্ৰত তেওঁলোকে বিশ্বজুৰি ইৰাণৰ যিকোনো কূটনৈতিক মিছনৰ পৰা আগতীয়াকৈ ভিছা ল’ব লাগিব। ইৰাণলৈ যাত্ৰীসকলৰ বাবে তেওঁলোকৰ উদ্দেশ্যপ্ৰণোদিত থকাৰ বাহিৰত কমেও ৬ মাহৰ বাবে বৈধ পাছপ’ৰ্ট থাকিব লাগিব। ==অৱলোকন== ইৰাণ আৰু আন দেশ উভয়ৰে দ্বৈত নাগৰিকত্ব থকা লোকৰ ক্ষেত্ৰত ইৰাণত প্ৰৱেশ কৰাৰ সময়ত ইৰাণৰ নাগৰিক হিচাপে গণ্য কৰা হয়, আৰু সেয়েহে ইৰানত প্ৰবেশৰ সময়ত ইৰাণৰ পাছপ’ৰ্ট ৰখাটো আৱশ্যক। ২০১১ চনৰ পিছত ইৰাণ ভ্ৰমণ কৰা ব্যক্তিসকলৰ ওপৰত [[আমেৰিকা]]ৰ নিষেধাজ্ঞাৰ প্ৰতিক্ৰিয়া স্বৰূপে ইৰাণে আৰু পাছপ'ৰ্টত ভিছা লগোৱা নাই আৰু প্ৰায়বোৰ জাতিৰ বাবে প্ৰৱেশৰ সময়ত ষ্টাম্পও নিদিয়ে।<ref>{{cite web | title=Iran Waives Visa Stamping Rules to Boost Tourism | url=https://ifpnews.com/exclusive/iran-waives-visa-stamping-rules-to-boost-tourism/ | website=IFP News | date=23 November 2018 }}</ref> ২০১৮ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত ইৰাণৰ সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য, হস্তশিল্প আৰু পৰ্যটন সংস্থাৰ (ICHTO) মুৰব্বীয়ে ঘোষণা কৰে যে ইৰাণ এৰি যোৱাৰ পিছত আন দেশলৈ যোৱাৰ বিষয়ে তেওঁলোকৰ উদ্বেগ লাঘৱ কৰাৰ উদ্দেশ্যে বিদেশী পৰ্যটকৰ (আমেৰিকা, কানাডা আৰু ব্ৰিটেইনৰ দৰ্শনাৰ্থীৰ বাহিৰে) পাছপ'ৰ্টত আৰু ষ্টাম্প বা ষ্টীকাৰ লগোৱা নহ'ব।<ref>{{cite web |date=2019-06-24 | title=No more passport stamps for foreign nationals visiting Iran | url=https://www.tehrantimes.com/news/437345/No-more-passport-stamps-for-foreign-nationals-visiting-Iran | access-date=2023-12-14 | website=Tehran Times | language=en}}</ref> ২০১৯ চনৰ জুন মাহত ইৰাণৰ ৰাষ্ট্ৰপতিয়ে স্বৰাজ মন্ত্ৰালয়ক বিদেশীৰ পাছপ’ৰ্টত ষ্টাম্প নিদিয়াৰ সিদ্ধান্ত কাৰ্যকৰী কৰিবলৈ নিৰ্দেশ দিছিল। ==ভিছা নীতিৰ মানচিত্ৰ== [[File:Visa Policy Of Iran.svg|none|thumb|800px|ইৰাণৰ ভিছা নীতি {{legend|#ED1C24|ইৰান}} {{legend|#22B14C|ভিছাৰ প্ৰয়োজন নাই }} {{legend|#7BDF85|ভ্ৰমণ গোট / ই ভিছাৰ বাবে ভিছাৰ প্ৰয়োজন নাই }} {{legend|#9FD5BE|ই ভিছা}} {{legend|#C0C0C0|ভিছাৰ প্ৰয়োজন }} {{legend|#555555|প্ৰবেষ নাকচ কৰা হৈছে (ইজৰাইল) }}]] ==ভিছা ৰেহাই== তলত উল্লেখ কৰা ন্যায়িক অধিকাৰক্ষেত্ৰসমূহৰ নাগৰিকসকলক পৰ্যটন বা ব্যৱসায়িক উদ্দেশ্যত ইৰাণত প্ৰৱেশ কৰিবলৈ ভিছাৰ প্ৰয়োজন নাই, তলত উল্লেখ কৰা সময়সীমাৰ বাবে (যদিহে অন্যথা উল্লেখ কৰা হোৱা নাই): <ref name="tim">{{Timatic Visa Policy|country=IR|access-date=13 November 2023}}</ref> {|style=" border-radius:1em; box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); background-color: white; border: 1px solid white; padding: 5px;" |- style="vertical-align:top;" | '''যিকোনো ১৮০ দিনৰ ভিতৰত ৯০ দিন ''' {| | *{{flag|Armenia}} |valign="top"| *{{flag|Oman}} |valign="top"| *{{flag|Syria}}¹ |valign="top"| *{{flag|Turkey}} | |} '''৪৫ দিন''' *{{flag|Georgia}} '''৩০ দিন''' {| | *{{flag|Lebanon}} |valign="top"| *{{flag|Iraq}} |valign="top"| *{{flag|Tajikistan}}² | |} '''২১ দিন''' {| | *{{flag|China}}³ |valign="top"| *{{flag|Hong Kong}}³ |valign="top"| *{{flag|Macao}}³ | |} '''২০ দিন''' *{{flag|Egypt}} '''১৫ দিন''' *{{flag|Venezuela}}⁴ '''যিকোনো ১৮০ দিনৰ ভিতৰত ১৫ দিন '''⁵ {| | | |} {| | *{{flag|Belarus}} *{{flag|Bosnia and Herzegovina}} *{{flag|Brazil}} *{{flag|Brunei}} *{{flag|Cambodia}} *{{flag|Croatia}} |valign="top"| *{{flag|Cuba}} *{{flag|Indonesia}} *{{flag|Japan}} *{{flag|Kyrgyzstan}} *{{flag|Mauritania}} *{{flag|Mauritius}} |valign="top"| *{{flag|Mexico}} *{{flag|Peru}} *{{flag|Serbia}} *{{flag|Seychelles}} *{{flag|Singapore}}<ref>{{cite web | url=https://www.mfa.gov.sg/countries-regions/i/iran-islamic-republic-of/travel-page | title=Travel Page - Iran | website=www.mfa.gov.sg | publisher=[[Ministry of Foreign Affairs (Singapore)]]}}</ref> *{{flag|Tanzania}} |valign="top"| *{{flag|Tunisia}} *{{flag|Uzbekistan}} *{{flag|Vietnam}} *{{flag|Zimbabwe}} | |} '''১৪ দিন''' {| | *{{flag|Azerbaijan}} |valign="top"| *{{flag|Kazakhstan}} |valign="top"| *{{flag|Malaysia}} | |} | |} _{1 - ভিছা ৰেহাইৰ বাবে যোগ্যতা অৰ্জন কৰিবলৈ বিমানযোগে ইৰাণত প্ৰৱেশ কৰিব লাগিব।}<br/> _{2 - ভিছা ৰেহাইৰ বাবে যোগ্যতা অৰ্জন কৰিবলৈ দুছানবে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰৰ পৰা যাত্ৰা কৰি ইমাম খোমেইনি আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰত উপস্থিত হ’ব লাগিব।}<br/> _{3 - পিপলছ ৰিপাব্লিক অৱ চাইনা পাছপ’ৰ্ট, হংকং বিশেষ প্ৰশাসনিক অঞ্চলৰ পাছপ’ৰ্ট বা মাকাও বিশেষ প্ৰশাসনিক অঞ্চলৰ পাছপ’ৰ্ট থকা চীনা নাগৰিকৰ বাবে।}<br /> _{4 -৯০ দিনলৈকে বৃদ্ধি কৰিব পৰাকৈ থকাৰ সময়।}<br/> _{5 - কেৱল পৰ্যটনৰ উদ্দেশ্যে।} {| | class="nowrap" style="padding:0 2em 0 0"| *{{flag|Russia}} | Citizens of [[Russia]] travelling in a tour group (comprising between 5 and 50 people) together with a representative of the tour group operator may also enter Iran without a visa, for a maximum stay of 90 days within any 180 days.<ref name="tim"/> |} {| class="wikitable collapsible collapsed" |- !style="width:100%;";"|Date of visa changes |- | {{Incomplete list|date=July 2017}} * 1 February 2010: Azerbaijan<ref name="trend.az">{{cite web|url=https://en.trend.az/azerbaijan/society/2451792.html|title=Iran extends visa-free regime to Azerbaijani citizens|date=2 November 2015|website=trend.az}}</ref> * 29 July 2015: Egypt, Georgia, Lebanon, Syria and Turkey<ref>{{cite web|url=http://www.alaraby.co.uk/english/news/2015/7/29/iran-waives-visa-requirements-for-egypt-lebanon-syria-nationals|title=Iran waives visa requirements for Egypt, Lebanon, Syria nationals|first=Abubakr|last=al-Shamahi|date=29 July 2015 }}</ref> * 10 August 2016: Armenia<ref>[https://newsarmenia.am/news/armenia/vstupil-v-silu-armyano-iranskiy-memorandum-ob-otmene-vezdnykh-viz/ Вступил в силу армяно-иранский меморандум об отмене въездных виз]</ref> * 1 November 2017: Serbia<ref>{{cite web|url=http://www.mfa.gov.rs/en/consular-news-from-front-page/115-consular-news/17222-the-decision-of-the-islamic-republic-of-iran-on-visa-exemption-for-the-nationals-of-the-republic-of-serbia-holders-of-ordinary-passaports|title=THE DECISION OF THE ISLAMIC REPUBLIC OF IRAN ON VISA EXEMPTION FOR THE NATIONALS OF THE REPUBLIC OF SERBIA, HOLDERS OF ORDINARY PASSAPORTS|website=www.mfa.gov.rs}}</ref> * 21 July 2019: China,<ref>{{cite web | url=https://www.weibo.com/u/2312751365?is_hot=1#_rnd1563738100556 | title=Sina Visitor System }}</ref> Hong Kong and Macau * 24 October 2019: Iraq<ref>[https://www.tehrantimes.com/news/440902/Iran-temporarily-lifts-visa-requirement-for-Iraqi-nationals Iran temporarily lifts visa requirement for Iraqi nationals]</ref><ref>{{cite web | url=https://www.middleeastmonitor.com/20211027-iran-and-iraq-start-visa-waiver-programme/ | title=Iran and Iraq start visa waiver programme | date=27 October 2021 }}</ref> (was canceled between December 27, 2019 to October 2021) * 11 November 2022: Kazakhstan<ref>{{cite web | url=https://astanatimes.com/2022/11/iran-introduces-visa-free-regime-for-kazakh-citizens/#:~:text=The%20Government%20of%20the%20Islamic,expand%20and%20deepen%20bilateral%20relations | title=Iran Introduces Visa-Free Regime for Kazakh Citizens | date=8 November 2022 }}</ref> * 4 February 2024: Bosnia and Herzegovina, Bahrain, Belarus, Brazil, Brunei, Cambodia, Croatia, Cuba, India, Indonesia, Japan, Kyrgyzstan, Kuwait, Mauritania, Mauritius, Mexico, Peru, Qatar, Saudi Arabia, Serbia (resumed), Seychelles, Singapore, Tanzania, Tunisia, United Arab Emirates, Vietnam, Uzbekistan and Zimbabwe<ref>{{cite web | url=https://hongkong.mfa.gov.ir/en/newsview/739159 | title=Iran Waives Visa Requirement for 28 Countries | date=1 February 2024 }}</ref><ref>{{cite web |title=Iran to implement visa waiver for 32 countries on Feb. 4 |url=https://www.tehrantimes.com/news/494393/Iran-to-implement-visa-waiver-for-32-countries-on-Feb-4 |website=Tehran Times |publisher=[[Tehran Times]] |access-date=3 February 2024 |language=en |date=31 January 2024}}</ref> * 10 August 2024: Tajikistan<ref>[https://www.rferl.org/a/tajikistan-iran-visa-free-travel/33067511.html Tajik-Iranian Visa-Free Travel Deal To Begin August 10]</ref> '''Canceled''': * 17 October 2018: Serbia<ref>[https://www.tehrantimes.com/news/428659/Iran-ends-visa-free-travel-for-Serbians Iran ends visa-free travel for Serbians]</ref> (resumed in February 2024) * 27 December 2019: Iraq (resumed in October 2021) * 22 November 2025: India<ref>[https://gulfnews.com/world/asia/india/urgent-travel-advisory-indians-lose-irans-visa-free-entry-from-november-22-heres-why-1.500350504 Iran ends visa-free travel for Indians]</ref> |} ===ইৰাণৰ মুক্ত বাণিজ্য মণ্ডল=== সকলো পৰ্যটকে কিছ দ্বীপ, কেছম দ্বীপ, বা অন্যান্য মুক্ত বাণিজ্য অঞ্চলত ভিছা অবিহনে ১৪ দিন বা তাতকৈ কম সময় থাকিব পাৰে। আমেৰিকানসকল (পুয়েৰ্টো ৰিকো, ইউ.এছ. ভাৰ্জিন দ্বীপপুঞ্জ, আৰু গুৱামৰ বাহিৰে), কানাডিয়ান আৰু ব্ৰিটিছ নাগৰিকসকলৰ ক্ষেত্ৰত আগমনৰ সময়ত তেওঁলোকৰ বাবে অপেক্ষা কৰি থকা এজন প্ৰমাণিত এস্কৰ্ট গাইড থাকিব লাগিব, আৰু আগতীয়াকৈ হোটেল বুকিং কৰিব লাগিব। ২০২২ চনত পৰ্যটকে দুসপ্তাহলৈকে ভিছা অবিহনে তলত দিয়া মুক্ত বাণিজ্য অঞ্চলত থাকিব পাৰিব: <ref>{{cite web | url=http://www.irantravelingcenter.com/no-visa-required-for-iran/ | title=No Visa required for Iran free trade zones | date=30 June 2015 | access-date=14 January 2018 | archive-date=4 August 2021 | archive-url=https://web.archive.org/web/20210804022303/https://www.irantravelingcenter.com/no-visa-required-for-iran/ | url-status=dead }}</ref> *আৰভাণ্ড ফ্ৰী জ'ন * আৰাছ মুক্ত অঞ্চল * চাবাহৰ মুক্ত বাণিজ্য-ঔদ্যোগিক অঞ্চল * মাকু, ইৰাণ * কেছম দ্বীপ * কিছ দ্বীপ * আনজালি ===Non-ordinary passports=== [[File:Visa policy of Iran for holders of diplomatic and service category passports.png|800px|none|thumb|Visa policy of Iran for diplomatic, official or service passport holders {{legend|#ED1C24|Iran}} {{legend|#3F51B5|Visa not required for holders of diplomatic or service passports}} {{legend|#559CD1|Visa not required for diplomatic passports only}}]] Holders of [[passport]]s issued by the following countries are allowed to enter Iran without a visa. {|style=" border-radius:1em; box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); background-color: white; border: 1px solid white; padding: 5px;" |- style="vertical-align:top;" | *{{flag|Afghanistan}}^{D 3} *{{flag|Albania}}^D ^S ⁷ *{{flag|Armenia}}^{D 4} *{{flag|Azerbaijan}}^D ^S ³ *{{flag|Belarus}}^D ^O ⁷ *{{flag|Benin}}^D ^S ⁷ *{{flag|Bolivia}}^D ^S ⁵ *{{flag|Bosnia and Herzegovina}}^D ^S ³ *{{flag|Brazil}}^{D 3} *{{flag|Brunei}}^D ^O ⁷ *{{flag|Bulgaria}}^D ^S ³ *{{flag|Burkina Faso}}^D ^S ³ *{{flag|Cambodia}}^D ^S ⁷ *{{flag|China}}^D ^S ³ *{{flag|Colombia}}^D ^S ³ *{{flag|Croatia}}^D ^S ³ |valign="top"| *{{flag|Cuba}}^D ^S ⁴ *{{flag|Congo}}^D ^S ¹ *{{flag|Cyprus}}^D ^S ¹ *{{flag|Ecuador}}^D ^S ⁴ *{{flag|Egypt}}^D ^S ⁸ *{{flag|Ghana}}^D ^S ⁷ *{{flag|Greece}}^D ¹ *{{flag|Guinea}}^D ^S ³ *{{flag|Guyana}}^D ^S ³ *{{flag|Hungary}}^D ³ *{{flag|India}}^D ³ *{{flag|Indonesia}}^D ^S ¹⁰ *{{flag|Iraq}}^D ^S ⁶ *{{flag|Japan}}^D ^O ¹ *{{flag|Kazakhstan}}^D ^S ⁷ *{{flag|Kenya}}^D ^S ³ |valign="top"| *{{flag|Kyrgyzstan}}^D ^S ³ *{{flag|Lebanon}}^D ^S ⁷ *{{flag|Malaysia}}^D ^S ⁹ *{{flag|Malawi}}^D ^S ³ *{{flag|Mali}}^D ^S ³ *{{flag|Moldova}}^D ^S ³ *{{flag|Montenegro}}^D ^S ⁷ *{{flag|Nicaragua}}^D ^S ² *{{flag|North Korea}}^D ⁷ *{{flag|North Macedonia}}^D ^S ³ *{{flag|Oman}}^D ^O ^S ^Sp ⁷ *{{flag|Pakistan}}^D ^O ¹ *{{flag|Philippines}}^D ^S ⁷ *{{flag|Poland}}^D ² *{{flag|Portugal}}^D ^Sp ⁴ *{{flag|Romania}}^{D 3} |valign="top"| *{{flag|Russia}}^D ^S ⁷ *{{flag|Senegal}}^D ^S ³ *{{flag|Serbia}}^D ^S ⁷ *{{flag|Sierra Leone}}^D ^S ³ *{{flag|South Korea}}^D ^S ¹ *{{flag|Switzerland}}^{D 3} *{{flag|Syria}}^D ^O ^S ^Sp ⁷ *{{flag|Tajikistan}}^D ^S ³ *{{flag|Tunisia}}^D ^S ³ *{{flag|Turkmenistan}}^D ^S ³ *{{flag|Turkey}}^D ^S ¹ *{{flag|Ukraine}}^D ^S ⁷ *{{flag|Venezuela}}^D ^S ³ *{{flag|Vietnam}}^D ^O ⁷ *{{flag|Zimbabwe}}^D ^S ⁷ | |} _{D - Diplomatic passports}<br/> _{O - Official passports}<br/> _{S - Service passports}<br/> _{Sp - Special passports}<br/> _{1 - 3 months}<br/> _{2 - 2 months}<br/> _{3 - 1 month}<br/> _{4 - 90 days}<br/> _{5 - 60 days}<br/> _{6 - 45 days}<br/> _{7 - 30 days}<br/> _{8 - 20 days}<br/> _{9 - 15 days}<br/> _{10 - 14 days} ===Future changes=== Iran has signed visa exemption agreements with the following countries, but they have not yet entered into force: {| class="wikitable" |- ! Country ! Passports ! Agreement signed on |- | {{flag|Qatar}}<ref>{{cite web | url=https://parstoday.com/en/news/iran-i166874-iran_qatar_sign_14_bilateral_deals_including_visa_waiver | title=Iran, Qatar sign 14 bilateral deals, including visa waiver | date=22 February 2022}}</ref> ¹ | All | 21 February 2022 |- |} _{1 - Unilateral exemption was granted for ordinary passports.} ==ইলেক্ট্ৰনিক ভিছা (ই-ভিছা)== Citizens of other countries must apply an e-Visa on the basis of which a visa on arrival will be issued for a maximum of 30 days Extension of stay is possible twice for 30 days for a total of up to 90 days.<ref>{{cite web | url=https://evisa.mfa.ir/en/ | title=Iran eVisa}}</ref> e-Visa does not apply to Citizens of [[Afghanistan]], [[Bangladesh]], [[Canada]], [[Colombia]], [[Jordan]], [[Pakistan]], [[Somalia]], [[United Kingdom]] and [[United States]]. ;Shahid Rajaee Port Marine travelers entering Iran via [[Port of Shahid Rajaee|Shahid Rajaee Port]] in the southern Hormozgan Province can also receive a visa on arrival.<ref>{{cite web | title=Shahid Rajaee Port Visa on Arrival | url=https://financialtribune.com/articles/people-travel/62981/10-iranian-airports-issue-visa-on-arrival | website=financialtribune.com|date=23 April 2017 | access-date= April 24, 2017}}</ref> ==আগতীয়াকৈ ভিছাৰ প্ৰয়োজন== তলত উল্লেখ কৰা দেশসমূহৰ নাগৰিক ই-ভিছাৰ বাবে অযোগ্য, আৰু সেয়েহে ইৰাণৰ দূতাবাস বা কনছুলেটত আগতীয়াকৈ ভিছা লাভ কৰিব লাগিব: <ref name="tim"/><ref>{{cite web | url=https://mfa.gov.ir/portal/helpdeskdata/5027/346/%D8%B1%D9%88%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DA%AF%D8%B1%D8%AF%DB%8C%D9%88%DB%8C%D8%B2%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8C | title=Tourist visa}}</ref> {|style=" border-radius:1em; box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); background-color: white; border: 1px solid white; padding: 5px;" |- style="vertical-align:top;" | *{{flag|Afghanistan}} *{{flag|Bangladesh}} *{{flag|Canada}} |valign="top"| *{{flag|Colombia}} *{{flag|Jordan}} *{{flag|Pakistan}} |valign="top"| *{{flag|Somalia}} *{{flag|United Kingdom}} *{{flag|United States}} | |} ===পূৰ্ব অনুমোদনৰ প্ৰয়োজন=== [[আমেৰিকা]]ৰ, ব্ৰিটিছ, [[কানাডা]]ৰ, আৰু কলম্বিয়াৰ পাছপ’ৰ্টধাৰীয়েও ইৰাণ পৰ্যটন ভিছা লৈ ইৰাণলৈ যাব পাৰে। এই দেশসমূহৰ নাগৰিকসকলৰ বাবে ভিছা প্ৰক্ৰিয়াত প্ৰায় আঠ সপ্তাহ সময় লাগে। তেওঁলোকে নিজৰ ভ্ৰমণৰ পৰিকল্পনা আৰু বুকিং কৰিবলৈ ইৰাণৰ এটা প্ৰমাণিত স্থানীয় ট্ৰেভেল এজেন্সী ব্যৱহাৰ কৰিব লাগিব। ভিছা প্ৰদানৰ পূৰ্বে সংস্থাটোৱে আবেদনকাৰীৰ ভ্ৰমণসূচী বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰালয়ত অনুমোদনৰ বাবে দাখিল কৰিব লাগিব। ইৰাণী নাগৰিকৰ আমেৰিকান আৰু কানাডাৰ পত্নীয়ে কোনো এজেন্সীৰ সহায় অবিহনে দেশখনত প্ৰৱেশ আৰু থাকিবলৈ ৯০ দিনলৈকে পৰিয়াল ভিছা লাভ কৰিব পাৰিব। উপৰোক্ত নাগৰিকসকলৰ পাছপ’ৰ্টত ষ্টীকাৰ ভিছা আৰু প্ৰৱেশ ষ্টাম্পো লাভ কৰিব। ==ভিছাৰ আবেদন আৰু প্ৰয়োজনীয়তা== ইৰাণৰ পৰ্যটন ভিছা ৩০ দিন পৰ্যন্ত প্ৰদান কৰা হয় আৰু ৩০ দিনৰ বাবে দুবাৰকৈ বৃদ্ধি কৰিব পাৰি, মুঠতে ৯০ দিন থাকিব। আগমনৰ পূৰ্বে ভিছা লাভ কৰিবলৈ হ’লে ইৰাণৰ বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰালয়ৰ ই-ভিছা ৱেবছাইটৰ জৰিয়তে বা ইৰাণৰ ট্ৰেভেল এজেন্সীৰ জৰিয়তে ভিছা অনুমোদন সংহিতাৰ বাবে আবেদন কৰিব লাগিব। ভিছা মাচুল আপোনাৰ জাতিৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে। ভিছা লাভ কৰাৰ আগতে বা ভিঅ’এ (ভিছা-অন-এৰিভাল)ৰ বাবে আবেদন কৰাৰ সময়ত ভিছাৰ মাচুল পৰিশোধ কৰা হয়। স্থানীয় ইৰাণী ট্ৰেভেল এজেন্সীয়ে অলপ বেছি মাচুলৰ বিনিময়ত উন্নত সহায়, অনুসৰণ আৰু সুবিধা প্ৰদান কৰে। এবাৰ ভিছা অনুমোদন কড লাভ কৰিলে, ইৰাণৰ যিকোনো আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰত উপস্থিত হোৱাৰ আগতে বা উপস্থিত হোৱাৰ পিছত বিশ্বজুৰি ইৰাণৰ যিকোনো দূতাবাস বা কনছুলেটৰ পৰা ভিছা লাভ কৰিব পাৰি। বেছিভাগ দেশৰ নাগৰিকে (আমেৰিকা, ব্ৰিটিছ, আৰু কানাডাৰ পাছপ’ৰ্টধাৰীৰ বাহিৰে) বিমানবন্দৰত উপস্থিত হোৱাৰ লগে লগে, আগতীয়াকৈ আবেদন নকৰাকৈয়ে, ‘ভিছা-অন-এৰিভাল’ (ভিঅ’এ) হিচাপে তেওঁলোকৰ পৰ্যটন ভিছা লাভ কৰিব পাৰে। এই পদ্ধতি শেষ মুহূৰ্তত ভ্ৰমণকাৰীৰ বাবে সুবিধাজনক হ’লেও ইয়াৰ দ্বাৰা ভিছা বাতিলৰ আশংকা অধিক আৰু এয়া অধিক সময় লাগে । ==ছেপ্টেম্বৰ ২০২৫ ভিছা নীতি নবীকৰণ== ২০২৫ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত ইৰাণৰ বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰালয়ে ২০২৫ চনৰ আগষ্ট মাহৰ ভিছা নীতি সংশোধন কৰি স্পষ্ট কৰি দিছিল যে এই নতুন নিষেধাজ্ঞাসমূহ কেৱল ইউৰোপীয় দেশ, অষ্ট্ৰেলিয়া, নিউজিলেণ্ড, আমেৰিকা, যুক্তৰাজ্য আৰু কানাডাৰ নাগৰিকৰ ক্ষেত্ৰতহে প্ৰযোজ্য। এই নিয়মৰ অধীনত পঞ্জীয়নভুক্ত ট্ৰেভেল এজেন্সীয়ে আয়োজন কৰা গাইড ট্যুৰৰ অংশ হিচাপে আক্ৰান্ত দেশৰ ভ্ৰমণকাৰীয়ে ইৰাণলৈ যাব লাগিব। অনুজ্ঞাপত্ৰপ্ৰাপ্ত গাইড অবিহনে স্বতন্ত্ৰ ভ্ৰমণৰ অনুমতি এতিয়া নাই। আবেদনকাৰীয়ে তেওঁলোকৰ ভ্ৰমণ ইতিহাস, শিক্ষাৰ পটভূমি, নিয়োগৰ বিৱৰণ, আৰু ছ'চিয়েল মিডিয়া একাউণ্ট অন্তৰ্ভুক্ত কৰা "ৰিজ্যুম ফাইল"ও জমা দিব লাগিব; তেওঁলোকে এটা স্বাক্ষৰিত ভ্ৰমণ চুক্তি আৰু এটা নিশ্চিত ভ্ৰমণসূচীও দাখিল কৰিব লাগিব, য'ত প্ৰি-বুকিং কৰা বাসস্থানৰ সবিশেষও থাকিব লাগিব। ভিছা প্ৰক্ৰিয়াত সপ্তাহৰ শেষৰ দিন আৰু ৰাষ্ট্ৰীয় বন্ধৰ দিন বাদ দি প্ৰায় দুসপ্তাহৰ পৰা তিনি সপ্তাহ সময় লাগে। ভিছাৰ প্ৰয়োজনীয়তাৰ পৰা ৰেহাই পোৱা দেশৰ নাগৰিকৰ ক্ষেত্ৰত এই নীতি প্ৰযোজ্য নহয়; তেওঁলোকে ভিছা অবিহনে ইৰাণত প্ৰৱেশ কৰি যাব পাৰে, যদিহে তেওঁলোকে নিৰ্ধাৰিত সময়সীমা অতিক্ৰম নকৰে আৰু কেৱল অনুজ্ঞাপত্ৰপ্ৰাপ্ত থকাৰ ব্যৱস্থাতহে থাকে। <ref>{{cite web | url=https://iranstravel.com/new-iran-visa-regulations/ | title=New Iran Visa Regulations}}</ref> ==October 2025 Revision of Iran Visa Policy== Starting October 2025, the Iran visa process has returned to its previous, more flexible format. Most travelers can once again apply for their visas through registered Iranian travel agencies and travel independently across the country. This marks a major shift from the stricter temporary measures introduced earlier this year. While travelers still need to provide a rough travel plan when applying for their visa, they now have much more freedom to adjust their itineraries after arrival. However, all tourists are still required to stay in registered hotels or guesthouses, as staying with locals or using unregistered private hosts remains prohibited under the current Iran travel regulations. Citizens of the United States, the United Kingdom, and Canada must still book a pre-arranged guided tour through an authorized agency, in accordance with the Ministry of Foreign Affairs’ policies.<ref>{{cite web | url=https://iranstravel.com/new-iran-visa-regulations/ | title=New Iran Visa Regulations}}</ref> ==প্ৰবেশত থকা সীমাবদ্ধতা== ===বাধ্যতামূলক গাইড === [[কানাডা]], [[যুক্তৰাজ্য]] আৰু [[আমেৰিকা]]ৰ নাগৰিকসকলক সকলো সময়তে চৰকাৰী অনুমোদিত গাইডৰ দ্বাৰা এস্কৰ্ট কৰিব লাগিব। এই দেশসমূহত ইৰাণৰ বিদেশী অভিযান বন্ধ হোৱাৰ বাবে এই নাগৰিকসকলৰ স্বতন্ত্ৰ ভ্ৰমণ নিষিদ্ধ কৰা হৈছে। <ref>{{cite web | url=http://www.iraniantours.com/us.htm | title=ESCORTED TOURS THROUGH IRAN}}</ref> ===ইজৰাইল=== ইজৰাইলৰ নাগৰিকসকলক প্ৰৱেশ আৰু ট্ৰেনজিটৰ অনুমতি দিয়া নহয়, যদিও তেওঁলোকে নামি একেখন বিমানতে আগবাঢ়ি নাযায়। ইজৰাইলী ভিছা বা ষ্টাম্প (৩৬৫ দিনতকৈ কম পুৰণি), বা ইজৰাইল ভ্ৰমণৰ ইংগিত দিয়া কোনো তথ্য, বা ইজৰাইল ৰাষ্ট্ৰৰ সৈতে কোনো সংযোগ থকা পাছপ'ৰ্ট বা ভ্ৰমণ নথিপত্ৰৰ ধাৰীসকলকো প্ৰৱেশ আৰু ট্ৰেনজিটৰ অনুমতি দিয়া নহয়। <ref>{{cite web | url=http://www.ru.moscow.mfa.ir/index.aspx?fkeyid=&siteid=410&pageid=33932 | title=Visa information on the site of IRI Embassy in Moscow | website=mfa.ir | access-date=2018-04-14 | archive-date=2021-02-25 | archive-url=https://web.archive.org/web/20210225061536/http://www.ru.moscow.mfa.ir/index.aspx?fkeyid=&siteid=410&pageid=33932 | url-status=dead }}</ref> ==তথ্যৰ উৎস== {{Reflist|30em}} ==বাহ্যিক সংযোগ== <!-- ({{NoMoreLinks}}) --> <!-- DO NOT ADD MORE LINKS TO THIS ARTICLE. WIKIPEDIA IS NOT A COLLECTION OF LINKS NOR IS IT A PLACE FOR ADVERTISING (WP:ADV); it does NOT help with SEO ----- If you think that your link might be useful, instead of placing it here, put it on this article's talk page first for editor discussion. Links that are to UNOFFICIAL travel and/or visa agency websites WILL BE DELETED. IF YOU PERSIST, YOUR WEBSITE WILL BE BLACKLISTED BY WIKIPEDIA AND/OR WIKIMEDIA. --> {{Wikivoyage|Iran}} * [http://evisa.mfa.ir/en/ IR-IRAN Electronic Visa (Iran eVisa) Application System] * [https://evisatraveller.mfa.ir Electronic visa of Iran] * [https://en.mfa.gov.ir/ Ministry of Foreign Affairs of I.R.Iran] [[শ্ৰেণী:ইৰান]] kdn0y91lbthwt7r0eccl6qrhw9nyepc 604314 604311 2026-05-03T18:24:34Z নৰুনা বৰুৱা 44897 /* October 2025 Revision of Iran Visa Policy */ 604314 wikitext text/x-wiki {{short description|Policy on permits required to enter Iran}} '''ইৰানৰ ভিছা নীতি''' [[ইৰাণ]]লৈ অহা বেছিভাগ পৰ্য্যটকে ভিছা ৰেহাই পোৱা দেশ বা ই-ভিছাৰ বাবে যোগ্য নোহোৱা দেশৰ নাগৰিকৰ বাহিৰে ইৰানলৈ অহাৰ আগতে ইলেক্ট্ৰনিক ভিছা (ই-ভিছা) ল’ব লাগিব; এনে ক্ষেত্ৰত তেওঁলোকে বিশ্বজুৰি ইৰাণৰ যিকোনো কূটনৈতিক মিছনৰ পৰা আগতীয়াকৈ ভিছা ল’ব লাগিব। ইৰাণলৈ যাত্ৰীসকলৰ বাবে তেওঁলোকৰ উদ্দেশ্যপ্ৰণোদিত থকাৰ বাহিৰত কমেও ৬ মাহৰ বাবে বৈধ পাছপ’ৰ্ট থাকিব লাগিব। ==অৱলোকন== ইৰাণ আৰু আন দেশ উভয়ৰে দ্বৈত নাগৰিকত্ব থকা লোকৰ ক্ষেত্ৰত ইৰাণত প্ৰৱেশ কৰাৰ সময়ত ইৰাণৰ নাগৰিক হিচাপে গণ্য কৰা হয়, আৰু সেয়েহে ইৰানত প্ৰবেশৰ সময়ত ইৰাণৰ পাছপ’ৰ্ট ৰখাটো আৱশ্যক। ২০১১ চনৰ পিছত ইৰাণ ভ্ৰমণ কৰা ব্যক্তিসকলৰ ওপৰত [[আমেৰিকা]]ৰ নিষেধাজ্ঞাৰ প্ৰতিক্ৰিয়া স্বৰূপে ইৰাণে আৰু পাছপ'ৰ্টত ভিছা লগোৱা নাই আৰু প্ৰায়বোৰ জাতিৰ বাবে প্ৰৱেশৰ সময়ত ষ্টাম্পও নিদিয়ে।<ref>{{cite web | title=Iran Waives Visa Stamping Rules to Boost Tourism | url=https://ifpnews.com/exclusive/iran-waives-visa-stamping-rules-to-boost-tourism/ | website=IFP News | date=23 November 2018 }}</ref> ২০১৮ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত ইৰাণৰ সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য, হস্তশিল্প আৰু পৰ্যটন সংস্থাৰ (ICHTO) মুৰব্বীয়ে ঘোষণা কৰে যে ইৰাণ এৰি যোৱাৰ পিছত আন দেশলৈ যোৱাৰ বিষয়ে তেওঁলোকৰ উদ্বেগ লাঘৱ কৰাৰ উদ্দেশ্যে বিদেশী পৰ্যটকৰ (আমেৰিকা, কানাডা আৰু ব্ৰিটেইনৰ দৰ্শনাৰ্থীৰ বাহিৰে) পাছপ'ৰ্টত আৰু ষ্টাম্প বা ষ্টীকাৰ লগোৱা নহ'ব।<ref>{{cite web |date=2019-06-24 | title=No more passport stamps for foreign nationals visiting Iran | url=https://www.tehrantimes.com/news/437345/No-more-passport-stamps-for-foreign-nationals-visiting-Iran | access-date=2023-12-14 | website=Tehran Times | language=en}}</ref> ২০১৯ চনৰ জুন মাহত ইৰাণৰ ৰাষ্ট্ৰপতিয়ে স্বৰাজ মন্ত্ৰালয়ক বিদেশীৰ পাছপ’ৰ্টত ষ্টাম্প নিদিয়াৰ সিদ্ধান্ত কাৰ্যকৰী কৰিবলৈ নিৰ্দেশ দিছিল। ==ভিছা নীতিৰ মানচিত্ৰ== [[File:Visa Policy Of Iran.svg|none|thumb|800px|ইৰাণৰ ভিছা নীতি {{legend|#ED1C24|ইৰান}} {{legend|#22B14C|ভিছাৰ প্ৰয়োজন নাই }} {{legend|#7BDF85|ভ্ৰমণ গোট / ই ভিছাৰ বাবে ভিছাৰ প্ৰয়োজন নাই }} {{legend|#9FD5BE|ই ভিছা}} {{legend|#C0C0C0|ভিছাৰ প্ৰয়োজন }} {{legend|#555555|প্ৰবেষ নাকচ কৰা হৈছে (ইজৰাইল) }}]] ==ভিছা ৰেহাই== তলত উল্লেখ কৰা ন্যায়িক অধিকাৰক্ষেত্ৰসমূহৰ নাগৰিকসকলক পৰ্যটন বা ব্যৱসায়িক উদ্দেশ্যত ইৰাণত প্ৰৱেশ কৰিবলৈ ভিছাৰ প্ৰয়োজন নাই, তলত উল্লেখ কৰা সময়সীমাৰ বাবে (যদিহে অন্যথা উল্লেখ কৰা হোৱা নাই): <ref name="tim">{{Timatic Visa Policy|country=IR|access-date=13 November 2023}}</ref> {|style=" border-radius:1em; box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); background-color: white; border: 1px solid white; padding: 5px;" |- style="vertical-align:top;" | '''যিকোনো ১৮০ দিনৰ ভিতৰত ৯০ দিন ''' {| | *{{flag|Armenia}} |valign="top"| *{{flag|Oman}} |valign="top"| *{{flag|Syria}}¹ |valign="top"| *{{flag|Turkey}} | |} '''৪৫ দিন''' *{{flag|Georgia}} '''৩০ দিন''' {| | *{{flag|Lebanon}} |valign="top"| *{{flag|Iraq}} |valign="top"| *{{flag|Tajikistan}}² | |} '''২১ দিন''' {| | *{{flag|China}}³ |valign="top"| *{{flag|Hong Kong}}³ |valign="top"| *{{flag|Macao}}³ | |} '''২০ দিন''' *{{flag|Egypt}} '''১৫ দিন''' *{{flag|Venezuela}}⁴ '''যিকোনো ১৮০ দিনৰ ভিতৰত ১৫ দিন '''⁵ {| | | |} {| | *{{flag|Belarus}} *{{flag|Bosnia and Herzegovina}} *{{flag|Brazil}} *{{flag|Brunei}} *{{flag|Cambodia}} *{{flag|Croatia}} |valign="top"| *{{flag|Cuba}} *{{flag|Indonesia}} *{{flag|Japan}} *{{flag|Kyrgyzstan}} *{{flag|Mauritania}} *{{flag|Mauritius}} |valign="top"| *{{flag|Mexico}} *{{flag|Peru}} *{{flag|Serbia}} *{{flag|Seychelles}} *{{flag|Singapore}}<ref>{{cite web | url=https://www.mfa.gov.sg/countries-regions/i/iran-islamic-republic-of/travel-page | title=Travel Page - Iran | website=www.mfa.gov.sg | publisher=[[Ministry of Foreign Affairs (Singapore)]]}}</ref> *{{flag|Tanzania}} |valign="top"| *{{flag|Tunisia}} *{{flag|Uzbekistan}} *{{flag|Vietnam}} *{{flag|Zimbabwe}} | |} '''১৪ দিন''' {| | *{{flag|Azerbaijan}} |valign="top"| *{{flag|Kazakhstan}} |valign="top"| *{{flag|Malaysia}} | |} | |} _{1 - ভিছা ৰেহাইৰ বাবে যোগ্যতা অৰ্জন কৰিবলৈ বিমানযোগে ইৰাণত প্ৰৱেশ কৰিব লাগিব।}<br/> _{2 - ভিছা ৰেহাইৰ বাবে যোগ্যতা অৰ্জন কৰিবলৈ দুছানবে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰৰ পৰা যাত্ৰা কৰি ইমাম খোমেইনি আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰত উপস্থিত হ’ব লাগিব।}<br/> _{3 - পিপলছ ৰিপাব্লিক অৱ চাইনা পাছপ’ৰ্ট, হংকং বিশেষ প্ৰশাসনিক অঞ্চলৰ পাছপ’ৰ্ট বা মাকাও বিশেষ প্ৰশাসনিক অঞ্চলৰ পাছপ’ৰ্ট থকা চীনা নাগৰিকৰ বাবে।}<br /> _{4 -৯০ দিনলৈকে বৃদ্ধি কৰিব পৰাকৈ থকাৰ সময়।}<br/> _{5 - কেৱল পৰ্যটনৰ উদ্দেশ্যে।} {| | class="nowrap" style="padding:0 2em 0 0"| *{{flag|Russia}} | Citizens of [[Russia]] travelling in a tour group (comprising between 5 and 50 people) together with a representative of the tour group operator may also enter Iran without a visa, for a maximum stay of 90 days within any 180 days.<ref name="tim"/> |} {| class="wikitable collapsible collapsed" |- !style="width:100%;";"|Date of visa changes |- | {{Incomplete list|date=July 2017}} * 1 February 2010: Azerbaijan<ref name="trend.az">{{cite web|url=https://en.trend.az/azerbaijan/society/2451792.html|title=Iran extends visa-free regime to Azerbaijani citizens|date=2 November 2015|website=trend.az}}</ref> * 29 July 2015: Egypt, Georgia, Lebanon, Syria and Turkey<ref>{{cite web|url=http://www.alaraby.co.uk/english/news/2015/7/29/iran-waives-visa-requirements-for-egypt-lebanon-syria-nationals|title=Iran waives visa requirements for Egypt, Lebanon, Syria nationals|first=Abubakr|last=al-Shamahi|date=29 July 2015 }}</ref> * 10 August 2016: Armenia<ref>[https://newsarmenia.am/news/armenia/vstupil-v-silu-armyano-iranskiy-memorandum-ob-otmene-vezdnykh-viz/ Вступил в силу армяно-иранский меморандум об отмене въездных виз]</ref> * 1 November 2017: Serbia<ref>{{cite web|url=http://www.mfa.gov.rs/en/consular-news-from-front-page/115-consular-news/17222-the-decision-of-the-islamic-republic-of-iran-on-visa-exemption-for-the-nationals-of-the-republic-of-serbia-holders-of-ordinary-passaports|title=THE DECISION OF THE ISLAMIC REPUBLIC OF IRAN ON VISA EXEMPTION FOR THE NATIONALS OF THE REPUBLIC OF SERBIA, HOLDERS OF ORDINARY PASSAPORTS|website=www.mfa.gov.rs}}</ref> * 21 July 2019: China,<ref>{{cite web | url=https://www.weibo.com/u/2312751365?is_hot=1#_rnd1563738100556 | title=Sina Visitor System }}</ref> Hong Kong and Macau * 24 October 2019: Iraq<ref>[https://www.tehrantimes.com/news/440902/Iran-temporarily-lifts-visa-requirement-for-Iraqi-nationals Iran temporarily lifts visa requirement for Iraqi nationals]</ref><ref>{{cite web | url=https://www.middleeastmonitor.com/20211027-iran-and-iraq-start-visa-waiver-programme/ | title=Iran and Iraq start visa waiver programme | date=27 October 2021 }}</ref> (was canceled between December 27, 2019 to October 2021) * 11 November 2022: Kazakhstan<ref>{{cite web | url=https://astanatimes.com/2022/11/iran-introduces-visa-free-regime-for-kazakh-citizens/#:~:text=The%20Government%20of%20the%20Islamic,expand%20and%20deepen%20bilateral%20relations | title=Iran Introduces Visa-Free Regime for Kazakh Citizens | date=8 November 2022 }}</ref> * 4 February 2024: Bosnia and Herzegovina, Bahrain, Belarus, Brazil, Brunei, Cambodia, Croatia, Cuba, India, Indonesia, Japan, Kyrgyzstan, Kuwait, Mauritania, Mauritius, Mexico, Peru, Qatar, Saudi Arabia, Serbia (resumed), Seychelles, Singapore, Tanzania, Tunisia, United Arab Emirates, Vietnam, Uzbekistan and Zimbabwe<ref>{{cite web | url=https://hongkong.mfa.gov.ir/en/newsview/739159 | title=Iran Waives Visa Requirement for 28 Countries | date=1 February 2024 }}</ref><ref>{{cite web |title=Iran to implement visa waiver for 32 countries on Feb. 4 |url=https://www.tehrantimes.com/news/494393/Iran-to-implement-visa-waiver-for-32-countries-on-Feb-4 |website=Tehran Times |publisher=[[Tehran Times]] |access-date=3 February 2024 |language=en |date=31 January 2024}}</ref> * 10 August 2024: Tajikistan<ref>[https://www.rferl.org/a/tajikistan-iran-visa-free-travel/33067511.html Tajik-Iranian Visa-Free Travel Deal To Begin August 10]</ref> '''Canceled''': * 17 October 2018: Serbia<ref>[https://www.tehrantimes.com/news/428659/Iran-ends-visa-free-travel-for-Serbians Iran ends visa-free travel for Serbians]</ref> (resumed in February 2024) * 27 December 2019: Iraq (resumed in October 2021) * 22 November 2025: India<ref>[https://gulfnews.com/world/asia/india/urgent-travel-advisory-indians-lose-irans-visa-free-entry-from-november-22-heres-why-1.500350504 Iran ends visa-free travel for Indians]</ref> |} ===ইৰাণৰ মুক্ত বাণিজ্য মণ্ডল=== সকলো পৰ্যটকে কিছ দ্বীপ, কেছম দ্বীপ, বা অন্যান্য মুক্ত বাণিজ্য অঞ্চলত ভিছা অবিহনে ১৪ দিন বা তাতকৈ কম সময় থাকিব পাৰে। আমেৰিকানসকল (পুয়েৰ্টো ৰিকো, ইউ.এছ. ভাৰ্জিন দ্বীপপুঞ্জ, আৰু গুৱামৰ বাহিৰে), কানাডিয়ান আৰু ব্ৰিটিছ নাগৰিকসকলৰ ক্ষেত্ৰত আগমনৰ সময়ত তেওঁলোকৰ বাবে অপেক্ষা কৰি থকা এজন প্ৰমাণিত এস্কৰ্ট গাইড থাকিব লাগিব, আৰু আগতীয়াকৈ হোটেল বুকিং কৰিব লাগিব। ২০২২ চনত পৰ্যটকে দুসপ্তাহলৈকে ভিছা অবিহনে তলত দিয়া মুক্ত বাণিজ্য অঞ্চলত থাকিব পাৰিব: <ref>{{cite web | url=http://www.irantravelingcenter.com/no-visa-required-for-iran/ | title=No Visa required for Iran free trade zones | date=30 June 2015 | access-date=14 January 2018 | archive-date=4 August 2021 | archive-url=https://web.archive.org/web/20210804022303/https://www.irantravelingcenter.com/no-visa-required-for-iran/ | url-status=dead }}</ref> *আৰভাণ্ড ফ্ৰী জ'ন * আৰাছ মুক্ত অঞ্চল * চাবাহৰ মুক্ত বাণিজ্য-ঔদ্যোগিক অঞ্চল * মাকু, ইৰাণ * কেছম দ্বীপ * কিছ দ্বীপ * আনজালি ===Non-ordinary passports=== [[File:Visa policy of Iran for holders of diplomatic and service category passports.png|800px|none|thumb|Visa policy of Iran for diplomatic, official or service passport holders {{legend|#ED1C24|Iran}} {{legend|#3F51B5|Visa not required for holders of diplomatic or service passports}} {{legend|#559CD1|Visa not required for diplomatic passports only}}]] Holders of [[passport]]s issued by the following countries are allowed to enter Iran without a visa. {|style=" border-radius:1em; box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); background-color: white; border: 1px solid white; padding: 5px;" |- style="vertical-align:top;" | *{{flag|Afghanistan}}^{D 3} *{{flag|Albania}}^D ^S ⁷ *{{flag|Armenia}}^{D 4} *{{flag|Azerbaijan}}^D ^S ³ *{{flag|Belarus}}^D ^O ⁷ *{{flag|Benin}}^D ^S ⁷ *{{flag|Bolivia}}^D ^S ⁵ *{{flag|Bosnia and Herzegovina}}^D ^S ³ *{{flag|Brazil}}^{D 3} *{{flag|Brunei}}^D ^O ⁷ *{{flag|Bulgaria}}^D ^S ³ *{{flag|Burkina Faso}}^D ^S ³ *{{flag|Cambodia}}^D ^S ⁷ *{{flag|China}}^D ^S ³ *{{flag|Colombia}}^D ^S ³ *{{flag|Croatia}}^D ^S ³ |valign="top"| *{{flag|Cuba}}^D ^S ⁴ *{{flag|Congo}}^D ^S ¹ *{{flag|Cyprus}}^D ^S ¹ *{{flag|Ecuador}}^D ^S ⁴ *{{flag|Egypt}}^D ^S ⁸ *{{flag|Ghana}}^D ^S ⁷ *{{flag|Greece}}^D ¹ *{{flag|Guinea}}^D ^S ³ *{{flag|Guyana}}^D ^S ³ *{{flag|Hungary}}^D ³ *{{flag|India}}^D ³ *{{flag|Indonesia}}^D ^S ¹⁰ *{{flag|Iraq}}^D ^S ⁶ *{{flag|Japan}}^D ^O ¹ *{{flag|Kazakhstan}}^D ^S ⁷ *{{flag|Kenya}}^D ^S ³ |valign="top"| *{{flag|Kyrgyzstan}}^D ^S ³ *{{flag|Lebanon}}^D ^S ⁷ *{{flag|Malaysia}}^D ^S ⁹ *{{flag|Malawi}}^D ^S ³ *{{flag|Mali}}^D ^S ³ *{{flag|Moldova}}^D ^S ³ *{{flag|Montenegro}}^D ^S ⁷ *{{flag|Nicaragua}}^D ^S ² *{{flag|North Korea}}^D ⁷ *{{flag|North Macedonia}}^D ^S ³ *{{flag|Oman}}^D ^O ^S ^Sp ⁷ *{{flag|Pakistan}}^D ^O ¹ *{{flag|Philippines}}^D ^S ⁷ *{{flag|Poland}}^D ² *{{flag|Portugal}}^D ^Sp ⁴ *{{flag|Romania}}^{D 3} |valign="top"| *{{flag|Russia}}^D ^S ⁷ *{{flag|Senegal}}^D ^S ³ *{{flag|Serbia}}^D ^S ⁷ *{{flag|Sierra Leone}}^D ^S ³ *{{flag|South Korea}}^D ^S ¹ *{{flag|Switzerland}}^{D 3} *{{flag|Syria}}^D ^O ^S ^Sp ⁷ *{{flag|Tajikistan}}^D ^S ³ *{{flag|Tunisia}}^D ^S ³ *{{flag|Turkmenistan}}^D ^S ³ *{{flag|Turkey}}^D ^S ¹ *{{flag|Ukraine}}^D ^S ⁷ *{{flag|Venezuela}}^D ^S ³ *{{flag|Vietnam}}^D ^O ⁷ *{{flag|Zimbabwe}}^D ^S ⁷ | |} _{D - Diplomatic passports}<br/> _{O - Official passports}<br/> _{S - Service passports}<br/> _{Sp - Special passports}<br/> _{1 - 3 months}<br/> _{2 - 2 months}<br/> _{3 - 1 month}<br/> _{4 - 90 days}<br/> _{5 - 60 days}<br/> _{6 - 45 days}<br/> _{7 - 30 days}<br/> _{8 - 20 days}<br/> _{9 - 15 days}<br/> _{10 - 14 days} ===Future changes=== Iran has signed visa exemption agreements with the following countries, but they have not yet entered into force: {| class="wikitable" |- ! Country ! Passports ! Agreement signed on |- | {{flag|Qatar}}<ref>{{cite web | url=https://parstoday.com/en/news/iran-i166874-iran_qatar_sign_14_bilateral_deals_including_visa_waiver | title=Iran, Qatar sign 14 bilateral deals, including visa waiver | date=22 February 2022}}</ref> ¹ | All | 21 February 2022 |- |} _{1 - Unilateral exemption was granted for ordinary passports.} ==ইলেক্ট্ৰনিক ভিছা (ই-ভিছা)== Citizens of other countries must apply an e-Visa on the basis of which a visa on arrival will be issued for a maximum of 30 days Extension of stay is possible twice for 30 days for a total of up to 90 days.<ref>{{cite web | url=https://evisa.mfa.ir/en/ | title=Iran eVisa}}</ref> e-Visa does not apply to Citizens of [[Afghanistan]], [[Bangladesh]], [[Canada]], [[Colombia]], [[Jordan]], [[Pakistan]], [[Somalia]], [[United Kingdom]] and [[United States]]. ;Shahid Rajaee Port Marine travelers entering Iran via [[Port of Shahid Rajaee|Shahid Rajaee Port]] in the southern Hormozgan Province can also receive a visa on arrival.<ref>{{cite web | title=Shahid Rajaee Port Visa on Arrival | url=https://financialtribune.com/articles/people-travel/62981/10-iranian-airports-issue-visa-on-arrival | website=financialtribune.com|date=23 April 2017 | access-date= April 24, 2017}}</ref> ==আগতীয়াকৈ ভিছাৰ প্ৰয়োজন== তলত উল্লেখ কৰা দেশসমূহৰ নাগৰিক ই-ভিছাৰ বাবে অযোগ্য, আৰু সেয়েহে ইৰাণৰ দূতাবাস বা কনছুলেটত আগতীয়াকৈ ভিছা লাভ কৰিব লাগিব: <ref name="tim"/><ref>{{cite web | url=https://mfa.gov.ir/portal/helpdeskdata/5027/346/%D8%B1%D9%88%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DA%AF%D8%B1%D8%AF%DB%8C%D9%88%DB%8C%D8%B2%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8C | title=Tourist visa}}</ref> {|style=" border-radius:1em; box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); background-color: white; border: 1px solid white; padding: 5px;" |- style="vertical-align:top;" | *{{flag|Afghanistan}} *{{flag|Bangladesh}} *{{flag|Canada}} |valign="top"| *{{flag|Colombia}} *{{flag|Jordan}} *{{flag|Pakistan}} |valign="top"| *{{flag|Somalia}} *{{flag|United Kingdom}} *{{flag|United States}} | |} ===পূৰ্ব অনুমোদনৰ প্ৰয়োজন=== [[আমেৰিকা]]ৰ, ব্ৰিটিছ, [[কানাডা]]ৰ, আৰু কলম্বিয়াৰ পাছপ’ৰ্টধাৰীয়েও ইৰাণ পৰ্যটন ভিছা লৈ ইৰাণলৈ যাব পাৰে। এই দেশসমূহৰ নাগৰিকসকলৰ বাবে ভিছা প্ৰক্ৰিয়াত প্ৰায় আঠ সপ্তাহ সময় লাগে। তেওঁলোকে নিজৰ ভ্ৰমণৰ পৰিকল্পনা আৰু বুকিং কৰিবলৈ ইৰাণৰ এটা প্ৰমাণিত স্থানীয় ট্ৰেভেল এজেন্সী ব্যৱহাৰ কৰিব লাগিব। ভিছা প্ৰদানৰ পূৰ্বে সংস্থাটোৱে আবেদনকাৰীৰ ভ্ৰমণসূচী বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰালয়ত অনুমোদনৰ বাবে দাখিল কৰিব লাগিব। ইৰাণী নাগৰিকৰ আমেৰিকান আৰু কানাডাৰ পত্নীয়ে কোনো এজেন্সীৰ সহায় অবিহনে দেশখনত প্ৰৱেশ আৰু থাকিবলৈ ৯০ দিনলৈকে পৰিয়াল ভিছা লাভ কৰিব পাৰিব। উপৰোক্ত নাগৰিকসকলৰ পাছপ’ৰ্টত ষ্টীকাৰ ভিছা আৰু প্ৰৱেশ ষ্টাম্পো লাভ কৰিব। ==ভিছাৰ আবেদন আৰু প্ৰয়োজনীয়তা== ইৰাণৰ পৰ্যটন ভিছা ৩০ দিন পৰ্যন্ত প্ৰদান কৰা হয় আৰু ৩০ দিনৰ বাবে দুবাৰকৈ বৃদ্ধি কৰিব পাৰি, মুঠতে ৯০ দিন থাকিব। আগমনৰ পূৰ্বে ভিছা লাভ কৰিবলৈ হ’লে ইৰাণৰ বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰালয়ৰ ই-ভিছা ৱেবছাইটৰ জৰিয়তে বা ইৰাণৰ ট্ৰেভেল এজেন্সীৰ জৰিয়তে ভিছা অনুমোদন সংহিতাৰ বাবে আবেদন কৰিব লাগিব। ভিছা মাচুল আপোনাৰ জাতিৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে। ভিছা লাভ কৰাৰ আগতে বা ভিঅ’এ (ভিছা-অন-এৰিভাল)ৰ বাবে আবেদন কৰাৰ সময়ত ভিছাৰ মাচুল পৰিশোধ কৰা হয়। স্থানীয় ইৰাণী ট্ৰেভেল এজেন্সীয়ে অলপ বেছি মাচুলৰ বিনিময়ত উন্নত সহায়, অনুসৰণ আৰু সুবিধা প্ৰদান কৰে। এবাৰ ভিছা অনুমোদন কড লাভ কৰিলে, ইৰাণৰ যিকোনো আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰত উপস্থিত হোৱাৰ আগতে বা উপস্থিত হোৱাৰ পিছত বিশ্বজুৰি ইৰাণৰ যিকোনো দূতাবাস বা কনছুলেটৰ পৰা ভিছা লাভ কৰিব পাৰি। বেছিভাগ দেশৰ নাগৰিকে (আমেৰিকা, ব্ৰিটিছ, আৰু কানাডাৰ পাছপ’ৰ্টধাৰীৰ বাহিৰে) বিমানবন্দৰত উপস্থিত হোৱাৰ লগে লগে, আগতীয়াকৈ আবেদন নকৰাকৈয়ে, ‘ভিছা-অন-এৰিভাল’ (ভিঅ’এ) হিচাপে তেওঁলোকৰ পৰ্যটন ভিছা লাভ কৰিব পাৰে। এই পদ্ধতি শেষ মুহূৰ্তত ভ্ৰমণকাৰীৰ বাবে সুবিধাজনক হ’লেও ইয়াৰ দ্বাৰা ভিছা বাতিলৰ আশংকা অধিক আৰু এয়া অধিক সময় লাগে । ==ছেপ্টেম্বৰ ২০২৫ ভিছা নীতি নবীকৰণ== ২০২৫ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত ইৰাণৰ বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰালয়ে ২০২৫ চনৰ আগষ্ট মাহৰ ভিছা নীতি সংশোধন কৰি স্পষ্ট কৰি দিছিল যে এই নতুন নিষেধাজ্ঞাসমূহ কেৱল ইউৰোপীয় দেশ, অষ্ট্ৰেলিয়া, নিউজিলেণ্ড, আমেৰিকা, যুক্তৰাজ্য আৰু কানাডাৰ নাগৰিকৰ ক্ষেত্ৰতহে প্ৰযোজ্য। এই নিয়মৰ অধীনত পঞ্জীয়নভুক্ত ট্ৰেভেল এজেন্সীয়ে আয়োজন কৰা গাইড ট্যুৰৰ অংশ হিচাপে আক্ৰান্ত দেশৰ ভ্ৰমণকাৰীয়ে ইৰাণলৈ যাব লাগিব। অনুজ্ঞাপত্ৰপ্ৰাপ্ত গাইড অবিহনে স্বতন্ত্ৰ ভ্ৰমণৰ অনুমতি এতিয়া নাই। আবেদনকাৰীয়ে তেওঁলোকৰ ভ্ৰমণ ইতিহাস, শিক্ষাৰ পটভূমি, নিয়োগৰ বিৱৰণ, আৰু ছ'চিয়েল মিডিয়া একাউণ্ট অন্তৰ্ভুক্ত কৰা "ৰিজ্যুম ফাইল"ও জমা দিব লাগিব; তেওঁলোকে এটা স্বাক্ষৰিত ভ্ৰমণ চুক্তি আৰু এটা নিশ্চিত ভ্ৰমণসূচীও দাখিল কৰিব লাগিব, য'ত প্ৰি-বুকিং কৰা বাসস্থানৰ সবিশেষও থাকিব লাগিব। ভিছা প্ৰক্ৰিয়াত সপ্তাহৰ শেষৰ দিন আৰু ৰাষ্ট্ৰীয় বন্ধৰ দিন বাদ দি প্ৰায় দুসপ্তাহৰ পৰা তিনি সপ্তাহ সময় লাগে। ভিছাৰ প্ৰয়োজনীয়তাৰ পৰা ৰেহাই পোৱা দেশৰ নাগৰিকৰ ক্ষেত্ৰত এই নীতি প্ৰযোজ্য নহয়; তেওঁলোকে ভিছা অবিহনে ইৰাণত প্ৰৱেশ কৰি যাব পাৰে, যদিহে তেওঁলোকে নিৰ্ধাৰিত সময়সীমা অতিক্ৰম নকৰে আৰু কেৱল অনুজ্ঞাপত্ৰপ্ৰাপ্ত থকাৰ ব্যৱস্থাতহে থাকে। <ref>{{cite web | url=https://iranstravel.com/new-iran-visa-regulations/ | title=New Iran Visa Regulations}}</ref> ==অক্টোবৰ ২০২৫ ইৰাণ ভিছা নীতিৰ পুনৰীক্ষণ== ২০২৫ চনৰ অক্টোবৰৰ পৰা ইৰাণৰ ভিছা প্ৰক্ৰিয়াই পূৰ্বৰ, অধিক নমনীয় ৰূপলৈ ঘূৰি আহিছে। প্ৰায়বোৰ ভ্ৰমণকাৰীয়ে পুনৰবাৰ ইৰাণৰ পঞ্জীয়নভুক্ত ট্ৰেভেল এজেন্সীৰ জৰিয়তে ভিছাৰ বাবে আবেদন কৰিব পাৰিব আৰু সমগ্ৰ দেশতে মুক্তভাৱে ভ্ৰমণ কৰিব পাৰিব। চলিত বৰ্ষৰ আৰম্ভণিতে কাৰ্যকৰী কৰা অধিক কঠোৰ অস্থায়ী ব্যৱস্থাৰ তুলনাত এয়া এক উল্লেখযোগ্য পৰিৱৰ্তন। যদিও ভ্ৰমণকাৰীসকলে ভিছাৰ বাবে আবেদন কৰাৰ সময়ত এতিয়াও মোটামুটি ভ্ৰমণসূচী দিব লাগিব, এতিয়া তেওঁলোকৰ আগমনৰ লগে লগে ভ্ৰমণসূচী সলনি কৰাৰ বহু বেছি স্বাধীনতা আছে। কিন্তু এতিয়াও সকলো পৰ্যটকে পঞ্জীয়নভুক্ত হোটেল বা অতিথিশালাত থাকিব লাগিব, কিয়নো বৰ্তমানৰ ইৰাণৰ ভ্ৰমণ নিয়ম অনুসৰি স্থানীয় লোকৰ সৈতে থকা বা পঞ্জীয়নবিহীন ব্যক্তিগত আতিথ্য প্ৰদানকাৰী ব্যৱহাৰ কৰাত নিষেধাজ্ঞা আৰোপ কৰা হৈছে। বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰালয়ৰ নীতি অনুসৰি আমেৰিকা, যুক্তৰাজ্য আৰু কানাডাৰ নাগৰিকে এতিয়াও অনুমোদিত সংস্থাৰ জৰিয়তে পূৰ্ব নিৰ্ধাৰিত গাইড ট্যুৰৰ বুকিং কৰিব লাগিব। <ref>{{cite web | url=https://iranstravel.com/new-iran-visa-regulations/ | title=New Iran Visa Regulations}}</ref> ==প্ৰবেশত থকা সীমাবদ্ধতা== ===বাধ্যতামূলক গাইড === [[কানাডা]], [[যুক্তৰাজ্য]] আৰু [[আমেৰিকা]]ৰ নাগৰিকসকলক সকলো সময়তে চৰকাৰী অনুমোদিত গাইডৰ দ্বাৰা এস্কৰ্ট কৰিব লাগিব। এই দেশসমূহত ইৰাণৰ বিদেশী অভিযান বন্ধ হোৱাৰ বাবে এই নাগৰিকসকলৰ স্বতন্ত্ৰ ভ্ৰমণ নিষিদ্ধ কৰা হৈছে। <ref>{{cite web | url=http://www.iraniantours.com/us.htm | title=ESCORTED TOURS THROUGH IRAN}}</ref> ===ইজৰাইল=== ইজৰাইলৰ নাগৰিকসকলক প্ৰৱেশ আৰু ট্ৰেনজিটৰ অনুমতি দিয়া নহয়, যদিও তেওঁলোকে নামি একেখন বিমানতে আগবাঢ়ি নাযায়। ইজৰাইলী ভিছা বা ষ্টাম্প (৩৬৫ দিনতকৈ কম পুৰণি), বা ইজৰাইল ভ্ৰমণৰ ইংগিত দিয়া কোনো তথ্য, বা ইজৰাইল ৰাষ্ট্ৰৰ সৈতে কোনো সংযোগ থকা পাছপ'ৰ্ট বা ভ্ৰমণ নথিপত্ৰৰ ধাৰীসকলকো প্ৰৱেশ আৰু ট্ৰেনজিটৰ অনুমতি দিয়া নহয়। <ref>{{cite web | url=http://www.ru.moscow.mfa.ir/index.aspx?fkeyid=&siteid=410&pageid=33932 | title=Visa information on the site of IRI Embassy in Moscow | website=mfa.ir | access-date=2018-04-14 | archive-date=2021-02-25 | archive-url=https://web.archive.org/web/20210225061536/http://www.ru.moscow.mfa.ir/index.aspx?fkeyid=&siteid=410&pageid=33932 | url-status=dead }}</ref> ==তথ্যৰ উৎস== {{Reflist|30em}} ==বাহ্যিক সংযোগ== <!-- ({{NoMoreLinks}}) --> <!-- DO NOT ADD MORE LINKS TO THIS ARTICLE. WIKIPEDIA IS NOT A COLLECTION OF LINKS NOR IS IT A PLACE FOR ADVERTISING (WP:ADV); it does NOT help with SEO ----- If you think that your link might be useful, instead of placing it here, put it on this article's talk page first for editor discussion. Links that are to UNOFFICIAL travel and/or visa agency websites WILL BE DELETED. IF YOU PERSIST, YOUR WEBSITE WILL BE BLACKLISTED BY WIKIPEDIA AND/OR WIKIMEDIA. --> {{Wikivoyage|Iran}} * [http://evisa.mfa.ir/en/ IR-IRAN Electronic Visa (Iran eVisa) Application System] * [https://evisatraveller.mfa.ir Electronic visa of Iran] * [https://en.mfa.gov.ir/ Ministry of Foreign Affairs of I.R.Iran] [[শ্ৰেণী:ইৰান]] roifgr75gztmnmue5mqrlqehnchbyf3 604323 604314 2026-05-03T18:40:39Z নৰুনা বৰুৱা 44897 /* ভিছা ৰেহাই */ 604323 wikitext text/x-wiki {{short description|Policy on permits required to enter Iran}} '''ইৰানৰ ভিছা নীতি''' [[ইৰাণ]]লৈ অহা বেছিভাগ পৰ্য্যটকে ভিছা ৰেহাই পোৱা দেশ বা ই-ভিছাৰ বাবে যোগ্য নোহোৱা দেশৰ নাগৰিকৰ বাহিৰে ইৰানলৈ অহাৰ আগতে ইলেক্ট্ৰনিক ভিছা (ই-ভিছা) ল’ব লাগিব; এনে ক্ষেত্ৰত তেওঁলোকে বিশ্বজুৰি ইৰাণৰ যিকোনো কূটনৈতিক মিছনৰ পৰা আগতীয়াকৈ ভিছা ল’ব লাগিব। ইৰাণলৈ যাত্ৰীসকলৰ বাবে তেওঁলোকৰ উদ্দেশ্যপ্ৰণোদিত থকাৰ বাহিৰত কমেও ৬ মাহৰ বাবে বৈধ পাছপ’ৰ্ট থাকিব লাগিব। ==অৱলোকন== ইৰাণ আৰু আন দেশ উভয়ৰে দ্বৈত নাগৰিকত্ব থকা লোকৰ ক্ষেত্ৰত ইৰাণত প্ৰৱেশ কৰাৰ সময়ত ইৰাণৰ নাগৰিক হিচাপে গণ্য কৰা হয়, আৰু সেয়েহে ইৰানত প্ৰবেশৰ সময়ত ইৰাণৰ পাছপ’ৰ্ট ৰখাটো আৱশ্যক। ২০১১ চনৰ পিছত ইৰাণ ভ্ৰমণ কৰা ব্যক্তিসকলৰ ওপৰত [[আমেৰিকা]]ৰ নিষেধাজ্ঞাৰ প্ৰতিক্ৰিয়া স্বৰূপে ইৰাণে আৰু পাছপ'ৰ্টত ভিছা লগোৱা নাই আৰু প্ৰায়বোৰ জাতিৰ বাবে প্ৰৱেশৰ সময়ত ষ্টাম্পও নিদিয়ে।<ref>{{cite web | title=Iran Waives Visa Stamping Rules to Boost Tourism | url=https://ifpnews.com/exclusive/iran-waives-visa-stamping-rules-to-boost-tourism/ | website=IFP News | date=23 November 2018 }}</ref> ২০১৮ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত ইৰাণৰ সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য, হস্তশিল্প আৰু পৰ্যটন সংস্থাৰ (ICHTO) মুৰব্বীয়ে ঘোষণা কৰে যে ইৰাণ এৰি যোৱাৰ পিছত আন দেশলৈ যোৱাৰ বিষয়ে তেওঁলোকৰ উদ্বেগ লাঘৱ কৰাৰ উদ্দেশ্যে বিদেশী পৰ্যটকৰ (আমেৰিকা, কানাডা আৰু ব্ৰিটেইনৰ দৰ্শনাৰ্থীৰ বাহিৰে) পাছপ'ৰ্টত আৰু ষ্টাম্প বা ষ্টীকাৰ লগোৱা নহ'ব।<ref>{{cite web |date=2019-06-24 | title=No more passport stamps for foreign nationals visiting Iran | url=https://www.tehrantimes.com/news/437345/No-more-passport-stamps-for-foreign-nationals-visiting-Iran | access-date=2023-12-14 | website=Tehran Times | language=en}}</ref> ২০১৯ চনৰ জুন মাহত ইৰাণৰ ৰাষ্ট্ৰপতিয়ে স্বৰাজ মন্ত্ৰালয়ক বিদেশীৰ পাছপ’ৰ্টত ষ্টাম্প নিদিয়াৰ সিদ্ধান্ত কাৰ্যকৰী কৰিবলৈ নিৰ্দেশ দিছিল। ==ভিছা নীতিৰ মানচিত্ৰ== [[File:Visa Policy Of Iran.svg|none|thumb|800px|ইৰাণৰ ভিছা নীতি {{legend|#ED1C24|ইৰান}} {{legend|#22B14C|ভিছাৰ প্ৰয়োজন নাই }} {{legend|#7BDF85|ভ্ৰমণ গোট / ই ভিছাৰ বাবে ভিছাৰ প্ৰয়োজন নাই }} {{legend|#9FD5BE|ই ভিছা}} {{legend|#C0C0C0|ভিছাৰ প্ৰয়োজন }} {{legend|#555555|প্ৰবেষ নাকচ কৰা হৈছে (ইজৰাইল) }}]] ==ভিছা ৰেহাই== তলত উল্লেখ কৰা ন্যায়িক অধিকাৰক্ষেত্ৰসমূহৰ নাগৰিকসকলক পৰ্যটন বা ব্যৱসায়িক উদ্দেশ্যত ইৰাণত প্ৰৱেশ কৰিবলৈ ভিছাৰ প্ৰয়োজন নাই, তলত উল্লেখ কৰা সময়সীমাৰ বাবে (যদিহে অন্যথা উল্লেখ কৰা হোৱা নাই): <ref name="tim">{{Timatic Visa Policy|country=IR|access-date=13 November 2023}}</ref> {|style=" border-radius:1em; box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); background-color: white; border: 1px solid white; padding: 5px;" |- style="vertical-align:top;" | '''যিকোনো ১৮০ দিনৰ ভিতৰত ৯০ দিন ''' {| | *{{flag|Armenia}} |valign="top"| *{{flag|Oman}} |valign="top"| *{{flag|Syria}}¹ |valign="top"| *{{flag|Turkey}} | |} '''৪৫ দিন''' *{{flag|Georgia}} '''৩০ দিন''' {| | *{{flag|Lebanon}} |valign="top"| *{{flag|Iraq}} |valign="top"| *{{flag|Tajikistan}}² | |} '''২১ দিন''' {| | *{{flag|China}}³ |valign="top"| *{{flag|Hong Kong}}³ |valign="top"| *{{flag|Macao}}³ | |} '''২০ দিন''' *{{flag|Egypt}} '''১৫ দিন''' *{{flag|Venezuela}}⁴ '''যিকোনো ১৮০ দিনৰ ভিতৰত ১৫ দিন '''⁵ {| | | |} {| | *{{flag|Belarus}} *{{flag|Bosnia and Herzegovina}} *{{flag|Brazil}} *{{flag|Brunei}} *{{flag|Cambodia}} *{{flag|Croatia}} |valign="top"| *{{flag|Cuba}} *{{flag|Indonesia}} *{{flag|Japan}} *{{flag|Kyrgyzstan}} *{{flag|Mauritania}} *{{flag|Mauritius}} |valign="top"| *{{flag|Mexico}} *{{flag|Peru}} *{{flag|Serbia}} *{{flag|Seychelles}} *{{flag|Singapore}}<ref>{{cite web | url=https://www.mfa.gov.sg/countries-regions/i/iran-islamic-republic-of/travel-page | title=Travel Page - Iran | website=www.mfa.gov.sg | publisher=[[Ministry of Foreign Affairs (Singapore)]]}}</ref> *{{flag|Tanzania}} |valign="top"| *{{flag|Tunisia}} *{{flag|Uzbekistan}} *{{flag|Vietnam}} *{{flag|Zimbabwe}} | |} '''১৪ দিন''' {| | *{{flag|Azerbaijan}} |valign="top"| *{{flag|Kazakhstan}} |valign="top"| *{{flag|Malaysia}} | |} | |} _{1 - ভিছা ৰেহাইৰ বাবে যোগ্যতা অৰ্জন কৰিবলৈ বিমানযোগে ইৰাণত প্ৰৱেশ কৰিব লাগিব।}<br/> _{2 - ভিছা ৰেহাইৰ বাবে যোগ্যতা অৰ্জন কৰিবলৈ দুছানবে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰৰ পৰা যাত্ৰা কৰি ইমাম খোমেইনি আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰত উপস্থিত হ’ব লাগিব।}<br/> _{3 - পিপলছ ৰিপাব্লিক অৱ চাইনা পাছপ’ৰ্ট, হংকং বিশেষ প্ৰশাসনিক অঞ্চলৰ পাছপ’ৰ্ট বা মাকাও বিশেষ প্ৰশাসনিক অঞ্চলৰ পাছপ’ৰ্ট থকা চীনা নাগৰিকৰ বাবে।}<br /> _{4 -৯০ দিনলৈকে বৃদ্ধি কৰিব পৰাকৈ থকাৰ সময়।}<br/> _{5 - কেৱল পৰ্যটনৰ উদ্দেশ্যে।} {| | class="nowrap" style="padding:0 2em 0 0"| *{{flag|Russia}} | Citizens of [[Russia]] travelling in a tour group (comprising between 5 and 50 people) together with a representative of the tour group operator may also enter Iran without a visa, for a maximum stay of 90 days within any 180 days.<ref name="tim"/> |} {| class="wikitable collapsible collapsed" |- !style="width:100%;";"|Date of visa changes |- | {{Incomplete list|date=July 2017}} * 1 February 2010: Azerbaijan<ref name="trend.az">{{cite web|url=https://en.trend.az/azerbaijan/society/2451792.html|title=Iran extends visa-free regime to Azerbaijani citizens|date=2 November 2015|website=trend.az}}</ref> * 29 July 2015: Egypt, Georgia, Lebanon, Syria and Turkey<ref>{{cite web|url=http://www.alaraby.co.uk/english/news/2015/7/29/iran-waives-visa-requirements-for-egypt-lebanon-syria-nationals|title=Iran waives visa requirements for Egypt, Lebanon, Syria nationals|first=Abubakr|last=al-Shamahi|date=29 July 2015 }}</ref> * 10 August 2016: Armenia<ref>[https://newsarmenia.am/news/armenia/vstupil-v-silu-armyano-iranskiy-memorandum-ob-otmene-vezdnykh-viz/ Вступил в силу армяно-иранский меморандум об отмене въездных виз]</ref> * 1 November 2017: Serbia<ref>{{cite web|url=http://www.mfa.gov.rs/en/consular-news-from-front-page/115-consular-news/17222-the-decision-of-the-islamic-republic-of-iran-on-visa-exemption-for-the-nationals-of-the-republic-of-serbia-holders-of-ordinary-passaports|title=THE DECISION OF THE ISLAMIC REPUBLIC OF IRAN ON VISA EXEMPTION FOR THE NATIONALS OF THE REPUBLIC OF SERBIA, HOLDERS OF ORDINARY PASSAPORTS|website=www.mfa.gov.rs}}</ref> * 21 July 2019: China,<ref>{{cite web | url=https://www.weibo.com/u/2312751365?is_hot=1#_rnd1563738100556 | title=Sina Visitor System }}</ref> Hong Kong and Macau * 24 October 2019: Iraq<ref>[https://www.tehrantimes.com/news/440902/Iran-temporarily-lifts-visa-requirement-for-Iraqi-nationals Iran temporarily lifts visa requirement for Iraqi nationals]</ref><ref>{{cite web | url=https://www.middleeastmonitor.com/20211027-iran-and-iraq-start-visa-waiver-programme/ | title=Iran and Iraq start visa waiver programme | date=27 October 2021 }}</ref> (was canceled between December 27, 2019 to October 2021) * 11 November 2022: Kazakhstan<ref>{{cite web | url=https://astanatimes.com/2022/11/iran-introduces-visa-free-regime-for-kazakh-citizens/#:~:text=The%20Government%20of%20the%20Islamic,expand%20and%20deepen%20bilateral%20relations | title=Iran Introduces Visa-Free Regime for Kazakh Citizens | date=8 November 2022 }}</ref> * 4 February 2024: Bosnia and Herzegovina, Bahrain, Belarus, Brazil, Brunei, Cambodia, Croatia, Cuba, India, Indonesia, Japan, Kyrgyzstan, Kuwait, Mauritania, Mauritius, Mexico, Peru, Qatar, Saudi Arabia, Serbia (resumed), Seychelles, Singapore, Tanzania, Tunisia, United Arab Emirates, Vietnam, Uzbekistan and Zimbabwe<ref>{{cite web | url=https://hongkong.mfa.gov.ir/en/newsview/739159 | title=Iran Waives Visa Requirement for 28 Countries | date=1 February 2024 }}</ref><ref>{{cite web |title=Iran to implement visa waiver for 32 countries on Feb. 4 |url=https://www.tehrantimes.com/news/494393/Iran-to-implement-visa-waiver-for-32-countries-on-Feb-4 |website=Tehran Times |publisher=[[Tehran Times]] |access-date=3 February 2024 |language=en |date=31 January 2024}}</ref> * 10 August 2024: Tajikistan<ref>[https://www.rferl.org/a/tajikistan-iran-visa-free-travel/33067511.html Tajik-Iranian Visa-Free Travel Deal To Begin August 10]</ref> '''Canceled''': * 17 October 2018: Serbia<ref>[https://www.tehrantimes.com/news/428659/Iran-ends-visa-free-travel-for-Serbians Iran ends visa-free travel for Serbians]</ref> (resumed in February 2024) * 27 December 2019: Iraq (resumed in October 2021) * 22 November 2025: India<ref>[https://gulfnews.com/world/asia/india/urgent-travel-advisory-indians-lose-irans-visa-free-entry-from-november-22-heres-why-1.500350504 Iran ends visa-free travel for Indians]</ref> |} ===ইৰাণৰ মুক্ত বাণিজ্য মণ্ডল=== সকলো পৰ্যটকে কিছ দ্বীপ, কেছম দ্বীপ, বা অন্যান্য মুক্ত বাণিজ্য অঞ্চলত ভিছা অবিহনে ১৪ দিন বা তাতকৈ কম সময় থাকিব পাৰে। আমেৰিকানসকল (পুয়েৰ্টো ৰিকো, ইউ.এছ. ভাৰ্জিন দ্বীপপুঞ্জ, আৰু গুৱামৰ বাহিৰে), কানাডিয়ান আৰু ব্ৰিটিছ নাগৰিকসকলৰ ক্ষেত্ৰত আগমনৰ সময়ত তেওঁলোকৰ বাবে অপেক্ষা কৰি থকা এজন প্ৰমাণিত এস্কৰ্ট গাইড থাকিব লাগিব, আৰু আগতীয়াকৈ হোটেল বুকিং কৰিব লাগিব। ২০২২ চনত পৰ্যটকে দুসপ্তাহলৈকে ভিছা অবিহনে তলত দিয়া মুক্ত বাণিজ্য অঞ্চলত থাকিব পাৰিব: <ref>{{cite web | url=http://www.irantravelingcenter.com/no-visa-required-for-iran/ | title=No Visa required for Iran free trade zones | date=30 June 2015 | access-date=14 January 2018 | archive-date=4 August 2021 | archive-url=https://web.archive.org/web/20210804022303/https://www.irantravelingcenter.com/no-visa-required-for-iran/ | url-status=dead }}</ref> *আৰভাণ্ড ফ্ৰী জ'ন * আৰাছ মুক্ত অঞ্চল * চাবাহৰ মুক্ত বাণিজ্য-ঔদ্যোগিক অঞ্চল * মাকু, ইৰাণ * কেছম দ্বীপ * কিছ দ্বীপ * আনজালি ===নন অৰ্ডিনেৰী পাছপ'ৰ্ট=== [[File:Visa policy of Iran for holders of diplomatic and service category passports.png|800px|none|thumb|কূটনৈতিক, চৰকাৰী বা সেৱাৰ পাছপ'ৰ্টধাৰীৰ বাবে ইৰাণৰ ভিছা নীতি {{legend|#ED1C24|ইৰান}} {{legend|#3F51B5|কূটনৈতিক বা সেৱা পাছপ’ৰ্টধাৰীৰ বাবে ভিছাৰ প্ৰয়োজন নাই }} {{legend|#559CD1|কেৱল কূটনৈতিক পাছপ’ৰ্টৰ বাবে ভিছাৰ প্ৰয়োজন নাই }}]] Holders of [[passport]]s issued by the following countries are allowed to enter Iran without a visa. {|style=" border-radius:1em; box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); background-color: white; border: 1px solid white; padding: 5px;" |- style="vertical-align:top;" | *{{flag|Afghanistan}}^{D 3} *{{flag|Albania}}^D ^S ⁷ *{{flag|Armenia}}^{D 4} *{{flag|Azerbaijan}}^D ^S ³ *{{flag|Belarus}}^D ^O ⁷ *{{flag|Benin}}^D ^S ⁷ *{{flag|Bolivia}}^D ^S ⁵ *{{flag|Bosnia and Herzegovina}}^D ^S ³ *{{flag|Brazil}}^{D 3} *{{flag|Brunei}}^D ^O ⁷ *{{flag|Bulgaria}}^D ^S ³ *{{flag|Burkina Faso}}^D ^S ³ *{{flag|Cambodia}}^D ^S ⁷ *{{flag|China}}^D ^S ³ *{{flag|Colombia}}^D ^S ³ *{{flag|Croatia}}^D ^S ³ |valign="top"| *{{flag|Cuba}}^D ^S ⁴ *{{flag|Congo}}^D ^S ¹ *{{flag|Cyprus}}^D ^S ¹ *{{flag|Ecuador}}^D ^S ⁴ *{{flag|Egypt}}^D ^S ⁸ *{{flag|Ghana}}^D ^S ⁷ *{{flag|Greece}}^D ¹ *{{flag|Guinea}}^D ^S ³ *{{flag|Guyana}}^D ^S ³ *{{flag|Hungary}}^D ³ *{{flag|India}}^D ³ *{{flag|Indonesia}}^D ^S ¹⁰ *{{flag|Iraq}}^D ^S ⁶ *{{flag|Japan}}^D ^O ¹ *{{flag|Kazakhstan}}^D ^S ⁷ *{{flag|Kenya}}^D ^S ³ |valign="top"| *{{flag|Kyrgyzstan}}^D ^S ³ *{{flag|Lebanon}}^D ^S ⁷ *{{flag|Malaysia}}^D ^S ⁹ *{{flag|Malawi}}^D ^S ³ *{{flag|Mali}}^D ^S ³ *{{flag|Moldova}}^D ^S ³ *{{flag|Montenegro}}^D ^S ⁷ *{{flag|Nicaragua}}^D ^S ² *{{flag|North Korea}}^D ⁷ *{{flag|North Macedonia}}^D ^S ³ *{{flag|Oman}}^D ^O ^S ^Sp ⁷ *{{flag|Pakistan}}^D ^O ¹ *{{flag|Philippines}}^D ^S ⁷ *{{flag|Poland}}^D ² *{{flag|Portugal}}^D ^Sp ⁴ *{{flag|Romania}}^{D 3} |valign="top"| *{{flag|Russia}}^D ^S ⁷ *{{flag|Senegal}}^D ^S ³ *{{flag|Serbia}}^D ^S ⁷ *{{flag|Sierra Leone}}^D ^S ³ *{{flag|South Korea}}^D ^S ¹ *{{flag|Switzerland}}^{D 3} *{{flag|Syria}}^D ^O ^S ^Sp ⁷ *{{flag|Tajikistan}}^D ^S ³ *{{flag|Tunisia}}^D ^S ³ *{{flag|Turkmenistan}}^D ^S ³ *{{flag|Turkey}}^D ^S ¹ *{{flag|Ukraine}}^D ^S ⁷ *{{flag|Venezuela}}^D ^S ³ *{{flag|Vietnam}}^D ^O ⁷ *{{flag|Zimbabwe}}^D ^S ⁷ | |} _{D - Diplomatic passports}<br/> _{O - Official passports}<br/> _{S - Service passports}<br/> _{Sp - Special passports}<br/> _{1 - 3 months}<br/> _{2 - 2 months}<br/> _{3 - 1 month}<br/> _{4 - 90 days}<br/> _{5 - 60 days}<br/> _{6 - 45 days}<br/> _{7 - 30 days}<br/> _{8 - 20 days}<br/> _{9 - 15 days}<br/> _{10 - 14 days} ===Future changes=== Iran has signed visa exemption agreements with the following countries, but they have not yet entered into force: {| class="wikitable" |- ! Country ! Passports ! Agreement signed on |- | {{flag|Qatar}}<ref>{{cite web | url=https://parstoday.com/en/news/iran-i166874-iran_qatar_sign_14_bilateral_deals_including_visa_waiver | title=Iran, Qatar sign 14 bilateral deals, including visa waiver | date=22 February 2022}}</ref> ¹ | All | 21 February 2022 |- |} _{1 - Unilateral exemption was granted for ordinary passports.} ==ইলেক্ট্ৰনিক ভিছা (ই-ভিছা)== Citizens of other countries must apply an e-Visa on the basis of which a visa on arrival will be issued for a maximum of 30 days Extension of stay is possible twice for 30 days for a total of up to 90 days.<ref>{{cite web | url=https://evisa.mfa.ir/en/ | title=Iran eVisa}}</ref> e-Visa does not apply to Citizens of [[Afghanistan]], [[Bangladesh]], [[Canada]], [[Colombia]], [[Jordan]], [[Pakistan]], [[Somalia]], [[United Kingdom]] and [[United States]]. ;Shahid Rajaee Port Marine travelers entering Iran via [[Port of Shahid Rajaee|Shahid Rajaee Port]] in the southern Hormozgan Province can also receive a visa on arrival.<ref>{{cite web | title=Shahid Rajaee Port Visa on Arrival | url=https://financialtribune.com/articles/people-travel/62981/10-iranian-airports-issue-visa-on-arrival | website=financialtribune.com|date=23 April 2017 | access-date= April 24, 2017}}</ref> ==আগতীয়াকৈ ভিছাৰ প্ৰয়োজন== তলত উল্লেখ কৰা দেশসমূহৰ নাগৰিক ই-ভিছাৰ বাবে অযোগ্য, আৰু সেয়েহে ইৰাণৰ দূতাবাস বা কনছুলেটত আগতীয়াকৈ ভিছা লাভ কৰিব লাগিব: <ref name="tim"/><ref>{{cite web | url=https://mfa.gov.ir/portal/helpdeskdata/5027/346/%D8%B1%D9%88%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DA%AF%D8%B1%D8%AF%DB%8C%D9%88%DB%8C%D8%B2%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8C | title=Tourist visa}}</ref> {|style=" border-radius:1em; box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); background-color: white; border: 1px solid white; padding: 5px;" |- style="vertical-align:top;" | *{{flag|Afghanistan}} *{{flag|Bangladesh}} *{{flag|Canada}} |valign="top"| *{{flag|Colombia}} *{{flag|Jordan}} *{{flag|Pakistan}} |valign="top"| *{{flag|Somalia}} *{{flag|United Kingdom}} *{{flag|United States}} | |} ===পূৰ্ব অনুমোদনৰ প্ৰয়োজন=== [[আমেৰিকা]]ৰ, ব্ৰিটিছ, [[কানাডা]]ৰ, আৰু কলম্বিয়াৰ পাছপ’ৰ্টধাৰীয়েও ইৰাণ পৰ্যটন ভিছা লৈ ইৰাণলৈ যাব পাৰে। এই দেশসমূহৰ নাগৰিকসকলৰ বাবে ভিছা প্ৰক্ৰিয়াত প্ৰায় আঠ সপ্তাহ সময় লাগে। তেওঁলোকে নিজৰ ভ্ৰমণৰ পৰিকল্পনা আৰু বুকিং কৰিবলৈ ইৰাণৰ এটা প্ৰমাণিত স্থানীয় ট্ৰেভেল এজেন্সী ব্যৱহাৰ কৰিব লাগিব। ভিছা প্ৰদানৰ পূৰ্বে সংস্থাটোৱে আবেদনকাৰীৰ ভ্ৰমণসূচী বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰালয়ত অনুমোদনৰ বাবে দাখিল কৰিব লাগিব। ইৰাণী নাগৰিকৰ আমেৰিকান আৰু কানাডাৰ পত্নীয়ে কোনো এজেন্সীৰ সহায় অবিহনে দেশখনত প্ৰৱেশ আৰু থাকিবলৈ ৯০ দিনলৈকে পৰিয়াল ভিছা লাভ কৰিব পাৰিব। উপৰোক্ত নাগৰিকসকলৰ পাছপ’ৰ্টত ষ্টীকাৰ ভিছা আৰু প্ৰৱেশ ষ্টাম্পো লাভ কৰিব। ==ভিছাৰ আবেদন আৰু প্ৰয়োজনীয়তা== ইৰাণৰ পৰ্যটন ভিছা ৩০ দিন পৰ্যন্ত প্ৰদান কৰা হয় আৰু ৩০ দিনৰ বাবে দুবাৰকৈ বৃদ্ধি কৰিব পাৰি, মুঠতে ৯০ দিন থাকিব। আগমনৰ পূৰ্বে ভিছা লাভ কৰিবলৈ হ’লে ইৰাণৰ বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰালয়ৰ ই-ভিছা ৱেবছাইটৰ জৰিয়তে বা ইৰাণৰ ট্ৰেভেল এজেন্সীৰ জৰিয়তে ভিছা অনুমোদন সংহিতাৰ বাবে আবেদন কৰিব লাগিব। ভিছা মাচুল আপোনাৰ জাতিৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে। ভিছা লাভ কৰাৰ আগতে বা ভিঅ’এ (ভিছা-অন-এৰিভাল)ৰ বাবে আবেদন কৰাৰ সময়ত ভিছাৰ মাচুল পৰিশোধ কৰা হয়। স্থানীয় ইৰাণী ট্ৰেভেল এজেন্সীয়ে অলপ বেছি মাচুলৰ বিনিময়ত উন্নত সহায়, অনুসৰণ আৰু সুবিধা প্ৰদান কৰে। এবাৰ ভিছা অনুমোদন কড লাভ কৰিলে, ইৰাণৰ যিকোনো আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰত উপস্থিত হোৱাৰ আগতে বা উপস্থিত হোৱাৰ পিছত বিশ্বজুৰি ইৰাণৰ যিকোনো দূতাবাস বা কনছুলেটৰ পৰা ভিছা লাভ কৰিব পাৰি। বেছিভাগ দেশৰ নাগৰিকে (আমেৰিকা, ব্ৰিটিছ, আৰু কানাডাৰ পাছপ’ৰ্টধাৰীৰ বাহিৰে) বিমানবন্দৰত উপস্থিত হোৱাৰ লগে লগে, আগতীয়াকৈ আবেদন নকৰাকৈয়ে, ‘ভিছা-অন-এৰিভাল’ (ভিঅ’এ) হিচাপে তেওঁলোকৰ পৰ্যটন ভিছা লাভ কৰিব পাৰে। এই পদ্ধতি শেষ মুহূৰ্তত ভ্ৰমণকাৰীৰ বাবে সুবিধাজনক হ’লেও ইয়াৰ দ্বাৰা ভিছা বাতিলৰ আশংকা অধিক আৰু এয়া অধিক সময় লাগে । ==ছেপ্টেম্বৰ ২০২৫ ভিছা নীতি নবীকৰণ== ২০২৫ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত ইৰাণৰ বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰালয়ে ২০২৫ চনৰ আগষ্ট মাহৰ ভিছা নীতি সংশোধন কৰি স্পষ্ট কৰি দিছিল যে এই নতুন নিষেধাজ্ঞাসমূহ কেৱল ইউৰোপীয় দেশ, অষ্ট্ৰেলিয়া, নিউজিলেণ্ড, আমেৰিকা, যুক্তৰাজ্য আৰু কানাডাৰ নাগৰিকৰ ক্ষেত্ৰতহে প্ৰযোজ্য। এই নিয়মৰ অধীনত পঞ্জীয়নভুক্ত ট্ৰেভেল এজেন্সীয়ে আয়োজন কৰা গাইড ট্যুৰৰ অংশ হিচাপে আক্ৰান্ত দেশৰ ভ্ৰমণকাৰীয়ে ইৰাণলৈ যাব লাগিব। অনুজ্ঞাপত্ৰপ্ৰাপ্ত গাইড অবিহনে স্বতন্ত্ৰ ভ্ৰমণৰ অনুমতি এতিয়া নাই। আবেদনকাৰীয়ে তেওঁলোকৰ ভ্ৰমণ ইতিহাস, শিক্ষাৰ পটভূমি, নিয়োগৰ বিৱৰণ, আৰু ছ'চিয়েল মিডিয়া একাউণ্ট অন্তৰ্ভুক্ত কৰা "ৰিজ্যুম ফাইল"ও জমা দিব লাগিব; তেওঁলোকে এটা স্বাক্ষৰিত ভ্ৰমণ চুক্তি আৰু এটা নিশ্চিত ভ্ৰমণসূচীও দাখিল কৰিব লাগিব, য'ত প্ৰি-বুকিং কৰা বাসস্থানৰ সবিশেষও থাকিব লাগিব। ভিছা প্ৰক্ৰিয়াত সপ্তাহৰ শেষৰ দিন আৰু ৰাষ্ট্ৰীয় বন্ধৰ দিন বাদ দি প্ৰায় দুসপ্তাহৰ পৰা তিনি সপ্তাহ সময় লাগে। ভিছাৰ প্ৰয়োজনীয়তাৰ পৰা ৰেহাই পোৱা দেশৰ নাগৰিকৰ ক্ষেত্ৰত এই নীতি প্ৰযোজ্য নহয়; তেওঁলোকে ভিছা অবিহনে ইৰাণত প্ৰৱেশ কৰি যাব পাৰে, যদিহে তেওঁলোকে নিৰ্ধাৰিত সময়সীমা অতিক্ৰম নকৰে আৰু কেৱল অনুজ্ঞাপত্ৰপ্ৰাপ্ত থকাৰ ব্যৱস্থাতহে থাকে। <ref>{{cite web | url=https://iranstravel.com/new-iran-visa-regulations/ | title=New Iran Visa Regulations}}</ref> ==অক্টোবৰ ২০২৫ ইৰাণ ভিছা নীতিৰ পুনৰীক্ষণ== ২০২৫ চনৰ অক্টোবৰৰ পৰা ইৰাণৰ ভিছা প্ৰক্ৰিয়াই পূৰ্বৰ, অধিক নমনীয় ৰূপলৈ ঘূৰি আহিছে। প্ৰায়বোৰ ভ্ৰমণকাৰীয়ে পুনৰবাৰ ইৰাণৰ পঞ্জীয়নভুক্ত ট্ৰেভেল এজেন্সীৰ জৰিয়তে ভিছাৰ বাবে আবেদন কৰিব পাৰিব আৰু সমগ্ৰ দেশতে মুক্তভাৱে ভ্ৰমণ কৰিব পাৰিব। চলিত বৰ্ষৰ আৰম্ভণিতে কাৰ্যকৰী কৰা অধিক কঠোৰ অস্থায়ী ব্যৱস্থাৰ তুলনাত এয়া এক উল্লেখযোগ্য পৰিৱৰ্তন। যদিও ভ্ৰমণকাৰীসকলে ভিছাৰ বাবে আবেদন কৰাৰ সময়ত এতিয়াও মোটামুটি ভ্ৰমণসূচী দিব লাগিব, এতিয়া তেওঁলোকৰ আগমনৰ লগে লগে ভ্ৰমণসূচী সলনি কৰাৰ বহু বেছি স্বাধীনতা আছে। কিন্তু এতিয়াও সকলো পৰ্যটকে পঞ্জীয়নভুক্ত হোটেল বা অতিথিশালাত থাকিব লাগিব, কিয়নো বৰ্তমানৰ ইৰাণৰ ভ্ৰমণ নিয়ম অনুসৰি স্থানীয় লোকৰ সৈতে থকা বা পঞ্জীয়নবিহীন ব্যক্তিগত আতিথ্য প্ৰদানকাৰী ব্যৱহাৰ কৰাত নিষেধাজ্ঞা আৰোপ কৰা হৈছে। বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰালয়ৰ নীতি অনুসৰি আমেৰিকা, যুক্তৰাজ্য আৰু কানাডাৰ নাগৰিকে এতিয়াও অনুমোদিত সংস্থাৰ জৰিয়তে পূৰ্ব নিৰ্ধাৰিত গাইড ট্যুৰৰ বুকিং কৰিব লাগিব। <ref>{{cite web | url=https://iranstravel.com/new-iran-visa-regulations/ | title=New Iran Visa Regulations}}</ref> ==প্ৰবেশত থকা সীমাবদ্ধতা== ===বাধ্যতামূলক গাইড === [[কানাডা]], [[যুক্তৰাজ্য]] আৰু [[আমেৰিকা]]ৰ নাগৰিকসকলক সকলো সময়তে চৰকাৰী অনুমোদিত গাইডৰ দ্বাৰা এস্কৰ্ট কৰিব লাগিব। এই দেশসমূহত ইৰাণৰ বিদেশী অভিযান বন্ধ হোৱাৰ বাবে এই নাগৰিকসকলৰ স্বতন্ত্ৰ ভ্ৰমণ নিষিদ্ধ কৰা হৈছে। <ref>{{cite web | url=http://www.iraniantours.com/us.htm | title=ESCORTED TOURS THROUGH IRAN}}</ref> ===ইজৰাইল=== ইজৰাইলৰ নাগৰিকসকলক প্ৰৱেশ আৰু ট্ৰেনজিটৰ অনুমতি দিয়া নহয়, যদিও তেওঁলোকে নামি একেখন বিমানতে আগবাঢ়ি নাযায়। ইজৰাইলী ভিছা বা ষ্টাম্প (৩৬৫ দিনতকৈ কম পুৰণি), বা ইজৰাইল ভ্ৰমণৰ ইংগিত দিয়া কোনো তথ্য, বা ইজৰাইল ৰাষ্ট্ৰৰ সৈতে কোনো সংযোগ থকা পাছপ'ৰ্ট বা ভ্ৰমণ নথিপত্ৰৰ ধাৰীসকলকো প্ৰৱেশ আৰু ট্ৰেনজিটৰ অনুমতি দিয়া নহয়। <ref>{{cite web | url=http://www.ru.moscow.mfa.ir/index.aspx?fkeyid=&siteid=410&pageid=33932 | title=Visa information on the site of IRI Embassy in Moscow | website=mfa.ir | access-date=2018-04-14 | archive-date=2021-02-25 | archive-url=https://web.archive.org/web/20210225061536/http://www.ru.moscow.mfa.ir/index.aspx?fkeyid=&siteid=410&pageid=33932 | url-status=dead }}</ref> ==তথ্যৰ উৎস== {{Reflist|30em}} ==বাহ্যিক সংযোগ== <!-- ({{NoMoreLinks}}) --> <!-- DO NOT ADD MORE LINKS TO THIS ARTICLE. WIKIPEDIA IS NOT A COLLECTION OF LINKS NOR IS IT A PLACE FOR ADVERTISING (WP:ADV); it does NOT help with SEO ----- If you think that your link might be useful, instead of placing it here, put it on this article's talk page first for editor discussion. Links that are to UNOFFICIAL travel and/or visa agency websites WILL BE DELETED. IF YOU PERSIST, YOUR WEBSITE WILL BE BLACKLISTED BY WIKIPEDIA AND/OR WIKIMEDIA. --> {{Wikivoyage|Iran}} * [http://evisa.mfa.ir/en/ IR-IRAN Electronic Visa (Iran eVisa) Application System] * [https://evisatraveller.mfa.ir Electronic visa of Iran] * [https://en.mfa.gov.ir/ Ministry of Foreign Affairs of I.R.Iran] [[শ্ৰেণী:ইৰান]] bhc1qkvqqy9wxfsnicofb5b8cmane2v 604324 604323 2026-05-03T18:42:19Z নৰুনা বৰুৱা 44897 /* নন অৰ্ডিনেৰী পাছপ'ৰ্ট */ 604324 wikitext text/x-wiki {{short description|Policy on permits required to enter Iran}} '''ইৰানৰ ভিছা নীতি''' [[ইৰাণ]]লৈ অহা বেছিভাগ পৰ্য্যটকে ভিছা ৰেহাই পোৱা দেশ বা ই-ভিছাৰ বাবে যোগ্য নোহোৱা দেশৰ নাগৰিকৰ বাহিৰে ইৰানলৈ অহাৰ আগতে ইলেক্ট্ৰনিক ভিছা (ই-ভিছা) ল’ব লাগিব; এনে ক্ষেত্ৰত তেওঁলোকে বিশ্বজুৰি ইৰাণৰ যিকোনো কূটনৈতিক মিছনৰ পৰা আগতীয়াকৈ ভিছা ল’ব লাগিব। ইৰাণলৈ যাত্ৰীসকলৰ বাবে তেওঁলোকৰ উদ্দেশ্যপ্ৰণোদিত থকাৰ বাহিৰত কমেও ৬ মাহৰ বাবে বৈধ পাছপ’ৰ্ট থাকিব লাগিব। ==অৱলোকন== ইৰাণ আৰু আন দেশ উভয়ৰে দ্বৈত নাগৰিকত্ব থকা লোকৰ ক্ষেত্ৰত ইৰাণত প্ৰৱেশ কৰাৰ সময়ত ইৰাণৰ নাগৰিক হিচাপে গণ্য কৰা হয়, আৰু সেয়েহে ইৰানত প্ৰবেশৰ সময়ত ইৰাণৰ পাছপ’ৰ্ট ৰখাটো আৱশ্যক। ২০১১ চনৰ পিছত ইৰাণ ভ্ৰমণ কৰা ব্যক্তিসকলৰ ওপৰত [[আমেৰিকা]]ৰ নিষেধাজ্ঞাৰ প্ৰতিক্ৰিয়া স্বৰূপে ইৰাণে আৰু পাছপ'ৰ্টত ভিছা লগোৱা নাই আৰু প্ৰায়বোৰ জাতিৰ বাবে প্ৰৱেশৰ সময়ত ষ্টাম্পও নিদিয়ে।<ref>{{cite web | title=Iran Waives Visa Stamping Rules to Boost Tourism | url=https://ifpnews.com/exclusive/iran-waives-visa-stamping-rules-to-boost-tourism/ | website=IFP News | date=23 November 2018 }}</ref> ২০১৮ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত ইৰাণৰ সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য, হস্তশিল্প আৰু পৰ্যটন সংস্থাৰ (ICHTO) মুৰব্বীয়ে ঘোষণা কৰে যে ইৰাণ এৰি যোৱাৰ পিছত আন দেশলৈ যোৱাৰ বিষয়ে তেওঁলোকৰ উদ্বেগ লাঘৱ কৰাৰ উদ্দেশ্যে বিদেশী পৰ্যটকৰ (আমেৰিকা, কানাডা আৰু ব্ৰিটেইনৰ দৰ্শনাৰ্থীৰ বাহিৰে) পাছপ'ৰ্টত আৰু ষ্টাম্প বা ষ্টীকাৰ লগোৱা নহ'ব।<ref>{{cite web |date=2019-06-24 | title=No more passport stamps for foreign nationals visiting Iran | url=https://www.tehrantimes.com/news/437345/No-more-passport-stamps-for-foreign-nationals-visiting-Iran | access-date=2023-12-14 | website=Tehran Times | language=en}}</ref> ২০১৯ চনৰ জুন মাহত ইৰাণৰ ৰাষ্ট্ৰপতিয়ে স্বৰাজ মন্ত্ৰালয়ক বিদেশীৰ পাছপ’ৰ্টত ষ্টাম্প নিদিয়াৰ সিদ্ধান্ত কাৰ্যকৰী কৰিবলৈ নিৰ্দেশ দিছিল। ==ভিছা নীতিৰ মানচিত্ৰ== [[File:Visa Policy Of Iran.svg|none|thumb|800px|ইৰাণৰ ভিছা নীতি {{legend|#ED1C24|ইৰান}} {{legend|#22B14C|ভিছাৰ প্ৰয়োজন নাই }} {{legend|#7BDF85|ভ্ৰমণ গোট / ই ভিছাৰ বাবে ভিছাৰ প্ৰয়োজন নাই }} {{legend|#9FD5BE|ই ভিছা}} {{legend|#C0C0C0|ভিছাৰ প্ৰয়োজন }} {{legend|#555555|প্ৰবেষ নাকচ কৰা হৈছে (ইজৰাইল) }}]] ==ভিছা ৰেহাই== তলত উল্লেখ কৰা ন্যায়িক অধিকাৰক্ষেত্ৰসমূহৰ নাগৰিকসকলক পৰ্যটন বা ব্যৱসায়িক উদ্দেশ্যত ইৰাণত প্ৰৱেশ কৰিবলৈ ভিছাৰ প্ৰয়োজন নাই, তলত উল্লেখ কৰা সময়সীমাৰ বাবে (যদিহে অন্যথা উল্লেখ কৰা হোৱা নাই): <ref name="tim">{{Timatic Visa Policy|country=IR|access-date=13 November 2023}}</ref> {|style=" border-radius:1em; box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); background-color: white; border: 1px solid white; padding: 5px;" |- style="vertical-align:top;" | '''যিকোনো ১৮০ দিনৰ ভিতৰত ৯০ দিন ''' {| | *{{flag|Armenia}} |valign="top"| *{{flag|Oman}} |valign="top"| *{{flag|Syria}}¹ |valign="top"| *{{flag|Turkey}} | |} '''৪৫ দিন''' *{{flag|Georgia}} '''৩০ দিন''' {| | *{{flag|Lebanon}} |valign="top"| *{{flag|Iraq}} |valign="top"| *{{flag|Tajikistan}}² | |} '''২১ দিন''' {| | *{{flag|China}}³ |valign="top"| *{{flag|Hong Kong}}³ |valign="top"| *{{flag|Macao}}³ | |} '''২০ দিন''' *{{flag|Egypt}} '''১৫ দিন''' *{{flag|Venezuela}}⁴ '''যিকোনো ১৮০ দিনৰ ভিতৰত ১৫ দিন '''⁵ {| | | |} {| | *{{flag|Belarus}} *{{flag|Bosnia and Herzegovina}} *{{flag|Brazil}} *{{flag|Brunei}} *{{flag|Cambodia}} *{{flag|Croatia}} |valign="top"| *{{flag|Cuba}} *{{flag|Indonesia}} *{{flag|Japan}} *{{flag|Kyrgyzstan}} *{{flag|Mauritania}} *{{flag|Mauritius}} |valign="top"| *{{flag|Mexico}} *{{flag|Peru}} *{{flag|Serbia}} *{{flag|Seychelles}} *{{flag|Singapore}}<ref>{{cite web | url=https://www.mfa.gov.sg/countries-regions/i/iran-islamic-republic-of/travel-page | title=Travel Page - Iran | website=www.mfa.gov.sg | publisher=[[Ministry of Foreign Affairs (Singapore)]]}}</ref> *{{flag|Tanzania}} |valign="top"| *{{flag|Tunisia}} *{{flag|Uzbekistan}} *{{flag|Vietnam}} *{{flag|Zimbabwe}} | |} '''১৪ দিন''' {| | *{{flag|Azerbaijan}} |valign="top"| *{{flag|Kazakhstan}} |valign="top"| *{{flag|Malaysia}} | |} | |} _{1 - ভিছা ৰেহাইৰ বাবে যোগ্যতা অৰ্জন কৰিবলৈ বিমানযোগে ইৰাণত প্ৰৱেশ কৰিব লাগিব।}<br/> _{2 - ভিছা ৰেহাইৰ বাবে যোগ্যতা অৰ্জন কৰিবলৈ দুছানবে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰৰ পৰা যাত্ৰা কৰি ইমাম খোমেইনি আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰত উপস্থিত হ’ব লাগিব।}<br/> _{3 - পিপলছ ৰিপাব্লিক অৱ চাইনা পাছপ’ৰ্ট, হংকং বিশেষ প্ৰশাসনিক অঞ্চলৰ পাছপ’ৰ্ট বা মাকাও বিশেষ প্ৰশাসনিক অঞ্চলৰ পাছপ’ৰ্ট থকা চীনা নাগৰিকৰ বাবে।}<br /> _{4 -৯০ দিনলৈকে বৃদ্ধি কৰিব পৰাকৈ থকাৰ সময়।}<br/> _{5 - কেৱল পৰ্যটনৰ উদ্দেশ্যে।} {| | class="nowrap" style="padding:0 2em 0 0"| *{{flag|Russia}} | Citizens of [[Russia]] travelling in a tour group (comprising between 5 and 50 people) together with a representative of the tour group operator may also enter Iran without a visa, for a maximum stay of 90 days within any 180 days.<ref name="tim"/> |} {| class="wikitable collapsible collapsed" |- !style="width:100%;";"|Date of visa changes |- | {{Incomplete list|date=July 2017}} * 1 February 2010: Azerbaijan<ref name="trend.az">{{cite web|url=https://en.trend.az/azerbaijan/society/2451792.html|title=Iran extends visa-free regime to Azerbaijani citizens|date=2 November 2015|website=trend.az}}</ref> * 29 July 2015: Egypt, Georgia, Lebanon, Syria and Turkey<ref>{{cite web|url=http://www.alaraby.co.uk/english/news/2015/7/29/iran-waives-visa-requirements-for-egypt-lebanon-syria-nationals|title=Iran waives visa requirements for Egypt, Lebanon, Syria nationals|first=Abubakr|last=al-Shamahi|date=29 July 2015 }}</ref> * 10 August 2016: Armenia<ref>[https://newsarmenia.am/news/armenia/vstupil-v-silu-armyano-iranskiy-memorandum-ob-otmene-vezdnykh-viz/ Вступил в силу армяно-иранский меморандум об отмене въездных виз]</ref> * 1 November 2017: Serbia<ref>{{cite web|url=http://www.mfa.gov.rs/en/consular-news-from-front-page/115-consular-news/17222-the-decision-of-the-islamic-republic-of-iran-on-visa-exemption-for-the-nationals-of-the-republic-of-serbia-holders-of-ordinary-passaports|title=THE DECISION OF THE ISLAMIC REPUBLIC OF IRAN ON VISA EXEMPTION FOR THE NATIONALS OF THE REPUBLIC OF SERBIA, HOLDERS OF ORDINARY PASSAPORTS|website=www.mfa.gov.rs}}</ref> * 21 July 2019: China,<ref>{{cite web | url=https://www.weibo.com/u/2312751365?is_hot=1#_rnd1563738100556 | title=Sina Visitor System }}</ref> Hong Kong and Macau * 24 October 2019: Iraq<ref>[https://www.tehrantimes.com/news/440902/Iran-temporarily-lifts-visa-requirement-for-Iraqi-nationals Iran temporarily lifts visa requirement for Iraqi nationals]</ref><ref>{{cite web | url=https://www.middleeastmonitor.com/20211027-iran-and-iraq-start-visa-waiver-programme/ | title=Iran and Iraq start visa waiver programme | date=27 October 2021 }}</ref> (was canceled between December 27, 2019 to October 2021) * 11 November 2022: Kazakhstan<ref>{{cite web | url=https://astanatimes.com/2022/11/iran-introduces-visa-free-regime-for-kazakh-citizens/#:~:text=The%20Government%20of%20the%20Islamic,expand%20and%20deepen%20bilateral%20relations | title=Iran Introduces Visa-Free Regime for Kazakh Citizens | date=8 November 2022 }}</ref> * 4 February 2024: Bosnia and Herzegovina, Bahrain, Belarus, Brazil, Brunei, Cambodia, Croatia, Cuba, India, Indonesia, Japan, Kyrgyzstan, Kuwait, Mauritania, Mauritius, Mexico, Peru, Qatar, Saudi Arabia, Serbia (resumed), Seychelles, Singapore, Tanzania, Tunisia, United Arab Emirates, Vietnam, Uzbekistan and Zimbabwe<ref>{{cite web | url=https://hongkong.mfa.gov.ir/en/newsview/739159 | title=Iran Waives Visa Requirement for 28 Countries | date=1 February 2024 }}</ref><ref>{{cite web |title=Iran to implement visa waiver for 32 countries on Feb. 4 |url=https://www.tehrantimes.com/news/494393/Iran-to-implement-visa-waiver-for-32-countries-on-Feb-4 |website=Tehran Times |publisher=[[Tehran Times]] |access-date=3 February 2024 |language=en |date=31 January 2024}}</ref> * 10 August 2024: Tajikistan<ref>[https://www.rferl.org/a/tajikistan-iran-visa-free-travel/33067511.html Tajik-Iranian Visa-Free Travel Deal To Begin August 10]</ref> '''Canceled''': * 17 October 2018: Serbia<ref>[https://www.tehrantimes.com/news/428659/Iran-ends-visa-free-travel-for-Serbians Iran ends visa-free travel for Serbians]</ref> (resumed in February 2024) * 27 December 2019: Iraq (resumed in October 2021) * 22 November 2025: India<ref>[https://gulfnews.com/world/asia/india/urgent-travel-advisory-indians-lose-irans-visa-free-entry-from-november-22-heres-why-1.500350504 Iran ends visa-free travel for Indians]</ref> |} ===ইৰাণৰ মুক্ত বাণিজ্য মণ্ডল=== সকলো পৰ্যটকে কিছ দ্বীপ, কেছম দ্বীপ, বা অন্যান্য মুক্ত বাণিজ্য অঞ্চলত ভিছা অবিহনে ১৪ দিন বা তাতকৈ কম সময় থাকিব পাৰে। আমেৰিকানসকল (পুয়েৰ্টো ৰিকো, ইউ.এছ. ভাৰ্জিন দ্বীপপুঞ্জ, আৰু গুৱামৰ বাহিৰে), কানাডিয়ান আৰু ব্ৰিটিছ নাগৰিকসকলৰ ক্ষেত্ৰত আগমনৰ সময়ত তেওঁলোকৰ বাবে অপেক্ষা কৰি থকা এজন প্ৰমাণিত এস্কৰ্ট গাইড থাকিব লাগিব, আৰু আগতীয়াকৈ হোটেল বুকিং কৰিব লাগিব। ২০২২ চনত পৰ্যটকে দুসপ্তাহলৈকে ভিছা অবিহনে তলত দিয়া মুক্ত বাণিজ্য অঞ্চলত থাকিব পাৰিব: <ref>{{cite web | url=http://www.irantravelingcenter.com/no-visa-required-for-iran/ | title=No Visa required for Iran free trade zones | date=30 June 2015 | access-date=14 January 2018 | archive-date=4 August 2021 | archive-url=https://web.archive.org/web/20210804022303/https://www.irantravelingcenter.com/no-visa-required-for-iran/ | url-status=dead }}</ref> *আৰভাণ্ড ফ্ৰী জ'ন * আৰাছ মুক্ত অঞ্চল * চাবাহৰ মুক্ত বাণিজ্য-ঔদ্যোগিক অঞ্চল * মাকু, ইৰাণ * কেছম দ্বীপ * কিছ দ্বীপ * আনজালি ===নন অৰ্ডিনেৰী পাছপ'ৰ্ট=== [[File:Visa policy of Iran for holders of diplomatic and service category passports.png|800px|none|thumb|কূটনৈতিক, চৰকাৰী বা সেৱাৰ পাছপ'ৰ্টধাৰীৰ বাবে ইৰাণৰ ভিছা নীতি {{legend|#ED1C24|ইৰান}} {{legend|#3F51B5|কূটনৈতিক বা সেৱা পাছপ’ৰ্টধাৰীৰ বাবে ভিছাৰ প্ৰয়োজন নাই }} {{legend|#559CD1|কেৱল কূটনৈতিক পাছপ’ৰ্টৰ বাবে ভিছাৰ প্ৰয়োজন নাই }}]] তলত উল্লেখ কৰা দেশসমূহে প্ৰদান কৰা পাছপ’ৰ্টৰ ধাৰীসকলক ভিছা অবিহনে ইৰাণত প্ৰৱেশৰ অনুমতি দিয়া হৈছে। {|style=" border-radius:1em; box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); background-color: white; border: 1px solid white; padding: 5px;" |- style="vertical-align:top;" | *{{flag|Afghanistan}}^{D 3} *{{flag|Albania}}^D ^S ⁷ *{{flag|Armenia}}^{D 4} *{{flag|Azerbaijan}}^D ^S ³ *{{flag|Belarus}}^D ^O ⁷ *{{flag|Benin}}^D ^S ⁷ *{{flag|Bolivia}}^D ^S ⁵ *{{flag|Bosnia and Herzegovina}}^D ^S ³ *{{flag|Brazil}}^{D 3} *{{flag|Brunei}}^D ^O ⁷ *{{flag|Bulgaria}}^D ^S ³ *{{flag|Burkina Faso}}^D ^S ³ *{{flag|Cambodia}}^D ^S ⁷ *{{flag|China}}^D ^S ³ *{{flag|Colombia}}^D ^S ³ *{{flag|Croatia}}^D ^S ³ |valign="top"| *{{flag|Cuba}}^D ^S ⁴ *{{flag|Congo}}^D ^S ¹ *{{flag|Cyprus}}^D ^S ¹ *{{flag|Ecuador}}^D ^S ⁴ *{{flag|Egypt}}^D ^S ⁸ *{{flag|Ghana}}^D ^S ⁷ *{{flag|Greece}}^D ¹ *{{flag|Guinea}}^D ^S ³ *{{flag|Guyana}}^D ^S ³ *{{flag|Hungary}}^D ³ *{{flag|India}}^D ³ *{{flag|Indonesia}}^D ^S ¹⁰ *{{flag|Iraq}}^D ^S ⁶ *{{flag|Japan}}^D ^O ¹ *{{flag|Kazakhstan}}^D ^S ⁷ *{{flag|Kenya}}^D ^S ³ |valign="top"| *{{flag|Kyrgyzstan}}^D ^S ³ *{{flag|Lebanon}}^D ^S ⁷ *{{flag|Malaysia}}^D ^S ⁹ *{{flag|Malawi}}^D ^S ³ *{{flag|Mali}}^D ^S ³ *{{flag|Moldova}}^D ^S ³ *{{flag|Montenegro}}^D ^S ⁷ *{{flag|Nicaragua}}^D ^S ² *{{flag|North Korea}}^D ⁷ *{{flag|North Macedonia}}^D ^S ³ *{{flag|Oman}}^D ^O ^S ^Sp ⁷ *{{flag|Pakistan}}^D ^O ¹ *{{flag|Philippines}}^D ^S ⁷ *{{flag|Poland}}^D ² *{{flag|Portugal}}^D ^Sp ⁴ *{{flag|Romania}}^{D 3} |valign="top"| *{{flag|Russia}}^D ^S ⁷ *{{flag|Senegal}}^D ^S ³ *{{flag|Serbia}}^D ^S ⁷ *{{flag|Sierra Leone}}^D ^S ³ *{{flag|South Korea}}^D ^S ¹ *{{flag|Switzerland}}^{D 3} *{{flag|Syria}}^D ^O ^S ^Sp ⁷ *{{flag|Tajikistan}}^D ^S ³ *{{flag|Tunisia}}^D ^S ³ *{{flag|Turkmenistan}}^D ^S ³ *{{flag|Turkey}}^D ^S ¹ *{{flag|Ukraine}}^D ^S ⁷ *{{flag|Venezuela}}^D ^S ³ *{{flag|Vietnam}}^D ^O ⁷ *{{flag|Zimbabwe}}^D ^S ⁷ | |} _{D - Diplomatic passports}<br/> _{O - Official passports}<br/> _{S - Service passports}<br/> _{Sp - Special passports}<br/> _{1 - 3 months}<br/> _{2 - 2 months}<br/> _{3 - 1 month}<br/> _{4 - 90 days}<br/> _{5 - 60 days}<br/> _{6 - 45 days}<br/> _{7 - 30 days}<br/> _{8 - 20 days}<br/> _{9 - 15 days}<br/> _{10 - 14 days} ===Future changes=== Iran has signed visa exemption agreements with the following countries, but they have not yet entered into force: {| class="wikitable" |- ! Country ! Passports ! Agreement signed on |- | {{flag|Qatar}}<ref>{{cite web | url=https://parstoday.com/en/news/iran-i166874-iran_qatar_sign_14_bilateral_deals_including_visa_waiver | title=Iran, Qatar sign 14 bilateral deals, including visa waiver | date=22 February 2022}}</ref> ¹ | All | 21 February 2022 |- |} _{1 - Unilateral exemption was granted for ordinary passports.} ==ইলেক্ট্ৰনিক ভিছা (ই-ভিছা)== Citizens of other countries must apply an e-Visa on the basis of which a visa on arrival will be issued for a maximum of 30 days Extension of stay is possible twice for 30 days for a total of up to 90 days.<ref>{{cite web | url=https://evisa.mfa.ir/en/ | title=Iran eVisa}}</ref> e-Visa does not apply to Citizens of [[Afghanistan]], [[Bangladesh]], [[Canada]], [[Colombia]], [[Jordan]], [[Pakistan]], [[Somalia]], [[United Kingdom]] and [[United States]]. ;Shahid Rajaee Port Marine travelers entering Iran via [[Port of Shahid Rajaee|Shahid Rajaee Port]] in the southern Hormozgan Province can also receive a visa on arrival.<ref>{{cite web | title=Shahid Rajaee Port Visa on Arrival | url=https://financialtribune.com/articles/people-travel/62981/10-iranian-airports-issue-visa-on-arrival | website=financialtribune.com|date=23 April 2017 | access-date= April 24, 2017}}</ref> ==আগতীয়াকৈ ভিছাৰ প্ৰয়োজন== তলত উল্লেখ কৰা দেশসমূহৰ নাগৰিক ই-ভিছাৰ বাবে অযোগ্য, আৰু সেয়েহে ইৰাণৰ দূতাবাস বা কনছুলেটত আগতীয়াকৈ ভিছা লাভ কৰিব লাগিব: <ref name="tim"/><ref>{{cite web | url=https://mfa.gov.ir/portal/helpdeskdata/5027/346/%D8%B1%D9%88%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DA%AF%D8%B1%D8%AF%DB%8C%D9%88%DB%8C%D8%B2%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8C | title=Tourist visa}}</ref> {|style=" border-radius:1em; box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); background-color: white; border: 1px solid white; padding: 5px;" |- style="vertical-align:top;" | *{{flag|Afghanistan}} *{{flag|Bangladesh}} *{{flag|Canada}} |valign="top"| *{{flag|Colombia}} *{{flag|Jordan}} *{{flag|Pakistan}} |valign="top"| *{{flag|Somalia}} *{{flag|United Kingdom}} *{{flag|United States}} | |} ===পূৰ্ব অনুমোদনৰ প্ৰয়োজন=== [[আমেৰিকা]]ৰ, ব্ৰিটিছ, [[কানাডা]]ৰ, আৰু কলম্বিয়াৰ পাছপ’ৰ্টধাৰীয়েও ইৰাণ পৰ্যটন ভিছা লৈ ইৰাণলৈ যাব পাৰে। এই দেশসমূহৰ নাগৰিকসকলৰ বাবে ভিছা প্ৰক্ৰিয়াত প্ৰায় আঠ সপ্তাহ সময় লাগে। তেওঁলোকে নিজৰ ভ্ৰমণৰ পৰিকল্পনা আৰু বুকিং কৰিবলৈ ইৰাণৰ এটা প্ৰমাণিত স্থানীয় ট্ৰেভেল এজেন্সী ব্যৱহাৰ কৰিব লাগিব। ভিছা প্ৰদানৰ পূৰ্বে সংস্থাটোৱে আবেদনকাৰীৰ ভ্ৰমণসূচী বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰালয়ত অনুমোদনৰ বাবে দাখিল কৰিব লাগিব। ইৰাণী নাগৰিকৰ আমেৰিকান আৰু কানাডাৰ পত্নীয়ে কোনো এজেন্সীৰ সহায় অবিহনে দেশখনত প্ৰৱেশ আৰু থাকিবলৈ ৯০ দিনলৈকে পৰিয়াল ভিছা লাভ কৰিব পাৰিব। উপৰোক্ত নাগৰিকসকলৰ পাছপ’ৰ্টত ষ্টীকাৰ ভিছা আৰু প্ৰৱেশ ষ্টাম্পো লাভ কৰিব। ==ভিছাৰ আবেদন আৰু প্ৰয়োজনীয়তা== ইৰাণৰ পৰ্যটন ভিছা ৩০ দিন পৰ্যন্ত প্ৰদান কৰা হয় আৰু ৩০ দিনৰ বাবে দুবাৰকৈ বৃদ্ধি কৰিব পাৰি, মুঠতে ৯০ দিন থাকিব। আগমনৰ পূৰ্বে ভিছা লাভ কৰিবলৈ হ’লে ইৰাণৰ বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰালয়ৰ ই-ভিছা ৱেবছাইটৰ জৰিয়তে বা ইৰাণৰ ট্ৰেভেল এজেন্সীৰ জৰিয়তে ভিছা অনুমোদন সংহিতাৰ বাবে আবেদন কৰিব লাগিব। ভিছা মাচুল আপোনাৰ জাতিৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে। ভিছা লাভ কৰাৰ আগতে বা ভিঅ’এ (ভিছা-অন-এৰিভাল)ৰ বাবে আবেদন কৰাৰ সময়ত ভিছাৰ মাচুল পৰিশোধ কৰা হয়। স্থানীয় ইৰাণী ট্ৰেভেল এজেন্সীয়ে অলপ বেছি মাচুলৰ বিনিময়ত উন্নত সহায়, অনুসৰণ আৰু সুবিধা প্ৰদান কৰে। এবাৰ ভিছা অনুমোদন কড লাভ কৰিলে, ইৰাণৰ যিকোনো আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰত উপস্থিত হোৱাৰ আগতে বা উপস্থিত হোৱাৰ পিছত বিশ্বজুৰি ইৰাণৰ যিকোনো দূতাবাস বা কনছুলেটৰ পৰা ভিছা লাভ কৰিব পাৰি। বেছিভাগ দেশৰ নাগৰিকে (আমেৰিকা, ব্ৰিটিছ, আৰু কানাডাৰ পাছপ’ৰ্টধাৰীৰ বাহিৰে) বিমানবন্দৰত উপস্থিত হোৱাৰ লগে লগে, আগতীয়াকৈ আবেদন নকৰাকৈয়ে, ‘ভিছা-অন-এৰিভাল’ (ভিঅ’এ) হিচাপে তেওঁলোকৰ পৰ্যটন ভিছা লাভ কৰিব পাৰে। এই পদ্ধতি শেষ মুহূৰ্তত ভ্ৰমণকাৰীৰ বাবে সুবিধাজনক হ’লেও ইয়াৰ দ্বাৰা ভিছা বাতিলৰ আশংকা অধিক আৰু এয়া অধিক সময় লাগে । ==ছেপ্টেম্বৰ ২০২৫ ভিছা নীতি নবীকৰণ== ২০২৫ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত ইৰাণৰ বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰালয়ে ২০২৫ চনৰ আগষ্ট মাহৰ ভিছা নীতি সংশোধন কৰি স্পষ্ট কৰি দিছিল যে এই নতুন নিষেধাজ্ঞাসমূহ কেৱল ইউৰোপীয় দেশ, অষ্ট্ৰেলিয়া, নিউজিলেণ্ড, আমেৰিকা, যুক্তৰাজ্য আৰু কানাডাৰ নাগৰিকৰ ক্ষেত্ৰতহে প্ৰযোজ্য। এই নিয়মৰ অধীনত পঞ্জীয়নভুক্ত ট্ৰেভেল এজেন্সীয়ে আয়োজন কৰা গাইড ট্যুৰৰ অংশ হিচাপে আক্ৰান্ত দেশৰ ভ্ৰমণকাৰীয়ে ইৰাণলৈ যাব লাগিব। অনুজ্ঞাপত্ৰপ্ৰাপ্ত গাইড অবিহনে স্বতন্ত্ৰ ভ্ৰমণৰ অনুমতি এতিয়া নাই। আবেদনকাৰীয়ে তেওঁলোকৰ ভ্ৰমণ ইতিহাস, শিক্ষাৰ পটভূমি, নিয়োগৰ বিৱৰণ, আৰু ছ'চিয়েল মিডিয়া একাউণ্ট অন্তৰ্ভুক্ত কৰা "ৰিজ্যুম ফাইল"ও জমা দিব লাগিব; তেওঁলোকে এটা স্বাক্ষৰিত ভ্ৰমণ চুক্তি আৰু এটা নিশ্চিত ভ্ৰমণসূচীও দাখিল কৰিব লাগিব, য'ত প্ৰি-বুকিং কৰা বাসস্থানৰ সবিশেষও থাকিব লাগিব। ভিছা প্ৰক্ৰিয়াত সপ্তাহৰ শেষৰ দিন আৰু ৰাষ্ট্ৰীয় বন্ধৰ দিন বাদ দি প্ৰায় দুসপ্তাহৰ পৰা তিনি সপ্তাহ সময় লাগে। ভিছাৰ প্ৰয়োজনীয়তাৰ পৰা ৰেহাই পোৱা দেশৰ নাগৰিকৰ ক্ষেত্ৰত এই নীতি প্ৰযোজ্য নহয়; তেওঁলোকে ভিছা অবিহনে ইৰাণত প্ৰৱেশ কৰি যাব পাৰে, যদিহে তেওঁলোকে নিৰ্ধাৰিত সময়সীমা অতিক্ৰম নকৰে আৰু কেৱল অনুজ্ঞাপত্ৰপ্ৰাপ্ত থকাৰ ব্যৱস্থাতহে থাকে। <ref>{{cite web | url=https://iranstravel.com/new-iran-visa-regulations/ | title=New Iran Visa Regulations}}</ref> ==অক্টোবৰ ২০২৫ ইৰাণ ভিছা নীতিৰ পুনৰীক্ষণ== ২০২৫ চনৰ অক্টোবৰৰ পৰা ইৰাণৰ ভিছা প্ৰক্ৰিয়াই পূৰ্বৰ, অধিক নমনীয় ৰূপলৈ ঘূৰি আহিছে। প্ৰায়বোৰ ভ্ৰমণকাৰীয়ে পুনৰবাৰ ইৰাণৰ পঞ্জীয়নভুক্ত ট্ৰেভেল এজেন্সীৰ জৰিয়তে ভিছাৰ বাবে আবেদন কৰিব পাৰিব আৰু সমগ্ৰ দেশতে মুক্তভাৱে ভ্ৰমণ কৰিব পাৰিব। চলিত বৰ্ষৰ আৰম্ভণিতে কাৰ্যকৰী কৰা অধিক কঠোৰ অস্থায়ী ব্যৱস্থাৰ তুলনাত এয়া এক উল্লেখযোগ্য পৰিৱৰ্তন। যদিও ভ্ৰমণকাৰীসকলে ভিছাৰ বাবে আবেদন কৰাৰ সময়ত এতিয়াও মোটামুটি ভ্ৰমণসূচী দিব লাগিব, এতিয়া তেওঁলোকৰ আগমনৰ লগে লগে ভ্ৰমণসূচী সলনি কৰাৰ বহু বেছি স্বাধীনতা আছে। কিন্তু এতিয়াও সকলো পৰ্যটকে পঞ্জীয়নভুক্ত হোটেল বা অতিথিশালাত থাকিব লাগিব, কিয়নো বৰ্তমানৰ ইৰাণৰ ভ্ৰমণ নিয়ম অনুসৰি স্থানীয় লোকৰ সৈতে থকা বা পঞ্জীয়নবিহীন ব্যক্তিগত আতিথ্য প্ৰদানকাৰী ব্যৱহাৰ কৰাত নিষেধাজ্ঞা আৰোপ কৰা হৈছে। বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰালয়ৰ নীতি অনুসৰি আমেৰিকা, যুক্তৰাজ্য আৰু কানাডাৰ নাগৰিকে এতিয়াও অনুমোদিত সংস্থাৰ জৰিয়তে পূৰ্ব নিৰ্ধাৰিত গাইড ট্যুৰৰ বুকিং কৰিব লাগিব। <ref>{{cite web | url=https://iranstravel.com/new-iran-visa-regulations/ | title=New Iran Visa Regulations}}</ref> ==প্ৰবেশত থকা সীমাবদ্ধতা== ===বাধ্যতামূলক গাইড === [[কানাডা]], [[যুক্তৰাজ্য]] আৰু [[আমেৰিকা]]ৰ নাগৰিকসকলক সকলো সময়তে চৰকাৰী অনুমোদিত গাইডৰ দ্বাৰা এস্কৰ্ট কৰিব লাগিব। এই দেশসমূহত ইৰাণৰ বিদেশী অভিযান বন্ধ হোৱাৰ বাবে এই নাগৰিকসকলৰ স্বতন্ত্ৰ ভ্ৰমণ নিষিদ্ধ কৰা হৈছে। <ref>{{cite web | url=http://www.iraniantours.com/us.htm | title=ESCORTED TOURS THROUGH IRAN}}</ref> ===ইজৰাইল=== ইজৰাইলৰ নাগৰিকসকলক প্ৰৱেশ আৰু ট্ৰেনজিটৰ অনুমতি দিয়া নহয়, যদিও তেওঁলোকে নামি একেখন বিমানতে আগবাঢ়ি নাযায়। ইজৰাইলী ভিছা বা ষ্টাম্প (৩৬৫ দিনতকৈ কম পুৰণি), বা ইজৰাইল ভ্ৰমণৰ ইংগিত দিয়া কোনো তথ্য, বা ইজৰাইল ৰাষ্ট্ৰৰ সৈতে কোনো সংযোগ থকা পাছপ'ৰ্ট বা ভ্ৰমণ নথিপত্ৰৰ ধাৰীসকলকো প্ৰৱেশ আৰু ট্ৰেনজিটৰ অনুমতি দিয়া নহয়। <ref>{{cite web | url=http://www.ru.moscow.mfa.ir/index.aspx?fkeyid=&siteid=410&pageid=33932 | title=Visa information on the site of IRI Embassy in Moscow | website=mfa.ir | access-date=2018-04-14 | archive-date=2021-02-25 | archive-url=https://web.archive.org/web/20210225061536/http://www.ru.moscow.mfa.ir/index.aspx?fkeyid=&siteid=410&pageid=33932 | url-status=dead }}</ref> ==তথ্যৰ উৎস== {{Reflist|30em}} ==বাহ্যিক সংযোগ== <!-- ({{NoMoreLinks}}) --> <!-- DO NOT ADD MORE LINKS TO THIS ARTICLE. WIKIPEDIA IS NOT A COLLECTION OF LINKS NOR IS IT A PLACE FOR ADVERTISING (WP:ADV); it does NOT help with SEO ----- If you think that your link might be useful, instead of placing it here, put it on this article's talk page first for editor discussion. Links that are to UNOFFICIAL travel and/or visa agency websites WILL BE DELETED. IF YOU PERSIST, YOUR WEBSITE WILL BE BLACKLISTED BY WIKIPEDIA AND/OR WIKIMEDIA. --> {{Wikivoyage|Iran}} * [http://evisa.mfa.ir/en/ IR-IRAN Electronic Visa (Iran eVisa) Application System] * [https://evisatraveller.mfa.ir Electronic visa of Iran] * [https://en.mfa.gov.ir/ Ministry of Foreign Affairs of I.R.Iran] [[শ্ৰেণী:ইৰান]] i4b849lcem8qftydzxv5wmsa52lg59m 604325 604324 2026-05-03T18:47:32Z নৰুনা বৰুৱা 44897 /* নন অৰ্ডিনেৰী পাছপ'ৰ্ট */ 604325 wikitext text/x-wiki {{short description|Policy on permits required to enter Iran}} '''ইৰানৰ ভিছা নীতি''' [[ইৰাণ]]লৈ অহা বেছিভাগ পৰ্য্যটকে ভিছা ৰেহাই পোৱা দেশ বা ই-ভিছাৰ বাবে যোগ্য নোহোৱা দেশৰ নাগৰিকৰ বাহিৰে ইৰানলৈ অহাৰ আগতে ইলেক্ট্ৰনিক ভিছা (ই-ভিছা) ল’ব লাগিব; এনে ক্ষেত্ৰত তেওঁলোকে বিশ্বজুৰি ইৰাণৰ যিকোনো কূটনৈতিক মিছনৰ পৰা আগতীয়াকৈ ভিছা ল’ব লাগিব। ইৰাণলৈ যাত্ৰীসকলৰ বাবে তেওঁলোকৰ উদ্দেশ্যপ্ৰণোদিত থকাৰ বাহিৰত কমেও ৬ মাহৰ বাবে বৈধ পাছপ’ৰ্ট থাকিব লাগিব। ==অৱলোকন== ইৰাণ আৰু আন দেশ উভয়ৰে দ্বৈত নাগৰিকত্ব থকা লোকৰ ক্ষেত্ৰত ইৰাণত প্ৰৱেশ কৰাৰ সময়ত ইৰাণৰ নাগৰিক হিচাপে গণ্য কৰা হয়, আৰু সেয়েহে ইৰানত প্ৰবেশৰ সময়ত ইৰাণৰ পাছপ’ৰ্ট ৰখাটো আৱশ্যক। ২০১১ চনৰ পিছত ইৰাণ ভ্ৰমণ কৰা ব্যক্তিসকলৰ ওপৰত [[আমেৰিকা]]ৰ নিষেধাজ্ঞাৰ প্ৰতিক্ৰিয়া স্বৰূপে ইৰাণে আৰু পাছপ'ৰ্টত ভিছা লগোৱা নাই আৰু প্ৰায়বোৰ জাতিৰ বাবে প্ৰৱেশৰ সময়ত ষ্টাম্পও নিদিয়ে।<ref>{{cite web | title=Iran Waives Visa Stamping Rules to Boost Tourism | url=https://ifpnews.com/exclusive/iran-waives-visa-stamping-rules-to-boost-tourism/ | website=IFP News | date=23 November 2018 }}</ref> ২০১৮ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত ইৰাণৰ সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য, হস্তশিল্প আৰু পৰ্যটন সংস্থাৰ (ICHTO) মুৰব্বীয়ে ঘোষণা কৰে যে ইৰাণ এৰি যোৱাৰ পিছত আন দেশলৈ যোৱাৰ বিষয়ে তেওঁলোকৰ উদ্বেগ লাঘৱ কৰাৰ উদ্দেশ্যে বিদেশী পৰ্যটকৰ (আমেৰিকা, কানাডা আৰু ব্ৰিটেইনৰ দৰ্শনাৰ্থীৰ বাহিৰে) পাছপ'ৰ্টত আৰু ষ্টাম্প বা ষ্টীকাৰ লগোৱা নহ'ব।<ref>{{cite web |date=2019-06-24 | title=No more passport stamps for foreign nationals visiting Iran | url=https://www.tehrantimes.com/news/437345/No-more-passport-stamps-for-foreign-nationals-visiting-Iran | access-date=2023-12-14 | website=Tehran Times | language=en}}</ref> ২০১৯ চনৰ জুন মাহত ইৰাণৰ ৰাষ্ট্ৰপতিয়ে স্বৰাজ মন্ত্ৰালয়ক বিদেশীৰ পাছপ’ৰ্টত ষ্টাম্প নিদিয়াৰ সিদ্ধান্ত কাৰ্যকৰী কৰিবলৈ নিৰ্দেশ দিছিল। ==ভিছা নীতিৰ মানচিত্ৰ== [[File:Visa Policy Of Iran.svg|none|thumb|800px|ইৰাণৰ ভিছা নীতি {{legend|#ED1C24|ইৰান}} {{legend|#22B14C|ভিছাৰ প্ৰয়োজন নাই }} {{legend|#7BDF85|ভ্ৰমণ গোট / ই ভিছাৰ বাবে ভিছাৰ প্ৰয়োজন নাই }} {{legend|#9FD5BE|ই ভিছা}} {{legend|#C0C0C0|ভিছাৰ প্ৰয়োজন }} {{legend|#555555|প্ৰবেষ নাকচ কৰা হৈছে (ইজৰাইল) }}]] ==ভিছা ৰেহাই== তলত উল্লেখ কৰা ন্যায়িক অধিকাৰক্ষেত্ৰসমূহৰ নাগৰিকসকলক পৰ্যটন বা ব্যৱসায়িক উদ্দেশ্যত ইৰাণত প্ৰৱেশ কৰিবলৈ ভিছাৰ প্ৰয়োজন নাই, তলত উল্লেখ কৰা সময়সীমাৰ বাবে (যদিহে অন্যথা উল্লেখ কৰা হোৱা নাই): <ref name="tim">{{Timatic Visa Policy|country=IR|access-date=13 November 2023}}</ref> {|style=" border-radius:1em; box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); background-color: white; border: 1px solid white; padding: 5px;" |- style="vertical-align:top;" | '''যিকোনো ১৮০ দিনৰ ভিতৰত ৯০ দিন ''' {| | *{{flag|Armenia}} |valign="top"| *{{flag|Oman}} |valign="top"| *{{flag|Syria}}¹ |valign="top"| *{{flag|Turkey}} | |} '''৪৫ দিন''' *{{flag|Georgia}} '''৩০ দিন''' {| | *{{flag|Lebanon}} |valign="top"| *{{flag|Iraq}} |valign="top"| *{{flag|Tajikistan}}² | |} '''২১ দিন''' {| | *{{flag|China}}³ |valign="top"| *{{flag|Hong Kong}}³ |valign="top"| *{{flag|Macao}}³ | |} '''২০ দিন''' *{{flag|Egypt}} '''১৫ দিন''' *{{flag|Venezuela}}⁴ '''যিকোনো ১৮০ দিনৰ ভিতৰত ১৫ দিন '''⁵ {| | | |} {| | *{{flag|Belarus}} *{{flag|Bosnia and Herzegovina}} *{{flag|Brazil}} *{{flag|Brunei}} *{{flag|Cambodia}} *{{flag|Croatia}} |valign="top"| *{{flag|Cuba}} *{{flag|Indonesia}} *{{flag|Japan}} *{{flag|Kyrgyzstan}} *{{flag|Mauritania}} *{{flag|Mauritius}} |valign="top"| *{{flag|Mexico}} *{{flag|Peru}} *{{flag|Serbia}} *{{flag|Seychelles}} *{{flag|Singapore}}<ref>{{cite web | url=https://www.mfa.gov.sg/countries-regions/i/iran-islamic-republic-of/travel-page | title=Travel Page - Iran | website=www.mfa.gov.sg | publisher=[[Ministry of Foreign Affairs (Singapore)]]}}</ref> *{{flag|Tanzania}} |valign="top"| *{{flag|Tunisia}} *{{flag|Uzbekistan}} *{{flag|Vietnam}} *{{flag|Zimbabwe}} | |} '''১৪ দিন''' {| | *{{flag|Azerbaijan}} |valign="top"| *{{flag|Kazakhstan}} |valign="top"| *{{flag|Malaysia}} | |} | |} _{1 - ভিছা ৰেহাইৰ বাবে যোগ্যতা অৰ্জন কৰিবলৈ বিমানযোগে ইৰাণত প্ৰৱেশ কৰিব লাগিব।}<br/> _{2 - ভিছা ৰেহাইৰ বাবে যোগ্যতা অৰ্জন কৰিবলৈ দুছানবে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰৰ পৰা যাত্ৰা কৰি ইমাম খোমেইনি আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰত উপস্থিত হ’ব লাগিব।}<br/> _{3 - পিপলছ ৰিপাব্লিক অৱ চাইনা পাছপ’ৰ্ট, হংকং বিশেষ প্ৰশাসনিক অঞ্চলৰ পাছপ’ৰ্ট বা মাকাও বিশেষ প্ৰশাসনিক অঞ্চলৰ পাছপ’ৰ্ট থকা চীনা নাগৰিকৰ বাবে।}<br /> _{4 -৯০ দিনলৈকে বৃদ্ধি কৰিব পৰাকৈ থকাৰ সময়।}<br/> _{5 - কেৱল পৰ্যটনৰ উদ্দেশ্যে।} {| | class="nowrap" style="padding:0 2em 0 0"| *{{flag|Russia}} | Citizens of [[Russia]] travelling in a tour group (comprising between 5 and 50 people) together with a representative of the tour group operator may also enter Iran without a visa, for a maximum stay of 90 days within any 180 days.<ref name="tim"/> |} {| class="wikitable collapsible collapsed" |- !style="width:100%;";"|Date of visa changes |- | {{Incomplete list|date=July 2017}} * 1 February 2010: Azerbaijan<ref name="trend.az">{{cite web|url=https://en.trend.az/azerbaijan/society/2451792.html|title=Iran extends visa-free regime to Azerbaijani citizens|date=2 November 2015|website=trend.az}}</ref> * 29 July 2015: Egypt, Georgia, Lebanon, Syria and Turkey<ref>{{cite web|url=http://www.alaraby.co.uk/english/news/2015/7/29/iran-waives-visa-requirements-for-egypt-lebanon-syria-nationals|title=Iran waives visa requirements for Egypt, Lebanon, Syria nationals|first=Abubakr|last=al-Shamahi|date=29 July 2015 }}</ref> * 10 August 2016: Armenia<ref>[https://newsarmenia.am/news/armenia/vstupil-v-silu-armyano-iranskiy-memorandum-ob-otmene-vezdnykh-viz/ Вступил в силу армяно-иранский меморандум об отмене въездных виз]</ref> * 1 November 2017: Serbia<ref>{{cite web|url=http://www.mfa.gov.rs/en/consular-news-from-front-page/115-consular-news/17222-the-decision-of-the-islamic-republic-of-iran-on-visa-exemption-for-the-nationals-of-the-republic-of-serbia-holders-of-ordinary-passaports|title=THE DECISION OF THE ISLAMIC REPUBLIC OF IRAN ON VISA EXEMPTION FOR THE NATIONALS OF THE REPUBLIC OF SERBIA, HOLDERS OF ORDINARY PASSAPORTS|website=www.mfa.gov.rs}}</ref> * 21 July 2019: China,<ref>{{cite web | url=https://www.weibo.com/u/2312751365?is_hot=1#_rnd1563738100556 | title=Sina Visitor System }}</ref> Hong Kong and Macau * 24 October 2019: Iraq<ref>[https://www.tehrantimes.com/news/440902/Iran-temporarily-lifts-visa-requirement-for-Iraqi-nationals Iran temporarily lifts visa requirement for Iraqi nationals]</ref><ref>{{cite web | url=https://www.middleeastmonitor.com/20211027-iran-and-iraq-start-visa-waiver-programme/ | title=Iran and Iraq start visa waiver programme | date=27 October 2021 }}</ref> (was canceled between December 27, 2019 to October 2021) * 11 November 2022: Kazakhstan<ref>{{cite web | url=https://astanatimes.com/2022/11/iran-introduces-visa-free-regime-for-kazakh-citizens/#:~:text=The%20Government%20of%20the%20Islamic,expand%20and%20deepen%20bilateral%20relations | title=Iran Introduces Visa-Free Regime for Kazakh Citizens | date=8 November 2022 }}</ref> * 4 February 2024: Bosnia and Herzegovina, Bahrain, Belarus, Brazil, Brunei, Cambodia, Croatia, Cuba, India, Indonesia, Japan, Kyrgyzstan, Kuwait, Mauritania, Mauritius, Mexico, Peru, Qatar, Saudi Arabia, Serbia (resumed), Seychelles, Singapore, Tanzania, Tunisia, United Arab Emirates, Vietnam, Uzbekistan and Zimbabwe<ref>{{cite web | url=https://hongkong.mfa.gov.ir/en/newsview/739159 | title=Iran Waives Visa Requirement for 28 Countries | date=1 February 2024 }}</ref><ref>{{cite web |title=Iran to implement visa waiver for 32 countries on Feb. 4 |url=https://www.tehrantimes.com/news/494393/Iran-to-implement-visa-waiver-for-32-countries-on-Feb-4 |website=Tehran Times |publisher=[[Tehran Times]] |access-date=3 February 2024 |language=en |date=31 January 2024}}</ref> * 10 August 2024: Tajikistan<ref>[https://www.rferl.org/a/tajikistan-iran-visa-free-travel/33067511.html Tajik-Iranian Visa-Free Travel Deal To Begin August 10]</ref> '''Canceled''': * 17 October 2018: Serbia<ref>[https://www.tehrantimes.com/news/428659/Iran-ends-visa-free-travel-for-Serbians Iran ends visa-free travel for Serbians]</ref> (resumed in February 2024) * 27 December 2019: Iraq (resumed in October 2021) * 22 November 2025: India<ref>[https://gulfnews.com/world/asia/india/urgent-travel-advisory-indians-lose-irans-visa-free-entry-from-november-22-heres-why-1.500350504 Iran ends visa-free travel for Indians]</ref> |} ===ইৰাণৰ মুক্ত বাণিজ্য মণ্ডল=== সকলো পৰ্যটকে কিছ দ্বীপ, কেছম দ্বীপ, বা অন্যান্য মুক্ত বাণিজ্য অঞ্চলত ভিছা অবিহনে ১৪ দিন বা তাতকৈ কম সময় থাকিব পাৰে। আমেৰিকানসকল (পুয়েৰ্টো ৰিকো, ইউ.এছ. ভাৰ্জিন দ্বীপপুঞ্জ, আৰু গুৱামৰ বাহিৰে), কানাডিয়ান আৰু ব্ৰিটিছ নাগৰিকসকলৰ ক্ষেত্ৰত আগমনৰ সময়ত তেওঁলোকৰ বাবে অপেক্ষা কৰি থকা এজন প্ৰমাণিত এস্কৰ্ট গাইড থাকিব লাগিব, আৰু আগতীয়াকৈ হোটেল বুকিং কৰিব লাগিব। ২০২২ চনত পৰ্যটকে দুসপ্তাহলৈকে ভিছা অবিহনে তলত দিয়া মুক্ত বাণিজ্য অঞ্চলত থাকিব পাৰিব: <ref>{{cite web | url=http://www.irantravelingcenter.com/no-visa-required-for-iran/ | title=No Visa required for Iran free trade zones | date=30 June 2015 | access-date=14 January 2018 | archive-date=4 August 2021 | archive-url=https://web.archive.org/web/20210804022303/https://www.irantravelingcenter.com/no-visa-required-for-iran/ | url-status=dead }}</ref> *আৰভাণ্ড ফ্ৰী জ'ন * আৰাছ মুক্ত অঞ্চল * চাবাহৰ মুক্ত বাণিজ্য-ঔদ্যোগিক অঞ্চল * মাকু, ইৰাণ * কেছম দ্বীপ * কিছ দ্বীপ * আনজালি ===নন অৰ্ডিনেৰী পাছপ'ৰ্ট=== [[File:Visa policy of Iran for holders of diplomatic and service category passports.png|800px|none|thumb|কূটনৈতিক, চৰকাৰী বা সেৱাৰ পাছপ'ৰ্টধাৰীৰ বাবে ইৰাণৰ ভিছা নীতি {{legend|#ED1C24|ইৰান}} {{legend|#3F51B5|কূটনৈতিক বা সেৱা পাছপ’ৰ্টধাৰীৰ বাবে ভিছাৰ প্ৰয়োজন নাই }} {{legend|#559CD1|কেৱল কূটনৈতিক পাছপ’ৰ্টৰ বাবে ভিছাৰ প্ৰয়োজন নাই }}]] তলত উল্লেখ কৰা দেশসমূহে প্ৰদান কৰা পাছপ’ৰ্টৰ ধাৰীসকলক ভিছা অবিহনে ইৰাণত প্ৰৱেশৰ অনুমতি দিয়া হৈছে। {|style=" border-radius:1em; box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); background-color: white; border: 1px solid white; padding: 5px;" |- style="vertical-align:top;" | *{{flag|Afghanistan}}^{D 3} *{{flag|Albania}}^D ^S ⁷ *{{flag|Armenia}}^{D 4} *{{flag|Azerbaijan}}^D ^S ³ *{{flag|Belarus}}^D ^O ⁷ *{{flag|Benin}}^D ^S ⁷ *{{flag|Bolivia}}^D ^S ⁵ *{{flag|Bosnia and Herzegovina}}^D ^S ³ *{{flag|Brazil}}^{D 3} *{{flag|Brunei}}^D ^O ⁷ *{{flag|Bulgaria}}^D ^S ³ *{{flag|Burkina Faso}}^D ^S ³ *{{flag|Cambodia}}^D ^S ⁷ *{{flag|China}}^D ^S ³ *{{flag|Colombia}}^D ^S ³ *{{flag|Croatia}}^D ^S ³ |valign="top"| *{{flag|Cuba}}^D ^S ⁴ *{{flag|Congo}}^D ^S ¹ *{{flag|Cyprus}}^D ^S ¹ *{{flag|Ecuador}}^D ^S ⁴ *{{flag|Egypt}}^D ^S ⁸ *{{flag|Ghana}}^D ^S ⁷ *{{flag|Greece}}^D ¹ *{{flag|Guinea}}^D ^S ³ *{{flag|Guyana}}^D ^S ³ *{{flag|Hungary}}^D ³ *{{flag|India}}^D ³ *{{flag|Indonesia}}^D ^S ¹⁰ *{{flag|Iraq}}^D ^S ⁶ *{{flag|Japan}}^D ^O ¹ *{{flag|Kazakhstan}}^D ^S ⁷ *{{flag|Kenya}}^D ^S ³ |valign="top"| *{{flag|Kyrgyzstan}}^D ^S ³ *{{flag|Lebanon}}^D ^S ⁷ *{{flag|Malaysia}}^D ^S ⁹ *{{flag|Malawi}}^D ^S ³ *{{flag|Mali}}^D ^S ³ *{{flag|Moldova}}^D ^S ³ *{{flag|Montenegro}}^D ^S ⁷ *{{flag|Nicaragua}}^D ^S ² *{{flag|North Korea}}^D ⁷ *{{flag|North Macedonia}}^D ^S ³ *{{flag|Oman}}^D ^O ^S ^Sp ⁷ *{{flag|Pakistan}}^D ^O ¹ *{{flag|Philippines}}^D ^S ⁷ *{{flag|Poland}}^D ² *{{flag|Portugal}}^D ^Sp ⁴ *{{flag|Romania}}^{D 3} |valign="top"| *{{flag|Russia}}^D ^S ⁷ *{{flag|Senegal}}^D ^S ³ *{{flag|Serbia}}^D ^S ⁷ *{{flag|Sierra Leone}}^D ^S ³ *{{flag|South Korea}}^D ^S ¹ *{{flag|Switzerland}}^{D 3} *{{flag|Syria}}^D ^O ^S ^Sp ⁷ *{{flag|Tajikistan}}^D ^S ³ *{{flag|Tunisia}}^D ^S ³ *{{flag|Turkmenistan}}^D ^S ³ *{{flag|Turkey}}^D ^S ¹ *{{flag|Ukraine}}^D ^S ⁷ *{{flag|Venezuela}}^D ^S ³ *{{flag|Vietnam}}^D ^O ⁷ *{{flag|Zimbabwe}}^D ^S ⁷ | |} _{D - কূটনৈতিক পাছপ’ৰ্ট}<br/> _{O -অফিচিয়েল পাছপ'ৰ্ট}<br/> _{S - চাৰ্ভিছ (সেৱাৰ)পাছপৰ্ট}<br/> _{Sp -বিশেষ পাছপ’ৰ্ট}<br/> _{1 - ৩ মাহ}<br/> _{2 - ২ মাহ}<br/> _{3 - ১ মাহ}<br/> _{4 - ৯০ দিন}<br/> _{5 - ৬০ দিন}<br/> _{6 - ৪৫ দিন}<br/> _{7 - ৩০ দিন}<br/> _{8 - ২০ দিন}<br/> _{9 - ১৫ দিন}<br/> _{10 - ১৪ দিন} ===Future changes=== Iran has signed visa exemption agreements with the following countries, but they have not yet entered into force: {| class="wikitable" |- ! Country ! Passports ! Agreement signed on |- | {{flag|Qatar}}<ref>{{cite web | url=https://parstoday.com/en/news/iran-i166874-iran_qatar_sign_14_bilateral_deals_including_visa_waiver | title=Iran, Qatar sign 14 bilateral deals, including visa waiver | date=22 February 2022}}</ref> ¹ | All | 21 February 2022 |- |} _{1 - Unilateral exemption was granted for ordinary passports.} ==ইলেক্ট্ৰনিক ভিছা (ই-ভিছা)== Citizens of other countries must apply an e-Visa on the basis of which a visa on arrival will be issued for a maximum of 30 days Extension of stay is possible twice for 30 days for a total of up to 90 days.<ref>{{cite web | url=https://evisa.mfa.ir/en/ | title=Iran eVisa}}</ref> e-Visa does not apply to Citizens of [[Afghanistan]], [[Bangladesh]], [[Canada]], [[Colombia]], [[Jordan]], [[Pakistan]], [[Somalia]], [[United Kingdom]] and [[United States]]. ;Shahid Rajaee Port Marine travelers entering Iran via [[Port of Shahid Rajaee|Shahid Rajaee Port]] in the southern Hormozgan Province can also receive a visa on arrival.<ref>{{cite web | title=Shahid Rajaee Port Visa on Arrival | url=https://financialtribune.com/articles/people-travel/62981/10-iranian-airports-issue-visa-on-arrival | website=financialtribune.com|date=23 April 2017 | access-date= April 24, 2017}}</ref> ==আগতীয়াকৈ ভিছাৰ প্ৰয়োজন== তলত উল্লেখ কৰা দেশসমূহৰ নাগৰিক ই-ভিছাৰ বাবে অযোগ্য, আৰু সেয়েহে ইৰাণৰ দূতাবাস বা কনছুলেটত আগতীয়াকৈ ভিছা লাভ কৰিব লাগিব: <ref name="tim"/><ref>{{cite web | url=https://mfa.gov.ir/portal/helpdeskdata/5027/346/%D8%B1%D9%88%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DA%AF%D8%B1%D8%AF%DB%8C%D9%88%DB%8C%D8%B2%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8C | title=Tourist visa}}</ref> {|style=" border-radius:1em; box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); background-color: white; border: 1px solid white; padding: 5px;" |- style="vertical-align:top;" | *{{flag|Afghanistan}} *{{flag|Bangladesh}} *{{flag|Canada}} |valign="top"| *{{flag|Colombia}} *{{flag|Jordan}} *{{flag|Pakistan}} |valign="top"| *{{flag|Somalia}} *{{flag|United Kingdom}} *{{flag|United States}} | |} ===পূৰ্ব অনুমোদনৰ প্ৰয়োজন=== [[আমেৰিকা]]ৰ, ব্ৰিটিছ, [[কানাডা]]ৰ, আৰু কলম্বিয়াৰ পাছপ’ৰ্টধাৰীয়েও ইৰাণ পৰ্যটন ভিছা লৈ ইৰাণলৈ যাব পাৰে। এই দেশসমূহৰ নাগৰিকসকলৰ বাবে ভিছা প্ৰক্ৰিয়াত প্ৰায় আঠ সপ্তাহ সময় লাগে। তেওঁলোকে নিজৰ ভ্ৰমণৰ পৰিকল্পনা আৰু বুকিং কৰিবলৈ ইৰাণৰ এটা প্ৰমাণিত স্থানীয় ট্ৰেভেল এজেন্সী ব্যৱহাৰ কৰিব লাগিব। ভিছা প্ৰদানৰ পূৰ্বে সংস্থাটোৱে আবেদনকাৰীৰ ভ্ৰমণসূচী বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰালয়ত অনুমোদনৰ বাবে দাখিল কৰিব লাগিব। ইৰাণী নাগৰিকৰ আমেৰিকান আৰু কানাডাৰ পত্নীয়ে কোনো এজেন্সীৰ সহায় অবিহনে দেশখনত প্ৰৱেশ আৰু থাকিবলৈ ৯০ দিনলৈকে পৰিয়াল ভিছা লাভ কৰিব পাৰিব। উপৰোক্ত নাগৰিকসকলৰ পাছপ’ৰ্টত ষ্টীকাৰ ভিছা আৰু প্ৰৱেশ ষ্টাম্পো লাভ কৰিব। ==ভিছাৰ আবেদন আৰু প্ৰয়োজনীয়তা== ইৰাণৰ পৰ্যটন ভিছা ৩০ দিন পৰ্যন্ত প্ৰদান কৰা হয় আৰু ৩০ দিনৰ বাবে দুবাৰকৈ বৃদ্ধি কৰিব পাৰি, মুঠতে ৯০ দিন থাকিব। আগমনৰ পূৰ্বে ভিছা লাভ কৰিবলৈ হ’লে ইৰাণৰ বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰালয়ৰ ই-ভিছা ৱেবছাইটৰ জৰিয়তে বা ইৰাণৰ ট্ৰেভেল এজেন্সীৰ জৰিয়তে ভিছা অনুমোদন সংহিতাৰ বাবে আবেদন কৰিব লাগিব। ভিছা মাচুল আপোনাৰ জাতিৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে। ভিছা লাভ কৰাৰ আগতে বা ভিঅ’এ (ভিছা-অন-এৰিভাল)ৰ বাবে আবেদন কৰাৰ সময়ত ভিছাৰ মাচুল পৰিশোধ কৰা হয়। স্থানীয় ইৰাণী ট্ৰেভেল এজেন্সীয়ে অলপ বেছি মাচুলৰ বিনিময়ত উন্নত সহায়, অনুসৰণ আৰু সুবিধা প্ৰদান কৰে। এবাৰ ভিছা অনুমোদন কড লাভ কৰিলে, ইৰাণৰ যিকোনো আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰত উপস্থিত হোৱাৰ আগতে বা উপস্থিত হোৱাৰ পিছত বিশ্বজুৰি ইৰাণৰ যিকোনো দূতাবাস বা কনছুলেটৰ পৰা ভিছা লাভ কৰিব পাৰি। বেছিভাগ দেশৰ নাগৰিকে (আমেৰিকা, ব্ৰিটিছ, আৰু কানাডাৰ পাছপ’ৰ্টধাৰীৰ বাহিৰে) বিমানবন্দৰত উপস্থিত হোৱাৰ লগে লগে, আগতীয়াকৈ আবেদন নকৰাকৈয়ে, ‘ভিছা-অন-এৰিভাল’ (ভিঅ’এ) হিচাপে তেওঁলোকৰ পৰ্যটন ভিছা লাভ কৰিব পাৰে। এই পদ্ধতি শেষ মুহূৰ্তত ভ্ৰমণকাৰীৰ বাবে সুবিধাজনক হ’লেও ইয়াৰ দ্বাৰা ভিছা বাতিলৰ আশংকা অধিক আৰু এয়া অধিক সময় লাগে । ==ছেপ্টেম্বৰ ২০২৫ ভিছা নীতি নবীকৰণ== ২০২৫ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত ইৰাণৰ বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰালয়ে ২০২৫ চনৰ আগষ্ট মাহৰ ভিছা নীতি সংশোধন কৰি স্পষ্ট কৰি দিছিল যে এই নতুন নিষেধাজ্ঞাসমূহ কেৱল ইউৰোপীয় দেশ, অষ্ট্ৰেলিয়া, নিউজিলেণ্ড, আমেৰিকা, যুক্তৰাজ্য আৰু কানাডাৰ নাগৰিকৰ ক্ষেত্ৰতহে প্ৰযোজ্য। এই নিয়মৰ অধীনত পঞ্জীয়নভুক্ত ট্ৰেভেল এজেন্সীয়ে আয়োজন কৰা গাইড ট্যুৰৰ অংশ হিচাপে আক্ৰান্ত দেশৰ ভ্ৰমণকাৰীয়ে ইৰাণলৈ যাব লাগিব। অনুজ্ঞাপত্ৰপ্ৰাপ্ত গাইড অবিহনে স্বতন্ত্ৰ ভ্ৰমণৰ অনুমতি এতিয়া নাই। আবেদনকাৰীয়ে তেওঁলোকৰ ভ্ৰমণ ইতিহাস, শিক্ষাৰ পটভূমি, নিয়োগৰ বিৱৰণ, আৰু ছ'চিয়েল মিডিয়া একাউণ্ট অন্তৰ্ভুক্ত কৰা "ৰিজ্যুম ফাইল"ও জমা দিব লাগিব; তেওঁলোকে এটা স্বাক্ষৰিত ভ্ৰমণ চুক্তি আৰু এটা নিশ্চিত ভ্ৰমণসূচীও দাখিল কৰিব লাগিব, য'ত প্ৰি-বুকিং কৰা বাসস্থানৰ সবিশেষও থাকিব লাগিব। ভিছা প্ৰক্ৰিয়াত সপ্তাহৰ শেষৰ দিন আৰু ৰাষ্ট্ৰীয় বন্ধৰ দিন বাদ দি প্ৰায় দুসপ্তাহৰ পৰা তিনি সপ্তাহ সময় লাগে। ভিছাৰ প্ৰয়োজনীয়তাৰ পৰা ৰেহাই পোৱা দেশৰ নাগৰিকৰ ক্ষেত্ৰত এই নীতি প্ৰযোজ্য নহয়; তেওঁলোকে ভিছা অবিহনে ইৰাণত প্ৰৱেশ কৰি যাব পাৰে, যদিহে তেওঁলোকে নিৰ্ধাৰিত সময়সীমা অতিক্ৰম নকৰে আৰু কেৱল অনুজ্ঞাপত্ৰপ্ৰাপ্ত থকাৰ ব্যৱস্থাতহে থাকে। <ref>{{cite web | url=https://iranstravel.com/new-iran-visa-regulations/ | title=New Iran Visa Regulations}}</ref> ==অক্টোবৰ ২০২৫ ইৰাণ ভিছা নীতিৰ পুনৰীক্ষণ== ২০২৫ চনৰ অক্টোবৰৰ পৰা ইৰাণৰ ভিছা প্ৰক্ৰিয়াই পূৰ্বৰ, অধিক নমনীয় ৰূপলৈ ঘূৰি আহিছে। প্ৰায়বোৰ ভ্ৰমণকাৰীয়ে পুনৰবাৰ ইৰাণৰ পঞ্জীয়নভুক্ত ট্ৰেভেল এজেন্সীৰ জৰিয়তে ভিছাৰ বাবে আবেদন কৰিব পাৰিব আৰু সমগ্ৰ দেশতে মুক্তভাৱে ভ্ৰমণ কৰিব পাৰিব। চলিত বৰ্ষৰ আৰম্ভণিতে কাৰ্যকৰী কৰা অধিক কঠোৰ অস্থায়ী ব্যৱস্থাৰ তুলনাত এয়া এক উল্লেখযোগ্য পৰিৱৰ্তন। যদিও ভ্ৰমণকাৰীসকলে ভিছাৰ বাবে আবেদন কৰাৰ সময়ত এতিয়াও মোটামুটি ভ্ৰমণসূচী দিব লাগিব, এতিয়া তেওঁলোকৰ আগমনৰ লগে লগে ভ্ৰমণসূচী সলনি কৰাৰ বহু বেছি স্বাধীনতা আছে। কিন্তু এতিয়াও সকলো পৰ্যটকে পঞ্জীয়নভুক্ত হোটেল বা অতিথিশালাত থাকিব লাগিব, কিয়নো বৰ্তমানৰ ইৰাণৰ ভ্ৰমণ নিয়ম অনুসৰি স্থানীয় লোকৰ সৈতে থকা বা পঞ্জীয়নবিহীন ব্যক্তিগত আতিথ্য প্ৰদানকাৰী ব্যৱহাৰ কৰাত নিষেধাজ্ঞা আৰোপ কৰা হৈছে। বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰালয়ৰ নীতি অনুসৰি আমেৰিকা, যুক্তৰাজ্য আৰু কানাডাৰ নাগৰিকে এতিয়াও অনুমোদিত সংস্থাৰ জৰিয়তে পূৰ্ব নিৰ্ধাৰিত গাইড ট্যুৰৰ বুকিং কৰিব লাগিব। <ref>{{cite web | url=https://iranstravel.com/new-iran-visa-regulations/ | title=New Iran Visa Regulations}}</ref> ==প্ৰবেশত থকা সীমাবদ্ধতা== ===বাধ্যতামূলক গাইড === [[কানাডা]], [[যুক্তৰাজ্য]] আৰু [[আমেৰিকা]]ৰ নাগৰিকসকলক সকলো সময়তে চৰকাৰী অনুমোদিত গাইডৰ দ্বাৰা এস্কৰ্ট কৰিব লাগিব। এই দেশসমূহত ইৰাণৰ বিদেশী অভিযান বন্ধ হোৱাৰ বাবে এই নাগৰিকসকলৰ স্বতন্ত্ৰ ভ্ৰমণ নিষিদ্ধ কৰা হৈছে। <ref>{{cite web | url=http://www.iraniantours.com/us.htm | title=ESCORTED TOURS THROUGH IRAN}}</ref> ===ইজৰাইল=== ইজৰাইলৰ নাগৰিকসকলক প্ৰৱেশ আৰু ট্ৰেনজিটৰ অনুমতি দিয়া নহয়, যদিও তেওঁলোকে নামি একেখন বিমানতে আগবাঢ়ি নাযায়। ইজৰাইলী ভিছা বা ষ্টাম্প (৩৬৫ দিনতকৈ কম পুৰণি), বা ইজৰাইল ভ্ৰমণৰ ইংগিত দিয়া কোনো তথ্য, বা ইজৰাইল ৰাষ্ট্ৰৰ সৈতে কোনো সংযোগ থকা পাছপ'ৰ্ট বা ভ্ৰমণ নথিপত্ৰৰ ধাৰীসকলকো প্ৰৱেশ আৰু ট্ৰেনজিটৰ অনুমতি দিয়া নহয়। <ref>{{cite web | url=http://www.ru.moscow.mfa.ir/index.aspx?fkeyid=&siteid=410&pageid=33932 | title=Visa information on the site of IRI Embassy in Moscow | website=mfa.ir | access-date=2018-04-14 | archive-date=2021-02-25 | archive-url=https://web.archive.org/web/20210225061536/http://www.ru.moscow.mfa.ir/index.aspx?fkeyid=&siteid=410&pageid=33932 | url-status=dead }}</ref> ==তথ্যৰ উৎস== {{Reflist|30em}} ==বাহ্যিক সংযোগ== <!-- ({{NoMoreLinks}}) --> <!-- DO NOT ADD MORE LINKS TO THIS ARTICLE. WIKIPEDIA IS NOT A COLLECTION OF LINKS NOR IS IT A PLACE FOR ADVERTISING (WP:ADV); it does NOT help with SEO ----- If you think that your link might be useful, instead of placing it here, put it on this article's talk page first for editor discussion. Links that are to UNOFFICIAL travel and/or visa agency websites WILL BE DELETED. IF YOU PERSIST, YOUR WEBSITE WILL BE BLACKLISTED BY WIKIPEDIA AND/OR WIKIMEDIA. --> {{Wikivoyage|Iran}} * [http://evisa.mfa.ir/en/ IR-IRAN Electronic Visa (Iran eVisa) Application System] * [https://evisatraveller.mfa.ir Electronic visa of Iran] * [https://en.mfa.gov.ir/ Ministry of Foreign Affairs of I.R.Iran] [[শ্ৰেণী:ইৰান]] 3rywnnz721v7eidot5en7p8ys402qyx 604326 604325 2026-05-03T18:49:20Z নৰুনা বৰুৱা 44897 /* Future changes */ 604326 wikitext text/x-wiki {{short description|Policy on permits required to enter Iran}} '''ইৰানৰ ভিছা নীতি''' [[ইৰাণ]]লৈ অহা বেছিভাগ পৰ্য্যটকে ভিছা ৰেহাই পোৱা দেশ বা ই-ভিছাৰ বাবে যোগ্য নোহোৱা দেশৰ নাগৰিকৰ বাহিৰে ইৰানলৈ অহাৰ আগতে ইলেক্ট্ৰনিক ভিছা (ই-ভিছা) ল’ব লাগিব; এনে ক্ষেত্ৰত তেওঁলোকে বিশ্বজুৰি ইৰাণৰ যিকোনো কূটনৈতিক মিছনৰ পৰা আগতীয়াকৈ ভিছা ল’ব লাগিব। ইৰাণলৈ যাত্ৰীসকলৰ বাবে তেওঁলোকৰ উদ্দেশ্যপ্ৰণোদিত থকাৰ বাহিৰত কমেও ৬ মাহৰ বাবে বৈধ পাছপ’ৰ্ট থাকিব লাগিব। ==অৱলোকন== ইৰাণ আৰু আন দেশ উভয়ৰে দ্বৈত নাগৰিকত্ব থকা লোকৰ ক্ষেত্ৰত ইৰাণত প্ৰৱেশ কৰাৰ সময়ত ইৰাণৰ নাগৰিক হিচাপে গণ্য কৰা হয়, আৰু সেয়েহে ইৰানত প্ৰবেশৰ সময়ত ইৰাণৰ পাছপ’ৰ্ট ৰখাটো আৱশ্যক। ২০১১ চনৰ পিছত ইৰাণ ভ্ৰমণ কৰা ব্যক্তিসকলৰ ওপৰত [[আমেৰিকা]]ৰ নিষেধাজ্ঞাৰ প্ৰতিক্ৰিয়া স্বৰূপে ইৰাণে আৰু পাছপ'ৰ্টত ভিছা লগোৱা নাই আৰু প্ৰায়বোৰ জাতিৰ বাবে প্ৰৱেশৰ সময়ত ষ্টাম্পও নিদিয়ে।<ref>{{cite web | title=Iran Waives Visa Stamping Rules to Boost Tourism | url=https://ifpnews.com/exclusive/iran-waives-visa-stamping-rules-to-boost-tourism/ | website=IFP News | date=23 November 2018 }}</ref> ২০১৮ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত ইৰাণৰ সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য, হস্তশিল্প আৰু পৰ্যটন সংস্থাৰ (ICHTO) মুৰব্বীয়ে ঘোষণা কৰে যে ইৰাণ এৰি যোৱাৰ পিছত আন দেশলৈ যোৱাৰ বিষয়ে তেওঁলোকৰ উদ্বেগ লাঘৱ কৰাৰ উদ্দেশ্যে বিদেশী পৰ্যটকৰ (আমেৰিকা, কানাডা আৰু ব্ৰিটেইনৰ দৰ্শনাৰ্থীৰ বাহিৰে) পাছপ'ৰ্টত আৰু ষ্টাম্প বা ষ্টীকাৰ লগোৱা নহ'ব।<ref>{{cite web |date=2019-06-24 | title=No more passport stamps for foreign nationals visiting Iran | url=https://www.tehrantimes.com/news/437345/No-more-passport-stamps-for-foreign-nationals-visiting-Iran | access-date=2023-12-14 | website=Tehran Times | language=en}}</ref> ২০১৯ চনৰ জুন মাহত ইৰাণৰ ৰাষ্ট্ৰপতিয়ে স্বৰাজ মন্ত্ৰালয়ক বিদেশীৰ পাছপ’ৰ্টত ষ্টাম্প নিদিয়াৰ সিদ্ধান্ত কাৰ্যকৰী কৰিবলৈ নিৰ্দেশ দিছিল। ==ভিছা নীতিৰ মানচিত্ৰ== [[File:Visa Policy Of Iran.svg|none|thumb|800px|ইৰাণৰ ভিছা নীতি {{legend|#ED1C24|ইৰান}} {{legend|#22B14C|ভিছাৰ প্ৰয়োজন নাই }} {{legend|#7BDF85|ভ্ৰমণ গোট / ই ভিছাৰ বাবে ভিছাৰ প্ৰয়োজন নাই }} {{legend|#9FD5BE|ই ভিছা}} {{legend|#C0C0C0|ভিছাৰ প্ৰয়োজন }} {{legend|#555555|প্ৰবেষ নাকচ কৰা হৈছে (ইজৰাইল) }}]] ==ভিছা ৰেহাই== তলত উল্লেখ কৰা ন্যায়িক অধিকাৰক্ষেত্ৰসমূহৰ নাগৰিকসকলক পৰ্যটন বা ব্যৱসায়িক উদ্দেশ্যত ইৰাণত প্ৰৱেশ কৰিবলৈ ভিছাৰ প্ৰয়োজন নাই, তলত উল্লেখ কৰা সময়সীমাৰ বাবে (যদিহে অন্যথা উল্লেখ কৰা হোৱা নাই): <ref name="tim">{{Timatic Visa Policy|country=IR|access-date=13 November 2023}}</ref> {|style=" border-radius:1em; box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); background-color: white; border: 1px solid white; padding: 5px;" |- style="vertical-align:top;" | '''যিকোনো ১৮০ দিনৰ ভিতৰত ৯০ দিন ''' {| | *{{flag|Armenia}} |valign="top"| *{{flag|Oman}} |valign="top"| *{{flag|Syria}}¹ |valign="top"| *{{flag|Turkey}} | |} '''৪৫ দিন''' *{{flag|Georgia}} '''৩০ দিন''' {| | *{{flag|Lebanon}} |valign="top"| *{{flag|Iraq}} |valign="top"| *{{flag|Tajikistan}}² | |} '''২১ দিন''' {| | *{{flag|China}}³ |valign="top"| *{{flag|Hong Kong}}³ |valign="top"| *{{flag|Macao}}³ | |} '''২০ দিন''' *{{flag|Egypt}} '''১৫ দিন''' *{{flag|Venezuela}}⁴ '''যিকোনো ১৮০ দিনৰ ভিতৰত ১৫ দিন '''⁵ {| | | |} {| | *{{flag|Belarus}} *{{flag|Bosnia and Herzegovina}} *{{flag|Brazil}} *{{flag|Brunei}} *{{flag|Cambodia}} *{{flag|Croatia}} |valign="top"| *{{flag|Cuba}} *{{flag|Indonesia}} *{{flag|Japan}} *{{flag|Kyrgyzstan}} *{{flag|Mauritania}} *{{flag|Mauritius}} |valign="top"| *{{flag|Mexico}} *{{flag|Peru}} *{{flag|Serbia}} *{{flag|Seychelles}} *{{flag|Singapore}}<ref>{{cite web | url=https://www.mfa.gov.sg/countries-regions/i/iran-islamic-republic-of/travel-page | title=Travel Page - Iran | website=www.mfa.gov.sg | publisher=[[Ministry of Foreign Affairs (Singapore)]]}}</ref> *{{flag|Tanzania}} |valign="top"| *{{flag|Tunisia}} *{{flag|Uzbekistan}} *{{flag|Vietnam}} *{{flag|Zimbabwe}} | |} '''১৪ দিন''' {| | *{{flag|Azerbaijan}} |valign="top"| *{{flag|Kazakhstan}} |valign="top"| *{{flag|Malaysia}} | |} | |} _{1 - ভিছা ৰেহাইৰ বাবে যোগ্যতা অৰ্জন কৰিবলৈ বিমানযোগে ইৰাণত প্ৰৱেশ কৰিব লাগিব।}<br/> _{2 - ভিছা ৰেহাইৰ বাবে যোগ্যতা অৰ্জন কৰিবলৈ দুছানবে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰৰ পৰা যাত্ৰা কৰি ইমাম খোমেইনি আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰত উপস্থিত হ’ব লাগিব।}<br/> _{3 - পিপলছ ৰিপাব্লিক অৱ চাইনা পাছপ’ৰ্ট, হংকং বিশেষ প্ৰশাসনিক অঞ্চলৰ পাছপ’ৰ্ট বা মাকাও বিশেষ প্ৰশাসনিক অঞ্চলৰ পাছপ’ৰ্ট থকা চীনা নাগৰিকৰ বাবে।}<br /> _{4 -৯০ দিনলৈকে বৃদ্ধি কৰিব পৰাকৈ থকাৰ সময়।}<br/> _{5 - কেৱল পৰ্যটনৰ উদ্দেশ্যে।} {| | class="nowrap" style="padding:0 2em 0 0"| *{{flag|Russia}} | Citizens of [[Russia]] travelling in a tour group (comprising between 5 and 50 people) together with a representative of the tour group operator may also enter Iran without a visa, for a maximum stay of 90 days within any 180 days.<ref name="tim"/> |} {| class="wikitable collapsible collapsed" |- !style="width:100%;";"|Date of visa changes |- | {{Incomplete list|date=July 2017}} * 1 February 2010: Azerbaijan<ref name="trend.az">{{cite web|url=https://en.trend.az/azerbaijan/society/2451792.html|title=Iran extends visa-free regime to Azerbaijani citizens|date=2 November 2015|website=trend.az}}</ref> * 29 July 2015: Egypt, Georgia, Lebanon, Syria and Turkey<ref>{{cite web|url=http://www.alaraby.co.uk/english/news/2015/7/29/iran-waives-visa-requirements-for-egypt-lebanon-syria-nationals|title=Iran waives visa requirements for Egypt, Lebanon, Syria nationals|first=Abubakr|last=al-Shamahi|date=29 July 2015 }}</ref> * 10 August 2016: Armenia<ref>[https://newsarmenia.am/news/armenia/vstupil-v-silu-armyano-iranskiy-memorandum-ob-otmene-vezdnykh-viz/ Вступил в силу армяно-иранский меморандум об отмене въездных виз]</ref> * 1 November 2017: Serbia<ref>{{cite web|url=http://www.mfa.gov.rs/en/consular-news-from-front-page/115-consular-news/17222-the-decision-of-the-islamic-republic-of-iran-on-visa-exemption-for-the-nationals-of-the-republic-of-serbia-holders-of-ordinary-passaports|title=THE DECISION OF THE ISLAMIC REPUBLIC OF IRAN ON VISA EXEMPTION FOR THE NATIONALS OF THE REPUBLIC OF SERBIA, HOLDERS OF ORDINARY PASSAPORTS|website=www.mfa.gov.rs}}</ref> * 21 July 2019: China,<ref>{{cite web | url=https://www.weibo.com/u/2312751365?is_hot=1#_rnd1563738100556 | title=Sina Visitor System }}</ref> Hong Kong and Macau * 24 October 2019: Iraq<ref>[https://www.tehrantimes.com/news/440902/Iran-temporarily-lifts-visa-requirement-for-Iraqi-nationals Iran temporarily lifts visa requirement for Iraqi nationals]</ref><ref>{{cite web | url=https://www.middleeastmonitor.com/20211027-iran-and-iraq-start-visa-waiver-programme/ | title=Iran and Iraq start visa waiver programme | date=27 October 2021 }}</ref> (was canceled between December 27, 2019 to October 2021) * 11 November 2022: Kazakhstan<ref>{{cite web | url=https://astanatimes.com/2022/11/iran-introduces-visa-free-regime-for-kazakh-citizens/#:~:text=The%20Government%20of%20the%20Islamic,expand%20and%20deepen%20bilateral%20relations | title=Iran Introduces Visa-Free Regime for Kazakh Citizens | date=8 November 2022 }}</ref> * 4 February 2024: Bosnia and Herzegovina, Bahrain, Belarus, Brazil, Brunei, Cambodia, Croatia, Cuba, India, Indonesia, Japan, Kyrgyzstan, Kuwait, Mauritania, Mauritius, Mexico, Peru, Qatar, Saudi Arabia, Serbia (resumed), Seychelles, Singapore, Tanzania, Tunisia, United Arab Emirates, Vietnam, Uzbekistan and Zimbabwe<ref>{{cite web | url=https://hongkong.mfa.gov.ir/en/newsview/739159 | title=Iran Waives Visa Requirement for 28 Countries | date=1 February 2024 }}</ref><ref>{{cite web |title=Iran to implement visa waiver for 32 countries on Feb. 4 |url=https://www.tehrantimes.com/news/494393/Iran-to-implement-visa-waiver-for-32-countries-on-Feb-4 |website=Tehran Times |publisher=[[Tehran Times]] |access-date=3 February 2024 |language=en |date=31 January 2024}}</ref> * 10 August 2024: Tajikistan<ref>[https://www.rferl.org/a/tajikistan-iran-visa-free-travel/33067511.html Tajik-Iranian Visa-Free Travel Deal To Begin August 10]</ref> '''Canceled''': * 17 October 2018: Serbia<ref>[https://www.tehrantimes.com/news/428659/Iran-ends-visa-free-travel-for-Serbians Iran ends visa-free travel for Serbians]</ref> (resumed in February 2024) * 27 December 2019: Iraq (resumed in October 2021) * 22 November 2025: India<ref>[https://gulfnews.com/world/asia/india/urgent-travel-advisory-indians-lose-irans-visa-free-entry-from-november-22-heres-why-1.500350504 Iran ends visa-free travel for Indians]</ref> |} ===ইৰাণৰ মুক্ত বাণিজ্য মণ্ডল=== সকলো পৰ্যটকে কিছ দ্বীপ, কেছম দ্বীপ, বা অন্যান্য মুক্ত বাণিজ্য অঞ্চলত ভিছা অবিহনে ১৪ দিন বা তাতকৈ কম সময় থাকিব পাৰে। আমেৰিকানসকল (পুয়েৰ্টো ৰিকো, ইউ.এছ. ভাৰ্জিন দ্বীপপুঞ্জ, আৰু গুৱামৰ বাহিৰে), কানাডিয়ান আৰু ব্ৰিটিছ নাগৰিকসকলৰ ক্ষেত্ৰত আগমনৰ সময়ত তেওঁলোকৰ বাবে অপেক্ষা কৰি থকা এজন প্ৰমাণিত এস্কৰ্ট গাইড থাকিব লাগিব, আৰু আগতীয়াকৈ হোটেল বুকিং কৰিব লাগিব। ২০২২ চনত পৰ্যটকে দুসপ্তাহলৈকে ভিছা অবিহনে তলত দিয়া মুক্ত বাণিজ্য অঞ্চলত থাকিব পাৰিব: <ref>{{cite web | url=http://www.irantravelingcenter.com/no-visa-required-for-iran/ | title=No Visa required for Iran free trade zones | date=30 June 2015 | access-date=14 January 2018 | archive-date=4 August 2021 | archive-url=https://web.archive.org/web/20210804022303/https://www.irantravelingcenter.com/no-visa-required-for-iran/ | url-status=dead }}</ref> *আৰভাণ্ড ফ্ৰী জ'ন * আৰাছ মুক্ত অঞ্চল * চাবাহৰ মুক্ত বাণিজ্য-ঔদ্যোগিক অঞ্চল * মাকু, ইৰাণ * কেছম দ্বীপ * কিছ দ্বীপ * আনজালি ===নন অৰ্ডিনেৰী পাছপ'ৰ্ট=== [[File:Visa policy of Iran for holders of diplomatic and service category passports.png|800px|none|thumb|কূটনৈতিক, চৰকাৰী বা সেৱাৰ পাছপ'ৰ্টধাৰীৰ বাবে ইৰাণৰ ভিছা নীতি {{legend|#ED1C24|ইৰান}} {{legend|#3F51B5|কূটনৈতিক বা সেৱা পাছপ’ৰ্টধাৰীৰ বাবে ভিছাৰ প্ৰয়োজন নাই }} {{legend|#559CD1|কেৱল কূটনৈতিক পাছপ’ৰ্টৰ বাবে ভিছাৰ প্ৰয়োজন নাই }}]] তলত উল্লেখ কৰা দেশসমূহে প্ৰদান কৰা পাছপ’ৰ্টৰ ধাৰীসকলক ভিছা অবিহনে ইৰাণত প্ৰৱেশৰ অনুমতি দিয়া হৈছে। {|style=" border-radius:1em; box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); background-color: white; border: 1px solid white; padding: 5px;" |- style="vertical-align:top;" | *{{flag|Afghanistan}}^{D 3} *{{flag|Albania}}^D ^S ⁷ *{{flag|Armenia}}^{D 4} *{{flag|Azerbaijan}}^D ^S ³ *{{flag|Belarus}}^D ^O ⁷ *{{flag|Benin}}^D ^S ⁷ *{{flag|Bolivia}}^D ^S ⁵ *{{flag|Bosnia and Herzegovina}}^D ^S ³ *{{flag|Brazil}}^{D 3} *{{flag|Brunei}}^D ^O ⁷ *{{flag|Bulgaria}}^D ^S ³ *{{flag|Burkina Faso}}^D ^S ³ *{{flag|Cambodia}}^D ^S ⁷ *{{flag|China}}^D ^S ³ *{{flag|Colombia}}^D ^S ³ *{{flag|Croatia}}^D ^S ³ |valign="top"| *{{flag|Cuba}}^D ^S ⁴ *{{flag|Congo}}^D ^S ¹ *{{flag|Cyprus}}^D ^S ¹ *{{flag|Ecuador}}^D ^S ⁴ *{{flag|Egypt}}^D ^S ⁸ *{{flag|Ghana}}^D ^S ⁷ *{{flag|Greece}}^D ¹ *{{flag|Guinea}}^D ^S ³ *{{flag|Guyana}}^D ^S ³ *{{flag|Hungary}}^D ³ *{{flag|India}}^D ³ *{{flag|Indonesia}}^D ^S ¹⁰ *{{flag|Iraq}}^D ^S ⁶ *{{flag|Japan}}^D ^O ¹ *{{flag|Kazakhstan}}^D ^S ⁷ *{{flag|Kenya}}^D ^S ³ |valign="top"| *{{flag|Kyrgyzstan}}^D ^S ³ *{{flag|Lebanon}}^D ^S ⁷ *{{flag|Malaysia}}^D ^S ⁹ *{{flag|Malawi}}^D ^S ³ *{{flag|Mali}}^D ^S ³ *{{flag|Moldova}}^D ^S ³ *{{flag|Montenegro}}^D ^S ⁷ *{{flag|Nicaragua}}^D ^S ² *{{flag|North Korea}}^D ⁷ *{{flag|North Macedonia}}^D ^S ³ *{{flag|Oman}}^D ^O ^S ^Sp ⁷ *{{flag|Pakistan}}^D ^O ¹ *{{flag|Philippines}}^D ^S ⁷ *{{flag|Poland}}^D ² *{{flag|Portugal}}^D ^Sp ⁴ *{{flag|Romania}}^{D 3} |valign="top"| *{{flag|Russia}}^D ^S ⁷ *{{flag|Senegal}}^D ^S ³ *{{flag|Serbia}}^D ^S ⁷ *{{flag|Sierra Leone}}^D ^S ³ *{{flag|South Korea}}^D ^S ¹ *{{flag|Switzerland}}^{D 3} *{{flag|Syria}}^D ^O ^S ^Sp ⁷ *{{flag|Tajikistan}}^D ^S ³ *{{flag|Tunisia}}^D ^S ³ *{{flag|Turkmenistan}}^D ^S ³ *{{flag|Turkey}}^D ^S ¹ *{{flag|Ukraine}}^D ^S ⁷ *{{flag|Venezuela}}^D ^S ³ *{{flag|Vietnam}}^D ^O ⁷ *{{flag|Zimbabwe}}^D ^S ⁷ | |} _{D - কূটনৈতিক পাছপ’ৰ্ট}<br/> _{O -অফিচিয়েল পাছপ'ৰ্ট}<br/> _{S - চাৰ্ভিছ (সেৱাৰ)পাছপৰ্ট}<br/> _{Sp -বিশেষ পাছপ’ৰ্ট}<br/> _{1 - ৩ মাহ}<br/> _{2 - ২ মাহ}<br/> _{3 - ১ মাহ}<br/> _{4 - ৯০ দিন}<br/> _{5 - ৬০ দিন}<br/> _{6 - ৪৫ দিন}<br/> _{7 - ৩০ দিন}<br/> _{8 - ২০ দিন}<br/> _{9 - ১৫ দিন}<br/> _{10 - ১৪ দিন} ===ভৱিষ্যতৰ পৰিৱৰ্তন=== ইৰাণে তলত উল্লেখ কৰা দেশসমূহৰ সৈতে ভিছা ৰেহাইৰ চুক্তি স্বাক্ষৰ কৰিছে যদিও সেইবোৰ এতিয়াও বলবৎ হোৱা নাই। {| class="wikitable" |- ! Country ! Passports ! Agreement signed on |- | {{flag|Qatar}}<ref>{{cite web | url=https://parstoday.com/en/news/iran-i166874-iran_qatar_sign_14_bilateral_deals_including_visa_waiver | title=Iran, Qatar sign 14 bilateral deals, including visa waiver | date=22 February 2022}}</ref> ¹ | All | 21 February 2022 |- |} _{1 - Unilateral exemption was granted for ordinary passports.} ==ইলেক্ট্ৰনিক ভিছা (ই-ভিছা)== Citizens of other countries must apply an e-Visa on the basis of which a visa on arrival will be issued for a maximum of 30 days Extension of stay is possible twice for 30 days for a total of up to 90 days.<ref>{{cite web | url=https://evisa.mfa.ir/en/ | title=Iran eVisa}}</ref> e-Visa does not apply to Citizens of [[Afghanistan]], [[Bangladesh]], [[Canada]], [[Colombia]], [[Jordan]], [[Pakistan]], [[Somalia]], [[United Kingdom]] and [[United States]]. ;Shahid Rajaee Port Marine travelers entering Iran via [[Port of Shahid Rajaee|Shahid Rajaee Port]] in the southern Hormozgan Province can also receive a visa on arrival.<ref>{{cite web | title=Shahid Rajaee Port Visa on Arrival | url=https://financialtribune.com/articles/people-travel/62981/10-iranian-airports-issue-visa-on-arrival | website=financialtribune.com|date=23 April 2017 | access-date= April 24, 2017}}</ref> ==আগতীয়াকৈ ভিছাৰ প্ৰয়োজন== তলত উল্লেখ কৰা দেশসমূহৰ নাগৰিক ই-ভিছাৰ বাবে অযোগ্য, আৰু সেয়েহে ইৰাণৰ দূতাবাস বা কনছুলেটত আগতীয়াকৈ ভিছা লাভ কৰিব লাগিব: <ref name="tim"/><ref>{{cite web | url=https://mfa.gov.ir/portal/helpdeskdata/5027/346/%D8%B1%D9%88%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DA%AF%D8%B1%D8%AF%DB%8C%D9%88%DB%8C%D8%B2%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8C | title=Tourist visa}}</ref> {|style=" border-radius:1em; box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); background-color: white; border: 1px solid white; padding: 5px;" |- style="vertical-align:top;" | *{{flag|Afghanistan}} *{{flag|Bangladesh}} *{{flag|Canada}} |valign="top"| *{{flag|Colombia}} *{{flag|Jordan}} *{{flag|Pakistan}} |valign="top"| *{{flag|Somalia}} *{{flag|United Kingdom}} *{{flag|United States}} | |} ===পূৰ্ব অনুমোদনৰ প্ৰয়োজন=== [[আমেৰিকা]]ৰ, ব্ৰিটিছ, [[কানাডা]]ৰ, আৰু কলম্বিয়াৰ পাছপ’ৰ্টধাৰীয়েও ইৰাণ পৰ্যটন ভিছা লৈ ইৰাণলৈ যাব পাৰে। এই দেশসমূহৰ নাগৰিকসকলৰ বাবে ভিছা প্ৰক্ৰিয়াত প্ৰায় আঠ সপ্তাহ সময় লাগে। তেওঁলোকে নিজৰ ভ্ৰমণৰ পৰিকল্পনা আৰু বুকিং কৰিবলৈ ইৰাণৰ এটা প্ৰমাণিত স্থানীয় ট্ৰেভেল এজেন্সী ব্যৱহাৰ কৰিব লাগিব। ভিছা প্ৰদানৰ পূৰ্বে সংস্থাটোৱে আবেদনকাৰীৰ ভ্ৰমণসূচী বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰালয়ত অনুমোদনৰ বাবে দাখিল কৰিব লাগিব। ইৰাণী নাগৰিকৰ আমেৰিকান আৰু কানাডাৰ পত্নীয়ে কোনো এজেন্সীৰ সহায় অবিহনে দেশখনত প্ৰৱেশ আৰু থাকিবলৈ ৯০ দিনলৈকে পৰিয়াল ভিছা লাভ কৰিব পাৰিব। উপৰোক্ত নাগৰিকসকলৰ পাছপ’ৰ্টত ষ্টীকাৰ ভিছা আৰু প্ৰৱেশ ষ্টাম্পো লাভ কৰিব। ==ভিছাৰ আবেদন আৰু প্ৰয়োজনীয়তা== ইৰাণৰ পৰ্যটন ভিছা ৩০ দিন পৰ্যন্ত প্ৰদান কৰা হয় আৰু ৩০ দিনৰ বাবে দুবাৰকৈ বৃদ্ধি কৰিব পাৰি, মুঠতে ৯০ দিন থাকিব। আগমনৰ পূৰ্বে ভিছা লাভ কৰিবলৈ হ’লে ইৰাণৰ বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰালয়ৰ ই-ভিছা ৱেবছাইটৰ জৰিয়তে বা ইৰাণৰ ট্ৰেভেল এজেন্সীৰ জৰিয়তে ভিছা অনুমোদন সংহিতাৰ বাবে আবেদন কৰিব লাগিব। ভিছা মাচুল আপোনাৰ জাতিৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে। ভিছা লাভ কৰাৰ আগতে বা ভিঅ’এ (ভিছা-অন-এৰিভাল)ৰ বাবে আবেদন কৰাৰ সময়ত ভিছাৰ মাচুল পৰিশোধ কৰা হয়। স্থানীয় ইৰাণী ট্ৰেভেল এজেন্সীয়ে অলপ বেছি মাচুলৰ বিনিময়ত উন্নত সহায়, অনুসৰণ আৰু সুবিধা প্ৰদান কৰে। এবাৰ ভিছা অনুমোদন কড লাভ কৰিলে, ইৰাণৰ যিকোনো আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰত উপস্থিত হোৱাৰ আগতে বা উপস্থিত হোৱাৰ পিছত বিশ্বজুৰি ইৰাণৰ যিকোনো দূতাবাস বা কনছুলেটৰ পৰা ভিছা লাভ কৰিব পাৰি। বেছিভাগ দেশৰ নাগৰিকে (আমেৰিকা, ব্ৰিটিছ, আৰু কানাডাৰ পাছপ’ৰ্টধাৰীৰ বাহিৰে) বিমানবন্দৰত উপস্থিত হোৱাৰ লগে লগে, আগতীয়াকৈ আবেদন নকৰাকৈয়ে, ‘ভিছা-অন-এৰিভাল’ (ভিঅ’এ) হিচাপে তেওঁলোকৰ পৰ্যটন ভিছা লাভ কৰিব পাৰে। এই পদ্ধতি শেষ মুহূৰ্তত ভ্ৰমণকাৰীৰ বাবে সুবিধাজনক হ’লেও ইয়াৰ দ্বাৰা ভিছা বাতিলৰ আশংকা অধিক আৰু এয়া অধিক সময় লাগে । ==ছেপ্টেম্বৰ ২০২৫ ভিছা নীতি নবীকৰণ== ২০২৫ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত ইৰাণৰ বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰালয়ে ২০২৫ চনৰ আগষ্ট মাহৰ ভিছা নীতি সংশোধন কৰি স্পষ্ট কৰি দিছিল যে এই নতুন নিষেধাজ্ঞাসমূহ কেৱল ইউৰোপীয় দেশ, অষ্ট্ৰেলিয়া, নিউজিলেণ্ড, আমেৰিকা, যুক্তৰাজ্য আৰু কানাডাৰ নাগৰিকৰ ক্ষেত্ৰতহে প্ৰযোজ্য। এই নিয়মৰ অধীনত পঞ্জীয়নভুক্ত ট্ৰেভেল এজেন্সীয়ে আয়োজন কৰা গাইড ট্যুৰৰ অংশ হিচাপে আক্ৰান্ত দেশৰ ভ্ৰমণকাৰীয়ে ইৰাণলৈ যাব লাগিব। অনুজ্ঞাপত্ৰপ্ৰাপ্ত গাইড অবিহনে স্বতন্ত্ৰ ভ্ৰমণৰ অনুমতি এতিয়া নাই। আবেদনকাৰীয়ে তেওঁলোকৰ ভ্ৰমণ ইতিহাস, শিক্ষাৰ পটভূমি, নিয়োগৰ বিৱৰণ, আৰু ছ'চিয়েল মিডিয়া একাউণ্ট অন্তৰ্ভুক্ত কৰা "ৰিজ্যুম ফাইল"ও জমা দিব লাগিব; তেওঁলোকে এটা স্বাক্ষৰিত ভ্ৰমণ চুক্তি আৰু এটা নিশ্চিত ভ্ৰমণসূচীও দাখিল কৰিব লাগিব, য'ত প্ৰি-বুকিং কৰা বাসস্থানৰ সবিশেষও থাকিব লাগিব। ভিছা প্ৰক্ৰিয়াত সপ্তাহৰ শেষৰ দিন আৰু ৰাষ্ট্ৰীয় বন্ধৰ দিন বাদ দি প্ৰায় দুসপ্তাহৰ পৰা তিনি সপ্তাহ সময় লাগে। ভিছাৰ প্ৰয়োজনীয়তাৰ পৰা ৰেহাই পোৱা দেশৰ নাগৰিকৰ ক্ষেত্ৰত এই নীতি প্ৰযোজ্য নহয়; তেওঁলোকে ভিছা অবিহনে ইৰাণত প্ৰৱেশ কৰি যাব পাৰে, যদিহে তেওঁলোকে নিৰ্ধাৰিত সময়সীমা অতিক্ৰম নকৰে আৰু কেৱল অনুজ্ঞাপত্ৰপ্ৰাপ্ত থকাৰ ব্যৱস্থাতহে থাকে। <ref>{{cite web | url=https://iranstravel.com/new-iran-visa-regulations/ | title=New Iran Visa Regulations}}</ref> ==অক্টোবৰ ২০২৫ ইৰাণ ভিছা নীতিৰ পুনৰীক্ষণ== ২০২৫ চনৰ অক্টোবৰৰ পৰা ইৰাণৰ ভিছা প্ৰক্ৰিয়াই পূৰ্বৰ, অধিক নমনীয় ৰূপলৈ ঘূৰি আহিছে। প্ৰায়বোৰ ভ্ৰমণকাৰীয়ে পুনৰবাৰ ইৰাণৰ পঞ্জীয়নভুক্ত ট্ৰেভেল এজেন্সীৰ জৰিয়তে ভিছাৰ বাবে আবেদন কৰিব পাৰিব আৰু সমগ্ৰ দেশতে মুক্তভাৱে ভ্ৰমণ কৰিব পাৰিব। চলিত বৰ্ষৰ আৰম্ভণিতে কাৰ্যকৰী কৰা অধিক কঠোৰ অস্থায়ী ব্যৱস্থাৰ তুলনাত এয়া এক উল্লেখযোগ্য পৰিৱৰ্তন। যদিও ভ্ৰমণকাৰীসকলে ভিছাৰ বাবে আবেদন কৰাৰ সময়ত এতিয়াও মোটামুটি ভ্ৰমণসূচী দিব লাগিব, এতিয়া তেওঁলোকৰ আগমনৰ লগে লগে ভ্ৰমণসূচী সলনি কৰাৰ বহু বেছি স্বাধীনতা আছে। কিন্তু এতিয়াও সকলো পৰ্যটকে পঞ্জীয়নভুক্ত হোটেল বা অতিথিশালাত থাকিব লাগিব, কিয়নো বৰ্তমানৰ ইৰাণৰ ভ্ৰমণ নিয়ম অনুসৰি স্থানীয় লোকৰ সৈতে থকা বা পঞ্জীয়নবিহীন ব্যক্তিগত আতিথ্য প্ৰদানকাৰী ব্যৱহাৰ কৰাত নিষেধাজ্ঞা আৰোপ কৰা হৈছে। বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰালয়ৰ নীতি অনুসৰি আমেৰিকা, যুক্তৰাজ্য আৰু কানাডাৰ নাগৰিকে এতিয়াও অনুমোদিত সংস্থাৰ জৰিয়তে পূৰ্ব নিৰ্ধাৰিত গাইড ট্যুৰৰ বুকিং কৰিব লাগিব। <ref>{{cite web | url=https://iranstravel.com/new-iran-visa-regulations/ | title=New Iran Visa Regulations}}</ref> ==প্ৰবেশত থকা সীমাবদ্ধতা== ===বাধ্যতামূলক গাইড === [[কানাডা]], [[যুক্তৰাজ্য]] আৰু [[আমেৰিকা]]ৰ নাগৰিকসকলক সকলো সময়তে চৰকাৰী অনুমোদিত গাইডৰ দ্বাৰা এস্কৰ্ট কৰিব লাগিব। এই দেশসমূহত ইৰাণৰ বিদেশী অভিযান বন্ধ হোৱাৰ বাবে এই নাগৰিকসকলৰ স্বতন্ত্ৰ ভ্ৰমণ নিষিদ্ধ কৰা হৈছে। <ref>{{cite web | url=http://www.iraniantours.com/us.htm | title=ESCORTED TOURS THROUGH IRAN}}</ref> ===ইজৰাইল=== ইজৰাইলৰ নাগৰিকসকলক প্ৰৱেশ আৰু ট্ৰেনজিটৰ অনুমতি দিয়া নহয়, যদিও তেওঁলোকে নামি একেখন বিমানতে আগবাঢ়ি নাযায়। ইজৰাইলী ভিছা বা ষ্টাম্প (৩৬৫ দিনতকৈ কম পুৰণি), বা ইজৰাইল ভ্ৰমণৰ ইংগিত দিয়া কোনো তথ্য, বা ইজৰাইল ৰাষ্ট্ৰৰ সৈতে কোনো সংযোগ থকা পাছপ'ৰ্ট বা ভ্ৰমণ নথিপত্ৰৰ ধাৰীসকলকো প্ৰৱেশ আৰু ট্ৰেনজিটৰ অনুমতি দিয়া নহয়। <ref>{{cite web | url=http://www.ru.moscow.mfa.ir/index.aspx?fkeyid=&siteid=410&pageid=33932 | title=Visa information on the site of IRI Embassy in Moscow | website=mfa.ir | access-date=2018-04-14 | archive-date=2021-02-25 | archive-url=https://web.archive.org/web/20210225061536/http://www.ru.moscow.mfa.ir/index.aspx?fkeyid=&siteid=410&pageid=33932 | url-status=dead }}</ref> ==তথ্যৰ উৎস== {{Reflist|30em}} ==বাহ্যিক সংযোগ== <!-- ({{NoMoreLinks}}) --> <!-- DO NOT ADD MORE LINKS TO THIS ARTICLE. WIKIPEDIA IS NOT A COLLECTION OF LINKS NOR IS IT A PLACE FOR ADVERTISING (WP:ADV); it does NOT help with SEO ----- If you think that your link might be useful, instead of placing it here, put it on this article's talk page first for editor discussion. Links that are to UNOFFICIAL travel and/or visa agency websites WILL BE DELETED. IF YOU PERSIST, YOUR WEBSITE WILL BE BLACKLISTED BY WIKIPEDIA AND/OR WIKIMEDIA. --> {{Wikivoyage|Iran}} * [http://evisa.mfa.ir/en/ IR-IRAN Electronic Visa (Iran eVisa) Application System] * [https://evisatraveller.mfa.ir Electronic visa of Iran] * [https://en.mfa.gov.ir/ Ministry of Foreign Affairs of I.R.Iran] [[শ্ৰেণী:ইৰান]] exaxy8xsvth4hnx7v2tl4qa0w87gv99 604327 604326 2026-05-03T18:52:00Z নৰুনা বৰুৱা 44897 /* ভৱিষ্যতৰ পৰিৱৰ্তন */ 604327 wikitext text/x-wiki {{short description|Policy on permits required to enter Iran}} '''ইৰানৰ ভিছা নীতি''' [[ইৰাণ]]লৈ অহা বেছিভাগ পৰ্য্যটকে ভিছা ৰেহাই পোৱা দেশ বা ই-ভিছাৰ বাবে যোগ্য নোহোৱা দেশৰ নাগৰিকৰ বাহিৰে ইৰানলৈ অহাৰ আগতে ইলেক্ট্ৰনিক ভিছা (ই-ভিছা) ল’ব লাগিব; এনে ক্ষেত্ৰত তেওঁলোকে বিশ্বজুৰি ইৰাণৰ যিকোনো কূটনৈতিক মিছনৰ পৰা আগতীয়াকৈ ভিছা ল’ব লাগিব। ইৰাণলৈ যাত্ৰীসকলৰ বাবে তেওঁলোকৰ উদ্দেশ্যপ্ৰণোদিত থকাৰ বাহিৰত কমেও ৬ মাহৰ বাবে বৈধ পাছপ’ৰ্ট থাকিব লাগিব। ==অৱলোকন== ইৰাণ আৰু আন দেশ উভয়ৰে দ্বৈত নাগৰিকত্ব থকা লোকৰ ক্ষেত্ৰত ইৰাণত প্ৰৱেশ কৰাৰ সময়ত ইৰাণৰ নাগৰিক হিচাপে গণ্য কৰা হয়, আৰু সেয়েহে ইৰানত প্ৰবেশৰ সময়ত ইৰাণৰ পাছপ’ৰ্ট ৰখাটো আৱশ্যক। ২০১১ চনৰ পিছত ইৰাণ ভ্ৰমণ কৰা ব্যক্তিসকলৰ ওপৰত [[আমেৰিকা]]ৰ নিষেধাজ্ঞাৰ প্ৰতিক্ৰিয়া স্বৰূপে ইৰাণে আৰু পাছপ'ৰ্টত ভিছা লগোৱা নাই আৰু প্ৰায়বোৰ জাতিৰ বাবে প্ৰৱেশৰ সময়ত ষ্টাম্পও নিদিয়ে।<ref>{{cite web | title=Iran Waives Visa Stamping Rules to Boost Tourism | url=https://ifpnews.com/exclusive/iran-waives-visa-stamping-rules-to-boost-tourism/ | website=IFP News | date=23 November 2018 }}</ref> ২০১৮ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত ইৰাণৰ সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য, হস্তশিল্প আৰু পৰ্যটন সংস্থাৰ (ICHTO) মুৰব্বীয়ে ঘোষণা কৰে যে ইৰাণ এৰি যোৱাৰ পিছত আন দেশলৈ যোৱাৰ বিষয়ে তেওঁলোকৰ উদ্বেগ লাঘৱ কৰাৰ উদ্দেশ্যে বিদেশী পৰ্যটকৰ (আমেৰিকা, কানাডা আৰু ব্ৰিটেইনৰ দৰ্শনাৰ্থীৰ বাহিৰে) পাছপ'ৰ্টত আৰু ষ্টাম্প বা ষ্টীকাৰ লগোৱা নহ'ব।<ref>{{cite web |date=2019-06-24 | title=No more passport stamps for foreign nationals visiting Iran | url=https://www.tehrantimes.com/news/437345/No-more-passport-stamps-for-foreign-nationals-visiting-Iran | access-date=2023-12-14 | website=Tehran Times | language=en}}</ref> ২০১৯ চনৰ জুন মাহত ইৰাণৰ ৰাষ্ট্ৰপতিয়ে স্বৰাজ মন্ত্ৰালয়ক বিদেশীৰ পাছপ’ৰ্টত ষ্টাম্প নিদিয়াৰ সিদ্ধান্ত কাৰ্যকৰী কৰিবলৈ নিৰ্দেশ দিছিল। ==ভিছা নীতিৰ মানচিত্ৰ== [[File:Visa Policy Of Iran.svg|none|thumb|800px|ইৰাণৰ ভিছা নীতি {{legend|#ED1C24|ইৰান}} {{legend|#22B14C|ভিছাৰ প্ৰয়োজন নাই }} {{legend|#7BDF85|ভ্ৰমণ গোট / ই ভিছাৰ বাবে ভিছাৰ প্ৰয়োজন নাই }} {{legend|#9FD5BE|ই ভিছা}} {{legend|#C0C0C0|ভিছাৰ প্ৰয়োজন }} {{legend|#555555|প্ৰবেষ নাকচ কৰা হৈছে (ইজৰাইল) }}]] ==ভিছা ৰেহাই== তলত উল্লেখ কৰা ন্যায়িক অধিকাৰক্ষেত্ৰসমূহৰ নাগৰিকসকলক পৰ্যটন বা ব্যৱসায়িক উদ্দেশ্যত ইৰাণত প্ৰৱেশ কৰিবলৈ ভিছাৰ প্ৰয়োজন নাই, তলত উল্লেখ কৰা সময়সীমাৰ বাবে (যদিহে অন্যথা উল্লেখ কৰা হোৱা নাই): <ref name="tim">{{Timatic Visa Policy|country=IR|access-date=13 November 2023}}</ref> {|style=" border-radius:1em; box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); background-color: white; border: 1px solid white; padding: 5px;" |- style="vertical-align:top;" | '''যিকোনো ১৮০ দিনৰ ভিতৰত ৯০ দিন ''' {| | *{{flag|Armenia}} |valign="top"| *{{flag|Oman}} |valign="top"| *{{flag|Syria}}¹ |valign="top"| *{{flag|Turkey}} | |} '''৪৫ দিন''' *{{flag|Georgia}} '''৩০ দিন''' {| | *{{flag|Lebanon}} |valign="top"| *{{flag|Iraq}} |valign="top"| *{{flag|Tajikistan}}² | |} '''২১ দিন''' {| | *{{flag|China}}³ |valign="top"| *{{flag|Hong Kong}}³ |valign="top"| *{{flag|Macao}}³ | |} '''২০ দিন''' *{{flag|Egypt}} '''১৫ দিন''' *{{flag|Venezuela}}⁴ '''যিকোনো ১৮০ দিনৰ ভিতৰত ১৫ দিন '''⁵ {| | | |} {| | *{{flag|Belarus}} *{{flag|Bosnia and Herzegovina}} *{{flag|Brazil}} *{{flag|Brunei}} *{{flag|Cambodia}} *{{flag|Croatia}} |valign="top"| *{{flag|Cuba}} *{{flag|Indonesia}} *{{flag|Japan}} *{{flag|Kyrgyzstan}} *{{flag|Mauritania}} *{{flag|Mauritius}} |valign="top"| *{{flag|Mexico}} *{{flag|Peru}} *{{flag|Serbia}} *{{flag|Seychelles}} *{{flag|Singapore}}<ref>{{cite web | url=https://www.mfa.gov.sg/countries-regions/i/iran-islamic-republic-of/travel-page | title=Travel Page - Iran | website=www.mfa.gov.sg | publisher=[[Ministry of Foreign Affairs (Singapore)]]}}</ref> *{{flag|Tanzania}} |valign="top"| *{{flag|Tunisia}} *{{flag|Uzbekistan}} *{{flag|Vietnam}} *{{flag|Zimbabwe}} | |} '''১৪ দিন''' {| | *{{flag|Azerbaijan}} |valign="top"| *{{flag|Kazakhstan}} |valign="top"| *{{flag|Malaysia}} | |} | |} _{1 - ভিছা ৰেহাইৰ বাবে যোগ্যতা অৰ্জন কৰিবলৈ বিমানযোগে ইৰাণত প্ৰৱেশ কৰিব লাগিব।}<br/> _{2 - ভিছা ৰেহাইৰ বাবে যোগ্যতা অৰ্জন কৰিবলৈ দুছানবে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰৰ পৰা যাত্ৰা কৰি ইমাম খোমেইনি আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰত উপস্থিত হ’ব লাগিব।}<br/> _{3 - পিপলছ ৰিপাব্লিক অৱ চাইনা পাছপ’ৰ্ট, হংকং বিশেষ প্ৰশাসনিক অঞ্চলৰ পাছপ’ৰ্ট বা মাকাও বিশেষ প্ৰশাসনিক অঞ্চলৰ পাছপ’ৰ্ট থকা চীনা নাগৰিকৰ বাবে।}<br /> _{4 -৯০ দিনলৈকে বৃদ্ধি কৰিব পৰাকৈ থকাৰ সময়।}<br/> _{5 - কেৱল পৰ্যটনৰ উদ্দেশ্যে।} {| | class="nowrap" style="padding:0 2em 0 0"| *{{flag|Russia}} | Citizens of [[Russia]] travelling in a tour group (comprising between 5 and 50 people) together with a representative of the tour group operator may also enter Iran without a visa, for a maximum stay of 90 days within any 180 days.<ref name="tim"/> |} {| class="wikitable collapsible collapsed" |- !style="width:100%;";"|Date of visa changes |- | {{Incomplete list|date=July 2017}} * 1 February 2010: Azerbaijan<ref name="trend.az">{{cite web|url=https://en.trend.az/azerbaijan/society/2451792.html|title=Iran extends visa-free regime to Azerbaijani citizens|date=2 November 2015|website=trend.az}}</ref> * 29 July 2015: Egypt, Georgia, Lebanon, Syria and Turkey<ref>{{cite web|url=http://www.alaraby.co.uk/english/news/2015/7/29/iran-waives-visa-requirements-for-egypt-lebanon-syria-nationals|title=Iran waives visa requirements for Egypt, Lebanon, Syria nationals|first=Abubakr|last=al-Shamahi|date=29 July 2015 }}</ref> * 10 August 2016: Armenia<ref>[https://newsarmenia.am/news/armenia/vstupil-v-silu-armyano-iranskiy-memorandum-ob-otmene-vezdnykh-viz/ Вступил в силу армяно-иранский меморандум об отмене въездных виз]</ref> * 1 November 2017: Serbia<ref>{{cite web|url=http://www.mfa.gov.rs/en/consular-news-from-front-page/115-consular-news/17222-the-decision-of-the-islamic-republic-of-iran-on-visa-exemption-for-the-nationals-of-the-republic-of-serbia-holders-of-ordinary-passaports|title=THE DECISION OF THE ISLAMIC REPUBLIC OF IRAN ON VISA EXEMPTION FOR THE NATIONALS OF THE REPUBLIC OF SERBIA, HOLDERS OF ORDINARY PASSAPORTS|website=www.mfa.gov.rs}}</ref> * 21 July 2019: China,<ref>{{cite web | url=https://www.weibo.com/u/2312751365?is_hot=1#_rnd1563738100556 | title=Sina Visitor System }}</ref> Hong Kong and Macau * 24 October 2019: Iraq<ref>[https://www.tehrantimes.com/news/440902/Iran-temporarily-lifts-visa-requirement-for-Iraqi-nationals Iran temporarily lifts visa requirement for Iraqi nationals]</ref><ref>{{cite web | url=https://www.middleeastmonitor.com/20211027-iran-and-iraq-start-visa-waiver-programme/ | title=Iran and Iraq start visa waiver programme | date=27 October 2021 }}</ref> (was canceled between December 27, 2019 to October 2021) * 11 November 2022: Kazakhstan<ref>{{cite web | url=https://astanatimes.com/2022/11/iran-introduces-visa-free-regime-for-kazakh-citizens/#:~:text=The%20Government%20of%20the%20Islamic,expand%20and%20deepen%20bilateral%20relations | title=Iran Introduces Visa-Free Regime for Kazakh Citizens | date=8 November 2022 }}</ref> * 4 February 2024: Bosnia and Herzegovina, Bahrain, Belarus, Brazil, Brunei, Cambodia, Croatia, Cuba, India, Indonesia, Japan, Kyrgyzstan, Kuwait, Mauritania, Mauritius, Mexico, Peru, Qatar, Saudi Arabia, Serbia (resumed), Seychelles, Singapore, Tanzania, Tunisia, United Arab Emirates, Vietnam, Uzbekistan and Zimbabwe<ref>{{cite web | url=https://hongkong.mfa.gov.ir/en/newsview/739159 | title=Iran Waives Visa Requirement for 28 Countries | date=1 February 2024 }}</ref><ref>{{cite web |title=Iran to implement visa waiver for 32 countries on Feb. 4 |url=https://www.tehrantimes.com/news/494393/Iran-to-implement-visa-waiver-for-32-countries-on-Feb-4 |website=Tehran Times |publisher=[[Tehran Times]] |access-date=3 February 2024 |language=en |date=31 January 2024}}</ref> * 10 August 2024: Tajikistan<ref>[https://www.rferl.org/a/tajikistan-iran-visa-free-travel/33067511.html Tajik-Iranian Visa-Free Travel Deal To Begin August 10]</ref> '''Canceled''': * 17 October 2018: Serbia<ref>[https://www.tehrantimes.com/news/428659/Iran-ends-visa-free-travel-for-Serbians Iran ends visa-free travel for Serbians]</ref> (resumed in February 2024) * 27 December 2019: Iraq (resumed in October 2021) * 22 November 2025: India<ref>[https://gulfnews.com/world/asia/india/urgent-travel-advisory-indians-lose-irans-visa-free-entry-from-november-22-heres-why-1.500350504 Iran ends visa-free travel for Indians]</ref> |} ===ইৰাণৰ মুক্ত বাণিজ্য মণ্ডল=== সকলো পৰ্যটকে কিছ দ্বীপ, কেছম দ্বীপ, বা অন্যান্য মুক্ত বাণিজ্য অঞ্চলত ভিছা অবিহনে ১৪ দিন বা তাতকৈ কম সময় থাকিব পাৰে। আমেৰিকানসকল (পুয়েৰ্টো ৰিকো, ইউ.এছ. ভাৰ্জিন দ্বীপপুঞ্জ, আৰু গুৱামৰ বাহিৰে), কানাডিয়ান আৰু ব্ৰিটিছ নাগৰিকসকলৰ ক্ষেত্ৰত আগমনৰ সময়ত তেওঁলোকৰ বাবে অপেক্ষা কৰি থকা এজন প্ৰমাণিত এস্কৰ্ট গাইড থাকিব লাগিব, আৰু আগতীয়াকৈ হোটেল বুকিং কৰিব লাগিব। ২০২২ চনত পৰ্যটকে দুসপ্তাহলৈকে ভিছা অবিহনে তলত দিয়া মুক্ত বাণিজ্য অঞ্চলত থাকিব পাৰিব: <ref>{{cite web | url=http://www.irantravelingcenter.com/no-visa-required-for-iran/ | title=No Visa required for Iran free trade zones | date=30 June 2015 | access-date=14 January 2018 | archive-date=4 August 2021 | archive-url=https://web.archive.org/web/20210804022303/https://www.irantravelingcenter.com/no-visa-required-for-iran/ | url-status=dead }}</ref> *আৰভাণ্ড ফ্ৰী জ'ন * আৰাছ মুক্ত অঞ্চল * চাবাহৰ মুক্ত বাণিজ্য-ঔদ্যোগিক অঞ্চল * মাকু, ইৰাণ * কেছম দ্বীপ * কিছ দ্বীপ * আনজালি ===নন অৰ্ডিনেৰী পাছপ'ৰ্ট=== [[File:Visa policy of Iran for holders of diplomatic and service category passports.png|800px|none|thumb|কূটনৈতিক, চৰকাৰী বা সেৱাৰ পাছপ'ৰ্টধাৰীৰ বাবে ইৰাণৰ ভিছা নীতি {{legend|#ED1C24|ইৰান}} {{legend|#3F51B5|কূটনৈতিক বা সেৱা পাছপ’ৰ্টধাৰীৰ বাবে ভিছাৰ প্ৰয়োজন নাই }} {{legend|#559CD1|কেৱল কূটনৈতিক পাছপ’ৰ্টৰ বাবে ভিছাৰ প্ৰয়োজন নাই }}]] তলত উল্লেখ কৰা দেশসমূহে প্ৰদান কৰা পাছপ’ৰ্টৰ ধাৰীসকলক ভিছা অবিহনে ইৰাণত প্ৰৱেশৰ অনুমতি দিয়া হৈছে। {|style=" border-radius:1em; box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); background-color: white; border: 1px solid white; padding: 5px;" |- style="vertical-align:top;" | *{{flag|Afghanistan}}^{D 3} *{{flag|Albania}}^D ^S ⁷ *{{flag|Armenia}}^{D 4} *{{flag|Azerbaijan}}^D ^S ³ *{{flag|Belarus}}^D ^O ⁷ *{{flag|Benin}}^D ^S ⁷ *{{flag|Bolivia}}^D ^S ⁵ *{{flag|Bosnia and Herzegovina}}^D ^S ³ *{{flag|Brazil}}^{D 3} *{{flag|Brunei}}^D ^O ⁷ *{{flag|Bulgaria}}^D ^S ³ *{{flag|Burkina Faso}}^D ^S ³ *{{flag|Cambodia}}^D ^S ⁷ *{{flag|China}}^D ^S ³ *{{flag|Colombia}}^D ^S ³ *{{flag|Croatia}}^D ^S ³ |valign="top"| *{{flag|Cuba}}^D ^S ⁴ *{{flag|Congo}}^D ^S ¹ *{{flag|Cyprus}}^D ^S ¹ *{{flag|Ecuador}}^D ^S ⁴ *{{flag|Egypt}}^D ^S ⁸ *{{flag|Ghana}}^D ^S ⁷ *{{flag|Greece}}^D ¹ *{{flag|Guinea}}^D ^S ³ *{{flag|Guyana}}^D ^S ³ *{{flag|Hungary}}^D ³ *{{flag|India}}^D ³ *{{flag|Indonesia}}^D ^S ¹⁰ *{{flag|Iraq}}^D ^S ⁶ *{{flag|Japan}}^D ^O ¹ *{{flag|Kazakhstan}}^D ^S ⁷ *{{flag|Kenya}}^D ^S ³ |valign="top"| *{{flag|Kyrgyzstan}}^D ^S ³ *{{flag|Lebanon}}^D ^S ⁷ *{{flag|Malaysia}}^D ^S ⁹ *{{flag|Malawi}}^D ^S ³ *{{flag|Mali}}^D ^S ³ *{{flag|Moldova}}^D ^S ³ *{{flag|Montenegro}}^D ^S ⁷ *{{flag|Nicaragua}}^D ^S ² *{{flag|North Korea}}^D ⁷ *{{flag|North Macedonia}}^D ^S ³ *{{flag|Oman}}^D ^O ^S ^Sp ⁷ *{{flag|Pakistan}}^D ^O ¹ *{{flag|Philippines}}^D ^S ⁷ *{{flag|Poland}}^D ² *{{flag|Portugal}}^D ^Sp ⁴ *{{flag|Romania}}^{D 3} |valign="top"| *{{flag|Russia}}^D ^S ⁷ *{{flag|Senegal}}^D ^S ³ *{{flag|Serbia}}^D ^S ⁷ *{{flag|Sierra Leone}}^D ^S ³ *{{flag|South Korea}}^D ^S ¹ *{{flag|Switzerland}}^{D 3} *{{flag|Syria}}^D ^O ^S ^Sp ⁷ *{{flag|Tajikistan}}^D ^S ³ *{{flag|Tunisia}}^D ^S ³ *{{flag|Turkmenistan}}^D ^S ³ *{{flag|Turkey}}^D ^S ¹ *{{flag|Ukraine}}^D ^S ⁷ *{{flag|Venezuela}}^D ^S ³ *{{flag|Vietnam}}^D ^O ⁷ *{{flag|Zimbabwe}}^D ^S ⁷ | |} _{D - কূটনৈতিক পাছপ’ৰ্ট}<br/> _{O -অফিচিয়েল পাছপ'ৰ্ট}<br/> _{S - চাৰ্ভিছ (সেৱাৰ)পাছপৰ্ট}<br/> _{Sp -বিশেষ পাছপ’ৰ্ট}<br/> _{1 - ৩ মাহ}<br/> _{2 - ২ মাহ}<br/> _{3 - ১ মাহ}<br/> _{4 - ৯০ দিন}<br/> _{5 - ৬০ দিন}<br/> _{6 - ৪৫ দিন}<br/> _{7 - ৩০ দিন}<br/> _{8 - ২০ দিন}<br/> _{9 - ১৫ দিন}<br/> _{10 - ১৪ দিন} ===ভৱিষ্যতৰ পৰিৱৰ্তন=== ইৰাণে তলত উল্লেখ কৰা দেশসমূহৰ সৈতে ভিছা ৰেহাইৰ চুক্তি স্বাক্ষৰ কৰিছে যদিও সেইবোৰ এতিয়াও বলবৎ হোৱা নাই। {| class="wikitable" |- ! দেশ ! পাছপ'ৰ্ট ! চুক্তি স্বাক্ষৰিত |- | {{flag|Qatar}}<ref>{{cite web | url=https://parstoday.com/en/news/iran-i166874-iran_qatar_sign_14_bilateral_deals_including_visa_waiver | title=Iran, Qatar sign 14 bilateral deals, including visa waiver | date=22 February 2022}}</ref> ¹ | সকলো |২১ ফেব্ৰুৱাৰী ২০২২ |- |} _{1 - সাধাৰণ পাছপ’ৰ্টৰ বাবে একপক্ষীয় ৰেহাই দিয়া হৈছিল।} ==ইলেক্ট্ৰনিক ভিছা (ই-ভিছা)== Citizens of other countries must apply an e-Visa on the basis of which a visa on arrival will be issued for a maximum of 30 days Extension of stay is possible twice for 30 days for a total of up to 90 days.<ref>{{cite web | url=https://evisa.mfa.ir/en/ | title=Iran eVisa}}</ref> e-Visa does not apply to Citizens of [[Afghanistan]], [[Bangladesh]], [[Canada]], [[Colombia]], [[Jordan]], [[Pakistan]], [[Somalia]], [[United Kingdom]] and [[United States]]. ;Shahid Rajaee Port Marine travelers entering Iran via [[Port of Shahid Rajaee|Shahid Rajaee Port]] in the southern Hormozgan Province can also receive a visa on arrival.<ref>{{cite web | title=Shahid Rajaee Port Visa on Arrival | url=https://financialtribune.com/articles/people-travel/62981/10-iranian-airports-issue-visa-on-arrival | website=financialtribune.com|date=23 April 2017 | access-date= April 24, 2017}}</ref> ==আগতীয়াকৈ ভিছাৰ প্ৰয়োজন== তলত উল্লেখ কৰা দেশসমূহৰ নাগৰিক ই-ভিছাৰ বাবে অযোগ্য, আৰু সেয়েহে ইৰাণৰ দূতাবাস বা কনছুলেটত আগতীয়াকৈ ভিছা লাভ কৰিব লাগিব: <ref name="tim"/><ref>{{cite web | url=https://mfa.gov.ir/portal/helpdeskdata/5027/346/%D8%B1%D9%88%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DA%AF%D8%B1%D8%AF%DB%8C%D9%88%DB%8C%D8%B2%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8C | title=Tourist visa}}</ref> {|style=" border-radius:1em; box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); background-color: white; border: 1px solid white; padding: 5px;" |- style="vertical-align:top;" | *{{flag|Afghanistan}} *{{flag|Bangladesh}} *{{flag|Canada}} |valign="top"| *{{flag|Colombia}} *{{flag|Jordan}} *{{flag|Pakistan}} |valign="top"| *{{flag|Somalia}} *{{flag|United Kingdom}} *{{flag|United States}} | |} ===পূৰ্ব অনুমোদনৰ প্ৰয়োজন=== [[আমেৰিকা]]ৰ, ব্ৰিটিছ, [[কানাডা]]ৰ, আৰু কলম্বিয়াৰ পাছপ’ৰ্টধাৰীয়েও ইৰাণ পৰ্যটন ভিছা লৈ ইৰাণলৈ যাব পাৰে। এই দেশসমূহৰ নাগৰিকসকলৰ বাবে ভিছা প্ৰক্ৰিয়াত প্ৰায় আঠ সপ্তাহ সময় লাগে। তেওঁলোকে নিজৰ ভ্ৰমণৰ পৰিকল্পনা আৰু বুকিং কৰিবলৈ ইৰাণৰ এটা প্ৰমাণিত স্থানীয় ট্ৰেভেল এজেন্সী ব্যৱহাৰ কৰিব লাগিব। ভিছা প্ৰদানৰ পূৰ্বে সংস্থাটোৱে আবেদনকাৰীৰ ভ্ৰমণসূচী বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰালয়ত অনুমোদনৰ বাবে দাখিল কৰিব লাগিব। ইৰাণী নাগৰিকৰ আমেৰিকান আৰু কানাডাৰ পত্নীয়ে কোনো এজেন্সীৰ সহায় অবিহনে দেশখনত প্ৰৱেশ আৰু থাকিবলৈ ৯০ দিনলৈকে পৰিয়াল ভিছা লাভ কৰিব পাৰিব। উপৰোক্ত নাগৰিকসকলৰ পাছপ’ৰ্টত ষ্টীকাৰ ভিছা আৰু প্ৰৱেশ ষ্টাম্পো লাভ কৰিব। ==ভিছাৰ আবেদন আৰু প্ৰয়োজনীয়তা== ইৰাণৰ পৰ্যটন ভিছা ৩০ দিন পৰ্যন্ত প্ৰদান কৰা হয় আৰু ৩০ দিনৰ বাবে দুবাৰকৈ বৃদ্ধি কৰিব পাৰি, মুঠতে ৯০ দিন থাকিব। আগমনৰ পূৰ্বে ভিছা লাভ কৰিবলৈ হ’লে ইৰাণৰ বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰালয়ৰ ই-ভিছা ৱেবছাইটৰ জৰিয়তে বা ইৰাণৰ ট্ৰেভেল এজেন্সীৰ জৰিয়তে ভিছা অনুমোদন সংহিতাৰ বাবে আবেদন কৰিব লাগিব। ভিছা মাচুল আপোনাৰ জাতিৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে। ভিছা লাভ কৰাৰ আগতে বা ভিঅ’এ (ভিছা-অন-এৰিভাল)ৰ বাবে আবেদন কৰাৰ সময়ত ভিছাৰ মাচুল পৰিশোধ কৰা হয়। স্থানীয় ইৰাণী ট্ৰেভেল এজেন্সীয়ে অলপ বেছি মাচুলৰ বিনিময়ত উন্নত সহায়, অনুসৰণ আৰু সুবিধা প্ৰদান কৰে। এবাৰ ভিছা অনুমোদন কড লাভ কৰিলে, ইৰাণৰ যিকোনো আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰত উপস্থিত হোৱাৰ আগতে বা উপস্থিত হোৱাৰ পিছত বিশ্বজুৰি ইৰাণৰ যিকোনো দূতাবাস বা কনছুলেটৰ পৰা ভিছা লাভ কৰিব পাৰি। বেছিভাগ দেশৰ নাগৰিকে (আমেৰিকা, ব্ৰিটিছ, আৰু কানাডাৰ পাছপ’ৰ্টধাৰীৰ বাহিৰে) বিমানবন্দৰত উপস্থিত হোৱাৰ লগে লগে, আগতীয়াকৈ আবেদন নকৰাকৈয়ে, ‘ভিছা-অন-এৰিভাল’ (ভিঅ’এ) হিচাপে তেওঁলোকৰ পৰ্যটন ভিছা লাভ কৰিব পাৰে। এই পদ্ধতি শেষ মুহূৰ্তত ভ্ৰমণকাৰীৰ বাবে সুবিধাজনক হ’লেও ইয়াৰ দ্বাৰা ভিছা বাতিলৰ আশংকা অধিক আৰু এয়া অধিক সময় লাগে । ==ছেপ্টেম্বৰ ২০২৫ ভিছা নীতি নবীকৰণ== ২০২৫ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত ইৰাণৰ বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰালয়ে ২০২৫ চনৰ আগষ্ট মাহৰ ভিছা নীতি সংশোধন কৰি স্পষ্ট কৰি দিছিল যে এই নতুন নিষেধাজ্ঞাসমূহ কেৱল ইউৰোপীয় দেশ, অষ্ট্ৰেলিয়া, নিউজিলেণ্ড, আমেৰিকা, যুক্তৰাজ্য আৰু কানাডাৰ নাগৰিকৰ ক্ষেত্ৰতহে প্ৰযোজ্য। এই নিয়মৰ অধীনত পঞ্জীয়নভুক্ত ট্ৰেভেল এজেন্সীয়ে আয়োজন কৰা গাইড ট্যুৰৰ অংশ হিচাপে আক্ৰান্ত দেশৰ ভ্ৰমণকাৰীয়ে ইৰাণলৈ যাব লাগিব। অনুজ্ঞাপত্ৰপ্ৰাপ্ত গাইড অবিহনে স্বতন্ত্ৰ ভ্ৰমণৰ অনুমতি এতিয়া নাই। আবেদনকাৰীয়ে তেওঁলোকৰ ভ্ৰমণ ইতিহাস, শিক্ষাৰ পটভূমি, নিয়োগৰ বিৱৰণ, আৰু ছ'চিয়েল মিডিয়া একাউণ্ট অন্তৰ্ভুক্ত কৰা "ৰিজ্যুম ফাইল"ও জমা দিব লাগিব; তেওঁলোকে এটা স্বাক্ষৰিত ভ্ৰমণ চুক্তি আৰু এটা নিশ্চিত ভ্ৰমণসূচীও দাখিল কৰিব লাগিব, য'ত প্ৰি-বুকিং কৰা বাসস্থানৰ সবিশেষও থাকিব লাগিব। ভিছা প্ৰক্ৰিয়াত সপ্তাহৰ শেষৰ দিন আৰু ৰাষ্ট্ৰীয় বন্ধৰ দিন বাদ দি প্ৰায় দুসপ্তাহৰ পৰা তিনি সপ্তাহ সময় লাগে। ভিছাৰ প্ৰয়োজনীয়তাৰ পৰা ৰেহাই পোৱা দেশৰ নাগৰিকৰ ক্ষেত্ৰত এই নীতি প্ৰযোজ্য নহয়; তেওঁলোকে ভিছা অবিহনে ইৰাণত প্ৰৱেশ কৰি যাব পাৰে, যদিহে তেওঁলোকে নিৰ্ধাৰিত সময়সীমা অতিক্ৰম নকৰে আৰু কেৱল অনুজ্ঞাপত্ৰপ্ৰাপ্ত থকাৰ ব্যৱস্থাতহে থাকে। <ref>{{cite web | url=https://iranstravel.com/new-iran-visa-regulations/ | title=New Iran Visa Regulations}}</ref> ==অক্টোবৰ ২০২৫ ইৰাণ ভিছা নীতিৰ পুনৰীক্ষণ== ২০২৫ চনৰ অক্টোবৰৰ পৰা ইৰাণৰ ভিছা প্ৰক্ৰিয়াই পূৰ্বৰ, অধিক নমনীয় ৰূপলৈ ঘূৰি আহিছে। প্ৰায়বোৰ ভ্ৰমণকাৰীয়ে পুনৰবাৰ ইৰাণৰ পঞ্জীয়নভুক্ত ট্ৰেভেল এজেন্সীৰ জৰিয়তে ভিছাৰ বাবে আবেদন কৰিব পাৰিব আৰু সমগ্ৰ দেশতে মুক্তভাৱে ভ্ৰমণ কৰিব পাৰিব। চলিত বৰ্ষৰ আৰম্ভণিতে কাৰ্যকৰী কৰা অধিক কঠোৰ অস্থায়ী ব্যৱস্থাৰ তুলনাত এয়া এক উল্লেখযোগ্য পৰিৱৰ্তন। যদিও ভ্ৰমণকাৰীসকলে ভিছাৰ বাবে আবেদন কৰাৰ সময়ত এতিয়াও মোটামুটি ভ্ৰমণসূচী দিব লাগিব, এতিয়া তেওঁলোকৰ আগমনৰ লগে লগে ভ্ৰমণসূচী সলনি কৰাৰ বহু বেছি স্বাধীনতা আছে। কিন্তু এতিয়াও সকলো পৰ্যটকে পঞ্জীয়নভুক্ত হোটেল বা অতিথিশালাত থাকিব লাগিব, কিয়নো বৰ্তমানৰ ইৰাণৰ ভ্ৰমণ নিয়ম অনুসৰি স্থানীয় লোকৰ সৈতে থকা বা পঞ্জীয়নবিহীন ব্যক্তিগত আতিথ্য প্ৰদানকাৰী ব্যৱহাৰ কৰাত নিষেধাজ্ঞা আৰোপ কৰা হৈছে। বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰালয়ৰ নীতি অনুসৰি আমেৰিকা, যুক্তৰাজ্য আৰু কানাডাৰ নাগৰিকে এতিয়াও অনুমোদিত সংস্থাৰ জৰিয়তে পূৰ্ব নিৰ্ধাৰিত গাইড ট্যুৰৰ বুকিং কৰিব লাগিব। <ref>{{cite web | url=https://iranstravel.com/new-iran-visa-regulations/ | title=New Iran Visa Regulations}}</ref> ==প্ৰবেশত থকা সীমাবদ্ধতা== ===বাধ্যতামূলক গাইড === [[কানাডা]], [[যুক্তৰাজ্য]] আৰু [[আমেৰিকা]]ৰ নাগৰিকসকলক সকলো সময়তে চৰকাৰী অনুমোদিত গাইডৰ দ্বাৰা এস্কৰ্ট কৰিব লাগিব। এই দেশসমূহত ইৰাণৰ বিদেশী অভিযান বন্ধ হোৱাৰ বাবে এই নাগৰিকসকলৰ স্বতন্ত্ৰ ভ্ৰমণ নিষিদ্ধ কৰা হৈছে। <ref>{{cite web | url=http://www.iraniantours.com/us.htm | title=ESCORTED TOURS THROUGH IRAN}}</ref> ===ইজৰাইল=== ইজৰাইলৰ নাগৰিকসকলক প্ৰৱেশ আৰু ট্ৰেনজিটৰ অনুমতি দিয়া নহয়, যদিও তেওঁলোকে নামি একেখন বিমানতে আগবাঢ়ি নাযায়। ইজৰাইলী ভিছা বা ষ্টাম্প (৩৬৫ দিনতকৈ কম পুৰণি), বা ইজৰাইল ভ্ৰমণৰ ইংগিত দিয়া কোনো তথ্য, বা ইজৰাইল ৰাষ্ট্ৰৰ সৈতে কোনো সংযোগ থকা পাছপ'ৰ্ট বা ভ্ৰমণ নথিপত্ৰৰ ধাৰীসকলকো প্ৰৱেশ আৰু ট্ৰেনজিটৰ অনুমতি দিয়া নহয়। <ref>{{cite web | url=http://www.ru.moscow.mfa.ir/index.aspx?fkeyid=&siteid=410&pageid=33932 | title=Visa information on the site of IRI Embassy in Moscow | website=mfa.ir | access-date=2018-04-14 | archive-date=2021-02-25 | archive-url=https://web.archive.org/web/20210225061536/http://www.ru.moscow.mfa.ir/index.aspx?fkeyid=&siteid=410&pageid=33932 | url-status=dead }}</ref> ==তথ্যৰ উৎস== {{Reflist|30em}} ==বাহ্যিক সংযোগ== <!-- ({{NoMoreLinks}}) --> <!-- DO NOT ADD MORE LINKS TO THIS ARTICLE. WIKIPEDIA IS NOT A COLLECTION OF LINKS NOR IS IT A PLACE FOR ADVERTISING (WP:ADV); it does NOT help with SEO ----- If you think that your link might be useful, instead of placing it here, put it on this article's talk page first for editor discussion. Links that are to UNOFFICIAL travel and/or visa agency websites WILL BE DELETED. IF YOU PERSIST, YOUR WEBSITE WILL BE BLACKLISTED BY WIKIPEDIA AND/OR WIKIMEDIA. --> {{Wikivoyage|Iran}} * [http://evisa.mfa.ir/en/ IR-IRAN Electronic Visa (Iran eVisa) Application System] * [https://evisatraveller.mfa.ir Electronic visa of Iran] * [https://en.mfa.gov.ir/ Ministry of Foreign Affairs of I.R.Iran] [[শ্ৰেণী:ইৰান]] j97anrtxrjzagwrjybel9vppfjupmh0 604329 604327 2026-05-03T18:57:36Z নৰুনা বৰুৱা 44897 /* ইলেক্ট্ৰনিক ভিছা (ই-ভিছা) */ 604329 wikitext text/x-wiki {{short description|Policy on permits required to enter Iran}} '''ইৰানৰ ভিছা নীতি''' [[ইৰাণ]]লৈ অহা বেছিভাগ পৰ্য্যটকে ভিছা ৰেহাই পোৱা দেশ বা ই-ভিছাৰ বাবে যোগ্য নোহোৱা দেশৰ নাগৰিকৰ বাহিৰে ইৰানলৈ অহাৰ আগতে ইলেক্ট্ৰনিক ভিছা (ই-ভিছা) ল’ব লাগিব; এনে ক্ষেত্ৰত তেওঁলোকে বিশ্বজুৰি ইৰাণৰ যিকোনো কূটনৈতিক মিছনৰ পৰা আগতীয়াকৈ ভিছা ল’ব লাগিব। ইৰাণলৈ যাত্ৰীসকলৰ বাবে তেওঁলোকৰ উদ্দেশ্যপ্ৰণোদিত থকাৰ বাহিৰত কমেও ৬ মাহৰ বাবে বৈধ পাছপ’ৰ্ট থাকিব লাগিব। ==অৱলোকন== ইৰাণ আৰু আন দেশ উভয়ৰে দ্বৈত নাগৰিকত্ব থকা লোকৰ ক্ষেত্ৰত ইৰাণত প্ৰৱেশ কৰাৰ সময়ত ইৰাণৰ নাগৰিক হিচাপে গণ্য কৰা হয়, আৰু সেয়েহে ইৰানত প্ৰবেশৰ সময়ত ইৰাণৰ পাছপ’ৰ্ট ৰখাটো আৱশ্যক। ২০১১ চনৰ পিছত ইৰাণ ভ্ৰমণ কৰা ব্যক্তিসকলৰ ওপৰত [[আমেৰিকা]]ৰ নিষেধাজ্ঞাৰ প্ৰতিক্ৰিয়া স্বৰূপে ইৰাণে আৰু পাছপ'ৰ্টত ভিছা লগোৱা নাই আৰু প্ৰায়বোৰ জাতিৰ বাবে প্ৰৱেশৰ সময়ত ষ্টাম্পও নিদিয়ে।<ref>{{cite web | title=Iran Waives Visa Stamping Rules to Boost Tourism | url=https://ifpnews.com/exclusive/iran-waives-visa-stamping-rules-to-boost-tourism/ | website=IFP News | date=23 November 2018 }}</ref> ২০১৮ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত ইৰাণৰ সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য, হস্তশিল্প আৰু পৰ্যটন সংস্থাৰ (ICHTO) মুৰব্বীয়ে ঘোষণা কৰে যে ইৰাণ এৰি যোৱাৰ পিছত আন দেশলৈ যোৱাৰ বিষয়ে তেওঁলোকৰ উদ্বেগ লাঘৱ কৰাৰ উদ্দেশ্যে বিদেশী পৰ্যটকৰ (আমেৰিকা, কানাডা আৰু ব্ৰিটেইনৰ দৰ্শনাৰ্থীৰ বাহিৰে) পাছপ'ৰ্টত আৰু ষ্টাম্প বা ষ্টীকাৰ লগোৱা নহ'ব।<ref>{{cite web |date=2019-06-24 | title=No more passport stamps for foreign nationals visiting Iran | url=https://www.tehrantimes.com/news/437345/No-more-passport-stamps-for-foreign-nationals-visiting-Iran | access-date=2023-12-14 | website=Tehran Times | language=en}}</ref> ২০১৯ চনৰ জুন মাহত ইৰাণৰ ৰাষ্ট্ৰপতিয়ে স্বৰাজ মন্ত্ৰালয়ক বিদেশীৰ পাছপ’ৰ্টত ষ্টাম্প নিদিয়াৰ সিদ্ধান্ত কাৰ্যকৰী কৰিবলৈ নিৰ্দেশ দিছিল। ==ভিছা নীতিৰ মানচিত্ৰ== [[File:Visa Policy Of Iran.svg|none|thumb|800px|ইৰাণৰ ভিছা নীতি {{legend|#ED1C24|ইৰান}} {{legend|#22B14C|ভিছাৰ প্ৰয়োজন নাই }} {{legend|#7BDF85|ভ্ৰমণ গোট / ই ভিছাৰ বাবে ভিছাৰ প্ৰয়োজন নাই }} {{legend|#9FD5BE|ই ভিছা}} {{legend|#C0C0C0|ভিছাৰ প্ৰয়োজন }} {{legend|#555555|প্ৰবেষ নাকচ কৰা হৈছে (ইজৰাইল) }}]] ==ভিছা ৰেহাই== তলত উল্লেখ কৰা ন্যায়িক অধিকাৰক্ষেত্ৰসমূহৰ নাগৰিকসকলক পৰ্যটন বা ব্যৱসায়িক উদ্দেশ্যত ইৰাণত প্ৰৱেশ কৰিবলৈ ভিছাৰ প্ৰয়োজন নাই, তলত উল্লেখ কৰা সময়সীমাৰ বাবে (যদিহে অন্যথা উল্লেখ কৰা হোৱা নাই): <ref name="tim">{{Timatic Visa Policy|country=IR|access-date=13 November 2023}}</ref> {|style=" border-radius:1em; box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); background-color: white; border: 1px solid white; padding: 5px;" |- style="vertical-align:top;" | '''যিকোনো ১৮০ দিনৰ ভিতৰত ৯০ দিন ''' {| | *{{flag|Armenia}} |valign="top"| *{{flag|Oman}} |valign="top"| *{{flag|Syria}}¹ |valign="top"| *{{flag|Turkey}} | |} '''৪৫ দিন''' *{{flag|Georgia}} '''৩০ দিন''' {| | *{{flag|Lebanon}} |valign="top"| *{{flag|Iraq}} |valign="top"| *{{flag|Tajikistan}}² | |} '''২১ দিন''' {| | *{{flag|China}}³ |valign="top"| *{{flag|Hong Kong}}³ |valign="top"| *{{flag|Macao}}³ | |} '''২০ দিন''' *{{flag|Egypt}} '''১৫ দিন''' *{{flag|Venezuela}}⁴ '''যিকোনো ১৮০ দিনৰ ভিতৰত ১৫ দিন '''⁵ {| | | |} {| | *{{flag|Belarus}} *{{flag|Bosnia and Herzegovina}} *{{flag|Brazil}} *{{flag|Brunei}} *{{flag|Cambodia}} *{{flag|Croatia}} |valign="top"| *{{flag|Cuba}} *{{flag|Indonesia}} *{{flag|Japan}} *{{flag|Kyrgyzstan}} *{{flag|Mauritania}} *{{flag|Mauritius}} |valign="top"| *{{flag|Mexico}} *{{flag|Peru}} *{{flag|Serbia}} *{{flag|Seychelles}} *{{flag|Singapore}}<ref>{{cite web | url=https://www.mfa.gov.sg/countries-regions/i/iran-islamic-republic-of/travel-page | title=Travel Page - Iran | website=www.mfa.gov.sg | publisher=[[Ministry of Foreign Affairs (Singapore)]]}}</ref> *{{flag|Tanzania}} |valign="top"| *{{flag|Tunisia}} *{{flag|Uzbekistan}} *{{flag|Vietnam}} *{{flag|Zimbabwe}} | |} '''১৪ দিন''' {| | *{{flag|Azerbaijan}} |valign="top"| *{{flag|Kazakhstan}} |valign="top"| *{{flag|Malaysia}} | |} | |} _{1 - ভিছা ৰেহাইৰ বাবে যোগ্যতা অৰ্জন কৰিবলৈ বিমানযোগে ইৰাণত প্ৰৱেশ কৰিব লাগিব।}<br/> _{2 - ভিছা ৰেহাইৰ বাবে যোগ্যতা অৰ্জন কৰিবলৈ দুছানবে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰৰ পৰা যাত্ৰা কৰি ইমাম খোমেইনি আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰত উপস্থিত হ’ব লাগিব।}<br/> _{3 - পিপলছ ৰিপাব্লিক অৱ চাইনা পাছপ’ৰ্ট, হংকং বিশেষ প্ৰশাসনিক অঞ্চলৰ পাছপ’ৰ্ট বা মাকাও বিশেষ প্ৰশাসনিক অঞ্চলৰ পাছপ’ৰ্ট থকা চীনা নাগৰিকৰ বাবে।}<br /> _{4 -৯০ দিনলৈকে বৃদ্ধি কৰিব পৰাকৈ থকাৰ সময়।}<br/> _{5 - কেৱল পৰ্যটনৰ উদ্দেশ্যে।} {| | class="nowrap" style="padding:0 2em 0 0"| *{{flag|Russia}} | Citizens of [[Russia]] travelling in a tour group (comprising between 5 and 50 people) together with a representative of the tour group operator may also enter Iran without a visa, for a maximum stay of 90 days within any 180 days.<ref name="tim"/> |} {| class="wikitable collapsible collapsed" |- !style="width:100%;";"|Date of visa changes |- | {{Incomplete list|date=July 2017}} * 1 February 2010: Azerbaijan<ref name="trend.az">{{cite web|url=https://en.trend.az/azerbaijan/society/2451792.html|title=Iran extends visa-free regime to Azerbaijani citizens|date=2 November 2015|website=trend.az}}</ref> * 29 July 2015: Egypt, Georgia, Lebanon, Syria and Turkey<ref>{{cite web|url=http://www.alaraby.co.uk/english/news/2015/7/29/iran-waives-visa-requirements-for-egypt-lebanon-syria-nationals|title=Iran waives visa requirements for Egypt, Lebanon, Syria nationals|first=Abubakr|last=al-Shamahi|date=29 July 2015 }}</ref> * 10 August 2016: Armenia<ref>[https://newsarmenia.am/news/armenia/vstupil-v-silu-armyano-iranskiy-memorandum-ob-otmene-vezdnykh-viz/ Вступил в силу армяно-иранский меморандум об отмене въездных виз]</ref> * 1 November 2017: Serbia<ref>{{cite web|url=http://www.mfa.gov.rs/en/consular-news-from-front-page/115-consular-news/17222-the-decision-of-the-islamic-republic-of-iran-on-visa-exemption-for-the-nationals-of-the-republic-of-serbia-holders-of-ordinary-passaports|title=THE DECISION OF THE ISLAMIC REPUBLIC OF IRAN ON VISA EXEMPTION FOR THE NATIONALS OF THE REPUBLIC OF SERBIA, HOLDERS OF ORDINARY PASSAPORTS|website=www.mfa.gov.rs}}</ref> * 21 July 2019: China,<ref>{{cite web | url=https://www.weibo.com/u/2312751365?is_hot=1#_rnd1563738100556 | title=Sina Visitor System }}</ref> Hong Kong and Macau * 24 October 2019: Iraq<ref>[https://www.tehrantimes.com/news/440902/Iran-temporarily-lifts-visa-requirement-for-Iraqi-nationals Iran temporarily lifts visa requirement for Iraqi nationals]</ref><ref>{{cite web | url=https://www.middleeastmonitor.com/20211027-iran-and-iraq-start-visa-waiver-programme/ | title=Iran and Iraq start visa waiver programme | date=27 October 2021 }}</ref> (was canceled between December 27, 2019 to October 2021) * 11 November 2022: Kazakhstan<ref>{{cite web | url=https://astanatimes.com/2022/11/iran-introduces-visa-free-regime-for-kazakh-citizens/#:~:text=The%20Government%20of%20the%20Islamic,expand%20and%20deepen%20bilateral%20relations | title=Iran Introduces Visa-Free Regime for Kazakh Citizens | date=8 November 2022 }}</ref> * 4 February 2024: Bosnia and Herzegovina, Bahrain, Belarus, Brazil, Brunei, Cambodia, Croatia, Cuba, India, Indonesia, Japan, Kyrgyzstan, Kuwait, Mauritania, Mauritius, Mexico, Peru, Qatar, Saudi Arabia, Serbia (resumed), Seychelles, Singapore, Tanzania, Tunisia, United Arab Emirates, Vietnam, Uzbekistan and Zimbabwe<ref>{{cite web | url=https://hongkong.mfa.gov.ir/en/newsview/739159 | title=Iran Waives Visa Requirement for 28 Countries | date=1 February 2024 }}</ref><ref>{{cite web |title=Iran to implement visa waiver for 32 countries on Feb. 4 |url=https://www.tehrantimes.com/news/494393/Iran-to-implement-visa-waiver-for-32-countries-on-Feb-4 |website=Tehran Times |publisher=[[Tehran Times]] |access-date=3 February 2024 |language=en |date=31 January 2024}}</ref> * 10 August 2024: Tajikistan<ref>[https://www.rferl.org/a/tajikistan-iran-visa-free-travel/33067511.html Tajik-Iranian Visa-Free Travel Deal To Begin August 10]</ref> '''Canceled''': * 17 October 2018: Serbia<ref>[https://www.tehrantimes.com/news/428659/Iran-ends-visa-free-travel-for-Serbians Iran ends visa-free travel for Serbians]</ref> (resumed in February 2024) * 27 December 2019: Iraq (resumed in October 2021) * 22 November 2025: India<ref>[https://gulfnews.com/world/asia/india/urgent-travel-advisory-indians-lose-irans-visa-free-entry-from-november-22-heres-why-1.500350504 Iran ends visa-free travel for Indians]</ref> |} ===ইৰাণৰ মুক্ত বাণিজ্য মণ্ডল=== সকলো পৰ্যটকে কিছ দ্বীপ, কেছম দ্বীপ, বা অন্যান্য মুক্ত বাণিজ্য অঞ্চলত ভিছা অবিহনে ১৪ দিন বা তাতকৈ কম সময় থাকিব পাৰে। আমেৰিকানসকল (পুয়েৰ্টো ৰিকো, ইউ.এছ. ভাৰ্জিন দ্বীপপুঞ্জ, আৰু গুৱামৰ বাহিৰে), কানাডিয়ান আৰু ব্ৰিটিছ নাগৰিকসকলৰ ক্ষেত্ৰত আগমনৰ সময়ত তেওঁলোকৰ বাবে অপেক্ষা কৰি থকা এজন প্ৰমাণিত এস্কৰ্ট গাইড থাকিব লাগিব, আৰু আগতীয়াকৈ হোটেল বুকিং কৰিব লাগিব। ২০২২ চনত পৰ্যটকে দুসপ্তাহলৈকে ভিছা অবিহনে তলত দিয়া মুক্ত বাণিজ্য অঞ্চলত থাকিব পাৰিব: <ref>{{cite web | url=http://www.irantravelingcenter.com/no-visa-required-for-iran/ | title=No Visa required for Iran free trade zones | date=30 June 2015 | access-date=14 January 2018 | archive-date=4 August 2021 | archive-url=https://web.archive.org/web/20210804022303/https://www.irantravelingcenter.com/no-visa-required-for-iran/ | url-status=dead }}</ref> *আৰভাণ্ড ফ্ৰী জ'ন * আৰাছ মুক্ত অঞ্চল * চাবাহৰ মুক্ত বাণিজ্য-ঔদ্যোগিক অঞ্চল * মাকু, ইৰাণ * কেছম দ্বীপ * কিছ দ্বীপ * আনজালি ===নন অৰ্ডিনেৰী পাছপ'ৰ্ট=== [[File:Visa policy of Iran for holders of diplomatic and service category passports.png|800px|none|thumb|কূটনৈতিক, চৰকাৰী বা সেৱাৰ পাছপ'ৰ্টধাৰীৰ বাবে ইৰাণৰ ভিছা নীতি {{legend|#ED1C24|ইৰান}} {{legend|#3F51B5|কূটনৈতিক বা সেৱা পাছপ’ৰ্টধাৰীৰ বাবে ভিছাৰ প্ৰয়োজন নাই }} {{legend|#559CD1|কেৱল কূটনৈতিক পাছপ’ৰ্টৰ বাবে ভিছাৰ প্ৰয়োজন নাই }}]] তলত উল্লেখ কৰা দেশসমূহে প্ৰদান কৰা পাছপ’ৰ্টৰ ধাৰীসকলক ভিছা অবিহনে ইৰাণত প্ৰৱেশৰ অনুমতি দিয়া হৈছে। {|style=" border-radius:1em; box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); background-color: white; border: 1px solid white; padding: 5px;" |- style="vertical-align:top;" | *{{flag|Afghanistan}}^{D 3} *{{flag|Albania}}^D ^S ⁷ *{{flag|Armenia}}^{D 4} *{{flag|Azerbaijan}}^D ^S ³ *{{flag|Belarus}}^D ^O ⁷ *{{flag|Benin}}^D ^S ⁷ *{{flag|Bolivia}}^D ^S ⁵ *{{flag|Bosnia and Herzegovina}}^D ^S ³ *{{flag|Brazil}}^{D 3} *{{flag|Brunei}}^D ^O ⁷ *{{flag|Bulgaria}}^D ^S ³ *{{flag|Burkina Faso}}^D ^S ³ *{{flag|Cambodia}}^D ^S ⁷ *{{flag|China}}^D ^S ³ *{{flag|Colombia}}^D ^S ³ *{{flag|Croatia}}^D ^S ³ |valign="top"| *{{flag|Cuba}}^D ^S ⁴ *{{flag|Congo}}^D ^S ¹ *{{flag|Cyprus}}^D ^S ¹ *{{flag|Ecuador}}^D ^S ⁴ *{{flag|Egypt}}^D ^S ⁸ *{{flag|Ghana}}^D ^S ⁷ *{{flag|Greece}}^D ¹ *{{flag|Guinea}}^D ^S ³ *{{flag|Guyana}}^D ^S ³ *{{flag|Hungary}}^D ³ *{{flag|India}}^D ³ *{{flag|Indonesia}}^D ^S ¹⁰ *{{flag|Iraq}}^D ^S ⁶ *{{flag|Japan}}^D ^O ¹ *{{flag|Kazakhstan}}^D ^S ⁷ *{{flag|Kenya}}^D ^S ³ |valign="top"| *{{flag|Kyrgyzstan}}^D ^S ³ *{{flag|Lebanon}}^D ^S ⁷ *{{flag|Malaysia}}^D ^S ⁹ *{{flag|Malawi}}^D ^S ³ *{{flag|Mali}}^D ^S ³ *{{flag|Moldova}}^D ^S ³ *{{flag|Montenegro}}^D ^S ⁷ *{{flag|Nicaragua}}^D ^S ² *{{flag|North Korea}}^D ⁷ *{{flag|North Macedonia}}^D ^S ³ *{{flag|Oman}}^D ^O ^S ^Sp ⁷ *{{flag|Pakistan}}^D ^O ¹ *{{flag|Philippines}}^D ^S ⁷ *{{flag|Poland}}^D ² *{{flag|Portugal}}^D ^Sp ⁴ *{{flag|Romania}}^{D 3} |valign="top"| *{{flag|Russia}}^D ^S ⁷ *{{flag|Senegal}}^D ^S ³ *{{flag|Serbia}}^D ^S ⁷ *{{flag|Sierra Leone}}^D ^S ³ *{{flag|South Korea}}^D ^S ¹ *{{flag|Switzerland}}^{D 3} *{{flag|Syria}}^D ^O ^S ^Sp ⁷ *{{flag|Tajikistan}}^D ^S ³ *{{flag|Tunisia}}^D ^S ³ *{{flag|Turkmenistan}}^D ^S ³ *{{flag|Turkey}}^D ^S ¹ *{{flag|Ukraine}}^D ^S ⁷ *{{flag|Venezuela}}^D ^S ³ *{{flag|Vietnam}}^D ^O ⁷ *{{flag|Zimbabwe}}^D ^S ⁷ | |} _{D - কূটনৈতিক পাছপ’ৰ্ট}<br/> _{O -অফিচিয়েল পাছপ'ৰ্ট}<br/> _{S - চাৰ্ভিছ (সেৱাৰ)পাছপৰ্ট}<br/> _{Sp -বিশেষ পাছপ’ৰ্ট}<br/> _{1 - ৩ মাহ}<br/> _{2 - ২ মাহ}<br/> _{3 - ১ মাহ}<br/> _{4 - ৯০ দিন}<br/> _{5 - ৬০ দিন}<br/> _{6 - ৪৫ দিন}<br/> _{7 - ৩০ দিন}<br/> _{8 - ২০ দিন}<br/> _{9 - ১৫ দিন}<br/> _{10 - ১৪ দিন} ===ভৱিষ্যতৰ পৰিৱৰ্তন=== ইৰাণে তলত উল্লেখ কৰা দেশসমূহৰ সৈতে ভিছা ৰেহাইৰ চুক্তি স্বাক্ষৰ কৰিছে যদিও সেইবোৰ এতিয়াও বলবৎ হোৱা নাই। {| class="wikitable" |- ! দেশ ! পাছপ'ৰ্ট ! চুক্তি স্বাক্ষৰিত |- | {{flag|Qatar}}<ref>{{cite web | url=https://parstoday.com/en/news/iran-i166874-iran_qatar_sign_14_bilateral_deals_including_visa_waiver | title=Iran, Qatar sign 14 bilateral deals, including visa waiver | date=22 February 2022}}</ref> ¹ | সকলো |২১ ফেব্ৰুৱাৰী ২০২২ |- |} _{1 - সাধাৰণ পাছপ’ৰ্টৰ বাবে একপক্ষীয় ৰেহাই দিয়া হৈছিল।} ==ইলেক্ট্ৰনিক ভিছা (ই-ভিছা)== আন দেশৰ নাগৰিকে ই-ভিছাৰ বাবে আবেদন কৰিব লাগিব, যিয়ে তেওঁলোকক আগমনৰ সময়ত সৰ্বাধিক ৩০ দিনৰ বাবে ভিছা প্ৰদান কৰিব। ৩০ দিনৰ বাবে দুবাৰকৈ থকাৰ সময় বৃদ্ধি কৰিব পাৰি, মুঠ ৯০ দিনৰ বাবে। <ref>{{cite web | url=https://evisa.mfa.ir/en/ | title=Iran eVisa}}</ref> [[আফগানিস্তান]], [[বাংলাদেশ]], [[কানাডা]], কলম্বিয়া, জৰ্ডান, [[পাকিস্তান]], ছোমালিয়া, [[যুক্তৰাজ্য]] আৰু [[আমেৰিকা]]ৰ নাগৰিকৰ বাবে ই-ভিছা প্ৰযোজ্য নহয়। (''শ্বাহিদ ৰাজাই বন্দৰ'')দক্ষিণ হৰমোজগান প্ৰদেশৰ শ্বাহিদ ৰাজাই বন্দৰ হৈ ইৰাণত প্ৰৱেশ কৰা সামুদ্ৰিক যাত্ৰীসকলেও আহি পোৱাৰ লগে লগে ভিছা লাভ কৰিব পাৰিব। <ref>{{cite web | title=Shahid Rajaee Port Visa on Arrival | url=https://financialtribune.com/articles/people-travel/62981/10-iranian-airports-issue-visa-on-arrival | website=financialtribune.com|date=23 April 2017 | access-date= April 24, 2017}}</ref> ৃ ==আগতীয়াকৈ ভিছাৰ প্ৰয়োজন== তলত উল্লেখ কৰা দেশসমূহৰ নাগৰিক ই-ভিছাৰ বাবে অযোগ্য, আৰু সেয়েহে ইৰাণৰ দূতাবাস বা কনছুলেটত আগতীয়াকৈ ভিছা লাভ কৰিব লাগিব: <ref name="tim"/><ref>{{cite web | url=https://mfa.gov.ir/portal/helpdeskdata/5027/346/%D8%B1%D9%88%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DA%AF%D8%B1%D8%AF%DB%8C%D9%88%DB%8C%D8%B2%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8C | title=Tourist visa}}</ref> {|style=" border-radius:1em; box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); background-color: white; border: 1px solid white; padding: 5px;" |- style="vertical-align:top;" | *{{flag|Afghanistan}} *{{flag|Bangladesh}} *{{flag|Canada}} |valign="top"| *{{flag|Colombia}} *{{flag|Jordan}} *{{flag|Pakistan}} |valign="top"| *{{flag|Somalia}} *{{flag|United Kingdom}} *{{flag|United States}} | |} ===পূৰ্ব অনুমোদনৰ প্ৰয়োজন=== [[আমেৰিকা]]ৰ, ব্ৰিটিছ, [[কানাডা]]ৰ, আৰু কলম্বিয়াৰ পাছপ’ৰ্টধাৰীয়েও ইৰাণ পৰ্যটন ভিছা লৈ ইৰাণলৈ যাব পাৰে। এই দেশসমূহৰ নাগৰিকসকলৰ বাবে ভিছা প্ৰক্ৰিয়াত প্ৰায় আঠ সপ্তাহ সময় লাগে। তেওঁলোকে নিজৰ ভ্ৰমণৰ পৰিকল্পনা আৰু বুকিং কৰিবলৈ ইৰাণৰ এটা প্ৰমাণিত স্থানীয় ট্ৰেভেল এজেন্সী ব্যৱহাৰ কৰিব লাগিব। ভিছা প্ৰদানৰ পূৰ্বে সংস্থাটোৱে আবেদনকাৰীৰ ভ্ৰমণসূচী বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰালয়ত অনুমোদনৰ বাবে দাখিল কৰিব লাগিব। ইৰাণী নাগৰিকৰ আমেৰিকান আৰু কানাডাৰ পত্নীয়ে কোনো এজেন্সীৰ সহায় অবিহনে দেশখনত প্ৰৱেশ আৰু থাকিবলৈ ৯০ দিনলৈকে পৰিয়াল ভিছা লাভ কৰিব পাৰিব। উপৰোক্ত নাগৰিকসকলৰ পাছপ’ৰ্টত ষ্টীকাৰ ভিছা আৰু প্ৰৱেশ ষ্টাম্পো লাভ কৰিব। ==ভিছাৰ আবেদন আৰু প্ৰয়োজনীয়তা== ইৰাণৰ পৰ্যটন ভিছা ৩০ দিন পৰ্যন্ত প্ৰদান কৰা হয় আৰু ৩০ দিনৰ বাবে দুবাৰকৈ বৃদ্ধি কৰিব পাৰি, মুঠতে ৯০ দিন থাকিব। আগমনৰ পূৰ্বে ভিছা লাভ কৰিবলৈ হ’লে ইৰাণৰ বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰালয়ৰ ই-ভিছা ৱেবছাইটৰ জৰিয়তে বা ইৰাণৰ ট্ৰেভেল এজেন্সীৰ জৰিয়তে ভিছা অনুমোদন সংহিতাৰ বাবে আবেদন কৰিব লাগিব। ভিছা মাচুল আপোনাৰ জাতিৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে। ভিছা লাভ কৰাৰ আগতে বা ভিঅ’এ (ভিছা-অন-এৰিভাল)ৰ বাবে আবেদন কৰাৰ সময়ত ভিছাৰ মাচুল পৰিশোধ কৰা হয়। স্থানীয় ইৰাণী ট্ৰেভেল এজেন্সীয়ে অলপ বেছি মাচুলৰ বিনিময়ত উন্নত সহায়, অনুসৰণ আৰু সুবিধা প্ৰদান কৰে। এবাৰ ভিছা অনুমোদন কড লাভ কৰিলে, ইৰাণৰ যিকোনো আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰত উপস্থিত হোৱাৰ আগতে বা উপস্থিত হোৱাৰ পিছত বিশ্বজুৰি ইৰাণৰ যিকোনো দূতাবাস বা কনছুলেটৰ পৰা ভিছা লাভ কৰিব পাৰি। বেছিভাগ দেশৰ নাগৰিকে (আমেৰিকা, ব্ৰিটিছ, আৰু কানাডাৰ পাছপ’ৰ্টধাৰীৰ বাহিৰে) বিমানবন্দৰত উপস্থিত হোৱাৰ লগে লগে, আগতীয়াকৈ আবেদন নকৰাকৈয়ে, ‘ভিছা-অন-এৰিভাল’ (ভিঅ’এ) হিচাপে তেওঁলোকৰ পৰ্যটন ভিছা লাভ কৰিব পাৰে। এই পদ্ধতি শেষ মুহূৰ্তত ভ্ৰমণকাৰীৰ বাবে সুবিধাজনক হ’লেও ইয়াৰ দ্বাৰা ভিছা বাতিলৰ আশংকা অধিক আৰু এয়া অধিক সময় লাগে । ==ছেপ্টেম্বৰ ২০২৫ ভিছা নীতি নবীকৰণ== ২০২৫ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত ইৰাণৰ বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰালয়ে ২০২৫ চনৰ আগষ্ট মাহৰ ভিছা নীতি সংশোধন কৰি স্পষ্ট কৰি দিছিল যে এই নতুন নিষেধাজ্ঞাসমূহ কেৱল ইউৰোপীয় দেশ, অষ্ট্ৰেলিয়া, নিউজিলেণ্ড, আমেৰিকা, যুক্তৰাজ্য আৰু কানাডাৰ নাগৰিকৰ ক্ষেত্ৰতহে প্ৰযোজ্য। এই নিয়মৰ অধীনত পঞ্জীয়নভুক্ত ট্ৰেভেল এজেন্সীয়ে আয়োজন কৰা গাইড ট্যুৰৰ অংশ হিচাপে আক্ৰান্ত দেশৰ ভ্ৰমণকাৰীয়ে ইৰাণলৈ যাব লাগিব। অনুজ্ঞাপত্ৰপ্ৰাপ্ত গাইড অবিহনে স্বতন্ত্ৰ ভ্ৰমণৰ অনুমতি এতিয়া নাই। আবেদনকাৰীয়ে তেওঁলোকৰ ভ্ৰমণ ইতিহাস, শিক্ষাৰ পটভূমি, নিয়োগৰ বিৱৰণ, আৰু ছ'চিয়েল মিডিয়া একাউণ্ট অন্তৰ্ভুক্ত কৰা "ৰিজ্যুম ফাইল"ও জমা দিব লাগিব; তেওঁলোকে এটা স্বাক্ষৰিত ভ্ৰমণ চুক্তি আৰু এটা নিশ্চিত ভ্ৰমণসূচীও দাখিল কৰিব লাগিব, য'ত প্ৰি-বুকিং কৰা বাসস্থানৰ সবিশেষও থাকিব লাগিব। ভিছা প্ৰক্ৰিয়াত সপ্তাহৰ শেষৰ দিন আৰু ৰাষ্ট্ৰীয় বন্ধৰ দিন বাদ দি প্ৰায় দুসপ্তাহৰ পৰা তিনি সপ্তাহ সময় লাগে। ভিছাৰ প্ৰয়োজনীয়তাৰ পৰা ৰেহাই পোৱা দেশৰ নাগৰিকৰ ক্ষেত্ৰত এই নীতি প্ৰযোজ্য নহয়; তেওঁলোকে ভিছা অবিহনে ইৰাণত প্ৰৱেশ কৰি যাব পাৰে, যদিহে তেওঁলোকে নিৰ্ধাৰিত সময়সীমা অতিক্ৰম নকৰে আৰু কেৱল অনুজ্ঞাপত্ৰপ্ৰাপ্ত থকাৰ ব্যৱস্থাতহে থাকে। <ref>{{cite web | url=https://iranstravel.com/new-iran-visa-regulations/ | title=New Iran Visa Regulations}}</ref> ==অক্টোবৰ ২০২৫ ইৰাণ ভিছা নীতিৰ পুনৰীক্ষণ== ২০২৫ চনৰ অক্টোবৰৰ পৰা ইৰাণৰ ভিছা প্ৰক্ৰিয়াই পূৰ্বৰ, অধিক নমনীয় ৰূপলৈ ঘূৰি আহিছে। প্ৰায়বোৰ ভ্ৰমণকাৰীয়ে পুনৰবাৰ ইৰাণৰ পঞ্জীয়নভুক্ত ট্ৰেভেল এজেন্সীৰ জৰিয়তে ভিছাৰ বাবে আবেদন কৰিব পাৰিব আৰু সমগ্ৰ দেশতে মুক্তভাৱে ভ্ৰমণ কৰিব পাৰিব। চলিত বৰ্ষৰ আৰম্ভণিতে কাৰ্যকৰী কৰা অধিক কঠোৰ অস্থায়ী ব্যৱস্থাৰ তুলনাত এয়া এক উল্লেখযোগ্য পৰিৱৰ্তন। যদিও ভ্ৰমণকাৰীসকলে ভিছাৰ বাবে আবেদন কৰাৰ সময়ত এতিয়াও মোটামুটি ভ্ৰমণসূচী দিব লাগিব, এতিয়া তেওঁলোকৰ আগমনৰ লগে লগে ভ্ৰমণসূচী সলনি কৰাৰ বহু বেছি স্বাধীনতা আছে। কিন্তু এতিয়াও সকলো পৰ্যটকে পঞ্জীয়নভুক্ত হোটেল বা অতিথিশালাত থাকিব লাগিব, কিয়নো বৰ্তমানৰ ইৰাণৰ ভ্ৰমণ নিয়ম অনুসৰি স্থানীয় লোকৰ সৈতে থকা বা পঞ্জীয়নবিহীন ব্যক্তিগত আতিথ্য প্ৰদানকাৰী ব্যৱহাৰ কৰাত নিষেধাজ্ঞা আৰোপ কৰা হৈছে। বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰালয়ৰ নীতি অনুসৰি আমেৰিকা, যুক্তৰাজ্য আৰু কানাডাৰ নাগৰিকে এতিয়াও অনুমোদিত সংস্থাৰ জৰিয়তে পূৰ্ব নিৰ্ধাৰিত গাইড ট্যুৰৰ বুকিং কৰিব লাগিব। <ref>{{cite web | url=https://iranstravel.com/new-iran-visa-regulations/ | title=New Iran Visa Regulations}}</ref> ==প্ৰবেশত থকা সীমাবদ্ধতা== ===বাধ্যতামূলক গাইড === [[কানাডা]], [[যুক্তৰাজ্য]] আৰু [[আমেৰিকা]]ৰ নাগৰিকসকলক সকলো সময়তে চৰকাৰী অনুমোদিত গাইডৰ দ্বাৰা এস্কৰ্ট কৰিব লাগিব। এই দেশসমূহত ইৰাণৰ বিদেশী অভিযান বন্ধ হোৱাৰ বাবে এই নাগৰিকসকলৰ স্বতন্ত্ৰ ভ্ৰমণ নিষিদ্ধ কৰা হৈছে। <ref>{{cite web | url=http://www.iraniantours.com/us.htm | title=ESCORTED TOURS THROUGH IRAN}}</ref> ===ইজৰাইল=== ইজৰাইলৰ নাগৰিকসকলক প্ৰৱেশ আৰু ট্ৰেনজিটৰ অনুমতি দিয়া নহয়, যদিও তেওঁলোকে নামি একেখন বিমানতে আগবাঢ়ি নাযায়। ইজৰাইলী ভিছা বা ষ্টাম্প (৩৬৫ দিনতকৈ কম পুৰণি), বা ইজৰাইল ভ্ৰমণৰ ইংগিত দিয়া কোনো তথ্য, বা ইজৰাইল ৰাষ্ট্ৰৰ সৈতে কোনো সংযোগ থকা পাছপ'ৰ্ট বা ভ্ৰমণ নথিপত্ৰৰ ধাৰীসকলকো প্ৰৱেশ আৰু ট্ৰেনজিটৰ অনুমতি দিয়া নহয়। <ref>{{cite web | url=http://www.ru.moscow.mfa.ir/index.aspx?fkeyid=&siteid=410&pageid=33932 | title=Visa information on the site of IRI Embassy in Moscow | website=mfa.ir | access-date=2018-04-14 | archive-date=2021-02-25 | archive-url=https://web.archive.org/web/20210225061536/http://www.ru.moscow.mfa.ir/index.aspx?fkeyid=&siteid=410&pageid=33932 | url-status=dead }}</ref> ==তথ্যৰ উৎস== {{Reflist|30em}} ==বাহ্যিক সংযোগ== <!-- ({{NoMoreLinks}}) --> <!-- DO NOT ADD MORE LINKS TO THIS ARTICLE. WIKIPEDIA IS NOT A COLLECTION OF LINKS NOR IS IT A PLACE FOR ADVERTISING (WP:ADV); it does NOT help with SEO ----- If you think that your link might be useful, instead of placing it here, put it on this article's talk page first for editor discussion. Links that are to UNOFFICIAL travel and/or visa agency websites WILL BE DELETED. IF YOU PERSIST, YOUR WEBSITE WILL BE BLACKLISTED BY WIKIPEDIA AND/OR WIKIMEDIA. --> {{Wikivoyage|Iran}} * [http://evisa.mfa.ir/en/ IR-IRAN Electronic Visa (Iran eVisa) Application System] * [https://evisatraveller.mfa.ir Electronic visa of Iran] * [https://en.mfa.gov.ir/ Ministry of Foreign Affairs of I.R.Iran] [[শ্ৰেণী:ইৰান]] nx4ajs952exe4k74psryibuyjyeji7x 604330 604329 2026-05-03T18:58:06Z নৰুনা বৰুৱা 44897 /* ইলেক্ট্ৰনিক ভিছা (ই-ভিছা) */ 604330 wikitext text/x-wiki {{short description|Policy on permits required to enter Iran}} '''ইৰানৰ ভিছা নীতি''' [[ইৰাণ]]লৈ অহা বেছিভাগ পৰ্য্যটকে ভিছা ৰেহাই পোৱা দেশ বা ই-ভিছাৰ বাবে যোগ্য নোহোৱা দেশৰ নাগৰিকৰ বাহিৰে ইৰানলৈ অহাৰ আগতে ইলেক্ট্ৰনিক ভিছা (ই-ভিছা) ল’ব লাগিব; এনে ক্ষেত্ৰত তেওঁলোকে বিশ্বজুৰি ইৰাণৰ যিকোনো কূটনৈতিক মিছনৰ পৰা আগতীয়াকৈ ভিছা ল’ব লাগিব। ইৰাণলৈ যাত্ৰীসকলৰ বাবে তেওঁলোকৰ উদ্দেশ্যপ্ৰণোদিত থকাৰ বাহিৰত কমেও ৬ মাহৰ বাবে বৈধ পাছপ’ৰ্ট থাকিব লাগিব। ==অৱলোকন== ইৰাণ আৰু আন দেশ উভয়ৰে দ্বৈত নাগৰিকত্ব থকা লোকৰ ক্ষেত্ৰত ইৰাণত প্ৰৱেশ কৰাৰ সময়ত ইৰাণৰ নাগৰিক হিচাপে গণ্য কৰা হয়, আৰু সেয়েহে ইৰানত প্ৰবেশৰ সময়ত ইৰাণৰ পাছপ’ৰ্ট ৰখাটো আৱশ্যক। ২০১১ চনৰ পিছত ইৰাণ ভ্ৰমণ কৰা ব্যক্তিসকলৰ ওপৰত [[আমেৰিকা]]ৰ নিষেধাজ্ঞাৰ প্ৰতিক্ৰিয়া স্বৰূপে ইৰাণে আৰু পাছপ'ৰ্টত ভিছা লগোৱা নাই আৰু প্ৰায়বোৰ জাতিৰ বাবে প্ৰৱেশৰ সময়ত ষ্টাম্পও নিদিয়ে।<ref>{{cite web | title=Iran Waives Visa Stamping Rules to Boost Tourism | url=https://ifpnews.com/exclusive/iran-waives-visa-stamping-rules-to-boost-tourism/ | website=IFP News | date=23 November 2018 }}</ref> ২০১৮ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত ইৰাণৰ সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য, হস্তশিল্প আৰু পৰ্যটন সংস্থাৰ (ICHTO) মুৰব্বীয়ে ঘোষণা কৰে যে ইৰাণ এৰি যোৱাৰ পিছত আন দেশলৈ যোৱাৰ বিষয়ে তেওঁলোকৰ উদ্বেগ লাঘৱ কৰাৰ উদ্দেশ্যে বিদেশী পৰ্যটকৰ (আমেৰিকা, কানাডা আৰু ব্ৰিটেইনৰ দৰ্শনাৰ্থীৰ বাহিৰে) পাছপ'ৰ্টত আৰু ষ্টাম্প বা ষ্টীকাৰ লগোৱা নহ'ব।<ref>{{cite web |date=2019-06-24 | title=No more passport stamps for foreign nationals visiting Iran | url=https://www.tehrantimes.com/news/437345/No-more-passport-stamps-for-foreign-nationals-visiting-Iran | access-date=2023-12-14 | website=Tehran Times | language=en}}</ref> ২০১৯ চনৰ জুন মাহত ইৰাণৰ ৰাষ্ট্ৰপতিয়ে স্বৰাজ মন্ত্ৰালয়ক বিদেশীৰ পাছপ’ৰ্টত ষ্টাম্প নিদিয়াৰ সিদ্ধান্ত কাৰ্যকৰী কৰিবলৈ নিৰ্দেশ দিছিল। ==ভিছা নীতিৰ মানচিত্ৰ== [[File:Visa Policy Of Iran.svg|none|thumb|800px|ইৰাণৰ ভিছা নীতি {{legend|#ED1C24|ইৰান}} {{legend|#22B14C|ভিছাৰ প্ৰয়োজন নাই }} {{legend|#7BDF85|ভ্ৰমণ গোট / ই ভিছাৰ বাবে ভিছাৰ প্ৰয়োজন নাই }} {{legend|#9FD5BE|ই ভিছা}} {{legend|#C0C0C0|ভিছাৰ প্ৰয়োজন }} {{legend|#555555|প্ৰবেষ নাকচ কৰা হৈছে (ইজৰাইল) }}]] ==ভিছা ৰেহাই== তলত উল্লেখ কৰা ন্যায়িক অধিকাৰক্ষেত্ৰসমূহৰ নাগৰিকসকলক পৰ্যটন বা ব্যৱসায়িক উদ্দেশ্যত ইৰাণত প্ৰৱেশ কৰিবলৈ ভিছাৰ প্ৰয়োজন নাই, তলত উল্লেখ কৰা সময়সীমাৰ বাবে (যদিহে অন্যথা উল্লেখ কৰা হোৱা নাই): <ref name="tim">{{Timatic Visa Policy|country=IR|access-date=13 November 2023}}</ref> {|style=" border-radius:1em; box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); background-color: white; border: 1px solid white; padding: 5px;" |- style="vertical-align:top;" | '''যিকোনো ১৮০ দিনৰ ভিতৰত ৯০ দিন ''' {| | *{{flag|Armenia}} |valign="top"| *{{flag|Oman}} |valign="top"| *{{flag|Syria}}¹ |valign="top"| *{{flag|Turkey}} | |} '''৪৫ দিন''' *{{flag|Georgia}} '''৩০ দিন''' {| | *{{flag|Lebanon}} |valign="top"| *{{flag|Iraq}} |valign="top"| *{{flag|Tajikistan}}² | |} '''২১ দিন''' {| | *{{flag|China}}³ |valign="top"| *{{flag|Hong Kong}}³ |valign="top"| *{{flag|Macao}}³ | |} '''২০ দিন''' *{{flag|Egypt}} '''১৫ দিন''' *{{flag|Venezuela}}⁴ '''যিকোনো ১৮০ দিনৰ ভিতৰত ১৫ দিন '''⁵ {| | | |} {| | *{{flag|Belarus}} *{{flag|Bosnia and Herzegovina}} *{{flag|Brazil}} *{{flag|Brunei}} *{{flag|Cambodia}} *{{flag|Croatia}} |valign="top"| *{{flag|Cuba}} *{{flag|Indonesia}} *{{flag|Japan}} *{{flag|Kyrgyzstan}} *{{flag|Mauritania}} *{{flag|Mauritius}} |valign="top"| *{{flag|Mexico}} *{{flag|Peru}} *{{flag|Serbia}} *{{flag|Seychelles}} *{{flag|Singapore}}<ref>{{cite web | url=https://www.mfa.gov.sg/countries-regions/i/iran-islamic-republic-of/travel-page | title=Travel Page - Iran | website=www.mfa.gov.sg | publisher=[[Ministry of Foreign Affairs (Singapore)]]}}</ref> *{{flag|Tanzania}} |valign="top"| *{{flag|Tunisia}} *{{flag|Uzbekistan}} *{{flag|Vietnam}} *{{flag|Zimbabwe}} | |} '''১৪ দিন''' {| | *{{flag|Azerbaijan}} |valign="top"| *{{flag|Kazakhstan}} |valign="top"| *{{flag|Malaysia}} | |} | |} _{1 - ভিছা ৰেহাইৰ বাবে যোগ্যতা অৰ্জন কৰিবলৈ বিমানযোগে ইৰাণত প্ৰৱেশ কৰিব লাগিব।}<br/> _{2 - ভিছা ৰেহাইৰ বাবে যোগ্যতা অৰ্জন কৰিবলৈ দুছানবে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰৰ পৰা যাত্ৰা কৰি ইমাম খোমেইনি আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰত উপস্থিত হ’ব লাগিব।}<br/> _{3 - পিপলছ ৰিপাব্লিক অৱ চাইনা পাছপ’ৰ্ট, হংকং বিশেষ প্ৰশাসনিক অঞ্চলৰ পাছপ’ৰ্ট বা মাকাও বিশেষ প্ৰশাসনিক অঞ্চলৰ পাছপ’ৰ্ট থকা চীনা নাগৰিকৰ বাবে।}<br /> _{4 -৯০ দিনলৈকে বৃদ্ধি কৰিব পৰাকৈ থকাৰ সময়।}<br/> _{5 - কেৱল পৰ্যটনৰ উদ্দেশ্যে।} {| | class="nowrap" style="padding:0 2em 0 0"| *{{flag|Russia}} | Citizens of [[Russia]] travelling in a tour group (comprising between 5 and 50 people) together with a representative of the tour group operator may also enter Iran without a visa, for a maximum stay of 90 days within any 180 days.<ref name="tim"/> |} {| class="wikitable collapsible collapsed" |- !style="width:100%;";"|Date of visa changes |- | {{Incomplete list|date=July 2017}} * 1 February 2010: Azerbaijan<ref name="trend.az">{{cite web|url=https://en.trend.az/azerbaijan/society/2451792.html|title=Iran extends visa-free regime to Azerbaijani citizens|date=2 November 2015|website=trend.az}}</ref> * 29 July 2015: Egypt, Georgia, Lebanon, Syria and Turkey<ref>{{cite web|url=http://www.alaraby.co.uk/english/news/2015/7/29/iran-waives-visa-requirements-for-egypt-lebanon-syria-nationals|title=Iran waives visa requirements for Egypt, Lebanon, Syria nationals|first=Abubakr|last=al-Shamahi|date=29 July 2015 }}</ref> * 10 August 2016: Armenia<ref>[https://newsarmenia.am/news/armenia/vstupil-v-silu-armyano-iranskiy-memorandum-ob-otmene-vezdnykh-viz/ Вступил в силу армяно-иранский меморандум об отмене въездных виз]</ref> * 1 November 2017: Serbia<ref>{{cite web|url=http://www.mfa.gov.rs/en/consular-news-from-front-page/115-consular-news/17222-the-decision-of-the-islamic-republic-of-iran-on-visa-exemption-for-the-nationals-of-the-republic-of-serbia-holders-of-ordinary-passaports|title=THE DECISION OF THE ISLAMIC REPUBLIC OF IRAN ON VISA EXEMPTION FOR THE NATIONALS OF THE REPUBLIC OF SERBIA, HOLDERS OF ORDINARY PASSAPORTS|website=www.mfa.gov.rs}}</ref> * 21 July 2019: China,<ref>{{cite web | url=https://www.weibo.com/u/2312751365?is_hot=1#_rnd1563738100556 | title=Sina Visitor System }}</ref> Hong Kong and Macau * 24 October 2019: Iraq<ref>[https://www.tehrantimes.com/news/440902/Iran-temporarily-lifts-visa-requirement-for-Iraqi-nationals Iran temporarily lifts visa requirement for Iraqi nationals]</ref><ref>{{cite web | url=https://www.middleeastmonitor.com/20211027-iran-and-iraq-start-visa-waiver-programme/ | title=Iran and Iraq start visa waiver programme | date=27 October 2021 }}</ref> (was canceled between December 27, 2019 to October 2021) * 11 November 2022: Kazakhstan<ref>{{cite web | url=https://astanatimes.com/2022/11/iran-introduces-visa-free-regime-for-kazakh-citizens/#:~:text=The%20Government%20of%20the%20Islamic,expand%20and%20deepen%20bilateral%20relations | title=Iran Introduces Visa-Free Regime for Kazakh Citizens | date=8 November 2022 }}</ref> * 4 February 2024: Bosnia and Herzegovina, Bahrain, Belarus, Brazil, Brunei, Cambodia, Croatia, Cuba, India, Indonesia, Japan, Kyrgyzstan, Kuwait, Mauritania, Mauritius, Mexico, Peru, Qatar, Saudi Arabia, Serbia (resumed), Seychelles, Singapore, Tanzania, Tunisia, United Arab Emirates, Vietnam, Uzbekistan and Zimbabwe<ref>{{cite web | url=https://hongkong.mfa.gov.ir/en/newsview/739159 | title=Iran Waives Visa Requirement for 28 Countries | date=1 February 2024 }}</ref><ref>{{cite web |title=Iran to implement visa waiver for 32 countries on Feb. 4 |url=https://www.tehrantimes.com/news/494393/Iran-to-implement-visa-waiver-for-32-countries-on-Feb-4 |website=Tehran Times |publisher=[[Tehran Times]] |access-date=3 February 2024 |language=en |date=31 January 2024}}</ref> * 10 August 2024: Tajikistan<ref>[https://www.rferl.org/a/tajikistan-iran-visa-free-travel/33067511.html Tajik-Iranian Visa-Free Travel Deal To Begin August 10]</ref> '''Canceled''': * 17 October 2018: Serbia<ref>[https://www.tehrantimes.com/news/428659/Iran-ends-visa-free-travel-for-Serbians Iran ends visa-free travel for Serbians]</ref> (resumed in February 2024) * 27 December 2019: Iraq (resumed in October 2021) * 22 November 2025: India<ref>[https://gulfnews.com/world/asia/india/urgent-travel-advisory-indians-lose-irans-visa-free-entry-from-november-22-heres-why-1.500350504 Iran ends visa-free travel for Indians]</ref> |} ===ইৰাণৰ মুক্ত বাণিজ্য মণ্ডল=== সকলো পৰ্যটকে কিছ দ্বীপ, কেছম দ্বীপ, বা অন্যান্য মুক্ত বাণিজ্য অঞ্চলত ভিছা অবিহনে ১৪ দিন বা তাতকৈ কম সময় থাকিব পাৰে। আমেৰিকানসকল (পুয়েৰ্টো ৰিকো, ইউ.এছ. ভাৰ্জিন দ্বীপপুঞ্জ, আৰু গুৱামৰ বাহিৰে), কানাডিয়ান আৰু ব্ৰিটিছ নাগৰিকসকলৰ ক্ষেত্ৰত আগমনৰ সময়ত তেওঁলোকৰ বাবে অপেক্ষা কৰি থকা এজন প্ৰমাণিত এস্কৰ্ট গাইড থাকিব লাগিব, আৰু আগতীয়াকৈ হোটেল বুকিং কৰিব লাগিব। ২০২২ চনত পৰ্যটকে দুসপ্তাহলৈকে ভিছা অবিহনে তলত দিয়া মুক্ত বাণিজ্য অঞ্চলত থাকিব পাৰিব: <ref>{{cite web | url=http://www.irantravelingcenter.com/no-visa-required-for-iran/ | title=No Visa required for Iran free trade zones | date=30 June 2015 | access-date=14 January 2018 | archive-date=4 August 2021 | archive-url=https://web.archive.org/web/20210804022303/https://www.irantravelingcenter.com/no-visa-required-for-iran/ | url-status=dead }}</ref> *আৰভাণ্ড ফ্ৰী জ'ন * আৰাছ মুক্ত অঞ্চল * চাবাহৰ মুক্ত বাণিজ্য-ঔদ্যোগিক অঞ্চল * মাকু, ইৰাণ * কেছম দ্বীপ * কিছ দ্বীপ * আনজালি ===নন অৰ্ডিনেৰী পাছপ'ৰ্ট=== [[File:Visa policy of Iran for holders of diplomatic and service category passports.png|800px|none|thumb|কূটনৈতিক, চৰকাৰী বা সেৱাৰ পাছপ'ৰ্টধাৰীৰ বাবে ইৰাণৰ ভিছা নীতি {{legend|#ED1C24|ইৰান}} {{legend|#3F51B5|কূটনৈতিক বা সেৱা পাছপ’ৰ্টধাৰীৰ বাবে ভিছাৰ প্ৰয়োজন নাই }} {{legend|#559CD1|কেৱল কূটনৈতিক পাছপ’ৰ্টৰ বাবে ভিছাৰ প্ৰয়োজন নাই }}]] তলত উল্লেখ কৰা দেশসমূহে প্ৰদান কৰা পাছপ’ৰ্টৰ ধাৰীসকলক ভিছা অবিহনে ইৰাণত প্ৰৱেশৰ অনুমতি দিয়া হৈছে। {|style=" border-radius:1em; box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); background-color: white; border: 1px solid white; padding: 5px;" |- style="vertical-align:top;" | *{{flag|Afghanistan}}^{D 3} *{{flag|Albania}}^D ^S ⁷ *{{flag|Armenia}}^{D 4} *{{flag|Azerbaijan}}^D ^S ³ *{{flag|Belarus}}^D ^O ⁷ *{{flag|Benin}}^D ^S ⁷ *{{flag|Bolivia}}^D ^S ⁵ *{{flag|Bosnia and Herzegovina}}^D ^S ³ *{{flag|Brazil}}^{D 3} *{{flag|Brunei}}^D ^O ⁷ *{{flag|Bulgaria}}^D ^S ³ *{{flag|Burkina Faso}}^D ^S ³ *{{flag|Cambodia}}^D ^S ⁷ *{{flag|China}}^D ^S ³ *{{flag|Colombia}}^D ^S ³ *{{flag|Croatia}}^D ^S ³ |valign="top"| *{{flag|Cuba}}^D ^S ⁴ *{{flag|Congo}}^D ^S ¹ *{{flag|Cyprus}}^D ^S ¹ *{{flag|Ecuador}}^D ^S ⁴ *{{flag|Egypt}}^D ^S ⁸ *{{flag|Ghana}}^D ^S ⁷ *{{flag|Greece}}^D ¹ *{{flag|Guinea}}^D ^S ³ *{{flag|Guyana}}^D ^S ³ *{{flag|Hungary}}^D ³ *{{flag|India}}^D ³ *{{flag|Indonesia}}^D ^S ¹⁰ *{{flag|Iraq}}^D ^S ⁶ *{{flag|Japan}}^D ^O ¹ *{{flag|Kazakhstan}}^D ^S ⁷ *{{flag|Kenya}}^D ^S ³ |valign="top"| *{{flag|Kyrgyzstan}}^D ^S ³ *{{flag|Lebanon}}^D ^S ⁷ *{{flag|Malaysia}}^D ^S ⁹ *{{flag|Malawi}}^D ^S ³ *{{flag|Mali}}^D ^S ³ *{{flag|Moldova}}^D ^S ³ *{{flag|Montenegro}}^D ^S ⁷ *{{flag|Nicaragua}}^D ^S ² *{{flag|North Korea}}^D ⁷ *{{flag|North Macedonia}}^D ^S ³ *{{flag|Oman}}^D ^O ^S ^Sp ⁷ *{{flag|Pakistan}}^D ^O ¹ *{{flag|Philippines}}^D ^S ⁷ *{{flag|Poland}}^D ² *{{flag|Portugal}}^D ^Sp ⁴ *{{flag|Romania}}^{D 3} |valign="top"| *{{flag|Russia}}^D ^S ⁷ *{{flag|Senegal}}^D ^S ³ *{{flag|Serbia}}^D ^S ⁷ *{{flag|Sierra Leone}}^D ^S ³ *{{flag|South Korea}}^D ^S ¹ *{{flag|Switzerland}}^{D 3} *{{flag|Syria}}^D ^O ^S ^Sp ⁷ *{{flag|Tajikistan}}^D ^S ³ *{{flag|Tunisia}}^D ^S ³ *{{flag|Turkmenistan}}^D ^S ³ *{{flag|Turkey}}^D ^S ¹ *{{flag|Ukraine}}^D ^S ⁷ *{{flag|Venezuela}}^D ^S ³ *{{flag|Vietnam}}^D ^O ⁷ *{{flag|Zimbabwe}}^D ^S ⁷ | |} _{D - কূটনৈতিক পাছপ’ৰ্ট}<br/> _{O -অফিচিয়েল পাছপ'ৰ্ট}<br/> _{S - চাৰ্ভিছ (সেৱাৰ)পাছপৰ্ট}<br/> _{Sp -বিশেষ পাছপ’ৰ্ট}<br/> _{1 - ৩ মাহ}<br/> _{2 - ২ মাহ}<br/> _{3 - ১ মাহ}<br/> _{4 - ৯০ দিন}<br/> _{5 - ৬০ দিন}<br/> _{6 - ৪৫ দিন}<br/> _{7 - ৩০ দিন}<br/> _{8 - ২০ দিন}<br/> _{9 - ১৫ দিন}<br/> _{10 - ১৪ দিন} ===ভৱিষ্যতৰ পৰিৱৰ্তন=== ইৰাণে তলত উল্লেখ কৰা দেশসমূহৰ সৈতে ভিছা ৰেহাইৰ চুক্তি স্বাক্ষৰ কৰিছে যদিও সেইবোৰ এতিয়াও বলবৎ হোৱা নাই। {| class="wikitable" |- ! দেশ ! পাছপ'ৰ্ট ! চুক্তি স্বাক্ষৰিত |- | {{flag|Qatar}}<ref>{{cite web | url=https://parstoday.com/en/news/iran-i166874-iran_qatar_sign_14_bilateral_deals_including_visa_waiver | title=Iran, Qatar sign 14 bilateral deals, including visa waiver | date=22 February 2022}}</ref> ¹ | সকলো |২১ ফেব্ৰুৱাৰী ২০২২ |- |} _{1 - সাধাৰণ পাছপ’ৰ্টৰ বাবে একপক্ষীয় ৰেহাই দিয়া হৈছিল।} ==ইলেক্ট্ৰনিক ভিছা (ই-ভিছা)== আন দেশৰ নাগৰিকে ই-ভিছাৰ বাবে আবেদন কৰিব লাগিব, যিয়ে তেওঁলোকক আগমনৰ সময়ত সৰ্বাধিক ৩০ দিনৰ বাবে ভিছা প্ৰদান কৰিব। ৩০ দিনৰ বাবে দুবাৰকৈ থকাৰ সময় বৃদ্ধি কৰিব পাৰি, মুঠ ৯০ দিনৰ বাবে। <ref>{{cite web | url=https://evisa.mfa.ir/en/ | title=Iran eVisa}}</ref> [[আফগানিস্তান]], [[বাংলাদেশ]], [[কানাডা]], কলম্বিয়া, জৰ্ডান, [[পাকিস্তান]], ছোমালিয়া, [[যুক্তৰাজ্য]] আৰু [[আমেৰিকা]]ৰ নাগৰিকৰ বাবে ই-ভিছা প্ৰযোজ্য নহয়। (''শ্বাহিদ ৰাজাই বন্দৰ'')দক্ষিণ হৰমোজগান প্ৰদেশৰ শ্বাহিদ ৰাজাই বন্দৰ হৈ ইৰাণত প্ৰৱেশ কৰা সামুদ্ৰিক যাত্ৰীসকলেও আহি পোৱাৰ লগে লগে ভিছা লাভ কৰিব পাৰিব। <ref>{{cite web | title=Shahid Rajaee Port Visa on Arrival | url=https://financialtribune.com/articles/people-travel/62981/10-iranian-airports-issue-visa-on-arrival | website=financialtribune.com|date=23 April 2017 | access-date= April 24, 2017}}</ref> ==আগতীয়াকৈ ভিছাৰ প্ৰয়োজন== তলত উল্লেখ কৰা দেশসমূহৰ নাগৰিক ই-ভিছাৰ বাবে অযোগ্য, আৰু সেয়েহে ইৰাণৰ দূতাবাস বা কনছুলেটত আগতীয়াকৈ ভিছা লাভ কৰিব লাগিব: <ref name="tim"/><ref>{{cite web | url=https://mfa.gov.ir/portal/helpdeskdata/5027/346/%D8%B1%D9%88%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DA%AF%D8%B1%D8%AF%DB%8C%D9%88%DB%8C%D8%B2%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8C | title=Tourist visa}}</ref> {|style=" border-radius:1em; box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); background-color: white; border: 1px solid white; padding: 5px;" |- style="vertical-align:top;" | *{{flag|Afghanistan}} *{{flag|Bangladesh}} *{{flag|Canada}} |valign="top"| *{{flag|Colombia}} *{{flag|Jordan}} *{{flag|Pakistan}} |valign="top"| *{{flag|Somalia}} *{{flag|United Kingdom}} *{{flag|United States}} | |} ===পূৰ্ব অনুমোদনৰ প্ৰয়োজন=== [[আমেৰিকা]]ৰ, ব্ৰিটিছ, [[কানাডা]]ৰ, আৰু কলম্বিয়াৰ পাছপ’ৰ্টধাৰীয়েও ইৰাণ পৰ্যটন ভিছা লৈ ইৰাণলৈ যাব পাৰে। এই দেশসমূহৰ নাগৰিকসকলৰ বাবে ভিছা প্ৰক্ৰিয়াত প্ৰায় আঠ সপ্তাহ সময় লাগে। তেওঁলোকে নিজৰ ভ্ৰমণৰ পৰিকল্পনা আৰু বুকিং কৰিবলৈ ইৰাণৰ এটা প্ৰমাণিত স্থানীয় ট্ৰেভেল এজেন্সী ব্যৱহাৰ কৰিব লাগিব। ভিছা প্ৰদানৰ পূৰ্বে সংস্থাটোৱে আবেদনকাৰীৰ ভ্ৰমণসূচী বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰালয়ত অনুমোদনৰ বাবে দাখিল কৰিব লাগিব। ইৰাণী নাগৰিকৰ আমেৰিকান আৰু কানাডাৰ পত্নীয়ে কোনো এজেন্সীৰ সহায় অবিহনে দেশখনত প্ৰৱেশ আৰু থাকিবলৈ ৯০ দিনলৈকে পৰিয়াল ভিছা লাভ কৰিব পাৰিব। উপৰোক্ত নাগৰিকসকলৰ পাছপ’ৰ্টত ষ্টীকাৰ ভিছা আৰু প্ৰৱেশ ষ্টাম্পো লাভ কৰিব। ==ভিছাৰ আবেদন আৰু প্ৰয়োজনীয়তা== ইৰাণৰ পৰ্যটন ভিছা ৩০ দিন পৰ্যন্ত প্ৰদান কৰা হয় আৰু ৩০ দিনৰ বাবে দুবাৰকৈ বৃদ্ধি কৰিব পাৰি, মুঠতে ৯০ দিন থাকিব। আগমনৰ পূৰ্বে ভিছা লাভ কৰিবলৈ হ’লে ইৰাণৰ বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰালয়ৰ ই-ভিছা ৱেবছাইটৰ জৰিয়তে বা ইৰাণৰ ট্ৰেভেল এজেন্সীৰ জৰিয়তে ভিছা অনুমোদন সংহিতাৰ বাবে আবেদন কৰিব লাগিব। ভিছা মাচুল আপোনাৰ জাতিৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে। ভিছা লাভ কৰাৰ আগতে বা ভিঅ’এ (ভিছা-অন-এৰিভাল)ৰ বাবে আবেদন কৰাৰ সময়ত ভিছাৰ মাচুল পৰিশোধ কৰা হয়। স্থানীয় ইৰাণী ট্ৰেভেল এজেন্সীয়ে অলপ বেছি মাচুলৰ বিনিময়ত উন্নত সহায়, অনুসৰণ আৰু সুবিধা প্ৰদান কৰে। এবাৰ ভিছা অনুমোদন কড লাভ কৰিলে, ইৰাণৰ যিকোনো আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰত উপস্থিত হোৱাৰ আগতে বা উপস্থিত হোৱাৰ পিছত বিশ্বজুৰি ইৰাণৰ যিকোনো দূতাবাস বা কনছুলেটৰ পৰা ভিছা লাভ কৰিব পাৰি। বেছিভাগ দেশৰ নাগৰিকে (আমেৰিকা, ব্ৰিটিছ, আৰু কানাডাৰ পাছপ’ৰ্টধাৰীৰ বাহিৰে) বিমানবন্দৰত উপস্থিত হোৱাৰ লগে লগে, আগতীয়াকৈ আবেদন নকৰাকৈয়ে, ‘ভিছা-অন-এৰিভাল’ (ভিঅ’এ) হিচাপে তেওঁলোকৰ পৰ্যটন ভিছা লাভ কৰিব পাৰে। এই পদ্ধতি শেষ মুহূৰ্তত ভ্ৰমণকাৰীৰ বাবে সুবিধাজনক হ’লেও ইয়াৰ দ্বাৰা ভিছা বাতিলৰ আশংকা অধিক আৰু এয়া অধিক সময় লাগে । ==ছেপ্টেম্বৰ ২০২৫ ভিছা নীতি নবীকৰণ== ২০২৫ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত ইৰাণৰ বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰালয়ে ২০২৫ চনৰ আগষ্ট মাহৰ ভিছা নীতি সংশোধন কৰি স্পষ্ট কৰি দিছিল যে এই নতুন নিষেধাজ্ঞাসমূহ কেৱল ইউৰোপীয় দেশ, অষ্ট্ৰেলিয়া, নিউজিলেণ্ড, আমেৰিকা, যুক্তৰাজ্য আৰু কানাডাৰ নাগৰিকৰ ক্ষেত্ৰতহে প্ৰযোজ্য। এই নিয়মৰ অধীনত পঞ্জীয়নভুক্ত ট্ৰেভেল এজেন্সীয়ে আয়োজন কৰা গাইড ট্যুৰৰ অংশ হিচাপে আক্ৰান্ত দেশৰ ভ্ৰমণকাৰীয়ে ইৰাণলৈ যাব লাগিব। অনুজ্ঞাপত্ৰপ্ৰাপ্ত গাইড অবিহনে স্বতন্ত্ৰ ভ্ৰমণৰ অনুমতি এতিয়া নাই। আবেদনকাৰীয়ে তেওঁলোকৰ ভ্ৰমণ ইতিহাস, শিক্ষাৰ পটভূমি, নিয়োগৰ বিৱৰণ, আৰু ছ'চিয়েল মিডিয়া একাউণ্ট অন্তৰ্ভুক্ত কৰা "ৰিজ্যুম ফাইল"ও জমা দিব লাগিব; তেওঁলোকে এটা স্বাক্ষৰিত ভ্ৰমণ চুক্তি আৰু এটা নিশ্চিত ভ্ৰমণসূচীও দাখিল কৰিব লাগিব, য'ত প্ৰি-বুকিং কৰা বাসস্থানৰ সবিশেষও থাকিব লাগিব। ভিছা প্ৰক্ৰিয়াত সপ্তাহৰ শেষৰ দিন আৰু ৰাষ্ট্ৰীয় বন্ধৰ দিন বাদ দি প্ৰায় দুসপ্তাহৰ পৰা তিনি সপ্তাহ সময় লাগে। ভিছাৰ প্ৰয়োজনীয়তাৰ পৰা ৰেহাই পোৱা দেশৰ নাগৰিকৰ ক্ষেত্ৰত এই নীতি প্ৰযোজ্য নহয়; তেওঁলোকে ভিছা অবিহনে ইৰাণত প্ৰৱেশ কৰি যাব পাৰে, যদিহে তেওঁলোকে নিৰ্ধাৰিত সময়সীমা অতিক্ৰম নকৰে আৰু কেৱল অনুজ্ঞাপত্ৰপ্ৰাপ্ত থকাৰ ব্যৱস্থাতহে থাকে। <ref>{{cite web | url=https://iranstravel.com/new-iran-visa-regulations/ | title=New Iran Visa Regulations}}</ref> ==অক্টোবৰ ২০২৫ ইৰাণ ভিছা নীতিৰ পুনৰীক্ষণ== ২০২৫ চনৰ অক্টোবৰৰ পৰা ইৰাণৰ ভিছা প্ৰক্ৰিয়াই পূৰ্বৰ, অধিক নমনীয় ৰূপলৈ ঘূৰি আহিছে। প্ৰায়বোৰ ভ্ৰমণকাৰীয়ে পুনৰবাৰ ইৰাণৰ পঞ্জীয়নভুক্ত ট্ৰেভেল এজেন্সীৰ জৰিয়তে ভিছাৰ বাবে আবেদন কৰিব পাৰিব আৰু সমগ্ৰ দেশতে মুক্তভাৱে ভ্ৰমণ কৰিব পাৰিব। চলিত বৰ্ষৰ আৰম্ভণিতে কাৰ্যকৰী কৰা অধিক কঠোৰ অস্থায়ী ব্যৱস্থাৰ তুলনাত এয়া এক উল্লেখযোগ্য পৰিৱৰ্তন। যদিও ভ্ৰমণকাৰীসকলে ভিছাৰ বাবে আবেদন কৰাৰ সময়ত এতিয়াও মোটামুটি ভ্ৰমণসূচী দিব লাগিব, এতিয়া তেওঁলোকৰ আগমনৰ লগে লগে ভ্ৰমণসূচী সলনি কৰাৰ বহু বেছি স্বাধীনতা আছে। কিন্তু এতিয়াও সকলো পৰ্যটকে পঞ্জীয়নভুক্ত হোটেল বা অতিথিশালাত থাকিব লাগিব, কিয়নো বৰ্তমানৰ ইৰাণৰ ভ্ৰমণ নিয়ম অনুসৰি স্থানীয় লোকৰ সৈতে থকা বা পঞ্জীয়নবিহীন ব্যক্তিগত আতিথ্য প্ৰদানকাৰী ব্যৱহাৰ কৰাত নিষেধাজ্ঞা আৰোপ কৰা হৈছে। বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰালয়ৰ নীতি অনুসৰি আমেৰিকা, যুক্তৰাজ্য আৰু কানাডাৰ নাগৰিকে এতিয়াও অনুমোদিত সংস্থাৰ জৰিয়তে পূৰ্ব নিৰ্ধাৰিত গাইড ট্যুৰৰ বুকিং কৰিব লাগিব। <ref>{{cite web | url=https://iranstravel.com/new-iran-visa-regulations/ | title=New Iran Visa Regulations}}</ref> ==প্ৰবেশত থকা সীমাবদ্ধতা== ===বাধ্যতামূলক গাইড === [[কানাডা]], [[যুক্তৰাজ্য]] আৰু [[আমেৰিকা]]ৰ নাগৰিকসকলক সকলো সময়তে চৰকাৰী অনুমোদিত গাইডৰ দ্বাৰা এস্কৰ্ট কৰিব লাগিব। এই দেশসমূহত ইৰাণৰ বিদেশী অভিযান বন্ধ হোৱাৰ বাবে এই নাগৰিকসকলৰ স্বতন্ত্ৰ ভ্ৰমণ নিষিদ্ধ কৰা হৈছে। <ref>{{cite web | url=http://www.iraniantours.com/us.htm | title=ESCORTED TOURS THROUGH IRAN}}</ref> ===ইজৰাইল=== ইজৰাইলৰ নাগৰিকসকলক প্ৰৱেশ আৰু ট্ৰেনজিটৰ অনুমতি দিয়া নহয়, যদিও তেওঁলোকে নামি একেখন বিমানতে আগবাঢ়ি নাযায়। ইজৰাইলী ভিছা বা ষ্টাম্প (৩৬৫ দিনতকৈ কম পুৰণি), বা ইজৰাইল ভ্ৰমণৰ ইংগিত দিয়া কোনো তথ্য, বা ইজৰাইল ৰাষ্ট্ৰৰ সৈতে কোনো সংযোগ থকা পাছপ'ৰ্ট বা ভ্ৰমণ নথিপত্ৰৰ ধাৰীসকলকো প্ৰৱেশ আৰু ট্ৰেনজিটৰ অনুমতি দিয়া নহয়। <ref>{{cite web | url=http://www.ru.moscow.mfa.ir/index.aspx?fkeyid=&siteid=410&pageid=33932 | title=Visa information on the site of IRI Embassy in Moscow | website=mfa.ir | access-date=2018-04-14 | archive-date=2021-02-25 | archive-url=https://web.archive.org/web/20210225061536/http://www.ru.moscow.mfa.ir/index.aspx?fkeyid=&siteid=410&pageid=33932 | url-status=dead }}</ref> ==তথ্যৰ উৎস== {{Reflist|30em}} ==বাহ্যিক সংযোগ== <!-- ({{NoMoreLinks}}) --> <!-- DO NOT ADD MORE LINKS TO THIS ARTICLE. WIKIPEDIA IS NOT A COLLECTION OF LINKS NOR IS IT A PLACE FOR ADVERTISING (WP:ADV); it does NOT help with SEO ----- If you think that your link might be useful, instead of placing it here, put it on this article's talk page first for editor discussion. Links that are to UNOFFICIAL travel and/or visa agency websites WILL BE DELETED. IF YOU PERSIST, YOUR WEBSITE WILL BE BLACKLISTED BY WIKIPEDIA AND/OR WIKIMEDIA. --> {{Wikivoyage|Iran}} * [http://evisa.mfa.ir/en/ IR-IRAN Electronic Visa (Iran eVisa) Application System] * [https://evisatraveller.mfa.ir Electronic visa of Iran] * [https://en.mfa.gov.ir/ Ministry of Foreign Affairs of I.R.Iran] [[শ্ৰেণী:ইৰান]] dijk0ebzvvwz4cz6iwrgt6lapw8xhv5 604331 604330 2026-05-03T18:58:52Z নৰুনা বৰুৱা 44897 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 604331 wikitext text/x-wiki {{short description|Policy on permits required to enter Iran}} '''ইৰানৰ ভিছা নীতি''' [[ইৰাণ]]লৈ অহা বেছিভাগ পৰ্য্যটকে ভিছা ৰেহাই পোৱা দেশ বা ই-ভিছাৰ বাবে যোগ্য নোহোৱা দেশৰ নাগৰিকৰ বাহিৰে ইৰানলৈ অহাৰ আগতে ইলেক্ট্ৰনিক ভিছা (ই-ভিছা) ল’ব লাগিব; এনে ক্ষেত্ৰত তেওঁলোকে বিশ্বজুৰি ইৰাণৰ যিকোনো কূটনৈতিক মিছনৰপৰা আগতীয়াকৈ ভিছা ল’ব লাগিব। ইৰাণলৈ যাত্ৰীসকলৰ বাবে তেওঁলোকৰ উদ্দেশ্যপ্ৰণোদিত থকাৰ বাহিৰত কমেও ৬ মাহৰ বাবে বৈধ পাছপ’ৰ্ট থাকিব লাগিব। ==অৱলোকন== ইৰাণ আৰু আন দেশ উভয়ৰে দ্বৈত নাগৰিকত্ব থকা লোকৰ ক্ষেত্ৰত ইৰাণত প্ৰৱেশ কৰাৰ সময়ত ইৰাণৰ নাগৰিক হিচাপে গণ্য কৰা হয়, আৰু সেয়েহে ইৰানত প্ৰৱেশৰ সময়ত ইৰাণৰ পাছপ’ৰ্ট ৰখাটো আৱশ্যক। ২০১১ চনৰ পিছত ইৰাণ ভ্ৰমণ কৰা ব্যক্তিসকলৰ ওপৰত [[আমেৰিকা]]ৰ নিষেধাজ্ঞাৰ প্ৰতিক্ৰিয়া স্বৰূপে ইৰাণে আৰু পাছপ'ৰ্টত ভিছা লগোৱা নাই আৰু প্ৰায়বোৰ জাতিৰ বাবে প্ৰৱেশৰ সময়ত ষ্টাম্পও নিদিয়ে।<ref>{{cite web | title=Iran Waives Visa Stamping Rules to Boost Tourism | url=https://ifpnews.com/exclusive/iran-waives-visa-stamping-rules-to-boost-tourism/ | website=IFP News | date=23 November 2018 }}</ref> ২০১৮ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত ইৰাণৰ সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য, হস্তশিল্প আৰু পৰ্যটন সংস্থাৰ (ICHTO) মুৰব্বীয়ে ঘোষণা কৰে যে ইৰাণ এৰি যোৱাৰ পাছত আন দেশলৈ যোৱাৰ বিষয়ে তেওঁলোকৰ উদ্বেগ লাঘৱ কৰাৰ উদ্দেশ্যে বিদেশী পৰ্যটকৰ (আমেৰিকা, কানাডা আৰু ব্ৰিটেইনৰ দৰ্শনাৰ্থীৰ বাহিৰে) পাছপ'ৰ্টত আৰু ষ্টাম্প বা ষ্টীকাৰ লগোৱা নহ'ব।<ref>{{cite web |date=2019-06-24 | title=No more passport stamps for foreign nationals visiting Iran | url=https://www.tehrantimes.com/news/437345/No-more-passport-stamps-for-foreign-nationals-visiting-Iran | access-date=2023-12-14 | website=Tehran Times | language=en}}</ref> ২০১৯ চনৰ জুন মাহত ইৰাণৰ ৰাষ্ট্ৰপতিয়ে স্বৰাজ মন্ত্ৰ্যালয়ক বিদেশীৰ পাছপ’ৰ্টত ষ্টাম্প নিদিয়াৰ সিদ্ধান্ত কাৰ্যকৰী কৰিবলৈ নিৰ্দেশ দিছিল। ==ভিছা নীতিৰ মানচিত্ৰ== [[File:Visa Policy Of Iran.svg|none|thumb|800px|ইৰাণৰ ভিছা নীতি {{legend|#ED1C24|ইৰান}} {{legend|#22B14C|ভিছাৰ প্ৰয়োজন নাই }} {{legend|#7BDF85|ভ্ৰমণ গোট / ই ভিছাৰ বাবে ভিছাৰ প্ৰয়োজন নাই }} {{legend|#9FD5BE|ই ভিছা}} {{legend|#C0C0C0|ভিছাৰ প্ৰয়োজন }} {{legend|#555555|প্ৰবেষ নাকচ কৰা হৈছে (ইজৰাইল) }}]] ==ভিছা ৰেহাই== তলত উল্লেখ কৰা ন্যায়িক অধিকাৰক্ষেত্ৰসমূহৰ নাগৰিকসকলক পৰ্যটন বা ব্যাৱসায়িক উদ্দেশ্যত ইৰাণত প্ৰৱেশ কৰিবলৈ ভিছাৰ প্ৰয়োজন নাই, তলত উল্লেখ কৰা সময়সীমাৰ বাবে (যদিহে অন্যথা উল্লেখ কৰা হোৱা নাই): <ref name="tim">{{Timatic Visa Policy|country=IR|access-date=13 November 2023}}</ref> {|style=" border-radius:1em; box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); background-color: white; border: 1px solid white; padding: 5px; " |- style="vertical-align:top; " | '''যিকোনো ১৮০ দিনৰ ভিতৰত ৯০ দিন ''' {| | *{{flag|Armenia}} |valign="top"| *{{flag|Oman}} |valign="top"| *{{flag|Syria}}¹ |valign="top"| *{{flag|Turkey}} | |} '''৪৫ দিন''' *{{flag|Georgia}} '''৩০ দিন''' {| | *{{flag|Lebanon}} |valign="top"| *{{flag|Iraq}} |valign="top"| *{{flag|Tajikistan}}² | |} '''২১ দিন''' {| | *{{flag|China}}³ |valign="top"| *{{flag|Hong Kong}}³ |valign="top"| *{{flag|Macao}}³ | |} '''২০ দিন''' *{{flag|Egypt}} '''১৫ দিন''' *{{flag|Venezuela}}⁴ '''যিকোনো ১৮০ দিনৰ ভিতৰত ১৫ দিন '''⁵ {| | | |} {| | *{{flag|Belarus}} *{{flag|Bosnia and Herzegovina}} *{{flag|Brazil}} *{{flag|Brunei}} *{{flag|Cambodia}} *{{flag|Croatia}} |valign="top"| *{{flag|Cuba}} *{{flag|Indonesia}} *{{flag|Japan}} *{{flag|Kyrgyzstan}} *{{flag|Mauritania}} *{{flag|Mauritius}} |valign="top"| *{{flag|Mexico}} *{{flag|Peru}} *{{flag|Serbia}} *{{flag|Seychelles}} *{{flag|Singapore}}<ref>{{cite web | url=https://www.mfa.gov.sg/countries-regions/i/iran-islamic-republic-of/travel-page | title=Travel Page - Iran | website=www.mfa.gov.sg | publisher=[[Ministry of Foreign Affairs (Singapore)]]}}</ref> *{{flag|Tanzania}} |valign="top"| *{{flag|Tunisia}} *{{flag|Uzbekistan}} *{{flag|Vietnam}} *{{flag|Zimbabwe}} | |} '''১৪ দিন''' {| | *{{flag|Azerbaijan}} |valign="top"| *{{flag|Kazakhstan}} |valign="top"| *{{flag|Malaysia}} | |} | |} _{1 - ভিছা ৰেহাইৰ বাবে যোগ্যতা অৰ্জন কৰিবলৈ বিমানযোগে ইৰাণত প্ৰৱেশ কৰিব লাগিব।}<br/> _{2 - ভিছা ৰেহাইৰ বাবে যোগ্যতা অৰ্জন কৰিবলৈ দুছানবে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰৰপৰা যাত্ৰা কৰি ইমাম খোমেইনি আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰত উপস্থিত হ’ব লাগিব।}<br/> _{3 - পিপলছ ৰিপাব্লিক অৱ চাইনা পাছপ’ৰ্ট, হংকং বিশেষ প্ৰশাসনিক অঞ্চলৰ পাছপ’ৰ্ট বা মাকাও বিশেষ প্ৰশাসনিক অঞ্চলৰ পাছপ’ৰ্ট থকা চীনা নাগৰিকৰ বাবে।}<br /> _{4 -৯০ দিনলৈকে বৃদ্ধি কৰিব পৰাকৈ থকাৰ সময়।}<br/> _{5 - কেৱল পৰ্যটনৰ উদ্দেশ্যে।} {| | class="nowrap" style="padding:0 2em 0 0"| *{{flag|Russia}} | Citizens of [[Russia]] travelling in a tour group (comprising between 5 and 50 people) together with a representative of the tour group operator may also enter Iran without a visa, for a maximum stay of 90 days within any 180 days.<ref name="tim"/> |} {| class="wikitable collapsible collapsed" |- ! style="width:100%; "; "|Date of visa changes |- | {{Incomplete list|date=July 2017}} * 1 February 2010: Azerbaijan<ref name="trend.az">{{cite web|url=https://en.trend.az/azerbaijan/society/2451792.html|title=Iran extends visa-free regime to Azerbaijani citizens|date=2 November 2015|website=trend.az}}</ref> * 29 July 2015: Egypt, Georgia, Lebanon, Syria and Turkey<ref>{{cite web|url=http://www.alaraby.co.uk/english/news/2015/7/29/iran-waives-visa-requirements-for-egypt-lebanon-syria-nationals|title=Iran waives visa requirements for Egypt, Lebanon, Syria nationals|first=Abubakr|last=al-Shamahi|date=29 July 2015 }}</ref> * 10 August 2016: Armenia<ref>[https://newsarmenia.am/news/armenia/vstupil-v-silu-armyano-iranskiy-memorandum-ob-otmene-vezdnykh-viz/ Вступил в силу армяно-иранский меморандум об отмене въездных виз]</ref> * 1 November 2017: Serbia<ref>{{cite web|url=http://www.mfa.gov.rs/en/consular-news-from-front-page/115-consular-news/17222-the-decision-of-the-islamic-republic-of-iran-on-visa-exemption-for-the-nationals-of-the-republic-of-serbia-holders-of-ordinary-passaports|title=THE DECISION OF THE ISLAMIC REPUBLIC OF IRAN ON VISA EXEMPTION FOR THE NATIONALS OF THE REPUBLIC OF SERBIA, HOLDERS OF ORDINARY PASSAPORTS|website=www.mfa.gov.rs}}</ref> * 21 July 2019: China,<ref>{{cite web | url=https://www.weibo.com/u/2312751365?is_hot=1#_rnd1563738100556 | title=Sina Visitor System }}</ref> Hong Kong and Macau * 24 October 2019: Iraq<ref>[https://www.tehrantimes.com/news/440902/Iran-temporarily-lifts-visa-requirement-for-Iraqi-nationals Iran temporarily lifts visa requirement for Iraqi nationals]</ref><ref>{{cite web | url=https://www.middleeastmonitor.com/20211027-iran-and-iraq-start-visa-waiver-programme/ | title=Iran and Iraq start visa waiver programme | date=27 October 2021 }}</ref> (was canceled between December 27, 2019 to October 2021) * 11 November 2022: Kazakhstan<ref>{{cite web | url=https://astanatimes.com/2022/11/iran-introduces-visa-free-regime-for-kazakh-citizens/#:~:text=The%20Government%20of%20the%20Islamic,expand%20and%20deepen%20bilateral%20relations | title=Iran Introduces Visa-Free Regime for Kazakh Citizens | date=8 November 2022 }}</ref> * 4 February 2024: Bosnia and Herzegovina, Bahrain, Belarus, Brazil, Brunei, Cambodia, Croatia, Cuba, India, Indonesia, Japan, Kyrgyzstan, Kuwait, Mauritania, Mauritius, Mexico, Peru, Qatar, Saudi Arabia, Serbia (resumed), Seychelles, Singapore, Tanzania, Tunisia, United Arab Emirates, Vietnam, Uzbekistan and Zimbabwe<ref>{{cite web | url=https://hongkong.mfa.gov.ir/en/newsview/739159 | title=Iran Waives Visa Requirement for 28 Countries | date=1 February 2024 }}</ref><ref>{{cite web |title=Iran to implement visa waiver for 32 countries on Feb. 4 |url=https://www.tehrantimes.com/news/494393/Iran-to-implement-visa-waiver-for-32-countries-on-Feb-4 |website=Tehran Times |publisher=[[Tehran Times]] |access-date=3 February 2024 |language=en |date=31 January 2024}}</ref> * 10 August 2024: Tajikistan<ref>[https://www.rferl.org/a/tajikistan-iran-visa-free-travel/33067511.html Tajik-Iranian Visa-Free Travel Deal To Begin August 10]</ref> '''Canceled''': * 17 October 2018: Serbia<ref>[https://www.tehrantimes.com/news/428659/Iran-ends-visa-free-travel-for-Serbians Iran ends visa-free travel for Serbians]</ref> (resumed in February 2024) * 27 December 2019: Iraq (resumed in October 2021) * 22 November 2025: India<ref>[https://gulfnews.com/world/asia/india/urgent-travel-advisory-indians-lose-irans-visa-free-entry-from-november-22-heres-why-1.500350504 Iran ends visa-free travel for Indians]</ref> |} ===ইৰাণৰ মুক্ত বাণিজ্য মণ্ডল=== সকলো পৰ্যটকে কিছ দ্বীপ, কেছম দ্বীপ, বা অন্যান্য মুক্ত বাণিজ্য অঞ্চলত ভিছা অবিহনে ১৪ দিন বা তাতকৈ কম সময় থাকিব পাৰে। আমেৰিকানসকল (পুয়েৰ্টো ৰিকো, ইউ.এছ. ভাৰ্জিন দ্বীপপুঞ্জ, আৰু গুৱামৰ বাহিৰে), কানাডিয়ান আৰু ব্ৰিটিছ নাগৰিকসকলৰ ক্ষেত্ৰত আগমনৰ সময়ত তেওঁলোকৰ বাবে অপেক্ষা কৰি থকা এজন প্ৰমাণিত এস্কৰ্ট গাইড থাকিব লাগিব, আৰু আগতীয়াকৈ হোটেল বুকিং কৰিব লাগিব। ২০২২ চনত পৰ্যটকে দুসপ্তাহলৈকে ভিছা অবিহনে তলত দিয়া মুক্ত বাণিজ্য অঞ্চলত থাকিব পাৰিব: <ref>{{cite web | url=http://www.irantravelingcenter.com/no-visa-required-for-iran/ | title=No Visa required for Iran free trade zones | date=30 June 2015 | access-date=14 January 2018 | archive-date=4 August 2021 | archive-url=https://web.archive.org/web/20210804022303/https://www.irantravelingcenter.com/no-visa-required-for-iran/ | url-status=dead }}</ref> *আৰভাণ্ড ফ্ৰী জ'ন * আৰাছ মুক্ত অঞ্চল * চাবাহৰ মুক্ত বাণিজ্য-ঔদ্যোগিক অঞ্চল * মাকু, ইৰাণ * কেছম দ্বীপ * কিছ দ্বীপ * আনজালি ===নন অৰ্ডিনেৰী পাছপ'ৰ্ট=== [[File:Visa policy of Iran for holders of diplomatic and service category passports.png|800px|none|thumb|কূটনৈতিক, চৰকাৰী বা সেৱাৰ পাছপ'ৰ্টধাৰীৰ বাবে ইৰাণৰ ভিছা নীতি {{legend|#ED1C24|ইৰান}} {{legend|#3F51B5|কূটনৈতিক বা সেৱা পাছপ’ৰ্টধাৰীৰ বাবে ভিছাৰ প্ৰয়োজন নাই }} {{legend|#559CD1|কেৱল কূটনৈতিক পাছপ’ৰ্টৰ বাবে ভিছাৰ প্ৰয়োজন নাই }}]] তলত উল্লেখ কৰা দেশসমূহে প্ৰদান কৰা পাছপ’ৰ্টৰ ধাৰীসকলক ভিছা অবিহনে ইৰাণত প্ৰৱেশৰ অনুমতি দিয়া হৈছে। {|style=" border-radius:1em; box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); background-color: white; border: 1px solid white; padding: 5px; " |- style="vertical-align:top; " | *{{flag|Afghanistan}}^{D 3} *{{flag|Albania}}^D ^S ⁷ *{{flag|Armenia}}^{D 4} *{{flag|Azerbaijan}}^D ^S ³ *{{flag|Belarus}}^D ^O ⁷ *{{flag|Benin}}^D ^S ⁷ *{{flag|Bolivia}}^D ^S ⁵ *{{flag|Bosnia and Herzegovina}}^D ^S ³ *{{flag|Brazil}}^{D 3} *{{flag|Brunei}}^D ^O ⁷ *{{flag|Bulgaria}}^D ^S ³ *{{flag|Burkina Faso}}^D ^S ³ *{{flag|Cambodia}}^D ^S ⁷ *{{flag|China}}^D ^S ³ *{{flag|Colombia}}^D ^S ³ *{{flag|Croatia}}^D ^S ³ |valign="top"| *{{flag|Cuba}}^D ^S ⁴ *{{flag|Congo}}^D ^S ¹ *{{flag|Cyprus}}^D ^S ¹ *{{flag|Ecuador}}^D ^S ⁴ *{{flag|Egypt}}^D ^S ⁸ *{{flag|Ghana}}^D ^S ⁷ *{{flag|Greece}}^D ¹ *{{flag|Guinea}}^D ^S ³ *{{flag|Guyana}}^D ^S ³ *{{flag|Hungary}}^D ³ *{{flag|India}}^D ³ *{{flag|Indonesia}}^D ^S ¹⁰ *{{flag|Iraq}}^D ^S ⁶ *{{flag|Japan}}^D ^O ¹ *{{flag|Kazakhstan}}^D ^S ⁷ *{{flag|Kenya}}^D ^S ³ |valign="top"| *{{flag|Kyrgyzstan}}^D ^S ³ *{{flag|Lebanon}}^D ^S ⁷ *{{flag|Malaysia}}^D ^S ⁹ *{{flag|Malawi}}^D ^S ³ *{{flag|Mali}}^D ^S ³ *{{flag|Moldova}}^D ^S ³ *{{flag|Montenegro}}^D ^S ⁷ *{{flag|Nicaragua}}^D ^S ² *{{flag|North Korea}}^D ⁷ *{{flag|North Macedonia}}^D ^S ³ *{{flag|Oman}}^D ^O ^S ^Sp ⁷ *{{flag|Pakistan}}^D ^O ¹ *{{flag|Philippines}}^D ^S ⁷ *{{flag|Poland}}^D ² *{{flag|Portugal}}^D ^Sp ⁴ *{{flag|Romania}}^{D 3} |valign="top"| *{{flag|Russia}}^D ^S ⁷ *{{flag|Senegal}}^D ^S ³ *{{flag|Serbia}}^D ^S ⁷ *{{flag|Sierra Leone}}^D ^S ³ *{{flag|South Korea}}^D ^S ¹ *{{flag|Switzerland}}^{D 3} *{{flag|Syria}}^D ^O ^S ^Sp ⁷ *{{flag|Tajikistan}}^D ^S ³ *{{flag|Tunisia}}^D ^S ³ *{{flag|Turkmenistan}}^D ^S ³ *{{flag|Turkey}}^D ^S ¹ *{{flag|Ukraine}}^D ^S ⁷ *{{flag|Venezuela}}^D ^S ³ *{{flag|Vietnam}}^D ^O ⁷ *{{flag|Zimbabwe}}^D ^S ⁷ | |} _{D - কূটনৈতিক পাছপ’ৰ্ট}<br/> _{O -অফিচিয়েল পাছপ'ৰ্ট}<br/> _{S - চাৰ্ভিছ (সেৱাৰ)পাছপৰ্ট}<br/> _{Sp -বিশেষ পাছপ’ৰ্ট}<br/> _{1 - ৩ মাহ}<br/> _{2 - ২ মাহ}<br/> _{3 - ১ মাহ}<br/> _{4 - ৯০ দিন}<br/> _{5 - ৬০ দিন}<br/> _{6 - ৪৫ দিন}<br/> _{7 - ৩০ দিন}<br/> _{8 - ২০ দিন}<br/> _{9 - ১৫ দিন}<br/> _{10 - ১৪ দিন} ===ভৱিষ্যতৰ পৰিৱৰ্তন=== ইৰাণে তলত উল্লেখ কৰা দেশসমূহৰ সৈতে ভিছা ৰেহাইৰ চুক্তি স্বাক্ষৰ কৰিছে যদিও সেইবোৰ এতিয়াও বলবৎ হোৱা নাই। {| class="wikitable" |- ! দেশ ! পাছপ'ৰ্ট ! চুক্তি স্বাক্ষৰিত |- | {{flag|Qatar}}<ref>{{cite web | url=https://parstoday.com/en/news/iran-i166874-iran_qatar_sign_14_bilateral_deals_including_visa_waiver | title=Iran, Qatar sign 14 bilateral deals, including visa waiver | date=22 February 2022}}</ref> ¹ | সকলো |২১ ফেব্ৰুৱাৰী ২০২২ |- |} _{1 - সাধাৰণ পাছপ’ৰ্টৰ বাবে একপক্ষীয় ৰেহাই দিয়া হৈছিল।} ==ইলেক্ট্ৰনিক ভিছা (ই-ভিছা)== আন দেশৰ নাগৰিকে ই-ভিছাৰ বাবে আবেদন কৰিব লাগিব, যিয়ে তেওঁলোকক আগমনৰ সময়ত সৰ্বাধিক ৩০ দিনৰ বাবে ভিছা প্ৰদান কৰিব। ৩০ দিনৰ বাবে দুবাৰকৈ থকাৰ সময় বৃদ্ধি কৰিব পাৰি, মুঠ ৯০ দিনৰ বাবে। <ref>{{cite web | url=https://evisa.mfa.ir/en/ | title=Iran eVisa}}</ref> [[আফগানিস্তান]], [[বাংলাদেশ]], [[কানাডা]], কলম্বিয়া, জৰ্ডান, [[পাকিস্তান]], ছোমালিয়া, [[যুক্তৰাজ্য]] আৰু [[আমেৰিকা]]ৰ নাগৰিকৰ বাবে ই-ভিছা প্ৰযোজ্য নহয়। (''শ্বাহিদ ৰাজাই বন্দৰ'')দক্ষিণ হৰমোজগান প্ৰদেশৰ শ্বাহিদ ৰাজাই বন্দৰ হৈ ইৰাণত প্ৰৱেশ কৰা সামুদ্ৰিক যাত্ৰীসকলেও আহি পোৱাৰ লগে লগে ভিছা লাভ কৰিব পাৰিব। <ref>{{cite web | title=Shahid Rajaee Port Visa on Arrival | url=https://financialtribune.com/articles/people-travel/62981/10-iranian-airports-issue-visa-on-arrival | website=financialtribune.com|date=23 April 2017 | access-date= April 24, 2017}}</ref> ==আগতীয়াকৈ ভিছাৰ প্ৰয়োজন== তলত উল্লেখ কৰা দেশসমূহৰ নাগৰিক ই-ভিছাৰ বাবে অযোগ্য, আৰু সেয়েহে ইৰাণৰ দূতাবাস বা কনছুলেটত আগতীয়াকৈ ভিছা লাভ কৰিব লাগিব: <ref name="tim"/><ref>{{cite web | url=https://mfa.gov.ir/portal/helpdeskdata/5027/346/%D8%B1%D9%88%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DA%AF%D8%B1%D8%AF%DB%8C%D9%88%DB%8C%D8%B2%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8C | title=Tourist visa}}</ref> {|style=" border-radius:1em; box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); background-color: white; border: 1px solid white; padding: 5px; " |- style="vertical-align:top; " | *{{flag|Afghanistan}} *{{flag|Bangladesh}} *{{flag|Canada}} |valign="top"| *{{flag|Colombia}} *{{flag|Jordan}} *{{flag|Pakistan}} |valign="top"| *{{flag|Somalia}} *{{flag|United Kingdom}} *{{flag|United States}} | |} ===পূৰ্ব অনুমোদনৰ প্ৰয়োজন=== [[আমেৰিকা]]ৰ, ব্ৰিটিছ, [[কানাডা]]ৰ, আৰু কলম্বিয়াৰ পাছপ’ৰ্টধাৰীয়েও ইৰাণ পৰ্যটন ভিছা লৈ ইৰাণলৈ যাব পাৰে। এই দেশসমূহৰ নাগৰিকসকলৰ বাবে ভিছা প্ৰক্ৰিয়াত প্ৰায় আঠ সপ্তাহ সময় লাগে। তেওঁলোকে নিজৰ ভ্ৰমণৰ পৰিকল্পনা আৰু বুকিং কৰিবলৈ ইৰাণৰ এটা প্ৰমাণিত স্থানীয় ট্ৰেভেল এজেন্সী ব্যৱহাৰ কৰিব লাগিব। ভিছা প্ৰদানৰ পূৰ্বে সংস্থাটোৱে আবেদনকাৰীৰ ভ্ৰমণসূচী বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰ্যালয়ত অনুমোদনৰ বাবে দাখিল কৰিব লাগিব। ইৰাণী নাগৰিকৰ আমেৰিকান আৰু কানাডাৰ পত্নীয়ে কোনো এজেন্সীৰ সহায় অবিহনে দেশখনত প্ৰৱেশ আৰু থাকিবলৈ ৯০ দিনলৈকে পৰিয়াল ভিছা লাভ কৰিব পাৰিব। উপৰ্যুক্ত নাগৰিকসকলৰ পাছপ’ৰ্টত ষ্টীকাৰ ভিছা আৰু প্ৰৱেশ ষ্টাম্পো লাভ কৰিব। ==ভিছাৰ আবেদন আৰু প্ৰয়োজনীয়তা== ইৰাণৰ পৰ্যটন ভিছা ৩০ দিন পৰ্যন্ত প্ৰদান কৰা হয় আৰু ৩০ দিনৰ বাবে দুবাৰকৈ বৃদ্ধি কৰিব পাৰি, মুঠতে ৯০ দিন থাকিব। আগমনৰ পূৰ্বে ভিছা লাভ কৰিবলৈ হ’লে ইৰাণৰ বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰ্যালয়ৰ ই-ভিছা ৱেবছাইটৰ জৰিয়তে বা ইৰাণৰ ট্ৰেভেল এজেন্সীৰ জৰিয়তে ভিছা অনুমোদন সংহিতাৰ বাবে আবেদন কৰিব লাগিব। ভিছা মাচুল আপোনাৰ জাতিৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে। ভিছা লাভ কৰাৰ আগতে বা ভিঅ’এ (ভিছা-অন-এৰিভাল)ৰ বাবে আবেদন কৰাৰ সময়ত ভিছাৰ মাচুল পৰিশোধ কৰা হয়। স্থানীয় ইৰাণী ট্ৰেভেল এজেন্সীয়ে অলপ বেছি মাচুলৰ বিনিময়ত উন্নত সহায়, অনুসৰণ আৰু সুবিধা প্ৰদান কৰে। এবাৰ ভিছা অনুমোদন কড লাভ কৰিলে, ইৰাণৰ যিকোনো আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰত উপস্থিত হোৱাৰ আগতে বা উপস্থিত হোৱাৰ পিছত বিশ্বজুৰি ইৰাণৰ যিকোনো দূতাবাস বা কনছুলেটৰপৰা ভিছা লাভ কৰিব পাৰি। বেছিভাগ দেশৰ নাগৰিকে (আমেৰিকা, ব্ৰিটিছ, আৰু কানাডাৰ পাছপ’ৰ্টধাৰীৰ বাহিৰে) বিমানবন্দৰত উপস্থিত হোৱাৰ লগে লগে, আগতীয়াকৈ আবেদন নকৰাকৈয়ে, ‘ভিছা-অন-এৰিভাল’ (ভিঅ’এ) হিচাপে তেওঁলোকৰ পৰ্যটন ভিছা লাভ কৰিব পাৰে। এই পদ্ধতি শেষ মুহূৰ্তত ভ্ৰমণকাৰীৰ বাবে সুবিধাজনক হ’লেও ইয়াৰদ্বাৰা ভিছা বাতিলৰ আশংকা অধিক আৰু এয়া অধিক সময় লাগে। ==ছেপ্টেম্বৰ ২০২৫ ভিছা নীতি নবীকৰণ== ২০২৫ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত ইৰাণৰ বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰ্যালয়ে ২০২৫ চনৰ আগষ্ট মাহৰ ভিছা নীতি সংশোধন কৰি স্পষ্ট কৰি দিছিল যে এই নতুন নিষেধাজ্ঞাসমূহ কেৱল ইউৰোপীয় দেশ, অষ্ট্ৰেলিয়া, নিউজিলেণ্ড, আমেৰিকা, যুক্তৰাজ্য আৰু কানাডাৰ নাগৰিকৰ ক্ষেত্ৰতহে প্ৰযোজ্য। এই নিয়মৰ অধীনত পঞ্জীয়নভুক্ত ট্ৰেভেল এজেন্সীয়ে আয়োজন কৰা গাইড ট্যুৰৰ অংশ হিচাপে আক্ৰান্ত দেশৰ ভ্ৰমণকাৰীয়ে ইৰাণলৈ যাব লাগিব। অনুজ্ঞাপত্ৰপ্ৰাপ্ত গাইড অবিহনে স্বতন্ত্ৰ ভ্ৰমণৰ অনুমতি এতিয়া নাই। আবেদনকাৰীয়ে তেওঁলোকৰ ভ্ৰমণ ইতিহাস, শিক্ষাৰ পটভূমি, নিয়োগৰ বিৱৰণ, আৰু ছ'চিয়েল মিডিয়া একাউণ্ট অন্তৰ্ভুক্ত কৰা "ৰিজ্যুম ফাইল"ও জমা দিব লাগিব; তেওঁলোকে এটা স্বাক্ষৰিত ভ্ৰমণ চুক্তি আৰু এটা নিশ্চিত ভ্ৰমণসূচীও দাখিল কৰিব লাগিব, য'ত প্ৰি-বুকিং কৰা বাসস্থানৰ সবিশেষও থাকিব লাগিব। ভিছা প্ৰক্ৰিয়াত সপ্তাহৰ শেষৰ দিন আৰু ৰাষ্ট্ৰীয় বন্ধৰ দিন বাদ দি প্ৰায় দুসপ্তাহৰপৰা তিনি সপ্তাহ সময় লাগে। ভিছাৰ প্ৰয়োজনীয়তাৰপৰা ৰেহাই পোৱা দেশৰ নাগৰিকৰ ক্ষেত্ৰত এই নীতি প্ৰযোজ্য নহয়; তেওঁলোকে ভিছা অবিহনে ইৰাণত প্ৰৱেশ কৰি যাব পাৰে, যদিহে তেওঁলোকে নিৰ্ধাৰিত সময়সীমা অতিক্ৰম নকৰে আৰু কেৱল অনুজ্ঞাপত্ৰপ্ৰাপ্ত থকাৰ ব্যৱস্থাতহে থাকে। <ref>{{cite web | url=https://iranstravel.com/new-iran-visa-regulations/ | title=New Iran Visa Regulations}}</ref> ==অক্টোবৰ ২০২৫ ইৰাণ ভিছা নীতিৰ পুনৰীক্ষণ== ২০২৫ চনৰ অক্টোবৰৰপৰা ইৰাণৰ ভিছা প্ৰক্ৰিয়াই পূৰ্বৰ, অধিক নমনীয় ৰূপলৈ ঘূৰি আহিছে। প্ৰায়বোৰ ভ্ৰমণকাৰীয়ে পুনৰবাৰ ইৰাণৰ পঞ্জীয়নভুক্ত ট্ৰেভেল এজেন্সীৰ জৰিয়তে ভিছাৰ বাবে আবেদন কৰিব পাৰিব আৰু সমগ্ৰ দেশতে মুক্তভাৱে ভ্ৰমণ কৰিব পাৰিব। চলিত বৰ্ষৰ আৰম্ভণিতে কাৰ্যকৰী কৰা অধিক কঠোৰ অস্থায়ী ব্যৱস্থাৰ তুলনাত এয়া এক উল্লেখযোগ্য পৰিৱৰ্তন। যদিও ভ্ৰমণকাৰীসকলে ভিছাৰ বাবে আবেদন কৰাৰ সময়ত এতিয়াও মোটামুটি ভ্ৰমণসূচী দিব লাগিব, এতিয়া তেওঁলোকৰ আগমনৰ লগে লগে ভ্ৰমণসূচী সলনি কৰাৰ বহু বেছি স্বাধীনতা আছে। কিন্তু এতিয়াও সকলো পৰ্যটকে পঞ্জীয়নভুক্ত হোটেল বা অতিথিশালাত থাকিব লাগিব, কিয়নো বৰ্তমানৰ ইৰাণৰ ভ্ৰমণ নিয়ম অনুসৰি স্থানীয় লোকৰ সৈতে থকা বা পঞ্জীয়নবিহীন ব্যক্তিগত আতিথ্য প্ৰদানকাৰী ব্যৱহাৰ কৰাত নিষেধাজ্ঞা আৰোপ কৰা হৈছে। বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰ্যালয়ৰ নীতি অনুসৰি আমেৰিকা, যুক্তৰাজ্য আৰু কানাডাৰ নাগৰিকে এতিয়াও অনুমোদিত সংস্থাৰ জৰিয়তে পূৰ্ব নিৰ্ধাৰিত গাইড ট্যুৰৰ বুকিং কৰিব লাগিব। <ref>{{cite web | url=https://iranstravel.com/new-iran-visa-regulations/ | title=New Iran Visa Regulations}}</ref> ==প্ৰৱেশত থকা সীমাবদ্ধতা== ===বাধ্যতামূলক গাইড === [[কানাডা]], [[যুক্তৰাজ্য]] আৰু [[আমেৰিকা]]ৰ নাগৰিকসকলক সকলো সময়তে চৰকাৰী অনুমোদিত গাইডৰদ্বাৰা এস্কৰ্ট কৰিব লাগিব। এই দেশসমূহত ইৰাণৰ বিদেশী অভিযান বন্ধ হোৱাৰ বাবে এই নাগৰিকসকলৰ স্বতন্ত্ৰ ভ্ৰমণ নিষিদ্ধ কৰা হৈছে। <ref>{{cite web | url=http://www.iraniantours.com/us.htm | title=ESCORTED TOURS THROUGH IRAN}}</ref> ===ইজৰাইল=== ইজৰাইলৰ নাগৰিকসকলক প্ৰৱেশ আৰু ট্ৰেনজিটৰ অনুমতি দিয়া নহয়, যদিও তেওঁলোকে নামি একেখন বিমানতে আগবাঢ়ি নাযায়। ইজৰাইলী ভিছা বা ষ্টাম্প (৩৬৫ দিনতকৈ কম পুৰণি), বা ইজৰাইল ভ্ৰমণৰ ইংগিত দিয়া কোনো তথ্য, বা ইজৰাইল ৰাষ্ট্ৰৰ সৈতে কোনো সংযোগ থকা পাছপ'ৰ্ট বা ভ্ৰমণ নথি-পত্ৰৰ ধাৰীসকলকো প্ৰৱেশ আৰু ট্ৰেনজিটৰ অনুমতি দিয়া নহয়। <ref>{{cite web | url=http://www.ru.moscow.mfa.ir/index.aspx?fkeyid=&siteid=410&pageid=33932 | title=Visa information on the site of IRI Embassy in Moscow | website=mfa.ir | access-date=2018-04-14 | archive-date=2021-02-25 | archive-url=https://web.archive.org/web/20210225061536/http://www.ru.moscow.mfa.ir/index.aspx?fkeyid=&siteid=410&pageid=33932 | url-status=dead }}</ref> ==তথ্যৰ উৎস== {{Reflist|30em}} ==বাহ্যিক সংযোগ== <!-- ({{NoMoreLinks}}) --> <!-- DO NOT ADD MORE LINKS TO THIS ARTICLE. WIKIPEDIA IS NOT A COLLECTION OF LINKS NOR IS IT A PLACE FOR ADVERTISING (WP:ADV); it does NOT help with SEO ----- If you think that your link might be useful, instead of placing it here, put it on this article's talk page first for editor discussion. Links that are to UNOFFICIAL travel and/or visa agency websites WILL BE DELETED. IF YOU PERSIST, YOUR WEBSITE WILL BE BLACKLISTED BY WIKIPEDIA AND/OR WIKIMEDIA. --> {{Wikivoyage|Iran}} * [http://evisa.mfa.ir/en/ IR-IRAN Electronic Visa (Iran eVisa) Application System] * [https://evisatraveller.mfa.ir Electronic visa of Iran] * [https://en.mfa.gov.ir/ Ministry of Foreign Affairs of I.R.Iran] [[শ্ৰেণী:ইৰান]] kq8k39g5jqx22wn6g314ve0v19ix3s9 604332 604331 2026-05-03T19:15:39Z নৰুনা বৰুৱা 44897 604332 wikitext text/x-wiki {{short description|Policy on permits required to enter Iran}} '''ইৰানৰ ভিছা নীতি''' [[ইৰাণ]]লৈ অহা বেছিভাগ পৰ্য্যটকে ভিছা ৰেহাই পোৱা দেশ বা ই-ভিছাৰ বাবে যোগ্য নোহোৱা দেশৰ নাগৰিকৰ বাহিৰে ইৰানলৈ অহাৰ আগতে ইলেক্ট্ৰনিক ভিছা (ই-ভিছা) ল’ব লাগিব; এনে ক্ষেত্ৰত তেওঁলোকে বিশ্বজুৰি ইৰাণৰ যিকোনো কূটনৈতিক মিছনৰপৰা আগতীয়াকৈ ভিছা ল’ব লাগিব। ইৰাণলৈ যাত্ৰীসকলৰ বাবে তেওঁলোকৰ উদ্দেশ্যপ্ৰণোদিত থকাৰ বাহিৰত কমেও ৬ মাহৰ বাবে বৈধ পাছপ’ৰ্ট থাকিব লাগিব। ==অৱলোকন== ইৰাণ আৰু আন দেশ উভয়ৰে দ্বৈত নাগৰিকত্ব থকা লোকৰ ক্ষেত্ৰত ইৰাণত প্ৰৱেশ কৰাৰ সময়ত ইৰাণৰ নাগৰিক হিচাপে গণ্য কৰা হয়, আৰু সেয়েহে ইৰানত প্ৰৱেশৰ সময়ত ইৰাণৰ পাছপ’ৰ্ট ৰখাটো আৱশ্যক। ২০১১ চনৰ পিছত ইৰাণ ভ্ৰমণ কৰা ব্যক্তিসকলৰ ওপৰত [[আমেৰিকা]]ৰ নিষেধাজ্ঞাৰ প্ৰতিক্ৰিয়া স্বৰূপে ইৰাণে আৰু পাছপ'ৰ্টত ভিছা লগোৱা নাই আৰু প্ৰায়বোৰ জাতিৰ বাবে প্ৰৱেশৰ সময়ত ষ্টাম্পও নিদিয়ে।<ref>{{cite web | title=Iran Waives Visa Stamping Rules to Boost Tourism | url=https://ifpnews.com/exclusive/iran-waives-visa-stamping-rules-to-boost-tourism/ | website=IFP News | date=23 November 2018 }}</ref> ২০১৮ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত ইৰাণৰ সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য, হস্তশিল্প আৰু পৰ্যটন সংস্থাৰ (ICHTO) মুৰব্বীয়ে ঘোষণা কৰে যে ইৰাণ এৰি যোৱাৰ পাছত আন দেশলৈ যোৱাৰ বিষয়ে তেওঁলোকৰ উদ্বেগ লাঘৱ কৰাৰ উদ্দেশ্যে বিদেশী পৰ্যটকৰ (আমেৰিকা, কানাডা আৰু ব্ৰিটেইনৰ দৰ্শনাৰ্থীৰ বাহিৰে) পাছপ'ৰ্টত আৰু ষ্টাম্প বা ষ্টীকাৰ লগোৱা নহ'ব।<ref>{{cite web |date=2019-06-24 | title=No more passport stamps for foreign nationals visiting Iran | url=https://www.tehrantimes.com/news/437345/No-more-passport-stamps-for-foreign-nationals-visiting-Iran | access-date=2023-12-14 | website=Tehran Times | language=en}}</ref> ২০১৯ চনৰ জুন মাহত ইৰাণৰ ৰাষ্ট্ৰপতিয়ে স্বৰাজ মন্ত্ৰ্যালয়ক বিদেশীৰ পাছপ’ৰ্টত ষ্টাম্প নিদিয়াৰ সিদ্ধান্ত কাৰ্যকৰী কৰিবলৈ নিৰ্দেশ দিছিল। ==ভিছা নীতিৰ মানচিত্ৰ== [[File:Visa Policy Of Iran.svg|none|thumb|800px|ইৰাণৰ ভিছা নীতি {{legend|#ED1C24|ইৰান}} {{legend|#22B14C|ভিছাৰ প্ৰয়োজন নাই }} {{legend|#7BDF85|ভ্ৰমণ গোট / ই ভিছাৰ বাবে ভিছাৰ প্ৰয়োজন নাই }} {{legend|#9FD5BE|ই ভিছা}} {{legend|#C0C0C0|ভিছাৰ প্ৰয়োজন }} {{legend|#555555|প্ৰবেষ নাকচ কৰা হৈছে (ইজৰাইল) }}]] ==ভিছা ৰেহাই== তলত উল্লেখ কৰা ন্যায়িক অধিকাৰক্ষেত্ৰসমূহৰ নাগৰিকসকলক পৰ্যটন বা ব্যাৱসায়িক উদ্দেশ্যত ইৰাণত প্ৰৱেশ কৰিবলৈ ভিছাৰ প্ৰয়োজন নাই, তলত উল্লেখ কৰা সময়সীমাৰ বাবে (যদিহে অন্যথা উল্লেখ কৰা হোৱা নাই): <ref name="tim">{{Timatic Visa Policy|country=IR|access-date=13 November 2023}}</ref> {|style=" border-radius:1em; box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); background-color: white; border: 1px solid white; padding: 5px; " |- style="vertical-align:top; " | '''যিকোনো ১৮০ দিনৰ ভিতৰত ৯০ দিন ''' {| | *{{flag|Armenia}} |valign="top"| *{{flag|Oman}} |valign="top"| *{{flag|Syria}}¹ |valign="top"| *{{flag|Turkey}} | |} '''৪৫ দিন''' *{{flag|Georgia}} '''৩০ দিন''' {| | *{{flag|Lebanon}} |valign="top"| *{{flag|Iraq}} |valign="top"| *{{flag|Tajikistan}}² | |} '''২১ দিন''' {| | *{{flag|China}}³ |valign="top"| *{{flag|Hong Kong}}³ |valign="top"| *{{flag|Macao}}³ | |} '''২০ দিন''' *{{flag|Egypt}} '''১৫ দিন''' *{{flag|Venezuela}}⁴ '''যিকোনো ১৮০ দিনৰ ভিতৰত ১৫ দিন '''⁵ {| | | |} {| | *{{flag|Belarus}} *{{flag|Bosnia and Herzegovina}} *{{flag|Brazil}} *{{flag|Brunei}} *{{flag|Cambodia}} *{{flag|Croatia}} |valign="top"| *{{flag|Cuba}} *{{flag|Indonesia}} *{{flag|Japan}} *{{flag|Kyrgyzstan}} *{{flag|Mauritania}} *{{flag|Mauritius}} |valign="top"| *{{flag|Mexico}} *{{flag|Peru}} *{{flag|Serbia}} *{{flag|Seychelles}} *{{flag|Singapore}}<ref>{{cite web | url=https://www.mfa.gov.sg/countries-regions/i/iran-islamic-republic-of/travel-page | title=Travel Page - Iran | website=www.mfa.gov.sg | publisher=[[Ministry of Foreign Affairs (Singapore)]]}}</ref> *{{flag|Tanzania}} |valign="top"| *{{flag|Tunisia}} *{{flag|Uzbekistan}} *{{flag|Vietnam}} *{{flag|Zimbabwe}} | |} '''১৪ দিন''' {| | *{{flag|Azerbaijan}} |valign="top"| *{{flag|Kazakhstan}} |valign="top"| *{{flag|Malaysia}} | |} | |} _{1 - ভিছা ৰেহাইৰ বাবে যোগ্যতা অৰ্জন কৰিবলৈ বিমানযোগে ইৰাণত প্ৰৱেশ কৰিব লাগিব।}<br/> _{2 - ভিছা ৰেহাইৰ বাবে যোগ্যতা অৰ্জন কৰিবলৈ দুছানবে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰৰপৰা যাত্ৰা কৰি ইমাম খোমেইনি আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰত উপস্থিত হ’ব লাগিব।}<br/> _{3 - পিপলছ ৰিপাব্লিক অৱ চাইনা পাছপ’ৰ্ট, হংকং বিশেষ প্ৰশাসনিক অঞ্চলৰ পাছপ’ৰ্ট বা মাকাও বিশেষ প্ৰশাসনিক অঞ্চলৰ পাছপ’ৰ্ট থকা চীনা নাগৰিকৰ বাবে।}<br /> _{4 -৯০ দিনলৈকে বৃদ্ধি কৰিব পৰাকৈ থকাৰ সময়।}<br/> _{5 - কেৱল পৰ্যটনৰ উদ্দেশ্যে।} {| | class="nowrap" style="padding:0 2em 0 0"| *{{flag|Russia}} | পৰ্য্যটন গ্ৰুপ অপাৰেটৰৰ প্ৰতিনিধিৰ সৈতে ট্যুৰ গ্ৰুপত (৫ৰ পৰা ৫০জন লোকেৰে গঠিত) ভ্ৰমণ কৰা [[ৰাছিয়া]]ৰ নাগৰিকসকলেও ভিছা অবিহনে ইৰাণত প্ৰৱেশ কৰিব পাৰে, যিকোনো ১৮০ দিনৰ ভিতৰত সৰ্বাধিক ৯০ দিনৰ বাবে। <ref name="tim"/> |} {| class="wikitable collapsible collapsed" |- ! style="width:100%; "; "|Date of visa changes |- | {{Incomplete list|date=July 2017}} * 1 February 2010: Azerbaijan<ref name="trend.az">{{cite web|url=https://en.trend.az/azerbaijan/society/2451792.html|title=Iran extends visa-free regime to Azerbaijani citizens|date=2 November 2015|website=trend.az}}</ref> * 29 July 2015: Egypt, Georgia, Lebanon, Syria and Turkey<ref>{{cite web|url=http://www.alaraby.co.uk/english/news/2015/7/29/iran-waives-visa-requirements-for-egypt-lebanon-syria-nationals|title=Iran waives visa requirements for Egypt, Lebanon, Syria nationals|first=Abubakr|last=al-Shamahi|date=29 July 2015 }}</ref> * 10 August 2016: Armenia<ref>[https://newsarmenia.am/news/armenia/vstupil-v-silu-armyano-iranskiy-memorandum-ob-otmene-vezdnykh-viz/ Вступил в силу армяно-иранский меморандум об отмене въездных виз]</ref> * 1 November 2017: Serbia<ref>{{cite web|url=http://www.mfa.gov.rs/en/consular-news-from-front-page/115-consular-news/17222-the-decision-of-the-islamic-republic-of-iran-on-visa-exemption-for-the-nationals-of-the-republic-of-serbia-holders-of-ordinary-passaports|title=THE DECISION OF THE ISLAMIC REPUBLIC OF IRAN ON VISA EXEMPTION FOR THE NATIONALS OF THE REPUBLIC OF SERBIA, HOLDERS OF ORDINARY PASSAPORTS|website=www.mfa.gov.rs}}</ref> * 21 July 2019: China,<ref>{{cite web | url=https://www.weibo.com/u/2312751365?is_hot=1#_rnd1563738100556 | title=Sina Visitor System }}</ref> Hong Kong and Macau * 24 October 2019: Iraq<ref>[https://www.tehrantimes.com/news/440902/Iran-temporarily-lifts-visa-requirement-for-Iraqi-nationals Iran temporarily lifts visa requirement for Iraqi nationals]</ref><ref>{{cite web | url=https://www.middleeastmonitor.com/20211027-iran-and-iraq-start-visa-waiver-programme/ | title=Iran and Iraq start visa waiver programme | date=27 October 2021 }}</ref> (was canceled between December 27, 2019 to October 2021) * 11 November 2022: Kazakhstan<ref>{{cite web | url=https://astanatimes.com/2022/11/iran-introduces-visa-free-regime-for-kazakh-citizens/#:~:text=The%20Government%20of%20the%20Islamic,expand%20and%20deepen%20bilateral%20relations | title=Iran Introduces Visa-Free Regime for Kazakh Citizens | date=8 November 2022 }}</ref> * 4 February 2024: Bosnia and Herzegovina, Bahrain, Belarus, Brazil, Brunei, Cambodia, Croatia, Cuba, India, Indonesia, Japan, Kyrgyzstan, Kuwait, Mauritania, Mauritius, Mexico, Peru, Qatar, Saudi Arabia, Serbia (resumed), Seychelles, Singapore, Tanzania, Tunisia, United Arab Emirates, Vietnam, Uzbekistan and Zimbabwe<ref>{{cite web | url=https://hongkong.mfa.gov.ir/en/newsview/739159 | title=Iran Waives Visa Requirement for 28 Countries | date=1 February 2024 }}</ref><ref>{{cite web |title=Iran to implement visa waiver for 32 countries on Feb. 4 |url=https://www.tehrantimes.com/news/494393/Iran-to-implement-visa-waiver-for-32-countries-on-Feb-4 |website=Tehran Times |publisher=[[Tehran Times]] |access-date=3 February 2024 |language=en |date=31 January 2024}}</ref> * 10 August 2024: Tajikistan<ref>[https://www.rferl.org/a/tajikistan-iran-visa-free-travel/33067511.html Tajik-Iranian Visa-Free Travel Deal To Begin August 10]</ref> '''Canceled''': * 17 October 2018: Serbia<ref>[https://www.tehrantimes.com/news/428659/Iran-ends-visa-free-travel-for-Serbians Iran ends visa-free travel for Serbians]</ref> (resumed in February 2024) * 27 December 2019: Iraq (resumed in October 2021) * 22 November 2025: India<ref>[https://gulfnews.com/world/asia/india/urgent-travel-advisory-indians-lose-irans-visa-free-entry-from-november-22-heres-why-1.500350504 Iran ends visa-free travel for Indians]</ref> |} ===ইৰাণৰ মুক্ত বাণিজ্য মণ্ডল=== সকলো পৰ্যটকে কিছ দ্বীপ, কেছম দ্বীপ, বা অন্যান্য মুক্ত বাণিজ্য অঞ্চলত ভিছা অবিহনে ১৪ দিন বা তাতকৈ কম সময় থাকিব পাৰে। আমেৰিকানসকল (পুয়েৰ্টো ৰিকো, ইউ.এছ. ভাৰ্জিন দ্বীপপুঞ্জ, আৰু গুৱামৰ বাহিৰে), কানাডিয়ান আৰু ব্ৰিটিছ নাগৰিকসকলৰ ক্ষেত্ৰত আগমনৰ সময়ত তেওঁলোকৰ বাবে অপেক্ষা কৰি থকা এজন প্ৰমাণিত এস্কৰ্ট গাইড থাকিব লাগিব, আৰু আগতীয়াকৈ হোটেল বুকিং কৰিব লাগিব। ২০২২ চনত পৰ্যটকে দুসপ্তাহলৈকে ভিছা অবিহনে তলত দিয়া মুক্ত বাণিজ্য অঞ্চলত থাকিব পাৰিব: <ref>{{cite web | url=http://www.irantravelingcenter.com/no-visa-required-for-iran/ | title=No Visa required for Iran free trade zones | date=30 June 2015 | access-date=14 January 2018 | archive-date=4 August 2021 | archive-url=https://web.archive.org/web/20210804022303/https://www.irantravelingcenter.com/no-visa-required-for-iran/ | url-status=dead }}</ref> *আৰভাণ্ড ফ্ৰী জ'ন * আৰাছ মুক্ত অঞ্চল * চাবাহৰ মুক্ত বাণিজ্য-ঔদ্যোগিক অঞ্চল * মাকু, ইৰাণ * কেছম দ্বীপ * কিছ দ্বীপ * আনজালি ===নন অৰ্ডিনেৰী পাছপ'ৰ্ট=== [[File:Visa policy of Iran for holders of diplomatic and service category passports.png|800px|none|thumb|কূটনৈতিক, চৰকাৰী বা সেৱাৰ পাছপ'ৰ্টধাৰীৰ বাবে ইৰাণৰ ভিছা নীতি {{legend|#ED1C24|ইৰান}} {{legend|#3F51B5|কূটনৈতিক বা সেৱা পাছপ’ৰ্টধাৰীৰ বাবে ভিছাৰ প্ৰয়োজন নাই }} {{legend|#559CD1|কেৱল কূটনৈতিক পাছপ’ৰ্টৰ বাবে ভিছাৰ প্ৰয়োজন নাই }}]] তলত উল্লেখ কৰা দেশসমূহে প্ৰদান কৰা পাছপ’ৰ্টৰ ধাৰীসকলক ভিছা অবিহনে ইৰাণত প্ৰৱেশৰ অনুমতি দিয়া হৈছে। {|style=" border-radius:1em; box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); background-color: white; border: 1px solid white; padding: 5px; " |- style="vertical-align:top; " | *{{flag|Afghanistan}}^{D 3} *{{flag|Albania}}^D ^S ⁷ *{{flag|Armenia}}^{D 4} *{{flag|Azerbaijan}}^D ^S ³ *{{flag|Belarus}}^D ^O ⁷ *{{flag|Benin}}^D ^S ⁷ *{{flag|Bolivia}}^D ^S ⁵ *{{flag|Bosnia and Herzegovina}}^D ^S ³ *{{flag|Brazil}}^{D 3} *{{flag|Brunei}}^D ^O ⁷ *{{flag|Bulgaria}}^D ^S ³ *{{flag|Burkina Faso}}^D ^S ³ *{{flag|Cambodia}}^D ^S ⁷ *{{flag|China}}^D ^S ³ *{{flag|Colombia}}^D ^S ³ *{{flag|Croatia}}^D ^S ³ |valign="top"| *{{flag|Cuba}}^D ^S ⁴ *{{flag|Congo}}^D ^S ¹ *{{flag|Cyprus}}^D ^S ¹ *{{flag|Ecuador}}^D ^S ⁴ *{{flag|Egypt}}^D ^S ⁸ *{{flag|Ghana}}^D ^S ⁷ *{{flag|Greece}}^D ¹ *{{flag|Guinea}}^D ^S ³ *{{flag|Guyana}}^D ^S ³ *{{flag|Hungary}}^D ³ *{{flag|India}}^D ³ *{{flag|Indonesia}}^D ^S ¹⁰ *{{flag|Iraq}}^D ^S ⁶ *{{flag|Japan}}^D ^O ¹ *{{flag|Kazakhstan}}^D ^S ⁷ *{{flag|Kenya}}^D ^S ³ |valign="top"| *{{flag|Kyrgyzstan}}^D ^S ³ *{{flag|Lebanon}}^D ^S ⁷ *{{flag|Malaysia}}^D ^S ⁹ *{{flag|Malawi}}^D ^S ³ *{{flag|Mali}}^D ^S ³ *{{flag|Moldova}}^D ^S ³ *{{flag|Montenegro}}^D ^S ⁷ *{{flag|Nicaragua}}^D ^S ² *{{flag|North Korea}}^D ⁷ *{{flag|North Macedonia}}^D ^S ³ *{{flag|Oman}}^D ^O ^S ^Sp ⁷ *{{flag|Pakistan}}^D ^O ¹ *{{flag|Philippines}}^D ^S ⁷ *{{flag|Poland}}^D ² *{{flag|Portugal}}^D ^Sp ⁴ *{{flag|Romania}}^{D 3} |valign="top"| *{{flag|Russia}}^D ^S ⁷ *{{flag|Senegal}}^D ^S ³ *{{flag|Serbia}}^D ^S ⁷ *{{flag|Sierra Leone}}^D ^S ³ *{{flag|South Korea}}^D ^S ¹ *{{flag|Switzerland}}^{D 3} *{{flag|Syria}}^D ^O ^S ^Sp ⁷ *{{flag|Tajikistan}}^D ^S ³ *{{flag|Tunisia}}^D ^S ³ *{{flag|Turkmenistan}}^D ^S ³ *{{flag|Turkey}}^D ^S ¹ *{{flag|Ukraine}}^D ^S ⁷ *{{flag|Venezuela}}^D ^S ³ *{{flag|Vietnam}}^D ^O ⁷ *{{flag|Zimbabwe}}^D ^S ⁷ | |} _{D - কূটনৈতিক পাছপ’ৰ্ট}<br/> _{O -অফিচিয়েল পাছপ'ৰ্ট}<br/> _{S - চাৰ্ভিছ (সেৱাৰ)পাছপৰ্ট}<br/> _{Sp -বিশেষ পাছপ’ৰ্ট}<br/> _{1 - ৩ মাহ}<br/> _{2 - ২ মাহ}<br/> _{3 - ১ মাহ}<br/> _{4 - ৯০ দিন}<br/> _{5 - ৬০ দিন}<br/> _{6 - ৪৫ দিন}<br/> _{7 - ৩০ দিন}<br/> _{8 - ২০ দিন}<br/> _{9 - ১৫ দিন}<br/> _{10 - ১৪ দিন} ===ভৱিষ্যতৰ পৰিৱৰ্তন=== ইৰাণে তলত উল্লেখ কৰা দেশসমূহৰ সৈতে ভিছা ৰেহাইৰ চুক্তি স্বাক্ষৰ কৰিছে যদিও সেইবোৰ এতিয়াও বলবৎ হোৱা নাই। {| class="wikitable" |- ! দেশ ! পাছপ'ৰ্ট ! চুক্তি স্বাক্ষৰিত |- | {{flag|Qatar}}<ref>{{cite web | url=https://parstoday.com/en/news/iran-i166874-iran_qatar_sign_14_bilateral_deals_including_visa_waiver | title=Iran, Qatar sign 14 bilateral deals, including visa waiver | date=22 February 2022}}</ref> ¹ | সকলো |২১ ফেব্ৰুৱাৰী ২০২২ |- |} _{1 - সাধাৰণ পাছপ’ৰ্টৰ বাবে একপক্ষীয় ৰেহাই দিয়া হৈছিল।} ==ইলেক্ট্ৰনিক ভিছা (ই-ভিছা)== আন দেশৰ নাগৰিকে ই-ভিছাৰ বাবে আবেদন কৰিব লাগিব, যিয়ে তেওঁলোকক আগমনৰ সময়ত সৰ্বাধিক ৩০ দিনৰ বাবে ভিছা প্ৰদান কৰিব। ৩০ দিনৰ বাবে দুবাৰকৈ থকাৰ সময় বৃদ্ধি কৰিব পাৰি, মুঠ ৯০ দিনৰ বাবে। <ref>{{cite web | url=https://evisa.mfa.ir/en/ | title=Iran eVisa}}</ref> [[আফগানিস্তান]], [[বাংলাদেশ]], [[কানাডা]], কলম্বিয়া, জৰ্ডান, [[পাকিস্তান]], ছোমালিয়া, [[যুক্তৰাজ্য]] আৰু [[আমেৰিকা]]ৰ নাগৰিকৰ বাবে ই-ভিছা প্ৰযোজ্য নহয়। (''শ্বাহিদ ৰাজাই বন্দৰ'')দক্ষিণ হৰমোজগান প্ৰদেশৰ শ্বাহিদ ৰাজাই বন্দৰ হৈ ইৰাণত প্ৰৱেশ কৰা সামুদ্ৰিক যাত্ৰীসকলেও আহি পোৱাৰ লগে লগে ভিছা লাভ কৰিব পাৰিব। <ref>{{cite web | title=Shahid Rajaee Port Visa on Arrival | url=https://financialtribune.com/articles/people-travel/62981/10-iranian-airports-issue-visa-on-arrival | website=financialtribune.com|date=23 April 2017 | access-date= April 24, 2017}}</ref> ==আগতীয়াকৈ ভিছাৰ প্ৰয়োজন== তলত উল্লেখ কৰা দেশসমূহৰ নাগৰিক ই-ভিছাৰ বাবে অযোগ্য, আৰু সেয়েহে ইৰাণৰ দূতাবাস বা কনছুলেটত আগতীয়াকৈ ভিছা লাভ কৰিব লাগিব: <ref name="tim"/><ref>{{cite web | url=https://mfa.gov.ir/portal/helpdeskdata/5027/346/%D8%B1%D9%88%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DA%AF%D8%B1%D8%AF%DB%8C%D9%88%DB%8C%D8%B2%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8C | title=Tourist visa}}</ref> {|style=" border-radius:1em; box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); background-color: white; border: 1px solid white; padding: 5px; " |- style="vertical-align:top; " | *{{flag|Afghanistan}} *{{flag|Bangladesh}} *{{flag|Canada}} |valign="top"| *{{flag|Colombia}} *{{flag|Jordan}} *{{flag|Pakistan}} |valign="top"| *{{flag|Somalia}} *{{flag|United Kingdom}} *{{flag|United States}} | |} ===পূৰ্ব অনুমোদনৰ প্ৰয়োজন=== [[আমেৰিকা]]ৰ, ব্ৰিটিছ, [[কানাডা]]ৰ, আৰু কলম্বিয়াৰ পাছপ’ৰ্টধাৰীয়েও ইৰাণ পৰ্যটন ভিছা লৈ ইৰাণলৈ যাব পাৰে। এই দেশসমূহৰ নাগৰিকসকলৰ বাবে ভিছা প্ৰক্ৰিয়াত প্ৰায় আঠ সপ্তাহ সময় লাগে। তেওঁলোকে নিজৰ ভ্ৰমণৰ পৰিকল্পনা আৰু বুকিং কৰিবলৈ ইৰাণৰ এটা প্ৰমাণিত স্থানীয় ট্ৰেভেল এজেন্সী ব্যৱহাৰ কৰিব লাগিব। ভিছা প্ৰদানৰ পূৰ্বে সংস্থাটোৱে আবেদনকাৰীৰ ভ্ৰমণসূচী বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰ্যালয়ত অনুমোদনৰ বাবে দাখিল কৰিব লাগিব। ইৰাণী নাগৰিকৰ আমেৰিকান আৰু কানাডাৰ পত্নীয়ে কোনো এজেন্সীৰ সহায় অবিহনে দেশখনত প্ৰৱেশ আৰু থাকিবলৈ ৯০ দিনলৈকে পৰিয়াল ভিছা লাভ কৰিব পাৰিব। উপৰ্যুক্ত নাগৰিকসকলৰ পাছপ’ৰ্টত ষ্টীকাৰ ভিছা আৰু প্ৰৱেশ ষ্টাম্পো লাভ কৰিব। ==ভিছাৰ আবেদন আৰু প্ৰয়োজনীয়তা== ইৰাণৰ পৰ্যটন ভিছা ৩০ দিন পৰ্যন্ত প্ৰদান কৰা হয় আৰু ৩০ দিনৰ বাবে দুবাৰকৈ বৃদ্ধি কৰিব পাৰি, মুঠতে ৯০ দিন থাকিব। আগমনৰ পূৰ্বে ভিছা লাভ কৰিবলৈ হ’লে ইৰাণৰ বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰ্যালয়ৰ ই-ভিছা ৱেবছাইটৰ জৰিয়তে বা ইৰাণৰ ট্ৰেভেল এজেন্সীৰ জৰিয়তে ভিছা অনুমোদন সংহিতাৰ বাবে আবেদন কৰিব লাগিব। ভিছা মাচুল আপোনাৰ জাতিৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে। ভিছা লাভ কৰাৰ আগতে বা ভিঅ’এ (ভিছা-অন-এৰিভাল)ৰ বাবে আবেদন কৰাৰ সময়ত ভিছাৰ মাচুল পৰিশোধ কৰা হয়। স্থানীয় ইৰাণী ট্ৰেভেল এজেন্সীয়ে অলপ বেছি মাচুলৰ বিনিময়ত উন্নত সহায়, অনুসৰণ আৰু সুবিধা প্ৰদান কৰে। এবাৰ ভিছা অনুমোদন কড লাভ কৰিলে, ইৰাণৰ যিকোনো আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰত উপস্থিত হোৱাৰ আগতে বা উপস্থিত হোৱাৰ পিছত বিশ্বজুৰি ইৰাণৰ যিকোনো দূতাবাস বা কনছুলেটৰপৰা ভিছা লাভ কৰিব পাৰি। বেছিভাগ দেশৰ নাগৰিকে (আমেৰিকা, ব্ৰিটিছ, আৰু কানাডাৰ পাছপ’ৰ্টধাৰীৰ বাহিৰে) বিমানবন্দৰত উপস্থিত হোৱাৰ লগে লগে, আগতীয়াকৈ আবেদন নকৰাকৈয়ে, ‘ভিছা-অন-এৰিভাল’ (ভিঅ’এ) হিচাপে তেওঁলোকৰ পৰ্যটন ভিছা লাভ কৰিব পাৰে। এই পদ্ধতি শেষ মুহূৰ্তত ভ্ৰমণকাৰীৰ বাবে সুবিধাজনক হ’লেও ইয়াৰদ্বাৰা ভিছা বাতিলৰ আশংকা অধিক আৰু এয়া অধিক সময় লাগে। ==ছেপ্টেম্বৰ ২০২৫ ভিছা নীতি নবীকৰণ== ২০২৫ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত ইৰাণৰ বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰ্যালয়ে ২০২৫ চনৰ আগষ্ট মাহৰ ভিছা নীতি সংশোধন কৰি স্পষ্ট কৰি দিছিল যে এই নতুন নিষেধাজ্ঞাসমূহ কেৱল ইউৰোপীয় দেশ, অষ্ট্ৰেলিয়া, নিউজিলেণ্ড, আমেৰিকা, যুক্তৰাজ্য আৰু কানাডাৰ নাগৰিকৰ ক্ষেত্ৰতহে প্ৰযোজ্য। এই নিয়মৰ অধীনত পঞ্জীয়নভুক্ত ট্ৰেভেল এজেন্সীয়ে আয়োজন কৰা গাইড ট্যুৰৰ অংশ হিচাপে আক্ৰান্ত দেশৰ ভ্ৰমণকাৰীয়ে ইৰাণলৈ যাব লাগিব। অনুজ্ঞাপত্ৰপ্ৰাপ্ত গাইড অবিহনে স্বতন্ত্ৰ ভ্ৰমণৰ অনুমতি এতিয়া নাই। আবেদনকাৰীয়ে তেওঁলোকৰ ভ্ৰমণ ইতিহাস, শিক্ষাৰ পটভূমি, নিয়োগৰ বিৱৰণ, আৰু ছ'চিয়েল মিডিয়া একাউণ্ট অন্তৰ্ভুক্ত কৰা "ৰিজ্যুম ফাইল"ও জমা দিব লাগিব; তেওঁলোকে এটা স্বাক্ষৰিত ভ্ৰমণ চুক্তি আৰু এটা নিশ্চিত ভ্ৰমণসূচীও দাখিল কৰিব লাগিব, য'ত প্ৰি-বুকিং কৰা বাসস্থানৰ সবিশেষও থাকিব লাগিব। ভিছা প্ৰক্ৰিয়াত সপ্তাহৰ শেষৰ দিন আৰু ৰাষ্ট্ৰীয় বন্ধৰ দিন বাদ দি প্ৰায় দুসপ্তাহৰপৰা তিনি সপ্তাহ সময় লাগে। ভিছাৰ প্ৰয়োজনীয়তাৰপৰা ৰেহাই পোৱা দেশৰ নাগৰিকৰ ক্ষেত্ৰত এই নীতি প্ৰযোজ্য নহয়; তেওঁলোকে ভিছা অবিহনে ইৰাণত প্ৰৱেশ কৰি যাব পাৰে, যদিহে তেওঁলোকে নিৰ্ধাৰিত সময়সীমা অতিক্ৰম নকৰে আৰু কেৱল অনুজ্ঞাপত্ৰপ্ৰাপ্ত থকাৰ ব্যৱস্থাতহে থাকে। <ref>{{cite web | url=https://iranstravel.com/new-iran-visa-regulations/ | title=New Iran Visa Regulations}}</ref> ==অক্টোবৰ ২০২৫ ইৰাণ ভিছা নীতিৰ পুনৰীক্ষণ== ২০২৫ চনৰ অক্টোবৰৰপৰা ইৰাণৰ ভিছা প্ৰক্ৰিয়াই পূৰ্বৰ, অধিক নমনীয় ৰূপলৈ ঘূৰি আহিছে। প্ৰায়বোৰ ভ্ৰমণকাৰীয়ে পুনৰবাৰ ইৰাণৰ পঞ্জীয়নভুক্ত ট্ৰেভেল এজেন্সীৰ জৰিয়তে ভিছাৰ বাবে আবেদন কৰিব পাৰিব আৰু সমগ্ৰ দেশতে মুক্তভাৱে ভ্ৰমণ কৰিব পাৰিব। চলিত বৰ্ষৰ আৰম্ভণিতে কাৰ্যকৰী কৰা অধিক কঠোৰ অস্থায়ী ব্যৱস্থাৰ তুলনাত এয়া এক উল্লেখযোগ্য পৰিৱৰ্তন। যদিও ভ্ৰমণকাৰীসকলে ভিছাৰ বাবে আবেদন কৰাৰ সময়ত এতিয়াও মোটামুটি ভ্ৰমণসূচী দিব লাগিব, এতিয়া তেওঁলোকৰ আগমনৰ লগে লগে ভ্ৰমণসূচী সলনি কৰাৰ বহু বেছি স্বাধীনতা আছে। কিন্তু এতিয়াও সকলো পৰ্যটকে পঞ্জীয়নভুক্ত হোটেল বা অতিথিশালাত থাকিব লাগিব, কিয়নো বৰ্তমানৰ ইৰাণৰ ভ্ৰমণ নিয়ম অনুসৰি স্থানীয় লোকৰ সৈতে থকা বা পঞ্জীয়নবিহীন ব্যক্তিগত আতিথ্য প্ৰদানকাৰী ব্যৱহাৰ কৰাত নিষেধাজ্ঞা আৰোপ কৰা হৈছে। বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰ্যালয়ৰ নীতি অনুসৰি আমেৰিকা, যুক্তৰাজ্য আৰু কানাডাৰ নাগৰিকে এতিয়াও অনুমোদিত সংস্থাৰ জৰিয়তে পূৰ্ব নিৰ্ধাৰিত গাইড ট্যুৰৰ বুকিং কৰিব লাগিব। <ref>{{cite web | url=https://iranstravel.com/new-iran-visa-regulations/ | title=New Iran Visa Regulations}}</ref> ==প্ৰৱেশত থকা সীমাবদ্ধতা== ===বাধ্যতামূলক গাইড === [[কানাডা]], [[যুক্তৰাজ্য]] আৰু [[আমেৰিকা]]ৰ নাগৰিকসকলক সকলো সময়তে চৰকাৰী অনুমোদিত গাইডৰদ্বাৰা এস্কৰ্ট কৰিব লাগিব। এই দেশসমূহত ইৰাণৰ বিদেশী অভিযান বন্ধ হোৱাৰ বাবে এই নাগৰিকসকলৰ স্বতন্ত্ৰ ভ্ৰমণ নিষিদ্ধ কৰা হৈছে। <ref>{{cite web | url=http://www.iraniantours.com/us.htm | title=ESCORTED TOURS THROUGH IRAN}}</ref> ===ইজৰাইল=== ইজৰাইলৰ নাগৰিকসকলক প্ৰৱেশ আৰু ট্ৰেনজিটৰ অনুমতি দিয়া নহয়, যদিও তেওঁলোকে নামি একেখন বিমানতে আগবাঢ়ি নাযায়। ইজৰাইলী ভিছা বা ষ্টাম্প (৩৬৫ দিনতকৈ কম পুৰণি), বা ইজৰাইল ভ্ৰমণৰ ইংগিত দিয়া কোনো তথ্য, বা ইজৰাইল ৰাষ্ট্ৰৰ সৈতে কোনো সংযোগ থকা পাছপ'ৰ্ট বা ভ্ৰমণ নথি-পত্ৰৰ ধাৰীসকলকো প্ৰৱেশ আৰু ট্ৰেনজিটৰ অনুমতি দিয়া নহয়। <ref>{{cite web | url=http://www.ru.moscow.mfa.ir/index.aspx?fkeyid=&siteid=410&pageid=33932 | title=Visa information on the site of IRI Embassy in Moscow | website=mfa.ir | access-date=2018-04-14 | archive-date=2021-02-25 | archive-url=https://web.archive.org/web/20210225061536/http://www.ru.moscow.mfa.ir/index.aspx?fkeyid=&siteid=410&pageid=33932 | url-status=dead }}</ref> ==তথ্যৰ উৎস== {{Reflist|30em}} ==বাহ্যিক সংযোগ== <!-- ({{NoMoreLinks}}) --> <!-- DO NOT ADD MORE LINKS TO THIS ARTICLE. WIKIPEDIA IS NOT A COLLECTION OF LINKS NOR IS IT A PLACE FOR ADVERTISING (WP:ADV); it does NOT help with SEO ----- If you think that your link might be useful, instead of placing it here, put it on this article's talk page first for editor discussion. Links that are to UNOFFICIAL travel and/or visa agency websites WILL BE DELETED. IF YOU PERSIST, YOUR WEBSITE WILL BE BLACKLISTED BY WIKIPEDIA AND/OR WIKIMEDIA. --> {{Wikivoyage|Iran}} * [http://evisa.mfa.ir/en/ IR-IRAN Electronic Visa (Iran eVisa) Application System] * [https://evisatraveller.mfa.ir Electronic visa of Iran] * [https://en.mfa.gov.ir/ Ministry of Foreign Affairs of I.R.Iran] [[শ্ৰেণী:ইৰান]] i56022j3nrd1jo496pug1glb5ivqktz 604333 604332 2026-05-03T19:19:02Z নৰুনা বৰুৱা 44897 /* ভিছা ৰেহাই */ 604333 wikitext text/x-wiki {{short description|Policy on permits required to enter Iran}} '''ইৰানৰ ভিছা নীতি''' [[ইৰাণ]]লৈ অহা বেছিভাগ পৰ্য্যটকে ভিছা ৰেহাই পোৱা দেশ বা ই-ভিছাৰ বাবে যোগ্য নোহোৱা দেশৰ নাগৰিকৰ বাহিৰে ইৰানলৈ অহাৰ আগতে ইলেক্ট্ৰনিক ভিছা (ই-ভিছা) ল’ব লাগিব; এনে ক্ষেত্ৰত তেওঁলোকে বিশ্বজুৰি ইৰাণৰ যিকোনো কূটনৈতিক মিছনৰপৰা আগতীয়াকৈ ভিছা ল’ব লাগিব। ইৰাণলৈ যাত্ৰীসকলৰ বাবে তেওঁলোকৰ উদ্দেশ্যপ্ৰণোদিত থকাৰ বাহিৰত কমেও ৬ মাহৰ বাবে বৈধ পাছপ’ৰ্ট থাকিব লাগিব। ==অৱলোকন== ইৰাণ আৰু আন দেশ উভয়ৰে দ্বৈত নাগৰিকত্ব থকা লোকৰ ক্ষেত্ৰত ইৰাণত প্ৰৱেশ কৰাৰ সময়ত ইৰাণৰ নাগৰিক হিচাপে গণ্য কৰা হয়, আৰু সেয়েহে ইৰানত প্ৰৱেশৰ সময়ত ইৰাণৰ পাছপ’ৰ্ট ৰখাটো আৱশ্যক। ২০১১ চনৰ পিছত ইৰাণ ভ্ৰমণ কৰা ব্যক্তিসকলৰ ওপৰত [[আমেৰিকা]]ৰ নিষেধাজ্ঞাৰ প্ৰতিক্ৰিয়া স্বৰূপে ইৰাণে আৰু পাছপ'ৰ্টত ভিছা লগোৱা নাই আৰু প্ৰায়বোৰ জাতিৰ বাবে প্ৰৱেশৰ সময়ত ষ্টাম্পও নিদিয়ে।<ref>{{cite web | title=Iran Waives Visa Stamping Rules to Boost Tourism | url=https://ifpnews.com/exclusive/iran-waives-visa-stamping-rules-to-boost-tourism/ | website=IFP News | date=23 November 2018 }}</ref> ২০১৮ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত ইৰাণৰ সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য, হস্তশিল্প আৰু পৰ্যটন সংস্থাৰ (ICHTO) মুৰব্বীয়ে ঘোষণা কৰে যে ইৰাণ এৰি যোৱাৰ পাছত আন দেশলৈ যোৱাৰ বিষয়ে তেওঁলোকৰ উদ্বেগ লাঘৱ কৰাৰ উদ্দেশ্যে বিদেশী পৰ্যটকৰ (আমেৰিকা, কানাডা আৰু ব্ৰিটেইনৰ দৰ্শনাৰ্থীৰ বাহিৰে) পাছপ'ৰ্টত আৰু ষ্টাম্প বা ষ্টীকাৰ লগোৱা নহ'ব।<ref>{{cite web |date=2019-06-24 | title=No more passport stamps for foreign nationals visiting Iran | url=https://www.tehrantimes.com/news/437345/No-more-passport-stamps-for-foreign-nationals-visiting-Iran | access-date=2023-12-14 | website=Tehran Times | language=en}}</ref> ২০১৯ চনৰ জুন মাহত ইৰাণৰ ৰাষ্ট্ৰপতিয়ে স্বৰাজ মন্ত্ৰ্যালয়ক বিদেশীৰ পাছপ’ৰ্টত ষ্টাম্প নিদিয়াৰ সিদ্ধান্ত কাৰ্যকৰী কৰিবলৈ নিৰ্দেশ দিছিল। ==ভিছা নীতিৰ মানচিত্ৰ== [[File:Visa Policy Of Iran.svg|none|thumb|800px|ইৰাণৰ ভিছা নীতি {{legend|#ED1C24|ইৰান}} {{legend|#22B14C|ভিছাৰ প্ৰয়োজন নাই }} {{legend|#7BDF85|ভ্ৰমণ গোট / ই ভিছাৰ বাবে ভিছাৰ প্ৰয়োজন নাই }} {{legend|#9FD5BE|ই ভিছা}} {{legend|#C0C0C0|ভিছাৰ প্ৰয়োজন }} {{legend|#555555|প্ৰবেষ নাকচ কৰা হৈছে (ইজৰাইল) }}]] ==ভিছা ৰেহাই== তলত উল্লেখ কৰা ন্যায়িক অধিকাৰক্ষেত্ৰসমূহৰ নাগৰিকসকলক পৰ্যটন বা ব্যাৱসায়িক উদ্দেশ্যত ইৰাণত প্ৰৱেশ কৰিবলৈ ভিছাৰ প্ৰয়োজন নাই, তলত উল্লেখ কৰা সময়সীমাৰ বাবে (যদিহে অন্যথা উল্লেখ কৰা হোৱা নাই): <ref name="tim">{{Timatic Visa Policy|country=IR|access-date=13 November 2023}}</ref> {|style=" border-radius:1em; box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); background-color: white; border: 1px solid white; padding: 5px; " |- style="vertical-align:top; " | '''যিকোনো ১৮০ দিনৰ ভিতৰত ৯০ দিন ''' {| | *{{flag|Armenia}} |valign="top"| *{{flag|Oman}} |valign="top"| *{{flag|Syria}}¹ |valign="top"| *{{flag|Turkey}} | |} '''৪৫ দিন''' *{{flag|Georgia}} '''৩০ দিন''' {| | *{{flag|Lebanon}} |valign="top"| *{{flag|Iraq}} |valign="top"| *{{flag|Tajikistan}}² | |} '''২১ দিন''' {| | *{{flag|China}}³ |valign="top"| *{{flag|Hong Kong}}³ |valign="top"| *{{flag|Macao}}³ | |} '''২০ দিন''' *{{flag|Egypt}} '''১৫ দিন''' *{{flag|Venezuela}}⁴ '''যিকোনো ১৮০ দিনৰ ভিতৰত ১৫ দিন '''⁵ {| | | |} {| | *{{flag|Belarus}} *{{flag|Bosnia and Herzegovina}} *{{flag|Brazil}} *{{flag|Brunei}} *{{flag|Cambodia}} *{{flag|Croatia}} |valign="top"| *{{flag|Cuba}} *{{flag|Indonesia}} *{{flag|Japan}} *{{flag|Kyrgyzstan}} *{{flag|Mauritania}} *{{flag|Mauritius}} |valign="top"| *{{flag|Mexico}} *{{flag|Peru}} *{{flag|Serbia}} *{{flag|Seychelles}} *{{flag|Singapore}}<ref>{{cite web | url=https://www.mfa.gov.sg/countries-regions/i/iran-islamic-republic-of/travel-page | title=Travel Page - Iran | website=www.mfa.gov.sg | publisher=[[Ministry of Foreign Affairs (Singapore)]]}}</ref> *{{flag|Tanzania}} |valign="top"| *{{flag|Tunisia}} *{{flag|Uzbekistan}} *{{flag|Vietnam}} *{{flag|Zimbabwe}} | |} '''১৪ দিন''' {| | *{{flag|Azerbaijan}} |valign="top"| *{{flag|Kazakhstan}} |valign="top"| *{{flag|Malaysia}} | |} | |} _{1 - ভিছা ৰেহাইৰ বাবে যোগ্যতা অৰ্জন কৰিবলৈ বিমানযোগে ইৰাণত প্ৰৱেশ কৰিব লাগিব।}<br/> _{2 - ভিছা ৰেহাইৰ বাবে যোগ্যতা অৰ্জন কৰিবলৈ দুছানবে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰৰপৰা যাত্ৰা কৰি ইমাম খোমেইনি আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰত উপস্থিত হ’ব লাগিব।}<br/> _{3 - পিপলছ ৰিপাব্লিক অৱ চাইনা পাছপ’ৰ্ট, হংকং বিশেষ প্ৰশাসনিক অঞ্চলৰ পাছপ’ৰ্ট বা মাকাও বিশেষ প্ৰশাসনিক অঞ্চলৰ পাছপ’ৰ্ট থকা চীনা নাগৰিকৰ বাবে।}<br /> _{4 -৯০ দিনলৈকে বৃদ্ধি কৰিব পৰাকৈ থকাৰ সময়।}<br/> _{5 - কেৱল পৰ্যটনৰ উদ্দেশ্যে।} {| | class="nowrap" style="padding:0 2em 0 0"| *{{flag|Russia}} | পৰ্য্যটন গ্ৰুপ অপাৰেটৰৰ প্ৰতিনিধিৰ সৈতে ট্যুৰ গ্ৰুপত (৫ৰ পৰা ৫০জন লোকেৰে গঠিত) ভ্ৰমণ কৰা [[ৰাছিয়া]]ৰ নাগৰিকসকলেও ভিছা অবিহনে ইৰাণত প্ৰৱেশ কৰিব পাৰে, যিকোনো ১৮০ দিনৰ ভিতৰত সৰ্বাধিক ৯০ দিনৰ বাবে। <ref name="tim"/> |} ===ইৰাণৰ মুক্ত বাণিজ্য মণ্ডল=== সকলো পৰ্যটকে কিছ দ্বীপ, কেছম দ্বীপ, বা অন্যান্য মুক্ত বাণিজ্য অঞ্চলত ভিছা অবিহনে ১৪ দিন বা তাতকৈ কম সময় থাকিব পাৰে। আমেৰিকানসকল (পুয়েৰ্টো ৰিকো, ইউ.এছ. ভাৰ্জিন দ্বীপপুঞ্জ, আৰু গুৱামৰ বাহিৰে), কানাডিয়ান আৰু ব্ৰিটিছ নাগৰিকসকলৰ ক্ষেত্ৰত আগমনৰ সময়ত তেওঁলোকৰ বাবে অপেক্ষা কৰি থকা এজন প্ৰমাণিত এস্কৰ্ট গাইড থাকিব লাগিব, আৰু আগতীয়াকৈ হোটেল বুকিং কৰিব লাগিব। ২০২২ চনত পৰ্যটকে দুসপ্তাহলৈকে ভিছা অবিহনে তলত দিয়া মুক্ত বাণিজ্য অঞ্চলত থাকিব পাৰিব: <ref>{{cite web | url=http://www.irantravelingcenter.com/no-visa-required-for-iran/ | title=No Visa required for Iran free trade zones | date=30 June 2015 | access-date=14 January 2018 | archive-date=4 August 2021 | archive-url=https://web.archive.org/web/20210804022303/https://www.irantravelingcenter.com/no-visa-required-for-iran/ | url-status=dead }}</ref> *আৰভাণ্ড ফ্ৰী জ'ন * আৰাছ মুক্ত অঞ্চল * চাবাহৰ মুক্ত বাণিজ্য-ঔদ্যোগিক অঞ্চল * মাকু, ইৰাণ * কেছম দ্বীপ * কিছ দ্বীপ * আনজালি ===নন অৰ্ডিনেৰী পাছপ'ৰ্ট=== [[File:Visa policy of Iran for holders of diplomatic and service category passports.png|800px|none|thumb|কূটনৈতিক, চৰকাৰী বা সেৱাৰ পাছপ'ৰ্টধাৰীৰ বাবে ইৰাণৰ ভিছা নীতি {{legend|#ED1C24|ইৰান}} {{legend|#3F51B5|কূটনৈতিক বা সেৱা পাছপ’ৰ্টধাৰীৰ বাবে ভিছাৰ প্ৰয়োজন নাই }} {{legend|#559CD1|কেৱল কূটনৈতিক পাছপ’ৰ্টৰ বাবে ভিছাৰ প্ৰয়োজন নাই }}]] তলত উল্লেখ কৰা দেশসমূহে প্ৰদান কৰা পাছপ’ৰ্টৰ ধাৰীসকলক ভিছা অবিহনে ইৰাণত প্ৰৱেশৰ অনুমতি দিয়া হৈছে। {|style=" border-radius:1em; box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); background-color: white; border: 1px solid white; padding: 5px; " |- style="vertical-align:top; " | *{{flag|Afghanistan}}^{D 3} *{{flag|Albania}}^D ^S ⁷ *{{flag|Armenia}}^{D 4} *{{flag|Azerbaijan}}^D ^S ³ *{{flag|Belarus}}^D ^O ⁷ *{{flag|Benin}}^D ^S ⁷ *{{flag|Bolivia}}^D ^S ⁵ *{{flag|Bosnia and Herzegovina}}^D ^S ³ *{{flag|Brazil}}^{D 3} *{{flag|Brunei}}^D ^O ⁷ *{{flag|Bulgaria}}^D ^S ³ *{{flag|Burkina Faso}}^D ^S ³ *{{flag|Cambodia}}^D ^S ⁷ *{{flag|China}}^D ^S ³ *{{flag|Colombia}}^D ^S ³ *{{flag|Croatia}}^D ^S ³ |valign="top"| *{{flag|Cuba}}^D ^S ⁴ *{{flag|Congo}}^D ^S ¹ *{{flag|Cyprus}}^D ^S ¹ *{{flag|Ecuador}}^D ^S ⁴ *{{flag|Egypt}}^D ^S ⁸ *{{flag|Ghana}}^D ^S ⁷ *{{flag|Greece}}^D ¹ *{{flag|Guinea}}^D ^S ³ *{{flag|Guyana}}^D ^S ³ *{{flag|Hungary}}^D ³ *{{flag|India}}^D ³ *{{flag|Indonesia}}^D ^S ¹⁰ *{{flag|Iraq}}^D ^S ⁶ *{{flag|Japan}}^D ^O ¹ *{{flag|Kazakhstan}}^D ^S ⁷ *{{flag|Kenya}}^D ^S ³ |valign="top"| *{{flag|Kyrgyzstan}}^D ^S ³ *{{flag|Lebanon}}^D ^S ⁷ *{{flag|Malaysia}}^D ^S ⁹ *{{flag|Malawi}}^D ^S ³ *{{flag|Mali}}^D ^S ³ *{{flag|Moldova}}^D ^S ³ *{{flag|Montenegro}}^D ^S ⁷ *{{flag|Nicaragua}}^D ^S ² *{{flag|North Korea}}^D ⁷ *{{flag|North Macedonia}}^D ^S ³ *{{flag|Oman}}^D ^O ^S ^Sp ⁷ *{{flag|Pakistan}}^D ^O ¹ *{{flag|Philippines}}^D ^S ⁷ *{{flag|Poland}}^D ² *{{flag|Portugal}}^D ^Sp ⁴ *{{flag|Romania}}^{D 3} |valign="top"| *{{flag|Russia}}^D ^S ⁷ *{{flag|Senegal}}^D ^S ³ *{{flag|Serbia}}^D ^S ⁷ *{{flag|Sierra Leone}}^D ^S ³ *{{flag|South Korea}}^D ^S ¹ *{{flag|Switzerland}}^{D 3} *{{flag|Syria}}^D ^O ^S ^Sp ⁷ *{{flag|Tajikistan}}^D ^S ³ *{{flag|Tunisia}}^D ^S ³ *{{flag|Turkmenistan}}^D ^S ³ *{{flag|Turkey}}^D ^S ¹ *{{flag|Ukraine}}^D ^S ⁷ *{{flag|Venezuela}}^D ^S ³ *{{flag|Vietnam}}^D ^O ⁷ *{{flag|Zimbabwe}}^D ^S ⁷ | |} _{D - কূটনৈতিক পাছপ’ৰ্ট}<br/> _{O -অফিচিয়েল পাছপ'ৰ্ট}<br/> _{S - চাৰ্ভিছ (সেৱাৰ)পাছপৰ্ট}<br/> _{Sp -বিশেষ পাছপ’ৰ্ট}<br/> _{1 - ৩ মাহ}<br/> _{2 - ২ মাহ}<br/> _{3 - ১ মাহ}<br/> _{4 - ৯০ দিন}<br/> _{5 - ৬০ দিন}<br/> _{6 - ৪৫ দিন}<br/> _{7 - ৩০ দিন}<br/> _{8 - ২০ দিন}<br/> _{9 - ১৫ দিন}<br/> _{10 - ১৪ দিন} ===ভৱিষ্যতৰ পৰিৱৰ্তন=== ইৰাণে তলত উল্লেখ কৰা দেশসমূহৰ সৈতে ভিছা ৰেহাইৰ চুক্তি স্বাক্ষৰ কৰিছে যদিও সেইবোৰ এতিয়াও বলবৎ হোৱা নাই। {| class="wikitable" |- ! দেশ ! পাছপ'ৰ্ট ! চুক্তি স্বাক্ষৰিত |- | {{flag|Qatar}}<ref>{{cite web | url=https://parstoday.com/en/news/iran-i166874-iran_qatar_sign_14_bilateral_deals_including_visa_waiver | title=Iran, Qatar sign 14 bilateral deals, including visa waiver | date=22 February 2022}}</ref> ¹ | সকলো |২১ ফেব্ৰুৱাৰী ২০২২ |- |} _{1 - সাধাৰণ পাছপ’ৰ্টৰ বাবে একপক্ষীয় ৰেহাই দিয়া হৈছিল।} ==ইলেক্ট্ৰনিক ভিছা (ই-ভিছা)== আন দেশৰ নাগৰিকে ই-ভিছাৰ বাবে আবেদন কৰিব লাগিব, যিয়ে তেওঁলোকক আগমনৰ সময়ত সৰ্বাধিক ৩০ দিনৰ বাবে ভিছা প্ৰদান কৰিব। ৩০ দিনৰ বাবে দুবাৰকৈ থকাৰ সময় বৃদ্ধি কৰিব পাৰি, মুঠ ৯০ দিনৰ বাবে। <ref>{{cite web | url=https://evisa.mfa.ir/en/ | title=Iran eVisa}}</ref> [[আফগানিস্তান]], [[বাংলাদেশ]], [[কানাডা]], কলম্বিয়া, জৰ্ডান, [[পাকিস্তান]], ছোমালিয়া, [[যুক্তৰাজ্য]] আৰু [[আমেৰিকা]]ৰ নাগৰিকৰ বাবে ই-ভিছা প্ৰযোজ্য নহয়। (''শ্বাহিদ ৰাজাই বন্দৰ'')দক্ষিণ হৰমোজগান প্ৰদেশৰ শ্বাহিদ ৰাজাই বন্দৰ হৈ ইৰাণত প্ৰৱেশ কৰা সামুদ্ৰিক যাত্ৰীসকলেও আহি পোৱাৰ লগে লগে ভিছা লাভ কৰিব পাৰিব। <ref>{{cite web | title=Shahid Rajaee Port Visa on Arrival | url=https://financialtribune.com/articles/people-travel/62981/10-iranian-airports-issue-visa-on-arrival | website=financialtribune.com|date=23 April 2017 | access-date= April 24, 2017}}</ref> ==আগতীয়াকৈ ভিছাৰ প্ৰয়োজন== তলত উল্লেখ কৰা দেশসমূহৰ নাগৰিক ই-ভিছাৰ বাবে অযোগ্য, আৰু সেয়েহে ইৰাণৰ দূতাবাস বা কনছুলেটত আগতীয়াকৈ ভিছা লাভ কৰিব লাগিব: <ref name="tim"/><ref>{{cite web | url=https://mfa.gov.ir/portal/helpdeskdata/5027/346/%D8%B1%D9%88%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DA%AF%D8%B1%D8%AF%DB%8C%D9%88%DB%8C%D8%B2%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8C | title=Tourist visa}}</ref> {|style=" border-radius:1em; box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); background-color: white; border: 1px solid white; padding: 5px; " |- style="vertical-align:top; " | *{{flag|Afghanistan}} *{{flag|Bangladesh}} *{{flag|Canada}} |valign="top"| *{{flag|Colombia}} *{{flag|Jordan}} *{{flag|Pakistan}} |valign="top"| *{{flag|Somalia}} *{{flag|United Kingdom}} *{{flag|United States}} | |} ===পূৰ্ব অনুমোদনৰ প্ৰয়োজন=== [[আমেৰিকা]]ৰ, ব্ৰিটিছ, [[কানাডা]]ৰ, আৰু কলম্বিয়াৰ পাছপ’ৰ্টধাৰীয়েও ইৰাণ পৰ্যটন ভিছা লৈ ইৰাণলৈ যাব পাৰে। এই দেশসমূহৰ নাগৰিকসকলৰ বাবে ভিছা প্ৰক্ৰিয়াত প্ৰায় আঠ সপ্তাহ সময় লাগে। তেওঁলোকে নিজৰ ভ্ৰমণৰ পৰিকল্পনা আৰু বুকিং কৰিবলৈ ইৰাণৰ এটা প্ৰমাণিত স্থানীয় ট্ৰেভেল এজেন্সী ব্যৱহাৰ কৰিব লাগিব। ভিছা প্ৰদানৰ পূৰ্বে সংস্থাটোৱে আবেদনকাৰীৰ ভ্ৰমণসূচী বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰ্যালয়ত অনুমোদনৰ বাবে দাখিল কৰিব লাগিব। ইৰাণী নাগৰিকৰ আমেৰিকান আৰু কানাডাৰ পত্নীয়ে কোনো এজেন্সীৰ সহায় অবিহনে দেশখনত প্ৰৱেশ আৰু থাকিবলৈ ৯০ দিনলৈকে পৰিয়াল ভিছা লাভ কৰিব পাৰিব। উপৰ্যুক্ত নাগৰিকসকলৰ পাছপ’ৰ্টত ষ্টীকাৰ ভিছা আৰু প্ৰৱেশ ষ্টাম্পো লাভ কৰিব। ==ভিছাৰ আবেদন আৰু প্ৰয়োজনীয়তা== ইৰাণৰ পৰ্যটন ভিছা ৩০ দিন পৰ্যন্ত প্ৰদান কৰা হয় আৰু ৩০ দিনৰ বাবে দুবাৰকৈ বৃদ্ধি কৰিব পাৰি, মুঠতে ৯০ দিন থাকিব। আগমনৰ পূৰ্বে ভিছা লাভ কৰিবলৈ হ’লে ইৰাণৰ বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰ্যালয়ৰ ই-ভিছা ৱেবছাইটৰ জৰিয়তে বা ইৰাণৰ ট্ৰেভেল এজেন্সীৰ জৰিয়তে ভিছা অনুমোদন সংহিতাৰ বাবে আবেদন কৰিব লাগিব। ভিছা মাচুল আপোনাৰ জাতিৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে। ভিছা লাভ কৰাৰ আগতে বা ভিঅ’এ (ভিছা-অন-এৰিভাল)ৰ বাবে আবেদন কৰাৰ সময়ত ভিছাৰ মাচুল পৰিশোধ কৰা হয়। স্থানীয় ইৰাণী ট্ৰেভেল এজেন্সীয়ে অলপ বেছি মাচুলৰ বিনিময়ত উন্নত সহায়, অনুসৰণ আৰু সুবিধা প্ৰদান কৰে। এবাৰ ভিছা অনুমোদন কড লাভ কৰিলে, ইৰাণৰ যিকোনো আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰত উপস্থিত হোৱাৰ আগতে বা উপস্থিত হোৱাৰ পিছত বিশ্বজুৰি ইৰাণৰ যিকোনো দূতাবাস বা কনছুলেটৰপৰা ভিছা লাভ কৰিব পাৰি। বেছিভাগ দেশৰ নাগৰিকে (আমেৰিকা, ব্ৰিটিছ, আৰু কানাডাৰ পাছপ’ৰ্টধাৰীৰ বাহিৰে) বিমানবন্দৰত উপস্থিত হোৱাৰ লগে লগে, আগতীয়াকৈ আবেদন নকৰাকৈয়ে, ‘ভিছা-অন-এৰিভাল’ (ভিঅ’এ) হিচাপে তেওঁলোকৰ পৰ্যটন ভিছা লাভ কৰিব পাৰে। এই পদ্ধতি শেষ মুহূৰ্তত ভ্ৰমণকাৰীৰ বাবে সুবিধাজনক হ’লেও ইয়াৰদ্বাৰা ভিছা বাতিলৰ আশংকা অধিক আৰু এয়া অধিক সময় লাগে। ==ছেপ্টেম্বৰ ২০২৫ ভিছা নীতি নবীকৰণ== ২০২৫ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত ইৰাণৰ বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰ্যালয়ে ২০২৫ চনৰ আগষ্ট মাহৰ ভিছা নীতি সংশোধন কৰি স্পষ্ট কৰি দিছিল যে এই নতুন নিষেধাজ্ঞাসমূহ কেৱল ইউৰোপীয় দেশ, অষ্ট্ৰেলিয়া, নিউজিলেণ্ড, আমেৰিকা, যুক্তৰাজ্য আৰু কানাডাৰ নাগৰিকৰ ক্ষেত্ৰতহে প্ৰযোজ্য। এই নিয়মৰ অধীনত পঞ্জীয়নভুক্ত ট্ৰেভেল এজেন্সীয়ে আয়োজন কৰা গাইড ট্যুৰৰ অংশ হিচাপে আক্ৰান্ত দেশৰ ভ্ৰমণকাৰীয়ে ইৰাণলৈ যাব লাগিব। অনুজ্ঞাপত্ৰপ্ৰাপ্ত গাইড অবিহনে স্বতন্ত্ৰ ভ্ৰমণৰ অনুমতি এতিয়া নাই। আবেদনকাৰীয়ে তেওঁলোকৰ ভ্ৰমণ ইতিহাস, শিক্ষাৰ পটভূমি, নিয়োগৰ বিৱৰণ, আৰু ছ'চিয়েল মিডিয়া একাউণ্ট অন্তৰ্ভুক্ত কৰা "ৰিজ্যুম ফাইল"ও জমা দিব লাগিব; তেওঁলোকে এটা স্বাক্ষৰিত ভ্ৰমণ চুক্তি আৰু এটা নিশ্চিত ভ্ৰমণসূচীও দাখিল কৰিব লাগিব, য'ত প্ৰি-বুকিং কৰা বাসস্থানৰ সবিশেষও থাকিব লাগিব। ভিছা প্ৰক্ৰিয়াত সপ্তাহৰ শেষৰ দিন আৰু ৰাষ্ট্ৰীয় বন্ধৰ দিন বাদ দি প্ৰায় দুসপ্তাহৰপৰা তিনি সপ্তাহ সময় লাগে। ভিছাৰ প্ৰয়োজনীয়তাৰপৰা ৰেহাই পোৱা দেশৰ নাগৰিকৰ ক্ষেত্ৰত এই নীতি প্ৰযোজ্য নহয়; তেওঁলোকে ভিছা অবিহনে ইৰাণত প্ৰৱেশ কৰি যাব পাৰে, যদিহে তেওঁলোকে নিৰ্ধাৰিত সময়সীমা অতিক্ৰম নকৰে আৰু কেৱল অনুজ্ঞাপত্ৰপ্ৰাপ্ত থকাৰ ব্যৱস্থাতহে থাকে। <ref>{{cite web | url=https://iranstravel.com/new-iran-visa-regulations/ | title=New Iran Visa Regulations}}</ref> ==অক্টোবৰ ২০২৫ ইৰাণ ভিছা নীতিৰ পুনৰীক্ষণ== ২০২৫ চনৰ অক্টোবৰৰপৰা ইৰাণৰ ভিছা প্ৰক্ৰিয়াই পূৰ্বৰ, অধিক নমনীয় ৰূপলৈ ঘূৰি আহিছে। প্ৰায়বোৰ ভ্ৰমণকাৰীয়ে পুনৰবাৰ ইৰাণৰ পঞ্জীয়নভুক্ত ট্ৰেভেল এজেন্সীৰ জৰিয়তে ভিছাৰ বাবে আবেদন কৰিব পাৰিব আৰু সমগ্ৰ দেশতে মুক্তভাৱে ভ্ৰমণ কৰিব পাৰিব। চলিত বৰ্ষৰ আৰম্ভণিতে কাৰ্যকৰী কৰা অধিক কঠোৰ অস্থায়ী ব্যৱস্থাৰ তুলনাত এয়া এক উল্লেখযোগ্য পৰিৱৰ্তন। যদিও ভ্ৰমণকাৰীসকলে ভিছাৰ বাবে আবেদন কৰাৰ সময়ত এতিয়াও মোটামুটি ভ্ৰমণসূচী দিব লাগিব, এতিয়া তেওঁলোকৰ আগমনৰ লগে লগে ভ্ৰমণসূচী সলনি কৰাৰ বহু বেছি স্বাধীনতা আছে। কিন্তু এতিয়াও সকলো পৰ্যটকে পঞ্জীয়নভুক্ত হোটেল বা অতিথিশালাত থাকিব লাগিব, কিয়নো বৰ্তমানৰ ইৰাণৰ ভ্ৰমণ নিয়ম অনুসৰি স্থানীয় লোকৰ সৈতে থকা বা পঞ্জীয়নবিহীন ব্যক্তিগত আতিথ্য প্ৰদানকাৰী ব্যৱহাৰ কৰাত নিষেধাজ্ঞা আৰোপ কৰা হৈছে। বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰ্যালয়ৰ নীতি অনুসৰি আমেৰিকা, যুক্তৰাজ্য আৰু কানাডাৰ নাগৰিকে এতিয়াও অনুমোদিত সংস্থাৰ জৰিয়তে পূৰ্ব নিৰ্ধাৰিত গাইড ট্যুৰৰ বুকিং কৰিব লাগিব। <ref>{{cite web | url=https://iranstravel.com/new-iran-visa-regulations/ | title=New Iran Visa Regulations}}</ref> ==প্ৰৱেশত থকা সীমাবদ্ধতা== ===বাধ্যতামূলক গাইড === [[কানাডা]], [[যুক্তৰাজ্য]] আৰু [[আমেৰিকা]]ৰ নাগৰিকসকলক সকলো সময়তে চৰকাৰী অনুমোদিত গাইডৰদ্বাৰা এস্কৰ্ট কৰিব লাগিব। এই দেশসমূহত ইৰাণৰ বিদেশী অভিযান বন্ধ হোৱাৰ বাবে এই নাগৰিকসকলৰ স্বতন্ত্ৰ ভ্ৰমণ নিষিদ্ধ কৰা হৈছে। <ref>{{cite web | url=http://www.iraniantours.com/us.htm | title=ESCORTED TOURS THROUGH IRAN}}</ref> ===ইজৰাইল=== ইজৰাইলৰ নাগৰিকসকলক প্ৰৱেশ আৰু ট্ৰেনজিটৰ অনুমতি দিয়া নহয়, যদিও তেওঁলোকে নামি একেখন বিমানতে আগবাঢ়ি নাযায়। ইজৰাইলী ভিছা বা ষ্টাম্প (৩৬৫ দিনতকৈ কম পুৰণি), বা ইজৰাইল ভ্ৰমণৰ ইংগিত দিয়া কোনো তথ্য, বা ইজৰাইল ৰাষ্ট্ৰৰ সৈতে কোনো সংযোগ থকা পাছপ'ৰ্ট বা ভ্ৰমণ নথি-পত্ৰৰ ধাৰীসকলকো প্ৰৱেশ আৰু ট্ৰেনজিটৰ অনুমতি দিয়া নহয়। <ref>{{cite web | url=http://www.ru.moscow.mfa.ir/index.aspx?fkeyid=&siteid=410&pageid=33932 | title=Visa information on the site of IRI Embassy in Moscow | website=mfa.ir | access-date=2018-04-14 | archive-date=2021-02-25 | archive-url=https://web.archive.org/web/20210225061536/http://www.ru.moscow.mfa.ir/index.aspx?fkeyid=&siteid=410&pageid=33932 | url-status=dead }}</ref> ==তথ্যৰ উৎস== {{Reflist|30em}} ==বাহ্যিক সংযোগ== <!-- ({{NoMoreLinks}}) --> <!-- DO NOT ADD MORE LINKS TO THIS ARTICLE. WIKIPEDIA IS NOT A COLLECTION OF LINKS NOR IS IT A PLACE FOR ADVERTISING (WP:ADV); it does NOT help with SEO ----- If you think that your link might be useful, instead of placing it here, put it on this article's talk page first for editor discussion. Links that are to UNOFFICIAL travel and/or visa agency websites WILL BE DELETED. IF YOU PERSIST, YOUR WEBSITE WILL BE BLACKLISTED BY WIKIPEDIA AND/OR WIKIMEDIA. --> {{Wikivoyage|Iran}} * [http://evisa.mfa.ir/en/ IR-IRAN Electronic Visa (Iran eVisa) Application System] * [https://evisatraveller.mfa.ir Electronic visa of Iran] * [https://en.mfa.gov.ir/ Ministry of Foreign Affairs of I.R.Iran] [[শ্ৰেণী:ইৰান]] 8khoi48ty1ye1hetijuhkblzsnsqwn3 604334 604333 2026-05-03T19:22:37Z নৰুনা বৰুৱা 44897 /* ভিছা ৰেহাই */ 604334 wikitext text/x-wiki {{short description|Policy on permits required to enter Iran}} '''ইৰানৰ ভিছা নীতি''' [[ইৰাণ]]লৈ অহা বেছিভাগ পৰ্য্যটকে ভিছা ৰেহাই পোৱা দেশ বা ই-ভিছাৰ বাবে যোগ্য নোহোৱা দেশৰ নাগৰিকৰ বাহিৰে ইৰানলৈ অহাৰ আগতে ইলেক্ট্ৰনিক ভিছা (ই-ভিছা) ল’ব লাগিব; এনে ক্ষেত্ৰত তেওঁলোকে বিশ্বজুৰি ইৰাণৰ যিকোনো কূটনৈতিক মিছনৰপৰা আগতীয়াকৈ ভিছা ল’ব লাগিব। ইৰাণলৈ যাত্ৰীসকলৰ বাবে তেওঁলোকৰ উদ্দেশ্যপ্ৰণোদিত থকাৰ বাহিৰত কমেও ৬ মাহৰ বাবে বৈধ পাছপ’ৰ্ট থাকিব লাগিব। ==অৱলোকন== ইৰাণ আৰু আন দেশ উভয়ৰে দ্বৈত নাগৰিকত্ব থকা লোকৰ ক্ষেত্ৰত ইৰাণত প্ৰৱেশ কৰাৰ সময়ত ইৰাণৰ নাগৰিক হিচাপে গণ্য কৰা হয়, আৰু সেয়েহে ইৰানত প্ৰৱেশৰ সময়ত ইৰাণৰ পাছপ’ৰ্ট ৰখাটো আৱশ্যক। ২০১১ চনৰ পিছত ইৰাণ ভ্ৰমণ কৰা ব্যক্তিসকলৰ ওপৰত [[আমেৰিকা]]ৰ নিষেধাজ্ঞাৰ প্ৰতিক্ৰিয়া স্বৰূপে ইৰাণে আৰু পাছপ'ৰ্টত ভিছা লগোৱা নাই আৰু প্ৰায়বোৰ জাতিৰ বাবে প্ৰৱেশৰ সময়ত ষ্টাম্পও নিদিয়ে।<ref>{{cite web | title=Iran Waives Visa Stamping Rules to Boost Tourism | url=https://ifpnews.com/exclusive/iran-waives-visa-stamping-rules-to-boost-tourism/ | website=IFP News | date=23 November 2018 }}</ref> ২০১৮ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত ইৰাণৰ সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য, হস্তশিল্প আৰু পৰ্যটন সংস্থাৰ (ICHTO) মুৰব্বীয়ে ঘোষণা কৰে যে ইৰাণ এৰি যোৱাৰ পাছত আন দেশলৈ যোৱাৰ বিষয়ে তেওঁলোকৰ উদ্বেগ লাঘৱ কৰাৰ উদ্দেশ্যে বিদেশী পৰ্যটকৰ (আমেৰিকা, কানাডা আৰু ব্ৰিটেইনৰ দৰ্শনাৰ্থীৰ বাহিৰে) পাছপ'ৰ্টত আৰু ষ্টাম্প বা ষ্টীকাৰ লগোৱা নহ'ব।<ref>{{cite web |date=2019-06-24 | title=No more passport stamps for foreign nationals visiting Iran | url=https://www.tehrantimes.com/news/437345/No-more-passport-stamps-for-foreign-nationals-visiting-Iran | access-date=2023-12-14 | website=Tehran Times | language=en}}</ref> ২০১৯ চনৰ জুন মাহত ইৰাণৰ ৰাষ্ট্ৰপতিয়ে স্বৰাজ মন্ত্ৰ্যালয়ক বিদেশীৰ পাছপ’ৰ্টত ষ্টাম্প নিদিয়াৰ সিদ্ধান্ত কাৰ্যকৰী কৰিবলৈ নিৰ্দেশ দিছিল। ==ভিছা নীতিৰ মানচিত্ৰ== [[File:Visa Policy Of Iran.svg|none|thumb|800px|ইৰাণৰ ভিছা নীতি {{legend|#ED1C24|ইৰান}} {{legend|#22B14C|ভিছাৰ প্ৰয়োজন নাই }} {{legend|#7BDF85|ভ্ৰমণ গোট / ই ভিছাৰ বাবে ভিছাৰ প্ৰয়োজন নাই }} {{legend|#9FD5BE|ই ভিছা}} {{legend|#C0C0C0|ভিছাৰ প্ৰয়োজন }} {{legend|#555555|প্ৰবেষ নাকচ কৰা হৈছে (ইজৰাইল) }}]] ==ভিছা ৰেহাই== তলত উল্লেখ কৰা ন্যায়িক অধিকাৰক্ষেত্ৰসমূহৰ নাগৰিকসকলক পৰ্যটন বা ব্যাৱসায়িক উদ্দেশ্যত ইৰাণত প্ৰৱেশ কৰিবলৈ ভিছাৰ প্ৰয়োজন নাই, তলত উল্লেখ কৰা সময়সীমাৰ বাবে (যদিহে অন্যথা উল্লেখ কৰা হোৱা নাই): {|style=" border-radius:1em; box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); background-color: white; border: 1px solid white; padding: 5px; " |- style="vertical-align:top; " | '''যিকোনো ১৮০ দিনৰ ভিতৰত ৯০ দিন ''' {| | *{{flag|Armenia}} |valign="top"| *{{flag|Oman}} |valign="top"| *{{flag|Syria}}¹ |valign="top"| *{{flag|Turkey}} | |} '''৪৫ দিন''' *{{flag|Georgia}} '''৩০ দিন''' {| | *{{flag|Lebanon}} |valign="top"| *{{flag|Iraq}} |valign="top"| *{{flag|Tajikistan}}² | |} '''২১ দিন''' {| | *{{flag|China}}³ |valign="top"| *{{flag|Hong Kong}}³ |valign="top"| *{{flag|Macao}}³ | |} '''২০ দিন''' *{{flag|Egypt}} '''১৫ দিন''' *{{flag|Venezuela}}⁴ '''যিকোনো ১৮০ দিনৰ ভিতৰত ১৫ দিন '''⁵ {| | | |} {| | *{{flag|Belarus}} *{{flag|Bosnia and Herzegovina}} *{{flag|Brazil}} *{{flag|Brunei}} *{{flag|Cambodia}} *{{flag|Croatia}} |valign="top"| *{{flag|Cuba}} *{{flag|Indonesia}} *{{flag|Japan}} *{{flag|Kyrgyzstan}} *{{flag|Mauritania}} *{{flag|Mauritius}} |valign="top"| *{{flag|Mexico}} *{{flag|Peru}} *{{flag|Serbia}} *{{flag|Seychelles}} *{{flag|Singapore}}<ref>{{cite web | url=https://www.mfa.gov.sg/countries-regions/i/iran-islamic-republic-of/travel-page | title=Travel Page - Iran | website=www.mfa.gov.sg | publisher=[[Ministry of Foreign Affairs (Singapore)]]}}</ref> *{{flag|Tanzania}} |valign="top"| *{{flag|Tunisia}} *{{flag|Uzbekistan}} *{{flag|Vietnam}} *{{flag|Zimbabwe}} | |} '''১৪ দিন''' {| | *{{flag|Azerbaijan}} |valign="top"| *{{flag|Kazakhstan}} |valign="top"| *{{flag|Malaysia}} | |} | |} _{1 - ভিছা ৰেহাইৰ বাবে যোগ্যতা অৰ্জন কৰিবলৈ বিমানযোগে ইৰাণত প্ৰৱেশ কৰিব লাগিব।}<br/> _{2 - ভিছা ৰেহাইৰ বাবে যোগ্যতা অৰ্জন কৰিবলৈ দুছানবে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰৰপৰা যাত্ৰা কৰি ইমাম খোমেইনি আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰত উপস্থিত হ’ব লাগিব।}<br/> _{3 - পিপলছ ৰিপাব্লিক অৱ চাইনা পাছপ’ৰ্ট, হংকং বিশেষ প্ৰশাসনিক অঞ্চলৰ পাছপ’ৰ্ট বা মাকাও বিশেষ প্ৰশাসনিক অঞ্চলৰ পাছপ’ৰ্ট থকা চীনা নাগৰিকৰ বাবে।}<br /> _{4 -৯০ দিনলৈকে বৃদ্ধি কৰিব পৰাকৈ থকাৰ সময়।}<br/> _{5 - কেৱল পৰ্যটনৰ উদ্দেশ্যে।} {| | class="nowrap" style="padding:0 2em 0 0"| *{{flag|Russia}} | পৰ্য্যটন গ্ৰুপ অপাৰেটৰৰ প্ৰতিনিধিৰ সৈতে ট্যুৰ গ্ৰুপত (৫ৰ পৰা ৫০জন লোকেৰে গঠিত) ভ্ৰমণ কৰা [[ৰাছিয়া]]ৰ নাগৰিকসকলেও ভিছা অবিহনে ইৰাণত প্ৰৱেশ কৰিব পাৰে, যিকোনো ১৮০ দিনৰ ভিতৰত সৰ্বাধিক ৯০ দিনৰ বাবে। |} ===ইৰাণৰ মুক্ত বাণিজ্য মণ্ডল=== সকলো পৰ্যটকে কিছ দ্বীপ, কেছম দ্বীপ, বা অন্যান্য মুক্ত বাণিজ্য অঞ্চলত ভিছা অবিহনে ১৪ দিন বা তাতকৈ কম সময় থাকিব পাৰে। আমেৰিকানসকল (পুয়েৰ্টো ৰিকো, ইউ.এছ. ভাৰ্জিন দ্বীপপুঞ্জ, আৰু গুৱামৰ বাহিৰে), কানাডিয়ান আৰু ব্ৰিটিছ নাগৰিকসকলৰ ক্ষেত্ৰত আগমনৰ সময়ত তেওঁলোকৰ বাবে অপেক্ষা কৰি থকা এজন প্ৰমাণিত এস্কৰ্ট গাইড থাকিব লাগিব, আৰু আগতীয়াকৈ হোটেল বুকিং কৰিব লাগিব। ২০২২ চনত পৰ্যটকে দুসপ্তাহলৈকে ভিছা অবিহনে তলত দিয়া মুক্ত বাণিজ্য অঞ্চলত থাকিব পাৰিব: <ref>{{cite web | url=http://www.irantravelingcenter.com/no-visa-required-for-iran/ | title=No Visa required for Iran free trade zones | date=30 June 2015 | access-date=14 January 2018 | archive-date=4 August 2021 | archive-url=https://web.archive.org/web/20210804022303/https://www.irantravelingcenter.com/no-visa-required-for-iran/ | url-status=dead }}</ref> *আৰভাণ্ড ফ্ৰী জ'ন * আৰাছ মুক্ত অঞ্চল * চাবাহৰ মুক্ত বাণিজ্য-ঔদ্যোগিক অঞ্চল * মাকু, ইৰাণ * কেছম দ্বীপ * কিছ দ্বীপ * আনজালি ===নন অৰ্ডিনেৰী পাছপ'ৰ্ট=== [[File:Visa policy of Iran for holders of diplomatic and service category passports.png|800px|none|thumb|কূটনৈতিক, চৰকাৰী বা সেৱাৰ পাছপ'ৰ্টধাৰীৰ বাবে ইৰাণৰ ভিছা নীতি {{legend|#ED1C24|ইৰান}} {{legend|#3F51B5|কূটনৈতিক বা সেৱা পাছপ’ৰ্টধাৰীৰ বাবে ভিছাৰ প্ৰয়োজন নাই }} {{legend|#559CD1|কেৱল কূটনৈতিক পাছপ’ৰ্টৰ বাবে ভিছাৰ প্ৰয়োজন নাই }}]] তলত উল্লেখ কৰা দেশসমূহে প্ৰদান কৰা পাছপ’ৰ্টৰ ধাৰীসকলক ভিছা অবিহনে ইৰাণত প্ৰৱেশৰ অনুমতি দিয়া হৈছে। {|style=" border-radius:1em; box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); background-color: white; border: 1px solid white; padding: 5px; " |- style="vertical-align:top; " | *{{flag|Afghanistan}}^{D 3} *{{flag|Albania}}^D ^S ⁷ *{{flag|Armenia}}^{D 4} *{{flag|Azerbaijan}}^D ^S ³ *{{flag|Belarus}}^D ^O ⁷ *{{flag|Benin}}^D ^S ⁷ *{{flag|Bolivia}}^D ^S ⁵ *{{flag|Bosnia and Herzegovina}}^D ^S ³ *{{flag|Brazil}}^{D 3} *{{flag|Brunei}}^D ^O ⁷ *{{flag|Bulgaria}}^D ^S ³ *{{flag|Burkina Faso}}^D ^S ³ *{{flag|Cambodia}}^D ^S ⁷ *{{flag|China}}^D ^S ³ *{{flag|Colombia}}^D ^S ³ *{{flag|Croatia}}^D ^S ³ |valign="top"| *{{flag|Cuba}}^D ^S ⁴ *{{flag|Congo}}^D ^S ¹ *{{flag|Cyprus}}^D ^S ¹ *{{flag|Ecuador}}^D ^S ⁴ *{{flag|Egypt}}^D ^S ⁸ *{{flag|Ghana}}^D ^S ⁷ *{{flag|Greece}}^D ¹ *{{flag|Guinea}}^D ^S ³ *{{flag|Guyana}}^D ^S ³ *{{flag|Hungary}}^D ³ *{{flag|India}}^D ³ *{{flag|Indonesia}}^D ^S ¹⁰ *{{flag|Iraq}}^D ^S ⁶ *{{flag|Japan}}^D ^O ¹ *{{flag|Kazakhstan}}^D ^S ⁷ *{{flag|Kenya}}^D ^S ³ |valign="top"| *{{flag|Kyrgyzstan}}^D ^S ³ *{{flag|Lebanon}}^D ^S ⁷ *{{flag|Malaysia}}^D ^S ⁹ *{{flag|Malawi}}^D ^S ³ *{{flag|Mali}}^D ^S ³ *{{flag|Moldova}}^D ^S ³ *{{flag|Montenegro}}^D ^S ⁷ *{{flag|Nicaragua}}^D ^S ² *{{flag|North Korea}}^D ⁷ *{{flag|North Macedonia}}^D ^S ³ *{{flag|Oman}}^D ^O ^S ^Sp ⁷ *{{flag|Pakistan}}^D ^O ¹ *{{flag|Philippines}}^D ^S ⁷ *{{flag|Poland}}^D ² *{{flag|Portugal}}^D ^Sp ⁴ *{{flag|Romania}}^{D 3} |valign="top"| *{{flag|Russia}}^D ^S ⁷ *{{flag|Senegal}}^D ^S ³ *{{flag|Serbia}}^D ^S ⁷ *{{flag|Sierra Leone}}^D ^S ³ *{{flag|South Korea}}^D ^S ¹ *{{flag|Switzerland}}^{D 3} *{{flag|Syria}}^D ^O ^S ^Sp ⁷ *{{flag|Tajikistan}}^D ^S ³ *{{flag|Tunisia}}^D ^S ³ *{{flag|Turkmenistan}}^D ^S ³ *{{flag|Turkey}}^D ^S ¹ *{{flag|Ukraine}}^D ^S ⁷ *{{flag|Venezuela}}^D ^S ³ *{{flag|Vietnam}}^D ^O ⁷ *{{flag|Zimbabwe}}^D ^S ⁷ | |} _{D - কূটনৈতিক পাছপ’ৰ্ট}<br/> _{O -অফিচিয়েল পাছপ'ৰ্ট}<br/> _{S - চাৰ্ভিছ (সেৱাৰ)পাছপৰ্ট}<br/> _{Sp -বিশেষ পাছপ’ৰ্ট}<br/> _{1 - ৩ মাহ}<br/> _{2 - ২ মাহ}<br/> _{3 - ১ মাহ}<br/> _{4 - ৯০ দিন}<br/> _{5 - ৬০ দিন}<br/> _{6 - ৪৫ দিন}<br/> _{7 - ৩০ দিন}<br/> _{8 - ২০ দিন}<br/> _{9 - ১৫ দিন}<br/> _{10 - ১৪ দিন} ===ভৱিষ্যতৰ পৰিৱৰ্তন=== ইৰাণে তলত উল্লেখ কৰা দেশসমূহৰ সৈতে ভিছা ৰেহাইৰ চুক্তি স্বাক্ষৰ কৰিছে যদিও সেইবোৰ এতিয়াও বলবৎ হোৱা নাই। {| class="wikitable" |- ! দেশ ! পাছপ'ৰ্ট ! চুক্তি স্বাক্ষৰিত |- | {{flag|Qatar}}<ref>{{cite web | url=https://parstoday.com/en/news/iran-i166874-iran_qatar_sign_14_bilateral_deals_including_visa_waiver | title=Iran, Qatar sign 14 bilateral deals, including visa waiver | date=22 February 2022}}</ref> ¹ | সকলো |২১ ফেব্ৰুৱাৰী ২০২২ |- |} _{1 - সাধাৰণ পাছপ’ৰ্টৰ বাবে একপক্ষীয় ৰেহাই দিয়া হৈছিল।} ==ইলেক্ট্ৰনিক ভিছা (ই-ভিছা)== আন দেশৰ নাগৰিকে ই-ভিছাৰ বাবে আবেদন কৰিব লাগিব, যিয়ে তেওঁলোকক আগমনৰ সময়ত সৰ্বাধিক ৩০ দিনৰ বাবে ভিছা প্ৰদান কৰিব। ৩০ দিনৰ বাবে দুবাৰকৈ থকাৰ সময় বৃদ্ধি কৰিব পাৰি, মুঠ ৯০ দিনৰ বাবে। <ref>{{cite web | url=https://evisa.mfa.ir/en/ | title=Iran eVisa}}</ref> [[আফগানিস্তান]], [[বাংলাদেশ]], [[কানাডা]], কলম্বিয়া, জৰ্ডান, [[পাকিস্তান]], ছোমালিয়া, [[যুক্তৰাজ্য]] আৰু [[আমেৰিকা]]ৰ নাগৰিকৰ বাবে ই-ভিছা প্ৰযোজ্য নহয়। (''শ্বাহিদ ৰাজাই বন্দৰ'')দক্ষিণ হৰমোজগান প্ৰদেশৰ শ্বাহিদ ৰাজাই বন্দৰ হৈ ইৰাণত প্ৰৱেশ কৰা সামুদ্ৰিক যাত্ৰীসকলেও আহি পোৱাৰ লগে লগে ভিছা লাভ কৰিব পাৰিব। <ref>{{cite web | title=Shahid Rajaee Port Visa on Arrival | url=https://financialtribune.com/articles/people-travel/62981/10-iranian-airports-issue-visa-on-arrival | website=financialtribune.com|date=23 April 2017 | access-date= April 24, 2017}}</ref> ==আগতীয়াকৈ ভিছাৰ প্ৰয়োজন== তলত উল্লেখ কৰা দেশসমূহৰ নাগৰিক ই-ভিছাৰ বাবে অযোগ্য, আৰু সেয়েহে ইৰাণৰ দূতাবাস বা কনছুলেটত আগতীয়াকৈ ভিছা লাভ কৰিব লাগিব: <ref name="tim"/><ref>{{cite web | url=https://mfa.gov.ir/portal/helpdeskdata/5027/346/%D8%B1%D9%88%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DA%AF%D8%B1%D8%AF%DB%8C%D9%88%DB%8C%D8%B2%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8C | title=Tourist visa}}</ref> {|style=" border-radius:1em; box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); background-color: white; border: 1px solid white; padding: 5px; " |- style="vertical-align:top; " | *{{flag|Afghanistan}} *{{flag|Bangladesh}} *{{flag|Canada}} |valign="top"| *{{flag|Colombia}} *{{flag|Jordan}} *{{flag|Pakistan}} |valign="top"| *{{flag|Somalia}} *{{flag|United Kingdom}} *{{flag|United States}} | |} ===পূৰ্ব অনুমোদনৰ প্ৰয়োজন=== [[আমেৰিকা]]ৰ, ব্ৰিটিছ, [[কানাডা]]ৰ, আৰু কলম্বিয়াৰ পাছপ’ৰ্টধাৰীয়েও ইৰাণ পৰ্যটন ভিছা লৈ ইৰাণলৈ যাব পাৰে। এই দেশসমূহৰ নাগৰিকসকলৰ বাবে ভিছা প্ৰক্ৰিয়াত প্ৰায় আঠ সপ্তাহ সময় লাগে। তেওঁলোকে নিজৰ ভ্ৰমণৰ পৰিকল্পনা আৰু বুকিং কৰিবলৈ ইৰাণৰ এটা প্ৰমাণিত স্থানীয় ট্ৰেভেল এজেন্সী ব্যৱহাৰ কৰিব লাগিব। ভিছা প্ৰদানৰ পূৰ্বে সংস্থাটোৱে আবেদনকাৰীৰ ভ্ৰমণসূচী বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰ্যালয়ত অনুমোদনৰ বাবে দাখিল কৰিব লাগিব। ইৰাণী নাগৰিকৰ আমেৰিকান আৰু কানাডাৰ পত্নীয়ে কোনো এজেন্সীৰ সহায় অবিহনে দেশখনত প্ৰৱেশ আৰু থাকিবলৈ ৯০ দিনলৈকে পৰিয়াল ভিছা লাভ কৰিব পাৰিব। উপৰ্যুক্ত নাগৰিকসকলৰ পাছপ’ৰ্টত ষ্টীকাৰ ভিছা আৰু প্ৰৱেশ ষ্টাম্পো লাভ কৰিব। ==ভিছাৰ আবেদন আৰু প্ৰয়োজনীয়তা== ইৰাণৰ পৰ্যটন ভিছা ৩০ দিন পৰ্যন্ত প্ৰদান কৰা হয় আৰু ৩০ দিনৰ বাবে দুবাৰকৈ বৃদ্ধি কৰিব পাৰি, মুঠতে ৯০ দিন থাকিব। আগমনৰ পূৰ্বে ভিছা লাভ কৰিবলৈ হ’লে ইৰাণৰ বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰ্যালয়ৰ ই-ভিছা ৱেবছাইটৰ জৰিয়তে বা ইৰাণৰ ট্ৰেভেল এজেন্সীৰ জৰিয়তে ভিছা অনুমোদন সংহিতাৰ বাবে আবেদন কৰিব লাগিব। ভিছা মাচুল আপোনাৰ জাতিৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে। ভিছা লাভ কৰাৰ আগতে বা ভিঅ’এ (ভিছা-অন-এৰিভাল)ৰ বাবে আবেদন কৰাৰ সময়ত ভিছাৰ মাচুল পৰিশোধ কৰা হয়। স্থানীয় ইৰাণী ট্ৰেভেল এজেন্সীয়ে অলপ বেছি মাচুলৰ বিনিময়ত উন্নত সহায়, অনুসৰণ আৰু সুবিধা প্ৰদান কৰে। এবাৰ ভিছা অনুমোদন কড লাভ কৰিলে, ইৰাণৰ যিকোনো আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰত উপস্থিত হোৱাৰ আগতে বা উপস্থিত হোৱাৰ পিছত বিশ্বজুৰি ইৰাণৰ যিকোনো দূতাবাস বা কনছুলেটৰপৰা ভিছা লাভ কৰিব পাৰি। বেছিভাগ দেশৰ নাগৰিকে (আমেৰিকা, ব্ৰিটিছ, আৰু কানাডাৰ পাছপ’ৰ্টধাৰীৰ বাহিৰে) বিমানবন্দৰত উপস্থিত হোৱাৰ লগে লগে, আগতীয়াকৈ আবেদন নকৰাকৈয়ে, ‘ভিছা-অন-এৰিভাল’ (ভিঅ’এ) হিচাপে তেওঁলোকৰ পৰ্যটন ভিছা লাভ কৰিব পাৰে। এই পদ্ধতি শেষ মুহূৰ্তত ভ্ৰমণকাৰীৰ বাবে সুবিধাজনক হ’লেও ইয়াৰদ্বাৰা ভিছা বাতিলৰ আশংকা অধিক আৰু এয়া অধিক সময় লাগে। ==ছেপ্টেম্বৰ ২০২৫ ভিছা নীতি নবীকৰণ== ২০২৫ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত ইৰাণৰ বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰ্যালয়ে ২০২৫ চনৰ আগষ্ট মাহৰ ভিছা নীতি সংশোধন কৰি স্পষ্ট কৰি দিছিল যে এই নতুন নিষেধাজ্ঞাসমূহ কেৱল ইউৰোপীয় দেশ, অষ্ট্ৰেলিয়া, নিউজিলেণ্ড, আমেৰিকা, যুক্তৰাজ্য আৰু কানাডাৰ নাগৰিকৰ ক্ষেত্ৰতহে প্ৰযোজ্য। এই নিয়মৰ অধীনত পঞ্জীয়নভুক্ত ট্ৰেভেল এজেন্সীয়ে আয়োজন কৰা গাইড ট্যুৰৰ অংশ হিচাপে আক্ৰান্ত দেশৰ ভ্ৰমণকাৰীয়ে ইৰাণলৈ যাব লাগিব। অনুজ্ঞাপত্ৰপ্ৰাপ্ত গাইড অবিহনে স্বতন্ত্ৰ ভ্ৰমণৰ অনুমতি এতিয়া নাই। আবেদনকাৰীয়ে তেওঁলোকৰ ভ্ৰমণ ইতিহাস, শিক্ষাৰ পটভূমি, নিয়োগৰ বিৱৰণ, আৰু ছ'চিয়েল মিডিয়া একাউণ্ট অন্তৰ্ভুক্ত কৰা "ৰিজ্যুম ফাইল"ও জমা দিব লাগিব; তেওঁলোকে এটা স্বাক্ষৰিত ভ্ৰমণ চুক্তি আৰু এটা নিশ্চিত ভ্ৰমণসূচীও দাখিল কৰিব লাগিব, য'ত প্ৰি-বুকিং কৰা বাসস্থানৰ সবিশেষও থাকিব লাগিব। ভিছা প্ৰক্ৰিয়াত সপ্তাহৰ শেষৰ দিন আৰু ৰাষ্ট্ৰীয় বন্ধৰ দিন বাদ দি প্ৰায় দুসপ্তাহৰপৰা তিনি সপ্তাহ সময় লাগে। ভিছাৰ প্ৰয়োজনীয়তাৰপৰা ৰেহাই পোৱা দেশৰ নাগৰিকৰ ক্ষেত্ৰত এই নীতি প্ৰযোজ্য নহয়; তেওঁলোকে ভিছা অবিহনে ইৰাণত প্ৰৱেশ কৰি যাব পাৰে, যদিহে তেওঁলোকে নিৰ্ধাৰিত সময়সীমা অতিক্ৰম নকৰে আৰু কেৱল অনুজ্ঞাপত্ৰপ্ৰাপ্ত থকাৰ ব্যৱস্থাতহে থাকে। <ref>{{cite web | url=https://iranstravel.com/new-iran-visa-regulations/ | title=New Iran Visa Regulations}}</ref> ==অক্টোবৰ ২০২৫ ইৰাণ ভিছা নীতিৰ পুনৰীক্ষণ== ২০২৫ চনৰ অক্টোবৰৰপৰা ইৰাণৰ ভিছা প্ৰক্ৰিয়াই পূৰ্বৰ, অধিক নমনীয় ৰূপলৈ ঘূৰি আহিছে। প্ৰায়বোৰ ভ্ৰমণকাৰীয়ে পুনৰবাৰ ইৰাণৰ পঞ্জীয়নভুক্ত ট্ৰেভেল এজেন্সীৰ জৰিয়তে ভিছাৰ বাবে আবেদন কৰিব পাৰিব আৰু সমগ্ৰ দেশতে মুক্তভাৱে ভ্ৰমণ কৰিব পাৰিব। চলিত বৰ্ষৰ আৰম্ভণিতে কাৰ্যকৰী কৰা অধিক কঠোৰ অস্থায়ী ব্যৱস্থাৰ তুলনাত এয়া এক উল্লেখযোগ্য পৰিৱৰ্তন। যদিও ভ্ৰমণকাৰীসকলে ভিছাৰ বাবে আবেদন কৰাৰ সময়ত এতিয়াও মোটামুটি ভ্ৰমণসূচী দিব লাগিব, এতিয়া তেওঁলোকৰ আগমনৰ লগে লগে ভ্ৰমণসূচী সলনি কৰাৰ বহু বেছি স্বাধীনতা আছে। কিন্তু এতিয়াও সকলো পৰ্যটকে পঞ্জীয়নভুক্ত হোটেল বা অতিথিশালাত থাকিব লাগিব, কিয়নো বৰ্তমানৰ ইৰাণৰ ভ্ৰমণ নিয়ম অনুসৰি স্থানীয় লোকৰ সৈতে থকা বা পঞ্জীয়নবিহীন ব্যক্তিগত আতিথ্য প্ৰদানকাৰী ব্যৱহাৰ কৰাত নিষেধাজ্ঞা আৰোপ কৰা হৈছে। বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰ্যালয়ৰ নীতি অনুসৰি আমেৰিকা, যুক্তৰাজ্য আৰু কানাডাৰ নাগৰিকে এতিয়াও অনুমোদিত সংস্থাৰ জৰিয়তে পূৰ্ব নিৰ্ধাৰিত গাইড ট্যুৰৰ বুকিং কৰিব লাগিব। <ref>{{cite web | url=https://iranstravel.com/new-iran-visa-regulations/ | title=New Iran Visa Regulations}}</ref> ==প্ৰৱেশত থকা সীমাবদ্ধতা== ===বাধ্যতামূলক গাইড === [[কানাডা]], [[যুক্তৰাজ্য]] আৰু [[আমেৰিকা]]ৰ নাগৰিকসকলক সকলো সময়তে চৰকাৰী অনুমোদিত গাইডৰদ্বাৰা এস্কৰ্ট কৰিব লাগিব। এই দেশসমূহত ইৰাণৰ বিদেশী অভিযান বন্ধ হোৱাৰ বাবে এই নাগৰিকসকলৰ স্বতন্ত্ৰ ভ্ৰমণ নিষিদ্ধ কৰা হৈছে। <ref>{{cite web | url=http://www.iraniantours.com/us.htm | title=ESCORTED TOURS THROUGH IRAN}}</ref> ===ইজৰাইল=== ইজৰাইলৰ নাগৰিকসকলক প্ৰৱেশ আৰু ট্ৰেনজিটৰ অনুমতি দিয়া নহয়, যদিও তেওঁলোকে নামি একেখন বিমানতে আগবাঢ়ি নাযায়। ইজৰাইলী ভিছা বা ষ্টাম্প (৩৬৫ দিনতকৈ কম পুৰণি), বা ইজৰাইল ভ্ৰমণৰ ইংগিত দিয়া কোনো তথ্য, বা ইজৰাইল ৰাষ্ট্ৰৰ সৈতে কোনো সংযোগ থকা পাছপ'ৰ্ট বা ভ্ৰমণ নথি-পত্ৰৰ ধাৰীসকলকো প্ৰৱেশ আৰু ট্ৰেনজিটৰ অনুমতি দিয়া নহয়। <ref>{{cite web | url=http://www.ru.moscow.mfa.ir/index.aspx?fkeyid=&siteid=410&pageid=33932 | title=Visa information on the site of IRI Embassy in Moscow | website=mfa.ir | access-date=2018-04-14 | archive-date=2021-02-25 | archive-url=https://web.archive.org/web/20210225061536/http://www.ru.moscow.mfa.ir/index.aspx?fkeyid=&siteid=410&pageid=33932 | url-status=dead }}</ref> ==তথ্যৰ উৎস== {{Reflist|30em}} ==বাহ্যিক সংযোগ== <!-- ({{NoMoreLinks}}) --> <!-- DO NOT ADD MORE LINKS TO THIS ARTICLE. WIKIPEDIA IS NOT A COLLECTION OF LINKS NOR IS IT A PLACE FOR ADVERTISING (WP:ADV); it does NOT help with SEO ----- If you think that your link might be useful, instead of placing it here, put it on this article's talk page first for editor discussion. Links that are to UNOFFICIAL travel and/or visa agency websites WILL BE DELETED. IF YOU PERSIST, YOUR WEBSITE WILL BE BLACKLISTED BY WIKIPEDIA AND/OR WIKIMEDIA. --> {{Wikivoyage|Iran}} * [http://evisa.mfa.ir/en/ IR-IRAN Electronic Visa (Iran eVisa) Application System] * [https://evisatraveller.mfa.ir Electronic visa of Iran] * [https://en.mfa.gov.ir/ Ministry of Foreign Affairs of I.R.Iran] [[শ্ৰেণী:ইৰান]] m9koe5c4drp3mkm2xjfhr754fq84dyd 604335 604334 2026-05-03T19:23:35Z নৰুনা বৰুৱা 44897 /* আগতীয়াকৈ ভিছাৰ প্ৰয়োজন */ 604335 wikitext text/x-wiki {{short description|Policy on permits required to enter Iran}} '''ইৰানৰ ভিছা নীতি''' [[ইৰাণ]]লৈ অহা বেছিভাগ পৰ্য্যটকে ভিছা ৰেহাই পোৱা দেশ বা ই-ভিছাৰ বাবে যোগ্য নোহোৱা দেশৰ নাগৰিকৰ বাহিৰে ইৰানলৈ অহাৰ আগতে ইলেক্ট্ৰনিক ভিছা (ই-ভিছা) ল’ব লাগিব; এনে ক্ষেত্ৰত তেওঁলোকে বিশ্বজুৰি ইৰাণৰ যিকোনো কূটনৈতিক মিছনৰপৰা আগতীয়াকৈ ভিছা ল’ব লাগিব। ইৰাণলৈ যাত্ৰীসকলৰ বাবে তেওঁলোকৰ উদ্দেশ্যপ্ৰণোদিত থকাৰ বাহিৰত কমেও ৬ মাহৰ বাবে বৈধ পাছপ’ৰ্ট থাকিব লাগিব। ==অৱলোকন== ইৰাণ আৰু আন দেশ উভয়ৰে দ্বৈত নাগৰিকত্ব থকা লোকৰ ক্ষেত্ৰত ইৰাণত প্ৰৱেশ কৰাৰ সময়ত ইৰাণৰ নাগৰিক হিচাপে গণ্য কৰা হয়, আৰু সেয়েহে ইৰানত প্ৰৱেশৰ সময়ত ইৰাণৰ পাছপ’ৰ্ট ৰখাটো আৱশ্যক। ২০১১ চনৰ পিছত ইৰাণ ভ্ৰমণ কৰা ব্যক্তিসকলৰ ওপৰত [[আমেৰিকা]]ৰ নিষেধাজ্ঞাৰ প্ৰতিক্ৰিয়া স্বৰূপে ইৰাণে আৰু পাছপ'ৰ্টত ভিছা লগোৱা নাই আৰু প্ৰায়বোৰ জাতিৰ বাবে প্ৰৱেশৰ সময়ত ষ্টাম্পও নিদিয়ে।<ref>{{cite web | title=Iran Waives Visa Stamping Rules to Boost Tourism | url=https://ifpnews.com/exclusive/iran-waives-visa-stamping-rules-to-boost-tourism/ | website=IFP News | date=23 November 2018 }}</ref> ২০১৮ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত ইৰাণৰ সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য, হস্তশিল্প আৰু পৰ্যটন সংস্থাৰ (ICHTO) মুৰব্বীয়ে ঘোষণা কৰে যে ইৰাণ এৰি যোৱাৰ পাছত আন দেশলৈ যোৱাৰ বিষয়ে তেওঁলোকৰ উদ্বেগ লাঘৱ কৰাৰ উদ্দেশ্যে বিদেশী পৰ্যটকৰ (আমেৰিকা, কানাডা আৰু ব্ৰিটেইনৰ দৰ্শনাৰ্থীৰ বাহিৰে) পাছপ'ৰ্টত আৰু ষ্টাম্প বা ষ্টীকাৰ লগোৱা নহ'ব।<ref>{{cite web |date=2019-06-24 | title=No more passport stamps for foreign nationals visiting Iran | url=https://www.tehrantimes.com/news/437345/No-more-passport-stamps-for-foreign-nationals-visiting-Iran | access-date=2023-12-14 | website=Tehran Times | language=en}}</ref> ২০১৯ চনৰ জুন মাহত ইৰাণৰ ৰাষ্ট্ৰপতিয়ে স্বৰাজ মন্ত্ৰ্যালয়ক বিদেশীৰ পাছপ’ৰ্টত ষ্টাম্প নিদিয়াৰ সিদ্ধান্ত কাৰ্যকৰী কৰিবলৈ নিৰ্দেশ দিছিল। ==ভিছা নীতিৰ মানচিত্ৰ== [[File:Visa Policy Of Iran.svg|none|thumb|800px|ইৰাণৰ ভিছা নীতি {{legend|#ED1C24|ইৰান}} {{legend|#22B14C|ভিছাৰ প্ৰয়োজন নাই }} {{legend|#7BDF85|ভ্ৰমণ গোট / ই ভিছাৰ বাবে ভিছাৰ প্ৰয়োজন নাই }} {{legend|#9FD5BE|ই ভিছা}} {{legend|#C0C0C0|ভিছাৰ প্ৰয়োজন }} {{legend|#555555|প্ৰবেষ নাকচ কৰা হৈছে (ইজৰাইল) }}]] ==ভিছা ৰেহাই== তলত উল্লেখ কৰা ন্যায়িক অধিকাৰক্ষেত্ৰসমূহৰ নাগৰিকসকলক পৰ্যটন বা ব্যাৱসায়িক উদ্দেশ্যত ইৰাণত প্ৰৱেশ কৰিবলৈ ভিছাৰ প্ৰয়োজন নাই, তলত উল্লেখ কৰা সময়সীমাৰ বাবে (যদিহে অন্যথা উল্লেখ কৰা হোৱা নাই): {|style=" border-radius:1em; box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); background-color: white; border: 1px solid white; padding: 5px; " |- style="vertical-align:top; " | '''যিকোনো ১৮০ দিনৰ ভিতৰত ৯০ দিন ''' {| | *{{flag|Armenia}} |valign="top"| *{{flag|Oman}} |valign="top"| *{{flag|Syria}}¹ |valign="top"| *{{flag|Turkey}} | |} '''৪৫ দিন''' *{{flag|Georgia}} '''৩০ দিন''' {| | *{{flag|Lebanon}} |valign="top"| *{{flag|Iraq}} |valign="top"| *{{flag|Tajikistan}}² | |} '''২১ দিন''' {| | *{{flag|China}}³ |valign="top"| *{{flag|Hong Kong}}³ |valign="top"| *{{flag|Macao}}³ | |} '''২০ দিন''' *{{flag|Egypt}} '''১৫ দিন''' *{{flag|Venezuela}}⁴ '''যিকোনো ১৮০ দিনৰ ভিতৰত ১৫ দিন '''⁵ {| | | |} {| | *{{flag|Belarus}} *{{flag|Bosnia and Herzegovina}} *{{flag|Brazil}} *{{flag|Brunei}} *{{flag|Cambodia}} *{{flag|Croatia}} |valign="top"| *{{flag|Cuba}} *{{flag|Indonesia}} *{{flag|Japan}} *{{flag|Kyrgyzstan}} *{{flag|Mauritania}} *{{flag|Mauritius}} |valign="top"| *{{flag|Mexico}} *{{flag|Peru}} *{{flag|Serbia}} *{{flag|Seychelles}} *{{flag|Singapore}}<ref>{{cite web | url=https://www.mfa.gov.sg/countries-regions/i/iran-islamic-republic-of/travel-page | title=Travel Page - Iran | website=www.mfa.gov.sg | publisher=[[Ministry of Foreign Affairs (Singapore)]]}}</ref> *{{flag|Tanzania}} |valign="top"| *{{flag|Tunisia}} *{{flag|Uzbekistan}} *{{flag|Vietnam}} *{{flag|Zimbabwe}} | |} '''১৪ দিন''' {| | *{{flag|Azerbaijan}} |valign="top"| *{{flag|Kazakhstan}} |valign="top"| *{{flag|Malaysia}} | |} | |} _{1 - ভিছা ৰেহাইৰ বাবে যোগ্যতা অৰ্জন কৰিবলৈ বিমানযোগে ইৰাণত প্ৰৱেশ কৰিব লাগিব।}<br/> _{2 - ভিছা ৰেহাইৰ বাবে যোগ্যতা অৰ্জন কৰিবলৈ দুছানবে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰৰপৰা যাত্ৰা কৰি ইমাম খোমেইনি আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰত উপস্থিত হ’ব লাগিব।}<br/> _{3 - পিপলছ ৰিপাব্লিক অৱ চাইনা পাছপ’ৰ্ট, হংকং বিশেষ প্ৰশাসনিক অঞ্চলৰ পাছপ’ৰ্ট বা মাকাও বিশেষ প্ৰশাসনিক অঞ্চলৰ পাছপ’ৰ্ট থকা চীনা নাগৰিকৰ বাবে।}<br /> _{4 -৯০ দিনলৈকে বৃদ্ধি কৰিব পৰাকৈ থকাৰ সময়।}<br/> _{5 - কেৱল পৰ্যটনৰ উদ্দেশ্যে।} {| | class="nowrap" style="padding:0 2em 0 0"| *{{flag|Russia}} | পৰ্য্যটন গ্ৰুপ অপাৰেটৰৰ প্ৰতিনিধিৰ সৈতে ট্যুৰ গ্ৰুপত (৫ৰ পৰা ৫০জন লোকেৰে গঠিত) ভ্ৰমণ কৰা [[ৰাছিয়া]]ৰ নাগৰিকসকলেও ভিছা অবিহনে ইৰাণত প্ৰৱেশ কৰিব পাৰে, যিকোনো ১৮০ দিনৰ ভিতৰত সৰ্বাধিক ৯০ দিনৰ বাবে। |} ===ইৰাণৰ মুক্ত বাণিজ্য মণ্ডল=== সকলো পৰ্যটকে কিছ দ্বীপ, কেছম দ্বীপ, বা অন্যান্য মুক্ত বাণিজ্য অঞ্চলত ভিছা অবিহনে ১৪ দিন বা তাতকৈ কম সময় থাকিব পাৰে। আমেৰিকানসকল (পুয়েৰ্টো ৰিকো, ইউ.এছ. ভাৰ্জিন দ্বীপপুঞ্জ, আৰু গুৱামৰ বাহিৰে), কানাডিয়ান আৰু ব্ৰিটিছ নাগৰিকসকলৰ ক্ষেত্ৰত আগমনৰ সময়ত তেওঁলোকৰ বাবে অপেক্ষা কৰি থকা এজন প্ৰমাণিত এস্কৰ্ট গাইড থাকিব লাগিব, আৰু আগতীয়াকৈ হোটেল বুকিং কৰিব লাগিব। ২০২২ চনত পৰ্যটকে দুসপ্তাহলৈকে ভিছা অবিহনে তলত দিয়া মুক্ত বাণিজ্য অঞ্চলত থাকিব পাৰিব: <ref>{{cite web | url=http://www.irantravelingcenter.com/no-visa-required-for-iran/ | title=No Visa required for Iran free trade zones | date=30 June 2015 | access-date=14 January 2018 | archive-date=4 August 2021 | archive-url=https://web.archive.org/web/20210804022303/https://www.irantravelingcenter.com/no-visa-required-for-iran/ | url-status=dead }}</ref> *আৰভাণ্ড ফ্ৰী জ'ন * আৰাছ মুক্ত অঞ্চল * চাবাহৰ মুক্ত বাণিজ্য-ঔদ্যোগিক অঞ্চল * মাকু, ইৰাণ * কেছম দ্বীপ * কিছ দ্বীপ * আনজালি ===নন অৰ্ডিনেৰী পাছপ'ৰ্ট=== [[File:Visa policy of Iran for holders of diplomatic and service category passports.png|800px|none|thumb|কূটনৈতিক, চৰকাৰী বা সেৱাৰ পাছপ'ৰ্টধাৰীৰ বাবে ইৰাণৰ ভিছা নীতি {{legend|#ED1C24|ইৰান}} {{legend|#3F51B5|কূটনৈতিক বা সেৱা পাছপ’ৰ্টধাৰীৰ বাবে ভিছাৰ প্ৰয়োজন নাই }} {{legend|#559CD1|কেৱল কূটনৈতিক পাছপ’ৰ্টৰ বাবে ভিছাৰ প্ৰয়োজন নাই }}]] তলত উল্লেখ কৰা দেশসমূহে প্ৰদান কৰা পাছপ’ৰ্টৰ ধাৰীসকলক ভিছা অবিহনে ইৰাণত প্ৰৱেশৰ অনুমতি দিয়া হৈছে। {|style=" border-radius:1em; box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); background-color: white; border: 1px solid white; padding: 5px; " |- style="vertical-align:top; " | *{{flag|Afghanistan}}^{D 3} *{{flag|Albania}}^D ^S ⁷ *{{flag|Armenia}}^{D 4} *{{flag|Azerbaijan}}^D ^S ³ *{{flag|Belarus}}^D ^O ⁷ *{{flag|Benin}}^D ^S ⁷ *{{flag|Bolivia}}^D ^S ⁵ *{{flag|Bosnia and Herzegovina}}^D ^S ³ *{{flag|Brazil}}^{D 3} *{{flag|Brunei}}^D ^O ⁷ *{{flag|Bulgaria}}^D ^S ³ *{{flag|Burkina Faso}}^D ^S ³ *{{flag|Cambodia}}^D ^S ⁷ *{{flag|China}}^D ^S ³ *{{flag|Colombia}}^D ^S ³ *{{flag|Croatia}}^D ^S ³ |valign="top"| *{{flag|Cuba}}^D ^S ⁴ *{{flag|Congo}}^D ^S ¹ *{{flag|Cyprus}}^D ^S ¹ *{{flag|Ecuador}}^D ^S ⁴ *{{flag|Egypt}}^D ^S ⁸ *{{flag|Ghana}}^D ^S ⁷ *{{flag|Greece}}^D ¹ *{{flag|Guinea}}^D ^S ³ *{{flag|Guyana}}^D ^S ³ *{{flag|Hungary}}^D ³ *{{flag|India}}^D ³ *{{flag|Indonesia}}^D ^S ¹⁰ *{{flag|Iraq}}^D ^S ⁶ *{{flag|Japan}}^D ^O ¹ *{{flag|Kazakhstan}}^D ^S ⁷ *{{flag|Kenya}}^D ^S ³ |valign="top"| *{{flag|Kyrgyzstan}}^D ^S ³ *{{flag|Lebanon}}^D ^S ⁷ *{{flag|Malaysia}}^D ^S ⁹ *{{flag|Malawi}}^D ^S ³ *{{flag|Mali}}^D ^S ³ *{{flag|Moldova}}^D ^S ³ *{{flag|Montenegro}}^D ^S ⁷ *{{flag|Nicaragua}}^D ^S ² *{{flag|North Korea}}^D ⁷ *{{flag|North Macedonia}}^D ^S ³ *{{flag|Oman}}^D ^O ^S ^Sp ⁷ *{{flag|Pakistan}}^D ^O ¹ *{{flag|Philippines}}^D ^S ⁷ *{{flag|Poland}}^D ² *{{flag|Portugal}}^D ^Sp ⁴ *{{flag|Romania}}^{D 3} |valign="top"| *{{flag|Russia}}^D ^S ⁷ *{{flag|Senegal}}^D ^S ³ *{{flag|Serbia}}^D ^S ⁷ *{{flag|Sierra Leone}}^D ^S ³ *{{flag|South Korea}}^D ^S ¹ *{{flag|Switzerland}}^{D 3} *{{flag|Syria}}^D ^O ^S ^Sp ⁷ *{{flag|Tajikistan}}^D ^S ³ *{{flag|Tunisia}}^D ^S ³ *{{flag|Turkmenistan}}^D ^S ³ *{{flag|Turkey}}^D ^S ¹ *{{flag|Ukraine}}^D ^S ⁷ *{{flag|Venezuela}}^D ^S ³ *{{flag|Vietnam}}^D ^O ⁷ *{{flag|Zimbabwe}}^D ^S ⁷ | |} _{D - কূটনৈতিক পাছপ’ৰ্ট}<br/> _{O -অফিচিয়েল পাছপ'ৰ্ট}<br/> _{S - চাৰ্ভিছ (সেৱাৰ)পাছপৰ্ট}<br/> _{Sp -বিশেষ পাছপ’ৰ্ট}<br/> _{1 - ৩ মাহ}<br/> _{2 - ২ মাহ}<br/> _{3 - ১ মাহ}<br/> _{4 - ৯০ দিন}<br/> _{5 - ৬০ দিন}<br/> _{6 - ৪৫ দিন}<br/> _{7 - ৩০ দিন}<br/> _{8 - ২০ দিন}<br/> _{9 - ১৫ দিন}<br/> _{10 - ১৪ দিন} ===ভৱিষ্যতৰ পৰিৱৰ্তন=== ইৰাণে তলত উল্লেখ কৰা দেশসমূহৰ সৈতে ভিছা ৰেহাইৰ চুক্তি স্বাক্ষৰ কৰিছে যদিও সেইবোৰ এতিয়াও বলবৎ হোৱা নাই। {| class="wikitable" |- ! দেশ ! পাছপ'ৰ্ট ! চুক্তি স্বাক্ষৰিত |- | {{flag|Qatar}}<ref>{{cite web | url=https://parstoday.com/en/news/iran-i166874-iran_qatar_sign_14_bilateral_deals_including_visa_waiver | title=Iran, Qatar sign 14 bilateral deals, including visa waiver | date=22 February 2022}}</ref> ¹ | সকলো |২১ ফেব্ৰুৱাৰী ২০২২ |- |} _{1 - সাধাৰণ পাছপ’ৰ্টৰ বাবে একপক্ষীয় ৰেহাই দিয়া হৈছিল।} ==ইলেক্ট্ৰনিক ভিছা (ই-ভিছা)== আন দেশৰ নাগৰিকে ই-ভিছাৰ বাবে আবেদন কৰিব লাগিব, যিয়ে তেওঁলোকক আগমনৰ সময়ত সৰ্বাধিক ৩০ দিনৰ বাবে ভিছা প্ৰদান কৰিব। ৩০ দিনৰ বাবে দুবাৰকৈ থকাৰ সময় বৃদ্ধি কৰিব পাৰি, মুঠ ৯০ দিনৰ বাবে। <ref>{{cite web | url=https://evisa.mfa.ir/en/ | title=Iran eVisa}}</ref> [[আফগানিস্তান]], [[বাংলাদেশ]], [[কানাডা]], কলম্বিয়া, জৰ্ডান, [[পাকিস্তান]], ছোমালিয়া, [[যুক্তৰাজ্য]] আৰু [[আমেৰিকা]]ৰ নাগৰিকৰ বাবে ই-ভিছা প্ৰযোজ্য নহয়। (''শ্বাহিদ ৰাজাই বন্দৰ'')দক্ষিণ হৰমোজগান প্ৰদেশৰ শ্বাহিদ ৰাজাই বন্দৰ হৈ ইৰাণত প্ৰৱেশ কৰা সামুদ্ৰিক যাত্ৰীসকলেও আহি পোৱাৰ লগে লগে ভিছা লাভ কৰিব পাৰিব। <ref>{{cite web | title=Shahid Rajaee Port Visa on Arrival | url=https://financialtribune.com/articles/people-travel/62981/10-iranian-airports-issue-visa-on-arrival | website=financialtribune.com|date=23 April 2017 | access-date= April 24, 2017}}</ref> ==আগতীয়াকৈ ভিছাৰ প্ৰয়োজন== তলত উল্লেখ কৰা দেশসমূহৰ নাগৰিক ই-ভিছাৰ বাবে অযোগ্য, আৰু সেয়েহে ইৰাণৰ দূতাবাস বা কনছুলেটত আগতীয়াকৈ ভিছা লাভ কৰিব লাগিব: <ref>{{cite web | url=https://mfa.gov.ir/portal/helpdeskdata/5027/346/%D8%B1%D9%88%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DA%AF%D8%B1%D8%AF%DB%8C%D9%88%DB%8C%D8%B2%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8C | title=Tourist visa}}</ref> {|style=" border-radius:1em; box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); background-color: white; border: 1px solid white; padding: 5px; " |- style="vertical-align:top; " | *{{flag|Afghanistan}} *{{flag|Bangladesh}} *{{flag|Canada}} |valign="top"| *{{flag|Colombia}} *{{flag|Jordan}} *{{flag|Pakistan}} |valign="top"| *{{flag|Somalia}} *{{flag|United Kingdom}} *{{flag|United States}} | |} ===পূৰ্ব অনুমোদনৰ প্ৰয়োজন=== [[আমেৰিকা]]ৰ, ব্ৰিটিছ, [[কানাডা]]ৰ, আৰু কলম্বিয়াৰ পাছপ’ৰ্টধাৰীয়েও ইৰাণ পৰ্যটন ভিছা লৈ ইৰাণলৈ যাব পাৰে। এই দেশসমূহৰ নাগৰিকসকলৰ বাবে ভিছা প্ৰক্ৰিয়াত প্ৰায় আঠ সপ্তাহ সময় লাগে। তেওঁলোকে নিজৰ ভ্ৰমণৰ পৰিকল্পনা আৰু বুকিং কৰিবলৈ ইৰাণৰ এটা প্ৰমাণিত স্থানীয় ট্ৰেভেল এজেন্সী ব্যৱহাৰ কৰিব লাগিব। ভিছা প্ৰদানৰ পূৰ্বে সংস্থাটোৱে আবেদনকাৰীৰ ভ্ৰমণসূচী বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰ্যালয়ত অনুমোদনৰ বাবে দাখিল কৰিব লাগিব। ইৰাণী নাগৰিকৰ আমেৰিকান আৰু কানাডাৰ পত্নীয়ে কোনো এজেন্সীৰ সহায় অবিহনে দেশখনত প্ৰৱেশ আৰু থাকিবলৈ ৯০ দিনলৈকে পৰিয়াল ভিছা লাভ কৰিব পাৰিব। উপৰ্যুক্ত নাগৰিকসকলৰ পাছপ’ৰ্টত ষ্টীকাৰ ভিছা আৰু প্ৰৱেশ ষ্টাম্পো লাভ কৰিব। ==ভিছাৰ আবেদন আৰু প্ৰয়োজনীয়তা== ইৰাণৰ পৰ্যটন ভিছা ৩০ দিন পৰ্যন্ত প্ৰদান কৰা হয় আৰু ৩০ দিনৰ বাবে দুবাৰকৈ বৃদ্ধি কৰিব পাৰি, মুঠতে ৯০ দিন থাকিব। আগমনৰ পূৰ্বে ভিছা লাভ কৰিবলৈ হ’লে ইৰাণৰ বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰ্যালয়ৰ ই-ভিছা ৱেবছাইটৰ জৰিয়তে বা ইৰাণৰ ট্ৰেভেল এজেন্সীৰ জৰিয়তে ভিছা অনুমোদন সংহিতাৰ বাবে আবেদন কৰিব লাগিব। ভিছা মাচুল আপোনাৰ জাতিৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে। ভিছা লাভ কৰাৰ আগতে বা ভিঅ’এ (ভিছা-অন-এৰিভাল)ৰ বাবে আবেদন কৰাৰ সময়ত ভিছাৰ মাচুল পৰিশোধ কৰা হয়। স্থানীয় ইৰাণী ট্ৰেভেল এজেন্সীয়ে অলপ বেছি মাচুলৰ বিনিময়ত উন্নত সহায়, অনুসৰণ আৰু সুবিধা প্ৰদান কৰে। এবাৰ ভিছা অনুমোদন কড লাভ কৰিলে, ইৰাণৰ যিকোনো আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰত উপস্থিত হোৱাৰ আগতে বা উপস্থিত হোৱাৰ পিছত বিশ্বজুৰি ইৰাণৰ যিকোনো দূতাবাস বা কনছুলেটৰপৰা ভিছা লাভ কৰিব পাৰি। বেছিভাগ দেশৰ নাগৰিকে (আমেৰিকা, ব্ৰিটিছ, আৰু কানাডাৰ পাছপ’ৰ্টধাৰীৰ বাহিৰে) বিমানবন্দৰত উপস্থিত হোৱাৰ লগে লগে, আগতীয়াকৈ আবেদন নকৰাকৈয়ে, ‘ভিছা-অন-এৰিভাল’ (ভিঅ’এ) হিচাপে তেওঁলোকৰ পৰ্যটন ভিছা লাভ কৰিব পাৰে। এই পদ্ধতি শেষ মুহূৰ্তত ভ্ৰমণকাৰীৰ বাবে সুবিধাজনক হ’লেও ইয়াৰদ্বাৰা ভিছা বাতিলৰ আশংকা অধিক আৰু এয়া অধিক সময় লাগে। ==ছেপ্টেম্বৰ ২০২৫ ভিছা নীতি নবীকৰণ== ২০২৫ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত ইৰাণৰ বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰ্যালয়ে ২০২৫ চনৰ আগষ্ট মাহৰ ভিছা নীতি সংশোধন কৰি স্পষ্ট কৰি দিছিল যে এই নতুন নিষেধাজ্ঞাসমূহ কেৱল ইউৰোপীয় দেশ, অষ্ট্ৰেলিয়া, নিউজিলেণ্ড, আমেৰিকা, যুক্তৰাজ্য আৰু কানাডাৰ নাগৰিকৰ ক্ষেত্ৰতহে প্ৰযোজ্য। এই নিয়মৰ অধীনত পঞ্জীয়নভুক্ত ট্ৰেভেল এজেন্সীয়ে আয়োজন কৰা গাইড ট্যুৰৰ অংশ হিচাপে আক্ৰান্ত দেশৰ ভ্ৰমণকাৰীয়ে ইৰাণলৈ যাব লাগিব। অনুজ্ঞাপত্ৰপ্ৰাপ্ত গাইড অবিহনে স্বতন্ত্ৰ ভ্ৰমণৰ অনুমতি এতিয়া নাই। আবেদনকাৰীয়ে তেওঁলোকৰ ভ্ৰমণ ইতিহাস, শিক্ষাৰ পটভূমি, নিয়োগৰ বিৱৰণ, আৰু ছ'চিয়েল মিডিয়া একাউণ্ট অন্তৰ্ভুক্ত কৰা "ৰিজ্যুম ফাইল"ও জমা দিব লাগিব; তেওঁলোকে এটা স্বাক্ষৰিত ভ্ৰমণ চুক্তি আৰু এটা নিশ্চিত ভ্ৰমণসূচীও দাখিল কৰিব লাগিব, য'ত প্ৰি-বুকিং কৰা বাসস্থানৰ সবিশেষও থাকিব লাগিব। ভিছা প্ৰক্ৰিয়াত সপ্তাহৰ শেষৰ দিন আৰু ৰাষ্ট্ৰীয় বন্ধৰ দিন বাদ দি প্ৰায় দুসপ্তাহৰপৰা তিনি সপ্তাহ সময় লাগে। ভিছাৰ প্ৰয়োজনীয়তাৰপৰা ৰেহাই পোৱা দেশৰ নাগৰিকৰ ক্ষেত্ৰত এই নীতি প্ৰযোজ্য নহয়; তেওঁলোকে ভিছা অবিহনে ইৰাণত প্ৰৱেশ কৰি যাব পাৰে, যদিহে তেওঁলোকে নিৰ্ধাৰিত সময়সীমা অতিক্ৰম নকৰে আৰু কেৱল অনুজ্ঞাপত্ৰপ্ৰাপ্ত থকাৰ ব্যৱস্থাতহে থাকে। <ref>{{cite web | url=https://iranstravel.com/new-iran-visa-regulations/ | title=New Iran Visa Regulations}}</ref> ==অক্টোবৰ ২০২৫ ইৰাণ ভিছা নীতিৰ পুনৰীক্ষণ== ২০২৫ চনৰ অক্টোবৰৰপৰা ইৰাণৰ ভিছা প্ৰক্ৰিয়াই পূৰ্বৰ, অধিক নমনীয় ৰূপলৈ ঘূৰি আহিছে। প্ৰায়বোৰ ভ্ৰমণকাৰীয়ে পুনৰবাৰ ইৰাণৰ পঞ্জীয়নভুক্ত ট্ৰেভেল এজেন্সীৰ জৰিয়তে ভিছাৰ বাবে আবেদন কৰিব পাৰিব আৰু সমগ্ৰ দেশতে মুক্তভাৱে ভ্ৰমণ কৰিব পাৰিব। চলিত বৰ্ষৰ আৰম্ভণিতে কাৰ্যকৰী কৰা অধিক কঠোৰ অস্থায়ী ব্যৱস্থাৰ তুলনাত এয়া এক উল্লেখযোগ্য পৰিৱৰ্তন। যদিও ভ্ৰমণকাৰীসকলে ভিছাৰ বাবে আবেদন কৰাৰ সময়ত এতিয়াও মোটামুটি ভ্ৰমণসূচী দিব লাগিব, এতিয়া তেওঁলোকৰ আগমনৰ লগে লগে ভ্ৰমণসূচী সলনি কৰাৰ বহু বেছি স্বাধীনতা আছে। কিন্তু এতিয়াও সকলো পৰ্যটকে পঞ্জীয়নভুক্ত হোটেল বা অতিথিশালাত থাকিব লাগিব, কিয়নো বৰ্তমানৰ ইৰাণৰ ভ্ৰমণ নিয়ম অনুসৰি স্থানীয় লোকৰ সৈতে থকা বা পঞ্জীয়নবিহীন ব্যক্তিগত আতিথ্য প্ৰদানকাৰী ব্যৱহাৰ কৰাত নিষেধাজ্ঞা আৰোপ কৰা হৈছে। বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰ্যালয়ৰ নীতি অনুসৰি আমেৰিকা, যুক্তৰাজ্য আৰু কানাডাৰ নাগৰিকে এতিয়াও অনুমোদিত সংস্থাৰ জৰিয়তে পূৰ্ব নিৰ্ধাৰিত গাইড ট্যুৰৰ বুকিং কৰিব লাগিব। <ref>{{cite web | url=https://iranstravel.com/new-iran-visa-regulations/ | title=New Iran Visa Regulations}}</ref> ==প্ৰৱেশত থকা সীমাবদ্ধতা== ===বাধ্যতামূলক গাইড === [[কানাডা]], [[যুক্তৰাজ্য]] আৰু [[আমেৰিকা]]ৰ নাগৰিকসকলক সকলো সময়তে চৰকাৰী অনুমোদিত গাইডৰদ্বাৰা এস্কৰ্ট কৰিব লাগিব। এই দেশসমূহত ইৰাণৰ বিদেশী অভিযান বন্ধ হোৱাৰ বাবে এই নাগৰিকসকলৰ স্বতন্ত্ৰ ভ্ৰমণ নিষিদ্ধ কৰা হৈছে। <ref>{{cite web | url=http://www.iraniantours.com/us.htm | title=ESCORTED TOURS THROUGH IRAN}}</ref> ===ইজৰাইল=== ইজৰাইলৰ নাগৰিকসকলক প্ৰৱেশ আৰু ট্ৰেনজিটৰ অনুমতি দিয়া নহয়, যদিও তেওঁলোকে নামি একেখন বিমানতে আগবাঢ়ি নাযায়। ইজৰাইলী ভিছা বা ষ্টাম্প (৩৬৫ দিনতকৈ কম পুৰণি), বা ইজৰাইল ভ্ৰমণৰ ইংগিত দিয়া কোনো তথ্য, বা ইজৰাইল ৰাষ্ট্ৰৰ সৈতে কোনো সংযোগ থকা পাছপ'ৰ্ট বা ভ্ৰমণ নথি-পত্ৰৰ ধাৰীসকলকো প্ৰৱেশ আৰু ট্ৰেনজিটৰ অনুমতি দিয়া নহয়। <ref>{{cite web | url=http://www.ru.moscow.mfa.ir/index.aspx?fkeyid=&siteid=410&pageid=33932 | title=Visa information on the site of IRI Embassy in Moscow | website=mfa.ir | access-date=2018-04-14 | archive-date=2021-02-25 | archive-url=https://web.archive.org/web/20210225061536/http://www.ru.moscow.mfa.ir/index.aspx?fkeyid=&siteid=410&pageid=33932 | url-status=dead }}</ref> ==তথ্যৰ উৎস== {{Reflist|30em}} ==বাহ্যিক সংযোগ== <!-- ({{NoMoreLinks}}) --> <!-- DO NOT ADD MORE LINKS TO THIS ARTICLE. WIKIPEDIA IS NOT A COLLECTION OF LINKS NOR IS IT A PLACE FOR ADVERTISING (WP:ADV); it does NOT help with SEO ----- If you think that your link might be useful, instead of placing it here, put it on this article's talk page first for editor discussion. Links that are to UNOFFICIAL travel and/or visa agency websites WILL BE DELETED. IF YOU PERSIST, YOUR WEBSITE WILL BE BLACKLISTED BY WIKIPEDIA AND/OR WIKIMEDIA. --> {{Wikivoyage|Iran}} * [http://evisa.mfa.ir/en/ IR-IRAN Electronic Visa (Iran eVisa) Application System] * [https://evisatraveller.mfa.ir Electronic visa of Iran] * [https://en.mfa.gov.ir/ Ministry of Foreign Affairs of I.R.Iran] [[শ্ৰেণী:ইৰান]] 9lals5k79vomaryctikt8nofhu356ry 604336 604335 2026-05-03T19:24:56Z নৰুনা বৰুৱা 44897 /* ছেপ্টেম্বৰ ২০২৫ ভিছা নীতি নবীকৰণ */ 604336 wikitext text/x-wiki {{short description|Policy on permits required to enter Iran}} '''ইৰানৰ ভিছা নীতি''' [[ইৰাণ]]লৈ অহা বেছিভাগ পৰ্য্যটকে ভিছা ৰেহাই পোৱা দেশ বা ই-ভিছাৰ বাবে যোগ্য নোহোৱা দেশৰ নাগৰিকৰ বাহিৰে ইৰানলৈ অহাৰ আগতে ইলেক্ট্ৰনিক ভিছা (ই-ভিছা) ল’ব লাগিব; এনে ক্ষেত্ৰত তেওঁলোকে বিশ্বজুৰি ইৰাণৰ যিকোনো কূটনৈতিক মিছনৰপৰা আগতীয়াকৈ ভিছা ল’ব লাগিব। ইৰাণলৈ যাত্ৰীসকলৰ বাবে তেওঁলোকৰ উদ্দেশ্যপ্ৰণোদিত থকাৰ বাহিৰত কমেও ৬ মাহৰ বাবে বৈধ পাছপ’ৰ্ট থাকিব লাগিব। ==অৱলোকন== ইৰাণ আৰু আন দেশ উভয়ৰে দ্বৈত নাগৰিকত্ব থকা লোকৰ ক্ষেত্ৰত ইৰাণত প্ৰৱেশ কৰাৰ সময়ত ইৰাণৰ নাগৰিক হিচাপে গণ্য কৰা হয়, আৰু সেয়েহে ইৰানত প্ৰৱেশৰ সময়ত ইৰাণৰ পাছপ’ৰ্ট ৰখাটো আৱশ্যক। ২০১১ চনৰ পিছত ইৰাণ ভ্ৰমণ কৰা ব্যক্তিসকলৰ ওপৰত [[আমেৰিকা]]ৰ নিষেধাজ্ঞাৰ প্ৰতিক্ৰিয়া স্বৰূপে ইৰাণে আৰু পাছপ'ৰ্টত ভিছা লগোৱা নাই আৰু প্ৰায়বোৰ জাতিৰ বাবে প্ৰৱেশৰ সময়ত ষ্টাম্পও নিদিয়ে।<ref>{{cite web | title=Iran Waives Visa Stamping Rules to Boost Tourism | url=https://ifpnews.com/exclusive/iran-waives-visa-stamping-rules-to-boost-tourism/ | website=IFP News | date=23 November 2018 }}</ref> ২০১৮ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত ইৰাণৰ সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য, হস্তশিল্প আৰু পৰ্যটন সংস্থাৰ (ICHTO) মুৰব্বীয়ে ঘোষণা কৰে যে ইৰাণ এৰি যোৱাৰ পাছত আন দেশলৈ যোৱাৰ বিষয়ে তেওঁলোকৰ উদ্বেগ লাঘৱ কৰাৰ উদ্দেশ্যে বিদেশী পৰ্যটকৰ (আমেৰিকা, কানাডা আৰু ব্ৰিটেইনৰ দৰ্শনাৰ্থীৰ বাহিৰে) পাছপ'ৰ্টত আৰু ষ্টাম্প বা ষ্টীকাৰ লগোৱা নহ'ব।<ref>{{cite web |date=2019-06-24 | title=No more passport stamps for foreign nationals visiting Iran | url=https://www.tehrantimes.com/news/437345/No-more-passport-stamps-for-foreign-nationals-visiting-Iran | access-date=2023-12-14 | website=Tehran Times | language=en}}</ref> ২০১৯ চনৰ জুন মাহত ইৰাণৰ ৰাষ্ট্ৰপতিয়ে স্বৰাজ মন্ত্ৰ্যালয়ক বিদেশীৰ পাছপ’ৰ্টত ষ্টাম্প নিদিয়াৰ সিদ্ধান্ত কাৰ্যকৰী কৰিবলৈ নিৰ্দেশ দিছিল। ==ভিছা নীতিৰ মানচিত্ৰ== [[File:Visa Policy Of Iran.svg|none|thumb|800px|ইৰাণৰ ভিছা নীতি {{legend|#ED1C24|ইৰান}} {{legend|#22B14C|ভিছাৰ প্ৰয়োজন নাই }} {{legend|#7BDF85|ভ্ৰমণ গোট / ই ভিছাৰ বাবে ভিছাৰ প্ৰয়োজন নাই }} {{legend|#9FD5BE|ই ভিছা}} {{legend|#C0C0C0|ভিছাৰ প্ৰয়োজন }} {{legend|#555555|প্ৰবেষ নাকচ কৰা হৈছে (ইজৰাইল) }}]] ==ভিছা ৰেহাই== তলত উল্লেখ কৰা ন্যায়িক অধিকাৰক্ষেত্ৰসমূহৰ নাগৰিকসকলক পৰ্যটন বা ব্যাৱসায়িক উদ্দেশ্যত ইৰাণত প্ৰৱেশ কৰিবলৈ ভিছাৰ প্ৰয়োজন নাই, তলত উল্লেখ কৰা সময়সীমাৰ বাবে (যদিহে অন্যথা উল্লেখ কৰা হোৱা নাই): {|style=" border-radius:1em; box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); background-color: white; border: 1px solid white; padding: 5px; " |- style="vertical-align:top; " | '''যিকোনো ১৮০ দিনৰ ভিতৰত ৯০ দিন ''' {| | *{{flag|Armenia}} |valign="top"| *{{flag|Oman}} |valign="top"| *{{flag|Syria}}¹ |valign="top"| *{{flag|Turkey}} | |} '''৪৫ দিন''' *{{flag|Georgia}} '''৩০ দিন''' {| | *{{flag|Lebanon}} |valign="top"| *{{flag|Iraq}} |valign="top"| *{{flag|Tajikistan}}² | |} '''২১ দিন''' {| | *{{flag|China}}³ |valign="top"| *{{flag|Hong Kong}}³ |valign="top"| *{{flag|Macao}}³ | |} '''২০ দিন''' *{{flag|Egypt}} '''১৫ দিন''' *{{flag|Venezuela}}⁴ '''যিকোনো ১৮০ দিনৰ ভিতৰত ১৫ দিন '''⁵ {| | | |} {| | *{{flag|Belarus}} *{{flag|Bosnia and Herzegovina}} *{{flag|Brazil}} *{{flag|Brunei}} *{{flag|Cambodia}} *{{flag|Croatia}} |valign="top"| *{{flag|Cuba}} *{{flag|Indonesia}} *{{flag|Japan}} *{{flag|Kyrgyzstan}} *{{flag|Mauritania}} *{{flag|Mauritius}} |valign="top"| *{{flag|Mexico}} *{{flag|Peru}} *{{flag|Serbia}} *{{flag|Seychelles}} *{{flag|Singapore}}<ref>{{cite web | url=https://www.mfa.gov.sg/countries-regions/i/iran-islamic-republic-of/travel-page | title=Travel Page - Iran | website=www.mfa.gov.sg | publisher=[[Ministry of Foreign Affairs (Singapore)]]}}</ref> *{{flag|Tanzania}} |valign="top"| *{{flag|Tunisia}} *{{flag|Uzbekistan}} *{{flag|Vietnam}} *{{flag|Zimbabwe}} | |} '''১৪ দিন''' {| | *{{flag|Azerbaijan}} |valign="top"| *{{flag|Kazakhstan}} |valign="top"| *{{flag|Malaysia}} | |} | |} _{1 - ভিছা ৰেহাইৰ বাবে যোগ্যতা অৰ্জন কৰিবলৈ বিমানযোগে ইৰাণত প্ৰৱেশ কৰিব লাগিব।}<br/> _{2 - ভিছা ৰেহাইৰ বাবে যোগ্যতা অৰ্জন কৰিবলৈ দুছানবে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰৰপৰা যাত্ৰা কৰি ইমাম খোমেইনি আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰত উপস্থিত হ’ব লাগিব।}<br/> _{3 - পিপলছ ৰিপাব্লিক অৱ চাইনা পাছপ’ৰ্ট, হংকং বিশেষ প্ৰশাসনিক অঞ্চলৰ পাছপ’ৰ্ট বা মাকাও বিশেষ প্ৰশাসনিক অঞ্চলৰ পাছপ’ৰ্ট থকা চীনা নাগৰিকৰ বাবে।}<br /> _{4 -৯০ দিনলৈকে বৃদ্ধি কৰিব পৰাকৈ থকাৰ সময়।}<br/> _{5 - কেৱল পৰ্যটনৰ উদ্দেশ্যে।} {| | class="nowrap" style="padding:0 2em 0 0"| *{{flag|Russia}} | পৰ্য্যটন গ্ৰুপ অপাৰেটৰৰ প্ৰতিনিধিৰ সৈতে ট্যুৰ গ্ৰুপত (৫ৰ পৰা ৫০জন লোকেৰে গঠিত) ভ্ৰমণ কৰা [[ৰাছিয়া]]ৰ নাগৰিকসকলেও ভিছা অবিহনে ইৰাণত প্ৰৱেশ কৰিব পাৰে, যিকোনো ১৮০ দিনৰ ভিতৰত সৰ্বাধিক ৯০ দিনৰ বাবে। |} ===ইৰাণৰ মুক্ত বাণিজ্য মণ্ডল=== সকলো পৰ্যটকে কিছ দ্বীপ, কেছম দ্বীপ, বা অন্যান্য মুক্ত বাণিজ্য অঞ্চলত ভিছা অবিহনে ১৪ দিন বা তাতকৈ কম সময় থাকিব পাৰে। আমেৰিকানসকল (পুয়েৰ্টো ৰিকো, ইউ.এছ. ভাৰ্জিন দ্বীপপুঞ্জ, আৰু গুৱামৰ বাহিৰে), কানাডিয়ান আৰু ব্ৰিটিছ নাগৰিকসকলৰ ক্ষেত্ৰত আগমনৰ সময়ত তেওঁলোকৰ বাবে অপেক্ষা কৰি থকা এজন প্ৰমাণিত এস্কৰ্ট গাইড থাকিব লাগিব, আৰু আগতীয়াকৈ হোটেল বুকিং কৰিব লাগিব। ২০২২ চনত পৰ্যটকে দুসপ্তাহলৈকে ভিছা অবিহনে তলত দিয়া মুক্ত বাণিজ্য অঞ্চলত থাকিব পাৰিব: <ref>{{cite web | url=http://www.irantravelingcenter.com/no-visa-required-for-iran/ | title=No Visa required for Iran free trade zones | date=30 June 2015 | access-date=14 January 2018 | archive-date=4 August 2021 | archive-url=https://web.archive.org/web/20210804022303/https://www.irantravelingcenter.com/no-visa-required-for-iran/ | url-status=dead }}</ref> *আৰভাণ্ড ফ্ৰী জ'ন * আৰাছ মুক্ত অঞ্চল * চাবাহৰ মুক্ত বাণিজ্য-ঔদ্যোগিক অঞ্চল * মাকু, ইৰাণ * কেছম দ্বীপ * কিছ দ্বীপ * আনজালি ===নন অৰ্ডিনেৰী পাছপ'ৰ্ট=== [[File:Visa policy of Iran for holders of diplomatic and service category passports.png|800px|none|thumb|কূটনৈতিক, চৰকাৰী বা সেৱাৰ পাছপ'ৰ্টধাৰীৰ বাবে ইৰাণৰ ভিছা নীতি {{legend|#ED1C24|ইৰান}} {{legend|#3F51B5|কূটনৈতিক বা সেৱা পাছপ’ৰ্টধাৰীৰ বাবে ভিছাৰ প্ৰয়োজন নাই }} {{legend|#559CD1|কেৱল কূটনৈতিক পাছপ’ৰ্টৰ বাবে ভিছাৰ প্ৰয়োজন নাই }}]] তলত উল্লেখ কৰা দেশসমূহে প্ৰদান কৰা পাছপ’ৰ্টৰ ধাৰীসকলক ভিছা অবিহনে ইৰাণত প্ৰৱেশৰ অনুমতি দিয়া হৈছে। {|style=" border-radius:1em; box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); background-color: white; border: 1px solid white; padding: 5px; " |- style="vertical-align:top; " | *{{flag|Afghanistan}}^{D 3} *{{flag|Albania}}^D ^S ⁷ *{{flag|Armenia}}^{D 4} *{{flag|Azerbaijan}}^D ^S ³ *{{flag|Belarus}}^D ^O ⁷ *{{flag|Benin}}^D ^S ⁷ *{{flag|Bolivia}}^D ^S ⁵ *{{flag|Bosnia and Herzegovina}}^D ^S ³ *{{flag|Brazil}}^{D 3} *{{flag|Brunei}}^D ^O ⁷ *{{flag|Bulgaria}}^D ^S ³ *{{flag|Burkina Faso}}^D ^S ³ *{{flag|Cambodia}}^D ^S ⁷ *{{flag|China}}^D ^S ³ *{{flag|Colombia}}^D ^S ³ *{{flag|Croatia}}^D ^S ³ |valign="top"| *{{flag|Cuba}}^D ^S ⁴ *{{flag|Congo}}^D ^S ¹ *{{flag|Cyprus}}^D ^S ¹ *{{flag|Ecuador}}^D ^S ⁴ *{{flag|Egypt}}^D ^S ⁸ *{{flag|Ghana}}^D ^S ⁷ *{{flag|Greece}}^D ¹ *{{flag|Guinea}}^D ^S ³ *{{flag|Guyana}}^D ^S ³ *{{flag|Hungary}}^D ³ *{{flag|India}}^D ³ *{{flag|Indonesia}}^D ^S ¹⁰ *{{flag|Iraq}}^D ^S ⁶ *{{flag|Japan}}^D ^O ¹ *{{flag|Kazakhstan}}^D ^S ⁷ *{{flag|Kenya}}^D ^S ³ |valign="top"| *{{flag|Kyrgyzstan}}^D ^S ³ *{{flag|Lebanon}}^D ^S ⁷ *{{flag|Malaysia}}^D ^S ⁹ *{{flag|Malawi}}^D ^S ³ *{{flag|Mali}}^D ^S ³ *{{flag|Moldova}}^D ^S ³ *{{flag|Montenegro}}^D ^S ⁷ *{{flag|Nicaragua}}^D ^S ² *{{flag|North Korea}}^D ⁷ *{{flag|North Macedonia}}^D ^S ³ *{{flag|Oman}}^D ^O ^S ^Sp ⁷ *{{flag|Pakistan}}^D ^O ¹ *{{flag|Philippines}}^D ^S ⁷ *{{flag|Poland}}^D ² *{{flag|Portugal}}^D ^Sp ⁴ *{{flag|Romania}}^{D 3} |valign="top"| *{{flag|Russia}}^D ^S ⁷ *{{flag|Senegal}}^D ^S ³ *{{flag|Serbia}}^D ^S ⁷ *{{flag|Sierra Leone}}^D ^S ³ *{{flag|South Korea}}^D ^S ¹ *{{flag|Switzerland}}^{D 3} *{{flag|Syria}}^D ^O ^S ^Sp ⁷ *{{flag|Tajikistan}}^D ^S ³ *{{flag|Tunisia}}^D ^S ³ *{{flag|Turkmenistan}}^D ^S ³ *{{flag|Turkey}}^D ^S ¹ *{{flag|Ukraine}}^D ^S ⁷ *{{flag|Venezuela}}^D ^S ³ *{{flag|Vietnam}}^D ^O ⁷ *{{flag|Zimbabwe}}^D ^S ⁷ | |} _{D - কূটনৈতিক পাছপ’ৰ্ট}<br/> _{O -অফিচিয়েল পাছপ'ৰ্ট}<br/> _{S - চাৰ্ভিছ (সেৱাৰ)পাছপৰ্ট}<br/> _{Sp -বিশেষ পাছপ’ৰ্ট}<br/> _{1 - ৩ মাহ}<br/> _{2 - ২ মাহ}<br/> _{3 - ১ মাহ}<br/> _{4 - ৯০ দিন}<br/> _{5 - ৬০ দিন}<br/> _{6 - ৪৫ দিন}<br/> _{7 - ৩০ দিন}<br/> _{8 - ২০ দিন}<br/> _{9 - ১৫ দিন}<br/> _{10 - ১৪ দিন} ===ভৱিষ্যতৰ পৰিৱৰ্তন=== ইৰাণে তলত উল্লেখ কৰা দেশসমূহৰ সৈতে ভিছা ৰেহাইৰ চুক্তি স্বাক্ষৰ কৰিছে যদিও সেইবোৰ এতিয়াও বলবৎ হোৱা নাই। {| class="wikitable" |- ! দেশ ! পাছপ'ৰ্ট ! চুক্তি স্বাক্ষৰিত |- | {{flag|Qatar}}<ref>{{cite web | url=https://parstoday.com/en/news/iran-i166874-iran_qatar_sign_14_bilateral_deals_including_visa_waiver | title=Iran, Qatar sign 14 bilateral deals, including visa waiver | date=22 February 2022}}</ref> ¹ | সকলো |২১ ফেব্ৰুৱাৰী ২০২২ |- |} _{1 - সাধাৰণ পাছপ’ৰ্টৰ বাবে একপক্ষীয় ৰেহাই দিয়া হৈছিল।} ==ইলেক্ট্ৰনিক ভিছা (ই-ভিছা)== আন দেশৰ নাগৰিকে ই-ভিছাৰ বাবে আবেদন কৰিব লাগিব, যিয়ে তেওঁলোকক আগমনৰ সময়ত সৰ্বাধিক ৩০ দিনৰ বাবে ভিছা প্ৰদান কৰিব। ৩০ দিনৰ বাবে দুবাৰকৈ থকাৰ সময় বৃদ্ধি কৰিব পাৰি, মুঠ ৯০ দিনৰ বাবে। <ref>{{cite web | url=https://evisa.mfa.ir/en/ | title=Iran eVisa}}</ref> [[আফগানিস্তান]], [[বাংলাদেশ]], [[কানাডা]], কলম্বিয়া, জৰ্ডান, [[পাকিস্তান]], ছোমালিয়া, [[যুক্তৰাজ্য]] আৰু [[আমেৰিকা]]ৰ নাগৰিকৰ বাবে ই-ভিছা প্ৰযোজ্য নহয়। (''শ্বাহিদ ৰাজাই বন্দৰ'')দক্ষিণ হৰমোজগান প্ৰদেশৰ শ্বাহিদ ৰাজাই বন্দৰ হৈ ইৰাণত প্ৰৱেশ কৰা সামুদ্ৰিক যাত্ৰীসকলেও আহি পোৱাৰ লগে লগে ভিছা লাভ কৰিব পাৰিব। <ref>{{cite web | title=Shahid Rajaee Port Visa on Arrival | url=https://financialtribune.com/articles/people-travel/62981/10-iranian-airports-issue-visa-on-arrival | website=financialtribune.com|date=23 April 2017 | access-date= April 24, 2017}}</ref> ==আগতীয়াকৈ ভিছাৰ প্ৰয়োজন== তলত উল্লেখ কৰা দেশসমূহৰ নাগৰিক ই-ভিছাৰ বাবে অযোগ্য, আৰু সেয়েহে ইৰাণৰ দূতাবাস বা কনছুলেটত আগতীয়াকৈ ভিছা লাভ কৰিব লাগিব: <ref>{{cite web | url=https://mfa.gov.ir/portal/helpdeskdata/5027/346/%D8%B1%D9%88%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DA%AF%D8%B1%D8%AF%DB%8C%D9%88%DB%8C%D8%B2%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8C | title=Tourist visa}}</ref> {|style=" border-radius:1em; box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); background-color: white; border: 1px solid white; padding: 5px; " |- style="vertical-align:top; " | *{{flag|Afghanistan}} *{{flag|Bangladesh}} *{{flag|Canada}} |valign="top"| *{{flag|Colombia}} *{{flag|Jordan}} *{{flag|Pakistan}} |valign="top"| *{{flag|Somalia}} *{{flag|United Kingdom}} *{{flag|United States}} | |} ===পূৰ্ব অনুমোদনৰ প্ৰয়োজন=== [[আমেৰিকা]]ৰ, ব্ৰিটিছ, [[কানাডা]]ৰ, আৰু কলম্বিয়াৰ পাছপ’ৰ্টধাৰীয়েও ইৰাণ পৰ্যটন ভিছা লৈ ইৰাণলৈ যাব পাৰে। এই দেশসমূহৰ নাগৰিকসকলৰ বাবে ভিছা প্ৰক্ৰিয়াত প্ৰায় আঠ সপ্তাহ সময় লাগে। তেওঁলোকে নিজৰ ভ্ৰমণৰ পৰিকল্পনা আৰু বুকিং কৰিবলৈ ইৰাণৰ এটা প্ৰমাণিত স্থানীয় ট্ৰেভেল এজেন্সী ব্যৱহাৰ কৰিব লাগিব। ভিছা প্ৰদানৰ পূৰ্বে সংস্থাটোৱে আবেদনকাৰীৰ ভ্ৰমণসূচী বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰ্যালয়ত অনুমোদনৰ বাবে দাখিল কৰিব লাগিব। ইৰাণী নাগৰিকৰ আমেৰিকান আৰু কানাডাৰ পত্নীয়ে কোনো এজেন্সীৰ সহায় অবিহনে দেশখনত প্ৰৱেশ আৰু থাকিবলৈ ৯০ দিনলৈকে পৰিয়াল ভিছা লাভ কৰিব পাৰিব। উপৰ্যুক্ত নাগৰিকসকলৰ পাছপ’ৰ্টত ষ্টীকাৰ ভিছা আৰু প্ৰৱেশ ষ্টাম্পো লাভ কৰিব। ==ভিছাৰ আবেদন আৰু প্ৰয়োজনীয়তা== ইৰাণৰ পৰ্যটন ভিছা ৩০ দিন পৰ্যন্ত প্ৰদান কৰা হয় আৰু ৩০ দিনৰ বাবে দুবাৰকৈ বৃদ্ধি কৰিব পাৰি, মুঠতে ৯০ দিন থাকিব। আগমনৰ পূৰ্বে ভিছা লাভ কৰিবলৈ হ’লে ইৰাণৰ বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰ্যালয়ৰ ই-ভিছা ৱেবছাইটৰ জৰিয়তে বা ইৰাণৰ ট্ৰেভেল এজেন্সীৰ জৰিয়তে ভিছা অনুমোদন সংহিতাৰ বাবে আবেদন কৰিব লাগিব। ভিছা মাচুল আপোনাৰ জাতিৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে। ভিছা লাভ কৰাৰ আগতে বা ভিঅ’এ (ভিছা-অন-এৰিভাল)ৰ বাবে আবেদন কৰাৰ সময়ত ভিছাৰ মাচুল পৰিশোধ কৰা হয়। স্থানীয় ইৰাণী ট্ৰেভেল এজেন্সীয়ে অলপ বেছি মাচুলৰ বিনিময়ত উন্নত সহায়, অনুসৰণ আৰু সুবিধা প্ৰদান কৰে। এবাৰ ভিছা অনুমোদন কড লাভ কৰিলে, ইৰাণৰ যিকোনো আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰত উপস্থিত হোৱাৰ আগতে বা উপস্থিত হোৱাৰ পিছত বিশ্বজুৰি ইৰাণৰ যিকোনো দূতাবাস বা কনছুলেটৰপৰা ভিছা লাভ কৰিব পাৰি। বেছিভাগ দেশৰ নাগৰিকে (আমেৰিকা, ব্ৰিটিছ, আৰু কানাডাৰ পাছপ’ৰ্টধাৰীৰ বাহিৰে) বিমানবন্দৰত উপস্থিত হোৱাৰ লগে লগে, আগতীয়াকৈ আবেদন নকৰাকৈয়ে, ‘ভিছা-অন-এৰিভাল’ (ভিঅ’এ) হিচাপে তেওঁলোকৰ পৰ্যটন ভিছা লাভ কৰিব পাৰে। এই পদ্ধতি শেষ মুহূৰ্তত ভ্ৰমণকাৰীৰ বাবে সুবিধাজনক হ’লেও ইয়াৰদ্বাৰা ভিছা বাতিলৰ আশংকা অধিক আৰু এয়া অধিক সময় লাগে। ==ছেপ্টেম্বৰ ২০২৫ ভিছা নীতি নবীকৰণ== ২০২৫ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত [[ইৰাণ]]ৰ বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰ্যালয়ে ২০২৫ চনৰ আগষ্ট মাহৰ ভিছা নীতি সংশোধন কৰি স্পষ্ট কৰি দিছিল যে এই নতুন নিষেধাজ্ঞাসমূহ কেৱল ইউৰোপীয় দেশ, [[অষ্ট্ৰেলিয়া]], [[নিউজিলেণ্ড]], [[আমেৰিকা]], [[যুক্তৰাজ্য]] আৰু [[কানাডা]]ৰ নাগৰিকৰ ক্ষেত্ৰতহে প্ৰযোজ্য। এই নিয়মৰ অধীনত পঞ্জীয়নভুক্ত ট্ৰেভেল এজেন্সীয়ে আয়োজন কৰা গাইড ট্যুৰৰ অংশ হিচাপে আক্ৰান্ত দেশৰ ভ্ৰমণকাৰীয়ে ইৰাণলৈ যাব লাগিব। অনুজ্ঞাপত্ৰপ্ৰাপ্ত গাইড অবিহনে স্বতন্ত্ৰ ভ্ৰমণৰ অনুমতি এতিয়া নাই। আবেদনকাৰীয়ে তেওঁলোকৰ ভ্ৰমণ ইতিহাস, শিক্ষাৰ পটভূমি, নিয়োগৰ বিৱৰণ, আৰু ছ'চিয়েল মিডিয়া একাউণ্ট অন্তৰ্ভুক্ত কৰা "ৰিজ্যুম ফাইল"ও জমা দিব লাগিব; তেওঁলোকে এটা স্বাক্ষৰিত ভ্ৰমণ চুক্তি আৰু এটা নিশ্চিত ভ্ৰমণসূচীও দাখিল কৰিব লাগিব, য'ত প্ৰি-বুকিং কৰা বাসস্থানৰ সবিশেষও থাকিব লাগিব। ভিছা প্ৰক্ৰিয়াত সপ্তাহৰ শেষৰ দিন আৰু ৰাষ্ট্ৰীয় বন্ধৰ দিন বাদ দি প্ৰায় দুসপ্তাহৰপৰা তিনি সপ্তাহ সময় লাগে। ভিছাৰ প্ৰয়োজনীয়তাৰপৰা ৰেহাই পোৱা দেশৰ নাগৰিকৰ ক্ষেত্ৰত এই নীতি প্ৰযোজ্য নহয়; তেওঁলোকে ভিছা অবিহনে ইৰাণত প্ৰৱেশ কৰি যাব পাৰে, যদিহে তেওঁলোকে নিৰ্ধাৰিত সময়সীমা অতিক্ৰম নকৰে আৰু কেৱল অনুজ্ঞাপত্ৰপ্ৰাপ্ত থকাৰ ব্যৱস্থাতহে থাকে। <ref>{{cite web | url=https://iranstravel.com/new-iran-visa-regulations/ | title=New Iran Visa Regulations}}</ref> ==অক্টোবৰ ২০২৫ ইৰাণ ভিছা নীতিৰ পুনৰীক্ষণ== ২০২৫ চনৰ অক্টোবৰৰপৰা ইৰাণৰ ভিছা প্ৰক্ৰিয়াই পূৰ্বৰ, অধিক নমনীয় ৰূপলৈ ঘূৰি আহিছে। প্ৰায়বোৰ ভ্ৰমণকাৰীয়ে পুনৰবাৰ ইৰাণৰ পঞ্জীয়নভুক্ত ট্ৰেভেল এজেন্সীৰ জৰিয়তে ভিছাৰ বাবে আবেদন কৰিব পাৰিব আৰু সমগ্ৰ দেশতে মুক্তভাৱে ভ্ৰমণ কৰিব পাৰিব। চলিত বৰ্ষৰ আৰম্ভণিতে কাৰ্যকৰী কৰা অধিক কঠোৰ অস্থায়ী ব্যৱস্থাৰ তুলনাত এয়া এক উল্লেখযোগ্য পৰিৱৰ্তন। যদিও ভ্ৰমণকাৰীসকলে ভিছাৰ বাবে আবেদন কৰাৰ সময়ত এতিয়াও মোটামুটি ভ্ৰমণসূচী দিব লাগিব, এতিয়া তেওঁলোকৰ আগমনৰ লগে লগে ভ্ৰমণসূচী সলনি কৰাৰ বহু বেছি স্বাধীনতা আছে। কিন্তু এতিয়াও সকলো পৰ্যটকে পঞ্জীয়নভুক্ত হোটেল বা অতিথিশালাত থাকিব লাগিব, কিয়নো বৰ্তমানৰ ইৰাণৰ ভ্ৰমণ নিয়ম অনুসৰি স্থানীয় লোকৰ সৈতে থকা বা পঞ্জীয়নবিহীন ব্যক্তিগত আতিথ্য প্ৰদানকাৰী ব্যৱহাৰ কৰাত নিষেধাজ্ঞা আৰোপ কৰা হৈছে। বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰ্যালয়ৰ নীতি অনুসৰি আমেৰিকা, যুক্তৰাজ্য আৰু কানাডাৰ নাগৰিকে এতিয়াও অনুমোদিত সংস্থাৰ জৰিয়তে পূৰ্ব নিৰ্ধাৰিত গাইড ট্যুৰৰ বুকিং কৰিব লাগিব। <ref>{{cite web | url=https://iranstravel.com/new-iran-visa-regulations/ | title=New Iran Visa Regulations}}</ref> ==প্ৰৱেশত থকা সীমাবদ্ধতা== ===বাধ্যতামূলক গাইড === [[কানাডা]], [[যুক্তৰাজ্য]] আৰু [[আমেৰিকা]]ৰ নাগৰিকসকলক সকলো সময়তে চৰকাৰী অনুমোদিত গাইডৰদ্বাৰা এস্কৰ্ট কৰিব লাগিব। এই দেশসমূহত ইৰাণৰ বিদেশী অভিযান বন্ধ হোৱাৰ বাবে এই নাগৰিকসকলৰ স্বতন্ত্ৰ ভ্ৰমণ নিষিদ্ধ কৰা হৈছে। <ref>{{cite web | url=http://www.iraniantours.com/us.htm | title=ESCORTED TOURS THROUGH IRAN}}</ref> ===ইজৰাইল=== ইজৰাইলৰ নাগৰিকসকলক প্ৰৱেশ আৰু ট্ৰেনজিটৰ অনুমতি দিয়া নহয়, যদিও তেওঁলোকে নামি একেখন বিমানতে আগবাঢ়ি নাযায়। ইজৰাইলী ভিছা বা ষ্টাম্প (৩৬৫ দিনতকৈ কম পুৰণি), বা ইজৰাইল ভ্ৰমণৰ ইংগিত দিয়া কোনো তথ্য, বা ইজৰাইল ৰাষ্ট্ৰৰ সৈতে কোনো সংযোগ থকা পাছপ'ৰ্ট বা ভ্ৰমণ নথি-পত্ৰৰ ধাৰীসকলকো প্ৰৱেশ আৰু ট্ৰেনজিটৰ অনুমতি দিয়া নহয়। <ref>{{cite web | url=http://www.ru.moscow.mfa.ir/index.aspx?fkeyid=&siteid=410&pageid=33932 | title=Visa information on the site of IRI Embassy in Moscow | website=mfa.ir | access-date=2018-04-14 | archive-date=2021-02-25 | archive-url=https://web.archive.org/web/20210225061536/http://www.ru.moscow.mfa.ir/index.aspx?fkeyid=&siteid=410&pageid=33932 | url-status=dead }}</ref> ==তথ্যৰ উৎস== {{Reflist|30em}} ==বাহ্যিক সংযোগ== <!-- ({{NoMoreLinks}}) --> <!-- DO NOT ADD MORE LINKS TO THIS ARTICLE. WIKIPEDIA IS NOT A COLLECTION OF LINKS NOR IS IT A PLACE FOR ADVERTISING (WP:ADV); it does NOT help with SEO ----- If you think that your link might be useful, instead of placing it here, put it on this article's talk page first for editor discussion. Links that are to UNOFFICIAL travel and/or visa agency websites WILL BE DELETED. IF YOU PERSIST, YOUR WEBSITE WILL BE BLACKLISTED BY WIKIPEDIA AND/OR WIKIMEDIA. --> {{Wikivoyage|Iran}} * [http://evisa.mfa.ir/en/ IR-IRAN Electronic Visa (Iran eVisa) Application System] * [https://evisatraveller.mfa.ir Electronic visa of Iran] * [https://en.mfa.gov.ir/ Ministry of Foreign Affairs of I.R.Iran] [[শ্ৰেণী:ইৰান]] 2c24aieood8owxedgch6bd6vcp02nv3 604337 604336 2026-05-03T19:25:53Z নৰুনা বৰুৱা 44897 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 604337 wikitext text/x-wiki {{short description|Policy on permits required to enter Iran}} '''ইৰানৰ ভিছা নীতি''' [[ইৰাণ]]লৈ অহা বেছিভাগ পৰ্য্যটকে ভিছা ৰেহাই পোৱা দেশ বা ই-ভিছাৰ বাবে যোগ্য নোহোৱা দেশৰ নাগৰিকৰ বাহিৰে ইৰানলৈ অহাৰ আগতে ইলেক্ট্ৰনিক ভিছা (ই-ভিছা) ল’ব লাগিব; এনে ক্ষেত্ৰত তেওঁলোকে বিশ্বজুৰি ইৰাণৰ যিকোনো কূটনৈতিক মিছনৰপৰা আগতীয়াকৈ ভিছা ল’ব লাগিব। ইৰাণলৈ যাত্ৰীসকলৰ বাবে তেওঁলোকৰ উদ্দেশ্যপ্ৰণোদিত থকাৰ বাহিৰত কমেও ৬ মাহৰ বাবে বৈধ পাছপ’ৰ্ট থাকিব লাগিব। ==অৱলোকন== ইৰাণ আৰু আন দেশ উভয়ৰে দ্বৈত নাগৰিকত্ব থকা লোকৰ ক্ষেত্ৰত ইৰাণত প্ৰৱেশ কৰাৰ সময়ত ইৰাণৰ নাগৰিক হিচাপে গণ্য কৰা হয়, আৰু সেয়েহে ইৰানত প্ৰৱেশৰ সময়ত ইৰাণৰ পাছপ’ৰ্ট ৰখাটো আৱশ্যক। ২০১১ চনৰ পিছত ইৰাণ ভ্ৰমণ কৰা ব্যক্তিসকলৰ ওপৰত [[আমেৰিকা]]ৰ নিষেধাজ্ঞাৰ প্ৰতিক্ৰিয়া স্বৰূপে ইৰাণে আৰু পাছপ'ৰ্টত ভিছা লগোৱা নাই আৰু প্ৰায়বোৰ জাতিৰ বাবে প্ৰৱেশৰ সময়ত ষ্টাম্পও নিদিয়ে।<ref>{{cite web | title=Iran Waives Visa Stamping Rules to Boost Tourism | url=https://ifpnews.com/exclusive/iran-waives-visa-stamping-rules-to-boost-tourism/ | website=IFP News | date=23 November 2018 }}</ref> ২০১৮ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত ইৰাণৰ সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য, হস্তশিল্প আৰু পৰ্যটন সংস্থাৰ (ICHTO) মুৰব্বীয়ে ঘোষণা কৰে যে ইৰাণ এৰি যোৱাৰ পাছত আন দেশলৈ যোৱাৰ বিষয়ে তেওঁলোকৰ উদ্বেগ লাঘৱ কৰাৰ উদ্দেশ্যে বিদেশী পৰ্যটকৰ (আমেৰিকা, কানাডা আৰু ব্ৰিটেইনৰ দৰ্শনাৰ্থীৰ বাহিৰে) পাছপ'ৰ্টত আৰু ষ্টাম্প বা ষ্টীকাৰ লগোৱা নহ'ব।<ref>{{cite web |date=2019-06-24 | title=No more passport stamps for foreign nationals visiting Iran | url=https://www.tehrantimes.com/news/437345/No-more-passport-stamps-for-foreign-nationals-visiting-Iran | access-date=2023-12-14 | website=Tehran Times | language=en}}</ref> ২০১৯ চনৰ জুন মাহত ইৰাণৰ ৰাষ্ট্ৰপতিয়ে স্বৰাজ মন্ত্ৰ্যালয়ক বিদেশীৰ পাছপ’ৰ্টত ষ্টাম্প নিদিয়াৰ সিদ্ধান্ত কাৰ্যকৰী কৰিবলৈ নিৰ্দেশ দিছিল। ==ভিছা নীতিৰ মানচিত্ৰ== [[File:Visa Policy Of Iran.svg|none|thumb|800px|ইৰাণৰ ভিছা নীতি {{legend|#ED1C24|ইৰান}} {{legend|#22B14C|ভিছাৰ প্ৰয়োজন নাই }} {{legend|#7BDF85|ভ্ৰমণ গোট / ই ভিছাৰ বাবে ভিছাৰ প্ৰয়োজন নাই }} {{legend|#9FD5BE|ই ভিছা}} {{legend|#C0C0C0|ভিছাৰ প্ৰয়োজন }} {{legend|#555555|প্ৰবেষ নাকচ কৰা হৈছে (ইজৰাইল) }}]] ==ভিছা ৰেহাই== তলত উল্লেখ কৰা ন্যায়িক অধিকাৰক্ষেত্ৰসমূহৰ নাগৰিকসকলক পৰ্যটন বা ব্যাৱসায়িক উদ্দেশ্যত ইৰাণত প্ৰৱেশ কৰিবলৈ ভিছাৰ প্ৰয়োজন নাই, তলত উল্লেখ কৰা সময়সীমাৰ বাবে (যদিহে অন্যথা উল্লেখ কৰা হোৱা নাই): {|style=" border-radius:1em; box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); background-color: white; border: 1px solid white; padding: 5px; " |- style="vertical-align:top; " | '''যিকোনো ১৮০ দিনৰ ভিতৰত ৯০ দিন ''' {| | *{{flag|Armenia}} |valign="top"| *{{flag|Oman}} |valign="top"| *{{flag|Syria}}¹ |valign="top"| *{{flag|Turkey}} | |} '''৪৫ দিন''' *{{flag|Georgia}} '''৩০ দিন''' {| | *{{flag|Lebanon}} |valign="top"| *{{flag|Iraq}} |valign="top"| *{{flag|Tajikistan}}² | |} '''২১ দিন''' {| | *{{flag|China}}³ |valign="top"| *{{flag|Hong Kong}}³ |valign="top"| *{{flag|Macao}}³ | |} '''২০ দিন''' *{{flag|Egypt}} '''১৫ দিন''' *{{flag|Venezuela}}⁴ '''যিকোনো ১৮০ দিনৰ ভিতৰত ১৫ দিন '''⁵ {| | | |} {| | *{{flag|Belarus}} *{{flag|Bosnia and Herzegovina}} *{{flag|Brazil}} *{{flag|Brunei}} *{{flag|Cambodia}} *{{flag|Croatia}} |valign="top"| *{{flag|Cuba}} *{{flag|Indonesia}} *{{flag|Japan}} *{{flag|Kyrgyzstan}} *{{flag|Mauritania}} *{{flag|Mauritius}} |valign="top"| *{{flag|Mexico}} *{{flag|Peru}} *{{flag|Serbia}} *{{flag|Seychelles}} *{{flag|Singapore}}<ref>{{cite web | url=https://www.mfa.gov.sg/countries-regions/i/iran-islamic-republic-of/travel-page | title=Travel Page - Iran | website=www.mfa.gov.sg | publisher=[[Ministry of Foreign Affairs (Singapore)]]}}</ref> *{{flag|Tanzania}} |valign="top"| *{{flag|Tunisia}} *{{flag|Uzbekistan}} *{{flag|Vietnam}} *{{flag|Zimbabwe}} | |} '''১৪ দিন''' {| | *{{flag|Azerbaijan}} |valign="top"| *{{flag|Kazakhstan}} |valign="top"| *{{flag|Malaysia}} | |} | |} _{1 - ভিছা ৰেহাইৰ বাবে যোগ্যতা অৰ্জন কৰিবলৈ বিমানযোগে ইৰাণত প্ৰৱেশ কৰিব লাগিব।}<br/> _{2 - ভিছা ৰেহাইৰ বাবে যোগ্যতা অৰ্জন কৰিবলৈ দুছানবে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰৰপৰা যাত্ৰা কৰি ইমাম খোমেইনি আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰত উপস্থিত হ’ব লাগিব।}<br/> _{3 - পিপলছ ৰিপাব্লিক অৱ চাইনা পাছপ’ৰ্ট, হংকং বিশেষ প্ৰশাসনিক অঞ্চলৰ পাছপ’ৰ্ট বা মাকাও বিশেষ প্ৰশাসনিক অঞ্চলৰ পাছপ’ৰ্ট থকা চীনা নাগৰিকৰ বাবে।}<br /> _{4 -৯০ দিনলৈকে বৃদ্ধি কৰিব পৰাকৈ থকাৰ সময়।}<br/> _{5 - কেৱল পৰ্যটনৰ উদ্দেশ্যে।} {| | class="nowrap" style="padding:0 2em 0 0"| *{{flag|Russia}} | পৰ্য্যটন গ্ৰুপ অপাৰেটৰৰ প্ৰতিনিধিৰ সৈতে ট্যুৰ গ্ৰুপত (৫ৰপৰা ৫০জন লোকেৰে গঠিত) ভ্ৰমণ কৰা [[ৰাছিয়া]]ৰ নাগৰিকসকলেও ভিছা অবিহনে ইৰাণত প্ৰৱেশ কৰিব পাৰে, যিকোনো ১৮০ দিনৰ ভিতৰত সৰ্বাধিক ৯০ দিনৰ বাবে। |} ===ইৰাণৰ মুক্ত বাণিজ্য মণ্ডল=== সকলো পৰ্যটকে কিছ দ্বীপ, কেছম দ্বীপ, বা অন্যান্য মুক্ত বাণিজ্য অঞ্চলত ভিছা অবিহনে ১৪ দিন বা তাতকৈ কম সময় থাকিব পাৰে। আমেৰিকানসকল (পুয়েৰ্টো ৰিকো, ইউ.এছ. ভাৰ্জিন দ্বীপপুঞ্জ, আৰু গুৱামৰ বাহিৰে), কানাডিয়ান আৰু ব্ৰিটিছ নাগৰিকসকলৰ ক্ষেত্ৰত আগমনৰ সময়ত তেওঁলোকৰ বাবে অপেক্ষা কৰি থকা এজন প্ৰমাণিত এস্কৰ্ট গাইড থাকিব লাগিব, আৰু আগতীয়াকৈ হোটেল বুকিং কৰিব লাগিব। ২০২২ চনত পৰ্যটকে দুসপ্তাহলৈকে ভিছা অবিহনে তলত দিয়া মুক্ত বাণিজ্য অঞ্চলত থাকিব পাৰিব: <ref>{{cite web | url=http://www.irantravelingcenter.com/no-visa-required-for-iran/ | title=No Visa required for Iran free trade zones | date=30 June 2015 | access-date=14 January 2018 | archive-date=4 August 2021 | archive-url=https://web.archive.org/web/20210804022303/https://www.irantravelingcenter.com/no-visa-required-for-iran/ | url-status=dead }}</ref> *আৰভাণ্ড ফ্ৰী জ'ন * আৰাছ মুক্ত অঞ্চল * চাবাহৰ মুক্ত বাণিজ্য-ঔদ্যোগিক অঞ্চল * মাকু, ইৰাণ * কেছম দ্বীপ * কিছ দ্বীপ * আনজালি ===নন অৰ্ডিনেৰী পাছপ'ৰ্ট=== [[File:Visa policy of Iran for holders of diplomatic and service category passports.png|800px|none|thumb|কূটনৈতিক, চৰকাৰী বা সেৱাৰ পাছপ'ৰ্টধাৰীৰ বাবে ইৰাণৰ ভিছা নীতি {{legend|#ED1C24|ইৰান}} {{legend|#3F51B5|কূটনৈতিক বা সেৱা পাছপ’ৰ্টধাৰীৰ বাবে ভিছাৰ প্ৰয়োজন নাই }} {{legend|#559CD1|কেৱল কূটনৈতিক পাছপ’ৰ্টৰ বাবে ভিছাৰ প্ৰয়োজন নাই }}]] তলত উল্লেখ কৰা দেশসমূহে প্ৰদান কৰা পাছপ’ৰ্টৰ ধাৰীসকলক ভিছা অবিহনে ইৰাণত প্ৰৱেশৰ অনুমতি দিয়া হৈছে। {|style=" border-radius:1em; box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); background-color: white; border: 1px solid white; padding: 5px; " |- style="vertical-align:top; " | *{{flag|Afghanistan}}^{D 3} *{{flag|Albania}}^D ^S ⁷ *{{flag|Armenia}}^{D 4} *{{flag|Azerbaijan}}^D ^S ³ *{{flag|Belarus}}^D ^O ⁷ *{{flag|Benin}}^D ^S ⁷ *{{flag|Bolivia}}^D ^S ⁵ *{{flag|Bosnia and Herzegovina}}^D ^S ³ *{{flag|Brazil}}^{D 3} *{{flag|Brunei}}^D ^O ⁷ *{{flag|Bulgaria}}^D ^S ³ *{{flag|Burkina Faso}}^D ^S ³ *{{flag|Cambodia}}^D ^S ⁷ *{{flag|China}}^D ^S ³ *{{flag|Colombia}}^D ^S ³ *{{flag|Croatia}}^D ^S ³ |valign="top"| *{{flag|Cuba}}^D ^S ⁴ *{{flag|Congo}}^D ^S ¹ *{{flag|Cyprus}}^D ^S ¹ *{{flag|Ecuador}}^D ^S ⁴ *{{flag|Egypt}}^D ^S ⁸ *{{flag|Ghana}}^D ^S ⁷ *{{flag|Greece}}^D ¹ *{{flag|Guinea}}^D ^S ³ *{{flag|Guyana}}^D ^S ³ *{{flag|Hungary}}^D ³ *{{flag|India}}^D ³ *{{flag|Indonesia}}^D ^S ¹⁰ *{{flag|Iraq}}^D ^S ⁶ *{{flag|Japan}}^D ^O ¹ *{{flag|Kazakhstan}}^D ^S ⁷ *{{flag|Kenya}}^D ^S ³ |valign="top"| *{{flag|Kyrgyzstan}}^D ^S ³ *{{flag|Lebanon}}^D ^S ⁷ *{{flag|Malaysia}}^D ^S ⁹ *{{flag|Malawi}}^D ^S ³ *{{flag|Mali}}^D ^S ³ *{{flag|Moldova}}^D ^S ³ *{{flag|Montenegro}}^D ^S ⁷ *{{flag|Nicaragua}}^D ^S ² *{{flag|North Korea}}^D ⁷ *{{flag|North Macedonia}}^D ^S ³ *{{flag|Oman}}^D ^O ^S ^Sp ⁷ *{{flag|Pakistan}}^D ^O ¹ *{{flag|Philippines}}^D ^S ⁷ *{{flag|Poland}}^D ² *{{flag|Portugal}}^D ^Sp ⁴ *{{flag|Romania}}^{D 3} |valign="top"| *{{flag|Russia}}^D ^S ⁷ *{{flag|Senegal}}^D ^S ³ *{{flag|Serbia}}^D ^S ⁷ *{{flag|Sierra Leone}}^D ^S ³ *{{flag|South Korea}}^D ^S ¹ *{{flag|Switzerland}}^{D 3} *{{flag|Syria}}^D ^O ^S ^Sp ⁷ *{{flag|Tajikistan}}^D ^S ³ *{{flag|Tunisia}}^D ^S ³ *{{flag|Turkmenistan}}^D ^S ³ *{{flag|Turkey}}^D ^S ¹ *{{flag|Ukraine}}^D ^S ⁷ *{{flag|Venezuela}}^D ^S ³ *{{flag|Vietnam}}^D ^O ⁷ *{{flag|Zimbabwe}}^D ^S ⁷ | |} _{D - কূটনৈতিক পাছপ’ৰ্ট}<br/> _{O -অফিচিয়েল পাছপ'ৰ্ট}<br/> _{S - চাৰ্ভিছ (সেৱাৰ)পাছপৰ্ট}<br/> _{Sp -বিশেষ পাছপ’ৰ্ট}<br/> _{1 - ৩ মাহ}<br/> _{2 - ২ মাহ}<br/> _{3 - ১ মাহ}<br/> _{4 - ৯০ দিন}<br/> _{5 - ৬০ দিন}<br/> _{6 - ৪৫ দিন}<br/> _{7 - ৩০ দিন}<br/> _{8 - ২০ দিন}<br/> _{9 - ১৫ দিন}<br/> _{10 - ১৪ দিন} ===ভৱিষ্যতৰ পৰিৱৰ্তন=== ইৰাণে তলত উল্লেখ কৰা দেশসমূহৰ সৈতে ভিছা ৰেহাইৰ চুক্তি স্বাক্ষৰ কৰিছে যদিও সেইবোৰ এতিয়াও বলবৎ হোৱা নাই। {| class="wikitable" |- ! দেশ ! পাছপ'ৰ্ট ! চুক্তি স্বাক্ষৰিত |- | {{flag|Qatar}}<ref>{{cite web | url=https://parstoday.com/en/news/iran-i166874-iran_qatar_sign_14_bilateral_deals_including_visa_waiver | title=Iran, Qatar sign 14 bilateral deals, including visa waiver | date=22 February 2022}}</ref> ¹ | সকলো |২১ ফেব্ৰুৱাৰী ২০২২ |- |} _{1 - সাধাৰণ পাছপ’ৰ্টৰ বাবে একপক্ষীয় ৰেহাই দিয়া হৈছিল।} ==ইলেক্ট্ৰনিক ভিছা (ই-ভিছা)== আন দেশৰ নাগৰিকে ই-ভিছাৰ বাবে আবেদন কৰিব লাগিব, যিয়ে তেওঁলোকক আগমনৰ সময়ত সৰ্বাধিক ৩০ দিনৰ বাবে ভিছা প্ৰদান কৰিব। ৩০ দিনৰ বাবে দুবাৰকৈ থকাৰ সময় বৃদ্ধি কৰিব পাৰি, মুঠ ৯০ দিনৰ বাবে। <ref>{{cite web | url=https://evisa.mfa.ir/en/ | title=Iran eVisa}}</ref> [[আফগানিস্তান]], [[বাংলাদেশ]], [[কানাডা]], কলম্বিয়া, জৰ্ডান, [[পাকিস্তান]], ছোমালিয়া, [[যুক্তৰাজ্য]] আৰু [[আমেৰিকা]]ৰ নাগৰিকৰ বাবে ই-ভিছা প্ৰযোজ্য নহয়। (''শ্বাহিদ ৰাজাই বন্দৰ'')দক্ষিণ হৰমোজগান প্ৰদেশৰ শ্বাহিদ ৰাজাই বন্দৰ হৈ ইৰাণত প্ৰৱেশ কৰা সামুদ্ৰিক যাত্ৰীসকলেও আহি পোৱাৰ লগে লগে ভিছা লাভ কৰিব পাৰিব। <ref>{{cite web | title=Shahid Rajaee Port Visa on Arrival | url=https://financialtribune.com/articles/people-travel/62981/10-iranian-airports-issue-visa-on-arrival | website=financialtribune.com|date=23 April 2017 | access-date= April 24, 2017}}</ref> ==আগতীয়াকৈ ভিছাৰ প্ৰয়োজন== তলত উল্লেখ কৰা দেশসমূহৰ নাগৰিক ই-ভিছাৰ বাবে অযোগ্য, আৰু সেয়েহে ইৰাণৰ দূতাবাস বা কনছুলেটত আগতীয়াকৈ ভিছা লাভ কৰিব লাগিব: <ref>{{cite web | url=https://mfa.gov.ir/portal/helpdeskdata/5027/346/%D8%B1%D9%88%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DA%AF%D8%B1%D8%AF%DB%8C%D9%88%DB%8C%D8%B2%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8C | title=Tourist visa}}</ref> {|style=" border-radius:1em; box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); background-color: white; border: 1px solid white; padding: 5px; " |- style="vertical-align:top; " | *{{flag|Afghanistan}} *{{flag|Bangladesh}} *{{flag|Canada}} |valign="top"| *{{flag|Colombia}} *{{flag|Jordan}} *{{flag|Pakistan}} |valign="top"| *{{flag|Somalia}} *{{flag|United Kingdom}} *{{flag|United States}} | |} ===পূৰ্ব অনুমোদনৰ প্ৰয়োজন=== [[আমেৰিকা]]ৰ, ব্ৰিটিছ, [[কানাডা]]ৰ, আৰু কলম্বিয়াৰ পাছপ’ৰ্টধাৰীয়েও ইৰাণ পৰ্যটন ভিছা লৈ ইৰাণলৈ যাব পাৰে। এই দেশসমূহৰ নাগৰিকসকলৰ বাবে ভিছা প্ৰক্ৰিয়াত প্ৰায় আঠ সপ্তাহ সময় লাগে। তেওঁলোকে নিজৰ ভ্ৰমণৰ পৰিকল্পনা আৰু বুকিং কৰিবলৈ ইৰাণৰ এটা প্ৰমাণিত স্থানীয় ট্ৰেভেল এজেন্সী ব্যৱহাৰ কৰিব লাগিব। ভিছা প্ৰদানৰ পূৰ্বে সংস্থাটোৱে আবেদনকাৰীৰ ভ্ৰমণসূচী বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰ্যালয়ত অনুমোদনৰ বাবে দাখিল কৰিব লাগিব। ইৰাণী নাগৰিকৰ আমেৰিকান আৰু কানাডাৰ পত্নীয়ে কোনো এজেন্সীৰ সহায় অবিহনে দেশখনত প্ৰৱেশ আৰু থাকিবলৈ ৯০ দিনলৈকে পৰিয়াল ভিছা লাভ কৰিব পাৰিব। উপৰ্যুক্ত নাগৰিকসকলৰ পাছপ’ৰ্টত ষ্টীকাৰ ভিছা আৰু প্ৰৱেশ ষ্টাম্পো লাভ কৰিব। ==ভিছাৰ আবেদন আৰু প্ৰয়োজনীয়তা== ইৰাণৰ পৰ্যটন ভিছা ৩০ দিন পৰ্যন্ত প্ৰদান কৰা হয় আৰু ৩০ দিনৰ বাবে দুবাৰকৈ বৃদ্ধি কৰিব পাৰি, মুঠতে ৯০ দিন থাকিব। আগমনৰ পূৰ্বে ভিছা লাভ কৰিবলৈ হ’লে ইৰাণৰ বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰ্যালয়ৰ ই-ভিছা ৱেবছাইটৰ জৰিয়তে বা ইৰাণৰ ট্ৰেভেল এজেন্সীৰ জৰিয়তে ভিছা অনুমোদন সংহিতাৰ বাবে আবেদন কৰিব লাগিব। ভিছা মাচুল আপোনাৰ জাতিৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে। ভিছা লাভ কৰাৰ আগতে বা ভিঅ’এ (ভিছা-অন-এৰিভাল)ৰ বাবে আবেদন কৰাৰ সময়ত ভিছাৰ মাচুল পৰিশোধ কৰা হয়। স্থানীয় ইৰাণী ট্ৰেভেল এজেন্সীয়ে অলপ বেছি মাচুলৰ বিনিময়ত উন্নত সহায়, অনুসৰণ আৰু সুবিধা প্ৰদান কৰে। এবাৰ ভিছা অনুমোদন কড লাভ কৰিলে, ইৰাণৰ যিকোনো আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰত উপস্থিত হোৱাৰ আগতে বা উপস্থিত হোৱাৰ পিছত বিশ্বজুৰি ইৰাণৰ যিকোনো দূতাবাস বা কনছুলেটৰপৰা ভিছা লাভ কৰিব পাৰি। বেছিভাগ দেশৰ নাগৰিকে (আমেৰিকা, ব্ৰিটিছ, আৰু কানাডাৰ পাছপ’ৰ্টধাৰীৰ বাহিৰে) বিমানবন্দৰত উপস্থিত হোৱাৰ লগে লগে, আগতীয়াকৈ আবেদন নকৰাকৈয়ে, ‘ভিছা-অন-এৰিভাল’ (ভিঅ’এ) হিচাপে তেওঁলোকৰ পৰ্যটন ভিছা লাভ কৰিব পাৰে। এই পদ্ধতি শেষ মুহূৰ্তত ভ্ৰমণকাৰীৰ বাবে সুবিধাজনক হ’লেও ইয়াৰদ্বাৰা ভিছা বাতিলৰ আশংকা অধিক আৰু এয়া অধিক সময় লাগে। ==ছেপ্টেম্বৰ ২০২৫ ভিছা নীতি নবীকৰণ== ২০২৫ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত [[ইৰাণ]]ৰ বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰ্যালয়ে ২০২৫ চনৰ আগষ্ট মাহৰ ভিছা নীতি সংশোধন কৰি স্পষ্ট কৰি দিছিল যে এই নতুন নিষেধাজ্ঞাসমূহ কেৱল ইউৰোপীয় দেশ, [[অষ্ট্ৰেলিয়া]], [[নিউজিলেণ্ড]], [[আমেৰিকা]], [[যুক্তৰাজ্য]] আৰু [[কানাডা]]ৰ নাগৰিকৰ ক্ষেত্ৰতহে প্ৰযোজ্য। এই নিয়মৰ অধীনত পঞ্জীয়নভুক্ত ট্ৰেভেল এজেন্সীয়ে আয়োজন কৰা গাইড ট্যুৰৰ অংশ হিচাপে আক্ৰান্ত দেশৰ ভ্ৰমণকাৰীয়ে ইৰাণলৈ যাব লাগিব। অনুজ্ঞাপত্ৰপ্ৰাপ্ত গাইড অবিহনে স্বতন্ত্ৰ ভ্ৰমণৰ অনুমতি এতিয়া নাই। আবেদনকাৰীয়ে তেওঁলোকৰ ভ্ৰমণ ইতিহাস, শিক্ষাৰ পটভূমি, নিয়োগৰ বিৱৰণ, আৰু ছ'চিয়েল মিডিয়া একাউণ্ট অন্তৰ্ভুক্ত কৰা "ৰিজ্যুম ফাইল"ও জমা দিব লাগিব; তেওঁলোকে এটা স্বাক্ষৰিত ভ্ৰমণ চুক্তি আৰু এটা নিশ্চিত ভ্ৰমণসূচীও দাখিল কৰিব লাগিব, য'ত প্ৰি-বুকিং কৰা বাসস্থানৰ সবিশেষও থাকিব লাগিব। ভিছা প্ৰক্ৰিয়াত সপ্তাহৰ শেষৰ দিন আৰু ৰাষ্ট্ৰীয় বন্ধৰ দিন বাদ দি প্ৰায় দুসপ্তাহৰপৰা তিনি সপ্তাহ সময় লাগে। ভিছাৰ প্ৰয়োজনীয়তাৰপৰা ৰেহাই পোৱা দেশৰ নাগৰিকৰ ক্ষেত্ৰত এই নীতি প্ৰযোজ্য নহয়; তেওঁলোকে ভিছা অবিহনে ইৰাণত প্ৰৱেশ কৰি যাব পাৰে, যদিহে তেওঁলোকে নিৰ্ধাৰিত সময়সীমা অতিক্ৰম নকৰে আৰু কেৱল অনুজ্ঞাপত্ৰপ্ৰাপ্ত থকাৰ ব্যৱস্থাতহে থাকে। <ref>{{cite web | url=https://iranstravel.com/new-iran-visa-regulations/ | title=New Iran Visa Regulations}}</ref> ==অক্টোবৰ ২০২৫ ইৰাণ ভিছা নীতিৰ পুনৰীক্ষণ== ২০২৫ চনৰ অক্টোবৰৰপৰা ইৰাণৰ ভিছা প্ৰক্ৰিয়াই পূৰ্বৰ, অধিক নমনীয় ৰূপলৈ ঘূৰি আহিছে। প্ৰায়বোৰ ভ্ৰমণকাৰীয়ে পুনৰবাৰ ইৰাণৰ পঞ্জীয়নভুক্ত ট্ৰেভেল এজেন্সীৰ জৰিয়তে ভিছাৰ বাবে আবেদন কৰিব পাৰিব আৰু সমগ্ৰ দেশতে মুক্তভাৱে ভ্ৰমণ কৰিব পাৰিব। চলিত বৰ্ষৰ আৰম্ভণিতে কাৰ্যকৰী কৰা অধিক কঠোৰ অস্থায়ী ব্যৱস্থাৰ তুলনাত এয়া এক উল্লেখযোগ্য পৰিৱৰ্তন। যদিও ভ্ৰমণকাৰীসকলে ভিছাৰ বাবে আবেদন কৰাৰ সময়ত এতিয়াও মোটামুটি ভ্ৰমণসূচী দিব লাগিব, এতিয়া তেওঁলোকৰ আগমনৰ লগে লগে ভ্ৰমণসূচী সলনি কৰাৰ বহু বেছি স্বাধীনতা আছে। কিন্তু এতিয়াও সকলো পৰ্যটকে পঞ্জীয়নভুক্ত হোটেল বা অতিথিশালাত থাকিব লাগিব, কিয়নো বৰ্তমানৰ ইৰাণৰ ভ্ৰমণ নিয়ম অনুসৰি স্থানীয় লোকৰ সৈতে থকা বা পঞ্জীয়নবিহীন ব্যক্তিগত আতিথ্য প্ৰদানকাৰী ব্যৱহাৰ কৰাত নিষেধাজ্ঞা আৰোপ কৰা হৈছে। বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰ্যালয়ৰ নীতি অনুসৰি আমেৰিকা, যুক্তৰাজ্য আৰু কানাডাৰ নাগৰিকে এতিয়াও অনুমোদিত সংস্থাৰ জৰিয়তে পূৰ্ব নিৰ্ধাৰিত গাইড ট্যুৰৰ বুকিং কৰিব লাগিব। <ref>{{cite web | url=https://iranstravel.com/new-iran-visa-regulations/ | title=New Iran Visa Regulations}}</ref> ==প্ৰৱেশত থকা সীমাবদ্ধতা== ===বাধ্যতামূলক গাইড === [[কানাডা]], [[যুক্তৰাজ্য]] আৰু [[আমেৰিকা]]ৰ নাগৰিকসকলক সকলো সময়তে চৰকাৰী অনুমোদিত গাইডৰদ্বাৰা এস্কৰ্ট কৰিব লাগিব। এই দেশসমূহত ইৰাণৰ বিদেশী অভিযান বন্ধ হোৱাৰ বাবে এই নাগৰিকসকলৰ স্বতন্ত্ৰ ভ্ৰমণ নিষিদ্ধ কৰা হৈছে। <ref>{{cite web | url=http://www.iraniantours.com/us.htm | title=ESCORTED TOURS THROUGH IRAN}}</ref> ===ইজৰাইল=== ইজৰাইলৰ নাগৰিকসকলক প্ৰৱেশ আৰু ট্ৰেনজিটৰ অনুমতি দিয়া নহয়, যদিও তেওঁলোকে নামি একেখন বিমানতে আগবাঢ়ি নাযায়। ইজৰাইলী ভিছা বা ষ্টাম্প (৩৬৫ দিনতকৈ কম পুৰণি), বা ইজৰাইল ভ্ৰমণৰ ইংগিত দিয়া কোনো তথ্য, বা ইজৰাইল ৰাষ্ট্ৰৰ সৈতে কোনো সংযোগ থকা পাছপ'ৰ্ট বা ভ্ৰমণ নথি-পত্ৰৰ ধাৰীসকলকো প্ৰৱেশ আৰু ট্ৰেনজিটৰ অনুমতি দিয়া নহয়। <ref>{{cite web | url=http://www.ru.moscow.mfa.ir/index.aspx?fkeyid=&siteid=410&pageid=33932 | title=Visa information on the site of IRI Embassy in Moscow | website=mfa.ir | access-date=2018-04-14 | archive-date=2021-02-25 | archive-url=https://web.archive.org/web/20210225061536/http://www.ru.moscow.mfa.ir/index.aspx?fkeyid=&siteid=410&pageid=33932 | url-status=dead }}</ref> ==তথ্যৰ উৎস== {{Reflist|30em}} ==বাহ্যিক সংযোগ== <!-- ({{NoMoreLinks}}) --> <!-- DO NOT ADD MORE LINKS TO THIS ARTICLE. WIKIPEDIA IS NOT A COLLECTION OF LINKS NOR IS IT A PLACE FOR ADVERTISING (WP:ADV); it does NOT help with SEO ----- If you think that your link might be useful, instead of placing it here, put it on this article's talk page first for editor discussion. Links that are to UNOFFICIAL travel and/or visa agency websites WILL BE DELETED. IF YOU PERSIST, YOUR WEBSITE WILL BE BLACKLISTED BY WIKIPEDIA AND/OR WIKIMEDIA. --> {{Wikivoyage|Iran}} * [http://evisa.mfa.ir/en/ IR-IRAN Electronic Visa (Iran eVisa) Application System] * [https://evisatraveller.mfa.ir Electronic visa of Iran] * [https://en.mfa.gov.ir/ Ministry of Foreign Affairs of I.R.Iran] [[শ্ৰেণী:ইৰান]] hlhuow16o5k8woxn1rlh7dy7s7x7hgc 604338 604337 2026-05-03T19:26:36Z নৰুনা বৰুৱা 44897 /* অৱলোকন */ 604338 wikitext text/x-wiki {{short description|Policy on permits required to enter Iran}} '''ইৰানৰ ভিছা নীতি''' [[ইৰাণ]]লৈ অহা বেছিভাগ পৰ্য্যটকে ভিছা ৰেহাই পোৱা দেশ বা ই-ভিছাৰ বাবে যোগ্য নোহোৱা দেশৰ নাগৰিকৰ বাহিৰে ইৰানলৈ অহাৰ আগতে ইলেক্ট্ৰনিক ভিছা (ই-ভিছা) ল’ব লাগিব; এনে ক্ষেত্ৰত তেওঁলোকে বিশ্বজুৰি ইৰাণৰ যিকোনো কূটনৈতিক মিছনৰপৰা আগতীয়াকৈ ভিছা ল’ব লাগিব। ইৰাণলৈ যাত্ৰীসকলৰ বাবে তেওঁলোকৰ উদ্দেশ্যপ্ৰণোদিত থকাৰ বাহিৰত কমেও ৬ মাহৰ বাবে বৈধ পাছপ’ৰ্ট থাকিব লাগিব। ==অৱলোকন== ইৰাণ আৰু আন দেশ উভয়ৰে দ্বৈত নাগৰিকত্ব থকা লোকৰ ক্ষেত্ৰত ইৰাণত প্ৰৱেশ কৰাৰ সময়ত ইৰাণৰ নাগৰিক হিচাপে গণ্য কৰা হয়, আৰু সেয়েহে ইৰানত প্ৰৱেশৰ সময়ত ইৰাণৰ পাছপ’ৰ্ট ৰখাটো আৱশ্যক। ২০১১ চনৰ পিছত ইৰাণ ভ্ৰমণ কৰা ব্যক্তিসকলৰ ওপৰত [[আমেৰিকা]]ৰ নিষেধাজ্ঞাৰ প্ৰতিক্ৰিয়া স্বৰূপে ইৰাণে আৰু পাছপ'ৰ্টত ভিছা লগোৱা নাই আৰু প্ৰায়বোৰ জাতিৰ বাবে প্ৰৱেশৰ সময়ত ষ্টাম্পও নিদিয়ে।<ref>{{cite web | title=Iran Waives Visa Stamping Rules to Boost Tourism | url=https://ifpnews.com/exclusive/iran-waives-visa-stamping-rules-to-boost-tourism/ | website=IFP News | date=23 November 2018 }}</ref> ২০১৮ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত [[ইৰাণ]]ৰ সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য, হস্তশিল্প আৰু পৰ্যটন সংস্থাৰ (ICHTO) মুৰব্বীয়ে ঘোষণা কৰে যে ইৰাণ এৰি যোৱাৰ পাছত আন দেশলৈ যোৱাৰ বিষয়ে তেওঁলোকৰ উদ্বেগ লাঘৱ কৰাৰ উদ্দেশ্যে বিদেশী পৰ্যটকৰ (আমেৰিকা, কানাডা আৰু ব্ৰিটেইনৰ দৰ্শনাৰ্থীৰ বাহিৰে) পাছপ'ৰ্টত আৰু ষ্টাম্প বা ষ্টীকাৰ লগোৱা নহ'ব।<ref>{{cite web |date=2019-06-24 | title=No more passport stamps for foreign nationals visiting Iran | url=https://www.tehrantimes.com/news/437345/No-more-passport-stamps-for-foreign-nationals-visiting-Iran | access-date=2023-12-14 | website=Tehran Times | language=en}}</ref> ২০১৯ চনৰ জুন মাহত ইৰাণৰ ৰাষ্ট্ৰপতিয়ে স্বৰাজ মন্ত্ৰ্যালয়ক বিদেশীৰ পাছপ’ৰ্টত ষ্টাম্প নিদিয়াৰ সিদ্ধান্ত কাৰ্যকৰী কৰিবলৈ নিৰ্দেশ দিছিল। ==ভিছা নীতিৰ মানচিত্ৰ== [[File:Visa Policy Of Iran.svg|none|thumb|800px|ইৰাণৰ ভিছা নীতি {{legend|#ED1C24|ইৰান}} {{legend|#22B14C|ভিছাৰ প্ৰয়োজন নাই }} {{legend|#7BDF85|ভ্ৰমণ গোট / ই ভিছাৰ বাবে ভিছাৰ প্ৰয়োজন নাই }} {{legend|#9FD5BE|ই ভিছা}} {{legend|#C0C0C0|ভিছাৰ প্ৰয়োজন }} {{legend|#555555|প্ৰবেষ নাকচ কৰা হৈছে (ইজৰাইল) }}]] ==ভিছা ৰেহাই== তলত উল্লেখ কৰা ন্যায়িক অধিকাৰক্ষেত্ৰসমূহৰ নাগৰিকসকলক পৰ্যটন বা ব্যাৱসায়িক উদ্দেশ্যত ইৰাণত প্ৰৱেশ কৰিবলৈ ভিছাৰ প্ৰয়োজন নাই, তলত উল্লেখ কৰা সময়সীমাৰ বাবে (যদিহে অন্যথা উল্লেখ কৰা হোৱা নাই): {|style=" border-radius:1em; box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); background-color: white; border: 1px solid white; padding: 5px; " |- style="vertical-align:top; " | '''যিকোনো ১৮০ দিনৰ ভিতৰত ৯০ দিন ''' {| | *{{flag|Armenia}} |valign="top"| *{{flag|Oman}} |valign="top"| *{{flag|Syria}}¹ |valign="top"| *{{flag|Turkey}} | |} '''৪৫ দিন''' *{{flag|Georgia}} '''৩০ দিন''' {| | *{{flag|Lebanon}} |valign="top"| *{{flag|Iraq}} |valign="top"| *{{flag|Tajikistan}}² | |} '''২১ দিন''' {| | *{{flag|China}}³ |valign="top"| *{{flag|Hong Kong}}³ |valign="top"| *{{flag|Macao}}³ | |} '''২০ দিন''' *{{flag|Egypt}} '''১৫ দিন''' *{{flag|Venezuela}}⁴ '''যিকোনো ১৮০ দিনৰ ভিতৰত ১৫ দিন '''⁵ {| | | |} {| | *{{flag|Belarus}} *{{flag|Bosnia and Herzegovina}} *{{flag|Brazil}} *{{flag|Brunei}} *{{flag|Cambodia}} *{{flag|Croatia}} |valign="top"| *{{flag|Cuba}} *{{flag|Indonesia}} *{{flag|Japan}} *{{flag|Kyrgyzstan}} *{{flag|Mauritania}} *{{flag|Mauritius}} |valign="top"| *{{flag|Mexico}} *{{flag|Peru}} *{{flag|Serbia}} *{{flag|Seychelles}} *{{flag|Singapore}}<ref>{{cite web | url=https://www.mfa.gov.sg/countries-regions/i/iran-islamic-republic-of/travel-page | title=Travel Page - Iran | website=www.mfa.gov.sg | publisher=[[Ministry of Foreign Affairs (Singapore)]]}}</ref> *{{flag|Tanzania}} |valign="top"| *{{flag|Tunisia}} *{{flag|Uzbekistan}} *{{flag|Vietnam}} *{{flag|Zimbabwe}} | |} '''১৪ দিন''' {| | *{{flag|Azerbaijan}} |valign="top"| *{{flag|Kazakhstan}} |valign="top"| *{{flag|Malaysia}} | |} | |} _{1 - ভিছা ৰেহাইৰ বাবে যোগ্যতা অৰ্জন কৰিবলৈ বিমানযোগে ইৰাণত প্ৰৱেশ কৰিব লাগিব।}<br/> _{2 - ভিছা ৰেহাইৰ বাবে যোগ্যতা অৰ্জন কৰিবলৈ দুছানবে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰৰপৰা যাত্ৰা কৰি ইমাম খোমেইনি আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰত উপস্থিত হ’ব লাগিব।}<br/> _{3 - পিপলছ ৰিপাব্লিক অৱ চাইনা পাছপ’ৰ্ট, হংকং বিশেষ প্ৰশাসনিক অঞ্চলৰ পাছপ’ৰ্ট বা মাকাও বিশেষ প্ৰশাসনিক অঞ্চলৰ পাছপ’ৰ্ট থকা চীনা নাগৰিকৰ বাবে।}<br /> _{4 -৯০ দিনলৈকে বৃদ্ধি কৰিব পৰাকৈ থকাৰ সময়।}<br/> _{5 - কেৱল পৰ্যটনৰ উদ্দেশ্যে।} {| | class="nowrap" style="padding:0 2em 0 0"| *{{flag|Russia}} | পৰ্য্যটন গ্ৰুপ অপাৰেটৰৰ প্ৰতিনিধিৰ সৈতে ট্যুৰ গ্ৰুপত (৫ৰপৰা ৫০জন লোকেৰে গঠিত) ভ্ৰমণ কৰা [[ৰাছিয়া]]ৰ নাগৰিকসকলেও ভিছা অবিহনে ইৰাণত প্ৰৱেশ কৰিব পাৰে, যিকোনো ১৮০ দিনৰ ভিতৰত সৰ্বাধিক ৯০ দিনৰ বাবে। |} ===ইৰাণৰ মুক্ত বাণিজ্য মণ্ডল=== সকলো পৰ্যটকে কিছ দ্বীপ, কেছম দ্বীপ, বা অন্যান্য মুক্ত বাণিজ্য অঞ্চলত ভিছা অবিহনে ১৪ দিন বা তাতকৈ কম সময় থাকিব পাৰে। আমেৰিকানসকল (পুয়েৰ্টো ৰিকো, ইউ.এছ. ভাৰ্জিন দ্বীপপুঞ্জ, আৰু গুৱামৰ বাহিৰে), কানাডিয়ান আৰু ব্ৰিটিছ নাগৰিকসকলৰ ক্ষেত্ৰত আগমনৰ সময়ত তেওঁলোকৰ বাবে অপেক্ষা কৰি থকা এজন প্ৰমাণিত এস্কৰ্ট গাইড থাকিব লাগিব, আৰু আগতীয়াকৈ হোটেল বুকিং কৰিব লাগিব। ২০২২ চনত পৰ্যটকে দুসপ্তাহলৈকে ভিছা অবিহনে তলত দিয়া মুক্ত বাণিজ্য অঞ্চলত থাকিব পাৰিব: <ref>{{cite web | url=http://www.irantravelingcenter.com/no-visa-required-for-iran/ | title=No Visa required for Iran free trade zones | date=30 June 2015 | access-date=14 January 2018 | archive-date=4 August 2021 | archive-url=https://web.archive.org/web/20210804022303/https://www.irantravelingcenter.com/no-visa-required-for-iran/ | url-status=dead }}</ref> *আৰভাণ্ড ফ্ৰী জ'ন * আৰাছ মুক্ত অঞ্চল * চাবাহৰ মুক্ত বাণিজ্য-ঔদ্যোগিক অঞ্চল * মাকু, ইৰাণ * কেছম দ্বীপ * কিছ দ্বীপ * আনজালি ===নন অৰ্ডিনেৰী পাছপ'ৰ্ট=== [[File:Visa policy of Iran for holders of diplomatic and service category passports.png|800px|none|thumb|কূটনৈতিক, চৰকাৰী বা সেৱাৰ পাছপ'ৰ্টধাৰীৰ বাবে ইৰাণৰ ভিছা নীতি {{legend|#ED1C24|ইৰান}} {{legend|#3F51B5|কূটনৈতিক বা সেৱা পাছপ’ৰ্টধাৰীৰ বাবে ভিছাৰ প্ৰয়োজন নাই }} {{legend|#559CD1|কেৱল কূটনৈতিক পাছপ’ৰ্টৰ বাবে ভিছাৰ প্ৰয়োজন নাই }}]] তলত উল্লেখ কৰা দেশসমূহে প্ৰদান কৰা পাছপ’ৰ্টৰ ধাৰীসকলক ভিছা অবিহনে ইৰাণত প্ৰৱেশৰ অনুমতি দিয়া হৈছে। {|style=" border-radius:1em; box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); background-color: white; border: 1px solid white; padding: 5px; " |- style="vertical-align:top; " | *{{flag|Afghanistan}}^{D 3} *{{flag|Albania}}^D ^S ⁷ *{{flag|Armenia}}^{D 4} *{{flag|Azerbaijan}}^D ^S ³ *{{flag|Belarus}}^D ^O ⁷ *{{flag|Benin}}^D ^S ⁷ *{{flag|Bolivia}}^D ^S ⁵ *{{flag|Bosnia and Herzegovina}}^D ^S ³ *{{flag|Brazil}}^{D 3} *{{flag|Brunei}}^D ^O ⁷ *{{flag|Bulgaria}}^D ^S ³ *{{flag|Burkina Faso}}^D ^S ³ *{{flag|Cambodia}}^D ^S ⁷ *{{flag|China}}^D ^S ³ *{{flag|Colombia}}^D ^S ³ *{{flag|Croatia}}^D ^S ³ |valign="top"| *{{flag|Cuba}}^D ^S ⁴ *{{flag|Congo}}^D ^S ¹ *{{flag|Cyprus}}^D ^S ¹ *{{flag|Ecuador}}^D ^S ⁴ *{{flag|Egypt}}^D ^S ⁸ *{{flag|Ghana}}^D ^S ⁷ *{{flag|Greece}}^D ¹ *{{flag|Guinea}}^D ^S ³ *{{flag|Guyana}}^D ^S ³ *{{flag|Hungary}}^D ³ *{{flag|India}}^D ³ *{{flag|Indonesia}}^D ^S ¹⁰ *{{flag|Iraq}}^D ^S ⁶ *{{flag|Japan}}^D ^O ¹ *{{flag|Kazakhstan}}^D ^S ⁷ *{{flag|Kenya}}^D ^S ³ |valign="top"| *{{flag|Kyrgyzstan}}^D ^S ³ *{{flag|Lebanon}}^D ^S ⁷ *{{flag|Malaysia}}^D ^S ⁹ *{{flag|Malawi}}^D ^S ³ *{{flag|Mali}}^D ^S ³ *{{flag|Moldova}}^D ^S ³ *{{flag|Montenegro}}^D ^S ⁷ *{{flag|Nicaragua}}^D ^S ² *{{flag|North Korea}}^D ⁷ *{{flag|North Macedonia}}^D ^S ³ *{{flag|Oman}}^D ^O ^S ^Sp ⁷ *{{flag|Pakistan}}^D ^O ¹ *{{flag|Philippines}}^D ^S ⁷ *{{flag|Poland}}^D ² *{{flag|Portugal}}^D ^Sp ⁴ *{{flag|Romania}}^{D 3} |valign="top"| *{{flag|Russia}}^D ^S ⁷ *{{flag|Senegal}}^D ^S ³ *{{flag|Serbia}}^D ^S ⁷ *{{flag|Sierra Leone}}^D ^S ³ *{{flag|South Korea}}^D ^S ¹ *{{flag|Switzerland}}^{D 3} *{{flag|Syria}}^D ^O ^S ^Sp ⁷ *{{flag|Tajikistan}}^D ^S ³ *{{flag|Tunisia}}^D ^S ³ *{{flag|Turkmenistan}}^D ^S ³ *{{flag|Turkey}}^D ^S ¹ *{{flag|Ukraine}}^D ^S ⁷ *{{flag|Venezuela}}^D ^S ³ *{{flag|Vietnam}}^D ^O ⁷ *{{flag|Zimbabwe}}^D ^S ⁷ | |} _{D - কূটনৈতিক পাছপ’ৰ্ট}<br/> _{O -অফিচিয়েল পাছপ'ৰ্ট}<br/> _{S - চাৰ্ভিছ (সেৱাৰ)পাছপৰ্ট}<br/> _{Sp -বিশেষ পাছপ’ৰ্ট}<br/> _{1 - ৩ মাহ}<br/> _{2 - ২ মাহ}<br/> _{3 - ১ মাহ}<br/> _{4 - ৯০ দিন}<br/> _{5 - ৬০ দিন}<br/> _{6 - ৪৫ দিন}<br/> _{7 - ৩০ দিন}<br/> _{8 - ২০ দিন}<br/> _{9 - ১৫ দিন}<br/> _{10 - ১৪ দিন} ===ভৱিষ্যতৰ পৰিৱৰ্তন=== ইৰাণে তলত উল্লেখ কৰা দেশসমূহৰ সৈতে ভিছা ৰেহাইৰ চুক্তি স্বাক্ষৰ কৰিছে যদিও সেইবোৰ এতিয়াও বলবৎ হোৱা নাই। {| class="wikitable" |- ! দেশ ! পাছপ'ৰ্ট ! চুক্তি স্বাক্ষৰিত |- | {{flag|Qatar}}<ref>{{cite web | url=https://parstoday.com/en/news/iran-i166874-iran_qatar_sign_14_bilateral_deals_including_visa_waiver | title=Iran, Qatar sign 14 bilateral deals, including visa waiver | date=22 February 2022}}</ref> ¹ | সকলো |২১ ফেব্ৰুৱাৰী ২০২২ |- |} _{1 - সাধাৰণ পাছপ’ৰ্টৰ বাবে একপক্ষীয় ৰেহাই দিয়া হৈছিল।} ==ইলেক্ট্ৰনিক ভিছা (ই-ভিছা)== আন দেশৰ নাগৰিকে ই-ভিছাৰ বাবে আবেদন কৰিব লাগিব, যিয়ে তেওঁলোকক আগমনৰ সময়ত সৰ্বাধিক ৩০ দিনৰ বাবে ভিছা প্ৰদান কৰিব। ৩০ দিনৰ বাবে দুবাৰকৈ থকাৰ সময় বৃদ্ধি কৰিব পাৰি, মুঠ ৯০ দিনৰ বাবে। <ref>{{cite web | url=https://evisa.mfa.ir/en/ | title=Iran eVisa}}</ref> [[আফগানিস্তান]], [[বাংলাদেশ]], [[কানাডা]], কলম্বিয়া, জৰ্ডান, [[পাকিস্তান]], ছোমালিয়া, [[যুক্তৰাজ্য]] আৰু [[আমেৰিকা]]ৰ নাগৰিকৰ বাবে ই-ভিছা প্ৰযোজ্য নহয়। (''শ্বাহিদ ৰাজাই বন্দৰ'')দক্ষিণ হৰমোজগান প্ৰদেশৰ শ্বাহিদ ৰাজাই বন্দৰ হৈ ইৰাণত প্ৰৱেশ কৰা সামুদ্ৰিক যাত্ৰীসকলেও আহি পোৱাৰ লগে লগে ভিছা লাভ কৰিব পাৰিব। <ref>{{cite web | title=Shahid Rajaee Port Visa on Arrival | url=https://financialtribune.com/articles/people-travel/62981/10-iranian-airports-issue-visa-on-arrival | website=financialtribune.com|date=23 April 2017 | access-date= April 24, 2017}}</ref> ==আগতীয়াকৈ ভিছাৰ প্ৰয়োজন== তলত উল্লেখ কৰা দেশসমূহৰ নাগৰিক ই-ভিছাৰ বাবে অযোগ্য, আৰু সেয়েহে ইৰাণৰ দূতাবাস বা কনছুলেটত আগতীয়াকৈ ভিছা লাভ কৰিব লাগিব: <ref>{{cite web | url=https://mfa.gov.ir/portal/helpdeskdata/5027/346/%D8%B1%D9%88%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DA%AF%D8%B1%D8%AF%DB%8C%D9%88%DB%8C%D8%B2%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8C | title=Tourist visa}}</ref> {|style=" border-radius:1em; box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); background-color: white; border: 1px solid white; padding: 5px; " |- style="vertical-align:top; " | *{{flag|Afghanistan}} *{{flag|Bangladesh}} *{{flag|Canada}} |valign="top"| *{{flag|Colombia}} *{{flag|Jordan}} *{{flag|Pakistan}} |valign="top"| *{{flag|Somalia}} *{{flag|United Kingdom}} *{{flag|United States}} | |} ===পূৰ্ব অনুমোদনৰ প্ৰয়োজন=== [[আমেৰিকা]]ৰ, ব্ৰিটিছ, [[কানাডা]]ৰ, আৰু কলম্বিয়াৰ পাছপ’ৰ্টধাৰীয়েও ইৰাণ পৰ্যটন ভিছা লৈ ইৰাণলৈ যাব পাৰে। এই দেশসমূহৰ নাগৰিকসকলৰ বাবে ভিছা প্ৰক্ৰিয়াত প্ৰায় আঠ সপ্তাহ সময় লাগে। তেওঁলোকে নিজৰ ভ্ৰমণৰ পৰিকল্পনা আৰু বুকিং কৰিবলৈ ইৰাণৰ এটা প্ৰমাণিত স্থানীয় ট্ৰেভেল এজেন্সী ব্যৱহাৰ কৰিব লাগিব। ভিছা প্ৰদানৰ পূৰ্বে সংস্থাটোৱে আবেদনকাৰীৰ ভ্ৰমণসূচী বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰ্যালয়ত অনুমোদনৰ বাবে দাখিল কৰিব লাগিব। ইৰাণী নাগৰিকৰ আমেৰিকান আৰু কানাডাৰ পত্নীয়ে কোনো এজেন্সীৰ সহায় অবিহনে দেশখনত প্ৰৱেশ আৰু থাকিবলৈ ৯০ দিনলৈকে পৰিয়াল ভিছা লাভ কৰিব পাৰিব। উপৰ্যুক্ত নাগৰিকসকলৰ পাছপ’ৰ্টত ষ্টীকাৰ ভিছা আৰু প্ৰৱেশ ষ্টাম্পো লাভ কৰিব। ==ভিছাৰ আবেদন আৰু প্ৰয়োজনীয়তা== ইৰাণৰ পৰ্যটন ভিছা ৩০ দিন পৰ্যন্ত প্ৰদান কৰা হয় আৰু ৩০ দিনৰ বাবে দুবাৰকৈ বৃদ্ধি কৰিব পাৰি, মুঠতে ৯০ দিন থাকিব। আগমনৰ পূৰ্বে ভিছা লাভ কৰিবলৈ হ’লে ইৰাণৰ বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰ্যালয়ৰ ই-ভিছা ৱেবছাইটৰ জৰিয়তে বা ইৰাণৰ ট্ৰেভেল এজেন্সীৰ জৰিয়তে ভিছা অনুমোদন সংহিতাৰ বাবে আবেদন কৰিব লাগিব। ভিছা মাচুল আপোনাৰ জাতিৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে। ভিছা লাভ কৰাৰ আগতে বা ভিঅ’এ (ভিছা-অন-এৰিভাল)ৰ বাবে আবেদন কৰাৰ সময়ত ভিছাৰ মাচুল পৰিশোধ কৰা হয়। স্থানীয় ইৰাণী ট্ৰেভেল এজেন্সীয়ে অলপ বেছি মাচুলৰ বিনিময়ত উন্নত সহায়, অনুসৰণ আৰু সুবিধা প্ৰদান কৰে। এবাৰ ভিছা অনুমোদন কড লাভ কৰিলে, ইৰাণৰ যিকোনো আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰত উপস্থিত হোৱাৰ আগতে বা উপস্থিত হোৱাৰ পিছত বিশ্বজুৰি ইৰাণৰ যিকোনো দূতাবাস বা কনছুলেটৰপৰা ভিছা লাভ কৰিব পাৰি। বেছিভাগ দেশৰ নাগৰিকে (আমেৰিকা, ব্ৰিটিছ, আৰু কানাডাৰ পাছপ’ৰ্টধাৰীৰ বাহিৰে) বিমানবন্দৰত উপস্থিত হোৱাৰ লগে লগে, আগতীয়াকৈ আবেদন নকৰাকৈয়ে, ‘ভিছা-অন-এৰিভাল’ (ভিঅ’এ) হিচাপে তেওঁলোকৰ পৰ্যটন ভিছা লাভ কৰিব পাৰে। এই পদ্ধতি শেষ মুহূৰ্তত ভ্ৰমণকাৰীৰ বাবে সুবিধাজনক হ’লেও ইয়াৰদ্বাৰা ভিছা বাতিলৰ আশংকা অধিক আৰু এয়া অধিক সময় লাগে। ==ছেপ্টেম্বৰ ২০২৫ ভিছা নীতি নবীকৰণ== ২০২৫ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত [[ইৰাণ]]ৰ বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰ্যালয়ে ২০২৫ চনৰ আগষ্ট মাহৰ ভিছা নীতি সংশোধন কৰি স্পষ্ট কৰি দিছিল যে এই নতুন নিষেধাজ্ঞাসমূহ কেৱল ইউৰোপীয় দেশ, [[অষ্ট্ৰেলিয়া]], [[নিউজিলেণ্ড]], [[আমেৰিকা]], [[যুক্তৰাজ্য]] আৰু [[কানাডা]]ৰ নাগৰিকৰ ক্ষেত্ৰতহে প্ৰযোজ্য। এই নিয়মৰ অধীনত পঞ্জীয়নভুক্ত ট্ৰেভেল এজেন্সীয়ে আয়োজন কৰা গাইড ট্যুৰৰ অংশ হিচাপে আক্ৰান্ত দেশৰ ভ্ৰমণকাৰীয়ে ইৰাণলৈ যাব লাগিব। অনুজ্ঞাপত্ৰপ্ৰাপ্ত গাইড অবিহনে স্বতন্ত্ৰ ভ্ৰমণৰ অনুমতি এতিয়া নাই। আবেদনকাৰীয়ে তেওঁলোকৰ ভ্ৰমণ ইতিহাস, শিক্ষাৰ পটভূমি, নিয়োগৰ বিৱৰণ, আৰু ছ'চিয়েল মিডিয়া একাউণ্ট অন্তৰ্ভুক্ত কৰা "ৰিজ্যুম ফাইল"ও জমা দিব লাগিব; তেওঁলোকে এটা স্বাক্ষৰিত ভ্ৰমণ চুক্তি আৰু এটা নিশ্চিত ভ্ৰমণসূচীও দাখিল কৰিব লাগিব, য'ত প্ৰি-বুকিং কৰা বাসস্থানৰ সবিশেষও থাকিব লাগিব। ভিছা প্ৰক্ৰিয়াত সপ্তাহৰ শেষৰ দিন আৰু ৰাষ্ট্ৰীয় বন্ধৰ দিন বাদ দি প্ৰায় দুসপ্তাহৰপৰা তিনি সপ্তাহ সময় লাগে। ভিছাৰ প্ৰয়োজনীয়তাৰপৰা ৰেহাই পোৱা দেশৰ নাগৰিকৰ ক্ষেত্ৰত এই নীতি প্ৰযোজ্য নহয়; তেওঁলোকে ভিছা অবিহনে ইৰাণত প্ৰৱেশ কৰি যাব পাৰে, যদিহে তেওঁলোকে নিৰ্ধাৰিত সময়সীমা অতিক্ৰম নকৰে আৰু কেৱল অনুজ্ঞাপত্ৰপ্ৰাপ্ত থকাৰ ব্যৱস্থাতহে থাকে। <ref>{{cite web | url=https://iranstravel.com/new-iran-visa-regulations/ | title=New Iran Visa Regulations}}</ref> ==অক্টোবৰ ২০২৫ ইৰাণ ভিছা নীতিৰ পুনৰীক্ষণ== ২০২৫ চনৰ অক্টোবৰৰপৰা ইৰাণৰ ভিছা প্ৰক্ৰিয়াই পূৰ্বৰ, অধিক নমনীয় ৰূপলৈ ঘূৰি আহিছে। প্ৰায়বোৰ ভ্ৰমণকাৰীয়ে পুনৰবাৰ ইৰাণৰ পঞ্জীয়নভুক্ত ট্ৰেভেল এজেন্সীৰ জৰিয়তে ভিছাৰ বাবে আবেদন কৰিব পাৰিব আৰু সমগ্ৰ দেশতে মুক্তভাৱে ভ্ৰমণ কৰিব পাৰিব। চলিত বৰ্ষৰ আৰম্ভণিতে কাৰ্যকৰী কৰা অধিক কঠোৰ অস্থায়ী ব্যৱস্থাৰ তুলনাত এয়া এক উল্লেখযোগ্য পৰিৱৰ্তন। যদিও ভ্ৰমণকাৰীসকলে ভিছাৰ বাবে আবেদন কৰাৰ সময়ত এতিয়াও মোটামুটি ভ্ৰমণসূচী দিব লাগিব, এতিয়া তেওঁলোকৰ আগমনৰ লগে লগে ভ্ৰমণসূচী সলনি কৰাৰ বহু বেছি স্বাধীনতা আছে। কিন্তু এতিয়াও সকলো পৰ্যটকে পঞ্জীয়নভুক্ত হোটেল বা অতিথিশালাত থাকিব লাগিব, কিয়নো বৰ্তমানৰ ইৰাণৰ ভ্ৰমণ নিয়ম অনুসৰি স্থানীয় লোকৰ সৈতে থকা বা পঞ্জীয়নবিহীন ব্যক্তিগত আতিথ্য প্ৰদানকাৰী ব্যৱহাৰ কৰাত নিষেধাজ্ঞা আৰোপ কৰা হৈছে। বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰ্যালয়ৰ নীতি অনুসৰি আমেৰিকা, যুক্তৰাজ্য আৰু কানাডাৰ নাগৰিকে এতিয়াও অনুমোদিত সংস্থাৰ জৰিয়তে পূৰ্ব নিৰ্ধাৰিত গাইড ট্যুৰৰ বুকিং কৰিব লাগিব। <ref>{{cite web | url=https://iranstravel.com/new-iran-visa-regulations/ | title=New Iran Visa Regulations}}</ref> ==প্ৰৱেশত থকা সীমাবদ্ধতা== ===বাধ্যতামূলক গাইড === [[কানাডা]], [[যুক্তৰাজ্য]] আৰু [[আমেৰিকা]]ৰ নাগৰিকসকলক সকলো সময়তে চৰকাৰী অনুমোদিত গাইডৰদ্বাৰা এস্কৰ্ট কৰিব লাগিব। এই দেশসমূহত ইৰাণৰ বিদেশী অভিযান বন্ধ হোৱাৰ বাবে এই নাগৰিকসকলৰ স্বতন্ত্ৰ ভ্ৰমণ নিষিদ্ধ কৰা হৈছে। <ref>{{cite web | url=http://www.iraniantours.com/us.htm | title=ESCORTED TOURS THROUGH IRAN}}</ref> ===ইজৰাইল=== ইজৰাইলৰ নাগৰিকসকলক প্ৰৱেশ আৰু ট্ৰেনজিটৰ অনুমতি দিয়া নহয়, যদিও তেওঁলোকে নামি একেখন বিমানতে আগবাঢ়ি নাযায়। ইজৰাইলী ভিছা বা ষ্টাম্প (৩৬৫ দিনতকৈ কম পুৰণি), বা ইজৰাইল ভ্ৰমণৰ ইংগিত দিয়া কোনো তথ্য, বা ইজৰাইল ৰাষ্ট্ৰৰ সৈতে কোনো সংযোগ থকা পাছপ'ৰ্ট বা ভ্ৰমণ নথি-পত্ৰৰ ধাৰীসকলকো প্ৰৱেশ আৰু ট্ৰেনজিটৰ অনুমতি দিয়া নহয়। <ref>{{cite web | url=http://www.ru.moscow.mfa.ir/index.aspx?fkeyid=&siteid=410&pageid=33932 | title=Visa information on the site of IRI Embassy in Moscow | website=mfa.ir | access-date=2018-04-14 | archive-date=2021-02-25 | archive-url=https://web.archive.org/web/20210225061536/http://www.ru.moscow.mfa.ir/index.aspx?fkeyid=&siteid=410&pageid=33932 | url-status=dead }}</ref> ==তথ্যৰ উৎস== {{Reflist|30em}} ==বাহ্যিক সংযোগ== <!-- ({{NoMoreLinks}}) --> <!-- DO NOT ADD MORE LINKS TO THIS ARTICLE. WIKIPEDIA IS NOT A COLLECTION OF LINKS NOR IS IT A PLACE FOR ADVERTISING (WP:ADV); it does NOT help with SEO ----- If you think that your link might be useful, instead of placing it here, put it on this article's talk page first for editor discussion. Links that are to UNOFFICIAL travel and/or visa agency websites WILL BE DELETED. IF YOU PERSIST, YOUR WEBSITE WILL BE BLACKLISTED BY WIKIPEDIA AND/OR WIKIMEDIA. --> {{Wikivoyage|Iran}} * [http://evisa.mfa.ir/en/ IR-IRAN Electronic Visa (Iran eVisa) Application System] * [https://evisatraveller.mfa.ir Electronic visa of Iran] * [https://en.mfa.gov.ir/ Ministry of Foreign Affairs of I.R.Iran] [[শ্ৰেণী:ইৰান]] o80qfvwfubehb5w97puli2lz2lsiqwy 0 136784 604277 2026-05-03T17:20:23Z Pranamikaadhikary 27435 নতুন পৃষ্ঠা: বতৰ বিজ্ঞানত '''বতাহৰ গতি''' বা বতাহ [[প্ৰবাহৰ গতি]] সাধাৰণতে উষ্ণতাৰ পৰিৱৰ্তনৰ বাবে উচ্চ চাপৰ পৰা নিম্ন চাপলৈ বায়ুৰ গতিৰ ফলত হোৱা মৌলিক বায়ুমণ্ডলীয় পৰিমাণ। বতাহৰ গতি এতিয়া স... 604277 wikitext text/x-wiki বতৰ বিজ্ঞানত '''বতাহৰ গতি''' বা বতাহ [[প্ৰবাহৰ গতি]] সাধাৰণতে উষ্ণতাৰ পৰিৱৰ্তনৰ বাবে উচ্চ চাপৰ পৰা নিম্ন চাপলৈ বায়ুৰ গতিৰ ফলত হোৱা মৌলিক বায়ুমণ্ডলীয় পৰিমাণ। বতাহৰ গতি এতিয়া সাধাৰণতে [[এনিমোমিটাৰ]]ৰ সহায়ত জুখিব পাৰি। বতাহৰ গতিবেগে বতৰৰ পূৰ্বাভাস, বিমান আৰু সামুদ্ৰিক কাৰ্য্যকলাপ, নিৰ্মাণ প্ৰকল্প, বহুতো উদ্ভিদ প্ৰজাতিৰ বৃদ্ধি আৰু বিপাকীয় ক্ৰিয়াৰ হাৰত প্ৰভাৱ পেলায় আৰু ইয়াৰ আন অগণন প্ৰভাৱ পৰে।[1] পৃথিৱীৰ ঘূৰ্ণনৰ বাবে বতাহৰ দিশ সাধাৰণতে আইছ’বাৰৰ প্ৰায় সমান্তৰাল (আৰু আশা কৰা ধৰণে লম্ব নহয়)। ==তথ্যসূত্ৰ== ffz0oh7vchqotzf5peoe9zgy3lpirmn 604278 604277 2026-05-03T17:25:54Z Pranamikaadhikary 27435 604278 wikitext text/x-wiki বতৰ বিজ্ঞানত '''বতাহৰ গতি''' বা বতাহ [[প্ৰবাহৰ গতি]] সাধাৰণতে উষ্ণতাৰ পৰিৱৰ্তনৰ বাবে উচ্চ চাপৰ পৰা নিম্ন চাপলৈ বায়ুৰ গতিৰ ফলত হোৱা মৌলিক বায়ুমণ্ডলীয় পৰিমাণ। বতাহৰ গতি এতিয়া সাধাৰণতে [[এনিমোমিটাৰ]]ৰ সহায়ত জুখিব পাৰি। বতাহৰ গতিবেগে বতৰৰ পূৰ্বাভাস, বিমান আৰু সামুদ্ৰিক কাৰ্য্যকলাপ, নিৰ্মাণ প্ৰকল্প, বহুতো উদ্ভিদ প্ৰজাতিৰ বৃদ্ধি আৰু বিপাকীয় ক্ৰিয়াৰ হাৰত প্ৰভাৱ পেলায় আৰু ইয়াৰ আন অগণন প্ৰভাৱ পৰে।[1] পৃথিৱীৰ ঘূৰ্ণনৰ বাবে বতাহৰ দিশ সাধাৰণতে আইছ’বাৰৰ প্ৰায় সমান্তৰাল (আৰু আশা কৰা ধৰণে লম্ব নহয়)। ==একক== [[প্ৰতি ছেকেণ্ডত মিটাৰ]] (m/s) হৈছে বেগৰ বাবে SI একক আৰু বতাহৰ গতিৰ প্ৰতিবেদন দিবলৈ বিশ্ব বতৰ বিজ্ঞান সংস্থাই পৰামৰ্শ দিয়া একক, আৰু অন্যান্যৰ লগতে নৰ্ডিক দেশসমূহৰ বতৰৰ পূৰ্বাভাসত ব্যৱহাৰ কৰা একক।[2] ২০১০ চনৰ পৰা আন্তৰ্জাতিক অসামৰিক বিমান পৰিবহণ সংস্থাই (ICAO) ৰাণৱেৰ কাষ চাপিলে বতাহৰ গতিৰ ৰিপৰ্ট দিবলৈ [[প্ৰতি ছেকেণ্ডত মিটাৰ]] ব্যৱহাৰ কৰাৰ পৰামৰ্শও দিয়ে, যিয়ে তেওঁলোকৰ পূৰ্বৰ পৰামৰ্শৰ ঠাইত [[প্ৰতি ঘণ্টাত কিলোমিটাৰ]] (কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা) ব্যৱহাৰ কৰাৰ পৰামৰ্শ দিয়ে।[3] ঐতিহাসিক কাৰণত আন একক যেনে [[মাইল প্ৰতি ঘণ্টা]] (mph), [[নট]] (kn),[4] আৰু [[প্ৰতি ছেকেণ্ডত ফুট]] (ft/s) আদিও কেতিয়াবা বতাহৰ গতি জুখিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ঐতিহাসিকভাৱে বতাহৰ গতিকো [[বিউফৰ্ট স্কেল]] ব্যৱহাৰ কৰি শ্ৰেণীভুক্ত কৰা হৈছে, যিটো সাগৰত বা স্থলভাগত বিশেষভাৱে নিৰ্ধাৰিত বতাহৰ প্ৰভাৱৰ দৃশ্যমান পৰ্যবেক্ষণৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি কৰা হয়। ==তথ্যসূত্ৰ== 06u95vvy4r3v0v8qen86nnm6taupm7m 604281 604278 2026-05-03T17:31:19Z Pranamikaadhikary 27435 /* একক */ 604281 wikitext text/x-wiki বতৰ বিজ্ঞানত '''বতাহৰ গতি''' বা বতাহ [[প্ৰবাহৰ গতি]] সাধাৰণতে উষ্ণতাৰ পৰিৱৰ্তনৰ বাবে উচ্চ চাপৰ পৰা নিম্ন চাপলৈ বায়ুৰ গতিৰ ফলত হোৱা মৌলিক বায়ুমণ্ডলীয় পৰিমাণ। বতাহৰ গতি এতিয়া সাধাৰণতে [[এনিমোমিটাৰ]]ৰ সহায়ত জুখিব পাৰি। বতাহৰ গতিবেগে বতৰৰ পূৰ্বাভাস, বিমান আৰু সামুদ্ৰিক কাৰ্য্যকলাপ, নিৰ্মাণ প্ৰকল্প, বহুতো উদ্ভিদ প্ৰজাতিৰ বৃদ্ধি আৰু বিপাকীয় ক্ৰিয়াৰ হাৰত প্ৰভাৱ পেলায় আৰু ইয়াৰ আন অগণন প্ৰভাৱ পৰে।[1] পৃথিৱীৰ ঘূৰ্ণনৰ বাবে বতাহৰ দিশ সাধাৰণতে আইছ’বাৰৰ প্ৰায় সমান্তৰাল (আৰু আশা কৰা ধৰণে লম্ব নহয়)। ==একক== [[প্ৰতি ছেকেণ্ডত মিটাৰ]] (m/s) হৈছে বেগৰ বাবে SI একক আৰু বতাহৰ গতিৰ প্ৰতিবেদন দিবলৈ বিশ্ব বতৰ বিজ্ঞান সংস্থাই পৰামৰ্শ দিয়া একক, আৰু অন্যান্যৰ লগতে নৰ্ডিক দেশসমূহৰ বতৰৰ পূৰ্বাভাসত ব্যৱহাৰ কৰা একক।[2] ২০১০ চনৰ পৰা আন্তৰ্জাতিক অসামৰিক বিমান পৰিবহণ সংস্থাই (ICAO) ৰাণৱেৰ কাষ চাপিলে বতাহৰ গতিৰ ৰিপৰ্ট দিবলৈ [[প্ৰতি ছেকেণ্ডত মিটাৰ]] ব্যৱহাৰ কৰাৰ পৰামৰ্শও দিয়ে, যিয়ে তেওঁলোকৰ পূৰ্বৰ পৰামৰ্শৰ ঠাইত [[প্ৰতি ঘণ্টাত কিলোমিটাৰ]] (কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা) ব্যৱহাৰ কৰাৰ পৰামৰ্শ দিয়ে।[3] ঐতিহাসিক কাৰণত আন একক যেনে [[মাইল প্ৰতি ঘণ্টা]] (mph), [[নট]] (kn),[4] আৰু [[প্ৰতি ছেকেণ্ডত ফুট]] (ft/s) আদিও কেতিয়াবা বতাহৰ গতি জুখিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ঐতিহাসিকভাৱে বতাহৰ গতিকো [[বিউফৰ্ট স্কেল]] ব্যৱহাৰ কৰি শ্ৰেণীভুক্ত কৰা হৈছে, যিটো সাগৰত বা স্থলভাগত বিশেষভাৱে নিৰ্ধাৰিত বতাহৰ প্ৰভাৱৰ দৃশ্যমান পৰ্যবেক্ষণৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি কৰা হয়। ==বতাহৰ গতিবেগক প্ৰভাৱিত কৰা কাৰক== বতাহৰ গতি কেইবাটাও কাৰক আৰু পৰিস্থিতিৰ দ্বাৰা প্ৰভাৱিত হয়, ই বিভিন্ন স্কেলত (মাইক্ৰ’ৰ পৰা মেক্ৰ’ স্কেললৈকে) কাম কৰে। ইয়াৰ ভিতৰত [[চাপ গ্ৰেডিয়েণ্ট]], [[ৰছবি ৱেভ]], [[জেট ষ্ট্ৰিম]], স্থানীয় বতৰৰ অৱস্থা আদি অন্তৰ্ভুক্ত। বতাহৰ গতি আৰু বতাহৰ দিশৰ মাজতো যোগসূত্ৰ পোৱা যায়, বিশেষকৈ চাপ গ্ৰেডিয়েণ্ট আৰু ভূখণ্ডৰ অৱস্থাৰ সৈতে। চাপ গ্ৰেডিয়েণ্টে বায়ুমণ্ডল বা পৃথিৱীৰ পৃষ্ঠত থকা দুটা বিন্দুৰ মাজত বায়ুৰ চাপৰ পাৰ্থক্য বৰ্ণনা কৰে। বতাহৰ গতিৰ বাবে ই অতি প্ৰয়োজনীয়, কাৰণ চাপৰ পাৰ্থক্য যিমানেই বেছি হ’ব সিমানেই বতাহ দ্ৰুতগতিত বৈ যায় (উচ্চ চাপৰ পৰা নিম্ন চাপলৈ) যাতে তাৰতম্যৰ ভাৰসাম্য ৰক্ষা কৰিব পৰা যায়। চাপ গ্ৰেডিয়েণ্টে ক’ৰিঅ’লিছ প্ৰভাৱ আৰু ঘৰ্ষণৰ সৈতে সংযুক্ত কৰিলে বতাহৰ দিশতো প্ৰভাৱ পেলায়। ৰছবি ৱেভ হৈছে [[ট্ৰপ’স্ফিয়াৰ]]স্তৰত প্ৰবল বতাহ। এইবোৰে বিশ্বব্যাপী কাম কৰে আৰু পশ্চিমৰ পৰা পূবলৈ গতি কৰে (সেয়েহে ইয়াক [[পশ্চিমা বতাহ]] বুলি জনা যায়)। ৰছবি ৱেভবোৰ নিজেই নিম্ন ট্ৰ’প’স্ফিয়াৰত অনুভৱ কৰা বতাহৰ গতিতকৈ বেলেগ। স্থানীয় বতৰৰ পৰিস্থিতিয়ে বতাহৰ গতিক প্ৰভাৱিত কৰাত মূল ভূমিকা পালন কৰে, কিয়নো অদ্ভুত বতৰ হিচাপে হাৰিকেন, বাৰিষা আৰু ঘূৰ্ণীবতাহৰ সৃষ্টিয়ে বতাহৰ প্ৰবাহৰ বেগত ভয়ংকৰভাৱে প্ৰভাৱিত কৰিব পাৰে।{{cn}} ==তথ্যসূত্ৰ== 3xw8w60soe4ulfs5xg9h1d0ksobx286 604282 604281 2026-05-03T17:32:34Z Pranamikaadhikary 27435 /* বতাহৰ গতিবেগক প্ৰভাৱিত কৰা কাৰক */ 604282 wikitext text/x-wiki বতৰ বিজ্ঞানত '''বতাহৰ গতি''' বা বতাহ [[প্ৰবাহৰ গতি]] সাধাৰণতে উষ্ণতাৰ পৰিৱৰ্তনৰ বাবে উচ্চ চাপৰ পৰা নিম্ন চাপলৈ বায়ুৰ গতিৰ ফলত হোৱা মৌলিক বায়ুমণ্ডলীয় পৰিমাণ। বতাহৰ গতি এতিয়া সাধাৰণতে [[এনিমোমিটাৰ]]ৰ সহায়ত জুখিব পাৰি। বতাহৰ গতিবেগে বতৰৰ পূৰ্বাভাস, বিমান আৰু সামুদ্ৰিক কাৰ্য্যকলাপ, নিৰ্মাণ প্ৰকল্প, বহুতো উদ্ভিদ প্ৰজাতিৰ বৃদ্ধি আৰু বিপাকীয় ক্ৰিয়াৰ হাৰত প্ৰভাৱ পেলায় আৰু ইয়াৰ আন অগণন প্ৰভাৱ পৰে।[1] পৃথিৱীৰ ঘূৰ্ণনৰ বাবে বতাহৰ দিশ সাধাৰণতে আইছ’বাৰৰ প্ৰায় সমান্তৰাল (আৰু আশা কৰা ধৰণে লম্ব নহয়)। ==একক== [[প্ৰতি ছেকেণ্ডত মিটাৰ]] (m/s) হৈছে বেগৰ বাবে SI একক আৰু বতাহৰ গতিৰ প্ৰতিবেদন দিবলৈ বিশ্ব বতৰ বিজ্ঞান সংস্থাই পৰামৰ্শ দিয়া একক, আৰু অন্যান্যৰ লগতে নৰ্ডিক দেশসমূহৰ বতৰৰ পূৰ্বাভাসত ব্যৱহাৰ কৰা একক।[2] ২০১০ চনৰ পৰা আন্তৰ্জাতিক অসামৰিক বিমান পৰিবহণ সংস্থাই (ICAO) ৰাণৱেৰ কাষ চাপিলে বতাহৰ গতিৰ ৰিপৰ্ট দিবলৈ [[প্ৰতি ছেকেণ্ডত মিটাৰ]] ব্যৱহাৰ কৰাৰ পৰামৰ্শও দিয়ে, যিয়ে তেওঁলোকৰ পূৰ্বৰ পৰামৰ্শৰ ঠাইত [[প্ৰতি ঘণ্টাত কিলোমিটাৰ]] (কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা) ব্যৱহাৰ কৰাৰ পৰামৰ্শ দিয়ে।[3] ঐতিহাসিক কাৰণত আন একক যেনে [[মাইল প্ৰতি ঘণ্টা]] (mph), [[নট]] (kn),[4] আৰু [[প্ৰতি ছেকেণ্ডত ফুট]] (ft/s) আদিও কেতিয়াবা বতাহৰ গতি জুখিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ঐতিহাসিকভাৱে বতাহৰ গতিকো [[বিউফৰ্ট স্কেল]] ব্যৱহাৰ কৰি শ্ৰেণীভুক্ত কৰা হৈছে, যিটো সাগৰত বা স্থলভাগত বিশেষভাৱে নিৰ্ধাৰিত বতাহৰ প্ৰভাৱৰ দৃশ্যমান পৰ্যবেক্ষণৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি কৰা হয়। ==বতাহৰ গতিবেগক প্ৰভাৱিত কৰা কাৰক== বতাহৰ গতি কেইবাটাও কাৰক আৰু পৰিস্থিতিৰ দ্বাৰা প্ৰভাৱিত হয়, ই বিভিন্ন স্কেলত (মাইক্ৰ’ৰ পৰা মেক্ৰ’ স্কেললৈকে) কাম কৰে। ইয়াৰ ভিতৰত [[চাপ গ্ৰেডিয়েণ্ট]], [[ৰছবি ৱেভ]], [[জেট ষ্ট্ৰিম]], স্থানীয় বতৰৰ অৱস্থা আদি অন্তৰ্ভুক্ত। বতাহৰ গতি আৰু বতাহৰ দিশৰ মাজতো যোগসূত্ৰ পোৱা যায়, বিশেষকৈ চাপ গ্ৰেডিয়েণ্ট আৰু ভূখণ্ডৰ অৱস্থাৰ সৈতে। চাপ গ্ৰেডিয়েণ্টে বায়ুমণ্ডল বা পৃথিৱীৰ পৃষ্ঠত থকা দুটা বিন্দুৰ মাজত বায়ুৰ চাপৰ পাৰ্থক্য বৰ্ণনা কৰে। বতাহৰ গতিৰ বাবে ই অতি প্ৰয়োজনীয়, কাৰণ চাপৰ পাৰ্থক্য যিমানেই বেছি হ’ব সিমানেই বতাহ দ্ৰুতগতিত বৈ যায় (উচ্চ চাপৰ পৰা নিম্ন চাপলৈ) যাতে তাৰতম্যৰ ভাৰসাম্য ৰক্ষা কৰিব পৰা যায়। চাপ গ্ৰেডিয়েণ্টে ক’ৰিঅ’লিছ প্ৰভাৱ আৰু ঘৰ্ষণৰ সৈতে সংযুক্ত কৰিলে বতাহৰ দিশতো প্ৰভাৱ পেলায়। ৰছবি ৱেভ হৈছে [[ট্ৰপ’স্ফিয়াৰ]]স্তৰত প্ৰবল বতাহ। এইবোৰে বিশ্বব্যাপী কাম কৰে আৰু পশ্চিমৰ পৰা পূবলৈ গতি কৰে (সেয়েহে ইয়াক [[পশ্চিমা বতাহ]] বুলি জনা যায়)। ৰছবি ৱেভবোৰ নিজেই নিম্ন ট্ৰ’প’স্ফিয়াৰত অনুভৱ কৰা বতাহৰ গতিতকৈ বেলেগ। স্থানীয় বতৰৰ পৰিস্থিতিয়ে বতাহৰ গতিক প্ৰভাৱিত কৰাত মূল ভূমিকা পালন কৰে, কিয়নো অদ্ভুত বতৰ হিচাপে হাৰিকেন, বাৰিষা আৰু ঘূৰ্ণীবতাহৰ সৃষ্টিয়ে বতাহৰ প্ৰবাহৰ বেগত ভয়ংকৰভাৱে প্ৰভাৱিত কৰিব পাৰে।{{cn}} ==সৰ্বোচ্চ গতি== ==তথ্যসূত্ৰ== 51i0o8wgymz5xgmpqzdy0stgackaaxj 604283 604282 2026-05-03T17:39:40Z Pranamikaadhikary 27435 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 604283 wikitext text/x-wiki বতৰ বিজ্ঞানত '''বতাহৰ গতি''' বা বতাহ [[প্ৰবাহৰ গতি]] সাধাৰণতে উষ্ণতাৰ পৰিৱৰ্তনৰ বাবে উচ্চ চাপৰ পৰা নিম্ন চাপলৈ বায়ুৰ গতিৰ ফলত হোৱা মৌলিক বায়ুমণ্ডলীয় পৰিমাণ। বতাহৰ গতি এতিয়া সাধাৰণতে [[এনিমোমিটাৰ]]ৰ সহায়ত জুখিব পাৰি। বতাহৰ গতিবেগে বতৰৰ পূৰ্বাভাস, বিমান আৰু সামুদ্ৰিক কাৰ্য্যকলাপ, নিৰ্মাণ প্ৰকল্প, বহুতো উদ্ভিদ প্ৰজাতিৰ বৃদ্ধি আৰু বিপাকীয় ক্ৰিয়াৰ হাৰত প্ৰভাৱ পেলায় আৰু ইয়াৰ আন অগণন প্ৰভাৱ পৰে।[1] পৃথিৱীৰ ঘূৰ্ণনৰ বাবে বতাহৰ দিশ সাধাৰণতে আইছ’বাৰৰ প্ৰায় সমান্তৰাল (আৰু আশা কৰা ধৰণে লম্ব নহয়)। ==একক== [[প্ৰতি ছেকেণ্ডত মিটাৰ]] (m/s) হৈছে বেগৰ বাবে SI একক আৰু বতাহৰ গতিৰ প্ৰতিবেদন দিবলৈ বিশ্ব বতৰ বিজ্ঞান সংস্থাই পৰামৰ্শ দিয়া একক, আৰু অন্যান্যৰ লগতে নৰ্ডিক দেশসমূহৰ বতৰৰ পূৰ্বাভাসত ব্যৱহাৰ কৰা একক।[2] ২০১০ চনৰ পৰা আন্তৰ্জাতিক অসামৰিক বিমান পৰিবহণ সংস্থাই (ICAO) ৰাণৱেৰ কাষ চাপিলে বতাহৰ গতিৰ ৰিপৰ্ট দিবলৈ [[প্ৰতি ছেকেণ্ডত মিটাৰ]] ব্যৱহাৰ কৰাৰ পৰামৰ্শও দিয়ে, যিয়ে তেওঁলোকৰ পূৰ্বৰ পৰামৰ্শৰ ঠাইত [[প্ৰতি ঘণ্টাত কিলোমিটাৰ]] (কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা) ব্যৱহাৰ কৰাৰ পৰামৰ্শ দিয়ে।[3] ঐতিহাসিক কাৰণত আন একক যেনে [[মাইল প্ৰতি ঘণ্টা]] (mph), [[নট]] (kn),[4] আৰু [[প্ৰতি ছেকেণ্ডত ফুট]] (ft/s) আদিও কেতিয়াবা বতাহৰ গতি জুখিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ঐতিহাসিকভাৱে বতাহৰ গতিকো [[বিউফৰ্ট স্কেল]] ব্যৱহাৰ কৰি শ্ৰেণীভুক্ত কৰা হৈছে, যিটো সাগৰত বা স্থলভাগত বিশেষভাৱে নিৰ্ধাৰিত বতাহৰ প্ৰভাৱৰ দৃশ্যমান পৰ্যবেক্ষণৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি কৰা হয়। ==বতাহৰ গতিবেগক প্ৰভাৱিত কৰা কাৰক== বতাহৰ গতি কেইবাটাও কাৰক আৰু পৰিস্থিতিৰ দ্বাৰা প্ৰভাৱিত হয়, ই বিভিন্ন স্কেলত (মাইক্ৰ’ৰ পৰা মেক্ৰ’ স্কেললৈকে) কাম কৰে। ইয়াৰ ভিতৰত [[চাপ গ্ৰেডিয়েণ্ট]], [[ৰছবি ৱেভ]], [[জেট ষ্ট্ৰিম]], স্থানীয় বতৰৰ অৱস্থা আদি অন্তৰ্ভুক্ত। বতাহৰ গতি আৰু বতাহৰ দিশৰ মাজতো যোগসূত্ৰ পোৱা যায়, বিশেষকৈ চাপ গ্ৰেডিয়েণ্ট আৰু ভূখণ্ডৰ অৱস্থাৰ সৈতে। চাপ গ্ৰেডিয়েণ্টে বায়ুমণ্ডল বা পৃথিৱীৰ পৃষ্ঠত থকা দুটা বিন্দুৰ মাজত বায়ুৰ চাপৰ পাৰ্থক্য বৰ্ণনা কৰে। বতাহৰ গতিৰ বাবে ই অতি প্ৰয়োজনীয়, কাৰণ চাপৰ পাৰ্থক্য যিমানেই বেছি হ’ব সিমানেই বতাহ দ্ৰুতগতিত বৈ যায় (উচ্চ চাপৰ পৰা নিম্ন চাপলৈ) যাতে তাৰতম্যৰ ভাৰসাম্য ৰক্ষা কৰিব পৰা যায়। চাপ গ্ৰেডিয়েণ্টে ক’ৰিঅ’লিছ প্ৰভাৱ আৰু ঘৰ্ষণৰ সৈতে সংযুক্ত কৰিলে বতাহৰ দিশতো প্ৰভাৱ পেলায়। ৰছবি ৱেভ হৈছে [[ট্ৰপ’স্ফিয়াৰ]]স্তৰত প্ৰবল বতাহ। এইবোৰে বিশ্বব্যাপী কাম কৰে আৰু পশ্চিমৰ পৰা পূবলৈ গতি কৰে (সেয়েহে ইয়াক [[পশ্চিমা বতাহ]] বুলি জনা যায়)। ৰছবি ৱেভবোৰ নিজেই নিম্ন ট্ৰ’প’স্ফিয়াৰত অনুভৱ কৰা বতাহৰ গতিতকৈ বেলেগ। স্থানীয় বতৰৰ পৰিস্থিতিয়ে বতাহৰ গতিক প্ৰভাৱিত কৰাত মূল ভূমিকা পালন কৰে, কিয়নো অদ্ভুত বতৰ হিচাপে হাৰিকেন, বাৰিষা আৰু ঘূৰ্ণীবতাহৰ সৃষ্টিয়ে বতাহৰ প্ৰবাহৰ বেগত ভয়ংকৰভাৱে প্ৰভাৱিত কৰিব পাৰে।{{cn}} ==সৰ্বোচ্চ গতি== ===নন-টৰ্নেডিক=== টৰ্নেডোৰ সৈতে সম্পৰ্ক নোহোৱা আটাইতকৈ দ্ৰুত বতাহৰ গতি ১৯৯৬ চনৰ ১০ এপ্ৰিলত ক্ৰান্তীয় [[ঘূৰ্ণীবতাহ অলিভিয়া]] পাৰ হোৱাৰ সময়ত: অষ্ট্ৰেলিয়াৰ বেৰ' দ্বীপৰ এটা স্বয়ংক্ৰিয় বতৰ কেন্দ্ৰত সৰ্বোচ্চ বতাহৰ গতিবেগ ১১৩.৩ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ড (৪০৮ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ২৫৩ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা; ২২০.২ কিলোমিটাৰ; ৩৭২ ফুট/ছেকেণ্ড) পঞ্জীয়ন কৰা হৈছে[5][6] ডব্লিউ এম অ’ৰ মূল্যায়ন পেনেলে বতাহৰ ধুমুহাৰ মূল্যায়ন কৰি এনিমোমিটাৰটো যান্ত্ৰিকভাৱে সুস্থ আৰু ধুমুহা পৰিসংখ্যাগত সম্ভাৱনাৰ ভিতৰত থকা বুলি জানিব পাৰি ২০১০ চনত এই জোখ-মাখৰ অনুমোদন জনায়। এনিমোমিটাৰটো মাটিৰপৰা ১০ মিটাৰ ওপৰত (আৰু এইদৰে সমুদ্ৰপৃষ্ঠৰপৰা ৬৪ মিটাৰ) স্থাপন কৰা হৈছিল। ঘূৰ্ণীবতাহৰ সময়ত ৮৩ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ডতকৈ অধিক (৩০০ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ১৯০ মাইল প্ৰতি ঘণ্টাত; ১৬১ কিলোমিটাৰ; ২৭০ ফুট/ছেকেণ্ড) কেইবাটাও প্ৰচণ্ড ধুমুহা ৰেকৰ্ড কৰা হৈছিল, যাৰ সৰ্বোচ্চ ৫ মিনিটৰ গড় গতি আছিল ৪৯ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ড (১৮০ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ১১০ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা; ৯৫ কিলোমিটাৰ; ১৬০ ফুট/ছেকেণ্ড); প্ৰচণ্ড ধুমুহাৰ কাৰক আছিল গড় বতাহৰ গতিৰ ২.২৭–২.৭৫ গুণ। ধুমুহাৰ আৰ্হি আৰু স্কেলৰপৰা অনুমান কৰিব পাৰি যে ঘূৰ্ণীবতাহৰ ইতিমধ্যে শক্তিশালী তাৎক্ষণিক প্ৰতিক্ৰিয়াত এটা মেছ'ভৰ্টেক্স নিহিত হৈ আছিল।[5] ==তথ্যসূত্ৰ== di1ru9yd5y9nyq25vybow6zxts6b0g6 604287 604283 2026-05-03T17:45:27Z Pranamikaadhikary 27435 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 604287 wikitext text/x-wiki বতৰ বিজ্ঞানত '''বতাহৰ গতি''' বা বতাহ [[প্ৰবাহৰ গতি]] সাধাৰণতে উষ্ণতাৰ পৰিৱৰ্তনৰ বাবে উচ্চ চাপৰ পৰা নিম্ন চাপলৈ বায়ুৰ গতিৰ ফলত হোৱা মৌলিক বায়ুমণ্ডলীয় পৰিমাণ। বতাহৰ গতি এতিয়া সাধাৰণতে [[এনিমোমিটাৰ]]ৰ সহায়ত জুখিব পাৰি। বতাহৰ গতিবেগে বতৰৰ পূৰ্বাভাস, বিমান আৰু সামুদ্ৰিক কাৰ্য্যকলাপ, নিৰ্মাণ প্ৰকল্প, বহুতো উদ্ভিদ প্ৰজাতিৰ বৃদ্ধি আৰু বিপাকীয় ক্ৰিয়াৰ হাৰত প্ৰভাৱ পেলায় আৰু ইয়াৰ আন অগণন প্ৰভাৱ পৰে।[1] পৃথিৱীৰ ঘূৰ্ণনৰ বাবে বতাহৰ দিশ সাধাৰণতে আইছ’বাৰৰ প্ৰায় সমান্তৰাল (আৰু আশা কৰা ধৰণে লম্ব নহয়)। ==একক== [[প্ৰতি ছেকেণ্ডত মিটাৰ]] (m/s) হৈছে বেগৰ বাবে SI একক আৰু বতাহৰ গতিৰ প্ৰতিবেদন দিবলৈ বিশ্ব বতৰ বিজ্ঞান সংস্থাই পৰামৰ্শ দিয়া একক, আৰু অন্যান্যৰ লগতে নৰ্ডিক দেশসমূহৰ বতৰৰ পূৰ্বাভাসত ব্যৱহাৰ কৰা একক।[2] ২০১০ চনৰ পৰা আন্তৰ্জাতিক অসামৰিক বিমান পৰিবহণ সংস্থাই (ICAO) ৰাণৱেৰ কাষ চাপিলে বতাহৰ গতিৰ ৰিপৰ্ট দিবলৈ [[প্ৰতি ছেকেণ্ডত মিটাৰ]] ব্যৱহাৰ কৰাৰ পৰামৰ্শও দিয়ে, যিয়ে তেওঁলোকৰ পূৰ্বৰ পৰামৰ্শৰ ঠাইত [[প্ৰতি ঘণ্টাত কিলোমিটাৰ]] (কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা) ব্যৱহাৰ কৰাৰ পৰামৰ্শ দিয়ে।[3] ঐতিহাসিক কাৰণত আন একক যেনে [[মাইল প্ৰতি ঘণ্টা]] (mph), [[নট]] (kn),[4] আৰু [[প্ৰতি ছেকেণ্ডত ফুট]] (ft/s) আদিও কেতিয়াবা বতাহৰ গতি জুখিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ঐতিহাসিকভাৱে বতাহৰ গতিকো [[বিউফৰ্ট স্কেল]] ব্যৱহাৰ কৰি শ্ৰেণীভুক্ত কৰা হৈছে, যিটো সাগৰত বা স্থলভাগত বিশেষভাৱে নিৰ্ধাৰিত বতাহৰ প্ৰভাৱৰ দৃশ্যমান পৰ্যবেক্ষণৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি কৰা হয়। ==বতাহৰ গতিবেগক প্ৰভাৱিত কৰা কাৰক== বতাহৰ গতি কেইবাটাও কাৰক আৰু পৰিস্থিতিৰ দ্বাৰা প্ৰভাৱিত হয়, ই বিভিন্ন স্কেলত (মাইক্ৰ’ৰ পৰা মেক্ৰ’ স্কেললৈকে) কাম কৰে। ইয়াৰ ভিতৰত [[চাপ গ্ৰেডিয়েণ্ট]], [[ৰছবি ৱেভ]], [[জেট ষ্ট্ৰিম]], স্থানীয় বতৰৰ অৱস্থা আদি অন্তৰ্ভুক্ত। বতাহৰ গতি আৰু বতাহৰ দিশৰ মাজতো যোগসূত্ৰ পোৱা যায়, বিশেষকৈ চাপ গ্ৰেডিয়েণ্ট আৰু ভূখণ্ডৰ অৱস্থাৰ সৈতে। চাপ গ্ৰেডিয়েণ্টে বায়ুমণ্ডল বা পৃথিৱীৰ পৃষ্ঠত থকা দুটা বিন্দুৰ মাজত বায়ুৰ চাপৰ পাৰ্থক্য বৰ্ণনা কৰে। বতাহৰ গতিৰ বাবে ই অতি প্ৰয়োজনীয়, কাৰণ চাপৰ পাৰ্থক্য যিমানেই বেছি হ’ব সিমানেই বতাহ দ্ৰুতগতিত বৈ যায় (উচ্চ চাপৰ পৰা নিম্ন চাপলৈ) যাতে তাৰতম্যৰ ভাৰসাম্য ৰক্ষা কৰিব পৰা যায়। চাপ গ্ৰেডিয়েণ্টে ক’ৰিঅ’লিছ প্ৰভাৱ আৰু ঘৰ্ষণৰ সৈতে সংযুক্ত কৰিলে বতাহৰ দিশতো প্ৰভাৱ পেলায়। ৰছবি ৱেভ হৈছে [[ট্ৰপ’স্ফিয়াৰ]]স্তৰত প্ৰবল বতাহ। এইবোৰে বিশ্বব্যাপী কাম কৰে আৰু পশ্চিমৰ পৰা পূবলৈ গতি কৰে (সেয়েহে ইয়াক [[পশ্চিমা বতাহ]] বুলি জনা যায়)। ৰছবি ৱেভবোৰ নিজেই নিম্ন ট্ৰ’প’স্ফিয়াৰত অনুভৱ কৰা বতাহৰ গতিতকৈ বেলেগ। স্থানীয় বতৰৰ পৰিস্থিতিয়ে বতাহৰ গতিক প্ৰভাৱিত কৰাত মূল ভূমিকা পালন কৰে, কিয়নো অদ্ভুত বতৰ হিচাপে হাৰিকেন, বাৰিষা আৰু ঘূৰ্ণীবতাহৰ সৃষ্টিয়ে বতাহৰ প্ৰবাহৰ বেগত ভয়ংকৰভাৱে প্ৰভাৱিত কৰিব পাৰে।{{cn}} ==সৰ্বোচ্চ গতি== ===নন-টৰ্নেডিক=== টৰ্নেডোৰ সৈতে সম্পৰ্ক নোহোৱা আটাইতকৈ দ্ৰুত বতাহৰ গতি ১৯৯৬ চনৰ ১০ এপ্ৰিলত ক্ৰান্তীয় [[ঘূৰ্ণীবতাহ অলিভিয়া]] পাৰ হোৱাৰ সময়ত: অষ্ট্ৰেলিয়াৰ বেৰ' দ্বীপৰ এটা স্বয়ংক্ৰিয় বতৰ কেন্দ্ৰত সৰ্বোচ্চ বতাহৰ গতিবেগ ১১৩.৩ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ড (৪০৮ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ২৫৩ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা; ২২০.২ কিলোমিটাৰ; ৩৭২ ফুট/ছেকেণ্ড) পঞ্জীয়ন কৰা হৈছে[5][6] ডব্লিউ এম অ’ৰ মূল্যায়ন পেনেলে বতাহৰ ধুমুহাৰ মূল্যায়ন কৰি এনিমোমিটাৰটো যান্ত্ৰিকভাৱে সুস্থ আৰু ধুমুহা পৰিসংখ্যাগত সম্ভাৱনাৰ ভিতৰত থকা বুলি জানিব পাৰি ২০১০ চনত এই জোখ-মাখৰ অনুমোদন জনায়। এনিমোমিটাৰটো মাটিৰপৰা ১০ মিটাৰ ওপৰত (আৰু এইদৰে সমুদ্ৰপৃষ্ঠৰপৰা ৬৪ মিটাৰ) স্থাপন কৰা হৈছিল। ঘূৰ্ণীবতাহৰ সময়ত ৮৩ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ডতকৈ অধিক (৩০০ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ১৯০ মাইল প্ৰতি ঘণ্টাত; ১৬১ কিলোমিটাৰ; ২৭০ ফুট/ছেকেণ্ড) কেইবাটাও প্ৰচণ্ড ধুমুহা ৰেকৰ্ড কৰা হৈছিল, যাৰ সৰ্বোচ্চ ৫ মিনিটৰ গড় গতি আছিল ৪৯ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ড (১৮০ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ১১০ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা; ৯৫ কিলোমিটাৰ; ১৬০ ফুট/ছেকেণ্ড); প্ৰচণ্ড ধুমুহাৰ কাৰক আছিল গড় বতাহৰ গতিৰ ২.২৭–২.৭৫ গুণ। ধুমুহাৰ আৰ্হি আৰু স্কেলৰপৰা অনুমান কৰিব পাৰি যে ঘূৰ্ণীবতাহৰ ইতিমধ্যে শক্তিশালী [[চাকনৈয়া]]ত এটা মেছ'ভৰ্টেক্স নিহিত হৈ আছিল।[5] পৃথিৱীৰ পৃষ্ঠৰপৰা উচ্চতা যিয়েই নহওক কিয় জুখি উলিওৱা দ্বিতীয় আৰু তৃতীয় সৰ্বোচ্চ অটৰ্নেডিক বতাহৰ ধুমুহা ২০২৫ চনত [[মেলিছা হাৰিকেন]] আৰু ২০১০ চনত [[মেগি আমফান]]ৰপৰা হৈছিল, যাৰ সৰ্বোচ্চ জুখিব পৰা বতাহৰ গতি ক্ৰমে ২৫২ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা (৪০৬ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা) আৰু ২৪৮ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা (৩৯৯ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা) আছিল।[7] বৰ্তমানৰ হিচাপত(?) সমুদ্ৰপৃষ্ঠৰপৰা মাউণ্ট ৱাশ্বিংটন (নিউ হামচায়াৰ) মানৱ নিৰীক্ষণ কেন্দ্ৰত আনুষ্ঠানিকভাৱে ৰেকৰ্ড কৰা দ্বিতীয় সৰ্বোচ্চ পৃষ্ঠীয় বতাহৰ গতি ১০৩.২৬৬ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ড (৩৭১.৭৬ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ২৩১.০০ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা; ২০০.৭৩৩ কিলোমিটাৰ; ৩৩৮.৮০ ফুট/ছেকেণ্ড)। ১৯৩৪ চনৰ ১২ এপ্ৰিলত আমেৰিকাত গৰম তাঁৰৰ এনিমোমিটাৰ ব্যৱহাৰ কৰি। মাউণ্ট ৱাশ্বিংটনত ব্যৱহাৰৰ বাবে বিশেষভাৱে ডিজাইন কৰা এই এনিমোমিটাৰটো পিছলৈ আমেৰিকাৰ ৰাষ্ট্ৰীয় বতৰ ব্যুৰোৱে পৰীক্ষা কৰি সঠিক বুলি নিশ্চিত কৰে।[8] ==তথ্যসূত্ৰ== 8bw7ekut9chvr623cx0ku4tv9vbi0vn 604289 604287 2026-05-03T17:48:21Z Pranamikaadhikary 27435 /* নন-টৰ্নেডিক */ 604289 wikitext text/x-wiki বতৰ বিজ্ঞানত '''বতাহৰ গতি''' বা বতাহ [[প্ৰবাহৰ গতি]] সাধাৰণতে উষ্ণতাৰ পৰিৱৰ্তনৰ বাবে উচ্চ চাপৰ পৰা নিম্ন চাপলৈ বায়ুৰ গতিৰ ফলত হোৱা মৌলিক বায়ুমণ্ডলীয় পৰিমাণ। বতাহৰ গতি এতিয়া সাধাৰণতে [[এনিমোমিটাৰ]]ৰ সহায়ত জুখিব পাৰি। বতাহৰ গতিবেগে বতৰৰ পূৰ্বাভাস, বিমান আৰু সামুদ্ৰিক কাৰ্য্যকলাপ, নিৰ্মাণ প্ৰকল্প, বহুতো উদ্ভিদ প্ৰজাতিৰ বৃদ্ধি আৰু বিপাকীয় ক্ৰিয়াৰ হাৰত প্ৰভাৱ পেলায় আৰু ইয়াৰ আন অগণন প্ৰভাৱ পৰে।[1] পৃথিৱীৰ ঘূৰ্ণনৰ বাবে বতাহৰ দিশ সাধাৰণতে আইছ’বাৰৰ প্ৰায় সমান্তৰাল (আৰু আশা কৰা ধৰণে লম্ব নহয়)। ==একক== [[প্ৰতি ছেকেণ্ডত মিটাৰ]] (m/s) হৈছে বেগৰ বাবে SI একক আৰু বতাহৰ গতিৰ প্ৰতিবেদন দিবলৈ বিশ্ব বতৰ বিজ্ঞান সংস্থাই পৰামৰ্শ দিয়া একক, আৰু অন্যান্যৰ লগতে নৰ্ডিক দেশসমূহৰ বতৰৰ পূৰ্বাভাসত ব্যৱহাৰ কৰা একক।[2] ২০১০ চনৰ পৰা আন্তৰ্জাতিক অসামৰিক বিমান পৰিবহণ সংস্থাই (ICAO) ৰাণৱেৰ কাষ চাপিলে বতাহৰ গতিৰ ৰিপৰ্ট দিবলৈ [[প্ৰতি ছেকেণ্ডত মিটাৰ]] ব্যৱহাৰ কৰাৰ পৰামৰ্শও দিয়ে, যিয়ে তেওঁলোকৰ পূৰ্বৰ পৰামৰ্শৰ ঠাইত [[প্ৰতি ঘণ্টাত কিলোমিটাৰ]] (কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা) ব্যৱহাৰ কৰাৰ পৰামৰ্শ দিয়ে।[3] ঐতিহাসিক কাৰণত আন একক যেনে [[মাইল প্ৰতি ঘণ্টা]] (mph), [[নট]] (kn),[4] আৰু [[প্ৰতি ছেকেণ্ডত ফুট]] (ft/s) আদিও কেতিয়াবা বতাহৰ গতি জুখিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ঐতিহাসিকভাৱে বতাহৰ গতিকো [[বিউফৰ্ট স্কেল]] ব্যৱহাৰ কৰি শ্ৰেণীভুক্ত কৰা হৈছে, যিটো সাগৰত বা স্থলভাগত বিশেষভাৱে নিৰ্ধাৰিত বতাহৰ প্ৰভাৱৰ দৃশ্যমান পৰ্যবেক্ষণৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি কৰা হয়। ==বতাহৰ গতিবেগক প্ৰভাৱিত কৰা কাৰক== বতাহৰ গতি কেইবাটাও কাৰক আৰু পৰিস্থিতিৰ দ্বাৰা প্ৰভাৱিত হয়, ই বিভিন্ন স্কেলত (মাইক্ৰ’ৰ পৰা মেক্ৰ’ স্কেললৈকে) কাম কৰে। ইয়াৰ ভিতৰত [[চাপ গ্ৰেডিয়েণ্ট]], [[ৰছবি ৱেভ]], [[জেট ষ্ট্ৰিম]], স্থানীয় বতৰৰ অৱস্থা আদি অন্তৰ্ভুক্ত। বতাহৰ গতি আৰু বতাহৰ দিশৰ মাজতো যোগসূত্ৰ পোৱা যায়, বিশেষকৈ চাপ গ্ৰেডিয়েণ্ট আৰু ভূখণ্ডৰ অৱস্থাৰ সৈতে। চাপ গ্ৰেডিয়েণ্টে বায়ুমণ্ডল বা পৃথিৱীৰ পৃষ্ঠত থকা দুটা বিন্দুৰ মাজত বায়ুৰ চাপৰ পাৰ্থক্য বৰ্ণনা কৰে। বতাহৰ গতিৰ বাবে ই অতি প্ৰয়োজনীয়, কাৰণ চাপৰ পাৰ্থক্য যিমানেই বেছি হ’ব সিমানেই বতাহ দ্ৰুতগতিত বৈ যায় (উচ্চ চাপৰ পৰা নিম্ন চাপলৈ) যাতে তাৰতম্যৰ ভাৰসাম্য ৰক্ষা কৰিব পৰা যায়। চাপ গ্ৰেডিয়েণ্টে ক’ৰিঅ’লিছ প্ৰভাৱ আৰু ঘৰ্ষণৰ সৈতে সংযুক্ত কৰিলে বতাহৰ দিশতো প্ৰভাৱ পেলায়। ৰছবি ৱেভ হৈছে [[ট্ৰপ’স্ফিয়াৰ]]স্তৰত প্ৰবল বতাহ। এইবোৰে বিশ্বব্যাপী কাম কৰে আৰু পশ্চিমৰ পৰা পূবলৈ গতি কৰে (সেয়েহে ইয়াক [[পশ্চিমা বতাহ]] বুলি জনা যায়)। ৰছবি ৱেভবোৰ নিজেই নিম্ন ট্ৰ’প’স্ফিয়াৰত অনুভৱ কৰা বতাহৰ গতিতকৈ বেলেগ। স্থানীয় বতৰৰ পৰিস্থিতিয়ে বতাহৰ গতিক প্ৰভাৱিত কৰাত মূল ভূমিকা পালন কৰে, কিয়নো অদ্ভুত বতৰ হিচাপে হাৰিকেন, বাৰিষা আৰু ঘূৰ্ণীবতাহৰ সৃষ্টিয়ে বতাহৰ প্ৰবাহৰ বেগত ভয়ংকৰভাৱে প্ৰভাৱিত কৰিব পাৰে।{{cn}} ==সৰ্বোচ্চ গতি== ===নন-টৰ্নেডিক=== টৰ্নেডোৰ সৈতে সম্পৰ্ক নোহোৱা আটাইতকৈ দ্ৰুত বতাহৰ গতি ১৯৯৬ চনৰ ১০ এপ্ৰিলত ক্ৰান্তীয় [[ঘূৰ্ণীবতাহ অলিভিয়া]] পাৰ হোৱাৰ সময়ত: অষ্ট্ৰেলিয়াৰ বেৰ' দ্বীপৰ এটা স্বয়ংক্ৰিয় বতৰ কেন্দ্ৰত সৰ্বোচ্চ বতাহৰ গতিবেগ ১১৩.৩ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ড (৪০৮ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ২৫৩ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা; ২২০.২ কিলোমিটাৰ; ৩৭২ ফুট/ছেকেণ্ড) পঞ্জীয়ন কৰা হৈছে[5][6] ডব্লিউ এম অ’ৰ মূল্যায়ন পেনেলে বতাহৰ ধুমুহাৰ মূল্যায়ন কৰি এনিমোমিটাৰটো যান্ত্ৰিকভাৱে সুস্থ আৰু ধুমুহা পৰিসংখ্যাগত সম্ভাৱনাৰ ভিতৰত থকা বুলি জানিব পাৰি ২০১০ চনত এই জোখ-মাখৰ অনুমোদন জনায়। এনিমোমিটাৰটো মাটিৰপৰা ১০ মিটাৰ ওপৰত (আৰু এইদৰে সমুদ্ৰপৃষ্ঠৰপৰা ৬৪ মিটাৰ) স্থাপন কৰা হৈছিল। ঘূৰ্ণীবতাহৰ সময়ত ৮৩ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ডতকৈ অধিক (৩০০ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ১৯০ মাইল প্ৰতি ঘণ্টাত; ১৬১ কিলোমিটাৰ; ২৭০ ফুট/ছেকেণ্ড) কেইবাটাও প্ৰচণ্ড ধুমুহা ৰেকৰ্ড কৰা হৈছিল, যাৰ সৰ্বোচ্চ ৫ মিনিটৰ গড় গতি আছিল ৪৯ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ড (১৮০ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ১১০ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা; ৯৫ কিলোমিটাৰ; ১৬০ ফুট/ছেকেণ্ড); প্ৰচণ্ড ধুমুহাৰ কাৰক আছিল গড় বতাহৰ গতিৰ ২.২৭–২.৭৫ গুণ। ধুমুহাৰ আৰ্হি আৰু স্কেলৰপৰা অনুমান কৰিব পাৰি যে ঘূৰ্ণীবতাহৰ ইতিমধ্যে শক্তিশালী [[চাকনৈয়া (ঘূৰ্ণীবতাহ)]]ত এটা মেছ'ভৰ্টেক্স নিহিত হৈ আছিল।[5] পৃথিৱীৰ পৃষ্ঠৰপৰা উচ্চতা যিয়েই নহওক কিয় জুখি উলিওৱা দ্বিতীয় আৰু তৃতীয় সৰ্বোচ্চ অটৰ্নেডিক বতাহৰ ধুমুহা ২০২৫ চনত [[মেলিছা হাৰিকেন]] আৰু ২০১০ চনত [[মেগি আমফান]]ৰপৰা হৈছিল, যাৰ সৰ্বোচ্চ জুখিব পৰা বতাহৰ গতি ক্ৰমে ২৫২ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা (৪০৬ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা) আৰু ২৪৮ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা (৩৯৯ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা) আছিল।[7] বৰ্তমানৰ হিচাপত(?) সমুদ্ৰপৃষ্ঠৰপৰা মাউণ্ট ৱাশ্বিংটন (নিউ হামচায়াৰ) মানৱ নিৰীক্ষণ কেন্দ্ৰত আনুষ্ঠানিকভাৱে ৰেকৰ্ড কৰা দ্বিতীয় সৰ্বোচ্চ পৃষ্ঠীয় বতাহৰ গতি ১০৩.২৬৬ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ড (৩৭১.৭৬ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ২৩১.০০ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা; ২০০.৭৩৩ কিলোমিটাৰ; ৩৩৮.৮০ ফুট/ছেকেণ্ড)। ১৯৩৪ চনৰ ১২ এপ্ৰিলত আমেৰিকাত গৰম তাঁৰৰ এনিমোমিটাৰ ব্যৱহাৰ কৰি। মাউণ্ট ৱাশ্বিংটনত ব্যৱহাৰৰ বাবে বিশেষভাৱে ডিজাইন কৰা এই এনিমোমিটাৰটো পিছলৈ আমেৰিকাৰ ৰাষ্ট্ৰীয় বতৰ ব্যুৰোৱে পৰীক্ষা কৰি সঠিক বুলি নিশ্চিত কৰে।[8] ==তথ্যসূত্ৰ== d0yqqztvmeejo5u2rby87o7n8w4wcg6 604290 604289 2026-05-03T17:52:07Z Pranamikaadhikary 27435 /* নন-টৰ্নেডিক */ 604290 wikitext text/x-wiki বতৰ বিজ্ঞানত '''বতাহৰ গতি''' বা বতাহ [[প্ৰবাহৰ গতি]] সাধাৰণতে উষ্ণতাৰ পৰিৱৰ্তনৰ বাবে উচ্চ চাপৰ পৰা নিম্ন চাপলৈ বায়ুৰ গতিৰ ফলত হোৱা মৌলিক বায়ুমণ্ডলীয় পৰিমাণ। বতাহৰ গতি এতিয়া সাধাৰণতে [[এনিমোমিটাৰ]]ৰ সহায়ত জুখিব পাৰি। বতাহৰ গতিবেগে বতৰৰ পূৰ্বাভাস, বিমান আৰু সামুদ্ৰিক কাৰ্য্যকলাপ, নিৰ্মাণ প্ৰকল্প, বহুতো উদ্ভিদ প্ৰজাতিৰ বৃদ্ধি আৰু বিপাকীয় ক্ৰিয়াৰ হাৰত প্ৰভাৱ পেলায় আৰু ইয়াৰ আন অগণন প্ৰভাৱ পৰে।[1] পৃথিৱীৰ ঘূৰ্ণনৰ বাবে বতাহৰ দিশ সাধাৰণতে আইছ’বাৰৰ প্ৰায় সমান্তৰাল (আৰু আশা কৰা ধৰণে লম্ব নহয়)। ==একক== [[প্ৰতি ছেকেণ্ডত মিটাৰ]] (m/s) হৈছে বেগৰ বাবে SI একক আৰু বতাহৰ গতিৰ প্ৰতিবেদন দিবলৈ বিশ্ব বতৰ বিজ্ঞান সংস্থাই পৰামৰ্শ দিয়া একক, আৰু অন্যান্যৰ লগতে নৰ্ডিক দেশসমূহৰ বতৰৰ পূৰ্বাভাসত ব্যৱহাৰ কৰা একক।[2] ২০১০ চনৰ পৰা আন্তৰ্জাতিক অসামৰিক বিমান পৰিবহণ সংস্থাই (ICAO) ৰাণৱেৰ কাষ চাপিলে বতাহৰ গতিৰ ৰিপৰ্ট দিবলৈ [[প্ৰতি ছেকেণ্ডত মিটাৰ]] ব্যৱহাৰ কৰাৰ পৰামৰ্শও দিয়ে, যিয়ে তেওঁলোকৰ পূৰ্বৰ পৰামৰ্শৰ ঠাইত [[প্ৰতি ঘণ্টাত কিলোমিটাৰ]] (কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা) ব্যৱহাৰ কৰাৰ পৰামৰ্শ দিয়ে।[3] ঐতিহাসিক কাৰণত আন একক যেনে [[মাইল প্ৰতি ঘণ্টা]] (mph), [[নট]] (kn),[4] আৰু [[প্ৰতি ছেকেণ্ডত ফুট]] (ft/s) আদিও কেতিয়াবা বতাহৰ গতি জুখিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ঐতিহাসিকভাৱে বতাহৰ গতিকো [[বিউফৰ্ট স্কেল]] ব্যৱহাৰ কৰি শ্ৰেণীভুক্ত কৰা হৈছে, যিটো সাগৰত বা স্থলভাগত বিশেষভাৱে নিৰ্ধাৰিত বতাহৰ প্ৰভাৱৰ দৃশ্যমান পৰ্যবেক্ষণৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি কৰা হয়। ==বতাহৰ গতিবেগক প্ৰভাৱিত কৰা কাৰক== বতাহৰ গতি কেইবাটাও কাৰক আৰু পৰিস্থিতিৰ দ্বাৰা প্ৰভাৱিত হয়, ই বিভিন্ন স্কেলত (মাইক্ৰ’ৰ পৰা মেক্ৰ’ স্কেললৈকে) কাম কৰে। ইয়াৰ ভিতৰত [[চাপ গ্ৰেডিয়েণ্ট]], [[ৰছবি ৱেভ]], [[জেট ষ্ট্ৰিম]], স্থানীয় বতৰৰ অৱস্থা আদি অন্তৰ্ভুক্ত। বতাহৰ গতি আৰু বতাহৰ দিশৰ মাজতো যোগসূত্ৰ পোৱা যায়, বিশেষকৈ চাপ গ্ৰেডিয়েণ্ট আৰু ভূখণ্ডৰ অৱস্থাৰ সৈতে। চাপ গ্ৰেডিয়েণ্টে বায়ুমণ্ডল বা পৃথিৱীৰ পৃষ্ঠত থকা দুটা বিন্দুৰ মাজত বায়ুৰ চাপৰ পাৰ্থক্য বৰ্ণনা কৰে। বতাহৰ গতিৰ বাবে ই অতি প্ৰয়োজনীয়, কাৰণ চাপৰ পাৰ্থক্য যিমানেই বেছি হ’ব সিমানেই বতাহ দ্ৰুতগতিত বৈ যায় (উচ্চ চাপৰ পৰা নিম্ন চাপলৈ) যাতে তাৰতম্যৰ ভাৰসাম্য ৰক্ষা কৰিব পৰা যায়। চাপ গ্ৰেডিয়েণ্টে ক’ৰিঅ’লিছ প্ৰভাৱ আৰু ঘৰ্ষণৰ সৈতে সংযুক্ত কৰিলে বতাহৰ দিশতো প্ৰভাৱ পেলায়। ৰছবি ৱেভ হৈছে [[ট্ৰপ’স্ফিয়াৰ]]স্তৰত প্ৰবল বতাহ। এইবোৰে বিশ্বব্যাপী কাম কৰে আৰু পশ্চিমৰ পৰা পূবলৈ গতি কৰে (সেয়েহে ইয়াক [[পশ্চিমা বতাহ]] বুলি জনা যায়)। ৰছবি ৱেভবোৰ নিজেই নিম্ন ট্ৰ’প’স্ফিয়াৰত অনুভৱ কৰা বতাহৰ গতিতকৈ বেলেগ। স্থানীয় বতৰৰ পৰিস্থিতিয়ে বতাহৰ গতিক প্ৰভাৱিত কৰাত মূল ভূমিকা পালন কৰে, কিয়নো অদ্ভুত বতৰ হিচাপে হাৰিকেন, বাৰিষা আৰু ঘূৰ্ণীবতাহৰ সৃষ্টিয়ে বতাহৰ প্ৰবাহৰ বেগত ভয়ংকৰভাৱে প্ৰভাৱিত কৰিব পাৰে।{{cn}} ==সৰ্বোচ্চ গতি== ===নন-টৰ্নেডিক=== টৰ্নেডোৰ সৈতে সম্পৰ্ক নোহোৱা আটাইতকৈ দ্ৰুত বতাহৰ গতি ১৯৯৬ চনৰ ১০ এপ্ৰিলত ক্ৰান্তীয় [[ঘূৰ্ণীবতাহ অলিভিয়া]] পাৰ হোৱাৰ সময়ত: অষ্ট্ৰেলিয়াৰ বেৰ' দ্বীপৰ এটা স্বয়ংক্ৰিয় বতৰ কেন্দ্ৰত সৰ্বোচ্চ বতাহৰ গতিবেগ ১১৩.৩ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ড (৪০৮ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ২৫৩ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা; ২২০.২ কিলোমিটাৰ; ৩৭২ ফুট/ছেকেণ্ড) পঞ্জীয়ন কৰা হৈছে[5][6] ডব্লিউ এম অ’ৰ মূল্যায়ন পেনেলে বতাহৰ ধুমুহাৰ মূল্যায়ন কৰি এনিমোমিটাৰটো যান্ত্ৰিকভাৱে সুস্থ আৰু ধুমুহা পৰিসংখ্যাগত সম্ভাৱনাৰ ভিতৰত থকা বুলি জানিব পাৰি ২০১০ চনত এই জোখ-মাখৰ অনুমোদন জনায়। এনিমোমিটাৰটো মাটিৰপৰা ১০ মিটাৰ ওপৰত (আৰু এইদৰে সমুদ্ৰপৃষ্ঠৰপৰা ৬৪ মিটাৰ) স্থাপন কৰা হৈছিল। ঘূৰ্ণীবতাহৰ সময়ত ৮৩ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ডতকৈ অধিক (৩০০ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ১৯০ মাইল প্ৰতি ঘণ্টাত; ১৬১ কিলোমিটাৰ; ২৭০ ফুট/ছেকেণ্ড) কেইবাটাও প্ৰচণ্ড ধুমুহা ৰেকৰ্ড কৰা হৈছিল, যাৰ সৰ্বোচ্চ ৫ মিনিটৰ গড় গতি আছিল ৪৯ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ড (১৮০ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ১১০ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা; ৯৫ কিলোমিটাৰ; ১৬০ ফুট/ছেকেণ্ড); প্ৰচণ্ড ধুমুহাৰ কাৰক আছিল গড় বতাহৰ গতিৰ ২.২৭–২.৭৫ গুণ। ধুমুহাৰ আৰ্হি আৰু স্কেলৰপৰা অনুমান কৰিব পাৰি যে ঘূৰ্ণীবতাহৰ ইতিমধ্যে শক্তিশালী [[চাকনৈয়া (ঘূৰ্ণীবতাহ)]]ত এটা মেছ'ভৰ্টেক্স নিহিত হৈ আছিল।[5] পৃথিৱীৰ পৃষ্ঠৰপৰা উচ্চতা যিয়েই নহওক কিয় জুখি উলিওৱা দ্বিতীয় আৰু তৃতীয় সৰ্বোচ্চ অটৰ্নেডিক বতাহৰ ধুমুহা ২০২৫ চনত [[মেলিছা হাৰিকেন]] আৰু ২০১০ চনত [[মেগি আমফান]]ৰপৰা হৈছিল, যাৰ সৰ্বোচ্চ জুখিব পৰা বতাহৰ গতি ক্ৰমে ২৫২ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা (৪০৬ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা) আৰু ২৪৮ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা (৩৯৯ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা) আছিল।[7] বৰ্তমানৰ হিচাপত(?) সমুদ্ৰপৃষ্ঠৰপৰা মাউণ্ট ৱাশ্বিংটন (নিউ হামচায়াৰ) মানৱ নিৰীক্ষণ কেন্দ্ৰত আনুষ্ঠানিকভাৱে ৰেকৰ্ড কৰা দ্বিতীয় সৰ্বোচ্চ পৃষ্ঠীয় বতাহৰ গতি ১০৩.২৬৬ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ড (৩৭১.৭৬ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ২৩১.০০ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা; ২০০.৭৩৩ কিলোমিটাৰ; ৩৩৮.৮০ ফুট/ছেকেণ্ড)। ১৯৩৪ চনৰ ১২ এপ্ৰিলত আমেৰিকাত গৰম তাঁৰৰ এনিমোমিটাৰ ব্যৱহাৰ কৰি। মাউণ্ট ৱাশ্বিংটনত ব্যৱহাৰৰ বাবে বিশেষভাৱে ডিজাইন কৰা এই এনিমোমিটাৰটো পিছলৈ আমেৰিকাৰ ৰাষ্ট্ৰীয় বতৰ ব্যুৰোৱে পৰীক্ষা কৰি সঠিক বুলি নিশ্চিত কৰে।[8] ===টৰ্নেডিক=== কিছুমান বায়ুমণ্ডলীয় পৰিঘটনাৰ ভিতৰত বতাহৰ গতিবেগ (যেনে [[ঘূৰ্ণীবতাহ]])ৰ এই মানসমূহ বহু পৰিমাণে অতিক্ৰম কৰিব পাৰে কিন্তু কেতিয়াও সঠিকভাৱে জুখিব পৰা হোৱা নাই। এই টৰ্নেডিক বতাহবোৰ প্ৰত্যক্ষভাৱে জুখিব পৰাটো খুব কমেইহে হয়, কিয়নো হিংস্ৰ বতাহে যন্ত্ৰবোৰ ধ্বংস কৰি পেলাব। গতি অনুমান কৰাৰ এটা পদ্ধতি হ'ল ডপলাৰ অন হুইল বা মোবাইল ডপলাৰ বতৰ ৰাডাৰ ব্যৱহাৰ কৰি দূৰৈৰ পৰা বতাহৰ গতি জুখিব লাগে।[9] এই পদ্ধতি ব্যৱহাৰ কৰি ওকলাহোমা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ মালিকানাধীন আৰু পৰিচালিত এটা মোবাইল ৰাডাৰে (RaXPol) ২০১৩ চনৰ এল ৰেনো টৰ্নেডোৰ ভিতৰত প্ৰতি ছেকেণ্ডত ১৫০ মিটাৰ (৩৪০ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা; ৫৪০ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা) পৰ্যন্ত বতাহৰ ৰেকৰ্ড কৰে, যিটো ইতিহাসত ৰাডাৰে পৰ্যবেক্ষণ কৰা আটাইতকৈ দ্ৰুত বতাহৰ চিহ্নিত কৰে।[10] ১৯৯৯ চনত ৩ মে'ত ওকলাহোমাত হোৱা ব্ৰীজ ক্ৰিক–মূৰ টৰ্নেডোৰ সময়ত এটা ভ্ৰাম্যমাণ ৰাডাৰে ১৩৫ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ড (৪৯০ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ৩০০ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা; ২৬২ কিলোমিটাৰ; ৪৪০ ফুট/ছেকেণ্ড) পৰ্যন্ত বতাহ জুখিছিল,[11] যদিও আন এটা সংখ্যা আছিল ১৪২ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ড (৫১০ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ৩২০ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা; ২৭৬ কিলোমিটাৰ; ৪৭০ ফুট/ছেকেণ্ড) একেটা টৰ্নেডোৰ বাবেও উদ্ধৃত কৰা হৈছে।[12] চেণ্টাৰ ফৰ ছিভিয়াৰ ৱেদাৰ ৰিচাৰ্চে সেই জোখৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা আন এটা সংখ্যা হ'ল ১৩৫ ± ৯ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ড (৪৮৬ ± ৩২ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ৩০২ ± ২০ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা; ২৬২ ± ১৭ কিলোমিটাৰ; ৪৪৩ ± ৩০ ফুট/ছেকেণ্ড)।[13] কিন্তু [[বতৰ ৰাডাৰ|ডপলাৰ বতৰ ৰাডাৰ]]ৰ দ্বাৰা জুখিব পৰা গতিক চৰকাৰী অভিলেখ বুলি গণ্য কৰা নহয়।[12] ==তথ্যসূত্ৰ== 8u136x1x2m11xxc7e5nqthua5b6ipoa 604292 604290 2026-05-03T17:54:36Z Pranamikaadhikary 27435 /* টৰ্নেডিক */ 604292 wikitext text/x-wiki বতৰ বিজ্ঞানত '''বতাহৰ গতি''' বা বতাহ [[প্ৰবাহৰ গতি]] সাধাৰণতে উষ্ণতাৰ পৰিৱৰ্তনৰ বাবে উচ্চ চাপৰ পৰা নিম্ন চাপলৈ বায়ুৰ গতিৰ ফলত হোৱা মৌলিক বায়ুমণ্ডলীয় পৰিমাণ। বতাহৰ গতি এতিয়া সাধাৰণতে [[এনিমোমিটাৰ]]ৰ সহায়ত জুখিব পাৰি। বতাহৰ গতিবেগে বতৰৰ পূৰ্বাভাস, বিমান আৰু সামুদ্ৰিক কাৰ্য্যকলাপ, নিৰ্মাণ প্ৰকল্প, বহুতো উদ্ভিদ প্ৰজাতিৰ বৃদ্ধি আৰু বিপাকীয় ক্ৰিয়াৰ হাৰত প্ৰভাৱ পেলায় আৰু ইয়াৰ আন অগণন প্ৰভাৱ পৰে।[1] পৃথিৱীৰ ঘূৰ্ণনৰ বাবে বতাহৰ দিশ সাধাৰণতে আইছ’বাৰৰ প্ৰায় সমান্তৰাল (আৰু আশা কৰা ধৰণে লম্ব নহয়)। ==একক== [[প্ৰতি ছেকেণ্ডত মিটাৰ]] (m/s) হৈছে বেগৰ বাবে SI একক আৰু বতাহৰ গতিৰ প্ৰতিবেদন দিবলৈ বিশ্ব বতৰ বিজ্ঞান সংস্থাই পৰামৰ্শ দিয়া একক, আৰু অন্যান্যৰ লগতে নৰ্ডিক দেশসমূহৰ বতৰৰ পূৰ্বাভাসত ব্যৱহাৰ কৰা একক।[2] ২০১০ চনৰ পৰা আন্তৰ্জাতিক অসামৰিক বিমান পৰিবহণ সংস্থাই (ICAO) ৰাণৱেৰ কাষ চাপিলে বতাহৰ গতিৰ ৰিপৰ্ট দিবলৈ [[প্ৰতি ছেকেণ্ডত মিটাৰ]] ব্যৱহাৰ কৰাৰ পৰামৰ্শও দিয়ে, যিয়ে তেওঁলোকৰ পূৰ্বৰ পৰামৰ্শৰ ঠাইত [[প্ৰতি ঘণ্টাত কিলোমিটাৰ]] (কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা) ব্যৱহাৰ কৰাৰ পৰামৰ্শ দিয়ে।[3] ঐতিহাসিক কাৰণত আন একক যেনে [[মাইল প্ৰতি ঘণ্টা]] (mph), [[নট]] (kn),[4] আৰু [[প্ৰতি ছেকেণ্ডত ফুট]] (ft/s) আদিও কেতিয়াবা বতাহৰ গতি জুখিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ঐতিহাসিকভাৱে বতাহৰ গতিকো [[বিউফৰ্ট স্কেল]] ব্যৱহাৰ কৰি শ্ৰেণীভুক্ত কৰা হৈছে, যিটো সাগৰত বা স্থলভাগত বিশেষভাৱে নিৰ্ধাৰিত বতাহৰ প্ৰভাৱৰ দৃশ্যমান পৰ্যবেক্ষণৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি কৰা হয়। ==বতাহৰ গতিবেগক প্ৰভাৱিত কৰা কাৰক== বতাহৰ গতি কেইবাটাও কাৰক আৰু পৰিস্থিতিৰ দ্বাৰা প্ৰভাৱিত হয়, ই বিভিন্ন স্কেলত (মাইক্ৰ’ৰ পৰা মেক্ৰ’ স্কেললৈকে) কাম কৰে। ইয়াৰ ভিতৰত [[চাপ গ্ৰেডিয়েণ্ট]], [[ৰছবি ৱেভ]], [[জেট ষ্ট্ৰিম]], স্থানীয় বতৰৰ অৱস্থা আদি অন্তৰ্ভুক্ত। বতাহৰ গতি আৰু বতাহৰ দিশৰ মাজতো যোগসূত্ৰ পোৱা যায়, বিশেষকৈ চাপ গ্ৰেডিয়েণ্ট আৰু ভূখণ্ডৰ অৱস্থাৰ সৈতে। চাপ গ্ৰেডিয়েণ্টে বায়ুমণ্ডল বা পৃথিৱীৰ পৃষ্ঠত থকা দুটা বিন্দুৰ মাজত বায়ুৰ চাপৰ পাৰ্থক্য বৰ্ণনা কৰে। বতাহৰ গতিৰ বাবে ই অতি প্ৰয়োজনীয়, কাৰণ চাপৰ পাৰ্থক্য যিমানেই বেছি হ’ব সিমানেই বতাহ দ্ৰুতগতিত বৈ যায় (উচ্চ চাপৰ পৰা নিম্ন চাপলৈ) যাতে তাৰতম্যৰ ভাৰসাম্য ৰক্ষা কৰিব পৰা যায়। চাপ গ্ৰেডিয়েণ্টে ক’ৰিঅ’লিছ প্ৰভাৱ আৰু ঘৰ্ষণৰ সৈতে সংযুক্ত কৰিলে বতাহৰ দিশতো প্ৰভাৱ পেলায়। ৰছবি ৱেভ হৈছে [[ট্ৰপ’স্ফিয়াৰ]]স্তৰত প্ৰবল বতাহ। এইবোৰে বিশ্বব্যাপী কাম কৰে আৰু পশ্চিমৰ পৰা পূবলৈ গতি কৰে (সেয়েহে ইয়াক [[পশ্চিমা বতাহ]] বুলি জনা যায়)। ৰছবি ৱেভবোৰ নিজেই নিম্ন ট্ৰ’প’স্ফিয়াৰত অনুভৱ কৰা বতাহৰ গতিতকৈ বেলেগ। স্থানীয় বতৰৰ পৰিস্থিতিয়ে বতাহৰ গতিক প্ৰভাৱিত কৰাত মূল ভূমিকা পালন কৰে, কিয়নো অদ্ভুত বতৰ হিচাপে হাৰিকেন, বাৰিষা আৰু ঘূৰ্ণীবতাহৰ সৃষ্টিয়ে বতাহৰ প্ৰবাহৰ বেগত ভয়ংকৰভাৱে প্ৰভাৱিত কৰিব পাৰে।{{cn}} ==সৰ্বোচ্চ গতি== ===নন-টৰ্নেডিক=== টৰ্নেডোৰ সৈতে সম্পৰ্ক নোহোৱা আটাইতকৈ দ্ৰুত বতাহৰ গতি ১৯৯৬ চনৰ ১০ এপ্ৰিলত ক্ৰান্তীয় [[ঘূৰ্ণীবতাহ অলিভিয়া]] পাৰ হোৱাৰ সময়ত: অষ্ট্ৰেলিয়াৰ বেৰ' দ্বীপৰ এটা স্বয়ংক্ৰিয় বতৰ কেন্দ্ৰত সৰ্বোচ্চ বতাহৰ গতিবেগ ১১৩.৩ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ড (৪০৮ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ২৫৩ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা; ২২০.২ কিলোমিটাৰ; ৩৭২ ফুট/ছেকেণ্ড) পঞ্জীয়ন কৰা হৈছে[5][6] ডব্লিউ এম অ’ৰ মূল্যায়ন পেনেলে বতাহৰ ধুমুহাৰ মূল্যায়ন কৰি এনিমোমিটাৰটো যান্ত্ৰিকভাৱে সুস্থ আৰু ধুমুহা পৰিসংখ্যাগত সম্ভাৱনাৰ ভিতৰত থকা বুলি জানিব পাৰি ২০১০ চনত এই জোখ-মাখৰ অনুমোদন জনায়। এনিমোমিটাৰটো মাটিৰপৰা ১০ মিটাৰ ওপৰত (আৰু এইদৰে সমুদ্ৰপৃষ্ঠৰপৰা ৬৪ মিটাৰ) স্থাপন কৰা হৈছিল। ঘূৰ্ণীবতাহৰ সময়ত ৮৩ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ডতকৈ অধিক (৩০০ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ১৯০ মাইল প্ৰতি ঘণ্টাত; ১৬১ কিলোমিটাৰ; ২৭০ ফুট/ছেকেণ্ড) কেইবাটাও প্ৰচণ্ড ধুমুহা ৰেকৰ্ড কৰা হৈছিল, যাৰ সৰ্বোচ্চ ৫ মিনিটৰ গড় গতি আছিল ৪৯ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ড (১৮০ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ১১০ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা; ৯৫ কিলোমিটাৰ; ১৬০ ফুট/ছেকেণ্ড); প্ৰচণ্ড ধুমুহাৰ কাৰক আছিল গড় বতাহৰ গতিৰ ২.২৭–২.৭৫ গুণ। ধুমুহাৰ আৰ্হি আৰু স্কেলৰপৰা অনুমান কৰিব পাৰি যে ঘূৰ্ণীবতাহৰ ইতিমধ্যে শক্তিশালী [[চাকনৈয়া (ঘূৰ্ণীবতাহ)]]ত এটা মেছ'ভৰ্টেক্স নিহিত হৈ আছিল।[5] পৃথিৱীৰ পৃষ্ঠৰপৰা উচ্চতা যিয়েই নহওক কিয় জুখি উলিওৱা দ্বিতীয় আৰু তৃতীয় সৰ্বোচ্চ অটৰ্নেডিক বতাহৰ ধুমুহা ২০২৫ চনত [[মেলিছা হাৰিকেন]] আৰু ২০১০ চনত [[মেগি আমফান]]ৰপৰা হৈছিল, যাৰ সৰ্বোচ্চ জুখিব পৰা বতাহৰ গতি ক্ৰমে ২৫২ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা (৪০৬ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা) আৰু ২৪৮ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা (৩৯৯ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা) আছিল।[7] বৰ্তমানৰ হিচাপত(?) সমুদ্ৰপৃষ্ঠৰপৰা মাউণ্ট ৱাশ্বিংটন (নিউ হামচায়াৰ) মানৱ নিৰীক্ষণ কেন্দ্ৰত আনুষ্ঠানিকভাৱে ৰেকৰ্ড কৰা দ্বিতীয় সৰ্বোচ্চ পৃষ্ঠীয় বতাহৰ গতি ১০৩.২৬৬ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ড (৩৭১.৭৬ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ২৩১.০০ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা; ২০০.৭৩৩ কিলোমিটাৰ; ৩৩৮.৮০ ফুট/ছেকেণ্ড)। ১৯৩৪ চনৰ ১২ এপ্ৰিলত আমেৰিকাত গৰম তাঁৰৰ এনিমোমিটাৰ ব্যৱহাৰ কৰি। মাউণ্ট ৱাশ্বিংটনত ব্যৱহাৰৰ বাবে বিশেষভাৱে ডিজাইন কৰা এই এনিমোমিটাৰটো পিছলৈ আমেৰিকাৰ ৰাষ্ট্ৰীয় বতৰ ব্যুৰোৱে পৰীক্ষা কৰি সঠিক বুলি নিশ্চিত কৰে।[8] ===টৰ্নেডিক=== কিছুমান বায়ুমণ্ডলীয় পৰিঘটনাৰ ভিতৰত বতাহৰ গতিবেগ (যেনে [[ঘূৰ্ণীবতাহ]])ৰ এই মানসমূহ বহু পৰিমাণে অতিক্ৰম কৰিব পাৰে কিন্তু কেতিয়াও সঠিকভাৱে জুখিব পৰা হোৱা নাই। এই টৰ্নেডিক বতাহবোৰ প্ৰত্যক্ষভাৱে জুখিব পৰাটো খুব কমেইহে হয়, কিয়নো হিংস্ৰ বতাহে যন্ত্ৰবোৰ ধ্বংস কৰি পেলাব। গতি অনুমান কৰাৰ এটা পদ্ধতি হ'ল ডপলাৰ অন হুইল বা মোবাইল ডপলাৰ বতৰ ৰাডাৰ ব্যৱহাৰ কৰি দূৰৈৰ পৰা বতাহৰ গতি জুখিব লাগে।[9] এই পদ্ধতি ব্যৱহাৰ কৰি ওকলাহোমা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ মালিকানাধীন আৰু পৰিচালিত এটা মোবাইল ৰাডাৰে (RaXPol) ২০১৩ চনৰ এল ৰেনো টৰ্নেডোৰ ভিতৰত প্ৰতি ছেকেণ্ডত ১৫০ মিটাৰ (৩৪০ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা; ৫৪০ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা) পৰ্যন্ত বতাহৰ ৰেকৰ্ড কৰে, যিটো ইতিহাসত ৰাডাৰে পৰ্যবেক্ষণ কৰা আটাইতকৈ দ্ৰুত বতাহৰ চিহ্নিত কৰে।[10] ১৯৯৯ চনত ৩ মে'ত ওকলাহোমাত হোৱা ব্ৰীজ ক্ৰিক–মূৰ টৰ্নেডোৰ সময়ত এটা ভ্ৰাম্যমাণ ৰাডাৰে ১৩৫ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ড (৪৯০ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ৩০০ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা; ২৬২ কিলোমিটাৰ; ৪৪০ ফুট/ছেকেণ্ড) পৰ্যন্ত বতাহ জুখিছিল,[11] যদিও আন এটা সংখ্যা আছিল ১৪২ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ড (৫১০ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ৩২০ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা; ২৭৬ কিলোমিটাৰ; ৪৭০ ফুট/ছেকেণ্ড) একেটা টৰ্নেডোৰ বাবেও উদ্ধৃত কৰা হৈছে।[12] চেণ্টাৰ ফৰ ছিভিয়াৰ ৱেদাৰ ৰিচাৰ্চে সেই জোখৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা আন এটা সংখ্যা হ'ল ১৩৫ ± ৯ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ড (৪৮৬ ± ৩২ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ৩০২ ± ২০ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা; ২৬২ ± ১৭ কিলোমিটাৰ; ৪৪৩ ± ৩০ ফুট/ছেকেণ্ড)।[13] কিন্তু [[বতৰ ৰাডাৰ|ডপলাৰ বতৰ ৰাডাৰ]]ৰ দ্বাৰা জুখিব পৰা গতিক চৰকাৰী অভিলেখ বুলি গণ্য কৰা নহয়।[12] ===অন্য গ্ৰহত=== বহিঃগ্ৰহত বতাহৰ গতি বহু বেছি হ’ব পাৰে। ৱাৰউইক বিশ্ববিদ্যালয়ৰ বিজ্ঞানীসকলে ২০১৫ চনত নিৰ্ণয় কৰিছিল যে HD 189733b ৰ বতাহ প্ৰতি ছেকেণ্ডত ২,৪০০ মিটাৰ (৮,৬০০ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ৪,৭০০ কিলোমিটাৰ)। বিশ্ববিদ্যালয়খনে এক প্ৰেছ বিজ্ঞপ্তিযোগে ঘোষণা কৰে যে HD 189733b ৰ বতাহৰ গতি জুখিব পৰা পদ্ধতিসমূহ পৃথিৱীৰ দৰে বহিঃগ্ৰহত বতাহৰ গতি জুখিব পৰা যাব।[14] ==তথ্যসূত্ৰ== 08s8tdee6eqw588x6khiiaqh2owcj0o 604293 604292 2026-05-03T17:55:21Z Pranamikaadhikary 27435 /* অন্য গ্ৰহত */ 604293 wikitext text/x-wiki বতৰ বিজ্ঞানত '''বতাহৰ গতি''' বা বতাহ [[প্ৰবাহৰ গতি]] সাধাৰণতে উষ্ণতাৰ পৰিৱৰ্তনৰ বাবে উচ্চ চাপৰ পৰা নিম্ন চাপলৈ বায়ুৰ গতিৰ ফলত হোৱা মৌলিক বায়ুমণ্ডলীয় পৰিমাণ। বতাহৰ গতি এতিয়া সাধাৰণতে [[এনিমোমিটাৰ]]ৰ সহায়ত জুখিব পাৰি। বতাহৰ গতিবেগে বতৰৰ পূৰ্বাভাস, বিমান আৰু সামুদ্ৰিক কাৰ্য্যকলাপ, নিৰ্মাণ প্ৰকল্প, বহুতো উদ্ভিদ প্ৰজাতিৰ বৃদ্ধি আৰু বিপাকীয় ক্ৰিয়াৰ হাৰত প্ৰভাৱ পেলায় আৰু ইয়াৰ আন অগণন প্ৰভাৱ পৰে।[1] পৃথিৱীৰ ঘূৰ্ণনৰ বাবে বতাহৰ দিশ সাধাৰণতে আইছ’বাৰৰ প্ৰায় সমান্তৰাল (আৰু আশা কৰা ধৰণে লম্ব নহয়)। ==একক== [[প্ৰতি ছেকেণ্ডত মিটাৰ]] (m/s) হৈছে বেগৰ বাবে SI একক আৰু বতাহৰ গতিৰ প্ৰতিবেদন দিবলৈ বিশ্ব বতৰ বিজ্ঞান সংস্থাই পৰামৰ্শ দিয়া একক, আৰু অন্যান্যৰ লগতে নৰ্ডিক দেশসমূহৰ বতৰৰ পূৰ্বাভাসত ব্যৱহাৰ কৰা একক।[2] ২০১০ চনৰ পৰা আন্তৰ্জাতিক অসামৰিক বিমান পৰিবহণ সংস্থাই (ICAO) ৰাণৱেৰ কাষ চাপিলে বতাহৰ গতিৰ ৰিপৰ্ট দিবলৈ [[প্ৰতি ছেকেণ্ডত মিটাৰ]] ব্যৱহাৰ কৰাৰ পৰামৰ্শও দিয়ে, যিয়ে তেওঁলোকৰ পূৰ্বৰ পৰামৰ্শৰ ঠাইত [[প্ৰতি ঘণ্টাত কিলোমিটাৰ]] (কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা) ব্যৱহাৰ কৰাৰ পৰামৰ্শ দিয়ে।[3] ঐতিহাসিক কাৰণত আন একক যেনে [[মাইল প্ৰতি ঘণ্টা]] (mph), [[নট]] (kn),[4] আৰু [[প্ৰতি ছেকেণ্ডত ফুট]] (ft/s) আদিও কেতিয়াবা বতাহৰ গতি জুখিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ঐতিহাসিকভাৱে বতাহৰ গতিকো [[বিউফৰ্ট স্কেল]] ব্যৱহাৰ কৰি শ্ৰেণীভুক্ত কৰা হৈছে, যিটো সাগৰত বা স্থলভাগত বিশেষভাৱে নিৰ্ধাৰিত বতাহৰ প্ৰভাৱৰ দৃশ্যমান পৰ্যবেক্ষণৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি কৰা হয়। ==বতাহৰ গতিবেগক প্ৰভাৱিত কৰা কাৰক== বতাহৰ গতি কেইবাটাও কাৰক আৰু পৰিস্থিতিৰ দ্বাৰা প্ৰভাৱিত হয়, ই বিভিন্ন স্কেলত (মাইক্ৰ’ৰ পৰা মেক্ৰ’ স্কেললৈকে) কাম কৰে। ইয়াৰ ভিতৰত [[চাপ গ্ৰেডিয়েণ্ট]], [[ৰছবি ৱেভ]], [[জেট ষ্ট্ৰিম]], স্থানীয় বতৰৰ অৱস্থা আদি অন্তৰ্ভুক্ত। বতাহৰ গতি আৰু বতাহৰ দিশৰ মাজতো যোগসূত্ৰ পোৱা যায়, বিশেষকৈ চাপ গ্ৰেডিয়েণ্ট আৰু ভূখণ্ডৰ অৱস্থাৰ সৈতে। চাপ গ্ৰেডিয়েণ্টে বায়ুমণ্ডল বা পৃথিৱীৰ পৃষ্ঠত থকা দুটা বিন্দুৰ মাজত বায়ুৰ চাপৰ পাৰ্থক্য বৰ্ণনা কৰে। বতাহৰ গতিৰ বাবে ই অতি প্ৰয়োজনীয়, কাৰণ চাপৰ পাৰ্থক্য যিমানেই বেছি হ’ব সিমানেই বতাহ দ্ৰুতগতিত বৈ যায় (উচ্চ চাপৰ পৰা নিম্ন চাপলৈ) যাতে তাৰতম্যৰ ভাৰসাম্য ৰক্ষা কৰিব পৰা যায়। চাপ গ্ৰেডিয়েণ্টে ক’ৰিঅ’লিছ প্ৰভাৱ আৰু ঘৰ্ষণৰ সৈতে সংযুক্ত কৰিলে বতাহৰ দিশতো প্ৰভাৱ পেলায়। ৰছবি ৱেভ হৈছে [[ট্ৰপ’স্ফিয়াৰ]]স্তৰত প্ৰবল বতাহ। এইবোৰে বিশ্বব্যাপী কাম কৰে আৰু পশ্চিমৰ পৰা পূবলৈ গতি কৰে (সেয়েহে ইয়াক [[পশ্চিমা বতাহ]] বুলি জনা যায়)। ৰছবি ৱেভবোৰ নিজেই নিম্ন ট্ৰ’প’স্ফিয়াৰত অনুভৱ কৰা বতাহৰ গতিতকৈ বেলেগ। স্থানীয় বতৰৰ পৰিস্থিতিয়ে বতাহৰ গতিক প্ৰভাৱিত কৰাত মূল ভূমিকা পালন কৰে, কিয়নো অদ্ভুত বতৰ হিচাপে হাৰিকেন, বাৰিষা আৰু ঘূৰ্ণীবতাহৰ সৃষ্টিয়ে বতাহৰ প্ৰবাহৰ বেগত ভয়ংকৰভাৱে প্ৰভাৱিত কৰিব পাৰে।{{cn}} ==সৰ্বোচ্চ গতি== ===নন-টৰ্নেডিক=== টৰ্নেডোৰ সৈতে সম্পৰ্ক নোহোৱা আটাইতকৈ দ্ৰুত বতাহৰ গতি ১৯৯৬ চনৰ ১০ এপ্ৰিলত ক্ৰান্তীয় [[ঘূৰ্ণীবতাহ অলিভিয়া]] পাৰ হোৱাৰ সময়ত: অষ্ট্ৰেলিয়াৰ বেৰ' দ্বীপৰ এটা স্বয়ংক্ৰিয় বতৰ কেন্দ্ৰত সৰ্বোচ্চ বতাহৰ গতিবেগ ১১৩.৩ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ড (৪০৮ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ২৫৩ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা; ২২০.২ কিলোমিটাৰ; ৩৭২ ফুট/ছেকেণ্ড) পঞ্জীয়ন কৰা হৈছে[5][6] ডব্লিউ এম অ’ৰ মূল্যায়ন পেনেলে বতাহৰ ধুমুহাৰ মূল্যায়ন কৰি এনিমোমিটাৰটো যান্ত্ৰিকভাৱে সুস্থ আৰু ধুমুহা পৰিসংখ্যাগত সম্ভাৱনাৰ ভিতৰত থকা বুলি জানিব পাৰি ২০১০ চনত এই জোখ-মাখৰ অনুমোদন জনায়। এনিমোমিটাৰটো মাটিৰপৰা ১০ মিটাৰ ওপৰত (আৰু এইদৰে সমুদ্ৰপৃষ্ঠৰপৰা ৬৪ মিটাৰ) স্থাপন কৰা হৈছিল। ঘূৰ্ণীবতাহৰ সময়ত ৮৩ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ডতকৈ অধিক (৩০০ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ১৯০ মাইল প্ৰতি ঘণ্টাত; ১৬১ কিলোমিটাৰ; ২৭০ ফুট/ছেকেণ্ড) কেইবাটাও প্ৰচণ্ড ধুমুহা ৰেকৰ্ড কৰা হৈছিল, যাৰ সৰ্বোচ্চ ৫ মিনিটৰ গড় গতি আছিল ৪৯ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ড (১৮০ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ১১০ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা; ৯৫ কিলোমিটাৰ; ১৬০ ফুট/ছেকেণ্ড); প্ৰচণ্ড ধুমুহাৰ কাৰক আছিল গড় বতাহৰ গতিৰ ২.২৭–২.৭৫ গুণ। ধুমুহাৰ আৰ্হি আৰু স্কেলৰপৰা অনুমান কৰিব পাৰি যে ঘূৰ্ণীবতাহৰ ইতিমধ্যে শক্তিশালী [[চাকনৈয়া (ঘূৰ্ণীবতাহ)]]ত এটা মেছ'ভৰ্টেক্স নিহিত হৈ আছিল।[5] পৃথিৱীৰ পৃষ্ঠৰপৰা উচ্চতা যিয়েই নহওক কিয় জুখি উলিওৱা দ্বিতীয় আৰু তৃতীয় সৰ্বোচ্চ অটৰ্নেডিক বতাহৰ ধুমুহা ২০২৫ চনত [[মেলিছা হাৰিকেন]] আৰু ২০১০ চনত [[মেগি আমফান]]ৰপৰা হৈছিল, যাৰ সৰ্বোচ্চ জুখিব পৰা বতাহৰ গতি ক্ৰমে ২৫২ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা (৪০৬ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা) আৰু ২৪৮ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা (৩৯৯ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা) আছিল।[7] বৰ্তমানৰ হিচাপত(?) সমুদ্ৰপৃষ্ঠৰপৰা মাউণ্ট ৱাশ্বিংটন (নিউ হামচায়াৰ) মানৱ নিৰীক্ষণ কেন্দ্ৰত আনুষ্ঠানিকভাৱে ৰেকৰ্ড কৰা দ্বিতীয় সৰ্বোচ্চ পৃষ্ঠীয় বতাহৰ গতি ১০৩.২৬৬ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ড (৩৭১.৭৬ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ২৩১.০০ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা; ২০০.৭৩৩ কিলোমিটাৰ; ৩৩৮.৮০ ফুট/ছেকেণ্ড)। ১৯৩৪ চনৰ ১২ এপ্ৰিলত আমেৰিকাত গৰম তাঁৰৰ এনিমোমিটাৰ ব্যৱহাৰ কৰি। মাউণ্ট ৱাশ্বিংটনত ব্যৱহাৰৰ বাবে বিশেষভাৱে ডিজাইন কৰা এই এনিমোমিটাৰটো পিছলৈ আমেৰিকাৰ ৰাষ্ট্ৰীয় বতৰ ব্যুৰোৱে পৰীক্ষা কৰি সঠিক বুলি নিশ্চিত কৰে।[8] ===টৰ্নেডিক=== কিছুমান বায়ুমণ্ডলীয় পৰিঘটনাৰ ভিতৰত বতাহৰ গতিবেগ (যেনে [[ঘূৰ্ণীবতাহ]])ৰ এই মানসমূহ বহু পৰিমাণে অতিক্ৰম কৰিব পাৰে কিন্তু কেতিয়াও সঠিকভাৱে জুখিব পৰা হোৱা নাই। এই টৰ্নেডিক বতাহবোৰ প্ৰত্যক্ষভাৱে জুখিব পৰাটো খুব কমেইহে হয়, কিয়নো হিংস্ৰ বতাহে যন্ত্ৰবোৰ ধ্বংস কৰি পেলাব। গতি অনুমান কৰাৰ এটা পদ্ধতি হ'ল ডপলাৰ অন হুইল বা মোবাইল ডপলাৰ বতৰ ৰাডাৰ ব্যৱহাৰ কৰি দূৰৈৰ পৰা বতাহৰ গতি জুখিব লাগে।[9] এই পদ্ধতি ব্যৱহাৰ কৰি ওকলাহোমা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ মালিকানাধীন আৰু পৰিচালিত এটা মোবাইল ৰাডাৰে (RaXPol) ২০১৩ চনৰ এল ৰেনো টৰ্নেডোৰ ভিতৰত প্ৰতি ছেকেণ্ডত ১৫০ মিটাৰ (৩৪০ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা; ৫৪০ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা) পৰ্যন্ত বতাহৰ ৰেকৰ্ড কৰে, যিটো ইতিহাসত ৰাডাৰে পৰ্যবেক্ষণ কৰা আটাইতকৈ দ্ৰুত বতাহৰ চিহ্নিত কৰে।[10] ১৯৯৯ চনত ৩ মে'ত ওকলাহোমাত হোৱা ব্ৰীজ ক্ৰিক–মূৰ টৰ্নেডোৰ সময়ত এটা ভ্ৰাম্যমাণ ৰাডাৰে ১৩৫ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ড (৪৯০ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ৩০০ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা; ২৬২ কিলোমিটাৰ; ৪৪০ ফুট/ছেকেণ্ড) পৰ্যন্ত বতাহ জুখিছিল,[11] যদিও আন এটা সংখ্যা আছিল ১৪২ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ড (৫১০ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ৩২০ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা; ২৭৬ কিলোমিটাৰ; ৪৭০ ফুট/ছেকেণ্ড) একেটা টৰ্নেডোৰ বাবেও উদ্ধৃত কৰা হৈছে।[12] চেণ্টাৰ ফৰ ছিভিয়াৰ ৱেদাৰ ৰিচাৰ্চে সেই জোখৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা আন এটা সংখ্যা হ'ল ১৩৫ ± ৯ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ড (৪৮৬ ± ৩২ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ৩০২ ± ২০ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা; ২৬২ ± ১৭ কিলোমিটাৰ; ৪৪৩ ± ৩০ ফুট/ছেকেণ্ড)।[13] কিন্তু [[বতৰ ৰাডাৰ|ডপলাৰ বতৰ ৰাডাৰ]]ৰ দ্বাৰা জুখিব পৰা গতিক চৰকাৰী অভিলেখ বুলি গণ্য কৰা নহয়।[12] ===অন্য গ্ৰহত=== বহিঃগ্ৰহত বতাহৰ গতি বহু বেছি হ’ব পাৰে। ৱাৰউইক বিশ্ববিদ্যালয়ৰ বিজ্ঞানীসকলে ২০১৫ চনত নিৰ্ণয় কৰিছিল যে HD 189733b ৰ বতাহ প্ৰতি ছেকেণ্ডত ২,৪০০ মিটাৰ (৮,৬০০ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ৪,৭০০ কিলোমিটাৰ)। বিশ্ববিদ্যালয়খনে এক প্ৰেছ বিজ্ঞপ্তিযোগে ঘোষণা কৰে যে HD 189733b ৰ বতাহৰ গতি জুখিব পৰা পদ্ধতিসমূহ পৃথিৱীৰ দৰে বহিঃগ্ৰহত বতাহৰ গতি জুখিব পৰা যাব।[14] ==জোখ-মাখ== *মূল প্ৰবন্ধ: [[এনিমোমিটাৰ]] ==তথ্যসূত্ৰ== fkk77ko5e9rdkyi405sjix7w7qyhs0e 604298 604293 2026-05-03T18:02:25Z Pranamikaadhikary 27435 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 604298 wikitext text/x-wiki বতৰ বিজ্ঞানত '''বতাহৰ গতি''' বা বতাহ [[প্ৰবাহৰ গতি]] সাধাৰণতে উষ্ণতাৰ পৰিৱৰ্তনৰ বাবে উচ্চ চাপৰ পৰা নিম্ন চাপলৈ বায়ুৰ গতিৰ ফলত হোৱা মৌলিক বায়ুমণ্ডলীয় পৰিমাণ। বতাহৰ গতি এতিয়া সাধাৰণতে [[এনিমোমিটাৰ]]ৰ সহায়ত জুখিব পাৰি। বতাহৰ গতিবেগে বতৰৰ পূৰ্বাভাস, বিমান আৰু সামুদ্ৰিক কাৰ্য্যকলাপ, নিৰ্মাণ প্ৰকল্প, বহুতো উদ্ভিদ প্ৰজাতিৰ বৃদ্ধি আৰু বিপাকীয় ক্ৰিয়াৰ হাৰত প্ৰভাৱ পেলায় আৰু ইয়াৰ আন অগণন প্ৰভাৱ পৰে।[1] পৃথিৱীৰ ঘূৰ্ণনৰ বাবে বতাহৰ দিশ সাধাৰণতে আইছ’বাৰৰ প্ৰায় সমান্তৰাল (আৰু আশা কৰা ধৰণে লম্ব নহয়)। ==একক== [[প্ৰতি ছেকেণ্ডত মিটাৰ]] (m/s) হৈছে বেগৰ বাবে SI একক আৰু বতাহৰ গতিৰ প্ৰতিবেদন দিবলৈ বিশ্ব বতৰ বিজ্ঞান সংস্থাই পৰামৰ্শ দিয়া একক, আৰু অন্যান্যৰ লগতে নৰ্ডিক দেশসমূহৰ বতৰৰ পূৰ্বাভাসত ব্যৱহাৰ কৰা একক।[2] ২০১০ চনৰ পৰা আন্তৰ্জাতিক অসামৰিক বিমান পৰিবহণ সংস্থাই (ICAO) ৰাণৱেৰ কাষ চাপিলে বতাহৰ গতিৰ ৰিপৰ্ট দিবলৈ [[প্ৰতি ছেকেণ্ডত মিটাৰ]] ব্যৱহাৰ কৰাৰ পৰামৰ্শও দিয়ে, যিয়ে তেওঁলোকৰ পূৰ্বৰ পৰামৰ্শৰ ঠাইত [[প্ৰতি ঘণ্টাত কিলোমিটাৰ]] (কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা) ব্যৱহাৰ কৰাৰ পৰামৰ্শ দিয়ে।[3] ঐতিহাসিক কাৰণত আন একক যেনে [[মাইল প্ৰতি ঘণ্টা]] (mph), [[নট]] (kn),[4] আৰু [[প্ৰতি ছেকেণ্ডত ফুট]] (ft/s) আদিও কেতিয়াবা বতাহৰ গতি জুখিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ঐতিহাসিকভাৱে বতাহৰ গতিকো [[বিউফৰ্ট স্কেল]] ব্যৱহাৰ কৰি শ্ৰেণীভুক্ত কৰা হৈছে, যিটো সাগৰত বা স্থলভাগত বিশেষভাৱে নিৰ্ধাৰিত বতাহৰ প্ৰভাৱৰ দৃশ্যমান পৰ্যবেক্ষণৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি কৰা হয়। ==বতাহৰ গতিবেগক প্ৰভাৱিত কৰা কাৰক== বতাহৰ গতি কেইবাটাও কাৰক আৰু পৰিস্থিতিৰ দ্বাৰা প্ৰভাৱিত হয়, ই বিভিন্ন স্কেলত (মাইক্ৰ’ৰ পৰা মেক্ৰ’ স্কেললৈকে) কাম কৰে। ইয়াৰ ভিতৰত [[চাপ গ্ৰেডিয়েণ্ট]], [[ৰছবি ৱেভ]], [[জেট ষ্ট্ৰিম]], স্থানীয় বতৰৰ অৱস্থা আদি অন্তৰ্ভুক্ত। বতাহৰ গতি আৰু বতাহৰ দিশৰ মাজতো যোগসূত্ৰ পোৱা যায়, বিশেষকৈ চাপ গ্ৰেডিয়েণ্ট আৰু ভূখণ্ডৰ অৱস্থাৰ সৈতে। চাপ গ্ৰেডিয়েণ্টে বায়ুমণ্ডল বা পৃথিৱীৰ পৃষ্ঠত থকা দুটা বিন্দুৰ মাজত বায়ুৰ চাপৰ পাৰ্থক্য বৰ্ণনা কৰে। বতাহৰ গতিৰ বাবে ই অতি প্ৰয়োজনীয়, কাৰণ চাপৰ পাৰ্থক্য যিমানেই বেছি হ’ব সিমানেই বতাহ দ্ৰুতগতিত বৈ যায় (উচ্চ চাপৰ পৰা নিম্ন চাপলৈ) যাতে তাৰতম্যৰ ভাৰসাম্য ৰক্ষা কৰিব পৰা যায়। চাপ গ্ৰেডিয়েণ্টে ক’ৰিঅ’লিছ প্ৰভাৱ আৰু ঘৰ্ষণৰ সৈতে সংযুক্ত কৰিলে বতাহৰ দিশতো প্ৰভাৱ পেলায়। ৰছবি ৱেভ হৈছে [[ট্ৰপ’স্ফিয়াৰ]]স্তৰত প্ৰবল বতাহ। এইবোৰে বিশ্বব্যাপী কাম কৰে আৰু পশ্চিমৰ পৰা পূবলৈ গতি কৰে (সেয়েহে ইয়াক [[পশ্চিমা বতাহ]] বুলি জনা যায়)। ৰছবি ৱেভবোৰ নিজেই নিম্ন ট্ৰ’প’স্ফিয়াৰত অনুভৱ কৰা বতাহৰ গতিতকৈ বেলেগ। স্থানীয় বতৰৰ পৰিস্থিতিয়ে বতাহৰ গতিক প্ৰভাৱিত কৰাত মূল ভূমিকা পালন কৰে, কিয়নো অদ্ভুত বতৰ হিচাপে হাৰিকেন, বাৰিষা আৰু ঘূৰ্ণীবতাহৰ সৃষ্টিয়ে বতাহৰ প্ৰবাহৰ বেগত ভয়ংকৰভাৱে প্ৰভাৱিত কৰিব পাৰে।{{cn}} ==সৰ্বোচ্চ গতি== ===নন-টৰ্নেডিক=== টৰ্নেডোৰ সৈতে সম্পৰ্ক নোহোৱা আটাইতকৈ দ্ৰুত বতাহৰ গতি ১৯৯৬ চনৰ ১০ এপ্ৰিলত ক্ৰান্তীয় [[ঘূৰ্ণীবতাহ অলিভিয়া]] পাৰ হোৱাৰ সময়ত: অষ্ট্ৰেলিয়াৰ বেৰ' দ্বীপৰ এটা স্বয়ংক্ৰিয় বতৰ কেন্দ্ৰত সৰ্বোচ্চ বতাহৰ গতিবেগ ১১৩.৩ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ড (৪০৮ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ২৫৩ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা; ২২০.২ কিলোমিটাৰ; ৩৭২ ফুট/ছেকেণ্ড) পঞ্জীয়ন কৰা হৈছে[5][6] ডব্লিউ এম অ’ৰ মূল্যায়ন পেনেলে বতাহৰ ধুমুহাৰ মূল্যায়ন কৰি এনিমোমিটাৰটো যান্ত্ৰিকভাৱে সুস্থ আৰু ধুমুহা পৰিসংখ্যাগত সম্ভাৱনাৰ ভিতৰত থকা বুলি জানিব পাৰি ২০১০ চনত এই জোখ-মাখৰ অনুমোদন জনায়। এনিমোমিটাৰটো মাটিৰপৰা ১০ মিটাৰ ওপৰত (আৰু এইদৰে সমুদ্ৰপৃষ্ঠৰপৰা ৬৪ মিটাৰ) স্থাপন কৰা হৈছিল। ঘূৰ্ণীবতাহৰ সময়ত ৮৩ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ডতকৈ অধিক (৩০০ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ১৯০ মাইল প্ৰতি ঘণ্টাত; ১৬১ কিলোমিটাৰ; ২৭০ ফুট/ছেকেণ্ড) কেইবাটাও প্ৰচণ্ড ধুমুহা ৰেকৰ্ড কৰা হৈছিল, যাৰ সৰ্বোচ্চ ৫ মিনিটৰ গড় গতি আছিল ৪৯ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ড (১৮০ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ১১০ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা; ৯৫ কিলোমিটাৰ; ১৬০ ফুট/ছেকেণ্ড); প্ৰচণ্ড ধুমুহাৰ কাৰক আছিল গড় বতাহৰ গতিৰ ২.২৭–২.৭৫ গুণ। ধুমুহাৰ আৰ্হি আৰু স্কেলৰপৰা অনুমান কৰিব পাৰি যে ঘূৰ্ণীবতাহৰ ইতিমধ্যে শক্তিশালী [[চাকনৈয়া (ঘূৰ্ণীবতাহ)]]ত এটা মেছ'ভৰ্টেক্স নিহিত হৈ আছিল।[5] পৃথিৱীৰ পৃষ্ঠৰপৰা উচ্চতা যিয়েই নহওক কিয় জুখি উলিওৱা দ্বিতীয় আৰু তৃতীয় সৰ্বোচ্চ অটৰ্নেডিক বতাহৰ ধুমুহা ২০২৫ চনত [[মেলিছা হাৰিকেন]] আৰু ২০১০ চনত [[মেগি আমফান]]ৰপৰা হৈছিল, যাৰ সৰ্বোচ্চ জুখিব পৰা বতাহৰ গতি ক্ৰমে ২৫২ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা (৪০৬ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা) আৰু ২৪৮ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা (৩৯৯ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা) আছিল।[7] বৰ্তমানৰ হিচাপত(?) সমুদ্ৰপৃষ্ঠৰপৰা মাউণ্ট ৱাশ্বিংটন (নিউ হামচায়াৰ) মানৱ নিৰীক্ষণ কেন্দ্ৰত আনুষ্ঠানিকভাৱে ৰেকৰ্ড কৰা দ্বিতীয় সৰ্বোচ্চ পৃষ্ঠীয় বতাহৰ গতি ১০৩.২৬৬ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ড (৩৭১.৭৬ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ২৩১.০০ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা; ২০০.৭৩৩ কিলোমিটাৰ; ৩৩৮.৮০ ফুট/ছেকেণ্ড)। ১৯৩৪ চনৰ ১২ এপ্ৰিলত আমেৰিকাত গৰম তাঁৰৰ এনিমোমিটাৰ ব্যৱহাৰ কৰি। মাউণ্ট ৱাশ্বিংটনত ব্যৱহাৰৰ বাবে বিশেষভাৱে ডিজাইন কৰা এই এনিমোমিটাৰটো পিছলৈ আমেৰিকাৰ ৰাষ্ট্ৰীয় বতৰ ব্যুৰোৱে পৰীক্ষা কৰি সঠিক বুলি নিশ্চিত কৰে।[8] ===টৰ্নেডিক=== কিছুমান বায়ুমণ্ডলীয় পৰিঘটনাৰ ভিতৰত বতাহৰ গতিবেগ (যেনে [[ঘূৰ্ণীবতাহ]])ৰ এই মানসমূহ বহু পৰিমাণে অতিক্ৰম কৰিব পাৰে কিন্তু কেতিয়াও সঠিকভাৱে জুখিব পৰা হোৱা নাই। এই টৰ্নেডিক বতাহবোৰ প্ৰত্যক্ষভাৱে জুখিব পৰাটো খুব কমেইহে হয়, কিয়নো হিংস্ৰ বতাহে যন্ত্ৰবোৰ ধ্বংস কৰি পেলাব। গতি অনুমান কৰাৰ এটা পদ্ধতি হ'ল ডপলাৰ অন হুইল বা মোবাইল ডপলাৰ বতৰ ৰাডাৰ ব্যৱহাৰ কৰি দূৰৈৰ পৰা বতাহৰ গতি জুখিব লাগে।[9] এই পদ্ধতি ব্যৱহাৰ কৰি ওকলাহোমা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ মালিকানাধীন আৰু পৰিচালিত এটা মোবাইল ৰাডাৰে (RaXPol) ২০১৩ চনৰ এল ৰেনো টৰ্নেডোৰ ভিতৰত প্ৰতি ছেকেণ্ডত ১৫০ মিটাৰ (৩৪০ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা; ৫৪০ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা) পৰ্যন্ত বতাহৰ ৰেকৰ্ড কৰে, যিটো ইতিহাসত ৰাডাৰে পৰ্যবেক্ষণ কৰা আটাইতকৈ দ্ৰুত বতাহৰ চিহ্নিত কৰে।[10] ১৯৯৯ চনত ৩ মে'ত ওকলাহোমাত হোৱা ব্ৰীজ ক্ৰিক–মূৰ টৰ্নেডোৰ সময়ত এটা ভ্ৰাম্যমাণ ৰাডাৰে ১৩৫ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ড (৪৯০ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ৩০০ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা; ২৬২ কিলোমিটাৰ; ৪৪০ ফুট/ছেকেণ্ড) পৰ্যন্ত বতাহ জুখিছিল,[11] যদিও আন এটা সংখ্যা আছিল ১৪২ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ড (৫১০ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ৩২০ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা; ২৭৬ কিলোমিটাৰ; ৪৭০ ফুট/ছেকেণ্ড) একেটা টৰ্নেডোৰ বাবেও উদ্ধৃত কৰা হৈছে।[12] চেণ্টাৰ ফৰ ছিভিয়াৰ ৱেদাৰ ৰিচাৰ্চে সেই জোখৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা আন এটা সংখ্যা হ'ল ১৩৫ ± ৯ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ড (৪৮৬ ± ৩২ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ৩০২ ± ২০ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা; ২৬২ ± ১৭ কিলোমিটাৰ; ৪৪৩ ± ৩০ ফুট/ছেকেণ্ড)।[13] কিন্তু [[বতৰ ৰাডাৰ|ডপলাৰ বতৰ ৰাডাৰ]]ৰ দ্বাৰা জুখিব পৰা গতিক চৰকাৰী অভিলেখ বুলি গণ্য কৰা নহয়।[12] ===অন্য গ্ৰহত=== বহিঃগ্ৰহত বতাহৰ গতি বহু বেছি হ’ব পাৰে। ৱাৰউইক বিশ্ববিদ্যালয়ৰ বিজ্ঞানীসকলে ২০১৫ চনত নিৰ্ণয় কৰিছিল যে HD 189733b ৰ বতাহ প্ৰতি ছেকেণ্ডত ২,৪০০ মিটাৰ (৮,৬০০ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ৪,৭০০ কিলোমিটাৰ)। বিশ্ববিদ্যালয়খনে এক প্ৰেছ বিজ্ঞপ্তিযোগে ঘোষণা কৰে যে HD 189733b ৰ বতাহৰ গতি জুখিব পৰা পদ্ধতিসমূহ পৃথিৱীৰ দৰে বহিঃগ্ৰহত বতাহৰ গতি জুখিব পৰা যাব।[14] ==জোখ-মাখ== *মূল প্ৰবন্ধ: [[এনিমোমিটাৰ]] বতাহৰ গতি জুখিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা সঁজুলিসমূহৰ ভিতৰত এনিমোমিটাৰ হৈছে অন্যতম।[15] ই এটা উলম্ব স্তম্ভ আৰু তিনিটা বা চাৰিটা অৱতল কাপৰে গঠিত এটা যন্ত্ৰ, এনিমোমিটাৰে বায়ুৰ কণিকাৰ অনুভূমিক গতি (বতাহৰ গতি) ধৰি ৰাখে। পৰম্পৰাগত কাপ-এণ্ড-ভেন এনিমোমিটাৰৰ দৰে নহয়, আল্ট্ৰাছ’নিক বতাহৰ চেন্সৰৰ কোনো চলন্ত অংশ নাথাকে আৰু সেয়েহে ইয়াক বতাহৰ গতি জুখিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয় যিবোৰ প্ৰয়োগত ৰক্ষণাবেক্ষণ-বিহীন পৰিৱেশনৰ প্ৰয়োজন হয়, যেনে বতাহৰ টাৰ্বাইনৰ ওপৰত। নামটোৱেই কোৱাৰ দৰে আল্ট্ৰাছ’নিক বতাহৰ চেন্সৰে উচ্চ কম্পনাঙ্ক শব্দ ব্যৱহাৰ কৰি বতাহৰ গতি জুখিব পাৰে। আল্ট্ৰাছ’নিক এনিমোমিটাৰত দুটা বা তিনিটাযোৰ শব্দ ট্ৰেন্সমিটাৰ আৰু ৰিচিভাৰ থাকে। প্ৰতিটো ট্ৰেন্সমিটাৰে নিজৰ ৰিচিভাৰলৈ অহৰহ উচ্চ কম্পনাঙ্ক শব্দ বিম কৰে। ভিতৰৰ ইলেক্ট্ৰনিক বৰ্তনীবোৰে শব্দটোৱে প্ৰতিটো ট্ৰেন্সমিটাৰৰপৰা সংশ্লিষ্ট ৰিচিভাৰলৈ যাত্ৰা কৰিবলৈ লোৱা সময় জুখিব পাৰে। বতাহ কেনেকৈ বয় তাৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি কিছুমান শব্দৰ ৰশ্মি আনবোৰতকৈ বেছি প্ৰভাবিত হ’ব, যাৰ ফলত ইয়াৰ গতি লেহেমীয়া হ’ব বা ইয়াৰ গতি অতি সামান্য হ’ব। বৰ্তনীবোৰে ৰশ্মিৰ গতিৰ পাৰ্থক্য জুখিব আৰু সেইটো ব্যৱহাৰ কৰি বতাহ কিমান বেগেৰে বলিছে সেইটো গণনা কৰে।[16] একাউষ্টিক ৰেজোনেন্স উইণ্ড চেন্সৰ হৈছে আল্ট্ৰাছ’নিক চেন্সৰৰ এটা ভিন্নতা। উৰণৰ সময় জোখাৰ পৰিৱৰ্তে শব্দ অনুনাদ চেন্সৰসমূহে উদ্দেশ্যপ্ৰণোদিতভাৱে নিৰ্মিত সৰু গহ্বৰৰ ভিতৰত অনুনাদী শব্দ তৰংগ ব্যৱহাৰ কৰে। গহ্বৰটোত নিৰ্মিত আল্ট্ৰাছ’নিক ট্ৰেন্সডুচাৰৰ এটা এৰে, যিবোৰ আল্ট্ৰাছ’নিক কম্পাঙ্কত পৃথক ষ্টেণ্ডিং-ৱেভ পেটাৰ্ণ সৃষ্টি কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। বতাহ গহ্বৰৰ মাজেৰে পাৰ হৈ যোৱাৰ লগে লগে ঢৌৰ ধৰ্মৰ পৰিৱৰ্তন ঘটে (ফেজ শ্বিফ্ট)। প্ৰতিটো ট্ৰেন্সডুচাৰে গ্ৰহণ কৰা সংকেতসমূহৰ ফেজ শ্বিফ্টৰ পৰিমাণ জুখি, আৰু তাৰ পিছত তথ্যসমূহ গাণিতিকভাৱে প্ৰক্ৰিয়াকৰণ কৰি, চেন্সৰে বতাহৰ গতি আৰু দিশৰ সঠিক অনুভূমিক জোখ প্ৰদান কৰিবলৈ সক্ষম হয়।[17] বতাহৰ বেগ জুখিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা আন এটা সঁজুলি হ’ল পিটট টিউবৰ সৈতে সংযুক্ত জিপিএছ।{{cn}}। তৰল প্ৰৱাহৰ বেগৰ সঁজুলি, [[পিটট টিউব]] মূলতঃ বিমানৰ বায়ুৰ বেগ নিৰ্ণয় কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ==তথ্যসূত্ৰ== sa81b4sby8oqbi49cwfx4yx6oezgthz 604299 604298 2026-05-03T18:03:15Z Pranamikaadhikary 27435 /* জোখ-মাখ */ 604299 wikitext text/x-wiki বতৰ বিজ্ঞানত '''বতাহৰ গতি''' বা বতাহ [[প্ৰবাহৰ গতি]] সাধাৰণতে উষ্ণতাৰ পৰিৱৰ্তনৰ বাবে উচ্চ চাপৰ পৰা নিম্ন চাপলৈ বায়ুৰ গতিৰ ফলত হোৱা মৌলিক বায়ুমণ্ডলীয় পৰিমাণ। বতাহৰ গতি এতিয়া সাধাৰণতে [[এনিমোমিটাৰ]]ৰ সহায়ত জুখিব পাৰি। বতাহৰ গতিবেগে বতৰৰ পূৰ্বাভাস, বিমান আৰু সামুদ্ৰিক কাৰ্য্যকলাপ, নিৰ্মাণ প্ৰকল্প, বহুতো উদ্ভিদ প্ৰজাতিৰ বৃদ্ধি আৰু বিপাকীয় ক্ৰিয়াৰ হাৰত প্ৰভাৱ পেলায় আৰু ইয়াৰ আন অগণন প্ৰভাৱ পৰে।[1] পৃথিৱীৰ ঘূৰ্ণনৰ বাবে বতাহৰ দিশ সাধাৰণতে আইছ’বাৰৰ প্ৰায় সমান্তৰাল (আৰু আশা কৰা ধৰণে লম্ব নহয়)। ==একক== [[প্ৰতি ছেকেণ্ডত মিটাৰ]] (m/s) হৈছে বেগৰ বাবে SI একক আৰু বতাহৰ গতিৰ প্ৰতিবেদন দিবলৈ বিশ্ব বতৰ বিজ্ঞান সংস্থাই পৰামৰ্শ দিয়া একক, আৰু অন্যান্যৰ লগতে নৰ্ডিক দেশসমূহৰ বতৰৰ পূৰ্বাভাসত ব্যৱহাৰ কৰা একক।[2] ২০১০ চনৰ পৰা আন্তৰ্জাতিক অসামৰিক বিমান পৰিবহণ সংস্থাই (ICAO) ৰাণৱেৰ কাষ চাপিলে বতাহৰ গতিৰ ৰিপৰ্ট দিবলৈ [[প্ৰতি ছেকেণ্ডত মিটাৰ]] ব্যৱহাৰ কৰাৰ পৰামৰ্শও দিয়ে, যিয়ে তেওঁলোকৰ পূৰ্বৰ পৰামৰ্শৰ ঠাইত [[প্ৰতি ঘণ্টাত কিলোমিটাৰ]] (কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা) ব্যৱহাৰ কৰাৰ পৰামৰ্শ দিয়ে।[3] ঐতিহাসিক কাৰণত আন একক যেনে [[মাইল প্ৰতি ঘণ্টা]] (mph), [[নট]] (kn),[4] আৰু [[প্ৰতি ছেকেণ্ডত ফুট]] (ft/s) আদিও কেতিয়াবা বতাহৰ গতি জুখিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ঐতিহাসিকভাৱে বতাহৰ গতিকো [[বিউফৰ্ট স্কেল]] ব্যৱহাৰ কৰি শ্ৰেণীভুক্ত কৰা হৈছে, যিটো সাগৰত বা স্থলভাগত বিশেষভাৱে নিৰ্ধাৰিত বতাহৰ প্ৰভাৱৰ দৃশ্যমান পৰ্যবেক্ষণৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি কৰা হয়। ==বতাহৰ গতিবেগক প্ৰভাৱিত কৰা কাৰক== বতাহৰ গতি কেইবাটাও কাৰক আৰু পৰিস্থিতিৰ দ্বাৰা প্ৰভাৱিত হয়, ই বিভিন্ন স্কেলত (মাইক্ৰ’ৰ পৰা মেক্ৰ’ স্কেললৈকে) কাম কৰে। ইয়াৰ ভিতৰত [[চাপ গ্ৰেডিয়েণ্ট]], [[ৰছবি ৱেভ]], [[জেট ষ্ট্ৰিম]], স্থানীয় বতৰৰ অৱস্থা আদি অন্তৰ্ভুক্ত। বতাহৰ গতি আৰু বতাহৰ দিশৰ মাজতো যোগসূত্ৰ পোৱা যায়, বিশেষকৈ চাপ গ্ৰেডিয়েণ্ট আৰু ভূখণ্ডৰ অৱস্থাৰ সৈতে। চাপ গ্ৰেডিয়েণ্টে বায়ুমণ্ডল বা পৃথিৱীৰ পৃষ্ঠত থকা দুটা বিন্দুৰ মাজত বায়ুৰ চাপৰ পাৰ্থক্য বৰ্ণনা কৰে। বতাহৰ গতিৰ বাবে ই অতি প্ৰয়োজনীয়, কাৰণ চাপৰ পাৰ্থক্য যিমানেই বেছি হ’ব সিমানেই বতাহ দ্ৰুতগতিত বৈ যায় (উচ্চ চাপৰ পৰা নিম্ন চাপলৈ) যাতে তাৰতম্যৰ ভাৰসাম্য ৰক্ষা কৰিব পৰা যায়। চাপ গ্ৰেডিয়েণ্টে ক’ৰিঅ’লিছ প্ৰভাৱ আৰু ঘৰ্ষণৰ সৈতে সংযুক্ত কৰিলে বতাহৰ দিশতো প্ৰভাৱ পেলায়। ৰছবি ৱেভ হৈছে [[ট্ৰপ’স্ফিয়াৰ]]স্তৰত প্ৰবল বতাহ। এইবোৰে বিশ্বব্যাপী কাম কৰে আৰু পশ্চিমৰ পৰা পূবলৈ গতি কৰে (সেয়েহে ইয়াক [[পশ্চিমা বতাহ]] বুলি জনা যায়)। ৰছবি ৱেভবোৰ নিজেই নিম্ন ট্ৰ’প’স্ফিয়াৰত অনুভৱ কৰা বতাহৰ গতিতকৈ বেলেগ। স্থানীয় বতৰৰ পৰিস্থিতিয়ে বতাহৰ গতিক প্ৰভাৱিত কৰাত মূল ভূমিকা পালন কৰে, কিয়নো অদ্ভুত বতৰ হিচাপে হাৰিকেন, বাৰিষা আৰু ঘূৰ্ণীবতাহৰ সৃষ্টিয়ে বতাহৰ প্ৰবাহৰ বেগত ভয়ংকৰভাৱে প্ৰভাৱিত কৰিব পাৰে।{{cn}} ==সৰ্বোচ্চ গতি== ===নন-টৰ্নেডিক=== টৰ্নেডোৰ সৈতে সম্পৰ্ক নোহোৱা আটাইতকৈ দ্ৰুত বতাহৰ গতি ১৯৯৬ চনৰ ১০ এপ্ৰিলত ক্ৰান্তীয় [[ঘূৰ্ণীবতাহ অলিভিয়া]] পাৰ হোৱাৰ সময়ত: অষ্ট্ৰেলিয়াৰ বেৰ' দ্বীপৰ এটা স্বয়ংক্ৰিয় বতৰ কেন্দ্ৰত সৰ্বোচ্চ বতাহৰ গতিবেগ ১১৩.৩ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ড (৪০৮ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ২৫৩ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা; ২২০.২ কিলোমিটাৰ; ৩৭২ ফুট/ছেকেণ্ড) পঞ্জীয়ন কৰা হৈছে[5][6] ডব্লিউ এম অ’ৰ মূল্যায়ন পেনেলে বতাহৰ ধুমুহাৰ মূল্যায়ন কৰি এনিমোমিটাৰটো যান্ত্ৰিকভাৱে সুস্থ আৰু ধুমুহা পৰিসংখ্যাগত সম্ভাৱনাৰ ভিতৰত থকা বুলি জানিব পাৰি ২০১০ চনত এই জোখ-মাখৰ অনুমোদন জনায়। এনিমোমিটাৰটো মাটিৰপৰা ১০ মিটাৰ ওপৰত (আৰু এইদৰে সমুদ্ৰপৃষ্ঠৰপৰা ৬৪ মিটাৰ) স্থাপন কৰা হৈছিল। ঘূৰ্ণীবতাহৰ সময়ত ৮৩ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ডতকৈ অধিক (৩০০ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ১৯০ মাইল প্ৰতি ঘণ্টাত; ১৬১ কিলোমিটাৰ; ২৭০ ফুট/ছেকেণ্ড) কেইবাটাও প্ৰচণ্ড ধুমুহা ৰেকৰ্ড কৰা হৈছিল, যাৰ সৰ্বোচ্চ ৫ মিনিটৰ গড় গতি আছিল ৪৯ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ড (১৮০ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ১১০ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা; ৯৫ কিলোমিটাৰ; ১৬০ ফুট/ছেকেণ্ড); প্ৰচণ্ড ধুমুহাৰ কাৰক আছিল গড় বতাহৰ গতিৰ ২.২৭–২.৭৫ গুণ। ধুমুহাৰ আৰ্হি আৰু স্কেলৰপৰা অনুমান কৰিব পাৰি যে ঘূৰ্ণীবতাহৰ ইতিমধ্যে শক্তিশালী [[চাকনৈয়া (ঘূৰ্ণীবতাহ)]]ত এটা মেছ'ভৰ্টেক্স নিহিত হৈ আছিল।[5] পৃথিৱীৰ পৃষ্ঠৰপৰা উচ্চতা যিয়েই নহওক কিয় জুখি উলিওৱা দ্বিতীয় আৰু তৃতীয় সৰ্বোচ্চ অটৰ্নেডিক বতাহৰ ধুমুহা ২০২৫ চনত [[মেলিছা হাৰিকেন]] আৰু ২০১০ চনত [[মেগি আমফান]]ৰপৰা হৈছিল, যাৰ সৰ্বোচ্চ জুখিব পৰা বতাহৰ গতি ক্ৰমে ২৫২ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা (৪০৬ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা) আৰু ২৪৮ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা (৩৯৯ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা) আছিল।[7] বৰ্তমানৰ হিচাপত(?) সমুদ্ৰপৃষ্ঠৰপৰা মাউণ্ট ৱাশ্বিংটন (নিউ হামচায়াৰ) মানৱ নিৰীক্ষণ কেন্দ্ৰত আনুষ্ঠানিকভাৱে ৰেকৰ্ড কৰা দ্বিতীয় সৰ্বোচ্চ পৃষ্ঠীয় বতাহৰ গতি ১০৩.২৬৬ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ড (৩৭১.৭৬ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ২৩১.০০ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা; ২০০.৭৩৩ কিলোমিটাৰ; ৩৩৮.৮০ ফুট/ছেকেণ্ড)। ১৯৩৪ চনৰ ১২ এপ্ৰিলত আমেৰিকাত গৰম তাঁৰৰ এনিমোমিটাৰ ব্যৱহাৰ কৰি। মাউণ্ট ৱাশ্বিংটনত ব্যৱহাৰৰ বাবে বিশেষভাৱে ডিজাইন কৰা এই এনিমোমিটাৰটো পিছলৈ আমেৰিকাৰ ৰাষ্ট্ৰীয় বতৰ ব্যুৰোৱে পৰীক্ষা কৰি সঠিক বুলি নিশ্চিত কৰে।[8] ===টৰ্নেডিক=== কিছুমান বায়ুমণ্ডলীয় পৰিঘটনাৰ ভিতৰত বতাহৰ গতিবেগ (যেনে [[ঘূৰ্ণীবতাহ]])ৰ এই মানসমূহ বহু পৰিমাণে অতিক্ৰম কৰিব পাৰে কিন্তু কেতিয়াও সঠিকভাৱে জুখিব পৰা হোৱা নাই। এই টৰ্নেডিক বতাহবোৰ প্ৰত্যক্ষভাৱে জুখিব পৰাটো খুব কমেইহে হয়, কিয়নো হিংস্ৰ বতাহে যন্ত্ৰবোৰ ধ্বংস কৰি পেলাব। গতি অনুমান কৰাৰ এটা পদ্ধতি হ'ল ডপলাৰ অন হুইল বা মোবাইল ডপলাৰ বতৰ ৰাডাৰ ব্যৱহাৰ কৰি দূৰৈৰ পৰা বতাহৰ গতি জুখিব লাগে।[9] এই পদ্ধতি ব্যৱহাৰ কৰি ওকলাহোমা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ মালিকানাধীন আৰু পৰিচালিত এটা মোবাইল ৰাডাৰে (RaXPol) ২০১৩ চনৰ এল ৰেনো টৰ্নেডোৰ ভিতৰত প্ৰতি ছেকেণ্ডত ১৫০ মিটাৰ (৩৪০ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা; ৫৪০ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা) পৰ্যন্ত বতাহৰ ৰেকৰ্ড কৰে, যিটো ইতিহাসত ৰাডাৰে পৰ্যবেক্ষণ কৰা আটাইতকৈ দ্ৰুত বতাহৰ চিহ্নিত কৰে।[10] ১৯৯৯ চনত ৩ মে'ত ওকলাহোমাত হোৱা ব্ৰীজ ক্ৰিক–মূৰ টৰ্নেডোৰ সময়ত এটা ভ্ৰাম্যমাণ ৰাডাৰে ১৩৫ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ড (৪৯০ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ৩০০ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা; ২৬২ কিলোমিটাৰ; ৪৪০ ফুট/ছেকেণ্ড) পৰ্যন্ত বতাহ জুখিছিল,[11] যদিও আন এটা সংখ্যা আছিল ১৪২ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ড (৫১০ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ৩২০ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা; ২৭৬ কিলোমিটাৰ; ৪৭০ ফুট/ছেকেণ্ড) একেটা টৰ্নেডোৰ বাবেও উদ্ধৃত কৰা হৈছে।[12] চেণ্টাৰ ফৰ ছিভিয়াৰ ৱেদাৰ ৰিচাৰ্চে সেই জোখৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা আন এটা সংখ্যা হ'ল ১৩৫ ± ৯ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ড (৪৮৬ ± ৩২ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ৩০২ ± ২০ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা; ২৬২ ± ১৭ কিলোমিটাৰ; ৪৪৩ ± ৩০ ফুট/ছেকেণ্ড)।[13] কিন্তু [[বতৰ ৰাডাৰ|ডপলাৰ বতৰ ৰাডাৰ]]ৰ দ্বাৰা জুখিব পৰা গতিক চৰকাৰী অভিলেখ বুলি গণ্য কৰা নহয়।[12] ===অন্য গ্ৰহত=== বহিঃগ্ৰহত বতাহৰ গতি বহু বেছি হ’ব পাৰে। ৱাৰউইক বিশ্ববিদ্যালয়ৰ বিজ্ঞানীসকলে ২০১৫ চনত নিৰ্ণয় কৰিছিল যে HD 189733b ৰ বতাহ প্ৰতি ছেকেণ্ডত ২,৪০০ মিটাৰ (৮,৬০০ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ৪,৭০০ কিলোমিটাৰ)। বিশ্ববিদ্যালয়খনে এক প্ৰেছ বিজ্ঞপ্তিযোগে ঘোষণা কৰে যে HD 189733b ৰ বতাহৰ গতি জুখিব পৰা পদ্ধতিসমূহ পৃথিৱীৰ দৰে বহিঃগ্ৰহত বতাহৰ গতি জুখিব পৰা যাব।[14] ==জোখ-মাখ== *মূল প্ৰবন্ধ: [[এনিমোমিটাৰ]] বতাহৰ গতি জুখিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা সঁজুলিসমূহৰ ভিতৰত এনিমোমিটাৰ হৈছে অন্যতম।[15] ই এটা উলম্ব স্তম্ভ আৰু তিনিটা বা চাৰিটা অৱতল কাপৰে গঠিত এটা যন্ত্ৰ, এনিমোমিটাৰে বায়ুৰ কণিকাৰ অনুভূমিক গতি (বতাহৰ গতি) ধৰি ৰাখে। পৰম্পৰাগত কাপ-এণ্ড-ভেন এনিমোমিটাৰৰ দৰে নহয়, আল্ট্ৰাছ’নিক বতাহৰ চেন্সৰৰ কোনো চলন্ত অংশ নাথাকে আৰু সেয়েহে ইয়াক বতাহৰ গতি জুখিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয় যিবোৰ প্ৰয়োগত ৰক্ষণাবেক্ষণ-বিহীন পৰিৱেশনৰ প্ৰয়োজন হয়, যেনে বতাহৰ টাৰ্বাইনৰ ওপৰত। নামটোৱেই কোৱাৰ দৰে আল্ট্ৰাছ’নিক বতাহৰ চেন্সৰে উচ্চ কম্পনাঙ্ক শব্দ ব্যৱহাৰ কৰি বতাহৰ গতি জুখিব পাৰে। আল্ট্ৰাছ’নিক এনিমোমিটাৰত দুটা বা তিনিটাযোৰ শব্দ ট্ৰেন্সমিটাৰ আৰু ৰিচিভাৰ থাকে। প্ৰতিটো ট্ৰেন্সমিটাৰে নিজৰ ৰিচিভাৰলৈ অহৰহ উচ্চ কম্পনাঙ্ক শব্দ বিম কৰে। ভিতৰৰ ইলেক্ট্ৰনিক বৰ্তনীবোৰে শব্দটোৱে প্ৰতিটো ট্ৰেন্সমিটাৰৰপৰা সংশ্লিষ্ট ৰিচিভাৰলৈ যাত্ৰা কৰিবলৈ লোৱা সময় জুখিব পাৰে। বতাহ কেনেকৈ বয় তাৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি কিছুমান শব্দৰ ৰশ্মি আনবোৰতকৈ বেছি প্ৰভাবিত হ’ব, যাৰ ফলত ইয়াৰ গতি লেহেমীয়া হ’ব বা ইয়াৰ গতি অতি সামান্য হ’ব। বৰ্তনীবোৰে ৰশ্মিৰ গতিৰ পাৰ্থক্য জুখিব আৰু সেইটো ব্যৱহাৰ কৰি বতাহ কিমান বেগেৰে বলিছে সেইটো গণনা কৰে।[16] একাউষ্টিক ৰেজোনেন্স উইণ্ড চেন্সৰ হৈছে আল্ট্ৰাছ’নিক চেন্সৰৰ এটা ভিন্নতা। উৰণৰ সময় জোখাৰ পৰিৱৰ্তে শব্দ অনুনাদ চেন্সৰসমূহে উদ্দেশ্যপ্ৰণোদিতভাৱে নিৰ্মিত সৰু গহ্বৰৰ ভিতৰত অনুনাদী শব্দ তৰংগ ব্যৱহাৰ কৰে। গহ্বৰটোত নিৰ্মিত আল্ট্ৰাছ’নিক ট্ৰেন্সডুচাৰৰ এটা এৰে, যিবোৰ আল্ট্ৰাছ’নিক কম্পাঙ্কত পৃথক ষ্টেণ্ডিং-ৱেভ পেটাৰ্ণ সৃষ্টি কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। বতাহ গহ্বৰৰ মাজেৰে পাৰ হৈ যোৱাৰ লগে লগে ঢৌৰ ধৰ্মৰ পৰিৱৰ্তন ঘটে (ফেজ শ্বিফ্ট)। প্ৰতিটো ট্ৰেন্সডুচাৰে গ্ৰহণ কৰা সংকেতসমূহৰ ফেজ শ্বিফ্টৰ পৰিমাণ জুখি, আৰু তাৰ পিছত তথ্যসমূহ গাণিতিকভাৱে প্ৰক্ৰিয়াকৰণ কৰি, চেন্সৰে বতাহৰ গতি আৰু দিশৰ সঠিক অনুভূমিক জোখ প্ৰদান কৰিবলৈ সক্ষম হয়।[17] বতাহৰ বেগ জুখিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা আন এটা সঁজুলি হ’ল পিটট টিউবৰ সৈতে সংযুক্ত জিপিএছ।{{cn}}। তৰল প্ৰৱাহৰ বেগৰ সঁজুলি, [[পিটট টিউব]] মূলতঃ বিমানৰ বায়ুৰ বেগ নিৰ্ণয় কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ==গঠনৰ আৰ্হি== ==তথ্যসূত্ৰ== cjg5d1q9ht8yeml7vzx556zftuutbmr 604301 604299 2026-05-03T18:04:07Z Pranamikaadhikary 27435 /* গঠনৰ আৰ্হি */ 604301 wikitext text/x-wiki বতৰ বিজ্ঞানত '''বতাহৰ গতি''' বা বতাহ [[প্ৰবাহৰ গতি]] সাধাৰণতে উষ্ণতাৰ পৰিৱৰ্তনৰ বাবে উচ্চ চাপৰ পৰা নিম্ন চাপলৈ বায়ুৰ গতিৰ ফলত হোৱা মৌলিক বায়ুমণ্ডলীয় পৰিমাণ। বতাহৰ গতি এতিয়া সাধাৰণতে [[এনিমোমিটাৰ]]ৰ সহায়ত জুখিব পাৰি। বতাহৰ গতিবেগে বতৰৰ পূৰ্বাভাস, বিমান আৰু সামুদ্ৰিক কাৰ্য্যকলাপ, নিৰ্মাণ প্ৰকল্প, বহুতো উদ্ভিদ প্ৰজাতিৰ বৃদ্ধি আৰু বিপাকীয় ক্ৰিয়াৰ হাৰত প্ৰভাৱ পেলায় আৰু ইয়াৰ আন অগণন প্ৰভাৱ পৰে।[1] পৃথিৱীৰ ঘূৰ্ণনৰ বাবে বতাহৰ দিশ সাধাৰণতে আইছ’বাৰৰ প্ৰায় সমান্তৰাল (আৰু আশা কৰা ধৰণে লম্ব নহয়)। ==একক== [[প্ৰতি ছেকেণ্ডত মিটাৰ]] (m/s) হৈছে বেগৰ বাবে SI একক আৰু বতাহৰ গতিৰ প্ৰতিবেদন দিবলৈ বিশ্ব বতৰ বিজ্ঞান সংস্থাই পৰামৰ্শ দিয়া একক, আৰু অন্যান্যৰ লগতে নৰ্ডিক দেশসমূহৰ বতৰৰ পূৰ্বাভাসত ব্যৱহাৰ কৰা একক।[2] ২০১০ চনৰ পৰা আন্তৰ্জাতিক অসামৰিক বিমান পৰিবহণ সংস্থাই (ICAO) ৰাণৱেৰ কাষ চাপিলে বতাহৰ গতিৰ ৰিপৰ্ট দিবলৈ [[প্ৰতি ছেকেণ্ডত মিটাৰ]] ব্যৱহাৰ কৰাৰ পৰামৰ্শও দিয়ে, যিয়ে তেওঁলোকৰ পূৰ্বৰ পৰামৰ্শৰ ঠাইত [[প্ৰতি ঘণ্টাত কিলোমিটাৰ]] (কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা) ব্যৱহাৰ কৰাৰ পৰামৰ্শ দিয়ে।[3] ঐতিহাসিক কাৰণত আন একক যেনে [[মাইল প্ৰতি ঘণ্টা]] (mph), [[নট]] (kn),[4] আৰু [[প্ৰতি ছেকেণ্ডত ফুট]] (ft/s) আদিও কেতিয়াবা বতাহৰ গতি জুখিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ঐতিহাসিকভাৱে বতাহৰ গতিকো [[বিউফৰ্ট স্কেল]] ব্যৱহাৰ কৰি শ্ৰেণীভুক্ত কৰা হৈছে, যিটো সাগৰত বা স্থলভাগত বিশেষভাৱে নিৰ্ধাৰিত বতাহৰ প্ৰভাৱৰ দৃশ্যমান পৰ্যবেক্ষণৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি কৰা হয়। ==বতাহৰ গতিবেগক প্ৰভাৱিত কৰা কাৰক== বতাহৰ গতি কেইবাটাও কাৰক আৰু পৰিস্থিতিৰ দ্বাৰা প্ৰভাৱিত হয়, ই বিভিন্ন স্কেলত (মাইক্ৰ’ৰ পৰা মেক্ৰ’ স্কেললৈকে) কাম কৰে। ইয়াৰ ভিতৰত [[চাপ গ্ৰেডিয়েণ্ট]], [[ৰছবি ৱেভ]], [[জেট ষ্ট্ৰিম]], স্থানীয় বতৰৰ অৱস্থা আদি অন্তৰ্ভুক্ত। বতাহৰ গতি আৰু বতাহৰ দিশৰ মাজতো যোগসূত্ৰ পোৱা যায়, বিশেষকৈ চাপ গ্ৰেডিয়েণ্ট আৰু ভূখণ্ডৰ অৱস্থাৰ সৈতে। চাপ গ্ৰেডিয়েণ্টে বায়ুমণ্ডল বা পৃথিৱীৰ পৃষ্ঠত থকা দুটা বিন্দুৰ মাজত বায়ুৰ চাপৰ পাৰ্থক্য বৰ্ণনা কৰে। বতাহৰ গতিৰ বাবে ই অতি প্ৰয়োজনীয়, কাৰণ চাপৰ পাৰ্থক্য যিমানেই বেছি হ’ব সিমানেই বতাহ দ্ৰুতগতিত বৈ যায় (উচ্চ চাপৰ পৰা নিম্ন চাপলৈ) যাতে তাৰতম্যৰ ভাৰসাম্য ৰক্ষা কৰিব পৰা যায়। চাপ গ্ৰেডিয়েণ্টে ক’ৰিঅ’লিছ প্ৰভাৱ আৰু ঘৰ্ষণৰ সৈতে সংযুক্ত কৰিলে বতাহৰ দিশতো প্ৰভাৱ পেলায়। ৰছবি ৱেভ হৈছে [[ট্ৰপ’স্ফিয়াৰ]]স্তৰত প্ৰবল বতাহ। এইবোৰে বিশ্বব্যাপী কাম কৰে আৰু পশ্চিমৰ পৰা পূবলৈ গতি কৰে (সেয়েহে ইয়াক [[পশ্চিমা বতাহ]] বুলি জনা যায়)। ৰছবি ৱেভবোৰ নিজেই নিম্ন ট্ৰ’প’স্ফিয়াৰত অনুভৱ কৰা বতাহৰ গতিতকৈ বেলেগ। স্থানীয় বতৰৰ পৰিস্থিতিয়ে বতাহৰ গতিক প্ৰভাৱিত কৰাত মূল ভূমিকা পালন কৰে, কিয়নো অদ্ভুত বতৰ হিচাপে হাৰিকেন, বাৰিষা আৰু ঘূৰ্ণীবতাহৰ সৃষ্টিয়ে বতাহৰ প্ৰবাহৰ বেগত ভয়ংকৰভাৱে প্ৰভাৱিত কৰিব পাৰে।{{cn}} ==সৰ্বোচ্চ গতি== ===নন-টৰ্নেডিক=== টৰ্নেডোৰ সৈতে সম্পৰ্ক নোহোৱা আটাইতকৈ দ্ৰুত বতাহৰ গতি ১৯৯৬ চনৰ ১০ এপ্ৰিলত ক্ৰান্তীয় [[ঘূৰ্ণীবতাহ অলিভিয়া]] পাৰ হোৱাৰ সময়ত: অষ্ট্ৰেলিয়াৰ বেৰ' দ্বীপৰ এটা স্বয়ংক্ৰিয় বতৰ কেন্দ্ৰত সৰ্বোচ্চ বতাহৰ গতিবেগ ১১৩.৩ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ড (৪০৮ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ২৫৩ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা; ২২০.২ কিলোমিটাৰ; ৩৭২ ফুট/ছেকেণ্ড) পঞ্জীয়ন কৰা হৈছে[5][6] ডব্লিউ এম অ’ৰ মূল্যায়ন পেনেলে বতাহৰ ধুমুহাৰ মূল্যায়ন কৰি এনিমোমিটাৰটো যান্ত্ৰিকভাৱে সুস্থ আৰু ধুমুহা পৰিসংখ্যাগত সম্ভাৱনাৰ ভিতৰত থকা বুলি জানিব পাৰি ২০১০ চনত এই জোখ-মাখৰ অনুমোদন জনায়। এনিমোমিটাৰটো মাটিৰপৰা ১০ মিটাৰ ওপৰত (আৰু এইদৰে সমুদ্ৰপৃষ্ঠৰপৰা ৬৪ মিটাৰ) স্থাপন কৰা হৈছিল। ঘূৰ্ণীবতাহৰ সময়ত ৮৩ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ডতকৈ অধিক (৩০০ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ১৯০ মাইল প্ৰতি ঘণ্টাত; ১৬১ কিলোমিটাৰ; ২৭০ ফুট/ছেকেণ্ড) কেইবাটাও প্ৰচণ্ড ধুমুহা ৰেকৰ্ড কৰা হৈছিল, যাৰ সৰ্বোচ্চ ৫ মিনিটৰ গড় গতি আছিল ৪৯ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ড (১৮০ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ১১০ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা; ৯৫ কিলোমিটাৰ; ১৬০ ফুট/ছেকেণ্ড); প্ৰচণ্ড ধুমুহাৰ কাৰক আছিল গড় বতাহৰ গতিৰ ২.২৭–২.৭৫ গুণ। ধুমুহাৰ আৰ্হি আৰু স্কেলৰপৰা অনুমান কৰিব পাৰি যে ঘূৰ্ণীবতাহৰ ইতিমধ্যে শক্তিশালী [[চাকনৈয়া (ঘূৰ্ণীবতাহ)]]ত এটা মেছ'ভৰ্টেক্স নিহিত হৈ আছিল।[5] পৃথিৱীৰ পৃষ্ঠৰপৰা উচ্চতা যিয়েই নহওক কিয় জুখি উলিওৱা দ্বিতীয় আৰু তৃতীয় সৰ্বোচ্চ অটৰ্নেডিক বতাহৰ ধুমুহা ২০২৫ চনত [[মেলিছা হাৰিকেন]] আৰু ২০১০ চনত [[মেগি আমফান]]ৰপৰা হৈছিল, যাৰ সৰ্বোচ্চ জুখিব পৰা বতাহৰ গতি ক্ৰমে ২৫২ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা (৪০৬ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা) আৰু ২৪৮ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা (৩৯৯ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা) আছিল।[7] বৰ্তমানৰ হিচাপত(?) সমুদ্ৰপৃষ্ঠৰপৰা মাউণ্ট ৱাশ্বিংটন (নিউ হামচায়াৰ) মানৱ নিৰীক্ষণ কেন্দ্ৰত আনুষ্ঠানিকভাৱে ৰেকৰ্ড কৰা দ্বিতীয় সৰ্বোচ্চ পৃষ্ঠীয় বতাহৰ গতি ১০৩.২৬৬ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ড (৩৭১.৭৬ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ২৩১.০০ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা; ২০০.৭৩৩ কিলোমিটাৰ; ৩৩৮.৮০ ফুট/ছেকেণ্ড)। ১৯৩৪ চনৰ ১২ এপ্ৰিলত আমেৰিকাত গৰম তাঁৰৰ এনিমোমিটাৰ ব্যৱহাৰ কৰি। মাউণ্ট ৱাশ্বিংটনত ব্যৱহাৰৰ বাবে বিশেষভাৱে ডিজাইন কৰা এই এনিমোমিটাৰটো পিছলৈ আমেৰিকাৰ ৰাষ্ট্ৰীয় বতৰ ব্যুৰোৱে পৰীক্ষা কৰি সঠিক বুলি নিশ্চিত কৰে।[8] ===টৰ্নেডিক=== কিছুমান বায়ুমণ্ডলীয় পৰিঘটনাৰ ভিতৰত বতাহৰ গতিবেগ (যেনে [[ঘূৰ্ণীবতাহ]])ৰ এই মানসমূহ বহু পৰিমাণে অতিক্ৰম কৰিব পাৰে কিন্তু কেতিয়াও সঠিকভাৱে জুখিব পৰা হোৱা নাই। এই টৰ্নেডিক বতাহবোৰ প্ৰত্যক্ষভাৱে জুখিব পৰাটো খুব কমেইহে হয়, কিয়নো হিংস্ৰ বতাহে যন্ত্ৰবোৰ ধ্বংস কৰি পেলাব। গতি অনুমান কৰাৰ এটা পদ্ধতি হ'ল ডপলাৰ অন হুইল বা মোবাইল ডপলাৰ বতৰ ৰাডাৰ ব্যৱহাৰ কৰি দূৰৈৰ পৰা বতাহৰ গতি জুখিব লাগে।[9] এই পদ্ধতি ব্যৱহাৰ কৰি ওকলাহোমা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ মালিকানাধীন আৰু পৰিচালিত এটা মোবাইল ৰাডাৰে (RaXPol) ২০১৩ চনৰ এল ৰেনো টৰ্নেডোৰ ভিতৰত প্ৰতি ছেকেণ্ডত ১৫০ মিটাৰ (৩৪০ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা; ৫৪০ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা) পৰ্যন্ত বতাহৰ ৰেকৰ্ড কৰে, যিটো ইতিহাসত ৰাডাৰে পৰ্যবেক্ষণ কৰা আটাইতকৈ দ্ৰুত বতাহৰ চিহ্নিত কৰে।[10] ১৯৯৯ চনত ৩ মে'ত ওকলাহোমাত হোৱা ব্ৰীজ ক্ৰিক–মূৰ টৰ্নেডোৰ সময়ত এটা ভ্ৰাম্যমাণ ৰাডাৰে ১৩৫ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ড (৪৯০ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ৩০০ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা; ২৬২ কিলোমিটাৰ; ৪৪০ ফুট/ছেকেণ্ড) পৰ্যন্ত বতাহ জুখিছিল,[11] যদিও আন এটা সংখ্যা আছিল ১৪২ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ড (৫১০ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ৩২০ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা; ২৭৬ কিলোমিটাৰ; ৪৭০ ফুট/ছেকেণ্ড) একেটা টৰ্নেডোৰ বাবেও উদ্ধৃত কৰা হৈছে।[12] চেণ্টাৰ ফৰ ছিভিয়াৰ ৱেদাৰ ৰিচাৰ্চে সেই জোখৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা আন এটা সংখ্যা হ'ল ১৩৫ ± ৯ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ড (৪৮৬ ± ৩২ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ৩০২ ± ২০ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা; ২৬২ ± ১৭ কিলোমিটাৰ; ৪৪৩ ± ৩০ ফুট/ছেকেণ্ড)।[13] কিন্তু [[বতৰ ৰাডাৰ|ডপলাৰ বতৰ ৰাডাৰ]]ৰ দ্বাৰা জুখিব পৰা গতিক চৰকাৰী অভিলেখ বুলি গণ্য কৰা নহয়।[12] ===অন্য গ্ৰহত=== বহিঃগ্ৰহত বতাহৰ গতি বহু বেছি হ’ব পাৰে। ৱাৰউইক বিশ্ববিদ্যালয়ৰ বিজ্ঞানীসকলে ২০১৫ চনত নিৰ্ণয় কৰিছিল যে HD 189733b ৰ বতাহ প্ৰতি ছেকেণ্ডত ২,৪০০ মিটাৰ (৮,৬০০ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ৪,৭০০ কিলোমিটাৰ)। বিশ্ববিদ্যালয়খনে এক প্ৰেছ বিজ্ঞপ্তিযোগে ঘোষণা কৰে যে HD 189733b ৰ বতাহৰ গতি জুখিব পৰা পদ্ধতিসমূহ পৃথিৱীৰ দৰে বহিঃগ্ৰহত বতাহৰ গতি জুখিব পৰা যাব।[14] ==জোখ-মাখ== *মূল প্ৰবন্ধ: [[এনিমোমিটাৰ]] বতাহৰ গতি জুখিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা সঁজুলিসমূহৰ ভিতৰত এনিমোমিটাৰ হৈছে অন্যতম।[15] ই এটা উলম্ব স্তম্ভ আৰু তিনিটা বা চাৰিটা অৱতল কাপৰে গঠিত এটা যন্ত্ৰ, এনিমোমিটাৰে বায়ুৰ কণিকাৰ অনুভূমিক গতি (বতাহৰ গতি) ধৰি ৰাখে। পৰম্পৰাগত কাপ-এণ্ড-ভেন এনিমোমিটাৰৰ দৰে নহয়, আল্ট্ৰাছ’নিক বতাহৰ চেন্সৰৰ কোনো চলন্ত অংশ নাথাকে আৰু সেয়েহে ইয়াক বতাহৰ গতি জুখিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয় যিবোৰ প্ৰয়োগত ৰক্ষণাবেক্ষণ-বিহীন পৰিৱেশনৰ প্ৰয়োজন হয়, যেনে বতাহৰ টাৰ্বাইনৰ ওপৰত। নামটোৱেই কোৱাৰ দৰে আল্ট্ৰাছ’নিক বতাহৰ চেন্সৰে উচ্চ কম্পনাঙ্ক শব্দ ব্যৱহাৰ কৰি বতাহৰ গতি জুখিব পাৰে। আল্ট্ৰাছ’নিক এনিমোমিটাৰত দুটা বা তিনিটাযোৰ শব্দ ট্ৰেন্সমিটাৰ আৰু ৰিচিভাৰ থাকে। প্ৰতিটো ট্ৰেন্সমিটাৰে নিজৰ ৰিচিভাৰলৈ অহৰহ উচ্চ কম্পনাঙ্ক শব্দ বিম কৰে। ভিতৰৰ ইলেক্ট্ৰনিক বৰ্তনীবোৰে শব্দটোৱে প্ৰতিটো ট্ৰেন্সমিটাৰৰপৰা সংশ্লিষ্ট ৰিচিভাৰলৈ যাত্ৰা কৰিবলৈ লোৱা সময় জুখিব পাৰে। বতাহ কেনেকৈ বয় তাৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি কিছুমান শব্দৰ ৰশ্মি আনবোৰতকৈ বেছি প্ৰভাবিত হ’ব, যাৰ ফলত ইয়াৰ গতি লেহেমীয়া হ’ব বা ইয়াৰ গতি অতি সামান্য হ’ব। বৰ্তনীবোৰে ৰশ্মিৰ গতিৰ পাৰ্থক্য জুখিব আৰু সেইটো ব্যৱহাৰ কৰি বতাহ কিমান বেগেৰে বলিছে সেইটো গণনা কৰে।[16] একাউষ্টিক ৰেজোনেন্স উইণ্ড চেন্সৰ হৈছে আল্ট্ৰাছ’নিক চেন্সৰৰ এটা ভিন্নতা। উৰণৰ সময় জোখাৰ পৰিৱৰ্তে শব্দ অনুনাদ চেন্সৰসমূহে উদ্দেশ্যপ্ৰণোদিতভাৱে নিৰ্মিত সৰু গহ্বৰৰ ভিতৰত অনুনাদী শব্দ তৰংগ ব্যৱহাৰ কৰে। গহ্বৰটোত নিৰ্মিত আল্ট্ৰাছ’নিক ট্ৰেন্সডুচাৰৰ এটা এৰে, যিবোৰ আল্ট্ৰাছ’নিক কম্পাঙ্কত পৃথক ষ্টেণ্ডিং-ৱেভ পেটাৰ্ণ সৃষ্টি কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। বতাহ গহ্বৰৰ মাজেৰে পাৰ হৈ যোৱাৰ লগে লগে ঢৌৰ ধৰ্মৰ পৰিৱৰ্তন ঘটে (ফেজ শ্বিফ্ট)। প্ৰতিটো ট্ৰেন্সডুচাৰে গ্ৰহণ কৰা সংকেতসমূহৰ ফেজ শ্বিফ্টৰ পৰিমাণ জুখি, আৰু তাৰ পিছত তথ্যসমূহ গাণিতিকভাৱে প্ৰক্ৰিয়াকৰণ কৰি, চেন্সৰে বতাহৰ গতি আৰু দিশৰ সঠিক অনুভূমিক জোখ প্ৰদান কৰিবলৈ সক্ষম হয়।[17] বতাহৰ বেগ জুখিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা আন এটা সঁজুলি হ’ল পিটট টিউবৰ সৈতে সংযুক্ত জিপিএছ।{{cn}}। তৰল প্ৰৱাহৰ বেগৰ সঁজুলি, [[পিটট টিউব]] মূলতঃ বিমানৰ বায়ুৰ বেগ নিৰ্ণয় কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ==গঠনৰ আৰ্হি== *[[বতাহ অভিযান্ত্ৰিকী]] ==তথ্যসূত্ৰ== 9lusma0nxw9ufdudhs1le6rgxs84wc0 604307 604301 2026-05-03T18:15:56Z Pranamikaadhikary 27435 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 604307 wikitext text/x-wiki বতৰ বিজ্ঞানত '''বতাহৰ গতি''' বা বতাহ [[প্ৰবাহৰ গতি]] সাধাৰণতে উষ্ণতাৰ পৰিৱৰ্তনৰ বাবে উচ্চ চাপৰ পৰা নিম্ন চাপলৈ বায়ুৰ গতিৰ ফলত হোৱা মৌলিক বায়ুমণ্ডলীয় পৰিমাণ। বতাহৰ গতি এতিয়া সাধাৰণতে [[এনিমোমিটাৰ]]ৰ সহায়ত জুখিব পাৰি। বতাহৰ গতিবেগে বতৰৰ পূৰ্বাভাস, বিমান আৰু সামুদ্ৰিক কাৰ্য্যকলাপ, নিৰ্মাণ প্ৰকল্প, বহুতো উদ্ভিদ প্ৰজাতিৰ বৃদ্ধি আৰু বিপাকীয় ক্ৰিয়াৰ হাৰত প্ৰভাৱ পেলায় আৰু ইয়াৰ আন অগণন প্ৰভাৱ পৰে।[1] পৃথিৱীৰ ঘূৰ্ণনৰ বাবে বতাহৰ দিশ সাধাৰণতে আইছ’বাৰৰ প্ৰায় সমান্তৰাল (আৰু আশা কৰা ধৰণে লম্ব নহয়)। ==একক== [[প্ৰতি ছেকেণ্ডত মিটাৰ]] (m/s) হৈছে বেগৰ বাবে SI একক আৰু বতাহৰ গতিৰ প্ৰতিবেদন দিবলৈ বিশ্ব বতৰ বিজ্ঞান সংস্থাই পৰামৰ্শ দিয়া একক, আৰু অন্যান্যৰ লগতে নৰ্ডিক দেশসমূহৰ বতৰৰ পূৰ্বাভাসত ব্যৱহাৰ কৰা একক।[2] ২০১০ চনৰ পৰা আন্তৰ্জাতিক অসামৰিক বিমান পৰিবহণ সংস্থাই (ICAO) ৰাণৱেৰ কাষ চাপিলে বতাহৰ গতিৰ ৰিপৰ্ট দিবলৈ [[প্ৰতি ছেকেণ্ডত মিটাৰ]] ব্যৱহাৰ কৰাৰ পৰামৰ্শও দিয়ে, যিয়ে তেওঁলোকৰ পূৰ্বৰ পৰামৰ্শৰ ঠাইত [[প্ৰতি ঘণ্টাত কিলোমিটাৰ]] (কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা) ব্যৱহাৰ কৰাৰ পৰামৰ্শ দিয়ে।[3] ঐতিহাসিক কাৰণত আন একক যেনে [[মাইল প্ৰতি ঘণ্টা]] (mph), [[নট]] (kn),[4] আৰু [[প্ৰতি ছেকেণ্ডত ফুট]] (ft/s) আদিও কেতিয়াবা বতাহৰ গতি জুখিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ঐতিহাসিকভাৱে বতাহৰ গতিকো [[বিউফৰ্ট স্কেল]] ব্যৱহাৰ কৰি শ্ৰেণীভুক্ত কৰা হৈছে, যিটো সাগৰত বা স্থলভাগত বিশেষভাৱে নিৰ্ধাৰিত বতাহৰ প্ৰভাৱৰ দৃশ্যমান পৰ্যবেক্ষণৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি কৰা হয়। ==বতাহৰ গতিবেগক প্ৰভাৱিত কৰা কাৰক== বতাহৰ গতি কেইবাটাও কাৰক আৰু পৰিস্থিতিৰ দ্বাৰা প্ৰভাৱিত হয়, ই বিভিন্ন স্কেলত (মাইক্ৰ’ৰ পৰা মেক্ৰ’ স্কেললৈকে) কাম কৰে। ইয়াৰ ভিতৰত [[চাপ গ্ৰেডিয়েণ্ট]], [[ৰছবি ৱেভ]], [[জেট ষ্ট্ৰিম]], স্থানীয় বতৰৰ অৱস্থা আদি অন্তৰ্ভুক্ত। বতাহৰ গতি আৰু বতাহৰ দিশৰ মাজতো যোগসূত্ৰ পোৱা যায়, বিশেষকৈ চাপ গ্ৰেডিয়েণ্ট আৰু ভূখণ্ডৰ অৱস্থাৰ সৈতে। চাপ গ্ৰেডিয়েণ্টে বায়ুমণ্ডল বা পৃথিৱীৰ পৃষ্ঠত থকা দুটা বিন্দুৰ মাজত বায়ুৰ চাপৰ পাৰ্থক্য বৰ্ণনা কৰে। বতাহৰ গতিৰ বাবে ই অতি প্ৰয়োজনীয়, কাৰণ চাপৰ পাৰ্থক্য যিমানেই বেছি হ’ব সিমানেই বতাহ দ্ৰুতগতিত বৈ যায় (উচ্চ চাপৰ পৰা নিম্ন চাপলৈ) যাতে তাৰতম্যৰ ভাৰসাম্য ৰক্ষা কৰিব পৰা যায়। চাপ গ্ৰেডিয়েণ্টে ক’ৰিঅ’লিছ প্ৰভাৱ আৰু ঘৰ্ষণৰ সৈতে সংযুক্ত কৰিলে বতাহৰ দিশতো প্ৰভাৱ পেলায়। ৰছবি ৱেভ হৈছে [[ট্ৰপ’স্ফিয়াৰ]]স্তৰত প্ৰবল বতাহ। এইবোৰে বিশ্বব্যাপী কাম কৰে আৰু পশ্চিমৰ পৰা পূবলৈ গতি কৰে (সেয়েহে ইয়াক [[পশ্চিমা বতাহ]] বুলি জনা যায়)। ৰছবি ৱেভবোৰ নিজেই নিম্ন ট্ৰ’প’স্ফিয়াৰত অনুভৱ কৰা বতাহৰ গতিতকৈ বেলেগ। স্থানীয় বতৰৰ পৰিস্থিতিয়ে বতাহৰ গতিক প্ৰভাৱিত কৰাত মূল ভূমিকা পালন কৰে, কিয়নো অদ্ভুত বতৰ হিচাপে হাৰিকেন, বাৰিষা আৰু ঘূৰ্ণীবতাহৰ সৃষ্টিয়ে বতাহৰ প্ৰবাহৰ বেগত ভয়ংকৰভাৱে প্ৰভাৱিত কৰিব পাৰে।{{cn}} ==সৰ্বোচ্চ গতি== ===নন-টৰ্নেডিক=== টৰ্নেডোৰ সৈতে সম্পৰ্ক নোহোৱা আটাইতকৈ দ্ৰুত বতাহৰ গতি ১৯৯৬ চনৰ ১০ এপ্ৰিলত ক্ৰান্তীয় [[ঘূৰ্ণীবতাহ অলিভিয়া]] পাৰ হোৱাৰ সময়ত: অষ্ট্ৰেলিয়াৰ বেৰ' দ্বীপৰ এটা স্বয়ংক্ৰিয় বতৰ কেন্দ্ৰত সৰ্বোচ্চ বতাহৰ গতিবেগ ১১৩.৩ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ড (৪০৮ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ২৫৩ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা; ২২০.২ কিলোমিটাৰ; ৩৭২ ফুট/ছেকেণ্ড) পঞ্জীয়ন কৰা হৈছে[5][6] ডব্লিউ এম অ’ৰ মূল্যায়ন পেনেলে বতাহৰ ধুমুহাৰ মূল্যায়ন কৰি এনিমোমিটাৰটো যান্ত্ৰিকভাৱে সুস্থ আৰু ধুমুহা পৰিসংখ্যাগত সম্ভাৱনাৰ ভিতৰত থকা বুলি জানিব পাৰি ২০১০ চনত এই জোখ-মাখৰ অনুমোদন জনায়। এনিমোমিটাৰটো মাটিৰপৰা ১০ মিটাৰ ওপৰত (আৰু এইদৰে সমুদ্ৰপৃষ্ঠৰপৰা ৬৪ মিটাৰ) স্থাপন কৰা হৈছিল। ঘূৰ্ণীবতাহৰ সময়ত ৮৩ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ডতকৈ অধিক (৩০০ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ১৯০ মাইল প্ৰতি ঘণ্টাত; ১৬১ কিলোমিটাৰ; ২৭০ ফুট/ছেকেণ্ড) কেইবাটাও প্ৰচণ্ড ধুমুহা ৰেকৰ্ড কৰা হৈছিল, যাৰ সৰ্বোচ্চ ৫ মিনিটৰ গড় গতি আছিল ৪৯ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ড (১৮০ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ১১০ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা; ৯৫ কিলোমিটাৰ; ১৬০ ফুট/ছেকেণ্ড); প্ৰচণ্ড ধুমুহাৰ কাৰক আছিল গড় বতাহৰ গতিৰ ২.২৭–২.৭৫ গুণ। ধুমুহাৰ আৰ্হি আৰু স্কেলৰপৰা অনুমান কৰিব পাৰি যে ঘূৰ্ণীবতাহৰ ইতিমধ্যে শক্তিশালী [[চাকনৈয়া (ঘূৰ্ণীবতাহ)]]ত এটা মেছ'ভৰ্টেক্স নিহিত হৈ আছিল।[5] পৃথিৱীৰ পৃষ্ঠৰপৰা উচ্চতা যিয়েই নহওক কিয় জুখি উলিওৱা দ্বিতীয় আৰু তৃতীয় সৰ্বোচ্চ অটৰ্নেডিক বতাহৰ ধুমুহা ২০২৫ চনত [[মেলিছা হাৰিকেন]] আৰু ২০১০ চনত [[মেগি আমফান]]ৰপৰা হৈছিল, যাৰ সৰ্বোচ্চ জুখিব পৰা বতাহৰ গতি ক্ৰমে ২৫২ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা (৪০৬ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা) আৰু ২৪৮ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা (৩৯৯ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা) আছিল।[7] বৰ্তমানৰ হিচাপত(?) সমুদ্ৰপৃষ্ঠৰপৰা মাউণ্ট ৱাশ্বিংটন (নিউ হামচায়াৰ) মানৱ নিৰীক্ষণ কেন্দ্ৰত আনুষ্ঠানিকভাৱে ৰেকৰ্ড কৰা দ্বিতীয় সৰ্বোচ্চ পৃষ্ঠীয় বতাহৰ গতি ১০৩.২৬৬ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ড (৩৭১.৭৬ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ২৩১.০০ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা; ২০০.৭৩৩ কিলোমিটাৰ; ৩৩৮.৮০ ফুট/ছেকেণ্ড)। ১৯৩৪ চনৰ ১২ এপ্ৰিলত আমেৰিকাত গৰম তাঁৰৰ এনিমোমিটাৰ ব্যৱহাৰ কৰি। মাউণ্ট ৱাশ্বিংটনত ব্যৱহাৰৰ বাবে বিশেষভাৱে ডিজাইন কৰা এই এনিমোমিটাৰটো পিছলৈ আমেৰিকাৰ ৰাষ্ট্ৰীয় বতৰ ব্যুৰোৱে পৰীক্ষা কৰি সঠিক বুলি নিশ্চিত কৰে।[8] ===টৰ্নেডিক=== কিছুমান বায়ুমণ্ডলীয় পৰিঘটনাৰ ভিতৰত বতাহৰ গতিবেগ (যেনে [[ঘূৰ্ণীবতাহ]])ৰ এই মানসমূহ বহু পৰিমাণে অতিক্ৰম কৰিব পাৰে কিন্তু কেতিয়াও সঠিকভাৱে জুখিব পৰা হোৱা নাই। এই টৰ্নেডিক বতাহবোৰ প্ৰত্যক্ষভাৱে জুখিব পৰাটো খুব কমেইহে হয়, কিয়নো হিংস্ৰ বতাহে যন্ত্ৰবোৰ ধ্বংস কৰি পেলাব। গতি অনুমান কৰাৰ এটা পদ্ধতি হ'ল ডপলাৰ অন হুইল বা মোবাইল ডপলাৰ বতৰ ৰাডাৰ ব্যৱহাৰ কৰি দূৰৈৰ পৰা বতাহৰ গতি জুখিব লাগে।[9] এই পদ্ধতি ব্যৱহাৰ কৰি ওকলাহোমা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ মালিকানাধীন আৰু পৰিচালিত এটা মোবাইল ৰাডাৰে (RaXPol) ২০১৩ চনৰ এল ৰেনো টৰ্নেডোৰ ভিতৰত প্ৰতি ছেকেণ্ডত ১৫০ মিটাৰ (৩৪০ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা; ৫৪০ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা) পৰ্যন্ত বতাহৰ ৰেকৰ্ড কৰে, যিটো ইতিহাসত ৰাডাৰে পৰ্যবেক্ষণ কৰা আটাইতকৈ দ্ৰুত বতাহৰ চিহ্নিত কৰে।[10] ১৯৯৯ চনত ৩ মে'ত ওকলাহোমাত হোৱা ব্ৰীজ ক্ৰিক–মূৰ টৰ্নেডোৰ সময়ত এটা ভ্ৰাম্যমাণ ৰাডাৰে ১৩৫ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ড (৪৯০ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ৩০০ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা; ২৬২ কিলোমিটাৰ; ৪৪০ ফুট/ছেকেণ্ড) পৰ্যন্ত বতাহ জুখিছিল,[11] যদিও আন এটা সংখ্যা আছিল ১৪২ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ড (৫১০ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ৩২০ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা; ২৭৬ কিলোমিটাৰ; ৪৭০ ফুট/ছেকেণ্ড) একেটা টৰ্নেডোৰ বাবেও উদ্ধৃত কৰা হৈছে।[12] চেণ্টাৰ ফৰ ছিভিয়াৰ ৱেদাৰ ৰিচাৰ্চে সেই জোখৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা আন এটা সংখ্যা হ'ল ১৩৫ ± ৯ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ড (৪৮৬ ± ৩২ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ৩০২ ± ২০ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা; ২৬২ ± ১৭ কিলোমিটাৰ; ৪৪৩ ± ৩০ ফুট/ছেকেণ্ড)।[13] কিন্তু [[বতৰ ৰাডাৰ|ডপলাৰ বতৰ ৰাডাৰ]]ৰ দ্বাৰা জুখিব পৰা গতিক চৰকাৰী অভিলেখ বুলি গণ্য কৰা নহয়।[12] ===অন্য গ্ৰহত=== বহিঃগ্ৰহত বতাহৰ গতি বহু বেছি হ’ব পাৰে। ৱাৰউইক বিশ্ববিদ্যালয়ৰ বিজ্ঞানীসকলে ২০১৫ চনত নিৰ্ণয় কৰিছিল যে HD 189733b ৰ বতাহ প্ৰতি ছেকেণ্ডত ২,৪০০ মিটাৰ (৮,৬০০ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ৪,৭০০ কিলোমিটাৰ)। বিশ্ববিদ্যালয়খনে এক প্ৰেছ বিজ্ঞপ্তিযোগে ঘোষণা কৰে যে HD 189733b ৰ বতাহৰ গতি জুখিব পৰা পদ্ধতিসমূহ পৃথিৱীৰ দৰে বহিঃগ্ৰহত বতাহৰ গতি জুখিব পৰা যাব।[14] ==জোখ-মাখ== *মূল প্ৰবন্ধ: [[এনিমোমিটাৰ]] বতাহৰ গতি জুখিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা সঁজুলিসমূহৰ ভিতৰত এনিমোমিটাৰ হৈছে অন্যতম।[15] ই এটা উলম্ব স্তম্ভ আৰু তিনিটা বা চাৰিটা অৱতল কাপৰে গঠিত এটা যন্ত্ৰ, এনিমোমিটাৰে বায়ুৰ কণিকাৰ অনুভূমিক গতি (বতাহৰ গতি) ধৰি ৰাখে। পৰম্পৰাগত কাপ-এণ্ড-ভেন এনিমোমিটাৰৰ দৰে নহয়, আল্ট্ৰাছ’নিক বতাহৰ চেন্সৰৰ কোনো চলন্ত অংশ নাথাকে আৰু সেয়েহে ইয়াক বতাহৰ গতি জুখিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয় যিবোৰ প্ৰয়োগত ৰক্ষণাবেক্ষণ-বিহীন পৰিৱেশনৰ প্ৰয়োজন হয়, যেনে বতাহৰ টাৰ্বাইনৰ ওপৰত। নামটোৱেই কোৱাৰ দৰে আল্ট্ৰাছ’নিক বতাহৰ চেন্সৰে উচ্চ কম্পনাঙ্ক শব্দ ব্যৱহাৰ কৰি বতাহৰ গতি জুখিব পাৰে। আল্ট্ৰাছ’নিক এনিমোমিটাৰত দুটা বা তিনিটাযোৰ শব্দ ট্ৰেন্সমিটাৰ আৰু ৰিচিভাৰ থাকে। প্ৰতিটো ট্ৰেন্সমিটাৰে নিজৰ ৰিচিভাৰলৈ অহৰহ উচ্চ কম্পনাঙ্ক শব্দ বিম কৰে। ভিতৰৰ ইলেক্ট্ৰনিক বৰ্তনীবোৰে শব্দটোৱে প্ৰতিটো ট্ৰেন্সমিটাৰৰপৰা সংশ্লিষ্ট ৰিচিভাৰলৈ যাত্ৰা কৰিবলৈ লোৱা সময় জুখিব পাৰে। বতাহ কেনেকৈ বয় তাৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি কিছুমান শব্দৰ ৰশ্মি আনবোৰতকৈ বেছি প্ৰভাবিত হ’ব, যাৰ ফলত ইয়াৰ গতি লেহেমীয়া হ’ব বা ইয়াৰ গতি অতি সামান্য হ’ব। বৰ্তনীবোৰে ৰশ্মিৰ গতিৰ পাৰ্থক্য জুখিব আৰু সেইটো ব্যৱহাৰ কৰি বতাহ কিমান বেগেৰে বলিছে সেইটো গণনা কৰে।[16] একাউষ্টিক ৰেজোনেন্স উইণ্ড চেন্সৰ হৈছে আল্ট্ৰাছ’নিক চেন্সৰৰ এটা ভিন্নতা। উৰণৰ সময় জোখাৰ পৰিৱৰ্তে শব্দ অনুনাদ চেন্সৰসমূহে উদ্দেশ্যপ্ৰণোদিতভাৱে নিৰ্মিত সৰু গহ্বৰৰ ভিতৰত অনুনাদী শব্দ তৰংগ ব্যৱহাৰ কৰে। গহ্বৰটোত নিৰ্মিত আল্ট্ৰাছ’নিক ট্ৰেন্সডুচাৰৰ এটা এৰে, যিবোৰ আল্ট্ৰাছ’নিক কম্পাঙ্কত পৃথক ষ্টেণ্ডিং-ৱেভ পেটাৰ্ণ সৃষ্টি কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। বতাহ গহ্বৰৰ মাজেৰে পাৰ হৈ যোৱাৰ লগে লগে ঢৌৰ ধৰ্মৰ পৰিৱৰ্তন ঘটে (ফেজ শ্বিফ্ট)। প্ৰতিটো ট্ৰেন্সডুচাৰে গ্ৰহণ কৰা সংকেতসমূহৰ ফেজ শ্বিফ্টৰ পৰিমাণ জুখি, আৰু তাৰ পিছত তথ্যসমূহ গাণিতিকভাৱে প্ৰক্ৰিয়াকৰণ কৰি, চেন্সৰে বতাহৰ গতি আৰু দিশৰ সঠিক অনুভূমিক জোখ প্ৰদান কৰিবলৈ সক্ষম হয়।[17] বতাহৰ বেগ জুখিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা আন এটা সঁজুলি হ’ল পিটট টিউবৰ সৈতে সংযুক্ত জিপিএছ।{{cn}}। তৰল প্ৰৱাহৰ বেগৰ সঁজুলি, [[পিটট টিউব]] মূলতঃ বিমানৰ বায়ুৰ বেগ নিৰ্ণয় কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ==গঠনৰ আৰ্হি== *[[বতাহ অভিযান্ত্ৰিকী]] বিশ্বজুৰি গাঁথনি আৰু অট্টালিকাৰ ডিজাইনৰ ক্ষেত্ৰত বতাহৰ গতি এটা সাধাৰণ কাৰক। এটা গঠনৰ ডিজাইনৰ প্ৰয়োজনীয় পাৰ্শ্বীয় শক্তিৰ ক্ষেত্ৰত ই প্ৰায়ে শাসকীয় কাৰক। আমেৰিকাত ডিজাইনত ব্যৱহৃত বতাহৰ গতিবেগক প্ৰায়ে "৩ ছেকেণ্ডৰ ধুমুহা" বুলি কোৱা হয়, যিটো ৩ ছেকেণ্ডৰ ভিতৰত সৰ্বাধিক স্থায়ী ধুমুহা আৰু প্ৰতি বছৰে ৫০জনৰ ভিতৰত ১টা অতিক্ৰম কৰাৰ সম্ভাৱনা থাকে (ASCE 7-05, ASCE 7-16 লৈ আপডেট কৰা হৈছে)।[18] এই ডিজাইন বতাহৰ গতি আমেৰিকাৰ বেছিভাগ বিল্ডিং ক'ডে গ্ৰহণ কৰে আৰু ই প্ৰায়ে অট্টালিকা আৰু গঠনৰ পাৰ্শ্বীয় ডিজাইন নিয়ন্ত্ৰণ কৰে। কানাডাত ডিজাইনত ৰেফাৰেন্স বতাহৰ চাপ ব্যৱহাৰ কৰা হয় আৰু ইয়াক "গড় ঘণ্টাৰ পিছত ঘণ্টা" বতাহৰ গতিৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি কৰা হয় আৰু প্ৰতি বছৰে ৫০জনৰ ভিতৰত ১জনৰ অতিক্ৰম কৰাৰ সম্ভাৱনা থাকে। ৰেফাৰেন্স বতাহৰ চাপ q গণনা কৰা হয় q = ρv2 / 2 সমীকৰণ ব্যৱহাৰ কৰি, য'ত ρ হৈছে বায়ুৰ ঘনত্ব আৰু v ​​হৈছে বতাহৰ গতি।[19] ঐতিহাসিকভাৱে বতাহৰ গতিবেগ বিভিন্ন গড় সময়ৰ সৈতে ৰিপৰ্ট কৰা হৈছে (যেনে আটাইতকৈ দ্ৰুত মাইল, ৩ ছেকেণ্ডৰ ধুমুহা, ১ মিনিট, আৰু গড় ঘণ্টাৰ পিছত ঘণ্টা) যিবোৰ ডিজাইনাৰসকলে লক্ষ্য কৰিবলগীয়া হ'ব পাৰে। বতাহৰ গতিক এটা গড় সময়ৰপৰা আন এটালৈ ৰূপান্তৰিত কৰিবলৈ ডাৰ্ষ্ট বক্ৰ বিকশিত কৰা হৈছিল, যিয়ে কিছুসংখ্যক ছেকেণ্ডৰ গড় বতাহৰ সম্ভাৱ্য সৰ্বোচ্চ গতি আৰু এঘণ্টাৰ গড় বতাহৰ গতিৰ মাজৰ সম্পৰ্ক সংজ্ঞায়িত কৰে।[20] ==তথ্যসূত্ৰ== dum7q76yyholascuvv9oa4dx0z6wnvl 604309 604307 2026-05-03T18:17:10Z Pranamikaadhikary 27435 604309 wikitext text/x-wiki [[File:Weather Station at Feilding Waste Water Treatment Plant.JPG|thumb|240px|বতাহৰ গতি জুখিবলৈ সাধাৰণতে [[এনিমোমিটাৰ]] ব্যৱহাৰ কৰা হয়।]] [[File:ERA5 global mean wind speed.png|thumb|323x323px|Global distribution of wind speed at 10m above ground averaged over the years 1991–2020 from the ERA5 dataset.]] বতৰ বিজ্ঞানত '''বতাহৰ গতি''' বা বতাহ [[প্ৰবাহৰ গতি]] সাধাৰণতে উষ্ণতাৰ পৰিৱৰ্তনৰ বাবে উচ্চ চাপৰ পৰা নিম্ন চাপলৈ বায়ুৰ গতিৰ ফলত হোৱা মৌলিক বায়ুমণ্ডলীয় পৰিমাণ। বতাহৰ গতি এতিয়া সাধাৰণতে [[এনিমোমিটাৰ]]ৰ সহায়ত জুখিব পাৰি। বতাহৰ গতিবেগে বতৰৰ পূৰ্বাভাস, বিমান আৰু সামুদ্ৰিক কাৰ্য্যকলাপ, নিৰ্মাণ প্ৰকল্প, বহুতো উদ্ভিদ প্ৰজাতিৰ বৃদ্ধি আৰু বিপাকীয় ক্ৰিয়াৰ হাৰত প্ৰভাৱ পেলায় আৰু ইয়াৰ আন অগণন প্ৰভাৱ পৰে।[1] পৃথিৱীৰ ঘূৰ্ণনৰ বাবে বতাহৰ দিশ সাধাৰণতে আইছ’বাৰৰ প্ৰায় সমান্তৰাল (আৰু আশা কৰা ধৰণে লম্ব নহয়)। ==একক== [[প্ৰতি ছেকেণ্ডত মিটাৰ]] (m/s) হৈছে বেগৰ বাবে SI একক আৰু বতাহৰ গতিৰ প্ৰতিবেদন দিবলৈ বিশ্ব বতৰ বিজ্ঞান সংস্থাই পৰামৰ্শ দিয়া একক, আৰু অন্যান্যৰ লগতে নৰ্ডিক দেশসমূহৰ বতৰৰ পূৰ্বাভাসত ব্যৱহাৰ কৰা একক।[2] ২০১০ চনৰ পৰা আন্তৰ্জাতিক অসামৰিক বিমান পৰিবহণ সংস্থাই (ICAO) ৰাণৱেৰ কাষ চাপিলে বতাহৰ গতিৰ ৰিপৰ্ট দিবলৈ [[প্ৰতি ছেকেণ্ডত মিটাৰ]] ব্যৱহাৰ কৰাৰ পৰামৰ্শও দিয়ে, যিয়ে তেওঁলোকৰ পূৰ্বৰ পৰামৰ্শৰ ঠাইত [[প্ৰতি ঘণ্টাত কিলোমিটাৰ]] (কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা) ব্যৱহাৰ কৰাৰ পৰামৰ্শ দিয়ে।[3] ঐতিহাসিক কাৰণত আন একক যেনে [[মাইল প্ৰতি ঘণ্টা]] (mph), [[নট]] (kn),[4] আৰু [[প্ৰতি ছেকেণ্ডত ফুট]] (ft/s) আদিও কেতিয়াবা বতাহৰ গতি জুখিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ঐতিহাসিকভাৱে বতাহৰ গতিকো [[বিউফৰ্ট স্কেল]] ব্যৱহাৰ কৰি শ্ৰেণীভুক্ত কৰা হৈছে, যিটো সাগৰত বা স্থলভাগত বিশেষভাৱে নিৰ্ধাৰিত বতাহৰ প্ৰভাৱৰ দৃশ্যমান পৰ্যবেক্ষণৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি কৰা হয়। ==বতাহৰ গতিবেগক প্ৰভাৱিত কৰা কাৰক== বতাহৰ গতি কেইবাটাও কাৰক আৰু পৰিস্থিতিৰ দ্বাৰা প্ৰভাৱিত হয়, ই বিভিন্ন স্কেলত (মাইক্ৰ’ৰ পৰা মেক্ৰ’ স্কেললৈকে) কাম কৰে। ইয়াৰ ভিতৰত [[চাপ গ্ৰেডিয়েণ্ট]], [[ৰছবি ৱেভ]], [[জেট ষ্ট্ৰিম]], স্থানীয় বতৰৰ অৱস্থা আদি অন্তৰ্ভুক্ত। বতাহৰ গতি আৰু বতাহৰ দিশৰ মাজতো যোগসূত্ৰ পোৱা যায়, বিশেষকৈ চাপ গ্ৰেডিয়েণ্ট আৰু ভূখণ্ডৰ অৱস্থাৰ সৈতে। চাপ গ্ৰেডিয়েণ্টে বায়ুমণ্ডল বা পৃথিৱীৰ পৃষ্ঠত থকা দুটা বিন্দুৰ মাজত বায়ুৰ চাপৰ পাৰ্থক্য বৰ্ণনা কৰে। বতাহৰ গতিৰ বাবে ই অতি প্ৰয়োজনীয়, কাৰণ চাপৰ পাৰ্থক্য যিমানেই বেছি হ’ব সিমানেই বতাহ দ্ৰুতগতিত বৈ যায় (উচ্চ চাপৰ পৰা নিম্ন চাপলৈ) যাতে তাৰতম্যৰ ভাৰসাম্য ৰক্ষা কৰিব পৰা যায়। চাপ গ্ৰেডিয়েণ্টে ক’ৰিঅ’লিছ প্ৰভাৱ আৰু ঘৰ্ষণৰ সৈতে সংযুক্ত কৰিলে বতাহৰ দিশতো প্ৰভাৱ পেলায়। ৰছবি ৱেভ হৈছে [[ট্ৰপ’স্ফিয়াৰ]]স্তৰত প্ৰবল বতাহ। এইবোৰে বিশ্বব্যাপী কাম কৰে আৰু পশ্চিমৰ পৰা পূবলৈ গতি কৰে (সেয়েহে ইয়াক [[পশ্চিমা বতাহ]] বুলি জনা যায়)। ৰছবি ৱেভবোৰ নিজেই নিম্ন ট্ৰ’প’স্ফিয়াৰত অনুভৱ কৰা বতাহৰ গতিতকৈ বেলেগ। স্থানীয় বতৰৰ পৰিস্থিতিয়ে বতাহৰ গতিক প্ৰভাৱিত কৰাত মূল ভূমিকা পালন কৰে, কিয়নো অদ্ভুত বতৰ হিচাপে হাৰিকেন, বাৰিষা আৰু ঘূৰ্ণীবতাহৰ সৃষ্টিয়ে বতাহৰ প্ৰবাহৰ বেগত ভয়ংকৰভাৱে প্ৰভাৱিত কৰিব পাৰে।{{cn}} ==সৰ্বোচ্চ গতি== ===নন-টৰ্নেডিক=== টৰ্নেডোৰ সৈতে সম্পৰ্ক নোহোৱা আটাইতকৈ দ্ৰুত বতাহৰ গতি ১৯৯৬ চনৰ ১০ এপ্ৰিলত ক্ৰান্তীয় [[ঘূৰ্ণীবতাহ অলিভিয়া]] পাৰ হোৱাৰ সময়ত: অষ্ট্ৰেলিয়াৰ বেৰ' দ্বীপৰ এটা স্বয়ংক্ৰিয় বতৰ কেন্দ্ৰত সৰ্বোচ্চ বতাহৰ গতিবেগ ১১৩.৩ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ড (৪০৮ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ২৫৩ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা; ২২০.২ কিলোমিটাৰ; ৩৭২ ফুট/ছেকেণ্ড) পঞ্জীয়ন কৰা হৈছে[5][6] ডব্লিউ এম অ’ৰ মূল্যায়ন পেনেলে বতাহৰ ধুমুহাৰ মূল্যায়ন কৰি এনিমোমিটাৰটো যান্ত্ৰিকভাৱে সুস্থ আৰু ধুমুহা পৰিসংখ্যাগত সম্ভাৱনাৰ ভিতৰত থকা বুলি জানিব পাৰি ২০১০ চনত এই জোখ-মাখৰ অনুমোদন জনায়। এনিমোমিটাৰটো মাটিৰপৰা ১০ মিটাৰ ওপৰত (আৰু এইদৰে সমুদ্ৰপৃষ্ঠৰপৰা ৬৪ মিটাৰ) স্থাপন কৰা হৈছিল। ঘূৰ্ণীবতাহৰ সময়ত ৮৩ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ডতকৈ অধিক (৩০০ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ১৯০ মাইল প্ৰতি ঘণ্টাত; ১৬১ কিলোমিটাৰ; ২৭০ ফুট/ছেকেণ্ড) কেইবাটাও প্ৰচণ্ড ধুমুহা ৰেকৰ্ড কৰা হৈছিল, যাৰ সৰ্বোচ্চ ৫ মিনিটৰ গড় গতি আছিল ৪৯ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ড (১৮০ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ১১০ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা; ৯৫ কিলোমিটাৰ; ১৬০ ফুট/ছেকেণ্ড); প্ৰচণ্ড ধুমুহাৰ কাৰক আছিল গড় বতাহৰ গতিৰ ২.২৭–২.৭৫ গুণ। ধুমুহাৰ আৰ্হি আৰু স্কেলৰপৰা অনুমান কৰিব পাৰি যে ঘূৰ্ণীবতাহৰ ইতিমধ্যে শক্তিশালী [[চাকনৈয়া (ঘূৰ্ণীবতাহ)]]ত এটা মেছ'ভৰ্টেক্স নিহিত হৈ আছিল।[5] পৃথিৱীৰ পৃষ্ঠৰপৰা উচ্চতা যিয়েই নহওক কিয় জুখি উলিওৱা দ্বিতীয় আৰু তৃতীয় সৰ্বোচ্চ অটৰ্নেডিক বতাহৰ ধুমুহা ২০২৫ চনত [[মেলিছা হাৰিকেন]] আৰু ২০১০ চনত [[মেগি আমফান]]ৰপৰা হৈছিল, যাৰ সৰ্বোচ্চ জুখিব পৰা বতাহৰ গতি ক্ৰমে ২৫২ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা (৪০৬ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা) আৰু ২৪৮ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা (৩৯৯ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা) আছিল।[7] বৰ্তমানৰ হিচাপত(?) সমুদ্ৰপৃষ্ঠৰপৰা মাউণ্ট ৱাশ্বিংটন (নিউ হামচায়াৰ) মানৱ নিৰীক্ষণ কেন্দ্ৰত আনুষ্ঠানিকভাৱে ৰেকৰ্ড কৰা দ্বিতীয় সৰ্বোচ্চ পৃষ্ঠীয় বতাহৰ গতি ১০৩.২৬৬ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ড (৩৭১.৭৬ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ২৩১.০০ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা; ২০০.৭৩৩ কিলোমিটাৰ; ৩৩৮.৮০ ফুট/ছেকেণ্ড)। ১৯৩৪ চনৰ ১২ এপ্ৰিলত আমেৰিকাত গৰম তাঁৰৰ এনিমোমিটাৰ ব্যৱহাৰ কৰি। মাউণ্ট ৱাশ্বিংটনত ব্যৱহাৰৰ বাবে বিশেষভাৱে ডিজাইন কৰা এই এনিমোমিটাৰটো পিছলৈ আমেৰিকাৰ ৰাষ্ট্ৰীয় বতৰ ব্যুৰোৱে পৰীক্ষা কৰি সঠিক বুলি নিশ্চিত কৰে।[8] ===টৰ্নেডিক=== কিছুমান বায়ুমণ্ডলীয় পৰিঘটনাৰ ভিতৰত বতাহৰ গতিবেগ (যেনে [[ঘূৰ্ণীবতাহ]])ৰ এই মানসমূহ বহু পৰিমাণে অতিক্ৰম কৰিব পাৰে কিন্তু কেতিয়াও সঠিকভাৱে জুখিব পৰা হোৱা নাই। এই টৰ্নেডিক বতাহবোৰ প্ৰত্যক্ষভাৱে জুখিব পৰাটো খুব কমেইহে হয়, কিয়নো হিংস্ৰ বতাহে যন্ত্ৰবোৰ ধ্বংস কৰি পেলাব। গতি অনুমান কৰাৰ এটা পদ্ধতি হ'ল ডপলাৰ অন হুইল বা মোবাইল ডপলাৰ বতৰ ৰাডাৰ ব্যৱহাৰ কৰি দূৰৈৰ পৰা বতাহৰ গতি জুখিব লাগে।[9] এই পদ্ধতি ব্যৱহাৰ কৰি ওকলাহোমা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ মালিকানাধীন আৰু পৰিচালিত এটা মোবাইল ৰাডাৰে (RaXPol) ২০১৩ চনৰ এল ৰেনো টৰ্নেডোৰ ভিতৰত প্ৰতি ছেকেণ্ডত ১৫০ মিটাৰ (৩৪০ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা; ৫৪০ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা) পৰ্যন্ত বতাহৰ ৰেকৰ্ড কৰে, যিটো ইতিহাসত ৰাডাৰে পৰ্যবেক্ষণ কৰা আটাইতকৈ দ্ৰুত বতাহৰ চিহ্নিত কৰে।[10] ১৯৯৯ চনত ৩ মে'ত ওকলাহোমাত হোৱা ব্ৰীজ ক্ৰিক–মূৰ টৰ্নেডোৰ সময়ত এটা ভ্ৰাম্যমাণ ৰাডাৰে ১৩৫ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ড (৪৯০ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ৩০০ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা; ২৬২ কিলোমিটাৰ; ৪৪০ ফুট/ছেকেণ্ড) পৰ্যন্ত বতাহ জুখিছিল,[11] যদিও আন এটা সংখ্যা আছিল ১৪২ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ড (৫১০ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ৩২০ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা; ২৭৬ কিলোমিটাৰ; ৪৭০ ফুট/ছেকেণ্ড) একেটা টৰ্নেডোৰ বাবেও উদ্ধৃত কৰা হৈছে।[12] চেণ্টাৰ ফৰ ছিভিয়াৰ ৱেদাৰ ৰিচাৰ্চে সেই জোখৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা আন এটা সংখ্যা হ'ল ১৩৫ ± ৯ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ড (৪৮৬ ± ৩২ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ৩০২ ± ২০ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা; ২৬২ ± ১৭ কিলোমিটাৰ; ৪৪৩ ± ৩০ ফুট/ছেকেণ্ড)।[13] কিন্তু [[বতৰ ৰাডাৰ|ডপলাৰ বতৰ ৰাডাৰ]]ৰ দ্বাৰা জুখিব পৰা গতিক চৰকাৰী অভিলেখ বুলি গণ্য কৰা নহয়।[12] ===অন্য গ্ৰহত=== বহিঃগ্ৰহত বতাহৰ গতি বহু বেছি হ’ব পাৰে। ৱাৰউইক বিশ্ববিদ্যালয়ৰ বিজ্ঞানীসকলে ২০১৫ চনত নিৰ্ণয় কৰিছিল যে HD 189733b ৰ বতাহ প্ৰতি ছেকেণ্ডত ২,৪০০ মিটাৰ (৮,৬০০ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ৪,৭০০ কিলোমিটাৰ)। বিশ্ববিদ্যালয়খনে এক প্ৰেছ বিজ্ঞপ্তিযোগে ঘোষণা কৰে যে HD 189733b ৰ বতাহৰ গতি জুখিব পৰা পদ্ধতিসমূহ পৃথিৱীৰ দৰে বহিঃগ্ৰহত বতাহৰ গতি জুখিব পৰা যাব।[14] ==জোখ-মাখ== *মূল প্ৰবন্ধ: [[এনিমোমিটাৰ]] বতাহৰ গতি জুখিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা সঁজুলিসমূহৰ ভিতৰত এনিমোমিটাৰ হৈছে অন্যতম।[15] ই এটা উলম্ব স্তম্ভ আৰু তিনিটা বা চাৰিটা অৱতল কাপৰে গঠিত এটা যন্ত্ৰ, এনিমোমিটাৰে বায়ুৰ কণিকাৰ অনুভূমিক গতি (বতাহৰ গতি) ধৰি ৰাখে। পৰম্পৰাগত কাপ-এণ্ড-ভেন এনিমোমিটাৰৰ দৰে নহয়, আল্ট্ৰাছ’নিক বতাহৰ চেন্সৰৰ কোনো চলন্ত অংশ নাথাকে আৰু সেয়েহে ইয়াক বতাহৰ গতি জুখিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয় যিবোৰ প্ৰয়োগত ৰক্ষণাবেক্ষণ-বিহীন পৰিৱেশনৰ প্ৰয়োজন হয়, যেনে বতাহৰ টাৰ্বাইনৰ ওপৰত। নামটোৱেই কোৱাৰ দৰে আল্ট্ৰাছ’নিক বতাহৰ চেন্সৰে উচ্চ কম্পনাঙ্ক শব্দ ব্যৱহাৰ কৰি বতাহৰ গতি জুখিব পাৰে। আল্ট্ৰাছ’নিক এনিমোমিটাৰত দুটা বা তিনিটাযোৰ শব্দ ট্ৰেন্সমিটাৰ আৰু ৰিচিভাৰ থাকে। প্ৰতিটো ট্ৰেন্সমিটাৰে নিজৰ ৰিচিভাৰলৈ অহৰহ উচ্চ কম্পনাঙ্ক শব্দ বিম কৰে। ভিতৰৰ ইলেক্ট্ৰনিক বৰ্তনীবোৰে শব্দটোৱে প্ৰতিটো ট্ৰেন্সমিটাৰৰপৰা সংশ্লিষ্ট ৰিচিভাৰলৈ যাত্ৰা কৰিবলৈ লোৱা সময় জুখিব পাৰে। বতাহ কেনেকৈ বয় তাৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি কিছুমান শব্দৰ ৰশ্মি আনবোৰতকৈ বেছি প্ৰভাবিত হ’ব, যাৰ ফলত ইয়াৰ গতি লেহেমীয়া হ’ব বা ইয়াৰ গতি অতি সামান্য হ’ব। বৰ্তনীবোৰে ৰশ্মিৰ গতিৰ পাৰ্থক্য জুখিব আৰু সেইটো ব্যৱহাৰ কৰি বতাহ কিমান বেগেৰে বলিছে সেইটো গণনা কৰে।[16] একাউষ্টিক ৰেজোনেন্স উইণ্ড চেন্সৰ হৈছে আল্ট্ৰাছ’নিক চেন্সৰৰ এটা ভিন্নতা। উৰণৰ সময় জোখাৰ পৰিৱৰ্তে শব্দ অনুনাদ চেন্সৰসমূহে উদ্দেশ্যপ্ৰণোদিতভাৱে নিৰ্মিত সৰু গহ্বৰৰ ভিতৰত অনুনাদী শব্দ তৰংগ ব্যৱহাৰ কৰে। গহ্বৰটোত নিৰ্মিত আল্ট্ৰাছ’নিক ট্ৰেন্সডুচাৰৰ এটা এৰে, যিবোৰ আল্ট্ৰাছ’নিক কম্পাঙ্কত পৃথক ষ্টেণ্ডিং-ৱেভ পেটাৰ্ণ সৃষ্টি কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। বতাহ গহ্বৰৰ মাজেৰে পাৰ হৈ যোৱাৰ লগে লগে ঢৌৰ ধৰ্মৰ পৰিৱৰ্তন ঘটে (ফেজ শ্বিফ্ট)। প্ৰতিটো ট্ৰেন্সডুচাৰে গ্ৰহণ কৰা সংকেতসমূহৰ ফেজ শ্বিফ্টৰ পৰিমাণ জুখি, আৰু তাৰ পিছত তথ্যসমূহ গাণিতিকভাৱে প্ৰক্ৰিয়াকৰণ কৰি, চেন্সৰে বতাহৰ গতি আৰু দিশৰ সঠিক অনুভূমিক জোখ প্ৰদান কৰিবলৈ সক্ষম হয়।[17] বতাহৰ বেগ জুখিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা আন এটা সঁজুলি হ’ল পিটট টিউবৰ সৈতে সংযুক্ত জিপিএছ।{{cn}}। তৰল প্ৰৱাহৰ বেগৰ সঁজুলি, [[পিটট টিউব]] মূলতঃ বিমানৰ বায়ুৰ বেগ নিৰ্ণয় কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ==গঠনৰ আৰ্হি== *[[বতাহ অভিযান্ত্ৰিকী]] বিশ্বজুৰি গাঁথনি আৰু অট্টালিকাৰ ডিজাইনৰ ক্ষেত্ৰত বতাহৰ গতি এটা সাধাৰণ কাৰক। এটা গঠনৰ ডিজাইনৰ প্ৰয়োজনীয় পাৰ্শ্বীয় শক্তিৰ ক্ষেত্ৰত ই প্ৰায়ে শাসকীয় কাৰক। আমেৰিকাত ডিজাইনত ব্যৱহৃত বতাহৰ গতিবেগক প্ৰায়ে "৩ ছেকেণ্ডৰ ধুমুহা" বুলি কোৱা হয়, যিটো ৩ ছেকেণ্ডৰ ভিতৰত সৰ্বাধিক স্থায়ী ধুমুহা আৰু প্ৰতি বছৰে ৫০জনৰ ভিতৰত ১টা অতিক্ৰম কৰাৰ সম্ভাৱনা থাকে (ASCE 7-05, ASCE 7-16 লৈ আপডেট কৰা হৈছে)।[18] এই ডিজাইন বতাহৰ গতি আমেৰিকাৰ বেছিভাগ বিল্ডিং ক'ডে গ্ৰহণ কৰে আৰু ই প্ৰায়ে অট্টালিকা আৰু গঠনৰ পাৰ্শ্বীয় ডিজাইন নিয়ন্ত্ৰণ কৰে। কানাডাত ডিজাইনত ৰেফাৰেন্স বতাহৰ চাপ ব্যৱহাৰ কৰা হয় আৰু ইয়াক "গড় ঘণ্টাৰ পিছত ঘণ্টা" বতাহৰ গতিৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি কৰা হয় আৰু প্ৰতি বছৰে ৫০জনৰ ভিতৰত ১জনৰ অতিক্ৰম কৰাৰ সম্ভাৱনা থাকে। ৰেফাৰেন্স বতাহৰ চাপ q গণনা কৰা হয় q = ρv2 / 2 সমীকৰণ ব্যৱহাৰ কৰি, য'ত ρ হৈছে বায়ুৰ ঘনত্ব আৰু v ​​হৈছে বতাহৰ গতি।[19] ঐতিহাসিকভাৱে বতাহৰ গতিবেগ বিভিন্ন গড় সময়ৰ সৈতে ৰিপৰ্ট কৰা হৈছে (যেনে আটাইতকৈ দ্ৰুত মাইল, ৩ ছেকেণ্ডৰ ধুমুহা, ১ মিনিট, আৰু গড় ঘণ্টাৰ পিছত ঘণ্টা) যিবোৰ ডিজাইনাৰসকলে লক্ষ্য কৰিবলগীয়া হ'ব পাৰে। বতাহৰ গতিক এটা গড় সময়ৰপৰা আন এটালৈ ৰূপান্তৰিত কৰিবলৈ ডাৰ্ষ্ট বক্ৰ বিকশিত কৰা হৈছিল, যিয়ে কিছুসংখ্যক ছেকেণ্ডৰ গড় বতাহৰ সম্ভাৱ্য সৰ্বোচ্চ গতি আৰু এঘণ্টাৰ গড় বতাহৰ গতিৰ মাজৰ সম্পৰ্ক সংজ্ঞায়িত কৰে।[20] ==তথ্যসূত্ৰ== 6ezcnpa3tfkyp9epy5etos8htvqtsmz 604310 604309 2026-05-03T18:18:15Z Pranamikaadhikary 27435 604310 wikitext text/x-wiki [[File:Weather Station at Feilding Waste Water Treatment Plant.JPG|thumb|240px|বতাহৰ গতি জুখিবলৈ সাধাৰণতে [[এনিমোমিটাৰ]] ব্যৱহাৰ কৰা হয়।]] [[File:ERA5 global mean wind speed.png|thumb|323x323px|ERA5 ডাটাছেটৰ পৰা ১৯৯১–২০২০ বছৰত গড় হিচাপত মাটিৰ পৰা ১০ মিটাৰ উচ্চতাত বতাহৰ গতিৰ বিশ্বব্যাপী বিতৰণ।]] বতৰ বিজ্ঞানত '''বতাহৰ গতি''' বা বতাহ [[প্ৰবাহৰ গতি]] সাধাৰণতে উষ্ণতাৰ পৰিৱৰ্তনৰ বাবে উচ্চ চাপৰ পৰা নিম্ন চাপলৈ বায়ুৰ গতিৰ ফলত হোৱা মৌলিক বায়ুমণ্ডলীয় পৰিমাণ। বতাহৰ গতি এতিয়া সাধাৰণতে [[এনিমোমিটাৰ]]ৰ সহায়ত জুখিব পাৰি। বতাহৰ গতিবেগে বতৰৰ পূৰ্বাভাস, বিমান আৰু সামুদ্ৰিক কাৰ্য্যকলাপ, নিৰ্মাণ প্ৰকল্প, বহুতো উদ্ভিদ প্ৰজাতিৰ বৃদ্ধি আৰু বিপাকীয় ক্ৰিয়াৰ হাৰত প্ৰভাৱ পেলায় আৰু ইয়াৰ আন অগণন প্ৰভাৱ পৰে।<ref>{{cite book |first=C. Michael |last=Hogan |year=2010 |url=http://www.eoearth.org/article/Abiotic_factor?topic=49461 |entry=Abiotic factor |title=Encyclopedia of Earth |editor1=Emily Monosson |editor2=C. Cleveland |publisher=[[National Council for Science and the Environment]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20130608071757/http://www.eoearth.org/article/Abiotic_factor?topic=49461 |archive-date=2013-06-08 |location=Washington D.C.}}</ref> পৃথিৱীৰ ঘূৰ্ণনৰ বাবে বতাহৰ দিশ সাধাৰণতে আইছ’বাৰৰ প্ৰায় সমান্তৰাল (আৰু আশা কৰা ধৰণে লম্ব নহয়)। ==একক== [[প্ৰতি ছেকেণ্ডত মিটাৰ]] (m/s) হৈছে বেগৰ বাবে SI একক আৰু বতাহৰ গতিৰ প্ৰতিবেদন দিবলৈ বিশ্ব বতৰ বিজ্ঞান সংস্থাই পৰামৰ্শ দিয়া একক, আৰু অন্যান্যৰ লগতে নৰ্ডিক দেশসমূহৰ বতৰৰ পূৰ্বাভাসত ব্যৱহাৰ কৰা একক।[2] ২০১০ চনৰ পৰা আন্তৰ্জাতিক অসামৰিক বিমান পৰিবহণ সংস্থাই (ICAO) ৰাণৱেৰ কাষ চাপিলে বতাহৰ গতিৰ ৰিপৰ্ট দিবলৈ [[প্ৰতি ছেকেণ্ডত মিটাৰ]] ব্যৱহাৰ কৰাৰ পৰামৰ্শও দিয়ে, যিয়ে তেওঁলোকৰ পূৰ্বৰ পৰামৰ্শৰ ঠাইত [[প্ৰতি ঘণ্টাত কিলোমিটাৰ]] (কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা) ব্যৱহাৰ কৰাৰ পৰামৰ্শ দিয়ে।[3] ঐতিহাসিক কাৰণত আন একক যেনে [[মাইল প্ৰতি ঘণ্টা]] (mph), [[নট]] (kn),[4] আৰু [[প্ৰতি ছেকেণ্ডত ফুট]] (ft/s) আদিও কেতিয়াবা বতাহৰ গতি জুখিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ঐতিহাসিকভাৱে বতাহৰ গতিকো [[বিউফৰ্ট স্কেল]] ব্যৱহাৰ কৰি শ্ৰেণীভুক্ত কৰা হৈছে, যিটো সাগৰত বা স্থলভাগত বিশেষভাৱে নিৰ্ধাৰিত বতাহৰ প্ৰভাৱৰ দৃশ্যমান পৰ্যবেক্ষণৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি কৰা হয়। ==বতাহৰ গতিবেগক প্ৰভাৱিত কৰা কাৰক== বতাহৰ গতি কেইবাটাও কাৰক আৰু পৰিস্থিতিৰ দ্বাৰা প্ৰভাৱিত হয়, ই বিভিন্ন স্কেলত (মাইক্ৰ’ৰ পৰা মেক্ৰ’ স্কেললৈকে) কাম কৰে। ইয়াৰ ভিতৰত [[চাপ গ্ৰেডিয়েণ্ট]], [[ৰছবি ৱেভ]], [[জেট ষ্ট্ৰিম]], স্থানীয় বতৰৰ অৱস্থা আদি অন্তৰ্ভুক্ত। বতাহৰ গতি আৰু বতাহৰ দিশৰ মাজতো যোগসূত্ৰ পোৱা যায়, বিশেষকৈ চাপ গ্ৰেডিয়েণ্ট আৰু ভূখণ্ডৰ অৱস্থাৰ সৈতে। চাপ গ্ৰেডিয়েণ্টে বায়ুমণ্ডল বা পৃথিৱীৰ পৃষ্ঠত থকা দুটা বিন্দুৰ মাজত বায়ুৰ চাপৰ পাৰ্থক্য বৰ্ণনা কৰে। বতাহৰ গতিৰ বাবে ই অতি প্ৰয়োজনীয়, কাৰণ চাপৰ পাৰ্থক্য যিমানেই বেছি হ’ব সিমানেই বতাহ দ্ৰুতগতিত বৈ যায় (উচ্চ চাপৰ পৰা নিম্ন চাপলৈ) যাতে তাৰতম্যৰ ভাৰসাম্য ৰক্ষা কৰিব পৰা যায়। চাপ গ্ৰেডিয়েণ্টে ক’ৰিঅ’লিছ প্ৰভাৱ আৰু ঘৰ্ষণৰ সৈতে সংযুক্ত কৰিলে বতাহৰ দিশতো প্ৰভাৱ পেলায়। ৰছবি ৱেভ হৈছে [[ট্ৰপ’স্ফিয়াৰ]]স্তৰত প্ৰবল বতাহ। এইবোৰে বিশ্বব্যাপী কাম কৰে আৰু পশ্চিমৰ পৰা পূবলৈ গতি কৰে (সেয়েহে ইয়াক [[পশ্চিমা বতাহ]] বুলি জনা যায়)। ৰছবি ৱেভবোৰ নিজেই নিম্ন ট্ৰ’প’স্ফিয়াৰত অনুভৱ কৰা বতাহৰ গতিতকৈ বেলেগ। স্থানীয় বতৰৰ পৰিস্থিতিয়ে বতাহৰ গতিক প্ৰভাৱিত কৰাত মূল ভূমিকা পালন কৰে, কিয়নো অদ্ভুত বতৰ হিচাপে হাৰিকেন, বাৰিষা আৰু ঘূৰ্ণীবতাহৰ সৃষ্টিয়ে বতাহৰ প্ৰবাহৰ বেগত ভয়ংকৰভাৱে প্ৰভাৱিত কৰিব পাৰে।{{cn}} ==সৰ্বোচ্চ গতি== ===নন-টৰ্নেডিক=== টৰ্নেডোৰ সৈতে সম্পৰ্ক নোহোৱা আটাইতকৈ দ্ৰুত বতাহৰ গতি ১৯৯৬ চনৰ ১০ এপ্ৰিলত ক্ৰান্তীয় [[ঘূৰ্ণীবতাহ অলিভিয়া]] পাৰ হোৱাৰ সময়ত: অষ্ট্ৰেলিয়াৰ বেৰ' দ্বীপৰ এটা স্বয়ংক্ৰিয় বতৰ কেন্দ্ৰত সৰ্বোচ্চ বতাহৰ গতিবেগ ১১৩.৩ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ড (৪০৮ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ২৫৩ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা; ২২০.২ কিলোমিটাৰ; ৩৭২ ফুট/ছেকেণ্ড) পঞ্জীয়ন কৰা হৈছে[5][6] ডব্লিউ এম অ’ৰ মূল্যায়ন পেনেলে বতাহৰ ধুমুহাৰ মূল্যায়ন কৰি এনিমোমিটাৰটো যান্ত্ৰিকভাৱে সুস্থ আৰু ধুমুহা পৰিসংখ্যাগত সম্ভাৱনাৰ ভিতৰত থকা বুলি জানিব পাৰি ২০১০ চনত এই জোখ-মাখৰ অনুমোদন জনায়। এনিমোমিটাৰটো মাটিৰপৰা ১০ মিটাৰ ওপৰত (আৰু এইদৰে সমুদ্ৰপৃষ্ঠৰপৰা ৬৪ মিটাৰ) স্থাপন কৰা হৈছিল। ঘূৰ্ণীবতাহৰ সময়ত ৮৩ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ডতকৈ অধিক (৩০০ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ১৯০ মাইল প্ৰতি ঘণ্টাত; ১৬১ কিলোমিটাৰ; ২৭০ ফুট/ছেকেণ্ড) কেইবাটাও প্ৰচণ্ড ধুমুহা ৰেকৰ্ড কৰা হৈছিল, যাৰ সৰ্বোচ্চ ৫ মিনিটৰ গড় গতি আছিল ৪৯ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ড (১৮০ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ১১০ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা; ৯৫ কিলোমিটাৰ; ১৬০ ফুট/ছেকেণ্ড); প্ৰচণ্ড ধুমুহাৰ কাৰক আছিল গড় বতাহৰ গতিৰ ২.২৭–২.৭৫ গুণ। ধুমুহাৰ আৰ্হি আৰু স্কেলৰপৰা অনুমান কৰিব পাৰি যে ঘূৰ্ণীবতাহৰ ইতিমধ্যে শক্তিশালী [[চাকনৈয়া (ঘূৰ্ণীবতাহ)]]ত এটা মেছ'ভৰ্টেক্স নিহিত হৈ আছিল।[5] পৃথিৱীৰ পৃষ্ঠৰপৰা উচ্চতা যিয়েই নহওক কিয় জুখি উলিওৱা দ্বিতীয় আৰু তৃতীয় সৰ্বোচ্চ অটৰ্নেডিক বতাহৰ ধুমুহা ২০২৫ চনত [[মেলিছা হাৰিকেন]] আৰু ২০১০ চনত [[মেগি আমফান]]ৰপৰা হৈছিল, যাৰ সৰ্বোচ্চ জুখিব পৰা বতাহৰ গতি ক্ৰমে ২৫২ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা (৪০৬ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা) আৰু ২৪৮ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা (৩৯৯ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা) আছিল।[7] বৰ্তমানৰ হিচাপত(?) সমুদ্ৰপৃষ্ঠৰপৰা মাউণ্ট ৱাশ্বিংটন (নিউ হামচায়াৰ) মানৱ নিৰীক্ষণ কেন্দ্ৰত আনুষ্ঠানিকভাৱে ৰেকৰ্ড কৰা দ্বিতীয় সৰ্বোচ্চ পৃষ্ঠীয় বতাহৰ গতি ১০৩.২৬৬ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ড (৩৭১.৭৬ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ২৩১.০০ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা; ২০০.৭৩৩ কিলোমিটাৰ; ৩৩৮.৮০ ফুট/ছেকেণ্ড)। ১৯৩৪ চনৰ ১২ এপ্ৰিলত আমেৰিকাত গৰম তাঁৰৰ এনিমোমিটাৰ ব্যৱহাৰ কৰি। মাউণ্ট ৱাশ্বিংটনত ব্যৱহাৰৰ বাবে বিশেষভাৱে ডিজাইন কৰা এই এনিমোমিটাৰটো পিছলৈ আমেৰিকাৰ ৰাষ্ট্ৰীয় বতৰ ব্যুৰোৱে পৰীক্ষা কৰি সঠিক বুলি নিশ্চিত কৰে।[8] ===টৰ্নেডিক=== কিছুমান বায়ুমণ্ডলীয় পৰিঘটনাৰ ভিতৰত বতাহৰ গতিবেগ (যেনে [[ঘূৰ্ণীবতাহ]])ৰ এই মানসমূহ বহু পৰিমাণে অতিক্ৰম কৰিব পাৰে কিন্তু কেতিয়াও সঠিকভাৱে জুখিব পৰা হোৱা নাই। এই টৰ্নেডিক বতাহবোৰ প্ৰত্যক্ষভাৱে জুখিব পৰাটো খুব কমেইহে হয়, কিয়নো হিংস্ৰ বতাহে যন্ত্ৰবোৰ ধ্বংস কৰি পেলাব। গতি অনুমান কৰাৰ এটা পদ্ধতি হ'ল ডপলাৰ অন হুইল বা মোবাইল ডপলাৰ বতৰ ৰাডাৰ ব্যৱহাৰ কৰি দূৰৈৰ পৰা বতাহৰ গতি জুখিব লাগে।[9] এই পদ্ধতি ব্যৱহাৰ কৰি ওকলাহোমা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ মালিকানাধীন আৰু পৰিচালিত এটা মোবাইল ৰাডাৰে (RaXPol) ২০১৩ চনৰ এল ৰেনো টৰ্নেডোৰ ভিতৰত প্ৰতি ছেকেণ্ডত ১৫০ মিটাৰ (৩৪০ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা; ৫৪০ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা) পৰ্যন্ত বতাহৰ ৰেকৰ্ড কৰে, যিটো ইতিহাসত ৰাডাৰে পৰ্যবেক্ষণ কৰা আটাইতকৈ দ্ৰুত বতাহৰ চিহ্নিত কৰে।[10] ১৯৯৯ চনত ৩ মে'ত ওকলাহোমাত হোৱা ব্ৰীজ ক্ৰিক–মূৰ টৰ্নেডোৰ সময়ত এটা ভ্ৰাম্যমাণ ৰাডাৰে ১৩৫ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ড (৪৯০ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ৩০০ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা; ২৬২ কিলোমিটাৰ; ৪৪০ ফুট/ছেকেণ্ড) পৰ্যন্ত বতাহ জুখিছিল,[11] যদিও আন এটা সংখ্যা আছিল ১৪২ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ড (৫১০ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ৩২০ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা; ২৭৬ কিলোমিটাৰ; ৪৭০ ফুট/ছেকেণ্ড) একেটা টৰ্নেডোৰ বাবেও উদ্ধৃত কৰা হৈছে।[12] চেণ্টাৰ ফৰ ছিভিয়াৰ ৱেদাৰ ৰিচাৰ্চে সেই জোখৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা আন এটা সংখ্যা হ'ল ১৩৫ ± ৯ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ড (৪৮৬ ± ৩২ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ৩০২ ± ২০ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা; ২৬২ ± ১৭ কিলোমিটাৰ; ৪৪৩ ± ৩০ ফুট/ছেকেণ্ড)।[13] কিন্তু [[বতৰ ৰাডাৰ|ডপলাৰ বতৰ ৰাডাৰ]]ৰ দ্বাৰা জুখিব পৰা গতিক চৰকাৰী অভিলেখ বুলি গণ্য কৰা নহয়।[12] ===অন্য গ্ৰহত=== বহিঃগ্ৰহত বতাহৰ গতি বহু বেছি হ’ব পাৰে। ৱাৰউইক বিশ্ববিদ্যালয়ৰ বিজ্ঞানীসকলে ২০১৫ চনত নিৰ্ণয় কৰিছিল যে HD 189733b ৰ বতাহ প্ৰতি ছেকেণ্ডত ২,৪০০ মিটাৰ (৮,৬০০ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ৪,৭০০ কিলোমিটাৰ)। বিশ্ববিদ্যালয়খনে এক প্ৰেছ বিজ্ঞপ্তিযোগে ঘোষণা কৰে যে HD 189733b ৰ বতাহৰ গতি জুখিব পৰা পদ্ধতিসমূহ পৃথিৱীৰ দৰে বহিঃগ্ৰহত বতাহৰ গতি জুখিব পৰা যাব।[14] ==জোখ-মাখ== *মূল প্ৰবন্ধ: [[এনিমোমিটাৰ]] বতাহৰ গতি জুখিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা সঁজুলিসমূহৰ ভিতৰত এনিমোমিটাৰ হৈছে অন্যতম।[15] ই এটা উলম্ব স্তম্ভ আৰু তিনিটা বা চাৰিটা অৱতল কাপৰে গঠিত এটা যন্ত্ৰ, এনিমোমিটাৰে বায়ুৰ কণিকাৰ অনুভূমিক গতি (বতাহৰ গতি) ধৰি ৰাখে। পৰম্পৰাগত কাপ-এণ্ড-ভেন এনিমোমিটাৰৰ দৰে নহয়, আল্ট্ৰাছ’নিক বতাহৰ চেন্সৰৰ কোনো চলন্ত অংশ নাথাকে আৰু সেয়েহে ইয়াক বতাহৰ গতি জুখিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয় যিবোৰ প্ৰয়োগত ৰক্ষণাবেক্ষণ-বিহীন পৰিৱেশনৰ প্ৰয়োজন হয়, যেনে বতাহৰ টাৰ্বাইনৰ ওপৰত। নামটোৱেই কোৱাৰ দৰে আল্ট্ৰাছ’নিক বতাহৰ চেন্সৰে উচ্চ কম্পনাঙ্ক শব্দ ব্যৱহাৰ কৰি বতাহৰ গতি জুখিব পাৰে। আল্ট্ৰাছ’নিক এনিমোমিটাৰত দুটা বা তিনিটাযোৰ শব্দ ট্ৰেন্সমিটাৰ আৰু ৰিচিভাৰ থাকে। প্ৰতিটো ট্ৰেন্সমিটাৰে নিজৰ ৰিচিভাৰলৈ অহৰহ উচ্চ কম্পনাঙ্ক শব্দ বিম কৰে। ভিতৰৰ ইলেক্ট্ৰনিক বৰ্তনীবোৰে শব্দটোৱে প্ৰতিটো ট্ৰেন্সমিটাৰৰপৰা সংশ্লিষ্ট ৰিচিভাৰলৈ যাত্ৰা কৰিবলৈ লোৱা সময় জুখিব পাৰে। বতাহ কেনেকৈ বয় তাৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি কিছুমান শব্দৰ ৰশ্মি আনবোৰতকৈ বেছি প্ৰভাবিত হ’ব, যাৰ ফলত ইয়াৰ গতি লেহেমীয়া হ’ব বা ইয়াৰ গতি অতি সামান্য হ’ব। বৰ্তনীবোৰে ৰশ্মিৰ গতিৰ পাৰ্থক্য জুখিব আৰু সেইটো ব্যৱহাৰ কৰি বতাহ কিমান বেগেৰে বলিছে সেইটো গণনা কৰে।[16] একাউষ্টিক ৰেজোনেন্স উইণ্ড চেন্সৰ হৈছে আল্ট্ৰাছ’নিক চেন্সৰৰ এটা ভিন্নতা। উৰণৰ সময় জোখাৰ পৰিৱৰ্তে শব্দ অনুনাদ চেন্সৰসমূহে উদ্দেশ্যপ্ৰণোদিতভাৱে নিৰ্মিত সৰু গহ্বৰৰ ভিতৰত অনুনাদী শব্দ তৰংগ ব্যৱহাৰ কৰে। গহ্বৰটোত নিৰ্মিত আল্ট্ৰাছ’নিক ট্ৰেন্সডুচাৰৰ এটা এৰে, যিবোৰ আল্ট্ৰাছ’নিক কম্পাঙ্কত পৃথক ষ্টেণ্ডিং-ৱেভ পেটাৰ্ণ সৃষ্টি কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। বতাহ গহ্বৰৰ মাজেৰে পাৰ হৈ যোৱাৰ লগে লগে ঢৌৰ ধৰ্মৰ পৰিৱৰ্তন ঘটে (ফেজ শ্বিফ্ট)। প্ৰতিটো ট্ৰেন্সডুচাৰে গ্ৰহণ কৰা সংকেতসমূহৰ ফেজ শ্বিফ্টৰ পৰিমাণ জুখি, আৰু তাৰ পিছত তথ্যসমূহ গাণিতিকভাৱে প্ৰক্ৰিয়াকৰণ কৰি, চেন্সৰে বতাহৰ গতি আৰু দিশৰ সঠিক অনুভূমিক জোখ প্ৰদান কৰিবলৈ সক্ষম হয়।[17] বতাহৰ বেগ জুখিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা আন এটা সঁজুলি হ’ল পিটট টিউবৰ সৈতে সংযুক্ত জিপিএছ।{{cn}}। তৰল প্ৰৱাহৰ বেগৰ সঁজুলি, [[পিটট টিউব]] মূলতঃ বিমানৰ বায়ুৰ বেগ নিৰ্ণয় কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ==গঠনৰ আৰ্হি== *[[বতাহ অভিযান্ত্ৰিকী]] বিশ্বজুৰি গাঁথনি আৰু অট্টালিকাৰ ডিজাইনৰ ক্ষেত্ৰত বতাহৰ গতি এটা সাধাৰণ কাৰক। এটা গঠনৰ ডিজাইনৰ প্ৰয়োজনীয় পাৰ্শ্বীয় শক্তিৰ ক্ষেত্ৰত ই প্ৰায়ে শাসকীয় কাৰক। আমেৰিকাত ডিজাইনত ব্যৱহৃত বতাহৰ গতিবেগক প্ৰায়ে "৩ ছেকেণ্ডৰ ধুমুহা" বুলি কোৱা হয়, যিটো ৩ ছেকেণ্ডৰ ভিতৰত সৰ্বাধিক স্থায়ী ধুমুহা আৰু প্ৰতি বছৰে ৫০জনৰ ভিতৰত ১টা অতিক্ৰম কৰাৰ সম্ভাৱনা থাকে (ASCE 7-05, ASCE 7-16 লৈ আপডেট কৰা হৈছে)।[18] এই ডিজাইন বতাহৰ গতি আমেৰিকাৰ বেছিভাগ বিল্ডিং ক'ডে গ্ৰহণ কৰে আৰু ই প্ৰায়ে অট্টালিকা আৰু গঠনৰ পাৰ্শ্বীয় ডিজাইন নিয়ন্ত্ৰণ কৰে। কানাডাত ডিজাইনত ৰেফাৰেন্স বতাহৰ চাপ ব্যৱহাৰ কৰা হয় আৰু ইয়াক "গড় ঘণ্টাৰ পিছত ঘণ্টা" বতাহৰ গতিৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি কৰা হয় আৰু প্ৰতি বছৰে ৫০জনৰ ভিতৰত ১জনৰ অতিক্ৰম কৰাৰ সম্ভাৱনা থাকে। ৰেফাৰেন্স বতাহৰ চাপ q গণনা কৰা হয় q = ρv2 / 2 সমীকৰণ ব্যৱহাৰ কৰি, য'ত ρ হৈছে বায়ুৰ ঘনত্ব আৰু v ​​হৈছে বতাহৰ গতি।[19] ঐতিহাসিকভাৱে বতাহৰ গতিবেগ বিভিন্ন গড় সময়ৰ সৈতে ৰিপৰ্ট কৰা হৈছে (যেনে আটাইতকৈ দ্ৰুত মাইল, ৩ ছেকেণ্ডৰ ধুমুহা, ১ মিনিট, আৰু গড় ঘণ্টাৰ পিছত ঘণ্টা) যিবোৰ ডিজাইনাৰসকলে লক্ষ্য কৰিবলগীয়া হ'ব পাৰে। বতাহৰ গতিক এটা গড় সময়ৰপৰা আন এটালৈ ৰূপান্তৰিত কৰিবলৈ ডাৰ্ষ্ট বক্ৰ বিকশিত কৰা হৈছিল, যিয়ে কিছুসংখ্যক ছেকেণ্ডৰ গড় বতাহৰ সম্ভাৱ্য সৰ্বোচ্চ গতি আৰু এঘণ্টাৰ গড় বতাহৰ গতিৰ মাজৰ সম্পৰ্ক সংজ্ঞায়িত কৰে।[20] ==তথ্যসূত্ৰ== iazgiz72szdtl1p93rblvds2mbihqne 604312 604310 2026-05-03T18:20:08Z Pranamikaadhikary 27435 /* একক */ 604312 wikitext text/x-wiki [[File:Weather Station at Feilding Waste Water Treatment Plant.JPG|thumb|240px|বতাহৰ গতি জুখিবলৈ সাধাৰণতে [[এনিমোমিটাৰ]] ব্যৱহাৰ কৰা হয়।]] [[File:ERA5 global mean wind speed.png|thumb|323x323px|ERA5 ডাটাছেটৰ পৰা ১৯৯১–২০২০ বছৰত গড় হিচাপত মাটিৰ পৰা ১০ মিটাৰ উচ্চতাত বতাহৰ গতিৰ বিশ্বব্যাপী বিতৰণ।]] বতৰ বিজ্ঞানত '''বতাহৰ গতি''' বা বতাহ [[প্ৰবাহৰ গতি]] সাধাৰণতে উষ্ণতাৰ পৰিৱৰ্তনৰ বাবে উচ্চ চাপৰ পৰা নিম্ন চাপলৈ বায়ুৰ গতিৰ ফলত হোৱা মৌলিক বায়ুমণ্ডলীয় পৰিমাণ। বতাহৰ গতি এতিয়া সাধাৰণতে [[এনিমোমিটাৰ]]ৰ সহায়ত জুখিব পাৰি। বতাহৰ গতিবেগে বতৰৰ পূৰ্বাভাস, বিমান আৰু সামুদ্ৰিক কাৰ্য্যকলাপ, নিৰ্মাণ প্ৰকল্প, বহুতো উদ্ভিদ প্ৰজাতিৰ বৃদ্ধি আৰু বিপাকীয় ক্ৰিয়াৰ হাৰত প্ৰভাৱ পেলায় আৰু ইয়াৰ আন অগণন প্ৰভাৱ পৰে।<ref>{{cite book |first=C. Michael |last=Hogan |year=2010 |url=http://www.eoearth.org/article/Abiotic_factor?topic=49461 |entry=Abiotic factor |title=Encyclopedia of Earth |editor1=Emily Monosson |editor2=C. Cleveland |publisher=[[National Council for Science and the Environment]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20130608071757/http://www.eoearth.org/article/Abiotic_factor?topic=49461 |archive-date=2013-06-08 |location=Washington D.C.}}</ref> পৃথিৱীৰ ঘূৰ্ণনৰ বাবে বতাহৰ দিশ সাধাৰণতে আইছ’বাৰৰ প্ৰায় সমান্তৰাল (আৰু আশা কৰা ধৰণে লম্ব নহয়)। ==একক== [[প্ৰতি ছেকেণ্ডত মিটাৰ]] (m/s) হৈছে বেগৰ বাবে SI একক আৰু বতাহৰ গতিৰ প্ৰতিবেদন দিবলৈ বিশ্ব বতৰ বিজ্ঞান সংস্থাই পৰামৰ্শ দিয়া একক, আৰু অন্যান্যৰ লগতে নৰ্ডিক দেশসমূহৰ বতৰৰ পূৰ্বাভাসত ব্যৱহাৰ কৰা একক।<ref>[http://www.whiteweather.com/wd/vind/Windspeed.htm Windspeed | Icelandic Meteorological office] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191107133153/http://www.whiteweather.com/wd/vind/Windspeed.htm |date=2019-11-07 }} "The Icelandic Meteorological Office now uses the SI (Systeme Internationale d'Unites) measurement metres per second (m/s) […] other Nordic meteorological institutes have used this system for years with satisfactory results"</ref> ২০১০ চনৰ পৰা আন্তৰ্জাতিক অসামৰিক বিমান পৰিবহণ সংস্থাই (ICAO) ৰাণৱেৰ কাষ চাপিলে বতাহৰ গতিৰ ৰিপৰ্ট দিবলৈ [[প্ৰতি ছেকেণ্ডত মিটাৰ]] ব্যৱহাৰ কৰাৰ পৰামৰ্শও দিয়ে, যিয়ে তেওঁলোকৰ পূৰ্বৰ পৰামৰ্শৰ ঠাইত [[প্ৰতি ঘণ্টাত কিলোমিটাৰ]] (কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা) ব্যৱহাৰ কৰাৰ পৰামৰ্শ দিয়ে।<ref>[https://aerosavvy.com/wp-content/uploads/2014/08/an05_cons.pdf International Civil Aviation Organization – International Standards and Recommended Practices – Units of Measurement to be Used in Air and Ground Operations – Annex 5 to the Convention on International Civil Aviation]</ref> ঐতিহাসিক কাৰণত আন একক যেনে [[মাইল প্ৰতি ঘণ্টা]] (mph), [[নট]] (kn),<ref>[https://www.thoughtco.com/measuring-wind-speed-in-knots-3444011 Measuring Wind Speed in Knots] "The reason why sea winds are measured in knots at all has to do with maritime tradition"</ref> আৰু [[প্ৰতি ছেকেণ্ডত ফুট]] (ft/s) আদিও কেতিয়াবা বতাহৰ গতি জুখিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ঐতিহাসিকভাৱে বতাহৰ গতিকো [[বিউফৰ্ট স্কেল]] ব্যৱহাৰ কৰি শ্ৰেণীভুক্ত কৰা হৈছে, যিটো সাগৰত বা স্থলভাগত বিশেষভাৱে নিৰ্ধাৰিত বতাহৰ প্ৰভাৱৰ দৃশ্যমান পৰ্যবেক্ষণৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি কৰা হয়। ==বতাহৰ গতিবেগক প্ৰভাৱিত কৰা কাৰক== বতাহৰ গতি কেইবাটাও কাৰক আৰু পৰিস্থিতিৰ দ্বাৰা প্ৰভাৱিত হয়, ই বিভিন্ন স্কেলত (মাইক্ৰ’ৰ পৰা মেক্ৰ’ স্কেললৈকে) কাম কৰে। ইয়াৰ ভিতৰত [[চাপ গ্ৰেডিয়েণ্ট]], [[ৰছবি ৱেভ]], [[জেট ষ্ট্ৰিম]], স্থানীয় বতৰৰ অৱস্থা আদি অন্তৰ্ভুক্ত। বতাহৰ গতি আৰু বতাহৰ দিশৰ মাজতো যোগসূত্ৰ পোৱা যায়, বিশেষকৈ চাপ গ্ৰেডিয়েণ্ট আৰু ভূখণ্ডৰ অৱস্থাৰ সৈতে। চাপ গ্ৰেডিয়েণ্টে বায়ুমণ্ডল বা পৃথিৱীৰ পৃষ্ঠত থকা দুটা বিন্দুৰ মাজত বায়ুৰ চাপৰ পাৰ্থক্য বৰ্ণনা কৰে। বতাহৰ গতিৰ বাবে ই অতি প্ৰয়োজনীয়, কাৰণ চাপৰ পাৰ্থক্য যিমানেই বেছি হ’ব সিমানেই বতাহ দ্ৰুতগতিত বৈ যায় (উচ্চ চাপৰ পৰা নিম্ন চাপলৈ) যাতে তাৰতম্যৰ ভাৰসাম্য ৰক্ষা কৰিব পৰা যায়। চাপ গ্ৰেডিয়েণ্টে ক’ৰিঅ’লিছ প্ৰভাৱ আৰু ঘৰ্ষণৰ সৈতে সংযুক্ত কৰিলে বতাহৰ দিশতো প্ৰভাৱ পেলায়। ৰছবি ৱেভ হৈছে [[ট্ৰপ’স্ফিয়াৰ]]স্তৰত প্ৰবল বতাহ। এইবোৰে বিশ্বব্যাপী কাম কৰে আৰু পশ্চিমৰ পৰা পূবলৈ গতি কৰে (সেয়েহে ইয়াক [[পশ্চিমা বতাহ]] বুলি জনা যায়)। ৰছবি ৱেভবোৰ নিজেই নিম্ন ট্ৰ’প’স্ফিয়াৰত অনুভৱ কৰা বতাহৰ গতিতকৈ বেলেগ। স্থানীয় বতৰৰ পৰিস্থিতিয়ে বতাহৰ গতিক প্ৰভাৱিত কৰাত মূল ভূমিকা পালন কৰে, কিয়নো অদ্ভুত বতৰ হিচাপে হাৰিকেন, বাৰিষা আৰু ঘূৰ্ণীবতাহৰ সৃষ্টিয়ে বতাহৰ প্ৰবাহৰ বেগত ভয়ংকৰভাৱে প্ৰভাৱিত কৰিব পাৰে।{{cn}} ==সৰ্বোচ্চ গতি== ===নন-টৰ্নেডিক=== টৰ্নেডোৰ সৈতে সম্পৰ্ক নোহোৱা আটাইতকৈ দ্ৰুত বতাহৰ গতি ১৯৯৬ চনৰ ১০ এপ্ৰিলত ক্ৰান্তীয় [[ঘূৰ্ণীবতাহ অলিভিয়া]] পাৰ হোৱাৰ সময়ত: অষ্ট্ৰেলিয়াৰ বেৰ' দ্বীপৰ এটা স্বয়ংক্ৰিয় বতৰ কেন্দ্ৰত সৰ্বোচ্চ বতাহৰ গতিবেগ ১১৩.৩ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ড (৪০৮ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ২৫৩ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা; ২২০.২ কিলোমিটাৰ; ৩৭২ ফুট/ছেকেণ্ড) পঞ্জীয়ন কৰা হৈছে[5][6] ডব্লিউ এম অ’ৰ মূল্যায়ন পেনেলে বতাহৰ ধুমুহাৰ মূল্যায়ন কৰি এনিমোমিটাৰটো যান্ত্ৰিকভাৱে সুস্থ আৰু ধুমুহা পৰিসংখ্যাগত সম্ভাৱনাৰ ভিতৰত থকা বুলি জানিব পাৰি ২০১০ চনত এই জোখ-মাখৰ অনুমোদন জনায়। এনিমোমিটাৰটো মাটিৰপৰা ১০ মিটাৰ ওপৰত (আৰু এইদৰে সমুদ্ৰপৃষ্ঠৰপৰা ৬৪ মিটাৰ) স্থাপন কৰা হৈছিল। ঘূৰ্ণীবতাহৰ সময়ত ৮৩ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ডতকৈ অধিক (৩০০ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ১৯০ মাইল প্ৰতি ঘণ্টাত; ১৬১ কিলোমিটাৰ; ২৭০ ফুট/ছেকেণ্ড) কেইবাটাও প্ৰচণ্ড ধুমুহা ৰেকৰ্ড কৰা হৈছিল, যাৰ সৰ্বোচ্চ ৫ মিনিটৰ গড় গতি আছিল ৪৯ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ড (১৮০ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ১১০ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা; ৯৫ কিলোমিটাৰ; ১৬০ ফুট/ছেকেণ্ড); প্ৰচণ্ড ধুমুহাৰ কাৰক আছিল গড় বতাহৰ গতিৰ ২.২৭–২.৭৫ গুণ। ধুমুহাৰ আৰ্হি আৰু স্কেলৰপৰা অনুমান কৰিব পাৰি যে ঘূৰ্ণীবতাহৰ ইতিমধ্যে শক্তিশালী [[চাকনৈয়া (ঘূৰ্ণীবতাহ)]]ত এটা মেছ'ভৰ্টেক্স নিহিত হৈ আছিল।[5] পৃথিৱীৰ পৃষ্ঠৰপৰা উচ্চতা যিয়েই নহওক কিয় জুখি উলিওৱা দ্বিতীয় আৰু তৃতীয় সৰ্বোচ্চ অটৰ্নেডিক বতাহৰ ধুমুহা ২০২৫ চনত [[মেলিছা হাৰিকেন]] আৰু ২০১০ চনত [[মেগি আমফান]]ৰপৰা হৈছিল, যাৰ সৰ্বোচ্চ জুখিব পৰা বতাহৰ গতি ক্ৰমে ২৫২ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা (৪০৬ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা) আৰু ২৪৮ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা (৩৯৯ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা) আছিল।[7] বৰ্তমানৰ হিচাপত(?) সমুদ্ৰপৃষ্ঠৰপৰা মাউণ্ট ৱাশ্বিংটন (নিউ হামচায়াৰ) মানৱ নিৰীক্ষণ কেন্দ্ৰত আনুষ্ঠানিকভাৱে ৰেকৰ্ড কৰা দ্বিতীয় সৰ্বোচ্চ পৃষ্ঠীয় বতাহৰ গতি ১০৩.২৬৬ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ড (৩৭১.৭৬ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ২৩১.০০ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা; ২০০.৭৩৩ কিলোমিটাৰ; ৩৩৮.৮০ ফুট/ছেকেণ্ড)। ১৯৩৪ চনৰ ১২ এপ্ৰিলত আমেৰিকাত গৰম তাঁৰৰ এনিমোমিটাৰ ব্যৱহাৰ কৰি। মাউণ্ট ৱাশ্বিংটনত ব্যৱহাৰৰ বাবে বিশেষভাৱে ডিজাইন কৰা এই এনিমোমিটাৰটো পিছলৈ আমেৰিকাৰ ৰাষ্ট্ৰীয় বতৰ ব্যুৰোৱে পৰীক্ষা কৰি সঠিক বুলি নিশ্চিত কৰে।[8] ===টৰ্নেডিক=== কিছুমান বায়ুমণ্ডলীয় পৰিঘটনাৰ ভিতৰত বতাহৰ গতিবেগ (যেনে [[ঘূৰ্ণীবতাহ]])ৰ এই মানসমূহ বহু পৰিমাণে অতিক্ৰম কৰিব পাৰে কিন্তু কেতিয়াও সঠিকভাৱে জুখিব পৰা হোৱা নাই। এই টৰ্নেডিক বতাহবোৰ প্ৰত্যক্ষভাৱে জুখিব পৰাটো খুব কমেইহে হয়, কিয়নো হিংস্ৰ বতাহে যন্ত্ৰবোৰ ধ্বংস কৰি পেলাব। গতি অনুমান কৰাৰ এটা পদ্ধতি হ'ল ডপলাৰ অন হুইল বা মোবাইল ডপলাৰ বতৰ ৰাডাৰ ব্যৱহাৰ কৰি দূৰৈৰ পৰা বতাহৰ গতি জুখিব লাগে।[9] এই পদ্ধতি ব্যৱহাৰ কৰি ওকলাহোমা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ মালিকানাধীন আৰু পৰিচালিত এটা মোবাইল ৰাডাৰে (RaXPol) ২০১৩ চনৰ এল ৰেনো টৰ্নেডোৰ ভিতৰত প্ৰতি ছেকেণ্ডত ১৫০ মিটাৰ (৩৪০ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা; ৫৪০ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা) পৰ্যন্ত বতাহৰ ৰেকৰ্ড কৰে, যিটো ইতিহাসত ৰাডাৰে পৰ্যবেক্ষণ কৰা আটাইতকৈ দ্ৰুত বতাহৰ চিহ্নিত কৰে।[10] ১৯৯৯ চনত ৩ মে'ত ওকলাহোমাত হোৱা ব্ৰীজ ক্ৰিক–মূৰ টৰ্নেডোৰ সময়ত এটা ভ্ৰাম্যমাণ ৰাডাৰে ১৩৫ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ড (৪৯০ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ৩০০ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা; ২৬২ কিলোমিটাৰ; ৪৪০ ফুট/ছেকেণ্ড) পৰ্যন্ত বতাহ জুখিছিল,[11] যদিও আন এটা সংখ্যা আছিল ১৪২ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ড (৫১০ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ৩২০ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা; ২৭৬ কিলোমিটাৰ; ৪৭০ ফুট/ছেকেণ্ড) একেটা টৰ্নেডোৰ বাবেও উদ্ধৃত কৰা হৈছে।[12] চেণ্টাৰ ফৰ ছিভিয়াৰ ৱেদাৰ ৰিচাৰ্চে সেই জোখৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা আন এটা সংখ্যা হ'ল ১৩৫ ± ৯ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ড (৪৮৬ ± ৩২ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ৩০২ ± ২০ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা; ২৬২ ± ১৭ কিলোমিটাৰ; ৪৪৩ ± ৩০ ফুট/ছেকেণ্ড)।[13] কিন্তু [[বতৰ ৰাডাৰ|ডপলাৰ বতৰ ৰাডাৰ]]ৰ দ্বাৰা জুখিব পৰা গতিক চৰকাৰী অভিলেখ বুলি গণ্য কৰা নহয়।[12] ===অন্য গ্ৰহত=== বহিঃগ্ৰহত বতাহৰ গতি বহু বেছি হ’ব পাৰে। ৱাৰউইক বিশ্ববিদ্যালয়ৰ বিজ্ঞানীসকলে ২০১৫ চনত নিৰ্ণয় কৰিছিল যে HD 189733b ৰ বতাহ প্ৰতি ছেকেণ্ডত ২,৪০০ মিটাৰ (৮,৬০০ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ৪,৭০০ কিলোমিটাৰ)। বিশ্ববিদ্যালয়খনে এক প্ৰেছ বিজ্ঞপ্তিযোগে ঘোষণা কৰে যে HD 189733b ৰ বতাহৰ গতি জুখিব পৰা পদ্ধতিসমূহ পৃথিৱীৰ দৰে বহিঃগ্ৰহত বতাহৰ গতি জুখিব পৰা যাব।[14] ==জোখ-মাখ== *মূল প্ৰবন্ধ: [[এনিমোমিটাৰ]] বতাহৰ গতি জুখিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা সঁজুলিসমূহৰ ভিতৰত এনিমোমিটাৰ হৈছে অন্যতম।[15] ই এটা উলম্ব স্তম্ভ আৰু তিনিটা বা চাৰিটা অৱতল কাপৰে গঠিত এটা যন্ত্ৰ, এনিমোমিটাৰে বায়ুৰ কণিকাৰ অনুভূমিক গতি (বতাহৰ গতি) ধৰি ৰাখে। পৰম্পৰাগত কাপ-এণ্ড-ভেন এনিমোমিটাৰৰ দৰে নহয়, আল্ট্ৰাছ’নিক বতাহৰ চেন্সৰৰ কোনো চলন্ত অংশ নাথাকে আৰু সেয়েহে ইয়াক বতাহৰ গতি জুখিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয় যিবোৰ প্ৰয়োগত ৰক্ষণাবেক্ষণ-বিহীন পৰিৱেশনৰ প্ৰয়োজন হয়, যেনে বতাহৰ টাৰ্বাইনৰ ওপৰত। নামটোৱেই কোৱাৰ দৰে আল্ট্ৰাছ’নিক বতাহৰ চেন্সৰে উচ্চ কম্পনাঙ্ক শব্দ ব্যৱহাৰ কৰি বতাহৰ গতি জুখিব পাৰে। আল্ট্ৰাছ’নিক এনিমোমিটাৰত দুটা বা তিনিটাযোৰ শব্দ ট্ৰেন্সমিটাৰ আৰু ৰিচিভাৰ থাকে। প্ৰতিটো ট্ৰেন্সমিটাৰে নিজৰ ৰিচিভাৰলৈ অহৰহ উচ্চ কম্পনাঙ্ক শব্দ বিম কৰে। ভিতৰৰ ইলেক্ট্ৰনিক বৰ্তনীবোৰে শব্দটোৱে প্ৰতিটো ট্ৰেন্সমিটাৰৰপৰা সংশ্লিষ্ট ৰিচিভাৰলৈ যাত্ৰা কৰিবলৈ লোৱা সময় জুখিব পাৰে। বতাহ কেনেকৈ বয় তাৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি কিছুমান শব্দৰ ৰশ্মি আনবোৰতকৈ বেছি প্ৰভাবিত হ’ব, যাৰ ফলত ইয়াৰ গতি লেহেমীয়া হ’ব বা ইয়াৰ গতি অতি সামান্য হ’ব। বৰ্তনীবোৰে ৰশ্মিৰ গতিৰ পাৰ্থক্য জুখিব আৰু সেইটো ব্যৱহাৰ কৰি বতাহ কিমান বেগেৰে বলিছে সেইটো গণনা কৰে।[16] একাউষ্টিক ৰেজোনেন্স উইণ্ড চেন্সৰ হৈছে আল্ট্ৰাছ’নিক চেন্সৰৰ এটা ভিন্নতা। উৰণৰ সময় জোখাৰ পৰিৱৰ্তে শব্দ অনুনাদ চেন্সৰসমূহে উদ্দেশ্যপ্ৰণোদিতভাৱে নিৰ্মিত সৰু গহ্বৰৰ ভিতৰত অনুনাদী শব্দ তৰংগ ব্যৱহাৰ কৰে। গহ্বৰটোত নিৰ্মিত আল্ট্ৰাছ’নিক ট্ৰেন্সডুচাৰৰ এটা এৰে, যিবোৰ আল্ট্ৰাছ’নিক কম্পাঙ্কত পৃথক ষ্টেণ্ডিং-ৱেভ পেটাৰ্ণ সৃষ্টি কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। বতাহ গহ্বৰৰ মাজেৰে পাৰ হৈ যোৱাৰ লগে লগে ঢৌৰ ধৰ্মৰ পৰিৱৰ্তন ঘটে (ফেজ শ্বিফ্ট)। প্ৰতিটো ট্ৰেন্সডুচাৰে গ্ৰহণ কৰা সংকেতসমূহৰ ফেজ শ্বিফ্টৰ পৰিমাণ জুখি, আৰু তাৰ পিছত তথ্যসমূহ গাণিতিকভাৱে প্ৰক্ৰিয়াকৰণ কৰি, চেন্সৰে বতাহৰ গতি আৰু দিশৰ সঠিক অনুভূমিক জোখ প্ৰদান কৰিবলৈ সক্ষম হয়।[17] বতাহৰ বেগ জুখিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা আন এটা সঁজুলি হ’ল পিটট টিউবৰ সৈতে সংযুক্ত জিপিএছ।{{cn}}। তৰল প্ৰৱাহৰ বেগৰ সঁজুলি, [[পিটট টিউব]] মূলতঃ বিমানৰ বায়ুৰ বেগ নিৰ্ণয় কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ==গঠনৰ আৰ্হি== *[[বতাহ অভিযান্ত্ৰিকী]] বিশ্বজুৰি গাঁথনি আৰু অট্টালিকাৰ ডিজাইনৰ ক্ষেত্ৰত বতাহৰ গতি এটা সাধাৰণ কাৰক। এটা গঠনৰ ডিজাইনৰ প্ৰয়োজনীয় পাৰ্শ্বীয় শক্তিৰ ক্ষেত্ৰত ই প্ৰায়ে শাসকীয় কাৰক। আমেৰিকাত ডিজাইনত ব্যৱহৃত বতাহৰ গতিবেগক প্ৰায়ে "৩ ছেকেণ্ডৰ ধুমুহা" বুলি কোৱা হয়, যিটো ৩ ছেকেণ্ডৰ ভিতৰত সৰ্বাধিক স্থায়ী ধুমুহা আৰু প্ৰতি বছৰে ৫০জনৰ ভিতৰত ১টা অতিক্ৰম কৰাৰ সম্ভাৱনা থাকে (ASCE 7-05, ASCE 7-16 লৈ আপডেট কৰা হৈছে)।[18] এই ডিজাইন বতাহৰ গতি আমেৰিকাৰ বেছিভাগ বিল্ডিং ক'ডে গ্ৰহণ কৰে আৰু ই প্ৰায়ে অট্টালিকা আৰু গঠনৰ পাৰ্শ্বীয় ডিজাইন নিয়ন্ত্ৰণ কৰে। কানাডাত ডিজাইনত ৰেফাৰেন্স বতাহৰ চাপ ব্যৱহাৰ কৰা হয় আৰু ইয়াক "গড় ঘণ্টাৰ পিছত ঘণ্টা" বতাহৰ গতিৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি কৰা হয় আৰু প্ৰতি বছৰে ৫০জনৰ ভিতৰত ১জনৰ অতিক্ৰম কৰাৰ সম্ভাৱনা থাকে। ৰেফাৰেন্স বতাহৰ চাপ q গণনা কৰা হয় q = ρv2 / 2 সমীকৰণ ব্যৱহাৰ কৰি, য'ত ρ হৈছে বায়ুৰ ঘনত্ব আৰু v ​​হৈছে বতাহৰ গতি।[19] ঐতিহাসিকভাৱে বতাহৰ গতিবেগ বিভিন্ন গড় সময়ৰ সৈতে ৰিপৰ্ট কৰা হৈছে (যেনে আটাইতকৈ দ্ৰুত মাইল, ৩ ছেকেণ্ডৰ ধুমুহা, ১ মিনিট, আৰু গড় ঘণ্টাৰ পিছত ঘণ্টা) যিবোৰ ডিজাইনাৰসকলে লক্ষ্য কৰিবলগীয়া হ'ব পাৰে। বতাহৰ গতিক এটা গড় সময়ৰপৰা আন এটালৈ ৰূপান্তৰিত কৰিবলৈ ডাৰ্ষ্ট বক্ৰ বিকশিত কৰা হৈছিল, যিয়ে কিছুসংখ্যক ছেকেণ্ডৰ গড় বতাহৰ সম্ভাৱ্য সৰ্বোচ্চ গতি আৰু এঘণ্টাৰ গড় বতাহৰ গতিৰ মাজৰ সম্পৰ্ক সংজ্ঞায়িত কৰে।[20] ==তথ্যসূত্ৰ== lt8coy70340f0lmk6hr3s0cs9w094dm 604313 604312 2026-05-03T18:22:00Z Pranamikaadhikary 27435 /* নন-টৰ্নেডিক */ 604313 wikitext text/x-wiki [[File:Weather Station at Feilding Waste Water Treatment Plant.JPG|thumb|240px|বতাহৰ গতি জুখিবলৈ সাধাৰণতে [[এনিমোমিটাৰ]] ব্যৱহাৰ কৰা হয়।]] [[File:ERA5 global mean wind speed.png|thumb|323x323px|ERA5 ডাটাছেটৰ পৰা ১৯৯১–২০২০ বছৰত গড় হিচাপত মাটিৰ পৰা ১০ মিটাৰ উচ্চতাত বতাহৰ গতিৰ বিশ্বব্যাপী বিতৰণ।]] বতৰ বিজ্ঞানত '''বতাহৰ গতি''' বা বতাহ [[প্ৰবাহৰ গতি]] সাধাৰণতে উষ্ণতাৰ পৰিৱৰ্তনৰ বাবে উচ্চ চাপৰ পৰা নিম্ন চাপলৈ বায়ুৰ গতিৰ ফলত হোৱা মৌলিক বায়ুমণ্ডলীয় পৰিমাণ। বতাহৰ গতি এতিয়া সাধাৰণতে [[এনিমোমিটাৰ]]ৰ সহায়ত জুখিব পাৰি। বতাহৰ গতিবেগে বতৰৰ পূৰ্বাভাস, বিমান আৰু সামুদ্ৰিক কাৰ্য্যকলাপ, নিৰ্মাণ প্ৰকল্প, বহুতো উদ্ভিদ প্ৰজাতিৰ বৃদ্ধি আৰু বিপাকীয় ক্ৰিয়াৰ হাৰত প্ৰভাৱ পেলায় আৰু ইয়াৰ আন অগণন প্ৰভাৱ পৰে।<ref>{{cite book |first=C. Michael |last=Hogan |year=2010 |url=http://www.eoearth.org/article/Abiotic_factor?topic=49461 |entry=Abiotic factor |title=Encyclopedia of Earth |editor1=Emily Monosson |editor2=C. Cleveland |publisher=[[National Council for Science and the Environment]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20130608071757/http://www.eoearth.org/article/Abiotic_factor?topic=49461 |archive-date=2013-06-08 |location=Washington D.C.}}</ref> পৃথিৱীৰ ঘূৰ্ণনৰ বাবে বতাহৰ দিশ সাধাৰণতে আইছ’বাৰৰ প্ৰায় সমান্তৰাল (আৰু আশা কৰা ধৰণে লম্ব নহয়)। ==একক== [[প্ৰতি ছেকেণ্ডত মিটাৰ]] (m/s) হৈছে বেগৰ বাবে SI একক আৰু বতাহৰ গতিৰ প্ৰতিবেদন দিবলৈ বিশ্ব বতৰ বিজ্ঞান সংস্থাই পৰামৰ্শ দিয়া একক, আৰু অন্যান্যৰ লগতে নৰ্ডিক দেশসমূহৰ বতৰৰ পূৰ্বাভাসত ব্যৱহাৰ কৰা একক।<ref>[http://www.whiteweather.com/wd/vind/Windspeed.htm Windspeed | Icelandic Meteorological office] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191107133153/http://www.whiteweather.com/wd/vind/Windspeed.htm |date=2019-11-07 }} "The Icelandic Meteorological Office now uses the SI (Systeme Internationale d'Unites) measurement metres per second (m/s) […] other Nordic meteorological institutes have used this system for years with satisfactory results"</ref> ২০১০ চনৰ পৰা আন্তৰ্জাতিক অসামৰিক বিমান পৰিবহণ সংস্থাই (ICAO) ৰাণৱেৰ কাষ চাপিলে বতাহৰ গতিৰ ৰিপৰ্ট দিবলৈ [[প্ৰতি ছেকেণ্ডত মিটাৰ]] ব্যৱহাৰ কৰাৰ পৰামৰ্শও দিয়ে, যিয়ে তেওঁলোকৰ পূৰ্বৰ পৰামৰ্শৰ ঠাইত [[প্ৰতি ঘণ্টাত কিলোমিটাৰ]] (কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা) ব্যৱহাৰ কৰাৰ পৰামৰ্শ দিয়ে।<ref>[https://aerosavvy.com/wp-content/uploads/2014/08/an05_cons.pdf International Civil Aviation Organization – International Standards and Recommended Practices – Units of Measurement to be Used in Air and Ground Operations – Annex 5 to the Convention on International Civil Aviation]</ref> ঐতিহাসিক কাৰণত আন একক যেনে [[মাইল প্ৰতি ঘণ্টা]] (mph), [[নট]] (kn),<ref>[https://www.thoughtco.com/measuring-wind-speed-in-knots-3444011 Measuring Wind Speed in Knots] "The reason why sea winds are measured in knots at all has to do with maritime tradition"</ref> আৰু [[প্ৰতি ছেকেণ্ডত ফুট]] (ft/s) আদিও কেতিয়াবা বতাহৰ গতি জুখিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ঐতিহাসিকভাৱে বতাহৰ গতিকো [[বিউফৰ্ট স্কেল]] ব্যৱহাৰ কৰি শ্ৰেণীভুক্ত কৰা হৈছে, যিটো সাগৰত বা স্থলভাগত বিশেষভাৱে নিৰ্ধাৰিত বতাহৰ প্ৰভাৱৰ দৃশ্যমান পৰ্যবেক্ষণৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি কৰা হয়। ==বতাহৰ গতিবেগক প্ৰভাৱিত কৰা কাৰক== বতাহৰ গতি কেইবাটাও কাৰক আৰু পৰিস্থিতিৰ দ্বাৰা প্ৰভাৱিত হয়, ই বিভিন্ন স্কেলত (মাইক্ৰ’ৰ পৰা মেক্ৰ’ স্কেললৈকে) কাম কৰে। ইয়াৰ ভিতৰত [[চাপ গ্ৰেডিয়েণ্ট]], [[ৰছবি ৱেভ]], [[জেট ষ্ট্ৰিম]], স্থানীয় বতৰৰ অৱস্থা আদি অন্তৰ্ভুক্ত। বতাহৰ গতি আৰু বতাহৰ দিশৰ মাজতো যোগসূত্ৰ পোৱা যায়, বিশেষকৈ চাপ গ্ৰেডিয়েণ্ট আৰু ভূখণ্ডৰ অৱস্থাৰ সৈতে। চাপ গ্ৰেডিয়েণ্টে বায়ুমণ্ডল বা পৃথিৱীৰ পৃষ্ঠত থকা দুটা বিন্দুৰ মাজত বায়ুৰ চাপৰ পাৰ্থক্য বৰ্ণনা কৰে। বতাহৰ গতিৰ বাবে ই অতি প্ৰয়োজনীয়, কাৰণ চাপৰ পাৰ্থক্য যিমানেই বেছি হ’ব সিমানেই বতাহ দ্ৰুতগতিত বৈ যায় (উচ্চ চাপৰ পৰা নিম্ন চাপলৈ) যাতে তাৰতম্যৰ ভাৰসাম্য ৰক্ষা কৰিব পৰা যায়। চাপ গ্ৰেডিয়েণ্টে ক’ৰিঅ’লিছ প্ৰভাৱ আৰু ঘৰ্ষণৰ সৈতে সংযুক্ত কৰিলে বতাহৰ দিশতো প্ৰভাৱ পেলায়। ৰছবি ৱেভ হৈছে [[ট্ৰপ’স্ফিয়াৰ]]স্তৰত প্ৰবল বতাহ। এইবোৰে বিশ্বব্যাপী কাম কৰে আৰু পশ্চিমৰ পৰা পূবলৈ গতি কৰে (সেয়েহে ইয়াক [[পশ্চিমা বতাহ]] বুলি জনা যায়)। ৰছবি ৱেভবোৰ নিজেই নিম্ন ট্ৰ’প’স্ফিয়াৰত অনুভৱ কৰা বতাহৰ গতিতকৈ বেলেগ। স্থানীয় বতৰৰ পৰিস্থিতিয়ে বতাহৰ গতিক প্ৰভাৱিত কৰাত মূল ভূমিকা পালন কৰে, কিয়নো অদ্ভুত বতৰ হিচাপে হাৰিকেন, বাৰিষা আৰু ঘূৰ্ণীবতাহৰ সৃষ্টিয়ে বতাহৰ প্ৰবাহৰ বেগত ভয়ংকৰভাৱে প্ৰভাৱিত কৰিব পাৰে।{{cn}} ==সৰ্বোচ্চ গতি== ===নন-টৰ্নেডিক=== টৰ্নেডোৰ সৈতে সম্পৰ্ক নোহোৱা আটাইতকৈ দ্ৰুত বতাহৰ গতি ১৯৯৬ চনৰ ১০ এপ্ৰিলত ক্ৰান্তীয় [[ঘূৰ্ণীবতাহ অলিভিয়া]] পাৰ হোৱাৰ সময়ত: অষ্ট্ৰেলিয়াৰ বেৰ' দ্বীপৰ এটা স্বয়ংক্ৰিয় বতৰ কেন্দ্ৰত সৰ্বোচ্চ বতাহৰ গতিবেগ ১১৩.৩ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ড (৪০৮ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ২৫৩ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা; ২২০.২ কিলোমিটাৰ; ৩৭২ ফুট/ছেকেণ্ড) পঞ্জীয়ন কৰা হৈছে<ref name="courtney"/><ref>{{cite web|url=https://public-old.wmo.int/en/media/news/new-world-record-wind-gust|archive-url=https://web.archive.org/web/20231218171508/https://public-old.wmo.int/en/media/news/new-world-record-wind-gust|url-status=dead|archive-date=December 18, 2023|publisher=World Meteorological Association|title=World record wind gust|date=5 November 2015 |access-date=12 February 2017}}</ref> ডব্লিউ এম অ’ৰ মূল্যায়ন পেনেলে বতাহৰ ধুমুহাৰ মূল্যায়ন কৰি এনিমোমিটাৰটো যান্ত্ৰিকভাৱে সুস্থ আৰু ধুমুহা পৰিসংখ্যাগত সম্ভাৱনাৰ ভিতৰত থকা বুলি জানিব পাৰি ২০১০ চনত এই জোখ-মাখৰ অনুমোদন জনায়। এনিমোমিটাৰটো মাটিৰপৰা ১০ মিটাৰ ওপৰত (আৰু এইদৰে সমুদ্ৰপৃষ্ঠৰপৰা ৬৪ মিটাৰ) স্থাপন কৰা হৈছিল। ঘূৰ্ণীবতাহৰ সময়ত ৮৩ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ডতকৈ অধিক (৩০০ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ১৯০ মাইল প্ৰতি ঘণ্টাত; ১৬১ কিলোমিটাৰ; ২৭০ ফুট/ছেকেণ্ড) কেইবাটাও প্ৰচণ্ড ধুমুহা ৰেকৰ্ড কৰা হৈছিল, যাৰ সৰ্বোচ্চ ৫ মিনিটৰ গড় গতি আছিল ৪৯ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ড (১৮০ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ১১০ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা; ৯৫ কিলোমিটাৰ; ১৬০ ফুট/ছেকেণ্ড); প্ৰচণ্ড ধুমুহাৰ কাৰক আছিল গড় বতাহৰ গতিৰ ২.২৭–২.৭৫ গুণ। ধুমুহাৰ আৰ্হি আৰু স্কেলৰপৰা অনুমান কৰিব পাৰি যে ঘূৰ্ণীবতাহৰ ইতিমধ্যে শক্তিশালী [[চাকনৈয়া (ঘূৰ্ণীবতাহ)]]ত এটা মেছ'ভৰ্টেক্স নিহিত হৈ আছিল।<ref name="courtney">{{cite web|url=http://www.bom.gov.au/amoj/docs/2012/courtney_hres.pdf|title=Documentation and verification of the world extreme wind gust record: 113.3 m s–1 on Barrow Island, Australia, during passage of tropical cyclone Olivia|publisher=Australian Meteorological and Oceanographic Journal}}</ref> পৃথিৱীৰ পৃষ্ঠৰপৰা উচ্চতা যিয়েই নহওক কিয় জুখি উলিওৱা দ্বিতীয় আৰু তৃতীয় সৰ্বোচ্চ অটৰ্নেডিক বতাহৰ ধুমুহা ২০২৫ চনত [[মেলিছা হাৰিকেন]] আৰু ২০১০ চনত [[মেগি আমফান]]ৰপৰা হৈছিল, যাৰ সৰ্বোচ্চ জুখিব পৰা বতাহৰ গতি ক্ৰমে ২৫২ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা (৪০৬ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা) আৰু ২৪৮ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা (৩৯৯ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা) আছিল।<ref>{{Cite web |last=Bartels |first=Meghan |title=Hurricane Melissa’s 252-mph Gust Sets New Wind Record |url=https://www.scientificamerican.com/article/hurricane-melissas-252-mph-gust-sets-new-wind-record/ |access-date=2026-01-18 |website=Scientific American |language=en}}</ref> বৰ্তমানৰ হিচাপত(?) সমুদ্ৰপৃষ্ঠৰপৰা মাউণ্ট ৱাশ্বিংটন (নিউ হামচায়াৰ) মানৱ নিৰীক্ষণ কেন্দ্ৰত আনুষ্ঠানিকভাৱে ৰেকৰ্ড কৰা দ্বিতীয় সৰ্বোচ্চ পৃষ্ঠীয় বতাহৰ গতি ১০৩.২৬৬ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ড (৩৭১.৭৬ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ২৩১.০০ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা; ২০০.৭৩৩ কিলোমিটাৰ; ৩৩৮.৮০ ফুট/ছেকেণ্ড)। ১৯৩৪ চনৰ ১২ এপ্ৰিলত আমেৰিকাত গৰম তাঁৰৰ এনিমোমিটাৰ ব্যৱহাৰ কৰি। মাউণ্ট ৱাশ্বিংটনত ব্যৱহাৰৰ বাবে বিশেষভাৱে ডিজাইন কৰা এই এনিমোমিটাৰটো পিছলৈ আমেৰিকাৰ ৰাষ্ট্ৰীয় বতৰ ব্যুৰোৱে পৰীক্ষা কৰি সঠিক বুলি নিশ্চিত কৰে।<ref>{{cite web|url=http://www.mountwashington.org/about/visitor/recordwind.php|access-date=26 January 2010|title=The story of the world record wind|publisher=Mount Washington Observatory|archive-date=5 May 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120505114722/http://www.mountwashington.org/about/visitor/recordwind.php|url-status=dead}}</ref> ===টৰ্নেডিক=== কিছুমান বায়ুমণ্ডলীয় পৰিঘটনাৰ ভিতৰত বতাহৰ গতিবেগ (যেনে [[ঘূৰ্ণীবতাহ]])ৰ এই মানসমূহ বহু পৰিমাণে অতিক্ৰম কৰিব পাৰে কিন্তু কেতিয়াও সঠিকভাৱে জুখিব পৰা হোৱা নাই। এই টৰ্নেডিক বতাহবোৰ প্ৰত্যক্ষভাৱে জুখিব পৰাটো খুব কমেইহে হয়, কিয়নো হিংস্ৰ বতাহে যন্ত্ৰবোৰ ধ্বংস কৰি পেলাব। গতি অনুমান কৰাৰ এটা পদ্ধতি হ'ল ডপলাৰ অন হুইল বা মোবাইল ডপলাৰ বতৰ ৰাডাৰ ব্যৱহাৰ কৰি দূৰৈৰ পৰা বতাহৰ গতি জুখিব লাগে।[9] এই পদ্ধতি ব্যৱহাৰ কৰি ওকলাহোমা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ মালিকানাধীন আৰু পৰিচালিত এটা মোবাইল ৰাডাৰে (RaXPol) ২০১৩ চনৰ এল ৰেনো টৰ্নেডোৰ ভিতৰত প্ৰতি ছেকেণ্ডত ১৫০ মিটাৰ (৩৪০ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা; ৫৪০ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা) পৰ্যন্ত বতাহৰ ৰেকৰ্ড কৰে, যিটো ইতিহাসত ৰাডাৰে পৰ্যবেক্ষণ কৰা আটাইতকৈ দ্ৰুত বতাহৰ চিহ্নিত কৰে।[10] ১৯৯৯ চনত ৩ মে'ত ওকলাহোমাত হোৱা ব্ৰীজ ক্ৰিক–মূৰ টৰ্নেডোৰ সময়ত এটা ভ্ৰাম্যমাণ ৰাডাৰে ১৩৫ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ড (৪৯০ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ৩০০ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা; ২৬২ কিলোমিটাৰ; ৪৪০ ফুট/ছেকেণ্ড) পৰ্যন্ত বতাহ জুখিছিল,[11] যদিও আন এটা সংখ্যা আছিল ১৪২ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ড (৫১০ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ৩২০ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা; ২৭৬ কিলোমিটাৰ; ৪৭০ ফুট/ছেকেণ্ড) একেটা টৰ্নেডোৰ বাবেও উদ্ধৃত কৰা হৈছে।[12] চেণ্টাৰ ফৰ ছিভিয়াৰ ৱেদাৰ ৰিচাৰ্চে সেই জোখৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা আন এটা সংখ্যা হ'ল ১৩৫ ± ৯ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ড (৪৮৬ ± ৩২ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ৩০২ ± ২০ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা; ২৬২ ± ১৭ কিলোমিটাৰ; ৪৪৩ ± ৩০ ফুট/ছেকেণ্ড)।[13] কিন্তু [[বতৰ ৰাডাৰ|ডপলাৰ বতৰ ৰাডাৰ]]ৰ দ্বাৰা জুখিব পৰা গতিক চৰকাৰী অভিলেখ বুলি গণ্য কৰা নহয়।[12] ===অন্য গ্ৰহত=== বহিঃগ্ৰহত বতাহৰ গতি বহু বেছি হ’ব পাৰে। ৱাৰউইক বিশ্ববিদ্যালয়ৰ বিজ্ঞানীসকলে ২০১৫ চনত নিৰ্ণয় কৰিছিল যে HD 189733b ৰ বতাহ প্ৰতি ছেকেণ্ডত ২,৪০০ মিটাৰ (৮,৬০০ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ৪,৭০০ কিলোমিটাৰ)। বিশ্ববিদ্যালয়খনে এক প্ৰেছ বিজ্ঞপ্তিযোগে ঘোষণা কৰে যে HD 189733b ৰ বতাহৰ গতি জুখিব পৰা পদ্ধতিসমূহ পৃথিৱীৰ দৰে বহিঃগ্ৰহত বতাহৰ গতি জুখিব পৰা যাব।[14] ==জোখ-মাখ== *মূল প্ৰবন্ধ: [[এনিমোমিটাৰ]] বতাহৰ গতি জুখিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা সঁজুলিসমূহৰ ভিতৰত এনিমোমিটাৰ হৈছে অন্যতম।[15] ই এটা উলম্ব স্তম্ভ আৰু তিনিটা বা চাৰিটা অৱতল কাপৰে গঠিত এটা যন্ত্ৰ, এনিমোমিটাৰে বায়ুৰ কণিকাৰ অনুভূমিক গতি (বতাহৰ গতি) ধৰি ৰাখে। পৰম্পৰাগত কাপ-এণ্ড-ভেন এনিমোমিটাৰৰ দৰে নহয়, আল্ট্ৰাছ’নিক বতাহৰ চেন্সৰৰ কোনো চলন্ত অংশ নাথাকে আৰু সেয়েহে ইয়াক বতাহৰ গতি জুখিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয় যিবোৰ প্ৰয়োগত ৰক্ষণাবেক্ষণ-বিহীন পৰিৱেশনৰ প্ৰয়োজন হয়, যেনে বতাহৰ টাৰ্বাইনৰ ওপৰত। নামটোৱেই কোৱাৰ দৰে আল্ট্ৰাছ’নিক বতাহৰ চেন্সৰে উচ্চ কম্পনাঙ্ক শব্দ ব্যৱহাৰ কৰি বতাহৰ গতি জুখিব পাৰে। আল্ট্ৰাছ’নিক এনিমোমিটাৰত দুটা বা তিনিটাযোৰ শব্দ ট্ৰেন্সমিটাৰ আৰু ৰিচিভাৰ থাকে। প্ৰতিটো ট্ৰেন্সমিটাৰে নিজৰ ৰিচিভাৰলৈ অহৰহ উচ্চ কম্পনাঙ্ক শব্দ বিম কৰে। ভিতৰৰ ইলেক্ট্ৰনিক বৰ্তনীবোৰে শব্দটোৱে প্ৰতিটো ট্ৰেন্সমিটাৰৰপৰা সংশ্লিষ্ট ৰিচিভাৰলৈ যাত্ৰা কৰিবলৈ লোৱা সময় জুখিব পাৰে। বতাহ কেনেকৈ বয় তাৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি কিছুমান শব্দৰ ৰশ্মি আনবোৰতকৈ বেছি প্ৰভাবিত হ’ব, যাৰ ফলত ইয়াৰ গতি লেহেমীয়া হ’ব বা ইয়াৰ গতি অতি সামান্য হ’ব। বৰ্তনীবোৰে ৰশ্মিৰ গতিৰ পাৰ্থক্য জুখিব আৰু সেইটো ব্যৱহাৰ কৰি বতাহ কিমান বেগেৰে বলিছে সেইটো গণনা কৰে।[16] একাউষ্টিক ৰেজোনেন্স উইণ্ড চেন্সৰ হৈছে আল্ট্ৰাছ’নিক চেন্সৰৰ এটা ভিন্নতা। উৰণৰ সময় জোখাৰ পৰিৱৰ্তে শব্দ অনুনাদ চেন্সৰসমূহে উদ্দেশ্যপ্ৰণোদিতভাৱে নিৰ্মিত সৰু গহ্বৰৰ ভিতৰত অনুনাদী শব্দ তৰংগ ব্যৱহাৰ কৰে। গহ্বৰটোত নিৰ্মিত আল্ট্ৰাছ’নিক ট্ৰেন্সডুচাৰৰ এটা এৰে, যিবোৰ আল্ট্ৰাছ’নিক কম্পাঙ্কত পৃথক ষ্টেণ্ডিং-ৱেভ পেটাৰ্ণ সৃষ্টি কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। বতাহ গহ্বৰৰ মাজেৰে পাৰ হৈ যোৱাৰ লগে লগে ঢৌৰ ধৰ্মৰ পৰিৱৰ্তন ঘটে (ফেজ শ্বিফ্ট)। প্ৰতিটো ট্ৰেন্সডুচাৰে গ্ৰহণ কৰা সংকেতসমূহৰ ফেজ শ্বিফ্টৰ পৰিমাণ জুখি, আৰু তাৰ পিছত তথ্যসমূহ গাণিতিকভাৱে প্ৰক্ৰিয়াকৰণ কৰি, চেন্সৰে বতাহৰ গতি আৰু দিশৰ সঠিক অনুভূমিক জোখ প্ৰদান কৰিবলৈ সক্ষম হয়।[17] বতাহৰ বেগ জুখিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা আন এটা সঁজুলি হ’ল পিটট টিউবৰ সৈতে সংযুক্ত জিপিএছ।{{cn}}। তৰল প্ৰৱাহৰ বেগৰ সঁজুলি, [[পিটট টিউব]] মূলতঃ বিমানৰ বায়ুৰ বেগ নিৰ্ণয় কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ==গঠনৰ আৰ্হি== *[[বতাহ অভিযান্ত্ৰিকী]] বিশ্বজুৰি গাঁথনি আৰু অট্টালিকাৰ ডিজাইনৰ ক্ষেত্ৰত বতাহৰ গতি এটা সাধাৰণ কাৰক। এটা গঠনৰ ডিজাইনৰ প্ৰয়োজনীয় পাৰ্শ্বীয় শক্তিৰ ক্ষেত্ৰত ই প্ৰায়ে শাসকীয় কাৰক। আমেৰিকাত ডিজাইনত ব্যৱহৃত বতাহৰ গতিবেগক প্ৰায়ে "৩ ছেকেণ্ডৰ ধুমুহা" বুলি কোৱা হয়, যিটো ৩ ছেকেণ্ডৰ ভিতৰত সৰ্বাধিক স্থায়ী ধুমুহা আৰু প্ৰতি বছৰে ৫০জনৰ ভিতৰত ১টা অতিক্ৰম কৰাৰ সম্ভাৱনা থাকে (ASCE 7-05, ASCE 7-16 লৈ আপডেট কৰা হৈছে)।[18] এই ডিজাইন বতাহৰ গতি আমেৰিকাৰ বেছিভাগ বিল্ডিং ক'ডে গ্ৰহণ কৰে আৰু ই প্ৰায়ে অট্টালিকা আৰু গঠনৰ পাৰ্শ্বীয় ডিজাইন নিয়ন্ত্ৰণ কৰে। কানাডাত ডিজাইনত ৰেফাৰেন্স বতাহৰ চাপ ব্যৱহাৰ কৰা হয় আৰু ইয়াক "গড় ঘণ্টাৰ পিছত ঘণ্টা" বতাহৰ গতিৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি কৰা হয় আৰু প্ৰতি বছৰে ৫০জনৰ ভিতৰত ১জনৰ অতিক্ৰম কৰাৰ সম্ভাৱনা থাকে। ৰেফাৰেন্স বতাহৰ চাপ q গণনা কৰা হয় q = ρv2 / 2 সমীকৰণ ব্যৱহাৰ কৰি, য'ত ρ হৈছে বায়ুৰ ঘনত্ব আৰু v ​​হৈছে বতাহৰ গতি।[19] ঐতিহাসিকভাৱে বতাহৰ গতিবেগ বিভিন্ন গড় সময়ৰ সৈতে ৰিপৰ্ট কৰা হৈছে (যেনে আটাইতকৈ দ্ৰুত মাইল, ৩ ছেকেণ্ডৰ ধুমুহা, ১ মিনিট, আৰু গড় ঘণ্টাৰ পিছত ঘণ্টা) যিবোৰ ডিজাইনাৰসকলে লক্ষ্য কৰিবলগীয়া হ'ব পাৰে। বতাহৰ গতিক এটা গড় সময়ৰপৰা আন এটালৈ ৰূপান্তৰিত কৰিবলৈ ডাৰ্ষ্ট বক্ৰ বিকশিত কৰা হৈছিল, যিয়ে কিছুসংখ্যক ছেকেণ্ডৰ গড় বতাহৰ সম্ভাৱ্য সৰ্বোচ্চ গতি আৰু এঘণ্টাৰ গড় বতাহৰ গতিৰ মাজৰ সম্পৰ্ক সংজ্ঞায়িত কৰে।[20] ==তথ্যসূত্ৰ== 170ux47nkmilgsoawfu3t5p7zcnayru 604315 604313 2026-05-03T18:24:50Z Pranamikaadhikary 27435 /* টৰ্নেডিক */ 604315 wikitext text/x-wiki [[File:Weather Station at Feilding Waste Water Treatment Plant.JPG|thumb|240px|বতাহৰ গতি জুখিবলৈ সাধাৰণতে [[এনিমোমিটাৰ]] ব্যৱহাৰ কৰা হয়।]] [[File:ERA5 global mean wind speed.png|thumb|323x323px|ERA5 ডাটাছেটৰ পৰা ১৯৯১–২০২০ বছৰত গড় হিচাপত মাটিৰ পৰা ১০ মিটাৰ উচ্চতাত বতাহৰ গতিৰ বিশ্বব্যাপী বিতৰণ।]] বতৰ বিজ্ঞানত '''বতাহৰ গতি''' বা বতাহ [[প্ৰবাহৰ গতি]] সাধাৰণতে উষ্ণতাৰ পৰিৱৰ্তনৰ বাবে উচ্চ চাপৰ পৰা নিম্ন চাপলৈ বায়ুৰ গতিৰ ফলত হোৱা মৌলিক বায়ুমণ্ডলীয় পৰিমাণ। বতাহৰ গতি এতিয়া সাধাৰণতে [[এনিমোমিটাৰ]]ৰ সহায়ত জুখিব পাৰি। বতাহৰ গতিবেগে বতৰৰ পূৰ্বাভাস, বিমান আৰু সামুদ্ৰিক কাৰ্য্যকলাপ, নিৰ্মাণ প্ৰকল্প, বহুতো উদ্ভিদ প্ৰজাতিৰ বৃদ্ধি আৰু বিপাকীয় ক্ৰিয়াৰ হাৰত প্ৰভাৱ পেলায় আৰু ইয়াৰ আন অগণন প্ৰভাৱ পৰে।<ref>{{cite book |first=C. Michael |last=Hogan |year=2010 |url=http://www.eoearth.org/article/Abiotic_factor?topic=49461 |entry=Abiotic factor |title=Encyclopedia of Earth |editor1=Emily Monosson |editor2=C. Cleveland |publisher=[[National Council for Science and the Environment]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20130608071757/http://www.eoearth.org/article/Abiotic_factor?topic=49461 |archive-date=2013-06-08 |location=Washington D.C.}}</ref> পৃথিৱীৰ ঘূৰ্ণনৰ বাবে বতাহৰ দিশ সাধাৰণতে আইছ’বাৰৰ প্ৰায় সমান্তৰাল (আৰু আশা কৰা ধৰণে লম্ব নহয়)। ==একক== [[প্ৰতি ছেকেণ্ডত মিটাৰ]] (m/s) হৈছে বেগৰ বাবে SI একক আৰু বতাহৰ গতিৰ প্ৰতিবেদন দিবলৈ বিশ্ব বতৰ বিজ্ঞান সংস্থাই পৰামৰ্শ দিয়া একক, আৰু অন্যান্যৰ লগতে নৰ্ডিক দেশসমূহৰ বতৰৰ পূৰ্বাভাসত ব্যৱহাৰ কৰা একক।<ref>[http://www.whiteweather.com/wd/vind/Windspeed.htm Windspeed | Icelandic Meteorological office] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191107133153/http://www.whiteweather.com/wd/vind/Windspeed.htm |date=2019-11-07 }} "The Icelandic Meteorological Office now uses the SI (Systeme Internationale d'Unites) measurement metres per second (m/s) […] other Nordic meteorological institutes have used this system for years with satisfactory results"</ref> ২০১০ চনৰ পৰা আন্তৰ্জাতিক অসামৰিক বিমান পৰিবহণ সংস্থাই (ICAO) ৰাণৱেৰ কাষ চাপিলে বতাহৰ গতিৰ ৰিপৰ্ট দিবলৈ [[প্ৰতি ছেকেণ্ডত মিটাৰ]] ব্যৱহাৰ কৰাৰ পৰামৰ্শও দিয়ে, যিয়ে তেওঁলোকৰ পূৰ্বৰ পৰামৰ্শৰ ঠাইত [[প্ৰতি ঘণ্টাত কিলোমিটাৰ]] (কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা) ব্যৱহাৰ কৰাৰ পৰামৰ্শ দিয়ে।<ref>[https://aerosavvy.com/wp-content/uploads/2014/08/an05_cons.pdf International Civil Aviation Organization – International Standards and Recommended Practices – Units of Measurement to be Used in Air and Ground Operations – Annex 5 to the Convention on International Civil Aviation]</ref> ঐতিহাসিক কাৰণত আন একক যেনে [[মাইল প্ৰতি ঘণ্টা]] (mph), [[নট]] (kn),<ref>[https://www.thoughtco.com/measuring-wind-speed-in-knots-3444011 Measuring Wind Speed in Knots] "The reason why sea winds are measured in knots at all has to do with maritime tradition"</ref> আৰু [[প্ৰতি ছেকেণ্ডত ফুট]] (ft/s) আদিও কেতিয়াবা বতাহৰ গতি জুখিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ঐতিহাসিকভাৱে বতাহৰ গতিকো [[বিউফৰ্ট স্কেল]] ব্যৱহাৰ কৰি শ্ৰেণীভুক্ত কৰা হৈছে, যিটো সাগৰত বা স্থলভাগত বিশেষভাৱে নিৰ্ধাৰিত বতাহৰ প্ৰভাৱৰ দৃশ্যমান পৰ্যবেক্ষণৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি কৰা হয়। ==বতাহৰ গতিবেগক প্ৰভাৱিত কৰা কাৰক== বতাহৰ গতি কেইবাটাও কাৰক আৰু পৰিস্থিতিৰ দ্বাৰা প্ৰভাৱিত হয়, ই বিভিন্ন স্কেলত (মাইক্ৰ’ৰ পৰা মেক্ৰ’ স্কেললৈকে) কাম কৰে। ইয়াৰ ভিতৰত [[চাপ গ্ৰেডিয়েণ্ট]], [[ৰছবি ৱেভ]], [[জেট ষ্ট্ৰিম]], স্থানীয় বতৰৰ অৱস্থা আদি অন্তৰ্ভুক্ত। বতাহৰ গতি আৰু বতাহৰ দিশৰ মাজতো যোগসূত্ৰ পোৱা যায়, বিশেষকৈ চাপ গ্ৰেডিয়েণ্ট আৰু ভূখণ্ডৰ অৱস্থাৰ সৈতে। চাপ গ্ৰেডিয়েণ্টে বায়ুমণ্ডল বা পৃথিৱীৰ পৃষ্ঠত থকা দুটা বিন্দুৰ মাজত বায়ুৰ চাপৰ পাৰ্থক্য বৰ্ণনা কৰে। বতাহৰ গতিৰ বাবে ই অতি প্ৰয়োজনীয়, কাৰণ চাপৰ পাৰ্থক্য যিমানেই বেছি হ’ব সিমানেই বতাহ দ্ৰুতগতিত বৈ যায় (উচ্চ চাপৰ পৰা নিম্ন চাপলৈ) যাতে তাৰতম্যৰ ভাৰসাম্য ৰক্ষা কৰিব পৰা যায়। চাপ গ্ৰেডিয়েণ্টে ক’ৰিঅ’লিছ প্ৰভাৱ আৰু ঘৰ্ষণৰ সৈতে সংযুক্ত কৰিলে বতাহৰ দিশতো প্ৰভাৱ পেলায়। ৰছবি ৱেভ হৈছে [[ট্ৰপ’স্ফিয়াৰ]]স্তৰত প্ৰবল বতাহ। এইবোৰে বিশ্বব্যাপী কাম কৰে আৰু পশ্চিমৰ পৰা পূবলৈ গতি কৰে (সেয়েহে ইয়াক [[পশ্চিমা বতাহ]] বুলি জনা যায়)। ৰছবি ৱেভবোৰ নিজেই নিম্ন ট্ৰ’প’স্ফিয়াৰত অনুভৱ কৰা বতাহৰ গতিতকৈ বেলেগ। স্থানীয় বতৰৰ পৰিস্থিতিয়ে বতাহৰ গতিক প্ৰভাৱিত কৰাত মূল ভূমিকা পালন কৰে, কিয়নো অদ্ভুত বতৰ হিচাপে হাৰিকেন, বাৰিষা আৰু ঘূৰ্ণীবতাহৰ সৃষ্টিয়ে বতাহৰ প্ৰবাহৰ বেগত ভয়ংকৰভাৱে প্ৰভাৱিত কৰিব পাৰে।{{cn}} ==সৰ্বোচ্চ গতি== ===নন-টৰ্নেডিক=== টৰ্নেডোৰ সৈতে সম্পৰ্ক নোহোৱা আটাইতকৈ দ্ৰুত বতাহৰ গতি ১৯৯৬ চনৰ ১০ এপ্ৰিলত ক্ৰান্তীয় [[ঘূৰ্ণীবতাহ অলিভিয়া]] পাৰ হোৱাৰ সময়ত: অষ্ট্ৰেলিয়াৰ বেৰ' দ্বীপৰ এটা স্বয়ংক্ৰিয় বতৰ কেন্দ্ৰত সৰ্বোচ্চ বতাহৰ গতিবেগ ১১৩.৩ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ড (৪০৮ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ২৫৩ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা; ২২০.২ কিলোমিটাৰ; ৩৭২ ফুট/ছেকেণ্ড) পঞ্জীয়ন কৰা হৈছে<ref name="courtney"/><ref>{{cite web|url=https://public-old.wmo.int/en/media/news/new-world-record-wind-gust|archive-url=https://web.archive.org/web/20231218171508/https://public-old.wmo.int/en/media/news/new-world-record-wind-gust|url-status=dead|archive-date=December 18, 2023|publisher=World Meteorological Association|title=World record wind gust|date=5 November 2015 |access-date=12 February 2017}}</ref> ডব্লিউ এম অ’ৰ মূল্যায়ন পেনেলে বতাহৰ ধুমুহাৰ মূল্যায়ন কৰি এনিমোমিটাৰটো যান্ত্ৰিকভাৱে সুস্থ আৰু ধুমুহা পৰিসংখ্যাগত সম্ভাৱনাৰ ভিতৰত থকা বুলি জানিব পাৰি ২০১০ চনত এই জোখ-মাখৰ অনুমোদন জনায়। এনিমোমিটাৰটো মাটিৰপৰা ১০ মিটাৰ ওপৰত (আৰু এইদৰে সমুদ্ৰপৃষ্ঠৰপৰা ৬৪ মিটাৰ) স্থাপন কৰা হৈছিল। ঘূৰ্ণীবতাহৰ সময়ত ৮৩ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ডতকৈ অধিক (৩০০ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ১৯০ মাইল প্ৰতি ঘণ্টাত; ১৬১ কিলোমিটাৰ; ২৭০ ফুট/ছেকেণ্ড) কেইবাটাও প্ৰচণ্ড ধুমুহা ৰেকৰ্ড কৰা হৈছিল, যাৰ সৰ্বোচ্চ ৫ মিনিটৰ গড় গতি আছিল ৪৯ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ড (১৮০ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ১১০ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা; ৯৫ কিলোমিটাৰ; ১৬০ ফুট/ছেকেণ্ড); প্ৰচণ্ড ধুমুহাৰ কাৰক আছিল গড় বতাহৰ গতিৰ ২.২৭–২.৭৫ গুণ। ধুমুহাৰ আৰ্হি আৰু স্কেলৰপৰা অনুমান কৰিব পাৰি যে ঘূৰ্ণীবতাহৰ ইতিমধ্যে শক্তিশালী [[চাকনৈয়া (ঘূৰ্ণীবতাহ)]]ত এটা মেছ'ভৰ্টেক্স নিহিত হৈ আছিল।<ref name="courtney">{{cite web|url=http://www.bom.gov.au/amoj/docs/2012/courtney_hres.pdf|title=Documentation and verification of the world extreme wind gust record: 113.3 m s–1 on Barrow Island, Australia, during passage of tropical cyclone Olivia|publisher=Australian Meteorological and Oceanographic Journal}}</ref> পৃথিৱীৰ পৃষ্ঠৰপৰা উচ্চতা যিয়েই নহওক কিয় জুখি উলিওৱা দ্বিতীয় আৰু তৃতীয় সৰ্বোচ্চ অটৰ্নেডিক বতাহৰ ধুমুহা ২০২৫ চনত [[মেলিছা হাৰিকেন]] আৰু ২০১০ চনত [[মেগি আমফান]]ৰপৰা হৈছিল, যাৰ সৰ্বোচ্চ জুখিব পৰা বতাহৰ গতি ক্ৰমে ২৫২ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা (৪০৬ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা) আৰু ২৪৮ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা (৩৯৯ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা) আছিল।<ref>{{Cite web |last=Bartels |first=Meghan |title=Hurricane Melissa’s 252-mph Gust Sets New Wind Record |url=https://www.scientificamerican.com/article/hurricane-melissas-252-mph-gust-sets-new-wind-record/ |access-date=2026-01-18 |website=Scientific American |language=en}}</ref> বৰ্তমানৰ হিচাপত(?) সমুদ্ৰপৃষ্ঠৰপৰা মাউণ্ট ৱাশ্বিংটন (নিউ হামচায়াৰ) মানৱ নিৰীক্ষণ কেন্দ্ৰত আনুষ্ঠানিকভাৱে ৰেকৰ্ড কৰা দ্বিতীয় সৰ্বোচ্চ পৃষ্ঠীয় বতাহৰ গতি ১০৩.২৬৬ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ড (৩৭১.৭৬ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ২৩১.০০ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা; ২০০.৭৩৩ কিলোমিটাৰ; ৩৩৮.৮০ ফুট/ছেকেণ্ড)। ১৯৩৪ চনৰ ১২ এপ্ৰিলত আমেৰিকাত গৰম তাঁৰৰ এনিমোমিটাৰ ব্যৱহাৰ কৰি। মাউণ্ট ৱাশ্বিংটনত ব্যৱহাৰৰ বাবে বিশেষভাৱে ডিজাইন কৰা এই এনিমোমিটাৰটো পিছলৈ আমেৰিকাৰ ৰাষ্ট্ৰীয় বতৰ ব্যুৰোৱে পৰীক্ষা কৰি সঠিক বুলি নিশ্চিত কৰে।<ref>{{cite web|url=http://www.mountwashington.org/about/visitor/recordwind.php|access-date=26 January 2010|title=The story of the world record wind|publisher=Mount Washington Observatory|archive-date=5 May 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120505114722/http://www.mountwashington.org/about/visitor/recordwind.php|url-status=dead}}</ref> ===টৰ্নেডিক=== কিছুমান বায়ুমণ্ডলীয় পৰিঘটনাৰ ভিতৰত বতাহৰ গতিবেগ (যেনে [[ঘূৰ্ণীবতাহ]])ৰ এই মানসমূহ বহু পৰিমাণে অতিক্ৰম কৰিব পাৰে কিন্তু কেতিয়াও সঠিকভাৱে জুখিব পৰা হোৱা নাই। এই টৰ্নেডিক বতাহবোৰ প্ৰত্যক্ষভাৱে জুখিব পৰাটো খুব কমেইহে হয়, কিয়নো হিংস্ৰ বতাহে যন্ত্ৰবোৰ ধ্বংস কৰি পেলাব। গতি অনুমান কৰাৰ এটা পদ্ধতি হ'ল ডপলাৰ অন হুইল বা মোবাইল ডপলাৰ বতৰ ৰাডাৰ ব্যৱহাৰ কৰি দূৰৈৰ পৰা বতাহৰ গতি জুখিব লাগে।<ref>{{cite news|title=Massive Okla. tornado had windspeed up to 200 mph|url=http://www.cbsnews.com/news/massive-okla-tornado-had-windspeed-up-to-200-mph/|access-date=17 May 2014|newspaper=CBS News|date=20 May 2013}}</ref> এই পদ্ধতি ব্যৱহাৰ কৰি ওকলাহোমা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ মালিকানাধীন আৰু পৰিচালিত এটা মোবাইল ৰাডাৰে (RaXPol) ২০১৩ চনৰ এল ৰেনো টৰ্নেডোৰ ভিতৰত প্ৰতি ছেকেণ্ডত ১৫০ মিটাৰ (৩৪০ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা; ৫৪০ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা) পৰ্যন্ত বতাহৰ ৰেকৰ্ড কৰে, যিটো ইতিহাসত ৰাডাৰে পৰ্যবেক্ষণ কৰা আটাইতকৈ দ্ৰুত বতাহৰ চিহ্নিত কৰে।<ref name="2024RadarPaper">{{cite journal |last1=Lyza |first1=Anthony W. |last2=Flournoy |first2=Matthew D. |last3=Alford |first3=A. Addison |title=Comparison of Tornado Damage Characteristics to Low-Altitude WSR-88D Radar Observations and Implications for Tornado Intensity Estimation |journal=[[Monthly Weather Review]] |date=19 March 2024 |volume=152 |issue=8 |page=1689 |doi=10.1175/MWR-D-23-0242.1 |url=https://journals.ametsoc.org/view/journals/mwre/aop/MWR-D-23-0242.1/MWR-D-23-0242.1.xml |access-date=19 March 2024 |publisher=[[National Oceanic and Atmospheric Administration]] and [[University of Oklahoma]] via the [[American Meteorological Society]]|bibcode=2024MWRv..152.1689L }}</ref> ১৯৯৯ চনত ৩ মে'ত ওকলাহোমাত হোৱা ব্ৰীজ ক্ৰিক–মূৰ টৰ্নেডোৰ সময়ত এটা ভ্ৰাম্যমাণ ৰাডাৰে ১৩৫ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ড (৪৯০ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ৩০০ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা; ২৬২ কিলোমিটাৰ; ৪৪০ ফুট/ছেকেণ্ড) পৰ্যন্ত বতাহ জুখিছিল,<ref>{{cite web|url=http://www.spc.noaa.gov/faq/tornado/#History|title=Historical Tornadoes|publisher=National Weather Service}}</ref> যদিও আন এটা সংখ্যা আছিল ১৪২ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ড (৫১০ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ৩২০ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা; ২৭৬ কিলোমিটাৰ; ৪৭০ ফুট/ছেকেণ্ড) একেটা টৰ্নেডোৰ বাবেও উদ্ধৃত কৰা হৈছে।<ref name=worldrecordacademy>{{cite news|title=Highest surface wind speed-Tropical Cyclone Olivia sets world record|url=http://www.worldrecordacademy.com/weather/highest_surface_wind_speed_Tropical_Cyclone_Olivia_sets_world_record_101519.htm|access-date=17 May 2014|newspaper=World Record Academy|date=26 January 2010}}</ref> চেণ্টাৰ ফৰ ছিভিয়াৰ ৱেদাৰ ৰিচাৰ্চে সেই জোখৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা আন এটা সংখ্যা হ'ল ১৩৫ ± ৯ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ড (৪৮৬ ± ৩২ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ৩০২ ± ২০ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা; ২৬২ ± ১৭ কিলোমিটাৰ; ৪৪৩ ± ৩০ ফুট/ছেকেণ্ড)।<ref>{{cite web|last=Wurman|first=Joshua|author-link=Joshua Wurman|title=Doppler On Wheels|publisher=Center for Severe Weather Research|year=2007|url=http://www.cswr.org/dow/DOW.htm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110719102124/http://www.cswr.org/dow/DOW.htm|archive-date=2011-07-19}}</ref> কিন্তু [[বতৰ ৰাডাৰ|ডপলাৰ বতৰ ৰাডাৰ]]ৰ দ্বাৰা জুখিব পৰা গতিক চৰকাৰী অভিলেখ বুলি গণ্য কৰা নহয়।<ref name=worldrecordacademy/> ===অন্য গ্ৰহত=== বহিঃগ্ৰহত বতাহৰ গতি বহু বেছি হ’ব পাৰে। ৱাৰউইক বিশ্ববিদ্যালয়ৰ বিজ্ঞানীসকলে ২০১৫ চনত নিৰ্ণয় কৰিছিল যে HD 189733b ৰ বতাহ প্ৰতি ছেকেণ্ডত ২,৪০০ মিটাৰ (৮,৬০০ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ৪,৭০০ কিলোমিটাৰ)। বিশ্ববিদ্যালয়খনে এক প্ৰেছ বিজ্ঞপ্তিযোগে ঘোষণা কৰে যে HD 189733b ৰ বতাহৰ গতি জুখিব পৰা পদ্ধতিসমূহ পৃথিৱীৰ দৰে বহিঃগ্ৰহত বতাহৰ গতি জুখিব পৰা যাব।[14] ==জোখ-মাখ== *মূল প্ৰবন্ধ: [[এনিমোমিটাৰ]] বতাহৰ গতি জুখিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা সঁজুলিসমূহৰ ভিতৰত এনিমোমিটাৰ হৈছে অন্যতম।[15] ই এটা উলম্ব স্তম্ভ আৰু তিনিটা বা চাৰিটা অৱতল কাপৰে গঠিত এটা যন্ত্ৰ, এনিমোমিটাৰে বায়ুৰ কণিকাৰ অনুভূমিক গতি (বতাহৰ গতি) ধৰি ৰাখে। পৰম্পৰাগত কাপ-এণ্ড-ভেন এনিমোমিটাৰৰ দৰে নহয়, আল্ট্ৰাছ’নিক বতাহৰ চেন্সৰৰ কোনো চলন্ত অংশ নাথাকে আৰু সেয়েহে ইয়াক বতাহৰ গতি জুখিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয় যিবোৰ প্ৰয়োগত ৰক্ষণাবেক্ষণ-বিহীন পৰিৱেশনৰ প্ৰয়োজন হয়, যেনে বতাহৰ টাৰ্বাইনৰ ওপৰত। নামটোৱেই কোৱাৰ দৰে আল্ট্ৰাছ’নিক বতাহৰ চেন্সৰে উচ্চ কম্পনাঙ্ক শব্দ ব্যৱহাৰ কৰি বতাহৰ গতি জুখিব পাৰে। আল্ট্ৰাছ’নিক এনিমোমিটাৰত দুটা বা তিনিটাযোৰ শব্দ ট্ৰেন্সমিটাৰ আৰু ৰিচিভাৰ থাকে। প্ৰতিটো ট্ৰেন্সমিটাৰে নিজৰ ৰিচিভাৰলৈ অহৰহ উচ্চ কম্পনাঙ্ক শব্দ বিম কৰে। ভিতৰৰ ইলেক্ট্ৰনিক বৰ্তনীবোৰে শব্দটোৱে প্ৰতিটো ট্ৰেন্সমিটাৰৰপৰা সংশ্লিষ্ট ৰিচিভাৰলৈ যাত্ৰা কৰিবলৈ লোৱা সময় জুখিব পাৰে। বতাহ কেনেকৈ বয় তাৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি কিছুমান শব্দৰ ৰশ্মি আনবোৰতকৈ বেছি প্ৰভাবিত হ’ব, যাৰ ফলত ইয়াৰ গতি লেহেমীয়া হ’ব বা ইয়াৰ গতি অতি সামান্য হ’ব। বৰ্তনীবোৰে ৰশ্মিৰ গতিৰ পাৰ্থক্য জুখিব আৰু সেইটো ব্যৱহাৰ কৰি বতাহ কিমান বেগেৰে বলিছে সেইটো গণনা কৰে।[16] একাউষ্টিক ৰেজোনেন্স উইণ্ড চেন্সৰ হৈছে আল্ট্ৰাছ’নিক চেন্সৰৰ এটা ভিন্নতা। উৰণৰ সময় জোখাৰ পৰিৱৰ্তে শব্দ অনুনাদ চেন্সৰসমূহে উদ্দেশ্যপ্ৰণোদিতভাৱে নিৰ্মিত সৰু গহ্বৰৰ ভিতৰত অনুনাদী শব্দ তৰংগ ব্যৱহাৰ কৰে। গহ্বৰটোত নিৰ্মিত আল্ট্ৰাছ’নিক ট্ৰেন্সডুচাৰৰ এটা এৰে, যিবোৰ আল্ট্ৰাছ’নিক কম্পাঙ্কত পৃথক ষ্টেণ্ডিং-ৱেভ পেটাৰ্ণ সৃষ্টি কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। বতাহ গহ্বৰৰ মাজেৰে পাৰ হৈ যোৱাৰ লগে লগে ঢৌৰ ধৰ্মৰ পৰিৱৰ্তন ঘটে (ফেজ শ্বিফ্ট)। প্ৰতিটো ট্ৰেন্সডুচাৰে গ্ৰহণ কৰা সংকেতসমূহৰ ফেজ শ্বিফ্টৰ পৰিমাণ জুখি, আৰু তাৰ পিছত তথ্যসমূহ গাণিতিকভাৱে প্ৰক্ৰিয়াকৰণ কৰি, চেন্সৰে বতাহৰ গতি আৰু দিশৰ সঠিক অনুভূমিক জোখ প্ৰদান কৰিবলৈ সক্ষম হয়।[17] বতাহৰ বেগ জুখিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা আন এটা সঁজুলি হ’ল পিটট টিউবৰ সৈতে সংযুক্ত জিপিএছ।{{cn}}। তৰল প্ৰৱাহৰ বেগৰ সঁজুলি, [[পিটট টিউব]] মূলতঃ বিমানৰ বায়ুৰ বেগ নিৰ্ণয় কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ==গঠনৰ আৰ্হি== *[[বতাহ অভিযান্ত্ৰিকী]] বিশ্বজুৰি গাঁথনি আৰু অট্টালিকাৰ ডিজাইনৰ ক্ষেত্ৰত বতাহৰ গতি এটা সাধাৰণ কাৰক। এটা গঠনৰ ডিজাইনৰ প্ৰয়োজনীয় পাৰ্শ্বীয় শক্তিৰ ক্ষেত্ৰত ই প্ৰায়ে শাসকীয় কাৰক। আমেৰিকাত ডিজাইনত ব্যৱহৃত বতাহৰ গতিবেগক প্ৰায়ে "৩ ছেকেণ্ডৰ ধুমুহা" বুলি কোৱা হয়, যিটো ৩ ছেকেণ্ডৰ ভিতৰত সৰ্বাধিক স্থায়ী ধুমুহা আৰু প্ৰতি বছৰে ৫০জনৰ ভিতৰত ১টা অতিক্ৰম কৰাৰ সম্ভাৱনা থাকে (ASCE 7-05, ASCE 7-16 লৈ আপডেট কৰা হৈছে)।[18] এই ডিজাইন বতাহৰ গতি আমেৰিকাৰ বেছিভাগ বিল্ডিং ক'ডে গ্ৰহণ কৰে আৰু ই প্ৰায়ে অট্টালিকা আৰু গঠনৰ পাৰ্শ্বীয় ডিজাইন নিয়ন্ত্ৰণ কৰে। কানাডাত ডিজাইনত ৰেফাৰেন্স বতাহৰ চাপ ব্যৱহাৰ কৰা হয় আৰু ইয়াক "গড় ঘণ্টাৰ পিছত ঘণ্টা" বতাহৰ গতিৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি কৰা হয় আৰু প্ৰতি বছৰে ৫০জনৰ ভিতৰত ১জনৰ অতিক্ৰম কৰাৰ সম্ভাৱনা থাকে। ৰেফাৰেন্স বতাহৰ চাপ q গণনা কৰা হয় q = ρv2 / 2 সমীকৰণ ব্যৱহাৰ কৰি, য'ত ρ হৈছে বায়ুৰ ঘনত্ব আৰু v ​​হৈছে বতাহৰ গতি।[19] ঐতিহাসিকভাৱে বতাহৰ গতিবেগ বিভিন্ন গড় সময়ৰ সৈতে ৰিপৰ্ট কৰা হৈছে (যেনে আটাইতকৈ দ্ৰুত মাইল, ৩ ছেকেণ্ডৰ ধুমুহা, ১ মিনিট, আৰু গড় ঘণ্টাৰ পিছত ঘণ্টা) যিবোৰ ডিজাইনাৰসকলে লক্ষ্য কৰিবলগীয়া হ'ব পাৰে। বতাহৰ গতিক এটা গড় সময়ৰপৰা আন এটালৈ ৰূপান্তৰিত কৰিবলৈ ডাৰ্ষ্ট বক্ৰ বিকশিত কৰা হৈছিল, যিয়ে কিছুসংখ্যক ছেকেণ্ডৰ গড় বতাহৰ সম্ভাৱ্য সৰ্বোচ্চ গতি আৰু এঘণ্টাৰ গড় বতাহৰ গতিৰ মাজৰ সম্পৰ্ক সংজ্ঞায়িত কৰে।[20] ==তথ্যসূত্ৰ== f3y5e2zbc9hb1011lnvdp748tek782s 604316 604315 2026-05-03T18:25:26Z Pranamikaadhikary 27435 /* অন্য গ্ৰহত */ 604316 wikitext text/x-wiki [[File:Weather Station at Feilding Waste Water Treatment Plant.JPG|thumb|240px|বতাহৰ গতি জুখিবলৈ সাধাৰণতে [[এনিমোমিটাৰ]] ব্যৱহাৰ কৰা হয়।]] [[File:ERA5 global mean wind speed.png|thumb|323x323px|ERA5 ডাটাছেটৰ পৰা ১৯৯১–২০২০ বছৰত গড় হিচাপত মাটিৰ পৰা ১০ মিটাৰ উচ্চতাত বতাহৰ গতিৰ বিশ্বব্যাপী বিতৰণ।]] বতৰ বিজ্ঞানত '''বতাহৰ গতি''' বা বতাহ [[প্ৰবাহৰ গতি]] সাধাৰণতে উষ্ণতাৰ পৰিৱৰ্তনৰ বাবে উচ্চ চাপৰ পৰা নিম্ন চাপলৈ বায়ুৰ গতিৰ ফলত হোৱা মৌলিক বায়ুমণ্ডলীয় পৰিমাণ। বতাহৰ গতি এতিয়া সাধাৰণতে [[এনিমোমিটাৰ]]ৰ সহায়ত জুখিব পাৰি। বতাহৰ গতিবেগে বতৰৰ পূৰ্বাভাস, বিমান আৰু সামুদ্ৰিক কাৰ্য্যকলাপ, নিৰ্মাণ প্ৰকল্প, বহুতো উদ্ভিদ প্ৰজাতিৰ বৃদ্ধি আৰু বিপাকীয় ক্ৰিয়াৰ হাৰত প্ৰভাৱ পেলায় আৰু ইয়াৰ আন অগণন প্ৰভাৱ পৰে।<ref>{{cite book |first=C. Michael |last=Hogan |year=2010 |url=http://www.eoearth.org/article/Abiotic_factor?topic=49461 |entry=Abiotic factor |title=Encyclopedia of Earth |editor1=Emily Monosson |editor2=C. Cleveland |publisher=[[National Council for Science and the Environment]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20130608071757/http://www.eoearth.org/article/Abiotic_factor?topic=49461 |archive-date=2013-06-08 |location=Washington D.C.}}</ref> পৃথিৱীৰ ঘূৰ্ণনৰ বাবে বতাহৰ দিশ সাধাৰণতে আইছ’বাৰৰ প্ৰায় সমান্তৰাল (আৰু আশা কৰা ধৰণে লম্ব নহয়)। ==একক== [[প্ৰতি ছেকেণ্ডত মিটাৰ]] (m/s) হৈছে বেগৰ বাবে SI একক আৰু বতাহৰ গতিৰ প্ৰতিবেদন দিবলৈ বিশ্ব বতৰ বিজ্ঞান সংস্থাই পৰামৰ্শ দিয়া একক, আৰু অন্যান্যৰ লগতে নৰ্ডিক দেশসমূহৰ বতৰৰ পূৰ্বাভাসত ব্যৱহাৰ কৰা একক।<ref>[http://www.whiteweather.com/wd/vind/Windspeed.htm Windspeed | Icelandic Meteorological office] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191107133153/http://www.whiteweather.com/wd/vind/Windspeed.htm |date=2019-11-07 }} "The Icelandic Meteorological Office now uses the SI (Systeme Internationale d'Unites) measurement metres per second (m/s) […] other Nordic meteorological institutes have used this system for years with satisfactory results"</ref> ২০১০ চনৰ পৰা আন্তৰ্জাতিক অসামৰিক বিমান পৰিবহণ সংস্থাই (ICAO) ৰাণৱেৰ কাষ চাপিলে বতাহৰ গতিৰ ৰিপৰ্ট দিবলৈ [[প্ৰতি ছেকেণ্ডত মিটাৰ]] ব্যৱহাৰ কৰাৰ পৰামৰ্শও দিয়ে, যিয়ে তেওঁলোকৰ পূৰ্বৰ পৰামৰ্শৰ ঠাইত [[প্ৰতি ঘণ্টাত কিলোমিটাৰ]] (কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা) ব্যৱহাৰ কৰাৰ পৰামৰ্শ দিয়ে।<ref>[https://aerosavvy.com/wp-content/uploads/2014/08/an05_cons.pdf International Civil Aviation Organization – International Standards and Recommended Practices – Units of Measurement to be Used in Air and Ground Operations – Annex 5 to the Convention on International Civil Aviation]</ref> ঐতিহাসিক কাৰণত আন একক যেনে [[মাইল প্ৰতি ঘণ্টা]] (mph), [[নট]] (kn),<ref>[https://www.thoughtco.com/measuring-wind-speed-in-knots-3444011 Measuring Wind Speed in Knots] "The reason why sea winds are measured in knots at all has to do with maritime tradition"</ref> আৰু [[প্ৰতি ছেকেণ্ডত ফুট]] (ft/s) আদিও কেতিয়াবা বতাহৰ গতি জুখিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ঐতিহাসিকভাৱে বতাহৰ গতিকো [[বিউফৰ্ট স্কেল]] ব্যৱহাৰ কৰি শ্ৰেণীভুক্ত কৰা হৈছে, যিটো সাগৰত বা স্থলভাগত বিশেষভাৱে নিৰ্ধাৰিত বতাহৰ প্ৰভাৱৰ দৃশ্যমান পৰ্যবেক্ষণৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি কৰা হয়। ==বতাহৰ গতিবেগক প্ৰভাৱিত কৰা কাৰক== বতাহৰ গতি কেইবাটাও কাৰক আৰু পৰিস্থিতিৰ দ্বাৰা প্ৰভাৱিত হয়, ই বিভিন্ন স্কেলত (মাইক্ৰ’ৰ পৰা মেক্ৰ’ স্কেললৈকে) কাম কৰে। ইয়াৰ ভিতৰত [[চাপ গ্ৰেডিয়েণ্ট]], [[ৰছবি ৱেভ]], [[জেট ষ্ট্ৰিম]], স্থানীয় বতৰৰ অৱস্থা আদি অন্তৰ্ভুক্ত। বতাহৰ গতি আৰু বতাহৰ দিশৰ মাজতো যোগসূত্ৰ পোৱা যায়, বিশেষকৈ চাপ গ্ৰেডিয়েণ্ট আৰু ভূখণ্ডৰ অৱস্থাৰ সৈতে। চাপ গ্ৰেডিয়েণ্টে বায়ুমণ্ডল বা পৃথিৱীৰ পৃষ্ঠত থকা দুটা বিন্দুৰ মাজত বায়ুৰ চাপৰ পাৰ্থক্য বৰ্ণনা কৰে। বতাহৰ গতিৰ বাবে ই অতি প্ৰয়োজনীয়, কাৰণ চাপৰ পাৰ্থক্য যিমানেই বেছি হ’ব সিমানেই বতাহ দ্ৰুতগতিত বৈ যায় (উচ্চ চাপৰ পৰা নিম্ন চাপলৈ) যাতে তাৰতম্যৰ ভাৰসাম্য ৰক্ষা কৰিব পৰা যায়। চাপ গ্ৰেডিয়েণ্টে ক’ৰিঅ’লিছ প্ৰভাৱ আৰু ঘৰ্ষণৰ সৈতে সংযুক্ত কৰিলে বতাহৰ দিশতো প্ৰভাৱ পেলায়। ৰছবি ৱেভ হৈছে [[ট্ৰপ’স্ফিয়াৰ]]স্তৰত প্ৰবল বতাহ। এইবোৰে বিশ্বব্যাপী কাম কৰে আৰু পশ্চিমৰ পৰা পূবলৈ গতি কৰে (সেয়েহে ইয়াক [[পশ্চিমা বতাহ]] বুলি জনা যায়)। ৰছবি ৱেভবোৰ নিজেই নিম্ন ট্ৰ’প’স্ফিয়াৰত অনুভৱ কৰা বতাহৰ গতিতকৈ বেলেগ। স্থানীয় বতৰৰ পৰিস্থিতিয়ে বতাহৰ গতিক প্ৰভাৱিত কৰাত মূল ভূমিকা পালন কৰে, কিয়নো অদ্ভুত বতৰ হিচাপে হাৰিকেন, বাৰিষা আৰু ঘূৰ্ণীবতাহৰ সৃষ্টিয়ে বতাহৰ প্ৰবাহৰ বেগত ভয়ংকৰভাৱে প্ৰভাৱিত কৰিব পাৰে।{{cn}} ==সৰ্বোচ্চ গতি== ===নন-টৰ্নেডিক=== টৰ্নেডোৰ সৈতে সম্পৰ্ক নোহোৱা আটাইতকৈ দ্ৰুত বতাহৰ গতি ১৯৯৬ চনৰ ১০ এপ্ৰিলত ক্ৰান্তীয় [[ঘূৰ্ণীবতাহ অলিভিয়া]] পাৰ হোৱাৰ সময়ত: অষ্ট্ৰেলিয়াৰ বেৰ' দ্বীপৰ এটা স্বয়ংক্ৰিয় বতৰ কেন্দ্ৰত সৰ্বোচ্চ বতাহৰ গতিবেগ ১১৩.৩ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ড (৪০৮ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ২৫৩ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা; ২২০.২ কিলোমিটাৰ; ৩৭২ ফুট/ছেকেণ্ড) পঞ্জীয়ন কৰা হৈছে<ref name="courtney"/><ref>{{cite web|url=https://public-old.wmo.int/en/media/news/new-world-record-wind-gust|archive-url=https://web.archive.org/web/20231218171508/https://public-old.wmo.int/en/media/news/new-world-record-wind-gust|url-status=dead|archive-date=December 18, 2023|publisher=World Meteorological Association|title=World record wind gust|date=5 November 2015 |access-date=12 February 2017}}</ref> ডব্লিউ এম অ’ৰ মূল্যায়ন পেনেলে বতাহৰ ধুমুহাৰ মূল্যায়ন কৰি এনিমোমিটাৰটো যান্ত্ৰিকভাৱে সুস্থ আৰু ধুমুহা পৰিসংখ্যাগত সম্ভাৱনাৰ ভিতৰত থকা বুলি জানিব পাৰি ২০১০ চনত এই জোখ-মাখৰ অনুমোদন জনায়। এনিমোমিটাৰটো মাটিৰপৰা ১০ মিটাৰ ওপৰত (আৰু এইদৰে সমুদ্ৰপৃষ্ঠৰপৰা ৬৪ মিটাৰ) স্থাপন কৰা হৈছিল। ঘূৰ্ণীবতাহৰ সময়ত ৮৩ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ডতকৈ অধিক (৩০০ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ১৯০ মাইল প্ৰতি ঘণ্টাত; ১৬১ কিলোমিটাৰ; ২৭০ ফুট/ছেকেণ্ড) কেইবাটাও প্ৰচণ্ড ধুমুহা ৰেকৰ্ড কৰা হৈছিল, যাৰ সৰ্বোচ্চ ৫ মিনিটৰ গড় গতি আছিল ৪৯ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ড (১৮০ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ১১০ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা; ৯৫ কিলোমিটাৰ; ১৬০ ফুট/ছেকেণ্ড); প্ৰচণ্ড ধুমুহাৰ কাৰক আছিল গড় বতাহৰ গতিৰ ২.২৭–২.৭৫ গুণ। ধুমুহাৰ আৰ্হি আৰু স্কেলৰপৰা অনুমান কৰিব পাৰি যে ঘূৰ্ণীবতাহৰ ইতিমধ্যে শক্তিশালী [[চাকনৈয়া (ঘূৰ্ণীবতাহ)]]ত এটা মেছ'ভৰ্টেক্স নিহিত হৈ আছিল।<ref name="courtney">{{cite web|url=http://www.bom.gov.au/amoj/docs/2012/courtney_hres.pdf|title=Documentation and verification of the world extreme wind gust record: 113.3 m s–1 on Barrow Island, Australia, during passage of tropical cyclone Olivia|publisher=Australian Meteorological and Oceanographic Journal}}</ref> পৃথিৱীৰ পৃষ্ঠৰপৰা উচ্চতা যিয়েই নহওক কিয় জুখি উলিওৱা দ্বিতীয় আৰু তৃতীয় সৰ্বোচ্চ অটৰ্নেডিক বতাহৰ ধুমুহা ২০২৫ চনত [[মেলিছা হাৰিকেন]] আৰু ২০১০ চনত [[মেগি আমফান]]ৰপৰা হৈছিল, যাৰ সৰ্বোচ্চ জুখিব পৰা বতাহৰ গতি ক্ৰমে ২৫২ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা (৪০৬ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা) আৰু ২৪৮ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা (৩৯৯ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা) আছিল।<ref>{{Cite web |last=Bartels |first=Meghan |title=Hurricane Melissa’s 252-mph Gust Sets New Wind Record |url=https://www.scientificamerican.com/article/hurricane-melissas-252-mph-gust-sets-new-wind-record/ |access-date=2026-01-18 |website=Scientific American |language=en}}</ref> বৰ্তমানৰ হিচাপত(?) সমুদ্ৰপৃষ্ঠৰপৰা মাউণ্ট ৱাশ্বিংটন (নিউ হামচায়াৰ) মানৱ নিৰীক্ষণ কেন্দ্ৰত আনুষ্ঠানিকভাৱে ৰেকৰ্ড কৰা দ্বিতীয় সৰ্বোচ্চ পৃষ্ঠীয় বতাহৰ গতি ১০৩.২৬৬ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ড (৩৭১.৭৬ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ২৩১.০০ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা; ২০০.৭৩৩ কিলোমিটাৰ; ৩৩৮.৮০ ফুট/ছেকেণ্ড)। ১৯৩৪ চনৰ ১২ এপ্ৰিলত আমেৰিকাত গৰম তাঁৰৰ এনিমোমিটাৰ ব্যৱহাৰ কৰি। মাউণ্ট ৱাশ্বিংটনত ব্যৱহাৰৰ বাবে বিশেষভাৱে ডিজাইন কৰা এই এনিমোমিটাৰটো পিছলৈ আমেৰিকাৰ ৰাষ্ট্ৰীয় বতৰ ব্যুৰোৱে পৰীক্ষা কৰি সঠিক বুলি নিশ্চিত কৰে।<ref>{{cite web|url=http://www.mountwashington.org/about/visitor/recordwind.php|access-date=26 January 2010|title=The story of the world record wind|publisher=Mount Washington Observatory|archive-date=5 May 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120505114722/http://www.mountwashington.org/about/visitor/recordwind.php|url-status=dead}}</ref> ===টৰ্নেডিক=== কিছুমান বায়ুমণ্ডলীয় পৰিঘটনাৰ ভিতৰত বতাহৰ গতিবেগ (যেনে [[ঘূৰ্ণীবতাহ]])ৰ এই মানসমূহ বহু পৰিমাণে অতিক্ৰম কৰিব পাৰে কিন্তু কেতিয়াও সঠিকভাৱে জুখিব পৰা হোৱা নাই। এই টৰ্নেডিক বতাহবোৰ প্ৰত্যক্ষভাৱে জুখিব পৰাটো খুব কমেইহে হয়, কিয়নো হিংস্ৰ বতাহে যন্ত্ৰবোৰ ধ্বংস কৰি পেলাব। গতি অনুমান কৰাৰ এটা পদ্ধতি হ'ল ডপলাৰ অন হুইল বা মোবাইল ডপলাৰ বতৰ ৰাডাৰ ব্যৱহাৰ কৰি দূৰৈৰ পৰা বতাহৰ গতি জুখিব লাগে।<ref>{{cite news|title=Massive Okla. tornado had windspeed up to 200 mph|url=http://www.cbsnews.com/news/massive-okla-tornado-had-windspeed-up-to-200-mph/|access-date=17 May 2014|newspaper=CBS News|date=20 May 2013}}</ref> এই পদ্ধতি ব্যৱহাৰ কৰি ওকলাহোমা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ মালিকানাধীন আৰু পৰিচালিত এটা মোবাইল ৰাডাৰে (RaXPol) ২০১৩ চনৰ এল ৰেনো টৰ্নেডোৰ ভিতৰত প্ৰতি ছেকেণ্ডত ১৫০ মিটাৰ (৩৪০ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা; ৫৪০ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা) পৰ্যন্ত বতাহৰ ৰেকৰ্ড কৰে, যিটো ইতিহাসত ৰাডাৰে পৰ্যবেক্ষণ কৰা আটাইতকৈ দ্ৰুত বতাহৰ চিহ্নিত কৰে।<ref name="2024RadarPaper">{{cite journal |last1=Lyza |first1=Anthony W. |last2=Flournoy |first2=Matthew D. |last3=Alford |first3=A. Addison |title=Comparison of Tornado Damage Characteristics to Low-Altitude WSR-88D Radar Observations and Implications for Tornado Intensity Estimation |journal=[[Monthly Weather Review]] |date=19 March 2024 |volume=152 |issue=8 |page=1689 |doi=10.1175/MWR-D-23-0242.1 |url=https://journals.ametsoc.org/view/journals/mwre/aop/MWR-D-23-0242.1/MWR-D-23-0242.1.xml |access-date=19 March 2024 |publisher=[[National Oceanic and Atmospheric Administration]] and [[University of Oklahoma]] via the [[American Meteorological Society]]|bibcode=2024MWRv..152.1689L }}</ref> ১৯৯৯ চনত ৩ মে'ত ওকলাহোমাত হোৱা ব্ৰীজ ক্ৰিক–মূৰ টৰ্নেডোৰ সময়ত এটা ভ্ৰাম্যমাণ ৰাডাৰে ১৩৫ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ড (৪৯০ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ৩০০ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা; ২৬২ কিলোমিটাৰ; ৪৪০ ফুট/ছেকেণ্ড) পৰ্যন্ত বতাহ জুখিছিল,<ref>{{cite web|url=http://www.spc.noaa.gov/faq/tornado/#History|title=Historical Tornadoes|publisher=National Weather Service}}</ref> যদিও আন এটা সংখ্যা আছিল ১৪২ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ড (৫১০ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ৩২০ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা; ২৭৬ কিলোমিটাৰ; ৪৭০ ফুট/ছেকেণ্ড) একেটা টৰ্নেডোৰ বাবেও উদ্ধৃত কৰা হৈছে।<ref name=worldrecordacademy>{{cite news|title=Highest surface wind speed-Tropical Cyclone Olivia sets world record|url=http://www.worldrecordacademy.com/weather/highest_surface_wind_speed_Tropical_Cyclone_Olivia_sets_world_record_101519.htm|access-date=17 May 2014|newspaper=World Record Academy|date=26 January 2010}}</ref> চেণ্টাৰ ফৰ ছিভিয়াৰ ৱেদাৰ ৰিচাৰ্চে সেই জোখৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা আন এটা সংখ্যা হ'ল ১৩৫ ± ৯ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ড (৪৮৬ ± ৩২ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ৩০২ ± ২০ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা; ২৬২ ± ১৭ কিলোমিটাৰ; ৪৪৩ ± ৩০ ফুট/ছেকেণ্ড)।<ref>{{cite web|last=Wurman|first=Joshua|author-link=Joshua Wurman|title=Doppler On Wheels|publisher=Center for Severe Weather Research|year=2007|url=http://www.cswr.org/dow/DOW.htm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110719102124/http://www.cswr.org/dow/DOW.htm|archive-date=2011-07-19}}</ref> কিন্তু [[বতৰ ৰাডাৰ|ডপলাৰ বতৰ ৰাডাৰ]]ৰ দ্বাৰা জুখিব পৰা গতিক চৰকাৰী অভিলেখ বুলি গণ্য কৰা নহয়।<ref name=worldrecordacademy/> ===অন্য গ্ৰহত=== বহিঃগ্ৰহত বতাহৰ গতি বহু বেছি হ’ব পাৰে। ৱাৰউইক বিশ্ববিদ্যালয়ৰ বিজ্ঞানীসকলে ২০১৫ চনত নিৰ্ণয় কৰিছিল যে HD 189733b ৰ বতাহ প্ৰতি ছেকেণ্ডত ২,৪০০ মিটাৰ (৮,৬০০ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ৪,৭০০ কিলোমিটাৰ)। বিশ্ববিদ্যালয়খনে এক প্ৰেছ বিজ্ঞপ্তিযোগে ঘোষণা কৰে যে HD 189733b ৰ বতাহৰ গতি জুখিব পৰা পদ্ধতিসমূহ পৃথিৱীৰ দৰে বহিঃগ্ৰহত বতাহৰ গতি জুখিব পৰা যাব।<ref>{{Cite web|title=5400mph winds discovered hurtling around planet outside solar system|url=https://warwick.ac.uk/newsandevents/pressreleases/5400mph_winds_discovered/|access-date=2020-08-08|website=warwick.ac.uk}}</ref> ==জোখ-মাখ== *মূল প্ৰবন্ধ: [[এনিমোমিটাৰ]] বতাহৰ গতি জুখিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা সঁজুলিসমূহৰ ভিতৰত এনিমোমিটাৰ হৈছে অন্যতম।[15] ই এটা উলম্ব স্তম্ভ আৰু তিনিটা বা চাৰিটা অৱতল কাপৰে গঠিত এটা যন্ত্ৰ, এনিমোমিটাৰে বায়ুৰ কণিকাৰ অনুভূমিক গতি (বতাহৰ গতি) ধৰি ৰাখে। পৰম্পৰাগত কাপ-এণ্ড-ভেন এনিমোমিটাৰৰ দৰে নহয়, আল্ট্ৰাছ’নিক বতাহৰ চেন্সৰৰ কোনো চলন্ত অংশ নাথাকে আৰু সেয়েহে ইয়াক বতাহৰ গতি জুখিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয় যিবোৰ প্ৰয়োগত ৰক্ষণাবেক্ষণ-বিহীন পৰিৱেশনৰ প্ৰয়োজন হয়, যেনে বতাহৰ টাৰ্বাইনৰ ওপৰত। নামটোৱেই কোৱাৰ দৰে আল্ট্ৰাছ’নিক বতাহৰ চেন্সৰে উচ্চ কম্পনাঙ্ক শব্দ ব্যৱহাৰ কৰি বতাহৰ গতি জুখিব পাৰে। আল্ট্ৰাছ’নিক এনিমোমিটাৰত দুটা বা তিনিটাযোৰ শব্দ ট্ৰেন্সমিটাৰ আৰু ৰিচিভাৰ থাকে। প্ৰতিটো ট্ৰেন্সমিটাৰে নিজৰ ৰিচিভাৰলৈ অহৰহ উচ্চ কম্পনাঙ্ক শব্দ বিম কৰে। ভিতৰৰ ইলেক্ট্ৰনিক বৰ্তনীবোৰে শব্দটোৱে প্ৰতিটো ট্ৰেন্সমিটাৰৰপৰা সংশ্লিষ্ট ৰিচিভাৰলৈ যাত্ৰা কৰিবলৈ লোৱা সময় জুখিব পাৰে। বতাহ কেনেকৈ বয় তাৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি কিছুমান শব্দৰ ৰশ্মি আনবোৰতকৈ বেছি প্ৰভাবিত হ’ব, যাৰ ফলত ইয়াৰ গতি লেহেমীয়া হ’ব বা ইয়াৰ গতি অতি সামান্য হ’ব। বৰ্তনীবোৰে ৰশ্মিৰ গতিৰ পাৰ্থক্য জুখিব আৰু সেইটো ব্যৱহাৰ কৰি বতাহ কিমান বেগেৰে বলিছে সেইটো গণনা কৰে।[16] একাউষ্টিক ৰেজোনেন্স উইণ্ড চেন্সৰ হৈছে আল্ট্ৰাছ’নিক চেন্সৰৰ এটা ভিন্নতা। উৰণৰ সময় জোখাৰ পৰিৱৰ্তে শব্দ অনুনাদ চেন্সৰসমূহে উদ্দেশ্যপ্ৰণোদিতভাৱে নিৰ্মিত সৰু গহ্বৰৰ ভিতৰত অনুনাদী শব্দ তৰংগ ব্যৱহাৰ কৰে। গহ্বৰটোত নিৰ্মিত আল্ট্ৰাছ’নিক ট্ৰেন্সডুচাৰৰ এটা এৰে, যিবোৰ আল্ট্ৰাছ’নিক কম্পাঙ্কত পৃথক ষ্টেণ্ডিং-ৱেভ পেটাৰ্ণ সৃষ্টি কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। বতাহ গহ্বৰৰ মাজেৰে পাৰ হৈ যোৱাৰ লগে লগে ঢৌৰ ধৰ্মৰ পৰিৱৰ্তন ঘটে (ফেজ শ্বিফ্ট)। প্ৰতিটো ট্ৰেন্সডুচাৰে গ্ৰহণ কৰা সংকেতসমূহৰ ফেজ শ্বিফ্টৰ পৰিমাণ জুখি, আৰু তাৰ পিছত তথ্যসমূহ গাণিতিকভাৱে প্ৰক্ৰিয়াকৰণ কৰি, চেন্সৰে বতাহৰ গতি আৰু দিশৰ সঠিক অনুভূমিক জোখ প্ৰদান কৰিবলৈ সক্ষম হয়।[17] বতাহৰ বেগ জুখিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা আন এটা সঁজুলি হ’ল পিটট টিউবৰ সৈতে সংযুক্ত জিপিএছ।{{cn}}। তৰল প্ৰৱাহৰ বেগৰ সঁজুলি, [[পিটট টিউব]] মূলতঃ বিমানৰ বায়ুৰ বেগ নিৰ্ণয় কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ==গঠনৰ আৰ্হি== *[[বতাহ অভিযান্ত্ৰিকী]] বিশ্বজুৰি গাঁথনি আৰু অট্টালিকাৰ ডিজাইনৰ ক্ষেত্ৰত বতাহৰ গতি এটা সাধাৰণ কাৰক। এটা গঠনৰ ডিজাইনৰ প্ৰয়োজনীয় পাৰ্শ্বীয় শক্তিৰ ক্ষেত্ৰত ই প্ৰায়ে শাসকীয় কাৰক। আমেৰিকাত ডিজাইনত ব্যৱহৃত বতাহৰ গতিবেগক প্ৰায়ে "৩ ছেকেণ্ডৰ ধুমুহা" বুলি কোৱা হয়, যিটো ৩ ছেকেণ্ডৰ ভিতৰত সৰ্বাধিক স্থায়ী ধুমুহা আৰু প্ৰতি বছৰে ৫০জনৰ ভিতৰত ১টা অতিক্ৰম কৰাৰ সম্ভাৱনা থাকে (ASCE 7-05, ASCE 7-16 লৈ আপডেট কৰা হৈছে)।[18] এই ডিজাইন বতাহৰ গতি আমেৰিকাৰ বেছিভাগ বিল্ডিং ক'ডে গ্ৰহণ কৰে আৰু ই প্ৰায়ে অট্টালিকা আৰু গঠনৰ পাৰ্শ্বীয় ডিজাইন নিয়ন্ত্ৰণ কৰে। কানাডাত ডিজাইনত ৰেফাৰেন্স বতাহৰ চাপ ব্যৱহাৰ কৰা হয় আৰু ইয়াক "গড় ঘণ্টাৰ পিছত ঘণ্টা" বতাহৰ গতিৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি কৰা হয় আৰু প্ৰতি বছৰে ৫০জনৰ ভিতৰত ১জনৰ অতিক্ৰম কৰাৰ সম্ভাৱনা থাকে। ৰেফাৰেন্স বতাহৰ চাপ q গণনা কৰা হয় q = ρv2 / 2 সমীকৰণ ব্যৱহাৰ কৰি, য'ত ρ হৈছে বায়ুৰ ঘনত্ব আৰু v ​​হৈছে বতাহৰ গতি।[19] ঐতিহাসিকভাৱে বতাহৰ গতিবেগ বিভিন্ন গড় সময়ৰ সৈতে ৰিপৰ্ট কৰা হৈছে (যেনে আটাইতকৈ দ্ৰুত মাইল, ৩ ছেকেণ্ডৰ ধুমুহা, ১ মিনিট, আৰু গড় ঘণ্টাৰ পিছত ঘণ্টা) যিবোৰ ডিজাইনাৰসকলে লক্ষ্য কৰিবলগীয়া হ'ব পাৰে। বতাহৰ গতিক এটা গড় সময়ৰপৰা আন এটালৈ ৰূপান্তৰিত কৰিবলৈ ডাৰ্ষ্ট বক্ৰ বিকশিত কৰা হৈছিল, যিয়ে কিছুসংখ্যক ছেকেণ্ডৰ গড় বতাহৰ সম্ভাৱ্য সৰ্বোচ্চ গতি আৰু এঘণ্টাৰ গড় বতাহৰ গতিৰ মাজৰ সম্পৰ্ক সংজ্ঞায়িত কৰে।[20] ==তথ্যসূত্ৰ== dkh5glxungbvgiq8bkyzym8p72fa14l 604317 604316 2026-05-03T18:26:39Z Pranamikaadhikary 27435 /* জোখ-মাখ */ 604317 wikitext text/x-wiki [[File:Weather Station at Feilding Waste Water Treatment Plant.JPG|thumb|240px|বতাহৰ গতি জুখিবলৈ সাধাৰণতে [[এনিমোমিটাৰ]] ব্যৱহাৰ কৰা হয়।]] [[File:ERA5 global mean wind speed.png|thumb|323x323px|ERA5 ডাটাছেটৰ পৰা ১৯৯১–২০২০ বছৰত গড় হিচাপত মাটিৰ পৰা ১০ মিটাৰ উচ্চতাত বতাহৰ গতিৰ বিশ্বব্যাপী বিতৰণ।]] বতৰ বিজ্ঞানত '''বতাহৰ গতি''' বা বতাহ [[প্ৰবাহৰ গতি]] সাধাৰণতে উষ্ণতাৰ পৰিৱৰ্তনৰ বাবে উচ্চ চাপৰ পৰা নিম্ন চাপলৈ বায়ুৰ গতিৰ ফলত হোৱা মৌলিক বায়ুমণ্ডলীয় পৰিমাণ। বতাহৰ গতি এতিয়া সাধাৰণতে [[এনিমোমিটাৰ]]ৰ সহায়ত জুখিব পাৰি। বতাহৰ গতিবেগে বতৰৰ পূৰ্বাভাস, বিমান আৰু সামুদ্ৰিক কাৰ্য্যকলাপ, নিৰ্মাণ প্ৰকল্প, বহুতো উদ্ভিদ প্ৰজাতিৰ বৃদ্ধি আৰু বিপাকীয় ক্ৰিয়াৰ হাৰত প্ৰভাৱ পেলায় আৰু ইয়াৰ আন অগণন প্ৰভাৱ পৰে।<ref>{{cite book |first=C. Michael |last=Hogan |year=2010 |url=http://www.eoearth.org/article/Abiotic_factor?topic=49461 |entry=Abiotic factor |title=Encyclopedia of Earth |editor1=Emily Monosson |editor2=C. Cleveland |publisher=[[National Council for Science and the Environment]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20130608071757/http://www.eoearth.org/article/Abiotic_factor?topic=49461 |archive-date=2013-06-08 |location=Washington D.C.}}</ref> পৃথিৱীৰ ঘূৰ্ণনৰ বাবে বতাহৰ দিশ সাধাৰণতে আইছ’বাৰৰ প্ৰায় সমান্তৰাল (আৰু আশা কৰা ধৰণে লম্ব নহয়)। ==একক== [[প্ৰতি ছেকেণ্ডত মিটাৰ]] (m/s) হৈছে বেগৰ বাবে SI একক আৰু বতাহৰ গতিৰ প্ৰতিবেদন দিবলৈ বিশ্ব বতৰ বিজ্ঞান সংস্থাই পৰামৰ্শ দিয়া একক, আৰু অন্যান্যৰ লগতে নৰ্ডিক দেশসমূহৰ বতৰৰ পূৰ্বাভাসত ব্যৱহাৰ কৰা একক।<ref>[http://www.whiteweather.com/wd/vind/Windspeed.htm Windspeed | Icelandic Meteorological office] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191107133153/http://www.whiteweather.com/wd/vind/Windspeed.htm |date=2019-11-07 }} "The Icelandic Meteorological Office now uses the SI (Systeme Internationale d'Unites) measurement metres per second (m/s) […] other Nordic meteorological institutes have used this system for years with satisfactory results"</ref> ২০১০ চনৰ পৰা আন্তৰ্জাতিক অসামৰিক বিমান পৰিবহণ সংস্থাই (ICAO) ৰাণৱেৰ কাষ চাপিলে বতাহৰ গতিৰ ৰিপৰ্ট দিবলৈ [[প্ৰতি ছেকেণ্ডত মিটাৰ]] ব্যৱহাৰ কৰাৰ পৰামৰ্শও দিয়ে, যিয়ে তেওঁলোকৰ পূৰ্বৰ পৰামৰ্শৰ ঠাইত [[প্ৰতি ঘণ্টাত কিলোমিটাৰ]] (কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা) ব্যৱহাৰ কৰাৰ পৰামৰ্শ দিয়ে।<ref>[https://aerosavvy.com/wp-content/uploads/2014/08/an05_cons.pdf International Civil Aviation Organization – International Standards and Recommended Practices – Units of Measurement to be Used in Air and Ground Operations – Annex 5 to the Convention on International Civil Aviation]</ref> ঐতিহাসিক কাৰণত আন একক যেনে [[মাইল প্ৰতি ঘণ্টা]] (mph), [[নট]] (kn),<ref>[https://www.thoughtco.com/measuring-wind-speed-in-knots-3444011 Measuring Wind Speed in Knots] "The reason why sea winds are measured in knots at all has to do with maritime tradition"</ref> আৰু [[প্ৰতি ছেকেণ্ডত ফুট]] (ft/s) আদিও কেতিয়াবা বতাহৰ গতি জুখিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ঐতিহাসিকভাৱে বতাহৰ গতিকো [[বিউফৰ্ট স্কেল]] ব্যৱহাৰ কৰি শ্ৰেণীভুক্ত কৰা হৈছে, যিটো সাগৰত বা স্থলভাগত বিশেষভাৱে নিৰ্ধাৰিত বতাহৰ প্ৰভাৱৰ দৃশ্যমান পৰ্যবেক্ষণৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি কৰা হয়। ==বতাহৰ গতিবেগক প্ৰভাৱিত কৰা কাৰক== বতাহৰ গতি কেইবাটাও কাৰক আৰু পৰিস্থিতিৰ দ্বাৰা প্ৰভাৱিত হয়, ই বিভিন্ন স্কেলত (মাইক্ৰ’ৰ পৰা মেক্ৰ’ স্কেললৈকে) কাম কৰে। ইয়াৰ ভিতৰত [[চাপ গ্ৰেডিয়েণ্ট]], [[ৰছবি ৱেভ]], [[জেট ষ্ট্ৰিম]], স্থানীয় বতৰৰ অৱস্থা আদি অন্তৰ্ভুক্ত। বতাহৰ গতি আৰু বতাহৰ দিশৰ মাজতো যোগসূত্ৰ পোৱা যায়, বিশেষকৈ চাপ গ্ৰেডিয়েণ্ট আৰু ভূখণ্ডৰ অৱস্থাৰ সৈতে। চাপ গ্ৰেডিয়েণ্টে বায়ুমণ্ডল বা পৃথিৱীৰ পৃষ্ঠত থকা দুটা বিন্দুৰ মাজত বায়ুৰ চাপৰ পাৰ্থক্য বৰ্ণনা কৰে। বতাহৰ গতিৰ বাবে ই অতি প্ৰয়োজনীয়, কাৰণ চাপৰ পাৰ্থক্য যিমানেই বেছি হ’ব সিমানেই বতাহ দ্ৰুতগতিত বৈ যায় (উচ্চ চাপৰ পৰা নিম্ন চাপলৈ) যাতে তাৰতম্যৰ ভাৰসাম্য ৰক্ষা কৰিব পৰা যায়। চাপ গ্ৰেডিয়েণ্টে ক’ৰিঅ’লিছ প্ৰভাৱ আৰু ঘৰ্ষণৰ সৈতে সংযুক্ত কৰিলে বতাহৰ দিশতো প্ৰভাৱ পেলায়। ৰছবি ৱেভ হৈছে [[ট্ৰপ’স্ফিয়াৰ]]স্তৰত প্ৰবল বতাহ। এইবোৰে বিশ্বব্যাপী কাম কৰে আৰু পশ্চিমৰ পৰা পূবলৈ গতি কৰে (সেয়েহে ইয়াক [[পশ্চিমা বতাহ]] বুলি জনা যায়)। ৰছবি ৱেভবোৰ নিজেই নিম্ন ট্ৰ’প’স্ফিয়াৰত অনুভৱ কৰা বতাহৰ গতিতকৈ বেলেগ। স্থানীয় বতৰৰ পৰিস্থিতিয়ে বতাহৰ গতিক প্ৰভাৱিত কৰাত মূল ভূমিকা পালন কৰে, কিয়নো অদ্ভুত বতৰ হিচাপে হাৰিকেন, বাৰিষা আৰু ঘূৰ্ণীবতাহৰ সৃষ্টিয়ে বতাহৰ প্ৰবাহৰ বেগত ভয়ংকৰভাৱে প্ৰভাৱিত কৰিব পাৰে।{{cn}} ==সৰ্বোচ্চ গতি== ===নন-টৰ্নেডিক=== টৰ্নেডোৰ সৈতে সম্পৰ্ক নোহোৱা আটাইতকৈ দ্ৰুত বতাহৰ গতি ১৯৯৬ চনৰ ১০ এপ্ৰিলত ক্ৰান্তীয় [[ঘূৰ্ণীবতাহ অলিভিয়া]] পাৰ হোৱাৰ সময়ত: অষ্ট্ৰেলিয়াৰ বেৰ' দ্বীপৰ এটা স্বয়ংক্ৰিয় বতৰ কেন্দ্ৰত সৰ্বোচ্চ বতাহৰ গতিবেগ ১১৩.৩ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ড (৪০৮ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ২৫৩ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা; ২২০.২ কিলোমিটাৰ; ৩৭২ ফুট/ছেকেণ্ড) পঞ্জীয়ন কৰা হৈছে<ref name="courtney"/><ref>{{cite web|url=https://public-old.wmo.int/en/media/news/new-world-record-wind-gust|archive-url=https://web.archive.org/web/20231218171508/https://public-old.wmo.int/en/media/news/new-world-record-wind-gust|url-status=dead|archive-date=December 18, 2023|publisher=World Meteorological Association|title=World record wind gust|date=5 November 2015 |access-date=12 February 2017}}</ref> ডব্লিউ এম অ’ৰ মূল্যায়ন পেনেলে বতাহৰ ধুমুহাৰ মূল্যায়ন কৰি এনিমোমিটাৰটো যান্ত্ৰিকভাৱে সুস্থ আৰু ধুমুহা পৰিসংখ্যাগত সম্ভাৱনাৰ ভিতৰত থকা বুলি জানিব পাৰি ২০১০ চনত এই জোখ-মাখৰ অনুমোদন জনায়। এনিমোমিটাৰটো মাটিৰপৰা ১০ মিটাৰ ওপৰত (আৰু এইদৰে সমুদ্ৰপৃষ্ঠৰপৰা ৬৪ মিটাৰ) স্থাপন কৰা হৈছিল। ঘূৰ্ণীবতাহৰ সময়ত ৮৩ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ডতকৈ অধিক (৩০০ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ১৯০ মাইল প্ৰতি ঘণ্টাত; ১৬১ কিলোমিটাৰ; ২৭০ ফুট/ছেকেণ্ড) কেইবাটাও প্ৰচণ্ড ধুমুহা ৰেকৰ্ড কৰা হৈছিল, যাৰ সৰ্বোচ্চ ৫ মিনিটৰ গড় গতি আছিল ৪৯ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ড (১৮০ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ১১০ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা; ৯৫ কিলোমিটাৰ; ১৬০ ফুট/ছেকেণ্ড); প্ৰচণ্ড ধুমুহাৰ কাৰক আছিল গড় বতাহৰ গতিৰ ২.২৭–২.৭৫ গুণ। ধুমুহাৰ আৰ্হি আৰু স্কেলৰপৰা অনুমান কৰিব পাৰি যে ঘূৰ্ণীবতাহৰ ইতিমধ্যে শক্তিশালী [[চাকনৈয়া (ঘূৰ্ণীবতাহ)]]ত এটা মেছ'ভৰ্টেক্স নিহিত হৈ আছিল।<ref name="courtney">{{cite web|url=http://www.bom.gov.au/amoj/docs/2012/courtney_hres.pdf|title=Documentation and verification of the world extreme wind gust record: 113.3 m s–1 on Barrow Island, Australia, during passage of tropical cyclone Olivia|publisher=Australian Meteorological and Oceanographic Journal}}</ref> পৃথিৱীৰ পৃষ্ঠৰপৰা উচ্চতা যিয়েই নহওক কিয় জুখি উলিওৱা দ্বিতীয় আৰু তৃতীয় সৰ্বোচ্চ অটৰ্নেডিক বতাহৰ ধুমুহা ২০২৫ চনত [[মেলিছা হাৰিকেন]] আৰু ২০১০ চনত [[মেগি আমফান]]ৰপৰা হৈছিল, যাৰ সৰ্বোচ্চ জুখিব পৰা বতাহৰ গতি ক্ৰমে ২৫২ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা (৪০৬ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা) আৰু ২৪৮ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা (৩৯৯ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা) আছিল।<ref>{{Cite web |last=Bartels |first=Meghan |title=Hurricane Melissa’s 252-mph Gust Sets New Wind Record |url=https://www.scientificamerican.com/article/hurricane-melissas-252-mph-gust-sets-new-wind-record/ |access-date=2026-01-18 |website=Scientific American |language=en}}</ref> বৰ্তমানৰ হিচাপত(?) সমুদ্ৰপৃষ্ঠৰপৰা মাউণ্ট ৱাশ্বিংটন (নিউ হামচায়াৰ) মানৱ নিৰীক্ষণ কেন্দ্ৰত আনুষ্ঠানিকভাৱে ৰেকৰ্ড কৰা দ্বিতীয় সৰ্বোচ্চ পৃষ্ঠীয় বতাহৰ গতি ১০৩.২৬৬ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ড (৩৭১.৭৬ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ২৩১.০০ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা; ২০০.৭৩৩ কিলোমিটাৰ; ৩৩৮.৮০ ফুট/ছেকেণ্ড)। ১৯৩৪ চনৰ ১২ এপ্ৰিলত আমেৰিকাত গৰম তাঁৰৰ এনিমোমিটাৰ ব্যৱহাৰ কৰি। মাউণ্ট ৱাশ্বিংটনত ব্যৱহাৰৰ বাবে বিশেষভাৱে ডিজাইন কৰা এই এনিমোমিটাৰটো পিছলৈ আমেৰিকাৰ ৰাষ্ট্ৰীয় বতৰ ব্যুৰোৱে পৰীক্ষা কৰি সঠিক বুলি নিশ্চিত কৰে।<ref>{{cite web|url=http://www.mountwashington.org/about/visitor/recordwind.php|access-date=26 January 2010|title=The story of the world record wind|publisher=Mount Washington Observatory|archive-date=5 May 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120505114722/http://www.mountwashington.org/about/visitor/recordwind.php|url-status=dead}}</ref> ===টৰ্নেডিক=== কিছুমান বায়ুমণ্ডলীয় পৰিঘটনাৰ ভিতৰত বতাহৰ গতিবেগ (যেনে [[ঘূৰ্ণীবতাহ]])ৰ এই মানসমূহ বহু পৰিমাণে অতিক্ৰম কৰিব পাৰে কিন্তু কেতিয়াও সঠিকভাৱে জুখিব পৰা হোৱা নাই। এই টৰ্নেডিক বতাহবোৰ প্ৰত্যক্ষভাৱে জুখিব পৰাটো খুব কমেইহে হয়, কিয়নো হিংস্ৰ বতাহে যন্ত্ৰবোৰ ধ্বংস কৰি পেলাব। গতি অনুমান কৰাৰ এটা পদ্ধতি হ'ল ডপলাৰ অন হুইল বা মোবাইল ডপলাৰ বতৰ ৰাডাৰ ব্যৱহাৰ কৰি দূৰৈৰ পৰা বতাহৰ গতি জুখিব লাগে।<ref>{{cite news|title=Massive Okla. tornado had windspeed up to 200 mph|url=http://www.cbsnews.com/news/massive-okla-tornado-had-windspeed-up-to-200-mph/|access-date=17 May 2014|newspaper=CBS News|date=20 May 2013}}</ref> এই পদ্ধতি ব্যৱহাৰ কৰি ওকলাহোমা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ মালিকানাধীন আৰু পৰিচালিত এটা মোবাইল ৰাডাৰে (RaXPol) ২০১৩ চনৰ এল ৰেনো টৰ্নেডোৰ ভিতৰত প্ৰতি ছেকেণ্ডত ১৫০ মিটাৰ (৩৪০ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা; ৫৪০ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা) পৰ্যন্ত বতাহৰ ৰেকৰ্ড কৰে, যিটো ইতিহাসত ৰাডাৰে পৰ্যবেক্ষণ কৰা আটাইতকৈ দ্ৰুত বতাহৰ চিহ্নিত কৰে।<ref name="2024RadarPaper">{{cite journal |last1=Lyza |first1=Anthony W. |last2=Flournoy |first2=Matthew D. |last3=Alford |first3=A. Addison |title=Comparison of Tornado Damage Characteristics to Low-Altitude WSR-88D Radar Observations and Implications for Tornado Intensity Estimation |journal=[[Monthly Weather Review]] |date=19 March 2024 |volume=152 |issue=8 |page=1689 |doi=10.1175/MWR-D-23-0242.1 |url=https://journals.ametsoc.org/view/journals/mwre/aop/MWR-D-23-0242.1/MWR-D-23-0242.1.xml |access-date=19 March 2024 |publisher=[[National Oceanic and Atmospheric Administration]] and [[University of Oklahoma]] via the [[American Meteorological Society]]|bibcode=2024MWRv..152.1689L }}</ref> ১৯৯৯ চনত ৩ মে'ত ওকলাহোমাত হোৱা ব্ৰীজ ক্ৰিক–মূৰ টৰ্নেডোৰ সময়ত এটা ভ্ৰাম্যমাণ ৰাডাৰে ১৩৫ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ড (৪৯০ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ৩০০ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা; ২৬২ কিলোমিটাৰ; ৪৪০ ফুট/ছেকেণ্ড) পৰ্যন্ত বতাহ জুখিছিল,<ref>{{cite web|url=http://www.spc.noaa.gov/faq/tornado/#History|title=Historical Tornadoes|publisher=National Weather Service}}</ref> যদিও আন এটা সংখ্যা আছিল ১৪২ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ড (৫১০ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ৩২০ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা; ২৭৬ কিলোমিটাৰ; ৪৭০ ফুট/ছেকেণ্ড) একেটা টৰ্নেডোৰ বাবেও উদ্ধৃত কৰা হৈছে।<ref name=worldrecordacademy>{{cite news|title=Highest surface wind speed-Tropical Cyclone Olivia sets world record|url=http://www.worldrecordacademy.com/weather/highest_surface_wind_speed_Tropical_Cyclone_Olivia_sets_world_record_101519.htm|access-date=17 May 2014|newspaper=World Record Academy|date=26 January 2010}}</ref> চেণ্টাৰ ফৰ ছিভিয়াৰ ৱেদাৰ ৰিচাৰ্চে সেই জোখৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা আন এটা সংখ্যা হ'ল ১৩৫ ± ৯ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ড (৪৮৬ ± ৩২ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ৩০২ ± ২০ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা; ২৬২ ± ১৭ কিলোমিটাৰ; ৪৪৩ ± ৩০ ফুট/ছেকেণ্ড)।<ref>{{cite web|last=Wurman|first=Joshua|author-link=Joshua Wurman|title=Doppler On Wheels|publisher=Center for Severe Weather Research|year=2007|url=http://www.cswr.org/dow/DOW.htm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110719102124/http://www.cswr.org/dow/DOW.htm|archive-date=2011-07-19}}</ref> কিন্তু [[বতৰ ৰাডাৰ|ডপলাৰ বতৰ ৰাডাৰ]]ৰ দ্বাৰা জুখিব পৰা গতিক চৰকাৰী অভিলেখ বুলি গণ্য কৰা নহয়।<ref name=worldrecordacademy/> ===অন্য গ্ৰহত=== বহিঃগ্ৰহত বতাহৰ গতি বহু বেছি হ’ব পাৰে। ৱাৰউইক বিশ্ববিদ্যালয়ৰ বিজ্ঞানীসকলে ২০১৫ চনত নিৰ্ণয় কৰিছিল যে HD 189733b ৰ বতাহ প্ৰতি ছেকেণ্ডত ২,৪০০ মিটাৰ (৮,৬০০ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ৪,৭০০ কিলোমিটাৰ)। বিশ্ববিদ্যালয়খনে এক প্ৰেছ বিজ্ঞপ্তিযোগে ঘোষণা কৰে যে HD 189733b ৰ বতাহৰ গতি জুখিব পৰা পদ্ধতিসমূহ পৃথিৱীৰ দৰে বহিঃগ্ৰহত বতাহৰ গতি জুখিব পৰা যাব।<ref>{{Cite web|title=5400mph winds discovered hurtling around planet outside solar system|url=https://warwick.ac.uk/newsandevents/pressreleases/5400mph_winds_discovered/|access-date=2020-08-08|website=warwick.ac.uk}}</ref> ==জোখ-মাখ== *মূল প্ৰবন্ধ: [[এনিমোমিটাৰ]] [[File:Anemometer-Animation.gif|thumb|আধুনিক যুগত এনিমোমিটাৰ বতাহৰ গতি ধৰি ৰাখিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল]] বতাহৰ গতি জুখিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা সঁজুলিসমূহৰ ভিতৰত এনিমোমিটাৰ হৈছে অন্যতম।[15] ই এটা উলম্ব স্তম্ভ আৰু তিনিটা বা চাৰিটা অৱতল কাপৰে গঠিত এটা যন্ত্ৰ, এনিমোমিটাৰে বায়ুৰ কণিকাৰ অনুভূমিক গতি (বতাহৰ গতি) ধৰি ৰাখে। পৰম্পৰাগত কাপ-এণ্ড-ভেন এনিমোমিটাৰৰ দৰে নহয়, আল্ট্ৰাছ’নিক বতাহৰ চেন্সৰৰ কোনো চলন্ত অংশ নাথাকে আৰু সেয়েহে ইয়াক বতাহৰ গতি জুখিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয় যিবোৰ প্ৰয়োগত ৰক্ষণাবেক্ষণ-বিহীন পৰিৱেশনৰ প্ৰয়োজন হয়, যেনে বতাহৰ টাৰ্বাইনৰ ওপৰত। নামটোৱেই কোৱাৰ দৰে আল্ট্ৰাছ’নিক বতাহৰ চেন্সৰে উচ্চ কম্পনাঙ্ক শব্দ ব্যৱহাৰ কৰি বতাহৰ গতি জুখিব পাৰে। আল্ট্ৰাছ’নিক এনিমোমিটাৰত দুটা বা তিনিটাযোৰ শব্দ ট্ৰেন্সমিটাৰ আৰু ৰিচিভাৰ থাকে। প্ৰতিটো ট্ৰেন্সমিটাৰে নিজৰ ৰিচিভাৰলৈ অহৰহ উচ্চ কম্পনাঙ্ক শব্দ বিম কৰে। ভিতৰৰ ইলেক্ট্ৰনিক বৰ্তনীবোৰে শব্দটোৱে প্ৰতিটো ট্ৰেন্সমিটাৰৰপৰা সংশ্লিষ্ট ৰিচিভাৰলৈ যাত্ৰা কৰিবলৈ লোৱা সময় জুখিব পাৰে। বতাহ কেনেকৈ বয় তাৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি কিছুমান শব্দৰ ৰশ্মি আনবোৰতকৈ বেছি প্ৰভাবিত হ’ব, যাৰ ফলত ইয়াৰ গতি লেহেমীয়া হ’ব বা ইয়াৰ গতি অতি সামান্য হ’ব। বৰ্তনীবোৰে ৰশ্মিৰ গতিৰ পাৰ্থক্য জুখিব আৰু সেইটো ব্যৱহাৰ কৰি বতাহ কিমান বেগেৰে বলিছে সেইটো গণনা কৰে।[16] একাউষ্টিক ৰেজোনেন্স উইণ্ড চেন্সৰ হৈছে আল্ট্ৰাছ’নিক চেন্সৰৰ এটা ভিন্নতা। উৰণৰ সময় জোখাৰ পৰিৱৰ্তে শব্দ অনুনাদ চেন্সৰসমূহে উদ্দেশ্যপ্ৰণোদিতভাৱে নিৰ্মিত সৰু গহ্বৰৰ ভিতৰত অনুনাদী শব্দ তৰংগ ব্যৱহাৰ কৰে। গহ্বৰটোত নিৰ্মিত আল্ট্ৰাছ’নিক ট্ৰেন্সডুচাৰৰ এটা এৰে, যিবোৰ আল্ট্ৰাছ’নিক কম্পাঙ্কত পৃথক ষ্টেণ্ডিং-ৱেভ পেটাৰ্ণ সৃষ্টি কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। বতাহ গহ্বৰৰ মাজেৰে পাৰ হৈ যোৱাৰ লগে লগে ঢৌৰ ধৰ্মৰ পৰিৱৰ্তন ঘটে (ফেজ শ্বিফ্ট)। প্ৰতিটো ট্ৰেন্সডুচাৰে গ্ৰহণ কৰা সংকেতসমূহৰ ফেজ শ্বিফ্টৰ পৰিমাণ জুখি, আৰু তাৰ পিছত তথ্যসমূহ গাণিতিকভাৱে প্ৰক্ৰিয়াকৰণ কৰি, চেন্সৰে বতাহৰ গতি আৰু দিশৰ সঠিক অনুভূমিক জোখ প্ৰদান কৰিবলৈ সক্ষম হয়।[17] বতাহৰ বেগ জুখিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা আন এটা সঁজুলি হ’ল পিটট টিউবৰ সৈতে সংযুক্ত জিপিএছ।{{cn}}। তৰল প্ৰৱাহৰ বেগৰ সঁজুলি, [[পিটট টিউব]] মূলতঃ বিমানৰ বায়ুৰ বেগ নিৰ্ণয় কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ==গঠনৰ আৰ্হি== *[[বতাহ অভিযান্ত্ৰিকী]] বিশ্বজুৰি গাঁথনি আৰু অট্টালিকাৰ ডিজাইনৰ ক্ষেত্ৰত বতাহৰ গতি এটা সাধাৰণ কাৰক। এটা গঠনৰ ডিজাইনৰ প্ৰয়োজনীয় পাৰ্শ্বীয় শক্তিৰ ক্ষেত্ৰত ই প্ৰায়ে শাসকীয় কাৰক। আমেৰিকাত ডিজাইনত ব্যৱহৃত বতাহৰ গতিবেগক প্ৰায়ে "৩ ছেকেণ্ডৰ ধুমুহা" বুলি কোৱা হয়, যিটো ৩ ছেকেণ্ডৰ ভিতৰত সৰ্বাধিক স্থায়ী ধুমুহা আৰু প্ৰতি বছৰে ৫০জনৰ ভিতৰত ১টা অতিক্ৰম কৰাৰ সম্ভাৱনা থাকে (ASCE 7-05, ASCE 7-16 লৈ আপডেট কৰা হৈছে)।[18] এই ডিজাইন বতাহৰ গতি আমেৰিকাৰ বেছিভাগ বিল্ডিং ক'ডে গ্ৰহণ কৰে আৰু ই প্ৰায়ে অট্টালিকা আৰু গঠনৰ পাৰ্শ্বীয় ডিজাইন নিয়ন্ত্ৰণ কৰে। কানাডাত ডিজাইনত ৰেফাৰেন্স বতাহৰ চাপ ব্যৱহাৰ কৰা হয় আৰু ইয়াক "গড় ঘণ্টাৰ পিছত ঘণ্টা" বতাহৰ গতিৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি কৰা হয় আৰু প্ৰতি বছৰে ৫০জনৰ ভিতৰত ১জনৰ অতিক্ৰম কৰাৰ সম্ভাৱনা থাকে। ৰেফাৰেন্স বতাহৰ চাপ q গণনা কৰা হয় q = ρv2 / 2 সমীকৰণ ব্যৱহাৰ কৰি, য'ত ρ হৈছে বায়ুৰ ঘনত্ব আৰু v ​​হৈছে বতাহৰ গতি।[19] ঐতিহাসিকভাৱে বতাহৰ গতিবেগ বিভিন্ন গড় সময়ৰ সৈতে ৰিপৰ্ট কৰা হৈছে (যেনে আটাইতকৈ দ্ৰুত মাইল, ৩ ছেকেণ্ডৰ ধুমুহা, ১ মিনিট, আৰু গড় ঘণ্টাৰ পিছত ঘণ্টা) যিবোৰ ডিজাইনাৰসকলে লক্ষ্য কৰিবলগীয়া হ'ব পাৰে। বতাহৰ গতিক এটা গড় সময়ৰপৰা আন এটালৈ ৰূপান্তৰিত কৰিবলৈ ডাৰ্ষ্ট বক্ৰ বিকশিত কৰা হৈছিল, যিয়ে কিছুসংখ্যক ছেকেণ্ডৰ গড় বতাহৰ সম্ভাৱ্য সৰ্বোচ্চ গতি আৰু এঘণ্টাৰ গড় বতাহৰ গতিৰ মাজৰ সম্পৰ্ক সংজ্ঞায়িত কৰে।[20] ==তথ্যসূত্ৰ== kz9c43ku84u2hl3o471x5xrbblt4ew0 604318 604317 2026-05-03T18:27:42Z Pranamikaadhikary 27435 /* জোখ-মাখ */ 604318 wikitext text/x-wiki [[File:Weather Station at Feilding Waste Water Treatment Plant.JPG|thumb|240px|বতাহৰ গতি জুখিবলৈ সাধাৰণতে [[এনিমোমিটাৰ]] ব্যৱহাৰ কৰা হয়।]] [[File:ERA5 global mean wind speed.png|thumb|323x323px|ERA5 ডাটাছেটৰ পৰা ১৯৯১–২০২০ বছৰত গড় হিচাপত মাটিৰ পৰা ১০ মিটাৰ উচ্চতাত বতাহৰ গতিৰ বিশ্বব্যাপী বিতৰণ।]] বতৰ বিজ্ঞানত '''বতাহৰ গতি''' বা বতাহ [[প্ৰবাহৰ গতি]] সাধাৰণতে উষ্ণতাৰ পৰিৱৰ্তনৰ বাবে উচ্চ চাপৰ পৰা নিম্ন চাপলৈ বায়ুৰ গতিৰ ফলত হোৱা মৌলিক বায়ুমণ্ডলীয় পৰিমাণ। বতাহৰ গতি এতিয়া সাধাৰণতে [[এনিমোমিটাৰ]]ৰ সহায়ত জুখিব পাৰি। বতাহৰ গতিবেগে বতৰৰ পূৰ্বাভাস, বিমান আৰু সামুদ্ৰিক কাৰ্য্যকলাপ, নিৰ্মাণ প্ৰকল্প, বহুতো উদ্ভিদ প্ৰজাতিৰ বৃদ্ধি আৰু বিপাকীয় ক্ৰিয়াৰ হাৰত প্ৰভাৱ পেলায় আৰু ইয়াৰ আন অগণন প্ৰভাৱ পৰে।<ref>{{cite book |first=C. Michael |last=Hogan |year=2010 |url=http://www.eoearth.org/article/Abiotic_factor?topic=49461 |entry=Abiotic factor |title=Encyclopedia of Earth |editor1=Emily Monosson |editor2=C. Cleveland |publisher=[[National Council for Science and the Environment]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20130608071757/http://www.eoearth.org/article/Abiotic_factor?topic=49461 |archive-date=2013-06-08 |location=Washington D.C.}}</ref> পৃথিৱীৰ ঘূৰ্ণনৰ বাবে বতাহৰ দিশ সাধাৰণতে আইছ’বাৰৰ প্ৰায় সমান্তৰাল (আৰু আশা কৰা ধৰণে লম্ব নহয়)। ==একক== [[প্ৰতি ছেকেণ্ডত মিটাৰ]] (m/s) হৈছে বেগৰ বাবে SI একক আৰু বতাহৰ গতিৰ প্ৰতিবেদন দিবলৈ বিশ্ব বতৰ বিজ্ঞান সংস্থাই পৰামৰ্শ দিয়া একক, আৰু অন্যান্যৰ লগতে নৰ্ডিক দেশসমূহৰ বতৰৰ পূৰ্বাভাসত ব্যৱহাৰ কৰা একক।<ref>[http://www.whiteweather.com/wd/vind/Windspeed.htm Windspeed | Icelandic Meteorological office] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191107133153/http://www.whiteweather.com/wd/vind/Windspeed.htm |date=2019-11-07 }} "The Icelandic Meteorological Office now uses the SI (Systeme Internationale d'Unites) measurement metres per second (m/s) […] other Nordic meteorological institutes have used this system for years with satisfactory results"</ref> ২০১০ চনৰ পৰা আন্তৰ্জাতিক অসামৰিক বিমান পৰিবহণ সংস্থাই (ICAO) ৰাণৱেৰ কাষ চাপিলে বতাহৰ গতিৰ ৰিপৰ্ট দিবলৈ [[প্ৰতি ছেকেণ্ডত মিটাৰ]] ব্যৱহাৰ কৰাৰ পৰামৰ্শও দিয়ে, যিয়ে তেওঁলোকৰ পূৰ্বৰ পৰামৰ্শৰ ঠাইত [[প্ৰতি ঘণ্টাত কিলোমিটাৰ]] (কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা) ব্যৱহাৰ কৰাৰ পৰামৰ্শ দিয়ে।<ref>[https://aerosavvy.com/wp-content/uploads/2014/08/an05_cons.pdf International Civil Aviation Organization – International Standards and Recommended Practices – Units of Measurement to be Used in Air and Ground Operations – Annex 5 to the Convention on International Civil Aviation]</ref> ঐতিহাসিক কাৰণত আন একক যেনে [[মাইল প্ৰতি ঘণ্টা]] (mph), [[নট]] (kn),<ref>[https://www.thoughtco.com/measuring-wind-speed-in-knots-3444011 Measuring Wind Speed in Knots] "The reason why sea winds are measured in knots at all has to do with maritime tradition"</ref> আৰু [[প্ৰতি ছেকেণ্ডত ফুট]] (ft/s) আদিও কেতিয়াবা বতাহৰ গতি জুখিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ঐতিহাসিকভাৱে বতাহৰ গতিকো [[বিউফৰ্ট স্কেল]] ব্যৱহাৰ কৰি শ্ৰেণীভুক্ত কৰা হৈছে, যিটো সাগৰত বা স্থলভাগত বিশেষভাৱে নিৰ্ধাৰিত বতাহৰ প্ৰভাৱৰ দৃশ্যমান পৰ্যবেক্ষণৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি কৰা হয়। ==বতাহৰ গতিবেগক প্ৰভাৱিত কৰা কাৰক== বতাহৰ গতি কেইবাটাও কাৰক আৰু পৰিস্থিতিৰ দ্বাৰা প্ৰভাৱিত হয়, ই বিভিন্ন স্কেলত (মাইক্ৰ’ৰ পৰা মেক্ৰ’ স্কেললৈকে) কাম কৰে। ইয়াৰ ভিতৰত [[চাপ গ্ৰেডিয়েণ্ট]], [[ৰছবি ৱেভ]], [[জেট ষ্ট্ৰিম]], স্থানীয় বতৰৰ অৱস্থা আদি অন্তৰ্ভুক্ত। বতাহৰ গতি আৰু বতাহৰ দিশৰ মাজতো যোগসূত্ৰ পোৱা যায়, বিশেষকৈ চাপ গ্ৰেডিয়েণ্ট আৰু ভূখণ্ডৰ অৱস্থাৰ সৈতে। চাপ গ্ৰেডিয়েণ্টে বায়ুমণ্ডল বা পৃথিৱীৰ পৃষ্ঠত থকা দুটা বিন্দুৰ মাজত বায়ুৰ চাপৰ পাৰ্থক্য বৰ্ণনা কৰে। বতাহৰ গতিৰ বাবে ই অতি প্ৰয়োজনীয়, কাৰণ চাপৰ পাৰ্থক্য যিমানেই বেছি হ’ব সিমানেই বতাহ দ্ৰুতগতিত বৈ যায় (উচ্চ চাপৰ পৰা নিম্ন চাপলৈ) যাতে তাৰতম্যৰ ভাৰসাম্য ৰক্ষা কৰিব পৰা যায়। চাপ গ্ৰেডিয়েণ্টে ক’ৰিঅ’লিছ প্ৰভাৱ আৰু ঘৰ্ষণৰ সৈতে সংযুক্ত কৰিলে বতাহৰ দিশতো প্ৰভাৱ পেলায়। ৰছবি ৱেভ হৈছে [[ট্ৰপ’স্ফিয়াৰ]]স্তৰত প্ৰবল বতাহ। এইবোৰে বিশ্বব্যাপী কাম কৰে আৰু পশ্চিমৰ পৰা পূবলৈ গতি কৰে (সেয়েহে ইয়াক [[পশ্চিমা বতাহ]] বুলি জনা যায়)। ৰছবি ৱেভবোৰ নিজেই নিম্ন ট্ৰ’প’স্ফিয়াৰত অনুভৱ কৰা বতাহৰ গতিতকৈ বেলেগ। স্থানীয় বতৰৰ পৰিস্থিতিয়ে বতাহৰ গতিক প্ৰভাৱিত কৰাত মূল ভূমিকা পালন কৰে, কিয়নো অদ্ভুত বতৰ হিচাপে হাৰিকেন, বাৰিষা আৰু ঘূৰ্ণীবতাহৰ সৃষ্টিয়ে বতাহৰ প্ৰবাহৰ বেগত ভয়ংকৰভাৱে প্ৰভাৱিত কৰিব পাৰে।{{cn}} ==সৰ্বোচ্চ গতি== ===নন-টৰ্নেডিক=== টৰ্নেডোৰ সৈতে সম্পৰ্ক নোহোৱা আটাইতকৈ দ্ৰুত বতাহৰ গতি ১৯৯৬ চনৰ ১০ এপ্ৰিলত ক্ৰান্তীয় [[ঘূৰ্ণীবতাহ অলিভিয়া]] পাৰ হোৱাৰ সময়ত: অষ্ট্ৰেলিয়াৰ বেৰ' দ্বীপৰ এটা স্বয়ংক্ৰিয় বতৰ কেন্দ্ৰত সৰ্বোচ্চ বতাহৰ গতিবেগ ১১৩.৩ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ড (৪০৮ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ২৫৩ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা; ২২০.২ কিলোমিটাৰ; ৩৭২ ফুট/ছেকেণ্ড) পঞ্জীয়ন কৰা হৈছে<ref name="courtney"/><ref>{{cite web|url=https://public-old.wmo.int/en/media/news/new-world-record-wind-gust|archive-url=https://web.archive.org/web/20231218171508/https://public-old.wmo.int/en/media/news/new-world-record-wind-gust|url-status=dead|archive-date=December 18, 2023|publisher=World Meteorological Association|title=World record wind gust|date=5 November 2015 |access-date=12 February 2017}}</ref> ডব্লিউ এম অ’ৰ মূল্যায়ন পেনেলে বতাহৰ ধুমুহাৰ মূল্যায়ন কৰি এনিমোমিটাৰটো যান্ত্ৰিকভাৱে সুস্থ আৰু ধুমুহা পৰিসংখ্যাগত সম্ভাৱনাৰ ভিতৰত থকা বুলি জানিব পাৰি ২০১০ চনত এই জোখ-মাখৰ অনুমোদন জনায়। এনিমোমিটাৰটো মাটিৰপৰা ১০ মিটাৰ ওপৰত (আৰু এইদৰে সমুদ্ৰপৃষ্ঠৰপৰা ৬৪ মিটাৰ) স্থাপন কৰা হৈছিল। ঘূৰ্ণীবতাহৰ সময়ত ৮৩ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ডতকৈ অধিক (৩০০ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ১৯০ মাইল প্ৰতি ঘণ্টাত; ১৬১ কিলোমিটাৰ; ২৭০ ফুট/ছেকেণ্ড) কেইবাটাও প্ৰচণ্ড ধুমুহা ৰেকৰ্ড কৰা হৈছিল, যাৰ সৰ্বোচ্চ ৫ মিনিটৰ গড় গতি আছিল ৪৯ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ড (১৮০ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ১১০ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা; ৯৫ কিলোমিটাৰ; ১৬০ ফুট/ছেকেণ্ড); প্ৰচণ্ড ধুমুহাৰ কাৰক আছিল গড় বতাহৰ গতিৰ ২.২৭–২.৭৫ গুণ। ধুমুহাৰ আৰ্হি আৰু স্কেলৰপৰা অনুমান কৰিব পাৰি যে ঘূৰ্ণীবতাহৰ ইতিমধ্যে শক্তিশালী [[চাকনৈয়া (ঘূৰ্ণীবতাহ)]]ত এটা মেছ'ভৰ্টেক্স নিহিত হৈ আছিল।<ref name="courtney">{{cite web|url=http://www.bom.gov.au/amoj/docs/2012/courtney_hres.pdf|title=Documentation and verification of the world extreme wind gust record: 113.3 m s–1 on Barrow Island, Australia, during passage of tropical cyclone Olivia|publisher=Australian Meteorological and Oceanographic Journal}}</ref> পৃথিৱীৰ পৃষ্ঠৰপৰা উচ্চতা যিয়েই নহওক কিয় জুখি উলিওৱা দ্বিতীয় আৰু তৃতীয় সৰ্বোচ্চ অটৰ্নেডিক বতাহৰ ধুমুহা ২০২৫ চনত [[মেলিছা হাৰিকেন]] আৰু ২০১০ চনত [[মেগি আমফান]]ৰপৰা হৈছিল, যাৰ সৰ্বোচ্চ জুখিব পৰা বতাহৰ গতি ক্ৰমে ২৫২ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা (৪০৬ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা) আৰু ২৪৮ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা (৩৯৯ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা) আছিল।<ref>{{Cite web |last=Bartels |first=Meghan |title=Hurricane Melissa’s 252-mph Gust Sets New Wind Record |url=https://www.scientificamerican.com/article/hurricane-melissas-252-mph-gust-sets-new-wind-record/ |access-date=2026-01-18 |website=Scientific American |language=en}}</ref> বৰ্তমানৰ হিচাপত(?) সমুদ্ৰপৃষ্ঠৰপৰা মাউণ্ট ৱাশ্বিংটন (নিউ হামচায়াৰ) মানৱ নিৰীক্ষণ কেন্দ্ৰত আনুষ্ঠানিকভাৱে ৰেকৰ্ড কৰা দ্বিতীয় সৰ্বোচ্চ পৃষ্ঠীয় বতাহৰ গতি ১০৩.২৬৬ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ড (৩৭১.৭৬ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ২৩১.০০ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা; ২০০.৭৩৩ কিলোমিটাৰ; ৩৩৮.৮০ ফুট/ছেকেণ্ড)। ১৯৩৪ চনৰ ১২ এপ্ৰিলত আমেৰিকাত গৰম তাঁৰৰ এনিমোমিটাৰ ব্যৱহাৰ কৰি। মাউণ্ট ৱাশ্বিংটনত ব্যৱহাৰৰ বাবে বিশেষভাৱে ডিজাইন কৰা এই এনিমোমিটাৰটো পিছলৈ আমেৰিকাৰ ৰাষ্ট্ৰীয় বতৰ ব্যুৰোৱে পৰীক্ষা কৰি সঠিক বুলি নিশ্চিত কৰে।<ref>{{cite web|url=http://www.mountwashington.org/about/visitor/recordwind.php|access-date=26 January 2010|title=The story of the world record wind|publisher=Mount Washington Observatory|archive-date=5 May 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120505114722/http://www.mountwashington.org/about/visitor/recordwind.php|url-status=dead}}</ref> ===টৰ্নেডিক=== কিছুমান বায়ুমণ্ডলীয় পৰিঘটনাৰ ভিতৰত বতাহৰ গতিবেগ (যেনে [[ঘূৰ্ণীবতাহ]])ৰ এই মানসমূহ বহু পৰিমাণে অতিক্ৰম কৰিব পাৰে কিন্তু কেতিয়াও সঠিকভাৱে জুখিব পৰা হোৱা নাই। এই টৰ্নেডিক বতাহবোৰ প্ৰত্যক্ষভাৱে জুখিব পৰাটো খুব কমেইহে হয়, কিয়নো হিংস্ৰ বতাহে যন্ত্ৰবোৰ ধ্বংস কৰি পেলাব। গতি অনুমান কৰাৰ এটা পদ্ধতি হ'ল ডপলাৰ অন হুইল বা মোবাইল ডপলাৰ বতৰ ৰাডাৰ ব্যৱহাৰ কৰি দূৰৈৰ পৰা বতাহৰ গতি জুখিব লাগে।<ref>{{cite news|title=Massive Okla. tornado had windspeed up to 200 mph|url=http://www.cbsnews.com/news/massive-okla-tornado-had-windspeed-up-to-200-mph/|access-date=17 May 2014|newspaper=CBS News|date=20 May 2013}}</ref> এই পদ্ধতি ব্যৱহাৰ কৰি ওকলাহোমা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ মালিকানাধীন আৰু পৰিচালিত এটা মোবাইল ৰাডাৰে (RaXPol) ২০১৩ চনৰ এল ৰেনো টৰ্নেডোৰ ভিতৰত প্ৰতি ছেকেণ্ডত ১৫০ মিটাৰ (৩৪০ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা; ৫৪০ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা) পৰ্যন্ত বতাহৰ ৰেকৰ্ড কৰে, যিটো ইতিহাসত ৰাডাৰে পৰ্যবেক্ষণ কৰা আটাইতকৈ দ্ৰুত বতাহৰ চিহ্নিত কৰে।<ref name="2024RadarPaper">{{cite journal |last1=Lyza |first1=Anthony W. |last2=Flournoy |first2=Matthew D. |last3=Alford |first3=A. Addison |title=Comparison of Tornado Damage Characteristics to Low-Altitude WSR-88D Radar Observations and Implications for Tornado Intensity Estimation |journal=[[Monthly Weather Review]] |date=19 March 2024 |volume=152 |issue=8 |page=1689 |doi=10.1175/MWR-D-23-0242.1 |url=https://journals.ametsoc.org/view/journals/mwre/aop/MWR-D-23-0242.1/MWR-D-23-0242.1.xml |access-date=19 March 2024 |publisher=[[National Oceanic and Atmospheric Administration]] and [[University of Oklahoma]] via the [[American Meteorological Society]]|bibcode=2024MWRv..152.1689L }}</ref> ১৯৯৯ চনত ৩ মে'ত ওকলাহোমাত হোৱা ব্ৰীজ ক্ৰিক–মূৰ টৰ্নেডোৰ সময়ত এটা ভ্ৰাম্যমাণ ৰাডাৰে ১৩৫ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ড (৪৯০ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ৩০০ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা; ২৬২ কিলোমিটাৰ; ৪৪০ ফুট/ছেকেণ্ড) পৰ্যন্ত বতাহ জুখিছিল,<ref>{{cite web|url=http://www.spc.noaa.gov/faq/tornado/#History|title=Historical Tornadoes|publisher=National Weather Service}}</ref> যদিও আন এটা সংখ্যা আছিল ১৪২ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ড (৫১০ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ৩২০ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা; ২৭৬ কিলোমিটাৰ; ৪৭০ ফুট/ছেকেণ্ড) একেটা টৰ্নেডোৰ বাবেও উদ্ধৃত কৰা হৈছে।<ref name=worldrecordacademy>{{cite news|title=Highest surface wind speed-Tropical Cyclone Olivia sets world record|url=http://www.worldrecordacademy.com/weather/highest_surface_wind_speed_Tropical_Cyclone_Olivia_sets_world_record_101519.htm|access-date=17 May 2014|newspaper=World Record Academy|date=26 January 2010}}</ref> চেণ্টাৰ ফৰ ছিভিয়াৰ ৱেদাৰ ৰিচাৰ্চে সেই জোখৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা আন এটা সংখ্যা হ'ল ১৩৫ ± ৯ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ড (৪৮৬ ± ৩২ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ৩০২ ± ২০ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা; ২৬২ ± ১৭ কিলোমিটাৰ; ৪৪৩ ± ৩০ ফুট/ছেকেণ্ড)।<ref>{{cite web|last=Wurman|first=Joshua|author-link=Joshua Wurman|title=Doppler On Wheels|publisher=Center for Severe Weather Research|year=2007|url=http://www.cswr.org/dow/DOW.htm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110719102124/http://www.cswr.org/dow/DOW.htm|archive-date=2011-07-19}}</ref> কিন্তু [[বতৰ ৰাডাৰ|ডপলাৰ বতৰ ৰাডাৰ]]ৰ দ্বাৰা জুখিব পৰা গতিক চৰকাৰী অভিলেখ বুলি গণ্য কৰা নহয়।<ref name=worldrecordacademy/> ===অন্য গ্ৰহত=== বহিঃগ্ৰহত বতাহৰ গতি বহু বেছি হ’ব পাৰে। ৱাৰউইক বিশ্ববিদ্যালয়ৰ বিজ্ঞানীসকলে ২০১৫ চনত নিৰ্ণয় কৰিছিল যে HD 189733b ৰ বতাহ প্ৰতি ছেকেণ্ডত ২,৪০০ মিটাৰ (৮,৬০০ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ৪,৭০০ কিলোমিটাৰ)। বিশ্ববিদ্যালয়খনে এক প্ৰেছ বিজ্ঞপ্তিযোগে ঘোষণা কৰে যে HD 189733b ৰ বতাহৰ গতি জুখিব পৰা পদ্ধতিসমূহ পৃথিৱীৰ দৰে বহিঃগ্ৰহত বতাহৰ গতি জুখিব পৰা যাব।<ref>{{Cite web|title=5400mph winds discovered hurtling around planet outside solar system|url=https://warwick.ac.uk/newsandevents/pressreleases/5400mph_winds_discovered/|access-date=2020-08-08|website=warwick.ac.uk}}</ref> ==জোখ-মাখ== *মূল প্ৰবন্ধ: [[এনিমোমিটাৰ]] [[File:Anemometer-Animation.gif|thumb|আধুনিক যুগত এনিমোমিটাৰ বতাহৰ গতি ধৰি ৰাখিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল]] বতাহৰ গতি জুখিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা সঁজুলিসমূহৰ ভিতৰত এনিমোমিটাৰ হৈছে অন্যতম।[15] ই এটা উলম্ব স্তম্ভ আৰু তিনিটা বা চাৰিটা অৱতল কাপৰে গঠিত এটা যন্ত্ৰ, এনিমোমিটাৰে বায়ুৰ কণিকাৰ অনুভূমিক গতি (বতাহৰ গতি) ধৰি ৰাখে। [[File:FT742-DM_Acoustic_resonance_wind_sensor.jpg|thumb|left|FT742-DM একাউষ্টিক ৰেজোনেন্স উইণ্ড চেন্সৰ, এতিয়া মাউণ্ট ৱাশ্বিংটন মানৱ নিৰীক্ষণ কেন্দ্ৰত বতাহৰ গতি জুখিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা অন্যতম যন্ত্ৰ]] পৰম্পৰাগত কাপ-এণ্ড-ভেন এনিমোমিটাৰৰ দৰে নহয়, আল্ট্ৰাছ’নিক বতাহৰ চেন্সৰৰ কোনো চলন্ত অংশ নাথাকে আৰু সেয়েহে ইয়াক বতাহৰ গতি জুখিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয় যিবোৰ প্ৰয়োগত ৰক্ষণাবেক্ষণ-বিহীন পৰিৱেশনৰ প্ৰয়োজন হয়, যেনে বতাহৰ টাৰ্বাইনৰ ওপৰত। নামটোৱেই কোৱাৰ দৰে আল্ট্ৰাছ’নিক বতাহৰ চেন্সৰে উচ্চ কম্পনাঙ্ক শব্দ ব্যৱহাৰ কৰি বতাহৰ গতি জুখিব পাৰে। আল্ট্ৰাছ’নিক এনিমোমিটাৰত দুটা বা তিনিটাযোৰ শব্দ ট্ৰেন্সমিটাৰ আৰু ৰিচিভাৰ থাকে। প্ৰতিটো ট্ৰেন্সমিটাৰে নিজৰ ৰিচিভাৰলৈ অহৰহ উচ্চ কম্পনাঙ্ক শব্দ বিম কৰে। ভিতৰৰ ইলেক্ট্ৰনিক বৰ্তনীবোৰে শব্দটোৱে প্ৰতিটো ট্ৰেন্সমিটাৰৰপৰা সংশ্লিষ্ট ৰিচিভাৰলৈ যাত্ৰা কৰিবলৈ লোৱা সময় জুখিব পাৰে। বতাহ কেনেকৈ বয় তাৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি কিছুমান শব্দৰ ৰশ্মি আনবোৰতকৈ বেছি প্ৰভাবিত হ’ব, যাৰ ফলত ইয়াৰ গতি লেহেমীয়া হ’ব বা ইয়াৰ গতি অতি সামান্য হ’ব। বৰ্তনীবোৰে ৰশ্মিৰ গতিৰ পাৰ্থক্য জুখিব আৰু সেইটো ব্যৱহাৰ কৰি বতাহ কিমান বেগেৰে বলিছে সেইটো গণনা কৰে।[16] একাউষ্টিক ৰেজোনেন্স উইণ্ড চেন্সৰ হৈছে আল্ট্ৰাছ’নিক চেন্সৰৰ এটা ভিন্নতা। উৰণৰ সময় জোখাৰ পৰিৱৰ্তে শব্দ অনুনাদ চেন্সৰসমূহে উদ্দেশ্যপ্ৰণোদিতভাৱে নিৰ্মিত সৰু গহ্বৰৰ ভিতৰত অনুনাদী শব্দ তৰংগ ব্যৱহাৰ কৰে। গহ্বৰটোত নিৰ্মিত আল্ট্ৰাছ’নিক ট্ৰেন্সডুচাৰৰ এটা এৰে, যিবোৰ আল্ট্ৰাছ’নিক কম্পাঙ্কত পৃথক ষ্টেণ্ডিং-ৱেভ পেটাৰ্ণ সৃষ্টি কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। বতাহ গহ্বৰৰ মাজেৰে পাৰ হৈ যোৱাৰ লগে লগে ঢৌৰ ধৰ্মৰ পৰিৱৰ্তন ঘটে (ফেজ শ্বিফ্ট)। প্ৰতিটো ট্ৰেন্সডুচাৰে গ্ৰহণ কৰা সংকেতসমূহৰ ফেজ শ্বিফ্টৰ পৰিমাণ জুখি, আৰু তাৰ পিছত তথ্যসমূহ গাণিতিকভাৱে প্ৰক্ৰিয়াকৰণ কৰি, চেন্সৰে বতাহৰ গতি আৰু দিশৰ সঠিক অনুভূমিক জোখ প্ৰদান কৰিবলৈ সক্ষম হয়।[17] বতাহৰ বেগ জুখিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা আন এটা সঁজুলি হ’ল পিটট টিউবৰ সৈতে সংযুক্ত জিপিএছ।{{cn}}। তৰল প্ৰৱাহৰ বেগৰ সঁজুলি, [[পিটট টিউব]] মূলতঃ বিমানৰ বায়ুৰ বেগ নিৰ্ণয় কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ==গঠনৰ আৰ্হি== *[[বতাহ অভিযান্ত্ৰিকী]] বিশ্বজুৰি গাঁথনি আৰু অট্টালিকাৰ ডিজাইনৰ ক্ষেত্ৰত বতাহৰ গতি এটা সাধাৰণ কাৰক। এটা গঠনৰ ডিজাইনৰ প্ৰয়োজনীয় পাৰ্শ্বীয় শক্তিৰ ক্ষেত্ৰত ই প্ৰায়ে শাসকীয় কাৰক। আমেৰিকাত ডিজাইনত ব্যৱহৃত বতাহৰ গতিবেগক প্ৰায়ে "৩ ছেকেণ্ডৰ ধুমুহা" বুলি কোৱা হয়, যিটো ৩ ছেকেণ্ডৰ ভিতৰত সৰ্বাধিক স্থায়ী ধুমুহা আৰু প্ৰতি বছৰে ৫০জনৰ ভিতৰত ১টা অতিক্ৰম কৰাৰ সম্ভাৱনা থাকে (ASCE 7-05, ASCE 7-16 লৈ আপডেট কৰা হৈছে)।[18] এই ডিজাইন বতাহৰ গতি আমেৰিকাৰ বেছিভাগ বিল্ডিং ক'ডে গ্ৰহণ কৰে আৰু ই প্ৰায়ে অট্টালিকা আৰু গঠনৰ পাৰ্শ্বীয় ডিজাইন নিয়ন্ত্ৰণ কৰে। কানাডাত ডিজাইনত ৰেফাৰেন্স বতাহৰ চাপ ব্যৱহাৰ কৰা হয় আৰু ইয়াক "গড় ঘণ্টাৰ পিছত ঘণ্টা" বতাহৰ গতিৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি কৰা হয় আৰু প্ৰতি বছৰে ৫০জনৰ ভিতৰত ১জনৰ অতিক্ৰম কৰাৰ সম্ভাৱনা থাকে। ৰেফাৰেন্স বতাহৰ চাপ q গণনা কৰা হয় q = ρv2 / 2 সমীকৰণ ব্যৱহাৰ কৰি, য'ত ρ হৈছে বায়ুৰ ঘনত্ব আৰু v ​​হৈছে বতাহৰ গতি।[19] ঐতিহাসিকভাৱে বতাহৰ গতিবেগ বিভিন্ন গড় সময়ৰ সৈতে ৰিপৰ্ট কৰা হৈছে (যেনে আটাইতকৈ দ্ৰুত মাইল, ৩ ছেকেণ্ডৰ ধুমুহা, ১ মিনিট, আৰু গড় ঘণ্টাৰ পিছত ঘণ্টা) যিবোৰ ডিজাইনাৰসকলে লক্ষ্য কৰিবলগীয়া হ'ব পাৰে। বতাহৰ গতিক এটা গড় সময়ৰপৰা আন এটালৈ ৰূপান্তৰিত কৰিবলৈ ডাৰ্ষ্ট বক্ৰ বিকশিত কৰা হৈছিল, যিয়ে কিছুসংখ্যক ছেকেণ্ডৰ গড় বতাহৰ সম্ভাৱ্য সৰ্বোচ্চ গতি আৰু এঘণ্টাৰ গড় বতাহৰ গতিৰ মাজৰ সম্পৰ্ক সংজ্ঞায়িত কৰে।[20] ==তথ্যসূত্ৰ== dz7kmxak3lkz9gjeuo77hni4sylxu4p 604319 604318 2026-05-03T18:28:59Z Pranamikaadhikary 27435 /* জোখ-মাখ */ 604319 wikitext text/x-wiki [[File:Weather Station at Feilding Waste Water Treatment Plant.JPG|thumb|240px|বতাহৰ গতি জুখিবলৈ সাধাৰণতে [[এনিমোমিটাৰ]] ব্যৱহাৰ কৰা হয়।]] [[File:ERA5 global mean wind speed.png|thumb|323x323px|ERA5 ডাটাছেটৰ পৰা ১৯৯১–২০২০ বছৰত গড় হিচাপত মাটিৰ পৰা ১০ মিটাৰ উচ্চতাত বতাহৰ গতিৰ বিশ্বব্যাপী বিতৰণ।]] বতৰ বিজ্ঞানত '''বতাহৰ গতি''' বা বতাহ [[প্ৰবাহৰ গতি]] সাধাৰণতে উষ্ণতাৰ পৰিৱৰ্তনৰ বাবে উচ্চ চাপৰ পৰা নিম্ন চাপলৈ বায়ুৰ গতিৰ ফলত হোৱা মৌলিক বায়ুমণ্ডলীয় পৰিমাণ। বতাহৰ গতি এতিয়া সাধাৰণতে [[এনিমোমিটাৰ]]ৰ সহায়ত জুখিব পাৰি। বতাহৰ গতিবেগে বতৰৰ পূৰ্বাভাস, বিমান আৰু সামুদ্ৰিক কাৰ্য্যকলাপ, নিৰ্মাণ প্ৰকল্প, বহুতো উদ্ভিদ প্ৰজাতিৰ বৃদ্ধি আৰু বিপাকীয় ক্ৰিয়াৰ হাৰত প্ৰভাৱ পেলায় আৰু ইয়াৰ আন অগণন প্ৰভাৱ পৰে।<ref>{{cite book |first=C. Michael |last=Hogan |year=2010 |url=http://www.eoearth.org/article/Abiotic_factor?topic=49461 |entry=Abiotic factor |title=Encyclopedia of Earth |editor1=Emily Monosson |editor2=C. Cleveland |publisher=[[National Council for Science and the Environment]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20130608071757/http://www.eoearth.org/article/Abiotic_factor?topic=49461 |archive-date=2013-06-08 |location=Washington D.C.}}</ref> পৃথিৱীৰ ঘূৰ্ণনৰ বাবে বতাহৰ দিশ সাধাৰণতে আইছ’বাৰৰ প্ৰায় সমান্তৰাল (আৰু আশা কৰা ধৰণে লম্ব নহয়)। ==একক== [[প্ৰতি ছেকেণ্ডত মিটাৰ]] (m/s) হৈছে বেগৰ বাবে SI একক আৰু বতাহৰ গতিৰ প্ৰতিবেদন দিবলৈ বিশ্ব বতৰ বিজ্ঞান সংস্থাই পৰামৰ্শ দিয়া একক, আৰু অন্যান্যৰ লগতে নৰ্ডিক দেশসমূহৰ বতৰৰ পূৰ্বাভাসত ব্যৱহাৰ কৰা একক।<ref>[http://www.whiteweather.com/wd/vind/Windspeed.htm Windspeed | Icelandic Meteorological office] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191107133153/http://www.whiteweather.com/wd/vind/Windspeed.htm |date=2019-11-07 }} "The Icelandic Meteorological Office now uses the SI (Systeme Internationale d'Unites) measurement metres per second (m/s) […] other Nordic meteorological institutes have used this system for years with satisfactory results"</ref> ২০১০ চনৰ পৰা আন্তৰ্জাতিক অসামৰিক বিমান পৰিবহণ সংস্থাই (ICAO) ৰাণৱেৰ কাষ চাপিলে বতাহৰ গতিৰ ৰিপৰ্ট দিবলৈ [[প্ৰতি ছেকেণ্ডত মিটাৰ]] ব্যৱহাৰ কৰাৰ পৰামৰ্শও দিয়ে, যিয়ে তেওঁলোকৰ পূৰ্বৰ পৰামৰ্শৰ ঠাইত [[প্ৰতি ঘণ্টাত কিলোমিটাৰ]] (কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা) ব্যৱহাৰ কৰাৰ পৰামৰ্শ দিয়ে।<ref>[https://aerosavvy.com/wp-content/uploads/2014/08/an05_cons.pdf International Civil Aviation Organization – International Standards and Recommended Practices – Units of Measurement to be Used in Air and Ground Operations – Annex 5 to the Convention on International Civil Aviation]</ref> ঐতিহাসিক কাৰণত আন একক যেনে [[মাইল প্ৰতি ঘণ্টা]] (mph), [[নট]] (kn),<ref>[https://www.thoughtco.com/measuring-wind-speed-in-knots-3444011 Measuring Wind Speed in Knots] "The reason why sea winds are measured in knots at all has to do with maritime tradition"</ref> আৰু [[প্ৰতি ছেকেণ্ডত ফুট]] (ft/s) আদিও কেতিয়াবা বতাহৰ গতি জুখিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ঐতিহাসিকভাৱে বতাহৰ গতিকো [[বিউফৰ্ট স্কেল]] ব্যৱহাৰ কৰি শ্ৰেণীভুক্ত কৰা হৈছে, যিটো সাগৰত বা স্থলভাগত বিশেষভাৱে নিৰ্ধাৰিত বতাহৰ প্ৰভাৱৰ দৃশ্যমান পৰ্যবেক্ষণৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি কৰা হয়। ==বতাহৰ গতিবেগক প্ৰভাৱিত কৰা কাৰক== বতাহৰ গতি কেইবাটাও কাৰক আৰু পৰিস্থিতিৰ দ্বাৰা প্ৰভাৱিত হয়, ই বিভিন্ন স্কেলত (মাইক্ৰ’ৰ পৰা মেক্ৰ’ স্কেললৈকে) কাম কৰে। ইয়াৰ ভিতৰত [[চাপ গ্ৰেডিয়েণ্ট]], [[ৰছবি ৱেভ]], [[জেট ষ্ট্ৰিম]], স্থানীয় বতৰৰ অৱস্থা আদি অন্তৰ্ভুক্ত। বতাহৰ গতি আৰু বতাহৰ দিশৰ মাজতো যোগসূত্ৰ পোৱা যায়, বিশেষকৈ চাপ গ্ৰেডিয়েণ্ট আৰু ভূখণ্ডৰ অৱস্থাৰ সৈতে। চাপ গ্ৰেডিয়েণ্টে বায়ুমণ্ডল বা পৃথিৱীৰ পৃষ্ঠত থকা দুটা বিন্দুৰ মাজত বায়ুৰ চাপৰ পাৰ্থক্য বৰ্ণনা কৰে। বতাহৰ গতিৰ বাবে ই অতি প্ৰয়োজনীয়, কাৰণ চাপৰ পাৰ্থক্য যিমানেই বেছি হ’ব সিমানেই বতাহ দ্ৰুতগতিত বৈ যায় (উচ্চ চাপৰ পৰা নিম্ন চাপলৈ) যাতে তাৰতম্যৰ ভাৰসাম্য ৰক্ষা কৰিব পৰা যায়। চাপ গ্ৰেডিয়েণ্টে ক’ৰিঅ’লিছ প্ৰভাৱ আৰু ঘৰ্ষণৰ সৈতে সংযুক্ত কৰিলে বতাহৰ দিশতো প্ৰভাৱ পেলায়। ৰছবি ৱেভ হৈছে [[ট্ৰপ’স্ফিয়াৰ]]স্তৰত প্ৰবল বতাহ। এইবোৰে বিশ্বব্যাপী কাম কৰে আৰু পশ্চিমৰ পৰা পূবলৈ গতি কৰে (সেয়েহে ইয়াক [[পশ্চিমা বতাহ]] বুলি জনা যায়)। ৰছবি ৱেভবোৰ নিজেই নিম্ন ট্ৰ’প’স্ফিয়াৰত অনুভৱ কৰা বতাহৰ গতিতকৈ বেলেগ। স্থানীয় বতৰৰ পৰিস্থিতিয়ে বতাহৰ গতিক প্ৰভাৱিত কৰাত মূল ভূমিকা পালন কৰে, কিয়নো অদ্ভুত বতৰ হিচাপে হাৰিকেন, বাৰিষা আৰু ঘূৰ্ণীবতাহৰ সৃষ্টিয়ে বতাহৰ প্ৰবাহৰ বেগত ভয়ংকৰভাৱে প্ৰভাৱিত কৰিব পাৰে।{{cn}} ==সৰ্বোচ্চ গতি== ===নন-টৰ্নেডিক=== টৰ্নেডোৰ সৈতে সম্পৰ্ক নোহোৱা আটাইতকৈ দ্ৰুত বতাহৰ গতি ১৯৯৬ চনৰ ১০ এপ্ৰিলত ক্ৰান্তীয় [[ঘূৰ্ণীবতাহ অলিভিয়া]] পাৰ হোৱাৰ সময়ত: অষ্ট্ৰেলিয়াৰ বেৰ' দ্বীপৰ এটা স্বয়ংক্ৰিয় বতৰ কেন্দ্ৰত সৰ্বোচ্চ বতাহৰ গতিবেগ ১১৩.৩ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ড (৪০৮ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ২৫৩ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা; ২২০.২ কিলোমিটাৰ; ৩৭২ ফুট/ছেকেণ্ড) পঞ্জীয়ন কৰা হৈছে<ref name="courtney"/><ref>{{cite web|url=https://public-old.wmo.int/en/media/news/new-world-record-wind-gust|archive-url=https://web.archive.org/web/20231218171508/https://public-old.wmo.int/en/media/news/new-world-record-wind-gust|url-status=dead|archive-date=December 18, 2023|publisher=World Meteorological Association|title=World record wind gust|date=5 November 2015 |access-date=12 February 2017}}</ref> ডব্লিউ এম অ’ৰ মূল্যায়ন পেনেলে বতাহৰ ধুমুহাৰ মূল্যায়ন কৰি এনিমোমিটাৰটো যান্ত্ৰিকভাৱে সুস্থ আৰু ধুমুহা পৰিসংখ্যাগত সম্ভাৱনাৰ ভিতৰত থকা বুলি জানিব পাৰি ২০১০ চনত এই জোখ-মাখৰ অনুমোদন জনায়। এনিমোমিটাৰটো মাটিৰপৰা ১০ মিটাৰ ওপৰত (আৰু এইদৰে সমুদ্ৰপৃষ্ঠৰপৰা ৬৪ মিটাৰ) স্থাপন কৰা হৈছিল। ঘূৰ্ণীবতাহৰ সময়ত ৮৩ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ডতকৈ অধিক (৩০০ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ১৯০ মাইল প্ৰতি ঘণ্টাত; ১৬১ কিলোমিটাৰ; ২৭০ ফুট/ছেকেণ্ড) কেইবাটাও প্ৰচণ্ড ধুমুহা ৰেকৰ্ড কৰা হৈছিল, যাৰ সৰ্বোচ্চ ৫ মিনিটৰ গড় গতি আছিল ৪৯ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ড (১৮০ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ১১০ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা; ৯৫ কিলোমিটাৰ; ১৬০ ফুট/ছেকেণ্ড); প্ৰচণ্ড ধুমুহাৰ কাৰক আছিল গড় বতাহৰ গতিৰ ২.২৭–২.৭৫ গুণ। ধুমুহাৰ আৰ্হি আৰু স্কেলৰপৰা অনুমান কৰিব পাৰি যে ঘূৰ্ণীবতাহৰ ইতিমধ্যে শক্তিশালী [[চাকনৈয়া (ঘূৰ্ণীবতাহ)]]ত এটা মেছ'ভৰ্টেক্স নিহিত হৈ আছিল।<ref name="courtney">{{cite web|url=http://www.bom.gov.au/amoj/docs/2012/courtney_hres.pdf|title=Documentation and verification of the world extreme wind gust record: 113.3 m s–1 on Barrow Island, Australia, during passage of tropical cyclone Olivia|publisher=Australian Meteorological and Oceanographic Journal}}</ref> পৃথিৱীৰ পৃষ্ঠৰপৰা উচ্চতা যিয়েই নহওক কিয় জুখি উলিওৱা দ্বিতীয় আৰু তৃতীয় সৰ্বোচ্চ অটৰ্নেডিক বতাহৰ ধুমুহা ২০২৫ চনত [[মেলিছা হাৰিকেন]] আৰু ২০১০ চনত [[মেগি আমফান]]ৰপৰা হৈছিল, যাৰ সৰ্বোচ্চ জুখিব পৰা বতাহৰ গতি ক্ৰমে ২৫২ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা (৪০৬ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা) আৰু ২৪৮ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা (৩৯৯ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা) আছিল।<ref>{{Cite web |last=Bartels |first=Meghan |title=Hurricane Melissa’s 252-mph Gust Sets New Wind Record |url=https://www.scientificamerican.com/article/hurricane-melissas-252-mph-gust-sets-new-wind-record/ |access-date=2026-01-18 |website=Scientific American |language=en}}</ref> বৰ্তমানৰ হিচাপত(?) সমুদ্ৰপৃষ্ঠৰপৰা মাউণ্ট ৱাশ্বিংটন (নিউ হামচায়াৰ) মানৱ নিৰীক্ষণ কেন্দ্ৰত আনুষ্ঠানিকভাৱে ৰেকৰ্ড কৰা দ্বিতীয় সৰ্বোচ্চ পৃষ্ঠীয় বতাহৰ গতি ১০৩.২৬৬ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ড (৩৭১.৭৬ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ২৩১.০০ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা; ২০০.৭৩৩ কিলোমিটাৰ; ৩৩৮.৮০ ফুট/ছেকেণ্ড)। ১৯৩৪ চনৰ ১২ এপ্ৰিলত আমেৰিকাত গৰম তাঁৰৰ এনিমোমিটাৰ ব্যৱহাৰ কৰি। মাউণ্ট ৱাশ্বিংটনত ব্যৱহাৰৰ বাবে বিশেষভাৱে ডিজাইন কৰা এই এনিমোমিটাৰটো পিছলৈ আমেৰিকাৰ ৰাষ্ট্ৰীয় বতৰ ব্যুৰোৱে পৰীক্ষা কৰি সঠিক বুলি নিশ্চিত কৰে।<ref>{{cite web|url=http://www.mountwashington.org/about/visitor/recordwind.php|access-date=26 January 2010|title=The story of the world record wind|publisher=Mount Washington Observatory|archive-date=5 May 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120505114722/http://www.mountwashington.org/about/visitor/recordwind.php|url-status=dead}}</ref> ===টৰ্নেডিক=== কিছুমান বায়ুমণ্ডলীয় পৰিঘটনাৰ ভিতৰত বতাহৰ গতিবেগ (যেনে [[ঘূৰ্ণীবতাহ]])ৰ এই মানসমূহ বহু পৰিমাণে অতিক্ৰম কৰিব পাৰে কিন্তু কেতিয়াও সঠিকভাৱে জুখিব পৰা হোৱা নাই। এই টৰ্নেডিক বতাহবোৰ প্ৰত্যক্ষভাৱে জুখিব পৰাটো খুব কমেইহে হয়, কিয়নো হিংস্ৰ বতাহে যন্ত্ৰবোৰ ধ্বংস কৰি পেলাব। গতি অনুমান কৰাৰ এটা পদ্ধতি হ'ল ডপলাৰ অন হুইল বা মোবাইল ডপলাৰ বতৰ ৰাডাৰ ব্যৱহাৰ কৰি দূৰৈৰ পৰা বতাহৰ গতি জুখিব লাগে।<ref>{{cite news|title=Massive Okla. tornado had windspeed up to 200 mph|url=http://www.cbsnews.com/news/massive-okla-tornado-had-windspeed-up-to-200-mph/|access-date=17 May 2014|newspaper=CBS News|date=20 May 2013}}</ref> এই পদ্ধতি ব্যৱহাৰ কৰি ওকলাহোমা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ মালিকানাধীন আৰু পৰিচালিত এটা মোবাইল ৰাডাৰে (RaXPol) ২০১৩ চনৰ এল ৰেনো টৰ্নেডোৰ ভিতৰত প্ৰতি ছেকেণ্ডত ১৫০ মিটাৰ (৩৪০ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা; ৫৪০ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা) পৰ্যন্ত বতাহৰ ৰেকৰ্ড কৰে, যিটো ইতিহাসত ৰাডাৰে পৰ্যবেক্ষণ কৰা আটাইতকৈ দ্ৰুত বতাহৰ চিহ্নিত কৰে।<ref name="2024RadarPaper">{{cite journal |last1=Lyza |first1=Anthony W. |last2=Flournoy |first2=Matthew D. |last3=Alford |first3=A. Addison |title=Comparison of Tornado Damage Characteristics to Low-Altitude WSR-88D Radar Observations and Implications for Tornado Intensity Estimation |journal=[[Monthly Weather Review]] |date=19 March 2024 |volume=152 |issue=8 |page=1689 |doi=10.1175/MWR-D-23-0242.1 |url=https://journals.ametsoc.org/view/journals/mwre/aop/MWR-D-23-0242.1/MWR-D-23-0242.1.xml |access-date=19 March 2024 |publisher=[[National Oceanic and Atmospheric Administration]] and [[University of Oklahoma]] via the [[American Meteorological Society]]|bibcode=2024MWRv..152.1689L }}</ref> ১৯৯৯ চনত ৩ মে'ত ওকলাহোমাত হোৱা ব্ৰীজ ক্ৰিক–মূৰ টৰ্নেডোৰ সময়ত এটা ভ্ৰাম্যমাণ ৰাডাৰে ১৩৫ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ড (৪৯০ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ৩০০ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা; ২৬২ কিলোমিটাৰ; ৪৪০ ফুট/ছেকেণ্ড) পৰ্যন্ত বতাহ জুখিছিল,<ref>{{cite web|url=http://www.spc.noaa.gov/faq/tornado/#History|title=Historical Tornadoes|publisher=National Weather Service}}</ref> যদিও আন এটা সংখ্যা আছিল ১৪২ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ড (৫১০ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ৩২০ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা; ২৭৬ কিলোমিটাৰ; ৪৭০ ফুট/ছেকেণ্ড) একেটা টৰ্নেডোৰ বাবেও উদ্ধৃত কৰা হৈছে।<ref name=worldrecordacademy>{{cite news|title=Highest surface wind speed-Tropical Cyclone Olivia sets world record|url=http://www.worldrecordacademy.com/weather/highest_surface_wind_speed_Tropical_Cyclone_Olivia_sets_world_record_101519.htm|access-date=17 May 2014|newspaper=World Record Academy|date=26 January 2010}}</ref> চেণ্টাৰ ফৰ ছিভিয়াৰ ৱেদাৰ ৰিচাৰ্চে সেই জোখৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা আন এটা সংখ্যা হ'ল ১৩৫ ± ৯ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ড (৪৮৬ ± ৩২ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ৩০২ ± ২০ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা; ২৬২ ± ১৭ কিলোমিটাৰ; ৪৪৩ ± ৩০ ফুট/ছেকেণ্ড)।<ref>{{cite web|last=Wurman|first=Joshua|author-link=Joshua Wurman|title=Doppler On Wheels|publisher=Center for Severe Weather Research|year=2007|url=http://www.cswr.org/dow/DOW.htm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110719102124/http://www.cswr.org/dow/DOW.htm|archive-date=2011-07-19}}</ref> কিন্তু [[বতৰ ৰাডাৰ|ডপলাৰ বতৰ ৰাডাৰ]]ৰ দ্বাৰা জুখিব পৰা গতিক চৰকাৰী অভিলেখ বুলি গণ্য কৰা নহয়।<ref name=worldrecordacademy/> ===অন্য গ্ৰহত=== বহিঃগ্ৰহত বতাহৰ গতি বহু বেছি হ’ব পাৰে। ৱাৰউইক বিশ্ববিদ্যালয়ৰ বিজ্ঞানীসকলে ২০১৫ চনত নিৰ্ণয় কৰিছিল যে HD 189733b ৰ বতাহ প্ৰতি ছেকেণ্ডত ২,৪০০ মিটাৰ (৮,৬০০ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ৪,৭০০ কিলোমিটাৰ)। বিশ্ববিদ্যালয়খনে এক প্ৰেছ বিজ্ঞপ্তিযোগে ঘোষণা কৰে যে HD 189733b ৰ বতাহৰ গতি জুখিব পৰা পদ্ধতিসমূহ পৃথিৱীৰ দৰে বহিঃগ্ৰহত বতাহৰ গতি জুখিব পৰা যাব।<ref>{{Cite web|title=5400mph winds discovered hurtling around planet outside solar system|url=https://warwick.ac.uk/newsandevents/pressreleases/5400mph_winds_discovered/|access-date=2020-08-08|website=warwick.ac.uk}}</ref> ==জোখ-মাখ== *মূল প্ৰবন্ধ: [[এনিমোমিটাৰ]] [[File:Anemometer-Animation.gif|thumb|আধুনিক যুগত এনিমোমিটাৰ বতাহৰ গতি ধৰি ৰাখিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল]] বতাহৰ গতি জুখিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা সঁজুলিসমূহৰ ভিতৰত এনিমোমিটাৰ হৈছে অন্যতম।<ref>{{Cite web|url=http://www.ciese.org/curriculum/weatherproj2/en/docs/anemometer.shtml|archive-url=https://web.archive.org/web/20041221054444/http://ciese.org/curriculum/weatherproj2/en/docs/anemometer.shtml|url-status=usurped|archive-date=December 21, 2004|title=Make and Use an Anemometer to measure Wind Speed|last=Koen|first=Joshua|website=www.ciese.org|access-date=2018-04-18}}</ref> ই এটা উলম্ব স্তম্ভ আৰু তিনিটা বা চাৰিটা অৱতল কাপৰে গঠিত এটা যন্ত্ৰ, এনিমোমিটাৰে বায়ুৰ কণিকাৰ অনুভূমিক গতি (বতাহৰ গতি) ধৰি ৰাখে। [[File:FT742-DM_Acoustic_resonance_wind_sensor.jpg|thumb|left|FT742-DM একাউষ্টিক ৰেজোনেন্স উইণ্ড চেন্সৰ, এতিয়া মাউণ্ট ৱাশ্বিংটন মানৱ নিৰীক্ষণ কেন্দ্ৰত বতাহৰ গতি জুখিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা অন্যতম যন্ত্ৰ]] পৰম্পৰাগত কাপ-এণ্ড-ভেন এনিমোমিটাৰৰ দৰে নহয়, আল্ট্ৰাছ’নিক বতাহৰ চেন্সৰৰ কোনো চলন্ত অংশ নাথাকে আৰু সেয়েহে ইয়াক বতাহৰ গতি জুখিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয় যিবোৰ প্ৰয়োগত ৰক্ষণাবেক্ষণ-বিহীন পৰিৱেশনৰ প্ৰয়োজন হয়, যেনে বতাহৰ টাৰ্বাইনৰ ওপৰত। নামটোৱেই কোৱাৰ দৰে আল্ট্ৰাছ’নিক বতাহৰ চেন্সৰে উচ্চ কম্পনাঙ্ক শব্দ ব্যৱহাৰ কৰি বতাহৰ গতি জুখিব পাৰে। আল্ট্ৰাছ’নিক এনিমোমিটাৰত দুটা বা তিনিটাযোৰ শব্দ ট্ৰেন্সমিটাৰ আৰু ৰিচিভাৰ থাকে। প্ৰতিটো ট্ৰেন্সমিটাৰে নিজৰ ৰিচিভাৰলৈ অহৰহ উচ্চ কম্পনাঙ্ক শব্দ বিম কৰে। ভিতৰৰ ইলেক্ট্ৰনিক বৰ্তনীবোৰে শব্দটোৱে প্ৰতিটো ট্ৰেন্সমিটাৰৰপৰা সংশ্লিষ্ট ৰিচিভাৰলৈ যাত্ৰা কৰিবলৈ লোৱা সময় জুখিব পাৰে। বতাহ কেনেকৈ বয় তাৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি কিছুমান শব্দৰ ৰশ্মি আনবোৰতকৈ বেছি প্ৰভাবিত হ’ব, যাৰ ফলত ইয়াৰ গতি লেহেমীয়া হ’ব বা ইয়াৰ গতি অতি সামান্য হ’ব। বৰ্তনীবোৰে ৰশ্মিৰ গতিৰ পাৰ্থক্য জুখিব আৰু সেইটো ব্যৱহাৰ কৰি বতাহ কিমান বেগেৰে বলিছে সেইটো গণনা কৰে।<ref>Chris Woodford. Ultrasonic anemometers. https://www.explainthatstuff.com/anemometers.html</ref> একাউষ্টিক ৰেজোনেন্স উইণ্ড চেন্সৰ হৈছে আল্ট্ৰাছ’নিক চেন্সৰৰ এটা ভিন্নতা। উৰণৰ সময় জোখাৰ পৰিৱৰ্তে শব্দ অনুনাদ চেন্সৰসমূহে উদ্দেশ্যপ্ৰণোদিতভাৱে নিৰ্মিত সৰু গহ্বৰৰ ভিতৰত অনুনাদী শব্দ তৰংগ ব্যৱহাৰ কৰে। গহ্বৰটোত নিৰ্মিত আল্ট্ৰাছ’নিক ট্ৰেন্সডুচাৰৰ এটা এৰে, যিবোৰ আল্ট্ৰাছ’নিক কম্পাঙ্কত পৃথক ষ্টেণ্ডিং-ৱেভ পেটাৰ্ণ সৃষ্টি কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। বতাহ গহ্বৰৰ মাজেৰে পাৰ হৈ যোৱাৰ লগে লগে ঢৌৰ ধৰ্মৰ পৰিৱৰ্তন ঘটে (ফেজ শ্বিফ্ট)। প্ৰতিটো ট্ৰেন্সডুচাৰে গ্ৰহণ কৰা সংকেতসমূহৰ ফেজ শ্বিফ্টৰ পৰিমাণ জুখি, আৰু তাৰ পিছত তথ্যসমূহ গাণিতিকভাৱে প্ৰক্ৰিয়াকৰণ কৰি, চেন্সৰে বতাহৰ গতি আৰু দিশৰ সঠিক অনুভূমিক জোখ প্ৰদান কৰিবলৈ সক্ষম হয়।<ref>Kapartis, Savvas (1999) "Anemometer employing standing wave normal to fluid flow and travelling wave normal to standing wave" {{US Patent|5877416}}</ref> বতাহৰ বেগ জুখিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা আন এটা সঁজুলি হ’ল পিটট টিউবৰ সৈতে সংযুক্ত জিপিএছ।{{cn}}। তৰল প্ৰৱাহৰ বেগৰ সঁজুলি, [[পিটট টিউব]] মূলতঃ বিমানৰ বায়ুৰ বেগ নিৰ্ণয় কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ==গঠনৰ আৰ্হি== *[[বতাহ অভিযান্ত্ৰিকী]] বিশ্বজুৰি গাঁথনি আৰু অট্টালিকাৰ ডিজাইনৰ ক্ষেত্ৰত বতাহৰ গতি এটা সাধাৰণ কাৰক। এটা গঠনৰ ডিজাইনৰ প্ৰয়োজনীয় পাৰ্শ্বীয় শক্তিৰ ক্ষেত্ৰত ই প্ৰায়ে শাসকীয় কাৰক। আমেৰিকাত ডিজাইনত ব্যৱহৃত বতাহৰ গতিবেগক প্ৰায়ে "৩ ছেকেণ্ডৰ ধুমুহা" বুলি কোৱা হয়, যিটো ৩ ছেকেণ্ডৰ ভিতৰত সৰ্বাধিক স্থায়ী ধুমুহা আৰু প্ৰতি বছৰে ৫০জনৰ ভিতৰত ১টা অতিক্ৰম কৰাৰ সম্ভাৱনা থাকে (ASCE 7-05, ASCE 7-16 লৈ আপডেট কৰা হৈছে)।[18] এই ডিজাইন বতাহৰ গতি আমেৰিকাৰ বেছিভাগ বিল্ডিং ক'ডে গ্ৰহণ কৰে আৰু ই প্ৰায়ে অট্টালিকা আৰু গঠনৰ পাৰ্শ্বীয় ডিজাইন নিয়ন্ত্ৰণ কৰে। কানাডাত ডিজাইনত ৰেফাৰেন্স বতাহৰ চাপ ব্যৱহাৰ কৰা হয় আৰু ইয়াক "গড় ঘণ্টাৰ পিছত ঘণ্টা" বতাহৰ গতিৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি কৰা হয় আৰু প্ৰতি বছৰে ৫০জনৰ ভিতৰত ১জনৰ অতিক্ৰম কৰাৰ সম্ভাৱনা থাকে। ৰেফাৰেন্স বতাহৰ চাপ q গণনা কৰা হয় q = ρv2 / 2 সমীকৰণ ব্যৱহাৰ কৰি, য'ত ρ হৈছে বায়ুৰ ঘনত্ব আৰু v ​​হৈছে বতাহৰ গতি।[19] ঐতিহাসিকভাৱে বতাহৰ গতিবেগ বিভিন্ন গড় সময়ৰ সৈতে ৰিপৰ্ট কৰা হৈছে (যেনে আটাইতকৈ দ্ৰুত মাইল, ৩ ছেকেণ্ডৰ ধুমুহা, ১ মিনিট, আৰু গড় ঘণ্টাৰ পিছত ঘণ্টা) যিবোৰ ডিজাইনাৰসকলে লক্ষ্য কৰিবলগীয়া হ'ব পাৰে। বতাহৰ গতিক এটা গড় সময়ৰপৰা আন এটালৈ ৰূপান্তৰিত কৰিবলৈ ডাৰ্ষ্ট বক্ৰ বিকশিত কৰা হৈছিল, যিয়ে কিছুসংখ্যক ছেকেণ্ডৰ গড় বতাহৰ সম্ভাৱ্য সৰ্বোচ্চ গতি আৰু এঘণ্টাৰ গড় বতাহৰ গতিৰ মাজৰ সম্পৰ্ক সংজ্ঞায়িত কৰে।[20] ==তথ্যসূত্ৰ== 52dljuhtup90zgs95ijlj9j8ploi7sf 604320 604319 2026-05-03T18:31:18Z Pranamikaadhikary 27435 /* গঠনৰ আৰ্হি */ 604320 wikitext text/x-wiki [[File:Weather Station at Feilding Waste Water Treatment Plant.JPG|thumb|240px|বতাহৰ গতি জুখিবলৈ সাধাৰণতে [[এনিমোমিটাৰ]] ব্যৱহাৰ কৰা হয়।]] [[File:ERA5 global mean wind speed.png|thumb|323x323px|ERA5 ডাটাছেটৰ পৰা ১৯৯১–২০২০ বছৰত গড় হিচাপত মাটিৰ পৰা ১০ মিটাৰ উচ্চতাত বতাহৰ গতিৰ বিশ্বব্যাপী বিতৰণ।]] বতৰ বিজ্ঞানত '''বতাহৰ গতি''' বা বতাহ [[প্ৰবাহৰ গতি]] সাধাৰণতে উষ্ণতাৰ পৰিৱৰ্তনৰ বাবে উচ্চ চাপৰ পৰা নিম্ন চাপলৈ বায়ুৰ গতিৰ ফলত হোৱা মৌলিক বায়ুমণ্ডলীয় পৰিমাণ। বতাহৰ গতি এতিয়া সাধাৰণতে [[এনিমোমিটাৰ]]ৰ সহায়ত জুখিব পাৰি। বতাহৰ গতিবেগে বতৰৰ পূৰ্বাভাস, বিমান আৰু সামুদ্ৰিক কাৰ্য্যকলাপ, নিৰ্মাণ প্ৰকল্প, বহুতো উদ্ভিদ প্ৰজাতিৰ বৃদ্ধি আৰু বিপাকীয় ক্ৰিয়াৰ হাৰত প্ৰভাৱ পেলায় আৰু ইয়াৰ আন অগণন প্ৰভাৱ পৰে।<ref>{{cite book |first=C. Michael |last=Hogan |year=2010 |url=http://www.eoearth.org/article/Abiotic_factor?topic=49461 |entry=Abiotic factor |title=Encyclopedia of Earth |editor1=Emily Monosson |editor2=C. Cleveland |publisher=[[National Council for Science and the Environment]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20130608071757/http://www.eoearth.org/article/Abiotic_factor?topic=49461 |archive-date=2013-06-08 |location=Washington D.C.}}</ref> পৃথিৱীৰ ঘূৰ্ণনৰ বাবে বতাহৰ দিশ সাধাৰণতে আইছ’বাৰৰ প্ৰায় সমান্তৰাল (আৰু আশা কৰা ধৰণে লম্ব নহয়)। ==একক== [[প্ৰতি ছেকেণ্ডত মিটাৰ]] (m/s) হৈছে বেগৰ বাবে SI একক আৰু বতাহৰ গতিৰ প্ৰতিবেদন দিবলৈ বিশ্ব বতৰ বিজ্ঞান সংস্থাই পৰামৰ্শ দিয়া একক, আৰু অন্যান্যৰ লগতে নৰ্ডিক দেশসমূহৰ বতৰৰ পূৰ্বাভাসত ব্যৱহাৰ কৰা একক।<ref>[http://www.whiteweather.com/wd/vind/Windspeed.htm Windspeed | Icelandic Meteorological office] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191107133153/http://www.whiteweather.com/wd/vind/Windspeed.htm |date=2019-11-07 }} "The Icelandic Meteorological Office now uses the SI (Systeme Internationale d'Unites) measurement metres per second (m/s) […] other Nordic meteorological institutes have used this system for years with satisfactory results"</ref> ২০১০ চনৰ পৰা আন্তৰ্জাতিক অসামৰিক বিমান পৰিবহণ সংস্থাই (ICAO) ৰাণৱেৰ কাষ চাপিলে বতাহৰ গতিৰ ৰিপৰ্ট দিবলৈ [[প্ৰতি ছেকেণ্ডত মিটাৰ]] ব্যৱহাৰ কৰাৰ পৰামৰ্শও দিয়ে, যিয়ে তেওঁলোকৰ পূৰ্বৰ পৰামৰ্শৰ ঠাইত [[প্ৰতি ঘণ্টাত কিলোমিটাৰ]] (কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা) ব্যৱহাৰ কৰাৰ পৰামৰ্শ দিয়ে।<ref>[https://aerosavvy.com/wp-content/uploads/2014/08/an05_cons.pdf International Civil Aviation Organization – International Standards and Recommended Practices – Units of Measurement to be Used in Air and Ground Operations – Annex 5 to the Convention on International Civil Aviation]</ref> ঐতিহাসিক কাৰণত আন একক যেনে [[মাইল প্ৰতি ঘণ্টা]] (mph), [[নট]] (kn),<ref>[https://www.thoughtco.com/measuring-wind-speed-in-knots-3444011 Measuring Wind Speed in Knots] "The reason why sea winds are measured in knots at all has to do with maritime tradition"</ref> আৰু [[প্ৰতি ছেকেণ্ডত ফুট]] (ft/s) আদিও কেতিয়াবা বতাহৰ গতি জুখিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ঐতিহাসিকভাৱে বতাহৰ গতিকো [[বিউফৰ্ট স্কেল]] ব্যৱহাৰ কৰি শ্ৰেণীভুক্ত কৰা হৈছে, যিটো সাগৰত বা স্থলভাগত বিশেষভাৱে নিৰ্ধাৰিত বতাহৰ প্ৰভাৱৰ দৃশ্যমান পৰ্যবেক্ষণৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি কৰা হয়। ==বতাহৰ গতিবেগক প্ৰভাৱিত কৰা কাৰক== বতাহৰ গতি কেইবাটাও কাৰক আৰু পৰিস্থিতিৰ দ্বাৰা প্ৰভাৱিত হয়, ই বিভিন্ন স্কেলত (মাইক্ৰ’ৰ পৰা মেক্ৰ’ স্কেললৈকে) কাম কৰে। ইয়াৰ ভিতৰত [[চাপ গ্ৰেডিয়েণ্ট]], [[ৰছবি ৱেভ]], [[জেট ষ্ট্ৰিম]], স্থানীয় বতৰৰ অৱস্থা আদি অন্তৰ্ভুক্ত। বতাহৰ গতি আৰু বতাহৰ দিশৰ মাজতো যোগসূত্ৰ পোৱা যায়, বিশেষকৈ চাপ গ্ৰেডিয়েণ্ট আৰু ভূখণ্ডৰ অৱস্থাৰ সৈতে। চাপ গ্ৰেডিয়েণ্টে বায়ুমণ্ডল বা পৃথিৱীৰ পৃষ্ঠত থকা দুটা বিন্দুৰ মাজত বায়ুৰ চাপৰ পাৰ্থক্য বৰ্ণনা কৰে। বতাহৰ গতিৰ বাবে ই অতি প্ৰয়োজনীয়, কাৰণ চাপৰ পাৰ্থক্য যিমানেই বেছি হ’ব সিমানেই বতাহ দ্ৰুতগতিত বৈ যায় (উচ্চ চাপৰ পৰা নিম্ন চাপলৈ) যাতে তাৰতম্যৰ ভাৰসাম্য ৰক্ষা কৰিব পৰা যায়। চাপ গ্ৰেডিয়েণ্টে ক’ৰিঅ’লিছ প্ৰভাৱ আৰু ঘৰ্ষণৰ সৈতে সংযুক্ত কৰিলে বতাহৰ দিশতো প্ৰভাৱ পেলায়। ৰছবি ৱেভ হৈছে [[ট্ৰপ’স্ফিয়াৰ]]স্তৰত প্ৰবল বতাহ। এইবোৰে বিশ্বব্যাপী কাম কৰে আৰু পশ্চিমৰ পৰা পূবলৈ গতি কৰে (সেয়েহে ইয়াক [[পশ্চিমা বতাহ]] বুলি জনা যায়)। ৰছবি ৱেভবোৰ নিজেই নিম্ন ট্ৰ’প’স্ফিয়াৰত অনুভৱ কৰা বতাহৰ গতিতকৈ বেলেগ। স্থানীয় বতৰৰ পৰিস্থিতিয়ে বতাহৰ গতিক প্ৰভাৱিত কৰাত মূল ভূমিকা পালন কৰে, কিয়নো অদ্ভুত বতৰ হিচাপে হাৰিকেন, বাৰিষা আৰু ঘূৰ্ণীবতাহৰ সৃষ্টিয়ে বতাহৰ প্ৰবাহৰ বেগত ভয়ংকৰভাৱে প্ৰভাৱিত কৰিব পাৰে।{{cn}} ==সৰ্বোচ্চ গতি== ===নন-টৰ্নেডিক=== টৰ্নেডোৰ সৈতে সম্পৰ্ক নোহোৱা আটাইতকৈ দ্ৰুত বতাহৰ গতি ১৯৯৬ চনৰ ১০ এপ্ৰিলত ক্ৰান্তীয় [[ঘূৰ্ণীবতাহ অলিভিয়া]] পাৰ হোৱাৰ সময়ত: অষ্ট্ৰেলিয়াৰ বেৰ' দ্বীপৰ এটা স্বয়ংক্ৰিয় বতৰ কেন্দ্ৰত সৰ্বোচ্চ বতাহৰ গতিবেগ ১১৩.৩ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ড (৪০৮ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ২৫৩ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা; ২২০.২ কিলোমিটাৰ; ৩৭২ ফুট/ছেকেণ্ড) পঞ্জীয়ন কৰা হৈছে<ref name="courtney"/><ref>{{cite web|url=https://public-old.wmo.int/en/media/news/new-world-record-wind-gust|archive-url=https://web.archive.org/web/20231218171508/https://public-old.wmo.int/en/media/news/new-world-record-wind-gust|url-status=dead|archive-date=December 18, 2023|publisher=World Meteorological Association|title=World record wind gust|date=5 November 2015 |access-date=12 February 2017}}</ref> ডব্লিউ এম অ’ৰ মূল্যায়ন পেনেলে বতাহৰ ধুমুহাৰ মূল্যায়ন কৰি এনিমোমিটাৰটো যান্ত্ৰিকভাৱে সুস্থ আৰু ধুমুহা পৰিসংখ্যাগত সম্ভাৱনাৰ ভিতৰত থকা বুলি জানিব পাৰি ২০১০ চনত এই জোখ-মাখৰ অনুমোদন জনায়। এনিমোমিটাৰটো মাটিৰপৰা ১০ মিটাৰ ওপৰত (আৰু এইদৰে সমুদ্ৰপৃষ্ঠৰপৰা ৬৪ মিটাৰ) স্থাপন কৰা হৈছিল। ঘূৰ্ণীবতাহৰ সময়ত ৮৩ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ডতকৈ অধিক (৩০০ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ১৯০ মাইল প্ৰতি ঘণ্টাত; ১৬১ কিলোমিটাৰ; ২৭০ ফুট/ছেকেণ্ড) কেইবাটাও প্ৰচণ্ড ধুমুহা ৰেকৰ্ড কৰা হৈছিল, যাৰ সৰ্বোচ্চ ৫ মিনিটৰ গড় গতি আছিল ৪৯ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ড (১৮০ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ১১০ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা; ৯৫ কিলোমিটাৰ; ১৬০ ফুট/ছেকেণ্ড); প্ৰচণ্ড ধুমুহাৰ কাৰক আছিল গড় বতাহৰ গতিৰ ২.২৭–২.৭৫ গুণ। ধুমুহাৰ আৰ্হি আৰু স্কেলৰপৰা অনুমান কৰিব পাৰি যে ঘূৰ্ণীবতাহৰ ইতিমধ্যে শক্তিশালী [[চাকনৈয়া (ঘূৰ্ণীবতাহ)]]ত এটা মেছ'ভৰ্টেক্স নিহিত হৈ আছিল।<ref name="courtney">{{cite web|url=http://www.bom.gov.au/amoj/docs/2012/courtney_hres.pdf|title=Documentation and verification of the world extreme wind gust record: 113.3 m s–1 on Barrow Island, Australia, during passage of tropical cyclone Olivia|publisher=Australian Meteorological and Oceanographic Journal}}</ref> পৃথিৱীৰ পৃষ্ঠৰপৰা উচ্চতা যিয়েই নহওক কিয় জুখি উলিওৱা দ্বিতীয় আৰু তৃতীয় সৰ্বোচ্চ অটৰ্নেডিক বতাহৰ ধুমুহা ২০২৫ চনত [[মেলিছা হাৰিকেন]] আৰু ২০১০ চনত [[মেগি আমফান]]ৰপৰা হৈছিল, যাৰ সৰ্বোচ্চ জুখিব পৰা বতাহৰ গতি ক্ৰমে ২৫২ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা (৪০৬ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা) আৰু ২৪৮ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা (৩৯৯ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা) আছিল।<ref>{{Cite web |last=Bartels |first=Meghan |title=Hurricane Melissa’s 252-mph Gust Sets New Wind Record |url=https://www.scientificamerican.com/article/hurricane-melissas-252-mph-gust-sets-new-wind-record/ |access-date=2026-01-18 |website=Scientific American |language=en}}</ref> বৰ্তমানৰ হিচাপত(?) সমুদ্ৰপৃষ্ঠৰপৰা মাউণ্ট ৱাশ্বিংটন (নিউ হামচায়াৰ) মানৱ নিৰীক্ষণ কেন্দ্ৰত আনুষ্ঠানিকভাৱে ৰেকৰ্ড কৰা দ্বিতীয় সৰ্বোচ্চ পৃষ্ঠীয় বতাহৰ গতি ১০৩.২৬৬ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ড (৩৭১.৭৬ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ২৩১.০০ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা; ২০০.৭৩৩ কিলোমিটাৰ; ৩৩৮.৮০ ফুট/ছেকেণ্ড)। ১৯৩৪ চনৰ ১২ এপ্ৰিলত আমেৰিকাত গৰম তাঁৰৰ এনিমোমিটাৰ ব্যৱহাৰ কৰি। মাউণ্ট ৱাশ্বিংটনত ব্যৱহাৰৰ বাবে বিশেষভাৱে ডিজাইন কৰা এই এনিমোমিটাৰটো পিছলৈ আমেৰিকাৰ ৰাষ্ট্ৰীয় বতৰ ব্যুৰোৱে পৰীক্ষা কৰি সঠিক বুলি নিশ্চিত কৰে।<ref>{{cite web|url=http://www.mountwashington.org/about/visitor/recordwind.php|access-date=26 January 2010|title=The story of the world record wind|publisher=Mount Washington Observatory|archive-date=5 May 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120505114722/http://www.mountwashington.org/about/visitor/recordwind.php|url-status=dead}}</ref> ===টৰ্নেডিক=== কিছুমান বায়ুমণ্ডলীয় পৰিঘটনাৰ ভিতৰত বতাহৰ গতিবেগ (যেনে [[ঘূৰ্ণীবতাহ]])ৰ এই মানসমূহ বহু পৰিমাণে অতিক্ৰম কৰিব পাৰে কিন্তু কেতিয়াও সঠিকভাৱে জুখিব পৰা হোৱা নাই। এই টৰ্নেডিক বতাহবোৰ প্ৰত্যক্ষভাৱে জুখিব পৰাটো খুব কমেইহে হয়, কিয়নো হিংস্ৰ বতাহে যন্ত্ৰবোৰ ধ্বংস কৰি পেলাব। গতি অনুমান কৰাৰ এটা পদ্ধতি হ'ল ডপলাৰ অন হুইল বা মোবাইল ডপলাৰ বতৰ ৰাডাৰ ব্যৱহাৰ কৰি দূৰৈৰ পৰা বতাহৰ গতি জুখিব লাগে।<ref>{{cite news|title=Massive Okla. tornado had windspeed up to 200 mph|url=http://www.cbsnews.com/news/massive-okla-tornado-had-windspeed-up-to-200-mph/|access-date=17 May 2014|newspaper=CBS News|date=20 May 2013}}</ref> এই পদ্ধতি ব্যৱহাৰ কৰি ওকলাহোমা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ মালিকানাধীন আৰু পৰিচালিত এটা মোবাইল ৰাডাৰে (RaXPol) ২০১৩ চনৰ এল ৰেনো টৰ্নেডোৰ ভিতৰত প্ৰতি ছেকেণ্ডত ১৫০ মিটাৰ (৩৪০ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা; ৫৪০ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা) পৰ্যন্ত বতাহৰ ৰেকৰ্ড কৰে, যিটো ইতিহাসত ৰাডাৰে পৰ্যবেক্ষণ কৰা আটাইতকৈ দ্ৰুত বতাহৰ চিহ্নিত কৰে।<ref name="2024RadarPaper">{{cite journal |last1=Lyza |first1=Anthony W. |last2=Flournoy |first2=Matthew D. |last3=Alford |first3=A. Addison |title=Comparison of Tornado Damage Characteristics to Low-Altitude WSR-88D Radar Observations and Implications for Tornado Intensity Estimation |journal=[[Monthly Weather Review]] |date=19 March 2024 |volume=152 |issue=8 |page=1689 |doi=10.1175/MWR-D-23-0242.1 |url=https://journals.ametsoc.org/view/journals/mwre/aop/MWR-D-23-0242.1/MWR-D-23-0242.1.xml |access-date=19 March 2024 |publisher=[[National Oceanic and Atmospheric Administration]] and [[University of Oklahoma]] via the [[American Meteorological Society]]|bibcode=2024MWRv..152.1689L }}</ref> ১৯৯৯ চনত ৩ মে'ত ওকলাহোমাত হোৱা ব্ৰীজ ক্ৰিক–মূৰ টৰ্নেডোৰ সময়ত এটা ভ্ৰাম্যমাণ ৰাডাৰে ১৩৫ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ড (৪৯০ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ৩০০ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা; ২৬২ কিলোমিটাৰ; ৪৪০ ফুট/ছেকেণ্ড) পৰ্যন্ত বতাহ জুখিছিল,<ref>{{cite web|url=http://www.spc.noaa.gov/faq/tornado/#History|title=Historical Tornadoes|publisher=National Weather Service}}</ref> যদিও আন এটা সংখ্যা আছিল ১৪২ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ড (৫১০ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ৩২০ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা; ২৭৬ কিলোমিটাৰ; ৪৭০ ফুট/ছেকেণ্ড) একেটা টৰ্নেডোৰ বাবেও উদ্ধৃত কৰা হৈছে।<ref name=worldrecordacademy>{{cite news|title=Highest surface wind speed-Tropical Cyclone Olivia sets world record|url=http://www.worldrecordacademy.com/weather/highest_surface_wind_speed_Tropical_Cyclone_Olivia_sets_world_record_101519.htm|access-date=17 May 2014|newspaper=World Record Academy|date=26 January 2010}}</ref> চেণ্টাৰ ফৰ ছিভিয়াৰ ৱেদাৰ ৰিচাৰ্চে সেই জোখৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা আন এটা সংখ্যা হ'ল ১৩৫ ± ৯ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ড (৪৮৬ ± ৩২ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ৩০২ ± ২০ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা; ২৬২ ± ১৭ কিলোমিটাৰ; ৪৪৩ ± ৩০ ফুট/ছেকেণ্ড)।<ref>{{cite web|last=Wurman|first=Joshua|author-link=Joshua Wurman|title=Doppler On Wheels|publisher=Center for Severe Weather Research|year=2007|url=http://www.cswr.org/dow/DOW.htm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110719102124/http://www.cswr.org/dow/DOW.htm|archive-date=2011-07-19}}</ref> কিন্তু [[বতৰ ৰাডাৰ|ডপলাৰ বতৰ ৰাডাৰ]]ৰ দ্বাৰা জুখিব পৰা গতিক চৰকাৰী অভিলেখ বুলি গণ্য কৰা নহয়।<ref name=worldrecordacademy/> ===অন্য গ্ৰহত=== বহিঃগ্ৰহত বতাহৰ গতি বহু বেছি হ’ব পাৰে। ৱাৰউইক বিশ্ববিদ্যালয়ৰ বিজ্ঞানীসকলে ২০১৫ চনত নিৰ্ণয় কৰিছিল যে HD 189733b ৰ বতাহ প্ৰতি ছেকেণ্ডত ২,৪০০ মিটাৰ (৮,৬০০ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ৪,৭০০ কিলোমিটাৰ)। বিশ্ববিদ্যালয়খনে এক প্ৰেছ বিজ্ঞপ্তিযোগে ঘোষণা কৰে যে HD 189733b ৰ বতাহৰ গতি জুখিব পৰা পদ্ধতিসমূহ পৃথিৱীৰ দৰে বহিঃগ্ৰহত বতাহৰ গতি জুখিব পৰা যাব।<ref>{{Cite web|title=5400mph winds discovered hurtling around planet outside solar system|url=https://warwick.ac.uk/newsandevents/pressreleases/5400mph_winds_discovered/|access-date=2020-08-08|website=warwick.ac.uk}}</ref> ==জোখ-মাখ== *মূল প্ৰবন্ধ: [[এনিমোমিটাৰ]] [[File:Anemometer-Animation.gif|thumb|আধুনিক যুগত এনিমোমিটাৰ বতাহৰ গতি ধৰি ৰাখিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল]] বতাহৰ গতি জুখিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা সঁজুলিসমূহৰ ভিতৰত এনিমোমিটাৰ হৈছে অন্যতম।<ref>{{Cite web|url=http://www.ciese.org/curriculum/weatherproj2/en/docs/anemometer.shtml|archive-url=https://web.archive.org/web/20041221054444/http://ciese.org/curriculum/weatherproj2/en/docs/anemometer.shtml|url-status=usurped|archive-date=December 21, 2004|title=Make and Use an Anemometer to measure Wind Speed|last=Koen|first=Joshua|website=www.ciese.org|access-date=2018-04-18}}</ref> ই এটা উলম্ব স্তম্ভ আৰু তিনিটা বা চাৰিটা অৱতল কাপৰে গঠিত এটা যন্ত্ৰ, এনিমোমিটাৰে বায়ুৰ কণিকাৰ অনুভূমিক গতি (বতাহৰ গতি) ধৰি ৰাখে। [[File:FT742-DM_Acoustic_resonance_wind_sensor.jpg|thumb|left|FT742-DM একাউষ্টিক ৰেজোনেন্স উইণ্ড চেন্সৰ, এতিয়া মাউণ্ট ৱাশ্বিংটন মানৱ নিৰীক্ষণ কেন্দ্ৰত বতাহৰ গতি জুখিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা অন্যতম যন্ত্ৰ]] পৰম্পৰাগত কাপ-এণ্ড-ভেন এনিমোমিটাৰৰ দৰে নহয়, আল্ট্ৰাছ’নিক বতাহৰ চেন্সৰৰ কোনো চলন্ত অংশ নাথাকে আৰু সেয়েহে ইয়াক বতাহৰ গতি জুখিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয় যিবোৰ প্ৰয়োগত ৰক্ষণাবেক্ষণ-বিহীন পৰিৱেশনৰ প্ৰয়োজন হয়, যেনে বতাহৰ টাৰ্বাইনৰ ওপৰত। নামটোৱেই কোৱাৰ দৰে আল্ট্ৰাছ’নিক বতাহৰ চেন্সৰে উচ্চ কম্পনাঙ্ক শব্দ ব্যৱহাৰ কৰি বতাহৰ গতি জুখিব পাৰে। আল্ট্ৰাছ’নিক এনিমোমিটাৰত দুটা বা তিনিটাযোৰ শব্দ ট্ৰেন্সমিটাৰ আৰু ৰিচিভাৰ থাকে। প্ৰতিটো ট্ৰেন্সমিটাৰে নিজৰ ৰিচিভাৰলৈ অহৰহ উচ্চ কম্পনাঙ্ক শব্দ বিম কৰে। ভিতৰৰ ইলেক্ট্ৰনিক বৰ্তনীবোৰে শব্দটোৱে প্ৰতিটো ট্ৰেন্সমিটাৰৰপৰা সংশ্লিষ্ট ৰিচিভাৰলৈ যাত্ৰা কৰিবলৈ লোৱা সময় জুখিব পাৰে। বতাহ কেনেকৈ বয় তাৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি কিছুমান শব্দৰ ৰশ্মি আনবোৰতকৈ বেছি প্ৰভাবিত হ’ব, যাৰ ফলত ইয়াৰ গতি লেহেমীয়া হ’ব বা ইয়াৰ গতি অতি সামান্য হ’ব। বৰ্তনীবোৰে ৰশ্মিৰ গতিৰ পাৰ্থক্য জুখিব আৰু সেইটো ব্যৱহাৰ কৰি বতাহ কিমান বেগেৰে বলিছে সেইটো গণনা কৰে।<ref>Chris Woodford. Ultrasonic anemometers. https://www.explainthatstuff.com/anemometers.html</ref> একাউষ্টিক ৰেজোনেন্স উইণ্ড চেন্সৰ হৈছে আল্ট্ৰাছ’নিক চেন্সৰৰ এটা ভিন্নতা। উৰণৰ সময় জোখাৰ পৰিৱৰ্তে শব্দ অনুনাদ চেন্সৰসমূহে উদ্দেশ্যপ্ৰণোদিতভাৱে নিৰ্মিত সৰু গহ্বৰৰ ভিতৰত অনুনাদী শব্দ তৰংগ ব্যৱহাৰ কৰে। গহ্বৰটোত নিৰ্মিত আল্ট্ৰাছ’নিক ট্ৰেন্সডুচাৰৰ এটা এৰে, যিবোৰ আল্ট্ৰাছ’নিক কম্পাঙ্কত পৃথক ষ্টেণ্ডিং-ৱেভ পেটাৰ্ণ সৃষ্টি কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। বতাহ গহ্বৰৰ মাজেৰে পাৰ হৈ যোৱাৰ লগে লগে ঢৌৰ ধৰ্মৰ পৰিৱৰ্তন ঘটে (ফেজ শ্বিফ্ট)। প্ৰতিটো ট্ৰেন্সডুচাৰে গ্ৰহণ কৰা সংকেতসমূহৰ ফেজ শ্বিফ্টৰ পৰিমাণ জুখি, আৰু তাৰ পিছত তথ্যসমূহ গাণিতিকভাৱে প্ৰক্ৰিয়াকৰণ কৰি, চেন্সৰে বতাহৰ গতি আৰু দিশৰ সঠিক অনুভূমিক জোখ প্ৰদান কৰিবলৈ সক্ষম হয়।<ref>Kapartis, Savvas (1999) "Anemometer employing standing wave normal to fluid flow and travelling wave normal to standing wave" {{US Patent|5877416}}</ref> বতাহৰ বেগ জুখিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা আন এটা সঁজুলি হ’ল পিটট টিউবৰ সৈতে সংযুক্ত জিপিএছ।{{cn}}। তৰল প্ৰৱাহৰ বেগৰ সঁজুলি, [[পিটট টিউব]] মূলতঃ বিমানৰ বায়ুৰ বেগ নিৰ্ণয় কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ==গঠনৰ আৰ্হি== *[[বতাহ অভিযান্ত্ৰিকী]] [[File:Anemometer_on_stage_set.JPG|thumb|right|বাহিৰৰ মঞ্চ চেটত এনিমোমিটাৰ, বতাহৰ গতি জুখিবলৈ]] বিশ্বজুৰি গাঁথনি আৰু অট্টালিকাৰ ডিজাইনৰ ক্ষেত্ৰত বতাহৰ গতি এটা সাধাৰণ কাৰক। এটা গঠনৰ ডিজাইনৰ প্ৰয়োজনীয় পাৰ্শ্বীয় শক্তিৰ ক্ষেত্ৰত ই প্ৰায়ে শাসকীয় কাৰক। আমেৰিকাত ডিজাইনত ব্যৱহৃত বতাহৰ গতিবেগক প্ৰায়ে "৩ ছেকেণ্ডৰ ধুমুহা" বুলি কোৱা হয়, যিটো ৩ ছেকেণ্ডৰ ভিতৰত সৰ্বাধিক স্থায়ী ধুমুহা আৰু প্ৰতি বছৰে ৫০জনৰ ভিতৰত ১টা অতিক্ৰম কৰাৰ সম্ভাৱনা থাকে (ASCE 7-05, ASCE 7-16 লৈ আপডেট কৰা হৈছে)।<ref>{{Cite web|url=http://www.koreascience.or.kr/journal/AboutJournal.jsp?kojic=KJKHCF|title=Wind and Structures |website=Korea Science|language=ko|access-date=2018-04-18}}</ref> এই ডিজাইন বতাহৰ গতি আমেৰিকাৰ বেছিভাগ বিল্ডিং ক'ডে গ্ৰহণ কৰে আৰু ই প্ৰায়ে অট্টালিকা আৰু গঠনৰ পাৰ্শ্বীয় ডিজাইন নিয়ন্ত্ৰণ কৰে। কানাডাত ডিজাইনত ৰেফাৰেন্স বতাহৰ চাপ ব্যৱহাৰ কৰা হয় আৰু ইয়াক "গড় ঘণ্টাৰ পিছত ঘণ্টা" বতাহৰ গতিৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি কৰা হয় আৰু প্ৰতি বছৰে ৫০জনৰ ভিতৰত ১জনৰ অতিক্ৰম কৰাৰ সম্ভাৱনা থাকে। ৰেফাৰেন্স বতাহৰ চাপ q গণনা কৰা হয় q = ρv2 / 2 সমীকৰণ ব্যৱহাৰ কৰি, য'ত ρ হৈছে বায়ুৰ ঘনত্ব আৰু v ​​হৈছে বতাহৰ গতি।<ref>NBC 2005 Structural Commentaries – Part 4 of Div. B, Comm. I</ref> ঐতিহাসিকভাৱে বতাহৰ গতিবেগ বিভিন্ন গড় সময়ৰ সৈতে ৰিপৰ্ট কৰা হৈছে (যেনে আটাইতকৈ দ্ৰুত মাইল, ৩ ছেকেণ্ডৰ ধুমুহা, ১ মিনিট, আৰু গড় ঘণ্টাৰ পিছত ঘণ্টা) যিবোৰ ডিজাইনাৰসকলে লক্ষ্য কৰিবলগীয়া হ'ব পাৰে। বতাহৰ গতিক এটা গড় সময়ৰপৰা আন এটালৈ ৰূপান্তৰিত কৰিবলৈ ডাৰ্ষ্ট বক্ৰ বিকশিত কৰা হৈছিল, যিয়ে কিছুসংখ্যক ছেকেণ্ডৰ গড় বতাহৰ সম্ভাৱ্য সৰ্বোচ্চ গতি আৰু এঘণ্টাৰ গড় বতাহৰ গতিৰ মাজৰ সম্পৰ্ক সংজ্ঞায়িত কৰে।<ref>ASCE 7-05 commentary Figure C6-4, ASCE 7-10 C26.5-1</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== 8fs2gv9f71rjgsbg0ezhewmhgi4wdqi 604321 604320 2026-05-03T18:31:33Z Pranamikaadhikary 27435 added [[Category:বতাহ]] using [[WP:HC|HotCat]] 604321 wikitext text/x-wiki [[File:Weather Station at Feilding Waste Water Treatment Plant.JPG|thumb|240px|বতাহৰ গতি জুখিবলৈ সাধাৰণতে [[এনিমোমিটাৰ]] ব্যৱহাৰ কৰা হয়।]] [[File:ERA5 global mean wind speed.png|thumb|323x323px|ERA5 ডাটাছেটৰ পৰা ১৯৯১–২০২০ বছৰত গড় হিচাপত মাটিৰ পৰা ১০ মিটাৰ উচ্চতাত বতাহৰ গতিৰ বিশ্বব্যাপী বিতৰণ।]] বতৰ বিজ্ঞানত '''বতাহৰ গতি''' বা বতাহ [[প্ৰবাহৰ গতি]] সাধাৰণতে উষ্ণতাৰ পৰিৱৰ্তনৰ বাবে উচ্চ চাপৰ পৰা নিম্ন চাপলৈ বায়ুৰ গতিৰ ফলত হোৱা মৌলিক বায়ুমণ্ডলীয় পৰিমাণ। বতাহৰ গতি এতিয়া সাধাৰণতে [[এনিমোমিটাৰ]]ৰ সহায়ত জুখিব পাৰি। বতাহৰ গতিবেগে বতৰৰ পূৰ্বাভাস, বিমান আৰু সামুদ্ৰিক কাৰ্য্যকলাপ, নিৰ্মাণ প্ৰকল্প, বহুতো উদ্ভিদ প্ৰজাতিৰ বৃদ্ধি আৰু বিপাকীয় ক্ৰিয়াৰ হাৰত প্ৰভাৱ পেলায় আৰু ইয়াৰ আন অগণন প্ৰভাৱ পৰে।<ref>{{cite book |first=C. Michael |last=Hogan |year=2010 |url=http://www.eoearth.org/article/Abiotic_factor?topic=49461 |entry=Abiotic factor |title=Encyclopedia of Earth |editor1=Emily Monosson |editor2=C. Cleveland |publisher=[[National Council for Science and the Environment]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20130608071757/http://www.eoearth.org/article/Abiotic_factor?topic=49461 |archive-date=2013-06-08 |location=Washington D.C.}}</ref> পৃথিৱীৰ ঘূৰ্ণনৰ বাবে বতাহৰ দিশ সাধাৰণতে আইছ’বাৰৰ প্ৰায় সমান্তৰাল (আৰু আশা কৰা ধৰণে লম্ব নহয়)। ==একক== [[প্ৰতি ছেকেণ্ডত মিটাৰ]] (m/s) হৈছে বেগৰ বাবে SI একক আৰু বতাহৰ গতিৰ প্ৰতিবেদন দিবলৈ বিশ্ব বতৰ বিজ্ঞান সংস্থাই পৰামৰ্শ দিয়া একক, আৰু অন্যান্যৰ লগতে নৰ্ডিক দেশসমূহৰ বতৰৰ পূৰ্বাভাসত ব্যৱহাৰ কৰা একক।<ref>[http://www.whiteweather.com/wd/vind/Windspeed.htm Windspeed | Icelandic Meteorological office] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191107133153/http://www.whiteweather.com/wd/vind/Windspeed.htm |date=2019-11-07 }} "The Icelandic Meteorological Office now uses the SI (Systeme Internationale d'Unites) measurement metres per second (m/s) […] other Nordic meteorological institutes have used this system for years with satisfactory results"</ref> ২০১০ চনৰ পৰা আন্তৰ্জাতিক অসামৰিক বিমান পৰিবহণ সংস্থাই (ICAO) ৰাণৱেৰ কাষ চাপিলে বতাহৰ গতিৰ ৰিপৰ্ট দিবলৈ [[প্ৰতি ছেকেণ্ডত মিটাৰ]] ব্যৱহাৰ কৰাৰ পৰামৰ্শও দিয়ে, যিয়ে তেওঁলোকৰ পূৰ্বৰ পৰামৰ্শৰ ঠাইত [[প্ৰতি ঘণ্টাত কিলোমিটাৰ]] (কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা) ব্যৱহাৰ কৰাৰ পৰামৰ্শ দিয়ে।<ref>[https://aerosavvy.com/wp-content/uploads/2014/08/an05_cons.pdf International Civil Aviation Organization – International Standards and Recommended Practices – Units of Measurement to be Used in Air and Ground Operations – Annex 5 to the Convention on International Civil Aviation]</ref> ঐতিহাসিক কাৰণত আন একক যেনে [[মাইল প্ৰতি ঘণ্টা]] (mph), [[নট]] (kn),<ref>[https://www.thoughtco.com/measuring-wind-speed-in-knots-3444011 Measuring Wind Speed in Knots] "The reason why sea winds are measured in knots at all has to do with maritime tradition"</ref> আৰু [[প্ৰতি ছেকেণ্ডত ফুট]] (ft/s) আদিও কেতিয়াবা বতাহৰ গতি জুখিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ঐতিহাসিকভাৱে বতাহৰ গতিকো [[বিউফৰ্ট স্কেল]] ব্যৱহাৰ কৰি শ্ৰেণীভুক্ত কৰা হৈছে, যিটো সাগৰত বা স্থলভাগত বিশেষভাৱে নিৰ্ধাৰিত বতাহৰ প্ৰভাৱৰ দৃশ্যমান পৰ্যবেক্ষণৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি কৰা হয়। ==বতাহৰ গতিবেগক প্ৰভাৱিত কৰা কাৰক== বতাহৰ গতি কেইবাটাও কাৰক আৰু পৰিস্থিতিৰ দ্বাৰা প্ৰভাৱিত হয়, ই বিভিন্ন স্কেলত (মাইক্ৰ’ৰ পৰা মেক্ৰ’ স্কেললৈকে) কাম কৰে। ইয়াৰ ভিতৰত [[চাপ গ্ৰেডিয়েণ্ট]], [[ৰছবি ৱেভ]], [[জেট ষ্ট্ৰিম]], স্থানীয় বতৰৰ অৱস্থা আদি অন্তৰ্ভুক্ত। বতাহৰ গতি আৰু বতাহৰ দিশৰ মাজতো যোগসূত্ৰ পোৱা যায়, বিশেষকৈ চাপ গ্ৰেডিয়েণ্ট আৰু ভূখণ্ডৰ অৱস্থাৰ সৈতে। চাপ গ্ৰেডিয়েণ্টে বায়ুমণ্ডল বা পৃথিৱীৰ পৃষ্ঠত থকা দুটা বিন্দুৰ মাজত বায়ুৰ চাপৰ পাৰ্থক্য বৰ্ণনা কৰে। বতাহৰ গতিৰ বাবে ই অতি প্ৰয়োজনীয়, কাৰণ চাপৰ পাৰ্থক্য যিমানেই বেছি হ’ব সিমানেই বতাহ দ্ৰুতগতিত বৈ যায় (উচ্চ চাপৰ পৰা নিম্ন চাপলৈ) যাতে তাৰতম্যৰ ভাৰসাম্য ৰক্ষা কৰিব পৰা যায়। চাপ গ্ৰেডিয়েণ্টে ক’ৰিঅ’লিছ প্ৰভাৱ আৰু ঘৰ্ষণৰ সৈতে সংযুক্ত কৰিলে বতাহৰ দিশতো প্ৰভাৱ পেলায়। ৰছবি ৱেভ হৈছে [[ট্ৰপ’স্ফিয়াৰ]]স্তৰত প্ৰবল বতাহ। এইবোৰে বিশ্বব্যাপী কাম কৰে আৰু পশ্চিমৰ পৰা পূবলৈ গতি কৰে (সেয়েহে ইয়াক [[পশ্চিমা বতাহ]] বুলি জনা যায়)। ৰছবি ৱেভবোৰ নিজেই নিম্ন ট্ৰ’প’স্ফিয়াৰত অনুভৱ কৰা বতাহৰ গতিতকৈ বেলেগ। স্থানীয় বতৰৰ পৰিস্থিতিয়ে বতাহৰ গতিক প্ৰভাৱিত কৰাত মূল ভূমিকা পালন কৰে, কিয়নো অদ্ভুত বতৰ হিচাপে হাৰিকেন, বাৰিষা আৰু ঘূৰ্ণীবতাহৰ সৃষ্টিয়ে বতাহৰ প্ৰবাহৰ বেগত ভয়ংকৰভাৱে প্ৰভাৱিত কৰিব পাৰে।{{cn}} ==সৰ্বোচ্চ গতি== ===নন-টৰ্নেডিক=== টৰ্নেডোৰ সৈতে সম্পৰ্ক নোহোৱা আটাইতকৈ দ্ৰুত বতাহৰ গতি ১৯৯৬ চনৰ ১০ এপ্ৰিলত ক্ৰান্তীয় [[ঘূৰ্ণীবতাহ অলিভিয়া]] পাৰ হোৱাৰ সময়ত: অষ্ট্ৰেলিয়াৰ বেৰ' দ্বীপৰ এটা স্বয়ংক্ৰিয় বতৰ কেন্দ্ৰত সৰ্বোচ্চ বতাহৰ গতিবেগ ১১৩.৩ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ড (৪০৮ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ২৫৩ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা; ২২০.২ কিলোমিটাৰ; ৩৭২ ফুট/ছেকেণ্ড) পঞ্জীয়ন কৰা হৈছে<ref name="courtney"/><ref>{{cite web|url=https://public-old.wmo.int/en/media/news/new-world-record-wind-gust|archive-url=https://web.archive.org/web/20231218171508/https://public-old.wmo.int/en/media/news/new-world-record-wind-gust|url-status=dead|archive-date=December 18, 2023|publisher=World Meteorological Association|title=World record wind gust|date=5 November 2015 |access-date=12 February 2017}}</ref> ডব্লিউ এম অ’ৰ মূল্যায়ন পেনেলে বতাহৰ ধুমুহাৰ মূল্যায়ন কৰি এনিমোমিটাৰটো যান্ত্ৰিকভাৱে সুস্থ আৰু ধুমুহা পৰিসংখ্যাগত সম্ভাৱনাৰ ভিতৰত থকা বুলি জানিব পাৰি ২০১০ চনত এই জোখ-মাখৰ অনুমোদন জনায়। এনিমোমিটাৰটো মাটিৰপৰা ১০ মিটাৰ ওপৰত (আৰু এইদৰে সমুদ্ৰপৃষ্ঠৰপৰা ৬৪ মিটাৰ) স্থাপন কৰা হৈছিল। ঘূৰ্ণীবতাহৰ সময়ত ৮৩ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ডতকৈ অধিক (৩০০ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ১৯০ মাইল প্ৰতি ঘণ্টাত; ১৬১ কিলোমিটাৰ; ২৭০ ফুট/ছেকেণ্ড) কেইবাটাও প্ৰচণ্ড ধুমুহা ৰেকৰ্ড কৰা হৈছিল, যাৰ সৰ্বোচ্চ ৫ মিনিটৰ গড় গতি আছিল ৪৯ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ড (১৮০ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ১১০ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা; ৯৫ কিলোমিটাৰ; ১৬০ ফুট/ছেকেণ্ড); প্ৰচণ্ড ধুমুহাৰ কাৰক আছিল গড় বতাহৰ গতিৰ ২.২৭–২.৭৫ গুণ। ধুমুহাৰ আৰ্হি আৰু স্কেলৰপৰা অনুমান কৰিব পাৰি যে ঘূৰ্ণীবতাহৰ ইতিমধ্যে শক্তিশালী [[চাকনৈয়া (ঘূৰ্ণীবতাহ)]]ত এটা মেছ'ভৰ্টেক্স নিহিত হৈ আছিল।<ref name="courtney">{{cite web|url=http://www.bom.gov.au/amoj/docs/2012/courtney_hres.pdf|title=Documentation and verification of the world extreme wind gust record: 113.3 m s–1 on Barrow Island, Australia, during passage of tropical cyclone Olivia|publisher=Australian Meteorological and Oceanographic Journal}}</ref> পৃথিৱীৰ পৃষ্ঠৰপৰা উচ্চতা যিয়েই নহওক কিয় জুখি উলিওৱা দ্বিতীয় আৰু তৃতীয় সৰ্বোচ্চ অটৰ্নেডিক বতাহৰ ধুমুহা ২০২৫ চনত [[মেলিছা হাৰিকেন]] আৰু ২০১০ চনত [[মেগি আমফান]]ৰপৰা হৈছিল, যাৰ সৰ্বোচ্চ জুখিব পৰা বতাহৰ গতি ক্ৰমে ২৫২ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা (৪০৬ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা) আৰু ২৪৮ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা (৩৯৯ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা) আছিল।<ref>{{Cite web |last=Bartels |first=Meghan |title=Hurricane Melissa’s 252-mph Gust Sets New Wind Record |url=https://www.scientificamerican.com/article/hurricane-melissas-252-mph-gust-sets-new-wind-record/ |access-date=2026-01-18 |website=Scientific American |language=en}}</ref> বৰ্তমানৰ হিচাপত(?) সমুদ্ৰপৃষ্ঠৰপৰা মাউণ্ট ৱাশ্বিংটন (নিউ হামচায়াৰ) মানৱ নিৰীক্ষণ কেন্দ্ৰত আনুষ্ঠানিকভাৱে ৰেকৰ্ড কৰা দ্বিতীয় সৰ্বোচ্চ পৃষ্ঠীয় বতাহৰ গতি ১০৩.২৬৬ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ড (৩৭১.৭৬ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ২৩১.০০ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা; ২০০.৭৩৩ কিলোমিটাৰ; ৩৩৮.৮০ ফুট/ছেকেণ্ড)। ১৯৩৪ চনৰ ১২ এপ্ৰিলত আমেৰিকাত গৰম তাঁৰৰ এনিমোমিটাৰ ব্যৱহাৰ কৰি। মাউণ্ট ৱাশ্বিংটনত ব্যৱহাৰৰ বাবে বিশেষভাৱে ডিজাইন কৰা এই এনিমোমিটাৰটো পিছলৈ আমেৰিকাৰ ৰাষ্ট্ৰীয় বতৰ ব্যুৰোৱে পৰীক্ষা কৰি সঠিক বুলি নিশ্চিত কৰে।<ref>{{cite web|url=http://www.mountwashington.org/about/visitor/recordwind.php|access-date=26 January 2010|title=The story of the world record wind|publisher=Mount Washington Observatory|archive-date=5 May 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120505114722/http://www.mountwashington.org/about/visitor/recordwind.php|url-status=dead}}</ref> ===টৰ্নেডিক=== কিছুমান বায়ুমণ্ডলীয় পৰিঘটনাৰ ভিতৰত বতাহৰ গতিবেগ (যেনে [[ঘূৰ্ণীবতাহ]])ৰ এই মানসমূহ বহু পৰিমাণে অতিক্ৰম কৰিব পাৰে কিন্তু কেতিয়াও সঠিকভাৱে জুখিব পৰা হোৱা নাই। এই টৰ্নেডিক বতাহবোৰ প্ৰত্যক্ষভাৱে জুখিব পৰাটো খুব কমেইহে হয়, কিয়নো হিংস্ৰ বতাহে যন্ত্ৰবোৰ ধ্বংস কৰি পেলাব। গতি অনুমান কৰাৰ এটা পদ্ধতি হ'ল ডপলাৰ অন হুইল বা মোবাইল ডপলাৰ বতৰ ৰাডাৰ ব্যৱহাৰ কৰি দূৰৈৰ পৰা বতাহৰ গতি জুখিব লাগে।<ref>{{cite news|title=Massive Okla. tornado had windspeed up to 200 mph|url=http://www.cbsnews.com/news/massive-okla-tornado-had-windspeed-up-to-200-mph/|access-date=17 May 2014|newspaper=CBS News|date=20 May 2013}}</ref> এই পদ্ধতি ব্যৱহাৰ কৰি ওকলাহোমা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ মালিকানাধীন আৰু পৰিচালিত এটা মোবাইল ৰাডাৰে (RaXPol) ২০১৩ চনৰ এল ৰেনো টৰ্নেডোৰ ভিতৰত প্ৰতি ছেকেণ্ডত ১৫০ মিটাৰ (৩৪০ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা; ৫৪০ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা) পৰ্যন্ত বতাহৰ ৰেকৰ্ড কৰে, যিটো ইতিহাসত ৰাডাৰে পৰ্যবেক্ষণ কৰা আটাইতকৈ দ্ৰুত বতাহৰ চিহ্নিত কৰে।<ref name="2024RadarPaper">{{cite journal |last1=Lyza |first1=Anthony W. |last2=Flournoy |first2=Matthew D. |last3=Alford |first3=A. Addison |title=Comparison of Tornado Damage Characteristics to Low-Altitude WSR-88D Radar Observations and Implications for Tornado Intensity Estimation |journal=[[Monthly Weather Review]] |date=19 March 2024 |volume=152 |issue=8 |page=1689 |doi=10.1175/MWR-D-23-0242.1 |url=https://journals.ametsoc.org/view/journals/mwre/aop/MWR-D-23-0242.1/MWR-D-23-0242.1.xml |access-date=19 March 2024 |publisher=[[National Oceanic and Atmospheric Administration]] and [[University of Oklahoma]] via the [[American Meteorological Society]]|bibcode=2024MWRv..152.1689L }}</ref> ১৯৯৯ চনত ৩ মে'ত ওকলাহোমাত হোৱা ব্ৰীজ ক্ৰিক–মূৰ টৰ্নেডোৰ সময়ত এটা ভ্ৰাম্যমাণ ৰাডাৰে ১৩৫ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ড (৪৯০ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ৩০০ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা; ২৬২ কিলোমিটাৰ; ৪৪০ ফুট/ছেকেণ্ড) পৰ্যন্ত বতাহ জুখিছিল,<ref>{{cite web|url=http://www.spc.noaa.gov/faq/tornado/#History|title=Historical Tornadoes|publisher=National Weather Service}}</ref> যদিও আন এটা সংখ্যা আছিল ১৪২ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ড (৫১০ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ৩২০ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা; ২৭৬ কিলোমিটাৰ; ৪৭০ ফুট/ছেকেণ্ড) একেটা টৰ্নেডোৰ বাবেও উদ্ধৃত কৰা হৈছে।<ref name=worldrecordacademy>{{cite news|title=Highest surface wind speed-Tropical Cyclone Olivia sets world record|url=http://www.worldrecordacademy.com/weather/highest_surface_wind_speed_Tropical_Cyclone_Olivia_sets_world_record_101519.htm|access-date=17 May 2014|newspaper=World Record Academy|date=26 January 2010}}</ref> চেণ্টাৰ ফৰ ছিভিয়াৰ ৱেদাৰ ৰিচাৰ্চে সেই জোখৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা আন এটা সংখ্যা হ'ল ১৩৫ ± ৯ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ড (৪৮৬ ± ৩২ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ৩০২ ± ২০ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা; ২৬২ ± ১৭ কিলোমিটাৰ; ৪৪৩ ± ৩০ ফুট/ছেকেণ্ড)।<ref>{{cite web|last=Wurman|first=Joshua|author-link=Joshua Wurman|title=Doppler On Wheels|publisher=Center for Severe Weather Research|year=2007|url=http://www.cswr.org/dow/DOW.htm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110719102124/http://www.cswr.org/dow/DOW.htm|archive-date=2011-07-19}}</ref> কিন্তু [[বতৰ ৰাডাৰ|ডপলাৰ বতৰ ৰাডাৰ]]ৰ দ্বাৰা জুখিব পৰা গতিক চৰকাৰী অভিলেখ বুলি গণ্য কৰা নহয়।<ref name=worldrecordacademy/> ===অন্য গ্ৰহত=== বহিঃগ্ৰহত বতাহৰ গতি বহু বেছি হ’ব পাৰে। ৱাৰউইক বিশ্ববিদ্যালয়ৰ বিজ্ঞানীসকলে ২০১৫ চনত নিৰ্ণয় কৰিছিল যে HD 189733b ৰ বতাহ প্ৰতি ছেকেণ্ডত ২,৪০০ মিটাৰ (৮,৬০০ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ৪,৭০০ কিলোমিটাৰ)। বিশ্ববিদ্যালয়খনে এক প্ৰেছ বিজ্ঞপ্তিযোগে ঘোষণা কৰে যে HD 189733b ৰ বতাহৰ গতি জুখিব পৰা পদ্ধতিসমূহ পৃথিৱীৰ দৰে বহিঃগ্ৰহত বতাহৰ গতি জুখিব পৰা যাব।<ref>{{Cite web|title=5400mph winds discovered hurtling around planet outside solar system|url=https://warwick.ac.uk/newsandevents/pressreleases/5400mph_winds_discovered/|access-date=2020-08-08|website=warwick.ac.uk}}</ref> ==জোখ-মাখ== *মূল প্ৰবন্ধ: [[এনিমোমিটাৰ]] [[File:Anemometer-Animation.gif|thumb|আধুনিক যুগত এনিমোমিটাৰ বতাহৰ গতি ধৰি ৰাখিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল]] বতাহৰ গতি জুখিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা সঁজুলিসমূহৰ ভিতৰত এনিমোমিটাৰ হৈছে অন্যতম।<ref>{{Cite web|url=http://www.ciese.org/curriculum/weatherproj2/en/docs/anemometer.shtml|archive-url=https://web.archive.org/web/20041221054444/http://ciese.org/curriculum/weatherproj2/en/docs/anemometer.shtml|url-status=usurped|archive-date=December 21, 2004|title=Make and Use an Anemometer to measure Wind Speed|last=Koen|first=Joshua|website=www.ciese.org|access-date=2018-04-18}}</ref> ই এটা উলম্ব স্তম্ভ আৰু তিনিটা বা চাৰিটা অৱতল কাপৰে গঠিত এটা যন্ত্ৰ, এনিমোমিটাৰে বায়ুৰ কণিকাৰ অনুভূমিক গতি (বতাহৰ গতি) ধৰি ৰাখে। [[File:FT742-DM_Acoustic_resonance_wind_sensor.jpg|thumb|left|FT742-DM একাউষ্টিক ৰেজোনেন্স উইণ্ড চেন্সৰ, এতিয়া মাউণ্ট ৱাশ্বিংটন মানৱ নিৰীক্ষণ কেন্দ্ৰত বতাহৰ গতি জুখিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা অন্যতম যন্ত্ৰ]] পৰম্পৰাগত কাপ-এণ্ড-ভেন এনিমোমিটাৰৰ দৰে নহয়, আল্ট্ৰাছ’নিক বতাহৰ চেন্সৰৰ কোনো চলন্ত অংশ নাথাকে আৰু সেয়েহে ইয়াক বতাহৰ গতি জুখিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয় যিবোৰ প্ৰয়োগত ৰক্ষণাবেক্ষণ-বিহীন পৰিৱেশনৰ প্ৰয়োজন হয়, যেনে বতাহৰ টাৰ্বাইনৰ ওপৰত। নামটোৱেই কোৱাৰ দৰে আল্ট্ৰাছ’নিক বতাহৰ চেন্সৰে উচ্চ কম্পনাঙ্ক শব্দ ব্যৱহাৰ কৰি বতাহৰ গতি জুখিব পাৰে। আল্ট্ৰাছ’নিক এনিমোমিটাৰত দুটা বা তিনিটাযোৰ শব্দ ট্ৰেন্সমিটাৰ আৰু ৰিচিভাৰ থাকে। প্ৰতিটো ট্ৰেন্সমিটাৰে নিজৰ ৰিচিভাৰলৈ অহৰহ উচ্চ কম্পনাঙ্ক শব্দ বিম কৰে। ভিতৰৰ ইলেক্ট্ৰনিক বৰ্তনীবোৰে শব্দটোৱে প্ৰতিটো ট্ৰেন্সমিটাৰৰপৰা সংশ্লিষ্ট ৰিচিভাৰলৈ যাত্ৰা কৰিবলৈ লোৱা সময় জুখিব পাৰে। বতাহ কেনেকৈ বয় তাৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি কিছুমান শব্দৰ ৰশ্মি আনবোৰতকৈ বেছি প্ৰভাবিত হ’ব, যাৰ ফলত ইয়াৰ গতি লেহেমীয়া হ’ব বা ইয়াৰ গতি অতি সামান্য হ’ব। বৰ্তনীবোৰে ৰশ্মিৰ গতিৰ পাৰ্থক্য জুখিব আৰু সেইটো ব্যৱহাৰ কৰি বতাহ কিমান বেগেৰে বলিছে সেইটো গণনা কৰে।<ref>Chris Woodford. Ultrasonic anemometers. https://www.explainthatstuff.com/anemometers.html</ref> একাউষ্টিক ৰেজোনেন্স উইণ্ড চেন্সৰ হৈছে আল্ট্ৰাছ’নিক চেন্সৰৰ এটা ভিন্নতা। উৰণৰ সময় জোখাৰ পৰিৱৰ্তে শব্দ অনুনাদ চেন্সৰসমূহে উদ্দেশ্যপ্ৰণোদিতভাৱে নিৰ্মিত সৰু গহ্বৰৰ ভিতৰত অনুনাদী শব্দ তৰংগ ব্যৱহাৰ কৰে। গহ্বৰটোত নিৰ্মিত আল্ট্ৰাছ’নিক ট্ৰেন্সডুচাৰৰ এটা এৰে, যিবোৰ আল্ট্ৰাছ’নিক কম্পাঙ্কত পৃথক ষ্টেণ্ডিং-ৱেভ পেটাৰ্ণ সৃষ্টি কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। বতাহ গহ্বৰৰ মাজেৰে পাৰ হৈ যোৱাৰ লগে লগে ঢৌৰ ধৰ্মৰ পৰিৱৰ্তন ঘটে (ফেজ শ্বিফ্ট)। প্ৰতিটো ট্ৰেন্সডুচাৰে গ্ৰহণ কৰা সংকেতসমূহৰ ফেজ শ্বিফ্টৰ পৰিমাণ জুখি, আৰু তাৰ পিছত তথ্যসমূহ গাণিতিকভাৱে প্ৰক্ৰিয়াকৰণ কৰি, চেন্সৰে বতাহৰ গতি আৰু দিশৰ সঠিক অনুভূমিক জোখ প্ৰদান কৰিবলৈ সক্ষম হয়।<ref>Kapartis, Savvas (1999) "Anemometer employing standing wave normal to fluid flow and travelling wave normal to standing wave" {{US Patent|5877416}}</ref> বতাহৰ বেগ জুখিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা আন এটা সঁজুলি হ’ল পিটট টিউবৰ সৈতে সংযুক্ত জিপিএছ।{{cn}}। তৰল প্ৰৱাহৰ বেগৰ সঁজুলি, [[পিটট টিউব]] মূলতঃ বিমানৰ বায়ুৰ বেগ নিৰ্ণয় কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ==গঠনৰ আৰ্হি== *[[বতাহ অভিযান্ত্ৰিকী]] [[File:Anemometer_on_stage_set.JPG|thumb|right|বাহিৰৰ মঞ্চ চেটত এনিমোমিটাৰ, বতাহৰ গতি জুখিবলৈ]] বিশ্বজুৰি গাঁথনি আৰু অট্টালিকাৰ ডিজাইনৰ ক্ষেত্ৰত বতাহৰ গতি এটা সাধাৰণ কাৰক। এটা গঠনৰ ডিজাইনৰ প্ৰয়োজনীয় পাৰ্শ্বীয় শক্তিৰ ক্ষেত্ৰত ই প্ৰায়ে শাসকীয় কাৰক। আমেৰিকাত ডিজাইনত ব্যৱহৃত বতাহৰ গতিবেগক প্ৰায়ে "৩ ছেকেণ্ডৰ ধুমুহা" বুলি কোৱা হয়, যিটো ৩ ছেকেণ্ডৰ ভিতৰত সৰ্বাধিক স্থায়ী ধুমুহা আৰু প্ৰতি বছৰে ৫০জনৰ ভিতৰত ১টা অতিক্ৰম কৰাৰ সম্ভাৱনা থাকে (ASCE 7-05, ASCE 7-16 লৈ আপডেট কৰা হৈছে)।<ref>{{Cite web|url=http://www.koreascience.or.kr/journal/AboutJournal.jsp?kojic=KJKHCF|title=Wind and Structures |website=Korea Science|language=ko|access-date=2018-04-18}}</ref> এই ডিজাইন বতাহৰ গতি আমেৰিকাৰ বেছিভাগ বিল্ডিং ক'ডে গ্ৰহণ কৰে আৰু ই প্ৰায়ে অট্টালিকা আৰু গঠনৰ পাৰ্শ্বীয় ডিজাইন নিয়ন্ত্ৰণ কৰে। কানাডাত ডিজাইনত ৰেফাৰেন্স বতাহৰ চাপ ব্যৱহাৰ কৰা হয় আৰু ইয়াক "গড় ঘণ্টাৰ পিছত ঘণ্টা" বতাহৰ গতিৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি কৰা হয় আৰু প্ৰতি বছৰে ৫০জনৰ ভিতৰত ১জনৰ অতিক্ৰম কৰাৰ সম্ভাৱনা থাকে। ৰেফাৰেন্স বতাহৰ চাপ q গণনা কৰা হয় q = ρv2 / 2 সমীকৰণ ব্যৱহাৰ কৰি, য'ত ρ হৈছে বায়ুৰ ঘনত্ব আৰু v ​​হৈছে বতাহৰ গতি।<ref>NBC 2005 Structural Commentaries – Part 4 of Div. B, Comm. I</ref> ঐতিহাসিকভাৱে বতাহৰ গতিবেগ বিভিন্ন গড় সময়ৰ সৈতে ৰিপৰ্ট কৰা হৈছে (যেনে আটাইতকৈ দ্ৰুত মাইল, ৩ ছেকেণ্ডৰ ধুমুহা, ১ মিনিট, আৰু গড় ঘণ্টাৰ পিছত ঘণ্টা) যিবোৰ ডিজাইনাৰসকলে লক্ষ্য কৰিবলগীয়া হ'ব পাৰে। বতাহৰ গতিক এটা গড় সময়ৰপৰা আন এটালৈ ৰূপান্তৰিত কৰিবলৈ ডাৰ্ষ্ট বক্ৰ বিকশিত কৰা হৈছিল, যিয়ে কিছুসংখ্যক ছেকেণ্ডৰ গড় বতাহৰ সম্ভাৱ্য সৰ্বোচ্চ গতি আৰু এঘণ্টাৰ গড় বতাহৰ গতিৰ মাজৰ সম্পৰ্ক সংজ্ঞায়িত কৰে।<ref>ASCE 7-05 commentary Figure C6-4, ASCE 7-10 C26.5-1</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:বতাহ]] phvjsycnmzuh8qgexpvabld9kq91fs5 604322 604321 2026-05-03T18:33:06Z Pranamikaadhikary 27435 /* জোখ-মাখ */ 604322 wikitext text/x-wiki [[File:Weather Station at Feilding Waste Water Treatment Plant.JPG|thumb|240px|বতাহৰ গতি জুখিবলৈ সাধাৰণতে [[এনিমোমিটাৰ]] ব্যৱহাৰ কৰা হয়।]] [[File:ERA5 global mean wind speed.png|thumb|323x323px|ERA5 ডাটাছেটৰ পৰা ১৯৯১–২০২০ বছৰত গড় হিচাপত মাটিৰ পৰা ১০ মিটাৰ উচ্চতাত বতাহৰ গতিৰ বিশ্বব্যাপী বিতৰণ।]] বতৰ বিজ্ঞানত '''বতাহৰ গতি''' বা বতাহ [[প্ৰবাহৰ গতি]] সাধাৰণতে উষ্ণতাৰ পৰিৱৰ্তনৰ বাবে উচ্চ চাপৰ পৰা নিম্ন চাপলৈ বায়ুৰ গতিৰ ফলত হোৱা মৌলিক বায়ুমণ্ডলীয় পৰিমাণ। বতাহৰ গতি এতিয়া সাধাৰণতে [[এনিমোমিটাৰ]]ৰ সহায়ত জুখিব পাৰি। বতাহৰ গতিবেগে বতৰৰ পূৰ্বাভাস, বিমান আৰু সামুদ্ৰিক কাৰ্য্যকলাপ, নিৰ্মাণ প্ৰকল্প, বহুতো উদ্ভিদ প্ৰজাতিৰ বৃদ্ধি আৰু বিপাকীয় ক্ৰিয়াৰ হাৰত প্ৰভাৱ পেলায় আৰু ইয়াৰ আন অগণন প্ৰভাৱ পৰে।<ref>{{cite book |first=C. Michael |last=Hogan |year=2010 |url=http://www.eoearth.org/article/Abiotic_factor?topic=49461 |entry=Abiotic factor |title=Encyclopedia of Earth |editor1=Emily Monosson |editor2=C. Cleveland |publisher=[[National Council for Science and the Environment]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20130608071757/http://www.eoearth.org/article/Abiotic_factor?topic=49461 |archive-date=2013-06-08 |location=Washington D.C.}}</ref> পৃথিৱীৰ ঘূৰ্ণনৰ বাবে বতাহৰ দিশ সাধাৰণতে আইছ’বাৰৰ প্ৰায় সমান্তৰাল (আৰু আশা কৰা ধৰণে লম্ব নহয়)। ==একক== [[প্ৰতি ছেকেণ্ডত মিটাৰ]] (m/s) হৈছে বেগৰ বাবে SI একক আৰু বতাহৰ গতিৰ প্ৰতিবেদন দিবলৈ বিশ্ব বতৰ বিজ্ঞান সংস্থাই পৰামৰ্শ দিয়া একক, আৰু অন্যান্যৰ লগতে নৰ্ডিক দেশসমূহৰ বতৰৰ পূৰ্বাভাসত ব্যৱহাৰ কৰা একক।<ref>[http://www.whiteweather.com/wd/vind/Windspeed.htm Windspeed | Icelandic Meteorological office] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191107133153/http://www.whiteweather.com/wd/vind/Windspeed.htm |date=2019-11-07 }} "The Icelandic Meteorological Office now uses the SI (Systeme Internationale d'Unites) measurement metres per second (m/s) […] other Nordic meteorological institutes have used this system for years with satisfactory results"</ref> ২০১০ চনৰ পৰা আন্তৰ্জাতিক অসামৰিক বিমান পৰিবহণ সংস্থাই (ICAO) ৰাণৱেৰ কাষ চাপিলে বতাহৰ গতিৰ ৰিপৰ্ট দিবলৈ [[প্ৰতি ছেকেণ্ডত মিটাৰ]] ব্যৱহাৰ কৰাৰ পৰামৰ্শও দিয়ে, যিয়ে তেওঁলোকৰ পূৰ্বৰ পৰামৰ্শৰ ঠাইত [[প্ৰতি ঘণ্টাত কিলোমিটাৰ]] (কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা) ব্যৱহাৰ কৰাৰ পৰামৰ্শ দিয়ে।<ref>[https://aerosavvy.com/wp-content/uploads/2014/08/an05_cons.pdf International Civil Aviation Organization – International Standards and Recommended Practices – Units of Measurement to be Used in Air and Ground Operations – Annex 5 to the Convention on International Civil Aviation]</ref> ঐতিহাসিক কাৰণত আন একক যেনে [[মাইল প্ৰতি ঘণ্টা]] (mph), [[নট]] (kn),<ref>[https://www.thoughtco.com/measuring-wind-speed-in-knots-3444011 Measuring Wind Speed in Knots] "The reason why sea winds are measured in knots at all has to do with maritime tradition"</ref> আৰু [[প্ৰতি ছেকেণ্ডত ফুট]] (ft/s) আদিও কেতিয়াবা বতাহৰ গতি জুখিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ঐতিহাসিকভাৱে বতাহৰ গতিকো [[বিউফৰ্ট স্কেল]] ব্যৱহাৰ কৰি শ্ৰেণীভুক্ত কৰা হৈছে, যিটো সাগৰত বা স্থলভাগত বিশেষভাৱে নিৰ্ধাৰিত বতাহৰ প্ৰভাৱৰ দৃশ্যমান পৰ্যবেক্ষণৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি কৰা হয়। ==বতাহৰ গতিবেগক প্ৰভাৱিত কৰা কাৰক== বতাহৰ গতি কেইবাটাও কাৰক আৰু পৰিস্থিতিৰ দ্বাৰা প্ৰভাৱিত হয়, ই বিভিন্ন স্কেলত (মাইক্ৰ’ৰ পৰা মেক্ৰ’ স্কেললৈকে) কাম কৰে। ইয়াৰ ভিতৰত [[চাপ গ্ৰেডিয়েণ্ট]], [[ৰছবি ৱেভ]], [[জেট ষ্ট্ৰিম]], স্থানীয় বতৰৰ অৱস্থা আদি অন্তৰ্ভুক্ত। বতাহৰ গতি আৰু বতাহৰ দিশৰ মাজতো যোগসূত্ৰ পোৱা যায়, বিশেষকৈ চাপ গ্ৰেডিয়েণ্ট আৰু ভূখণ্ডৰ অৱস্থাৰ সৈতে। চাপ গ্ৰেডিয়েণ্টে বায়ুমণ্ডল বা পৃথিৱীৰ পৃষ্ঠত থকা দুটা বিন্দুৰ মাজত বায়ুৰ চাপৰ পাৰ্থক্য বৰ্ণনা কৰে। বতাহৰ গতিৰ বাবে ই অতি প্ৰয়োজনীয়, কাৰণ চাপৰ পাৰ্থক্য যিমানেই বেছি হ’ব সিমানেই বতাহ দ্ৰুতগতিত বৈ যায় (উচ্চ চাপৰ পৰা নিম্ন চাপলৈ) যাতে তাৰতম্যৰ ভাৰসাম্য ৰক্ষা কৰিব পৰা যায়। চাপ গ্ৰেডিয়েণ্টে ক’ৰিঅ’লিছ প্ৰভাৱ আৰু ঘৰ্ষণৰ সৈতে সংযুক্ত কৰিলে বতাহৰ দিশতো প্ৰভাৱ পেলায়। ৰছবি ৱেভ হৈছে [[ট্ৰপ’স্ফিয়াৰ]]স্তৰত প্ৰবল বতাহ। এইবোৰে বিশ্বব্যাপী কাম কৰে আৰু পশ্চিমৰ পৰা পূবলৈ গতি কৰে (সেয়েহে ইয়াক [[পশ্চিমা বতাহ]] বুলি জনা যায়)। ৰছবি ৱেভবোৰ নিজেই নিম্ন ট্ৰ’প’স্ফিয়াৰত অনুভৱ কৰা বতাহৰ গতিতকৈ বেলেগ। স্থানীয় বতৰৰ পৰিস্থিতিয়ে বতাহৰ গতিক প্ৰভাৱিত কৰাত মূল ভূমিকা পালন কৰে, কিয়নো অদ্ভুত বতৰ হিচাপে হাৰিকেন, বাৰিষা আৰু ঘূৰ্ণীবতাহৰ সৃষ্টিয়ে বতাহৰ প্ৰবাহৰ বেগত ভয়ংকৰভাৱে প্ৰভাৱিত কৰিব পাৰে।{{cn}} ==সৰ্বোচ্চ গতি== ===নন-টৰ্নেডিক=== টৰ্নেডোৰ সৈতে সম্পৰ্ক নোহোৱা আটাইতকৈ দ্ৰুত বতাহৰ গতি ১৯৯৬ চনৰ ১০ এপ্ৰিলত ক্ৰান্তীয় [[ঘূৰ্ণীবতাহ অলিভিয়া]] পাৰ হোৱাৰ সময়ত: অষ্ট্ৰেলিয়াৰ বেৰ' দ্বীপৰ এটা স্বয়ংক্ৰিয় বতৰ কেন্দ্ৰত সৰ্বোচ্চ বতাহৰ গতিবেগ ১১৩.৩ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ড (৪০৮ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ২৫৩ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা; ২২০.২ কিলোমিটাৰ; ৩৭২ ফুট/ছেকেণ্ড) পঞ্জীয়ন কৰা হৈছে<ref name="courtney"/><ref>{{cite web|url=https://public-old.wmo.int/en/media/news/new-world-record-wind-gust|archive-url=https://web.archive.org/web/20231218171508/https://public-old.wmo.int/en/media/news/new-world-record-wind-gust|url-status=dead|archive-date=December 18, 2023|publisher=World Meteorological Association|title=World record wind gust|date=5 November 2015 |access-date=12 February 2017}}</ref> ডব্লিউ এম অ’ৰ মূল্যায়ন পেনেলে বতাহৰ ধুমুহাৰ মূল্যায়ন কৰি এনিমোমিটাৰটো যান্ত্ৰিকভাৱে সুস্থ আৰু ধুমুহা পৰিসংখ্যাগত সম্ভাৱনাৰ ভিতৰত থকা বুলি জানিব পাৰি ২০১০ চনত এই জোখ-মাখৰ অনুমোদন জনায়। এনিমোমিটাৰটো মাটিৰপৰা ১০ মিটাৰ ওপৰত (আৰু এইদৰে সমুদ্ৰপৃষ্ঠৰপৰা ৬৪ মিটাৰ) স্থাপন কৰা হৈছিল। ঘূৰ্ণীবতাহৰ সময়ত ৮৩ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ডতকৈ অধিক (৩০০ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ১৯০ মাইল প্ৰতি ঘণ্টাত; ১৬১ কিলোমিটাৰ; ২৭০ ফুট/ছেকেণ্ড) কেইবাটাও প্ৰচণ্ড ধুমুহা ৰেকৰ্ড কৰা হৈছিল, যাৰ সৰ্বোচ্চ ৫ মিনিটৰ গড় গতি আছিল ৪৯ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ড (১৮০ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ১১০ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা; ৯৫ কিলোমিটাৰ; ১৬০ ফুট/ছেকেণ্ড); প্ৰচণ্ড ধুমুহাৰ কাৰক আছিল গড় বতাহৰ গতিৰ ২.২৭–২.৭৫ গুণ। ধুমুহাৰ আৰ্হি আৰু স্কেলৰপৰা অনুমান কৰিব পাৰি যে ঘূৰ্ণীবতাহৰ ইতিমধ্যে শক্তিশালী [[চাকনৈয়া (ঘূৰ্ণীবতাহ)]]ত এটা মেছ'ভৰ্টেক্স নিহিত হৈ আছিল।<ref name="courtney">{{cite web|url=http://www.bom.gov.au/amoj/docs/2012/courtney_hres.pdf|title=Documentation and verification of the world extreme wind gust record: 113.3 m s–1 on Barrow Island, Australia, during passage of tropical cyclone Olivia|publisher=Australian Meteorological and Oceanographic Journal}}</ref> পৃথিৱীৰ পৃষ্ঠৰপৰা উচ্চতা যিয়েই নহওক কিয় জুখি উলিওৱা দ্বিতীয় আৰু তৃতীয় সৰ্বোচ্চ অটৰ্নেডিক বতাহৰ ধুমুহা ২০২৫ চনত [[মেলিছা হাৰিকেন]] আৰু ২০১০ চনত [[মেগি আমফান]]ৰপৰা হৈছিল, যাৰ সৰ্বোচ্চ জুখিব পৰা বতাহৰ গতি ক্ৰমে ২৫২ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা (৪০৬ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা) আৰু ২৪৮ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা (৩৯৯ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা) আছিল।<ref>{{Cite web |last=Bartels |first=Meghan |title=Hurricane Melissa’s 252-mph Gust Sets New Wind Record |url=https://www.scientificamerican.com/article/hurricane-melissas-252-mph-gust-sets-new-wind-record/ |access-date=2026-01-18 |website=Scientific American |language=en}}</ref> বৰ্তমানৰ হিচাপত(?) সমুদ্ৰপৃষ্ঠৰপৰা মাউণ্ট ৱাশ্বিংটন (নিউ হামচায়াৰ) মানৱ নিৰীক্ষণ কেন্দ্ৰত আনুষ্ঠানিকভাৱে ৰেকৰ্ড কৰা দ্বিতীয় সৰ্বোচ্চ পৃষ্ঠীয় বতাহৰ গতি ১০৩.২৬৬ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ড (৩৭১.৭৬ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ২৩১.০০ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা; ২০০.৭৩৩ কিলোমিটাৰ; ৩৩৮.৮০ ফুট/ছেকেণ্ড)। ১৯৩৪ চনৰ ১২ এপ্ৰিলত আমেৰিকাত গৰম তাঁৰৰ এনিমোমিটাৰ ব্যৱহাৰ কৰি। মাউণ্ট ৱাশ্বিংটনত ব্যৱহাৰৰ বাবে বিশেষভাৱে ডিজাইন কৰা এই এনিমোমিটাৰটো পিছলৈ আমেৰিকাৰ ৰাষ্ট্ৰীয় বতৰ ব্যুৰোৱে পৰীক্ষা কৰি সঠিক বুলি নিশ্চিত কৰে।<ref>{{cite web|url=http://www.mountwashington.org/about/visitor/recordwind.php|access-date=26 January 2010|title=The story of the world record wind|publisher=Mount Washington Observatory|archive-date=5 May 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120505114722/http://www.mountwashington.org/about/visitor/recordwind.php|url-status=dead}}</ref> ===টৰ্নেডিক=== কিছুমান বায়ুমণ্ডলীয় পৰিঘটনাৰ ভিতৰত বতাহৰ গতিবেগ (যেনে [[ঘূৰ্ণীবতাহ]])ৰ এই মানসমূহ বহু পৰিমাণে অতিক্ৰম কৰিব পাৰে কিন্তু কেতিয়াও সঠিকভাৱে জুখিব পৰা হোৱা নাই। এই টৰ্নেডিক বতাহবোৰ প্ৰত্যক্ষভাৱে জুখিব পৰাটো খুব কমেইহে হয়, কিয়নো হিংস্ৰ বতাহে যন্ত্ৰবোৰ ধ্বংস কৰি পেলাব। গতি অনুমান কৰাৰ এটা পদ্ধতি হ'ল ডপলাৰ অন হুইল বা মোবাইল ডপলাৰ বতৰ ৰাডাৰ ব্যৱহাৰ কৰি দূৰৈৰ পৰা বতাহৰ গতি জুখিব লাগে।<ref>{{cite news|title=Massive Okla. tornado had windspeed up to 200 mph|url=http://www.cbsnews.com/news/massive-okla-tornado-had-windspeed-up-to-200-mph/|access-date=17 May 2014|newspaper=CBS News|date=20 May 2013}}</ref> এই পদ্ধতি ব্যৱহাৰ কৰি ওকলাহোমা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ মালিকানাধীন আৰু পৰিচালিত এটা মোবাইল ৰাডাৰে (RaXPol) ২০১৩ চনৰ এল ৰেনো টৰ্নেডোৰ ভিতৰত প্ৰতি ছেকেণ্ডত ১৫০ মিটাৰ (৩৪০ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা; ৫৪০ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা) পৰ্যন্ত বতাহৰ ৰেকৰ্ড কৰে, যিটো ইতিহাসত ৰাডাৰে পৰ্যবেক্ষণ কৰা আটাইতকৈ দ্ৰুত বতাহৰ চিহ্নিত কৰে।<ref name="2024RadarPaper">{{cite journal |last1=Lyza |first1=Anthony W. |last2=Flournoy |first2=Matthew D. |last3=Alford |first3=A. Addison |title=Comparison of Tornado Damage Characteristics to Low-Altitude WSR-88D Radar Observations and Implications for Tornado Intensity Estimation |journal=[[Monthly Weather Review]] |date=19 March 2024 |volume=152 |issue=8 |page=1689 |doi=10.1175/MWR-D-23-0242.1 |url=https://journals.ametsoc.org/view/journals/mwre/aop/MWR-D-23-0242.1/MWR-D-23-0242.1.xml |access-date=19 March 2024 |publisher=[[National Oceanic and Atmospheric Administration]] and [[University of Oklahoma]] via the [[American Meteorological Society]]|bibcode=2024MWRv..152.1689L }}</ref> ১৯৯৯ চনত ৩ মে'ত ওকলাহোমাত হোৱা ব্ৰীজ ক্ৰিক–মূৰ টৰ্নেডোৰ সময়ত এটা ভ্ৰাম্যমাণ ৰাডাৰে ১৩৫ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ড (৪৯০ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ৩০০ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা; ২৬২ কিলোমিটাৰ; ৪৪০ ফুট/ছেকেণ্ড) পৰ্যন্ত বতাহ জুখিছিল,<ref>{{cite web|url=http://www.spc.noaa.gov/faq/tornado/#History|title=Historical Tornadoes|publisher=National Weather Service}}</ref> যদিও আন এটা সংখ্যা আছিল ১৪২ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ড (৫১০ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ৩২০ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা; ২৭৬ কিলোমিটাৰ; ৪৭০ ফুট/ছেকেণ্ড) একেটা টৰ্নেডোৰ বাবেও উদ্ধৃত কৰা হৈছে।<ref name=worldrecordacademy>{{cite news|title=Highest surface wind speed-Tropical Cyclone Olivia sets world record|url=http://www.worldrecordacademy.com/weather/highest_surface_wind_speed_Tropical_Cyclone_Olivia_sets_world_record_101519.htm|access-date=17 May 2014|newspaper=World Record Academy|date=26 January 2010}}</ref> চেণ্টাৰ ফৰ ছিভিয়াৰ ৱেদাৰ ৰিচাৰ্চে সেই জোখৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা আন এটা সংখ্যা হ'ল ১৩৫ ± ৯ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ড (৪৮৬ ± ৩২ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ৩০২ ± ২০ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা; ২৬২ ± ১৭ কিলোমিটাৰ; ৪৪৩ ± ৩০ ফুট/ছেকেণ্ড)।<ref>{{cite web|last=Wurman|first=Joshua|author-link=Joshua Wurman|title=Doppler On Wheels|publisher=Center for Severe Weather Research|year=2007|url=http://www.cswr.org/dow/DOW.htm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110719102124/http://www.cswr.org/dow/DOW.htm|archive-date=2011-07-19}}</ref> কিন্তু [[বতৰ ৰাডাৰ|ডপলাৰ বতৰ ৰাডাৰ]]ৰ দ্বাৰা জুখিব পৰা গতিক চৰকাৰী অভিলেখ বুলি গণ্য কৰা নহয়।<ref name=worldrecordacademy/> ===অন্য গ্ৰহত=== বহিঃগ্ৰহত বতাহৰ গতি বহু বেছি হ’ব পাৰে। ৱাৰউইক বিশ্ববিদ্যালয়ৰ বিজ্ঞানীসকলে ২০১৫ চনত নিৰ্ণয় কৰিছিল যে HD 189733b ৰ বতাহ প্ৰতি ছেকেণ্ডত ২,৪০০ মিটাৰ (৮,৬০০ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ৪,৭০০ কিলোমিটাৰ)। বিশ্ববিদ্যালয়খনে এক প্ৰেছ বিজ্ঞপ্তিযোগে ঘোষণা কৰে যে HD 189733b ৰ বতাহৰ গতি জুখিব পৰা পদ্ধতিসমূহ পৃথিৱীৰ দৰে বহিঃগ্ৰহত বতাহৰ গতি জুখিব পৰা যাব।<ref>{{Cite web|title=5400mph winds discovered hurtling around planet outside solar system|url=https://warwick.ac.uk/newsandevents/pressreleases/5400mph_winds_discovered/|access-date=2020-08-08|website=warwick.ac.uk}}</ref> ==জোখ-মাখ== *মূল প্ৰবন্ধ: [[এনিমোমিটাৰ]] [[File:Anemometer-Animation.gif|thumb|আধুনিক যুগত এনিমোমিটাৰ বতাহৰ গতি ধৰি ৰাখিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল]] বতাহৰ গতি জুখিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা সঁজুলিসমূহৰ ভিতৰত এনিমোমিটাৰ হৈছে অন্যতম।<ref>{{Cite web|url=http://www.ciese.org/curriculum/weatherproj2/en/docs/anemometer.shtml|archive-url=https://web.archive.org/web/20041221054444/http://ciese.org/curriculum/weatherproj2/en/docs/anemometer.shtml|url-status=usurped|archive-date=December 21, 2004|title=Make and Use an Anemometer to measure Wind Speed|last=Koen|first=Joshua|website=www.ciese.org|access-date=2018-04-18}}</ref> ই এটা উলম্ব স্তম্ভ আৰু তিনিটা বা চাৰিটা অৱতল কাপৰে গঠিত এটা যন্ত্ৰ, এনিমোমিটাৰে বায়ুৰ কণিকাৰ অনুভূমিক গতি (বতাহৰ গতি) ধৰি ৰাখে। [[File:FT742-DM_Acoustic_resonance_wind_sensor.jpg|thumb|left|FT742-DM একাউষ্টিক ৰেজোনেন্স উইণ্ড চেন্সৰ, এতিয়া মাউণ্ট ৱাশ্বিংটন মানৱ নিৰীক্ষণ কেন্দ্ৰত বতাহৰ গতি জুখিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা অন্যতম যন্ত্ৰ]] পৰম্পৰাগত কাপ-এণ্ড-ভেন এনিমোমিটাৰৰ দৰে নহয়, আল্ট্ৰাছ’নিক বতাহৰ চেন্সৰৰ কোনো চলন্ত অংশ নাথাকে আৰু সেয়েহে ইয়াক বতাহৰ গতি জুখিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয় যিবোৰ প্ৰয়োগত ৰক্ষণাবেক্ষণ-বিহীন পৰিৱেশনৰ প্ৰয়োজন হয়, যেনে বতাহৰ টাৰ্বাইনৰ ওপৰত। নামটোৱেই কোৱাৰ দৰে আল্ট্ৰাছ’নিক বতাহৰ চেন্সৰে উচ্চ কম্পনাঙ্ক শব্দ ব্যৱহাৰ কৰি বতাহৰ গতি জুখিব পাৰে। আল্ট্ৰাছ’নিক এনিমোমিটাৰত দুটা বা তিনিযোৰ শব্দ ট্ৰেন্সমিটাৰ আৰু ৰিচিভাৰ থাকে। প্ৰতিটো ট্ৰেন্সমিটাৰে নিজৰ ৰিচিভাৰলৈ অহৰহ উচ্চ কম্পনাঙ্ক শব্দ বিম কৰে। ভিতৰৰ ইলেক্ট্ৰনিক বৰ্তনীবোৰে শব্দটোৱে প্ৰতিটো ট্ৰেন্সমিটাৰৰপৰা সংশ্লিষ্ট ৰিচিভাৰলৈ যাত্ৰা কৰিবলৈ লোৱা সময় জুখিব পাৰে। বতাহ কেনেকৈ বয় তাৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি কিছুমান শব্দৰ ৰশ্মি আনবোৰতকৈ বেছি প্ৰভাবিত হ’ব, যাৰ ফলত ইয়াৰ গতি লেহেমীয়া হ’ব বা ইয়াৰ গতি অতি সামান্য হ’ব। বৰ্তনীবোৰে ৰশ্মিৰ গতিৰ পাৰ্থক্য জুখিব আৰু সেইটো ব্যৱহাৰ কৰি বতাহ কিমান বেগেৰে বলিছে সেইটো গণনা কৰে।<ref>Chris Woodford. Ultrasonic anemometers. https://www.explainthatstuff.com/anemometers.html</ref> একাউষ্টিক ৰেজোনেন্স উইণ্ড চেন্সৰ হৈছে আল্ট্ৰাছ’নিক চেন্সৰৰ এটা ভিন্নতা। উৰণৰ সময় জোখাৰ পৰিৱৰ্তে শব্দ অনুনাদ চেন্সৰসমূহে উদ্দেশ্যপ্ৰণোদিতভাৱে নিৰ্মিত সৰু গহ্বৰৰ ভিতৰত অনুনাদী শব্দ তৰংগ ব্যৱহাৰ কৰে। গহ্বৰটোত নিৰ্মিত আল্ট্ৰাছ’নিক ট্ৰেন্সডুচাৰৰ এটা এৰে, যিবোৰ আল্ট্ৰাছ’নিক কম্পাঙ্কত পৃথক ষ্টেণ্ডিং-ৱেভ পেটাৰ্ণ সৃষ্টি কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। বতাহ গহ্বৰৰ মাজেৰে পাৰ হৈ যোৱাৰ লগে লগে ঢৌৰ ধৰ্মৰ পৰিৱৰ্তন ঘটে (ফেজ শ্বিফ্ট)। প্ৰতিটো ট্ৰেন্সডুচাৰে গ্ৰহণ কৰা সংকেতসমূহৰ ফেজ শ্বিফ্টৰ পৰিমাণ জুখি, আৰু তাৰ পিছত তথ্যসমূহ গাণিতিকভাৱে প্ৰক্ৰিয়াকৰণ কৰি, চেন্সৰে বতাহৰ গতি আৰু দিশৰ সঠিক অনুভূমিক জোখ প্ৰদান কৰিবলৈ সক্ষম হয়।<ref>Kapartis, Savvas (1999) "Anemometer employing standing wave normal to fluid flow and travelling wave normal to standing wave" {{US Patent|5877416}}</ref> বতাহৰ বেগ জুখিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা আন এটা সঁজুলি হ’ল পিটট টিউবৰ সৈতে সংযুক্ত জিপিএছ।{{cn}}। তৰল প্ৰৱাহৰ বেগৰ সঁজুলি, [[পিটট টিউব]] মূলতঃ বিমানৰ বায়ুৰ বেগ নিৰ্ণয় কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ==গঠনৰ আৰ্হি== *[[বতাহ অভিযান্ত্ৰিকী]] [[File:Anemometer_on_stage_set.JPG|thumb|right|বাহিৰৰ মঞ্চ চেটত এনিমোমিটাৰ, বতাহৰ গতি জুখিবলৈ]] বিশ্বজুৰি গাঁথনি আৰু অট্টালিকাৰ ডিজাইনৰ ক্ষেত্ৰত বতাহৰ গতি এটা সাধাৰণ কাৰক। এটা গঠনৰ ডিজাইনৰ প্ৰয়োজনীয় পাৰ্শ্বীয় শক্তিৰ ক্ষেত্ৰত ই প্ৰায়ে শাসকীয় কাৰক। আমেৰিকাত ডিজাইনত ব্যৱহৃত বতাহৰ গতিবেগক প্ৰায়ে "৩ ছেকেণ্ডৰ ধুমুহা" বুলি কোৱা হয়, যিটো ৩ ছেকেণ্ডৰ ভিতৰত সৰ্বাধিক স্থায়ী ধুমুহা আৰু প্ৰতি বছৰে ৫০জনৰ ভিতৰত ১টা অতিক্ৰম কৰাৰ সম্ভাৱনা থাকে (ASCE 7-05, ASCE 7-16 লৈ আপডেট কৰা হৈছে)।<ref>{{Cite web|url=http://www.koreascience.or.kr/journal/AboutJournal.jsp?kojic=KJKHCF|title=Wind and Structures |website=Korea Science|language=ko|access-date=2018-04-18}}</ref> এই ডিজাইন বতাহৰ গতি আমেৰিকাৰ বেছিভাগ বিল্ডিং ক'ডে গ্ৰহণ কৰে আৰু ই প্ৰায়ে অট্টালিকা আৰু গঠনৰ পাৰ্শ্বীয় ডিজাইন নিয়ন্ত্ৰণ কৰে। কানাডাত ডিজাইনত ৰেফাৰেন্স বতাহৰ চাপ ব্যৱহাৰ কৰা হয় আৰু ইয়াক "গড় ঘণ্টাৰ পিছত ঘণ্টা" বতাহৰ গতিৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি কৰা হয় আৰু প্ৰতি বছৰে ৫০জনৰ ভিতৰত ১জনৰ অতিক্ৰম কৰাৰ সম্ভাৱনা থাকে। ৰেফাৰেন্স বতাহৰ চাপ q গণনা কৰা হয় q = ρv2 / 2 সমীকৰণ ব্যৱহাৰ কৰি, য'ত ρ হৈছে বায়ুৰ ঘনত্ব আৰু v ​​হৈছে বতাহৰ গতি।<ref>NBC 2005 Structural Commentaries – Part 4 of Div. B, Comm. I</ref> ঐতিহাসিকভাৱে বতাহৰ গতিবেগ বিভিন্ন গড় সময়ৰ সৈতে ৰিপৰ্ট কৰা হৈছে (যেনে আটাইতকৈ দ্ৰুত মাইল, ৩ ছেকেণ্ডৰ ধুমুহা, ১ মিনিট, আৰু গড় ঘণ্টাৰ পিছত ঘণ্টা) যিবোৰ ডিজাইনাৰসকলে লক্ষ্য কৰিবলগীয়া হ'ব পাৰে। বতাহৰ গতিক এটা গড় সময়ৰপৰা আন এটালৈ ৰূপান্তৰিত কৰিবলৈ ডাৰ্ষ্ট বক্ৰ বিকশিত কৰা হৈছিল, যিয়ে কিছুসংখ্যক ছেকেণ্ডৰ গড় বতাহৰ সম্ভাৱ্য সৰ্বোচ্চ গতি আৰু এঘণ্টাৰ গড় বতাহৰ গতিৰ মাজৰ সম্পৰ্ক সংজ্ঞায়িত কৰে।<ref>ASCE 7-05 commentary Figure C6-4, ASCE 7-10 C26.5-1</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:বতাহ]] rza098zc5tsu46h1dix2r7fns6dr8rh 0 136785 604366 2026-05-04T02:04:15Z AjayDas 12623 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 604366 wikitext text/x-wiki '''সমজিলা''' ({{lang-en|Co-Districts}}) ভাৰতৰ [[অসম]] ৰাজ্যৰ প্ৰশাসনিক বিকেন্দ্ৰিকৃত একক। শাসন-ব্যৱস্থাক অধিক কাৰ্যক্ষম কৰা আৰু প্ৰয়োজনীয় ৰাজহুৱা সেৱাসমূহ জনসাধাৰণৰ ওচৰলৈ সহজে প্ৰদান কৰিবলৈ সমজিলাসমূহ গঠন কৰা হৈছে।<ref name="assamtribune">{{cite news |last=Staff Reporter |date=2025-08-12 |title=49 & counting: Eight new co-districts open in Assam, two more on August 13 |work=The Assam Tribune |url= https://assamtribune.com/amp/assam/49-counting-eight-new-co-districts-open-in-assam-two-more-on-august-13-1588099 |access-date=2026-05-03}}</ref> এই এককসমূহ জিলা স্তৰৰ তলৰ প্ৰশাসনিক বিভাগ হিচাপে কাৰ্য কৰে। এগৰাকী সমজিলা আয়ুক্তয়ে সমজিলা পৰিচলনা কৰে।<ref name="indiatodayne">{{cite news |date=2024-09-30 |title=Assam: 39 sub-districts to become operational from October 4 |work=India Today NE |url= https://www.indiatodayne.in/amp/assam/story/assam-39-sub-districts-to-become-operational-from-october-4-1100032-2024-09-30 |access-date=2026-05-03}}</ref> বৰ্তমান অসমত মুঠ সমজিলাৰ সংখ্যা ৪৯ টা।<ref>{{cite web |title=List of co-districts of Assam |url=https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_co-districts_of_Assam |access-date=2026-05-04}}</ref> == ইতিহাস == অসমে ভাৰতৰ ভিতৰত প্ৰথম ৰাজ্য হিচাপে এই বিকেন্দ্ৰিকৃত প্ৰশাসনিক ব্যৱস্থা প্ৰৱৰ্তন কৰিছে।<ref name="shillongtimes">{{cite news |date=2025-05-14 |title=10 new Assam co-districts to be functional from Aug 15 |work=The Shillong Times |url= https://theshillongtimes.com/2025/05/14/10-new-assam-co-districts-to-be-functional-from-aug-15/ |access-date=2026-05-03}}</ref> এই ব্যৱস্থা দুটা পৰ্যায়ত ৰূপায়ণ কৰা হৈছিল— === পৰ্যায় I === ২০২৪ চনৰ ৪ আৰু ৫ অক্টোবৰ তাৰিখে [[অসম চৰকাৰ|অসম চৰকাৰে]] ২১খন জিলাত ৩৯টা সমজিলা কাৰ্যকৰী কৰে।<ref name="syllad">{{cite web |date=2024-10-04 |title=Assam launches 21 co-districts, leading the way in administrative reform |url= https://www.syllad.com/assam-launches-21-co-districts-leading-the-way-in-administrative-reform/ |work=Syllad |access-date=2026-05-03}}</ref> === পৰ্যায় II === ২০২৫ চনৰ আগষ্ট মাহত আৰু ১০টা নতুন সমজিলা উদ্বোধন কৰা হয়। যাৰ ফলত মুঠ সমজিলাৰ সংখ্যা ৪৯লৈ বৃদ্ধি পায়।<ref name="thehindu">{{cite news |date=2025-08-12 |title=Assam to have 10 new co-districts |work=The Hindu |url= https://www.thehindu.com/news/national/assam/assam-to-have-10-new-co-districts/article69923263.ece/amp/ |access-date=2026-05-03}}</ref> == কাৰ্যসমূহ == কো-জিলাসমূহে স্থানীয় স্তৰত বিভিন্ন গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰশাসনিক আৰু ৰাজহুৱা সেৱা প্ৰদান কৰে— * ভূমি ৰাজহ প্ৰশাসন * প্ৰমাণ-পত্ৰ (যেনে জাতি, আয় আৰু বাসস্থান) জাৰি কৰা * ৰাজহুৱা বিতৰণ ব্যৱস্থাৰ নিয়ন্ত্ৰণ * কাৰ্যবাহী দণ্ডাধিকাৰী ক্ষমতাৰ প্ৰয়োগ * দুৰ্যোগ ব্যৱস্থাপনা (বান সাহায্য আৰু অগ্নিকাণ্ড ক্ষতিপূৰণ) == কো-জিলাসমূহৰ তালিকা == তলত অসমৰ ৪৯টা কো-জিলাৰ তালিকা দিয়া হৈছে— {| class="wikitable sortable" ! ক্ৰমিক নং ! মূল জিলা ! কো-জিলা ! মুখ্য কাৰ্যালয় |- | 1 || rowspan="2" | [[ধুবুৰী জিলা]] || বিলাসীপাৰা || বিলাসীপাৰা |- | 2 || গোলকগঞ্জ || গোলকগঞ্জ |- | 3 || [[বঙাইগাঁও জিলা]] || অভয়াপুৰী || অভয়াপুৰী |- | 4 || rowspan="3" | [[কামৰূপ জিলা]] || ৰঙিয়া || ৰঙিয়া |- | 5 || বকো–ছয়গাঁও || বকো |- | 6 || পলাশবাৰী || মিৰ্জা |- | 7 || rowspan="2" | [[নগাঁও জিলা]] || কলিয়াবৰ || কলিয়াবৰ |- | 8 || ৰাহা || ৰাহা |- | 9 || rowspan="2" | [[বিশ্বনাথ জিলা]] || গহপুৰ || গহপুৰ |- | 10 || বিহালী || বিহালী |- | 11 || [[লখিমপুৰ জিলা]] || ঢকুৱাখানা || ঢকুৱাখানা |- | 12 || [[ধেমাজি জিলা]] || জোনাই || জোনাই |- | 13 || rowspan="5" | [[তিনিচুকীয়া জিলা]] || মাৰ্ঘেৰিটা || মাৰ্ঘেৰিটা |- | 14 || শদিয়া || শদিয়া |- | 15 || ডুমডুমা || ডুমডুমা |- | 16 || মাকুম || মাকুম |- | 17 || ডিগবৈ || পানবাৰী পথ |- | 18 || rowspan="2" | [[শিৱসাগৰ জিলা]] || নাজিৰা || নাজিৰা |- | 19 || ডিমৌ || ডিমৌ |- | 20 || rowspan="3" | [[যোৰহাট জিলা]] || তিতাবৰ || তিতাবৰ |- | 21 || মৰিয়নী || শুকানজনীয়া |- | 22 || টিয়ক || কেন্দুগুৰি |- | 23 || rowspan="3" | [[গোলাঘাট জিলা]] || বোকাখাট || বোকাখাট |- | 24 || সৰুপথাৰ || ধনশিৰি |- | 25 || দেৰগাঁও || দেৰগাঁও |- | 26 || rowspan="2" | [[কাছাৰ জিলা]] || লক্ষিপুৰ || লক্ষিপুৰ |- | 27 || ধলাই || ধলাই বজাৰ |- | 28 || rowspan="2" | [[গোৱালপাৰা জিলা]] || গোৱালপাৰা পশ্চিম || আগিয়া |- | 29 || দুধনৈ || দুধনৈ |- | 30 || rowspan="4" | [[কামৰূপ মহানগৰ জিলা]] || দিছপুৰ || দিছপুৰ |- | 31 || ডিমৰীয়া || সোণাপুৰ |- | 32 || নতুন গুৱাহাটী || হেঙৰাবাৰী |- | 33 || জালুকবাৰী || জালুকবাৰী |- | 34 || rowspan="2" | [[দৰং জিলা]] || ছিপাঝাৰ || ছিপাঝাৰ |- | 35 || দলগাঁও || দলগাঁও |- | 36 || rowspan="2" | [[মৰিগাঁও জিলা]] || জাগীৰোড || জাগী ভকত গাঁও |- | 37 || লাহৰিঘাট || লাহৰিঘাট |- | 38 || [[হোজাই জিলা]] || লামডিং || বামুণগাঁও |- | 39 || rowspan="4" | [[শোণিতপুৰ জিলা]] || ঢেকিয়াজুলি || ঢেকিয়াজুলি |- | 40 || নাদুৱাৰ || কুসুমতোলা |- | 41 || বৰছলা || ঠেলামৰা |- | 42 || ৰঙাপৰা || ৰঙাপৰা |- | 43 || rowspan="4" | [[ডিব্ৰুগড় জিলা]] || খোৱাং || খোৱাং |- | 44 || দুলীয়াজান || দুলীয়াজান |- | 45 || টিংখাং || টিংখাং |- | 46 || নাহৰকটীয়া || নাহৰকটীয়া |- | 47 || [[চৰাইদেউ জিলা]] || মাহমৰা || মৰাণহাট |- | 48 || rowspan="2" | [[Karimganj district|কৰিমগঞ্জ জিলা]] || পথাৰকান্দি || পথাৰকান্দি |- | 49 || ৰামকৃষ্ণ নগৰ || ৰামকৃষ্ণ নগৰ |} == লগতে চাওক == * [[অসমৰ জিলাসমূহ]] == References == {{Reflist}} dqt97vurggx7kpqsss0zv2nielceoo5 604367 604366 2026-05-04T02:15:43Z AjayDas 12623 /* References */ 604367 wikitext text/x-wiki '''সমজিলা''' ({{lang-en|Co-Districts}}) ভাৰতৰ [[অসম]] ৰাজ্যৰ প্ৰশাসনিক বিকেন্দ্ৰিকৃত একক। শাসন-ব্যৱস্থাক অধিক কাৰ্যক্ষম কৰা আৰু প্ৰয়োজনীয় ৰাজহুৱা সেৱাসমূহ জনসাধাৰণৰ ওচৰলৈ সহজে প্ৰদান কৰিবলৈ সমজিলাসমূহ গঠন কৰা হৈছে।<ref name="assamtribune">{{cite news |last=Staff Reporter |date=2025-08-12 |title=49 & counting: Eight new co-districts open in Assam, two more on August 13 |work=The Assam Tribune |url= https://assamtribune.com/amp/assam/49-counting-eight-new-co-districts-open-in-assam-two-more-on-august-13-1588099 |access-date=2026-05-03}}</ref> এই এককসমূহ জিলা স্তৰৰ তলৰ প্ৰশাসনিক বিভাগ হিচাপে কাৰ্য কৰে। এগৰাকী সমজিলা আয়ুক্তয়ে সমজিলা পৰিচলনা কৰে।<ref name="indiatodayne">{{cite news |date=2024-09-30 |title=Assam: 39 sub-districts to become operational from October 4 |work=India Today NE |url= https://www.indiatodayne.in/amp/assam/story/assam-39-sub-districts-to-become-operational-from-october-4-1100032-2024-09-30 |access-date=2026-05-03}}</ref> বৰ্তমান অসমত মুঠ সমজিলাৰ সংখ্যা ৪৯ টা।<ref>{{cite web |title=List of co-districts of Assam |url=https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_co-districts_of_Assam |access-date=2026-05-04}}</ref> == ইতিহাস == অসমে ভাৰতৰ ভিতৰত প্ৰথম ৰাজ্য হিচাপে এই বিকেন্দ্ৰিকৃত প্ৰশাসনিক ব্যৱস্থা প্ৰৱৰ্তন কৰিছে।<ref name="shillongtimes">{{cite news |date=2025-05-14 |title=10 new Assam co-districts to be functional from Aug 15 |work=The Shillong Times |url= https://theshillongtimes.com/2025/05/14/10-new-assam-co-districts-to-be-functional-from-aug-15/ |access-date=2026-05-03}}</ref> এই ব্যৱস্থা দুটা পৰ্যায়ত ৰূপায়ণ কৰা হৈছিল— === পৰ্যায় I === ২০২৪ চনৰ ৪ আৰু ৫ অক্টোবৰ তাৰিখে [[অসম চৰকাৰ|অসম চৰকাৰে]] ২১খন জিলাত ৩৯টা সমজিলা কাৰ্যকৰী কৰে।<ref name="syllad">{{cite web |date=2024-10-04 |title=Assam launches 21 co-districts, leading the way in administrative reform |url= https://www.syllad.com/assam-launches-21-co-districts-leading-the-way-in-administrative-reform/ |work=Syllad |access-date=2026-05-03}}</ref> === পৰ্যায় II === ২০২৫ চনৰ আগষ্ট মাহত আৰু ১০টা নতুন সমজিলা উদ্বোধন কৰা হয়। যাৰ ফলত মুঠ সমজিলাৰ সংখ্যা ৪৯লৈ বৃদ্ধি পায়।<ref name="thehindu">{{cite news |date=2025-08-12 |title=Assam to have 10 new co-districts |work=The Hindu |url= https://www.thehindu.com/news/national/assam/assam-to-have-10-new-co-districts/article69923263.ece/amp/ |access-date=2026-05-03}}</ref> == কাৰ্যসমূহ == কো-জিলাসমূহে স্থানীয় স্তৰত বিভিন্ন গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰশাসনিক আৰু ৰাজহুৱা সেৱা প্ৰদান কৰে— * ভূমি ৰাজহ প্ৰশাসন * প্ৰমাণ-পত্ৰ (যেনে জাতি, আয় আৰু বাসস্থান) জাৰি কৰা * ৰাজহুৱা বিতৰণ ব্যৱস্থাৰ নিয়ন্ত্ৰণ * কাৰ্যবাহী দণ্ডাধিকাৰী ক্ষমতাৰ প্ৰয়োগ * দুৰ্যোগ ব্যৱস্থাপনা (বান সাহায্য আৰু অগ্নিকাণ্ড ক্ষতিপূৰণ) == কো-জিলাসমূহৰ তালিকা == তলত অসমৰ ৪৯টা কো-জিলাৰ তালিকা দিয়া হৈছে— {| class="wikitable sortable" ! ক্ৰমিক নং ! মূল জিলা ! কো-জিলা ! মুখ্য কাৰ্যালয় |- | 1 || rowspan="2" | [[ধুবুৰী জিলা]] || বিলাসীপাৰা || বিলাসীপাৰা |- | 2 || গোলকগঞ্জ || গোলকগঞ্জ |- | 3 || [[বঙাইগাঁও জিলা]] || অভয়াপুৰী || অভয়াপুৰী |- | 4 || rowspan="3" | [[কামৰূপ জিলা]] || ৰঙিয়া || ৰঙিয়া |- | 5 || বকো–ছয়গাঁও || বকো |- | 6 || পলাশবাৰী || মিৰ্জা |- | 7 || rowspan="2" | [[নগাঁও জিলা]] || কলিয়াবৰ || কলিয়াবৰ |- | 8 || ৰাহা || ৰাহা |- | 9 || rowspan="2" | [[বিশ্বনাথ জিলা]] || গহপুৰ || গহপুৰ |- | 10 || বিহালী || বিহালী |- | 11 || [[লখিমপুৰ জিলা]] || ঢকুৱাখানা || ঢকুৱাখানা |- | 12 || [[ধেমাজি জিলা]] || জোনাই || জোনাই |- | 13 || rowspan="5" | [[তিনিচুকীয়া জিলা]] || মাৰ্ঘেৰিটা || মাৰ্ঘেৰিটা |- | 14 || শদিয়া || শদিয়া |- | 15 || ডুমডুমা || ডুমডুমা |- | 16 || মাকুম || মাকুম |- | 17 || ডিগবৈ || পানবাৰী পথ |- | 18 || rowspan="2" | [[শিৱসাগৰ জিলা]] || নাজিৰা || নাজিৰা |- | 19 || ডিমৌ || ডিমৌ |- | 20 || rowspan="3" | [[যোৰহাট জিলা]] || তিতাবৰ || তিতাবৰ |- | 21 || মৰিয়নী || শুকানজনীয়া |- | 22 || টিয়ক || কেন্দুগুৰি |- | 23 || rowspan="3" | [[গোলাঘাট জিলা]] || বোকাখাট || বোকাখাট |- | 24 || সৰুপথাৰ || ধনশিৰি |- | 25 || দেৰগাঁও || দেৰগাঁও |- | 26 || rowspan="2" | [[কাছাৰ জিলা]] || লক্ষিপুৰ || লক্ষিপুৰ |- | 27 || ধলাই || ধলাই বজাৰ |- | 28 || rowspan="2" | [[গোৱালপাৰা জিলা]] || গোৱালপাৰা পশ্চিম || আগিয়া |- | 29 || দুধনৈ || দুধনৈ |- | 30 || rowspan="4" | [[কামৰূপ মহানগৰ জিলা]] || দিছপুৰ || দিছপুৰ |- | 31 || ডিমৰীয়া || সোণাপুৰ |- | 32 || নতুন গুৱাহাটী || হেঙৰাবাৰী |- | 33 || জালুকবাৰী || জালুকবাৰী |- | 34 || rowspan="2" | [[দৰং জিলা]] || ছিপাঝাৰ || ছিপাঝাৰ |- | 35 || দলগাঁও || দলগাঁও |- | 36 || rowspan="2" | [[মৰিগাঁও জিলা]] || জাগীৰোড || জাগী ভকত গাঁও |- | 37 || লাহৰিঘাট || লাহৰিঘাট |- | 38 || [[হোজাই জিলা]] || লামডিং || বামুণগাঁও |- | 39 || rowspan="4" | [[শোণিতপুৰ জিলা]] || ঢেকিয়াজুলি || ঢেকিয়াজুলি |- | 40 || নাদুৱাৰ || কুসুমতোলা |- | 41 || বৰছলা || ঠেলামৰা |- | 42 || ৰঙাপৰা || ৰঙাপৰা |- | 43 || rowspan="4" | [[ডিব্ৰুগড় জিলা]] || খোৱাং || খোৱাং |- | 44 || দুলীয়াজান || দুলীয়াজান |- | 45 || টিংখাং || টিংখাং |- | 46 || নাহৰকটীয়া || নাহৰকটীয়া |- | 47 || [[চৰাইদেউ জিলা]] || মাহমৰা || মৰাণহাট |- | 48 || rowspan="2" | [[Karimganj district|কৰিমগঞ্জ জিলা]] || পথাৰকান্দি || পথাৰকান্দি |- | 49 || ৰামকৃষ্ণ নগৰ || ৰামকৃষ্ণ নগৰ |} == লগতে চাওক == * [[অসমৰ জিলাসমূহ]] ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} soy8dcj2gpu2dtbfks477hl0md95t8k 0 136786 604373 2026-05-04T03:35:20Z নৰুনা বৰুৱা 44897 নতুন পৃষ্ঠা: {{Short description|Western region of Asia}} {{pp|small=yes}} {{Use dmy dates|date=December 2024}} {{Infobox continent | title = West Asia | image = Western Asia (orthographic projection).svg | area = {{convert|5994935|km2|sqmi|abbr=on}}{{sup|a}} | population = 313,450,000 (2018) ([[List of continents by population#Regional and continental .28sub.29totals in 2016|9th]])<ref name = "UN WPP 2019">{{Cite web|title = World Population prospects – Population div... 604373 wikitext text/x-wiki {{Short description|Western region of Asia}} {{pp|small=yes}} {{Use dmy dates|date=December 2024}} {{Infobox continent | title = West Asia | image = Western Asia (orthographic projection).svg | area = {{convert|5994935|km2|sqmi|abbr=on}}{{sup|a}} | population = 313,450,000 (2018) ([[List of continents by population#Regional and continental .28sub.29totals in 2016|9th]])<ref name = "UN WPP 2019">{{Cite web|title = World Population prospects – Population division|url = https://population.un.org/wpp/|access-date = 16 July 2019|publisher = [[United Nations]]|archive-url = https://web.archive.org/web/20190205234912/https://population.un.org/wpp/|archive-date = 5 February 2019|url-status = live}}</ref><ref name = "UN WPP 2019 2">{{Cite web|title = Overall total population|url = https://population.un.org/wpp/Download/Files/1_Indicators%20(Standard)/EXCEL_FILES/1_Population/WPP2019_POP_F01_1_TOTAL_POPULATION_BOTH_SEXES.xlsx|format = xlsx|access-date = 16 July 2019|publisher = [[United Nations]]|archive-date = 27 February 2021|archive-url = https://web.archive.org/web/20210227235642/https://population.un.org/wpp/Download/Files/1_Indicators%20(Standard)/EXCEL_FILES/1_Population/WPP2019_POP_F01_1_TOTAL_POPULATION_BOTH_SEXES.xlsx|url-status = dead}}</ref> | density = {{convert|50.1|/km2|abbr=on}} | GDP_nominal = $3.383{{nbs}}trillion (2019)<ref name="IMF">{{cite web|url=https://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2020/02/weodata/index.aspx|title=World Economic Outlook Database|publisher=IMF|website=imf.org}} Outlook Database, October 2020</ref> | GDP_PPP = $9.063{{nbs}}trillion (2019)<ref name="IMF" /> | GDP_per_capita = $10,793 (2019; nominal)<ref name="IMF"/>, $28,918 (2019; PPP)<ref name="IMF"/> | HDI = {{Increase}}0.699 (''<span style="color:orange">medium</span>'') | ethnic_groups = [[Arabs]], [[Assyrian people|Assyrians]], [[Armenians]], [[Azerbaijanis]], [[Baloch people|Baloch]], [[Georgians]], [[Greek Cypriots]], [[Jews]], [[Kurds]], [[Laz people]], [[Mandaeans]], [[Maronites]], [[Persians]], [[Pontic Greeks]], [[Talysh people|Talyshis]], [[Turkish people|Turks]], [[Yazidis]], [[Zazas]] | religions = [[Islam]], [[Christianity]], [[Judaism]], [[Baháʼí Faith|Baháʼí]], [[Druze|Druzism]], [[Yarsanism]], [[Yazidism]], [[Zoroastrianism]], [[Mandaeism]], [[Hinduism]], [[Buddhism]], etc. | demonym = West Asian<br />Western Asian | countries = {{collapsible list | title = [[List of sovereign states and dependent territories in Asia|20 recognized]] | {{flag|Armenia}} | {{flag|Azerbaijan}} (except for a small portion of territory north of the [[Greater Caucasus]]) | {{flag|Bahrain}} | {{flag|Cyprus}} | {{flag|Egypt}} (only [[Sinai Peninsula]]) | {{flag|Georgia}} (except for a small portion of territory north of the [[Greater Caucasus]]) | {{flag|Iran}} | {{flag|Iraq}} | {{flag|Israel}} | {{flag|Jordan}} | {{flag|Kuwait}} | {{flag|Lebanon}} | {{flag|Oman}} | {{flag|Palestine}} | {{flag|Qatar}} | {{flag|Saudi Arabia}} | {{flag|Syria}} | {{flag|Turkey}} (except [[East Thrace]]) | {{flag|United Arab Emirates}} | {{flag|Yemen}} (except [[Socotra]]) }}{{collapsible list | title = 3 unrecognized | ''{{flag|Abkhazia}}'' | ''{{flag|Northern Cyprus}}'' | ''{{flag|South Ossetia}}'' }} | dependencies = {{flag|Akrotiri and Dhekelia}} | languages = {{collapsible list | title = Official languages | [[Modern Standard Arabic|Arabic]] | [[Abkhaz language|Abkhaz]] | [[Armenian language|Armenian]] | [[Azerbaijani language|Azerbaijani]] | [[English language|English]] | [[Georgian language|Georgian]] | [[Greek language|Greek]] | [[Modern Hebrew|Hebrew]] | [[Kurdish languages|Kurdish]] | [[Ossetian language|Ossetian]] | [[Persian language|Persian]] | [[Russian language|Russian]] | [[Turkish language|Turkish]] }} {{collapsible list | title = Other languages | [[Afroasiatic languages|Afroasiatic]]: {{hlist | [[Neo-Aramaic languages|Neo-Aramaic]] | [[Amharic language|Amharic]] | [[Modern South Arabian languages|South Arabian]] | [[Syriac language|Syriac]] }} | [[Austronesian languages|Austronesian]]: {{hlist | [[Indonesian language|Indonesian]] | [[Malay language|Malay]] | [[Tagalog language|Tagalog]] }} | [[Indo-European languages|Indo-European]]: {{hlist | [[Balochi language|Balochi]] | [[Domari language|Domari]] | [[French language|French]] | [[Gilaki language|Gilaki]] | [[Hindi language|Hindi]] | [[Luri language|Luri]] | [[Bengali language|Bengali]] | [[Mazanderani language|Mazanderani]] | [[Nepali language|Nepali]] | [[Pashto language|Pashto]] | [[Rohingya language|Rohingya]] | [[Romani language|Romani]] | [[Shabaki language]] | [[Spanish language|Spanish]] | [[Talysh language|Talysh]] | [[Urdu language|Urdu]] | [[Yiddish language|Yiddish]] | [[Zaza language|Zaza]] }} | [[Northeast Caucasian languages|NE Caucasian]]: {{hlist | [[Avar language|Avar]] | [[Chechen language|Chechen]] | [[Lezgian language|Lezgian]] }} | [[Northwest Caucasian languages|NW Caucasian]]: {{hlist | [[Circassian languages|Circassian]] | [[Kabardian language|Kabardian]] }} | [[Turkic languages|Turkic]]: {{hlist | [[Qashqai language|Qashqai]] | [[Turkmen language|Turkmen]] }} }} | time = {{collapsible list | title = 5 time zones | bullets = true | [[UTC+02:00]]: {{hlist | Standard: [[Time in Cyprus|Cyprus]], [[Israel Standard Time|Israel]], [[Time in Jordan|Jordan]], [[Time in Lebanon|Lebanon]], [[Time in the State of Palestine|Palestine]], [[Egypt Standard Time|Sinai]], [[Time in Syria|Syria]] }} | [[UTC+03:00]]: {{hlist | [[Daylight Saving Time|Daylight]]: Cyprus, Israel, Jordan, Lebanon, Palestine, Syria | Standard: [[Time in Bahrain|Bahrain]], [[Time in Iraq|Iraq]], [[Time in Kuwait|Kuwait]], [[Time in Qatar|Qatar]], [[Saudi Arabia Standard Time|Saudi Arabia]], [[Time in Turkey|Turkey]], [[Time in Yemen|Yemen]] }} | [[UTC+03:30]]: {{hlist | Standard: [[Iran Standard Time|Iran]] }} | [[UTC+04:00]]: {{hlist | Standard: [[Armenia Time|Armenia]], [[Azerbaijan Time|Azerbaijan]], [[Georgia Time|Georgia]], [[Time in Oman|Oman]], [[Time in the United Arab Emirates|UAE]] }} | [[UTC+04:30]]: {{hlist | [[Daylight saving time in Iran|Daylight savings Iran]] }} }} | internet = [[.ae]], [[.am]], [[.az]], [[.bh]], [[.cy]], [[.eg]], [[.ge]], [[.il]], [[.iq]], [[.ir]], [[.jo]], [[.kw]], [[.lb]], [[.om]], [[.ps]], [[.qa]], [[.sa]], [[.sy]], [[.tr]], [[.ye]] | calling_code = [[List of country calling codes|Zone 9 except Armenia, Cyprus (Zone 3) & Sinai (Zone 2)]] | cities =<!-- PLEASE LIMIT THE CITIES LISTED HERE TO CITIES LISTED IN [[List of urban areas by population]], AND LIST PER ALPHABETICAL ORDER. THANKS! --> {{collapsible list | title = List{{sup|b}} | bullets = true | {{flagicon|Jordan}} [[Amman]] | {{flagicon|Turkey}} [[Ankara]] | {{flagicon|Iraq}} [[Baghdad]] | {{flagicon|UAE}} [[Dubai]] | {{flagicon|Turkey}} [[Istanbul]] | {{flagicon|Turkey}} [[İzmir]] | {{flagicon|Saudi Arabia}} [[Jeddah]] | {{flagicon|Kuwait}} [[Kuwait City]] | {{flagicon|Saudi Arabia}} [[Riyadh]] | {{flagicon|Iran}} [[Tehran]] }} <!-- PLEASE LIMIT THE CITIES LISTED HERE TO CITIES LISTED IN [[List of urban areas by population]]. THANKS! --> | m49 = <code>145</code> – West Asia<br /><code>142</code> – [[Asia]]<br /><code>001</code> – World | footnotes = {{longitem|{{sup|a}} Area and population figures include the [[Sinai Peninsula|Sinai]]}}{{longitem|{{sup|b}} Among the top 100 [[List of urban areas by population|urban areas of the world by population]]}} }} '''পশ্চিম এছিয়া''' ( দক্ষিণ-পশ্চিম এছিয়া বুলিও জনা যায়) এছিয়াৰ পশ্চিম অঞ্চলত থকা দেশসমূহক বুজায়। বেছিভাগ শিক্ষাবিদ, ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ সংস্থা আৰু অন্যান্য প্ৰতিষ্ঠানে দিয়া সংজ্ঞা অনুসৰি এই উপ-অঞ্চলত আনাতোলিয়া, আৰব উপদ্বীপ, ইৰাণ, মেছ’পটেমিয়া, আৰ্মেনিয়ান হাইলেণ্ড, লেভেণ্ট, চাইপ্ৰাছ দ্বীপ, চিনাই উপদ্বীপ আৰু দক্ষিণ ককেছাছ অন্তৰ্ভুক্ত। <ref>{{Cite web |title=Land Use Dynamics and Institutional Changes in West Asia |url=https://www.fao.org/3/ag266e/ag266e.pdf |first1=Lama |last1=Bashour |date=2006 |publisher=Food and Agriculture Organization of the United Nations |url-status=live |archive-url= https://web.archive.org/web/20230616092754/https://www.fao.org/3/ag266e/ag266e.pdf |archive-date= 16 June 2023 }}</ref><ref name=WGSRPD/> এই অঞ্চলটো আফ্ৰিকাৰ পৰা ইজিপ্তৰ ইষ্টমাছ অৱ ছুৱেজ আৰু ইউৰোপৰ পৰা তুৰ্কী জলপ্ৰনালী আৰু বৃহত্তৰ ককেছাছৰ জলপথেৰে পৃথক কৰিছে। ইয়াৰ উত্তৰ-পূবত মধ্য এছিয়া, আনহাতে দক্ষিণ এছিয়া ইয়াৰ পূবত অৱস্থিত। এই অঞ্চলটো বাৰখন সাগৰে আগুৰি আছে (ঘড়ীৰ কাঁটাৰ দিশত): এজিয়ান সাগৰ, মৰ্মৰ সাগৰ, কৃষ্ণ সাগৰ, কাস্পিয়ান সাগৰ, পাৰ্চী উপসাগৰ, ওমান উপসাগৰ, আৰব সাগৰ, এডেন উপসাগৰ, লোহিত সাগৰ, আকাবা উপসাগৰ, ছুৱেজ উপসাগৰ আৰু ভূমধ্য সাগৰ। যদিও বহুতে এই দেশকেইখন বুজাবলৈ মধ্যপ্ৰাচ্য শব্দটো ব্যৱহাৰ কৰে, তথাপিও পশ্চিম এছিয়া আৰু মধ্যপ্ৰাচ্য একে বস্তু নহয়। মধ্যপ্ৰাচ্য হৈছে পশ্চিমীয়া ভূগোলবিদসকলে উদ্ভাৱন কৰা ৰাজনৈতিক শব্দ, যিয়ে ঐতিহাসিকভাৱে ৰাজনৈতিক আৰু ঐতিহাসিক প্ৰেক্ষাপটৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি এছিয়াৰ বিভিন্ন অঞ্চলক সামৰি লৈছে; আনহাতে পশ্চিম এছিয়া হৈছে অধিক নিখুঁত আৰু সামঞ্জস্যপূৰ্ণ ভৌগোলিক শব্দ। ইয়াত ইজিপ্তৰ বেছিভাগ অংশ আৰু তুৰস্কৰ উত্তৰ-পশ্চিম অংশ (যিবোৰ মধ্যপ্ৰাচ্যত অন্তৰ্ভুক্ত) বাদ দিয়া হৈছে, আৰু ককেছাছৰ দক্ষিণ অংশও অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। পশ্চিম এছিয়াই সামৰি লোৱা মাটিকালি হৈছে {{convert|5994935|km2|sqmi|abbr=on}} আৰু এই অঞ্চলৰ জনংখ্যা প্ৰায় ৩১৩ মিলিয়ন।<ref name="UN WPP 2019"/><ref name="UN WPP 2019 2"/> ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ ২০খন সদস্য দেশৰ ভিতৰত ১৩খন দেশেই পশ্চিম এছিয়াৰ অংশ। পশ্চিম এছিয়াৰ আটাইতকৈ জনবহুল দেশসমূহ হ'ল [[ইৰাণ]], [[তুৰ্কী]], [[ইৰাক]], [[য়েমেন]], আৰু [[চৌদি আৰব]]। ৰেকৰ্ডিং প্লাণ্ট ডিষ্ট্ৰিবিউচনৰ বাবে বিশ্ব ভৌগোলিক আঁচনি (WGSRPD)ত পশ্চিম এছিয়াত আৰব উপদ্বীপ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হোৱা নাই, আনহাতে আফগানিস্তান অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। <ref name=WGSRPD>{{Cite book |last = Brummitt |first = R. K. |year = 2001 |title = World Geographical Scheme for Recording Plant Distributions |edition = 2nd |publisher = International Working Group on Taxonomic Databases For Plant Sciences (TDWG) |url = https://raw.githubusercontent.com/tdwg/wgsrpd/master/109-488-1-ED/2nd%20Edition/TDWG_geo2.pdf |access-date = 27 July 2021 |archive-url = https://web.archive.org/web/20160125135239/http://www.nhm.ac.uk/hosted_sites/tdwg/TDWG_geo2.pdf |archive-date = 25 January 2016}}</ref> == সংজ্ঞা == The term ''West Asia'' is used pragmatically and has no "correct" or generally accepted definition. Its typical definitions overlap substantially, but not entirely, with definitions of the terms [[Middle East]], [[Eastern Mediterranean]], and [[Near East]] (which is historically familiar but widely deprecated today).<ref>[https://www.worldatlas.com/articles/what-is-the-difference-between-near-east-and-middle-east.html What Is The Difference Between Near East and Middle East?] ''worldatlas.com''</ref> The ''[[National Geographic Society|National Geographic]] Style Manual'' as well as [[Angus Maddison|Maddison]]'s ''[[The World Economy: Historical Statistics]]'' (2003) by the [[Organisation for Economic Co-operation and Development]] (OECD) include only Bahrain, Iran, Iraq, Israel, Jordan, Kuwait, Lebanon, Oman, Qatar, Palestine (called West Bank and Gaza in the latter), Saudi Arabia, Syria, Turkey, UAE, and Yemen as West Asian countries.<ref name="ngs">{{cite web |url=https://sites.google.com/a/ngs.org/ngs-style-manual/home/W/west-asia |title=West Asia |last=Miller |first=David |work=National Geographic Style Manual |publisher=[[National Geographic Society]] |access-date=16 February 2021 |archive-date=31 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210531235607/https://sites.google.com/a/ngs.org/ngs-style-manual/home/W/west-asia |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite book |last=Maddison |first=Angus |author-link=Angus Maddison |year=2004 |title=The World Economy: Historical Statistics |series=Development Centre Studies |location=Paris, France |publisher=[[Organisation for Economic Co-operation and Development]] (OECD) |publication-date=2003 |isbn=978-92-64-10412-9 |lccn=2004371607 |oclc=53465560 |title-link=The World Economy: Historical Statistics }}</ref> By contrast, the [[United Nations Industrial Development Organization]] (UNIDO) in its 2015 yearbook includes Armenia and Azerbaijan, and excludes Israel (as Other) and Turkey (as Europe).<ref>{{cite book |author=United Nations Industrial Development Organization Vienna (UNIDO) |author-link=United Nations Industrial Development Organization |year=2005 |title=International Yearbook of Industrial Statistics 2015 |url=https://books.google.com/books?id=FAKMBgAAQBAJ&pg=PA14 |location=Cheltenham, UK |publisher=[[Edward Elgar Publishing]] |page=14 |isbn= 9781784715502}}</ref> Unlike the UNIDO, the [[United Nations Statistics Division]] (UNSD) excludes Iran from West Asia (included as South Asia) and includes Turkey, Georgia, and Cyprus in the region.<ref>{{cite web|url=http://unstats.un.org/unsd/methods/m49/m49.htm |title=Standard Country or Area Codes for Statistical Use |publisher=Millenniumindicators.un.org |quote=The UNSD notes that the "assignment of countries or areas to specific groupings is merely for statistical convenience and does not imply any assumption regarding political or other affiliation of countries or territories."|access-date=25 August 2012}}</ref> In the United Nations geopolitical [[United Nations Regional Groups|Eastern European Group]], Armenia and Georgia are included in Eastern Europe, whereas Cyprus and East Thracian Turkey are in Southern Europe. These three nations are listed in the European category of the [[United Nations Educational, Scientific, and Cultural Organisation]] (UNESCO). National members of West Asian sports governing bodies are limited to Bahrain, Iran, Iraq, Jordan, Kuwait, Lebanon, Syria, Oman, Palestine, Qatar, Saudi Arabia, United Arab Emirates, and Yemen.<ref>{{cite web |url=http://www.wabsf.net/en/information.php |title=WABSF Member Countries |access-date=31 March 2017 |archive-date=1 December 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171201035427/http://www.wabsf.net/en/information.php |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.topendsports.com/events/games/asian-games/west-asian/index.htm |title=The West Asian Games |publisher=Topend Sports}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.the-waff.com/en/championships/29.html |title=WAFF Member Associations |website=The-Waff.com |access-date=31 March 2017 |archive-date=1 August 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180801232057/http://www.the-waff.com/en/championships/29.html |url-status=dead }}</ref> The [[Olympic Council of Asia]]'s multi-sport event [[West Asian Games]] are contested by athletes representing these 13 countries. Among the region's sports organisations are the [[West Asia Basketball Association]], [[West Asian Billiards & Snooker Federation|West Asian Billiards and Snooker Federation]], [[West Asian Football Federation]], and the [[West Asian Tennis Federation]]. == দেশসমূহ == {| class="wikitable sortable" style="font-size:90%;width:100%;" |- style="background:#ececec;" !scope="col"| [[Country]] !scope="col"| [[List of countries by area|Area]]<br />(km²) !scope="col"| [[List of countries by population|Population]]{{UN_Population|ref}}<br />({{UN_Population|Year}}) !scope="col"| [[List of countries by population density|Density]]<br />(per km²) !scope="col"| [[Capital (political)|Capital]] !scope="col"| [[List of countries by GDP (nominal)|Nominal GDP]]<ref>{{cite web|title=GDP|url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2014/01/weodata/weorept.aspx?pr.x=93&pr.y=3&sy=2012&ey=2012&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=512%2C668%2C914%2C672%2C612%2C946%2C614%2C137%2C311%2C962%2C213%2C674%2C911%2C676%2C193%2C548%2C122%2C556%2C912%2C678%2C313%2C181%2C419%2C867%2C513%2C682%2C316%2C684%2C913%2C273%2C124%2C868%2C339%2C921%2C638%2C948%2C514%2C943%2C218%2C686%2C963%2C688%2C616%2C518%2C223%2C728%2C516%2C558%2C918%2C138%2C748%2C196%2C618%2C278%2C624%2C692%2C522%2C694%2C622%2C142%2C156%2C449%2C626%2C564%2C628%2C565%2C228%2C283%2C924%2C853%2C233%2C288%2C632%2C293%2C636%2C566%2C634%2C964%2C238%2C182%2C662%2C453%2C960%2C968%2C423%2C922%2C935%2C714%2C128%2C862%2C611%2C135%2C321%2C716%2C243%2C456%2C248%2C722%2C469%2C942%2C253%2C718%2C642%2C724%2C643%2C576%2C939%2C936%2C644%2C961%2C819%2C813%2C172%2C199%2C132%2C733%2C646%2C184%2C648%2C524%2C915%2C361%2C134%2C362%2C652%2C364%2C174%2C732%2C328%2C366%2C258%2C734%2C656%2C144%2C654%2C146%2C336%2C463%2C263%2C528%2C268%2C923%2C532%2C738%2C944%2C578%2C176%2C537%2C534%2C742%2C536%2C866%2C429%2C369%2C433%2C744%2C178%2C186%2C436%2C925%2C136%2C869%2C343%2C746%2C158%2C926%2C439%2C466%2C916%2C112%2C664%2C111%2C826%2C298%2C542%2C927%2C967%2C846%2C443%2C299%2C917%2C582%2C544%2C474%2C941%2C754%2C446%2C698%2C666&s=NGDP_R&grp=0&a=|publisher=[[International Monetary Fund|IMF]]|access-date=16 April 2014}}</ref><br />(2012) !scope="col"| [[List of countries by GDP (nominal) per capita|Per capita]]<ref>{{cite web|title=GDP per capita|url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2014/01/weodata/weorept.aspx?pr.x=28&pr.y=10&sy=2012&ey=2012&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=512%2C668%2C914%2C672%2C612%2C946%2C614%2C137%2C311%2C962%2C213%2C674%2C911%2C676%2C193%2C548%2C122%2C556%2C912%2C678%2C313%2C181%2C419%2C867%2C513%2C682%2C316%2C684%2C913%2C273%2C124%2C868%2C339%2C921%2C638%2C948%2C514%2C943%2C218%2C686%2C963%2C688%2C616%2C518%2C223%2C728%2C516%2C558%2C918%2C138%2C748%2C196%2C618%2C278%2C624%2C692%2C522%2C694%2C622%2C142%2C156%2C449%2C626%2C564%2C628%2C565%2C228%2C283%2C924%2C853%2C233%2C288%2C632%2C293%2C636%2C566%2C634%2C964%2C238%2C182%2C662%2C453%2C960%2C968%2C423%2C922%2C935%2C714%2C128%2C862%2C611%2C135%2C321%2C716%2C243%2C456%2C248%2C722%2C469%2C942%2C253%2C718%2C642%2C724%2C643%2C576%2C939%2C936%2C644%2C961%2C819%2C813%2C172%2C199%2C132%2C733%2C646%2C184%2C648%2C524%2C915%2C361%2C134%2C362%2C652%2C364%2C174%2C732%2C328%2C366%2C258%2C734%2C656%2C144%2C654%2C146%2C336%2C463%2C263%2C528%2C268%2C923%2C532%2C738%2C944%2C578%2C176%2C537%2C534%2C742%2C536%2C866%2C429%2C369%2C433%2C744%2C178%2C186%2C436%2C925%2C136%2C869%2C343%2C746%2C158%2C926%2C439%2C466%2C916%2C112%2C664%2C111%2C826%2C298%2C542%2C927%2C967%2C846%2C443%2C299%2C917%2C582%2C544%2C474%2C941%2C754%2C446%2C698%2C666&s=NGDPDPC&grp=0&a=|publisher=[[International Monetary Fund|IMF]]|access-date=16 April 2014}}</ref><br />(2012) !scope="col"| [[Currency]] !scope="col"| [[Government]] !scope="col"| [[Official language]]s |- !scope="row"| {{nowrap|{{flag|Turkey}}}}{{efn|The figures for Turkey includes [[East Thrace]], which is not a part of Anatolia.}} | style="text-align:right;" | 783,562 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Turkey}} | style="text-align:right;" | 94.1 | [[Ankara]] | $788.042 billion | $10,523 | [[Turkish lira]] | [[Presidential republic]] | [[Turkish language|Turkish]] |- !scope="row"| {{flag|Bahrain}} | style="text-align:right;" | 780 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Bahrain}} | style="text-align:right;" | 1,646.1 | [[Manama]] | $30.355 billion | $26,368 | [[Bahraini dinar]] | [[Constitutional monarchy]] | [[Arabic language|Arabic]] |- !scope="row"| {{flag|Kuwait}} | style="text-align:right;" | 17,820 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Kuwait}} | style="text-align:right;" | 167.5 | [[Kuwait City]] | $184.540 billion | $48,761 | [[Kuwaiti dinar]] | [[Constitutional monarchy]] | [[Arabic language|Arabic]] |- !scope="row"| {{flag|Oman}} | style="text-align:right;" | 212,460 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Oman}} | style="text-align:right;" | 9.2 | [[Muscat, Oman|Muscat]] | $78.290 billion | $25,356 | [[Omani rial]] | [[Absolute monarchy]] | [[Arabic language|Arabic]] |- !scope="row"| {{flag|Qatar}} | style="text-align:right;" | 11,437 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Qatar}} | style="text-align:right;" | 123.2 | [[Doha]] | $192.402 billion | $104,756 | [[Qatari riyal]] | [[Absolute monarchy]] | [[Arabic language|Arabic]] |- !scope="row"| {{flag|Saudi Arabia}} | style="text-align:right;" | 2,149,690 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Saudi Arabia}} | style="text-align:right;" | 12 | [[Riyadh]] | $733.956 billion | $25,139 | [[Saudi riyal]] | [[Absolute monarchy]] | [[Arabic language|Arabic]] |- !scope="row"| {{flag|United Arab Emirates}} | style="text-align:right;" | 82,880 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|United Arab Emirates}} | style="text-align:right;" | 97 | [[Abu Dhabi]] | $383.799 billion | $43,774 | [[UAE dirham]] | [[Federation|Federal]] [[constitutional monarchy]] | [[Arabic language|Arabic]] |- !scope="row"| {{flag|Yemen}} | style="text-align:right;" | 527,970 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Yemen}} | style="text-align:right;" | 44.7 | [[Sanaa]] {{efn|A rebel group, the [[Houthis]], have their [[Houthi-controlled Yemen|government]] at [[Aden]] ([[Temporary capital|Seat of government]])}} | $35.05 billion | $1,354 | [[Yemeni rial]] | [[Provisional government|Provisional]] [[presidential republic]] | [[Arabic language|Arabic]] |- !scope="row"| ''{{flag|Abkhazia}}''{{efn|unrecognized}} | style="text-align:right;" | 8,660 | style="text-align:right;" | 242,862 | style="text-align:right;" | 28 | [[Sokhumi]] | $500 million | N/A | [[Georgian lari]] | [[Semi-presidential system|Semi-presidential]] [[republic]] | [[Abkhaz language|Abkhaz]], [[Russian language|Russian]] |- !scope="row"| {{flag|Armenia}} | style="text-align:right;" | 29,800 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Armenia}} | style="text-align:right;" | 108.4 | [[Yerevan]] | $9.950 billion | $3,033 | [[Armenian dram]] | [[Semi-presidential system|Semi-presidential]] [[republic]] | [[Armenian language|Armenian]] |- !scope="row"| {{flag|Azerbaijan}} | style="text-align:right;" | 86,600 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Azerbaijan}} | style="text-align:right;" | 105.8 | [[Baku]] | $68.700 billion | $7,439 | [[Azerbaijani manat]] | [[Presidential republic]] | [[Azerbaijani language|Azerbaijani]] |- !scope="row"| {{flag|Georgia}} | style="text-align:right;" | 69,700 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Georgia}} | style="text-align:right;" | 68.1 | [[Tbilisi]] | $15.847 billion | $3,523 | [[Georgian lari]] | [[Semi-presidential system|Semi-presidential]] [[republic]] | [[Georgian language|Georgian]] |- !scope="row"| ''{{flag|South Ossetia}}''{{efn|unrecognized}} | style="text-align:right;" | 3,900 | style="text-align:right;" | 53,532 | style="text-align:right;" | 13 | [[Tskhinvali]] | $500 million | N/A | [[Georgian lari]] | [[Semi-presidential system|Semi-presidential]] [[republic]] | [[Ossetian language|Ossetian]], [[Russian language|Russian]] |- !scope="row"| {{flag|Iraq}} | style="text-align:right;" | 438,317 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Iraq}} | style="text-align:right;" | 73.5 | [[Baghdad]] | $216.044 billion | $6,410 | [[Iraqi dinar]] | [[Parliamentary republic]] | [[Arabic language|Arabic]], [[Kurdish language|Kurdish]] |- !scope="row"| {{flag|Israel}} | style="text-align:right;" | 20,770 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Israel}} | style="text-align:right;" | 365.3 | [[Positions on Jerusalem|Jerusalem]]{{efn|[[Jerusalem]] is the [[Jerusalem Law|proclaimed capital of Israel]] and the actual location of the [[Knesset]], [[Israeli Supreme Court]], etc. Due to its [[Positions on Jerusalem|disputed]] status, most embassies are in [[Tel Aviv]].{{efn|name=Jerusalem}}}} | $353.65 billion | $39,106 | [[Israeli new shekel]] | [[Parliamentary republic]] | [[Hebrew language|Hebrew]] |- !scope="row"| {{flag|Jordan}} | style="text-align:right;" | 92,300 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Jordan}} | style="text-align:right;" | 68.4 | [[Amman]] | $30.98 billion | $4,843 | [[Jordanian dinar]] | [[Constitutional monarchy]] | [[Arabic language|Arabic]] |- !scope="row"| {{flag|Lebanon}} | style="text-align:right;" | 10,452 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Lebanon}} | style="text-align:right;" | 404 | [[Beirut]] | $42.519 billion | $10,425 | [[Lebanese pound]] | [[Parliamentary republic]] | [[Arabic language|Arabic]] |- !scope="row"| {{flagcountry|Palestine}}{{efn|[[UN observer state]].}} | style="text-align:right;" | 6,220 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|State of Palestine}} | style="text-align:right;" | 667 | [[Ramallah]]{{efn|Ramallah is the actual location of the government, whereas the proclaimed capital of Palestine is [[Jerusalem]], which is [[Positions on Jerusalem|disputed]].{{efn|name=Jerusalem|Jerusalem is Israel's ''[[de jure]]'' capital under [[Jerusalem Law|Israeli law]], as well as its ''[[de facto]]'' capital by the location of the presidential residence, government offices, supreme court and parliament ([[Knesset]]). Jerusalem is the State of Palestine's ''de jure'' capital under its {{cite web |ref=BasicLawPal-T1A3 |url=http://www.palestinianbasiclaw.org/basic-law/2003-amended-basic-law |title=2003 Amended Basic Law |date=17 February 2008 |postscript=none}}, but not its ''de facto'' capital as its government branches are based in [[Ramallah]]. The UN and most [[sovereign states]] do not recognize Jerusalem as either state's ''de jure'' capital under the position that Jerusalem's status is pending future negotiations between Israel and the Palestinian Authority. In practice, therefore, most maintain their embassies in [[Tel Aviv]] and its suburbs, or else in suburbs such as [[Mevaseret Zion]] outside Jerusalem proper. See [https://web.archive.org/web/20260118073834/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/israel/ CIA Factbook], {{cite web|url= https://www.un.org/Depts/Cartographic/map/profile/israel.pdf |title=Map of Israel |postscript=none}} and [[Status of Jerusalem]] for more information.}}}} | $6.6 billion | $1,600 | [[Egyptian pound]], [[Jordanian dinar]], [[Israeli new shekel]] | [[Semi-presidential system|Semi-presidential]] [[republic]] | [[Arabic language|Arabic]] |- !scope="row"| {{flag|Syria}} | style="text-align:right;" | 185,180 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Syrian Arab Republic}} | style="text-align:right;" | 118.3 | [[Damascus]] | N/A | N/A | [[Syrian pound]] | [[Transitional government]] | [[Arabic language|Arabic]] |- !scope="row"| {{flag|Iran}} | style="text-align:right;" | 1,648,195 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Iran (Islamic Republic of)}} | style="text-align:right;" | 45 | [[Tehran]] | $548.590 billion | $7,207 | [[Iranian rial]] | [[Islamic republic]] | [[Persian language|Persian]] |- !scope="row"| ''{{flag|Akrotiri and Dhekelia}}''{{efn| [[British Overseas Territories|British Overseas Territory]]}} | style="text-align:right;" | 254 | style="text-align:right;" | 15,700 | style="text-align:right;" | N/A | [[Episkopi Cantonment|Episkopi]] | N/A | N/A | [[Euro]] | [[stratocracy|Stratocratic]] [[Dependent territory|dependency]] under a [[constitutional monarchy]] | [[English language|English]] |- !scope="row"| {{flag|Cyprus}} | style="text-align:right;" | 9,250 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Cyprus}} | style="text-align:right;" | 117 | [[Nicosia]] | $22.995 billion | $26,377 | [[Euro]] | [[Presidential republic]] | [[Greek language|Greek]], [[Turkish language|Turkish]] |- !scope="row"| ''{{flag|Northern Cyprus}}''{{efn|unrecognized}} | style="text-align:right;" | 3,355 | style="text-align:right;" | 313,626 | style="text-align:right;" | 93 | [[North Nicosia]] | $4.032 billion | $15,109 | [[Turkish lira]] | [[Semi-presidential republic]] | [[Turkish language|Turkish]] |- !scope="row"| {{flag|Egypt}}{{efn|The area and population figures for Egypt only include the [[Sinai Peninsula]].}} | style="text-align:right;" | 60,000 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Egypt}} | style="text-align:right;" | 82 | [[Cairo]] | $262.26 billion | $3,179 | [[Egyptian pound]] | [[Presidential republic]] | [[Arabic]] |} == ইতিহাস == "Western Asia" was in use as a geographical term in the late 18th and early 19th centuries,<ref name="Ouseley">{{cite book|last=Ouseley|first=William|authorlink=William Ouseley|year=1795|title=Persian Miscellanies: An Essay to Facilitate the Reading of Persian Manuscripts|location=London|pp=[https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.42305/page/n159/mode/1up 105–106]|quote={{smallcaps|The}} celebrated current of the Euphrates, was divided, according to the Arabian geographer, whom ''Bochart'' follows, into five channels or branches, one of which led to ''Cufa'' in Chaldea; and on the banks of another, was ſeated the “Golden Babylon” once the proud miſtreſs of the eaſtern world, being the capital of the Aſſyrian monarchy, which comprehended Syria, Meſopotamia, Chaldea, Perſia; in short, except India, all the great nations of weſtern Aſia.}}</ref><ref>e.g. James Rennell, ''A treatise on the comparative geography of western Asia'', 1831.</ref> before "[[Near East]]" became current as a geopolitical concept. For example, [[William Ouseley]] used the phrase in 1795 in ''Persian Miscellanies'' to refer to a region including Syria, Mesopotamia, Chaldea and Persia.<ref name="Ouseley"/> In the context of the history of [[classical antiquity]], "Western Asia" could mean the part of Asia known in classical antiquity, as opposed to the reaches of "interior Asia", i.e. [[Scythia]], and "Eastern Asia" the easternmost reaches of geographical knowledge in classical authors, i.e. [[Transoxania]] and [[Indus valley|India]].<ref>James Rennell, ''The Geographical System of Herodotus Examined and Explained'', 1800, [https://archive.org/details/geographicalsys00renn/page/210 p. 210].</ref><ref>Hugh Murray, ''Historical Account of Discoveries and Travels in Asia'' (1820).</ref><ref>Samuel Whelpley, ''A compend of history, from the earliest times'', 1808, [https://books.google.com/books?id=6jkNAAAAYAAJ&pg=RA1-PA9 p. 9] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221120055307/https://books.google.ch/books?id=6jkNAAAAYAAJ&pg=RA1-PA9 |date=20 November 2022 }}.</ref> In the 20th century, "Western Asia" was used to denote a rough geographical era in the fields of [[archaeology]] and [[ancient history]], especially as a shorthand for "the [[Fertile Crescent]], excluding [[Ancient Egypt]]" for the purposes of comparing the early civilizations of Egypt and the former.<ref>e.g. Petrus Van Der Meer, ''The Chronology of Ancient Western Asia and Egypt'', 1955. Karl W. Butzer, ''Physical Conditions in Eastern Europe, Western Asia and Egypt Before the Period of Agricultural and Urban Settlement'', 1965.</ref> Use of the term in the context of contemporary [[geopolitics]] or [[world economy]] appears to date from at least the mid-1960s.<ref>''The Tobacco Industry of Western Asia'', U.S. Department of Agriculture, Foreign Agricultural Service, 1964.</ref> == ভূগোল == The region is surrounded by eight major seas; the [[Aegean Sea]], the [[Black Sea]], the [[Caspian Sea]], the [[Persian Gulf]], the [[Arabian Sea]], the [[Gulf of Aden]], the [[Red Sea]], and the [[Mediterranean Sea]]. To the northwest and north, the region is delimited from [[Europe]] by the [[Turkish Straits]] and drainage divide of the [[Greater Caucasus]], to the southwest, it is delimited from [[Africa]] by the [[Isthmus of Suez]], while to the northeast and east, the region adjoins [[Central Asia]] and [[South Asia]]. The region is located east of [[Southern Europe]] and south of [[Eastern Europe]]. The [[Dasht-e Kavir]] and [[Lut Desert|Dasht-e Lut]] deserts in eastern [[Iran]] naturally delimit the region from [[Balochistan]] and South Asia. === Geology === ====প্লেট টেকটনিক্স ==== Three major [[plate tectonics|tectonic plates]] converge on West Asia, including the [[African Plate|African]], [[Eurasian Plate|Eurasian]], and [[Arabian Plate|Arabian]] plates. The boundaries between the tectonic plates make up the [[Azores–Gibraltar Transform Fault|Azores-Gibraltar Ridge]], extending across [[North Africa]], the [[Red Sea]], and into Iran.<ref name="beaumont-pg22">Beaumont (1988), p. 22</ref>{{better source needed|date=February 2021}} The Arabian Plate is moving northward into the [[Anatolian Plate|Anatolian plate]] (Turkey) at the [[East Anatolian Fault]],<ref>{{cite web|url=http://eol.jsc.nasa.gov/handbooks/arabianpages/mainframe.htm |title=The Arabian Plate |author=Muehlberger, Bill |publisher=NASA, Johnson Space Center |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070706103125/http://eol.jsc.nasa.gov/handbooks/arabianpages/mainframe.htm |archive-date=6 July 2007 }}</ref> and the boundary between the [[Aegean Sea Plate|Aegean]] and Anatolian plate in eastern [[Turkey]] is also [[seismic]]ally active.<ref name="beaumont-pg22"/> ==== জলসম্পদ ==== Several major [[aquifer]]s provide [[water]] to large portions of West Asia. In Saudi Arabia, two large aquifers of [[Palaeozoic]] and [[Triassic]] origins are located beneath the [[Jabal Tuwayq]] mountains and areas west to the Red Sea.<ref name="beaumont-86">Beaumont (1988), p. 86</ref>{{better source needed|date=February 2021}} [[Cretaceous]] and [[Eocene]]-origin aquifers are located beneath large portions of central and eastern Saudi Arabia, including Wasia and Biyadh which contain amounts of both [[fresh water]] and [[saline water]].<ref name="beaumont-86"/> Flood or furrow irrigation, as well as sprinkler methods, are extensively used for [[irrigation]], covering nearly {{cvt|90,000|km2}} across West Asia for agriculture.<ref>{{Cite web|url=http://www.fao.org/land-water/en/|title=Land & Water|website=Food and Agriculture Organization of the United Nations}}</ref> Also, the [[Tigris]] and [[Euphrates]] rivers contribute very well. === জলবায়ু === [[File:Cedars in Lebanon.jpg|right|thumb|upright=1.1|A [[Lebanon|Lebanese]] [[Cedar Forest]] in winter]] [[File:West Asia Köppen Map.png|right|thumb|upright=1.1|[[Köppen climate classification]] map of West Asia]] West Asia is primarily [[arid climate|arid]] and [[semi-arid]], and can be subject to [[drought]], but it also contains vast expanses of forest and fertile valleys. The region consists of [[grassland]]s, [[rangeland]]s, [[desert]]s, and [[mountains]]. [[Water shortage]]s are a problem in many parts of West Asia, with rapidly growing [[Population (human biology)|population]]s increasing demands for water, while [[salinity|salinization]] and [[pollution]] threaten water supplies.<ref name="ipcc-1997">{{cite web|url=http://www.grida.no/publications/other/ipcc_sr/?src=/climate/ipcc/regional/index.htm|title=Chapter 7: Middle East and Arid Asia|work=IPCC Special Report on The Regional Impacts of Climate Change: An Assessment of Vulnerability|publisher=United Nations Environment Programme (UNEP), Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC)|year=2001|access-date=9 February 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160303201222/http://www.grida.no/publications/other/ipcc_sr/?src=%2Fclimate%2Fipcc%2Fregional%2Findex.htm|archive-date=3 March 2016|url-status=dead}}</ref> Major rivers, including the [[Tigris]] and [[Euphrates River|Euphrates]], provide sources for [[irrigation]] water to support [[agriculture]]. There are two wind phenomena in West Asia: the ''sharqi'' and the ''[[shamal (wind)|shamal]]''. The ''sharqi'' (or ''sharki'') is a [[wind]] that comes from the south and southeast. It is seasonal, lasting from April to early June, and comes again between late September and November. The winds are dry and dusty, with occasional gusts up to 80 kilometres per hour (50 miles per hour) and often kick up violent sand and dust storms that can carry sand a few thousand meters high, and can close down airports for short periods of time. These winds can last for a full day at the beginning and end of the season, and for several days during the middle of the season. The ''shamal'' is a summer northwesterly wind blowing over Iraq and the Persian Gulf states (including Saudi Arabia and Kuwait), often strong during the day, but decreasing at night. This weather effect occurs anywhere from once to several times a year.<ref>{{cite book|title=Encyclopaedia of the Muslim World|editor-first=Taru|editor-last=Bahl| editor2=M H Syed| publisher=Anmol Publications|location=New Delhi|year=2003|page=20|isbn=978-81-261-1419-1|url=https://books.google.com/books?id=2x4jq4bXrq0C&q=%22Sharqi%22+wind&pg=PA20|access-date=1 February 2009}}</ref> === ভূ-প্ৰকৃতি === West Asia contains large areas of mountainous terrain. The [[Anatolian Plateau]] is sandwiched between the [[Pontus Mountains]] and [[Taurus Mountains]] in [[Turkey]]. [[Mount Ararat]] in Turkey rises to {{convert|5,137|meters|abbr=on}}. The [[Zagros Mountains]] are located in Iran, in areas along its border with Iraq. The Central Plateau of Iran is divided into two [[drainage basin]]s. The northern basin is [[Dasht-e Kavir]] (Great Salt Desert), and [[Dasht-e-Lut]] is the southern basin. In [[Yemen]], elevations exceed {{convert|3,700|meters|abbr=on}} in many areas, and [[Highland (geography)|highland]] areas extend north along the [[Red Sea]] coast and north into [[Lebanon]]. A [[Geologic fault|fault]] zone also exists along the Red Sea, with continental [[rifting]] creating [[Trough (geology)|trough]]-like [[topography]] with areas located well below [[sea level]].<ref>{{cite web|url=http://www.llnl.gov/tid/lof/documents/pdf/235042.pdf|title=Region #4 — Red Sea Continental Rift Zone|work=Preliminary Definition of Geophysical Regions for the Middle East and North Africa|author=Sweeney, Jerry J.|first2=William R.|last2=Walter|publisher=Lawrence Livermore National Laboratory|date=1 December 1998|page=8|access-date=1 March 2009|archive-date=27 November 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20071127184404/http://www.llnl.gov/tid/lof/documents/pdf/235042.pdf|url-status=dead}}</ref> The [[Dead Sea]], located on the border between the [[West Bank]], [[Israel]], and [[Jordan]], is situated at {{convert|418|meters|abbr=on}} below sea level, making it the [[Extremes on Earth|lowest point]] on the surface of the [[Earth]].<ref>{{cite web|url=http://asterweb.jpl.nasa.gov/gallery-detail.asp?name=deadsea|archive-url=https://web.archive.org/web/20060830064747/http://asterweb.jpl.nasa.gov/gallery-detail.asp?name=deadsea|url-status=dead|archive-date=30 August 2006|title=ASTER Image Gallery: The Dead Sea|publisher=NASA}}</ref> [[Rub' al Khali]], one of the world's largest sand deserts, spans the southern third of the Arabian Peninsula in Saudi Arabia, parts of Oman, the [[United Arab Emirates]] and Yemen. [[Jebel Akhdar (Oman)|Jebel al Akhdar]] is a small range of mountains located in northeastern Oman, bordering the [[Gulf of Oman]]. == অৰ্থনীতি == The [[economy]] of West Asia is diverse and the region experiences high economic growth. Turkey has the largest economy in the region, followed by [[Saudi Arabia]] and Iran. [[Petroleum]] is the major [[Petroleum industry|industry]] in the regional economy, as more than half of the world's [[oil reserves]] and around 40 percent of the world's [[natural gas]] [[List of countries by natural gas proven reserves|reserves]] are located in the region. == জনগাঁথনি == The population of West Asia was estimated at 272 million as of 2008, projected to reach 370 million by 2030 by Maddison (2007; the estimate excludes the Caucasus and Cyprus). This corresponds to an annual growth rate of 1.4% (or a [[doubling time]] of 50 years), well above the [[world population estimates|world average]] of 0.9% (doubling time 75 years). The population of West Asia is estimated at 4% of [[world population]], up from about 39 million at the beginning of the 20th century, or about 2% of world population at the time.<ref>Data for "15 West Asian countries", from Maddison (2003, 2007).Angus Maddison, 2003, ''[[iarchive:worldeconomyhist0000madd|The World Economy: Historical Statistics]]'', Vol. 2, OECD, Paris, {{ISBN|92-64-10412-7}}. ''Statistical Appendix'' (2007, ggdc.net) "The historical data were originally developed in three books: Monitoring the World Economy 1820–1992, OECD, Paris 1995; The World Economy: A Millennial Perspective, OECD Development Centre, Paris 2001; The World Economy: Historical Statistics, OECD Development Centre, Paris 2003. All these contain detailed source notes." Estimates for 2008 by country (in millions): Turkey (71.9), Iran (70.2), Iraq (28.2), Saudi Arabia (28.1), Yemen (23.0), Syria (19.7), Israel (6.5), Jordan (6.2), Palestine (4.1), Lebanon (4.0), Oman (3.3), United Arab Emirates (2.7), Kuwait (2.6), Qatar (0.9), Bahrain (0.7). </ref> The most populous countries in the region are [[Turkey]] and [[Iran]], each with around 79 million people, followed by [[Iraq]] and [[Saudi Arabia]] with around 33 million people each, and [[Yemen]] with around 29 million people. Numerically, West Asia is predominantly [[Arabs|Arab]], [[Persians|Persian]], [[Turkish people|Turkish]], and the dominating languages are correspondingly [[Arabic language|Arabic]], [[Persian language|Persian]] and [[Turkish language|Turkish]], each with of the order of 70 million speakers, followed by smaller communities of [[Kurdish Language|Kurdish]], [[Azerbaijani Language|Azerbaijani]], [[Hebrew language|Hebrew]], [[Armenian Language|Armenian]] and [[Neo-Aramaic]]. The dominance of Arabic and Turkish is the result of the medieval [[Early Muslim conquests|Arab]] and [[Turkic expansion|Turkic]] invasions beginning with the Islamic conquests of the 7th century AD, which displaced the formerly dominant [[Aramaic language|Aramaic]] in the [[Syria (region)|region of Syria]], and [[Greek language|Greek]] in Anatolia, although [[Hebrew]] became the dominant language in [[Israel]] in the second half of the 20th century, and [[Neo-Aramaic]] (spoken by modern [[Modern Arameans|Arameans]] and [[Modern Assyrians|Assyrians]]) and [[Greek language|Greek]] both remain present in their respective territories as minority languages. Significant native minorities include, in alphabetical order: [[Modern Arameans|Arameans]], [[Modern Assyrians|Assyrians]],{{sfn|Laing-Marshall|2005|p=149–150}} [[Druze]],<ref>{{cite book|title=Middle East Patterns: Places, People, and Politics| first=Colbert|last= C. Held|year= 2008| isbn= 9780429962004| page =109|publisher=Routledge|quote= Worldwide, they number 1 million or so, with about 45 to 50 percent in Syria, 35 to 40 percent in Lebanon, and less than 10 percent in Israel. Recently there has been a growing Druze diaspora.}}</ref> [[Jews]], [[Lurs]], [[Mandeans]], [[Maronites]], [[Shabaks]] and [[Yezidis]]. === ধৰ্ম === {{Pie chart | thumb = right | caption = Religion in West Asia (2020)<ref>{{Cite web|url=https://www.pewforum.org/2015/04/02/religious-projection-table/2020/percent/all/|title=Religious Composition by Country, 2010–2050|website=www.pewforum.org|date=2 April 2015|access-date=18 October 2020|archive-date=21 December 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191221014350/https://www.pewforum.org/2015/04/02/religious-projection-table/2020/percent/all/|url-status=dead}}</ref> | label1 = [[Islam]] | value1 = 92.59 | color1 = Green | label2 = [[Christianity]] | value2 = 3.87 | color2 = DodgerBlue | label3 = [[Judaism]] | value3 = 2.02 | color3 = DarkBlue | label4 = [[Irreligion|No religion]] | value4 = 1.16 | color4 = Grey | label5 = [[Hinduism]] | value5 = 0.32 | color5 = Darkorange | label6 = Other religions | value6 = 0.25 | color6 = Chartreuse | label7 = [[Buddhism]] | value7 = 0.15 | color7 = Gold | label8 = [[Folk religion]]s | value8 = 0.06 | color8 = Red }} বিশ্বৰ চাৰিটা প্ৰধান ধৰ্মীয় গোট অৰ্থাৎ বিশ্বৰ দুটা বৃহৎ ধৰ্ম: খ্ৰীষ্টান আৰু ইছলাম, ইয়াৰ উপৰিও ইহুদী আৰু ড্ৰুজ বিশ্বাসৰ উৎপত্তি পশ্চিম এছিয়াত হৈছিল। <ref>{{cite encyclopedia|title=Middle East (region, Asia)|url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/381192/Middle-East|encyclopedia=Britannica|access-date=9 April 2012}}</ref><ref>{{cite book|title=An Introduction to Middle East Politics: Continuity, Change, Conflict and Co-operation|first=Benjamin |last=MacQueen|year= 2013| isbn=9781446289761| page =5|publisher=SAGE|quote=The Middle East is the cradle of the three monotheistic faiths of Judaism, Christianity and Islam.}}</ref><ref>{{cite book|title=The Modern World: Civilizations of Africa, Civilizations of Europe, Civilizations of the Americas, Civilizations of the Middle East and Southwest Asia, Civilizations of Asia and the Pacific| first=Sarolta |last=Takacs|year= 2015| isbn= 9781317455721| page =552|publisher=Routledge|quote=}}</ref> ইছলাম পশ্চিম এছিয়াৰ আটাইতকৈ বৃহত্তম ধৰ্ম, কিন্তু তাত উৎপত্তি হোৱা অন্যান্য ধৰ্ম যেনে ইহুদী আৰু খ্ৰীষ্টান ধৰ্মীয় লোকসমূহো ভালদৰে প্ৰতিনিধিত্ব কৰা হৈছে। <ref>{{cite book|title=The Rowman & Littlefield Handbook of Christianity in the Middle East|first=Philip |last=Jenkins|year= 2020| isbn=9781538124185| page =XLVIII|publisher=Rowman & Littlefield|quote=The Middle East still stands at the heart of the Christian world. After all, it is the birthplace, and the death place, of Christ, and the cradle of the Christian tradition.}}</ref> In [[Christianity in Armenia|Armenia]] and [[Christianity in Georgia (country)|Georgia]], [[Oriental Orthodoxy]] and [[Eastern Orthodoxy]] respectively are the predominant religions.<ref name="Global Christianity" /> Eastern Orthodoxy is also the majority religion in [[Cyprus]]. There are still large ancient communities of [[Eastern Christianity|Eastern Christians]] (such as [[Assyrian people|Assyrians]], [[Christianity in the Middle East|Middle Eastern Christians]] and [[Arab Christians]]) in [[Christianity in Lebanon|Lebanon]],<ref name="Global Christianity">{{cite web|url=https://assets.pewresearch.org/wp-content/uploads/sites/11/2011/12/Christianity-fullreport-web.pdf|title=Global Christianity – A Report on the Size and Distribution of the World's Christian Population|publisher=Pew Research Center}}</ref> [[Christianity in Iraq|Iraq]],<ref name="Global Christianity" /> [[Christianity in Iran|Iran]],<ref name="Farsinet">{{Cite web|last=Price|first=Massoume|date=December 2002|title=History of Christians and Christianity in Iran|url=http://www.farsinet.com/iranbibl/christians_in_iran_history.html|access-date=1 December 2009|work=Christianity in Iran|publisher=FarsiNet Inc.}}</ref> [[Turkey]],<ref>{{cite web|title=Christianity in Turkey|url=http://www.allaboutturkey.com/hristiyan.htm|access-date=13 March 2015}}</ref><ref name="Global Christianity" /> [[Christianity in Azerbaijan|Azerbaijan]], [[Syria]],<ref name="Global Christianity" /> [[Christianity in Jordan|Jordan]],<ref name="Global Christianity" /> [[Christianity in Israel|Israel]] and [[Palestinian Christians|Palestine]] numbering more than 3 million in West Asia.<ref name="Global Christianity" /> There are also large populations of expatriate workers which include sizeable Christian communities living in the [[Arabian Peninsula]] numbering more than 3 million.<ref>{{cite news|title=BBC News – Guide: Christians in the Middle East|url=https://www.bbc.com/news/world-middle-east-15239529|access-date=13 March 2015|work=BBC News|date=11 October 2011 }}</ref> [[Christianity in the Middle East|Christian communities]] have [[Role of Christianity in civilization|played a vital role]] in West Asia.<ref>{{cite book|title=Jews, Antisemitism, and the Middle East|first=Michael |last=Curtis|year= 2017| isbn=9781351510721| page =173|publisher=Routledge|quote=}}</ref> [[Judaism]] is the predominant religion in [[Israel]], and there are small ancient Jewish communities in West Asia such as in [[History of the Jews in Turkey|Turkey]] (14,300),<ref>{{cite web |url=https://www.jpr.org.uk/countries/how-many-jews-in-turkey |title= How many Jews live in Turkey?|author=<!--Not stated--> |date= 10 May 2022|website= |publisher= Institute for Jewish Policy Research|access-date= 14 November 2023|quote=}} </ref> [[History of the Jews in Azerbaijan|Azerbaijan]] (9,100),<ref name="mashke2">{{cite web |url=http://pop-stat.mashke.org/azerbaijan-ethnic2009.htm |title=Ethnic composition of Azerbaijan 2009 |publisher=Pop-stat.mashke.org |date=7 April 1971 |access-date=22 December 2012 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20120207161726/http://pop-stat.mashke.org/azerbaijan-ethnic2009.htm |archive-date=7 February 2012}}</ref> and [[Persian Jews#Iran|Iran]] (8,756).<ref>{{cite news |url=http://www.timesofisrael.com/jewish-woman-brutally-murdered-in-iran-over-property-dispute/#ixzz3Ac6duaqw |title=Jewish woman brutally murdered in Iran over property dispute |newspaper=The Times of Israel |date=28 November 2012 |access-date=16 August 2014 |quote=A government census published earlier this year indicated there were a mere 8,756 Jews left in Iran |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140819102713/http://www.timesofisrael.com/jewish-woman-brutally-murdered-in-iran-over-property-dispute/#ixzz3Ac6duaqw |archive-date=19 August 2014}} See</ref> The [[Druze]] Faith or Druzism originated in West Asia. It is a monotheistic religion based on the teachings of figures like [[Hamza ibn-'Ali ibn-Ahmad]] and [[Al-Hakim bi-Amr Allah]] and Greek [[philosophy|philosophers]] such as [[Plato]] and [[Aristotle]]. The number of [[Druze]] people worldwide is around one million, with about 45% to 50% living in [[Syria]], 35% to 40% living in [[Lebanon]], and less than 10% living in [[Israel]]; recently there has been a growing Druze diaspora.<ref>{{cite book|title=Middle East Patterns: Places, People, and Politics| first=Colbert|last=C. Held|year= 2008| isbn= 9780429962004| page =109|publisher=Routledge|quote= Worldwide, they number 1 million or so, with about 45 to 50 percent in Syria, 35 to 40 percent in Lebanon, and less than 10 percent in Israel. Recently there has been a growing Druze diaspora.}}</ref> There are also important minority religions like the [[Baháʼí Faith]], [[Yarsanism]], [[Yazidis]]m,<ref name="Fuccaro" >{{cite book |first1=Nelida |last1=Fuccaro |title=The Other Kurds: Yazidis in Colonial Iraq |date=1999 |publisher=I. B. Tauris |location=London & New York |isbn=1860641709 |page=9}}</ref> [[Zoroastrianism]], [[Mandaeism]], and [[Shabak people#Religious beliefs|Shabakism]]. <div align="center"><gallery widths="150" caption="Religions in West Asia"> File:Kaaba mirror edit jj.jpg|মক্কাৰ কাবাত বাৰ্ষিক হজত হজযাত্ৰীসকল। File:Էջմիածնի Մայր Տաճար.jpg|এচমিয়াজিন কেথেড্ৰেল, বিশ্বৰ প্ৰথম কেথেড্ৰেল, সকলো আৰ্মেনিয়ানৰ মাতৃ গীৰ্জা File:Qozhaya01072003.jpg|লেবাননৰ ক'জায়াৰ চেন্ট এন্থনীৰ মঠ। File:Saint Elijah Maronite Cathedral, Aleppo (4).jpg|চেন্ট এলিয়া, আলেপ্পোৰ কেথেড্ৰেল। File:Western Wall, Jerusalem, (16037897867).jpg|[[Jews]] praying at the [[Western Wall]]. Image:Flickr - Government Press Office (GPO) - Nebi Shueib Festival.jpg|[[Israeli Druze|Druze]] dignitaries celebrating the [[Ziyarat al-Nabi Shu'ayb]] festival at the tomb of the prophet in [[Hittin]] File:Pilgrims and festival at Lalish on the day of the Yezidi New Year in 2017 06 (cropped).jpg|[[Yazidi]] pilgrims celebrating the Yazidi new year festival at the ancient holy temple of [[Lalish]], [[Iraq]] </gallery> </div> == সংস্কৃতি == === ক্ৰীড়া === *পশ্চিম এছিয়ান টেনিছ ফেডাৰেচনে এই অঞ্চলৰ চেম্পিয়নশ্বিপ আৰু লীগসমূহ নিয়ন্ত্ৰণ কৰে। * পশ্চিম এছিয়ান বিলিয়াৰ্ডছ এণ্ড স্নুকাৰ ফেডাৰেচনে বিলিয়াৰ্ড আৰু স্নুকাৰৰ সৈতে জড়িত চেম্পিয়নশ্বিপসমূহ নিয়ন্ত্ৰণ কৰে, ইয়াৰ ভিতৰত বাৰ্ষিক প্ৰতিযোগিতা। * ১৯৯৭, ২০০২ আৰু ২০০৫ চনত পশ্চিম এছিয়ান গেমছ অনুষ্ঠিত হৈছিল। * ২০০১ চনত প্ৰতিষ্ঠা হোৱা পশ্চিম এছিয়ান ফুটবল ফেডাৰেচন এছিয়ান ফুটবল ফেডাৰেচনৰ অন্যতম আঞ্চলিক ফেডাৰেচন। তেওঁলোকে WAFF চেম্পিয়নশ্বিপৰ আয়োজন কৰে। * ১৯৯৯ চনৰ পৰা পশ্চিম এছিয়া বাস্কেটবল এছ’চিয়েশ্যনে ৱাবা চেম্পিয়নশ্বিপৰ আয়োজন কৰে। == তথ্যৰ উৎস == {{Reflist}} == বাহ্যিক সংযোগ == * {{Cite book|last=Laing-Marshall|first=Andrea|chapter=Assyrians|title=Encyclopedia of the World's Minorities|year=2005|volume=1|location=New York-London|publisher=Routledge|pages=149–150|isbn=978-1-135-19388-1|chapter-url=https://books.google.com/books?id=yXYKAgAAQBAJ&pg=PA149}} {{Authority control}} 7945p7kaakqjlo5fxmin8lu10z8a258 604374 604373 2026-05-04T03:36:07Z নৰুনা বৰুৱা 44897 604374 wikitext text/x-wiki {{Short description|Western region of Asia}} {{Infobox continent | title = West Asia | image = Western Asia (orthographic projection).svg | area = {{convert|5994935|km2|sqmi|abbr=on}}{{sup|a}} | population = 313,450,000 (2018) ([[List of continents by population#Regional and continental .28sub.29totals in 2016|9th]])<ref name = "UN WPP 2019">{{Cite web|title = World Population prospects – Population division|url = https://population.un.org/wpp/|access-date = 16 July 2019|publisher = [[United Nations]]|archive-url = https://web.archive.org/web/20190205234912/https://population.un.org/wpp/|archive-date = 5 February 2019|url-status = live}}</ref><ref name = "UN WPP 2019 2">{{Cite web|title = Overall total population|url = https://population.un.org/wpp/Download/Files/1_Indicators%20(Standard)/EXCEL_FILES/1_Population/WPP2019_POP_F01_1_TOTAL_POPULATION_BOTH_SEXES.xlsx|format = xlsx|access-date = 16 July 2019|publisher = [[United Nations]]|archive-date = 27 February 2021|archive-url = https://web.archive.org/web/20210227235642/https://population.un.org/wpp/Download/Files/1_Indicators%20(Standard)/EXCEL_FILES/1_Population/WPP2019_POP_F01_1_TOTAL_POPULATION_BOTH_SEXES.xlsx|url-status = dead}}</ref> | density = {{convert|50.1|/km2|abbr=on}} | GDP_nominal = $3.383{{nbs}}trillion (2019)<ref name="IMF">{{cite web|url=https://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2020/02/weodata/index.aspx|title=World Economic Outlook Database|publisher=IMF|website=imf.org}} Outlook Database, October 2020</ref> | GDP_PPP = $9.063{{nbs}}trillion (2019)<ref name="IMF" /> | GDP_per_capita = $10,793 (2019; nominal)<ref name="IMF"/>, $28,918 (2019; PPP)<ref name="IMF"/> | HDI = {{Increase}}0.699 (''<span style="color:orange">medium</span>'') | ethnic_groups = [[Arabs]], [[Assyrian people|Assyrians]], [[Armenians]], [[Azerbaijanis]], [[Baloch people|Baloch]], [[Georgians]], [[Greek Cypriots]], [[Jews]], [[Kurds]], [[Laz people]], [[Mandaeans]], [[Maronites]], [[Persians]], [[Pontic Greeks]], [[Talysh people|Talyshis]], [[Turkish people|Turks]], [[Yazidis]], [[Zazas]] | religions = [[Islam]], [[Christianity]], [[Judaism]], [[Baháʼí Faith|Baháʼí]], [[Druze|Druzism]], [[Yarsanism]], [[Yazidism]], [[Zoroastrianism]], [[Mandaeism]], [[Hinduism]], [[Buddhism]], etc. | demonym = West Asian<br />Western Asian | countries = {{collapsible list | title = [[List of sovereign states and dependent territories in Asia|20 recognized]] | {{flag|Armenia}} | {{flag|Azerbaijan}} (except for a small portion of territory north of the [[Greater Caucasus]]) | {{flag|Bahrain}} | {{flag|Cyprus}} | {{flag|Egypt}} (only [[Sinai Peninsula]]) | {{flag|Georgia}} (except for a small portion of territory north of the [[Greater Caucasus]]) | {{flag|Iran}} | {{flag|Iraq}} | {{flag|Israel}} | {{flag|Jordan}} | {{flag|Kuwait}} | {{flag|Lebanon}} | {{flag|Oman}} | {{flag|Palestine}} | {{flag|Qatar}} | {{flag|Saudi Arabia}} | {{flag|Syria}} | {{flag|Turkey}} (except [[East Thrace]]) | {{flag|United Arab Emirates}} | {{flag|Yemen}} (except [[Socotra]]) }}{{collapsible list | title = 3 unrecognized | ''{{flag|Abkhazia}}'' | ''{{flag|Northern Cyprus}}'' | ''{{flag|South Ossetia}}'' }} | dependencies = {{flag|Akrotiri and Dhekelia}} | languages = {{collapsible list | title = Official languages | [[Modern Standard Arabic|Arabic]] | [[Abkhaz language|Abkhaz]] | [[Armenian language|Armenian]] | [[Azerbaijani language|Azerbaijani]] | [[English language|English]] | [[Georgian language|Georgian]] | [[Greek language|Greek]] | [[Modern Hebrew|Hebrew]] | [[Kurdish languages|Kurdish]] | [[Ossetian language|Ossetian]] | [[Persian language|Persian]] | [[Russian language|Russian]] | [[Turkish language|Turkish]] }} {{collapsible list | title = Other languages | [[Afroasiatic languages|Afroasiatic]]: {{hlist | [[Neo-Aramaic languages|Neo-Aramaic]] | [[Amharic language|Amharic]] | [[Modern South Arabian languages|South Arabian]] | [[Syriac language|Syriac]] }} | [[Austronesian languages|Austronesian]]: {{hlist | [[Indonesian language|Indonesian]] | [[Malay language|Malay]] | [[Tagalog language|Tagalog]] }} | [[Indo-European languages|Indo-European]]: {{hlist | [[Balochi language|Balochi]] | [[Domari language|Domari]] | [[French language|French]] | [[Gilaki language|Gilaki]] | [[Hindi language|Hindi]] | [[Luri language|Luri]] | [[Bengali language|Bengali]] | [[Mazanderani language|Mazanderani]] | [[Nepali language|Nepali]] | [[Pashto language|Pashto]] | [[Rohingya language|Rohingya]] | [[Romani language|Romani]] | [[Shabaki language]] | [[Spanish language|Spanish]] | [[Talysh language|Talysh]] | [[Urdu language|Urdu]] | [[Yiddish language|Yiddish]] | [[Zaza language|Zaza]] }} | [[Northeast Caucasian languages|NE Caucasian]]: {{hlist | [[Avar language|Avar]] | [[Chechen language|Chechen]] | [[Lezgian language|Lezgian]] }} | [[Northwest Caucasian languages|NW Caucasian]]: {{hlist | [[Circassian languages|Circassian]] | [[Kabardian language|Kabardian]] }} | [[Turkic languages|Turkic]]: {{hlist | [[Qashqai language|Qashqai]] | [[Turkmen language|Turkmen]] }} }} | time = {{collapsible list | title = 5 time zones | bullets = true | [[UTC+02:00]]: {{hlist | Standard: [[Time in Cyprus|Cyprus]], [[Israel Standard Time|Israel]], [[Time in Jordan|Jordan]], [[Time in Lebanon|Lebanon]], [[Time in the State of Palestine|Palestine]], [[Egypt Standard Time|Sinai]], [[Time in Syria|Syria]] }} | [[UTC+03:00]]: {{hlist | [[Daylight Saving Time|Daylight]]: Cyprus, Israel, Jordan, Lebanon, Palestine, Syria | Standard: [[Time in Bahrain|Bahrain]], [[Time in Iraq|Iraq]], [[Time in Kuwait|Kuwait]], [[Time in Qatar|Qatar]], [[Saudi Arabia Standard Time|Saudi Arabia]], [[Time in Turkey|Turkey]], [[Time in Yemen|Yemen]] }} | [[UTC+03:30]]: {{hlist | Standard: [[Iran Standard Time|Iran]] }} | [[UTC+04:00]]: {{hlist | Standard: [[Armenia Time|Armenia]], [[Azerbaijan Time|Azerbaijan]], [[Georgia Time|Georgia]], [[Time in Oman|Oman]], [[Time in the United Arab Emirates|UAE]] }} | [[UTC+04:30]]: {{hlist | [[Daylight saving time in Iran|Daylight savings Iran]] }} }} | internet = [[.ae]], [[.am]], [[.az]], [[.bh]], [[.cy]], [[.eg]], [[.ge]], [[.il]], [[.iq]], [[.ir]], [[.jo]], [[.kw]], [[.lb]], [[.om]], [[.ps]], [[.qa]], [[.sa]], [[.sy]], [[.tr]], [[.ye]] | calling_code = [[List of country calling codes|Zone 9 except Armenia, Cyprus (Zone 3) & Sinai (Zone 2)]] | cities =<!-- PLEASE LIMIT THE CITIES LISTED HERE TO CITIES LISTED IN [[List of urban areas by population]], AND LIST PER ALPHABETICAL ORDER. THANKS! --> {{collapsible list | title = List{{sup|b}} | bullets = true | {{flagicon|Jordan}} [[Amman]] | {{flagicon|Turkey}} [[Ankara]] | {{flagicon|Iraq}} [[Baghdad]] | {{flagicon|UAE}} [[Dubai]] | {{flagicon|Turkey}} [[Istanbul]] | {{flagicon|Turkey}} [[İzmir]] | {{flagicon|Saudi Arabia}} [[Jeddah]] | {{flagicon|Kuwait}} [[Kuwait City]] | {{flagicon|Saudi Arabia}} [[Riyadh]] | {{flagicon|Iran}} [[Tehran]] }} <!-- PLEASE LIMIT THE CITIES LISTED HERE TO CITIES LISTED IN [[List of urban areas by population]]. THANKS! --> | m49 = <code>145</code> – West Asia<br /><code>142</code> – [[Asia]]<br /><code>001</code> – World | footnotes = {{longitem|{{sup|a}} Area and population figures include the [[Sinai Peninsula|Sinai]]}}{{longitem|{{sup|b}} Among the top 100 [[List of urban areas by population|urban areas of the world by population]]}} }} '''পশ্চিম এছিয়া''' ( দক্ষিণ-পশ্চিম এছিয়া বুলিও জনা যায়) এছিয়াৰ পশ্চিম অঞ্চলত থকা দেশসমূহক বুজায়। বেছিভাগ শিক্ষাবিদ, ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ সংস্থা আৰু অন্যান্য প্ৰতিষ্ঠানে দিয়া সংজ্ঞা অনুসৰি এই উপ-অঞ্চলত আনাতোলিয়া, আৰব উপদ্বীপ, ইৰাণ, মেছ’পটেমিয়া, আৰ্মেনিয়ান হাইলেণ্ড, লেভেণ্ট, চাইপ্ৰাছ দ্বীপ, চিনাই উপদ্বীপ আৰু দক্ষিণ ককেছাছ অন্তৰ্ভুক্ত। <ref>{{Cite web |title=Land Use Dynamics and Institutional Changes in West Asia |url=https://www.fao.org/3/ag266e/ag266e.pdf |first1=Lama |last1=Bashour |date=2006 |publisher=Food and Agriculture Organization of the United Nations |url-status=live |archive-url= https://web.archive.org/web/20230616092754/https://www.fao.org/3/ag266e/ag266e.pdf |archive-date= 16 June 2023 }}</ref><ref name=WGSRPD/> এই অঞ্চলটো আফ্ৰিকাৰ পৰা ইজিপ্তৰ ইষ্টমাছ অৱ ছুৱেজ আৰু ইউৰোপৰ পৰা তুৰ্কী জলপ্ৰনালী আৰু বৃহত্তৰ ককেছাছৰ জলপথেৰে পৃথক কৰিছে। ইয়াৰ উত্তৰ-পূবত মধ্য এছিয়া, আনহাতে দক্ষিণ এছিয়া ইয়াৰ পূবত অৱস্থিত। এই অঞ্চলটো বাৰখন সাগৰে আগুৰি আছে (ঘড়ীৰ কাঁটাৰ দিশত): এজিয়ান সাগৰ, মৰ্মৰ সাগৰ, কৃষ্ণ সাগৰ, কাস্পিয়ান সাগৰ, পাৰ্চী উপসাগৰ, ওমান উপসাগৰ, আৰব সাগৰ, এডেন উপসাগৰ, লোহিত সাগৰ, আকাবা উপসাগৰ, ছুৱেজ উপসাগৰ আৰু ভূমধ্য সাগৰ। যদিও বহুতে এই দেশকেইখন বুজাবলৈ মধ্যপ্ৰাচ্য শব্দটো ব্যৱহাৰ কৰে, তথাপিও পশ্চিম এছিয়া আৰু মধ্যপ্ৰাচ্য একে বস্তু নহয়। মধ্যপ্ৰাচ্য হৈছে পশ্চিমীয়া ভূগোলবিদসকলে উদ্ভাৱন কৰা ৰাজনৈতিক শব্দ, যিয়ে ঐতিহাসিকভাৱে ৰাজনৈতিক আৰু ঐতিহাসিক প্ৰেক্ষাপটৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি এছিয়াৰ বিভিন্ন অঞ্চলক সামৰি লৈছে; আনহাতে পশ্চিম এছিয়া হৈছে অধিক নিখুঁত আৰু সামঞ্জস্যপূৰ্ণ ভৌগোলিক শব্দ। ইয়াত ইজিপ্তৰ বেছিভাগ অংশ আৰু তুৰস্কৰ উত্তৰ-পশ্চিম অংশ (যিবোৰ মধ্যপ্ৰাচ্যত অন্তৰ্ভুক্ত) বাদ দিয়া হৈছে, আৰু ককেছাছৰ দক্ষিণ অংশও অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। পশ্চিম এছিয়াই সামৰি লোৱা মাটিকালি হৈছে {{convert|5994935|km2|sqmi|abbr=on}} আৰু এই অঞ্চলৰ জনংখ্যা প্ৰায় ৩১৩ মিলিয়ন।<ref name="UN WPP 2019"/><ref name="UN WPP 2019 2"/> ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ ২০খন সদস্য দেশৰ ভিতৰত ১৩খন দেশেই পশ্চিম এছিয়াৰ অংশ। পশ্চিম এছিয়াৰ আটাইতকৈ জনবহুল দেশসমূহ হ'ল [[ইৰাণ]], [[তুৰ্কী]], [[ইৰাক]], [[য়েমেন]], আৰু [[চৌদি আৰব]]। ৰেকৰ্ডিং প্লাণ্ট ডিষ্ট্ৰিবিউচনৰ বাবে বিশ্ব ভৌগোলিক আঁচনি (WGSRPD)ত পশ্চিম এছিয়াত আৰব উপদ্বীপ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হোৱা নাই, আনহাতে আফগানিস্তান অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। <ref name=WGSRPD>{{Cite book |last = Brummitt |first = R. K. |year = 2001 |title = World Geographical Scheme for Recording Plant Distributions |edition = 2nd |publisher = International Working Group on Taxonomic Databases For Plant Sciences (TDWG) |url = https://raw.githubusercontent.com/tdwg/wgsrpd/master/109-488-1-ED/2nd%20Edition/TDWG_geo2.pdf |access-date = 27 July 2021 |archive-url = https://web.archive.org/web/20160125135239/http://www.nhm.ac.uk/hosted_sites/tdwg/TDWG_geo2.pdf |archive-date = 25 January 2016}}</ref> == সংজ্ঞা == The term ''West Asia'' is used pragmatically and has no "correct" or generally accepted definition. Its typical definitions overlap substantially, but not entirely, with definitions of the terms [[Middle East]], [[Eastern Mediterranean]], and [[Near East]] (which is historically familiar but widely deprecated today).<ref>[https://www.worldatlas.com/articles/what-is-the-difference-between-near-east-and-middle-east.html What Is The Difference Between Near East and Middle East?] ''worldatlas.com''</ref> The ''[[National Geographic Society|National Geographic]] Style Manual'' as well as [[Angus Maddison|Maddison]]'s ''[[The World Economy: Historical Statistics]]'' (2003) by the [[Organisation for Economic Co-operation and Development]] (OECD) include only Bahrain, Iran, Iraq, Israel, Jordan, Kuwait, Lebanon, Oman, Qatar, Palestine (called West Bank and Gaza in the latter), Saudi Arabia, Syria, Turkey, UAE, and Yemen as West Asian countries.<ref name="ngs">{{cite web |url=https://sites.google.com/a/ngs.org/ngs-style-manual/home/W/west-asia |title=West Asia |last=Miller |first=David |work=National Geographic Style Manual |publisher=[[National Geographic Society]] |access-date=16 February 2021 |archive-date=31 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210531235607/https://sites.google.com/a/ngs.org/ngs-style-manual/home/W/west-asia |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite book |last=Maddison |first=Angus |author-link=Angus Maddison |year=2004 |title=The World Economy: Historical Statistics |series=Development Centre Studies |location=Paris, France |publisher=[[Organisation for Economic Co-operation and Development]] (OECD) |publication-date=2003 |isbn=978-92-64-10412-9 |lccn=2004371607 |oclc=53465560 |title-link=The World Economy: Historical Statistics }}</ref> By contrast, the [[United Nations Industrial Development Organization]] (UNIDO) in its 2015 yearbook includes Armenia and Azerbaijan, and excludes Israel (as Other) and Turkey (as Europe).<ref>{{cite book |author=United Nations Industrial Development Organization Vienna (UNIDO) |author-link=United Nations Industrial Development Organization |year=2005 |title=International Yearbook of Industrial Statistics 2015 |url=https://books.google.com/books?id=FAKMBgAAQBAJ&pg=PA14 |location=Cheltenham, UK |publisher=[[Edward Elgar Publishing]] |page=14 |isbn= 9781784715502}}</ref> Unlike the UNIDO, the [[United Nations Statistics Division]] (UNSD) excludes Iran from West Asia (included as South Asia) and includes Turkey, Georgia, and Cyprus in the region.<ref>{{cite web|url=http://unstats.un.org/unsd/methods/m49/m49.htm |title=Standard Country or Area Codes for Statistical Use |publisher=Millenniumindicators.un.org |quote=The UNSD notes that the "assignment of countries or areas to specific groupings is merely for statistical convenience and does not imply any assumption regarding political or other affiliation of countries or territories."|access-date=25 August 2012}}</ref> In the United Nations geopolitical [[United Nations Regional Groups|Eastern European Group]], Armenia and Georgia are included in Eastern Europe, whereas Cyprus and East Thracian Turkey are in Southern Europe. These three nations are listed in the European category of the [[United Nations Educational, Scientific, and Cultural Organisation]] (UNESCO). National members of West Asian sports governing bodies are limited to Bahrain, Iran, Iraq, Jordan, Kuwait, Lebanon, Syria, Oman, Palestine, Qatar, Saudi Arabia, United Arab Emirates, and Yemen.<ref>{{cite web |url=http://www.wabsf.net/en/information.php |title=WABSF Member Countries |access-date=31 March 2017 |archive-date=1 December 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171201035427/http://www.wabsf.net/en/information.php |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.topendsports.com/events/games/asian-games/west-asian/index.htm |title=The West Asian Games |publisher=Topend Sports}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.the-waff.com/en/championships/29.html |title=WAFF Member Associations |website=The-Waff.com |access-date=31 March 2017 |archive-date=1 August 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180801232057/http://www.the-waff.com/en/championships/29.html |url-status=dead }}</ref> The [[Olympic Council of Asia]]'s multi-sport event [[West Asian Games]] are contested by athletes representing these 13 countries. Among the region's sports organisations are the [[West Asia Basketball Association]], [[West Asian Billiards & Snooker Federation|West Asian Billiards and Snooker Federation]], [[West Asian Football Federation]], and the [[West Asian Tennis Federation]]. == দেশসমূহ == {| class="wikitable sortable" style="font-size:90%;width:100%;" |- style="background:#ececec;" !scope="col"| [[Country]] !scope="col"| [[List of countries by area|Area]]<br />(km²) !scope="col"| [[List of countries by population|Population]]{{UN_Population|ref}}<br />({{UN_Population|Year}}) !scope="col"| [[List of countries by population density|Density]]<br />(per km²) !scope="col"| [[Capital (political)|Capital]] !scope="col"| [[List of countries by GDP (nominal)|Nominal GDP]]<ref>{{cite web|title=GDP|url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2014/01/weodata/weorept.aspx?pr.x=93&pr.y=3&sy=2012&ey=2012&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=512%2C668%2C914%2C672%2C612%2C946%2C614%2C137%2C311%2C962%2C213%2C674%2C911%2C676%2C193%2C548%2C122%2C556%2C912%2C678%2C313%2C181%2C419%2C867%2C513%2C682%2C316%2C684%2C913%2C273%2C124%2C868%2C339%2C921%2C638%2C948%2C514%2C943%2C218%2C686%2C963%2C688%2C616%2C518%2C223%2C728%2C516%2C558%2C918%2C138%2C748%2C196%2C618%2C278%2C624%2C692%2C522%2C694%2C622%2C142%2C156%2C449%2C626%2C564%2C628%2C565%2C228%2C283%2C924%2C853%2C233%2C288%2C632%2C293%2C636%2C566%2C634%2C964%2C238%2C182%2C662%2C453%2C960%2C968%2C423%2C922%2C935%2C714%2C128%2C862%2C611%2C135%2C321%2C716%2C243%2C456%2C248%2C722%2C469%2C942%2C253%2C718%2C642%2C724%2C643%2C576%2C939%2C936%2C644%2C961%2C819%2C813%2C172%2C199%2C132%2C733%2C646%2C184%2C648%2C524%2C915%2C361%2C134%2C362%2C652%2C364%2C174%2C732%2C328%2C366%2C258%2C734%2C656%2C144%2C654%2C146%2C336%2C463%2C263%2C528%2C268%2C923%2C532%2C738%2C944%2C578%2C176%2C537%2C534%2C742%2C536%2C866%2C429%2C369%2C433%2C744%2C178%2C186%2C436%2C925%2C136%2C869%2C343%2C746%2C158%2C926%2C439%2C466%2C916%2C112%2C664%2C111%2C826%2C298%2C542%2C927%2C967%2C846%2C443%2C299%2C917%2C582%2C544%2C474%2C941%2C754%2C446%2C698%2C666&s=NGDP_R&grp=0&a=|publisher=[[International Monetary Fund|IMF]]|access-date=16 April 2014}}</ref><br />(2012) !scope="col"| [[List of countries by GDP (nominal) per capita|Per capita]]<ref>{{cite web|title=GDP per capita|url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2014/01/weodata/weorept.aspx?pr.x=28&pr.y=10&sy=2012&ey=2012&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=512%2C668%2C914%2C672%2C612%2C946%2C614%2C137%2C311%2C962%2C213%2C674%2C911%2C676%2C193%2C548%2C122%2C556%2C912%2C678%2C313%2C181%2C419%2C867%2C513%2C682%2C316%2C684%2C913%2C273%2C124%2C868%2C339%2C921%2C638%2C948%2C514%2C943%2C218%2C686%2C963%2C688%2C616%2C518%2C223%2C728%2C516%2C558%2C918%2C138%2C748%2C196%2C618%2C278%2C624%2C692%2C522%2C694%2C622%2C142%2C156%2C449%2C626%2C564%2C628%2C565%2C228%2C283%2C924%2C853%2C233%2C288%2C632%2C293%2C636%2C566%2C634%2C964%2C238%2C182%2C662%2C453%2C960%2C968%2C423%2C922%2C935%2C714%2C128%2C862%2C611%2C135%2C321%2C716%2C243%2C456%2C248%2C722%2C469%2C942%2C253%2C718%2C642%2C724%2C643%2C576%2C939%2C936%2C644%2C961%2C819%2C813%2C172%2C199%2C132%2C733%2C646%2C184%2C648%2C524%2C915%2C361%2C134%2C362%2C652%2C364%2C174%2C732%2C328%2C366%2C258%2C734%2C656%2C144%2C654%2C146%2C336%2C463%2C263%2C528%2C268%2C923%2C532%2C738%2C944%2C578%2C176%2C537%2C534%2C742%2C536%2C866%2C429%2C369%2C433%2C744%2C178%2C186%2C436%2C925%2C136%2C869%2C343%2C746%2C158%2C926%2C439%2C466%2C916%2C112%2C664%2C111%2C826%2C298%2C542%2C927%2C967%2C846%2C443%2C299%2C917%2C582%2C544%2C474%2C941%2C754%2C446%2C698%2C666&s=NGDPDPC&grp=0&a=|publisher=[[International Monetary Fund|IMF]]|access-date=16 April 2014}}</ref><br />(2012) !scope="col"| [[Currency]] !scope="col"| [[Government]] !scope="col"| [[Official language]]s |- !scope="row"| {{nowrap|{{flag|Turkey}}}}{{efn|The figures for Turkey includes [[East Thrace]], which is not a part of Anatolia.}} | style="text-align:right;" | 783,562 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Turkey}} | style="text-align:right;" | 94.1 | [[Ankara]] | $788.042 billion | $10,523 | [[Turkish lira]] | [[Presidential republic]] | [[Turkish language|Turkish]] |- !scope="row"| {{flag|Bahrain}} | style="text-align:right;" | 780 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Bahrain}} | style="text-align:right;" | 1,646.1 | [[Manama]] | $30.355 billion | $26,368 | [[Bahraini dinar]] | [[Constitutional monarchy]] | [[Arabic language|Arabic]] |- !scope="row"| {{flag|Kuwait}} | style="text-align:right;" | 17,820 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Kuwait}} | style="text-align:right;" | 167.5 | [[Kuwait City]] | $184.540 billion | $48,761 | [[Kuwaiti dinar]] | [[Constitutional monarchy]] | [[Arabic language|Arabic]] |- !scope="row"| {{flag|Oman}} | style="text-align:right;" | 212,460 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Oman}} | style="text-align:right;" | 9.2 | [[Muscat, Oman|Muscat]] | $78.290 billion | $25,356 | [[Omani rial]] | [[Absolute monarchy]] | [[Arabic language|Arabic]] |- !scope="row"| {{flag|Qatar}} | style="text-align:right;" | 11,437 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Qatar}} | style="text-align:right;" | 123.2 | [[Doha]] | $192.402 billion | $104,756 | [[Qatari riyal]] | [[Absolute monarchy]] | [[Arabic language|Arabic]] |- !scope="row"| {{flag|Saudi Arabia}} | style="text-align:right;" | 2,149,690 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Saudi Arabia}} | style="text-align:right;" | 12 | [[Riyadh]] | $733.956 billion | $25,139 | [[Saudi riyal]] | [[Absolute monarchy]] | [[Arabic language|Arabic]] |- !scope="row"| {{flag|United Arab Emirates}} | style="text-align:right;" | 82,880 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|United Arab Emirates}} | style="text-align:right;" | 97 | [[Abu Dhabi]] | $383.799 billion | $43,774 | [[UAE dirham]] | [[Federation|Federal]] [[constitutional monarchy]] | [[Arabic language|Arabic]] |- !scope="row"| {{flag|Yemen}} | style="text-align:right;" | 527,970 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Yemen}} | style="text-align:right;" | 44.7 | [[Sanaa]] {{efn|A rebel group, the [[Houthis]], have their [[Houthi-controlled Yemen|government]] at [[Aden]] ([[Temporary capital|Seat of government]])}} | $35.05 billion | $1,354 | [[Yemeni rial]] | [[Provisional government|Provisional]] [[presidential republic]] | [[Arabic language|Arabic]] |- !scope="row"| ''{{flag|Abkhazia}}''{{efn|unrecognized}} | style="text-align:right;" | 8,660 | style="text-align:right;" | 242,862 | style="text-align:right;" | 28 | [[Sokhumi]] | $500 million | N/A | [[Georgian lari]] | [[Semi-presidential system|Semi-presidential]] [[republic]] | [[Abkhaz language|Abkhaz]], [[Russian language|Russian]] |- !scope="row"| {{flag|Armenia}} | style="text-align:right;" | 29,800 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Armenia}} | style="text-align:right;" | 108.4 | [[Yerevan]] | $9.950 billion | $3,033 | [[Armenian dram]] | [[Semi-presidential system|Semi-presidential]] [[republic]] | [[Armenian language|Armenian]] |- !scope="row"| {{flag|Azerbaijan}} | style="text-align:right;" | 86,600 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Azerbaijan}} | style="text-align:right;" | 105.8 | [[Baku]] | $68.700 billion | $7,439 | [[Azerbaijani manat]] | [[Presidential republic]] | [[Azerbaijani language|Azerbaijani]] |- !scope="row"| {{flag|Georgia}} | style="text-align:right;" | 69,700 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Georgia}} | style="text-align:right;" | 68.1 | [[Tbilisi]] | $15.847 billion | $3,523 | [[Georgian lari]] | [[Semi-presidential system|Semi-presidential]] [[republic]] | [[Georgian language|Georgian]] |- !scope="row"| ''{{flag|South Ossetia}}''{{efn|unrecognized}} | style="text-align:right;" | 3,900 | style="text-align:right;" | 53,532 | style="text-align:right;" | 13 | [[Tskhinvali]] | $500 million | N/A | [[Georgian lari]] | [[Semi-presidential system|Semi-presidential]] [[republic]] | [[Ossetian language|Ossetian]], [[Russian language|Russian]] |- !scope="row"| {{flag|Iraq}} | style="text-align:right;" | 438,317 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Iraq}} | style="text-align:right;" | 73.5 | [[Baghdad]] | $216.044 billion | $6,410 | [[Iraqi dinar]] | [[Parliamentary republic]] | [[Arabic language|Arabic]], [[Kurdish language|Kurdish]] |- !scope="row"| {{flag|Israel}} | style="text-align:right;" | 20,770 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Israel}} | style="text-align:right;" | 365.3 | [[Positions on Jerusalem|Jerusalem]]{{efn|[[Jerusalem]] is the [[Jerusalem Law|proclaimed capital of Israel]] and the actual location of the [[Knesset]], [[Israeli Supreme Court]], etc. Due to its [[Positions on Jerusalem|disputed]] status, most embassies are in [[Tel Aviv]].{{efn|name=Jerusalem}}}} | $353.65 billion | $39,106 | [[Israeli new shekel]] | [[Parliamentary republic]] | [[Hebrew language|Hebrew]] |- !scope="row"| {{flag|Jordan}} | style="text-align:right;" | 92,300 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Jordan}} | style="text-align:right;" | 68.4 | [[Amman]] | $30.98 billion | $4,843 | [[Jordanian dinar]] | [[Constitutional monarchy]] | [[Arabic language|Arabic]] |- !scope="row"| {{flag|Lebanon}} | style="text-align:right;" | 10,452 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Lebanon}} | style="text-align:right;" | 404 | [[Beirut]] | $42.519 billion | $10,425 | [[Lebanese pound]] | [[Parliamentary republic]] | [[Arabic language|Arabic]] |- !scope="row"| {{flagcountry|Palestine}}{{efn|[[UN observer state]].}} | style="text-align:right;" | 6,220 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|State of Palestine}} | style="text-align:right;" | 667 | [[Ramallah]]{{efn|Ramallah is the actual location of the government, whereas the proclaimed capital of Palestine is [[Jerusalem]], which is [[Positions on Jerusalem|disputed]].{{efn|name=Jerusalem|Jerusalem is Israel's ''[[de jure]]'' capital under [[Jerusalem Law|Israeli law]], as well as its ''[[de facto]]'' capital by the location of the presidential residence, government offices, supreme court and parliament ([[Knesset]]). Jerusalem is the State of Palestine's ''de jure'' capital under its {{cite web |ref=BasicLawPal-T1A3 |url=http://www.palestinianbasiclaw.org/basic-law/2003-amended-basic-law |title=2003 Amended Basic Law |date=17 February 2008 |postscript=none}}, but not its ''de facto'' capital as its government branches are based in [[Ramallah]]. The UN and most [[sovereign states]] do not recognize Jerusalem as either state's ''de jure'' capital under the position that Jerusalem's status is pending future negotiations between Israel and the Palestinian Authority. In practice, therefore, most maintain their embassies in [[Tel Aviv]] and its suburbs, or else in suburbs such as [[Mevaseret Zion]] outside Jerusalem proper. See [https://web.archive.org/web/20260118073834/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/israel/ CIA Factbook], {{cite web|url= https://www.un.org/Depts/Cartographic/map/profile/israel.pdf |title=Map of Israel |postscript=none}} and [[Status of Jerusalem]] for more information.}}}} | $6.6 billion | $1,600 | [[Egyptian pound]], [[Jordanian dinar]], [[Israeli new shekel]] | [[Semi-presidential system|Semi-presidential]] [[republic]] | [[Arabic language|Arabic]] |- !scope="row"| {{flag|Syria}} | style="text-align:right;" | 185,180 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Syrian Arab Republic}} | style="text-align:right;" | 118.3 | [[Damascus]] | N/A | N/A | [[Syrian pound]] | [[Transitional government]] | [[Arabic language|Arabic]] |- !scope="row"| {{flag|Iran}} | style="text-align:right;" | 1,648,195 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Iran (Islamic Republic of)}} | style="text-align:right;" | 45 | [[Tehran]] | $548.590 billion | $7,207 | [[Iranian rial]] | [[Islamic republic]] | [[Persian language|Persian]] |- !scope="row"| ''{{flag|Akrotiri and Dhekelia}}''{{efn| [[British Overseas Territories|British Overseas Territory]]}} | style="text-align:right;" | 254 | style="text-align:right;" | 15,700 | style="text-align:right;" | N/A | [[Episkopi Cantonment|Episkopi]] | N/A | N/A | [[Euro]] | [[stratocracy|Stratocratic]] [[Dependent territory|dependency]] under a [[constitutional monarchy]] | [[English language|English]] |- !scope="row"| {{flag|Cyprus}} | style="text-align:right;" | 9,250 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Cyprus}} | style="text-align:right;" | 117 | [[Nicosia]] | $22.995 billion | $26,377 | [[Euro]] | [[Presidential republic]] | [[Greek language|Greek]], [[Turkish language|Turkish]] |- !scope="row"| ''{{flag|Northern Cyprus}}''{{efn|unrecognized}} | style="text-align:right;" | 3,355 | style="text-align:right;" | 313,626 | style="text-align:right;" | 93 | [[North Nicosia]] | $4.032 billion | $15,109 | [[Turkish lira]] | [[Semi-presidential republic]] | [[Turkish language|Turkish]] |- !scope="row"| {{flag|Egypt}}{{efn|The area and population figures for Egypt only include the [[Sinai Peninsula]].}} | style="text-align:right;" | 60,000 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Egypt}} | style="text-align:right;" | 82 | [[Cairo]] | $262.26 billion | $3,179 | [[Egyptian pound]] | [[Presidential republic]] | [[Arabic]] |} == ইতিহাস == "Western Asia" was in use as a geographical term in the late 18th and early 19th centuries,<ref name="Ouseley">{{cite book|last=Ouseley|first=William|authorlink=William Ouseley|year=1795|title=Persian Miscellanies: An Essay to Facilitate the Reading of Persian Manuscripts|location=London|pp=[https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.42305/page/n159/mode/1up 105–106]|quote={{smallcaps|The}} celebrated current of the Euphrates, was divided, according to the Arabian geographer, whom ''Bochart'' follows, into five channels or branches, one of which led to ''Cufa'' in Chaldea; and on the banks of another, was ſeated the “Golden Babylon” once the proud miſtreſs of the eaſtern world, being the capital of the Aſſyrian monarchy, which comprehended Syria, Meſopotamia, Chaldea, Perſia; in short, except India, all the great nations of weſtern Aſia.}}</ref><ref>e.g. James Rennell, ''A treatise on the comparative geography of western Asia'', 1831.</ref> before "[[Near East]]" became current as a geopolitical concept. For example, [[William Ouseley]] used the phrase in 1795 in ''Persian Miscellanies'' to refer to a region including Syria, Mesopotamia, Chaldea and Persia.<ref name="Ouseley"/> In the context of the history of [[classical antiquity]], "Western Asia" could mean the part of Asia known in classical antiquity, as opposed to the reaches of "interior Asia", i.e. [[Scythia]], and "Eastern Asia" the easternmost reaches of geographical knowledge in classical authors, i.e. [[Transoxania]] and [[Indus valley|India]].<ref>James Rennell, ''The Geographical System of Herodotus Examined and Explained'', 1800, [https://archive.org/details/geographicalsys00renn/page/210 p. 210].</ref><ref>Hugh Murray, ''Historical Account of Discoveries and Travels in Asia'' (1820).</ref><ref>Samuel Whelpley, ''A compend of history, from the earliest times'', 1808, [https://books.google.com/books?id=6jkNAAAAYAAJ&pg=RA1-PA9 p. 9] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221120055307/https://books.google.ch/books?id=6jkNAAAAYAAJ&pg=RA1-PA9 |date=20 November 2022 }}.</ref> In the 20th century, "Western Asia" was used to denote a rough geographical era in the fields of [[archaeology]] and [[ancient history]], especially as a shorthand for "the [[Fertile Crescent]], excluding [[Ancient Egypt]]" for the purposes of comparing the early civilizations of Egypt and the former.<ref>e.g. Petrus Van Der Meer, ''The Chronology of Ancient Western Asia and Egypt'', 1955. Karl W. Butzer, ''Physical Conditions in Eastern Europe, Western Asia and Egypt Before the Period of Agricultural and Urban Settlement'', 1965.</ref> Use of the term in the context of contemporary [[geopolitics]] or [[world economy]] appears to date from at least the mid-1960s.<ref>''The Tobacco Industry of Western Asia'', U.S. Department of Agriculture, Foreign Agricultural Service, 1964.</ref> == ভূগোল == The region is surrounded by eight major seas; the [[Aegean Sea]], the [[Black Sea]], the [[Caspian Sea]], the [[Persian Gulf]], the [[Arabian Sea]], the [[Gulf of Aden]], the [[Red Sea]], and the [[Mediterranean Sea]]. To the northwest and north, the region is delimited from [[Europe]] by the [[Turkish Straits]] and drainage divide of the [[Greater Caucasus]], to the southwest, it is delimited from [[Africa]] by the [[Isthmus of Suez]], while to the northeast and east, the region adjoins [[Central Asia]] and [[South Asia]]. The region is located east of [[Southern Europe]] and south of [[Eastern Europe]]. The [[Dasht-e Kavir]] and [[Lut Desert|Dasht-e Lut]] deserts in eastern [[Iran]] naturally delimit the region from [[Balochistan]] and South Asia. === Geology === ====প্লেট টেকটনিক্স ==== Three major [[plate tectonics|tectonic plates]] converge on West Asia, including the [[African Plate|African]], [[Eurasian Plate|Eurasian]], and [[Arabian Plate|Arabian]] plates. The boundaries between the tectonic plates make up the [[Azores–Gibraltar Transform Fault|Azores-Gibraltar Ridge]], extending across [[North Africa]], the [[Red Sea]], and into Iran.<ref name="beaumont-pg22">Beaumont (1988), p. 22</ref>{{better source needed|date=February 2021}} The Arabian Plate is moving northward into the [[Anatolian Plate|Anatolian plate]] (Turkey) at the [[East Anatolian Fault]],<ref>{{cite web|url=http://eol.jsc.nasa.gov/handbooks/arabianpages/mainframe.htm |title=The Arabian Plate |author=Muehlberger, Bill |publisher=NASA, Johnson Space Center |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070706103125/http://eol.jsc.nasa.gov/handbooks/arabianpages/mainframe.htm |archive-date=6 July 2007 }}</ref> and the boundary between the [[Aegean Sea Plate|Aegean]] and Anatolian plate in eastern [[Turkey]] is also [[seismic]]ally active.<ref name="beaumont-pg22"/> ==== জলসম্পদ ==== Several major [[aquifer]]s provide [[water]] to large portions of West Asia. In Saudi Arabia, two large aquifers of [[Palaeozoic]] and [[Triassic]] origins are located beneath the [[Jabal Tuwayq]] mountains and areas west to the Red Sea.<ref name="beaumont-86">Beaumont (1988), p. 86</ref>{{better source needed|date=February 2021}} [[Cretaceous]] and [[Eocene]]-origin aquifers are located beneath large portions of central and eastern Saudi Arabia, including Wasia and Biyadh which contain amounts of both [[fresh water]] and [[saline water]].<ref name="beaumont-86"/> Flood or furrow irrigation, as well as sprinkler methods, are extensively used for [[irrigation]], covering nearly {{cvt|90,000|km2}} across West Asia for agriculture.<ref>{{Cite web|url=http://www.fao.org/land-water/en/|title=Land & Water|website=Food and Agriculture Organization of the United Nations}}</ref> Also, the [[Tigris]] and [[Euphrates]] rivers contribute very well. === জলবায়ু === [[File:Cedars in Lebanon.jpg|right|thumb|upright=1.1|A [[Lebanon|Lebanese]] [[Cedar Forest]] in winter]] [[File:West Asia Köppen Map.png|right|thumb|upright=1.1|[[Köppen climate classification]] map of West Asia]] West Asia is primarily [[arid climate|arid]] and [[semi-arid]], and can be subject to [[drought]], but it also contains vast expanses of forest and fertile valleys. The region consists of [[grassland]]s, [[rangeland]]s, [[desert]]s, and [[mountains]]. [[Water shortage]]s are a problem in many parts of West Asia, with rapidly growing [[Population (human biology)|population]]s increasing demands for water, while [[salinity|salinization]] and [[pollution]] threaten water supplies.<ref name="ipcc-1997">{{cite web|url=http://www.grida.no/publications/other/ipcc_sr/?src=/climate/ipcc/regional/index.htm|title=Chapter 7: Middle East and Arid Asia|work=IPCC Special Report on The Regional Impacts of Climate Change: An Assessment of Vulnerability|publisher=United Nations Environment Programme (UNEP), Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC)|year=2001|access-date=9 February 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160303201222/http://www.grida.no/publications/other/ipcc_sr/?src=%2Fclimate%2Fipcc%2Fregional%2Findex.htm|archive-date=3 March 2016|url-status=dead}}</ref> Major rivers, including the [[Tigris]] and [[Euphrates River|Euphrates]], provide sources for [[irrigation]] water to support [[agriculture]]. There are two wind phenomena in West Asia: the ''sharqi'' and the ''[[shamal (wind)|shamal]]''. The ''sharqi'' (or ''sharki'') is a [[wind]] that comes from the south and southeast. It is seasonal, lasting from April to early June, and comes again between late September and November. The winds are dry and dusty, with occasional gusts up to 80 kilometres per hour (50 miles per hour) and often kick up violent sand and dust storms that can carry sand a few thousand meters high, and can close down airports for short periods of time. These winds can last for a full day at the beginning and end of the season, and for several days during the middle of the season. The ''shamal'' is a summer northwesterly wind blowing over Iraq and the Persian Gulf states (including Saudi Arabia and Kuwait), often strong during the day, but decreasing at night. This weather effect occurs anywhere from once to several times a year.<ref>{{cite book|title=Encyclopaedia of the Muslim World|editor-first=Taru|editor-last=Bahl| editor2=M H Syed| publisher=Anmol Publications|location=New Delhi|year=2003|page=20|isbn=978-81-261-1419-1|url=https://books.google.com/books?id=2x4jq4bXrq0C&q=%22Sharqi%22+wind&pg=PA20|access-date=1 February 2009}}</ref> === ভূ-প্ৰকৃতি === West Asia contains large areas of mountainous terrain. The [[Anatolian Plateau]] is sandwiched between the [[Pontus Mountains]] and [[Taurus Mountains]] in [[Turkey]]. [[Mount Ararat]] in Turkey rises to {{convert|5,137|meters|abbr=on}}. The [[Zagros Mountains]] are located in Iran, in areas along its border with Iraq. The Central Plateau of Iran is divided into two [[drainage basin]]s. The northern basin is [[Dasht-e Kavir]] (Great Salt Desert), and [[Dasht-e-Lut]] is the southern basin. In [[Yemen]], elevations exceed {{convert|3,700|meters|abbr=on}} in many areas, and [[Highland (geography)|highland]] areas extend north along the [[Red Sea]] coast and north into [[Lebanon]]. A [[Geologic fault|fault]] zone also exists along the Red Sea, with continental [[rifting]] creating [[Trough (geology)|trough]]-like [[topography]] with areas located well below [[sea level]].<ref>{{cite web|url=http://www.llnl.gov/tid/lof/documents/pdf/235042.pdf|title=Region #4 — Red Sea Continental Rift Zone|work=Preliminary Definition of Geophysical Regions for the Middle East and North Africa|author=Sweeney, Jerry J.|first2=William R.|last2=Walter|publisher=Lawrence Livermore National Laboratory|date=1 December 1998|page=8|access-date=1 March 2009|archive-date=27 November 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20071127184404/http://www.llnl.gov/tid/lof/documents/pdf/235042.pdf|url-status=dead}}</ref> The [[Dead Sea]], located on the border between the [[West Bank]], [[Israel]], and [[Jordan]], is situated at {{convert|418|meters|abbr=on}} below sea level, making it the [[Extremes on Earth|lowest point]] on the surface of the [[Earth]].<ref>{{cite web|url=http://asterweb.jpl.nasa.gov/gallery-detail.asp?name=deadsea|archive-url=https://web.archive.org/web/20060830064747/http://asterweb.jpl.nasa.gov/gallery-detail.asp?name=deadsea|url-status=dead|archive-date=30 August 2006|title=ASTER Image Gallery: The Dead Sea|publisher=NASA}}</ref> [[Rub' al Khali]], one of the world's largest sand deserts, spans the southern third of the Arabian Peninsula in Saudi Arabia, parts of Oman, the [[United Arab Emirates]] and Yemen. [[Jebel Akhdar (Oman)|Jebel al Akhdar]] is a small range of mountains located in northeastern Oman, bordering the [[Gulf of Oman]]. == অৰ্থনীতি == The [[economy]] of West Asia is diverse and the region experiences high economic growth. Turkey has the largest economy in the region, followed by [[Saudi Arabia]] and Iran. [[Petroleum]] is the major [[Petroleum industry|industry]] in the regional economy, as more than half of the world's [[oil reserves]] and around 40 percent of the world's [[natural gas]] [[List of countries by natural gas proven reserves|reserves]] are located in the region. == জনগাঁথনি == The population of West Asia was estimated at 272 million as of 2008, projected to reach 370 million by 2030 by Maddison (2007; the estimate excludes the Caucasus and Cyprus). This corresponds to an annual growth rate of 1.4% (or a [[doubling time]] of 50 years), well above the [[world population estimates|world average]] of 0.9% (doubling time 75 years). The population of West Asia is estimated at 4% of [[world population]], up from about 39 million at the beginning of the 20th century, or about 2% of world population at the time.<ref>Data for "15 West Asian countries", from Maddison (2003, 2007).Angus Maddison, 2003, ''[[iarchive:worldeconomyhist0000madd|The World Economy: Historical Statistics]]'', Vol. 2, OECD, Paris, {{ISBN|92-64-10412-7}}. ''Statistical Appendix'' (2007, ggdc.net) "The historical data were originally developed in three books: Monitoring the World Economy 1820–1992, OECD, Paris 1995; The World Economy: A Millennial Perspective, OECD Development Centre, Paris 2001; The World Economy: Historical Statistics, OECD Development Centre, Paris 2003. All these contain detailed source notes." Estimates for 2008 by country (in millions): Turkey (71.9), Iran (70.2), Iraq (28.2), Saudi Arabia (28.1), Yemen (23.0), Syria (19.7), Israel (6.5), Jordan (6.2), Palestine (4.1), Lebanon (4.0), Oman (3.3), United Arab Emirates (2.7), Kuwait (2.6), Qatar (0.9), Bahrain (0.7). </ref> The most populous countries in the region are [[Turkey]] and [[Iran]], each with around 79 million people, followed by [[Iraq]] and [[Saudi Arabia]] with around 33 million people each, and [[Yemen]] with around 29 million people. Numerically, West Asia is predominantly [[Arabs|Arab]], [[Persians|Persian]], [[Turkish people|Turkish]], and the dominating languages are correspondingly [[Arabic language|Arabic]], [[Persian language|Persian]] and [[Turkish language|Turkish]], each with of the order of 70 million speakers, followed by smaller communities of [[Kurdish Language|Kurdish]], [[Azerbaijani Language|Azerbaijani]], [[Hebrew language|Hebrew]], [[Armenian Language|Armenian]] and [[Neo-Aramaic]]. The dominance of Arabic and Turkish is the result of the medieval [[Early Muslim conquests|Arab]] and [[Turkic expansion|Turkic]] invasions beginning with the Islamic conquests of the 7th century AD, which displaced the formerly dominant [[Aramaic language|Aramaic]] in the [[Syria (region)|region of Syria]], and [[Greek language|Greek]] in Anatolia, although [[Hebrew]] became the dominant language in [[Israel]] in the second half of the 20th century, and [[Neo-Aramaic]] (spoken by modern [[Modern Arameans|Arameans]] and [[Modern Assyrians|Assyrians]]) and [[Greek language|Greek]] both remain present in their respective territories as minority languages. Significant native minorities include, in alphabetical order: [[Modern Arameans|Arameans]], [[Modern Assyrians|Assyrians]],{{sfn|Laing-Marshall|2005|p=149–150}} [[Druze]],<ref>{{cite book|title=Middle East Patterns: Places, People, and Politics| first=Colbert|last= C. Held|year= 2008| isbn= 9780429962004| page =109|publisher=Routledge|quote= Worldwide, they number 1 million or so, with about 45 to 50 percent in Syria, 35 to 40 percent in Lebanon, and less than 10 percent in Israel. Recently there has been a growing Druze diaspora.}}</ref> [[Jews]], [[Lurs]], [[Mandeans]], [[Maronites]], [[Shabaks]] and [[Yezidis]]. === ধৰ্ম === {{Pie chart | thumb = right | caption = Religion in West Asia (2020)<ref>{{Cite web|url=https://www.pewforum.org/2015/04/02/religious-projection-table/2020/percent/all/|title=Religious Composition by Country, 2010–2050|website=www.pewforum.org|date=2 April 2015|access-date=18 October 2020|archive-date=21 December 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191221014350/https://www.pewforum.org/2015/04/02/religious-projection-table/2020/percent/all/|url-status=dead}}</ref> | label1 = [[Islam]] | value1 = 92.59 | color1 = Green | label2 = [[Christianity]] | value2 = 3.87 | color2 = DodgerBlue | label3 = [[Judaism]] | value3 = 2.02 | color3 = DarkBlue | label4 = [[Irreligion|No religion]] | value4 = 1.16 | color4 = Grey | label5 = [[Hinduism]] | value5 = 0.32 | color5 = Darkorange | label6 = Other religions | value6 = 0.25 | color6 = Chartreuse | label7 = [[Buddhism]] | value7 = 0.15 | color7 = Gold | label8 = [[Folk religion]]s | value8 = 0.06 | color8 = Red }} বিশ্বৰ চাৰিটা প্ৰধান ধৰ্মীয় গোট অৰ্থাৎ বিশ্বৰ দুটা বৃহৎ ধৰ্ম: খ্ৰীষ্টান আৰু ইছলাম, ইয়াৰ উপৰিও ইহুদী আৰু ড্ৰুজ বিশ্বাসৰ উৎপত্তি পশ্চিম এছিয়াত হৈছিল। <ref>{{cite encyclopedia|title=Middle East (region, Asia)|url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/381192/Middle-East|encyclopedia=Britannica|access-date=9 April 2012}}</ref><ref>{{cite book|title=An Introduction to Middle East Politics: Continuity, Change, Conflict and Co-operation|first=Benjamin |last=MacQueen|year= 2013| isbn=9781446289761| page =5|publisher=SAGE|quote=The Middle East is the cradle of the three monotheistic faiths of Judaism, Christianity and Islam.}}</ref><ref>{{cite book|title=The Modern World: Civilizations of Africa, Civilizations of Europe, Civilizations of the Americas, Civilizations of the Middle East and Southwest Asia, Civilizations of Asia and the Pacific| first=Sarolta |last=Takacs|year= 2015| isbn= 9781317455721| page =552|publisher=Routledge|quote=}}</ref> ইছলাম পশ্চিম এছিয়াৰ আটাইতকৈ বৃহত্তম ধৰ্ম, কিন্তু তাত উৎপত্তি হোৱা অন্যান্য ধৰ্ম যেনে ইহুদী আৰু খ্ৰীষ্টান ধৰ্মীয় লোকসমূহো ভালদৰে প্ৰতিনিধিত্ব কৰা হৈছে। <ref>{{cite book|title=The Rowman & Littlefield Handbook of Christianity in the Middle East|first=Philip |last=Jenkins|year= 2020| isbn=9781538124185| page =XLVIII|publisher=Rowman & Littlefield|quote=The Middle East still stands at the heart of the Christian world. After all, it is the birthplace, and the death place, of Christ, and the cradle of the Christian tradition.}}</ref> In [[Christianity in Armenia|Armenia]] and [[Christianity in Georgia (country)|Georgia]], [[Oriental Orthodoxy]] and [[Eastern Orthodoxy]] respectively are the predominant religions.<ref name="Global Christianity" /> Eastern Orthodoxy is also the majority religion in [[Cyprus]]. There are still large ancient communities of [[Eastern Christianity|Eastern Christians]] (such as [[Assyrian people|Assyrians]], [[Christianity in the Middle East|Middle Eastern Christians]] and [[Arab Christians]]) in [[Christianity in Lebanon|Lebanon]],<ref name="Global Christianity">{{cite web|url=https://assets.pewresearch.org/wp-content/uploads/sites/11/2011/12/Christianity-fullreport-web.pdf|title=Global Christianity – A Report on the Size and Distribution of the World's Christian Population|publisher=Pew Research Center}}</ref> [[Christianity in Iraq|Iraq]],<ref name="Global Christianity" /> [[Christianity in Iran|Iran]],<ref name="Farsinet">{{Cite web|last=Price|first=Massoume|date=December 2002|title=History of Christians and Christianity in Iran|url=http://www.farsinet.com/iranbibl/christians_in_iran_history.html|access-date=1 December 2009|work=Christianity in Iran|publisher=FarsiNet Inc.}}</ref> [[Turkey]],<ref>{{cite web|title=Christianity in Turkey|url=http://www.allaboutturkey.com/hristiyan.htm|access-date=13 March 2015}}</ref><ref name="Global Christianity" /> [[Christianity in Azerbaijan|Azerbaijan]], [[Syria]],<ref name="Global Christianity" /> [[Christianity in Jordan|Jordan]],<ref name="Global Christianity" /> [[Christianity in Israel|Israel]] and [[Palestinian Christians|Palestine]] numbering more than 3 million in West Asia.<ref name="Global Christianity" /> There are also large populations of expatriate workers which include sizeable Christian communities living in the [[Arabian Peninsula]] numbering more than 3 million.<ref>{{cite news|title=BBC News – Guide: Christians in the Middle East|url=https://www.bbc.com/news/world-middle-east-15239529|access-date=13 March 2015|work=BBC News|date=11 October 2011 }}</ref> [[Christianity in the Middle East|Christian communities]] have [[Role of Christianity in civilization|played a vital role]] in West Asia.<ref>{{cite book|title=Jews, Antisemitism, and the Middle East|first=Michael |last=Curtis|year= 2017| isbn=9781351510721| page =173|publisher=Routledge|quote=}}</ref> [[Judaism]] is the predominant religion in [[Israel]], and there are small ancient Jewish communities in West Asia such as in [[History of the Jews in Turkey|Turkey]] (14,300),<ref>{{cite web |url=https://www.jpr.org.uk/countries/how-many-jews-in-turkey |title= How many Jews live in Turkey?|author=<!--Not stated--> |date= 10 May 2022|website= |publisher= Institute for Jewish Policy Research|access-date= 14 November 2023|quote=}} </ref> [[History of the Jews in Azerbaijan|Azerbaijan]] (9,100),<ref name="mashke2">{{cite web |url=http://pop-stat.mashke.org/azerbaijan-ethnic2009.htm |title=Ethnic composition of Azerbaijan 2009 |publisher=Pop-stat.mashke.org |date=7 April 1971 |access-date=22 December 2012 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20120207161726/http://pop-stat.mashke.org/azerbaijan-ethnic2009.htm |archive-date=7 February 2012}}</ref> and [[Persian Jews#Iran|Iran]] (8,756).<ref>{{cite news |url=http://www.timesofisrael.com/jewish-woman-brutally-murdered-in-iran-over-property-dispute/#ixzz3Ac6duaqw |title=Jewish woman brutally murdered in Iran over property dispute |newspaper=The Times of Israel |date=28 November 2012 |access-date=16 August 2014 |quote=A government census published earlier this year indicated there were a mere 8,756 Jews left in Iran |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140819102713/http://www.timesofisrael.com/jewish-woman-brutally-murdered-in-iran-over-property-dispute/#ixzz3Ac6duaqw |archive-date=19 August 2014}} See</ref> The [[Druze]] Faith or Druzism originated in West Asia. It is a monotheistic religion based on the teachings of figures like [[Hamza ibn-'Ali ibn-Ahmad]] and [[Al-Hakim bi-Amr Allah]] and Greek [[philosophy|philosophers]] such as [[Plato]] and [[Aristotle]]. The number of [[Druze]] people worldwide is around one million, with about 45% to 50% living in [[Syria]], 35% to 40% living in [[Lebanon]], and less than 10% living in [[Israel]]; recently there has been a growing Druze diaspora.<ref>{{cite book|title=Middle East Patterns: Places, People, and Politics| first=Colbert|last=C. Held|year= 2008| isbn= 9780429962004| page =109|publisher=Routledge|quote= Worldwide, they number 1 million or so, with about 45 to 50 percent in Syria, 35 to 40 percent in Lebanon, and less than 10 percent in Israel. Recently there has been a growing Druze diaspora.}}</ref> There are also important minority religions like the [[Baháʼí Faith]], [[Yarsanism]], [[Yazidis]]m,<ref name="Fuccaro" >{{cite book |first1=Nelida |last1=Fuccaro |title=The Other Kurds: Yazidis in Colonial Iraq |date=1999 |publisher=I. B. Tauris |location=London & New York |isbn=1860641709 |page=9}}</ref> [[Zoroastrianism]], [[Mandaeism]], and [[Shabak people#Religious beliefs|Shabakism]]. <div align="center"><gallery widths="150" caption="Religions in West Asia"> File:Kaaba mirror edit jj.jpg|মক্কাৰ কাবাত বাৰ্ষিক হজত হজযাত্ৰীসকল। File:Էջմիածնի Մայր Տաճար.jpg|এচমিয়াজিন কেথেড্ৰেল, বিশ্বৰ প্ৰথম কেথেড্ৰেল, সকলো আৰ্মেনিয়ানৰ মাতৃ গীৰ্জা File:Qozhaya01072003.jpg|লেবাননৰ ক'জায়াৰ চেন্ট এন্থনীৰ মঠ। File:Saint Elijah Maronite Cathedral, Aleppo (4).jpg|চেন্ট এলিয়া, আলেপ্পোৰ কেথেড্ৰেল। File:Western Wall, Jerusalem, (16037897867).jpg|[[Jews]] praying at the [[Western Wall]]. Image:Flickr - Government Press Office (GPO) - Nebi Shueib Festival.jpg|[[Israeli Druze|Druze]] dignitaries celebrating the [[Ziyarat al-Nabi Shu'ayb]] festival at the tomb of the prophet in [[Hittin]] File:Pilgrims and festival at Lalish on the day of the Yezidi New Year in 2017 06 (cropped).jpg|[[Yazidi]] pilgrims celebrating the Yazidi new year festival at the ancient holy temple of [[Lalish]], [[Iraq]] </gallery> </div> == সংস্কৃতি == === ক্ৰীড়া === *পশ্চিম এছিয়ান টেনিছ ফেডাৰেচনে এই অঞ্চলৰ চেম্পিয়নশ্বিপ আৰু লীগসমূহ নিয়ন্ত্ৰণ কৰে। * পশ্চিম এছিয়ান বিলিয়াৰ্ডছ এণ্ড স্নুকাৰ ফেডাৰেচনে বিলিয়াৰ্ড আৰু স্নুকাৰৰ সৈতে জড়িত চেম্পিয়নশ্বিপসমূহ নিয়ন্ত্ৰণ কৰে, ইয়াৰ ভিতৰত বাৰ্ষিক প্ৰতিযোগিতা। * ১৯৯৭, ২০০২ আৰু ২০০৫ চনত পশ্চিম এছিয়ান গেমছ অনুষ্ঠিত হৈছিল। * ২০০১ চনত প্ৰতিষ্ঠা হোৱা পশ্চিম এছিয়ান ফুটবল ফেডাৰেচন এছিয়ান ফুটবল ফেডাৰেচনৰ অন্যতম আঞ্চলিক ফেডাৰেচন। তেওঁলোকে WAFF চেম্পিয়নশ্বিপৰ আয়োজন কৰে। * ১৯৯৯ চনৰ পৰা পশ্চিম এছিয়া বাস্কেটবল এছ’চিয়েশ্যনে ৱাবা চেম্পিয়নশ্বিপৰ আয়োজন কৰে। == তথ্যৰ উৎস == {{Reflist}} == বাহ্যিক সংযোগ == * {{Cite book|last=Laing-Marshall|first=Andrea|chapter=Assyrians|title=Encyclopedia of the World's Minorities|year=2005|volume=1|location=New York-London|publisher=Routledge|pages=149–150|isbn=978-1-135-19388-1|chapter-url=https://books.google.com/books?id=yXYKAgAAQBAJ&pg=PA149}} {{Authority control}} 41p3kolv4zy88q86yshgu7os5haxp1r 604375 604374 2026-05-04T03:37:05Z নৰুনা বৰুৱা 44897 added [[Category:এছিয়াৰ দেশ]] using [[WP:HC|HotCat]] 604375 wikitext text/x-wiki {{Short description|Western region of Asia}} {{Infobox continent | title = West Asia | image = Western Asia (orthographic projection).svg | area = {{convert|5994935|km2|sqmi|abbr=on}}{{sup|a}} | population = 313,450,000 (2018) ([[List of continents by population#Regional and continental .28sub.29totals in 2016|9th]])<ref name = "UN WPP 2019">{{Cite web|title = World Population prospects – Population division|url = https://population.un.org/wpp/|access-date = 16 July 2019|publisher = [[United Nations]]|archive-url = https://web.archive.org/web/20190205234912/https://population.un.org/wpp/|archive-date = 5 February 2019|url-status = live}}</ref><ref name = "UN WPP 2019 2">{{Cite web|title = Overall total population|url = https://population.un.org/wpp/Download/Files/1_Indicators%20(Standard)/EXCEL_FILES/1_Population/WPP2019_POP_F01_1_TOTAL_POPULATION_BOTH_SEXES.xlsx|format = xlsx|access-date = 16 July 2019|publisher = [[United Nations]]|archive-date = 27 February 2021|archive-url = https://web.archive.org/web/20210227235642/https://population.un.org/wpp/Download/Files/1_Indicators%20(Standard)/EXCEL_FILES/1_Population/WPP2019_POP_F01_1_TOTAL_POPULATION_BOTH_SEXES.xlsx|url-status = dead}}</ref> | density = {{convert|50.1|/km2|abbr=on}} | GDP_nominal = $3.383{{nbs}}trillion (2019)<ref name="IMF">{{cite web|url=https://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2020/02/weodata/index.aspx|title=World Economic Outlook Database|publisher=IMF|website=imf.org}} Outlook Database, October 2020</ref> | GDP_PPP = $9.063{{nbs}}trillion (2019)<ref name="IMF" /> | GDP_per_capita = $10,793 (2019; nominal)<ref name="IMF"/>, $28,918 (2019; PPP)<ref name="IMF"/> | HDI = {{Increase}}0.699 (''<span style="color:orange">medium</span>'') | ethnic_groups = [[Arabs]], [[Assyrian people|Assyrians]], [[Armenians]], [[Azerbaijanis]], [[Baloch people|Baloch]], [[Georgians]], [[Greek Cypriots]], [[Jews]], [[Kurds]], [[Laz people]], [[Mandaeans]], [[Maronites]], [[Persians]], [[Pontic Greeks]], [[Talysh people|Talyshis]], [[Turkish people|Turks]], [[Yazidis]], [[Zazas]] | religions = [[Islam]], [[Christianity]], [[Judaism]], [[Baháʼí Faith|Baháʼí]], [[Druze|Druzism]], [[Yarsanism]], [[Yazidism]], [[Zoroastrianism]], [[Mandaeism]], [[Hinduism]], [[Buddhism]], etc. | demonym = West Asian<br />Western Asian | countries = {{collapsible list | title = [[List of sovereign states and dependent territories in Asia|20 recognized]] | {{flag|Armenia}} | {{flag|Azerbaijan}} (except for a small portion of territory north of the [[Greater Caucasus]]) | {{flag|Bahrain}} | {{flag|Cyprus}} | {{flag|Egypt}} (only [[Sinai Peninsula]]) | {{flag|Georgia}} (except for a small portion of territory north of the [[Greater Caucasus]]) | {{flag|Iran}} | {{flag|Iraq}} | {{flag|Israel}} | {{flag|Jordan}} | {{flag|Kuwait}} | {{flag|Lebanon}} | {{flag|Oman}} | {{flag|Palestine}} | {{flag|Qatar}} | {{flag|Saudi Arabia}} | {{flag|Syria}} | {{flag|Turkey}} (except [[East Thrace]]) | {{flag|United Arab Emirates}} | {{flag|Yemen}} (except [[Socotra]]) }}{{collapsible list | title = 3 unrecognized | ''{{flag|Abkhazia}}'' | ''{{flag|Northern Cyprus}}'' | ''{{flag|South Ossetia}}'' }} | dependencies = {{flag|Akrotiri and Dhekelia}} | languages = {{collapsible list | title = Official languages | [[Modern Standard Arabic|Arabic]] | [[Abkhaz language|Abkhaz]] | [[Armenian language|Armenian]] | [[Azerbaijani language|Azerbaijani]] | [[English language|English]] | [[Georgian language|Georgian]] | [[Greek language|Greek]] | [[Modern Hebrew|Hebrew]] | [[Kurdish languages|Kurdish]] | [[Ossetian language|Ossetian]] | [[Persian language|Persian]] | [[Russian language|Russian]] | [[Turkish language|Turkish]] }} {{collapsible list | title = Other languages | [[Afroasiatic languages|Afroasiatic]]: {{hlist | [[Neo-Aramaic languages|Neo-Aramaic]] | [[Amharic language|Amharic]] | [[Modern South Arabian languages|South Arabian]] | [[Syriac language|Syriac]] }} | [[Austronesian languages|Austronesian]]: {{hlist | [[Indonesian language|Indonesian]] | [[Malay language|Malay]] | [[Tagalog language|Tagalog]] }} | [[Indo-European languages|Indo-European]]: {{hlist | [[Balochi language|Balochi]] | [[Domari language|Domari]] | [[French language|French]] | [[Gilaki language|Gilaki]] | [[Hindi language|Hindi]] | [[Luri language|Luri]] | [[Bengali language|Bengali]] | [[Mazanderani language|Mazanderani]] | [[Nepali language|Nepali]] | [[Pashto language|Pashto]] | [[Rohingya language|Rohingya]] | [[Romani language|Romani]] | [[Shabaki language]] | [[Spanish language|Spanish]] | [[Talysh language|Talysh]] | [[Urdu language|Urdu]] | [[Yiddish language|Yiddish]] | [[Zaza language|Zaza]] }} | [[Northeast Caucasian languages|NE Caucasian]]: {{hlist | [[Avar language|Avar]] | [[Chechen language|Chechen]] | [[Lezgian language|Lezgian]] }} | [[Northwest Caucasian languages|NW Caucasian]]: {{hlist | [[Circassian languages|Circassian]] | [[Kabardian language|Kabardian]] }} | [[Turkic languages|Turkic]]: {{hlist | [[Qashqai language|Qashqai]] | [[Turkmen language|Turkmen]] }} }} | time = {{collapsible list | title = 5 time zones | bullets = true | [[UTC+02:00]]: {{hlist | Standard: [[Time in Cyprus|Cyprus]], [[Israel Standard Time|Israel]], [[Time in Jordan|Jordan]], [[Time in Lebanon|Lebanon]], [[Time in the State of Palestine|Palestine]], [[Egypt Standard Time|Sinai]], [[Time in Syria|Syria]] }} | [[UTC+03:00]]: {{hlist | [[Daylight Saving Time|Daylight]]: Cyprus, Israel, Jordan, Lebanon, Palestine, Syria | Standard: [[Time in Bahrain|Bahrain]], [[Time in Iraq|Iraq]], [[Time in Kuwait|Kuwait]], [[Time in Qatar|Qatar]], [[Saudi Arabia Standard Time|Saudi Arabia]], [[Time in Turkey|Turkey]], [[Time in Yemen|Yemen]] }} | [[UTC+03:30]]: {{hlist | Standard: [[Iran Standard Time|Iran]] }} | [[UTC+04:00]]: {{hlist | Standard: [[Armenia Time|Armenia]], [[Azerbaijan Time|Azerbaijan]], [[Georgia Time|Georgia]], [[Time in Oman|Oman]], [[Time in the United Arab Emirates|UAE]] }} | [[UTC+04:30]]: {{hlist | [[Daylight saving time in Iran|Daylight savings Iran]] }} }} | internet = [[.ae]], [[.am]], [[.az]], [[.bh]], [[.cy]], [[.eg]], [[.ge]], [[.il]], [[.iq]], [[.ir]], [[.jo]], [[.kw]], [[.lb]], [[.om]], [[.ps]], [[.qa]], [[.sa]], [[.sy]], [[.tr]], [[.ye]] | calling_code = [[List of country calling codes|Zone 9 except Armenia, Cyprus (Zone 3) & Sinai (Zone 2)]] | cities =<!-- PLEASE LIMIT THE CITIES LISTED HERE TO CITIES LISTED IN [[List of urban areas by population]], AND LIST PER ALPHABETICAL ORDER. THANKS! --> {{collapsible list | title = List{{sup|b}} | bullets = true | {{flagicon|Jordan}} [[Amman]] | {{flagicon|Turkey}} [[Ankara]] | {{flagicon|Iraq}} [[Baghdad]] | {{flagicon|UAE}} [[Dubai]] | {{flagicon|Turkey}} [[Istanbul]] | {{flagicon|Turkey}} [[İzmir]] | {{flagicon|Saudi Arabia}} [[Jeddah]] | {{flagicon|Kuwait}} [[Kuwait City]] | {{flagicon|Saudi Arabia}} [[Riyadh]] | {{flagicon|Iran}} [[Tehran]] }} <!-- PLEASE LIMIT THE CITIES LISTED HERE TO CITIES LISTED IN [[List of urban areas by population]]. THANKS! --> | m49 = <code>145</code> – West Asia<br /><code>142</code> – [[Asia]]<br /><code>001</code> – World | footnotes = {{longitem|{{sup|a}} Area and population figures include the [[Sinai Peninsula|Sinai]]}}{{longitem|{{sup|b}} Among the top 100 [[List of urban areas by population|urban areas of the world by population]]}} }} '''পশ্চিম এছিয়া''' ( দক্ষিণ-পশ্চিম এছিয়া বুলিও জনা যায়) এছিয়াৰ পশ্চিম অঞ্চলত থকা দেশসমূহক বুজায়। বেছিভাগ শিক্ষাবিদ, ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ সংস্থা আৰু অন্যান্য প্ৰতিষ্ঠানে দিয়া সংজ্ঞা অনুসৰি এই উপ-অঞ্চলত আনাতোলিয়া, আৰব উপদ্বীপ, ইৰাণ, মেছ’পটেমিয়া, আৰ্মেনিয়ান হাইলেণ্ড, লেভেণ্ট, চাইপ্ৰাছ দ্বীপ, চিনাই উপদ্বীপ আৰু দক্ষিণ ককেছাছ অন্তৰ্ভুক্ত। <ref>{{Cite web |title=Land Use Dynamics and Institutional Changes in West Asia |url=https://www.fao.org/3/ag266e/ag266e.pdf |first1=Lama |last1=Bashour |date=2006 |publisher=Food and Agriculture Organization of the United Nations |url-status=live |archive-url= https://web.archive.org/web/20230616092754/https://www.fao.org/3/ag266e/ag266e.pdf |archive-date= 16 June 2023 }}</ref><ref name=WGSRPD/> এই অঞ্চলটো আফ্ৰিকাৰ পৰা ইজিপ্তৰ ইষ্টমাছ অৱ ছুৱেজ আৰু ইউৰোপৰ পৰা তুৰ্কী জলপ্ৰনালী আৰু বৃহত্তৰ ককেছাছৰ জলপথেৰে পৃথক কৰিছে। ইয়াৰ উত্তৰ-পূবত মধ্য এছিয়া, আনহাতে দক্ষিণ এছিয়া ইয়াৰ পূবত অৱস্থিত। এই অঞ্চলটো বাৰখন সাগৰে আগুৰি আছে (ঘড়ীৰ কাঁটাৰ দিশত): এজিয়ান সাগৰ, মৰ্মৰ সাগৰ, কৃষ্ণ সাগৰ, কাস্পিয়ান সাগৰ, পাৰ্চী উপসাগৰ, ওমান উপসাগৰ, আৰব সাগৰ, এডেন উপসাগৰ, লোহিত সাগৰ, আকাবা উপসাগৰ, ছুৱেজ উপসাগৰ আৰু ভূমধ্য সাগৰ। যদিও বহুতে এই দেশকেইখন বুজাবলৈ মধ্যপ্ৰাচ্য শব্দটো ব্যৱহাৰ কৰে, তথাপিও পশ্চিম এছিয়া আৰু মধ্যপ্ৰাচ্য একে বস্তু নহয়। মধ্যপ্ৰাচ্য হৈছে পশ্চিমীয়া ভূগোলবিদসকলে উদ্ভাৱন কৰা ৰাজনৈতিক শব্দ, যিয়ে ঐতিহাসিকভাৱে ৰাজনৈতিক আৰু ঐতিহাসিক প্ৰেক্ষাপটৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি এছিয়াৰ বিভিন্ন অঞ্চলক সামৰি লৈছে; আনহাতে পশ্চিম এছিয়া হৈছে অধিক নিখুঁত আৰু সামঞ্জস্যপূৰ্ণ ভৌগোলিক শব্দ। ইয়াত ইজিপ্তৰ বেছিভাগ অংশ আৰু তুৰস্কৰ উত্তৰ-পশ্চিম অংশ (যিবোৰ মধ্যপ্ৰাচ্যত অন্তৰ্ভুক্ত) বাদ দিয়া হৈছে, আৰু ককেছাছৰ দক্ষিণ অংশও অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। পশ্চিম এছিয়াই সামৰি লোৱা মাটিকালি হৈছে {{convert|5994935|km2|sqmi|abbr=on}} আৰু এই অঞ্চলৰ জনংখ্যা প্ৰায় ৩১৩ মিলিয়ন।<ref name="UN WPP 2019"/><ref name="UN WPP 2019 2"/> ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ ২০খন সদস্য দেশৰ ভিতৰত ১৩খন দেশেই পশ্চিম এছিয়াৰ অংশ। পশ্চিম এছিয়াৰ আটাইতকৈ জনবহুল দেশসমূহ হ'ল [[ইৰাণ]], [[তুৰ্কী]], [[ইৰাক]], [[য়েমেন]], আৰু [[চৌদি আৰব]]। ৰেকৰ্ডিং প্লাণ্ট ডিষ্ট্ৰিবিউচনৰ বাবে বিশ্ব ভৌগোলিক আঁচনি (WGSRPD)ত পশ্চিম এছিয়াত আৰব উপদ্বীপ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হোৱা নাই, আনহাতে আফগানিস্তান অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। <ref name=WGSRPD>{{Cite book |last = Brummitt |first = R. K. |year = 2001 |title = World Geographical Scheme for Recording Plant Distributions |edition = 2nd |publisher = International Working Group on Taxonomic Databases For Plant Sciences (TDWG) |url = https://raw.githubusercontent.com/tdwg/wgsrpd/master/109-488-1-ED/2nd%20Edition/TDWG_geo2.pdf |access-date = 27 July 2021 |archive-url = https://web.archive.org/web/20160125135239/http://www.nhm.ac.uk/hosted_sites/tdwg/TDWG_geo2.pdf |archive-date = 25 January 2016}}</ref> == সংজ্ঞা == The term ''West Asia'' is used pragmatically and has no "correct" or generally accepted definition. Its typical definitions overlap substantially, but not entirely, with definitions of the terms [[Middle East]], [[Eastern Mediterranean]], and [[Near East]] (which is historically familiar but widely deprecated today).<ref>[https://www.worldatlas.com/articles/what-is-the-difference-between-near-east-and-middle-east.html What Is The Difference Between Near East and Middle East?] ''worldatlas.com''</ref> The ''[[National Geographic Society|National Geographic]] Style Manual'' as well as [[Angus Maddison|Maddison]]'s ''[[The World Economy: Historical Statistics]]'' (2003) by the [[Organisation for Economic Co-operation and Development]] (OECD) include only Bahrain, Iran, Iraq, Israel, Jordan, Kuwait, Lebanon, Oman, Qatar, Palestine (called West Bank and Gaza in the latter), Saudi Arabia, Syria, Turkey, UAE, and Yemen as West Asian countries.<ref name="ngs">{{cite web |url=https://sites.google.com/a/ngs.org/ngs-style-manual/home/W/west-asia |title=West Asia |last=Miller |first=David |work=National Geographic Style Manual |publisher=[[National Geographic Society]] |access-date=16 February 2021 |archive-date=31 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210531235607/https://sites.google.com/a/ngs.org/ngs-style-manual/home/W/west-asia |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite book |last=Maddison |first=Angus |author-link=Angus Maddison |year=2004 |title=The World Economy: Historical Statistics |series=Development Centre Studies |location=Paris, France |publisher=[[Organisation for Economic Co-operation and Development]] (OECD) |publication-date=2003 |isbn=978-92-64-10412-9 |lccn=2004371607 |oclc=53465560 |title-link=The World Economy: Historical Statistics }}</ref> By contrast, the [[United Nations Industrial Development Organization]] (UNIDO) in its 2015 yearbook includes Armenia and Azerbaijan, and excludes Israel (as Other) and Turkey (as Europe).<ref>{{cite book |author=United Nations Industrial Development Organization Vienna (UNIDO) |author-link=United Nations Industrial Development Organization |year=2005 |title=International Yearbook of Industrial Statistics 2015 |url=https://books.google.com/books?id=FAKMBgAAQBAJ&pg=PA14 |location=Cheltenham, UK |publisher=[[Edward Elgar Publishing]] |page=14 |isbn= 9781784715502}}</ref> Unlike the UNIDO, the [[United Nations Statistics Division]] (UNSD) excludes Iran from West Asia (included as South Asia) and includes Turkey, Georgia, and Cyprus in the region.<ref>{{cite web|url=http://unstats.un.org/unsd/methods/m49/m49.htm |title=Standard Country or Area Codes for Statistical Use |publisher=Millenniumindicators.un.org |quote=The UNSD notes that the "assignment of countries or areas to specific groupings is merely for statistical convenience and does not imply any assumption regarding political or other affiliation of countries or territories."|access-date=25 August 2012}}</ref> In the United Nations geopolitical [[United Nations Regional Groups|Eastern European Group]], Armenia and Georgia are included in Eastern Europe, whereas Cyprus and East Thracian Turkey are in Southern Europe. These three nations are listed in the European category of the [[United Nations Educational, Scientific, and Cultural Organisation]] (UNESCO). National members of West Asian sports governing bodies are limited to Bahrain, Iran, Iraq, Jordan, Kuwait, Lebanon, Syria, Oman, Palestine, Qatar, Saudi Arabia, United Arab Emirates, and Yemen.<ref>{{cite web |url=http://www.wabsf.net/en/information.php |title=WABSF Member Countries |access-date=31 March 2017 |archive-date=1 December 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171201035427/http://www.wabsf.net/en/information.php |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.topendsports.com/events/games/asian-games/west-asian/index.htm |title=The West Asian Games |publisher=Topend Sports}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.the-waff.com/en/championships/29.html |title=WAFF Member Associations |website=The-Waff.com |access-date=31 March 2017 |archive-date=1 August 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180801232057/http://www.the-waff.com/en/championships/29.html |url-status=dead }}</ref> The [[Olympic Council of Asia]]'s multi-sport event [[West Asian Games]] are contested by athletes representing these 13 countries. Among the region's sports organisations are the [[West Asia Basketball Association]], [[West Asian Billiards & Snooker Federation|West Asian Billiards and Snooker Federation]], [[West Asian Football Federation]], and the [[West Asian Tennis Federation]]. == দেশসমূহ == {| class="wikitable sortable" style="font-size:90%;width:100%;" |- style="background:#ececec;" !scope="col"| [[Country]] !scope="col"| [[List of countries by area|Area]]<br />(km²) !scope="col"| [[List of countries by population|Population]]{{UN_Population|ref}}<br />({{UN_Population|Year}}) !scope="col"| [[List of countries by population density|Density]]<br />(per km²) !scope="col"| [[Capital (political)|Capital]] !scope="col"| [[List of countries by GDP (nominal)|Nominal GDP]]<ref>{{cite web|title=GDP|url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2014/01/weodata/weorept.aspx?pr.x=93&pr.y=3&sy=2012&ey=2012&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=512%2C668%2C914%2C672%2C612%2C946%2C614%2C137%2C311%2C962%2C213%2C674%2C911%2C676%2C193%2C548%2C122%2C556%2C912%2C678%2C313%2C181%2C419%2C867%2C513%2C682%2C316%2C684%2C913%2C273%2C124%2C868%2C339%2C921%2C638%2C948%2C514%2C943%2C218%2C686%2C963%2C688%2C616%2C518%2C223%2C728%2C516%2C558%2C918%2C138%2C748%2C196%2C618%2C278%2C624%2C692%2C522%2C694%2C622%2C142%2C156%2C449%2C626%2C564%2C628%2C565%2C228%2C283%2C924%2C853%2C233%2C288%2C632%2C293%2C636%2C566%2C634%2C964%2C238%2C182%2C662%2C453%2C960%2C968%2C423%2C922%2C935%2C714%2C128%2C862%2C611%2C135%2C321%2C716%2C243%2C456%2C248%2C722%2C469%2C942%2C253%2C718%2C642%2C724%2C643%2C576%2C939%2C936%2C644%2C961%2C819%2C813%2C172%2C199%2C132%2C733%2C646%2C184%2C648%2C524%2C915%2C361%2C134%2C362%2C652%2C364%2C174%2C732%2C328%2C366%2C258%2C734%2C656%2C144%2C654%2C146%2C336%2C463%2C263%2C528%2C268%2C923%2C532%2C738%2C944%2C578%2C176%2C537%2C534%2C742%2C536%2C866%2C429%2C369%2C433%2C744%2C178%2C186%2C436%2C925%2C136%2C869%2C343%2C746%2C158%2C926%2C439%2C466%2C916%2C112%2C664%2C111%2C826%2C298%2C542%2C927%2C967%2C846%2C443%2C299%2C917%2C582%2C544%2C474%2C941%2C754%2C446%2C698%2C666&s=NGDP_R&grp=0&a=|publisher=[[International Monetary Fund|IMF]]|access-date=16 April 2014}}</ref><br />(2012) !scope="col"| [[List of countries by GDP (nominal) per capita|Per capita]]<ref>{{cite web|title=GDP per capita|url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2014/01/weodata/weorept.aspx?pr.x=28&pr.y=10&sy=2012&ey=2012&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=512%2C668%2C914%2C672%2C612%2C946%2C614%2C137%2C311%2C962%2C213%2C674%2C911%2C676%2C193%2C548%2C122%2C556%2C912%2C678%2C313%2C181%2C419%2C867%2C513%2C682%2C316%2C684%2C913%2C273%2C124%2C868%2C339%2C921%2C638%2C948%2C514%2C943%2C218%2C686%2C963%2C688%2C616%2C518%2C223%2C728%2C516%2C558%2C918%2C138%2C748%2C196%2C618%2C278%2C624%2C692%2C522%2C694%2C622%2C142%2C156%2C449%2C626%2C564%2C628%2C565%2C228%2C283%2C924%2C853%2C233%2C288%2C632%2C293%2C636%2C566%2C634%2C964%2C238%2C182%2C662%2C453%2C960%2C968%2C423%2C922%2C935%2C714%2C128%2C862%2C611%2C135%2C321%2C716%2C243%2C456%2C248%2C722%2C469%2C942%2C253%2C718%2C642%2C724%2C643%2C576%2C939%2C936%2C644%2C961%2C819%2C813%2C172%2C199%2C132%2C733%2C646%2C184%2C648%2C524%2C915%2C361%2C134%2C362%2C652%2C364%2C174%2C732%2C328%2C366%2C258%2C734%2C656%2C144%2C654%2C146%2C336%2C463%2C263%2C528%2C268%2C923%2C532%2C738%2C944%2C578%2C176%2C537%2C534%2C742%2C536%2C866%2C429%2C369%2C433%2C744%2C178%2C186%2C436%2C925%2C136%2C869%2C343%2C746%2C158%2C926%2C439%2C466%2C916%2C112%2C664%2C111%2C826%2C298%2C542%2C927%2C967%2C846%2C443%2C299%2C917%2C582%2C544%2C474%2C941%2C754%2C446%2C698%2C666&s=NGDPDPC&grp=0&a=|publisher=[[International Monetary Fund|IMF]]|access-date=16 April 2014}}</ref><br />(2012) !scope="col"| [[Currency]] !scope="col"| [[Government]] !scope="col"| [[Official language]]s |- !scope="row"| {{nowrap|{{flag|Turkey}}}}{{efn|The figures for Turkey includes [[East Thrace]], which is not a part of Anatolia.}} | style="text-align:right;" | 783,562 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Turkey}} | style="text-align:right;" | 94.1 | [[Ankara]] | $788.042 billion | $10,523 | [[Turkish lira]] | [[Presidential republic]] | [[Turkish language|Turkish]] |- !scope="row"| {{flag|Bahrain}} | style="text-align:right;" | 780 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Bahrain}} | style="text-align:right;" | 1,646.1 | [[Manama]] | $30.355 billion | $26,368 | [[Bahraini dinar]] | [[Constitutional monarchy]] | [[Arabic language|Arabic]] |- !scope="row"| {{flag|Kuwait}} | style="text-align:right;" | 17,820 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Kuwait}} | style="text-align:right;" | 167.5 | [[Kuwait City]] | $184.540 billion | $48,761 | [[Kuwaiti dinar]] | [[Constitutional monarchy]] | [[Arabic language|Arabic]] |- !scope="row"| {{flag|Oman}} | style="text-align:right;" | 212,460 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Oman}} | style="text-align:right;" | 9.2 | [[Muscat, Oman|Muscat]] | $78.290 billion | $25,356 | [[Omani rial]] | [[Absolute monarchy]] | [[Arabic language|Arabic]] |- !scope="row"| {{flag|Qatar}} | style="text-align:right;" | 11,437 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Qatar}} | style="text-align:right;" | 123.2 | [[Doha]] | $192.402 billion | $104,756 | [[Qatari riyal]] | [[Absolute monarchy]] | [[Arabic language|Arabic]] |- !scope="row"| {{flag|Saudi Arabia}} | style="text-align:right;" | 2,149,690 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Saudi Arabia}} | style="text-align:right;" | 12 | [[Riyadh]] | $733.956 billion | $25,139 | [[Saudi riyal]] | [[Absolute monarchy]] | [[Arabic language|Arabic]] |- !scope="row"| {{flag|United Arab Emirates}} | style="text-align:right;" | 82,880 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|United Arab Emirates}} | style="text-align:right;" | 97 | [[Abu Dhabi]] | $383.799 billion | $43,774 | [[UAE dirham]] | [[Federation|Federal]] [[constitutional monarchy]] | [[Arabic language|Arabic]] |- !scope="row"| {{flag|Yemen}} | style="text-align:right;" | 527,970 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Yemen}} | style="text-align:right;" | 44.7 | [[Sanaa]] {{efn|A rebel group, the [[Houthis]], have their [[Houthi-controlled Yemen|government]] at [[Aden]] ([[Temporary capital|Seat of government]])}} | $35.05 billion | $1,354 | [[Yemeni rial]] | [[Provisional government|Provisional]] [[presidential republic]] | [[Arabic language|Arabic]] |- !scope="row"| ''{{flag|Abkhazia}}''{{efn|unrecognized}} | style="text-align:right;" | 8,660 | style="text-align:right;" | 242,862 | style="text-align:right;" | 28 | [[Sokhumi]] | $500 million | N/A | [[Georgian lari]] | [[Semi-presidential system|Semi-presidential]] [[republic]] | [[Abkhaz language|Abkhaz]], [[Russian language|Russian]] |- !scope="row"| {{flag|Armenia}} | style="text-align:right;" | 29,800 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Armenia}} | style="text-align:right;" | 108.4 | [[Yerevan]] | $9.950 billion | $3,033 | [[Armenian dram]] | [[Semi-presidential system|Semi-presidential]] [[republic]] | [[Armenian language|Armenian]] |- !scope="row"| {{flag|Azerbaijan}} | style="text-align:right;" | 86,600 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Azerbaijan}} | style="text-align:right;" | 105.8 | [[Baku]] | $68.700 billion | $7,439 | [[Azerbaijani manat]] | [[Presidential republic]] | [[Azerbaijani language|Azerbaijani]] |- !scope="row"| {{flag|Georgia}} | style="text-align:right;" | 69,700 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Georgia}} | style="text-align:right;" | 68.1 | [[Tbilisi]] | $15.847 billion | $3,523 | [[Georgian lari]] | [[Semi-presidential system|Semi-presidential]] [[republic]] | [[Georgian language|Georgian]] |- !scope="row"| ''{{flag|South Ossetia}}''{{efn|unrecognized}} | style="text-align:right;" | 3,900 | style="text-align:right;" | 53,532 | style="text-align:right;" | 13 | [[Tskhinvali]] | $500 million | N/A | [[Georgian lari]] | [[Semi-presidential system|Semi-presidential]] [[republic]] | [[Ossetian language|Ossetian]], [[Russian language|Russian]] |- !scope="row"| {{flag|Iraq}} | style="text-align:right;" | 438,317 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Iraq}} | style="text-align:right;" | 73.5 | [[Baghdad]] | $216.044 billion | $6,410 | [[Iraqi dinar]] | [[Parliamentary republic]] | [[Arabic language|Arabic]], [[Kurdish language|Kurdish]] |- !scope="row"| {{flag|Israel}} | style="text-align:right;" | 20,770 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Israel}} | style="text-align:right;" | 365.3 | [[Positions on Jerusalem|Jerusalem]]{{efn|[[Jerusalem]] is the [[Jerusalem Law|proclaimed capital of Israel]] and the actual location of the [[Knesset]], [[Israeli Supreme Court]], etc. Due to its [[Positions on Jerusalem|disputed]] status, most embassies are in [[Tel Aviv]].{{efn|name=Jerusalem}}}} | $353.65 billion | $39,106 | [[Israeli new shekel]] | [[Parliamentary republic]] | [[Hebrew language|Hebrew]] |- !scope="row"| {{flag|Jordan}} | style="text-align:right;" | 92,300 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Jordan}} | style="text-align:right;" | 68.4 | [[Amman]] | $30.98 billion | $4,843 | [[Jordanian dinar]] | [[Constitutional monarchy]] | [[Arabic language|Arabic]] |- !scope="row"| {{flag|Lebanon}} | style="text-align:right;" | 10,452 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Lebanon}} | style="text-align:right;" | 404 | [[Beirut]] | $42.519 billion | $10,425 | [[Lebanese pound]] | [[Parliamentary republic]] | [[Arabic language|Arabic]] |- !scope="row"| {{flagcountry|Palestine}}{{efn|[[UN observer state]].}} | style="text-align:right;" | 6,220 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|State of Palestine}} | style="text-align:right;" | 667 | [[Ramallah]]{{efn|Ramallah is the actual location of the government, whereas the proclaimed capital of Palestine is [[Jerusalem]], which is [[Positions on Jerusalem|disputed]].{{efn|name=Jerusalem|Jerusalem is Israel's ''[[de jure]]'' capital under [[Jerusalem Law|Israeli law]], as well as its ''[[de facto]]'' capital by the location of the presidential residence, government offices, supreme court and parliament ([[Knesset]]). Jerusalem is the State of Palestine's ''de jure'' capital under its {{cite web |ref=BasicLawPal-T1A3 |url=http://www.palestinianbasiclaw.org/basic-law/2003-amended-basic-law |title=2003 Amended Basic Law |date=17 February 2008 |postscript=none}}, but not its ''de facto'' capital as its government branches are based in [[Ramallah]]. The UN and most [[sovereign states]] do not recognize Jerusalem as either state's ''de jure'' capital under the position that Jerusalem's status is pending future negotiations between Israel and the Palestinian Authority. In practice, therefore, most maintain their embassies in [[Tel Aviv]] and its suburbs, or else in suburbs such as [[Mevaseret Zion]] outside Jerusalem proper. See [https://web.archive.org/web/20260118073834/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/israel/ CIA Factbook], {{cite web|url= https://www.un.org/Depts/Cartographic/map/profile/israel.pdf |title=Map of Israel |postscript=none}} and [[Status of Jerusalem]] for more information.}}}} | $6.6 billion | $1,600 | [[Egyptian pound]], [[Jordanian dinar]], [[Israeli new shekel]] | [[Semi-presidential system|Semi-presidential]] [[republic]] | [[Arabic language|Arabic]] |- !scope="row"| {{flag|Syria}} | style="text-align:right;" | 185,180 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Syrian Arab Republic}} | style="text-align:right;" | 118.3 | [[Damascus]] | N/A | N/A | [[Syrian pound]] | [[Transitional government]] | [[Arabic language|Arabic]] |- !scope="row"| {{flag|Iran}} | style="text-align:right;" | 1,648,195 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Iran (Islamic Republic of)}} | style="text-align:right;" | 45 | [[Tehran]] | $548.590 billion | $7,207 | [[Iranian rial]] | [[Islamic republic]] | [[Persian language|Persian]] |- !scope="row"| ''{{flag|Akrotiri and Dhekelia}}''{{efn| [[British Overseas Territories|British Overseas Territory]]}} | style="text-align:right;" | 254 | style="text-align:right;" | 15,700 | style="text-align:right;" | N/A | [[Episkopi Cantonment|Episkopi]] | N/A | N/A | [[Euro]] | [[stratocracy|Stratocratic]] [[Dependent territory|dependency]] under a [[constitutional monarchy]] | [[English language|English]] |- !scope="row"| {{flag|Cyprus}} | style="text-align:right;" | 9,250 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Cyprus}} | style="text-align:right;" | 117 | [[Nicosia]] | $22.995 billion | $26,377 | [[Euro]] | [[Presidential republic]] | [[Greek language|Greek]], [[Turkish language|Turkish]] |- !scope="row"| ''{{flag|Northern Cyprus}}''{{efn|unrecognized}} | style="text-align:right;" | 3,355 | style="text-align:right;" | 313,626 | style="text-align:right;" | 93 | [[North Nicosia]] | $4.032 billion | $15,109 | [[Turkish lira]] | [[Semi-presidential republic]] | [[Turkish language|Turkish]] |- !scope="row"| {{flag|Egypt}}{{efn|The area and population figures for Egypt only include the [[Sinai Peninsula]].}} | style="text-align:right;" | 60,000 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Egypt}} | style="text-align:right;" | 82 | [[Cairo]] | $262.26 billion | $3,179 | [[Egyptian pound]] | [[Presidential republic]] | [[Arabic]] |} == ইতিহাস == "Western Asia" was in use as a geographical term in the late 18th and early 19th centuries,<ref name="Ouseley">{{cite book|last=Ouseley|first=William|authorlink=William Ouseley|year=1795|title=Persian Miscellanies: An Essay to Facilitate the Reading of Persian Manuscripts|location=London|pp=[https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.42305/page/n159/mode/1up 105–106]|quote={{smallcaps|The}} celebrated current of the Euphrates, was divided, according to the Arabian geographer, whom ''Bochart'' follows, into five channels or branches, one of which led to ''Cufa'' in Chaldea; and on the banks of another, was ſeated the “Golden Babylon” once the proud miſtreſs of the eaſtern world, being the capital of the Aſſyrian monarchy, which comprehended Syria, Meſopotamia, Chaldea, Perſia; in short, except India, all the great nations of weſtern Aſia.}}</ref><ref>e.g. James Rennell, ''A treatise on the comparative geography of western Asia'', 1831.</ref> before "[[Near East]]" became current as a geopolitical concept. For example, [[William Ouseley]] used the phrase in 1795 in ''Persian Miscellanies'' to refer to a region including Syria, Mesopotamia, Chaldea and Persia.<ref name="Ouseley"/> In the context of the history of [[classical antiquity]], "Western Asia" could mean the part of Asia known in classical antiquity, as opposed to the reaches of "interior Asia", i.e. [[Scythia]], and "Eastern Asia" the easternmost reaches of geographical knowledge in classical authors, i.e. [[Transoxania]] and [[Indus valley|India]].<ref>James Rennell, ''The Geographical System of Herodotus Examined and Explained'', 1800, [https://archive.org/details/geographicalsys00renn/page/210 p. 210].</ref><ref>Hugh Murray, ''Historical Account of Discoveries and Travels in Asia'' (1820).</ref><ref>Samuel Whelpley, ''A compend of history, from the earliest times'', 1808, [https://books.google.com/books?id=6jkNAAAAYAAJ&pg=RA1-PA9 p. 9] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221120055307/https://books.google.ch/books?id=6jkNAAAAYAAJ&pg=RA1-PA9 |date=20 November 2022 }}.</ref> In the 20th century, "Western Asia" was used to denote a rough geographical era in the fields of [[archaeology]] and [[ancient history]], especially as a shorthand for "the [[Fertile Crescent]], excluding [[Ancient Egypt]]" for the purposes of comparing the early civilizations of Egypt and the former.<ref>e.g. Petrus Van Der Meer, ''The Chronology of Ancient Western Asia and Egypt'', 1955. Karl W. Butzer, ''Physical Conditions in Eastern Europe, Western Asia and Egypt Before the Period of Agricultural and Urban Settlement'', 1965.</ref> Use of the term in the context of contemporary [[geopolitics]] or [[world economy]] appears to date from at least the mid-1960s.<ref>''The Tobacco Industry of Western Asia'', U.S. Department of Agriculture, Foreign Agricultural Service, 1964.</ref> == ভূগোল == The region is surrounded by eight major seas; the [[Aegean Sea]], the [[Black Sea]], the [[Caspian Sea]], the [[Persian Gulf]], the [[Arabian Sea]], the [[Gulf of Aden]], the [[Red Sea]], and the [[Mediterranean Sea]]. To the northwest and north, the region is delimited from [[Europe]] by the [[Turkish Straits]] and drainage divide of the [[Greater Caucasus]], to the southwest, it is delimited from [[Africa]] by the [[Isthmus of Suez]], while to the northeast and east, the region adjoins [[Central Asia]] and [[South Asia]]. The region is located east of [[Southern Europe]] and south of [[Eastern Europe]]. The [[Dasht-e Kavir]] and [[Lut Desert|Dasht-e Lut]] deserts in eastern [[Iran]] naturally delimit the region from [[Balochistan]] and South Asia. === Geology === ====প্লেট টেকটনিক্স ==== Three major [[plate tectonics|tectonic plates]] converge on West Asia, including the [[African Plate|African]], [[Eurasian Plate|Eurasian]], and [[Arabian Plate|Arabian]] plates. The boundaries between the tectonic plates make up the [[Azores–Gibraltar Transform Fault|Azores-Gibraltar Ridge]], extending across [[North Africa]], the [[Red Sea]], and into Iran.<ref name="beaumont-pg22">Beaumont (1988), p. 22</ref>{{better source needed|date=February 2021}} The Arabian Plate is moving northward into the [[Anatolian Plate|Anatolian plate]] (Turkey) at the [[East Anatolian Fault]],<ref>{{cite web|url=http://eol.jsc.nasa.gov/handbooks/arabianpages/mainframe.htm |title=The Arabian Plate |author=Muehlberger, Bill |publisher=NASA, Johnson Space Center |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070706103125/http://eol.jsc.nasa.gov/handbooks/arabianpages/mainframe.htm |archive-date=6 July 2007 }}</ref> and the boundary between the [[Aegean Sea Plate|Aegean]] and Anatolian plate in eastern [[Turkey]] is also [[seismic]]ally active.<ref name="beaumont-pg22"/> ==== জলসম্পদ ==== Several major [[aquifer]]s provide [[water]] to large portions of West Asia. In Saudi Arabia, two large aquifers of [[Palaeozoic]] and [[Triassic]] origins are located beneath the [[Jabal Tuwayq]] mountains and areas west to the Red Sea.<ref name="beaumont-86">Beaumont (1988), p. 86</ref>{{better source needed|date=February 2021}} [[Cretaceous]] and [[Eocene]]-origin aquifers are located beneath large portions of central and eastern Saudi Arabia, including Wasia and Biyadh which contain amounts of both [[fresh water]] and [[saline water]].<ref name="beaumont-86"/> Flood or furrow irrigation, as well as sprinkler methods, are extensively used for [[irrigation]], covering nearly {{cvt|90,000|km2}} across West Asia for agriculture.<ref>{{Cite web|url=http://www.fao.org/land-water/en/|title=Land & Water|website=Food and Agriculture Organization of the United Nations}}</ref> Also, the [[Tigris]] and [[Euphrates]] rivers contribute very well. === জলবায়ু === [[File:Cedars in Lebanon.jpg|right|thumb|upright=1.1|A [[Lebanon|Lebanese]] [[Cedar Forest]] in winter]] [[File:West Asia Köppen Map.png|right|thumb|upright=1.1|[[Köppen climate classification]] map of West Asia]] West Asia is primarily [[arid climate|arid]] and [[semi-arid]], and can be subject to [[drought]], but it also contains vast expanses of forest and fertile valleys. The region consists of [[grassland]]s, [[rangeland]]s, [[desert]]s, and [[mountains]]. [[Water shortage]]s are a problem in many parts of West Asia, with rapidly growing [[Population (human biology)|population]]s increasing demands for water, while [[salinity|salinization]] and [[pollution]] threaten water supplies.<ref name="ipcc-1997">{{cite web|url=http://www.grida.no/publications/other/ipcc_sr/?src=/climate/ipcc/regional/index.htm|title=Chapter 7: Middle East and Arid Asia|work=IPCC Special Report on The Regional Impacts of Climate Change: An Assessment of Vulnerability|publisher=United Nations Environment Programme (UNEP), Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC)|year=2001|access-date=9 February 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160303201222/http://www.grida.no/publications/other/ipcc_sr/?src=%2Fclimate%2Fipcc%2Fregional%2Findex.htm|archive-date=3 March 2016|url-status=dead}}</ref> Major rivers, including the [[Tigris]] and [[Euphrates River|Euphrates]], provide sources for [[irrigation]] water to support [[agriculture]]. There are two wind phenomena in West Asia: the ''sharqi'' and the ''[[shamal (wind)|shamal]]''. The ''sharqi'' (or ''sharki'') is a [[wind]] that comes from the south and southeast. It is seasonal, lasting from April to early June, and comes again between late September and November. The winds are dry and dusty, with occasional gusts up to 80 kilometres per hour (50 miles per hour) and often kick up violent sand and dust storms that can carry sand a few thousand meters high, and can close down airports for short periods of time. These winds can last for a full day at the beginning and end of the season, and for several days during the middle of the season. The ''shamal'' is a summer northwesterly wind blowing over Iraq and the Persian Gulf states (including Saudi Arabia and Kuwait), often strong during the day, but decreasing at night. This weather effect occurs anywhere from once to several times a year.<ref>{{cite book|title=Encyclopaedia of the Muslim World|editor-first=Taru|editor-last=Bahl| editor2=M H Syed| publisher=Anmol Publications|location=New Delhi|year=2003|page=20|isbn=978-81-261-1419-1|url=https://books.google.com/books?id=2x4jq4bXrq0C&q=%22Sharqi%22+wind&pg=PA20|access-date=1 February 2009}}</ref> === ভূ-প্ৰকৃতি === West Asia contains large areas of mountainous terrain. The [[Anatolian Plateau]] is sandwiched between the [[Pontus Mountains]] and [[Taurus Mountains]] in [[Turkey]]. [[Mount Ararat]] in Turkey rises to {{convert|5,137|meters|abbr=on}}. The [[Zagros Mountains]] are located in Iran, in areas along its border with Iraq. The Central Plateau of Iran is divided into two [[drainage basin]]s. The northern basin is [[Dasht-e Kavir]] (Great Salt Desert), and [[Dasht-e-Lut]] is the southern basin. In [[Yemen]], elevations exceed {{convert|3,700|meters|abbr=on}} in many areas, and [[Highland (geography)|highland]] areas extend north along the [[Red Sea]] coast and north into [[Lebanon]]. A [[Geologic fault|fault]] zone also exists along the Red Sea, with continental [[rifting]] creating [[Trough (geology)|trough]]-like [[topography]] with areas located well below [[sea level]].<ref>{{cite web|url=http://www.llnl.gov/tid/lof/documents/pdf/235042.pdf|title=Region #4 — Red Sea Continental Rift Zone|work=Preliminary Definition of Geophysical Regions for the Middle East and North Africa|author=Sweeney, Jerry J.|first2=William R.|last2=Walter|publisher=Lawrence Livermore National Laboratory|date=1 December 1998|page=8|access-date=1 March 2009|archive-date=27 November 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20071127184404/http://www.llnl.gov/tid/lof/documents/pdf/235042.pdf|url-status=dead}}</ref> The [[Dead Sea]], located on the border between the [[West Bank]], [[Israel]], and [[Jordan]], is situated at {{convert|418|meters|abbr=on}} below sea level, making it the [[Extremes on Earth|lowest point]] on the surface of the [[Earth]].<ref>{{cite web|url=http://asterweb.jpl.nasa.gov/gallery-detail.asp?name=deadsea|archive-url=https://web.archive.org/web/20060830064747/http://asterweb.jpl.nasa.gov/gallery-detail.asp?name=deadsea|url-status=dead|archive-date=30 August 2006|title=ASTER Image Gallery: The Dead Sea|publisher=NASA}}</ref> [[Rub' al Khali]], one of the world's largest sand deserts, spans the southern third of the Arabian Peninsula in Saudi Arabia, parts of Oman, the [[United Arab Emirates]] and Yemen. [[Jebel Akhdar (Oman)|Jebel al Akhdar]] is a small range of mountains located in northeastern Oman, bordering the [[Gulf of Oman]]. == অৰ্থনীতি == The [[economy]] of West Asia is diverse and the region experiences high economic growth. Turkey has the largest economy in the region, followed by [[Saudi Arabia]] and Iran. [[Petroleum]] is the major [[Petroleum industry|industry]] in the regional economy, as more than half of the world's [[oil reserves]] and around 40 percent of the world's [[natural gas]] [[List of countries by natural gas proven reserves|reserves]] are located in the region. == জনগাঁথনি == The population of West Asia was estimated at 272 million as of 2008, projected to reach 370 million by 2030 by Maddison (2007; the estimate excludes the Caucasus and Cyprus). This corresponds to an annual growth rate of 1.4% (or a [[doubling time]] of 50 years), well above the [[world population estimates|world average]] of 0.9% (doubling time 75 years). The population of West Asia is estimated at 4% of [[world population]], up from about 39 million at the beginning of the 20th century, or about 2% of world population at the time.<ref>Data for "15 West Asian countries", from Maddison (2003, 2007).Angus Maddison, 2003, ''[[iarchive:worldeconomyhist0000madd|The World Economy: Historical Statistics]]'', Vol. 2, OECD, Paris, {{ISBN|92-64-10412-7}}. ''Statistical Appendix'' (2007, ggdc.net) "The historical data were originally developed in three books: Monitoring the World Economy 1820–1992, OECD, Paris 1995; The World Economy: A Millennial Perspective, OECD Development Centre, Paris 2001; The World Economy: Historical Statistics, OECD Development Centre, Paris 2003. All these contain detailed source notes." Estimates for 2008 by country (in millions): Turkey (71.9), Iran (70.2), Iraq (28.2), Saudi Arabia (28.1), Yemen (23.0), Syria (19.7), Israel (6.5), Jordan (6.2), Palestine (4.1), Lebanon (4.0), Oman (3.3), United Arab Emirates (2.7), Kuwait (2.6), Qatar (0.9), Bahrain (0.7). </ref> The most populous countries in the region are [[Turkey]] and [[Iran]], each with around 79 million people, followed by [[Iraq]] and [[Saudi Arabia]] with around 33 million people each, and [[Yemen]] with around 29 million people. Numerically, West Asia is predominantly [[Arabs|Arab]], [[Persians|Persian]], [[Turkish people|Turkish]], and the dominating languages are correspondingly [[Arabic language|Arabic]], [[Persian language|Persian]] and [[Turkish language|Turkish]], each with of the order of 70 million speakers, followed by smaller communities of [[Kurdish Language|Kurdish]], [[Azerbaijani Language|Azerbaijani]], [[Hebrew language|Hebrew]], [[Armenian Language|Armenian]] and [[Neo-Aramaic]]. The dominance of Arabic and Turkish is the result of the medieval [[Early Muslim conquests|Arab]] and [[Turkic expansion|Turkic]] invasions beginning with the Islamic conquests of the 7th century AD, which displaced the formerly dominant [[Aramaic language|Aramaic]] in the [[Syria (region)|region of Syria]], and [[Greek language|Greek]] in Anatolia, although [[Hebrew]] became the dominant language in [[Israel]] in the second half of the 20th century, and [[Neo-Aramaic]] (spoken by modern [[Modern Arameans|Arameans]] and [[Modern Assyrians|Assyrians]]) and [[Greek language|Greek]] both remain present in their respective territories as minority languages. Significant native minorities include, in alphabetical order: [[Modern Arameans|Arameans]], [[Modern Assyrians|Assyrians]],{{sfn|Laing-Marshall|2005|p=149–150}} [[Druze]],<ref>{{cite book|title=Middle East Patterns: Places, People, and Politics| first=Colbert|last= C. Held|year= 2008| isbn= 9780429962004| page =109|publisher=Routledge|quote= Worldwide, they number 1 million or so, with about 45 to 50 percent in Syria, 35 to 40 percent in Lebanon, and less than 10 percent in Israel. Recently there has been a growing Druze diaspora.}}</ref> [[Jews]], [[Lurs]], [[Mandeans]], [[Maronites]], [[Shabaks]] and [[Yezidis]]. === ধৰ্ম === {{Pie chart | thumb = right | caption = Religion in West Asia (2020)<ref>{{Cite web|url=https://www.pewforum.org/2015/04/02/religious-projection-table/2020/percent/all/|title=Religious Composition by Country, 2010–2050|website=www.pewforum.org|date=2 April 2015|access-date=18 October 2020|archive-date=21 December 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191221014350/https://www.pewforum.org/2015/04/02/religious-projection-table/2020/percent/all/|url-status=dead}}</ref> | label1 = [[Islam]] | value1 = 92.59 | color1 = Green | label2 = [[Christianity]] | value2 = 3.87 | color2 = DodgerBlue | label3 = [[Judaism]] | value3 = 2.02 | color3 = DarkBlue | label4 = [[Irreligion|No religion]] | value4 = 1.16 | color4 = Grey | label5 = [[Hinduism]] | value5 = 0.32 | color5 = Darkorange | label6 = Other religions | value6 = 0.25 | color6 = Chartreuse | label7 = [[Buddhism]] | value7 = 0.15 | color7 = Gold | label8 = [[Folk religion]]s | value8 = 0.06 | color8 = Red }} বিশ্বৰ চাৰিটা প্ৰধান ধৰ্মীয় গোট অৰ্থাৎ বিশ্বৰ দুটা বৃহৎ ধৰ্ম: খ্ৰীষ্টান আৰু ইছলাম, ইয়াৰ উপৰিও ইহুদী আৰু ড্ৰুজ বিশ্বাসৰ উৎপত্তি পশ্চিম এছিয়াত হৈছিল। <ref>{{cite encyclopedia|title=Middle East (region, Asia)|url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/381192/Middle-East|encyclopedia=Britannica|access-date=9 April 2012}}</ref><ref>{{cite book|title=An Introduction to Middle East Politics: Continuity, Change, Conflict and Co-operation|first=Benjamin |last=MacQueen|year= 2013| isbn=9781446289761| page =5|publisher=SAGE|quote=The Middle East is the cradle of the three monotheistic faiths of Judaism, Christianity and Islam.}}</ref><ref>{{cite book|title=The Modern World: Civilizations of Africa, Civilizations of Europe, Civilizations of the Americas, Civilizations of the Middle East and Southwest Asia, Civilizations of Asia and the Pacific| first=Sarolta |last=Takacs|year= 2015| isbn= 9781317455721| page =552|publisher=Routledge|quote=}}</ref> ইছলাম পশ্চিম এছিয়াৰ আটাইতকৈ বৃহত্তম ধৰ্ম, কিন্তু তাত উৎপত্তি হোৱা অন্যান্য ধৰ্ম যেনে ইহুদী আৰু খ্ৰীষ্টান ধৰ্মীয় লোকসমূহো ভালদৰে প্ৰতিনিধিত্ব কৰা হৈছে। <ref>{{cite book|title=The Rowman & Littlefield Handbook of Christianity in the Middle East|first=Philip |last=Jenkins|year= 2020| isbn=9781538124185| page =XLVIII|publisher=Rowman & Littlefield|quote=The Middle East still stands at the heart of the Christian world. After all, it is the birthplace, and the death place, of Christ, and the cradle of the Christian tradition.}}</ref> In [[Christianity in Armenia|Armenia]] and [[Christianity in Georgia (country)|Georgia]], [[Oriental Orthodoxy]] and [[Eastern Orthodoxy]] respectively are the predominant religions.<ref name="Global Christianity" /> Eastern Orthodoxy is also the majority religion in [[Cyprus]]. There are still large ancient communities of [[Eastern Christianity|Eastern Christians]] (such as [[Assyrian people|Assyrians]], [[Christianity in the Middle East|Middle Eastern Christians]] and [[Arab Christians]]) in [[Christianity in Lebanon|Lebanon]],<ref name="Global Christianity">{{cite web|url=https://assets.pewresearch.org/wp-content/uploads/sites/11/2011/12/Christianity-fullreport-web.pdf|title=Global Christianity – A Report on the Size and Distribution of the World's Christian Population|publisher=Pew Research Center}}</ref> [[Christianity in Iraq|Iraq]],<ref name="Global Christianity" /> [[Christianity in Iran|Iran]],<ref name="Farsinet">{{Cite web|last=Price|first=Massoume|date=December 2002|title=History of Christians and Christianity in Iran|url=http://www.farsinet.com/iranbibl/christians_in_iran_history.html|access-date=1 December 2009|work=Christianity in Iran|publisher=FarsiNet Inc.}}</ref> [[Turkey]],<ref>{{cite web|title=Christianity in Turkey|url=http://www.allaboutturkey.com/hristiyan.htm|access-date=13 March 2015}}</ref><ref name="Global Christianity" /> [[Christianity in Azerbaijan|Azerbaijan]], [[Syria]],<ref name="Global Christianity" /> [[Christianity in Jordan|Jordan]],<ref name="Global Christianity" /> [[Christianity in Israel|Israel]] and [[Palestinian Christians|Palestine]] numbering more than 3 million in West Asia.<ref name="Global Christianity" /> There are also large populations of expatriate workers which include sizeable Christian communities living in the [[Arabian Peninsula]] numbering more than 3 million.<ref>{{cite news|title=BBC News – Guide: Christians in the Middle East|url=https://www.bbc.com/news/world-middle-east-15239529|access-date=13 March 2015|work=BBC News|date=11 October 2011 }}</ref> [[Christianity in the Middle East|Christian communities]] have [[Role of Christianity in civilization|played a vital role]] in West Asia.<ref>{{cite book|title=Jews, Antisemitism, and the Middle East|first=Michael |last=Curtis|year= 2017| isbn=9781351510721| page =173|publisher=Routledge|quote=}}</ref> [[Judaism]] is the predominant religion in [[Israel]], and there are small ancient Jewish communities in West Asia such as in [[History of the Jews in Turkey|Turkey]] (14,300),<ref>{{cite web |url=https://www.jpr.org.uk/countries/how-many-jews-in-turkey |title= How many Jews live in Turkey?|author=<!--Not stated--> |date= 10 May 2022|website= |publisher= Institute for Jewish Policy Research|access-date= 14 November 2023|quote=}} </ref> [[History of the Jews in Azerbaijan|Azerbaijan]] (9,100),<ref name="mashke2">{{cite web |url=http://pop-stat.mashke.org/azerbaijan-ethnic2009.htm |title=Ethnic composition of Azerbaijan 2009 |publisher=Pop-stat.mashke.org |date=7 April 1971 |access-date=22 December 2012 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20120207161726/http://pop-stat.mashke.org/azerbaijan-ethnic2009.htm |archive-date=7 February 2012}}</ref> and [[Persian Jews#Iran|Iran]] (8,756).<ref>{{cite news |url=http://www.timesofisrael.com/jewish-woman-brutally-murdered-in-iran-over-property-dispute/#ixzz3Ac6duaqw |title=Jewish woman brutally murdered in Iran over property dispute |newspaper=The Times of Israel |date=28 November 2012 |access-date=16 August 2014 |quote=A government census published earlier this year indicated there were a mere 8,756 Jews left in Iran |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140819102713/http://www.timesofisrael.com/jewish-woman-brutally-murdered-in-iran-over-property-dispute/#ixzz3Ac6duaqw |archive-date=19 August 2014}} See</ref> The [[Druze]] Faith or Druzism originated in West Asia. It is a monotheistic religion based on the teachings of figures like [[Hamza ibn-'Ali ibn-Ahmad]] and [[Al-Hakim bi-Amr Allah]] and Greek [[philosophy|philosophers]] such as [[Plato]] and [[Aristotle]]. The number of [[Druze]] people worldwide is around one million, with about 45% to 50% living in [[Syria]], 35% to 40% living in [[Lebanon]], and less than 10% living in [[Israel]]; recently there has been a growing Druze diaspora.<ref>{{cite book|title=Middle East Patterns: Places, People, and Politics| first=Colbert|last=C. Held|year= 2008| isbn= 9780429962004| page =109|publisher=Routledge|quote= Worldwide, they number 1 million or so, with about 45 to 50 percent in Syria, 35 to 40 percent in Lebanon, and less than 10 percent in Israel. Recently there has been a growing Druze diaspora.}}</ref> There are also important minority religions like the [[Baháʼí Faith]], [[Yarsanism]], [[Yazidis]]m,<ref name="Fuccaro" >{{cite book |first1=Nelida |last1=Fuccaro |title=The Other Kurds: Yazidis in Colonial Iraq |date=1999 |publisher=I. B. Tauris |location=London & New York |isbn=1860641709 |page=9}}</ref> [[Zoroastrianism]], [[Mandaeism]], and [[Shabak people#Religious beliefs|Shabakism]]. <div align="center"><gallery widths="150" caption="Religions in West Asia"> File:Kaaba mirror edit jj.jpg|মক্কাৰ কাবাত বাৰ্ষিক হজত হজযাত্ৰীসকল। File:Էջմիածնի Մայր Տաճար.jpg|এচমিয়াজিন কেথেড্ৰেল, বিশ্বৰ প্ৰথম কেথেড্ৰেল, সকলো আৰ্মেনিয়ানৰ মাতৃ গীৰ্জা File:Qozhaya01072003.jpg|লেবাননৰ ক'জায়াৰ চেন্ট এন্থনীৰ মঠ। File:Saint Elijah Maronite Cathedral, Aleppo (4).jpg|চেন্ট এলিয়া, আলেপ্পোৰ কেথেড্ৰেল। File:Western Wall, Jerusalem, (16037897867).jpg|[[Jews]] praying at the [[Western Wall]]. Image:Flickr - Government Press Office (GPO) - Nebi Shueib Festival.jpg|[[Israeli Druze|Druze]] dignitaries celebrating the [[Ziyarat al-Nabi Shu'ayb]] festival at the tomb of the prophet in [[Hittin]] File:Pilgrims and festival at Lalish on the day of the Yezidi New Year in 2017 06 (cropped).jpg|[[Yazidi]] pilgrims celebrating the Yazidi new year festival at the ancient holy temple of [[Lalish]], [[Iraq]] </gallery> </div> == সংস্কৃতি == === ক্ৰীড়া === *পশ্চিম এছিয়ান টেনিছ ফেডাৰেচনে এই অঞ্চলৰ চেম্পিয়নশ্বিপ আৰু লীগসমূহ নিয়ন্ত্ৰণ কৰে। * পশ্চিম এছিয়ান বিলিয়াৰ্ডছ এণ্ড স্নুকাৰ ফেডাৰেচনে বিলিয়াৰ্ড আৰু স্নুকাৰৰ সৈতে জড়িত চেম্পিয়নশ্বিপসমূহ নিয়ন্ত্ৰণ কৰে, ইয়াৰ ভিতৰত বাৰ্ষিক প্ৰতিযোগিতা। * ১৯৯৭, ২০০২ আৰু ২০০৫ চনত পশ্চিম এছিয়ান গেমছ অনুষ্ঠিত হৈছিল। * ২০০১ চনত প্ৰতিষ্ঠা হোৱা পশ্চিম এছিয়ান ফুটবল ফেডাৰেচন এছিয়ান ফুটবল ফেডাৰেচনৰ অন্যতম আঞ্চলিক ফেডাৰেচন। তেওঁলোকে WAFF চেম্পিয়নশ্বিপৰ আয়োজন কৰে। * ১৯৯৯ চনৰ পৰা পশ্চিম এছিয়া বাস্কেটবল এছ’চিয়েশ্যনে ৱাবা চেম্পিয়নশ্বিপৰ আয়োজন কৰে। == তথ্যৰ উৎস == {{Reflist}} == বাহ্যিক সংযোগ == * {{Cite book|last=Laing-Marshall|first=Andrea|chapter=Assyrians|title=Encyclopedia of the World's Minorities|year=2005|volume=1|location=New York-London|publisher=Routledge|pages=149–150|isbn=978-1-135-19388-1|chapter-url=https://books.google.com/books?id=yXYKAgAAQBAJ&pg=PA149}} {{Authority control}} [[শ্ৰেণী:এছিয়াৰ দেশ]] atf9wjd2wpk4frjtu9rej20j6ovvmte 604376 604375 2026-05-04T03:40:03Z নৰুনা বৰুৱা 44897 604376 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ}} {{Short description|Western region of Asia}} {{Infobox continent | title = West Asia | image = Western Asia (orthographic projection).svg | area = {{convert|5994935|km2|sqmi|abbr=on}}{{sup|a}} | population = 313,450,000 (2018) ([[List of continents by population#Regional and continental .28sub.29totals in 2016|9th]])<ref name = "UN WPP 2019">{{Cite web|title = World Population prospects – Population division|url = https://population.un.org/wpp/|access-date = 16 July 2019|publisher = [[United Nations]]|archive-url = https://web.archive.org/web/20190205234912/https://population.un.org/wpp/|archive-date = 5 February 2019|url-status = live}}</ref><ref name = "UN WPP 2019 2">{{Cite web|title = Overall total population|url = https://population.un.org/wpp/Download/Files/1_Indicators%20(Standard)/EXCEL_FILES/1_Population/WPP2019_POP_F01_1_TOTAL_POPULATION_BOTH_SEXES.xlsx|format = xlsx|access-date = 16 July 2019|publisher = [[United Nations]]|archive-date = 27 February 2021|archive-url = https://web.archive.org/web/20210227235642/https://population.un.org/wpp/Download/Files/1_Indicators%20(Standard)/EXCEL_FILES/1_Population/WPP2019_POP_F01_1_TOTAL_POPULATION_BOTH_SEXES.xlsx|url-status = dead}}</ref> | density = {{convert|50.1|/km2|abbr=on}} | GDP_nominal = $3.383{{nbs}}trillion (2019)<ref name="IMF">{{cite web|url=https://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2020/02/weodata/index.aspx|title=World Economic Outlook Database|publisher=IMF|website=imf.org}} Outlook Database, October 2020</ref> | GDP_PPP = $9.063{{nbs}}trillion (2019)<ref name="IMF" /> | GDP_per_capita = $10,793 (2019; nominal)<ref name="IMF"/>, $28,918 (2019; PPP)<ref name="IMF"/> | HDI = {{Increase}}0.699 (''<span style="color:orange">medium</span>'') | ethnic_groups = [[Arabs]], [[Assyrian people|Assyrians]], [[Armenians]], [[Azerbaijanis]], [[Baloch people|Baloch]], [[Georgians]], [[Greek Cypriots]], [[Jews]], [[Kurds]], [[Laz people]], [[Mandaeans]], [[Maronites]], [[Persians]], [[Pontic Greeks]], [[Talysh people|Talyshis]], [[Turkish people|Turks]], [[Yazidis]], [[Zazas]] | religions = [[Islam]], [[Christianity]], [[Judaism]], [[Baháʼí Faith|Baháʼí]], [[Druze|Druzism]], [[Yarsanism]], [[Yazidism]], [[Zoroastrianism]], [[Mandaeism]], [[Hinduism]], [[Buddhism]], etc. | demonym = West Asian<br />Western Asian | countries = {{collapsible list | title = [[List of sovereign states and dependent territories in Asia|20 recognized]] | {{flag|Armenia}} | {{flag|Azerbaijan}} (except for a small portion of territory north of the [[Greater Caucasus]]) | {{flag|Bahrain}} | {{flag|Cyprus}} | {{flag|Egypt}} (only [[Sinai Peninsula]]) | {{flag|Georgia}} (except for a small portion of territory north of the [[Greater Caucasus]]) | {{flag|Iran}} | {{flag|Iraq}} | {{flag|Israel}} | {{flag|Jordan}} | {{flag|Kuwait}} | {{flag|Lebanon}} | {{flag|Oman}} | {{flag|Palestine}} | {{flag|Qatar}} | {{flag|Saudi Arabia}} | {{flag|Syria}} | {{flag|Turkey}} (except [[East Thrace]]) | {{flag|United Arab Emirates}} | {{flag|Yemen}} (except [[Socotra]]) }}{{collapsible list | title = 3 unrecognized | ''{{flag|Abkhazia}}'' | ''{{flag|Northern Cyprus}}'' | ''{{flag|South Ossetia}}'' }} | dependencies = {{flag|Akrotiri and Dhekelia}} | languages = {{collapsible list | title = Official languages | [[Modern Standard Arabic|Arabic]] | [[Abkhaz language|Abkhaz]] | [[Armenian language|Armenian]] | [[Azerbaijani language|Azerbaijani]] | [[English language|English]] | [[Georgian language|Georgian]] | [[Greek language|Greek]] | [[Modern Hebrew|Hebrew]] | [[Kurdish languages|Kurdish]] | [[Ossetian language|Ossetian]] | [[Persian language|Persian]] | [[Russian language|Russian]] | [[Turkish language|Turkish]] }} {{collapsible list | title = Other languages | [[Afroasiatic languages|Afroasiatic]]: {{hlist | [[Neo-Aramaic languages|Neo-Aramaic]] | [[Amharic language|Amharic]] | [[Modern South Arabian languages|South Arabian]] | [[Syriac language|Syriac]] }} | [[Austronesian languages|Austronesian]]: {{hlist | [[Indonesian language|Indonesian]] | [[Malay language|Malay]] | [[Tagalog language|Tagalog]] }} | [[Indo-European languages|Indo-European]]: {{hlist | [[Balochi language|Balochi]] | [[Domari language|Domari]] | [[French language|French]] | [[Gilaki language|Gilaki]] | [[Hindi language|Hindi]] | [[Luri language|Luri]] | [[Bengali language|Bengali]] | [[Mazanderani language|Mazanderani]] | [[Nepali language|Nepali]] | [[Pashto language|Pashto]] | [[Rohingya language|Rohingya]] | [[Romani language|Romani]] | [[Shabaki language]] | [[Spanish language|Spanish]] | [[Talysh language|Talysh]] | [[Urdu language|Urdu]] | [[Yiddish language|Yiddish]] | [[Zaza language|Zaza]] }} | [[Northeast Caucasian languages|NE Caucasian]]: {{hlist | [[Avar language|Avar]] | [[Chechen language|Chechen]] | [[Lezgian language|Lezgian]] }} | [[Northwest Caucasian languages|NW Caucasian]]: {{hlist | [[Circassian languages|Circassian]] | [[Kabardian language|Kabardian]] }} | [[Turkic languages|Turkic]]: {{hlist | [[Qashqai language|Qashqai]] | [[Turkmen language|Turkmen]] }} }} | time = {{collapsible list | title = 5 time zones | bullets = true | [[UTC+02:00]]: {{hlist | Standard: [[Time in Cyprus|Cyprus]], [[Israel Standard Time|Israel]], [[Time in Jordan|Jordan]], [[Time in Lebanon|Lebanon]], [[Time in the State of Palestine|Palestine]], [[Egypt Standard Time|Sinai]], [[Time in Syria|Syria]] }} | [[UTC+03:00]]: {{hlist | [[Daylight Saving Time|Daylight]]: Cyprus, Israel, Jordan, Lebanon, Palestine, Syria | Standard: [[Time in Bahrain|Bahrain]], [[Time in Iraq|Iraq]], [[Time in Kuwait|Kuwait]], [[Time in Qatar|Qatar]], [[Saudi Arabia Standard Time|Saudi Arabia]], [[Time in Turkey|Turkey]], [[Time in Yemen|Yemen]] }} | [[UTC+03:30]]: {{hlist | Standard: [[Iran Standard Time|Iran]] }} | [[UTC+04:00]]: {{hlist | Standard: [[Armenia Time|Armenia]], [[Azerbaijan Time|Azerbaijan]], [[Georgia Time|Georgia]], [[Time in Oman|Oman]], [[Time in the United Arab Emirates|UAE]] }} | [[UTC+04:30]]: {{hlist | [[Daylight saving time in Iran|Daylight savings Iran]] }} }} | internet = [[.ae]], [[.am]], [[.az]], [[.bh]], [[.cy]], [[.eg]], [[.ge]], [[.il]], [[.iq]], [[.ir]], [[.jo]], [[.kw]], [[.lb]], [[.om]], [[.ps]], [[.qa]], [[.sa]], [[.sy]], [[.tr]], [[.ye]] | calling_code = [[List of country calling codes|Zone 9 except Armenia, Cyprus (Zone 3) & Sinai (Zone 2)]] | cities =<!-- PLEASE LIMIT THE CITIES LISTED HERE TO CITIES LISTED IN [[List of urban areas by population]], AND LIST PER ALPHABETICAL ORDER. THANKS! --> {{collapsible list | title = List{{sup|b}} | bullets = true | {{flagicon|Jordan}} [[Amman]] | {{flagicon|Turkey}} [[Ankara]] | {{flagicon|Iraq}} [[Baghdad]] | {{flagicon|UAE}} [[Dubai]] | {{flagicon|Turkey}} [[Istanbul]] | {{flagicon|Turkey}} [[İzmir]] | {{flagicon|Saudi Arabia}} [[Jeddah]] | {{flagicon|Kuwait}} [[Kuwait City]] | {{flagicon|Saudi Arabia}} [[Riyadh]] | {{flagicon|Iran}} [[Tehran]] }} <!-- PLEASE LIMIT THE CITIES LISTED HERE TO CITIES LISTED IN [[List of urban areas by population]]. THANKS! --> | m49 = <code>145</code> – West Asia<br /><code>142</code> – [[Asia]]<br /><code>001</code> – World | footnotes = {{longitem|{{sup|a}} Area and population figures include the [[Sinai Peninsula|Sinai]]}}{{longitem|{{sup|b}} Among the top 100 [[List of urban areas by population|urban areas of the world by population]]}} }} '''পশ্চিম এছিয়া''' ( দক্ষিণ-পশ্চিম এছিয়া বুলিও জনা যায়) এছিয়াৰ পশ্চিম অঞ্চলত থকা দেশসমূহক বুজায়। বেছিভাগ শিক্ষাবিদ, ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ সংস্থা আৰু অন্যান্য প্ৰতিষ্ঠানে দিয়া সংজ্ঞা অনুসৰি এই উপ-অঞ্চলত আনাতোলিয়া, আৰব উপদ্বীপ, ইৰাণ, মেছ’পটেমিয়া, আৰ্মেনিয়ান হাইলেণ্ড, লেভেণ্ট, চাইপ্ৰাছ দ্বীপ, চিনাই উপদ্বীপ আৰু দক্ষিণ ককেছাছ অন্তৰ্ভুক্ত। <ref>{{Cite web |title=Land Use Dynamics and Institutional Changes in West Asia |url=https://www.fao.org/3/ag266e/ag266e.pdf |first1=Lama |last1=Bashour |date=2006 |publisher=Food and Agriculture Organization of the United Nations |url-status=live |archive-url= https://web.archive.org/web/20230616092754/https://www.fao.org/3/ag266e/ag266e.pdf |archive-date= 16 June 2023 }}</ref><ref name=WGSRPD/> এই অঞ্চলটো আফ্ৰিকাৰ পৰা ইজিপ্তৰ ইষ্টমাছ অৱ ছুৱেজ আৰু ইউৰোপৰ পৰা তুৰ্কী জলপ্ৰনালী আৰু বৃহত্তৰ ককেছাছৰ জলপথেৰে পৃথক কৰিছে। ইয়াৰ উত্তৰ-পূবত মধ্য এছিয়া, আনহাতে দক্ষিণ এছিয়া ইয়াৰ পূবত অৱস্থিত। এই অঞ্চলটো বাৰখন সাগৰে আগুৰি আছে (ঘড়ীৰ কাঁটাৰ দিশত): এজিয়ান সাগৰ, মৰ্মৰ সাগৰ, কৃষ্ণ সাগৰ, কাস্পিয়ান সাগৰ, পাৰ্চী উপসাগৰ, ওমান উপসাগৰ, আৰব সাগৰ, এডেন উপসাগৰ, লোহিত সাগৰ, আকাবা উপসাগৰ, ছুৱেজ উপসাগৰ আৰু ভূমধ্য সাগৰ। যদিও বহুতে এই দেশকেইখন বুজাবলৈ মধ্যপ্ৰাচ্য শব্দটো ব্যৱহাৰ কৰে, তথাপিও পশ্চিম এছিয়া আৰু মধ্যপ্ৰাচ্য একে বস্তু নহয়। মধ্যপ্ৰাচ্য হৈছে পশ্চিমীয়া ভূগোলবিদসকলে উদ্ভাৱন কৰা ৰাজনৈতিক শব্দ, যিয়ে ঐতিহাসিকভাৱে ৰাজনৈতিক আৰু ঐতিহাসিক প্ৰেক্ষাপটৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি এছিয়াৰ বিভিন্ন অঞ্চলক সামৰি লৈছে; আনহাতে পশ্চিম এছিয়া হৈছে অধিক নিখুঁত আৰু সামঞ্জস্যপূৰ্ণ ভৌগোলিক শব্দ। ইয়াত ইজিপ্তৰ বেছিভাগ অংশ আৰু তুৰস্কৰ উত্তৰ-পশ্চিম অংশ (যিবোৰ মধ্যপ্ৰাচ্যত অন্তৰ্ভুক্ত) বাদ দিয়া হৈছে, আৰু ককেছাছৰ দক্ষিণ অংশও অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। পশ্চিম এছিয়াই সামৰি লোৱা মাটিকালি হৈছে {{convert|5994935|km2|sqmi|abbr=on}} আৰু এই অঞ্চলৰ জনংখ্যা প্ৰায় ৩১৩ মিলিয়ন।<ref name="UN WPP 2019"/><ref name="UN WPP 2019 2"/> ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ ২০খন সদস্য দেশৰ ভিতৰত ১৩খন দেশেই পশ্চিম এছিয়াৰ অংশ। পশ্চিম এছিয়াৰ আটাইতকৈ জনবহুল দেশসমূহ হ'ল [[ইৰাণ]], [[তুৰ্কী]], [[ইৰাক]], [[য়েমেন]], আৰু [[চৌদি আৰব]]। ৰেকৰ্ডিং প্লাণ্ট ডিষ্ট্ৰিবিউচনৰ বাবে বিশ্ব ভৌগোলিক আঁচনি (WGSRPD)ত পশ্চিম এছিয়াত আৰব উপদ্বীপ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হোৱা নাই, আনহাতে আফগানিস্তান অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। <ref name=WGSRPD>{{Cite book |last = Brummitt |first = R. K. |year = 2001 |title = World Geographical Scheme for Recording Plant Distributions |edition = 2nd |publisher = International Working Group on Taxonomic Databases For Plant Sciences (TDWG) |url = https://raw.githubusercontent.com/tdwg/wgsrpd/master/109-488-1-ED/2nd%20Edition/TDWG_geo2.pdf |access-date = 27 July 2021 |archive-url = https://web.archive.org/web/20160125135239/http://www.nhm.ac.uk/hosted_sites/tdwg/TDWG_geo2.pdf |archive-date = 25 January 2016}}</ref> == সংজ্ঞা == The term ''West Asia'' is used pragmatically and has no "correct" or generally accepted definition. Its typical definitions overlap substantially, but not entirely, with definitions of the terms [[Middle East]], [[Eastern Mediterranean]], and [[Near East]] (which is historically familiar but widely deprecated today).<ref>[https://www.worldatlas.com/articles/what-is-the-difference-between-near-east-and-middle-east.html What Is The Difference Between Near East and Middle East?] ''worldatlas.com''</ref> The ''[[National Geographic Society|National Geographic]] Style Manual'' as well as [[Angus Maddison|Maddison]]'s ''[[The World Economy: Historical Statistics]]'' (2003) by the [[Organisation for Economic Co-operation and Development]] (OECD) include only Bahrain, Iran, Iraq, Israel, Jordan, Kuwait, Lebanon, Oman, Qatar, Palestine (called West Bank and Gaza in the latter), Saudi Arabia, Syria, Turkey, UAE, and Yemen as West Asian countries.<ref name="ngs">{{cite web |url=https://sites.google.com/a/ngs.org/ngs-style-manual/home/W/west-asia |title=West Asia |last=Miller |first=David |work=National Geographic Style Manual |publisher=[[National Geographic Society]] |access-date=16 February 2021 |archive-date=31 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210531235607/https://sites.google.com/a/ngs.org/ngs-style-manual/home/W/west-asia |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite book |last=Maddison |first=Angus |author-link=Angus Maddison |year=2004 |title=The World Economy: Historical Statistics |series=Development Centre Studies |location=Paris, France |publisher=[[Organisation for Economic Co-operation and Development]] (OECD) |publication-date=2003 |isbn=978-92-64-10412-9 |lccn=2004371607 |oclc=53465560 |title-link=The World Economy: Historical Statistics }}</ref> By contrast, the [[United Nations Industrial Development Organization]] (UNIDO) in its 2015 yearbook includes Armenia and Azerbaijan, and excludes Israel (as Other) and Turkey (as Europe).<ref>{{cite book |author=United Nations Industrial Development Organization Vienna (UNIDO) |author-link=United Nations Industrial Development Organization |year=2005 |title=International Yearbook of Industrial Statistics 2015 |url=https://books.google.com/books?id=FAKMBgAAQBAJ&pg=PA14 |location=Cheltenham, UK |publisher=[[Edward Elgar Publishing]] |page=14 |isbn= 9781784715502}}</ref> Unlike the UNIDO, the [[United Nations Statistics Division]] (UNSD) excludes Iran from West Asia (included as South Asia) and includes Turkey, Georgia, and Cyprus in the region.<ref>{{cite web|url=http://unstats.un.org/unsd/methods/m49/m49.htm |title=Standard Country or Area Codes for Statistical Use |publisher=Millenniumindicators.un.org |quote=The UNSD notes that the "assignment of countries or areas to specific groupings is merely for statistical convenience and does not imply any assumption regarding political or other affiliation of countries or territories."|access-date=25 August 2012}}</ref> In the United Nations geopolitical [[United Nations Regional Groups|Eastern European Group]], Armenia and Georgia are included in Eastern Europe, whereas Cyprus and East Thracian Turkey are in Southern Europe. These three nations are listed in the European category of the [[United Nations Educational, Scientific, and Cultural Organisation]] (UNESCO). National members of West Asian sports governing bodies are limited to Bahrain, Iran, Iraq, Jordan, Kuwait, Lebanon, Syria, Oman, Palestine, Qatar, Saudi Arabia, United Arab Emirates, and Yemen.<ref>{{cite web |url=http://www.wabsf.net/en/information.php |title=WABSF Member Countries |access-date=31 March 2017 |archive-date=1 December 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171201035427/http://www.wabsf.net/en/information.php |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.topendsports.com/events/games/asian-games/west-asian/index.htm |title=The West Asian Games |publisher=Topend Sports}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.the-waff.com/en/championships/29.html |title=WAFF Member Associations |website=The-Waff.com |access-date=31 March 2017 |archive-date=1 August 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180801232057/http://www.the-waff.com/en/championships/29.html |url-status=dead }}</ref> The [[Olympic Council of Asia]]'s multi-sport event [[West Asian Games]] are contested by athletes representing these 13 countries. Among the region's sports organisations are the [[West Asia Basketball Association]], [[West Asian Billiards & Snooker Federation|West Asian Billiards and Snooker Federation]], [[West Asian Football Federation]], and the [[West Asian Tennis Federation]]. == দেশসমূহ == {| class="wikitable sortable" style="font-size:90%;width:100%;" |- style="background:#ececec;" !scope="col"| [[Country]] !scope="col"| [[List of countries by area|Area]]<br />(km²) !scope="col"| [[List of countries by population|Population]]{{UN_Population|ref}}<br />({{UN_Population|Year}}) !scope="col"| [[List of countries by population density|Density]]<br />(per km²) !scope="col"| [[Capital (political)|Capital]] !scope="col"| [[List of countries by GDP (nominal)|Nominal GDP]]<ref>{{cite web|title=GDP|url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2014/01/weodata/weorept.aspx?pr.x=93&pr.y=3&sy=2012&ey=2012&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=512%2C668%2C914%2C672%2C612%2C946%2C614%2C137%2C311%2C962%2C213%2C674%2C911%2C676%2C193%2C548%2C122%2C556%2C912%2C678%2C313%2C181%2C419%2C867%2C513%2C682%2C316%2C684%2C913%2C273%2C124%2C868%2C339%2C921%2C638%2C948%2C514%2C943%2C218%2C686%2C963%2C688%2C616%2C518%2C223%2C728%2C516%2C558%2C918%2C138%2C748%2C196%2C618%2C278%2C624%2C692%2C522%2C694%2C622%2C142%2C156%2C449%2C626%2C564%2C628%2C565%2C228%2C283%2C924%2C853%2C233%2C288%2C632%2C293%2C636%2C566%2C634%2C964%2C238%2C182%2C662%2C453%2C960%2C968%2C423%2C922%2C935%2C714%2C128%2C862%2C611%2C135%2C321%2C716%2C243%2C456%2C248%2C722%2C469%2C942%2C253%2C718%2C642%2C724%2C643%2C576%2C939%2C936%2C644%2C961%2C819%2C813%2C172%2C199%2C132%2C733%2C646%2C184%2C648%2C524%2C915%2C361%2C134%2C362%2C652%2C364%2C174%2C732%2C328%2C366%2C258%2C734%2C656%2C144%2C654%2C146%2C336%2C463%2C263%2C528%2C268%2C923%2C532%2C738%2C944%2C578%2C176%2C537%2C534%2C742%2C536%2C866%2C429%2C369%2C433%2C744%2C178%2C186%2C436%2C925%2C136%2C869%2C343%2C746%2C158%2C926%2C439%2C466%2C916%2C112%2C664%2C111%2C826%2C298%2C542%2C927%2C967%2C846%2C443%2C299%2C917%2C582%2C544%2C474%2C941%2C754%2C446%2C698%2C666&s=NGDP_R&grp=0&a=|publisher=[[International Monetary Fund|IMF]]|access-date=16 April 2014}}</ref><br />(2012) !scope="col"| [[List of countries by GDP (nominal) per capita|Per capita]]<ref>{{cite web|title=GDP per capita|url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2014/01/weodata/weorept.aspx?pr.x=28&pr.y=10&sy=2012&ey=2012&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=512%2C668%2C914%2C672%2C612%2C946%2C614%2C137%2C311%2C962%2C213%2C674%2C911%2C676%2C193%2C548%2C122%2C556%2C912%2C678%2C313%2C181%2C419%2C867%2C513%2C682%2C316%2C684%2C913%2C273%2C124%2C868%2C339%2C921%2C638%2C948%2C514%2C943%2C218%2C686%2C963%2C688%2C616%2C518%2C223%2C728%2C516%2C558%2C918%2C138%2C748%2C196%2C618%2C278%2C624%2C692%2C522%2C694%2C622%2C142%2C156%2C449%2C626%2C564%2C628%2C565%2C228%2C283%2C924%2C853%2C233%2C288%2C632%2C293%2C636%2C566%2C634%2C964%2C238%2C182%2C662%2C453%2C960%2C968%2C423%2C922%2C935%2C714%2C128%2C862%2C611%2C135%2C321%2C716%2C243%2C456%2C248%2C722%2C469%2C942%2C253%2C718%2C642%2C724%2C643%2C576%2C939%2C936%2C644%2C961%2C819%2C813%2C172%2C199%2C132%2C733%2C646%2C184%2C648%2C524%2C915%2C361%2C134%2C362%2C652%2C364%2C174%2C732%2C328%2C366%2C258%2C734%2C656%2C144%2C654%2C146%2C336%2C463%2C263%2C528%2C268%2C923%2C532%2C738%2C944%2C578%2C176%2C537%2C534%2C742%2C536%2C866%2C429%2C369%2C433%2C744%2C178%2C186%2C436%2C925%2C136%2C869%2C343%2C746%2C158%2C926%2C439%2C466%2C916%2C112%2C664%2C111%2C826%2C298%2C542%2C927%2C967%2C846%2C443%2C299%2C917%2C582%2C544%2C474%2C941%2C754%2C446%2C698%2C666&s=NGDPDPC&grp=0&a=|publisher=[[International Monetary Fund|IMF]]|access-date=16 April 2014}}</ref><br />(2012) !scope="col"| [[Currency]] !scope="col"| [[Government]] !scope="col"| [[Official language]]s |- !scope="row"| {{nowrap|{{flag|Turkey}}}}{{efn|The figures for Turkey includes [[East Thrace]], which is not a part of Anatolia.}} | style="text-align:right;" | 783,562 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Turkey}} | style="text-align:right;" | 94.1 | [[Ankara]] | $788.042 billion | $10,523 | [[Turkish lira]] | [[Presidential republic]] | [[Turkish language|Turkish]] |- !scope="row"| {{flag|Bahrain}} | style="text-align:right;" | 780 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Bahrain}} | style="text-align:right;" | 1,646.1 | [[Manama]] | $30.355 billion | $26,368 | [[Bahraini dinar]] | [[Constitutional monarchy]] | [[Arabic language|Arabic]] |- !scope="row"| {{flag|Kuwait}} | style="text-align:right;" | 17,820 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Kuwait}} | style="text-align:right;" | 167.5 | [[Kuwait City]] | $184.540 billion | $48,761 | [[Kuwaiti dinar]] | [[Constitutional monarchy]] | [[Arabic language|Arabic]] |- !scope="row"| {{flag|Oman}} | style="text-align:right;" | 212,460 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Oman}} | style="text-align:right;" | 9.2 | [[Muscat, Oman|Muscat]] | $78.290 billion | $25,356 | [[Omani rial]] | [[Absolute monarchy]] | [[Arabic language|Arabic]] |- !scope="row"| {{flag|Qatar}} | style="text-align:right;" | 11,437 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Qatar}} | style="text-align:right;" | 123.2 | [[Doha]] | $192.402 billion | $104,756 | [[Qatari riyal]] | [[Absolute monarchy]] | [[Arabic language|Arabic]] |- !scope="row"| {{flag|Saudi Arabia}} | style="text-align:right;" | 2,149,690 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Saudi Arabia}} | style="text-align:right;" | 12 | [[Riyadh]] | $733.956 billion | $25,139 | [[Saudi riyal]] | [[Absolute monarchy]] | [[Arabic language|Arabic]] |- !scope="row"| {{flag|United Arab Emirates}} | style="text-align:right;" | 82,880 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|United Arab Emirates}} | style="text-align:right;" | 97 | [[Abu Dhabi]] | $383.799 billion | $43,774 | [[UAE dirham]] | [[Federation|Federal]] [[constitutional monarchy]] | [[Arabic language|Arabic]] |- !scope="row"| {{flag|Yemen}} | style="text-align:right;" | 527,970 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Yemen}} | style="text-align:right;" | 44.7 | [[Sanaa]] {{efn|A rebel group, the [[Houthis]], have their [[Houthi-controlled Yemen|government]] at [[Aden]] ([[Temporary capital|Seat of government]])}} | $35.05 billion | $1,354 | [[Yemeni rial]] | [[Provisional government|Provisional]] [[presidential republic]] | [[Arabic language|Arabic]] |- !scope="row"| ''{{flag|Abkhazia}}''{{efn|unrecognized}} | style="text-align:right;" | 8,660 | style="text-align:right;" | 242,862 | style="text-align:right;" | 28 | [[Sokhumi]] | $500 million | N/A | [[Georgian lari]] | [[Semi-presidential system|Semi-presidential]] [[republic]] | [[Abkhaz language|Abkhaz]], [[Russian language|Russian]] |- !scope="row"| {{flag|Armenia}} | style="text-align:right;" | 29,800 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Armenia}} | style="text-align:right;" | 108.4 | [[Yerevan]] | $9.950 billion | $3,033 | [[Armenian dram]] | [[Semi-presidential system|Semi-presidential]] [[republic]] | [[Armenian language|Armenian]] |- !scope="row"| {{flag|Azerbaijan}} | style="text-align:right;" | 86,600 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Azerbaijan}} | style="text-align:right;" | 105.8 | [[Baku]] | $68.700 billion | $7,439 | [[Azerbaijani manat]] | [[Presidential republic]] | [[Azerbaijani language|Azerbaijani]] |- !scope="row"| {{flag|Georgia}} | style="text-align:right;" | 69,700 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Georgia}} | style="text-align:right;" | 68.1 | [[Tbilisi]] | $15.847 billion | $3,523 | [[Georgian lari]] | [[Semi-presidential system|Semi-presidential]] [[republic]] | [[Georgian language|Georgian]] |- !scope="row"| ''{{flag|South Ossetia}}''{{efn|unrecognized}} | style="text-align:right;" | 3,900 | style="text-align:right;" | 53,532 | style="text-align:right;" | 13 | [[Tskhinvali]] | $500 million | N/A | [[Georgian lari]] | [[Semi-presidential system|Semi-presidential]] [[republic]] | [[Ossetian language|Ossetian]], [[Russian language|Russian]] |- !scope="row"| {{flag|Iraq}} | style="text-align:right;" | 438,317 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Iraq}} | style="text-align:right;" | 73.5 | [[Baghdad]] | $216.044 billion | $6,410 | [[Iraqi dinar]] | [[Parliamentary republic]] | [[Arabic language|Arabic]], [[Kurdish language|Kurdish]] |- !scope="row"| {{flag|Israel}} | style="text-align:right;" | 20,770 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Israel}} | style="text-align:right;" | 365.3 | [[Positions on Jerusalem|Jerusalem]]{{efn|[[Jerusalem]] is the [[Jerusalem Law|proclaimed capital of Israel]] and the actual location of the [[Knesset]], [[Israeli Supreme Court]], etc. Due to its [[Positions on Jerusalem|disputed]] status, most embassies are in [[Tel Aviv]].{{efn|name=Jerusalem}}}} | $353.65 billion | $39,106 | [[Israeli new shekel]] | [[Parliamentary republic]] | [[Hebrew language|Hebrew]] |- !scope="row"| {{flag|Jordan}} | style="text-align:right;" | 92,300 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Jordan}} | style="text-align:right;" | 68.4 | [[Amman]] | $30.98 billion | $4,843 | [[Jordanian dinar]] | [[Constitutional monarchy]] | [[Arabic language|Arabic]] |- !scope="row"| {{flag|Lebanon}} | style="text-align:right;" | 10,452 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Lebanon}} | style="text-align:right;" | 404 | [[Beirut]] | $42.519 billion | $10,425 | [[Lebanese pound]] | [[Parliamentary republic]] | [[Arabic language|Arabic]] |- !scope="row"| {{flagcountry|Palestine}}{{efn|[[UN observer state]].}} | style="text-align:right;" | 6,220 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|State of Palestine}} | style="text-align:right;" | 667 | [[Ramallah]]{{efn|Ramallah is the actual location of the government, whereas the proclaimed capital of Palestine is [[Jerusalem]], which is [[Positions on Jerusalem|disputed]].{{efn|name=Jerusalem|Jerusalem is Israel's ''[[de jure]]'' capital under [[Jerusalem Law|Israeli law]], as well as its ''[[de facto]]'' capital by the location of the presidential residence, government offices, supreme court and parliament ([[Knesset]]). Jerusalem is the State of Palestine's ''de jure'' capital under its {{cite web |ref=BasicLawPal-T1A3 |url=http://www.palestinianbasiclaw.org/basic-law/2003-amended-basic-law |title=2003 Amended Basic Law |date=17 February 2008 |postscript=none}}, but not its ''de facto'' capital as its government branches are based in [[Ramallah]]. The UN and most [[sovereign states]] do not recognize Jerusalem as either state's ''de jure'' capital under the position that Jerusalem's status is pending future negotiations between Israel and the Palestinian Authority. In practice, therefore, most maintain their embassies in [[Tel Aviv]] and its suburbs, or else in suburbs such as [[Mevaseret Zion]] outside Jerusalem proper. See [https://web.archive.org/web/20260118073834/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/israel/ CIA Factbook], {{cite web|url= https://www.un.org/Depts/Cartographic/map/profile/israel.pdf |title=Map of Israel |postscript=none}} and [[Status of Jerusalem]] for more information.}}}} | $6.6 billion | $1,600 | [[Egyptian pound]], [[Jordanian dinar]], [[Israeli new shekel]] | [[Semi-presidential system|Semi-presidential]] [[republic]] | [[Arabic language|Arabic]] |- !scope="row"| {{flag|Syria}} | style="text-align:right;" | 185,180 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Syrian Arab Republic}} | style="text-align:right;" | 118.3 | [[Damascus]] | N/A | N/A | [[Syrian pound]] | [[Transitional government]] | [[Arabic language|Arabic]] |- !scope="row"| {{flag|Iran}} | style="text-align:right;" | 1,648,195 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Iran (Islamic Republic of)}} | style="text-align:right;" | 45 | [[Tehran]] | $548.590 billion | $7,207 | [[Iranian rial]] | [[Islamic republic]] | [[Persian language|Persian]] |- !scope="row"| ''{{flag|Akrotiri and Dhekelia}}''{{efn| [[British Overseas Territories|British Overseas Territory]]}} | style="text-align:right;" | 254 | style="text-align:right;" | 15,700 | style="text-align:right;" | N/A | [[Episkopi Cantonment|Episkopi]] | N/A | N/A | [[Euro]] | [[stratocracy|Stratocratic]] [[Dependent territory|dependency]] under a [[constitutional monarchy]] | [[English language|English]] |- !scope="row"| {{flag|Cyprus}} | style="text-align:right;" | 9,250 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Cyprus}} | style="text-align:right;" | 117 | [[Nicosia]] | $22.995 billion | $26,377 | [[Euro]] | [[Presidential republic]] | [[Greek language|Greek]], [[Turkish language|Turkish]] |- !scope="row"| ''{{flag|Northern Cyprus}}''{{efn|unrecognized}} | style="text-align:right;" | 3,355 | style="text-align:right;" | 313,626 | style="text-align:right;" | 93 | [[North Nicosia]] | $4.032 billion | $15,109 | [[Turkish lira]] | [[Semi-presidential republic]] | [[Turkish language|Turkish]] |- !scope="row"| {{flag|Egypt}}{{efn|The area and population figures for Egypt only include the [[Sinai Peninsula]].}} | style="text-align:right;" | 60,000 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Egypt}} | style="text-align:right;" | 82 | [[Cairo]] | $262.26 billion | $3,179 | [[Egyptian pound]] | [[Presidential republic]] | [[Arabic]] |} == ইতিহাস == "Western Asia" was in use as a geographical term in the late 18th and early 19th centuries,<ref name="Ouseley">{{cite book|last=Ouseley|first=William|authorlink=William Ouseley|year=1795|title=Persian Miscellanies: An Essay to Facilitate the Reading of Persian Manuscripts|location=London|pp=[https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.42305/page/n159/mode/1up 105–106]|quote={{smallcaps|The}} celebrated current of the Euphrates, was divided, according to the Arabian geographer, whom ''Bochart'' follows, into five channels or branches, one of which led to ''Cufa'' in Chaldea; and on the banks of another, was ſeated the “Golden Babylon” once the proud miſtreſs of the eaſtern world, being the capital of the Aſſyrian monarchy, which comprehended Syria, Meſopotamia, Chaldea, Perſia; in short, except India, all the great nations of weſtern Aſia.}}</ref><ref>e.g. James Rennell, ''A treatise on the comparative geography of western Asia'', 1831.</ref> before "[[Near East]]" became current as a geopolitical concept. For example, [[William Ouseley]] used the phrase in 1795 in ''Persian Miscellanies'' to refer to a region including Syria, Mesopotamia, Chaldea and Persia.<ref name="Ouseley"/> In the context of the history of [[classical antiquity]], "Western Asia" could mean the part of Asia known in classical antiquity, as opposed to the reaches of "interior Asia", i.e. [[Scythia]], and "Eastern Asia" the easternmost reaches of geographical knowledge in classical authors, i.e. [[Transoxania]] and [[Indus valley|India]].<ref>James Rennell, ''The Geographical System of Herodotus Examined and Explained'', 1800, [https://archive.org/details/geographicalsys00renn/page/210 p. 210].</ref><ref>Hugh Murray, ''Historical Account of Discoveries and Travels in Asia'' (1820).</ref><ref>Samuel Whelpley, ''A compend of history, from the earliest times'', 1808, [https://books.google.com/books?id=6jkNAAAAYAAJ&pg=RA1-PA9 p. 9] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221120055307/https://books.google.ch/books?id=6jkNAAAAYAAJ&pg=RA1-PA9 |date=20 November 2022 }}.</ref> In the 20th century, "Western Asia" was used to denote a rough geographical era in the fields of [[archaeology]] and [[ancient history]], especially as a shorthand for "the [[Fertile Crescent]], excluding [[Ancient Egypt]]" for the purposes of comparing the early civilizations of Egypt and the former.<ref>e.g. Petrus Van Der Meer, ''The Chronology of Ancient Western Asia and Egypt'', 1955. Karl W. Butzer, ''Physical Conditions in Eastern Europe, Western Asia and Egypt Before the Period of Agricultural and Urban Settlement'', 1965.</ref> Use of the term in the context of contemporary [[geopolitics]] or [[world economy]] appears to date from at least the mid-1960s.<ref>''The Tobacco Industry of Western Asia'', U.S. Department of Agriculture, Foreign Agricultural Service, 1964.</ref> == ভূগোল == The region is surrounded by eight major seas; the [[Aegean Sea]], the [[Black Sea]], the [[Caspian Sea]], the [[Persian Gulf]], the [[Arabian Sea]], the [[Gulf of Aden]], the [[Red Sea]], and the [[Mediterranean Sea]]. To the northwest and north, the region is delimited from [[Europe]] by the [[Turkish Straits]] and drainage divide of the [[Greater Caucasus]], to the southwest, it is delimited from [[Africa]] by the [[Isthmus of Suez]], while to the northeast and east, the region adjoins [[Central Asia]] and [[South Asia]]. The region is located east of [[Southern Europe]] and south of [[Eastern Europe]]. The [[Dasht-e Kavir]] and [[Lut Desert|Dasht-e Lut]] deserts in eastern [[Iran]] naturally delimit the region from [[Balochistan]] and South Asia. === Geology === ====প্লেট টেকটনিক্স ==== Three major [[plate tectonics|tectonic plates]] converge on West Asia, including the [[African Plate|African]], [[Eurasian Plate|Eurasian]], and [[Arabian Plate|Arabian]] plates. The boundaries between the tectonic plates make up the [[Azores–Gibraltar Transform Fault|Azores-Gibraltar Ridge]], extending across [[North Africa]], the [[Red Sea]], and into Iran.<ref name="beaumont-pg22">Beaumont (1988), p. 22</ref>{{better source needed|date=February 2021}} The Arabian Plate is moving northward into the [[Anatolian Plate|Anatolian plate]] (Turkey) at the [[East Anatolian Fault]],<ref>{{cite web|url=http://eol.jsc.nasa.gov/handbooks/arabianpages/mainframe.htm |title=The Arabian Plate |author=Muehlberger, Bill |publisher=NASA, Johnson Space Center |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070706103125/http://eol.jsc.nasa.gov/handbooks/arabianpages/mainframe.htm |archive-date=6 July 2007 }}</ref> and the boundary between the [[Aegean Sea Plate|Aegean]] and Anatolian plate in eastern [[Turkey]] is also [[seismic]]ally active.<ref name="beaumont-pg22"/> ==== জলসম্পদ ==== Several major [[aquifer]]s provide [[water]] to large portions of West Asia. In Saudi Arabia, two large aquifers of [[Palaeozoic]] and [[Triassic]] origins are located beneath the [[Jabal Tuwayq]] mountains and areas west to the Red Sea.<ref name="beaumont-86">Beaumont (1988), p. 86</ref>{{better source needed|date=February 2021}} [[Cretaceous]] and [[Eocene]]-origin aquifers are located beneath large portions of central and eastern Saudi Arabia, including Wasia and Biyadh which contain amounts of both [[fresh water]] and [[saline water]].<ref name="beaumont-86"/> Flood or furrow irrigation, as well as sprinkler methods, are extensively used for [[irrigation]], covering nearly {{cvt|90,000|km2}} across West Asia for agriculture.<ref>{{Cite web|url=http://www.fao.org/land-water/en/|title=Land & Water|website=Food and Agriculture Organization of the United Nations}}</ref> Also, the [[Tigris]] and [[Euphrates]] rivers contribute very well. === জলবায়ু === [[File:Cedars in Lebanon.jpg|right|thumb|upright=1.1|A [[Lebanon|Lebanese]] [[Cedar Forest]] in winter]] [[File:West Asia Köppen Map.png|right|thumb|upright=1.1|[[Köppen climate classification]] map of West Asia]] West Asia is primarily [[arid climate|arid]] and [[semi-arid]], and can be subject to [[drought]], but it also contains vast expanses of forest and fertile valleys. The region consists of [[grassland]]s, [[rangeland]]s, [[desert]]s, and [[mountains]]. [[Water shortage]]s are a problem in many parts of West Asia, with rapidly growing [[Population (human biology)|population]]s increasing demands for water, while [[salinity|salinization]] and [[pollution]] threaten water supplies.<ref name="ipcc-1997">{{cite web|url=http://www.grida.no/publications/other/ipcc_sr/?src=/climate/ipcc/regional/index.htm|title=Chapter 7: Middle East and Arid Asia|work=IPCC Special Report on The Regional Impacts of Climate Change: An Assessment of Vulnerability|publisher=United Nations Environment Programme (UNEP), Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC)|year=2001|access-date=9 February 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160303201222/http://www.grida.no/publications/other/ipcc_sr/?src=%2Fclimate%2Fipcc%2Fregional%2Findex.htm|archive-date=3 March 2016|url-status=dead}}</ref> Major rivers, including the [[Tigris]] and [[Euphrates River|Euphrates]], provide sources for [[irrigation]] water to support [[agriculture]]. There are two wind phenomena in West Asia: the ''sharqi'' and the ''[[shamal (wind)|shamal]]''. The ''sharqi'' (or ''sharki'') is a [[wind]] that comes from the south and southeast. It is seasonal, lasting from April to early June, and comes again between late September and November. The winds are dry and dusty, with occasional gusts up to 80 kilometres per hour (50 miles per hour) and often kick up violent sand and dust storms that can carry sand a few thousand meters high, and can close down airports for short periods of time. These winds can last for a full day at the beginning and end of the season, and for several days during the middle of the season. The ''shamal'' is a summer northwesterly wind blowing over Iraq and the Persian Gulf states (including Saudi Arabia and Kuwait), often strong during the day, but decreasing at night. This weather effect occurs anywhere from once to several times a year.<ref>{{cite book|title=Encyclopaedia of the Muslim World|editor-first=Taru|editor-last=Bahl| editor2=M H Syed| publisher=Anmol Publications|location=New Delhi|year=2003|page=20|isbn=978-81-261-1419-1|url=https://books.google.com/books?id=2x4jq4bXrq0C&q=%22Sharqi%22+wind&pg=PA20|access-date=1 February 2009}}</ref> === ভূ-প্ৰকৃতি === West Asia contains large areas of mountainous terrain. The [[Anatolian Plateau]] is sandwiched between the [[Pontus Mountains]] and [[Taurus Mountains]] in [[Turkey]]. [[Mount Ararat]] in Turkey rises to {{convert|5,137|meters|abbr=on}}. The [[Zagros Mountains]] are located in Iran, in areas along its border with Iraq. The Central Plateau of Iran is divided into two [[drainage basin]]s. The northern basin is [[Dasht-e Kavir]] (Great Salt Desert), and [[Dasht-e-Lut]] is the southern basin. In [[Yemen]], elevations exceed {{convert|3,700|meters|abbr=on}} in many areas, and [[Highland (geography)|highland]] areas extend north along the [[Red Sea]] coast and north into [[Lebanon]]. A [[Geologic fault|fault]] zone also exists along the Red Sea, with continental [[rifting]] creating [[Trough (geology)|trough]]-like [[topography]] with areas located well below [[sea level]].<ref>{{cite web|url=http://www.llnl.gov/tid/lof/documents/pdf/235042.pdf|title=Region #4 — Red Sea Continental Rift Zone|work=Preliminary Definition of Geophysical Regions for the Middle East and North Africa|author=Sweeney, Jerry J.|first2=William R.|last2=Walter|publisher=Lawrence Livermore National Laboratory|date=1 December 1998|page=8|access-date=1 March 2009|archive-date=27 November 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20071127184404/http://www.llnl.gov/tid/lof/documents/pdf/235042.pdf|url-status=dead}}</ref> The [[Dead Sea]], located on the border between the [[West Bank]], [[Israel]], and [[Jordan]], is situated at {{convert|418|meters|abbr=on}} below sea level, making it the [[Extremes on Earth|lowest point]] on the surface of the [[Earth]].<ref>{{cite web|url=http://asterweb.jpl.nasa.gov/gallery-detail.asp?name=deadsea|archive-url=https://web.archive.org/web/20060830064747/http://asterweb.jpl.nasa.gov/gallery-detail.asp?name=deadsea|url-status=dead|archive-date=30 August 2006|title=ASTER Image Gallery: The Dead Sea|publisher=NASA}}</ref> [[Rub' al Khali]], one of the world's largest sand deserts, spans the southern third of the Arabian Peninsula in Saudi Arabia, parts of Oman, the [[United Arab Emirates]] and Yemen. [[Jebel Akhdar (Oman)|Jebel al Akhdar]] is a small range of mountains located in northeastern Oman, bordering the [[Gulf of Oman]]. == অৰ্থনীতি == The [[economy]] of West Asia is diverse and the region experiences high economic growth. Turkey has the largest economy in the region, followed by [[Saudi Arabia]] and Iran. [[Petroleum]] is the major [[Petroleum industry|industry]] in the regional economy, as more than half of the world's [[oil reserves]] and around 40 percent of the world's [[natural gas]] [[List of countries by natural gas proven reserves|reserves]] are located in the region. == জনগাঁথনি == The population of West Asia was estimated at 272 million as of 2008, projected to reach 370 million by 2030 by Maddison (2007; the estimate excludes the Caucasus and Cyprus). This corresponds to an annual growth rate of 1.4% (or a [[doubling time]] of 50 years), well above the [[world population estimates|world average]] of 0.9% (doubling time 75 years). The population of West Asia is estimated at 4% of [[world population]], up from about 39 million at the beginning of the 20th century, or about 2% of world population at the time.<ref>Data for "15 West Asian countries", from Maddison (2003, 2007).Angus Maddison, 2003, ''[[iarchive:worldeconomyhist0000madd|The World Economy: Historical Statistics]]'', Vol. 2, OECD, Paris, {{ISBN|92-64-10412-7}}. ''Statistical Appendix'' (2007, ggdc.net) "The historical data were originally developed in three books: Monitoring the World Economy 1820–1992, OECD, Paris 1995; The World Economy: A Millennial Perspective, OECD Development Centre, Paris 2001; The World Economy: Historical Statistics, OECD Development Centre, Paris 2003. All these contain detailed source notes." Estimates for 2008 by country (in millions): Turkey (71.9), Iran (70.2), Iraq (28.2), Saudi Arabia (28.1), Yemen (23.0), Syria (19.7), Israel (6.5), Jordan (6.2), Palestine (4.1), Lebanon (4.0), Oman (3.3), United Arab Emirates (2.7), Kuwait (2.6), Qatar (0.9), Bahrain (0.7). </ref> The most populous countries in the region are [[Turkey]] and [[Iran]], each with around 79 million people, followed by [[Iraq]] and [[Saudi Arabia]] with around 33 million people each, and [[Yemen]] with around 29 million people. Numerically, West Asia is predominantly [[Arabs|Arab]], [[Persians|Persian]], [[Turkish people|Turkish]], and the dominating languages are correspondingly [[Arabic language|Arabic]], [[Persian language|Persian]] and [[Turkish language|Turkish]], each with of the order of 70 million speakers, followed by smaller communities of [[Kurdish Language|Kurdish]], [[Azerbaijani Language|Azerbaijani]], [[Hebrew language|Hebrew]], [[Armenian Language|Armenian]] and [[Neo-Aramaic]]. The dominance of Arabic and Turkish is the result of the medieval [[Early Muslim conquests|Arab]] and [[Turkic expansion|Turkic]] invasions beginning with the Islamic conquests of the 7th century AD, which displaced the formerly dominant [[Aramaic language|Aramaic]] in the [[Syria (region)|region of Syria]], and [[Greek language|Greek]] in Anatolia, although [[Hebrew]] became the dominant language in [[Israel]] in the second half of the 20th century, and [[Neo-Aramaic]] (spoken by modern [[Modern Arameans|Arameans]] and [[Modern Assyrians|Assyrians]]) and [[Greek language|Greek]] both remain present in their respective territories as minority languages. Significant native minorities include, in alphabetical order: [[Modern Arameans|Arameans]], [[Modern Assyrians|Assyrians]],{{sfn|Laing-Marshall|2005|p=149–150}} [[Druze]],<ref>{{cite book|title=Middle East Patterns: Places, People, and Politics| first=Colbert|last= C. Held|year= 2008| isbn= 9780429962004| page =109|publisher=Routledge|quote= Worldwide, they number 1 million or so, with about 45 to 50 percent in Syria, 35 to 40 percent in Lebanon, and less than 10 percent in Israel. Recently there has been a growing Druze diaspora.}}</ref> [[Jews]], [[Lurs]], [[Mandeans]], [[Maronites]], [[Shabaks]] and [[Yezidis]]. === ধৰ্ম === {{Pie chart | thumb = right | caption = Religion in West Asia (2020)<ref>{{Cite web|url=https://www.pewforum.org/2015/04/02/religious-projection-table/2020/percent/all/|title=Religious Composition by Country, 2010–2050|website=www.pewforum.org|date=2 April 2015|access-date=18 October 2020|archive-date=21 December 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191221014350/https://www.pewforum.org/2015/04/02/religious-projection-table/2020/percent/all/|url-status=dead}}</ref> | label1 = [[Islam]] | value1 = 92.59 | color1 = Green | label2 = [[Christianity]] | value2 = 3.87 | color2 = DodgerBlue | label3 = [[Judaism]] | value3 = 2.02 | color3 = DarkBlue | label4 = [[Irreligion|No religion]] | value4 = 1.16 | color4 = Grey | label5 = [[Hinduism]] | value5 = 0.32 | color5 = Darkorange | label6 = Other religions | value6 = 0.25 | color6 = Chartreuse | label7 = [[Buddhism]] | value7 = 0.15 | color7 = Gold | label8 = [[Folk religion]]s | value8 = 0.06 | color8 = Red }} বিশ্বৰ চাৰিটা প্ৰধান ধৰ্মীয় গোট অৰ্থাৎ বিশ্বৰ দুটা বৃহৎ ধৰ্ম: খ্ৰীষ্টান আৰু ইছলাম, ইয়াৰ উপৰিও ইহুদী আৰু ড্ৰুজ বিশ্বাসৰ উৎপত্তি পশ্চিম এছিয়াত হৈছিল। <ref>{{cite encyclopedia|title=Middle East (region, Asia)|url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/381192/Middle-East|encyclopedia=Britannica|access-date=9 April 2012}}</ref><ref>{{cite book|title=An Introduction to Middle East Politics: Continuity, Change, Conflict and Co-operation|first=Benjamin |last=MacQueen|year= 2013| isbn=9781446289761| page =5|publisher=SAGE|quote=The Middle East is the cradle of the three monotheistic faiths of Judaism, Christianity and Islam.}}</ref><ref>{{cite book|title=The Modern World: Civilizations of Africa, Civilizations of Europe, Civilizations of the Americas, Civilizations of the Middle East and Southwest Asia, Civilizations of Asia and the Pacific| first=Sarolta |last=Takacs|year= 2015| isbn= 9781317455721| page =552|publisher=Routledge|quote=}}</ref> ইছলাম পশ্চিম এছিয়াৰ আটাইতকৈ বৃহত্তম ধৰ্ম, কিন্তু তাত উৎপত্তি হোৱা অন্যান্য ধৰ্ম যেনে ইহুদী আৰু খ্ৰীষ্টান ধৰ্মীয় লোকসমূহো ভালদৰে প্ৰতিনিধিত্ব কৰা হৈছে। <ref>{{cite book|title=The Rowman & Littlefield Handbook of Christianity in the Middle East|first=Philip |last=Jenkins|year= 2020| isbn=9781538124185| page =XLVIII|publisher=Rowman & Littlefield|quote=The Middle East still stands at the heart of the Christian world. After all, it is the birthplace, and the death place, of Christ, and the cradle of the Christian tradition.}}</ref> In [[Christianity in Armenia|Armenia]] and [[Christianity in Georgia (country)|Georgia]], [[Oriental Orthodoxy]] and [[Eastern Orthodoxy]] respectively are the predominant religions.<ref name="Global Christianity" /> Eastern Orthodoxy is also the majority religion in [[Cyprus]]. There are still large ancient communities of [[Eastern Christianity|Eastern Christians]] (such as [[Assyrian people|Assyrians]], [[Christianity in the Middle East|Middle Eastern Christians]] and [[Arab Christians]]) in [[Christianity in Lebanon|Lebanon]],<ref name="Global Christianity">{{cite web|url=https://assets.pewresearch.org/wp-content/uploads/sites/11/2011/12/Christianity-fullreport-web.pdf|title=Global Christianity – A Report on the Size and Distribution of the World's Christian Population|publisher=Pew Research Center}}</ref> [[Christianity in Iraq|Iraq]],<ref name="Global Christianity" /> [[Christianity in Iran|Iran]],<ref name="Farsinet">{{Cite web|last=Price|first=Massoume|date=December 2002|title=History of Christians and Christianity in Iran|url=http://www.farsinet.com/iranbibl/christians_in_iran_history.html|access-date=1 December 2009|work=Christianity in Iran|publisher=FarsiNet Inc.}}</ref> [[Turkey]],<ref>{{cite web|title=Christianity in Turkey|url=http://www.allaboutturkey.com/hristiyan.htm|access-date=13 March 2015}}</ref><ref name="Global Christianity" /> [[Christianity in Azerbaijan|Azerbaijan]], [[Syria]],<ref name="Global Christianity" /> [[Christianity in Jordan|Jordan]],<ref name="Global Christianity" /> [[Christianity in Israel|Israel]] and [[Palestinian Christians|Palestine]] numbering more than 3 million in West Asia.<ref name="Global Christianity" /> There are also large populations of expatriate workers which include sizeable Christian communities living in the [[Arabian Peninsula]] numbering more than 3 million.<ref>{{cite news|title=BBC News – Guide: Christians in the Middle East|url=https://www.bbc.com/news/world-middle-east-15239529|access-date=13 March 2015|work=BBC News|date=11 October 2011 }}</ref> [[Christianity in the Middle East|Christian communities]] have [[Role of Christianity in civilization|played a vital role]] in West Asia.<ref>{{cite book|title=Jews, Antisemitism, and the Middle East|first=Michael |last=Curtis|year= 2017| isbn=9781351510721| page =173|publisher=Routledge|quote=}}</ref> [[Judaism]] is the predominant religion in [[Israel]], and there are small ancient Jewish communities in West Asia such as in [[History of the Jews in Turkey|Turkey]] (14,300),<ref>{{cite web |url=https://www.jpr.org.uk/countries/how-many-jews-in-turkey |title= How many Jews live in Turkey?|author=<!--Not stated--> |date= 10 May 2022|website= |publisher= Institute for Jewish Policy Research|access-date= 14 November 2023|quote=}} </ref> [[History of the Jews in Azerbaijan|Azerbaijan]] (9,100),<ref name="mashke2">{{cite web |url=http://pop-stat.mashke.org/azerbaijan-ethnic2009.htm |title=Ethnic composition of Azerbaijan 2009 |publisher=Pop-stat.mashke.org |date=7 April 1971 |access-date=22 December 2012 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20120207161726/http://pop-stat.mashke.org/azerbaijan-ethnic2009.htm |archive-date=7 February 2012}}</ref> and [[Persian Jews#Iran|Iran]] (8,756).<ref>{{cite news |url=http://www.timesofisrael.com/jewish-woman-brutally-murdered-in-iran-over-property-dispute/#ixzz3Ac6duaqw |title=Jewish woman brutally murdered in Iran over property dispute |newspaper=The Times of Israel |date=28 November 2012 |access-date=16 August 2014 |quote=A government census published earlier this year indicated there were a mere 8,756 Jews left in Iran |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140819102713/http://www.timesofisrael.com/jewish-woman-brutally-murdered-in-iran-over-property-dispute/#ixzz3Ac6duaqw |archive-date=19 August 2014}} See</ref> The [[Druze]] Faith or Druzism originated in West Asia. It is a monotheistic religion based on the teachings of figures like [[Hamza ibn-'Ali ibn-Ahmad]] and [[Al-Hakim bi-Amr Allah]] and Greek [[philosophy|philosophers]] such as [[Plato]] and [[Aristotle]]. The number of [[Druze]] people worldwide is around one million, with about 45% to 50% living in [[Syria]], 35% to 40% living in [[Lebanon]], and less than 10% living in [[Israel]]; recently there has been a growing Druze diaspora.<ref>{{cite book|title=Middle East Patterns: Places, People, and Politics| first=Colbert|last=C. Held|year= 2008| isbn= 9780429962004| page =109|publisher=Routledge|quote= Worldwide, they number 1 million or so, with about 45 to 50 percent in Syria, 35 to 40 percent in Lebanon, and less than 10 percent in Israel. Recently there has been a growing Druze diaspora.}}</ref> There are also important minority religions like the [[Baháʼí Faith]], [[Yarsanism]], [[Yazidis]]m,<ref name="Fuccaro" >{{cite book |first1=Nelida |last1=Fuccaro |title=The Other Kurds: Yazidis in Colonial Iraq |date=1999 |publisher=I. B. Tauris |location=London & New York |isbn=1860641709 |page=9}}</ref> [[Zoroastrianism]], [[Mandaeism]], and [[Shabak people#Religious beliefs|Shabakism]]. <div align="center"><gallery widths="150" caption="Religions in West Asia"> File:Kaaba mirror edit jj.jpg|মক্কাৰ কাবাত বাৰ্ষিক হজত হজযাত্ৰীসকল। File:Էջմիածնի Մայր Տաճար.jpg|এচমিয়াজিন কেথেড্ৰেল, বিশ্বৰ প্ৰথম কেথেড্ৰেল, সকলো আৰ্মেনিয়ানৰ মাতৃ গীৰ্জা File:Qozhaya01072003.jpg|লেবাননৰ ক'জায়াৰ চেন্ট এন্থনীৰ মঠ। File:Saint Elijah Maronite Cathedral, Aleppo (4).jpg|চেন্ট এলিয়া, আলেপ্পোৰ কেথেড্ৰেল। File:Western Wall, Jerusalem, (16037897867).jpg|[[Jews]] praying at the [[Western Wall]]. Image:Flickr - Government Press Office (GPO) - Nebi Shueib Festival.jpg|[[Israeli Druze|Druze]] dignitaries celebrating the [[Ziyarat al-Nabi Shu'ayb]] festival at the tomb of the prophet in [[Hittin]] File:Pilgrims and festival at Lalish on the day of the Yezidi New Year in 2017 06 (cropped).jpg|[[Yazidi]] pilgrims celebrating the Yazidi new year festival at the ancient holy temple of [[Lalish]], [[Iraq]] </gallery> </div> == সংস্কৃতি == === ক্ৰীড়া === *পশ্চিম এছিয়ান টেনিছ ফেডাৰেচনে এই অঞ্চলৰ চেম্পিয়নশ্বিপ আৰু লীগসমূহ নিয়ন্ত্ৰণ কৰে। * পশ্চিম এছিয়ান বিলিয়াৰ্ডছ এণ্ড স্নুকাৰ ফেডাৰেচনে বিলিয়াৰ্ড আৰু স্নুকাৰৰ সৈতে জড়িত চেম্পিয়নশ্বিপসমূহ নিয়ন্ত্ৰণ কৰে, ইয়াৰ ভিতৰত বাৰ্ষিক প্ৰতিযোগিতা। * ১৯৯৭, ২০০২ আৰু ২০০৫ চনত পশ্চিম এছিয়ান গেমছ অনুষ্ঠিত হৈছিল। * ২০০১ চনত প্ৰতিষ্ঠা হোৱা পশ্চিম এছিয়ান ফুটবল ফেডাৰেচন এছিয়ান ফুটবল ফেডাৰেচনৰ অন্যতম আঞ্চলিক ফেডাৰেচন। তেওঁলোকে WAFF চেম্পিয়নশ্বিপৰ আয়োজন কৰে। * ১৯৯৯ চনৰ পৰা পশ্চিম এছিয়া বাস্কেটবল এছ’চিয়েশ্যনে ৱাবা চেম্পিয়নশ্বিপৰ আয়োজন কৰে। == তথ্যৰ উৎস == {{Reflist}} == বাহ্যিক সংযোগ == * {{Cite book|last=Laing-Marshall|first=Andrea|chapter=Assyrians|title=Encyclopedia of the World's Minorities|year=2005|volume=1|location=New York-London|publisher=Routledge|pages=149–150|isbn=978-1-135-19388-1|chapter-url=https://books.google.com/books?id=yXYKAgAAQBAJ&pg=PA149}} {{Authority control}} [[শ্ৰেণী:এছিয়াৰ দেশ]] 3121ad5a19i5p8n07h4ruqsju0mu209 604388 604376 2026-05-04T08:47:39Z নৰুনা বৰুৱা 44897 /* ভূগোল */ 604388 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ}} {{Short description|Western region of Asia}} {{Infobox continent | title = West Asia | image = Western Asia (orthographic projection).svg | area = {{convert|5994935|km2|sqmi|abbr=on}}{{sup|a}} | population = 313,450,000 (2018) ([[List of continents by population#Regional and continental .28sub.29totals in 2016|9th]])<ref name = "UN WPP 2019">{{Cite web|title = World Population prospects – Population division|url = https://population.un.org/wpp/|access-date = 16 July 2019|publisher = [[United Nations]]|archive-url = https://web.archive.org/web/20190205234912/https://population.un.org/wpp/|archive-date = 5 February 2019|url-status = live}}</ref><ref name = "UN WPP 2019 2">{{Cite web|title = Overall total population|url = https://population.un.org/wpp/Download/Files/1_Indicators%20(Standard)/EXCEL_FILES/1_Population/WPP2019_POP_F01_1_TOTAL_POPULATION_BOTH_SEXES.xlsx|format = xlsx|access-date = 16 July 2019|publisher = [[United Nations]]|archive-date = 27 February 2021|archive-url = https://web.archive.org/web/20210227235642/https://population.un.org/wpp/Download/Files/1_Indicators%20(Standard)/EXCEL_FILES/1_Population/WPP2019_POP_F01_1_TOTAL_POPULATION_BOTH_SEXES.xlsx|url-status = dead}}</ref> | density = {{convert|50.1|/km2|abbr=on}} | GDP_nominal = $3.383{{nbs}}trillion (2019)<ref name="IMF">{{cite web|url=https://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2020/02/weodata/index.aspx|title=World Economic Outlook Database|publisher=IMF|website=imf.org}} Outlook Database, October 2020</ref> | GDP_PPP = $9.063{{nbs}}trillion (2019)<ref name="IMF" /> | GDP_per_capita = $10,793 (2019; nominal)<ref name="IMF"/>, $28,918 (2019; PPP)<ref name="IMF"/> | HDI = {{Increase}}0.699 (''<span style="color:orange">medium</span>'') | ethnic_groups = [[Arabs]], [[Assyrian people|Assyrians]], [[Armenians]], [[Azerbaijanis]], [[Baloch people|Baloch]], [[Georgians]], [[Greek Cypriots]], [[Jews]], [[Kurds]], [[Laz people]], [[Mandaeans]], [[Maronites]], [[Persians]], [[Pontic Greeks]], [[Talysh people|Talyshis]], [[Turkish people|Turks]], [[Yazidis]], [[Zazas]] | religions = [[Islam]], [[Christianity]], [[Judaism]], [[Baháʼí Faith|Baháʼí]], [[Druze|Druzism]], [[Yarsanism]], [[Yazidism]], [[Zoroastrianism]], [[Mandaeism]], [[Hinduism]], [[Buddhism]], etc. | demonym = West Asian<br />Western Asian | countries = {{collapsible list | title = [[List of sovereign states and dependent territories in Asia|20 recognized]] | {{flag|Armenia}} | {{flag|Azerbaijan}} (except for a small portion of territory north of the [[Greater Caucasus]]) | {{flag|Bahrain}} | {{flag|Cyprus}} | {{flag|Egypt}} (only [[Sinai Peninsula]]) | {{flag|Georgia}} (except for a small portion of territory north of the [[Greater Caucasus]]) | {{flag|Iran}} | {{flag|Iraq}} | {{flag|Israel}} | {{flag|Jordan}} | {{flag|Kuwait}} | {{flag|Lebanon}} | {{flag|Oman}} | {{flag|Palestine}} | {{flag|Qatar}} | {{flag|Saudi Arabia}} | {{flag|Syria}} | {{flag|Turkey}} (except [[East Thrace]]) | {{flag|United Arab Emirates}} | {{flag|Yemen}} (except [[Socotra]]) }}{{collapsible list | title = 3 unrecognized | ''{{flag|Abkhazia}}'' | ''{{flag|Northern Cyprus}}'' | ''{{flag|South Ossetia}}'' }} | dependencies = {{flag|Akrotiri and Dhekelia}} | languages = {{collapsible list | title = Official languages | [[Modern Standard Arabic|Arabic]] | [[Abkhaz language|Abkhaz]] | [[Armenian language|Armenian]] | [[Azerbaijani language|Azerbaijani]] | [[English language|English]] | [[Georgian language|Georgian]] | [[Greek language|Greek]] | [[Modern Hebrew|Hebrew]] | [[Kurdish languages|Kurdish]] | [[Ossetian language|Ossetian]] | [[Persian language|Persian]] | [[Russian language|Russian]] | [[Turkish language|Turkish]] }} {{collapsible list | title = Other languages | [[Afroasiatic languages|Afroasiatic]]: {{hlist | [[Neo-Aramaic languages|Neo-Aramaic]] | [[Amharic language|Amharic]] | [[Modern South Arabian languages|South Arabian]] | [[Syriac language|Syriac]] }} | [[Austronesian languages|Austronesian]]: {{hlist | [[Indonesian language|Indonesian]] | [[Malay language|Malay]] | [[Tagalog language|Tagalog]] }} | [[Indo-European languages|Indo-European]]: {{hlist | [[Balochi language|Balochi]] | [[Domari language|Domari]] | [[French language|French]] | [[Gilaki language|Gilaki]] | [[Hindi language|Hindi]] | [[Luri language|Luri]] | [[Bengali language|Bengali]] | [[Mazanderani language|Mazanderani]] | [[Nepali language|Nepali]] | [[Pashto language|Pashto]] | [[Rohingya language|Rohingya]] | [[Romani language|Romani]] | [[Shabaki language]] | [[Spanish language|Spanish]] | [[Talysh language|Talysh]] | [[Urdu language|Urdu]] | [[Yiddish language|Yiddish]] | [[Zaza language|Zaza]] }} | [[Northeast Caucasian languages|NE Caucasian]]: {{hlist | [[Avar language|Avar]] | [[Chechen language|Chechen]] | [[Lezgian language|Lezgian]] }} | [[Northwest Caucasian languages|NW Caucasian]]: {{hlist | [[Circassian languages|Circassian]] | [[Kabardian language|Kabardian]] }} | [[Turkic languages|Turkic]]: {{hlist | [[Qashqai language|Qashqai]] | [[Turkmen language|Turkmen]] }} }} | time = {{collapsible list | title = 5 time zones | bullets = true | [[UTC+02:00]]: {{hlist | Standard: [[Time in Cyprus|Cyprus]], [[Israel Standard Time|Israel]], [[Time in Jordan|Jordan]], [[Time in Lebanon|Lebanon]], [[Time in the State of Palestine|Palestine]], [[Egypt Standard Time|Sinai]], [[Time in Syria|Syria]] }} | [[UTC+03:00]]: {{hlist | [[Daylight Saving Time|Daylight]]: Cyprus, Israel, Jordan, Lebanon, Palestine, Syria | Standard: [[Time in Bahrain|Bahrain]], [[Time in Iraq|Iraq]], [[Time in Kuwait|Kuwait]], [[Time in Qatar|Qatar]], [[Saudi Arabia Standard Time|Saudi Arabia]], [[Time in Turkey|Turkey]], [[Time in Yemen|Yemen]] }} | [[UTC+03:30]]: {{hlist | Standard: [[Iran Standard Time|Iran]] }} | [[UTC+04:00]]: {{hlist | Standard: [[Armenia Time|Armenia]], [[Azerbaijan Time|Azerbaijan]], [[Georgia Time|Georgia]], [[Time in Oman|Oman]], [[Time in the United Arab Emirates|UAE]] }} | [[UTC+04:30]]: {{hlist | [[Daylight saving time in Iran|Daylight savings Iran]] }} }} | internet = [[.ae]], [[.am]], [[.az]], [[.bh]], [[.cy]], [[.eg]], [[.ge]], [[.il]], [[.iq]], [[.ir]], [[.jo]], [[.kw]], [[.lb]], [[.om]], [[.ps]], [[.qa]], [[.sa]], [[.sy]], [[.tr]], [[.ye]] | calling_code = [[List of country calling codes|Zone 9 except Armenia, Cyprus (Zone 3) & Sinai (Zone 2)]] | cities =<!-- PLEASE LIMIT THE CITIES LISTED HERE TO CITIES LISTED IN [[List of urban areas by population]], AND LIST PER ALPHABETICAL ORDER. THANKS! --> {{collapsible list | title = List{{sup|b}} | bullets = true | {{flagicon|Jordan}} [[Amman]] | {{flagicon|Turkey}} [[Ankara]] | {{flagicon|Iraq}} [[Baghdad]] | {{flagicon|UAE}} [[Dubai]] | {{flagicon|Turkey}} [[Istanbul]] | {{flagicon|Turkey}} [[İzmir]] | {{flagicon|Saudi Arabia}} [[Jeddah]] | {{flagicon|Kuwait}} [[Kuwait City]] | {{flagicon|Saudi Arabia}} [[Riyadh]] | {{flagicon|Iran}} [[Tehran]] }} <!-- PLEASE LIMIT THE CITIES LISTED HERE TO CITIES LISTED IN [[List of urban areas by population]]. THANKS! --> | m49 = <code>145</code> – West Asia<br /><code>142</code> – [[Asia]]<br /><code>001</code> – World | footnotes = {{longitem|{{sup|a}} Area and population figures include the [[Sinai Peninsula|Sinai]]}}{{longitem|{{sup|b}} Among the top 100 [[List of urban areas by population|urban areas of the world by population]]}} }} '''পশ্চিম এছিয়া''' ( দক্ষিণ-পশ্চিম এছিয়া বুলিও জনা যায়) এছিয়াৰ পশ্চিম অঞ্চলত থকা দেশসমূহক বুজায়। বেছিভাগ শিক্ষাবিদ, ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ সংস্থা আৰু অন্যান্য প্ৰতিষ্ঠানে দিয়া সংজ্ঞা অনুসৰি এই উপ-অঞ্চলত আনাতোলিয়া, আৰব উপদ্বীপ, ইৰাণ, মেছ’পটেমিয়া, আৰ্মেনিয়ান হাইলেণ্ড, লেভেণ্ট, চাইপ্ৰাছ দ্বীপ, চিনাই উপদ্বীপ আৰু দক্ষিণ ককেছাছ অন্তৰ্ভুক্ত। <ref>{{Cite web |title=Land Use Dynamics and Institutional Changes in West Asia |url=https://www.fao.org/3/ag266e/ag266e.pdf |first1=Lama |last1=Bashour |date=2006 |publisher=Food and Agriculture Organization of the United Nations |url-status=live |archive-url= https://web.archive.org/web/20230616092754/https://www.fao.org/3/ag266e/ag266e.pdf |archive-date= 16 June 2023 }}</ref><ref name=WGSRPD/> এই অঞ্চলটো আফ্ৰিকাৰ পৰা ইজিপ্তৰ ইষ্টমাছ অৱ ছুৱেজ আৰু ইউৰোপৰ পৰা তুৰ্কী জলপ্ৰনালী আৰু বৃহত্তৰ ককেছাছৰ জলপথেৰে পৃথক কৰিছে। ইয়াৰ উত্তৰ-পূবত মধ্য এছিয়া, আনহাতে দক্ষিণ এছিয়া ইয়াৰ পূবত অৱস্থিত। এই অঞ্চলটো বাৰখন সাগৰে আগুৰি আছে (ঘড়ীৰ কাঁটাৰ দিশত): এজিয়ান সাগৰ, মৰ্মৰ সাগৰ, কৃষ্ণ সাগৰ, কাস্পিয়ান সাগৰ, পাৰ্চী উপসাগৰ, ওমান উপসাগৰ, আৰব সাগৰ, এডেন উপসাগৰ, লোহিত সাগৰ, আকাবা উপসাগৰ, ছুৱেজ উপসাগৰ আৰু ভূমধ্য সাগৰ। যদিও বহুতে এই দেশকেইখন বুজাবলৈ মধ্যপ্ৰাচ্য শব্দটো ব্যৱহাৰ কৰে, তথাপিও পশ্চিম এছিয়া আৰু মধ্যপ্ৰাচ্য একে বস্তু নহয়। মধ্যপ্ৰাচ্য হৈছে পশ্চিমীয়া ভূগোলবিদসকলে উদ্ভাৱন কৰা ৰাজনৈতিক শব্দ, যিয়ে ঐতিহাসিকভাৱে ৰাজনৈতিক আৰু ঐতিহাসিক প্ৰেক্ষাপটৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি এছিয়াৰ বিভিন্ন অঞ্চলক সামৰি লৈছে; আনহাতে পশ্চিম এছিয়া হৈছে অধিক নিখুঁত আৰু সামঞ্জস্যপূৰ্ণ ভৌগোলিক শব্দ। ইয়াত ইজিপ্তৰ বেছিভাগ অংশ আৰু তুৰস্কৰ উত্তৰ-পশ্চিম অংশ (যিবোৰ মধ্যপ্ৰাচ্যত অন্তৰ্ভুক্ত) বাদ দিয়া হৈছে, আৰু ককেছাছৰ দক্ষিণ অংশও অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। পশ্চিম এছিয়াই সামৰি লোৱা মাটিকালি হৈছে {{convert|5994935|km2|sqmi|abbr=on}} আৰু এই অঞ্চলৰ জনংখ্যা প্ৰায় ৩১৩ মিলিয়ন।<ref name="UN WPP 2019"/><ref name="UN WPP 2019 2"/> ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ ২০খন সদস্য দেশৰ ভিতৰত ১৩খন দেশেই পশ্চিম এছিয়াৰ অংশ। পশ্চিম এছিয়াৰ আটাইতকৈ জনবহুল দেশসমূহ হ'ল [[ইৰাণ]], [[তুৰ্কী]], [[ইৰাক]], [[য়েমেন]], আৰু [[চৌদি আৰব]]। ৰেকৰ্ডিং প্লাণ্ট ডিষ্ট্ৰিবিউচনৰ বাবে বিশ্ব ভৌগোলিক আঁচনি (WGSRPD)ত পশ্চিম এছিয়াত আৰব উপদ্বীপ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হোৱা নাই, আনহাতে আফগানিস্তান অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। <ref name=WGSRPD>{{Cite book |last = Brummitt |first = R. K. |year = 2001 |title = World Geographical Scheme for Recording Plant Distributions |edition = 2nd |publisher = International Working Group on Taxonomic Databases For Plant Sciences (TDWG) |url = https://raw.githubusercontent.com/tdwg/wgsrpd/master/109-488-1-ED/2nd%20Edition/TDWG_geo2.pdf |access-date = 27 July 2021 |archive-url = https://web.archive.org/web/20160125135239/http://www.nhm.ac.uk/hosted_sites/tdwg/TDWG_geo2.pdf |archive-date = 25 January 2016}}</ref> == সংজ্ঞা == The term ''West Asia'' is used pragmatically and has no "correct" or generally accepted definition. Its typical definitions overlap substantially, but not entirely, with definitions of the terms [[Middle East]], [[Eastern Mediterranean]], and [[Near East]] (which is historically familiar but widely deprecated today).<ref>[https://www.worldatlas.com/articles/what-is-the-difference-between-near-east-and-middle-east.html What Is The Difference Between Near East and Middle East?] ''worldatlas.com''</ref> The ''[[National Geographic Society|National Geographic]] Style Manual'' as well as [[Angus Maddison|Maddison]]'s ''[[The World Economy: Historical Statistics]]'' (2003) by the [[Organisation for Economic Co-operation and Development]] (OECD) include only Bahrain, Iran, Iraq, Israel, Jordan, Kuwait, Lebanon, Oman, Qatar, Palestine (called West Bank and Gaza in the latter), Saudi Arabia, Syria, Turkey, UAE, and Yemen as West Asian countries.<ref name="ngs">{{cite web |url=https://sites.google.com/a/ngs.org/ngs-style-manual/home/W/west-asia |title=West Asia |last=Miller |first=David |work=National Geographic Style Manual |publisher=[[National Geographic Society]] |access-date=16 February 2021 |archive-date=31 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210531235607/https://sites.google.com/a/ngs.org/ngs-style-manual/home/W/west-asia |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite book |last=Maddison |first=Angus |author-link=Angus Maddison |year=2004 |title=The World Economy: Historical Statistics |series=Development Centre Studies |location=Paris, France |publisher=[[Organisation for Economic Co-operation and Development]] (OECD) |publication-date=2003 |isbn=978-92-64-10412-9 |lccn=2004371607 |oclc=53465560 |title-link=The World Economy: Historical Statistics }}</ref> By contrast, the [[United Nations Industrial Development Organization]] (UNIDO) in its 2015 yearbook includes Armenia and Azerbaijan, and excludes Israel (as Other) and Turkey (as Europe).<ref>{{cite book |author=United Nations Industrial Development Organization Vienna (UNIDO) |author-link=United Nations Industrial Development Organization |year=2005 |title=International Yearbook of Industrial Statistics 2015 |url=https://books.google.com/books?id=FAKMBgAAQBAJ&pg=PA14 |location=Cheltenham, UK |publisher=[[Edward Elgar Publishing]] |page=14 |isbn= 9781784715502}}</ref> Unlike the UNIDO, the [[United Nations Statistics Division]] (UNSD) excludes Iran from West Asia (included as South Asia) and includes Turkey, Georgia, and Cyprus in the region.<ref>{{cite web|url=http://unstats.un.org/unsd/methods/m49/m49.htm |title=Standard Country or Area Codes for Statistical Use |publisher=Millenniumindicators.un.org |quote=The UNSD notes that the "assignment of countries or areas to specific groupings is merely for statistical convenience and does not imply any assumption regarding political or other affiliation of countries or territories."|access-date=25 August 2012}}</ref> In the United Nations geopolitical [[United Nations Regional Groups|Eastern European Group]], Armenia and Georgia are included in Eastern Europe, whereas Cyprus and East Thracian Turkey are in Southern Europe. These three nations are listed in the European category of the [[United Nations Educational, Scientific, and Cultural Organisation]] (UNESCO). National members of West Asian sports governing bodies are limited to Bahrain, Iran, Iraq, Jordan, Kuwait, Lebanon, Syria, Oman, Palestine, Qatar, Saudi Arabia, United Arab Emirates, and Yemen.<ref>{{cite web |url=http://www.wabsf.net/en/information.php |title=WABSF Member Countries |access-date=31 March 2017 |archive-date=1 December 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171201035427/http://www.wabsf.net/en/information.php |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.topendsports.com/events/games/asian-games/west-asian/index.htm |title=The West Asian Games |publisher=Topend Sports}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.the-waff.com/en/championships/29.html |title=WAFF Member Associations |website=The-Waff.com |access-date=31 March 2017 |archive-date=1 August 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180801232057/http://www.the-waff.com/en/championships/29.html |url-status=dead }}</ref> The [[Olympic Council of Asia]]'s multi-sport event [[West Asian Games]] are contested by athletes representing these 13 countries. Among the region's sports organisations are the [[West Asia Basketball Association]], [[West Asian Billiards & Snooker Federation|West Asian Billiards and Snooker Federation]], [[West Asian Football Federation]], and the [[West Asian Tennis Federation]]. == দেশসমূহ == {| class="wikitable sortable" style="font-size:90%;width:100%;" |- style="background:#ececec;" !scope="col"| [[Country]] !scope="col"| [[List of countries by area|Area]]<br />(km²) !scope="col"| [[List of countries by population|Population]]{{UN_Population|ref}}<br />({{UN_Population|Year}}) !scope="col"| [[List of countries by population density|Density]]<br />(per km²) !scope="col"| [[Capital (political)|Capital]] !scope="col"| [[List of countries by GDP (nominal)|Nominal GDP]]<ref>{{cite web|title=GDP|url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2014/01/weodata/weorept.aspx?pr.x=93&pr.y=3&sy=2012&ey=2012&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=512%2C668%2C914%2C672%2C612%2C946%2C614%2C137%2C311%2C962%2C213%2C674%2C911%2C676%2C193%2C548%2C122%2C556%2C912%2C678%2C313%2C181%2C419%2C867%2C513%2C682%2C316%2C684%2C913%2C273%2C124%2C868%2C339%2C921%2C638%2C948%2C514%2C943%2C218%2C686%2C963%2C688%2C616%2C518%2C223%2C728%2C516%2C558%2C918%2C138%2C748%2C196%2C618%2C278%2C624%2C692%2C522%2C694%2C622%2C142%2C156%2C449%2C626%2C564%2C628%2C565%2C228%2C283%2C924%2C853%2C233%2C288%2C632%2C293%2C636%2C566%2C634%2C964%2C238%2C182%2C662%2C453%2C960%2C968%2C423%2C922%2C935%2C714%2C128%2C862%2C611%2C135%2C321%2C716%2C243%2C456%2C248%2C722%2C469%2C942%2C253%2C718%2C642%2C724%2C643%2C576%2C939%2C936%2C644%2C961%2C819%2C813%2C172%2C199%2C132%2C733%2C646%2C184%2C648%2C524%2C915%2C361%2C134%2C362%2C652%2C364%2C174%2C732%2C328%2C366%2C258%2C734%2C656%2C144%2C654%2C146%2C336%2C463%2C263%2C528%2C268%2C923%2C532%2C738%2C944%2C578%2C176%2C537%2C534%2C742%2C536%2C866%2C429%2C369%2C433%2C744%2C178%2C186%2C436%2C925%2C136%2C869%2C343%2C746%2C158%2C926%2C439%2C466%2C916%2C112%2C664%2C111%2C826%2C298%2C542%2C927%2C967%2C846%2C443%2C299%2C917%2C582%2C544%2C474%2C941%2C754%2C446%2C698%2C666&s=NGDP_R&grp=0&a=|publisher=[[International Monetary Fund|IMF]]|access-date=16 April 2014}}</ref><br />(2012) !scope="col"| [[List of countries by GDP (nominal) per capita|Per capita]]<ref>{{cite web|title=GDP per capita|url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2014/01/weodata/weorept.aspx?pr.x=28&pr.y=10&sy=2012&ey=2012&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=512%2C668%2C914%2C672%2C612%2C946%2C614%2C137%2C311%2C962%2C213%2C674%2C911%2C676%2C193%2C548%2C122%2C556%2C912%2C678%2C313%2C181%2C419%2C867%2C513%2C682%2C316%2C684%2C913%2C273%2C124%2C868%2C339%2C921%2C638%2C948%2C514%2C943%2C218%2C686%2C963%2C688%2C616%2C518%2C223%2C728%2C516%2C558%2C918%2C138%2C748%2C196%2C618%2C278%2C624%2C692%2C522%2C694%2C622%2C142%2C156%2C449%2C626%2C564%2C628%2C565%2C228%2C283%2C924%2C853%2C233%2C288%2C632%2C293%2C636%2C566%2C634%2C964%2C238%2C182%2C662%2C453%2C960%2C968%2C423%2C922%2C935%2C714%2C128%2C862%2C611%2C135%2C321%2C716%2C243%2C456%2C248%2C722%2C469%2C942%2C253%2C718%2C642%2C724%2C643%2C576%2C939%2C936%2C644%2C961%2C819%2C813%2C172%2C199%2C132%2C733%2C646%2C184%2C648%2C524%2C915%2C361%2C134%2C362%2C652%2C364%2C174%2C732%2C328%2C366%2C258%2C734%2C656%2C144%2C654%2C146%2C336%2C463%2C263%2C528%2C268%2C923%2C532%2C738%2C944%2C578%2C176%2C537%2C534%2C742%2C536%2C866%2C429%2C369%2C433%2C744%2C178%2C186%2C436%2C925%2C136%2C869%2C343%2C746%2C158%2C926%2C439%2C466%2C916%2C112%2C664%2C111%2C826%2C298%2C542%2C927%2C967%2C846%2C443%2C299%2C917%2C582%2C544%2C474%2C941%2C754%2C446%2C698%2C666&s=NGDPDPC&grp=0&a=|publisher=[[International Monetary Fund|IMF]]|access-date=16 April 2014}}</ref><br />(2012) !scope="col"| [[Currency]] !scope="col"| [[Government]] !scope="col"| [[Official language]]s |- !scope="row"| {{nowrap|{{flag|Turkey}}}}{{efn|The figures for Turkey includes [[East Thrace]], which is not a part of Anatolia.}} | style="text-align:right;" | 783,562 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Turkey}} | style="text-align:right;" | 94.1 | [[Ankara]] | $788.042 billion | $10,523 | [[Turkish lira]] | [[Presidential republic]] | [[Turkish language|Turkish]] |- !scope="row"| {{flag|Bahrain}} | style="text-align:right;" | 780 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Bahrain}} | style="text-align:right;" | 1,646.1 | [[Manama]] | $30.355 billion | $26,368 | [[Bahraini dinar]] | [[Constitutional monarchy]] | [[Arabic language|Arabic]] |- !scope="row"| {{flag|Kuwait}} | style="text-align:right;" | 17,820 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Kuwait}} | style="text-align:right;" | 167.5 | [[Kuwait City]] | $184.540 billion | $48,761 | [[Kuwaiti dinar]] | [[Constitutional monarchy]] | [[Arabic language|Arabic]] |- !scope="row"| {{flag|Oman}} | style="text-align:right;" | 212,460 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Oman}} | style="text-align:right;" | 9.2 | [[Muscat, Oman|Muscat]] | $78.290 billion | $25,356 | [[Omani rial]] | [[Absolute monarchy]] | [[Arabic language|Arabic]] |- !scope="row"| {{flag|Qatar}} | style="text-align:right;" | 11,437 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Qatar}} | style="text-align:right;" | 123.2 | [[Doha]] | $192.402 billion | $104,756 | [[Qatari riyal]] | [[Absolute monarchy]] | [[Arabic language|Arabic]] |- !scope="row"| {{flag|Saudi Arabia}} | style="text-align:right;" | 2,149,690 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Saudi Arabia}} | style="text-align:right;" | 12 | [[Riyadh]] | $733.956 billion | $25,139 | [[Saudi riyal]] | [[Absolute monarchy]] | [[Arabic language|Arabic]] |- !scope="row"| {{flag|United Arab Emirates}} | style="text-align:right;" | 82,880 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|United Arab Emirates}} | style="text-align:right;" | 97 | [[Abu Dhabi]] | $383.799 billion | $43,774 | [[UAE dirham]] | [[Federation|Federal]] [[constitutional monarchy]] | [[Arabic language|Arabic]] |- !scope="row"| {{flag|Yemen}} | style="text-align:right;" | 527,970 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Yemen}} | style="text-align:right;" | 44.7 | [[Sanaa]] {{efn|A rebel group, the [[Houthis]], have their [[Houthi-controlled Yemen|government]] at [[Aden]] ([[Temporary capital|Seat of government]])}} | $35.05 billion | $1,354 | [[Yemeni rial]] | [[Provisional government|Provisional]] [[presidential republic]] | [[Arabic language|Arabic]] |- !scope="row"| ''{{flag|Abkhazia}}''{{efn|unrecognized}} | style="text-align:right;" | 8,660 | style="text-align:right;" | 242,862 | style="text-align:right;" | 28 | [[Sokhumi]] | $500 million | N/A | [[Georgian lari]] | [[Semi-presidential system|Semi-presidential]] [[republic]] | [[Abkhaz language|Abkhaz]], [[Russian language|Russian]] |- !scope="row"| {{flag|Armenia}} | style="text-align:right;" | 29,800 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Armenia}} | style="text-align:right;" | 108.4 | [[Yerevan]] | $9.950 billion | $3,033 | [[Armenian dram]] | [[Semi-presidential system|Semi-presidential]] [[republic]] | [[Armenian language|Armenian]] |- !scope="row"| {{flag|Azerbaijan}} | style="text-align:right;" | 86,600 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Azerbaijan}} | style="text-align:right;" | 105.8 | [[Baku]] | $68.700 billion | $7,439 | [[Azerbaijani manat]] | [[Presidential republic]] | [[Azerbaijani language|Azerbaijani]] |- !scope="row"| {{flag|Georgia}} | style="text-align:right;" | 69,700 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Georgia}} | style="text-align:right;" | 68.1 | [[Tbilisi]] | $15.847 billion | $3,523 | [[Georgian lari]] | [[Semi-presidential system|Semi-presidential]] [[republic]] | [[Georgian language|Georgian]] |- !scope="row"| ''{{flag|South Ossetia}}''{{efn|unrecognized}} | style="text-align:right;" | 3,900 | style="text-align:right;" | 53,532 | style="text-align:right;" | 13 | [[Tskhinvali]] | $500 million | N/A | [[Georgian lari]] | [[Semi-presidential system|Semi-presidential]] [[republic]] | [[Ossetian language|Ossetian]], [[Russian language|Russian]] |- !scope="row"| {{flag|Iraq}} | style="text-align:right;" | 438,317 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Iraq}} | style="text-align:right;" | 73.5 | [[Baghdad]] | $216.044 billion | $6,410 | [[Iraqi dinar]] | [[Parliamentary republic]] | [[Arabic language|Arabic]], [[Kurdish language|Kurdish]] |- !scope="row"| {{flag|Israel}} | style="text-align:right;" | 20,770 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Israel}} | style="text-align:right;" | 365.3 | [[Positions on Jerusalem|Jerusalem]]{{efn|[[Jerusalem]] is the [[Jerusalem Law|proclaimed capital of Israel]] and the actual location of the [[Knesset]], [[Israeli Supreme Court]], etc. Due to its [[Positions on Jerusalem|disputed]] status, most embassies are in [[Tel Aviv]].{{efn|name=Jerusalem}}}} | $353.65 billion | $39,106 | [[Israeli new shekel]] | [[Parliamentary republic]] | [[Hebrew language|Hebrew]] |- !scope="row"| {{flag|Jordan}} | style="text-align:right;" | 92,300 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Jordan}} | style="text-align:right;" | 68.4 | [[Amman]] | $30.98 billion | $4,843 | [[Jordanian dinar]] | [[Constitutional monarchy]] | [[Arabic language|Arabic]] |- !scope="row"| {{flag|Lebanon}} | style="text-align:right;" | 10,452 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Lebanon}} | style="text-align:right;" | 404 | [[Beirut]] | $42.519 billion | $10,425 | [[Lebanese pound]] | [[Parliamentary republic]] | [[Arabic language|Arabic]] |- !scope="row"| {{flagcountry|Palestine}}{{efn|[[UN observer state]].}} | style="text-align:right;" | 6,220 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|State of Palestine}} | style="text-align:right;" | 667 | [[Ramallah]]{{efn|Ramallah is the actual location of the government, whereas the proclaimed capital of Palestine is [[Jerusalem]], which is [[Positions on Jerusalem|disputed]].{{efn|name=Jerusalem|Jerusalem is Israel's ''[[de jure]]'' capital under [[Jerusalem Law|Israeli law]], as well as its ''[[de facto]]'' capital by the location of the presidential residence, government offices, supreme court and parliament ([[Knesset]]). Jerusalem is the State of Palestine's ''de jure'' capital under its {{cite web |ref=BasicLawPal-T1A3 |url=http://www.palestinianbasiclaw.org/basic-law/2003-amended-basic-law |title=2003 Amended Basic Law |date=17 February 2008 |postscript=none}}, but not its ''de facto'' capital as its government branches are based in [[Ramallah]]. The UN and most [[sovereign states]] do not recognize Jerusalem as either state's ''de jure'' capital under the position that Jerusalem's status is pending future negotiations between Israel and the Palestinian Authority. In practice, therefore, most maintain their embassies in [[Tel Aviv]] and its suburbs, or else in suburbs such as [[Mevaseret Zion]] outside Jerusalem proper. See [https://web.archive.org/web/20260118073834/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/israel/ CIA Factbook], {{cite web|url= https://www.un.org/Depts/Cartographic/map/profile/israel.pdf |title=Map of Israel |postscript=none}} and [[Status of Jerusalem]] for more information.}}}} | $6.6 billion | $1,600 | [[Egyptian pound]], [[Jordanian dinar]], [[Israeli new shekel]] | [[Semi-presidential system|Semi-presidential]] [[republic]] | [[Arabic language|Arabic]] |- !scope="row"| {{flag|Syria}} | style="text-align:right;" | 185,180 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Syrian Arab Republic}} | style="text-align:right;" | 118.3 | [[Damascus]] | N/A | N/A | [[Syrian pound]] | [[Transitional government]] | [[Arabic language|Arabic]] |- !scope="row"| {{flag|Iran}} | style="text-align:right;" | 1,648,195 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Iran (Islamic Republic of)}} | style="text-align:right;" | 45 | [[Tehran]] | $548.590 billion | $7,207 | [[Iranian rial]] | [[Islamic republic]] | [[Persian language|Persian]] |- !scope="row"| ''{{flag|Akrotiri and Dhekelia}}''{{efn| [[British Overseas Territories|British Overseas Territory]]}} | style="text-align:right;" | 254 | style="text-align:right;" | 15,700 | style="text-align:right;" | N/A | [[Episkopi Cantonment|Episkopi]] | N/A | N/A | [[Euro]] | [[stratocracy|Stratocratic]] [[Dependent territory|dependency]] under a [[constitutional monarchy]] | [[English language|English]] |- !scope="row"| {{flag|Cyprus}} | style="text-align:right;" | 9,250 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Cyprus}} | style="text-align:right;" | 117 | [[Nicosia]] | $22.995 billion | $26,377 | [[Euro]] | [[Presidential republic]] | [[Greek language|Greek]], [[Turkish language|Turkish]] |- !scope="row"| ''{{flag|Northern Cyprus}}''{{efn|unrecognized}} | style="text-align:right;" | 3,355 | style="text-align:right;" | 313,626 | style="text-align:right;" | 93 | [[North Nicosia]] | $4.032 billion | $15,109 | [[Turkish lira]] | [[Semi-presidential republic]] | [[Turkish language|Turkish]] |- !scope="row"| {{flag|Egypt}}{{efn|The area and population figures for Egypt only include the [[Sinai Peninsula]].}} | style="text-align:right;" | 60,000 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Egypt}} | style="text-align:right;" | 82 | [[Cairo]] | $262.26 billion | $3,179 | [[Egyptian pound]] | [[Presidential republic]] | [[Arabic]] |} == ইতিহাস == "Western Asia" was in use as a geographical term in the late 18th and early 19th centuries,<ref name="Ouseley">{{cite book|last=Ouseley|first=William|authorlink=William Ouseley|year=1795|title=Persian Miscellanies: An Essay to Facilitate the Reading of Persian Manuscripts|location=London|pp=[https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.42305/page/n159/mode/1up 105–106]|quote={{smallcaps|The}} celebrated current of the Euphrates, was divided, according to the Arabian geographer, whom ''Bochart'' follows, into five channels or branches, one of which led to ''Cufa'' in Chaldea; and on the banks of another, was ſeated the “Golden Babylon” once the proud miſtreſs of the eaſtern world, being the capital of the Aſſyrian monarchy, which comprehended Syria, Meſopotamia, Chaldea, Perſia; in short, except India, all the great nations of weſtern Aſia.}}</ref><ref>e.g. James Rennell, ''A treatise on the comparative geography of western Asia'', 1831.</ref> before "[[Near East]]" became current as a geopolitical concept. For example, [[William Ouseley]] used the phrase in 1795 in ''Persian Miscellanies'' to refer to a region including Syria, Mesopotamia, Chaldea and Persia.<ref name="Ouseley"/> In the context of the history of [[classical antiquity]], "Western Asia" could mean the part of Asia known in classical antiquity, as opposed to the reaches of "interior Asia", i.e. [[Scythia]], and "Eastern Asia" the easternmost reaches of geographical knowledge in classical authors, i.e. [[Transoxania]] and [[Indus valley|India]].<ref>James Rennell, ''The Geographical System of Herodotus Examined and Explained'', 1800, [https://archive.org/details/geographicalsys00renn/page/210 p. 210].</ref><ref>Hugh Murray, ''Historical Account of Discoveries and Travels in Asia'' (1820).</ref><ref>Samuel Whelpley, ''A compend of history, from the earliest times'', 1808, [https://books.google.com/books?id=6jkNAAAAYAAJ&pg=RA1-PA9 p. 9] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221120055307/https://books.google.ch/books?id=6jkNAAAAYAAJ&pg=RA1-PA9 |date=20 November 2022 }}.</ref> In the 20th century, "Western Asia" was used to denote a rough geographical era in the fields of [[archaeology]] and [[ancient history]], especially as a shorthand for "the [[Fertile Crescent]], excluding [[Ancient Egypt]]" for the purposes of comparing the early civilizations of Egypt and the former.<ref>e.g. Petrus Van Der Meer, ''The Chronology of Ancient Western Asia and Egypt'', 1955. Karl W. Butzer, ''Physical Conditions in Eastern Europe, Western Asia and Egypt Before the Period of Agricultural and Urban Settlement'', 1965.</ref> Use of the term in the context of contemporary [[geopolitics]] or [[world economy]] appears to date from at least the mid-1960s.<ref>''The Tobacco Industry of Western Asia'', U.S. Department of Agriculture, Foreign Agricultural Service, 1964.</ref> == ভৌগোলিক পৰিবেশ == এই অঞ্চলটো আঠখন ডাঙৰ সাগৰেৰে আগুৰি আছে; এজিয়ান সাগৰ, কৃষ্ণ সাগৰ, কাস্পিয়ান সাগৰ, পাৰ্চী উপসাগৰ, আৰব সাগৰ, এডেন উপসাগৰ, লোহিত সাগৰ আৰু ভূমধ্য সাগৰ। To the northwest and north, the region is delimited from [[Europe]] by the [[Turkish Straits]] and drainage divide of the [[Greater Caucasus]], to the southwest, it is delimited from [[Africa]] by the [[Isthmus of Suez]], while to the northeast and east, the region adjoins [[Central Asia]] and [[South Asia]]. The region is located east of [[Southern Europe]] and south of [[Eastern Europe]]. The [[Dasht-e Kavir]] and [[Lut Desert|Dasht-e Lut]] deserts in eastern [[Iran]] naturally delimit the region from [[Balochistan]] and South Asia. ===ভূতত্ত্ব === ====প্লেট টেকটনিক্স ==== Three major [[plate tectonics|tectonic plates]] converge on West Asia, including the [[African Plate|African]], [[Eurasian Plate|Eurasian]], and [[Arabian Plate|Arabian]] plates. The boundaries between the tectonic plates make up the [[Azores–Gibraltar Transform Fault|Azores-Gibraltar Ridge]], extending across [[North Africa]], the [[Red Sea]], and into Iran.<ref name="beaumont-pg22">Beaumont (1988), p. 22</ref>{{better source needed|date=February 2021}} The Arabian Plate is moving northward into the [[Anatolian Plate|Anatolian plate]] (Turkey) at the [[East Anatolian Fault]],<ref>{{cite web|url=http://eol.jsc.nasa.gov/handbooks/arabianpages/mainframe.htm |title=The Arabian Plate |author=Muehlberger, Bill |publisher=NASA, Johnson Space Center |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070706103125/http://eol.jsc.nasa.gov/handbooks/arabianpages/mainframe.htm |archive-date=6 July 2007 }}</ref> and the boundary between the [[Aegean Sea Plate|Aegean]] and Anatolian plate in eastern [[Turkey]] is also [[seismic]]ally active.<ref name="beaumont-pg22"/> ==== জলসম্পদ ==== Several major [[aquifer]]s provide [[water]] to large portions of West Asia. In Saudi Arabia, two large aquifers of [[Palaeozoic]] and [[Triassic]] origins are located beneath the [[Jabal Tuwayq]] mountains and areas west to the Red Sea.<ref name="beaumont-86">Beaumont (1988), p. 86</ref>{{better source needed|date=February 2021}} [[Cretaceous]] and [[Eocene]]-origin aquifers are located beneath large portions of central and eastern Saudi Arabia, including Wasia and Biyadh which contain amounts of both [[fresh water]] and [[saline water]].<ref name="beaumont-86"/> Flood or furrow irrigation, as well as sprinkler methods, are extensively used for [[irrigation]], covering nearly {{cvt|90,000|km2}} across West Asia for agriculture.<ref>{{Cite web|url=http://www.fao.org/land-water/en/|title=Land & Water|website=Food and Agriculture Organization of the United Nations}}</ref> Also, the [[Tigris]] and [[Euphrates]] rivers contribute very well. === জলবায়ু === [[File:Cedars in Lebanon.jpg|right|thumb|upright=1.1|A [[Lebanon|Lebanese]] [[Cedar Forest]] in winter]] [[File:West Asia Köppen Map.png|right|thumb|upright=1.1|[[Köppen climate classification]] map of West Asia]] West Asia is primarily [[arid climate|arid]] and [[semi-arid]], and can be subject to [[drought]], but it also contains vast expanses of forest and fertile valleys. The region consists of [[grassland]]s, [[rangeland]]s, [[desert]]s, and [[mountains]]. [[Water shortage]]s are a problem in many parts of West Asia, with rapidly growing [[Population (human biology)|population]]s increasing demands for water, while [[salinity|salinization]] and [[pollution]] threaten water supplies.<ref name="ipcc-1997">{{cite web|url=http://www.grida.no/publications/other/ipcc_sr/?src=/climate/ipcc/regional/index.htm|title=Chapter 7: Middle East and Arid Asia|work=IPCC Special Report on The Regional Impacts of Climate Change: An Assessment of Vulnerability|publisher=United Nations Environment Programme (UNEP), Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC)|year=2001|access-date=9 February 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160303201222/http://www.grida.no/publications/other/ipcc_sr/?src=%2Fclimate%2Fipcc%2Fregional%2Findex.htm|archive-date=3 March 2016|url-status=dead}}</ref> Major rivers, including the [[Tigris]] and [[Euphrates River|Euphrates]], provide sources for [[irrigation]] water to support [[agriculture]]. There are two wind phenomena in West Asia: the ''sharqi'' and the ''[[shamal (wind)|shamal]]''. The ''sharqi'' (or ''sharki'') is a [[wind]] that comes from the south and southeast. It is seasonal, lasting from April to early June, and comes again between late September and November. The winds are dry and dusty, with occasional gusts up to 80 kilometres per hour (50 miles per hour) and often kick up violent sand and dust storms that can carry sand a few thousand meters high, and can close down airports for short periods of time. These winds can last for a full day at the beginning and end of the season, and for several days during the middle of the season. The ''shamal'' is a summer northwesterly wind blowing over Iraq and the Persian Gulf states (including Saudi Arabia and Kuwait), often strong during the day, but decreasing at night. This weather effect occurs anywhere from once to several times a year.<ref>{{cite book|title=Encyclopaedia of the Muslim World|editor-first=Taru|editor-last=Bahl| editor2=M H Syed| publisher=Anmol Publications|location=New Delhi|year=2003|page=20|isbn=978-81-261-1419-1|url=https://books.google.com/books?id=2x4jq4bXrq0C&q=%22Sharqi%22+wind&pg=PA20|access-date=1 February 2009}}</ref> === ভূ-প্ৰকৃতি === West Asia contains large areas of mountainous terrain. The [[Anatolian Plateau]] is sandwiched between the [[Pontus Mountains]] and [[Taurus Mountains]] in [[Turkey]]. [[Mount Ararat]] in Turkey rises to {{convert|5,137|meters|abbr=on}}. The [[Zagros Mountains]] are located in Iran, in areas along its border with Iraq. The Central Plateau of Iran is divided into two [[drainage basin]]s. The northern basin is [[Dasht-e Kavir]] (Great Salt Desert), and [[Dasht-e-Lut]] is the southern basin. In [[Yemen]], elevations exceed {{convert|3,700|meters|abbr=on}} in many areas, and [[Highland (geography)|highland]] areas extend north along the [[Red Sea]] coast and north into [[Lebanon]]. A [[Geologic fault|fault]] zone also exists along the Red Sea, with continental [[rifting]] creating [[Trough (geology)|trough]]-like [[topography]] with areas located well below [[sea level]].<ref>{{cite web|url=http://www.llnl.gov/tid/lof/documents/pdf/235042.pdf|title=Region #4 — Red Sea Continental Rift Zone|work=Preliminary Definition of Geophysical Regions for the Middle East and North Africa|author=Sweeney, Jerry J.|first2=William R.|last2=Walter|publisher=Lawrence Livermore National Laboratory|date=1 December 1998|page=8|access-date=1 March 2009|archive-date=27 November 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20071127184404/http://www.llnl.gov/tid/lof/documents/pdf/235042.pdf|url-status=dead}}</ref> The [[Dead Sea]], located on the border between the [[West Bank]], [[Israel]], and [[Jordan]], is situated at {{convert|418|meters|abbr=on}} below sea level, making it the [[Extremes on Earth|lowest point]] on the surface of the [[Earth]].<ref>{{cite web|url=http://asterweb.jpl.nasa.gov/gallery-detail.asp?name=deadsea|archive-url=https://web.archive.org/web/20060830064747/http://asterweb.jpl.nasa.gov/gallery-detail.asp?name=deadsea|url-status=dead|archive-date=30 August 2006|title=ASTER Image Gallery: The Dead Sea|publisher=NASA}}</ref> [[Rub' al Khali]], one of the world's largest sand deserts, spans the southern third of the Arabian Peninsula in Saudi Arabia, parts of Oman, the [[United Arab Emirates]] and Yemen. [[Jebel Akhdar (Oman)|Jebel al Akhdar]] is a small range of mountains located in northeastern Oman, bordering the [[Gulf of Oman]]. == অৰ্থনীতি == The [[economy]] of West Asia is diverse and the region experiences high economic growth. Turkey has the largest economy in the region, followed by [[Saudi Arabia]] and Iran. [[Petroleum]] is the major [[Petroleum industry|industry]] in the regional economy, as more than half of the world's [[oil reserves]] and around 40 percent of the world's [[natural gas]] [[List of countries by natural gas proven reserves|reserves]] are located in the region. == জনগাঁথনি == The population of West Asia was estimated at 272 million as of 2008, projected to reach 370 million by 2030 by Maddison (2007; the estimate excludes the Caucasus and Cyprus). This corresponds to an annual growth rate of 1.4% (or a [[doubling time]] of 50 years), well above the [[world population estimates|world average]] of 0.9% (doubling time 75 years). The population of West Asia is estimated at 4% of [[world population]], up from about 39 million at the beginning of the 20th century, or about 2% of world population at the time.<ref>Data for "15 West Asian countries", from Maddison (2003, 2007).Angus Maddison, 2003, ''[[iarchive:worldeconomyhist0000madd|The World Economy: Historical Statistics]]'', Vol. 2, OECD, Paris, {{ISBN|92-64-10412-7}}. ''Statistical Appendix'' (2007, ggdc.net) "The historical data were originally developed in three books: Monitoring the World Economy 1820–1992, OECD, Paris 1995; The World Economy: A Millennial Perspective, OECD Development Centre, Paris 2001; The World Economy: Historical Statistics, OECD Development Centre, Paris 2003. All these contain detailed source notes." Estimates for 2008 by country (in millions): Turkey (71.9), Iran (70.2), Iraq (28.2), Saudi Arabia (28.1), Yemen (23.0), Syria (19.7), Israel (6.5), Jordan (6.2), Palestine (4.1), Lebanon (4.0), Oman (3.3), United Arab Emirates (2.7), Kuwait (2.6), Qatar (0.9), Bahrain (0.7). </ref> The most populous countries in the region are [[Turkey]] and [[Iran]], each with around 79 million people, followed by [[Iraq]] and [[Saudi Arabia]] with around 33 million people each, and [[Yemen]] with around 29 million people. Numerically, West Asia is predominantly [[Arabs|Arab]], [[Persians|Persian]], [[Turkish people|Turkish]], and the dominating languages are correspondingly [[Arabic language|Arabic]], [[Persian language|Persian]] and [[Turkish language|Turkish]], each with of the order of 70 million speakers, followed by smaller communities of [[Kurdish Language|Kurdish]], [[Azerbaijani Language|Azerbaijani]], [[Hebrew language|Hebrew]], [[Armenian Language|Armenian]] and [[Neo-Aramaic]]. The dominance of Arabic and Turkish is the result of the medieval [[Early Muslim conquests|Arab]] and [[Turkic expansion|Turkic]] invasions beginning with the Islamic conquests of the 7th century AD, which displaced the formerly dominant [[Aramaic language|Aramaic]] in the [[Syria (region)|region of Syria]], and [[Greek language|Greek]] in Anatolia, although [[Hebrew]] became the dominant language in [[Israel]] in the second half of the 20th century, and [[Neo-Aramaic]] (spoken by modern [[Modern Arameans|Arameans]] and [[Modern Assyrians|Assyrians]]) and [[Greek language|Greek]] both remain present in their respective territories as minority languages. Significant native minorities include, in alphabetical order: [[Modern Arameans|Arameans]], [[Modern Assyrians|Assyrians]],{{sfn|Laing-Marshall|2005|p=149–150}} [[Druze]],<ref>{{cite book|title=Middle East Patterns: Places, People, and Politics| first=Colbert|last= C. Held|year= 2008| isbn= 9780429962004| page =109|publisher=Routledge|quote= Worldwide, they number 1 million or so, with about 45 to 50 percent in Syria, 35 to 40 percent in Lebanon, and less than 10 percent in Israel. Recently there has been a growing Druze diaspora.}}</ref> [[Jews]], [[Lurs]], [[Mandeans]], [[Maronites]], [[Shabaks]] and [[Yezidis]]. === ধৰ্ম === {{Pie chart | thumb = right | caption = Religion in West Asia (2020)<ref>{{Cite web|url=https://www.pewforum.org/2015/04/02/religious-projection-table/2020/percent/all/|title=Religious Composition by Country, 2010–2050|website=www.pewforum.org|date=2 April 2015|access-date=18 October 2020|archive-date=21 December 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191221014350/https://www.pewforum.org/2015/04/02/religious-projection-table/2020/percent/all/|url-status=dead}}</ref> | label1 = [[Islam]] | value1 = 92.59 | color1 = Green | label2 = [[Christianity]] | value2 = 3.87 | color2 = DodgerBlue | label3 = [[Judaism]] | value3 = 2.02 | color3 = DarkBlue | label4 = [[Irreligion|No religion]] | value4 = 1.16 | color4 = Grey | label5 = [[Hinduism]] | value5 = 0.32 | color5 = Darkorange | label6 = Other religions | value6 = 0.25 | color6 = Chartreuse | label7 = [[Buddhism]] | value7 = 0.15 | color7 = Gold | label8 = [[Folk religion]]s | value8 = 0.06 | color8 = Red }} বিশ্বৰ চাৰিটা প্ৰধান ধৰ্মীয় গোট অৰ্থাৎ বিশ্বৰ দুটা বৃহৎ ধৰ্ম: খ্ৰীষ্টান আৰু ইছলাম, ইয়াৰ উপৰিও ইহুদী আৰু ড্ৰুজ বিশ্বাসৰ উৎপত্তি পশ্চিম এছিয়াত হৈছিল। <ref>{{cite encyclopedia|title=Middle East (region, Asia)|url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/381192/Middle-East|encyclopedia=Britannica|access-date=9 April 2012}}</ref><ref>{{cite book|title=An Introduction to Middle East Politics: Continuity, Change, Conflict and Co-operation|first=Benjamin |last=MacQueen|year= 2013| isbn=9781446289761| page =5|publisher=SAGE|quote=The Middle East is the cradle of the three monotheistic faiths of Judaism, Christianity and Islam.}}</ref><ref>{{cite book|title=The Modern World: Civilizations of Africa, Civilizations of Europe, Civilizations of the Americas, Civilizations of the Middle East and Southwest Asia, Civilizations of Asia and the Pacific| first=Sarolta |last=Takacs|year= 2015| isbn= 9781317455721| page =552|publisher=Routledge|quote=}}</ref> ইছলাম পশ্চিম এছিয়াৰ আটাইতকৈ বৃহত্তম ধৰ্ম, কিন্তু তাত উৎপত্তি হোৱা অন্যান্য ধৰ্ম যেনে ইহুদী আৰু খ্ৰীষ্টান ধৰ্মীয় লোকসমূহো ভালদৰে প্ৰতিনিধিত্ব কৰা হৈছে। <ref>{{cite book|title=The Rowman & Littlefield Handbook of Christianity in the Middle East|first=Philip |last=Jenkins|year= 2020| isbn=9781538124185| page =XLVIII|publisher=Rowman & Littlefield|quote=The Middle East still stands at the heart of the Christian world. After all, it is the birthplace, and the death place, of Christ, and the cradle of the Christian tradition.}}</ref> In [[Christianity in Armenia|Armenia]] and [[Christianity in Georgia (country)|Georgia]], [[Oriental Orthodoxy]] and [[Eastern Orthodoxy]] respectively are the predominant religions.<ref name="Global Christianity" /> Eastern Orthodoxy is also the majority religion in [[Cyprus]]. There are still large ancient communities of [[Eastern Christianity|Eastern Christians]] (such as [[Assyrian people|Assyrians]], [[Christianity in the Middle East|Middle Eastern Christians]] and [[Arab Christians]]) in [[Christianity in Lebanon|Lebanon]],<ref name="Global Christianity">{{cite web|url=https://assets.pewresearch.org/wp-content/uploads/sites/11/2011/12/Christianity-fullreport-web.pdf|title=Global Christianity – A Report on the Size and Distribution of the World's Christian Population|publisher=Pew Research Center}}</ref> [[Christianity in Iraq|Iraq]],<ref name="Global Christianity" /> [[Christianity in Iran|Iran]],<ref name="Farsinet">{{Cite web|last=Price|first=Massoume|date=December 2002|title=History of Christians and Christianity in Iran|url=http://www.farsinet.com/iranbibl/christians_in_iran_history.html|access-date=1 December 2009|work=Christianity in Iran|publisher=FarsiNet Inc.}}</ref> [[Turkey]],<ref>{{cite web|title=Christianity in Turkey|url=http://www.allaboutturkey.com/hristiyan.htm|access-date=13 March 2015}}</ref><ref name="Global Christianity" /> [[Christianity in Azerbaijan|Azerbaijan]], [[Syria]],<ref name="Global Christianity" /> [[Christianity in Jordan|Jordan]],<ref name="Global Christianity" /> [[Christianity in Israel|Israel]] and [[Palestinian Christians|Palestine]] numbering more than 3 million in West Asia.<ref name="Global Christianity" /> There are also large populations of expatriate workers which include sizeable Christian communities living in the [[Arabian Peninsula]] numbering more than 3 million.<ref>{{cite news|title=BBC News – Guide: Christians in the Middle East|url=https://www.bbc.com/news/world-middle-east-15239529|access-date=13 March 2015|work=BBC News|date=11 October 2011 }}</ref> [[Christianity in the Middle East|Christian communities]] have [[Role of Christianity in civilization|played a vital role]] in West Asia.<ref>{{cite book|title=Jews, Antisemitism, and the Middle East|first=Michael |last=Curtis|year= 2017| isbn=9781351510721| page =173|publisher=Routledge|quote=}}</ref> [[Judaism]] is the predominant religion in [[Israel]], and there are small ancient Jewish communities in West Asia such as in [[History of the Jews in Turkey|Turkey]] (14,300),<ref>{{cite web |url=https://www.jpr.org.uk/countries/how-many-jews-in-turkey |title= How many Jews live in Turkey?|author=<!--Not stated--> |date= 10 May 2022|website= |publisher= Institute for Jewish Policy Research|access-date= 14 November 2023|quote=}} </ref> [[History of the Jews in Azerbaijan|Azerbaijan]] (9,100),<ref name="mashke2">{{cite web |url=http://pop-stat.mashke.org/azerbaijan-ethnic2009.htm |title=Ethnic composition of Azerbaijan 2009 |publisher=Pop-stat.mashke.org |date=7 April 1971 |access-date=22 December 2012 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20120207161726/http://pop-stat.mashke.org/azerbaijan-ethnic2009.htm |archive-date=7 February 2012}}</ref> and [[Persian Jews#Iran|Iran]] (8,756).<ref>{{cite news |url=http://www.timesofisrael.com/jewish-woman-brutally-murdered-in-iran-over-property-dispute/#ixzz3Ac6duaqw |title=Jewish woman brutally murdered in Iran over property dispute |newspaper=The Times of Israel |date=28 November 2012 |access-date=16 August 2014 |quote=A government census published earlier this year indicated there were a mere 8,756 Jews left in Iran |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140819102713/http://www.timesofisrael.com/jewish-woman-brutally-murdered-in-iran-over-property-dispute/#ixzz3Ac6duaqw |archive-date=19 August 2014}} See</ref> The [[Druze]] Faith or Druzism originated in West Asia. It is a monotheistic religion based on the teachings of figures like [[Hamza ibn-'Ali ibn-Ahmad]] and [[Al-Hakim bi-Amr Allah]] and Greek [[philosophy|philosophers]] such as [[Plato]] and [[Aristotle]]. The number of [[Druze]] people worldwide is around one million, with about 45% to 50% living in [[Syria]], 35% to 40% living in [[Lebanon]], and less than 10% living in [[Israel]]; recently there has been a growing Druze diaspora.<ref>{{cite book|title=Middle East Patterns: Places, People, and Politics| first=Colbert|last=C. Held|year= 2008| isbn= 9780429962004| page =109|publisher=Routledge|quote= Worldwide, they number 1 million or so, with about 45 to 50 percent in Syria, 35 to 40 percent in Lebanon, and less than 10 percent in Israel. Recently there has been a growing Druze diaspora.}}</ref> There are also important minority religions like the [[Baháʼí Faith]], [[Yarsanism]], [[Yazidis]]m,<ref name="Fuccaro" >{{cite book |first1=Nelida |last1=Fuccaro |title=The Other Kurds: Yazidis in Colonial Iraq |date=1999 |publisher=I. B. Tauris |location=London & New York |isbn=1860641709 |page=9}}</ref> [[Zoroastrianism]], [[Mandaeism]], and [[Shabak people#Religious beliefs|Shabakism]]. <div align="center"><gallery widths="150" caption="Religions in West Asia"> File:Kaaba mirror edit jj.jpg|মক্কাৰ কাবাত বাৰ্ষিক হজত হজযাত্ৰীসকল। File:Էջմիածնի Մայր Տաճար.jpg|এচমিয়াজিন কেথেড্ৰেল, বিশ্বৰ প্ৰথম কেথেড্ৰেল, সকলো আৰ্মেনিয়ানৰ মাতৃ গীৰ্জা File:Qozhaya01072003.jpg|লেবাননৰ ক'জায়াৰ চেন্ট এন্থনীৰ মঠ। File:Saint Elijah Maronite Cathedral, Aleppo (4).jpg|চেন্ট এলিয়া, আলেপ্পোৰ কেথেড্ৰেল। File:Western Wall, Jerusalem, (16037897867).jpg|[[Jews]] praying at the [[Western Wall]]. Image:Flickr - Government Press Office (GPO) - Nebi Shueib Festival.jpg|[[Israeli Druze|Druze]] dignitaries celebrating the [[Ziyarat al-Nabi Shu'ayb]] festival at the tomb of the prophet in [[Hittin]] File:Pilgrims and festival at Lalish on the day of the Yezidi New Year in 2017 06 (cropped).jpg|[[Yazidi]] pilgrims celebrating the Yazidi new year festival at the ancient holy temple of [[Lalish]], [[Iraq]] </gallery> </div> == সংস্কৃতি == === ক্ৰীড়া === *পশ্চিম এছিয়ান টেনিছ ফেডাৰেচনে এই অঞ্চলৰ চেম্পিয়নশ্বিপ আৰু লীগসমূহ নিয়ন্ত্ৰণ কৰে। * পশ্চিম এছিয়ান বিলিয়াৰ্ডছ এণ্ড স্নুকাৰ ফেডাৰেচনে বিলিয়াৰ্ড আৰু স্নুকাৰৰ সৈতে জড়িত চেম্পিয়নশ্বিপসমূহ নিয়ন্ত্ৰণ কৰে, ইয়াৰ ভিতৰত বাৰ্ষিক প্ৰতিযোগিতা। * ১৯৯৭, ২০০২ আৰু ২০০৫ চনত পশ্চিম এছিয়ান গেমছ অনুষ্ঠিত হৈছিল। * ২০০১ চনত প্ৰতিষ্ঠা হোৱা পশ্চিম এছিয়ান ফুটবল ফেডাৰেচন এছিয়ান ফুটবল ফেডাৰেচনৰ অন্যতম আঞ্চলিক ফেডাৰেচন। তেওঁলোকে WAFF চেম্পিয়নশ্বিপৰ আয়োজন কৰে। * ১৯৯৯ চনৰ পৰা পশ্চিম এছিয়া বাস্কেটবল এছ’চিয়েশ্যনে ৱাবা চেম্পিয়নশ্বিপৰ আয়োজন কৰে। == তথ্যৰ উৎস == {{Reflist}} == বাহ্যিক সংযোগ == * {{Cite book|last=Laing-Marshall|first=Andrea|chapter=Assyrians|title=Encyclopedia of the World's Minorities|year=2005|volume=1|location=New York-London|publisher=Routledge|pages=149–150|isbn=978-1-135-19388-1|chapter-url=https://books.google.com/books?id=yXYKAgAAQBAJ&pg=PA149}} {{Authority control}} [[শ্ৰেণী:এছিয়াৰ দেশ]] sgphmfag01e4sgyagkurycs5c8qu85l 604394 604388 2026-05-04T10:45:51Z নৰুনা বৰুৱা 44897 /* ধৰ্ম */ 604394 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ}} {{Short description|Western region of Asia}} {{Infobox continent | title = West Asia | image = Western Asia (orthographic projection).svg | area = {{convert|5994935|km2|sqmi|abbr=on}}{{sup|a}} | population = 313,450,000 (2018) ([[List of continents by population#Regional and continental .28sub.29totals in 2016|9th]])<ref name = "UN WPP 2019">{{Cite web|title = World Population prospects – Population division|url = https://population.un.org/wpp/|access-date = 16 July 2019|publisher = [[United Nations]]|archive-url = https://web.archive.org/web/20190205234912/https://population.un.org/wpp/|archive-date = 5 February 2019|url-status = live}}</ref><ref name = "UN WPP 2019 2">{{Cite web|title = Overall total population|url = https://population.un.org/wpp/Download/Files/1_Indicators%20(Standard)/EXCEL_FILES/1_Population/WPP2019_POP_F01_1_TOTAL_POPULATION_BOTH_SEXES.xlsx|format = xlsx|access-date = 16 July 2019|publisher = [[United Nations]]|archive-date = 27 February 2021|archive-url = https://web.archive.org/web/20210227235642/https://population.un.org/wpp/Download/Files/1_Indicators%20(Standard)/EXCEL_FILES/1_Population/WPP2019_POP_F01_1_TOTAL_POPULATION_BOTH_SEXES.xlsx|url-status = dead}}</ref> | density = {{convert|50.1|/km2|abbr=on}} | GDP_nominal = $3.383{{nbs}}trillion (2019)<ref name="IMF">{{cite web|url=https://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2020/02/weodata/index.aspx|title=World Economic Outlook Database|publisher=IMF|website=imf.org}} Outlook Database, October 2020</ref> | GDP_PPP = $9.063{{nbs}}trillion (2019)<ref name="IMF" /> | GDP_per_capita = $10,793 (2019; nominal)<ref name="IMF"/>, $28,918 (2019; PPP)<ref name="IMF"/> | HDI = {{Increase}}0.699 (''<span style="color:orange">medium</span>'') | ethnic_groups = [[Arabs]], [[Assyrian people|Assyrians]], [[Armenians]], [[Azerbaijanis]], [[Baloch people|Baloch]], [[Georgians]], [[Greek Cypriots]], [[Jews]], [[Kurds]], [[Laz people]], [[Mandaeans]], [[Maronites]], [[Persians]], [[Pontic Greeks]], [[Talysh people|Talyshis]], [[Turkish people|Turks]], [[Yazidis]], [[Zazas]] | religions = [[Islam]], [[Christianity]], [[Judaism]], [[Baháʼí Faith|Baháʼí]], [[Druze|Druzism]], [[Yarsanism]], [[Yazidism]], [[Zoroastrianism]], [[Mandaeism]], [[Hinduism]], [[Buddhism]], etc. | demonym = West Asian<br />Western Asian | countries = {{collapsible list | title = [[List of sovereign states and dependent territories in Asia|20 recognized]] | {{flag|Armenia}} | {{flag|Azerbaijan}} (except for a small portion of territory north of the [[Greater Caucasus]]) | {{flag|Bahrain}} | {{flag|Cyprus}} | {{flag|Egypt}} (only [[Sinai Peninsula]]) | {{flag|Georgia}} (except for a small portion of territory north of the [[Greater Caucasus]]) | {{flag|Iran}} | {{flag|Iraq}} | {{flag|Israel}} | {{flag|Jordan}} | {{flag|Kuwait}} | {{flag|Lebanon}} | {{flag|Oman}} | {{flag|Palestine}} | {{flag|Qatar}} | {{flag|Saudi Arabia}} | {{flag|Syria}} | {{flag|Turkey}} (except [[East Thrace]]) | {{flag|United Arab Emirates}} | {{flag|Yemen}} (except [[Socotra]]) }}{{collapsible list | title = 3 unrecognized | ''{{flag|Abkhazia}}'' | ''{{flag|Northern Cyprus}}'' | ''{{flag|South Ossetia}}'' }} | dependencies = {{flag|Akrotiri and Dhekelia}} | languages = {{collapsible list | title = Official languages | [[Modern Standard Arabic|Arabic]] | [[Abkhaz language|Abkhaz]] | [[Armenian language|Armenian]] | [[Azerbaijani language|Azerbaijani]] | [[English language|English]] | [[Georgian language|Georgian]] | [[Greek language|Greek]] | [[Modern Hebrew|Hebrew]] | [[Kurdish languages|Kurdish]] | [[Ossetian language|Ossetian]] | [[Persian language|Persian]] | [[Russian language|Russian]] | [[Turkish language|Turkish]] }} {{collapsible list | title = Other languages | [[Afroasiatic languages|Afroasiatic]]: {{hlist | [[Neo-Aramaic languages|Neo-Aramaic]] | [[Amharic language|Amharic]] | [[Modern South Arabian languages|South Arabian]] | [[Syriac language|Syriac]] }} | [[Austronesian languages|Austronesian]]: {{hlist | [[Indonesian language|Indonesian]] | [[Malay language|Malay]] | [[Tagalog language|Tagalog]] }} | [[Indo-European languages|Indo-European]]: {{hlist | [[Balochi language|Balochi]] | [[Domari language|Domari]] | [[French language|French]] | [[Gilaki language|Gilaki]] | [[Hindi language|Hindi]] | [[Luri language|Luri]] | [[Bengali language|Bengali]] | [[Mazanderani language|Mazanderani]] | [[Nepali language|Nepali]] | [[Pashto language|Pashto]] | [[Rohingya language|Rohingya]] | [[Romani language|Romani]] | [[Shabaki language]] | [[Spanish language|Spanish]] | [[Talysh language|Talysh]] | [[Urdu language|Urdu]] | [[Yiddish language|Yiddish]] | [[Zaza language|Zaza]] }} | [[Northeast Caucasian languages|NE Caucasian]]: {{hlist | [[Avar language|Avar]] | [[Chechen language|Chechen]] | [[Lezgian language|Lezgian]] }} | [[Northwest Caucasian languages|NW Caucasian]]: {{hlist | [[Circassian languages|Circassian]] | [[Kabardian language|Kabardian]] }} | [[Turkic languages|Turkic]]: {{hlist | [[Qashqai language|Qashqai]] | [[Turkmen language|Turkmen]] }} }} | time = {{collapsible list | title = 5 time zones | bullets = true | [[UTC+02:00]]: {{hlist | Standard: [[Time in Cyprus|Cyprus]], [[Israel Standard Time|Israel]], [[Time in Jordan|Jordan]], [[Time in Lebanon|Lebanon]], [[Time in the State of Palestine|Palestine]], [[Egypt Standard Time|Sinai]], [[Time in Syria|Syria]] }} | [[UTC+03:00]]: {{hlist | [[Daylight Saving Time|Daylight]]: Cyprus, Israel, Jordan, Lebanon, Palestine, Syria | Standard: [[Time in Bahrain|Bahrain]], [[Time in Iraq|Iraq]], [[Time in Kuwait|Kuwait]], [[Time in Qatar|Qatar]], [[Saudi Arabia Standard Time|Saudi Arabia]], [[Time in Turkey|Turkey]], [[Time in Yemen|Yemen]] }} | [[UTC+03:30]]: {{hlist | Standard: [[Iran Standard Time|Iran]] }} | [[UTC+04:00]]: {{hlist | Standard: [[Armenia Time|Armenia]], [[Azerbaijan Time|Azerbaijan]], [[Georgia Time|Georgia]], [[Time in Oman|Oman]], [[Time in the United Arab Emirates|UAE]] }} | [[UTC+04:30]]: {{hlist | [[Daylight saving time in Iran|Daylight savings Iran]] }} }} | internet = [[.ae]], [[.am]], [[.az]], [[.bh]], [[.cy]], [[.eg]], [[.ge]], [[.il]], [[.iq]], [[.ir]], [[.jo]], [[.kw]], [[.lb]], [[.om]], [[.ps]], [[.qa]], [[.sa]], [[.sy]], [[.tr]], [[.ye]] | calling_code = [[List of country calling codes|Zone 9 except Armenia, Cyprus (Zone 3) & Sinai (Zone 2)]] | cities =<!-- PLEASE LIMIT THE CITIES LISTED HERE TO CITIES LISTED IN [[List of urban areas by population]], AND LIST PER ALPHABETICAL ORDER. THANKS! --> {{collapsible list | title = List{{sup|b}} | bullets = true | {{flagicon|Jordan}} [[Amman]] | {{flagicon|Turkey}} [[Ankara]] | {{flagicon|Iraq}} [[Baghdad]] | {{flagicon|UAE}} [[Dubai]] | {{flagicon|Turkey}} [[Istanbul]] | {{flagicon|Turkey}} [[İzmir]] | {{flagicon|Saudi Arabia}} [[Jeddah]] | {{flagicon|Kuwait}} [[Kuwait City]] | {{flagicon|Saudi Arabia}} [[Riyadh]] | {{flagicon|Iran}} [[Tehran]] }} <!-- PLEASE LIMIT THE CITIES LISTED HERE TO CITIES LISTED IN [[List of urban areas by population]]. THANKS! --> | m49 = <code>145</code> – West Asia<br /><code>142</code> – [[Asia]]<br /><code>001</code> – World | footnotes = {{longitem|{{sup|a}} Area and population figures include the [[Sinai Peninsula|Sinai]]}}{{longitem|{{sup|b}} Among the top 100 [[List of urban areas by population|urban areas of the world by population]]}} }} '''পশ্চিম এছিয়া''' ( দক্ষিণ-পশ্চিম এছিয়া বুলিও জনা যায়) এছিয়াৰ পশ্চিম অঞ্চলত থকা দেশসমূহক বুজায়। বেছিভাগ শিক্ষাবিদ, ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ সংস্থা আৰু অন্যান্য প্ৰতিষ্ঠানে দিয়া সংজ্ঞা অনুসৰি এই উপ-অঞ্চলত আনাতোলিয়া, আৰব উপদ্বীপ, ইৰাণ, মেছ’পটেমিয়া, আৰ্মেনিয়ান হাইলেণ্ড, লেভেণ্ট, চাইপ্ৰাছ দ্বীপ, চিনাই উপদ্বীপ আৰু দক্ষিণ ককেছাছ অন্তৰ্ভুক্ত। <ref>{{Cite web |title=Land Use Dynamics and Institutional Changes in West Asia |url=https://www.fao.org/3/ag266e/ag266e.pdf |first1=Lama |last1=Bashour |date=2006 |publisher=Food and Agriculture Organization of the United Nations |url-status=live |archive-url= https://web.archive.org/web/20230616092754/https://www.fao.org/3/ag266e/ag266e.pdf |archive-date= 16 June 2023 }}</ref><ref name=WGSRPD/> এই অঞ্চলটো আফ্ৰিকাৰ পৰা ইজিপ্তৰ ইষ্টমাছ অৱ ছুৱেজ আৰু ইউৰোপৰ পৰা তুৰ্কী জলপ্ৰনালী আৰু বৃহত্তৰ ককেছাছৰ জলপথেৰে পৃথক কৰিছে। ইয়াৰ উত্তৰ-পূবত মধ্য এছিয়া, আনহাতে দক্ষিণ এছিয়া ইয়াৰ পূবত অৱস্থিত। এই অঞ্চলটো বাৰখন সাগৰে আগুৰি আছে (ঘড়ীৰ কাঁটাৰ দিশত): এজিয়ান সাগৰ, মৰ্মৰ সাগৰ, কৃষ্ণ সাগৰ, কাস্পিয়ান সাগৰ, পাৰ্চী উপসাগৰ, ওমান উপসাগৰ, আৰব সাগৰ, এডেন উপসাগৰ, লোহিত সাগৰ, আকাবা উপসাগৰ, ছুৱেজ উপসাগৰ আৰু ভূমধ্য সাগৰ। যদিও বহুতে এই দেশকেইখন বুজাবলৈ মধ্যপ্ৰাচ্য শব্দটো ব্যৱহাৰ কৰে, তথাপিও পশ্চিম এছিয়া আৰু মধ্যপ্ৰাচ্য একে বস্তু নহয়। মধ্যপ্ৰাচ্য হৈছে পশ্চিমীয়া ভূগোলবিদসকলে উদ্ভাৱন কৰা ৰাজনৈতিক শব্দ, যিয়ে ঐতিহাসিকভাৱে ৰাজনৈতিক আৰু ঐতিহাসিক প্ৰেক্ষাপটৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি এছিয়াৰ বিভিন্ন অঞ্চলক সামৰি লৈছে; আনহাতে পশ্চিম এছিয়া হৈছে অধিক নিখুঁত আৰু সামঞ্জস্যপূৰ্ণ ভৌগোলিক শব্দ। ইয়াত ইজিপ্তৰ বেছিভাগ অংশ আৰু তুৰস্কৰ উত্তৰ-পশ্চিম অংশ (যিবোৰ মধ্যপ্ৰাচ্যত অন্তৰ্ভুক্ত) বাদ দিয়া হৈছে, আৰু ককেছাছৰ দক্ষিণ অংশও অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। পশ্চিম এছিয়াই সামৰি লোৱা মাটিকালি হৈছে {{convert|5994935|km2|sqmi|abbr=on}} আৰু এই অঞ্চলৰ জনংখ্যা প্ৰায় ৩১৩ মিলিয়ন।<ref name="UN WPP 2019"/><ref name="UN WPP 2019 2"/> ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ ২০খন সদস্য দেশৰ ভিতৰত ১৩খন দেশেই পশ্চিম এছিয়াৰ অংশ। পশ্চিম এছিয়াৰ আটাইতকৈ জনবহুল দেশসমূহ হ'ল [[ইৰাণ]], [[তুৰ্কী]], [[ইৰাক]], [[য়েমেন]], আৰু [[চৌদি আৰব]]। ৰেকৰ্ডিং প্লাণ্ট ডিষ্ট্ৰিবিউচনৰ বাবে বিশ্ব ভৌগোলিক আঁচনি (WGSRPD)ত পশ্চিম এছিয়াত আৰব উপদ্বীপ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হোৱা নাই, আনহাতে আফগানিস্তান অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। <ref name=WGSRPD>{{Cite book |last = Brummitt |first = R. K. |year = 2001 |title = World Geographical Scheme for Recording Plant Distributions |edition = 2nd |publisher = International Working Group on Taxonomic Databases For Plant Sciences (TDWG) |url = https://raw.githubusercontent.com/tdwg/wgsrpd/master/109-488-1-ED/2nd%20Edition/TDWG_geo2.pdf |access-date = 27 July 2021 |archive-url = https://web.archive.org/web/20160125135239/http://www.nhm.ac.uk/hosted_sites/tdwg/TDWG_geo2.pdf |archive-date = 25 January 2016}}</ref> == সংজ্ঞা == The term ''West Asia'' is used pragmatically and has no "correct" or generally accepted definition. Its typical definitions overlap substantially, but not entirely, with definitions of the terms [[Middle East]], [[Eastern Mediterranean]], and [[Near East]] (which is historically familiar but widely deprecated today).<ref>[https://www.worldatlas.com/articles/what-is-the-difference-between-near-east-and-middle-east.html What Is The Difference Between Near East and Middle East?] ''worldatlas.com''</ref> The ''[[National Geographic Society|National Geographic]] Style Manual'' as well as [[Angus Maddison|Maddison]]'s ''[[The World Economy: Historical Statistics]]'' (2003) by the [[Organisation for Economic Co-operation and Development]] (OECD) include only Bahrain, Iran, Iraq, Israel, Jordan, Kuwait, Lebanon, Oman, Qatar, Palestine (called West Bank and Gaza in the latter), Saudi Arabia, Syria, Turkey, UAE, and Yemen as West Asian countries.<ref name="ngs">{{cite web |url=https://sites.google.com/a/ngs.org/ngs-style-manual/home/W/west-asia |title=West Asia |last=Miller |first=David |work=National Geographic Style Manual |publisher=[[National Geographic Society]] |access-date=16 February 2021 |archive-date=31 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210531235607/https://sites.google.com/a/ngs.org/ngs-style-manual/home/W/west-asia |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite book |last=Maddison |first=Angus |author-link=Angus Maddison |year=2004 |title=The World Economy: Historical Statistics |series=Development Centre Studies |location=Paris, France |publisher=[[Organisation for Economic Co-operation and Development]] (OECD) |publication-date=2003 |isbn=978-92-64-10412-9 |lccn=2004371607 |oclc=53465560 |title-link=The World Economy: Historical Statistics }}</ref> By contrast, the [[United Nations Industrial Development Organization]] (UNIDO) in its 2015 yearbook includes Armenia and Azerbaijan, and excludes Israel (as Other) and Turkey (as Europe).<ref>{{cite book |author=United Nations Industrial Development Organization Vienna (UNIDO) |author-link=United Nations Industrial Development Organization |year=2005 |title=International Yearbook of Industrial Statistics 2015 |url=https://books.google.com/books?id=FAKMBgAAQBAJ&pg=PA14 |location=Cheltenham, UK |publisher=[[Edward Elgar Publishing]] |page=14 |isbn= 9781784715502}}</ref> Unlike the UNIDO, the [[United Nations Statistics Division]] (UNSD) excludes Iran from West Asia (included as South Asia) and includes Turkey, Georgia, and Cyprus in the region.<ref>{{cite web|url=http://unstats.un.org/unsd/methods/m49/m49.htm |title=Standard Country or Area Codes for Statistical Use |publisher=Millenniumindicators.un.org |quote=The UNSD notes that the "assignment of countries or areas to specific groupings is merely for statistical convenience and does not imply any assumption regarding political or other affiliation of countries or territories."|access-date=25 August 2012}}</ref> In the United Nations geopolitical [[United Nations Regional Groups|Eastern European Group]], Armenia and Georgia are included in Eastern Europe, whereas Cyprus and East Thracian Turkey are in Southern Europe. These three nations are listed in the European category of the [[United Nations Educational, Scientific, and Cultural Organisation]] (UNESCO). National members of West Asian sports governing bodies are limited to Bahrain, Iran, Iraq, Jordan, Kuwait, Lebanon, Syria, Oman, Palestine, Qatar, Saudi Arabia, United Arab Emirates, and Yemen.<ref>{{cite web |url=http://www.wabsf.net/en/information.php |title=WABSF Member Countries |access-date=31 March 2017 |archive-date=1 December 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171201035427/http://www.wabsf.net/en/information.php |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.topendsports.com/events/games/asian-games/west-asian/index.htm |title=The West Asian Games |publisher=Topend Sports}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.the-waff.com/en/championships/29.html |title=WAFF Member Associations |website=The-Waff.com |access-date=31 March 2017 |archive-date=1 August 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180801232057/http://www.the-waff.com/en/championships/29.html |url-status=dead }}</ref> The [[Olympic Council of Asia]]'s multi-sport event [[West Asian Games]] are contested by athletes representing these 13 countries. Among the region's sports organisations are the [[West Asia Basketball Association]], [[West Asian Billiards & Snooker Federation|West Asian Billiards and Snooker Federation]], [[West Asian Football Federation]], and the [[West Asian Tennis Federation]]. == দেশসমূহ == {| class="wikitable sortable" style="font-size:90%;width:100%;" |- style="background:#ececec;" !scope="col"| [[Country]] !scope="col"| [[List of countries by area|Area]]<br />(km²) !scope="col"| [[List of countries by population|Population]]{{UN_Population|ref}}<br />({{UN_Population|Year}}) !scope="col"| [[List of countries by population density|Density]]<br />(per km²) !scope="col"| [[Capital (political)|Capital]] !scope="col"| [[List of countries by GDP (nominal)|Nominal GDP]]<ref>{{cite web|title=GDP|url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2014/01/weodata/weorept.aspx?pr.x=93&pr.y=3&sy=2012&ey=2012&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=512%2C668%2C914%2C672%2C612%2C946%2C614%2C137%2C311%2C962%2C213%2C674%2C911%2C676%2C193%2C548%2C122%2C556%2C912%2C678%2C313%2C181%2C419%2C867%2C513%2C682%2C316%2C684%2C913%2C273%2C124%2C868%2C339%2C921%2C638%2C948%2C514%2C943%2C218%2C686%2C963%2C688%2C616%2C518%2C223%2C728%2C516%2C558%2C918%2C138%2C748%2C196%2C618%2C278%2C624%2C692%2C522%2C694%2C622%2C142%2C156%2C449%2C626%2C564%2C628%2C565%2C228%2C283%2C924%2C853%2C233%2C288%2C632%2C293%2C636%2C566%2C634%2C964%2C238%2C182%2C662%2C453%2C960%2C968%2C423%2C922%2C935%2C714%2C128%2C862%2C611%2C135%2C321%2C716%2C243%2C456%2C248%2C722%2C469%2C942%2C253%2C718%2C642%2C724%2C643%2C576%2C939%2C936%2C644%2C961%2C819%2C813%2C172%2C199%2C132%2C733%2C646%2C184%2C648%2C524%2C915%2C361%2C134%2C362%2C652%2C364%2C174%2C732%2C328%2C366%2C258%2C734%2C656%2C144%2C654%2C146%2C336%2C463%2C263%2C528%2C268%2C923%2C532%2C738%2C944%2C578%2C176%2C537%2C534%2C742%2C536%2C866%2C429%2C369%2C433%2C744%2C178%2C186%2C436%2C925%2C136%2C869%2C343%2C746%2C158%2C926%2C439%2C466%2C916%2C112%2C664%2C111%2C826%2C298%2C542%2C927%2C967%2C846%2C443%2C299%2C917%2C582%2C544%2C474%2C941%2C754%2C446%2C698%2C666&s=NGDP_R&grp=0&a=|publisher=[[International Monetary Fund|IMF]]|access-date=16 April 2014}}</ref><br />(2012) !scope="col"| [[List of countries by GDP (nominal) per capita|Per capita]]<ref>{{cite web|title=GDP per capita|url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2014/01/weodata/weorept.aspx?pr.x=28&pr.y=10&sy=2012&ey=2012&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=512%2C668%2C914%2C672%2C612%2C946%2C614%2C137%2C311%2C962%2C213%2C674%2C911%2C676%2C193%2C548%2C122%2C556%2C912%2C678%2C313%2C181%2C419%2C867%2C513%2C682%2C316%2C684%2C913%2C273%2C124%2C868%2C339%2C921%2C638%2C948%2C514%2C943%2C218%2C686%2C963%2C688%2C616%2C518%2C223%2C728%2C516%2C558%2C918%2C138%2C748%2C196%2C618%2C278%2C624%2C692%2C522%2C694%2C622%2C142%2C156%2C449%2C626%2C564%2C628%2C565%2C228%2C283%2C924%2C853%2C233%2C288%2C632%2C293%2C636%2C566%2C634%2C964%2C238%2C182%2C662%2C453%2C960%2C968%2C423%2C922%2C935%2C714%2C128%2C862%2C611%2C135%2C321%2C716%2C243%2C456%2C248%2C722%2C469%2C942%2C253%2C718%2C642%2C724%2C643%2C576%2C939%2C936%2C644%2C961%2C819%2C813%2C172%2C199%2C132%2C733%2C646%2C184%2C648%2C524%2C915%2C361%2C134%2C362%2C652%2C364%2C174%2C732%2C328%2C366%2C258%2C734%2C656%2C144%2C654%2C146%2C336%2C463%2C263%2C528%2C268%2C923%2C532%2C738%2C944%2C578%2C176%2C537%2C534%2C742%2C536%2C866%2C429%2C369%2C433%2C744%2C178%2C186%2C436%2C925%2C136%2C869%2C343%2C746%2C158%2C926%2C439%2C466%2C916%2C112%2C664%2C111%2C826%2C298%2C542%2C927%2C967%2C846%2C443%2C299%2C917%2C582%2C544%2C474%2C941%2C754%2C446%2C698%2C666&s=NGDPDPC&grp=0&a=|publisher=[[International Monetary Fund|IMF]]|access-date=16 April 2014}}</ref><br />(2012) !scope="col"| [[Currency]] !scope="col"| [[Government]] !scope="col"| [[Official language]]s |- !scope="row"| {{nowrap|{{flag|Turkey}}}}{{efn|The figures for Turkey includes [[East Thrace]], which is not a part of Anatolia.}} | style="text-align:right;" | 783,562 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Turkey}} | style="text-align:right;" | 94.1 | [[Ankara]] | $788.042 billion | $10,523 | [[Turkish lira]] | [[Presidential republic]] | [[Turkish language|Turkish]] |- !scope="row"| {{flag|Bahrain}} | style="text-align:right;" | 780 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Bahrain}} | style="text-align:right;" | 1,646.1 | [[Manama]] | $30.355 billion | $26,368 | [[Bahraini dinar]] | [[Constitutional monarchy]] | [[Arabic language|Arabic]] |- !scope="row"| {{flag|Kuwait}} | style="text-align:right;" | 17,820 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Kuwait}} | style="text-align:right;" | 167.5 | [[Kuwait City]] | $184.540 billion | $48,761 | [[Kuwaiti dinar]] | [[Constitutional monarchy]] | [[Arabic language|Arabic]] |- !scope="row"| {{flag|Oman}} | style="text-align:right;" | 212,460 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Oman}} | style="text-align:right;" | 9.2 | [[Muscat, Oman|Muscat]] | $78.290 billion | $25,356 | [[Omani rial]] | [[Absolute monarchy]] | [[Arabic language|Arabic]] |- !scope="row"| {{flag|Qatar}} | style="text-align:right;" | 11,437 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Qatar}} | style="text-align:right;" | 123.2 | [[Doha]] | $192.402 billion | $104,756 | [[Qatari riyal]] | [[Absolute monarchy]] | [[Arabic language|Arabic]] |- !scope="row"| {{flag|Saudi Arabia}} | style="text-align:right;" | 2,149,690 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Saudi Arabia}} | style="text-align:right;" | 12 | [[Riyadh]] | $733.956 billion | $25,139 | [[Saudi riyal]] | [[Absolute monarchy]] | [[Arabic language|Arabic]] |- !scope="row"| {{flag|United Arab Emirates}} | style="text-align:right;" | 82,880 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|United Arab Emirates}} | style="text-align:right;" | 97 | [[Abu Dhabi]] | $383.799 billion | $43,774 | [[UAE dirham]] | [[Federation|Federal]] [[constitutional monarchy]] | [[Arabic language|Arabic]] |- !scope="row"| {{flag|Yemen}} | style="text-align:right;" | 527,970 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Yemen}} | style="text-align:right;" | 44.7 | [[Sanaa]] {{efn|A rebel group, the [[Houthis]], have their [[Houthi-controlled Yemen|government]] at [[Aden]] ([[Temporary capital|Seat of government]])}} | $35.05 billion | $1,354 | [[Yemeni rial]] | [[Provisional government|Provisional]] [[presidential republic]] | [[Arabic language|Arabic]] |- !scope="row"| ''{{flag|Abkhazia}}''{{efn|unrecognized}} | style="text-align:right;" | 8,660 | style="text-align:right;" | 242,862 | style="text-align:right;" | 28 | [[Sokhumi]] | $500 million | N/A | [[Georgian lari]] | [[Semi-presidential system|Semi-presidential]] [[republic]] | [[Abkhaz language|Abkhaz]], [[Russian language|Russian]] |- !scope="row"| {{flag|Armenia}} | style="text-align:right;" | 29,800 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Armenia}} | style="text-align:right;" | 108.4 | [[Yerevan]] | $9.950 billion | $3,033 | [[Armenian dram]] | [[Semi-presidential system|Semi-presidential]] [[republic]] | [[Armenian language|Armenian]] |- !scope="row"| {{flag|Azerbaijan}} | style="text-align:right;" | 86,600 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Azerbaijan}} | style="text-align:right;" | 105.8 | [[Baku]] | $68.700 billion | $7,439 | [[Azerbaijani manat]] | [[Presidential republic]] | [[Azerbaijani language|Azerbaijani]] |- !scope="row"| {{flag|Georgia}} | style="text-align:right;" | 69,700 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Georgia}} | style="text-align:right;" | 68.1 | [[Tbilisi]] | $15.847 billion | $3,523 | [[Georgian lari]] | [[Semi-presidential system|Semi-presidential]] [[republic]] | [[Georgian language|Georgian]] |- !scope="row"| ''{{flag|South Ossetia}}''{{efn|unrecognized}} | style="text-align:right;" | 3,900 | style="text-align:right;" | 53,532 | style="text-align:right;" | 13 | [[Tskhinvali]] | $500 million | N/A | [[Georgian lari]] | [[Semi-presidential system|Semi-presidential]] [[republic]] | [[Ossetian language|Ossetian]], [[Russian language|Russian]] |- !scope="row"| {{flag|Iraq}} | style="text-align:right;" | 438,317 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Iraq}} | style="text-align:right;" | 73.5 | [[Baghdad]] | $216.044 billion | $6,410 | [[Iraqi dinar]] | [[Parliamentary republic]] | [[Arabic language|Arabic]], [[Kurdish language|Kurdish]] |- !scope="row"| {{flag|Israel}} | style="text-align:right;" | 20,770 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Israel}} | style="text-align:right;" | 365.3 | [[Positions on Jerusalem|Jerusalem]]{{efn|[[Jerusalem]] is the [[Jerusalem Law|proclaimed capital of Israel]] and the actual location of the [[Knesset]], [[Israeli Supreme Court]], etc. Due to its [[Positions on Jerusalem|disputed]] status, most embassies are in [[Tel Aviv]].{{efn|name=Jerusalem}}}} | $353.65 billion | $39,106 | [[Israeli new shekel]] | [[Parliamentary republic]] | [[Hebrew language|Hebrew]] |- !scope="row"| {{flag|Jordan}} | style="text-align:right;" | 92,300 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Jordan}} | style="text-align:right;" | 68.4 | [[Amman]] | $30.98 billion | $4,843 | [[Jordanian dinar]] | [[Constitutional monarchy]] | [[Arabic language|Arabic]] |- !scope="row"| {{flag|Lebanon}} | style="text-align:right;" | 10,452 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Lebanon}} | style="text-align:right;" | 404 | [[Beirut]] | $42.519 billion | $10,425 | [[Lebanese pound]] | [[Parliamentary republic]] | [[Arabic language|Arabic]] |- !scope="row"| {{flagcountry|Palestine}}{{efn|[[UN observer state]].}} | style="text-align:right;" | 6,220 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|State of Palestine}} | style="text-align:right;" | 667 | [[Ramallah]]{{efn|Ramallah is the actual location of the government, whereas the proclaimed capital of Palestine is [[Jerusalem]], which is [[Positions on Jerusalem|disputed]].{{efn|name=Jerusalem|Jerusalem is Israel's ''[[de jure]]'' capital under [[Jerusalem Law|Israeli law]], as well as its ''[[de facto]]'' capital by the location of the presidential residence, government offices, supreme court and parliament ([[Knesset]]). Jerusalem is the State of Palestine's ''de jure'' capital under its {{cite web |ref=BasicLawPal-T1A3 |url=http://www.palestinianbasiclaw.org/basic-law/2003-amended-basic-law |title=2003 Amended Basic Law |date=17 February 2008 |postscript=none}}, but not its ''de facto'' capital as its government branches are based in [[Ramallah]]. The UN and most [[sovereign states]] do not recognize Jerusalem as either state's ''de jure'' capital under the position that Jerusalem's status is pending future negotiations between Israel and the Palestinian Authority. In practice, therefore, most maintain their embassies in [[Tel Aviv]] and its suburbs, or else in suburbs such as [[Mevaseret Zion]] outside Jerusalem proper. See [https://web.archive.org/web/20260118073834/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/israel/ CIA Factbook], {{cite web|url= https://www.un.org/Depts/Cartographic/map/profile/israel.pdf |title=Map of Israel |postscript=none}} and [[Status of Jerusalem]] for more information.}}}} | $6.6 billion | $1,600 | [[Egyptian pound]], [[Jordanian dinar]], [[Israeli new shekel]] | [[Semi-presidential system|Semi-presidential]] [[republic]] | [[Arabic language|Arabic]] |- !scope="row"| {{flag|Syria}} | style="text-align:right;" | 185,180 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Syrian Arab Republic}} | style="text-align:right;" | 118.3 | [[Damascus]] | N/A | N/A | [[Syrian pound]] | [[Transitional government]] | [[Arabic language|Arabic]] |- !scope="row"| {{flag|Iran}} | style="text-align:right;" | 1,648,195 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Iran (Islamic Republic of)}} | style="text-align:right;" | 45 | [[Tehran]] | $548.590 billion | $7,207 | [[Iranian rial]] | [[Islamic republic]] | [[Persian language|Persian]] |- !scope="row"| ''{{flag|Akrotiri and Dhekelia}}''{{efn| [[British Overseas Territories|British Overseas Territory]]}} | style="text-align:right;" | 254 | style="text-align:right;" | 15,700 | style="text-align:right;" | N/A | [[Episkopi Cantonment|Episkopi]] | N/A | N/A | [[Euro]] | [[stratocracy|Stratocratic]] [[Dependent territory|dependency]] under a [[constitutional monarchy]] | [[English language|English]] |- !scope="row"| {{flag|Cyprus}} | style="text-align:right;" | 9,250 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Cyprus}} | style="text-align:right;" | 117 | [[Nicosia]] | $22.995 billion | $26,377 | [[Euro]] | [[Presidential republic]] | [[Greek language|Greek]], [[Turkish language|Turkish]] |- !scope="row"| ''{{flag|Northern Cyprus}}''{{efn|unrecognized}} | style="text-align:right;" | 3,355 | style="text-align:right;" | 313,626 | style="text-align:right;" | 93 | [[North Nicosia]] | $4.032 billion | $15,109 | [[Turkish lira]] | [[Semi-presidential republic]] | [[Turkish language|Turkish]] |- !scope="row"| {{flag|Egypt}}{{efn|The area and population figures for Egypt only include the [[Sinai Peninsula]].}} | style="text-align:right;" | 60,000 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Egypt}} | style="text-align:right;" | 82 | [[Cairo]] | $262.26 billion | $3,179 | [[Egyptian pound]] | [[Presidential republic]] | [[Arabic]] |} == ইতিহাস == "Western Asia" was in use as a geographical term in the late 18th and early 19th centuries,<ref name="Ouseley">{{cite book|last=Ouseley|first=William|authorlink=William Ouseley|year=1795|title=Persian Miscellanies: An Essay to Facilitate the Reading of Persian Manuscripts|location=London|pp=[https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.42305/page/n159/mode/1up 105–106]|quote={{smallcaps|The}} celebrated current of the Euphrates, was divided, according to the Arabian geographer, whom ''Bochart'' follows, into five channels or branches, one of which led to ''Cufa'' in Chaldea; and on the banks of another, was ſeated the “Golden Babylon” once the proud miſtreſs of the eaſtern world, being the capital of the Aſſyrian monarchy, which comprehended Syria, Meſopotamia, Chaldea, Perſia; in short, except India, all the great nations of weſtern Aſia.}}</ref><ref>e.g. James Rennell, ''A treatise on the comparative geography of western Asia'', 1831.</ref> before "[[Near East]]" became current as a geopolitical concept. For example, [[William Ouseley]] used the phrase in 1795 in ''Persian Miscellanies'' to refer to a region including Syria, Mesopotamia, Chaldea and Persia.<ref name="Ouseley"/> In the context of the history of [[classical antiquity]], "Western Asia" could mean the part of Asia known in classical antiquity, as opposed to the reaches of "interior Asia", i.e. [[Scythia]], and "Eastern Asia" the easternmost reaches of geographical knowledge in classical authors, i.e. [[Transoxania]] and [[Indus valley|India]].<ref>James Rennell, ''The Geographical System of Herodotus Examined and Explained'', 1800, [https://archive.org/details/geographicalsys00renn/page/210 p. 210].</ref><ref>Hugh Murray, ''Historical Account of Discoveries and Travels in Asia'' (1820).</ref><ref>Samuel Whelpley, ''A compend of history, from the earliest times'', 1808, [https://books.google.com/books?id=6jkNAAAAYAAJ&pg=RA1-PA9 p. 9] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221120055307/https://books.google.ch/books?id=6jkNAAAAYAAJ&pg=RA1-PA9 |date=20 November 2022 }}.</ref> In the 20th century, "Western Asia" was used to denote a rough geographical era in the fields of [[archaeology]] and [[ancient history]], especially as a shorthand for "the [[Fertile Crescent]], excluding [[Ancient Egypt]]" for the purposes of comparing the early civilizations of Egypt and the former.<ref>e.g. Petrus Van Der Meer, ''The Chronology of Ancient Western Asia and Egypt'', 1955. Karl W. Butzer, ''Physical Conditions in Eastern Europe, Western Asia and Egypt Before the Period of Agricultural and Urban Settlement'', 1965.</ref> Use of the term in the context of contemporary [[geopolitics]] or [[world economy]] appears to date from at least the mid-1960s.<ref>''The Tobacco Industry of Western Asia'', U.S. Department of Agriculture, Foreign Agricultural Service, 1964.</ref> == ভৌগোলিক পৰিবেশ == এই অঞ্চলটো আঠখন ডাঙৰ সাগৰেৰে আগুৰি আছে; এজিয়ান সাগৰ, কৃষ্ণ সাগৰ, কাস্পিয়ান সাগৰ, পাৰ্চী উপসাগৰ, আৰব সাগৰ, এডেন উপসাগৰ, লোহিত সাগৰ আৰু ভূমধ্য সাগৰ। To the northwest and north, the region is delimited from [[Europe]] by the [[Turkish Straits]] and drainage divide of the [[Greater Caucasus]], to the southwest, it is delimited from [[Africa]] by the [[Isthmus of Suez]], while to the northeast and east, the region adjoins [[Central Asia]] and [[South Asia]]. The region is located east of [[Southern Europe]] and south of [[Eastern Europe]]. The [[Dasht-e Kavir]] and [[Lut Desert|Dasht-e Lut]] deserts in eastern [[Iran]] naturally delimit the region from [[Balochistan]] and South Asia. ===ভূতত্ত্ব === ====প্লেট টেকটনিক্স ==== Three major [[plate tectonics|tectonic plates]] converge on West Asia, including the [[African Plate|African]], [[Eurasian Plate|Eurasian]], and [[Arabian Plate|Arabian]] plates. The boundaries between the tectonic plates make up the [[Azores–Gibraltar Transform Fault|Azores-Gibraltar Ridge]], extending across [[North Africa]], the [[Red Sea]], and into Iran.<ref name="beaumont-pg22">Beaumont (1988), p. 22</ref>{{better source needed|date=February 2021}} The Arabian Plate is moving northward into the [[Anatolian Plate|Anatolian plate]] (Turkey) at the [[East Anatolian Fault]],<ref>{{cite web|url=http://eol.jsc.nasa.gov/handbooks/arabianpages/mainframe.htm |title=The Arabian Plate |author=Muehlberger, Bill |publisher=NASA, Johnson Space Center |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070706103125/http://eol.jsc.nasa.gov/handbooks/arabianpages/mainframe.htm |archive-date=6 July 2007 }}</ref> and the boundary between the [[Aegean Sea Plate|Aegean]] and Anatolian plate in eastern [[Turkey]] is also [[seismic]]ally active.<ref name="beaumont-pg22"/> ==== জলসম্পদ ==== Several major [[aquifer]]s provide [[water]] to large portions of West Asia. In Saudi Arabia, two large aquifers of [[Palaeozoic]] and [[Triassic]] origins are located beneath the [[Jabal Tuwayq]] mountains and areas west to the Red Sea.<ref name="beaumont-86">Beaumont (1988), p. 86</ref>{{better source needed|date=February 2021}} [[Cretaceous]] and [[Eocene]]-origin aquifers are located beneath large portions of central and eastern Saudi Arabia, including Wasia and Biyadh which contain amounts of both [[fresh water]] and [[saline water]].<ref name="beaumont-86"/> Flood or furrow irrigation, as well as sprinkler methods, are extensively used for [[irrigation]], covering nearly {{cvt|90,000|km2}} across West Asia for agriculture.<ref>{{Cite web|url=http://www.fao.org/land-water/en/|title=Land & Water|website=Food and Agriculture Organization of the United Nations}}</ref> Also, the [[Tigris]] and [[Euphrates]] rivers contribute very well. === জলবায়ু === [[File:Cedars in Lebanon.jpg|right|thumb|upright=1.1|A [[Lebanon|Lebanese]] [[Cedar Forest]] in winter]] [[File:West Asia Köppen Map.png|right|thumb|upright=1.1|[[Köppen climate classification]] map of West Asia]] West Asia is primarily [[arid climate|arid]] and [[semi-arid]], and can be subject to [[drought]], but it also contains vast expanses of forest and fertile valleys. The region consists of [[grassland]]s, [[rangeland]]s, [[desert]]s, and [[mountains]]. [[Water shortage]]s are a problem in many parts of West Asia, with rapidly growing [[Population (human biology)|population]]s increasing demands for water, while [[salinity|salinization]] and [[pollution]] threaten water supplies.<ref name="ipcc-1997">{{cite web|url=http://www.grida.no/publications/other/ipcc_sr/?src=/climate/ipcc/regional/index.htm|title=Chapter 7: Middle East and Arid Asia|work=IPCC Special Report on The Regional Impacts of Climate Change: An Assessment of Vulnerability|publisher=United Nations Environment Programme (UNEP), Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC)|year=2001|access-date=9 February 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160303201222/http://www.grida.no/publications/other/ipcc_sr/?src=%2Fclimate%2Fipcc%2Fregional%2Findex.htm|archive-date=3 March 2016|url-status=dead}}</ref> Major rivers, including the [[Tigris]] and [[Euphrates River|Euphrates]], provide sources for [[irrigation]] water to support [[agriculture]]. There are two wind phenomena in West Asia: the ''sharqi'' and the ''[[shamal (wind)|shamal]]''. The ''sharqi'' (or ''sharki'') is a [[wind]] that comes from the south and southeast. It is seasonal, lasting from April to early June, and comes again between late September and November. The winds are dry and dusty, with occasional gusts up to 80 kilometres per hour (50 miles per hour) and often kick up violent sand and dust storms that can carry sand a few thousand meters high, and can close down airports for short periods of time. These winds can last for a full day at the beginning and end of the season, and for several days during the middle of the season. The ''shamal'' is a summer northwesterly wind blowing over Iraq and the Persian Gulf states (including Saudi Arabia and Kuwait), often strong during the day, but decreasing at night. This weather effect occurs anywhere from once to several times a year.<ref>{{cite book|title=Encyclopaedia of the Muslim World|editor-first=Taru|editor-last=Bahl| editor2=M H Syed| publisher=Anmol Publications|location=New Delhi|year=2003|page=20|isbn=978-81-261-1419-1|url=https://books.google.com/books?id=2x4jq4bXrq0C&q=%22Sharqi%22+wind&pg=PA20|access-date=1 February 2009}}</ref> === ভূ-প্ৰকৃতি === West Asia contains large areas of mountainous terrain. The [[Anatolian Plateau]] is sandwiched between the [[Pontus Mountains]] and [[Taurus Mountains]] in [[Turkey]]. [[Mount Ararat]] in Turkey rises to {{convert|5,137|meters|abbr=on}}. The [[Zagros Mountains]] are located in Iran, in areas along its border with Iraq. The Central Plateau of Iran is divided into two [[drainage basin]]s. The northern basin is [[Dasht-e Kavir]] (Great Salt Desert), and [[Dasht-e-Lut]] is the southern basin. In [[Yemen]], elevations exceed {{convert|3,700|meters|abbr=on}} in many areas, and [[Highland (geography)|highland]] areas extend north along the [[Red Sea]] coast and north into [[Lebanon]]. A [[Geologic fault|fault]] zone also exists along the Red Sea, with continental [[rifting]] creating [[Trough (geology)|trough]]-like [[topography]] with areas located well below [[sea level]].<ref>{{cite web|url=http://www.llnl.gov/tid/lof/documents/pdf/235042.pdf|title=Region #4 — Red Sea Continental Rift Zone|work=Preliminary Definition of Geophysical Regions for the Middle East and North Africa|author=Sweeney, Jerry J.|first2=William R.|last2=Walter|publisher=Lawrence Livermore National Laboratory|date=1 December 1998|page=8|access-date=1 March 2009|archive-date=27 November 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20071127184404/http://www.llnl.gov/tid/lof/documents/pdf/235042.pdf|url-status=dead}}</ref> The [[Dead Sea]], located on the border between the [[West Bank]], [[Israel]], and [[Jordan]], is situated at {{convert|418|meters|abbr=on}} below sea level, making it the [[Extremes on Earth|lowest point]] on the surface of the [[Earth]].<ref>{{cite web|url=http://asterweb.jpl.nasa.gov/gallery-detail.asp?name=deadsea|archive-url=https://web.archive.org/web/20060830064747/http://asterweb.jpl.nasa.gov/gallery-detail.asp?name=deadsea|url-status=dead|archive-date=30 August 2006|title=ASTER Image Gallery: The Dead Sea|publisher=NASA}}</ref> [[Rub' al Khali]], one of the world's largest sand deserts, spans the southern third of the Arabian Peninsula in Saudi Arabia, parts of Oman, the [[United Arab Emirates]] and Yemen. [[Jebel Akhdar (Oman)|Jebel al Akhdar]] is a small range of mountains located in northeastern Oman, bordering the [[Gulf of Oman]]. == অৰ্থনীতি == The [[economy]] of West Asia is diverse and the region experiences high economic growth. Turkey has the largest economy in the region, followed by [[Saudi Arabia]] and Iran. [[Petroleum]] is the major [[Petroleum industry|industry]] in the regional economy, as more than half of the world's [[oil reserves]] and around 40 percent of the world's [[natural gas]] [[List of countries by natural gas proven reserves|reserves]] are located in the region. == জনগাঁথনি == The population of West Asia was estimated at 272 million as of 2008, projected to reach 370 million by 2030 by Maddison (2007; the estimate excludes the Caucasus and Cyprus). This corresponds to an annual growth rate of 1.4% (or a [[doubling time]] of 50 years), well above the [[world population estimates|world average]] of 0.9% (doubling time 75 years). The population of West Asia is estimated at 4% of [[world population]], up from about 39 million at the beginning of the 20th century, or about 2% of world population at the time.<ref>Data for "15 West Asian countries", from Maddison (2003, 2007).Angus Maddison, 2003, ''[[iarchive:worldeconomyhist0000madd|The World Economy: Historical Statistics]]'', Vol. 2, OECD, Paris, {{ISBN|92-64-10412-7}}. ''Statistical Appendix'' (2007, ggdc.net) "The historical data were originally developed in three books: Monitoring the World Economy 1820–1992, OECD, Paris 1995; The World Economy: A Millennial Perspective, OECD Development Centre, Paris 2001; The World Economy: Historical Statistics, OECD Development Centre, Paris 2003. All these contain detailed source notes." Estimates for 2008 by country (in millions): Turkey (71.9), Iran (70.2), Iraq (28.2), Saudi Arabia (28.1), Yemen (23.0), Syria (19.7), Israel (6.5), Jordan (6.2), Palestine (4.1), Lebanon (4.0), Oman (3.3), United Arab Emirates (2.7), Kuwait (2.6), Qatar (0.9), Bahrain (0.7). </ref> The most populous countries in the region are [[Turkey]] and [[Iran]], each with around 79 million people, followed by [[Iraq]] and [[Saudi Arabia]] with around 33 million people each, and [[Yemen]] with around 29 million people. Numerically, West Asia is predominantly [[Arabs|Arab]], [[Persians|Persian]], [[Turkish people|Turkish]], and the dominating languages are correspondingly [[Arabic language|Arabic]], [[Persian language|Persian]] and [[Turkish language|Turkish]], each with of the order of 70 million speakers, followed by smaller communities of [[Kurdish Language|Kurdish]], [[Azerbaijani Language|Azerbaijani]], [[Hebrew language|Hebrew]], [[Armenian Language|Armenian]] and [[Neo-Aramaic]]. The dominance of Arabic and Turkish is the result of the medieval [[Early Muslim conquests|Arab]] and [[Turkic expansion|Turkic]] invasions beginning with the Islamic conquests of the 7th century AD, which displaced the formerly dominant [[Aramaic language|Aramaic]] in the [[Syria (region)|region of Syria]], and [[Greek language|Greek]] in Anatolia, although [[Hebrew]] became the dominant language in [[Israel]] in the second half of the 20th century, and [[Neo-Aramaic]] (spoken by modern [[Modern Arameans|Arameans]] and [[Modern Assyrians|Assyrians]]) and [[Greek language|Greek]] both remain present in their respective territories as minority languages. Significant native minorities include, in alphabetical order: [[Modern Arameans|Arameans]], [[Modern Assyrians|Assyrians]],{{sfn|Laing-Marshall|2005|p=149–150}} [[Druze]],<ref>{{cite book|title=Middle East Patterns: Places, People, and Politics| first=Colbert|last= C. Held|year= 2008| isbn= 9780429962004| page =109|publisher=Routledge|quote= Worldwide, they number 1 million or so, with about 45 to 50 percent in Syria, 35 to 40 percent in Lebanon, and less than 10 percent in Israel. Recently there has been a growing Druze diaspora.}}</ref> [[Jews]], [[Lurs]], [[Mandeans]], [[Maronites]], [[Shabaks]] and [[Yezidis]]. === ধৰ্ম === {{Pie chart | thumb = right | caption = Religion in West Asia (2020)<ref>{{Cite web|url=https://www.pewforum.org/2015/04/02/religious-projection-table/2020/percent/all/|title=Religious Composition by Country, 2010–2050|website=www.pewforum.org|date=2 April 2015|access-date=18 October 2020|archive-date=21 December 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191221014350/https://www.pewforum.org/2015/04/02/religious-projection-table/2020/percent/all/|url-status=dead}}</ref> | label1 = [[Islam]] | value1 = 92.59 | color1 = Green | label2 = [[Christianity]] | value2 = 3.87 | color2 = DodgerBlue | label3 = [[Judaism]] | value3 = 2.02 | color3 = DarkBlue | label4 = [[Irreligion|No religion]] | value4 = 1.16 | color4 = Grey | label5 = [[Hinduism]] | value5 = 0.32 | color5 = Darkorange | label6 = Other religions | value6 = 0.25 | color6 = Chartreuse | label7 = [[Buddhism]] | value7 = 0.15 | color7 = Gold | label8 = [[Folk religion]]s | value8 = 0.06 | color8 = Red }} বিশ্বৰ চাৰিটা প্ৰধান ধৰ্মীয় গোট অৰ্থাৎ বিশ্বৰ দুটা বৃহৎ ধৰ্ম: খ্ৰীষ্টান আৰু ইছলাম, ইয়াৰ উপৰিও ইহুদী আৰু ড্ৰুজ বিশ্বাসৰ উৎপত্তি পশ্চিম এছিয়াত হৈছিল। <ref>{{cite encyclopedia|title=Middle East (region, Asia)|url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/381192/Middle-East|encyclopedia=Britannica|access-date=9 April 2012}}</ref><ref>{{cite book|title=An Introduction to Middle East Politics: Continuity, Change, Conflict and Co-operation|first=Benjamin |last=MacQueen|year= 2013| isbn=9781446289761| page =5|publisher=SAGE|quote=The Middle East is the cradle of the three monotheistic faiths of Judaism, Christianity and Islam.}}</ref><ref>{{cite book|title=The Modern World: Civilizations of Africa, Civilizations of Europe, Civilizations of the Americas, Civilizations of the Middle East and Southwest Asia, Civilizations of Asia and the Pacific| first=Sarolta |last=Takacs|year= 2015| isbn= 9781317455721| page =552|publisher=Routledge|quote=}}</ref> ইছলাম পশ্চিম এছিয়াৰ আটাইতকৈ বৃহত্তম ধৰ্ম, কিন্তু তাত উৎপত্তি হোৱা অন্যান্য ধৰ্ম যেনে ইহুদী আৰু খ্ৰীষ্টান ধৰ্মীয় লোকসমূহো ভালদৰে প্ৰতিনিধিত্ব কৰা হৈছে। <ref>{{cite book|title=The Rowman & Littlefield Handbook of Christianity in the Middle East|first=Philip |last=Jenkins|year= 2020| isbn=9781538124185| page =XLVIII|publisher=Rowman & Littlefield|quote=The Middle East still stands at the heart of the Christian world. After all, it is the birthplace, and the death place, of Christ, and the cradle of the Christian tradition.}}</ref> In [[Christianity in Armenia|Armenia]] and [[Christianity in Georgia (country)|Georgia]], [[Oriental Orthodoxy]] and [[Eastern Orthodoxy]] respectively are the predominant religions.<ref name="Global Christianity" /> Eastern Orthodoxy is also the majority religion in [[Cyprus]]. There are still large ancient communities of [[Eastern Christianity|Eastern Christians]] (such as [[Assyrian people|Assyrians]], [[Christianity in the Middle East|Middle Eastern Christians]] and [[Arab Christians]]) in [[Christianity in Lebanon|Lebanon]],<ref name="Global Christianity">{{cite web|url=https://assets.pewresearch.org/wp-content/uploads/sites/11/2011/12/Christianity-fullreport-web.pdf|title=Global Christianity – A Report on the Size and Distribution of the World's Christian Population|publisher=Pew Research Center}}</ref> [[Christianity in Iraq|Iraq]],<ref name="Global Christianity" /> [[Christianity in Iran|Iran]],<ref name="Farsinet">{{Cite web|last=Price|first=Massoume|date=December 2002|title=History of Christians and Christianity in Iran|url=http://www.farsinet.com/iranbibl/christians_in_iran_history.html|access-date=1 December 2009|work=Christianity in Iran|publisher=FarsiNet Inc.}}</ref> [[Turkey]],<ref>{{cite web|title=Christianity in Turkey|url=http://www.allaboutturkey.com/hristiyan.htm|access-date=13 March 2015}}</ref><ref name="Global Christianity" /> [[Christianity in Azerbaijan|Azerbaijan]], [[Syria]],<ref name="Global Christianity" /> [[Christianity in Jordan|Jordan]],<ref name="Global Christianity" /> [[Christianity in Israel|Israel]] and [[Palestinian Christians|Palestine]] numbering more than 3 million in West Asia.<ref name="Global Christianity" /> There are also large populations of expatriate workers which include sizeable Christian communities living in the [[Arabian Peninsula]] numbering more than 3 million.<ref>{{cite news|title=BBC News – Guide: Christians in the Middle East|url=https://www.bbc.com/news/world-middle-east-15239529|access-date=13 March 2015|work=BBC News|date=11 October 2011 }}</ref> [[Christianity in the Middle East|Christian communities]] have [[Role of Christianity in civilization|played a vital role]] in West Asia.<ref>{{cite book|title=Jews, Antisemitism, and the Middle East|first=Michael |last=Curtis|year= 2017| isbn=9781351510721| page =173|publisher=Routledge|quote=}}</ref> [[Judaism]] is the predominant religion in [[Israel]], and there are small ancient Jewish communities in West Asia such as in [[History of the Jews in Turkey|Turkey]] (14,300),<ref>{{cite web |url=https://www.jpr.org.uk/countries/how-many-jews-in-turkey |title= How many Jews live in Turkey?|author=<!--Not stated--> |date= 10 May 2022|website= |publisher= Institute for Jewish Policy Research|access-date= 14 November 2023|quote=}} </ref> [[History of the Jews in Azerbaijan|Azerbaijan]] (9,100),<ref name="mashke2">{{cite web |url=http://pop-stat.mashke.org/azerbaijan-ethnic2009.htm |title=Ethnic composition of Azerbaijan 2009 |publisher=Pop-stat.mashke.org |date=7 April 1971 |access-date=22 December 2012 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20120207161726/http://pop-stat.mashke.org/azerbaijan-ethnic2009.htm |archive-date=7 February 2012}}</ref> and [[Persian Jews#Iran|Iran]] (8,756).<ref>{{cite news |url=http://www.timesofisrael.com/jewish-woman-brutally-murdered-in-iran-over-property-dispute/#ixzz3Ac6duaqw |title=Jewish woman brutally murdered in Iran over property dispute |newspaper=The Times of Israel |date=28 November 2012 |access-date=16 August 2014 |quote=A government census published earlier this year indicated there were a mere 8,756 Jews left in Iran |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140819102713/http://www.timesofisrael.com/jewish-woman-brutally-murdered-in-iran-over-property-dispute/#ixzz3Ac6duaqw |archive-date=19 August 2014}} See</ref> The [[Druze]] Faith or Druzism originated in West Asia. It is a monotheistic religion based on the teachings of figures like [[Hamza ibn-'Ali ibn-Ahmad]] and [[Al-Hakim bi-Amr Allah]] and Greek [[philosophy|philosophers]] such as [[Plato]] and [[Aristotle]]. The number of [[Druze]] people worldwide is around one million, with about 45% to 50% living in [[Syria]], 35% to 40% living in [[Lebanon]], and less than 10% living in [[Israel]]; recently there has been a growing Druze diaspora.<ref>{{cite book|title=Middle East Patterns: Places, People, and Politics| first=Colbert|last=C. Held|year= 2008| isbn= 9780429962004| page =109|publisher=Routledge|quote= Worldwide, they number 1 million or so, with about 45 to 50 percent in Syria, 35 to 40 percent in Lebanon, and less than 10 percent in Israel. Recently there has been a growing Druze diaspora.}}</ref> There are also important minority religions like the [[Baháʼí Faith]], [[Yarsanism]], [[Yazidis]]m,<ref name="Fuccaro" >{{cite book |first1=Nelida |last1=Fuccaro |title=The Other Kurds: Yazidis in Colonial Iraq |date=1999 |publisher=I. B. Tauris |location=London & New York |isbn=1860641709 |page=9}}</ref> [[Zoroastrianism]], [[Mandaeism]], and [[Shabak people#Religious beliefs|Shabakism]]. <div align="center"><gallery widths="150" caption="Religions in West Asia"> File:Kaaba mirror edit jj.jpg|মক্কাৰ কাবাত বাৰ্ষিক হজত হজযাত্ৰীসকল। File:Էջմիածնի Մայր Տաճար.jpg|এচমিয়াজিন কেথেড্ৰেল, বিশ্বৰ প্ৰথম কেথেড্ৰেল, সকলো আৰ্মেনিয়ানৰ মাতৃ গীৰ্জা File:Qozhaya01072003.jpg|লেবাননৰ ক'জায়াৰ চেন্ট এন্থনীৰ মঠ। File:Saint Elijah Maronite Cathedral, Aleppo (4).jpg|চেন্ট এলিয়া, আলেপ্পোৰ কেথেড্ৰেল। File:Western Wall, Jerusalem, (16037897867).jpg|ৱেষ্টাৰ্ণ ৱালত প্ৰাৰ্থনা কৰি থকা অৱস্থাত ইহুদীসকল। Image:Flickr - Government Press Office (GPO) - Nebi Shueib Festival.jpg|হিটিনৰ নবীৰ সমাধিস্থলত জিয়াৰাত আল-নবি শ্বুয়াব উৎসৱ উদযাপন কৰা ইজৰাইলৰ ড্ৰুজৰ গণ্যমান্য ব্যক্তি File:Pilgrims and festival at Lalish on the day of the Yezidi New Year in 2017 06 (cropped).jpg|[[ইৰাক]]ৰ প্ৰাচীন পবিত্ৰ মন্দিৰ ললিছত ইয়াজিদী তীৰ্থযাত্ৰীসকলে ইয়াজিদী নৱবৰ্ষ উদযাপন কৰে। </gallery> </div> == সংস্কৃতি == === ক্ৰীড়া === *পশ্চিম এছিয়ান টেনিছ ফেডাৰেচনে এই অঞ্চলৰ চেম্পিয়নশ্বিপ আৰু লীগসমূহ নিয়ন্ত্ৰণ কৰে। * পশ্চিম এছিয়ান বিলিয়াৰ্ডছ এণ্ড স্নুকাৰ ফেডাৰেচনে বিলিয়াৰ্ড আৰু স্নুকাৰৰ সৈতে জড়িত চেম্পিয়নশ্বিপসমূহ নিয়ন্ত্ৰণ কৰে, ইয়াৰ ভিতৰত বাৰ্ষিক প্ৰতিযোগিতা। * ১৯৯৭, ২০০২ আৰু ২০০৫ চনত পশ্চিম এছিয়ান গেমছ অনুষ্ঠিত হৈছিল। * ২০০১ চনত প্ৰতিষ্ঠা হোৱা পশ্চিম এছিয়ান ফুটবল ফেডাৰেচন এছিয়ান ফুটবল ফেডাৰেচনৰ অন্যতম আঞ্চলিক ফেডাৰেচন। তেওঁলোকে WAFF চেম্পিয়নশ্বিপৰ আয়োজন কৰে। * ১৯৯৯ চনৰ পৰা পশ্চিম এছিয়া বাস্কেটবল এছ’চিয়েশ্যনে ৱাবা চেম্পিয়নশ্বিপৰ আয়োজন কৰে। == তথ্যৰ উৎস == {{Reflist}} == বাহ্যিক সংযোগ == * {{Cite book|last=Laing-Marshall|first=Andrea|chapter=Assyrians|title=Encyclopedia of the World's Minorities|year=2005|volume=1|location=New York-London|publisher=Routledge|pages=149–150|isbn=978-1-135-19388-1|chapter-url=https://books.google.com/books?id=yXYKAgAAQBAJ&pg=PA149}} {{Authority control}} [[শ্ৰেণী:এছিয়াৰ দেশ]] iowhf7v0hkums5pk223oonepzj2oj38 604395 604394 2026-05-04T10:48:02Z নৰুনা বৰুৱা 44897 /* ধৰ্ম */ 604395 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ}} {{Short description|Western region of Asia}} {{Infobox continent | title = West Asia | image = Western Asia (orthographic projection).svg | area = {{convert|5994935|km2|sqmi|abbr=on}}{{sup|a}} | population = 313,450,000 (2018) ([[List of continents by population#Regional and continental .28sub.29totals in 2016|9th]])<ref name = "UN WPP 2019">{{Cite web|title = World Population prospects – Population division|url = https://population.un.org/wpp/|access-date = 16 July 2019|publisher = [[United Nations]]|archive-url = https://web.archive.org/web/20190205234912/https://population.un.org/wpp/|archive-date = 5 February 2019|url-status = live}}</ref><ref name = "UN WPP 2019 2">{{Cite web|title = Overall total population|url = https://population.un.org/wpp/Download/Files/1_Indicators%20(Standard)/EXCEL_FILES/1_Population/WPP2019_POP_F01_1_TOTAL_POPULATION_BOTH_SEXES.xlsx|format = xlsx|access-date = 16 July 2019|publisher = [[United Nations]]|archive-date = 27 February 2021|archive-url = https://web.archive.org/web/20210227235642/https://population.un.org/wpp/Download/Files/1_Indicators%20(Standard)/EXCEL_FILES/1_Population/WPP2019_POP_F01_1_TOTAL_POPULATION_BOTH_SEXES.xlsx|url-status = dead}}</ref> | density = {{convert|50.1|/km2|abbr=on}} | GDP_nominal = $3.383{{nbs}}trillion (2019)<ref name="IMF">{{cite web|url=https://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2020/02/weodata/index.aspx|title=World Economic Outlook Database|publisher=IMF|website=imf.org}} Outlook Database, October 2020</ref> | GDP_PPP = $9.063{{nbs}}trillion (2019)<ref name="IMF" /> | GDP_per_capita = $10,793 (2019; nominal)<ref name="IMF"/>, $28,918 (2019; PPP)<ref name="IMF"/> | HDI = {{Increase}}0.699 (''<span style="color:orange">medium</span>'') | ethnic_groups = [[Arabs]], [[Assyrian people|Assyrians]], [[Armenians]], [[Azerbaijanis]], [[Baloch people|Baloch]], [[Georgians]], [[Greek Cypriots]], [[Jews]], [[Kurds]], [[Laz people]], [[Mandaeans]], [[Maronites]], [[Persians]], [[Pontic Greeks]], [[Talysh people|Talyshis]], [[Turkish people|Turks]], [[Yazidis]], [[Zazas]] | religions = [[Islam]], [[Christianity]], [[Judaism]], [[Baháʼí Faith|Baháʼí]], [[Druze|Druzism]], [[Yarsanism]], [[Yazidism]], [[Zoroastrianism]], [[Mandaeism]], [[Hinduism]], [[Buddhism]], etc. | demonym = West Asian<br />Western Asian | countries = {{collapsible list | title = [[List of sovereign states and dependent territories in Asia|20 recognized]] | {{flag|Armenia}} | {{flag|Azerbaijan}} (except for a small portion of territory north of the [[Greater Caucasus]]) | {{flag|Bahrain}} | {{flag|Cyprus}} | {{flag|Egypt}} (only [[Sinai Peninsula]]) | {{flag|Georgia}} (except for a small portion of territory north of the [[Greater Caucasus]]) | {{flag|Iran}} | {{flag|Iraq}} | {{flag|Israel}} | {{flag|Jordan}} | {{flag|Kuwait}} | {{flag|Lebanon}} | {{flag|Oman}} | {{flag|Palestine}} | {{flag|Qatar}} | {{flag|Saudi Arabia}} | {{flag|Syria}} | {{flag|Turkey}} (except [[East Thrace]]) | {{flag|United Arab Emirates}} | {{flag|Yemen}} (except [[Socotra]]) }}{{collapsible list | title = 3 unrecognized | ''{{flag|Abkhazia}}'' | ''{{flag|Northern Cyprus}}'' | ''{{flag|South Ossetia}}'' }} | dependencies = {{flag|Akrotiri and Dhekelia}} | languages = {{collapsible list | title = Official languages | [[Modern Standard Arabic|Arabic]] | [[Abkhaz language|Abkhaz]] | [[Armenian language|Armenian]] | [[Azerbaijani language|Azerbaijani]] | [[English language|English]] | [[Georgian language|Georgian]] | [[Greek language|Greek]] | [[Modern Hebrew|Hebrew]] | [[Kurdish languages|Kurdish]] | [[Ossetian language|Ossetian]] | [[Persian language|Persian]] | [[Russian language|Russian]] | [[Turkish language|Turkish]] }} {{collapsible list | title = Other languages | [[Afroasiatic languages|Afroasiatic]]: {{hlist | [[Neo-Aramaic languages|Neo-Aramaic]] | [[Amharic language|Amharic]] | [[Modern South Arabian languages|South Arabian]] | [[Syriac language|Syriac]] }} | [[Austronesian languages|Austronesian]]: {{hlist | [[Indonesian language|Indonesian]] | [[Malay language|Malay]] | [[Tagalog language|Tagalog]] }} | [[Indo-European languages|Indo-European]]: {{hlist | [[Balochi language|Balochi]] | [[Domari language|Domari]] | [[French language|French]] | [[Gilaki language|Gilaki]] | [[Hindi language|Hindi]] | [[Luri language|Luri]] | [[Bengali language|Bengali]] | [[Mazanderani language|Mazanderani]] | [[Nepali language|Nepali]] | [[Pashto language|Pashto]] | [[Rohingya language|Rohingya]] | [[Romani language|Romani]] | [[Shabaki language]] | [[Spanish language|Spanish]] | [[Talysh language|Talysh]] | [[Urdu language|Urdu]] | [[Yiddish language|Yiddish]] | [[Zaza language|Zaza]] }} | [[Northeast Caucasian languages|NE Caucasian]]: {{hlist | [[Avar language|Avar]] | [[Chechen language|Chechen]] | [[Lezgian language|Lezgian]] }} | [[Northwest Caucasian languages|NW Caucasian]]: {{hlist | [[Circassian languages|Circassian]] | [[Kabardian language|Kabardian]] }} | [[Turkic languages|Turkic]]: {{hlist | [[Qashqai language|Qashqai]] | [[Turkmen language|Turkmen]] }} }} | time = {{collapsible list | title = 5 time zones | bullets = true | [[UTC+02:00]]: {{hlist | Standard: [[Time in Cyprus|Cyprus]], [[Israel Standard Time|Israel]], [[Time in Jordan|Jordan]], [[Time in Lebanon|Lebanon]], [[Time in the State of Palestine|Palestine]], [[Egypt Standard Time|Sinai]], [[Time in Syria|Syria]] }} | [[UTC+03:00]]: {{hlist | [[Daylight Saving Time|Daylight]]: Cyprus, Israel, Jordan, Lebanon, Palestine, Syria | Standard: [[Time in Bahrain|Bahrain]], [[Time in Iraq|Iraq]], [[Time in Kuwait|Kuwait]], [[Time in Qatar|Qatar]], [[Saudi Arabia Standard Time|Saudi Arabia]], [[Time in Turkey|Turkey]], [[Time in Yemen|Yemen]] }} | [[UTC+03:30]]: {{hlist | Standard: [[Iran Standard Time|Iran]] }} | [[UTC+04:00]]: {{hlist | Standard: [[Armenia Time|Armenia]], [[Azerbaijan Time|Azerbaijan]], [[Georgia Time|Georgia]], [[Time in Oman|Oman]], [[Time in the United Arab Emirates|UAE]] }} | [[UTC+04:30]]: {{hlist | [[Daylight saving time in Iran|Daylight savings Iran]] }} }} | internet = [[.ae]], [[.am]], [[.az]], [[.bh]], [[.cy]], [[.eg]], [[.ge]], [[.il]], [[.iq]], [[.ir]], [[.jo]], [[.kw]], [[.lb]], [[.om]], [[.ps]], [[.qa]], [[.sa]], [[.sy]], [[.tr]], [[.ye]] | calling_code = [[List of country calling codes|Zone 9 except Armenia, Cyprus (Zone 3) & Sinai (Zone 2)]] | cities =<!-- PLEASE LIMIT THE CITIES LISTED HERE TO CITIES LISTED IN [[List of urban areas by population]], AND LIST PER ALPHABETICAL ORDER. THANKS! --> {{collapsible list | title = List{{sup|b}} | bullets = true | {{flagicon|Jordan}} [[Amman]] | {{flagicon|Turkey}} [[Ankara]] | {{flagicon|Iraq}} [[Baghdad]] | {{flagicon|UAE}} [[Dubai]] | {{flagicon|Turkey}} [[Istanbul]] | {{flagicon|Turkey}} [[İzmir]] | {{flagicon|Saudi Arabia}} [[Jeddah]] | {{flagicon|Kuwait}} [[Kuwait City]] | {{flagicon|Saudi Arabia}} [[Riyadh]] | {{flagicon|Iran}} [[Tehran]] }} <!-- PLEASE LIMIT THE CITIES LISTED HERE TO CITIES LISTED IN [[List of urban areas by population]]. THANKS! --> | m49 = <code>145</code> – West Asia<br /><code>142</code> – [[Asia]]<br /><code>001</code> – World | footnotes = {{longitem|{{sup|a}} Area and population figures include the [[Sinai Peninsula|Sinai]]}}{{longitem|{{sup|b}} Among the top 100 [[List of urban areas by population|urban areas of the world by population]]}} }} '''পশ্চিম এছিয়া''' ( দক্ষিণ-পশ্চিম এছিয়া বুলিও জনা যায়) এছিয়াৰ পশ্চিম অঞ্চলত থকা দেশসমূহক বুজায়। বেছিভাগ শিক্ষাবিদ, ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ সংস্থা আৰু অন্যান্য প্ৰতিষ্ঠানে দিয়া সংজ্ঞা অনুসৰি এই উপ-অঞ্চলত আনাতোলিয়া, আৰব উপদ্বীপ, ইৰাণ, মেছ’পটেমিয়া, আৰ্মেনিয়ান হাইলেণ্ড, লেভেণ্ট, চাইপ্ৰাছ দ্বীপ, চিনাই উপদ্বীপ আৰু দক্ষিণ ককেছাছ অন্তৰ্ভুক্ত। <ref>{{Cite web |title=Land Use Dynamics and Institutional Changes in West Asia |url=https://www.fao.org/3/ag266e/ag266e.pdf |first1=Lama |last1=Bashour |date=2006 |publisher=Food and Agriculture Organization of the United Nations |url-status=live |archive-url= https://web.archive.org/web/20230616092754/https://www.fao.org/3/ag266e/ag266e.pdf |archive-date= 16 June 2023 }}</ref><ref name=WGSRPD/> এই অঞ্চলটো আফ্ৰিকাৰ পৰা ইজিপ্তৰ ইষ্টমাছ অৱ ছুৱেজ আৰু ইউৰোপৰ পৰা তুৰ্কী জলপ্ৰনালী আৰু বৃহত্তৰ ককেছাছৰ জলপথেৰে পৃথক কৰিছে। ইয়াৰ উত্তৰ-পূবত মধ্য এছিয়া, আনহাতে দক্ষিণ এছিয়া ইয়াৰ পূবত অৱস্থিত। এই অঞ্চলটো বাৰখন সাগৰে আগুৰি আছে (ঘড়ীৰ কাঁটাৰ দিশত): এজিয়ান সাগৰ, মৰ্মৰ সাগৰ, কৃষ্ণ সাগৰ, কাস্পিয়ান সাগৰ, পাৰ্চী উপসাগৰ, ওমান উপসাগৰ, আৰব সাগৰ, এডেন উপসাগৰ, লোহিত সাগৰ, আকাবা উপসাগৰ, ছুৱেজ উপসাগৰ আৰু ভূমধ্য সাগৰ। যদিও বহুতে এই দেশকেইখন বুজাবলৈ মধ্যপ্ৰাচ্য শব্দটো ব্যৱহাৰ কৰে, তথাপিও পশ্চিম এছিয়া আৰু মধ্যপ্ৰাচ্য একে বস্তু নহয়। মধ্যপ্ৰাচ্য হৈছে পশ্চিমীয়া ভূগোলবিদসকলে উদ্ভাৱন কৰা ৰাজনৈতিক শব্দ, যিয়ে ঐতিহাসিকভাৱে ৰাজনৈতিক আৰু ঐতিহাসিক প্ৰেক্ষাপটৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি এছিয়াৰ বিভিন্ন অঞ্চলক সামৰি লৈছে; আনহাতে পশ্চিম এছিয়া হৈছে অধিক নিখুঁত আৰু সামঞ্জস্যপূৰ্ণ ভৌগোলিক শব্দ। ইয়াত ইজিপ্তৰ বেছিভাগ অংশ আৰু তুৰস্কৰ উত্তৰ-পশ্চিম অংশ (যিবোৰ মধ্যপ্ৰাচ্যত অন্তৰ্ভুক্ত) বাদ দিয়া হৈছে, আৰু ককেছাছৰ দক্ষিণ অংশও অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। পশ্চিম এছিয়াই সামৰি লোৱা মাটিকালি হৈছে {{convert|5994935|km2|sqmi|abbr=on}} আৰু এই অঞ্চলৰ জনংখ্যা প্ৰায় ৩১৩ মিলিয়ন।<ref name="UN WPP 2019"/><ref name="UN WPP 2019 2"/> ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ ২০খন সদস্য দেশৰ ভিতৰত ১৩খন দেশেই পশ্চিম এছিয়াৰ অংশ। পশ্চিম এছিয়াৰ আটাইতকৈ জনবহুল দেশসমূহ হ'ল [[ইৰাণ]], [[তুৰ্কী]], [[ইৰাক]], [[য়েমেন]], আৰু [[চৌদি আৰব]]। ৰেকৰ্ডিং প্লাণ্ট ডিষ্ট্ৰিবিউচনৰ বাবে বিশ্ব ভৌগোলিক আঁচনি (WGSRPD)ত পশ্চিম এছিয়াত আৰব উপদ্বীপ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হোৱা নাই, আনহাতে আফগানিস্তান অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। <ref name=WGSRPD>{{Cite book |last = Brummitt |first = R. K. |year = 2001 |title = World Geographical Scheme for Recording Plant Distributions |edition = 2nd |publisher = International Working Group on Taxonomic Databases For Plant Sciences (TDWG) |url = https://raw.githubusercontent.com/tdwg/wgsrpd/master/109-488-1-ED/2nd%20Edition/TDWG_geo2.pdf |access-date = 27 July 2021 |archive-url = https://web.archive.org/web/20160125135239/http://www.nhm.ac.uk/hosted_sites/tdwg/TDWG_geo2.pdf |archive-date = 25 January 2016}}</ref> == সংজ্ঞা == The term ''West Asia'' is used pragmatically and has no "correct" or generally accepted definition. Its typical definitions overlap substantially, but not entirely, with definitions of the terms [[Middle East]], [[Eastern Mediterranean]], and [[Near East]] (which is historically familiar but widely deprecated today).<ref>[https://www.worldatlas.com/articles/what-is-the-difference-between-near-east-and-middle-east.html What Is The Difference Between Near East and Middle East?] ''worldatlas.com''</ref> The ''[[National Geographic Society|National Geographic]] Style Manual'' as well as [[Angus Maddison|Maddison]]'s ''[[The World Economy: Historical Statistics]]'' (2003) by the [[Organisation for Economic Co-operation and Development]] (OECD) include only Bahrain, Iran, Iraq, Israel, Jordan, Kuwait, Lebanon, Oman, Qatar, Palestine (called West Bank and Gaza in the latter), Saudi Arabia, Syria, Turkey, UAE, and Yemen as West Asian countries.<ref name="ngs">{{cite web |url=https://sites.google.com/a/ngs.org/ngs-style-manual/home/W/west-asia |title=West Asia |last=Miller |first=David |work=National Geographic Style Manual |publisher=[[National Geographic Society]] |access-date=16 February 2021 |archive-date=31 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210531235607/https://sites.google.com/a/ngs.org/ngs-style-manual/home/W/west-asia |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite book |last=Maddison |first=Angus |author-link=Angus Maddison |year=2004 |title=The World Economy: Historical Statistics |series=Development Centre Studies |location=Paris, France |publisher=[[Organisation for Economic Co-operation and Development]] (OECD) |publication-date=2003 |isbn=978-92-64-10412-9 |lccn=2004371607 |oclc=53465560 |title-link=The World Economy: Historical Statistics }}</ref> By contrast, the [[United Nations Industrial Development Organization]] (UNIDO) in its 2015 yearbook includes Armenia and Azerbaijan, and excludes Israel (as Other) and Turkey (as Europe).<ref>{{cite book |author=United Nations Industrial Development Organization Vienna (UNIDO) |author-link=United Nations Industrial Development Organization |year=2005 |title=International Yearbook of Industrial Statistics 2015 |url=https://books.google.com/books?id=FAKMBgAAQBAJ&pg=PA14 |location=Cheltenham, UK |publisher=[[Edward Elgar Publishing]] |page=14 |isbn= 9781784715502}}</ref> Unlike the UNIDO, the [[United Nations Statistics Division]] (UNSD) excludes Iran from West Asia (included as South Asia) and includes Turkey, Georgia, and Cyprus in the region.<ref>{{cite web|url=http://unstats.un.org/unsd/methods/m49/m49.htm |title=Standard Country or Area Codes for Statistical Use |publisher=Millenniumindicators.un.org |quote=The UNSD notes that the "assignment of countries or areas to specific groupings is merely for statistical convenience and does not imply any assumption regarding political or other affiliation of countries or territories."|access-date=25 August 2012}}</ref> In the United Nations geopolitical [[United Nations Regional Groups|Eastern European Group]], Armenia and Georgia are included in Eastern Europe, whereas Cyprus and East Thracian Turkey are in Southern Europe. These three nations are listed in the European category of the [[United Nations Educational, Scientific, and Cultural Organisation]] (UNESCO). National members of West Asian sports governing bodies are limited to Bahrain, Iran, Iraq, Jordan, Kuwait, Lebanon, Syria, Oman, Palestine, Qatar, Saudi Arabia, United Arab Emirates, and Yemen.<ref>{{cite web |url=http://www.wabsf.net/en/information.php |title=WABSF Member Countries |access-date=31 March 2017 |archive-date=1 December 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171201035427/http://www.wabsf.net/en/information.php |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.topendsports.com/events/games/asian-games/west-asian/index.htm |title=The West Asian Games |publisher=Topend Sports}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.the-waff.com/en/championships/29.html |title=WAFF Member Associations |website=The-Waff.com |access-date=31 March 2017 |archive-date=1 August 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180801232057/http://www.the-waff.com/en/championships/29.html |url-status=dead }}</ref> The [[Olympic Council of Asia]]'s multi-sport event [[West Asian Games]] are contested by athletes representing these 13 countries. Among the region's sports organisations are the [[West Asia Basketball Association]], [[West Asian Billiards & Snooker Federation|West Asian Billiards and Snooker Federation]], [[West Asian Football Federation]], and the [[West Asian Tennis Federation]]. == দেশসমূহ == {| class="wikitable sortable" style="font-size:90%;width:100%;" |- style="background:#ececec;" !scope="col"| [[Country]] !scope="col"| [[List of countries by area|Area]]<br />(km²) !scope="col"| [[List of countries by population|Population]]{{UN_Population|ref}}<br />({{UN_Population|Year}}) !scope="col"| [[List of countries by population density|Density]]<br />(per km²) !scope="col"| [[Capital (political)|Capital]] !scope="col"| [[List of countries by GDP (nominal)|Nominal GDP]]<ref>{{cite web|title=GDP|url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2014/01/weodata/weorept.aspx?pr.x=93&pr.y=3&sy=2012&ey=2012&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=512%2C668%2C914%2C672%2C612%2C946%2C614%2C137%2C311%2C962%2C213%2C674%2C911%2C676%2C193%2C548%2C122%2C556%2C912%2C678%2C313%2C181%2C419%2C867%2C513%2C682%2C316%2C684%2C913%2C273%2C124%2C868%2C339%2C921%2C638%2C948%2C514%2C943%2C218%2C686%2C963%2C688%2C616%2C518%2C223%2C728%2C516%2C558%2C918%2C138%2C748%2C196%2C618%2C278%2C624%2C692%2C522%2C694%2C622%2C142%2C156%2C449%2C626%2C564%2C628%2C565%2C228%2C283%2C924%2C853%2C233%2C288%2C632%2C293%2C636%2C566%2C634%2C964%2C238%2C182%2C662%2C453%2C960%2C968%2C423%2C922%2C935%2C714%2C128%2C862%2C611%2C135%2C321%2C716%2C243%2C456%2C248%2C722%2C469%2C942%2C253%2C718%2C642%2C724%2C643%2C576%2C939%2C936%2C644%2C961%2C819%2C813%2C172%2C199%2C132%2C733%2C646%2C184%2C648%2C524%2C915%2C361%2C134%2C362%2C652%2C364%2C174%2C732%2C328%2C366%2C258%2C734%2C656%2C144%2C654%2C146%2C336%2C463%2C263%2C528%2C268%2C923%2C532%2C738%2C944%2C578%2C176%2C537%2C534%2C742%2C536%2C866%2C429%2C369%2C433%2C744%2C178%2C186%2C436%2C925%2C136%2C869%2C343%2C746%2C158%2C926%2C439%2C466%2C916%2C112%2C664%2C111%2C826%2C298%2C542%2C927%2C967%2C846%2C443%2C299%2C917%2C582%2C544%2C474%2C941%2C754%2C446%2C698%2C666&s=NGDP_R&grp=0&a=|publisher=[[International Monetary Fund|IMF]]|access-date=16 April 2014}}</ref><br />(2012) !scope="col"| [[List of countries by GDP (nominal) per capita|Per capita]]<ref>{{cite web|title=GDP per capita|url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2014/01/weodata/weorept.aspx?pr.x=28&pr.y=10&sy=2012&ey=2012&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=512%2C668%2C914%2C672%2C612%2C946%2C614%2C137%2C311%2C962%2C213%2C674%2C911%2C676%2C193%2C548%2C122%2C556%2C912%2C678%2C313%2C181%2C419%2C867%2C513%2C682%2C316%2C684%2C913%2C273%2C124%2C868%2C339%2C921%2C638%2C948%2C514%2C943%2C218%2C686%2C963%2C688%2C616%2C518%2C223%2C728%2C516%2C558%2C918%2C138%2C748%2C196%2C618%2C278%2C624%2C692%2C522%2C694%2C622%2C142%2C156%2C449%2C626%2C564%2C628%2C565%2C228%2C283%2C924%2C853%2C233%2C288%2C632%2C293%2C636%2C566%2C634%2C964%2C238%2C182%2C662%2C453%2C960%2C968%2C423%2C922%2C935%2C714%2C128%2C862%2C611%2C135%2C321%2C716%2C243%2C456%2C248%2C722%2C469%2C942%2C253%2C718%2C642%2C724%2C643%2C576%2C939%2C936%2C644%2C961%2C819%2C813%2C172%2C199%2C132%2C733%2C646%2C184%2C648%2C524%2C915%2C361%2C134%2C362%2C652%2C364%2C174%2C732%2C328%2C366%2C258%2C734%2C656%2C144%2C654%2C146%2C336%2C463%2C263%2C528%2C268%2C923%2C532%2C738%2C944%2C578%2C176%2C537%2C534%2C742%2C536%2C866%2C429%2C369%2C433%2C744%2C178%2C186%2C436%2C925%2C136%2C869%2C343%2C746%2C158%2C926%2C439%2C466%2C916%2C112%2C664%2C111%2C826%2C298%2C542%2C927%2C967%2C846%2C443%2C299%2C917%2C582%2C544%2C474%2C941%2C754%2C446%2C698%2C666&s=NGDPDPC&grp=0&a=|publisher=[[International Monetary Fund|IMF]]|access-date=16 April 2014}}</ref><br />(2012) !scope="col"| [[Currency]] !scope="col"| [[Government]] !scope="col"| [[Official language]]s |- !scope="row"| {{nowrap|{{flag|Turkey}}}}{{efn|The figures for Turkey includes [[East Thrace]], which is not a part of Anatolia.}} | style="text-align:right;" | 783,562 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Turkey}} | style="text-align:right;" | 94.1 | [[Ankara]] | $788.042 billion | $10,523 | [[Turkish lira]] | [[Presidential republic]] | [[Turkish language|Turkish]] |- !scope="row"| {{flag|Bahrain}} | style="text-align:right;" | 780 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Bahrain}} | style="text-align:right;" | 1,646.1 | [[Manama]] | $30.355 billion | $26,368 | [[Bahraini dinar]] | [[Constitutional monarchy]] | [[Arabic language|Arabic]] |- !scope="row"| {{flag|Kuwait}} | style="text-align:right;" | 17,820 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Kuwait}} | style="text-align:right;" | 167.5 | [[Kuwait City]] | $184.540 billion | $48,761 | [[Kuwaiti dinar]] | [[Constitutional monarchy]] | [[Arabic language|Arabic]] |- !scope="row"| {{flag|Oman}} | style="text-align:right;" | 212,460 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Oman}} | style="text-align:right;" | 9.2 | [[Muscat, Oman|Muscat]] | $78.290 billion | $25,356 | [[Omani rial]] | [[Absolute monarchy]] | [[Arabic language|Arabic]] |- !scope="row"| {{flag|Qatar}} | style="text-align:right;" | 11,437 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Qatar}} | style="text-align:right;" | 123.2 | [[Doha]] | $192.402 billion | $104,756 | [[Qatari riyal]] | [[Absolute monarchy]] | [[Arabic language|Arabic]] |- !scope="row"| {{flag|Saudi Arabia}} | style="text-align:right;" | 2,149,690 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Saudi Arabia}} | style="text-align:right;" | 12 | [[Riyadh]] | $733.956 billion | $25,139 | [[Saudi riyal]] | [[Absolute monarchy]] | [[Arabic language|Arabic]] |- !scope="row"| {{flag|United Arab Emirates}} | style="text-align:right;" | 82,880 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|United Arab Emirates}} | style="text-align:right;" | 97 | [[Abu Dhabi]] | $383.799 billion | $43,774 | [[UAE dirham]] | [[Federation|Federal]] [[constitutional monarchy]] | [[Arabic language|Arabic]] |- !scope="row"| {{flag|Yemen}} | style="text-align:right;" | 527,970 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Yemen}} | style="text-align:right;" | 44.7 | [[Sanaa]] {{efn|A rebel group, the [[Houthis]], have their [[Houthi-controlled Yemen|government]] at [[Aden]] ([[Temporary capital|Seat of government]])}} | $35.05 billion | $1,354 | [[Yemeni rial]] | [[Provisional government|Provisional]] [[presidential republic]] | [[Arabic language|Arabic]] |- !scope="row"| ''{{flag|Abkhazia}}''{{efn|unrecognized}} | style="text-align:right;" | 8,660 | style="text-align:right;" | 242,862 | style="text-align:right;" | 28 | [[Sokhumi]] | $500 million | N/A | [[Georgian lari]] | [[Semi-presidential system|Semi-presidential]] [[republic]] | [[Abkhaz language|Abkhaz]], [[Russian language|Russian]] |- !scope="row"| {{flag|Armenia}} | style="text-align:right;" | 29,800 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Armenia}} | style="text-align:right;" | 108.4 | [[Yerevan]] | $9.950 billion | $3,033 | [[Armenian dram]] | [[Semi-presidential system|Semi-presidential]] [[republic]] | [[Armenian language|Armenian]] |- !scope="row"| {{flag|Azerbaijan}} | style="text-align:right;" | 86,600 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Azerbaijan}} | style="text-align:right;" | 105.8 | [[Baku]] | $68.700 billion | $7,439 | [[Azerbaijani manat]] | [[Presidential republic]] | [[Azerbaijani language|Azerbaijani]] |- !scope="row"| {{flag|Georgia}} | style="text-align:right;" | 69,700 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Georgia}} | style="text-align:right;" | 68.1 | [[Tbilisi]] | $15.847 billion | $3,523 | [[Georgian lari]] | [[Semi-presidential system|Semi-presidential]] [[republic]] | [[Georgian language|Georgian]] |- !scope="row"| ''{{flag|South Ossetia}}''{{efn|unrecognized}} | style="text-align:right;" | 3,900 | style="text-align:right;" | 53,532 | style="text-align:right;" | 13 | [[Tskhinvali]] | $500 million | N/A | [[Georgian lari]] | [[Semi-presidential system|Semi-presidential]] [[republic]] | [[Ossetian language|Ossetian]], [[Russian language|Russian]] |- !scope="row"| {{flag|Iraq}} | style="text-align:right;" | 438,317 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Iraq}} | style="text-align:right;" | 73.5 | [[Baghdad]] | $216.044 billion | $6,410 | [[Iraqi dinar]] | [[Parliamentary republic]] | [[Arabic language|Arabic]], [[Kurdish language|Kurdish]] |- !scope="row"| {{flag|Israel}} | style="text-align:right;" | 20,770 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Israel}} | style="text-align:right;" | 365.3 | [[Positions on Jerusalem|Jerusalem]]{{efn|[[Jerusalem]] is the [[Jerusalem Law|proclaimed capital of Israel]] and the actual location of the [[Knesset]], [[Israeli Supreme Court]], etc. Due to its [[Positions on Jerusalem|disputed]] status, most embassies are in [[Tel Aviv]].{{efn|name=Jerusalem}}}} | $353.65 billion | $39,106 | [[Israeli new shekel]] | [[Parliamentary republic]] | [[Hebrew language|Hebrew]] |- !scope="row"| {{flag|Jordan}} | style="text-align:right;" | 92,300 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Jordan}} | style="text-align:right;" | 68.4 | [[Amman]] | $30.98 billion | $4,843 | [[Jordanian dinar]] | [[Constitutional monarchy]] | [[Arabic language|Arabic]] |- !scope="row"| {{flag|Lebanon}} | style="text-align:right;" | 10,452 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Lebanon}} | style="text-align:right;" | 404 | [[Beirut]] | $42.519 billion | $10,425 | [[Lebanese pound]] | [[Parliamentary republic]] | [[Arabic language|Arabic]] |- !scope="row"| {{flagcountry|Palestine}}{{efn|[[UN observer state]].}} | style="text-align:right;" | 6,220 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|State of Palestine}} | style="text-align:right;" | 667 | [[Ramallah]]{{efn|Ramallah is the actual location of the government, whereas the proclaimed capital of Palestine is [[Jerusalem]], which is [[Positions on Jerusalem|disputed]].{{efn|name=Jerusalem|Jerusalem is Israel's ''[[de jure]]'' capital under [[Jerusalem Law|Israeli law]], as well as its ''[[de facto]]'' capital by the location of the presidential residence, government offices, supreme court and parliament ([[Knesset]]). Jerusalem is the State of Palestine's ''de jure'' capital under its {{cite web |ref=BasicLawPal-T1A3 |url=http://www.palestinianbasiclaw.org/basic-law/2003-amended-basic-law |title=2003 Amended Basic Law |date=17 February 2008 |postscript=none}}, but not its ''de facto'' capital as its government branches are based in [[Ramallah]]. The UN and most [[sovereign states]] do not recognize Jerusalem as either state's ''de jure'' capital under the position that Jerusalem's status is pending future negotiations between Israel and the Palestinian Authority. In practice, therefore, most maintain their embassies in [[Tel Aviv]] and its suburbs, or else in suburbs such as [[Mevaseret Zion]] outside Jerusalem proper. See [https://web.archive.org/web/20260118073834/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/israel/ CIA Factbook], {{cite web|url= https://www.un.org/Depts/Cartographic/map/profile/israel.pdf |title=Map of Israel |postscript=none}} and [[Status of Jerusalem]] for more information.}}}} | $6.6 billion | $1,600 | [[Egyptian pound]], [[Jordanian dinar]], [[Israeli new shekel]] | [[Semi-presidential system|Semi-presidential]] [[republic]] | [[Arabic language|Arabic]] |- !scope="row"| {{flag|Syria}} | style="text-align:right;" | 185,180 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Syrian Arab Republic}} | style="text-align:right;" | 118.3 | [[Damascus]] | N/A | N/A | [[Syrian pound]] | [[Transitional government]] | [[Arabic language|Arabic]] |- !scope="row"| {{flag|Iran}} | style="text-align:right;" | 1,648,195 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Iran (Islamic Republic of)}} | style="text-align:right;" | 45 | [[Tehran]] | $548.590 billion | $7,207 | [[Iranian rial]] | [[Islamic republic]] | [[Persian language|Persian]] |- !scope="row"| ''{{flag|Akrotiri and Dhekelia}}''{{efn| [[British Overseas Territories|British Overseas Territory]]}} | style="text-align:right;" | 254 | style="text-align:right;" | 15,700 | style="text-align:right;" | N/A | [[Episkopi Cantonment|Episkopi]] | N/A | N/A | [[Euro]] | [[stratocracy|Stratocratic]] [[Dependent territory|dependency]] under a [[constitutional monarchy]] | [[English language|English]] |- !scope="row"| {{flag|Cyprus}} | style="text-align:right;" | 9,250 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Cyprus}} | style="text-align:right;" | 117 | [[Nicosia]] | $22.995 billion | $26,377 | [[Euro]] | [[Presidential republic]] | [[Greek language|Greek]], [[Turkish language|Turkish]] |- !scope="row"| ''{{flag|Northern Cyprus}}''{{efn|unrecognized}} | style="text-align:right;" | 3,355 | style="text-align:right;" | 313,626 | style="text-align:right;" | 93 | [[North Nicosia]] | $4.032 billion | $15,109 | [[Turkish lira]] | [[Semi-presidential republic]] | [[Turkish language|Turkish]] |- !scope="row"| {{flag|Egypt}}{{efn|The area and population figures for Egypt only include the [[Sinai Peninsula]].}} | style="text-align:right;" | 60,000 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Egypt}} | style="text-align:right;" | 82 | [[Cairo]] | $262.26 billion | $3,179 | [[Egyptian pound]] | [[Presidential republic]] | [[Arabic]] |} == ইতিহাস == "Western Asia" was in use as a geographical term in the late 18th and early 19th centuries,<ref name="Ouseley">{{cite book|last=Ouseley|first=William|authorlink=William Ouseley|year=1795|title=Persian Miscellanies: An Essay to Facilitate the Reading of Persian Manuscripts|location=London|pp=[https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.42305/page/n159/mode/1up 105–106]|quote={{smallcaps|The}} celebrated current of the Euphrates, was divided, according to the Arabian geographer, whom ''Bochart'' follows, into five channels or branches, one of which led to ''Cufa'' in Chaldea; and on the banks of another, was ſeated the “Golden Babylon” once the proud miſtreſs of the eaſtern world, being the capital of the Aſſyrian monarchy, which comprehended Syria, Meſopotamia, Chaldea, Perſia; in short, except India, all the great nations of weſtern Aſia.}}</ref><ref>e.g. James Rennell, ''A treatise on the comparative geography of western Asia'', 1831.</ref> before "[[Near East]]" became current as a geopolitical concept. For example, [[William Ouseley]] used the phrase in 1795 in ''Persian Miscellanies'' to refer to a region including Syria, Mesopotamia, Chaldea and Persia.<ref name="Ouseley"/> In the context of the history of [[classical antiquity]], "Western Asia" could mean the part of Asia known in classical antiquity, as opposed to the reaches of "interior Asia", i.e. [[Scythia]], and "Eastern Asia" the easternmost reaches of geographical knowledge in classical authors, i.e. [[Transoxania]] and [[Indus valley|India]].<ref>James Rennell, ''The Geographical System of Herodotus Examined and Explained'', 1800, [https://archive.org/details/geographicalsys00renn/page/210 p. 210].</ref><ref>Hugh Murray, ''Historical Account of Discoveries and Travels in Asia'' (1820).</ref><ref>Samuel Whelpley, ''A compend of history, from the earliest times'', 1808, [https://books.google.com/books?id=6jkNAAAAYAAJ&pg=RA1-PA9 p. 9] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221120055307/https://books.google.ch/books?id=6jkNAAAAYAAJ&pg=RA1-PA9 |date=20 November 2022 }}.</ref> In the 20th century, "Western Asia" was used to denote a rough geographical era in the fields of [[archaeology]] and [[ancient history]], especially as a shorthand for "the [[Fertile Crescent]], excluding [[Ancient Egypt]]" for the purposes of comparing the early civilizations of Egypt and the former.<ref>e.g. Petrus Van Der Meer, ''The Chronology of Ancient Western Asia and Egypt'', 1955. Karl W. Butzer, ''Physical Conditions in Eastern Europe, Western Asia and Egypt Before the Period of Agricultural and Urban Settlement'', 1965.</ref> Use of the term in the context of contemporary [[geopolitics]] or [[world economy]] appears to date from at least the mid-1960s.<ref>''The Tobacco Industry of Western Asia'', U.S. Department of Agriculture, Foreign Agricultural Service, 1964.</ref> == ভৌগোলিক পৰিবেশ == এই অঞ্চলটো আঠখন ডাঙৰ সাগৰেৰে আগুৰি আছে; এজিয়ান সাগৰ, কৃষ্ণ সাগৰ, কাস্পিয়ান সাগৰ, পাৰ্চী উপসাগৰ, আৰব সাগৰ, এডেন উপসাগৰ, লোহিত সাগৰ আৰু ভূমধ্য সাগৰ। To the northwest and north, the region is delimited from [[Europe]] by the [[Turkish Straits]] and drainage divide of the [[Greater Caucasus]], to the southwest, it is delimited from [[Africa]] by the [[Isthmus of Suez]], while to the northeast and east, the region adjoins [[Central Asia]] and [[South Asia]]. The region is located east of [[Southern Europe]] and south of [[Eastern Europe]]. The [[Dasht-e Kavir]] and [[Lut Desert|Dasht-e Lut]] deserts in eastern [[Iran]] naturally delimit the region from [[Balochistan]] and South Asia. ===ভূতত্ত্ব === ====প্লেট টেকটনিক্স ==== Three major [[plate tectonics|tectonic plates]] converge on West Asia, including the [[African Plate|African]], [[Eurasian Plate|Eurasian]], and [[Arabian Plate|Arabian]] plates. The boundaries between the tectonic plates make up the [[Azores–Gibraltar Transform Fault|Azores-Gibraltar Ridge]], extending across [[North Africa]], the [[Red Sea]], and into Iran.<ref name="beaumont-pg22">Beaumont (1988), p. 22</ref>{{better source needed|date=February 2021}} The Arabian Plate is moving northward into the [[Anatolian Plate|Anatolian plate]] (Turkey) at the [[East Anatolian Fault]],<ref>{{cite web|url=http://eol.jsc.nasa.gov/handbooks/arabianpages/mainframe.htm |title=The Arabian Plate |author=Muehlberger, Bill |publisher=NASA, Johnson Space Center |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070706103125/http://eol.jsc.nasa.gov/handbooks/arabianpages/mainframe.htm |archive-date=6 July 2007 }}</ref> and the boundary between the [[Aegean Sea Plate|Aegean]] and Anatolian plate in eastern [[Turkey]] is also [[seismic]]ally active.<ref name="beaumont-pg22"/> ==== জলসম্পদ ==== Several major [[aquifer]]s provide [[water]] to large portions of West Asia. In Saudi Arabia, two large aquifers of [[Palaeozoic]] and [[Triassic]] origins are located beneath the [[Jabal Tuwayq]] mountains and areas west to the Red Sea.<ref name="beaumont-86">Beaumont (1988), p. 86</ref>{{better source needed|date=February 2021}} [[Cretaceous]] and [[Eocene]]-origin aquifers are located beneath large portions of central and eastern Saudi Arabia, including Wasia and Biyadh which contain amounts of both [[fresh water]] and [[saline water]].<ref name="beaumont-86"/> Flood or furrow irrigation, as well as sprinkler methods, are extensively used for [[irrigation]], covering nearly {{cvt|90,000|km2}} across West Asia for agriculture.<ref>{{Cite web|url=http://www.fao.org/land-water/en/|title=Land & Water|website=Food and Agriculture Organization of the United Nations}}</ref> Also, the [[Tigris]] and [[Euphrates]] rivers contribute very well. === জলবায়ু === [[File:Cedars in Lebanon.jpg|right|thumb|upright=1.1|A [[Lebanon|Lebanese]] [[Cedar Forest]] in winter]] [[File:West Asia Köppen Map.png|right|thumb|upright=1.1|[[Köppen climate classification]] map of West Asia]] West Asia is primarily [[arid climate|arid]] and [[semi-arid]], and can be subject to [[drought]], but it also contains vast expanses of forest and fertile valleys. The region consists of [[grassland]]s, [[rangeland]]s, [[desert]]s, and [[mountains]]. [[Water shortage]]s are a problem in many parts of West Asia, with rapidly growing [[Population (human biology)|population]]s increasing demands for water, while [[salinity|salinization]] and [[pollution]] threaten water supplies.<ref name="ipcc-1997">{{cite web|url=http://www.grida.no/publications/other/ipcc_sr/?src=/climate/ipcc/regional/index.htm|title=Chapter 7: Middle East and Arid Asia|work=IPCC Special Report on The Regional Impacts of Climate Change: An Assessment of Vulnerability|publisher=United Nations Environment Programme (UNEP), Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC)|year=2001|access-date=9 February 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160303201222/http://www.grida.no/publications/other/ipcc_sr/?src=%2Fclimate%2Fipcc%2Fregional%2Findex.htm|archive-date=3 March 2016|url-status=dead}}</ref> Major rivers, including the [[Tigris]] and [[Euphrates River|Euphrates]], provide sources for [[irrigation]] water to support [[agriculture]]. There are two wind phenomena in West Asia: the ''sharqi'' and the ''[[shamal (wind)|shamal]]''. The ''sharqi'' (or ''sharki'') is a [[wind]] that comes from the south and southeast. It is seasonal, lasting from April to early June, and comes again between late September and November. The winds are dry and dusty, with occasional gusts up to 80 kilometres per hour (50 miles per hour) and often kick up violent sand and dust storms that can carry sand a few thousand meters high, and can close down airports for short periods of time. These winds can last for a full day at the beginning and end of the season, and for several days during the middle of the season. The ''shamal'' is a summer northwesterly wind blowing over Iraq and the Persian Gulf states (including Saudi Arabia and Kuwait), often strong during the day, but decreasing at night. This weather effect occurs anywhere from once to several times a year.<ref>{{cite book|title=Encyclopaedia of the Muslim World|editor-first=Taru|editor-last=Bahl| editor2=M H Syed| publisher=Anmol Publications|location=New Delhi|year=2003|page=20|isbn=978-81-261-1419-1|url=https://books.google.com/books?id=2x4jq4bXrq0C&q=%22Sharqi%22+wind&pg=PA20|access-date=1 February 2009}}</ref> === ভূ-প্ৰকৃতি === West Asia contains large areas of mountainous terrain. The [[Anatolian Plateau]] is sandwiched between the [[Pontus Mountains]] and [[Taurus Mountains]] in [[Turkey]]. [[Mount Ararat]] in Turkey rises to {{convert|5,137|meters|abbr=on}}. The [[Zagros Mountains]] are located in Iran, in areas along its border with Iraq. The Central Plateau of Iran is divided into two [[drainage basin]]s. The northern basin is [[Dasht-e Kavir]] (Great Salt Desert), and [[Dasht-e-Lut]] is the southern basin. In [[Yemen]], elevations exceed {{convert|3,700|meters|abbr=on}} in many areas, and [[Highland (geography)|highland]] areas extend north along the [[Red Sea]] coast and north into [[Lebanon]]. A [[Geologic fault|fault]] zone also exists along the Red Sea, with continental [[rifting]] creating [[Trough (geology)|trough]]-like [[topography]] with areas located well below [[sea level]].<ref>{{cite web|url=http://www.llnl.gov/tid/lof/documents/pdf/235042.pdf|title=Region #4 — Red Sea Continental Rift Zone|work=Preliminary Definition of Geophysical Regions for the Middle East and North Africa|author=Sweeney, Jerry J.|first2=William R.|last2=Walter|publisher=Lawrence Livermore National Laboratory|date=1 December 1998|page=8|access-date=1 March 2009|archive-date=27 November 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20071127184404/http://www.llnl.gov/tid/lof/documents/pdf/235042.pdf|url-status=dead}}</ref> The [[Dead Sea]], located on the border between the [[West Bank]], [[Israel]], and [[Jordan]], is situated at {{convert|418|meters|abbr=on}} below sea level, making it the [[Extremes on Earth|lowest point]] on the surface of the [[Earth]].<ref>{{cite web|url=http://asterweb.jpl.nasa.gov/gallery-detail.asp?name=deadsea|archive-url=https://web.archive.org/web/20060830064747/http://asterweb.jpl.nasa.gov/gallery-detail.asp?name=deadsea|url-status=dead|archive-date=30 August 2006|title=ASTER Image Gallery: The Dead Sea|publisher=NASA}}</ref> [[Rub' al Khali]], one of the world's largest sand deserts, spans the southern third of the Arabian Peninsula in Saudi Arabia, parts of Oman, the [[United Arab Emirates]] and Yemen. [[Jebel Akhdar (Oman)|Jebel al Akhdar]] is a small range of mountains located in northeastern Oman, bordering the [[Gulf of Oman]]. == অৰ্থনীতি == The [[economy]] of West Asia is diverse and the region experiences high economic growth. Turkey has the largest economy in the region, followed by [[Saudi Arabia]] and Iran. [[Petroleum]] is the major [[Petroleum industry|industry]] in the regional economy, as more than half of the world's [[oil reserves]] and around 40 percent of the world's [[natural gas]] [[List of countries by natural gas proven reserves|reserves]] are located in the region. == জনগাঁথনি == The population of West Asia was estimated at 272 million as of 2008, projected to reach 370 million by 2030 by Maddison (2007; the estimate excludes the Caucasus and Cyprus). This corresponds to an annual growth rate of 1.4% (or a [[doubling time]] of 50 years), well above the [[world population estimates|world average]] of 0.9% (doubling time 75 years). The population of West Asia is estimated at 4% of [[world population]], up from about 39 million at the beginning of the 20th century, or about 2% of world population at the time.<ref>Data for "15 West Asian countries", from Maddison (2003, 2007).Angus Maddison, 2003, ''[[iarchive:worldeconomyhist0000madd|The World Economy: Historical Statistics]]'', Vol. 2, OECD, Paris, {{ISBN|92-64-10412-7}}. ''Statistical Appendix'' (2007, ggdc.net) "The historical data were originally developed in three books: Monitoring the World Economy 1820–1992, OECD, Paris 1995; The World Economy: A Millennial Perspective, OECD Development Centre, Paris 2001; The World Economy: Historical Statistics, OECD Development Centre, Paris 2003. All these contain detailed source notes." Estimates for 2008 by country (in millions): Turkey (71.9), Iran (70.2), Iraq (28.2), Saudi Arabia (28.1), Yemen (23.0), Syria (19.7), Israel (6.5), Jordan (6.2), Palestine (4.1), Lebanon (4.0), Oman (3.3), United Arab Emirates (2.7), Kuwait (2.6), Qatar (0.9), Bahrain (0.7). </ref> The most populous countries in the region are [[Turkey]] and [[Iran]], each with around 79 million people, followed by [[Iraq]] and [[Saudi Arabia]] with around 33 million people each, and [[Yemen]] with around 29 million people. Numerically, West Asia is predominantly [[Arabs|Arab]], [[Persians|Persian]], [[Turkish people|Turkish]], and the dominating languages are correspondingly [[Arabic language|Arabic]], [[Persian language|Persian]] and [[Turkish language|Turkish]], each with of the order of 70 million speakers, followed by smaller communities of [[Kurdish Language|Kurdish]], [[Azerbaijani Language|Azerbaijani]], [[Hebrew language|Hebrew]], [[Armenian Language|Armenian]] and [[Neo-Aramaic]]. The dominance of Arabic and Turkish is the result of the medieval [[Early Muslim conquests|Arab]] and [[Turkic expansion|Turkic]] invasions beginning with the Islamic conquests of the 7th century AD, which displaced the formerly dominant [[Aramaic language|Aramaic]] in the [[Syria (region)|region of Syria]], and [[Greek language|Greek]] in Anatolia, although [[Hebrew]] became the dominant language in [[Israel]] in the second half of the 20th century, and [[Neo-Aramaic]] (spoken by modern [[Modern Arameans|Arameans]] and [[Modern Assyrians|Assyrians]]) and [[Greek language|Greek]] both remain present in their respective territories as minority languages. Significant native minorities include, in alphabetical order: [[Modern Arameans|Arameans]], [[Modern Assyrians|Assyrians]],{{sfn|Laing-Marshall|2005|p=149–150}} [[Druze]],<ref>{{cite book|title=Middle East Patterns: Places, People, and Politics| first=Colbert|last= C. Held|year= 2008| isbn= 9780429962004| page =109|publisher=Routledge|quote= Worldwide, they number 1 million or so, with about 45 to 50 percent in Syria, 35 to 40 percent in Lebanon, and less than 10 percent in Israel. Recently there has been a growing Druze diaspora.}}</ref> [[Jews]], [[Lurs]], [[Mandeans]], [[Maronites]], [[Shabaks]] and [[Yezidis]]. === ধৰ্ম === {{Pie chart | thumb = right | caption = Religion in West Asia (2020)<ref>{{Cite web|url=https://www.pewforum.org/2015/04/02/religious-projection-table/2020/percent/all/|title=Religious Composition by Country, 2010–2050|website=www.pewforum.org|date=2 April 2015|access-date=18 October 2020|archive-date=21 December 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191221014350/https://www.pewforum.org/2015/04/02/religious-projection-table/2020/percent/all/|url-status=dead}}</ref> | label1 = [[Islam]] | value1 = 92.59 | color1 = Green | label2 = [[Christianity]] | value2 = 3.87 | color2 = DodgerBlue | label3 = [[Judaism]] | value3 = 2.02 | color3 = DarkBlue | label4 = [[Irreligion|No religion]] | value4 = 1.16 | color4 = Grey | label5 = [[Hinduism]] | value5 = 0.32 | color5 = Darkorange | label6 = Other religions | value6 = 0.25 | color6 = Chartreuse | label7 = [[Buddhism]] | value7 = 0.15 | color7 = Gold | label8 = [[Folk religion]]s | value8 = 0.06 | color8 = Red }} বিশ্বৰ চাৰিটা প্ৰধান ধৰ্মীয় গোট অৰ্থাৎ বিশ্বৰ দুটা বৃহৎ ধৰ্ম: খ্ৰীষ্টান আৰু ইছলাম, ইয়াৰ উপৰিও ইহুদী আৰু ড্ৰুজ বিশ্বাসৰ উৎপত্তি পশ্চিম এছিয়াত হৈছিল। <ref>{{cite encyclopedia|title=Middle East (region, Asia)|url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/381192/Middle-East|encyclopedia=Britannica|access-date=9 April 2012}}</ref><ref>{{cite book|title=An Introduction to Middle East Politics: Continuity, Change, Conflict and Co-operation|first=Benjamin |last=MacQueen|year= 2013| isbn=9781446289761| page =5|publisher=SAGE|quote=The Middle East is the cradle of the three monotheistic faiths of Judaism, Christianity and Islam.}}</ref><ref>{{cite book|title=The Modern World: Civilizations of Africa, Civilizations of Europe, Civilizations of the Americas, Civilizations of the Middle East and Southwest Asia, Civilizations of Asia and the Pacific| first=Sarolta |last=Takacs|year= 2015| isbn= 9781317455721| page =552|publisher=Routledge|quote=}}</ref> ইছলাম পশ্চিম এছিয়াৰ আটাইতকৈ বৃহত্তম ধৰ্ম, কিন্তু তাত উৎপত্তি হোৱা অন্যান্য ধৰ্ম যেনে ইহুদী আৰু খ্ৰীষ্টান ধৰ্মীয় লোকসমূহো ভালদৰে প্ৰতিনিধিত্ব কৰা হৈছে। <ref>{{cite book|title=The Rowman & Littlefield Handbook of Christianity in the Middle East|first=Philip |last=Jenkins|year= 2020| isbn=9781538124185| page =XLVIII|publisher=Rowman & Littlefield|quote=The Middle East still stands at the heart of the Christian world. After all, it is the birthplace, and the death place, of Christ, and the cradle of the Christian tradition.}}</ref> In [[Christianity in Armenia|Armenia]] and [[Christianity in Georgia (country)|Georgia]], [[Oriental Orthodoxy]] and [[Eastern Orthodoxy]] respectively are the predominant religions.<ref name="Global Christianity" /> Eastern Orthodoxy is also the majority religion in [[Cyprus]]. There are still large ancient communities of [[Eastern Christianity|Eastern Christians]] (such as [[Assyrian people|Assyrians]], [[Christianity in the Middle East|Middle Eastern Christians]] and [[Arab Christians]]) in [[Christianity in Lebanon|Lebanon]],<ref name="Global Christianity">{{cite web|url=https://assets.pewresearch.org/wp-content/uploads/sites/11/2011/12/Christianity-fullreport-web.pdf|title=Global Christianity – A Report on the Size and Distribution of the World's Christian Population|publisher=Pew Research Center}}</ref> [[Christianity in Iraq|Iraq]],<ref name="Global Christianity" /> [[Christianity in Iran|Iran]],<ref name="Farsinet">{{Cite web|last=Price|first=Massoume|date=December 2002|title=History of Christians and Christianity in Iran|url=http://www.farsinet.com/iranbibl/christians_in_iran_history.html|access-date=1 December 2009|work=Christianity in Iran|publisher=FarsiNet Inc.}}</ref> [[Turkey]],<ref>{{cite web|title=Christianity in Turkey|url=http://www.allaboutturkey.com/hristiyan.htm|access-date=13 March 2015}}</ref><ref name="Global Christianity" /> [[Christianity in Azerbaijan|Azerbaijan]], [[Syria]],<ref name="Global Christianity" /> [[Christianity in Jordan|Jordan]],<ref name="Global Christianity" /> [[Christianity in Israel|Israel]] and [[Palestinian Christians|Palestine]] numbering more than 3 million in West Asia.<ref name="Global Christianity" /> There are also large populations of expatriate workers which include sizeable Christian communities living in the [[Arabian Peninsula]] numbering more than 3 million.<ref>{{cite news|title=BBC News – Guide: Christians in the Middle East|url=https://www.bbc.com/news/world-middle-east-15239529|access-date=13 March 2015|work=BBC News|date=11 October 2011 }}</ref> [[Christianity in the Middle East|Christian communities]] have [[Role of Christianity in civilization|played a vital role]] in West Asia.<ref>{{cite book|title=Jews, Antisemitism, and the Middle East|first=Michael |last=Curtis|year= 2017| isbn=9781351510721| page =173|publisher=Routledge|quote=}}</ref> [[Judaism]] is the predominant religion in [[Israel]], and there are small ancient Jewish communities in West Asia such as in [[History of the Jews in Turkey|Turkey]] (14,300),<ref>{{cite web |url=https://www.jpr.org.uk/countries/how-many-jews-in-turkey |title= How many Jews live in Turkey?|author=<!--Not stated--> |date= 10 May 2022|website= |publisher= Institute for Jewish Policy Research|access-date= 14 November 2023|quote=}} </ref> [[History of the Jews in Azerbaijan|Azerbaijan]] (9,100),<ref name="mashke2">{{cite web |url=http://pop-stat.mashke.org/azerbaijan-ethnic2009.htm |title=Ethnic composition of Azerbaijan 2009 |publisher=Pop-stat.mashke.org |date=7 April 1971 |access-date=22 December 2012 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20120207161726/http://pop-stat.mashke.org/azerbaijan-ethnic2009.htm |archive-date=7 February 2012}}</ref> and [[Persian Jews#Iran|Iran]] (8,756).<ref>{{cite news |url=http://www.timesofisrael.com/jewish-woman-brutally-murdered-in-iran-over-property-dispute/#ixzz3Ac6duaqw |title=Jewish woman brutally murdered in Iran over property dispute |newspaper=The Times of Israel |date=28 November 2012 |access-date=16 August 2014 |quote=A government census published earlier this year indicated there were a mere 8,756 Jews left in Iran |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140819102713/http://www.timesofisrael.com/jewish-woman-brutally-murdered-in-iran-over-property-dispute/#ixzz3Ac6duaqw |archive-date=19 August 2014}} See</ref> ড্ৰুজ ধৰ্ম বা ড্ৰুজ ধৰ্মৰ উৎপত্তি পশ্চিম এছিয়াত হৈছিল। হামজা ইবনে আলী ইবনে আহমদ আৰু আল-হাকিম বি-আমৰ আল্লাহৰ দৰে ব্যক্তিৰ শিক্ষা, প্লেটো আৰু এৰিষ্টটলৰ দৰে গ্ৰীক দাৰ্শনিকৰ শিক্ষাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি ই এক ঈশ্বৰবাদী ধৰ্ম। বিশ্বজুৰি ড্ৰুজৰ জনসংখ্যা প্ৰায় ১০ লাখ বুলি অনুমান কৰা হৈছে, প্ৰায় ৪৫%ৰ পৰা ৫০% লোক ছিৰিয়াত, ৩৫%ৰ পৰা ৪০% লেবাননত আৰু ১০%তকৈও কম ইজৰাইলত বাস কৰে। শেহতীয়াকৈ ড্ৰুজৰ প্ৰব্ৰজনো বৃদ্ধি পাইছে। <ref>{{cite book|title=Middle East Patterns: Places, People, and Politics| first=Colbert|last=C. Held|year= 2008| isbn= 9780429962004| page =109|publisher=Routledge|quote= Worldwide, they number 1 million or so, with about 45 to 50 percent in Syria, 35 to 40 percent in Lebanon, and less than 10 percent in Israel. Recently there has been a growing Druze diaspora.}}</ref> There are also important minority religions like the [[Baháʼí Faith]], [[Yarsanism]], [[Yazidis]]m,<ref name="Fuccaro" >{{cite book |first1=Nelida |last1=Fuccaro |title=The Other Kurds: Yazidis in Colonial Iraq |date=1999 |publisher=I. B. Tauris |location=London & New York |isbn=1860641709 |page=9}}</ref> [[Zoroastrianism]], [[Mandaeism]], and [[Shabak people#Religious beliefs|Shabakism]]. <div align="center"><gallery widths="150" caption="Religions in West Asia"> File:Kaaba mirror edit jj.jpg|মক্কাৰ কাবাত বাৰ্ষিক হজত হজযাত্ৰীসকল। File:Էջմիածնի Մայր Տաճար.jpg|এচমিয়াজিন কেথেড্ৰেল, বিশ্বৰ প্ৰথম কেথেড্ৰেল, সকলো আৰ্মেনিয়ানৰ মাতৃ গীৰ্জা File:Qozhaya01072003.jpg|লেবাননৰ ক'জায়াৰ চেন্ট এন্থনীৰ মঠ। File:Saint Elijah Maronite Cathedral, Aleppo (4).jpg|চেন্ট এলিয়া, আলেপ্পোৰ কেথেড্ৰেল। File:Western Wall, Jerusalem, (16037897867).jpg|ৱেষ্টাৰ্ণ ৱালত প্ৰাৰ্থনা কৰি থকা অৱস্থাত ইহুদীসকল। Image:Flickr - Government Press Office (GPO) - Nebi Shueib Festival.jpg|হিটিনৰ নবীৰ সমাধিস্থলত জিয়াৰাত আল-নবি শ্বুয়াব উৎসৱ উদযাপন কৰা ইজৰাইলৰ ড্ৰুজৰ গণ্যমান্য ব্যক্তি File:Pilgrims and festival at Lalish on the day of the Yezidi New Year in 2017 06 (cropped).jpg|[[ইৰাক]]ৰ প্ৰাচীন পবিত্ৰ মন্দিৰ ললিছত ইয়াজিদী তীৰ্থযাত্ৰীসকলে ইয়াজিদী নৱবৰ্ষ উদযাপন কৰে। </gallery> </div> == সংস্কৃতি == === ক্ৰীড়া === *পশ্চিম এছিয়ান টেনিছ ফেডাৰেচনে এই অঞ্চলৰ চেম্পিয়নশ্বিপ আৰু লীগসমূহ নিয়ন্ত্ৰণ কৰে। * পশ্চিম এছিয়ান বিলিয়াৰ্ডছ এণ্ড স্নুকাৰ ফেডাৰেচনে বিলিয়াৰ্ড আৰু স্নুকাৰৰ সৈতে জড়িত চেম্পিয়নশ্বিপসমূহ নিয়ন্ত্ৰণ কৰে, ইয়াৰ ভিতৰত বাৰ্ষিক প্ৰতিযোগিতা। * ১৯৯৭, ২০০২ আৰু ২০০৫ চনত পশ্চিম এছিয়ান গেমছ অনুষ্ঠিত হৈছিল। * ২০০১ চনত প্ৰতিষ্ঠা হোৱা পশ্চিম এছিয়ান ফুটবল ফেডাৰেচন এছিয়ান ফুটবল ফেডাৰেচনৰ অন্যতম আঞ্চলিক ফেডাৰেচন। তেওঁলোকে WAFF চেম্পিয়নশ্বিপৰ আয়োজন কৰে। * ১৯৯৯ চনৰ পৰা পশ্চিম এছিয়া বাস্কেটবল এছ’চিয়েশ্যনে ৱাবা চেম্পিয়নশ্বিপৰ আয়োজন কৰে। == তথ্যৰ উৎস == {{Reflist}} == বাহ্যিক সংযোগ == * {{Cite book|last=Laing-Marshall|first=Andrea|chapter=Assyrians|title=Encyclopedia of the World's Minorities|year=2005|volume=1|location=New York-London|publisher=Routledge|pages=149–150|isbn=978-1-135-19388-1|chapter-url=https://books.google.com/books?id=yXYKAgAAQBAJ&pg=PA149}} {{Authority control}} [[শ্ৰেণী:এছিয়াৰ দেশ]] 1x9z3sz73e8s2scnd3yyvv8h7y9q6dw 604396 604395 2026-05-04T11:23:33Z নৰুনা বৰুৱা 44897 /* ধৰ্ম */ 604396 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ}} {{Short description|Western region of Asia}} {{Infobox continent | title = West Asia | image = Western Asia (orthographic projection).svg | area = {{convert|5994935|km2|sqmi|abbr=on}}{{sup|a}} | population = 313,450,000 (2018) ([[List of continents by population#Regional and continental .28sub.29totals in 2016|9th]])<ref name = "UN WPP 2019">{{Cite web|title = World Population prospects – Population division|url = https://population.un.org/wpp/|access-date = 16 July 2019|publisher = [[United Nations]]|archive-url = https://web.archive.org/web/20190205234912/https://population.un.org/wpp/|archive-date = 5 February 2019|url-status = live}}</ref><ref name = "UN WPP 2019 2">{{Cite web|title = Overall total population|url = https://population.un.org/wpp/Download/Files/1_Indicators%20(Standard)/EXCEL_FILES/1_Population/WPP2019_POP_F01_1_TOTAL_POPULATION_BOTH_SEXES.xlsx|format = xlsx|access-date = 16 July 2019|publisher = [[United Nations]]|archive-date = 27 February 2021|archive-url = https://web.archive.org/web/20210227235642/https://population.un.org/wpp/Download/Files/1_Indicators%20(Standard)/EXCEL_FILES/1_Population/WPP2019_POP_F01_1_TOTAL_POPULATION_BOTH_SEXES.xlsx|url-status = dead}}</ref> | density = {{convert|50.1|/km2|abbr=on}} | GDP_nominal = $3.383{{nbs}}trillion (2019)<ref name="IMF">{{cite web|url=https://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2020/02/weodata/index.aspx|title=World Economic Outlook Database|publisher=IMF|website=imf.org}} Outlook Database, October 2020</ref> | GDP_PPP = $9.063{{nbs}}trillion (2019)<ref name="IMF" /> | GDP_per_capita = $10,793 (2019; nominal)<ref name="IMF"/>, $28,918 (2019; PPP)<ref name="IMF"/> | HDI = {{Increase}}0.699 (''<span style="color:orange">medium</span>'') | ethnic_groups = [[Arabs]], [[Assyrian people|Assyrians]], [[Armenians]], [[Azerbaijanis]], [[Baloch people|Baloch]], [[Georgians]], [[Greek Cypriots]], [[Jews]], [[Kurds]], [[Laz people]], [[Mandaeans]], [[Maronites]], [[Persians]], [[Pontic Greeks]], [[Talysh people|Talyshis]], [[Turkish people|Turks]], [[Yazidis]], [[Zazas]] | religions = [[Islam]], [[Christianity]], [[Judaism]], [[Baháʼí Faith|Baháʼí]], [[Druze|Druzism]], [[Yarsanism]], [[Yazidism]], [[Zoroastrianism]], [[Mandaeism]], [[Hinduism]], [[Buddhism]], etc. | demonym = West Asian<br />Western Asian | countries = {{collapsible list | title = [[List of sovereign states and dependent territories in Asia|20 recognized]] | {{flag|Armenia}} | {{flag|Azerbaijan}} (except for a small portion of territory north of the [[Greater Caucasus]]) | {{flag|Bahrain}} | {{flag|Cyprus}} | {{flag|Egypt}} (only [[Sinai Peninsula]]) | {{flag|Georgia}} (except for a small portion of territory north of the [[Greater Caucasus]]) | {{flag|Iran}} | {{flag|Iraq}} | {{flag|Israel}} | {{flag|Jordan}} | {{flag|Kuwait}} | {{flag|Lebanon}} | {{flag|Oman}} | {{flag|Palestine}} | {{flag|Qatar}} | {{flag|Saudi Arabia}} | {{flag|Syria}} | {{flag|Turkey}} (except [[East Thrace]]) | {{flag|United Arab Emirates}} | {{flag|Yemen}} (except [[Socotra]]) }}{{collapsible list | title = 3 unrecognized | ''{{flag|Abkhazia}}'' | ''{{flag|Northern Cyprus}}'' | ''{{flag|South Ossetia}}'' }} | dependencies = {{flag|Akrotiri and Dhekelia}} | languages = {{collapsible list | title = Official languages | [[Modern Standard Arabic|Arabic]] | [[Abkhaz language|Abkhaz]] | [[Armenian language|Armenian]] | [[Azerbaijani language|Azerbaijani]] | [[English language|English]] | [[Georgian language|Georgian]] | [[Greek language|Greek]] | [[Modern Hebrew|Hebrew]] | [[Kurdish languages|Kurdish]] | [[Ossetian language|Ossetian]] | [[Persian language|Persian]] | [[Russian language|Russian]] | [[Turkish language|Turkish]] }} {{collapsible list | title = Other languages | [[Afroasiatic languages|Afroasiatic]]: {{hlist | [[Neo-Aramaic languages|Neo-Aramaic]] | [[Amharic language|Amharic]] | [[Modern South Arabian languages|South Arabian]] | [[Syriac language|Syriac]] }} | [[Austronesian languages|Austronesian]]: {{hlist | [[Indonesian language|Indonesian]] | [[Malay language|Malay]] | [[Tagalog language|Tagalog]] }} | [[Indo-European languages|Indo-European]]: {{hlist | [[Balochi language|Balochi]] | [[Domari language|Domari]] | [[French language|French]] | [[Gilaki language|Gilaki]] | [[Hindi language|Hindi]] | [[Luri language|Luri]] | [[Bengali language|Bengali]] | [[Mazanderani language|Mazanderani]] | [[Nepali language|Nepali]] | [[Pashto language|Pashto]] | [[Rohingya language|Rohingya]] | [[Romani language|Romani]] | [[Shabaki language]] | [[Spanish language|Spanish]] | [[Talysh language|Talysh]] | [[Urdu language|Urdu]] | [[Yiddish language|Yiddish]] | [[Zaza language|Zaza]] }} | [[Northeast Caucasian languages|NE Caucasian]]: {{hlist | [[Avar language|Avar]] | [[Chechen language|Chechen]] | [[Lezgian language|Lezgian]] }} | [[Northwest Caucasian languages|NW Caucasian]]: {{hlist | [[Circassian languages|Circassian]] | [[Kabardian language|Kabardian]] }} | [[Turkic languages|Turkic]]: {{hlist | [[Qashqai language|Qashqai]] | [[Turkmen language|Turkmen]] }} }} | time = {{collapsible list | title = 5 time zones | bullets = true | [[UTC+02:00]]: {{hlist | Standard: [[Time in Cyprus|Cyprus]], [[Israel Standard Time|Israel]], [[Time in Jordan|Jordan]], [[Time in Lebanon|Lebanon]], [[Time in the State of Palestine|Palestine]], [[Egypt Standard Time|Sinai]], [[Time in Syria|Syria]] }} | [[UTC+03:00]]: {{hlist | [[Daylight Saving Time|Daylight]]: Cyprus, Israel, Jordan, Lebanon, Palestine, Syria | Standard: [[Time in Bahrain|Bahrain]], [[Time in Iraq|Iraq]], [[Time in Kuwait|Kuwait]], [[Time in Qatar|Qatar]], [[Saudi Arabia Standard Time|Saudi Arabia]], [[Time in Turkey|Turkey]], [[Time in Yemen|Yemen]] }} | [[UTC+03:30]]: {{hlist | Standard: [[Iran Standard Time|Iran]] }} | [[UTC+04:00]]: {{hlist | Standard: [[Armenia Time|Armenia]], [[Azerbaijan Time|Azerbaijan]], [[Georgia Time|Georgia]], [[Time in Oman|Oman]], [[Time in the United Arab Emirates|UAE]] }} | [[UTC+04:30]]: {{hlist | [[Daylight saving time in Iran|Daylight savings Iran]] }} }} | internet = [[.ae]], [[.am]], [[.az]], [[.bh]], [[.cy]], [[.eg]], [[.ge]], [[.il]], [[.iq]], [[.ir]], [[.jo]], [[.kw]], [[.lb]], [[.om]], [[.ps]], [[.qa]], [[.sa]], [[.sy]], [[.tr]], [[.ye]] | calling_code = [[List of country calling codes|Zone 9 except Armenia, Cyprus (Zone 3) & Sinai (Zone 2)]] | cities =<!-- PLEASE LIMIT THE CITIES LISTED HERE TO CITIES LISTED IN [[List of urban areas by population]], AND LIST PER ALPHABETICAL ORDER. THANKS! --> {{collapsible list | title = List{{sup|b}} | bullets = true | {{flagicon|Jordan}} [[Amman]] | {{flagicon|Turkey}} [[Ankara]] | {{flagicon|Iraq}} [[Baghdad]] | {{flagicon|UAE}} [[Dubai]] | {{flagicon|Turkey}} [[Istanbul]] | {{flagicon|Turkey}} [[İzmir]] | {{flagicon|Saudi Arabia}} [[Jeddah]] | {{flagicon|Kuwait}} [[Kuwait City]] | {{flagicon|Saudi Arabia}} [[Riyadh]] | {{flagicon|Iran}} [[Tehran]] }} <!-- PLEASE LIMIT THE CITIES LISTED HERE TO CITIES LISTED IN [[List of urban areas by population]]. THANKS! --> | m49 = <code>145</code> – West Asia<br /><code>142</code> – [[Asia]]<br /><code>001</code> – World | footnotes = {{longitem|{{sup|a}} Area and population figures include the [[Sinai Peninsula|Sinai]]}}{{longitem|{{sup|b}} Among the top 100 [[List of urban areas by population|urban areas of the world by population]]}} }} '''পশ্চিম এছিয়া''' ( দক্ষিণ-পশ্চিম এছিয়া বুলিও জনা যায়) এছিয়াৰ পশ্চিম অঞ্চলত থকা দেশসমূহক বুজায়। বেছিভাগ শিক্ষাবিদ, ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ সংস্থা আৰু অন্যান্য প্ৰতিষ্ঠানে দিয়া সংজ্ঞা অনুসৰি এই উপ-অঞ্চলত আনাতোলিয়া, আৰব উপদ্বীপ, ইৰাণ, মেছ’পটেমিয়া, আৰ্মেনিয়ান হাইলেণ্ড, লেভেণ্ট, চাইপ্ৰাছ দ্বীপ, চিনাই উপদ্বীপ আৰু দক্ষিণ ককেছাছ অন্তৰ্ভুক্ত। <ref>{{Cite web |title=Land Use Dynamics and Institutional Changes in West Asia |url=https://www.fao.org/3/ag266e/ag266e.pdf |first1=Lama |last1=Bashour |date=2006 |publisher=Food and Agriculture Organization of the United Nations |url-status=live |archive-url= https://web.archive.org/web/20230616092754/https://www.fao.org/3/ag266e/ag266e.pdf |archive-date= 16 June 2023 }}</ref><ref name=WGSRPD/> এই অঞ্চলটো আফ্ৰিকাৰ পৰা ইজিপ্তৰ ইষ্টমাছ অৱ ছুৱেজ আৰু ইউৰোপৰ পৰা তুৰ্কী জলপ্ৰনালী আৰু বৃহত্তৰ ককেছাছৰ জলপথেৰে পৃথক কৰিছে। ইয়াৰ উত্তৰ-পূবত মধ্য এছিয়া, আনহাতে দক্ষিণ এছিয়া ইয়াৰ পূবত অৱস্থিত। এই অঞ্চলটো বাৰখন সাগৰে আগুৰি আছে (ঘড়ীৰ কাঁটাৰ দিশত): এজিয়ান সাগৰ, মৰ্মৰ সাগৰ, কৃষ্ণ সাগৰ, কাস্পিয়ান সাগৰ, পাৰ্চী উপসাগৰ, ওমান উপসাগৰ, আৰব সাগৰ, এডেন উপসাগৰ, লোহিত সাগৰ, আকাবা উপসাগৰ, ছুৱেজ উপসাগৰ আৰু ভূমধ্য সাগৰ। যদিও বহুতে এই দেশকেইখন বুজাবলৈ মধ্যপ্ৰাচ্য শব্দটো ব্যৱহাৰ কৰে, তথাপিও পশ্চিম এছিয়া আৰু মধ্যপ্ৰাচ্য একে বস্তু নহয়। মধ্যপ্ৰাচ্য হৈছে পশ্চিমীয়া ভূগোলবিদসকলে উদ্ভাৱন কৰা ৰাজনৈতিক শব্দ, যিয়ে ঐতিহাসিকভাৱে ৰাজনৈতিক আৰু ঐতিহাসিক প্ৰেক্ষাপটৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি এছিয়াৰ বিভিন্ন অঞ্চলক সামৰি লৈছে; আনহাতে পশ্চিম এছিয়া হৈছে অধিক নিখুঁত আৰু সামঞ্জস্যপূৰ্ণ ভৌগোলিক শব্দ। ইয়াত ইজিপ্তৰ বেছিভাগ অংশ আৰু তুৰস্কৰ উত্তৰ-পশ্চিম অংশ (যিবোৰ মধ্যপ্ৰাচ্যত অন্তৰ্ভুক্ত) বাদ দিয়া হৈছে, আৰু ককেছাছৰ দক্ষিণ অংশও অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। পশ্চিম এছিয়াই সামৰি লোৱা মাটিকালি হৈছে {{convert|5994935|km2|sqmi|abbr=on}} আৰু এই অঞ্চলৰ জনংখ্যা প্ৰায় ৩১৩ মিলিয়ন।<ref name="UN WPP 2019"/><ref name="UN WPP 2019 2"/> ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ ২০খন সদস্য দেশৰ ভিতৰত ১৩খন দেশেই পশ্চিম এছিয়াৰ অংশ। পশ্চিম এছিয়াৰ আটাইতকৈ জনবহুল দেশসমূহ হ'ল [[ইৰাণ]], [[তুৰ্কী]], [[ইৰাক]], [[য়েমেন]], আৰু [[চৌদি আৰব]]। ৰেকৰ্ডিং প্লাণ্ট ডিষ্ট্ৰিবিউচনৰ বাবে বিশ্ব ভৌগোলিক আঁচনি (WGSRPD)ত পশ্চিম এছিয়াত আৰব উপদ্বীপ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হোৱা নাই, আনহাতে আফগানিস্তান অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। <ref name=WGSRPD>{{Cite book |last = Brummitt |first = R. K. |year = 2001 |title = World Geographical Scheme for Recording Plant Distributions |edition = 2nd |publisher = International Working Group on Taxonomic Databases For Plant Sciences (TDWG) |url = https://raw.githubusercontent.com/tdwg/wgsrpd/master/109-488-1-ED/2nd%20Edition/TDWG_geo2.pdf |access-date = 27 July 2021 |archive-url = https://web.archive.org/web/20160125135239/http://www.nhm.ac.uk/hosted_sites/tdwg/TDWG_geo2.pdf |archive-date = 25 January 2016}}</ref> == সংজ্ঞা == The term ''West Asia'' is used pragmatically and has no "correct" or generally accepted definition. Its typical definitions overlap substantially, but not entirely, with definitions of the terms [[Middle East]], [[Eastern Mediterranean]], and [[Near East]] (which is historically familiar but widely deprecated today).<ref>[https://www.worldatlas.com/articles/what-is-the-difference-between-near-east-and-middle-east.html What Is The Difference Between Near East and Middle East?] ''worldatlas.com''</ref> The ''[[National Geographic Society|National Geographic]] Style Manual'' as well as [[Angus Maddison|Maddison]]'s ''[[The World Economy: Historical Statistics]]'' (2003) by the [[Organisation for Economic Co-operation and Development]] (OECD) include only Bahrain, Iran, Iraq, Israel, Jordan, Kuwait, Lebanon, Oman, Qatar, Palestine (called West Bank and Gaza in the latter), Saudi Arabia, Syria, Turkey, UAE, and Yemen as West Asian countries.<ref name="ngs">{{cite web |url=https://sites.google.com/a/ngs.org/ngs-style-manual/home/W/west-asia |title=West Asia |last=Miller |first=David |work=National Geographic Style Manual |publisher=[[National Geographic Society]] |access-date=16 February 2021 |archive-date=31 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210531235607/https://sites.google.com/a/ngs.org/ngs-style-manual/home/W/west-asia |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite book |last=Maddison |first=Angus |author-link=Angus Maddison |year=2004 |title=The World Economy: Historical Statistics |series=Development Centre Studies |location=Paris, France |publisher=[[Organisation for Economic Co-operation and Development]] (OECD) |publication-date=2003 |isbn=978-92-64-10412-9 |lccn=2004371607 |oclc=53465560 |title-link=The World Economy: Historical Statistics }}</ref> By contrast, the [[United Nations Industrial Development Organization]] (UNIDO) in its 2015 yearbook includes Armenia and Azerbaijan, and excludes Israel (as Other) and Turkey (as Europe).<ref>{{cite book |author=United Nations Industrial Development Organization Vienna (UNIDO) |author-link=United Nations Industrial Development Organization |year=2005 |title=International Yearbook of Industrial Statistics 2015 |url=https://books.google.com/books?id=FAKMBgAAQBAJ&pg=PA14 |location=Cheltenham, UK |publisher=[[Edward Elgar Publishing]] |page=14 |isbn= 9781784715502}}</ref> Unlike the UNIDO, the [[United Nations Statistics Division]] (UNSD) excludes Iran from West Asia (included as South Asia) and includes Turkey, Georgia, and Cyprus in the region.<ref>{{cite web|url=http://unstats.un.org/unsd/methods/m49/m49.htm |title=Standard Country or Area Codes for Statistical Use |publisher=Millenniumindicators.un.org |quote=The UNSD notes that the "assignment of countries or areas to specific groupings is merely for statistical convenience and does not imply any assumption regarding political or other affiliation of countries or territories."|access-date=25 August 2012}}</ref> In the United Nations geopolitical [[United Nations Regional Groups|Eastern European Group]], Armenia and Georgia are included in Eastern Europe, whereas Cyprus and East Thracian Turkey are in Southern Europe. These three nations are listed in the European category of the [[United Nations Educational, Scientific, and Cultural Organisation]] (UNESCO). National members of West Asian sports governing bodies are limited to Bahrain, Iran, Iraq, Jordan, Kuwait, Lebanon, Syria, Oman, Palestine, Qatar, Saudi Arabia, United Arab Emirates, and Yemen.<ref>{{cite web |url=http://www.wabsf.net/en/information.php |title=WABSF Member Countries |access-date=31 March 2017 |archive-date=1 December 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171201035427/http://www.wabsf.net/en/information.php |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.topendsports.com/events/games/asian-games/west-asian/index.htm |title=The West Asian Games |publisher=Topend Sports}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.the-waff.com/en/championships/29.html |title=WAFF Member Associations |website=The-Waff.com |access-date=31 March 2017 |archive-date=1 August 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180801232057/http://www.the-waff.com/en/championships/29.html |url-status=dead }}</ref> The [[Olympic Council of Asia]]'s multi-sport event [[West Asian Games]] are contested by athletes representing these 13 countries. Among the region's sports organisations are the [[West Asia Basketball Association]], [[West Asian Billiards & Snooker Federation|West Asian Billiards and Snooker Federation]], [[West Asian Football Federation]], and the [[West Asian Tennis Federation]]. == দেশসমূহ == {| class="wikitable sortable" style="font-size:90%;width:100%;" |- style="background:#ececec;" !scope="col"| [[Country]] !scope="col"| [[List of countries by area|Area]]<br />(km²) !scope="col"| [[List of countries by population|Population]]{{UN_Population|ref}}<br />({{UN_Population|Year}}) !scope="col"| [[List of countries by population density|Density]]<br />(per km²) !scope="col"| [[Capital (political)|Capital]] !scope="col"| [[List of countries by GDP (nominal)|Nominal GDP]]<ref>{{cite web|title=GDP|url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2014/01/weodata/weorept.aspx?pr.x=93&pr.y=3&sy=2012&ey=2012&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=512%2C668%2C914%2C672%2C612%2C946%2C614%2C137%2C311%2C962%2C213%2C674%2C911%2C676%2C193%2C548%2C122%2C556%2C912%2C678%2C313%2C181%2C419%2C867%2C513%2C682%2C316%2C684%2C913%2C273%2C124%2C868%2C339%2C921%2C638%2C948%2C514%2C943%2C218%2C686%2C963%2C688%2C616%2C518%2C223%2C728%2C516%2C558%2C918%2C138%2C748%2C196%2C618%2C278%2C624%2C692%2C522%2C694%2C622%2C142%2C156%2C449%2C626%2C564%2C628%2C565%2C228%2C283%2C924%2C853%2C233%2C288%2C632%2C293%2C636%2C566%2C634%2C964%2C238%2C182%2C662%2C453%2C960%2C968%2C423%2C922%2C935%2C714%2C128%2C862%2C611%2C135%2C321%2C716%2C243%2C456%2C248%2C722%2C469%2C942%2C253%2C718%2C642%2C724%2C643%2C576%2C939%2C936%2C644%2C961%2C819%2C813%2C172%2C199%2C132%2C733%2C646%2C184%2C648%2C524%2C915%2C361%2C134%2C362%2C652%2C364%2C174%2C732%2C328%2C366%2C258%2C734%2C656%2C144%2C654%2C146%2C336%2C463%2C263%2C528%2C268%2C923%2C532%2C738%2C944%2C578%2C176%2C537%2C534%2C742%2C536%2C866%2C429%2C369%2C433%2C744%2C178%2C186%2C436%2C925%2C136%2C869%2C343%2C746%2C158%2C926%2C439%2C466%2C916%2C112%2C664%2C111%2C826%2C298%2C542%2C927%2C967%2C846%2C443%2C299%2C917%2C582%2C544%2C474%2C941%2C754%2C446%2C698%2C666&s=NGDP_R&grp=0&a=|publisher=[[International Monetary Fund|IMF]]|access-date=16 April 2014}}</ref><br />(2012) !scope="col"| [[List of countries by GDP (nominal) per capita|Per capita]]<ref>{{cite web|title=GDP per capita|url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2014/01/weodata/weorept.aspx?pr.x=28&pr.y=10&sy=2012&ey=2012&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=512%2C668%2C914%2C672%2C612%2C946%2C614%2C137%2C311%2C962%2C213%2C674%2C911%2C676%2C193%2C548%2C122%2C556%2C912%2C678%2C313%2C181%2C419%2C867%2C513%2C682%2C316%2C684%2C913%2C273%2C124%2C868%2C339%2C921%2C638%2C948%2C514%2C943%2C218%2C686%2C963%2C688%2C616%2C518%2C223%2C728%2C516%2C558%2C918%2C138%2C748%2C196%2C618%2C278%2C624%2C692%2C522%2C694%2C622%2C142%2C156%2C449%2C626%2C564%2C628%2C565%2C228%2C283%2C924%2C853%2C233%2C288%2C632%2C293%2C636%2C566%2C634%2C964%2C238%2C182%2C662%2C453%2C960%2C968%2C423%2C922%2C935%2C714%2C128%2C862%2C611%2C135%2C321%2C716%2C243%2C456%2C248%2C722%2C469%2C942%2C253%2C718%2C642%2C724%2C643%2C576%2C939%2C936%2C644%2C961%2C819%2C813%2C172%2C199%2C132%2C733%2C646%2C184%2C648%2C524%2C915%2C361%2C134%2C362%2C652%2C364%2C174%2C732%2C328%2C366%2C258%2C734%2C656%2C144%2C654%2C146%2C336%2C463%2C263%2C528%2C268%2C923%2C532%2C738%2C944%2C578%2C176%2C537%2C534%2C742%2C536%2C866%2C429%2C369%2C433%2C744%2C178%2C186%2C436%2C925%2C136%2C869%2C343%2C746%2C158%2C926%2C439%2C466%2C916%2C112%2C664%2C111%2C826%2C298%2C542%2C927%2C967%2C846%2C443%2C299%2C917%2C582%2C544%2C474%2C941%2C754%2C446%2C698%2C666&s=NGDPDPC&grp=0&a=|publisher=[[International Monetary Fund|IMF]]|access-date=16 April 2014}}</ref><br />(2012) !scope="col"| [[Currency]] !scope="col"| [[Government]] !scope="col"| [[Official language]]s |- !scope="row"| {{nowrap|{{flag|Turkey}}}}{{efn|The figures for Turkey includes [[East Thrace]], which is not a part of Anatolia.}} | style="text-align:right;" | 783,562 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Turkey}} | style="text-align:right;" | 94.1 | [[Ankara]] | $788.042 billion | $10,523 | [[Turkish lira]] | [[Presidential republic]] | [[Turkish language|Turkish]] |- !scope="row"| {{flag|Bahrain}} | style="text-align:right;" | 780 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Bahrain}} | style="text-align:right;" | 1,646.1 | [[Manama]] | $30.355 billion | $26,368 | [[Bahraini dinar]] | [[Constitutional monarchy]] | [[Arabic language|Arabic]] |- !scope="row"| {{flag|Kuwait}} | style="text-align:right;" | 17,820 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Kuwait}} | style="text-align:right;" | 167.5 | [[Kuwait City]] | $184.540 billion | $48,761 | [[Kuwaiti dinar]] | [[Constitutional monarchy]] | [[Arabic language|Arabic]] |- !scope="row"| {{flag|Oman}} | style="text-align:right;" | 212,460 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Oman}} | style="text-align:right;" | 9.2 | [[Muscat, Oman|Muscat]] | $78.290 billion | $25,356 | [[Omani rial]] | [[Absolute monarchy]] | [[Arabic language|Arabic]] |- !scope="row"| {{flag|Qatar}} | style="text-align:right;" | 11,437 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Qatar}} | style="text-align:right;" | 123.2 | [[Doha]] | $192.402 billion | $104,756 | [[Qatari riyal]] | [[Absolute monarchy]] | [[Arabic language|Arabic]] |- !scope="row"| {{flag|Saudi Arabia}} | style="text-align:right;" | 2,149,690 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Saudi Arabia}} | style="text-align:right;" | 12 | [[Riyadh]] | $733.956 billion | $25,139 | [[Saudi riyal]] | [[Absolute monarchy]] | [[Arabic language|Arabic]] |- !scope="row"| {{flag|United Arab Emirates}} | style="text-align:right;" | 82,880 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|United Arab Emirates}} | style="text-align:right;" | 97 | [[Abu Dhabi]] | $383.799 billion | $43,774 | [[UAE dirham]] | [[Federation|Federal]] [[constitutional monarchy]] | [[Arabic language|Arabic]] |- !scope="row"| {{flag|Yemen}} | style="text-align:right;" | 527,970 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Yemen}} | style="text-align:right;" | 44.7 | [[Sanaa]] {{efn|A rebel group, the [[Houthis]], have their [[Houthi-controlled Yemen|government]] at [[Aden]] ([[Temporary capital|Seat of government]])}} | $35.05 billion | $1,354 | [[Yemeni rial]] | [[Provisional government|Provisional]] [[presidential republic]] | [[Arabic language|Arabic]] |- !scope="row"| ''{{flag|Abkhazia}}''{{efn|unrecognized}} | style="text-align:right;" | 8,660 | style="text-align:right;" | 242,862 | style="text-align:right;" | 28 | [[Sokhumi]] | $500 million | N/A | [[Georgian lari]] | [[Semi-presidential system|Semi-presidential]] [[republic]] | [[Abkhaz language|Abkhaz]], [[Russian language|Russian]] |- !scope="row"| {{flag|Armenia}} | style="text-align:right;" | 29,800 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Armenia}} | style="text-align:right;" | 108.4 | [[Yerevan]] | $9.950 billion | $3,033 | [[Armenian dram]] | [[Semi-presidential system|Semi-presidential]] [[republic]] | [[Armenian language|Armenian]] |- !scope="row"| {{flag|Azerbaijan}} | style="text-align:right;" | 86,600 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Azerbaijan}} | style="text-align:right;" | 105.8 | [[Baku]] | $68.700 billion | $7,439 | [[Azerbaijani manat]] | [[Presidential republic]] | [[Azerbaijani language|Azerbaijani]] |- !scope="row"| {{flag|Georgia}} | style="text-align:right;" | 69,700 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Georgia}} | style="text-align:right;" | 68.1 | [[Tbilisi]] | $15.847 billion | $3,523 | [[Georgian lari]] | [[Semi-presidential system|Semi-presidential]] [[republic]] | [[Georgian language|Georgian]] |- !scope="row"| ''{{flag|South Ossetia}}''{{efn|unrecognized}} | style="text-align:right;" | 3,900 | style="text-align:right;" | 53,532 | style="text-align:right;" | 13 | [[Tskhinvali]] | $500 million | N/A | [[Georgian lari]] | [[Semi-presidential system|Semi-presidential]] [[republic]] | [[Ossetian language|Ossetian]], [[Russian language|Russian]] |- !scope="row"| {{flag|Iraq}} | style="text-align:right;" | 438,317 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Iraq}} | style="text-align:right;" | 73.5 | [[Baghdad]] | $216.044 billion | $6,410 | [[Iraqi dinar]] | [[Parliamentary republic]] | [[Arabic language|Arabic]], [[Kurdish language|Kurdish]] |- !scope="row"| {{flag|Israel}} | style="text-align:right;" | 20,770 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Israel}} | style="text-align:right;" | 365.3 | [[Positions on Jerusalem|Jerusalem]]{{efn|[[Jerusalem]] is the [[Jerusalem Law|proclaimed capital of Israel]] and the actual location of the [[Knesset]], [[Israeli Supreme Court]], etc. Due to its [[Positions on Jerusalem|disputed]] status, most embassies are in [[Tel Aviv]].{{efn|name=Jerusalem}}}} | $353.65 billion | $39,106 | [[Israeli new shekel]] | [[Parliamentary republic]] | [[Hebrew language|Hebrew]] |- !scope="row"| {{flag|Jordan}} | style="text-align:right;" | 92,300 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Jordan}} | style="text-align:right;" | 68.4 | [[Amman]] | $30.98 billion | $4,843 | [[Jordanian dinar]] | [[Constitutional monarchy]] | [[Arabic language|Arabic]] |- !scope="row"| {{flag|Lebanon}} | style="text-align:right;" | 10,452 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Lebanon}} | style="text-align:right;" | 404 | [[Beirut]] | $42.519 billion | $10,425 | [[Lebanese pound]] | [[Parliamentary republic]] | [[Arabic language|Arabic]] |- !scope="row"| {{flagcountry|Palestine}}{{efn|[[UN observer state]].}} | style="text-align:right;" | 6,220 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|State of Palestine}} | style="text-align:right;" | 667 | [[Ramallah]]{{efn|Ramallah is the actual location of the government, whereas the proclaimed capital of Palestine is [[Jerusalem]], which is [[Positions on Jerusalem|disputed]].{{efn|name=Jerusalem|Jerusalem is Israel's ''[[de jure]]'' capital under [[Jerusalem Law|Israeli law]], as well as its ''[[de facto]]'' capital by the location of the presidential residence, government offices, supreme court and parliament ([[Knesset]]). Jerusalem is the State of Palestine's ''de jure'' capital under its {{cite web |ref=BasicLawPal-T1A3 |url=http://www.palestinianbasiclaw.org/basic-law/2003-amended-basic-law |title=2003 Amended Basic Law |date=17 February 2008 |postscript=none}}, but not its ''de facto'' capital as its government branches are based in [[Ramallah]]. The UN and most [[sovereign states]] do not recognize Jerusalem as either state's ''de jure'' capital under the position that Jerusalem's status is pending future negotiations between Israel and the Palestinian Authority. In practice, therefore, most maintain their embassies in [[Tel Aviv]] and its suburbs, or else in suburbs such as [[Mevaseret Zion]] outside Jerusalem proper. See [https://web.archive.org/web/20260118073834/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/israel/ CIA Factbook], {{cite web|url= https://www.un.org/Depts/Cartographic/map/profile/israel.pdf |title=Map of Israel |postscript=none}} and [[Status of Jerusalem]] for more information.}}}} | $6.6 billion | $1,600 | [[Egyptian pound]], [[Jordanian dinar]], [[Israeli new shekel]] | [[Semi-presidential system|Semi-presidential]] [[republic]] | [[Arabic language|Arabic]] |- !scope="row"| {{flag|Syria}} | style="text-align:right;" | 185,180 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Syrian Arab Republic}} | style="text-align:right;" | 118.3 | [[Damascus]] | N/A | N/A | [[Syrian pound]] | [[Transitional government]] | [[Arabic language|Arabic]] |- !scope="row"| {{flag|Iran}} | style="text-align:right;" | 1,648,195 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Iran (Islamic Republic of)}} | style="text-align:right;" | 45 | [[Tehran]] | $548.590 billion | $7,207 | [[Iranian rial]] | [[Islamic republic]] | [[Persian language|Persian]] |- !scope="row"| ''{{flag|Akrotiri and Dhekelia}}''{{efn| [[British Overseas Territories|British Overseas Territory]]}} | style="text-align:right;" | 254 | style="text-align:right;" | 15,700 | style="text-align:right;" | N/A | [[Episkopi Cantonment|Episkopi]] | N/A | N/A | [[Euro]] | [[stratocracy|Stratocratic]] [[Dependent territory|dependency]] under a [[constitutional monarchy]] | [[English language|English]] |- !scope="row"| {{flag|Cyprus}} | style="text-align:right;" | 9,250 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Cyprus}} | style="text-align:right;" | 117 | [[Nicosia]] | $22.995 billion | $26,377 | [[Euro]] | [[Presidential republic]] | [[Greek language|Greek]], [[Turkish language|Turkish]] |- !scope="row"| ''{{flag|Northern Cyprus}}''{{efn|unrecognized}} | style="text-align:right;" | 3,355 | style="text-align:right;" | 313,626 | style="text-align:right;" | 93 | [[North Nicosia]] | $4.032 billion | $15,109 | [[Turkish lira]] | [[Semi-presidential republic]] | [[Turkish language|Turkish]] |- !scope="row"| {{flag|Egypt}}{{efn|The area and population figures for Egypt only include the [[Sinai Peninsula]].}} | style="text-align:right;" | 60,000 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Egypt}} | style="text-align:right;" | 82 | [[Cairo]] | $262.26 billion | $3,179 | [[Egyptian pound]] | [[Presidential republic]] | [[Arabic]] |} == ইতিহাস == "Western Asia" was in use as a geographical term in the late 18th and early 19th centuries,<ref name="Ouseley">{{cite book|last=Ouseley|first=William|authorlink=William Ouseley|year=1795|title=Persian Miscellanies: An Essay to Facilitate the Reading of Persian Manuscripts|location=London|pp=[https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.42305/page/n159/mode/1up 105–106]|quote={{smallcaps|The}} celebrated current of the Euphrates, was divided, according to the Arabian geographer, whom ''Bochart'' follows, into five channels or branches, one of which led to ''Cufa'' in Chaldea; and on the banks of another, was ſeated the “Golden Babylon” once the proud miſtreſs of the eaſtern world, being the capital of the Aſſyrian monarchy, which comprehended Syria, Meſopotamia, Chaldea, Perſia; in short, except India, all the great nations of weſtern Aſia.}}</ref><ref>e.g. James Rennell, ''A treatise on the comparative geography of western Asia'', 1831.</ref> before "[[Near East]]" became current as a geopolitical concept. For example, [[William Ouseley]] used the phrase in 1795 in ''Persian Miscellanies'' to refer to a region including Syria, Mesopotamia, Chaldea and Persia.<ref name="Ouseley"/> In the context of the history of [[classical antiquity]], "Western Asia" could mean the part of Asia known in classical antiquity, as opposed to the reaches of "interior Asia", i.e. [[Scythia]], and "Eastern Asia" the easternmost reaches of geographical knowledge in classical authors, i.e. [[Transoxania]] and [[Indus valley|India]].<ref>James Rennell, ''The Geographical System of Herodotus Examined and Explained'', 1800, [https://archive.org/details/geographicalsys00renn/page/210 p. 210].</ref><ref>Hugh Murray, ''Historical Account of Discoveries and Travels in Asia'' (1820).</ref><ref>Samuel Whelpley, ''A compend of history, from the earliest times'', 1808, [https://books.google.com/books?id=6jkNAAAAYAAJ&pg=RA1-PA9 p. 9] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221120055307/https://books.google.ch/books?id=6jkNAAAAYAAJ&pg=RA1-PA9 |date=20 November 2022 }}.</ref> In the 20th century, "Western Asia" was used to denote a rough geographical era in the fields of [[archaeology]] and [[ancient history]], especially as a shorthand for "the [[Fertile Crescent]], excluding [[Ancient Egypt]]" for the purposes of comparing the early civilizations of Egypt and the former.<ref>e.g. Petrus Van Der Meer, ''The Chronology of Ancient Western Asia and Egypt'', 1955. Karl W. Butzer, ''Physical Conditions in Eastern Europe, Western Asia and Egypt Before the Period of Agricultural and Urban Settlement'', 1965.</ref> Use of the term in the context of contemporary [[geopolitics]] or [[world economy]] appears to date from at least the mid-1960s.<ref>''The Tobacco Industry of Western Asia'', U.S. Department of Agriculture, Foreign Agricultural Service, 1964.</ref> == ভৌগোলিক পৰিবেশ == এই অঞ্চলটো আঠখন ডাঙৰ সাগৰেৰে আগুৰি আছে; এজিয়ান সাগৰ, কৃষ্ণ সাগৰ, কাস্পিয়ান সাগৰ, পাৰ্চী উপসাগৰ, আৰব সাগৰ, এডেন উপসাগৰ, লোহিত সাগৰ আৰু ভূমধ্য সাগৰ। To the northwest and north, the region is delimited from [[Europe]] by the [[Turkish Straits]] and drainage divide of the [[Greater Caucasus]], to the southwest, it is delimited from [[Africa]] by the [[Isthmus of Suez]], while to the northeast and east, the region adjoins [[Central Asia]] and [[South Asia]]. The region is located east of [[Southern Europe]] and south of [[Eastern Europe]]. The [[Dasht-e Kavir]] and [[Lut Desert|Dasht-e Lut]] deserts in eastern [[Iran]] naturally delimit the region from [[Balochistan]] and South Asia. ===ভূতত্ত্ব === ====প্লেট টেকটনিক্স ==== Three major [[plate tectonics|tectonic plates]] converge on West Asia, including the [[African Plate|African]], [[Eurasian Plate|Eurasian]], and [[Arabian Plate|Arabian]] plates. The boundaries between the tectonic plates make up the [[Azores–Gibraltar Transform Fault|Azores-Gibraltar Ridge]], extending across [[North Africa]], the [[Red Sea]], and into Iran.<ref name="beaumont-pg22">Beaumont (1988), p. 22</ref>{{better source needed|date=February 2021}} The Arabian Plate is moving northward into the [[Anatolian Plate|Anatolian plate]] (Turkey) at the [[East Anatolian Fault]],<ref>{{cite web|url=http://eol.jsc.nasa.gov/handbooks/arabianpages/mainframe.htm |title=The Arabian Plate |author=Muehlberger, Bill |publisher=NASA, Johnson Space Center |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070706103125/http://eol.jsc.nasa.gov/handbooks/arabianpages/mainframe.htm |archive-date=6 July 2007 }}</ref> and the boundary between the [[Aegean Sea Plate|Aegean]] and Anatolian plate in eastern [[Turkey]] is also [[seismic]]ally active.<ref name="beaumont-pg22"/> ==== জলসম্পদ ==== Several major [[aquifer]]s provide [[water]] to large portions of West Asia. In Saudi Arabia, two large aquifers of [[Palaeozoic]] and [[Triassic]] origins are located beneath the [[Jabal Tuwayq]] mountains and areas west to the Red Sea.<ref name="beaumont-86">Beaumont (1988), p. 86</ref>{{better source needed|date=February 2021}} [[Cretaceous]] and [[Eocene]]-origin aquifers are located beneath large portions of central and eastern Saudi Arabia, including Wasia and Biyadh which contain amounts of both [[fresh water]] and [[saline water]].<ref name="beaumont-86"/> Flood or furrow irrigation, as well as sprinkler methods, are extensively used for [[irrigation]], covering nearly {{cvt|90,000|km2}} across West Asia for agriculture.<ref>{{Cite web|url=http://www.fao.org/land-water/en/|title=Land & Water|website=Food and Agriculture Organization of the United Nations}}</ref> Also, the [[Tigris]] and [[Euphrates]] rivers contribute very well. === জলবায়ু === [[File:Cedars in Lebanon.jpg|right|thumb|upright=1.1|A [[Lebanon|Lebanese]] [[Cedar Forest]] in winter]] [[File:West Asia Köppen Map.png|right|thumb|upright=1.1|[[Köppen climate classification]] map of West Asia]] West Asia is primarily [[arid climate|arid]] and [[semi-arid]], and can be subject to [[drought]], but it also contains vast expanses of forest and fertile valleys. The region consists of [[grassland]]s, [[rangeland]]s, [[desert]]s, and [[mountains]]. [[Water shortage]]s are a problem in many parts of West Asia, with rapidly growing [[Population (human biology)|population]]s increasing demands for water, while [[salinity|salinization]] and [[pollution]] threaten water supplies.<ref name="ipcc-1997">{{cite web|url=http://www.grida.no/publications/other/ipcc_sr/?src=/climate/ipcc/regional/index.htm|title=Chapter 7: Middle East and Arid Asia|work=IPCC Special Report on The Regional Impacts of Climate Change: An Assessment of Vulnerability|publisher=United Nations Environment Programme (UNEP), Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC)|year=2001|access-date=9 February 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160303201222/http://www.grida.no/publications/other/ipcc_sr/?src=%2Fclimate%2Fipcc%2Fregional%2Findex.htm|archive-date=3 March 2016|url-status=dead}}</ref> Major rivers, including the [[Tigris]] and [[Euphrates River|Euphrates]], provide sources for [[irrigation]] water to support [[agriculture]]. There are two wind phenomena in West Asia: the ''sharqi'' and the ''[[shamal (wind)|shamal]]''. The ''sharqi'' (or ''sharki'') is a [[wind]] that comes from the south and southeast. It is seasonal, lasting from April to early June, and comes again between late September and November. The winds are dry and dusty, with occasional gusts up to 80 kilometres per hour (50 miles per hour) and often kick up violent sand and dust storms that can carry sand a few thousand meters high, and can close down airports for short periods of time. These winds can last for a full day at the beginning and end of the season, and for several days during the middle of the season. The ''shamal'' is a summer northwesterly wind blowing over Iraq and the Persian Gulf states (including Saudi Arabia and Kuwait), often strong during the day, but decreasing at night. This weather effect occurs anywhere from once to several times a year.<ref>{{cite book|title=Encyclopaedia of the Muslim World|editor-first=Taru|editor-last=Bahl| editor2=M H Syed| publisher=Anmol Publications|location=New Delhi|year=2003|page=20|isbn=978-81-261-1419-1|url=https://books.google.com/books?id=2x4jq4bXrq0C&q=%22Sharqi%22+wind&pg=PA20|access-date=1 February 2009}}</ref> === ভূ-প্ৰকৃতি === West Asia contains large areas of mountainous terrain. The [[Anatolian Plateau]] is sandwiched between the [[Pontus Mountains]] and [[Taurus Mountains]] in [[Turkey]]. [[Mount Ararat]] in Turkey rises to {{convert|5,137|meters|abbr=on}}. The [[Zagros Mountains]] are located in Iran, in areas along its border with Iraq. The Central Plateau of Iran is divided into two [[drainage basin]]s. The northern basin is [[Dasht-e Kavir]] (Great Salt Desert), and [[Dasht-e-Lut]] is the southern basin. In [[Yemen]], elevations exceed {{convert|3,700|meters|abbr=on}} in many areas, and [[Highland (geography)|highland]] areas extend north along the [[Red Sea]] coast and north into [[Lebanon]]. A [[Geologic fault|fault]] zone also exists along the Red Sea, with continental [[rifting]] creating [[Trough (geology)|trough]]-like [[topography]] with areas located well below [[sea level]].<ref>{{cite web|url=http://www.llnl.gov/tid/lof/documents/pdf/235042.pdf|title=Region #4 — Red Sea Continental Rift Zone|work=Preliminary Definition of Geophysical Regions for the Middle East and North Africa|author=Sweeney, Jerry J.|first2=William R.|last2=Walter|publisher=Lawrence Livermore National Laboratory|date=1 December 1998|page=8|access-date=1 March 2009|archive-date=27 November 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20071127184404/http://www.llnl.gov/tid/lof/documents/pdf/235042.pdf|url-status=dead}}</ref> The [[Dead Sea]], located on the border between the [[West Bank]], [[Israel]], and [[Jordan]], is situated at {{convert|418|meters|abbr=on}} below sea level, making it the [[Extremes on Earth|lowest point]] on the surface of the [[Earth]].<ref>{{cite web|url=http://asterweb.jpl.nasa.gov/gallery-detail.asp?name=deadsea|archive-url=https://web.archive.org/web/20060830064747/http://asterweb.jpl.nasa.gov/gallery-detail.asp?name=deadsea|url-status=dead|archive-date=30 August 2006|title=ASTER Image Gallery: The Dead Sea|publisher=NASA}}</ref> [[Rub' al Khali]], one of the world's largest sand deserts, spans the southern third of the Arabian Peninsula in Saudi Arabia, parts of Oman, the [[United Arab Emirates]] and Yemen. [[Jebel Akhdar (Oman)|Jebel al Akhdar]] is a small range of mountains located in northeastern Oman, bordering the [[Gulf of Oman]]. == অৰ্থনীতি == The [[economy]] of West Asia is diverse and the region experiences high economic growth. Turkey has the largest economy in the region, followed by [[Saudi Arabia]] and Iran. [[Petroleum]] is the major [[Petroleum industry|industry]] in the regional economy, as more than half of the world's [[oil reserves]] and around 40 percent of the world's [[natural gas]] [[List of countries by natural gas proven reserves|reserves]] are located in the region. == জনগাঁথনি == The population of West Asia was estimated at 272 million as of 2008, projected to reach 370 million by 2030 by Maddison (2007; the estimate excludes the Caucasus and Cyprus). This corresponds to an annual growth rate of 1.4% (or a [[doubling time]] of 50 years), well above the [[world population estimates|world average]] of 0.9% (doubling time 75 years). The population of West Asia is estimated at 4% of [[world population]], up from about 39 million at the beginning of the 20th century, or about 2% of world population at the time.<ref>Data for "15 West Asian countries", from Maddison (2003, 2007).Angus Maddison, 2003, ''[[iarchive:worldeconomyhist0000madd|The World Economy: Historical Statistics]]'', Vol. 2, OECD, Paris, {{ISBN|92-64-10412-7}}. ''Statistical Appendix'' (2007, ggdc.net) "The historical data were originally developed in three books: Monitoring the World Economy 1820–1992, OECD, Paris 1995; The World Economy: A Millennial Perspective, OECD Development Centre, Paris 2001; The World Economy: Historical Statistics, OECD Development Centre, Paris 2003. All these contain detailed source notes." Estimates for 2008 by country (in millions): Turkey (71.9), Iran (70.2), Iraq (28.2), Saudi Arabia (28.1), Yemen (23.0), Syria (19.7), Israel (6.5), Jordan (6.2), Palestine (4.1), Lebanon (4.0), Oman (3.3), United Arab Emirates (2.7), Kuwait (2.6), Qatar (0.9), Bahrain (0.7). </ref> The most populous countries in the region are [[Turkey]] and [[Iran]], each with around 79 million people, followed by [[Iraq]] and [[Saudi Arabia]] with around 33 million people each, and [[Yemen]] with around 29 million people. Numerically, West Asia is predominantly [[Arabs|Arab]], [[Persians|Persian]], [[Turkish people|Turkish]], and the dominating languages are correspondingly [[Arabic language|Arabic]], [[Persian language|Persian]] and [[Turkish language|Turkish]], each with of the order of 70 million speakers, followed by smaller communities of [[Kurdish Language|Kurdish]], [[Azerbaijani Language|Azerbaijani]], [[Hebrew language|Hebrew]], [[Armenian Language|Armenian]] and [[Neo-Aramaic]]. The dominance of Arabic and Turkish is the result of the medieval [[Early Muslim conquests|Arab]] and [[Turkic expansion|Turkic]] invasions beginning with the Islamic conquests of the 7th century AD, which displaced the formerly dominant [[Aramaic language|Aramaic]] in the [[Syria (region)|region of Syria]], and [[Greek language|Greek]] in Anatolia, although [[Hebrew]] became the dominant language in [[Israel]] in the second half of the 20th century, and [[Neo-Aramaic]] (spoken by modern [[Modern Arameans|Arameans]] and [[Modern Assyrians|Assyrians]]) and [[Greek language|Greek]] both remain present in their respective territories as minority languages. Significant native minorities include, in alphabetical order: [[Modern Arameans|Arameans]], [[Modern Assyrians|Assyrians]],{{sfn|Laing-Marshall|2005|p=149–150}} [[Druze]],<ref>{{cite book|title=Middle East Patterns: Places, People, and Politics| first=Colbert|last= C. Held|year= 2008| isbn= 9780429962004| page =109|publisher=Routledge|quote= Worldwide, they number 1 million or so, with about 45 to 50 percent in Syria, 35 to 40 percent in Lebanon, and less than 10 percent in Israel. Recently there has been a growing Druze diaspora.}}</ref> [[Jews]], [[Lurs]], [[Mandeans]], [[Maronites]], [[Shabaks]] and [[Yezidis]]. === ধৰ্ম === {{Pie chart | thumb = right | caption = Religion in West Asia (2020)<ref>{{Cite web|url=https://www.pewforum.org/2015/04/02/religious-projection-table/2020/percent/all/|title=Religious Composition by Country, 2010–2050|website=www.pewforum.org|date=2 April 2015|access-date=18 October 2020|archive-date=21 December 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191221014350/https://www.pewforum.org/2015/04/02/religious-projection-table/2020/percent/all/|url-status=dead}}</ref> | label1 = [[Islam]] | value1 = 92.59 | color1 = Green | label2 = [[Christianity]] | value2 = 3.87 | color2 = DodgerBlue | label3 = [[Judaism]] | value3 = 2.02 | color3 = DarkBlue | label4 = [[Irreligion|No religion]] | value4 = 1.16 | color4 = Grey | label5 = [[Hinduism]] | value5 = 0.32 | color5 = Darkorange | label6 = Other religions | value6 = 0.25 | color6 = Chartreuse | label7 = [[Buddhism]] | value7 = 0.15 | color7 = Gold | label8 = [[Folk religion]]s | value8 = 0.06 | color8 = Red }} বিশ্বৰ চাৰিটা প্ৰধান ধৰ্মীয় গোট অৰ্থাৎ বিশ্বৰ দুটা বৃহৎ ধৰ্ম: খ্ৰীষ্টান আৰু ইছলাম, ইয়াৰ উপৰিও ইহুদী আৰু ড্ৰুজ বিশ্বাসৰ উৎপত্তি পশ্চিম এছিয়াত হৈছিল। <ref>{{cite encyclopedia|title=Middle East (region, Asia)|url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/381192/Middle-East|encyclopedia=Britannica|access-date=9 April 2012}}</ref><ref>{{cite book|title=An Introduction to Middle East Politics: Continuity, Change, Conflict and Co-operation|first=Benjamin |last=MacQueen|year= 2013| isbn=9781446289761| page =5|publisher=SAGE|quote=The Middle East is the cradle of the three monotheistic faiths of Judaism, Christianity and Islam.}}</ref><ref>{{cite book|title=The Modern World: Civilizations of Africa, Civilizations of Europe, Civilizations of the Americas, Civilizations of the Middle East and Southwest Asia, Civilizations of Asia and the Pacific| first=Sarolta |last=Takacs|year= 2015| isbn= 9781317455721| page =552|publisher=Routledge|quote=}}</ref> ইছলাম পশ্চিম এছিয়াৰ আটাইতকৈ বৃহত্তম ধৰ্ম, কিন্তু তাত উৎপত্তি হোৱা অন্যান্য ধৰ্ম যেনে ইহুদী আৰু খ্ৰীষ্টান ধৰ্মীয় লোকসমূহো ভালদৰে প্ৰতিনিধিত্ব কৰা হৈছে। <ref>{{cite book|title=The Rowman & Littlefield Handbook of Christianity in the Middle East|first=Philip |last=Jenkins|year= 2020| isbn=9781538124185| page =XLVIII|publisher=Rowman & Littlefield|quote=The Middle East still stands at the heart of the Christian world. After all, it is the birthplace, and the death place, of Christ, and the cradle of the Christian tradition.}}</ref> In [[Christianity in Armenia|Armenia]] and [[Christianity in Georgia (country)|Georgia]], [[Oriental Orthodoxy]] and [[Eastern Orthodoxy]] respectively are the predominant religions.<ref name="Global Christianity" /> Eastern Orthodoxy is also the majority religion in [[Cyprus]]. There are still large ancient communities of [[Eastern Christianity|Eastern Christians]] (such as [[Assyrian people|Assyrians]], [[Christianity in the Middle East|Middle Eastern Christians]] and [[Arab Christians]]) in [[Christianity in Lebanon|Lebanon]],<ref name="Global Christianity">{{cite web|url=https://assets.pewresearch.org/wp-content/uploads/sites/11/2011/12/Christianity-fullreport-web.pdf|title=Global Christianity – A Report on the Size and Distribution of the World's Christian Population|publisher=Pew Research Center}}</ref> [[Christianity in Iraq|Iraq]],<ref name="Global Christianity" /> [[Christianity in Iran|Iran]],<ref name="Farsinet">{{Cite web|last=Price|first=Massoume|date=December 2002|title=History of Christians and Christianity in Iran|url=http://www.farsinet.com/iranbibl/christians_in_iran_history.html|access-date=1 December 2009|work=Christianity in Iran|publisher=FarsiNet Inc.}}</ref> [[Turkey]],<ref>{{cite web|title=Christianity in Turkey|url=http://www.allaboutturkey.com/hristiyan.htm|access-date=13 March 2015}}</ref><ref name="Global Christianity" /> [[Christianity in Azerbaijan|Azerbaijan]], [[Syria]],<ref name="Global Christianity" /> [[Christianity in Jordan|Jordan]],<ref name="Global Christianity" /> [[Christianity in Israel|Israel]] and [[Palestinian Christians|Palestine]] numbering more than 3 million in West Asia.<ref name="Global Christianity" /> There are also large populations of expatriate workers which include sizeable Christian communities living in the [[Arabian Peninsula]] numbering more than 3 million.<ref>{{cite news|title=BBC News – Guide: Christians in the Middle East|url=https://www.bbc.com/news/world-middle-east-15239529|access-date=13 March 2015|work=BBC News|date=11 October 2011 }}</ref> [[Christianity in the Middle East|Christian communities]] have [[Role of Christianity in civilization|played a vital role]] in West Asia.<ref>{{cite book|title=Jews, Antisemitism, and the Middle East|first=Michael |last=Curtis|year= 2017| isbn=9781351510721| page =173|publisher=Routledge|quote=}}</ref> [[Judaism]] is the predominant religion in [[Israel]], and there are small ancient Jewish communities in West Asia such as in [[History of the Jews in Turkey|Turkey]] (14,300),<ref>{{cite web |url=https://www.jpr.org.uk/countries/how-many-jews-in-turkey |title= How many Jews live in Turkey?|author=<!--Not stated--> |date= 10 May 2022|website= |publisher= Institute for Jewish Policy Research|access-date= 14 November 2023|quote=}} </ref> [[History of the Jews in Azerbaijan|Azerbaijan]] (9,100),<ref name="mashke2">{{cite web |url=http://pop-stat.mashke.org/azerbaijan-ethnic2009.htm |title=Ethnic composition of Azerbaijan 2009 |publisher=Pop-stat.mashke.org |date=7 April 1971 |access-date=22 December 2012 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20120207161726/http://pop-stat.mashke.org/azerbaijan-ethnic2009.htm |archive-date=7 February 2012}}</ref> and [[Persian Jews#Iran|Iran]] (8,756).<ref>{{cite news |url=http://www.timesofisrael.com/jewish-woman-brutally-murdered-in-iran-over-property-dispute/#ixzz3Ac6duaqw |title=Jewish woman brutally murdered in Iran over property dispute |newspaper=The Times of Israel |date=28 November 2012 |access-date=16 August 2014 |quote=A government census published earlier this year indicated there were a mere 8,756 Jews left in Iran |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140819102713/http://www.timesofisrael.com/jewish-woman-brutally-murdered-in-iran-over-property-dispute/#ixzz3Ac6duaqw |archive-date=19 August 2014}} See</ref> ড্ৰুজ ধৰ্ম বা ড্ৰুজ ধৰ্মৰ উৎপত্তি পশ্চিম এছিয়াত হৈছিল। হামজা ইবনে আলী ইবনে আহমদ আৰু আল-হাকিম বি-আমৰ আল্লাহৰ দৰে ব্যক্তিৰ শিক্ষা, প্লেটো আৰু এৰিষ্টটলৰ দৰে গ্ৰীক দাৰ্শনিকৰ শিক্ষাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি ই এক ঈশ্বৰবাদী ধৰ্ম। বিশ্বজুৰি ড্ৰুজৰ জনসংখ্যা প্ৰায় ১০ লাখ বুলি অনুমান কৰা হৈছে, প্ৰায় ৪৫%ৰ পৰা ৫০% লোক ছিৰিয়াত, ৩৫%ৰ পৰা ৪০% লেবাননত আৰু ১০%তকৈও কম ইজৰাইলত বাস কৰে। শেহতীয়াকৈ ড্ৰুজৰ প্ৰব্ৰজনো বৃদ্ধি পাইছে। <ref>{{cite book|title=Middle East Patterns: Places, People, and Politics| first=Colbert|last=C. Held|year= 2008| isbn= 9780429962004| page =109|publisher=Routledge|quote= Worldwide, they number 1 million or so, with about 45 to 50 percent in Syria, 35 to 40 percent in Lebanon, and less than 10 percent in Israel. Recently there has been a growing Druze diaspora.}}</ref> লগতে বাহাই ধৰ্মী, ইয়াৰছান ধৰ্ম, ইয়াজিদ,<ref name="Fuccaro" >{{cite book |first1=Nelida |last1=Fuccaro |title=The Other Kurds: Yazidis in Colonial Iraq |date=1999 |publisher=I. B. Tauris |location=London & New York |isbn=1860641709 |page=9}}</ref> জৰদস্তি, মাণ্ডে, শ্বাবাক ধৰ্ম আদি গুৰুত্বপূৰ্ণ সংখ্যালঘু ধৰ্মীয় লোকো ইৰানত আছে। আছে। <div align="center"><gallery widths="150" caption="Religions in West Asia"> File:Kaaba mirror edit jj.jpg|মক্কাৰ কাবাত বাৰ্ষিক হজত হজযাত্ৰীসকল। File:Էջմիածնի Մայր Տաճար.jpg|এচমিয়াজিন কেথেড্ৰেল, বিশ্বৰ প্ৰথম কেথেড্ৰেল, সকলো আৰ্মেনিয়ানৰ মাতৃ গীৰ্জা File:Qozhaya01072003.jpg|লেবাননৰ ক'জায়াৰ চেন্ট এন্থনীৰ মঠ। File:Saint Elijah Maronite Cathedral, Aleppo (4).jpg|চেন্ট এলিয়া, আলেপ্পোৰ কেথেড্ৰেল। File:Western Wall, Jerusalem, (16037897867).jpg|ৱেষ্টাৰ্ণ ৱালত প্ৰাৰ্থনা কৰি থকা অৱস্থাত ইহুদীসকল। Image:Flickr - Government Press Office (GPO) - Nebi Shueib Festival.jpg|হিটিনৰ নবীৰ সমাধিস্থলত জিয়াৰাত আল-নবি শ্বুয়াব উৎসৱ উদযাপন কৰা ইজৰাইলৰ ড্ৰুজৰ গণ্যমান্য ব্যক্তি File:Pilgrims and festival at Lalish on the day of the Yezidi New Year in 2017 06 (cropped).jpg|[[ইৰাক]]ৰ প্ৰাচীন পবিত্ৰ মন্দিৰ ললিছত ইয়াজিদী তীৰ্থযাত্ৰীসকলে ইয়াজিদী নৱবৰ্ষ উদযাপন কৰে। </gallery> </div> == সংস্কৃতি == === ক্ৰীড়া === *পশ্চিম এছিয়ান টেনিছ ফেডাৰেচনে এই অঞ্চলৰ চেম্পিয়নশ্বিপ আৰু লীগসমূহ নিয়ন্ত্ৰণ কৰে। * পশ্চিম এছিয়ান বিলিয়াৰ্ডছ এণ্ড স্নুকাৰ ফেডাৰেচনে বিলিয়াৰ্ড আৰু স্নুকাৰৰ সৈতে জড়িত চেম্পিয়নশ্বিপসমূহ নিয়ন্ত্ৰণ কৰে, ইয়াৰ ভিতৰত বাৰ্ষিক প্ৰতিযোগিতা। * ১৯৯৭, ২০০২ আৰু ২০০৫ চনত পশ্চিম এছিয়ান গেমছ অনুষ্ঠিত হৈছিল। * ২০০১ চনত প্ৰতিষ্ঠা হোৱা পশ্চিম এছিয়ান ফুটবল ফেডাৰেচন এছিয়ান ফুটবল ফেডাৰেচনৰ অন্যতম আঞ্চলিক ফেডাৰেচন। তেওঁলোকে WAFF চেম্পিয়নশ্বিপৰ আয়োজন কৰে। * ১৯৯৯ চনৰ পৰা পশ্চিম এছিয়া বাস্কেটবল এছ’চিয়েশ্যনে ৱাবা চেম্পিয়নশ্বিপৰ আয়োজন কৰে। == তথ্যৰ উৎস == {{Reflist}} == বাহ্যিক সংযোগ == * {{Cite book|last=Laing-Marshall|first=Andrea|chapter=Assyrians|title=Encyclopedia of the World's Minorities|year=2005|volume=1|location=New York-London|publisher=Routledge|pages=149–150|isbn=978-1-135-19388-1|chapter-url=https://books.google.com/books?id=yXYKAgAAQBAJ&pg=PA149}} {{Authority control}} [[শ্ৰেণী:এছিয়াৰ দেশ]] j8p8pzsquexwsvd2jbund21thktsliv 604397 604396 2026-05-04T11:24:31Z নৰুনা বৰুৱা 44897 /* ধৰ্ম */ 604397 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ}} {{Short description|Western region of Asia}} {{Infobox continent | title = West Asia | image = Western Asia (orthographic projection).svg | area = {{convert|5994935|km2|sqmi|abbr=on}}{{sup|a}} | population = 313,450,000 (2018) ([[List of continents by population#Regional and continental .28sub.29totals in 2016|9th]])<ref name = "UN WPP 2019">{{Cite web|title = World Population prospects – Population division|url = https://population.un.org/wpp/|access-date = 16 July 2019|publisher = [[United Nations]]|archive-url = https://web.archive.org/web/20190205234912/https://population.un.org/wpp/|archive-date = 5 February 2019|url-status = live}}</ref><ref name = "UN WPP 2019 2">{{Cite web|title = Overall total population|url = https://population.un.org/wpp/Download/Files/1_Indicators%20(Standard)/EXCEL_FILES/1_Population/WPP2019_POP_F01_1_TOTAL_POPULATION_BOTH_SEXES.xlsx|format = xlsx|access-date = 16 July 2019|publisher = [[United Nations]]|archive-date = 27 February 2021|archive-url = https://web.archive.org/web/20210227235642/https://population.un.org/wpp/Download/Files/1_Indicators%20(Standard)/EXCEL_FILES/1_Population/WPP2019_POP_F01_1_TOTAL_POPULATION_BOTH_SEXES.xlsx|url-status = dead}}</ref> | density = {{convert|50.1|/km2|abbr=on}} | GDP_nominal = $3.383{{nbs}}trillion (2019)<ref name="IMF">{{cite web|url=https://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2020/02/weodata/index.aspx|title=World Economic Outlook Database|publisher=IMF|website=imf.org}} Outlook Database, October 2020</ref> | GDP_PPP = $9.063{{nbs}}trillion (2019)<ref name="IMF" /> | GDP_per_capita = $10,793 (2019; nominal)<ref name="IMF"/>, $28,918 (2019; PPP)<ref name="IMF"/> | HDI = {{Increase}}0.699 (''<span style="color:orange">medium</span>'') | ethnic_groups = [[Arabs]], [[Assyrian people|Assyrians]], [[Armenians]], [[Azerbaijanis]], [[Baloch people|Baloch]], [[Georgians]], [[Greek Cypriots]], [[Jews]], [[Kurds]], [[Laz people]], [[Mandaeans]], [[Maronites]], [[Persians]], [[Pontic Greeks]], [[Talysh people|Talyshis]], [[Turkish people|Turks]], [[Yazidis]], [[Zazas]] | religions = [[Islam]], [[Christianity]], [[Judaism]], [[Baháʼí Faith|Baháʼí]], [[Druze|Druzism]], [[Yarsanism]], [[Yazidism]], [[Zoroastrianism]], [[Mandaeism]], [[Hinduism]], [[Buddhism]], etc. | demonym = West Asian<br />Western Asian | countries = {{collapsible list | title = [[List of sovereign states and dependent territories in Asia|20 recognized]] | {{flag|Armenia}} | {{flag|Azerbaijan}} (except for a small portion of territory north of the [[Greater Caucasus]]) | {{flag|Bahrain}} | {{flag|Cyprus}} | {{flag|Egypt}} (only [[Sinai Peninsula]]) | {{flag|Georgia}} (except for a small portion of territory north of the [[Greater Caucasus]]) | {{flag|Iran}} | {{flag|Iraq}} | {{flag|Israel}} | {{flag|Jordan}} | {{flag|Kuwait}} | {{flag|Lebanon}} | {{flag|Oman}} | {{flag|Palestine}} | {{flag|Qatar}} | {{flag|Saudi Arabia}} | {{flag|Syria}} | {{flag|Turkey}} (except [[East Thrace]]) | {{flag|United Arab Emirates}} | {{flag|Yemen}} (except [[Socotra]]) }}{{collapsible list | title = 3 unrecognized | ''{{flag|Abkhazia}}'' | ''{{flag|Northern Cyprus}}'' | ''{{flag|South Ossetia}}'' }} | dependencies = {{flag|Akrotiri and Dhekelia}} | languages = {{collapsible list | title = Official languages | [[Modern Standard Arabic|Arabic]] | [[Abkhaz language|Abkhaz]] | [[Armenian language|Armenian]] | [[Azerbaijani language|Azerbaijani]] | [[English language|English]] | [[Georgian language|Georgian]] | [[Greek language|Greek]] | [[Modern Hebrew|Hebrew]] | [[Kurdish languages|Kurdish]] | [[Ossetian language|Ossetian]] | [[Persian language|Persian]] | [[Russian language|Russian]] | [[Turkish language|Turkish]] }} {{collapsible list | title = Other languages | [[Afroasiatic languages|Afroasiatic]]: {{hlist | [[Neo-Aramaic languages|Neo-Aramaic]] | [[Amharic language|Amharic]] | [[Modern South Arabian languages|South Arabian]] | [[Syriac language|Syriac]] }} | [[Austronesian languages|Austronesian]]: {{hlist | [[Indonesian language|Indonesian]] | [[Malay language|Malay]] | [[Tagalog language|Tagalog]] }} | [[Indo-European languages|Indo-European]]: {{hlist | [[Balochi language|Balochi]] | [[Domari language|Domari]] | [[French language|French]] | [[Gilaki language|Gilaki]] | [[Hindi language|Hindi]] | [[Luri language|Luri]] | [[Bengali language|Bengali]] | [[Mazanderani language|Mazanderani]] | [[Nepali language|Nepali]] | [[Pashto language|Pashto]] | [[Rohingya language|Rohingya]] | [[Romani language|Romani]] | [[Shabaki language]] | [[Spanish language|Spanish]] | [[Talysh language|Talysh]] | [[Urdu language|Urdu]] | [[Yiddish language|Yiddish]] | [[Zaza language|Zaza]] }} | [[Northeast Caucasian languages|NE Caucasian]]: {{hlist | [[Avar language|Avar]] | [[Chechen language|Chechen]] | [[Lezgian language|Lezgian]] }} | [[Northwest Caucasian languages|NW Caucasian]]: {{hlist | [[Circassian languages|Circassian]] | [[Kabardian language|Kabardian]] }} | [[Turkic languages|Turkic]]: {{hlist | [[Qashqai language|Qashqai]] | [[Turkmen language|Turkmen]] }} }} | time = {{collapsible list | title = 5 time zones | bullets = true | [[UTC+02:00]]: {{hlist | Standard: [[Time in Cyprus|Cyprus]], [[Israel Standard Time|Israel]], [[Time in Jordan|Jordan]], [[Time in Lebanon|Lebanon]], [[Time in the State of Palestine|Palestine]], [[Egypt Standard Time|Sinai]], [[Time in Syria|Syria]] }} | [[UTC+03:00]]: {{hlist | [[Daylight Saving Time|Daylight]]: Cyprus, Israel, Jordan, Lebanon, Palestine, Syria | Standard: [[Time in Bahrain|Bahrain]], [[Time in Iraq|Iraq]], [[Time in Kuwait|Kuwait]], [[Time in Qatar|Qatar]], [[Saudi Arabia Standard Time|Saudi Arabia]], [[Time in Turkey|Turkey]], [[Time in Yemen|Yemen]] }} | [[UTC+03:30]]: {{hlist | Standard: [[Iran Standard Time|Iran]] }} | [[UTC+04:00]]: {{hlist | Standard: [[Armenia Time|Armenia]], [[Azerbaijan Time|Azerbaijan]], [[Georgia Time|Georgia]], [[Time in Oman|Oman]], [[Time in the United Arab Emirates|UAE]] }} | [[UTC+04:30]]: {{hlist | [[Daylight saving time in Iran|Daylight savings Iran]] }} }} | internet = [[.ae]], [[.am]], [[.az]], [[.bh]], [[.cy]], [[.eg]], [[.ge]], [[.il]], [[.iq]], [[.ir]], [[.jo]], [[.kw]], [[.lb]], [[.om]], [[.ps]], [[.qa]], [[.sa]], [[.sy]], [[.tr]], [[.ye]] | calling_code = [[List of country calling codes|Zone 9 except Armenia, Cyprus (Zone 3) & Sinai (Zone 2)]] | cities =<!-- PLEASE LIMIT THE CITIES LISTED HERE TO CITIES LISTED IN [[List of urban areas by population]], AND LIST PER ALPHABETICAL ORDER. THANKS! --> {{collapsible list | title = List{{sup|b}} | bullets = true | {{flagicon|Jordan}} [[Amman]] | {{flagicon|Turkey}} [[Ankara]] | {{flagicon|Iraq}} [[Baghdad]] | {{flagicon|UAE}} [[Dubai]] | {{flagicon|Turkey}} [[Istanbul]] | {{flagicon|Turkey}} [[İzmir]] | {{flagicon|Saudi Arabia}} [[Jeddah]] | {{flagicon|Kuwait}} [[Kuwait City]] | {{flagicon|Saudi Arabia}} [[Riyadh]] | {{flagicon|Iran}} [[Tehran]] }} <!-- PLEASE LIMIT THE CITIES LISTED HERE TO CITIES LISTED IN [[List of urban areas by population]]. THANKS! --> | m49 = <code>145</code> – West Asia<br /><code>142</code> – [[Asia]]<br /><code>001</code> – World | footnotes = {{longitem|{{sup|a}} Area and population figures include the [[Sinai Peninsula|Sinai]]}}{{longitem|{{sup|b}} Among the top 100 [[List of urban areas by population|urban areas of the world by population]]}} }} '''পশ্চিম এছিয়া''' ( দক্ষিণ-পশ্চিম এছিয়া বুলিও জনা যায়) এছিয়াৰ পশ্চিম অঞ্চলত থকা দেশসমূহক বুজায়। বেছিভাগ শিক্ষাবিদ, ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ সংস্থা আৰু অন্যান্য প্ৰতিষ্ঠানে দিয়া সংজ্ঞা অনুসৰি এই উপ-অঞ্চলত আনাতোলিয়া, আৰব উপদ্বীপ, ইৰাণ, মেছ’পটেমিয়া, আৰ্মেনিয়ান হাইলেণ্ড, লেভেণ্ট, চাইপ্ৰাছ দ্বীপ, চিনাই উপদ্বীপ আৰু দক্ষিণ ককেছাছ অন্তৰ্ভুক্ত। <ref>{{Cite web |title=Land Use Dynamics and Institutional Changes in West Asia |url=https://www.fao.org/3/ag266e/ag266e.pdf |first1=Lama |last1=Bashour |date=2006 |publisher=Food and Agriculture Organization of the United Nations |url-status=live |archive-url= https://web.archive.org/web/20230616092754/https://www.fao.org/3/ag266e/ag266e.pdf |archive-date= 16 June 2023 }}</ref><ref name=WGSRPD/> এই অঞ্চলটো আফ্ৰিকাৰ পৰা ইজিপ্তৰ ইষ্টমাছ অৱ ছুৱেজ আৰু ইউৰোপৰ পৰা তুৰ্কী জলপ্ৰনালী আৰু বৃহত্তৰ ককেছাছৰ জলপথেৰে পৃথক কৰিছে। ইয়াৰ উত্তৰ-পূবত মধ্য এছিয়া, আনহাতে দক্ষিণ এছিয়া ইয়াৰ পূবত অৱস্থিত। এই অঞ্চলটো বাৰখন সাগৰে আগুৰি আছে (ঘড়ীৰ কাঁটাৰ দিশত): এজিয়ান সাগৰ, মৰ্মৰ সাগৰ, কৃষ্ণ সাগৰ, কাস্পিয়ান সাগৰ, পাৰ্চী উপসাগৰ, ওমান উপসাগৰ, আৰব সাগৰ, এডেন উপসাগৰ, লোহিত সাগৰ, আকাবা উপসাগৰ, ছুৱেজ উপসাগৰ আৰু ভূমধ্য সাগৰ। যদিও বহুতে এই দেশকেইখন বুজাবলৈ মধ্যপ্ৰাচ্য শব্দটো ব্যৱহাৰ কৰে, তথাপিও পশ্চিম এছিয়া আৰু মধ্যপ্ৰাচ্য একে বস্তু নহয়। মধ্যপ্ৰাচ্য হৈছে পশ্চিমীয়া ভূগোলবিদসকলে উদ্ভাৱন কৰা ৰাজনৈতিক শব্দ, যিয়ে ঐতিহাসিকভাৱে ৰাজনৈতিক আৰু ঐতিহাসিক প্ৰেক্ষাপটৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি এছিয়াৰ বিভিন্ন অঞ্চলক সামৰি লৈছে; আনহাতে পশ্চিম এছিয়া হৈছে অধিক নিখুঁত আৰু সামঞ্জস্যপূৰ্ণ ভৌগোলিক শব্দ। ইয়াত ইজিপ্তৰ বেছিভাগ অংশ আৰু তুৰস্কৰ উত্তৰ-পশ্চিম অংশ (যিবোৰ মধ্যপ্ৰাচ্যত অন্তৰ্ভুক্ত) বাদ দিয়া হৈছে, আৰু ককেছাছৰ দক্ষিণ অংশও অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। পশ্চিম এছিয়াই সামৰি লোৱা মাটিকালি হৈছে {{convert|5994935|km2|sqmi|abbr=on}} আৰু এই অঞ্চলৰ জনংখ্যা প্ৰায় ৩১৩ মিলিয়ন।<ref name="UN WPP 2019"/><ref name="UN WPP 2019 2"/> ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ ২০খন সদস্য দেশৰ ভিতৰত ১৩খন দেশেই পশ্চিম এছিয়াৰ অংশ। পশ্চিম এছিয়াৰ আটাইতকৈ জনবহুল দেশসমূহ হ'ল [[ইৰাণ]], [[তুৰ্কী]], [[ইৰাক]], [[য়েমেন]], আৰু [[চৌদি আৰব]]। ৰেকৰ্ডিং প্লাণ্ট ডিষ্ট্ৰিবিউচনৰ বাবে বিশ্ব ভৌগোলিক আঁচনি (WGSRPD)ত পশ্চিম এছিয়াত আৰব উপদ্বীপ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হোৱা নাই, আনহাতে আফগানিস্তান অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। <ref name=WGSRPD>{{Cite book |last = Brummitt |first = R. K. |year = 2001 |title = World Geographical Scheme for Recording Plant Distributions |edition = 2nd |publisher = International Working Group on Taxonomic Databases For Plant Sciences (TDWG) |url = https://raw.githubusercontent.com/tdwg/wgsrpd/master/109-488-1-ED/2nd%20Edition/TDWG_geo2.pdf |access-date = 27 July 2021 |archive-url = https://web.archive.org/web/20160125135239/http://www.nhm.ac.uk/hosted_sites/tdwg/TDWG_geo2.pdf |archive-date = 25 January 2016}}</ref> == সংজ্ঞা == The term ''West Asia'' is used pragmatically and has no "correct" or generally accepted definition. Its typical definitions overlap substantially, but not entirely, with definitions of the terms [[Middle East]], [[Eastern Mediterranean]], and [[Near East]] (which is historically familiar but widely deprecated today).<ref>[https://www.worldatlas.com/articles/what-is-the-difference-between-near-east-and-middle-east.html What Is The Difference Between Near East and Middle East?] ''worldatlas.com''</ref> The ''[[National Geographic Society|National Geographic]] Style Manual'' as well as [[Angus Maddison|Maddison]]'s ''[[The World Economy: Historical Statistics]]'' (2003) by the [[Organisation for Economic Co-operation and Development]] (OECD) include only Bahrain, Iran, Iraq, Israel, Jordan, Kuwait, Lebanon, Oman, Qatar, Palestine (called West Bank and Gaza in the latter), Saudi Arabia, Syria, Turkey, UAE, and Yemen as West Asian countries.<ref name="ngs">{{cite web |url=https://sites.google.com/a/ngs.org/ngs-style-manual/home/W/west-asia |title=West Asia |last=Miller |first=David |work=National Geographic Style Manual |publisher=[[National Geographic Society]] |access-date=16 February 2021 |archive-date=31 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210531235607/https://sites.google.com/a/ngs.org/ngs-style-manual/home/W/west-asia |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite book |last=Maddison |first=Angus |author-link=Angus Maddison |year=2004 |title=The World Economy: Historical Statistics |series=Development Centre Studies |location=Paris, France |publisher=[[Organisation for Economic Co-operation and Development]] (OECD) |publication-date=2003 |isbn=978-92-64-10412-9 |lccn=2004371607 |oclc=53465560 |title-link=The World Economy: Historical Statistics }}</ref> By contrast, the [[United Nations Industrial Development Organization]] (UNIDO) in its 2015 yearbook includes Armenia and Azerbaijan, and excludes Israel (as Other) and Turkey (as Europe).<ref>{{cite book |author=United Nations Industrial Development Organization Vienna (UNIDO) |author-link=United Nations Industrial Development Organization |year=2005 |title=International Yearbook of Industrial Statistics 2015 |url=https://books.google.com/books?id=FAKMBgAAQBAJ&pg=PA14 |location=Cheltenham, UK |publisher=[[Edward Elgar Publishing]] |page=14 |isbn= 9781784715502}}</ref> Unlike the UNIDO, the [[United Nations Statistics Division]] (UNSD) excludes Iran from West Asia (included as South Asia) and includes Turkey, Georgia, and Cyprus in the region.<ref>{{cite web|url=http://unstats.un.org/unsd/methods/m49/m49.htm |title=Standard Country or Area Codes for Statistical Use |publisher=Millenniumindicators.un.org |quote=The UNSD notes that the "assignment of countries or areas to specific groupings is merely for statistical convenience and does not imply any assumption regarding political or other affiliation of countries or territories."|access-date=25 August 2012}}</ref> In the United Nations geopolitical [[United Nations Regional Groups|Eastern European Group]], Armenia and Georgia are included in Eastern Europe, whereas Cyprus and East Thracian Turkey are in Southern Europe. These three nations are listed in the European category of the [[United Nations Educational, Scientific, and Cultural Organisation]] (UNESCO). National members of West Asian sports governing bodies are limited to Bahrain, Iran, Iraq, Jordan, Kuwait, Lebanon, Syria, Oman, Palestine, Qatar, Saudi Arabia, United Arab Emirates, and Yemen.<ref>{{cite web |url=http://www.wabsf.net/en/information.php |title=WABSF Member Countries |access-date=31 March 2017 |archive-date=1 December 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171201035427/http://www.wabsf.net/en/information.php |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.topendsports.com/events/games/asian-games/west-asian/index.htm |title=The West Asian Games |publisher=Topend Sports}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.the-waff.com/en/championships/29.html |title=WAFF Member Associations |website=The-Waff.com |access-date=31 March 2017 |archive-date=1 August 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180801232057/http://www.the-waff.com/en/championships/29.html |url-status=dead }}</ref> The [[Olympic Council of Asia]]'s multi-sport event [[West Asian Games]] are contested by athletes representing these 13 countries. Among the region's sports organisations are the [[West Asia Basketball Association]], [[West Asian Billiards & Snooker Federation|West Asian Billiards and Snooker Federation]], [[West Asian Football Federation]], and the [[West Asian Tennis Federation]]. == দেশসমূহ == {| class="wikitable sortable" style="font-size:90%;width:100%;" |- style="background:#ececec;" !scope="col"| [[Country]] !scope="col"| [[List of countries by area|Area]]<br />(km²) !scope="col"| [[List of countries by population|Population]]{{UN_Population|ref}}<br />({{UN_Population|Year}}) !scope="col"| [[List of countries by population density|Density]]<br />(per km²) !scope="col"| [[Capital (political)|Capital]] !scope="col"| [[List of countries by GDP (nominal)|Nominal GDP]]<ref>{{cite web|title=GDP|url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2014/01/weodata/weorept.aspx?pr.x=93&pr.y=3&sy=2012&ey=2012&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=512%2C668%2C914%2C672%2C612%2C946%2C614%2C137%2C311%2C962%2C213%2C674%2C911%2C676%2C193%2C548%2C122%2C556%2C912%2C678%2C313%2C181%2C419%2C867%2C513%2C682%2C316%2C684%2C913%2C273%2C124%2C868%2C339%2C921%2C638%2C948%2C514%2C943%2C218%2C686%2C963%2C688%2C616%2C518%2C223%2C728%2C516%2C558%2C918%2C138%2C748%2C196%2C618%2C278%2C624%2C692%2C522%2C694%2C622%2C142%2C156%2C449%2C626%2C564%2C628%2C565%2C228%2C283%2C924%2C853%2C233%2C288%2C632%2C293%2C636%2C566%2C634%2C964%2C238%2C182%2C662%2C453%2C960%2C968%2C423%2C922%2C935%2C714%2C128%2C862%2C611%2C135%2C321%2C716%2C243%2C456%2C248%2C722%2C469%2C942%2C253%2C718%2C642%2C724%2C643%2C576%2C939%2C936%2C644%2C961%2C819%2C813%2C172%2C199%2C132%2C733%2C646%2C184%2C648%2C524%2C915%2C361%2C134%2C362%2C652%2C364%2C174%2C732%2C328%2C366%2C258%2C734%2C656%2C144%2C654%2C146%2C336%2C463%2C263%2C528%2C268%2C923%2C532%2C738%2C944%2C578%2C176%2C537%2C534%2C742%2C536%2C866%2C429%2C369%2C433%2C744%2C178%2C186%2C436%2C925%2C136%2C869%2C343%2C746%2C158%2C926%2C439%2C466%2C916%2C112%2C664%2C111%2C826%2C298%2C542%2C927%2C967%2C846%2C443%2C299%2C917%2C582%2C544%2C474%2C941%2C754%2C446%2C698%2C666&s=NGDP_R&grp=0&a=|publisher=[[International Monetary Fund|IMF]]|access-date=16 April 2014}}</ref><br />(2012) !scope="col"| [[List of countries by GDP (nominal) per capita|Per capita]]<ref>{{cite web|title=GDP per capita|url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2014/01/weodata/weorept.aspx?pr.x=28&pr.y=10&sy=2012&ey=2012&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=512%2C668%2C914%2C672%2C612%2C946%2C614%2C137%2C311%2C962%2C213%2C674%2C911%2C676%2C193%2C548%2C122%2C556%2C912%2C678%2C313%2C181%2C419%2C867%2C513%2C682%2C316%2C684%2C913%2C273%2C124%2C868%2C339%2C921%2C638%2C948%2C514%2C943%2C218%2C686%2C963%2C688%2C616%2C518%2C223%2C728%2C516%2C558%2C918%2C138%2C748%2C196%2C618%2C278%2C624%2C692%2C522%2C694%2C622%2C142%2C156%2C449%2C626%2C564%2C628%2C565%2C228%2C283%2C924%2C853%2C233%2C288%2C632%2C293%2C636%2C566%2C634%2C964%2C238%2C182%2C662%2C453%2C960%2C968%2C423%2C922%2C935%2C714%2C128%2C862%2C611%2C135%2C321%2C716%2C243%2C456%2C248%2C722%2C469%2C942%2C253%2C718%2C642%2C724%2C643%2C576%2C939%2C936%2C644%2C961%2C819%2C813%2C172%2C199%2C132%2C733%2C646%2C184%2C648%2C524%2C915%2C361%2C134%2C362%2C652%2C364%2C174%2C732%2C328%2C366%2C258%2C734%2C656%2C144%2C654%2C146%2C336%2C463%2C263%2C528%2C268%2C923%2C532%2C738%2C944%2C578%2C176%2C537%2C534%2C742%2C536%2C866%2C429%2C369%2C433%2C744%2C178%2C186%2C436%2C925%2C136%2C869%2C343%2C746%2C158%2C926%2C439%2C466%2C916%2C112%2C664%2C111%2C826%2C298%2C542%2C927%2C967%2C846%2C443%2C299%2C917%2C582%2C544%2C474%2C941%2C754%2C446%2C698%2C666&s=NGDPDPC&grp=0&a=|publisher=[[International Monetary Fund|IMF]]|access-date=16 April 2014}}</ref><br />(2012) !scope="col"| [[Currency]] !scope="col"| [[Government]] !scope="col"| [[Official language]]s |- !scope="row"| {{nowrap|{{flag|Turkey}}}}{{efn|The figures for Turkey includes [[East Thrace]], which is not a part of Anatolia.}} | style="text-align:right;" | 783,562 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Turkey}} | style="text-align:right;" | 94.1 | [[Ankara]] | $788.042 billion | $10,523 | [[Turkish lira]] | [[Presidential republic]] | [[Turkish language|Turkish]] |- !scope="row"| {{flag|Bahrain}} | style="text-align:right;" | 780 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Bahrain}} | style="text-align:right;" | 1,646.1 | [[Manama]] | $30.355 billion | $26,368 | [[Bahraini dinar]] | [[Constitutional monarchy]] | [[Arabic language|Arabic]] |- !scope="row"| {{flag|Kuwait}} | style="text-align:right;" | 17,820 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Kuwait}} | style="text-align:right;" | 167.5 | [[Kuwait City]] | $184.540 billion | $48,761 | [[Kuwaiti dinar]] | [[Constitutional monarchy]] | [[Arabic language|Arabic]] |- !scope="row"| {{flag|Oman}} | style="text-align:right;" | 212,460 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Oman}} | style="text-align:right;" | 9.2 | [[Muscat, Oman|Muscat]] | $78.290 billion | $25,356 | [[Omani rial]] | [[Absolute monarchy]] | [[Arabic language|Arabic]] |- !scope="row"| {{flag|Qatar}} | style="text-align:right;" | 11,437 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Qatar}} | style="text-align:right;" | 123.2 | [[Doha]] | $192.402 billion | $104,756 | [[Qatari riyal]] | [[Absolute monarchy]] | [[Arabic language|Arabic]] |- !scope="row"| {{flag|Saudi Arabia}} | style="text-align:right;" | 2,149,690 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Saudi Arabia}} | style="text-align:right;" | 12 | [[Riyadh]] | $733.956 billion | $25,139 | [[Saudi riyal]] | [[Absolute monarchy]] | [[Arabic language|Arabic]] |- !scope="row"| {{flag|United Arab Emirates}} | style="text-align:right;" | 82,880 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|United Arab Emirates}} | style="text-align:right;" | 97 | [[Abu Dhabi]] | $383.799 billion | $43,774 | [[UAE dirham]] | [[Federation|Federal]] [[constitutional monarchy]] | [[Arabic language|Arabic]] |- !scope="row"| {{flag|Yemen}} | style="text-align:right;" | 527,970 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Yemen}} | style="text-align:right;" | 44.7 | [[Sanaa]] {{efn|A rebel group, the [[Houthis]], have their [[Houthi-controlled Yemen|government]] at [[Aden]] ([[Temporary capital|Seat of government]])}} | $35.05 billion | $1,354 | [[Yemeni rial]] | [[Provisional government|Provisional]] [[presidential republic]] | [[Arabic language|Arabic]] |- !scope="row"| ''{{flag|Abkhazia}}''{{efn|unrecognized}} | style="text-align:right;" | 8,660 | style="text-align:right;" | 242,862 | style="text-align:right;" | 28 | [[Sokhumi]] | $500 million | N/A | [[Georgian lari]] | [[Semi-presidential system|Semi-presidential]] [[republic]] | [[Abkhaz language|Abkhaz]], [[Russian language|Russian]] |- !scope="row"| {{flag|Armenia}} | style="text-align:right;" | 29,800 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Armenia}} | style="text-align:right;" | 108.4 | [[Yerevan]] | $9.950 billion | $3,033 | [[Armenian dram]] | [[Semi-presidential system|Semi-presidential]] [[republic]] | [[Armenian language|Armenian]] |- !scope="row"| {{flag|Azerbaijan}} | style="text-align:right;" | 86,600 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Azerbaijan}} | style="text-align:right;" | 105.8 | [[Baku]] | $68.700 billion | $7,439 | [[Azerbaijani manat]] | [[Presidential republic]] | [[Azerbaijani language|Azerbaijani]] |- !scope="row"| {{flag|Georgia}} | style="text-align:right;" | 69,700 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Georgia}} | style="text-align:right;" | 68.1 | [[Tbilisi]] | $15.847 billion | $3,523 | [[Georgian lari]] | [[Semi-presidential system|Semi-presidential]] [[republic]] | [[Georgian language|Georgian]] |- !scope="row"| ''{{flag|South Ossetia}}''{{efn|unrecognized}} | style="text-align:right;" | 3,900 | style="text-align:right;" | 53,532 | style="text-align:right;" | 13 | [[Tskhinvali]] | $500 million | N/A | [[Georgian lari]] | [[Semi-presidential system|Semi-presidential]] [[republic]] | [[Ossetian language|Ossetian]], [[Russian language|Russian]] |- !scope="row"| {{flag|Iraq}} | style="text-align:right;" | 438,317 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Iraq}} | style="text-align:right;" | 73.5 | [[Baghdad]] | $216.044 billion | $6,410 | [[Iraqi dinar]] | [[Parliamentary republic]] | [[Arabic language|Arabic]], [[Kurdish language|Kurdish]] |- !scope="row"| {{flag|Israel}} | style="text-align:right;" | 20,770 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Israel}} | style="text-align:right;" | 365.3 | [[Positions on Jerusalem|Jerusalem]]{{efn|[[Jerusalem]] is the [[Jerusalem Law|proclaimed capital of Israel]] and the actual location of the [[Knesset]], [[Israeli Supreme Court]], etc. Due to its [[Positions on Jerusalem|disputed]] status, most embassies are in [[Tel Aviv]].{{efn|name=Jerusalem}}}} | $353.65 billion | $39,106 | [[Israeli new shekel]] | [[Parliamentary republic]] | [[Hebrew language|Hebrew]] |- !scope="row"| {{flag|Jordan}} | style="text-align:right;" | 92,300 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Jordan}} | style="text-align:right;" | 68.4 | [[Amman]] | $30.98 billion | $4,843 | [[Jordanian dinar]] | [[Constitutional monarchy]] | [[Arabic language|Arabic]] |- !scope="row"| {{flag|Lebanon}} | style="text-align:right;" | 10,452 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Lebanon}} | style="text-align:right;" | 404 | [[Beirut]] | $42.519 billion | $10,425 | [[Lebanese pound]] | [[Parliamentary republic]] | [[Arabic language|Arabic]] |- !scope="row"| {{flagcountry|Palestine}}{{efn|[[UN observer state]].}} | style="text-align:right;" | 6,220 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|State of Palestine}} | style="text-align:right;" | 667 | [[Ramallah]]{{efn|Ramallah is the actual location of the government, whereas the proclaimed capital of Palestine is [[Jerusalem]], which is [[Positions on Jerusalem|disputed]].{{efn|name=Jerusalem|Jerusalem is Israel's ''[[de jure]]'' capital under [[Jerusalem Law|Israeli law]], as well as its ''[[de facto]]'' capital by the location of the presidential residence, government offices, supreme court and parliament ([[Knesset]]). Jerusalem is the State of Palestine's ''de jure'' capital under its {{cite web |ref=BasicLawPal-T1A3 |url=http://www.palestinianbasiclaw.org/basic-law/2003-amended-basic-law |title=2003 Amended Basic Law |date=17 February 2008 |postscript=none}}, but not its ''de facto'' capital as its government branches are based in [[Ramallah]]. The UN and most [[sovereign states]] do not recognize Jerusalem as either state's ''de jure'' capital under the position that Jerusalem's status is pending future negotiations between Israel and the Palestinian Authority. In practice, therefore, most maintain their embassies in [[Tel Aviv]] and its suburbs, or else in suburbs such as [[Mevaseret Zion]] outside Jerusalem proper. See [https://web.archive.org/web/20260118073834/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/israel/ CIA Factbook], {{cite web|url= https://www.un.org/Depts/Cartographic/map/profile/israel.pdf |title=Map of Israel |postscript=none}} and [[Status of Jerusalem]] for more information.}}}} | $6.6 billion | $1,600 | [[Egyptian pound]], [[Jordanian dinar]], [[Israeli new shekel]] | [[Semi-presidential system|Semi-presidential]] [[republic]] | [[Arabic language|Arabic]] |- !scope="row"| {{flag|Syria}} | style="text-align:right;" | 185,180 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Syrian Arab Republic}} | style="text-align:right;" | 118.3 | [[Damascus]] | N/A | N/A | [[Syrian pound]] | [[Transitional government]] | [[Arabic language|Arabic]] |- !scope="row"| {{flag|Iran}} | style="text-align:right;" | 1,648,195 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Iran (Islamic Republic of)}} | style="text-align:right;" | 45 | [[Tehran]] | $548.590 billion | $7,207 | [[Iranian rial]] | [[Islamic republic]] | [[Persian language|Persian]] |- !scope="row"| ''{{flag|Akrotiri and Dhekelia}}''{{efn| [[British Overseas Territories|British Overseas Territory]]}} | style="text-align:right;" | 254 | style="text-align:right;" | 15,700 | style="text-align:right;" | N/A | [[Episkopi Cantonment|Episkopi]] | N/A | N/A | [[Euro]] | [[stratocracy|Stratocratic]] [[Dependent territory|dependency]] under a [[constitutional monarchy]] | [[English language|English]] |- !scope="row"| {{flag|Cyprus}} | style="text-align:right;" | 9,250 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Cyprus}} | style="text-align:right;" | 117 | [[Nicosia]] | $22.995 billion | $26,377 | [[Euro]] | [[Presidential republic]] | [[Greek language|Greek]], [[Turkish language|Turkish]] |- !scope="row"| ''{{flag|Northern Cyprus}}''{{efn|unrecognized}} | style="text-align:right;" | 3,355 | style="text-align:right;" | 313,626 | style="text-align:right;" | 93 | [[North Nicosia]] | $4.032 billion | $15,109 | [[Turkish lira]] | [[Semi-presidential republic]] | [[Turkish language|Turkish]] |- !scope="row"| {{flag|Egypt}}{{efn|The area and population figures for Egypt only include the [[Sinai Peninsula]].}} | style="text-align:right;" | 60,000 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Egypt}} | style="text-align:right;" | 82 | [[Cairo]] | $262.26 billion | $3,179 | [[Egyptian pound]] | [[Presidential republic]] | [[Arabic]] |} == ইতিহাস == "Western Asia" was in use as a geographical term in the late 18th and early 19th centuries,<ref name="Ouseley">{{cite book|last=Ouseley|first=William|authorlink=William Ouseley|year=1795|title=Persian Miscellanies: An Essay to Facilitate the Reading of Persian Manuscripts|location=London|pp=[https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.42305/page/n159/mode/1up 105–106]|quote={{smallcaps|The}} celebrated current of the Euphrates, was divided, according to the Arabian geographer, whom ''Bochart'' follows, into five channels or branches, one of which led to ''Cufa'' in Chaldea; and on the banks of another, was ſeated the “Golden Babylon” once the proud miſtreſs of the eaſtern world, being the capital of the Aſſyrian monarchy, which comprehended Syria, Meſopotamia, Chaldea, Perſia; in short, except India, all the great nations of weſtern Aſia.}}</ref><ref>e.g. James Rennell, ''A treatise on the comparative geography of western Asia'', 1831.</ref> before "[[Near East]]" became current as a geopolitical concept. For example, [[William Ouseley]] used the phrase in 1795 in ''Persian Miscellanies'' to refer to a region including Syria, Mesopotamia, Chaldea and Persia.<ref name="Ouseley"/> In the context of the history of [[classical antiquity]], "Western Asia" could mean the part of Asia known in classical antiquity, as opposed to the reaches of "interior Asia", i.e. [[Scythia]], and "Eastern Asia" the easternmost reaches of geographical knowledge in classical authors, i.e. [[Transoxania]] and [[Indus valley|India]].<ref>James Rennell, ''The Geographical System of Herodotus Examined and Explained'', 1800, [https://archive.org/details/geographicalsys00renn/page/210 p. 210].</ref><ref>Hugh Murray, ''Historical Account of Discoveries and Travels in Asia'' (1820).</ref><ref>Samuel Whelpley, ''A compend of history, from the earliest times'', 1808, [https://books.google.com/books?id=6jkNAAAAYAAJ&pg=RA1-PA9 p. 9] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221120055307/https://books.google.ch/books?id=6jkNAAAAYAAJ&pg=RA1-PA9 |date=20 November 2022 }}.</ref> In the 20th century, "Western Asia" was used to denote a rough geographical era in the fields of [[archaeology]] and [[ancient history]], especially as a shorthand for "the [[Fertile Crescent]], excluding [[Ancient Egypt]]" for the purposes of comparing the early civilizations of Egypt and the former.<ref>e.g. Petrus Van Der Meer, ''The Chronology of Ancient Western Asia and Egypt'', 1955. Karl W. Butzer, ''Physical Conditions in Eastern Europe, Western Asia and Egypt Before the Period of Agricultural and Urban Settlement'', 1965.</ref> Use of the term in the context of contemporary [[geopolitics]] or [[world economy]] appears to date from at least the mid-1960s.<ref>''The Tobacco Industry of Western Asia'', U.S. Department of Agriculture, Foreign Agricultural Service, 1964.</ref> == ভৌগোলিক পৰিবেশ == এই অঞ্চলটো আঠখন ডাঙৰ সাগৰেৰে আগুৰি আছে; এজিয়ান সাগৰ, কৃষ্ণ সাগৰ, কাস্পিয়ান সাগৰ, পাৰ্চী উপসাগৰ, আৰব সাগৰ, এডেন উপসাগৰ, লোহিত সাগৰ আৰু ভূমধ্য সাগৰ। To the northwest and north, the region is delimited from [[Europe]] by the [[Turkish Straits]] and drainage divide of the [[Greater Caucasus]], to the southwest, it is delimited from [[Africa]] by the [[Isthmus of Suez]], while to the northeast and east, the region adjoins [[Central Asia]] and [[South Asia]]. The region is located east of [[Southern Europe]] and south of [[Eastern Europe]]. The [[Dasht-e Kavir]] and [[Lut Desert|Dasht-e Lut]] deserts in eastern [[Iran]] naturally delimit the region from [[Balochistan]] and South Asia. ===ভূতত্ত্ব === ====প্লেট টেকটনিক্স ==== Three major [[plate tectonics|tectonic plates]] converge on West Asia, including the [[African Plate|African]], [[Eurasian Plate|Eurasian]], and [[Arabian Plate|Arabian]] plates. The boundaries between the tectonic plates make up the [[Azores–Gibraltar Transform Fault|Azores-Gibraltar Ridge]], extending across [[North Africa]], the [[Red Sea]], and into Iran.<ref name="beaumont-pg22">Beaumont (1988), p. 22</ref>{{better source needed|date=February 2021}} The Arabian Plate is moving northward into the [[Anatolian Plate|Anatolian plate]] (Turkey) at the [[East Anatolian Fault]],<ref>{{cite web|url=http://eol.jsc.nasa.gov/handbooks/arabianpages/mainframe.htm |title=The Arabian Plate |author=Muehlberger, Bill |publisher=NASA, Johnson Space Center |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070706103125/http://eol.jsc.nasa.gov/handbooks/arabianpages/mainframe.htm |archive-date=6 July 2007 }}</ref> and the boundary between the [[Aegean Sea Plate|Aegean]] and Anatolian plate in eastern [[Turkey]] is also [[seismic]]ally active.<ref name="beaumont-pg22"/> ==== জলসম্পদ ==== Several major [[aquifer]]s provide [[water]] to large portions of West Asia. In Saudi Arabia, two large aquifers of [[Palaeozoic]] and [[Triassic]] origins are located beneath the [[Jabal Tuwayq]] mountains and areas west to the Red Sea.<ref name="beaumont-86">Beaumont (1988), p. 86</ref>{{better source needed|date=February 2021}} [[Cretaceous]] and [[Eocene]]-origin aquifers are located beneath large portions of central and eastern Saudi Arabia, including Wasia and Biyadh which contain amounts of both [[fresh water]] and [[saline water]].<ref name="beaumont-86"/> Flood or furrow irrigation, as well as sprinkler methods, are extensively used for [[irrigation]], covering nearly {{cvt|90,000|km2}} across West Asia for agriculture.<ref>{{Cite web|url=http://www.fao.org/land-water/en/|title=Land & Water|website=Food and Agriculture Organization of the United Nations}}</ref> Also, the [[Tigris]] and [[Euphrates]] rivers contribute very well. === জলবায়ু === [[File:Cedars in Lebanon.jpg|right|thumb|upright=1.1|A [[Lebanon|Lebanese]] [[Cedar Forest]] in winter]] [[File:West Asia Köppen Map.png|right|thumb|upright=1.1|[[Köppen climate classification]] map of West Asia]] West Asia is primarily [[arid climate|arid]] and [[semi-arid]], and can be subject to [[drought]], but it also contains vast expanses of forest and fertile valleys. The region consists of [[grassland]]s, [[rangeland]]s, [[desert]]s, and [[mountains]]. [[Water shortage]]s are a problem in many parts of West Asia, with rapidly growing [[Population (human biology)|population]]s increasing demands for water, while [[salinity|salinization]] and [[pollution]] threaten water supplies.<ref name="ipcc-1997">{{cite web|url=http://www.grida.no/publications/other/ipcc_sr/?src=/climate/ipcc/regional/index.htm|title=Chapter 7: Middle East and Arid Asia|work=IPCC Special Report on The Regional Impacts of Climate Change: An Assessment of Vulnerability|publisher=United Nations Environment Programme (UNEP), Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC)|year=2001|access-date=9 February 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160303201222/http://www.grida.no/publications/other/ipcc_sr/?src=%2Fclimate%2Fipcc%2Fregional%2Findex.htm|archive-date=3 March 2016|url-status=dead}}</ref> Major rivers, including the [[Tigris]] and [[Euphrates River|Euphrates]], provide sources for [[irrigation]] water to support [[agriculture]]. There are two wind phenomena in West Asia: the ''sharqi'' and the ''[[shamal (wind)|shamal]]''. The ''sharqi'' (or ''sharki'') is a [[wind]] that comes from the south and southeast. It is seasonal, lasting from April to early June, and comes again between late September and November. The winds are dry and dusty, with occasional gusts up to 80 kilometres per hour (50 miles per hour) and often kick up violent sand and dust storms that can carry sand a few thousand meters high, and can close down airports for short periods of time. These winds can last for a full day at the beginning and end of the season, and for several days during the middle of the season. The ''shamal'' is a summer northwesterly wind blowing over Iraq and the Persian Gulf states (including Saudi Arabia and Kuwait), often strong during the day, but decreasing at night. This weather effect occurs anywhere from once to several times a year.<ref>{{cite book|title=Encyclopaedia of the Muslim World|editor-first=Taru|editor-last=Bahl| editor2=M H Syed| publisher=Anmol Publications|location=New Delhi|year=2003|page=20|isbn=978-81-261-1419-1|url=https://books.google.com/books?id=2x4jq4bXrq0C&q=%22Sharqi%22+wind&pg=PA20|access-date=1 February 2009}}</ref> === ভূ-প্ৰকৃতি === West Asia contains large areas of mountainous terrain. The [[Anatolian Plateau]] is sandwiched between the [[Pontus Mountains]] and [[Taurus Mountains]] in [[Turkey]]. [[Mount Ararat]] in Turkey rises to {{convert|5,137|meters|abbr=on}}. The [[Zagros Mountains]] are located in Iran, in areas along its border with Iraq. The Central Plateau of Iran is divided into two [[drainage basin]]s. The northern basin is [[Dasht-e Kavir]] (Great Salt Desert), and [[Dasht-e-Lut]] is the southern basin. In [[Yemen]], elevations exceed {{convert|3,700|meters|abbr=on}} in many areas, and [[Highland (geography)|highland]] areas extend north along the [[Red Sea]] coast and north into [[Lebanon]]. A [[Geologic fault|fault]] zone also exists along the Red Sea, with continental [[rifting]] creating [[Trough (geology)|trough]]-like [[topography]] with areas located well below [[sea level]].<ref>{{cite web|url=http://www.llnl.gov/tid/lof/documents/pdf/235042.pdf|title=Region #4 — Red Sea Continental Rift Zone|work=Preliminary Definition of Geophysical Regions for the Middle East and North Africa|author=Sweeney, Jerry J.|first2=William R.|last2=Walter|publisher=Lawrence Livermore National Laboratory|date=1 December 1998|page=8|access-date=1 March 2009|archive-date=27 November 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20071127184404/http://www.llnl.gov/tid/lof/documents/pdf/235042.pdf|url-status=dead}}</ref> The [[Dead Sea]], located on the border between the [[West Bank]], [[Israel]], and [[Jordan]], is situated at {{convert|418|meters|abbr=on}} below sea level, making it the [[Extremes on Earth|lowest point]] on the surface of the [[Earth]].<ref>{{cite web|url=http://asterweb.jpl.nasa.gov/gallery-detail.asp?name=deadsea|archive-url=https://web.archive.org/web/20060830064747/http://asterweb.jpl.nasa.gov/gallery-detail.asp?name=deadsea|url-status=dead|archive-date=30 August 2006|title=ASTER Image Gallery: The Dead Sea|publisher=NASA}}</ref> [[Rub' al Khali]], one of the world's largest sand deserts, spans the southern third of the Arabian Peninsula in Saudi Arabia, parts of Oman, the [[United Arab Emirates]] and Yemen. [[Jebel Akhdar (Oman)|Jebel al Akhdar]] is a small range of mountains located in northeastern Oman, bordering the [[Gulf of Oman]]. == অৰ্থনীতি == The [[economy]] of West Asia is diverse and the region experiences high economic growth. Turkey has the largest economy in the region, followed by [[Saudi Arabia]] and Iran. [[Petroleum]] is the major [[Petroleum industry|industry]] in the regional economy, as more than half of the world's [[oil reserves]] and around 40 percent of the world's [[natural gas]] [[List of countries by natural gas proven reserves|reserves]] are located in the region. == জনগাঁথনি == The population of West Asia was estimated at 272 million as of 2008, projected to reach 370 million by 2030 by Maddison (2007; the estimate excludes the Caucasus and Cyprus). This corresponds to an annual growth rate of 1.4% (or a [[doubling time]] of 50 years), well above the [[world population estimates|world average]] of 0.9% (doubling time 75 years). The population of West Asia is estimated at 4% of [[world population]], up from about 39 million at the beginning of the 20th century, or about 2% of world population at the time.<ref>Data for "15 West Asian countries", from Maddison (2003, 2007).Angus Maddison, 2003, ''[[iarchive:worldeconomyhist0000madd|The World Economy: Historical Statistics]]'', Vol. 2, OECD, Paris, {{ISBN|92-64-10412-7}}. ''Statistical Appendix'' (2007, ggdc.net) "The historical data were originally developed in three books: Monitoring the World Economy 1820–1992, OECD, Paris 1995; The World Economy: A Millennial Perspective, OECD Development Centre, Paris 2001; The World Economy: Historical Statistics, OECD Development Centre, Paris 2003. All these contain detailed source notes." Estimates for 2008 by country (in millions): Turkey (71.9), Iran (70.2), Iraq (28.2), Saudi Arabia (28.1), Yemen (23.0), Syria (19.7), Israel (6.5), Jordan (6.2), Palestine (4.1), Lebanon (4.0), Oman (3.3), United Arab Emirates (2.7), Kuwait (2.6), Qatar (0.9), Bahrain (0.7). </ref> The most populous countries in the region are [[Turkey]] and [[Iran]], each with around 79 million people, followed by [[Iraq]] and [[Saudi Arabia]] with around 33 million people each, and [[Yemen]] with around 29 million people. Numerically, West Asia is predominantly [[Arabs|Arab]], [[Persians|Persian]], [[Turkish people|Turkish]], and the dominating languages are correspondingly [[Arabic language|Arabic]], [[Persian language|Persian]] and [[Turkish language|Turkish]], each with of the order of 70 million speakers, followed by smaller communities of [[Kurdish Language|Kurdish]], [[Azerbaijani Language|Azerbaijani]], [[Hebrew language|Hebrew]], [[Armenian Language|Armenian]] and [[Neo-Aramaic]]. The dominance of Arabic and Turkish is the result of the medieval [[Early Muslim conquests|Arab]] and [[Turkic expansion|Turkic]] invasions beginning with the Islamic conquests of the 7th century AD, which displaced the formerly dominant [[Aramaic language|Aramaic]] in the [[Syria (region)|region of Syria]], and [[Greek language|Greek]] in Anatolia, although [[Hebrew]] became the dominant language in [[Israel]] in the second half of the 20th century, and [[Neo-Aramaic]] (spoken by modern [[Modern Arameans|Arameans]] and [[Modern Assyrians|Assyrians]]) and [[Greek language|Greek]] both remain present in their respective territories as minority languages. Significant native minorities include, in alphabetical order: [[Modern Arameans|Arameans]], [[Modern Assyrians|Assyrians]],{{sfn|Laing-Marshall|2005|p=149–150}} [[Druze]],<ref>{{cite book|title=Middle East Patterns: Places, People, and Politics| first=Colbert|last= C. Held|year= 2008| isbn= 9780429962004| page =109|publisher=Routledge|quote= Worldwide, they number 1 million or so, with about 45 to 50 percent in Syria, 35 to 40 percent in Lebanon, and less than 10 percent in Israel. Recently there has been a growing Druze diaspora.}}</ref> [[Jews]], [[Lurs]], [[Mandeans]], [[Maronites]], [[Shabaks]] and [[Yezidis]]. === ধৰ্ম === {{Pie chart | thumb = right | caption = Religion in West Asia (2020)<ref>{{Cite web|url=https://www.pewforum.org/2015/04/02/religious-projection-table/2020/percent/all/|title=Religious Composition by Country, 2010–2050|website=www.pewforum.org|date=2 April 2015|access-date=18 October 2020|archive-date=21 December 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191221014350/https://www.pewforum.org/2015/04/02/religious-projection-table/2020/percent/all/|url-status=dead}}</ref> | label1 = [[Islam]] | value1 = 92.59 | color1 = Green | label2 = [[Christianity]] | value2 = 3.87 | color2 = DodgerBlue | label3 = [[Judaism]] | value3 = 2.02 | color3 = DarkBlue | label4 = [[Irreligion|No religion]] | value4 = 1.16 | color4 = Grey | label5 = [[Hinduism]] | value5 = 0.32 | color5 = Darkorange | label6 = Other religions | value6 = 0.25 | color6 = Chartreuse | label7 = [[Buddhism]] | value7 = 0.15 | color7 = Gold | label8 = [[Folk religion]]s | value8 = 0.06 | color8 = Red }} বিশ্বৰ চাৰিটা প্ৰধান ধৰ্মীয় গোট অৰ্থাৎ বিশ্বৰ দুটা বৃহৎ ধৰ্ম: খ্ৰীষ্টান আৰু ইছলাম, ইয়াৰ উপৰিও ইহুদী আৰু ড্ৰুজ বিশ্বাসৰ উৎপত্তি পশ্চিম এছিয়াত হৈছিল। <ref>{{cite encyclopedia|title=Middle East (region, Asia)|url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/381192/Middle-East|encyclopedia=Britannica|access-date=9 April 2012}}</ref><ref>{{cite book|title=An Introduction to Middle East Politics: Continuity, Change, Conflict and Co-operation|first=Benjamin |last=MacQueen|year= 2013| isbn=9781446289761| page =5|publisher=SAGE|quote=The Middle East is the cradle of the three monotheistic faiths of Judaism, Christianity and Islam.}}</ref><ref>{{cite book|title=The Modern World: Civilizations of Africa, Civilizations of Europe, Civilizations of the Americas, Civilizations of the Middle East and Southwest Asia, Civilizations of Asia and the Pacific| first=Sarolta |last=Takacs|year= 2015| isbn= 9781317455721| page =552|publisher=Routledge|quote=}}</ref> ইছলাম পশ্চিম এছিয়াৰ আটাইতকৈ বৃহত্তম ধৰ্ম, কিন্তু তাত উৎপত্তি হোৱা অন্যান্য ধৰ্ম যেনে ইহুদী আৰু খ্ৰীষ্টান ধৰ্মীয় লোকসমূহো ভালদৰে প্ৰতিনিধিত্ব কৰা হৈছে। <ref>{{cite book|title=The Rowman & Littlefield Handbook of Christianity in the Middle East|first=Philip |last=Jenkins|year= 2020| isbn=9781538124185| page =XLVIII|publisher=Rowman & Littlefield|quote=The Middle East still stands at the heart of the Christian world. After all, it is the birthplace, and the death place, of Christ, and the cradle of the Christian tradition.}}</ref> In [[Christianity in Armenia|Armenia]] and [[Christianity in Georgia (country)|Georgia]], [[Oriental Orthodoxy]] and [[Eastern Orthodoxy]] respectively are the predominant religions.<ref name="Global Christianity" /> Eastern Orthodoxy is also the majority religion in [[Cyprus]]. There are still large ancient communities of [[Eastern Christianity|Eastern Christians]] (such as [[Assyrian people|Assyrians]], [[Christianity in the Middle East|Middle Eastern Christians]] and [[Arab Christians]]) in [[Christianity in Lebanon|Lebanon]],<ref name="Global Christianity">{{cite web|url=https://assets.pewresearch.org/wp-content/uploads/sites/11/2011/12/Christianity-fullreport-web.pdf|title=Global Christianity – A Report on the Size and Distribution of the World's Christian Population|publisher=Pew Research Center}}</ref> [[Christianity in Iraq|Iraq]],<ref name="Global Christianity" /> [[Christianity in Iran|Iran]],<ref name="Farsinet">{{Cite web|last=Price|first=Massoume|date=December 2002|title=History of Christians and Christianity in Iran|url=http://www.farsinet.com/iranbibl/christians_in_iran_history.html|access-date=1 December 2009|work=Christianity in Iran|publisher=FarsiNet Inc.}}</ref> [[Turkey]],<ref>{{cite web|title=Christianity in Turkey|url=http://www.allaboutturkey.com/hristiyan.htm|access-date=13 March 2015}}</ref><ref name="Global Christianity" /> [[Christianity in Azerbaijan|Azerbaijan]], [[Syria]],<ref name="Global Christianity" /> [[Christianity in Jordan|Jordan]],<ref name="Global Christianity" /> [[Christianity in Israel|Israel]] and [[Palestinian Christians|Palestine]] numbering more than 3 million in West Asia.<ref name="Global Christianity" /> There are also large populations of expatriate workers which include sizeable Christian communities living in the [[Arabian Peninsula]] numbering more than 3 million.<ref>{{cite news|title=BBC News – Guide: Christians in the Middle East|url=https://www.bbc.com/news/world-middle-east-15239529|access-date=13 March 2015|work=BBC News|date=11 October 2011 }}</ref> [[Christianity in the Middle East|Christian communities]] have [[Role of Christianity in civilization|played a vital role]] in West Asia.<ref>{{cite book|title=Jews, Antisemitism, and the Middle East|first=Michael |last=Curtis|year= 2017| isbn=9781351510721| page =173|publisher=Routledge|quote=}}</ref> [[Judaism]] is the predominant religion in [[Israel]], and there are small ancient Jewish communities in West Asia such as in [[History of the Jews in Turkey|Turkey]] (14,300),<ref>{{cite web |url=https://www.jpr.org.uk/countries/how-many-jews-in-turkey |title= How many Jews live in Turkey?|author=<!--Not stated--> |date= 10 May 2022|website= |publisher= Institute for Jewish Policy Research|access-date= 14 November 2023|quote=}} </ref> [[History of the Jews in Azerbaijan|Azerbaijan]] (9,100),<ref name="mashke2">{{cite web |url=http://pop-stat.mashke.org/azerbaijan-ethnic2009.htm |title=Ethnic composition of Azerbaijan 2009 |publisher=Pop-stat.mashke.org |date=7 April 1971 |access-date=22 December 2012 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20120207161726/http://pop-stat.mashke.org/azerbaijan-ethnic2009.htm |archive-date=7 February 2012}}</ref> and [[Persian Jews#Iran|Iran]] (8,756).<ref>{{cite news |url=http://www.timesofisrael.com/jewish-woman-brutally-murdered-in-iran-over-property-dispute/#ixzz3Ac6duaqw |title=Jewish woman brutally murdered in Iran over property dispute |newspaper=The Times of Israel |date=28 November 2012 |access-date=16 August 2014 |quote=A government census published earlier this year indicated there were a mere 8,756 Jews left in Iran |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140819102713/http://www.timesofisrael.com/jewish-woman-brutally-murdered-in-iran-over-property-dispute/#ixzz3Ac6duaqw |archive-date=19 August 2014}} See</ref> ড্ৰুজ ধৰ্ম বা ড্ৰুজ ধৰ্মৰ উৎপত্তি পশ্চিম এছিয়াত হৈছিল। হামজা ইবনে আলী ইবনে আহমদ আৰু আল-হাকিম বি-আমৰ আল্লাহৰ দৰে ব্যক্তিৰ শিক্ষা, প্লেটো আৰু এৰিষ্টটলৰ দৰে গ্ৰীক দাৰ্শনিকৰ শিক্ষাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি ই এক ঈশ্বৰবাদী ধৰ্ম। বিশ্বজুৰি ড্ৰুজৰ জনসংখ্যা প্ৰায় ১০ লাখ বুলি অনুমান কৰা হৈছে, প্ৰায় ৪৫%ৰ পৰা ৫০% লোক ছিৰিয়াত, ৩৫%ৰ পৰা ৪০% লেবাননত আৰু ১০%তকৈও কম ইজৰাইলত বাস কৰে। শেহতীয়াকৈ ড্ৰুজৰ প্ৰব্ৰজনো বৃদ্ধি পাইছে। <ref>{{cite book|title=Middle East Patterns: Places, People, and Politics| first=Colbert|last=C. Held|year= 2008| isbn= 9780429962004| page =109|publisher=Routledge|quote= Worldwide, they number 1 million or so, with about 45 to 50 percent in Syria, 35 to 40 percent in Lebanon, and less than 10 percent in Israel. Recently there has been a growing Druze diaspora.}}</ref> লগতে বাহাই ধৰ্মী, ইয়াৰছান ধৰ্ম, ইয়াজিদ,<ref name="Fuccaro" >{{cite book |first1=Nelida |last1=Fuccaro |title=The Other Kurds: Yazidis in Colonial Iraq |date=1999 |publisher=I. B. Tauris |location=London & New York |isbn=1860641709 |page=9}}</ref> জৰদস্তি, মাণ্ডে, শ্বাবাক ধৰ্ম আদি গুৰুত্বপূৰ্ণ সংখ্যালঘু ধৰ্মীয় লোকো এই অঞ্চলত আছে। <div align="center"><gallery widths="150" caption="Religions in West Asia"> File:Kaaba mirror edit jj.jpg|মক্কাৰ কাবাত বাৰ্ষিক হজত হজযাত্ৰীসকল। File:Էջմիածնի Մայր Տաճար.jpg|এচমিয়াজিন কেথেড্ৰেল, বিশ্বৰ প্ৰথম কেথেড্ৰেল, সকলো আৰ্মেনিয়ানৰ মাতৃ গীৰ্জা File:Qozhaya01072003.jpg|লেবাননৰ ক'জায়াৰ চেন্ট এন্থনীৰ মঠ। File:Saint Elijah Maronite Cathedral, Aleppo (4).jpg|চেন্ট এলিয়া, আলেপ্পোৰ কেথেড্ৰেল। File:Western Wall, Jerusalem, (16037897867).jpg|ৱেষ্টাৰ্ণ ৱালত প্ৰাৰ্থনা কৰি থকা অৱস্থাত ইহুদীসকল। Image:Flickr - Government Press Office (GPO) - Nebi Shueib Festival.jpg|হিটিনৰ নবীৰ সমাধিস্থলত জিয়াৰাত আল-নবি শ্বুয়াব উৎসৱ উদযাপন কৰা ইজৰাইলৰ ড্ৰুজৰ গণ্যমান্য ব্যক্তি File:Pilgrims and festival at Lalish on the day of the Yezidi New Year in 2017 06 (cropped).jpg|[[ইৰাক]]ৰ প্ৰাচীন পবিত্ৰ মন্দিৰ ললিছত ইয়াজিদী তীৰ্থযাত্ৰীসকলে ইয়াজিদী নৱবৰ্ষ উদযাপন কৰে। </gallery> </div> == সংস্কৃতি == === ক্ৰীড়া === *পশ্চিম এছিয়ান টেনিছ ফেডাৰেচনে এই অঞ্চলৰ চেম্পিয়নশ্বিপ আৰু লীগসমূহ নিয়ন্ত্ৰণ কৰে। * পশ্চিম এছিয়ান বিলিয়াৰ্ডছ এণ্ড স্নুকাৰ ফেডাৰেচনে বিলিয়াৰ্ড আৰু স্নুকাৰৰ সৈতে জড়িত চেম্পিয়নশ্বিপসমূহ নিয়ন্ত্ৰণ কৰে, ইয়াৰ ভিতৰত বাৰ্ষিক প্ৰতিযোগিতা। * ১৯৯৭, ২০০২ আৰু ২০০৫ চনত পশ্চিম এছিয়ান গেমছ অনুষ্ঠিত হৈছিল। * ২০০১ চনত প্ৰতিষ্ঠা হোৱা পশ্চিম এছিয়ান ফুটবল ফেডাৰেচন এছিয়ান ফুটবল ফেডাৰেচনৰ অন্যতম আঞ্চলিক ফেডাৰেচন। তেওঁলোকে WAFF চেম্পিয়নশ্বিপৰ আয়োজন কৰে। * ১৯৯৯ চনৰ পৰা পশ্চিম এছিয়া বাস্কেটবল এছ’চিয়েশ্যনে ৱাবা চেম্পিয়নশ্বিপৰ আয়োজন কৰে। == তথ্যৰ উৎস == {{Reflist}} == বাহ্যিক সংযোগ == * {{Cite book|last=Laing-Marshall|first=Andrea|chapter=Assyrians|title=Encyclopedia of the World's Minorities|year=2005|volume=1|location=New York-London|publisher=Routledge|pages=149–150|isbn=978-1-135-19388-1|chapter-url=https://books.google.com/books?id=yXYKAgAAQBAJ&pg=PA149}} {{Authority control}} [[শ্ৰেণী:এছিয়াৰ দেশ]] 7wnizi52y7o1km6pd6l8s4k91btk7fj 604398 604397 2026-05-04T11:30:17Z নৰুনা বৰুৱা 44897 /* ধৰ্ম */ 604398 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ}} {{Short description|Western region of Asia}} {{Infobox continent | title = West Asia | image = Western Asia (orthographic projection).svg | area = {{convert|5994935|km2|sqmi|abbr=on}}{{sup|a}} | population = 313,450,000 (2018) ([[List of continents by population#Regional and continental .28sub.29totals in 2016|9th]])<ref name = "UN WPP 2019">{{Cite web|title = World Population prospects – Population division|url = https://population.un.org/wpp/|access-date = 16 July 2019|publisher = [[United Nations]]|archive-url = https://web.archive.org/web/20190205234912/https://population.un.org/wpp/|archive-date = 5 February 2019|url-status = live}}</ref><ref name = "UN WPP 2019 2">{{Cite web|title = Overall total population|url = https://population.un.org/wpp/Download/Files/1_Indicators%20(Standard)/EXCEL_FILES/1_Population/WPP2019_POP_F01_1_TOTAL_POPULATION_BOTH_SEXES.xlsx|format = xlsx|access-date = 16 July 2019|publisher = [[United Nations]]|archive-date = 27 February 2021|archive-url = https://web.archive.org/web/20210227235642/https://population.un.org/wpp/Download/Files/1_Indicators%20(Standard)/EXCEL_FILES/1_Population/WPP2019_POP_F01_1_TOTAL_POPULATION_BOTH_SEXES.xlsx|url-status = dead}}</ref> | density = {{convert|50.1|/km2|abbr=on}} | GDP_nominal = $3.383{{nbs}}trillion (2019)<ref name="IMF">{{cite web|url=https://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2020/02/weodata/index.aspx|title=World Economic Outlook Database|publisher=IMF|website=imf.org}} Outlook Database, October 2020</ref> | GDP_PPP = $9.063{{nbs}}trillion (2019)<ref name="IMF" /> | GDP_per_capita = $10,793 (2019; nominal)<ref name="IMF"/>, $28,918 (2019; PPP)<ref name="IMF"/> | HDI = {{Increase}}0.699 (''<span style="color:orange">medium</span>'') | ethnic_groups = [[Arabs]], [[Assyrian people|Assyrians]], [[Armenians]], [[Azerbaijanis]], [[Baloch people|Baloch]], [[Georgians]], [[Greek Cypriots]], [[Jews]], [[Kurds]], [[Laz people]], [[Mandaeans]], [[Maronites]], [[Persians]], [[Pontic Greeks]], [[Talysh people|Talyshis]], [[Turkish people|Turks]], [[Yazidis]], [[Zazas]] | religions = [[Islam]], [[Christianity]], [[Judaism]], [[Baháʼí Faith|Baháʼí]], [[Druze|Druzism]], [[Yarsanism]], [[Yazidism]], [[Zoroastrianism]], [[Mandaeism]], [[Hinduism]], [[Buddhism]], etc. | demonym = West Asian<br />Western Asian | countries = {{collapsible list | title = [[List of sovereign states and dependent territories in Asia|20 recognized]] | {{flag|Armenia}} | {{flag|Azerbaijan}} (except for a small portion of territory north of the [[Greater Caucasus]]) | {{flag|Bahrain}} | {{flag|Cyprus}} | {{flag|Egypt}} (only [[Sinai Peninsula]]) | {{flag|Georgia}} (except for a small portion of territory north of the [[Greater Caucasus]]) | {{flag|Iran}} | {{flag|Iraq}} | {{flag|Israel}} | {{flag|Jordan}} | {{flag|Kuwait}} | {{flag|Lebanon}} | {{flag|Oman}} | {{flag|Palestine}} | {{flag|Qatar}} | {{flag|Saudi Arabia}} | {{flag|Syria}} | {{flag|Turkey}} (except [[East Thrace]]) | {{flag|United Arab Emirates}} | {{flag|Yemen}} (except [[Socotra]]) }}{{collapsible list | title = 3 unrecognized | ''{{flag|Abkhazia}}'' | ''{{flag|Northern Cyprus}}'' | ''{{flag|South Ossetia}}'' }} | dependencies = {{flag|Akrotiri and Dhekelia}} | languages = {{collapsible list | title = Official languages | [[Modern Standard Arabic|Arabic]] | [[Abkhaz language|Abkhaz]] | [[Armenian language|Armenian]] | [[Azerbaijani language|Azerbaijani]] | [[English language|English]] | [[Georgian language|Georgian]] | [[Greek language|Greek]] | [[Modern Hebrew|Hebrew]] | [[Kurdish languages|Kurdish]] | [[Ossetian language|Ossetian]] | [[Persian language|Persian]] | [[Russian language|Russian]] | [[Turkish language|Turkish]] }} {{collapsible list | title = Other languages | [[Afroasiatic languages|Afroasiatic]]: {{hlist | [[Neo-Aramaic languages|Neo-Aramaic]] | [[Amharic language|Amharic]] | [[Modern South Arabian languages|South Arabian]] | [[Syriac language|Syriac]] }} | [[Austronesian languages|Austronesian]]: {{hlist | [[Indonesian language|Indonesian]] | [[Malay language|Malay]] | [[Tagalog language|Tagalog]] }} | [[Indo-European languages|Indo-European]]: {{hlist | [[Balochi language|Balochi]] | [[Domari language|Domari]] | [[French language|French]] | [[Gilaki language|Gilaki]] | [[Hindi language|Hindi]] | [[Luri language|Luri]] | [[Bengali language|Bengali]] | [[Mazanderani language|Mazanderani]] | [[Nepali language|Nepali]] | [[Pashto language|Pashto]] | [[Rohingya language|Rohingya]] | [[Romani language|Romani]] | [[Shabaki language]] | [[Spanish language|Spanish]] | [[Talysh language|Talysh]] | [[Urdu language|Urdu]] | [[Yiddish language|Yiddish]] | [[Zaza language|Zaza]] }} | [[Northeast Caucasian languages|NE Caucasian]]: {{hlist | [[Avar language|Avar]] | [[Chechen language|Chechen]] | [[Lezgian language|Lezgian]] }} | [[Northwest Caucasian languages|NW Caucasian]]: {{hlist | [[Circassian languages|Circassian]] | [[Kabardian language|Kabardian]] }} | [[Turkic languages|Turkic]]: {{hlist | [[Qashqai language|Qashqai]] | [[Turkmen language|Turkmen]] }} }} | time = {{collapsible list | title = 5 time zones | bullets = true | [[UTC+02:00]]: {{hlist | Standard: [[Time in Cyprus|Cyprus]], [[Israel Standard Time|Israel]], [[Time in Jordan|Jordan]], [[Time in Lebanon|Lebanon]], [[Time in the State of Palestine|Palestine]], [[Egypt Standard Time|Sinai]], [[Time in Syria|Syria]] }} | [[UTC+03:00]]: {{hlist | [[Daylight Saving Time|Daylight]]: Cyprus, Israel, Jordan, Lebanon, Palestine, Syria | Standard: [[Time in Bahrain|Bahrain]], [[Time in Iraq|Iraq]], [[Time in Kuwait|Kuwait]], [[Time in Qatar|Qatar]], [[Saudi Arabia Standard Time|Saudi Arabia]], [[Time in Turkey|Turkey]], [[Time in Yemen|Yemen]] }} | [[UTC+03:30]]: {{hlist | Standard: [[Iran Standard Time|Iran]] }} | [[UTC+04:00]]: {{hlist | Standard: [[Armenia Time|Armenia]], [[Azerbaijan Time|Azerbaijan]], [[Georgia Time|Georgia]], [[Time in Oman|Oman]], [[Time in the United Arab Emirates|UAE]] }} | [[UTC+04:30]]: {{hlist | [[Daylight saving time in Iran|Daylight savings Iran]] }} }} | internet = [[.ae]], [[.am]], [[.az]], [[.bh]], [[.cy]], [[.eg]], [[.ge]], [[.il]], [[.iq]], [[.ir]], [[.jo]], [[.kw]], [[.lb]], [[.om]], [[.ps]], [[.qa]], [[.sa]], [[.sy]], [[.tr]], [[.ye]] | calling_code = [[List of country calling codes|Zone 9 except Armenia, Cyprus (Zone 3) & Sinai (Zone 2)]] | cities =<!-- PLEASE LIMIT THE CITIES LISTED HERE TO CITIES LISTED IN [[List of urban areas by population]], AND LIST PER ALPHABETICAL ORDER. THANKS! --> {{collapsible list | title = List{{sup|b}} | bullets = true | {{flagicon|Jordan}} [[Amman]] | {{flagicon|Turkey}} [[Ankara]] | {{flagicon|Iraq}} [[Baghdad]] | {{flagicon|UAE}} [[Dubai]] | {{flagicon|Turkey}} [[Istanbul]] | {{flagicon|Turkey}} [[İzmir]] | {{flagicon|Saudi Arabia}} [[Jeddah]] | {{flagicon|Kuwait}} [[Kuwait City]] | {{flagicon|Saudi Arabia}} [[Riyadh]] | {{flagicon|Iran}} [[Tehran]] }} <!-- PLEASE LIMIT THE CITIES LISTED HERE TO CITIES LISTED IN [[List of urban areas by population]]. THANKS! --> | m49 = <code>145</code> – West Asia<br /><code>142</code> – [[Asia]]<br /><code>001</code> – World | footnotes = {{longitem|{{sup|a}} Area and population figures include the [[Sinai Peninsula|Sinai]]}}{{longitem|{{sup|b}} Among the top 100 [[List of urban areas by population|urban areas of the world by population]]}} }} '''পশ্চিম এছিয়া''' ( দক্ষিণ-পশ্চিম এছিয়া বুলিও জনা যায়) এছিয়াৰ পশ্চিম অঞ্চলত থকা দেশসমূহক বুজায়। বেছিভাগ শিক্ষাবিদ, ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ সংস্থা আৰু অন্যান্য প্ৰতিষ্ঠানে দিয়া সংজ্ঞা অনুসৰি এই উপ-অঞ্চলত আনাতোলিয়া, আৰব উপদ্বীপ, ইৰাণ, মেছ’পটেমিয়া, আৰ্মেনিয়ান হাইলেণ্ড, লেভেণ্ট, চাইপ্ৰাছ দ্বীপ, চিনাই উপদ্বীপ আৰু দক্ষিণ ককেছাছ অন্তৰ্ভুক্ত। <ref>{{Cite web |title=Land Use Dynamics and Institutional Changes in West Asia |url=https://www.fao.org/3/ag266e/ag266e.pdf |first1=Lama |last1=Bashour |date=2006 |publisher=Food and Agriculture Organization of the United Nations |url-status=live |archive-url= https://web.archive.org/web/20230616092754/https://www.fao.org/3/ag266e/ag266e.pdf |archive-date= 16 June 2023 }}</ref><ref name=WGSRPD/> এই অঞ্চলটো আফ্ৰিকাৰ পৰা ইজিপ্তৰ ইষ্টমাছ অৱ ছুৱেজ আৰু ইউৰোপৰ পৰা তুৰ্কী জলপ্ৰনালী আৰু বৃহত্তৰ ককেছাছৰ জলপথেৰে পৃথক কৰিছে। ইয়াৰ উত্তৰ-পূবত মধ্য এছিয়া, আনহাতে দক্ষিণ এছিয়া ইয়াৰ পূবত অৱস্থিত। এই অঞ্চলটো বাৰখন সাগৰে আগুৰি আছে (ঘড়ীৰ কাঁটাৰ দিশত): এজিয়ান সাগৰ, মৰ্মৰ সাগৰ, কৃষ্ণ সাগৰ, কাস্পিয়ান সাগৰ, পাৰ্চী উপসাগৰ, ওমান উপসাগৰ, আৰব সাগৰ, এডেন উপসাগৰ, লোহিত সাগৰ, আকাবা উপসাগৰ, ছুৱেজ উপসাগৰ আৰু ভূমধ্য সাগৰ। যদিও বহুতে এই দেশকেইখন বুজাবলৈ মধ্যপ্ৰাচ্য শব্দটো ব্যৱহাৰ কৰে, তথাপিও পশ্চিম এছিয়া আৰু মধ্যপ্ৰাচ্য একে বস্তু নহয়। মধ্যপ্ৰাচ্য হৈছে পশ্চিমীয়া ভূগোলবিদসকলে উদ্ভাৱন কৰা ৰাজনৈতিক শব্দ, যিয়ে ঐতিহাসিকভাৱে ৰাজনৈতিক আৰু ঐতিহাসিক প্ৰেক্ষাপটৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি এছিয়াৰ বিভিন্ন অঞ্চলক সামৰি লৈছে; আনহাতে পশ্চিম এছিয়া হৈছে অধিক নিখুঁত আৰু সামঞ্জস্যপূৰ্ণ ভৌগোলিক শব্দ। ইয়াত ইজিপ্তৰ বেছিভাগ অংশ আৰু তুৰস্কৰ উত্তৰ-পশ্চিম অংশ (যিবোৰ মধ্যপ্ৰাচ্যত অন্তৰ্ভুক্ত) বাদ দিয়া হৈছে, আৰু ককেছাছৰ দক্ষিণ অংশও অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। পশ্চিম এছিয়াই সামৰি লোৱা মাটিকালি হৈছে {{convert|5994935|km2|sqmi|abbr=on}} আৰু এই অঞ্চলৰ জনংখ্যা প্ৰায় ৩১৩ মিলিয়ন।<ref name="UN WPP 2019"/><ref name="UN WPP 2019 2"/> ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ ২০খন সদস্য দেশৰ ভিতৰত ১৩খন দেশেই পশ্চিম এছিয়াৰ অংশ। পশ্চিম এছিয়াৰ আটাইতকৈ জনবহুল দেশসমূহ হ'ল [[ইৰাণ]], [[তুৰ্কী]], [[ইৰাক]], [[য়েমেন]], আৰু [[চৌদি আৰব]]। ৰেকৰ্ডিং প্লাণ্ট ডিষ্ট্ৰিবিউচনৰ বাবে বিশ্ব ভৌগোলিক আঁচনি (WGSRPD)ত পশ্চিম এছিয়াত আৰব উপদ্বীপ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হোৱা নাই, আনহাতে আফগানিস্তান অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। <ref name=WGSRPD>{{Cite book |last = Brummitt |first = R. K. |year = 2001 |title = World Geographical Scheme for Recording Plant Distributions |edition = 2nd |publisher = International Working Group on Taxonomic Databases For Plant Sciences (TDWG) |url = https://raw.githubusercontent.com/tdwg/wgsrpd/master/109-488-1-ED/2nd%20Edition/TDWG_geo2.pdf |access-date = 27 July 2021 |archive-url = https://web.archive.org/web/20160125135239/http://www.nhm.ac.uk/hosted_sites/tdwg/TDWG_geo2.pdf |archive-date = 25 January 2016}}</ref> == সংজ্ঞা == The term ''West Asia'' is used pragmatically and has no "correct" or generally accepted definition. Its typical definitions overlap substantially, but not entirely, with definitions of the terms [[Middle East]], [[Eastern Mediterranean]], and [[Near East]] (which is historically familiar but widely deprecated today).<ref>[https://www.worldatlas.com/articles/what-is-the-difference-between-near-east-and-middle-east.html What Is The Difference Between Near East and Middle East?] ''worldatlas.com''</ref> The ''[[National Geographic Society|National Geographic]] Style Manual'' as well as [[Angus Maddison|Maddison]]'s ''[[The World Economy: Historical Statistics]]'' (2003) by the [[Organisation for Economic Co-operation and Development]] (OECD) include only Bahrain, Iran, Iraq, Israel, Jordan, Kuwait, Lebanon, Oman, Qatar, Palestine (called West Bank and Gaza in the latter), Saudi Arabia, Syria, Turkey, UAE, and Yemen as West Asian countries.<ref name="ngs">{{cite web |url=https://sites.google.com/a/ngs.org/ngs-style-manual/home/W/west-asia |title=West Asia |last=Miller |first=David |work=National Geographic Style Manual |publisher=[[National Geographic Society]] |access-date=16 February 2021 |archive-date=31 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210531235607/https://sites.google.com/a/ngs.org/ngs-style-manual/home/W/west-asia |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite book |last=Maddison |first=Angus |author-link=Angus Maddison |year=2004 |title=The World Economy: Historical Statistics |series=Development Centre Studies |location=Paris, France |publisher=[[Organisation for Economic Co-operation and Development]] (OECD) |publication-date=2003 |isbn=978-92-64-10412-9 |lccn=2004371607 |oclc=53465560 |title-link=The World Economy: Historical Statistics }}</ref> By contrast, the [[United Nations Industrial Development Organization]] (UNIDO) in its 2015 yearbook includes Armenia and Azerbaijan, and excludes Israel (as Other) and Turkey (as Europe).<ref>{{cite book |author=United Nations Industrial Development Organization Vienna (UNIDO) |author-link=United Nations Industrial Development Organization |year=2005 |title=International Yearbook of Industrial Statistics 2015 |url=https://books.google.com/books?id=FAKMBgAAQBAJ&pg=PA14 |location=Cheltenham, UK |publisher=[[Edward Elgar Publishing]] |page=14 |isbn= 9781784715502}}</ref> Unlike the UNIDO, the [[United Nations Statistics Division]] (UNSD) excludes Iran from West Asia (included as South Asia) and includes Turkey, Georgia, and Cyprus in the region.<ref>{{cite web|url=http://unstats.un.org/unsd/methods/m49/m49.htm |title=Standard Country or Area Codes for Statistical Use |publisher=Millenniumindicators.un.org |quote=The UNSD notes that the "assignment of countries or areas to specific groupings is merely for statistical convenience and does not imply any assumption regarding political or other affiliation of countries or territories."|access-date=25 August 2012}}</ref> In the United Nations geopolitical [[United Nations Regional Groups|Eastern European Group]], Armenia and Georgia are included in Eastern Europe, whereas Cyprus and East Thracian Turkey are in Southern Europe. These three nations are listed in the European category of the [[United Nations Educational, Scientific, and Cultural Organisation]] (UNESCO). National members of West Asian sports governing bodies are limited to Bahrain, Iran, Iraq, Jordan, Kuwait, Lebanon, Syria, Oman, Palestine, Qatar, Saudi Arabia, United Arab Emirates, and Yemen.<ref>{{cite web |url=http://www.wabsf.net/en/information.php |title=WABSF Member Countries |access-date=31 March 2017 |archive-date=1 December 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171201035427/http://www.wabsf.net/en/information.php |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.topendsports.com/events/games/asian-games/west-asian/index.htm |title=The West Asian Games |publisher=Topend Sports}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.the-waff.com/en/championships/29.html |title=WAFF Member Associations |website=The-Waff.com |access-date=31 March 2017 |archive-date=1 August 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180801232057/http://www.the-waff.com/en/championships/29.html |url-status=dead }}</ref> The [[Olympic Council of Asia]]'s multi-sport event [[West Asian Games]] are contested by athletes representing these 13 countries. Among the region's sports organisations are the [[West Asia Basketball Association]], [[West Asian Billiards & Snooker Federation|West Asian Billiards and Snooker Federation]], [[West Asian Football Federation]], and the [[West Asian Tennis Federation]]. == দেশসমূহ == {| class="wikitable sortable" style="font-size:90%;width:100%;" |- style="background:#ececec;" !scope="col"| [[Country]] !scope="col"| [[List of countries by area|Area]]<br />(km²) !scope="col"| [[List of countries by population|Population]]{{UN_Population|ref}}<br />({{UN_Population|Year}}) !scope="col"| [[List of countries by population density|Density]]<br />(per km²) !scope="col"| [[Capital (political)|Capital]] !scope="col"| [[List of countries by GDP (nominal)|Nominal GDP]]<ref>{{cite web|title=GDP|url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2014/01/weodata/weorept.aspx?pr.x=93&pr.y=3&sy=2012&ey=2012&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=512%2C668%2C914%2C672%2C612%2C946%2C614%2C137%2C311%2C962%2C213%2C674%2C911%2C676%2C193%2C548%2C122%2C556%2C912%2C678%2C313%2C181%2C419%2C867%2C513%2C682%2C316%2C684%2C913%2C273%2C124%2C868%2C339%2C921%2C638%2C948%2C514%2C943%2C218%2C686%2C963%2C688%2C616%2C518%2C223%2C728%2C516%2C558%2C918%2C138%2C748%2C196%2C618%2C278%2C624%2C692%2C522%2C694%2C622%2C142%2C156%2C449%2C626%2C564%2C628%2C565%2C228%2C283%2C924%2C853%2C233%2C288%2C632%2C293%2C636%2C566%2C634%2C964%2C238%2C182%2C662%2C453%2C960%2C968%2C423%2C922%2C935%2C714%2C128%2C862%2C611%2C135%2C321%2C716%2C243%2C456%2C248%2C722%2C469%2C942%2C253%2C718%2C642%2C724%2C643%2C576%2C939%2C936%2C644%2C961%2C819%2C813%2C172%2C199%2C132%2C733%2C646%2C184%2C648%2C524%2C915%2C361%2C134%2C362%2C652%2C364%2C174%2C732%2C328%2C366%2C258%2C734%2C656%2C144%2C654%2C146%2C336%2C463%2C263%2C528%2C268%2C923%2C532%2C738%2C944%2C578%2C176%2C537%2C534%2C742%2C536%2C866%2C429%2C369%2C433%2C744%2C178%2C186%2C436%2C925%2C136%2C869%2C343%2C746%2C158%2C926%2C439%2C466%2C916%2C112%2C664%2C111%2C826%2C298%2C542%2C927%2C967%2C846%2C443%2C299%2C917%2C582%2C544%2C474%2C941%2C754%2C446%2C698%2C666&s=NGDP_R&grp=0&a=|publisher=[[International Monetary Fund|IMF]]|access-date=16 April 2014}}</ref><br />(2012) !scope="col"| [[List of countries by GDP (nominal) per capita|Per capita]]<ref>{{cite web|title=GDP per capita|url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2014/01/weodata/weorept.aspx?pr.x=28&pr.y=10&sy=2012&ey=2012&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=512%2C668%2C914%2C672%2C612%2C946%2C614%2C137%2C311%2C962%2C213%2C674%2C911%2C676%2C193%2C548%2C122%2C556%2C912%2C678%2C313%2C181%2C419%2C867%2C513%2C682%2C316%2C684%2C913%2C273%2C124%2C868%2C339%2C921%2C638%2C948%2C514%2C943%2C218%2C686%2C963%2C688%2C616%2C518%2C223%2C728%2C516%2C558%2C918%2C138%2C748%2C196%2C618%2C278%2C624%2C692%2C522%2C694%2C622%2C142%2C156%2C449%2C626%2C564%2C628%2C565%2C228%2C283%2C924%2C853%2C233%2C288%2C632%2C293%2C636%2C566%2C634%2C964%2C238%2C182%2C662%2C453%2C960%2C968%2C423%2C922%2C935%2C714%2C128%2C862%2C611%2C135%2C321%2C716%2C243%2C456%2C248%2C722%2C469%2C942%2C253%2C718%2C642%2C724%2C643%2C576%2C939%2C936%2C644%2C961%2C819%2C813%2C172%2C199%2C132%2C733%2C646%2C184%2C648%2C524%2C915%2C361%2C134%2C362%2C652%2C364%2C174%2C732%2C328%2C366%2C258%2C734%2C656%2C144%2C654%2C146%2C336%2C463%2C263%2C528%2C268%2C923%2C532%2C738%2C944%2C578%2C176%2C537%2C534%2C742%2C536%2C866%2C429%2C369%2C433%2C744%2C178%2C186%2C436%2C925%2C136%2C869%2C343%2C746%2C158%2C926%2C439%2C466%2C916%2C112%2C664%2C111%2C826%2C298%2C542%2C927%2C967%2C846%2C443%2C299%2C917%2C582%2C544%2C474%2C941%2C754%2C446%2C698%2C666&s=NGDPDPC&grp=0&a=|publisher=[[International Monetary Fund|IMF]]|access-date=16 April 2014}}</ref><br />(2012) !scope="col"| [[Currency]] !scope="col"| [[Government]] !scope="col"| [[Official language]]s |- !scope="row"| {{nowrap|{{flag|Turkey}}}}{{efn|The figures for Turkey includes [[East Thrace]], which is not a part of Anatolia.}} | style="text-align:right;" | 783,562 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Turkey}} | style="text-align:right;" | 94.1 | [[Ankara]] | $788.042 billion | $10,523 | [[Turkish lira]] | [[Presidential republic]] | [[Turkish language|Turkish]] |- !scope="row"| {{flag|Bahrain}} | style="text-align:right;" | 780 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Bahrain}} | style="text-align:right;" | 1,646.1 | [[Manama]] | $30.355 billion | $26,368 | [[Bahraini dinar]] | [[Constitutional monarchy]] | [[Arabic language|Arabic]] |- !scope="row"| {{flag|Kuwait}} | style="text-align:right;" | 17,820 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Kuwait}} | style="text-align:right;" | 167.5 | [[Kuwait City]] | $184.540 billion | $48,761 | [[Kuwaiti dinar]] | [[Constitutional monarchy]] | [[Arabic language|Arabic]] |- !scope="row"| {{flag|Oman}} | style="text-align:right;" | 212,460 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Oman}} | style="text-align:right;" | 9.2 | [[Muscat, Oman|Muscat]] | $78.290 billion | $25,356 | [[Omani rial]] | [[Absolute monarchy]] | [[Arabic language|Arabic]] |- !scope="row"| {{flag|Qatar}} | style="text-align:right;" | 11,437 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Qatar}} | style="text-align:right;" | 123.2 | [[Doha]] | $192.402 billion | $104,756 | [[Qatari riyal]] | [[Absolute monarchy]] | [[Arabic language|Arabic]] |- !scope="row"| {{flag|Saudi Arabia}} | style="text-align:right;" | 2,149,690 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Saudi Arabia}} | style="text-align:right;" | 12 | [[Riyadh]] | $733.956 billion | $25,139 | [[Saudi riyal]] | [[Absolute monarchy]] | [[Arabic language|Arabic]] |- !scope="row"| {{flag|United Arab Emirates}} | style="text-align:right;" | 82,880 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|United Arab Emirates}} | style="text-align:right;" | 97 | [[Abu Dhabi]] | $383.799 billion | $43,774 | [[UAE dirham]] | [[Federation|Federal]] [[constitutional monarchy]] | [[Arabic language|Arabic]] |- !scope="row"| {{flag|Yemen}} | style="text-align:right;" | 527,970 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Yemen}} | style="text-align:right;" | 44.7 | [[Sanaa]] {{efn|A rebel group, the [[Houthis]], have their [[Houthi-controlled Yemen|government]] at [[Aden]] ([[Temporary capital|Seat of government]])}} | $35.05 billion | $1,354 | [[Yemeni rial]] | [[Provisional government|Provisional]] [[presidential republic]] | [[Arabic language|Arabic]] |- !scope="row"| ''{{flag|Abkhazia}}''{{efn|unrecognized}} | style="text-align:right;" | 8,660 | style="text-align:right;" | 242,862 | style="text-align:right;" | 28 | [[Sokhumi]] | $500 million | N/A | [[Georgian lari]] | [[Semi-presidential system|Semi-presidential]] [[republic]] | [[Abkhaz language|Abkhaz]], [[Russian language|Russian]] |- !scope="row"| {{flag|Armenia}} | style="text-align:right;" | 29,800 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Armenia}} | style="text-align:right;" | 108.4 | [[Yerevan]] | $9.950 billion | $3,033 | [[Armenian dram]] | [[Semi-presidential system|Semi-presidential]] [[republic]] | [[Armenian language|Armenian]] |- !scope="row"| {{flag|Azerbaijan}} | style="text-align:right;" | 86,600 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Azerbaijan}} | style="text-align:right;" | 105.8 | [[Baku]] | $68.700 billion | $7,439 | [[Azerbaijani manat]] | [[Presidential republic]] | [[Azerbaijani language|Azerbaijani]] |- !scope="row"| {{flag|Georgia}} | style="text-align:right;" | 69,700 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Georgia}} | style="text-align:right;" | 68.1 | [[Tbilisi]] | $15.847 billion | $3,523 | [[Georgian lari]] | [[Semi-presidential system|Semi-presidential]] [[republic]] | [[Georgian language|Georgian]] |- !scope="row"| ''{{flag|South Ossetia}}''{{efn|unrecognized}} | style="text-align:right;" | 3,900 | style="text-align:right;" | 53,532 | style="text-align:right;" | 13 | [[Tskhinvali]] | $500 million | N/A | [[Georgian lari]] | [[Semi-presidential system|Semi-presidential]] [[republic]] | [[Ossetian language|Ossetian]], [[Russian language|Russian]] |- !scope="row"| {{flag|Iraq}} | style="text-align:right;" | 438,317 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Iraq}} | style="text-align:right;" | 73.5 | [[Baghdad]] | $216.044 billion | $6,410 | [[Iraqi dinar]] | [[Parliamentary republic]] | [[Arabic language|Arabic]], [[Kurdish language|Kurdish]] |- !scope="row"| {{flag|Israel}} | style="text-align:right;" | 20,770 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Israel}} | style="text-align:right;" | 365.3 | [[Positions on Jerusalem|Jerusalem]]{{efn|[[Jerusalem]] is the [[Jerusalem Law|proclaimed capital of Israel]] and the actual location of the [[Knesset]], [[Israeli Supreme Court]], etc. Due to its [[Positions on Jerusalem|disputed]] status, most embassies are in [[Tel Aviv]].{{efn|name=Jerusalem}}}} | $353.65 billion | $39,106 | [[Israeli new shekel]] | [[Parliamentary republic]] | [[Hebrew language|Hebrew]] |- !scope="row"| {{flag|Jordan}} | style="text-align:right;" | 92,300 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Jordan}} | style="text-align:right;" | 68.4 | [[Amman]] | $30.98 billion | $4,843 | [[Jordanian dinar]] | [[Constitutional monarchy]] | [[Arabic language|Arabic]] |- !scope="row"| {{flag|Lebanon}} | style="text-align:right;" | 10,452 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Lebanon}} | style="text-align:right;" | 404 | [[Beirut]] | $42.519 billion | $10,425 | [[Lebanese pound]] | [[Parliamentary republic]] | [[Arabic language|Arabic]] |- !scope="row"| {{flagcountry|Palestine}}{{efn|[[UN observer state]].}} | style="text-align:right;" | 6,220 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|State of Palestine}} | style="text-align:right;" | 667 | [[Ramallah]]{{efn|Ramallah is the actual location of the government, whereas the proclaimed capital of Palestine is [[Jerusalem]], which is [[Positions on Jerusalem|disputed]].{{efn|name=Jerusalem|Jerusalem is Israel's ''[[de jure]]'' capital under [[Jerusalem Law|Israeli law]], as well as its ''[[de facto]]'' capital by the location of the presidential residence, government offices, supreme court and parliament ([[Knesset]]). Jerusalem is the State of Palestine's ''de jure'' capital under its {{cite web |ref=BasicLawPal-T1A3 |url=http://www.palestinianbasiclaw.org/basic-law/2003-amended-basic-law |title=2003 Amended Basic Law |date=17 February 2008 |postscript=none}}, but not its ''de facto'' capital as its government branches are based in [[Ramallah]]. The UN and most [[sovereign states]] do not recognize Jerusalem as either state's ''de jure'' capital under the position that Jerusalem's status is pending future negotiations between Israel and the Palestinian Authority. In practice, therefore, most maintain their embassies in [[Tel Aviv]] and its suburbs, or else in suburbs such as [[Mevaseret Zion]] outside Jerusalem proper. See [https://web.archive.org/web/20260118073834/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/israel/ CIA Factbook], {{cite web|url= https://www.un.org/Depts/Cartographic/map/profile/israel.pdf |title=Map of Israel |postscript=none}} and [[Status of Jerusalem]] for more information.}}}} | $6.6 billion | $1,600 | [[Egyptian pound]], [[Jordanian dinar]], [[Israeli new shekel]] | [[Semi-presidential system|Semi-presidential]] [[republic]] | [[Arabic language|Arabic]] |- !scope="row"| {{flag|Syria}} | style="text-align:right;" | 185,180 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Syrian Arab Republic}} | style="text-align:right;" | 118.3 | [[Damascus]] | N/A | N/A | [[Syrian pound]] | [[Transitional government]] | [[Arabic language|Arabic]] |- !scope="row"| {{flag|Iran}} | style="text-align:right;" | 1,648,195 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Iran (Islamic Republic of)}} | style="text-align:right;" | 45 | [[Tehran]] | $548.590 billion | $7,207 | [[Iranian rial]] | [[Islamic republic]] | [[Persian language|Persian]] |- !scope="row"| ''{{flag|Akrotiri and Dhekelia}}''{{efn| [[British Overseas Territories|British Overseas Territory]]}} | style="text-align:right;" | 254 | style="text-align:right;" | 15,700 | style="text-align:right;" | N/A | [[Episkopi Cantonment|Episkopi]] | N/A | N/A | [[Euro]] | [[stratocracy|Stratocratic]] [[Dependent territory|dependency]] under a [[constitutional monarchy]] | [[English language|English]] |- !scope="row"| {{flag|Cyprus}} | style="text-align:right;" | 9,250 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Cyprus}} | style="text-align:right;" | 117 | [[Nicosia]] | $22.995 billion | $26,377 | [[Euro]] | [[Presidential republic]] | [[Greek language|Greek]], [[Turkish language|Turkish]] |- !scope="row"| ''{{flag|Northern Cyprus}}''{{efn|unrecognized}} | style="text-align:right;" | 3,355 | style="text-align:right;" | 313,626 | style="text-align:right;" | 93 | [[North Nicosia]] | $4.032 billion | $15,109 | [[Turkish lira]] | [[Semi-presidential republic]] | [[Turkish language|Turkish]] |- !scope="row"| {{flag|Egypt}}{{efn|The area and population figures for Egypt only include the [[Sinai Peninsula]].}} | style="text-align:right;" | 60,000 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Egypt}} | style="text-align:right;" | 82 | [[Cairo]] | $262.26 billion | $3,179 | [[Egyptian pound]] | [[Presidential republic]] | [[Arabic]] |} == ইতিহাস == "Western Asia" was in use as a geographical term in the late 18th and early 19th centuries,<ref name="Ouseley">{{cite book|last=Ouseley|first=William|authorlink=William Ouseley|year=1795|title=Persian Miscellanies: An Essay to Facilitate the Reading of Persian Manuscripts|location=London|pp=[https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.42305/page/n159/mode/1up 105–106]|quote={{smallcaps|The}} celebrated current of the Euphrates, was divided, according to the Arabian geographer, whom ''Bochart'' follows, into five channels or branches, one of which led to ''Cufa'' in Chaldea; and on the banks of another, was ſeated the “Golden Babylon” once the proud miſtreſs of the eaſtern world, being the capital of the Aſſyrian monarchy, which comprehended Syria, Meſopotamia, Chaldea, Perſia; in short, except India, all the great nations of weſtern Aſia.}}</ref><ref>e.g. James Rennell, ''A treatise on the comparative geography of western Asia'', 1831.</ref> before "[[Near East]]" became current as a geopolitical concept. For example, [[William Ouseley]] used the phrase in 1795 in ''Persian Miscellanies'' to refer to a region including Syria, Mesopotamia, Chaldea and Persia.<ref name="Ouseley"/> In the context of the history of [[classical antiquity]], "Western Asia" could mean the part of Asia known in classical antiquity, as opposed to the reaches of "interior Asia", i.e. [[Scythia]], and "Eastern Asia" the easternmost reaches of geographical knowledge in classical authors, i.e. [[Transoxania]] and [[Indus valley|India]].<ref>James Rennell, ''The Geographical System of Herodotus Examined and Explained'', 1800, [https://archive.org/details/geographicalsys00renn/page/210 p. 210].</ref><ref>Hugh Murray, ''Historical Account of Discoveries and Travels in Asia'' (1820).</ref><ref>Samuel Whelpley, ''A compend of history, from the earliest times'', 1808, [https://books.google.com/books?id=6jkNAAAAYAAJ&pg=RA1-PA9 p. 9] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221120055307/https://books.google.ch/books?id=6jkNAAAAYAAJ&pg=RA1-PA9 |date=20 November 2022 }}.</ref> In the 20th century, "Western Asia" was used to denote a rough geographical era in the fields of [[archaeology]] and [[ancient history]], especially as a shorthand for "the [[Fertile Crescent]], excluding [[Ancient Egypt]]" for the purposes of comparing the early civilizations of Egypt and the former.<ref>e.g. Petrus Van Der Meer, ''The Chronology of Ancient Western Asia and Egypt'', 1955. Karl W. Butzer, ''Physical Conditions in Eastern Europe, Western Asia and Egypt Before the Period of Agricultural and Urban Settlement'', 1965.</ref> Use of the term in the context of contemporary [[geopolitics]] or [[world economy]] appears to date from at least the mid-1960s.<ref>''The Tobacco Industry of Western Asia'', U.S. Department of Agriculture, Foreign Agricultural Service, 1964.</ref> == ভৌগোলিক পৰিবেশ == এই অঞ্চলটো আঠখন ডাঙৰ সাগৰেৰে আগুৰি আছে; এজিয়ান সাগৰ, কৃষ্ণ সাগৰ, কাস্পিয়ান সাগৰ, পাৰ্চী উপসাগৰ, আৰব সাগৰ, এডেন উপসাগৰ, লোহিত সাগৰ আৰু ভূমধ্য সাগৰ। To the northwest and north, the region is delimited from [[Europe]] by the [[Turkish Straits]] and drainage divide of the [[Greater Caucasus]], to the southwest, it is delimited from [[Africa]] by the [[Isthmus of Suez]], while to the northeast and east, the region adjoins [[Central Asia]] and [[South Asia]]. The region is located east of [[Southern Europe]] and south of [[Eastern Europe]]. The [[Dasht-e Kavir]] and [[Lut Desert|Dasht-e Lut]] deserts in eastern [[Iran]] naturally delimit the region from [[Balochistan]] and South Asia. ===ভূতত্ত্ব === ====প্লেট টেকটনিক্স ==== Three major [[plate tectonics|tectonic plates]] converge on West Asia, including the [[African Plate|African]], [[Eurasian Plate|Eurasian]], and [[Arabian Plate|Arabian]] plates. The boundaries between the tectonic plates make up the [[Azores–Gibraltar Transform Fault|Azores-Gibraltar Ridge]], extending across [[North Africa]], the [[Red Sea]], and into Iran.<ref name="beaumont-pg22">Beaumont (1988), p. 22</ref>{{better source needed|date=February 2021}} The Arabian Plate is moving northward into the [[Anatolian Plate|Anatolian plate]] (Turkey) at the [[East Anatolian Fault]],<ref>{{cite web|url=http://eol.jsc.nasa.gov/handbooks/arabianpages/mainframe.htm |title=The Arabian Plate |author=Muehlberger, Bill |publisher=NASA, Johnson Space Center |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070706103125/http://eol.jsc.nasa.gov/handbooks/arabianpages/mainframe.htm |archive-date=6 July 2007 }}</ref> and the boundary between the [[Aegean Sea Plate|Aegean]] and Anatolian plate in eastern [[Turkey]] is also [[seismic]]ally active.<ref name="beaumont-pg22"/> ==== জলসম্পদ ==== Several major [[aquifer]]s provide [[water]] to large portions of West Asia. In Saudi Arabia, two large aquifers of [[Palaeozoic]] and [[Triassic]] origins are located beneath the [[Jabal Tuwayq]] mountains and areas west to the Red Sea.<ref name="beaumont-86">Beaumont (1988), p. 86</ref>{{better source needed|date=February 2021}} [[Cretaceous]] and [[Eocene]]-origin aquifers are located beneath large portions of central and eastern Saudi Arabia, including Wasia and Biyadh which contain amounts of both [[fresh water]] and [[saline water]].<ref name="beaumont-86"/> Flood or furrow irrigation, as well as sprinkler methods, are extensively used for [[irrigation]], covering nearly {{cvt|90,000|km2}} across West Asia for agriculture.<ref>{{Cite web|url=http://www.fao.org/land-water/en/|title=Land & Water|website=Food and Agriculture Organization of the United Nations}}</ref> Also, the [[Tigris]] and [[Euphrates]] rivers contribute very well. === জলবায়ু === [[File:Cedars in Lebanon.jpg|right|thumb|upright=1.1|A [[Lebanon|Lebanese]] [[Cedar Forest]] in winter]] [[File:West Asia Köppen Map.png|right|thumb|upright=1.1|[[Köppen climate classification]] map of West Asia]] West Asia is primarily [[arid climate|arid]] and [[semi-arid]], and can be subject to [[drought]], but it also contains vast expanses of forest and fertile valleys. The region consists of [[grassland]]s, [[rangeland]]s, [[desert]]s, and [[mountains]]. [[Water shortage]]s are a problem in many parts of West Asia, with rapidly growing [[Population (human biology)|population]]s increasing demands for water, while [[salinity|salinization]] and [[pollution]] threaten water supplies.<ref name="ipcc-1997">{{cite web|url=http://www.grida.no/publications/other/ipcc_sr/?src=/climate/ipcc/regional/index.htm|title=Chapter 7: Middle East and Arid Asia|work=IPCC Special Report on The Regional Impacts of Climate Change: An Assessment of Vulnerability|publisher=United Nations Environment Programme (UNEP), Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC)|year=2001|access-date=9 February 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160303201222/http://www.grida.no/publications/other/ipcc_sr/?src=%2Fclimate%2Fipcc%2Fregional%2Findex.htm|archive-date=3 March 2016|url-status=dead}}</ref> Major rivers, including the [[Tigris]] and [[Euphrates River|Euphrates]], provide sources for [[irrigation]] water to support [[agriculture]]. There are two wind phenomena in West Asia: the ''sharqi'' and the ''[[shamal (wind)|shamal]]''. The ''sharqi'' (or ''sharki'') is a [[wind]] that comes from the south and southeast. It is seasonal, lasting from April to early June, and comes again between late September and November. The winds are dry and dusty, with occasional gusts up to 80 kilometres per hour (50 miles per hour) and often kick up violent sand and dust storms that can carry sand a few thousand meters high, and can close down airports for short periods of time. These winds can last for a full day at the beginning and end of the season, and for several days during the middle of the season. The ''shamal'' is a summer northwesterly wind blowing over Iraq and the Persian Gulf states (including Saudi Arabia and Kuwait), often strong during the day, but decreasing at night. This weather effect occurs anywhere from once to several times a year.<ref>{{cite book|title=Encyclopaedia of the Muslim World|editor-first=Taru|editor-last=Bahl| editor2=M H Syed| publisher=Anmol Publications|location=New Delhi|year=2003|page=20|isbn=978-81-261-1419-1|url=https://books.google.com/books?id=2x4jq4bXrq0C&q=%22Sharqi%22+wind&pg=PA20|access-date=1 February 2009}}</ref> === ভূ-প্ৰকৃতি === West Asia contains large areas of mountainous terrain. The [[Anatolian Plateau]] is sandwiched between the [[Pontus Mountains]] and [[Taurus Mountains]] in [[Turkey]]. [[Mount Ararat]] in Turkey rises to {{convert|5,137|meters|abbr=on}}. The [[Zagros Mountains]] are located in Iran, in areas along its border with Iraq. The Central Plateau of Iran is divided into two [[drainage basin]]s. The northern basin is [[Dasht-e Kavir]] (Great Salt Desert), and [[Dasht-e-Lut]] is the southern basin. In [[Yemen]], elevations exceed {{convert|3,700|meters|abbr=on}} in many areas, and [[Highland (geography)|highland]] areas extend north along the [[Red Sea]] coast and north into [[Lebanon]]. A [[Geologic fault|fault]] zone also exists along the Red Sea, with continental [[rifting]] creating [[Trough (geology)|trough]]-like [[topography]] with areas located well below [[sea level]].<ref>{{cite web|url=http://www.llnl.gov/tid/lof/documents/pdf/235042.pdf|title=Region #4 — Red Sea Continental Rift Zone|work=Preliminary Definition of Geophysical Regions for the Middle East and North Africa|author=Sweeney, Jerry J.|first2=William R.|last2=Walter|publisher=Lawrence Livermore National Laboratory|date=1 December 1998|page=8|access-date=1 March 2009|archive-date=27 November 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20071127184404/http://www.llnl.gov/tid/lof/documents/pdf/235042.pdf|url-status=dead}}</ref> The [[Dead Sea]], located on the border between the [[West Bank]], [[Israel]], and [[Jordan]], is situated at {{convert|418|meters|abbr=on}} below sea level, making it the [[Extremes on Earth|lowest point]] on the surface of the [[Earth]].<ref>{{cite web|url=http://asterweb.jpl.nasa.gov/gallery-detail.asp?name=deadsea|archive-url=https://web.archive.org/web/20060830064747/http://asterweb.jpl.nasa.gov/gallery-detail.asp?name=deadsea|url-status=dead|archive-date=30 August 2006|title=ASTER Image Gallery: The Dead Sea|publisher=NASA}}</ref> [[Rub' al Khali]], one of the world's largest sand deserts, spans the southern third of the Arabian Peninsula in Saudi Arabia, parts of Oman, the [[United Arab Emirates]] and Yemen. [[Jebel Akhdar (Oman)|Jebel al Akhdar]] is a small range of mountains located in northeastern Oman, bordering the [[Gulf of Oman]]. == অৰ্থনীতি == The [[economy]] of West Asia is diverse and the region experiences high economic growth. Turkey has the largest economy in the region, followed by [[Saudi Arabia]] and Iran. [[Petroleum]] is the major [[Petroleum industry|industry]] in the regional economy, as more than half of the world's [[oil reserves]] and around 40 percent of the world's [[natural gas]] [[List of countries by natural gas proven reserves|reserves]] are located in the region. == জনগাঁথনি == The population of West Asia was estimated at 272 million as of 2008, projected to reach 370 million by 2030 by Maddison (2007; the estimate excludes the Caucasus and Cyprus). This corresponds to an annual growth rate of 1.4% (or a [[doubling time]] of 50 years), well above the [[world population estimates|world average]] of 0.9% (doubling time 75 years). The population of West Asia is estimated at 4% of [[world population]], up from about 39 million at the beginning of the 20th century, or about 2% of world population at the time.<ref>Data for "15 West Asian countries", from Maddison (2003, 2007).Angus Maddison, 2003, ''[[iarchive:worldeconomyhist0000madd|The World Economy: Historical Statistics]]'', Vol. 2, OECD, Paris, {{ISBN|92-64-10412-7}}. ''Statistical Appendix'' (2007, ggdc.net) "The historical data were originally developed in three books: Monitoring the World Economy 1820–1992, OECD, Paris 1995; The World Economy: A Millennial Perspective, OECD Development Centre, Paris 2001; The World Economy: Historical Statistics, OECD Development Centre, Paris 2003. All these contain detailed source notes." Estimates for 2008 by country (in millions): Turkey (71.9), Iran (70.2), Iraq (28.2), Saudi Arabia (28.1), Yemen (23.0), Syria (19.7), Israel (6.5), Jordan (6.2), Palestine (4.1), Lebanon (4.0), Oman (3.3), United Arab Emirates (2.7), Kuwait (2.6), Qatar (0.9), Bahrain (0.7). </ref> The most populous countries in the region are [[Turkey]] and [[Iran]], each with around 79 million people, followed by [[Iraq]] and [[Saudi Arabia]] with around 33 million people each, and [[Yemen]] with around 29 million people. Numerically, West Asia is predominantly [[Arabs|Arab]], [[Persians|Persian]], [[Turkish people|Turkish]], and the dominating languages are correspondingly [[Arabic language|Arabic]], [[Persian language|Persian]] and [[Turkish language|Turkish]], each with of the order of 70 million speakers, followed by smaller communities of [[Kurdish Language|Kurdish]], [[Azerbaijani Language|Azerbaijani]], [[Hebrew language|Hebrew]], [[Armenian Language|Armenian]] and [[Neo-Aramaic]]. The dominance of Arabic and Turkish is the result of the medieval [[Early Muslim conquests|Arab]] and [[Turkic expansion|Turkic]] invasions beginning with the Islamic conquests of the 7th century AD, which displaced the formerly dominant [[Aramaic language|Aramaic]] in the [[Syria (region)|region of Syria]], and [[Greek language|Greek]] in Anatolia, although [[Hebrew]] became the dominant language in [[Israel]] in the second half of the 20th century, and [[Neo-Aramaic]] (spoken by modern [[Modern Arameans|Arameans]] and [[Modern Assyrians|Assyrians]]) and [[Greek language|Greek]] both remain present in their respective territories as minority languages. Significant native minorities include, in alphabetical order: [[Modern Arameans|Arameans]], [[Modern Assyrians|Assyrians]],{{sfn|Laing-Marshall|2005|p=149–150}} [[Druze]],<ref>{{cite book|title=Middle East Patterns: Places, People, and Politics| first=Colbert|last= C. Held|year= 2008| isbn= 9780429962004| page =109|publisher=Routledge|quote= Worldwide, they number 1 million or so, with about 45 to 50 percent in Syria, 35 to 40 percent in Lebanon, and less than 10 percent in Israel. Recently there has been a growing Druze diaspora.}}</ref> [[Jews]], [[Lurs]], [[Mandeans]], [[Maronites]], [[Shabaks]] and [[Yezidis]]. === ধৰ্ম === {{Pie chart | thumb = right | caption =পশ্চিম এছিয়াত ধৰ্ম (2020)<ref>{{Cite web|url=https://www.pewforum.org/2015/04/02/religious-projection-table/2020/percent/all/|title=Religious Composition by Country, 2010–2050|website=www.pewforum.org|date=2 April 2015|access-date=18 October 2020|archive-date=21 December 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191221014350/https://www.pewforum.org/2015/04/02/religious-projection-table/2020/percent/all/|url-status=dead}}</ref> | label1 = [[ইছলাম]] | value1 = 92.59 | color1 = Green | label2 = [[খ্ৰীষ্টান]] | value2 = 3.87 | color2 = DodgerBlue | label3 = [[ইহুদী ধৰ্ম ]] | value3 = 2.02 | color3 = DarkBlue | label4 = ধৰ্ম নথকা | value4 = 1.16 | color4 = Grey | label5 = [[হিন্দু]] | value5 = 0.32 | color5 = Darkorange | label6 = অন্যান্য ধৰ্ম | value6 = 0.25 | color6 = Chartreuse | label7 = [[বৌদ্ধ]] | value7 = 0.15 | color7 = Gold | label8 = [[Folk religion]]s | value8 = 0.06 | color8 = Red }} বিশ্বৰ চাৰিটা প্ৰধান ধৰ্মীয় গোট অৰ্থাৎ বিশ্বৰ দুটা বৃহৎ ধৰ্ম: খ্ৰীষ্টান আৰু ইছলাম, ইয়াৰ উপৰিও ইহুদী আৰু ড্ৰুজ বিশ্বাসৰ উৎপত্তি পশ্চিম এছিয়াত হৈছিল। <ref>{{cite encyclopedia|title=Middle East (region, Asia)|url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/381192/Middle-East|encyclopedia=Britannica|access-date=9 April 2012}}</ref><ref>{{cite book|title=An Introduction to Middle East Politics: Continuity, Change, Conflict and Co-operation|first=Benjamin |last=MacQueen|year= 2013| isbn=9781446289761| page =5|publisher=SAGE|quote=The Middle East is the cradle of the three monotheistic faiths of Judaism, Christianity and Islam.}}</ref><ref>{{cite book|title=The Modern World: Civilizations of Africa, Civilizations of Europe, Civilizations of the Americas, Civilizations of the Middle East and Southwest Asia, Civilizations of Asia and the Pacific| first=Sarolta |last=Takacs|year= 2015| isbn= 9781317455721| page =552|publisher=Routledge|quote=}}</ref> ইছলাম পশ্চিম এছিয়াৰ আটাইতকৈ বৃহত্তম ধৰ্ম, কিন্তু তাত উৎপত্তি হোৱা অন্যান্য ধৰ্ম যেনে ইহুদী আৰু খ্ৰীষ্টান ধৰ্মীয় লোকসমূহো ভালদৰে প্ৰতিনিধিত্ব কৰা হৈছে। <ref>{{cite book|title=The Rowman & Littlefield Handbook of Christianity in the Middle East|first=Philip |last=Jenkins|year= 2020| isbn=9781538124185| page =XLVIII|publisher=Rowman & Littlefield|quote=The Middle East still stands at the heart of the Christian world. After all, it is the birthplace, and the death place, of Christ, and the cradle of the Christian tradition.}}</ref> In [[Christianity in Armenia|Armenia]] and [[Christianity in Georgia (country)|Georgia]], [[Oriental Orthodoxy]] and [[Eastern Orthodoxy]] respectively are the predominant religions.<ref name="Global Christianity" /> Eastern Orthodoxy is also the majority religion in [[Cyprus]]. There are still large ancient communities of [[Eastern Christianity|Eastern Christians]] (such as [[Assyrian people|Assyrians]], [[Christianity in the Middle East|Middle Eastern Christians]] and [[Arab Christians]]) in [[Christianity in Lebanon|Lebanon]],<ref name="Global Christianity">{{cite web|url=https://assets.pewresearch.org/wp-content/uploads/sites/11/2011/12/Christianity-fullreport-web.pdf|title=Global Christianity – A Report on the Size and Distribution of the World's Christian Population|publisher=Pew Research Center}}</ref> [[Christianity in Iraq|Iraq]],<ref name="Global Christianity" /> [[Christianity in Iran|Iran]],<ref name="Farsinet">{{Cite web|last=Price|first=Massoume|date=December 2002|title=History of Christians and Christianity in Iran|url=http://www.farsinet.com/iranbibl/christians_in_iran_history.html|access-date=1 December 2009|work=Christianity in Iran|publisher=FarsiNet Inc.}}</ref> [[Turkey]],<ref>{{cite web|title=Christianity in Turkey|url=http://www.allaboutturkey.com/hristiyan.htm|access-date=13 March 2015}}</ref><ref name="Global Christianity" /> [[Christianity in Azerbaijan|Azerbaijan]], [[Syria]],<ref name="Global Christianity" /> [[Christianity in Jordan|Jordan]],<ref name="Global Christianity" /> [[Christianity in Israel|Israel]] and [[Palestinian Christians|Palestine]] numbering more than 3 million in West Asia.<ref name="Global Christianity" /> There are also large populations of expatriate workers which include sizeable Christian communities living in the [[Arabian Peninsula]] numbering more than 3 million.<ref>{{cite news|title=BBC News – Guide: Christians in the Middle East|url=https://www.bbc.com/news/world-middle-east-15239529|access-date=13 March 2015|work=BBC News|date=11 October 2011 }}</ref> [[Christianity in the Middle East|Christian communities]] have [[Role of Christianity in civilization|played a vital role]] in West Asia.<ref>{{cite book|title=Jews, Antisemitism, and the Middle East|first=Michael |last=Curtis|year= 2017| isbn=9781351510721| page =173|publisher=Routledge|quote=}}</ref> [[Judaism]] is the predominant religion in [[Israel]], and there are small ancient Jewish communities in West Asia such as in [[History of the Jews in Turkey|Turkey]] (14,300),<ref>{{cite web |url=https://www.jpr.org.uk/countries/how-many-jews-in-turkey |title= How many Jews live in Turkey?|author=<!--Not stated--> |date= 10 May 2022|website= |publisher= Institute for Jewish Policy Research|access-date= 14 November 2023|quote=}} </ref> [[History of the Jews in Azerbaijan|Azerbaijan]] (9,100),<ref name="mashke2">{{cite web |url=http://pop-stat.mashke.org/azerbaijan-ethnic2009.htm |title=Ethnic composition of Azerbaijan 2009 |publisher=Pop-stat.mashke.org |date=7 April 1971 |access-date=22 December 2012 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20120207161726/http://pop-stat.mashke.org/azerbaijan-ethnic2009.htm |archive-date=7 February 2012}}</ref> and [[Persian Jews#Iran|Iran]] (8,756).<ref>{{cite news |url=http://www.timesofisrael.com/jewish-woman-brutally-murdered-in-iran-over-property-dispute/#ixzz3Ac6duaqw |title=Jewish woman brutally murdered in Iran over property dispute |newspaper=The Times of Israel |date=28 November 2012 |access-date=16 August 2014 |quote=A government census published earlier this year indicated there were a mere 8,756 Jews left in Iran |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140819102713/http://www.timesofisrael.com/jewish-woman-brutally-murdered-in-iran-over-property-dispute/#ixzz3Ac6duaqw |archive-date=19 August 2014}} See</ref> ড্ৰুজ ধৰ্ম বা ড্ৰুজ ধৰ্মৰ উৎপত্তি পশ্চিম এছিয়াত হৈছিল। হামজা ইবনে আলী ইবনে আহমদ আৰু আল-হাকিম বি-আমৰ আল্লাহৰ দৰে ব্যক্তিৰ শিক্ষা, প্লেটো আৰু এৰিষ্টটলৰ দৰে গ্ৰীক দাৰ্শনিকৰ শিক্ষাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি ই এক ঈশ্বৰবাদী ধৰ্ম। বিশ্বজুৰি ড্ৰুজৰ জনসংখ্যা প্ৰায় ১০ লাখ বুলি অনুমান কৰা হৈছে, প্ৰায় ৪৫%ৰ পৰা ৫০% লোক ছিৰিয়াত, ৩৫%ৰ পৰা ৪০% লেবাননত আৰু ১০%তকৈও কম ইজৰাইলত বাস কৰে। শেহতীয়াকৈ ড্ৰুজৰ প্ৰব্ৰজনো বৃদ্ধি পাইছে। <ref>{{cite book|title=Middle East Patterns: Places, People, and Politics| first=Colbert|last=C. Held|year= 2008| isbn= 9780429962004| page =109|publisher=Routledge|quote= Worldwide, they number 1 million or so, with about 45 to 50 percent in Syria, 35 to 40 percent in Lebanon, and less than 10 percent in Israel. Recently there has been a growing Druze diaspora.}}</ref> লগতে বাহাই ধৰ্মী, ইয়াৰছান ধৰ্ম, ইয়াজিদ,<ref name="Fuccaro" >{{cite book |first1=Nelida |last1=Fuccaro |title=The Other Kurds: Yazidis in Colonial Iraq |date=1999 |publisher=I. B. Tauris |location=London & New York |isbn=1860641709 |page=9}}</ref> জৰদস্তি, মাণ্ডে, শ্বাবাক ধৰ্ম আদি গুৰুত্বপূৰ্ণ সংখ্যালঘু ধৰ্মীয় লোকো এই অঞ্চলত আছে। <div align="center"><gallery widths="150" caption="Religions in West Asia"> File:Kaaba mirror edit jj.jpg|মক্কাৰ কাবাত বাৰ্ষিক হজত হজযাত্ৰীসকল। File:Էջմիածնի Մայր Տաճար.jpg|এচমিয়াজিন কেথেড্ৰেল, বিশ্বৰ প্ৰথম কেথেড্ৰেল, সকলো আৰ্মেনিয়ানৰ মাতৃ গীৰ্জা File:Qozhaya01072003.jpg|লেবাননৰ ক'জায়াৰ চেন্ট এন্থনীৰ মঠ। File:Saint Elijah Maronite Cathedral, Aleppo (4).jpg|চেন্ট এলিয়া, আলেপ্পোৰ কেথেড্ৰেল। File:Western Wall, Jerusalem, (16037897867).jpg|ৱেষ্টাৰ্ণ ৱালত প্ৰাৰ্থনা কৰি থকা অৱস্থাত ইহুদীসকল। Image:Flickr - Government Press Office (GPO) - Nebi Shueib Festival.jpg|হিটিনৰ নবীৰ সমাধিস্থলত জিয়াৰাত আল-নবি শ্বুয়াব উৎসৱ উদযাপন কৰা ইজৰাইলৰ ড্ৰুজৰ গণ্যমান্য ব্যক্তি File:Pilgrims and festival at Lalish on the day of the Yezidi New Year in 2017 06 (cropped).jpg|[[ইৰাক]]ৰ প্ৰাচীন পবিত্ৰ মন্দিৰ ললিছত ইয়াজিদী তীৰ্থযাত্ৰীসকলে ইয়াজিদী নৱবৰ্ষ উদযাপন কৰে। </gallery> </div> == সংস্কৃতি == === ক্ৰীড়া === *পশ্চিম এছিয়ান টেনিছ ফেডাৰেচনে এই অঞ্চলৰ চেম্পিয়নশ্বিপ আৰু লীগসমূহ নিয়ন্ত্ৰণ কৰে। * পশ্চিম এছিয়ান বিলিয়াৰ্ডছ এণ্ড স্নুকাৰ ফেডাৰেচনে বিলিয়াৰ্ড আৰু স্নুকাৰৰ সৈতে জড়িত চেম্পিয়নশ্বিপসমূহ নিয়ন্ত্ৰণ কৰে, ইয়াৰ ভিতৰত বাৰ্ষিক প্ৰতিযোগিতা। * ১৯৯৭, ২০০২ আৰু ২০০৫ চনত পশ্চিম এছিয়ান গেমছ অনুষ্ঠিত হৈছিল। * ২০০১ চনত প্ৰতিষ্ঠা হোৱা পশ্চিম এছিয়ান ফুটবল ফেডাৰেচন এছিয়ান ফুটবল ফেডাৰেচনৰ অন্যতম আঞ্চলিক ফেডাৰেচন। তেওঁলোকে WAFF চেম্পিয়নশ্বিপৰ আয়োজন কৰে। * ১৯৯৯ চনৰ পৰা পশ্চিম এছিয়া বাস্কেটবল এছ’চিয়েশ্যনে ৱাবা চেম্পিয়নশ্বিপৰ আয়োজন কৰে। == তথ্যৰ উৎস == {{Reflist}} == বাহ্যিক সংযোগ == * {{Cite book|last=Laing-Marshall|first=Andrea|chapter=Assyrians|title=Encyclopedia of the World's Minorities|year=2005|volume=1|location=New York-London|publisher=Routledge|pages=149–150|isbn=978-1-135-19388-1|chapter-url=https://books.google.com/books?id=yXYKAgAAQBAJ&pg=PA149}} {{Authority control}} [[শ্ৰেণী:এছিয়াৰ দেশ]] qs4svnl0cw9gq77bkgs5ar3u604n34t 604399 604398 2026-05-04T11:31:25Z নৰুনা বৰুৱা 44897 /* জলসম্পদ */ 604399 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ}} {{Short description|Western region of Asia}} {{Infobox continent | title = West Asia | image = Western Asia (orthographic projection).svg | area = {{convert|5994935|km2|sqmi|abbr=on}}{{sup|a}} | population = 313,450,000 (2018) ([[List of continents by population#Regional and continental .28sub.29totals in 2016|9th]])<ref name = "UN WPP 2019">{{Cite web|title = World Population prospects – Population division|url = https://population.un.org/wpp/|access-date = 16 July 2019|publisher = [[United Nations]]|archive-url = https://web.archive.org/web/20190205234912/https://population.un.org/wpp/|archive-date = 5 February 2019|url-status = live}}</ref><ref name = "UN WPP 2019 2">{{Cite web|title = Overall total population|url = https://population.un.org/wpp/Download/Files/1_Indicators%20(Standard)/EXCEL_FILES/1_Population/WPP2019_POP_F01_1_TOTAL_POPULATION_BOTH_SEXES.xlsx|format = xlsx|access-date = 16 July 2019|publisher = [[United Nations]]|archive-date = 27 February 2021|archive-url = https://web.archive.org/web/20210227235642/https://population.un.org/wpp/Download/Files/1_Indicators%20(Standard)/EXCEL_FILES/1_Population/WPP2019_POP_F01_1_TOTAL_POPULATION_BOTH_SEXES.xlsx|url-status = dead}}</ref> | density = {{convert|50.1|/km2|abbr=on}} | GDP_nominal = $3.383{{nbs}}trillion (2019)<ref name="IMF">{{cite web|url=https://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2020/02/weodata/index.aspx|title=World Economic Outlook Database|publisher=IMF|website=imf.org}} Outlook Database, October 2020</ref> | GDP_PPP = $9.063{{nbs}}trillion (2019)<ref name="IMF" /> | GDP_per_capita = $10,793 (2019; nominal)<ref name="IMF"/>, $28,918 (2019; PPP)<ref name="IMF"/> | HDI = {{Increase}}0.699 (''<span style="color:orange">medium</span>'') | ethnic_groups = [[Arabs]], [[Assyrian people|Assyrians]], [[Armenians]], [[Azerbaijanis]], [[Baloch people|Baloch]], [[Georgians]], [[Greek Cypriots]], [[Jews]], [[Kurds]], [[Laz people]], [[Mandaeans]], [[Maronites]], [[Persians]], [[Pontic Greeks]], [[Talysh people|Talyshis]], [[Turkish people|Turks]], [[Yazidis]], [[Zazas]] | religions = [[Islam]], [[Christianity]], [[Judaism]], [[Baháʼí Faith|Baháʼí]], [[Druze|Druzism]], [[Yarsanism]], [[Yazidism]], [[Zoroastrianism]], [[Mandaeism]], [[Hinduism]], [[Buddhism]], etc. | demonym = West Asian<br />Western Asian | countries = {{collapsible list | title = [[List of sovereign states and dependent territories in Asia|20 recognized]] | {{flag|Armenia}} | {{flag|Azerbaijan}} (except for a small portion of territory north of the [[Greater Caucasus]]) | {{flag|Bahrain}} | {{flag|Cyprus}} | {{flag|Egypt}} (only [[Sinai Peninsula]]) | {{flag|Georgia}} (except for a small portion of territory north of the [[Greater Caucasus]]) | {{flag|Iran}} | {{flag|Iraq}} | {{flag|Israel}} | {{flag|Jordan}} | {{flag|Kuwait}} | {{flag|Lebanon}} | {{flag|Oman}} | {{flag|Palestine}} | {{flag|Qatar}} | {{flag|Saudi Arabia}} | {{flag|Syria}} | {{flag|Turkey}} (except [[East Thrace]]) | {{flag|United Arab Emirates}} | {{flag|Yemen}} (except [[Socotra]]) }}{{collapsible list | title = 3 unrecognized | ''{{flag|Abkhazia}}'' | ''{{flag|Northern Cyprus}}'' | ''{{flag|South Ossetia}}'' }} | dependencies = {{flag|Akrotiri and Dhekelia}} | languages = {{collapsible list | title = Official languages | [[Modern Standard Arabic|Arabic]] | [[Abkhaz language|Abkhaz]] | [[Armenian language|Armenian]] | [[Azerbaijani language|Azerbaijani]] | [[English language|English]] | [[Georgian language|Georgian]] | [[Greek language|Greek]] | [[Modern Hebrew|Hebrew]] | [[Kurdish languages|Kurdish]] | [[Ossetian language|Ossetian]] | [[Persian language|Persian]] | [[Russian language|Russian]] | [[Turkish language|Turkish]] }} {{collapsible list | title = Other languages | [[Afroasiatic languages|Afroasiatic]]: {{hlist | [[Neo-Aramaic languages|Neo-Aramaic]] | [[Amharic language|Amharic]] | [[Modern South Arabian languages|South Arabian]] | [[Syriac language|Syriac]] }} | [[Austronesian languages|Austronesian]]: {{hlist | [[Indonesian language|Indonesian]] | [[Malay language|Malay]] | [[Tagalog language|Tagalog]] }} | [[Indo-European languages|Indo-European]]: {{hlist | [[Balochi language|Balochi]] | [[Domari language|Domari]] | [[French language|French]] | [[Gilaki language|Gilaki]] | [[Hindi language|Hindi]] | [[Luri language|Luri]] | [[Bengali language|Bengali]] | [[Mazanderani language|Mazanderani]] | [[Nepali language|Nepali]] | [[Pashto language|Pashto]] | [[Rohingya language|Rohingya]] | [[Romani language|Romani]] | [[Shabaki language]] | [[Spanish language|Spanish]] | [[Talysh language|Talysh]] | [[Urdu language|Urdu]] | [[Yiddish language|Yiddish]] | [[Zaza language|Zaza]] }} | [[Northeast Caucasian languages|NE Caucasian]]: {{hlist | [[Avar language|Avar]] | [[Chechen language|Chechen]] | [[Lezgian language|Lezgian]] }} | [[Northwest Caucasian languages|NW Caucasian]]: {{hlist | [[Circassian languages|Circassian]] | [[Kabardian language|Kabardian]] }} | [[Turkic languages|Turkic]]: {{hlist | [[Qashqai language|Qashqai]] | [[Turkmen language|Turkmen]] }} }} | time = {{collapsible list | title = 5 time zones | bullets = true | [[UTC+02:00]]: {{hlist | Standard: [[Time in Cyprus|Cyprus]], [[Israel Standard Time|Israel]], [[Time in Jordan|Jordan]], [[Time in Lebanon|Lebanon]], [[Time in the State of Palestine|Palestine]], [[Egypt Standard Time|Sinai]], [[Time in Syria|Syria]] }} | [[UTC+03:00]]: {{hlist | [[Daylight Saving Time|Daylight]]: Cyprus, Israel, Jordan, Lebanon, Palestine, Syria | Standard: [[Time in Bahrain|Bahrain]], [[Time in Iraq|Iraq]], [[Time in Kuwait|Kuwait]], [[Time in Qatar|Qatar]], [[Saudi Arabia Standard Time|Saudi Arabia]], [[Time in Turkey|Turkey]], [[Time in Yemen|Yemen]] }} | [[UTC+03:30]]: {{hlist | Standard: [[Iran Standard Time|Iran]] }} | [[UTC+04:00]]: {{hlist | Standard: [[Armenia Time|Armenia]], [[Azerbaijan Time|Azerbaijan]], [[Georgia Time|Georgia]], [[Time in Oman|Oman]], [[Time in the United Arab Emirates|UAE]] }} | [[UTC+04:30]]: {{hlist | [[Daylight saving time in Iran|Daylight savings Iran]] }} }} | internet = [[.ae]], [[.am]], [[.az]], [[.bh]], [[.cy]], [[.eg]], [[.ge]], [[.il]], [[.iq]], [[.ir]], [[.jo]], [[.kw]], [[.lb]], [[.om]], [[.ps]], [[.qa]], [[.sa]], [[.sy]], [[.tr]], [[.ye]] | calling_code = [[List of country calling codes|Zone 9 except Armenia, Cyprus (Zone 3) & Sinai (Zone 2)]] | cities =<!-- PLEASE LIMIT THE CITIES LISTED HERE TO CITIES LISTED IN [[List of urban areas by population]], AND LIST PER ALPHABETICAL ORDER. THANKS! --> {{collapsible list | title = List{{sup|b}} | bullets = true | {{flagicon|Jordan}} [[Amman]] | {{flagicon|Turkey}} [[Ankara]] | {{flagicon|Iraq}} [[Baghdad]] | {{flagicon|UAE}} [[Dubai]] | {{flagicon|Turkey}} [[Istanbul]] | {{flagicon|Turkey}} [[İzmir]] | {{flagicon|Saudi Arabia}} [[Jeddah]] | {{flagicon|Kuwait}} [[Kuwait City]] | {{flagicon|Saudi Arabia}} [[Riyadh]] | {{flagicon|Iran}} [[Tehran]] }} <!-- PLEASE LIMIT THE CITIES LISTED HERE TO CITIES LISTED IN [[List of urban areas by population]]. THANKS! --> | m49 = <code>145</code> – West Asia<br /><code>142</code> – [[Asia]]<br /><code>001</code> – World | footnotes = {{longitem|{{sup|a}} Area and population figures include the [[Sinai Peninsula|Sinai]]}}{{longitem|{{sup|b}} Among the top 100 [[List of urban areas by population|urban areas of the world by population]]}} }} '''পশ্চিম এছিয়া''' ( দক্ষিণ-পশ্চিম এছিয়া বুলিও জনা যায়) এছিয়াৰ পশ্চিম অঞ্চলত থকা দেশসমূহক বুজায়। বেছিভাগ শিক্ষাবিদ, ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ সংস্থা আৰু অন্যান্য প্ৰতিষ্ঠানে দিয়া সংজ্ঞা অনুসৰি এই উপ-অঞ্চলত আনাতোলিয়া, আৰব উপদ্বীপ, ইৰাণ, মেছ’পটেমিয়া, আৰ্মেনিয়ান হাইলেণ্ড, লেভেণ্ট, চাইপ্ৰাছ দ্বীপ, চিনাই উপদ্বীপ আৰু দক্ষিণ ককেছাছ অন্তৰ্ভুক্ত। <ref>{{Cite web |title=Land Use Dynamics and Institutional Changes in West Asia |url=https://www.fao.org/3/ag266e/ag266e.pdf |first1=Lama |last1=Bashour |date=2006 |publisher=Food and Agriculture Organization of the United Nations |url-status=live |archive-url= https://web.archive.org/web/20230616092754/https://www.fao.org/3/ag266e/ag266e.pdf |archive-date= 16 June 2023 }}</ref><ref name=WGSRPD/> এই অঞ্চলটো আফ্ৰিকাৰ পৰা ইজিপ্তৰ ইষ্টমাছ অৱ ছুৱেজ আৰু ইউৰোপৰ পৰা তুৰ্কী জলপ্ৰনালী আৰু বৃহত্তৰ ককেছাছৰ জলপথেৰে পৃথক কৰিছে। ইয়াৰ উত্তৰ-পূবত মধ্য এছিয়া, আনহাতে দক্ষিণ এছিয়া ইয়াৰ পূবত অৱস্থিত। এই অঞ্চলটো বাৰখন সাগৰে আগুৰি আছে (ঘড়ীৰ কাঁটাৰ দিশত): এজিয়ান সাগৰ, মৰ্মৰ সাগৰ, কৃষ্ণ সাগৰ, কাস্পিয়ান সাগৰ, পাৰ্চী উপসাগৰ, ওমান উপসাগৰ, আৰব সাগৰ, এডেন উপসাগৰ, লোহিত সাগৰ, আকাবা উপসাগৰ, ছুৱেজ উপসাগৰ আৰু ভূমধ্য সাগৰ। যদিও বহুতে এই দেশকেইখন বুজাবলৈ মধ্যপ্ৰাচ্য শব্দটো ব্যৱহাৰ কৰে, তথাপিও পশ্চিম এছিয়া আৰু মধ্যপ্ৰাচ্য একে বস্তু নহয়। মধ্যপ্ৰাচ্য হৈছে পশ্চিমীয়া ভূগোলবিদসকলে উদ্ভাৱন কৰা ৰাজনৈতিক শব্দ, যিয়ে ঐতিহাসিকভাৱে ৰাজনৈতিক আৰু ঐতিহাসিক প্ৰেক্ষাপটৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি এছিয়াৰ বিভিন্ন অঞ্চলক সামৰি লৈছে; আনহাতে পশ্চিম এছিয়া হৈছে অধিক নিখুঁত আৰু সামঞ্জস্যপূৰ্ণ ভৌগোলিক শব্দ। ইয়াত ইজিপ্তৰ বেছিভাগ অংশ আৰু তুৰস্কৰ উত্তৰ-পশ্চিম অংশ (যিবোৰ মধ্যপ্ৰাচ্যত অন্তৰ্ভুক্ত) বাদ দিয়া হৈছে, আৰু ককেছাছৰ দক্ষিণ অংশও অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। পশ্চিম এছিয়াই সামৰি লোৱা মাটিকালি হৈছে {{convert|5994935|km2|sqmi|abbr=on}} আৰু এই অঞ্চলৰ জনংখ্যা প্ৰায় ৩১৩ মিলিয়ন।<ref name="UN WPP 2019"/><ref name="UN WPP 2019 2"/> ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ ২০খন সদস্য দেশৰ ভিতৰত ১৩খন দেশেই পশ্চিম এছিয়াৰ অংশ। পশ্চিম এছিয়াৰ আটাইতকৈ জনবহুল দেশসমূহ হ'ল [[ইৰাণ]], [[তুৰ্কী]], [[ইৰাক]], [[য়েমেন]], আৰু [[চৌদি আৰব]]। ৰেকৰ্ডিং প্লাণ্ট ডিষ্ট্ৰিবিউচনৰ বাবে বিশ্ব ভৌগোলিক আঁচনি (WGSRPD)ত পশ্চিম এছিয়াত আৰব উপদ্বীপ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হোৱা নাই, আনহাতে আফগানিস্তান অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। <ref name=WGSRPD>{{Cite book |last = Brummitt |first = R. K. |year = 2001 |title = World Geographical Scheme for Recording Plant Distributions |edition = 2nd |publisher = International Working Group on Taxonomic Databases For Plant Sciences (TDWG) |url = https://raw.githubusercontent.com/tdwg/wgsrpd/master/109-488-1-ED/2nd%20Edition/TDWG_geo2.pdf |access-date = 27 July 2021 |archive-url = https://web.archive.org/web/20160125135239/http://www.nhm.ac.uk/hosted_sites/tdwg/TDWG_geo2.pdf |archive-date = 25 January 2016}}</ref> == সংজ্ঞা == The term ''West Asia'' is used pragmatically and has no "correct" or generally accepted definition. Its typical definitions overlap substantially, but not entirely, with definitions of the terms [[Middle East]], [[Eastern Mediterranean]], and [[Near East]] (which is historically familiar but widely deprecated today).<ref>[https://www.worldatlas.com/articles/what-is-the-difference-between-near-east-and-middle-east.html What Is The Difference Between Near East and Middle East?] ''worldatlas.com''</ref> The ''[[National Geographic Society|National Geographic]] Style Manual'' as well as [[Angus Maddison|Maddison]]'s ''[[The World Economy: Historical Statistics]]'' (2003) by the [[Organisation for Economic Co-operation and Development]] (OECD) include only Bahrain, Iran, Iraq, Israel, Jordan, Kuwait, Lebanon, Oman, Qatar, Palestine (called West Bank and Gaza in the latter), Saudi Arabia, Syria, Turkey, UAE, and Yemen as West Asian countries.<ref name="ngs">{{cite web |url=https://sites.google.com/a/ngs.org/ngs-style-manual/home/W/west-asia |title=West Asia |last=Miller |first=David |work=National Geographic Style Manual |publisher=[[National Geographic Society]] |access-date=16 February 2021 |archive-date=31 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210531235607/https://sites.google.com/a/ngs.org/ngs-style-manual/home/W/west-asia |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite book |last=Maddison |first=Angus |author-link=Angus Maddison |year=2004 |title=The World Economy: Historical Statistics |series=Development Centre Studies |location=Paris, France |publisher=[[Organisation for Economic Co-operation and Development]] (OECD) |publication-date=2003 |isbn=978-92-64-10412-9 |lccn=2004371607 |oclc=53465560 |title-link=The World Economy: Historical Statistics }}</ref> By contrast, the [[United Nations Industrial Development Organization]] (UNIDO) in its 2015 yearbook includes Armenia and Azerbaijan, and excludes Israel (as Other) and Turkey (as Europe).<ref>{{cite book |author=United Nations Industrial Development Organization Vienna (UNIDO) |author-link=United Nations Industrial Development Organization |year=2005 |title=International Yearbook of Industrial Statistics 2015 |url=https://books.google.com/books?id=FAKMBgAAQBAJ&pg=PA14 |location=Cheltenham, UK |publisher=[[Edward Elgar Publishing]] |page=14 |isbn= 9781784715502}}</ref> Unlike the UNIDO, the [[United Nations Statistics Division]] (UNSD) excludes Iran from West Asia (included as South Asia) and includes Turkey, Georgia, and Cyprus in the region.<ref>{{cite web|url=http://unstats.un.org/unsd/methods/m49/m49.htm |title=Standard Country or Area Codes for Statistical Use |publisher=Millenniumindicators.un.org |quote=The UNSD notes that the "assignment of countries or areas to specific groupings is merely for statistical convenience and does not imply any assumption regarding political or other affiliation of countries or territories."|access-date=25 August 2012}}</ref> In the United Nations geopolitical [[United Nations Regional Groups|Eastern European Group]], Armenia and Georgia are included in Eastern Europe, whereas Cyprus and East Thracian Turkey are in Southern Europe. These three nations are listed in the European category of the [[United Nations Educational, Scientific, and Cultural Organisation]] (UNESCO). National members of West Asian sports governing bodies are limited to Bahrain, Iran, Iraq, Jordan, Kuwait, Lebanon, Syria, Oman, Palestine, Qatar, Saudi Arabia, United Arab Emirates, and Yemen.<ref>{{cite web |url=http://www.wabsf.net/en/information.php |title=WABSF Member Countries |access-date=31 March 2017 |archive-date=1 December 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171201035427/http://www.wabsf.net/en/information.php |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.topendsports.com/events/games/asian-games/west-asian/index.htm |title=The West Asian Games |publisher=Topend Sports}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.the-waff.com/en/championships/29.html |title=WAFF Member Associations |website=The-Waff.com |access-date=31 March 2017 |archive-date=1 August 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180801232057/http://www.the-waff.com/en/championships/29.html |url-status=dead }}</ref> The [[Olympic Council of Asia]]'s multi-sport event [[West Asian Games]] are contested by athletes representing these 13 countries. Among the region's sports organisations are the [[West Asia Basketball Association]], [[West Asian Billiards & Snooker Federation|West Asian Billiards and Snooker Federation]], [[West Asian Football Federation]], and the [[West Asian Tennis Federation]]. == দেশসমূহ == {| class="wikitable sortable" style="font-size:90%;width:100%;" |- style="background:#ececec;" !scope="col"| [[Country]] !scope="col"| [[List of countries by area|Area]]<br />(km²) !scope="col"| [[List of countries by population|Population]]{{UN_Population|ref}}<br />({{UN_Population|Year}}) !scope="col"| [[List of countries by population density|Density]]<br />(per km²) !scope="col"| [[Capital (political)|Capital]] !scope="col"| [[List of countries by GDP (nominal)|Nominal GDP]]<ref>{{cite web|title=GDP|url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2014/01/weodata/weorept.aspx?pr.x=93&pr.y=3&sy=2012&ey=2012&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=512%2C668%2C914%2C672%2C612%2C946%2C614%2C137%2C311%2C962%2C213%2C674%2C911%2C676%2C193%2C548%2C122%2C556%2C912%2C678%2C313%2C181%2C419%2C867%2C513%2C682%2C316%2C684%2C913%2C273%2C124%2C868%2C339%2C921%2C638%2C948%2C514%2C943%2C218%2C686%2C963%2C688%2C616%2C518%2C223%2C728%2C516%2C558%2C918%2C138%2C748%2C196%2C618%2C278%2C624%2C692%2C522%2C694%2C622%2C142%2C156%2C449%2C626%2C564%2C628%2C565%2C228%2C283%2C924%2C853%2C233%2C288%2C632%2C293%2C636%2C566%2C634%2C964%2C238%2C182%2C662%2C453%2C960%2C968%2C423%2C922%2C935%2C714%2C128%2C862%2C611%2C135%2C321%2C716%2C243%2C456%2C248%2C722%2C469%2C942%2C253%2C718%2C642%2C724%2C643%2C576%2C939%2C936%2C644%2C961%2C819%2C813%2C172%2C199%2C132%2C733%2C646%2C184%2C648%2C524%2C915%2C361%2C134%2C362%2C652%2C364%2C174%2C732%2C328%2C366%2C258%2C734%2C656%2C144%2C654%2C146%2C336%2C463%2C263%2C528%2C268%2C923%2C532%2C738%2C944%2C578%2C176%2C537%2C534%2C742%2C536%2C866%2C429%2C369%2C433%2C744%2C178%2C186%2C436%2C925%2C136%2C869%2C343%2C746%2C158%2C926%2C439%2C466%2C916%2C112%2C664%2C111%2C826%2C298%2C542%2C927%2C967%2C846%2C443%2C299%2C917%2C582%2C544%2C474%2C941%2C754%2C446%2C698%2C666&s=NGDP_R&grp=0&a=|publisher=[[International Monetary Fund|IMF]]|access-date=16 April 2014}}</ref><br />(2012) !scope="col"| [[List of countries by GDP (nominal) per capita|Per capita]]<ref>{{cite web|title=GDP per capita|url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2014/01/weodata/weorept.aspx?pr.x=28&pr.y=10&sy=2012&ey=2012&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=512%2C668%2C914%2C672%2C612%2C946%2C614%2C137%2C311%2C962%2C213%2C674%2C911%2C676%2C193%2C548%2C122%2C556%2C912%2C678%2C313%2C181%2C419%2C867%2C513%2C682%2C316%2C684%2C913%2C273%2C124%2C868%2C339%2C921%2C638%2C948%2C514%2C943%2C218%2C686%2C963%2C688%2C616%2C518%2C223%2C728%2C516%2C558%2C918%2C138%2C748%2C196%2C618%2C278%2C624%2C692%2C522%2C694%2C622%2C142%2C156%2C449%2C626%2C564%2C628%2C565%2C228%2C283%2C924%2C853%2C233%2C288%2C632%2C293%2C636%2C566%2C634%2C964%2C238%2C182%2C662%2C453%2C960%2C968%2C423%2C922%2C935%2C714%2C128%2C862%2C611%2C135%2C321%2C716%2C243%2C456%2C248%2C722%2C469%2C942%2C253%2C718%2C642%2C724%2C643%2C576%2C939%2C936%2C644%2C961%2C819%2C813%2C172%2C199%2C132%2C733%2C646%2C184%2C648%2C524%2C915%2C361%2C134%2C362%2C652%2C364%2C174%2C732%2C328%2C366%2C258%2C734%2C656%2C144%2C654%2C146%2C336%2C463%2C263%2C528%2C268%2C923%2C532%2C738%2C944%2C578%2C176%2C537%2C534%2C742%2C536%2C866%2C429%2C369%2C433%2C744%2C178%2C186%2C436%2C925%2C136%2C869%2C343%2C746%2C158%2C926%2C439%2C466%2C916%2C112%2C664%2C111%2C826%2C298%2C542%2C927%2C967%2C846%2C443%2C299%2C917%2C582%2C544%2C474%2C941%2C754%2C446%2C698%2C666&s=NGDPDPC&grp=0&a=|publisher=[[International Monetary Fund|IMF]]|access-date=16 April 2014}}</ref><br />(2012) !scope="col"| [[Currency]] !scope="col"| [[Government]] !scope="col"| [[Official language]]s |- !scope="row"| {{nowrap|{{flag|Turkey}}}}{{efn|The figures for Turkey includes [[East Thrace]], which is not a part of Anatolia.}} | style="text-align:right;" | 783,562 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Turkey}} | style="text-align:right;" | 94.1 | [[Ankara]] | $788.042 billion | $10,523 | [[Turkish lira]] | [[Presidential republic]] | [[Turkish language|Turkish]] |- !scope="row"| {{flag|Bahrain}} | style="text-align:right;" | 780 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Bahrain}} | style="text-align:right;" | 1,646.1 | [[Manama]] | $30.355 billion | $26,368 | [[Bahraini dinar]] | [[Constitutional monarchy]] | [[Arabic language|Arabic]] |- !scope="row"| {{flag|Kuwait}} | style="text-align:right;" | 17,820 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Kuwait}} | style="text-align:right;" | 167.5 | [[Kuwait City]] | $184.540 billion | $48,761 | [[Kuwaiti dinar]] | [[Constitutional monarchy]] | [[Arabic language|Arabic]] |- !scope="row"| {{flag|Oman}} | style="text-align:right;" | 212,460 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Oman}} | style="text-align:right;" | 9.2 | [[Muscat, Oman|Muscat]] | $78.290 billion | $25,356 | [[Omani rial]] | [[Absolute monarchy]] | [[Arabic language|Arabic]] |- !scope="row"| {{flag|Qatar}} | style="text-align:right;" | 11,437 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Qatar}} | style="text-align:right;" | 123.2 | [[Doha]] | $192.402 billion | $104,756 | [[Qatari riyal]] | [[Absolute monarchy]] | [[Arabic language|Arabic]] |- !scope="row"| {{flag|Saudi Arabia}} | style="text-align:right;" | 2,149,690 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Saudi Arabia}} | style="text-align:right;" | 12 | [[Riyadh]] | $733.956 billion | $25,139 | [[Saudi riyal]] | [[Absolute monarchy]] | [[Arabic language|Arabic]] |- !scope="row"| {{flag|United Arab Emirates}} | style="text-align:right;" | 82,880 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|United Arab Emirates}} | style="text-align:right;" | 97 | [[Abu Dhabi]] | $383.799 billion | $43,774 | [[UAE dirham]] | [[Federation|Federal]] [[constitutional monarchy]] | [[Arabic language|Arabic]] |- !scope="row"| {{flag|Yemen}} | style="text-align:right;" | 527,970 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Yemen}} | style="text-align:right;" | 44.7 | [[Sanaa]] {{efn|A rebel group, the [[Houthis]], have their [[Houthi-controlled Yemen|government]] at [[Aden]] ([[Temporary capital|Seat of government]])}} | $35.05 billion | $1,354 | [[Yemeni rial]] | [[Provisional government|Provisional]] [[presidential republic]] | [[Arabic language|Arabic]] |- !scope="row"| ''{{flag|Abkhazia}}''{{efn|unrecognized}} | style="text-align:right;" | 8,660 | style="text-align:right;" | 242,862 | style="text-align:right;" | 28 | [[Sokhumi]] | $500 million | N/A | [[Georgian lari]] | [[Semi-presidential system|Semi-presidential]] [[republic]] | [[Abkhaz language|Abkhaz]], [[Russian language|Russian]] |- !scope="row"| {{flag|Armenia}} | style="text-align:right;" | 29,800 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Armenia}} | style="text-align:right;" | 108.4 | [[Yerevan]] | $9.950 billion | $3,033 | [[Armenian dram]] | [[Semi-presidential system|Semi-presidential]] [[republic]] | [[Armenian language|Armenian]] |- !scope="row"| {{flag|Azerbaijan}} | style="text-align:right;" | 86,600 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Azerbaijan}} | style="text-align:right;" | 105.8 | [[Baku]] | $68.700 billion | $7,439 | [[Azerbaijani manat]] | [[Presidential republic]] | [[Azerbaijani language|Azerbaijani]] |- !scope="row"| {{flag|Georgia}} | style="text-align:right;" | 69,700 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Georgia}} | style="text-align:right;" | 68.1 | [[Tbilisi]] | $15.847 billion | $3,523 | [[Georgian lari]] | [[Semi-presidential system|Semi-presidential]] [[republic]] | [[Georgian language|Georgian]] |- !scope="row"| ''{{flag|South Ossetia}}''{{efn|unrecognized}} | style="text-align:right;" | 3,900 | style="text-align:right;" | 53,532 | style="text-align:right;" | 13 | [[Tskhinvali]] | $500 million | N/A | [[Georgian lari]] | [[Semi-presidential system|Semi-presidential]] [[republic]] | [[Ossetian language|Ossetian]], [[Russian language|Russian]] |- !scope="row"| {{flag|Iraq}} | style="text-align:right;" | 438,317 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Iraq}} | style="text-align:right;" | 73.5 | [[Baghdad]] | $216.044 billion | $6,410 | [[Iraqi dinar]] | [[Parliamentary republic]] | [[Arabic language|Arabic]], [[Kurdish language|Kurdish]] |- !scope="row"| {{flag|Israel}} | style="text-align:right;" | 20,770 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Israel}} | style="text-align:right;" | 365.3 | [[Positions on Jerusalem|Jerusalem]]{{efn|[[Jerusalem]] is the [[Jerusalem Law|proclaimed capital of Israel]] and the actual location of the [[Knesset]], [[Israeli Supreme Court]], etc. Due to its [[Positions on Jerusalem|disputed]] status, most embassies are in [[Tel Aviv]].{{efn|name=Jerusalem}}}} | $353.65 billion | $39,106 | [[Israeli new shekel]] | [[Parliamentary republic]] | [[Hebrew language|Hebrew]] |- !scope="row"| {{flag|Jordan}} | style="text-align:right;" | 92,300 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Jordan}} | style="text-align:right;" | 68.4 | [[Amman]] | $30.98 billion | $4,843 | [[Jordanian dinar]] | [[Constitutional monarchy]] | [[Arabic language|Arabic]] |- !scope="row"| {{flag|Lebanon}} | style="text-align:right;" | 10,452 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Lebanon}} | style="text-align:right;" | 404 | [[Beirut]] | $42.519 billion | $10,425 | [[Lebanese pound]] | [[Parliamentary republic]] | [[Arabic language|Arabic]] |- !scope="row"| {{flagcountry|Palestine}}{{efn|[[UN observer state]].}} | style="text-align:right;" | 6,220 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|State of Palestine}} | style="text-align:right;" | 667 | [[Ramallah]]{{efn|Ramallah is the actual location of the government, whereas the proclaimed capital of Palestine is [[Jerusalem]], which is [[Positions on Jerusalem|disputed]].{{efn|name=Jerusalem|Jerusalem is Israel's ''[[de jure]]'' capital under [[Jerusalem Law|Israeli law]], as well as its ''[[de facto]]'' capital by the location of the presidential residence, government offices, supreme court and parliament ([[Knesset]]). Jerusalem is the State of Palestine's ''de jure'' capital under its {{cite web |ref=BasicLawPal-T1A3 |url=http://www.palestinianbasiclaw.org/basic-law/2003-amended-basic-law |title=2003 Amended Basic Law |date=17 February 2008 |postscript=none}}, but not its ''de facto'' capital as its government branches are based in [[Ramallah]]. The UN and most [[sovereign states]] do not recognize Jerusalem as either state's ''de jure'' capital under the position that Jerusalem's status is pending future negotiations between Israel and the Palestinian Authority. In practice, therefore, most maintain their embassies in [[Tel Aviv]] and its suburbs, or else in suburbs such as [[Mevaseret Zion]] outside Jerusalem proper. See [https://web.archive.org/web/20260118073834/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/israel/ CIA Factbook], {{cite web|url= https://www.un.org/Depts/Cartographic/map/profile/israel.pdf |title=Map of Israel |postscript=none}} and [[Status of Jerusalem]] for more information.}}}} | $6.6 billion | $1,600 | [[Egyptian pound]], [[Jordanian dinar]], [[Israeli new shekel]] | [[Semi-presidential system|Semi-presidential]] [[republic]] | [[Arabic language|Arabic]] |- !scope="row"| {{flag|Syria}} | style="text-align:right;" | 185,180 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Syrian Arab Republic}} | style="text-align:right;" | 118.3 | [[Damascus]] | N/A | N/A | [[Syrian pound]] | [[Transitional government]] | [[Arabic language|Arabic]] |- !scope="row"| {{flag|Iran}} | style="text-align:right;" | 1,648,195 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Iran (Islamic Republic of)}} | style="text-align:right;" | 45 | [[Tehran]] | $548.590 billion | $7,207 | [[Iranian rial]] | [[Islamic republic]] | [[Persian language|Persian]] |- !scope="row"| ''{{flag|Akrotiri and Dhekelia}}''{{efn| [[British Overseas Territories|British Overseas Territory]]}} | style="text-align:right;" | 254 | style="text-align:right;" | 15,700 | style="text-align:right;" | N/A | [[Episkopi Cantonment|Episkopi]] | N/A | N/A | [[Euro]] | [[stratocracy|Stratocratic]] [[Dependent territory|dependency]] under a [[constitutional monarchy]] | [[English language|English]] |- !scope="row"| {{flag|Cyprus}} | style="text-align:right;" | 9,250 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Cyprus}} | style="text-align:right;" | 117 | [[Nicosia]] | $22.995 billion | $26,377 | [[Euro]] | [[Presidential republic]] | [[Greek language|Greek]], [[Turkish language|Turkish]] |- !scope="row"| ''{{flag|Northern Cyprus}}''{{efn|unrecognized}} | style="text-align:right;" | 3,355 | style="text-align:right;" | 313,626 | style="text-align:right;" | 93 | [[North Nicosia]] | $4.032 billion | $15,109 | [[Turkish lira]] | [[Semi-presidential republic]] | [[Turkish language|Turkish]] |- !scope="row"| {{flag|Egypt}}{{efn|The area and population figures for Egypt only include the [[Sinai Peninsula]].}} | style="text-align:right;" | 60,000 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Egypt}} | style="text-align:right;" | 82 | [[Cairo]] | $262.26 billion | $3,179 | [[Egyptian pound]] | [[Presidential republic]] | [[Arabic]] |} == ইতিহাস == "Western Asia" was in use as a geographical term in the late 18th and early 19th centuries,<ref name="Ouseley">{{cite book|last=Ouseley|first=William|authorlink=William Ouseley|year=1795|title=Persian Miscellanies: An Essay to Facilitate the Reading of Persian Manuscripts|location=London|pp=[https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.42305/page/n159/mode/1up 105–106]|quote={{smallcaps|The}} celebrated current of the Euphrates, was divided, according to the Arabian geographer, whom ''Bochart'' follows, into five channels or branches, one of which led to ''Cufa'' in Chaldea; and on the banks of another, was ſeated the “Golden Babylon” once the proud miſtreſs of the eaſtern world, being the capital of the Aſſyrian monarchy, which comprehended Syria, Meſopotamia, Chaldea, Perſia; in short, except India, all the great nations of weſtern Aſia.}}</ref><ref>e.g. James Rennell, ''A treatise on the comparative geography of western Asia'', 1831.</ref> before "[[Near East]]" became current as a geopolitical concept. For example, [[William Ouseley]] used the phrase in 1795 in ''Persian Miscellanies'' to refer to a region including Syria, Mesopotamia, Chaldea and Persia.<ref name="Ouseley"/> In the context of the history of [[classical antiquity]], "Western Asia" could mean the part of Asia known in classical antiquity, as opposed to the reaches of "interior Asia", i.e. [[Scythia]], and "Eastern Asia" the easternmost reaches of geographical knowledge in classical authors, i.e. [[Transoxania]] and [[Indus valley|India]].<ref>James Rennell, ''The Geographical System of Herodotus Examined and Explained'', 1800, [https://archive.org/details/geographicalsys00renn/page/210 p. 210].</ref><ref>Hugh Murray, ''Historical Account of Discoveries and Travels in Asia'' (1820).</ref><ref>Samuel Whelpley, ''A compend of history, from the earliest times'', 1808, [https://books.google.com/books?id=6jkNAAAAYAAJ&pg=RA1-PA9 p. 9] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221120055307/https://books.google.ch/books?id=6jkNAAAAYAAJ&pg=RA1-PA9 |date=20 November 2022 }}.</ref> In the 20th century, "Western Asia" was used to denote a rough geographical era in the fields of [[archaeology]] and [[ancient history]], especially as a shorthand for "the [[Fertile Crescent]], excluding [[Ancient Egypt]]" for the purposes of comparing the early civilizations of Egypt and the former.<ref>e.g. Petrus Van Der Meer, ''The Chronology of Ancient Western Asia and Egypt'', 1955. Karl W. Butzer, ''Physical Conditions in Eastern Europe, Western Asia and Egypt Before the Period of Agricultural and Urban Settlement'', 1965.</ref> Use of the term in the context of contemporary [[geopolitics]] or [[world economy]] appears to date from at least the mid-1960s.<ref>''The Tobacco Industry of Western Asia'', U.S. Department of Agriculture, Foreign Agricultural Service, 1964.</ref> == ভৌগোলিক পৰিবেশ == এই অঞ্চলটো আঠখন ডাঙৰ সাগৰেৰে আগুৰি আছে; এজিয়ান সাগৰ, কৃষ্ণ সাগৰ, কাস্পিয়ান সাগৰ, পাৰ্চী উপসাগৰ, আৰব সাগৰ, এডেন উপসাগৰ, লোহিত সাগৰ আৰু ভূমধ্য সাগৰ। To the northwest and north, the region is delimited from [[Europe]] by the [[Turkish Straits]] and drainage divide of the [[Greater Caucasus]], to the southwest, it is delimited from [[Africa]] by the [[Isthmus of Suez]], while to the northeast and east, the region adjoins [[Central Asia]] and [[South Asia]]. The region is located east of [[Southern Europe]] and south of [[Eastern Europe]]. The [[Dasht-e Kavir]] and [[Lut Desert|Dasht-e Lut]] deserts in eastern [[Iran]] naturally delimit the region from [[Balochistan]] and South Asia. ===ভূতত্ত্ব === ====প্লেট টেকটনিক্স ==== Three major [[plate tectonics|tectonic plates]] converge on West Asia, including the [[African Plate|African]], [[Eurasian Plate|Eurasian]], and [[Arabian Plate|Arabian]] plates. The boundaries between the tectonic plates make up the [[Azores–Gibraltar Transform Fault|Azores-Gibraltar Ridge]], extending across [[North Africa]], the [[Red Sea]], and into Iran.<ref name="beaumont-pg22">Beaumont (1988), p. 22</ref>{{better source needed|date=February 2021}} The Arabian Plate is moving northward into the [[Anatolian Plate|Anatolian plate]] (Turkey) at the [[East Anatolian Fault]],<ref>{{cite web|url=http://eol.jsc.nasa.gov/handbooks/arabianpages/mainframe.htm |title=The Arabian Plate |author=Muehlberger, Bill |publisher=NASA, Johnson Space Center |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070706103125/http://eol.jsc.nasa.gov/handbooks/arabianpages/mainframe.htm |archive-date=6 July 2007 }}</ref> and the boundary between the [[Aegean Sea Plate|Aegean]] and Anatolian plate in eastern [[Turkey]] is also [[seismic]]ally active.<ref name="beaumont-pg22"/> ==== জলসম্পদ ==== Several major [[aquifer]]s provide [[water]] to large portions of West Asia. In Saudi Arabia, two large aquifers of [[Palaeozoic]] and [[Triassic]] origins are located beneath the [[Jabal Tuwayq]] mountains and areas west to the Red Sea.<ref name="beaumont-86">Beaumont (1988), p. 86</ref> [[Cretaceous]] and [[Eocene]]-origin aquifers are located beneath large portions of central and eastern Saudi Arabia, including Wasia and Biyadh which contain amounts of both [[fresh water]] and [[saline water]].<ref name="beaumont-86"/> Flood or furrow irrigation, as well as sprinkler methods, are extensively used for [[irrigation]], covering nearly {{cvt|90,000|km2}} across West Asia for agriculture.<ref>{{Cite web|url=http://www.fao.org/land-water/en/|title=Land & Water|website=Food and Agriculture Organization of the United Nations}}</ref> Also, the [[Tigris]] and [[Euphrates]] rivers contribute very well. === জলবায়ু === [[File:Cedars in Lebanon.jpg|right|thumb|upright=1.1|A [[Lebanon|Lebanese]] [[Cedar Forest]] in winter]] [[File:West Asia Köppen Map.png|right|thumb|upright=1.1|[[Köppen climate classification]] map of West Asia]] West Asia is primarily [[arid climate|arid]] and [[semi-arid]], and can be subject to [[drought]], but it also contains vast expanses of forest and fertile valleys. The region consists of [[grassland]]s, [[rangeland]]s, [[desert]]s, and [[mountains]]. [[Water shortage]]s are a problem in many parts of West Asia, with rapidly growing [[Population (human biology)|population]]s increasing demands for water, while [[salinity|salinization]] and [[pollution]] threaten water supplies.<ref name="ipcc-1997">{{cite web|url=http://www.grida.no/publications/other/ipcc_sr/?src=/climate/ipcc/regional/index.htm|title=Chapter 7: Middle East and Arid Asia|work=IPCC Special Report on The Regional Impacts of Climate Change: An Assessment of Vulnerability|publisher=United Nations Environment Programme (UNEP), Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC)|year=2001|access-date=9 February 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160303201222/http://www.grida.no/publications/other/ipcc_sr/?src=%2Fclimate%2Fipcc%2Fregional%2Findex.htm|archive-date=3 March 2016|url-status=dead}}</ref> Major rivers, including the [[Tigris]] and [[Euphrates River|Euphrates]], provide sources for [[irrigation]] water to support [[agriculture]]. There are two wind phenomena in West Asia: the ''sharqi'' and the ''[[shamal (wind)|shamal]]''. The ''sharqi'' (or ''sharki'') is a [[wind]] that comes from the south and southeast. It is seasonal, lasting from April to early June, and comes again between late September and November. The winds are dry and dusty, with occasional gusts up to 80 kilometres per hour (50 miles per hour) and often kick up violent sand and dust storms that can carry sand a few thousand meters high, and can close down airports for short periods of time. These winds can last for a full day at the beginning and end of the season, and for several days during the middle of the season. The ''shamal'' is a summer northwesterly wind blowing over Iraq and the Persian Gulf states (including Saudi Arabia and Kuwait), often strong during the day, but decreasing at night. This weather effect occurs anywhere from once to several times a year.<ref>{{cite book|title=Encyclopaedia of the Muslim World|editor-first=Taru|editor-last=Bahl| editor2=M H Syed| publisher=Anmol Publications|location=New Delhi|year=2003|page=20|isbn=978-81-261-1419-1|url=https://books.google.com/books?id=2x4jq4bXrq0C&q=%22Sharqi%22+wind&pg=PA20|access-date=1 February 2009}}</ref> === ভূ-প্ৰকৃতি === West Asia contains large areas of mountainous terrain. The [[Anatolian Plateau]] is sandwiched between the [[Pontus Mountains]] and [[Taurus Mountains]] in [[Turkey]]. [[Mount Ararat]] in Turkey rises to {{convert|5,137|meters|abbr=on}}. The [[Zagros Mountains]] are located in Iran, in areas along its border with Iraq. The Central Plateau of Iran is divided into two [[drainage basin]]s. The northern basin is [[Dasht-e Kavir]] (Great Salt Desert), and [[Dasht-e-Lut]] is the southern basin. In [[Yemen]], elevations exceed {{convert|3,700|meters|abbr=on}} in many areas, and [[Highland (geography)|highland]] areas extend north along the [[Red Sea]] coast and north into [[Lebanon]]. A [[Geologic fault|fault]] zone also exists along the Red Sea, with continental [[rifting]] creating [[Trough (geology)|trough]]-like [[topography]] with areas located well below [[sea level]].<ref>{{cite web|url=http://www.llnl.gov/tid/lof/documents/pdf/235042.pdf|title=Region #4 — Red Sea Continental Rift Zone|work=Preliminary Definition of Geophysical Regions for the Middle East and North Africa|author=Sweeney, Jerry J.|first2=William R.|last2=Walter|publisher=Lawrence Livermore National Laboratory|date=1 December 1998|page=8|access-date=1 March 2009|archive-date=27 November 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20071127184404/http://www.llnl.gov/tid/lof/documents/pdf/235042.pdf|url-status=dead}}</ref> The [[Dead Sea]], located on the border between the [[West Bank]], [[Israel]], and [[Jordan]], is situated at {{convert|418|meters|abbr=on}} below sea level, making it the [[Extremes on Earth|lowest point]] on the surface of the [[Earth]].<ref>{{cite web|url=http://asterweb.jpl.nasa.gov/gallery-detail.asp?name=deadsea|archive-url=https://web.archive.org/web/20060830064747/http://asterweb.jpl.nasa.gov/gallery-detail.asp?name=deadsea|url-status=dead|archive-date=30 August 2006|title=ASTER Image Gallery: The Dead Sea|publisher=NASA}}</ref> [[Rub' al Khali]], one of the world's largest sand deserts, spans the southern third of the Arabian Peninsula in Saudi Arabia, parts of Oman, the [[United Arab Emirates]] and Yemen. [[Jebel Akhdar (Oman)|Jebel al Akhdar]] is a small range of mountains located in northeastern Oman, bordering the [[Gulf of Oman]]. == অৰ্থনীতি == The [[economy]] of West Asia is diverse and the region experiences high economic growth. Turkey has the largest economy in the region, followed by [[Saudi Arabia]] and Iran. [[Petroleum]] is the major [[Petroleum industry|industry]] in the regional economy, as more than half of the world's [[oil reserves]] and around 40 percent of the world's [[natural gas]] [[List of countries by natural gas proven reserves|reserves]] are located in the region. == জনগাঁথনি == The population of West Asia was estimated at 272 million as of 2008, projected to reach 370 million by 2030 by Maddison (2007; the estimate excludes the Caucasus and Cyprus). This corresponds to an annual growth rate of 1.4% (or a [[doubling time]] of 50 years), well above the [[world population estimates|world average]] of 0.9% (doubling time 75 years). The population of West Asia is estimated at 4% of [[world population]], up from about 39 million at the beginning of the 20th century, or about 2% of world population at the time.<ref>Data for "15 West Asian countries", from Maddison (2003, 2007).Angus Maddison, 2003, ''[[iarchive:worldeconomyhist0000madd|The World Economy: Historical Statistics]]'', Vol. 2, OECD, Paris, {{ISBN|92-64-10412-7}}. ''Statistical Appendix'' (2007, ggdc.net) "The historical data were originally developed in three books: Monitoring the World Economy 1820–1992, OECD, Paris 1995; The World Economy: A Millennial Perspective, OECD Development Centre, Paris 2001; The World Economy: Historical Statistics, OECD Development Centre, Paris 2003. All these contain detailed source notes." Estimates for 2008 by country (in millions): Turkey (71.9), Iran (70.2), Iraq (28.2), Saudi Arabia (28.1), Yemen (23.0), Syria (19.7), Israel (6.5), Jordan (6.2), Palestine (4.1), Lebanon (4.0), Oman (3.3), United Arab Emirates (2.7), Kuwait (2.6), Qatar (0.9), Bahrain (0.7). </ref> The most populous countries in the region are [[Turkey]] and [[Iran]], each with around 79 million people, followed by [[Iraq]] and [[Saudi Arabia]] with around 33 million people each, and [[Yemen]] with around 29 million people. Numerically, West Asia is predominantly [[Arabs|Arab]], [[Persians|Persian]], [[Turkish people|Turkish]], and the dominating languages are correspondingly [[Arabic language|Arabic]], [[Persian language|Persian]] and [[Turkish language|Turkish]], each with of the order of 70 million speakers, followed by smaller communities of [[Kurdish Language|Kurdish]], [[Azerbaijani Language|Azerbaijani]], [[Hebrew language|Hebrew]], [[Armenian Language|Armenian]] and [[Neo-Aramaic]]. The dominance of Arabic and Turkish is the result of the medieval [[Early Muslim conquests|Arab]] and [[Turkic expansion|Turkic]] invasions beginning with the Islamic conquests of the 7th century AD, which displaced the formerly dominant [[Aramaic language|Aramaic]] in the [[Syria (region)|region of Syria]], and [[Greek language|Greek]] in Anatolia, although [[Hebrew]] became the dominant language in [[Israel]] in the second half of the 20th century, and [[Neo-Aramaic]] (spoken by modern [[Modern Arameans|Arameans]] and [[Modern Assyrians|Assyrians]]) and [[Greek language|Greek]] both remain present in their respective territories as minority languages. Significant native minorities include, in alphabetical order: [[Modern Arameans|Arameans]], [[Modern Assyrians|Assyrians]],{{sfn|Laing-Marshall|2005|p=149–150}} [[Druze]],<ref>{{cite book|title=Middle East Patterns: Places, People, and Politics| first=Colbert|last= C. Held|year= 2008| isbn= 9780429962004| page =109|publisher=Routledge|quote= Worldwide, they number 1 million or so, with about 45 to 50 percent in Syria, 35 to 40 percent in Lebanon, and less than 10 percent in Israel. Recently there has been a growing Druze diaspora.}}</ref> [[Jews]], [[Lurs]], [[Mandeans]], [[Maronites]], [[Shabaks]] and [[Yezidis]]. === ধৰ্ম === {{Pie chart | thumb = right | caption =পশ্চিম এছিয়াত ধৰ্ম (2020)<ref>{{Cite web|url=https://www.pewforum.org/2015/04/02/religious-projection-table/2020/percent/all/|title=Religious Composition by Country, 2010–2050|website=www.pewforum.org|date=2 April 2015|access-date=18 October 2020|archive-date=21 December 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191221014350/https://www.pewforum.org/2015/04/02/religious-projection-table/2020/percent/all/|url-status=dead}}</ref> | label1 = [[ইছলাম]] | value1 = 92.59 | color1 = Green | label2 = [[খ্ৰীষ্টান]] | value2 = 3.87 | color2 = DodgerBlue | label3 = [[ইহুদী ধৰ্ম ]] | value3 = 2.02 | color3 = DarkBlue | label4 = ধৰ্ম নথকা | value4 = 1.16 | color4 = Grey | label5 = [[হিন্দু]] | value5 = 0.32 | color5 = Darkorange | label6 = অন্যান্য ধৰ্ম | value6 = 0.25 | color6 = Chartreuse | label7 = [[বৌদ্ধ]] | value7 = 0.15 | color7 = Gold | label8 = [[Folk religion]]s | value8 = 0.06 | color8 = Red }} বিশ্বৰ চাৰিটা প্ৰধান ধৰ্মীয় গোট অৰ্থাৎ বিশ্বৰ দুটা বৃহৎ ধৰ্ম: খ্ৰীষ্টান আৰু ইছলাম, ইয়াৰ উপৰিও ইহুদী আৰু ড্ৰুজ বিশ্বাসৰ উৎপত্তি পশ্চিম এছিয়াত হৈছিল। <ref>{{cite encyclopedia|title=Middle East (region, Asia)|url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/381192/Middle-East|encyclopedia=Britannica|access-date=9 April 2012}}</ref><ref>{{cite book|title=An Introduction to Middle East Politics: Continuity, Change, Conflict and Co-operation|first=Benjamin |last=MacQueen|year= 2013| isbn=9781446289761| page =5|publisher=SAGE|quote=The Middle East is the cradle of the three monotheistic faiths of Judaism, Christianity and Islam.}}</ref><ref>{{cite book|title=The Modern World: Civilizations of Africa, Civilizations of Europe, Civilizations of the Americas, Civilizations of the Middle East and Southwest Asia, Civilizations of Asia and the Pacific| first=Sarolta |last=Takacs|year= 2015| isbn= 9781317455721| page =552|publisher=Routledge|quote=}}</ref> ইছলাম পশ্চিম এছিয়াৰ আটাইতকৈ বৃহত্তম ধৰ্ম, কিন্তু তাত উৎপত্তি হোৱা অন্যান্য ধৰ্ম যেনে ইহুদী আৰু খ্ৰীষ্টান ধৰ্মীয় লোকসমূহো ভালদৰে প্ৰতিনিধিত্ব কৰা হৈছে। <ref>{{cite book|title=The Rowman & Littlefield Handbook of Christianity in the Middle East|first=Philip |last=Jenkins|year= 2020| isbn=9781538124185| page =XLVIII|publisher=Rowman & Littlefield|quote=The Middle East still stands at the heart of the Christian world. After all, it is the birthplace, and the death place, of Christ, and the cradle of the Christian tradition.}}</ref> In [[Christianity in Armenia|Armenia]] and [[Christianity in Georgia (country)|Georgia]], [[Oriental Orthodoxy]] and [[Eastern Orthodoxy]] respectively are the predominant religions.<ref name="Global Christianity" /> Eastern Orthodoxy is also the majority religion in [[Cyprus]]. There are still large ancient communities of [[Eastern Christianity|Eastern Christians]] (such as [[Assyrian people|Assyrians]], [[Christianity in the Middle East|Middle Eastern Christians]] and [[Arab Christians]]) in [[Christianity in Lebanon|Lebanon]],<ref name="Global Christianity">{{cite web|url=https://assets.pewresearch.org/wp-content/uploads/sites/11/2011/12/Christianity-fullreport-web.pdf|title=Global Christianity – A Report on the Size and Distribution of the World's Christian Population|publisher=Pew Research Center}}</ref> [[Christianity in Iraq|Iraq]],<ref name="Global Christianity" /> [[Christianity in Iran|Iran]],<ref name="Farsinet">{{Cite web|last=Price|first=Massoume|date=December 2002|title=History of Christians and Christianity in Iran|url=http://www.farsinet.com/iranbibl/christians_in_iran_history.html|access-date=1 December 2009|work=Christianity in Iran|publisher=FarsiNet Inc.}}</ref> [[Turkey]],<ref>{{cite web|title=Christianity in Turkey|url=http://www.allaboutturkey.com/hristiyan.htm|access-date=13 March 2015}}</ref><ref name="Global Christianity" /> [[Christianity in Azerbaijan|Azerbaijan]], [[Syria]],<ref name="Global Christianity" /> [[Christianity in Jordan|Jordan]],<ref name="Global Christianity" /> [[Christianity in Israel|Israel]] and [[Palestinian Christians|Palestine]] numbering more than 3 million in West Asia.<ref name="Global Christianity" /> There are also large populations of expatriate workers which include sizeable Christian communities living in the [[Arabian Peninsula]] numbering more than 3 million.<ref>{{cite news|title=BBC News – Guide: Christians in the Middle East|url=https://www.bbc.com/news/world-middle-east-15239529|access-date=13 March 2015|work=BBC News|date=11 October 2011 }}</ref> [[Christianity in the Middle East|Christian communities]] have [[Role of Christianity in civilization|played a vital role]] in West Asia.<ref>{{cite book|title=Jews, Antisemitism, and the Middle East|first=Michael |last=Curtis|year= 2017| isbn=9781351510721| page =173|publisher=Routledge|quote=}}</ref> [[Judaism]] is the predominant religion in [[Israel]], and there are small ancient Jewish communities in West Asia such as in [[History of the Jews in Turkey|Turkey]] (14,300),<ref>{{cite web |url=https://www.jpr.org.uk/countries/how-many-jews-in-turkey |title= How many Jews live in Turkey?|author=<!--Not stated--> |date= 10 May 2022|website= |publisher= Institute for Jewish Policy Research|access-date= 14 November 2023|quote=}} </ref> [[History of the Jews in Azerbaijan|Azerbaijan]] (9,100),<ref name="mashke2">{{cite web |url=http://pop-stat.mashke.org/azerbaijan-ethnic2009.htm |title=Ethnic composition of Azerbaijan 2009 |publisher=Pop-stat.mashke.org |date=7 April 1971 |access-date=22 December 2012 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20120207161726/http://pop-stat.mashke.org/azerbaijan-ethnic2009.htm |archive-date=7 February 2012}}</ref> and [[Persian Jews#Iran|Iran]] (8,756).<ref>{{cite news |url=http://www.timesofisrael.com/jewish-woman-brutally-murdered-in-iran-over-property-dispute/#ixzz3Ac6duaqw |title=Jewish woman brutally murdered in Iran over property dispute |newspaper=The Times of Israel |date=28 November 2012 |access-date=16 August 2014 |quote=A government census published earlier this year indicated there were a mere 8,756 Jews left in Iran |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140819102713/http://www.timesofisrael.com/jewish-woman-brutally-murdered-in-iran-over-property-dispute/#ixzz3Ac6duaqw |archive-date=19 August 2014}} See</ref> ড্ৰুজ ধৰ্ম বা ড্ৰুজ ধৰ্মৰ উৎপত্তি পশ্চিম এছিয়াত হৈছিল। হামজা ইবনে আলী ইবনে আহমদ আৰু আল-হাকিম বি-আমৰ আল্লাহৰ দৰে ব্যক্তিৰ শিক্ষা, প্লেটো আৰু এৰিষ্টটলৰ দৰে গ্ৰীক দাৰ্শনিকৰ শিক্ষাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি ই এক ঈশ্বৰবাদী ধৰ্ম। বিশ্বজুৰি ড্ৰুজৰ জনসংখ্যা প্ৰায় ১০ লাখ বুলি অনুমান কৰা হৈছে, প্ৰায় ৪৫%ৰ পৰা ৫০% লোক ছিৰিয়াত, ৩৫%ৰ পৰা ৪০% লেবাননত আৰু ১০%তকৈও কম ইজৰাইলত বাস কৰে। শেহতীয়াকৈ ড্ৰুজৰ প্ৰব্ৰজনো বৃদ্ধি পাইছে। <ref>{{cite book|title=Middle East Patterns: Places, People, and Politics| first=Colbert|last=C. Held|year= 2008| isbn= 9780429962004| page =109|publisher=Routledge|quote= Worldwide, they number 1 million or so, with about 45 to 50 percent in Syria, 35 to 40 percent in Lebanon, and less than 10 percent in Israel. Recently there has been a growing Druze diaspora.}}</ref> লগতে বাহাই ধৰ্মী, ইয়াৰছান ধৰ্ম, ইয়াজিদ,<ref name="Fuccaro" >{{cite book |first1=Nelida |last1=Fuccaro |title=The Other Kurds: Yazidis in Colonial Iraq |date=1999 |publisher=I. B. Tauris |location=London & New York |isbn=1860641709 |page=9}}</ref> জৰদস্তি, মাণ্ডে, শ্বাবাক ধৰ্ম আদি গুৰুত্বপূৰ্ণ সংখ্যালঘু ধৰ্মীয় লোকো এই অঞ্চলত আছে। <div align="center"><gallery widths="150" caption="Religions in West Asia"> File:Kaaba mirror edit jj.jpg|মক্কাৰ কাবাত বাৰ্ষিক হজত হজযাত্ৰীসকল। File:Էջմիածնի Մայր Տաճար.jpg|এচমিয়াজিন কেথেড্ৰেল, বিশ্বৰ প্ৰথম কেথেড্ৰেল, সকলো আৰ্মেনিয়ানৰ মাতৃ গীৰ্জা File:Qozhaya01072003.jpg|লেবাননৰ ক'জায়াৰ চেন্ট এন্থনীৰ মঠ। File:Saint Elijah Maronite Cathedral, Aleppo (4).jpg|চেন্ট এলিয়া, আলেপ্পোৰ কেথেড্ৰেল। File:Western Wall, Jerusalem, (16037897867).jpg|ৱেষ্টাৰ্ণ ৱালত প্ৰাৰ্থনা কৰি থকা অৱস্থাত ইহুদীসকল। Image:Flickr - Government Press Office (GPO) - Nebi Shueib Festival.jpg|হিটিনৰ নবীৰ সমাধিস্থলত জিয়াৰাত আল-নবি শ্বুয়াব উৎসৱ উদযাপন কৰা ইজৰাইলৰ ড্ৰুজৰ গণ্যমান্য ব্যক্তি File:Pilgrims and festival at Lalish on the day of the Yezidi New Year in 2017 06 (cropped).jpg|[[ইৰাক]]ৰ প্ৰাচীন পবিত্ৰ মন্দিৰ ললিছত ইয়াজিদী তীৰ্থযাত্ৰীসকলে ইয়াজিদী নৱবৰ্ষ উদযাপন কৰে। </gallery> </div> == সংস্কৃতি == === ক্ৰীড়া === *পশ্চিম এছিয়ান টেনিছ ফেডাৰেচনে এই অঞ্চলৰ চেম্পিয়নশ্বিপ আৰু লীগসমূহ নিয়ন্ত্ৰণ কৰে। * পশ্চিম এছিয়ান বিলিয়াৰ্ডছ এণ্ড স্নুকাৰ ফেডাৰেচনে বিলিয়াৰ্ড আৰু স্নুকাৰৰ সৈতে জড়িত চেম্পিয়নশ্বিপসমূহ নিয়ন্ত্ৰণ কৰে, ইয়াৰ ভিতৰত বাৰ্ষিক প্ৰতিযোগিতা। * ১৯৯৭, ২০০২ আৰু ২০০৫ চনত পশ্চিম এছিয়ান গেমছ অনুষ্ঠিত হৈছিল। * ২০০১ চনত প্ৰতিষ্ঠা হোৱা পশ্চিম এছিয়ান ফুটবল ফেডাৰেচন এছিয়ান ফুটবল ফেডাৰেচনৰ অন্যতম আঞ্চলিক ফেডাৰেচন। তেওঁলোকে WAFF চেম্পিয়নশ্বিপৰ আয়োজন কৰে। * ১৯৯৯ চনৰ পৰা পশ্চিম এছিয়া বাস্কেটবল এছ’চিয়েশ্যনে ৱাবা চেম্পিয়নশ্বিপৰ আয়োজন কৰে। == তথ্যৰ উৎস == {{Reflist}} == বাহ্যিক সংযোগ == * {{Cite book|last=Laing-Marshall|first=Andrea|chapter=Assyrians|title=Encyclopedia of the World's Minorities|year=2005|volume=1|location=New York-London|publisher=Routledge|pages=149–150|isbn=978-1-135-19388-1|chapter-url=https://books.google.com/books?id=yXYKAgAAQBAJ&pg=PA149}} {{Authority control}} [[শ্ৰেণী:এছিয়াৰ দেশ]] 45oz4xy7zd0cobuzzds2snluln2dk4e 604400 604399 2026-05-04T11:56:48Z নৰুনা বৰুৱা 44897 604400 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ}} {{Short description|Western region of Asia}} {{Infobox continent | title = West Asia | image = Western Asia (orthographic projection).svg | area = {{convert|5994935|km2|sqmi|abbr=on}}{{sup|a}} | population = 313,450,000 (2018) ([[List of continents by population#Regional and continental .28sub.29totals in 2016|9th]])<ref name = "UN WPP 2019">{{Cite web|title = World Population prospects – Population division|url = https://population.un.org/wpp/|access-date = 16 July 2019|publisher = [[United Nations]]|archive-url = https://web.archive.org/web/20190205234912/https://population.un.org/wpp/|archive-date = 5 February 2019|url-status = live}}</ref><ref name = "UN WPP 2019 2">{{Cite web|title = Overall total population|url = https://population.un.org/wpp/Download/Files/1_Indicators%20(Standard)/EXCEL_FILES/1_Population/WPP2019_POP_F01_1_TOTAL_POPULATION_BOTH_SEXES.xlsx|format = xlsx|access-date = 16 July 2019|publisher = [[United Nations]]|archive-date = 27 February 2021|archive-url = https://web.archive.org/web/20210227235642/https://population.un.org/wpp/Download/Files/1_Indicators%20(Standard)/EXCEL_FILES/1_Population/WPP2019_POP_F01_1_TOTAL_POPULATION_BOTH_SEXES.xlsx|url-status = dead}}</ref> | density = {{convert|50.1|/km2|abbr=on}} | GDP_nominal = $3.383{{nbs}}trillion (2019)<ref name="IMF">{{cite web|url=https://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2020/02/weodata/index.aspx|title=World Economic Outlook Database|publisher=IMF|website=imf.org}} Outlook Database, October 2020</ref> | GDP_PPP = $9.063{{nbs}}trillion (2019)<ref name="IMF" /> | GDP_per_capita = $10,793 (2019; nominal)<ref name="IMF"/>, $28,918 (2019; PPP)<ref name="IMF"/> | HDI = {{Increase}}0.699 (''<span style="color:orange">medium</span>'') | ethnic_groups = [[Arabs]], [[Assyrian people|Assyrians]], [[Armenians]], [[Azerbaijanis]], [[Baloch people|Baloch]], [[Georgians]], [[Greek Cypriots]], [[Jews]], [[Kurds]], [[Laz people]], [[Mandaeans]], [[Maronites]], [[Persians]], [[Pontic Greeks]], [[Talysh people|Talyshis]], [[Turkish people|Turks]], [[Yazidis]], [[Zazas]] | religions = [[Islam]], [[Christianity]], [[Judaism]], [[Baháʼí Faith|Baháʼí]], [[Druze|Druzism]], [[Yarsanism]], [[Yazidism]], [[Zoroastrianism]], [[Mandaeism]], [[Hinduism]], [[Buddhism]], etc. | demonym = West Asian<br />Western Asian | countries = {{collapsible list | title = [[List of sovereign states and dependent territories in Asia|20 recognized]] | {{flag|Armenia}} | {{flag|Azerbaijan}} (except for a small portion of territory north of the [[Greater Caucasus]]) | {{flag|Bahrain}} | {{flag|Cyprus}} | {{flag|Egypt}} (only [[Sinai Peninsula]]) | {{flag|Georgia}} (except for a small portion of territory north of the [[Greater Caucasus]]) | {{flag|Iran}} | {{flag|Iraq}} | {{flag|Israel}} | {{flag|Jordan}} | {{flag|Kuwait}} | {{flag|Lebanon}} | {{flag|Oman}} | {{flag|Palestine}} | {{flag|Qatar}} | {{flag|Saudi Arabia}} | {{flag|Syria}} | {{flag|Turkey}} (except [[East Thrace]]) | {{flag|United Arab Emirates}} | {{flag|Yemen}} (except [[Socotra]]) }}{{collapsible list | title = 3 unrecognized | ''{{flag|Abkhazia}}'' | ''{{flag|Northern Cyprus}}'' | ''{{flag|South Ossetia}}'' }} | dependencies = {{flag|Akrotiri and Dhekelia}} | languages = {{collapsible list | title = Official languages | [[Modern Standard Arabic|Arabic]] | [[Abkhaz language|Abkhaz]] | [[Armenian language|Armenian]] | [[Azerbaijani language|Azerbaijani]] | [[English language|English]] | [[Georgian language|Georgian]] | [[Greek language|Greek]] | [[Modern Hebrew|Hebrew]] | [[Kurdish languages|Kurdish]] | [[Ossetian language|Ossetian]] | [[Persian language|Persian]] | [[Russian language|Russian]] | [[Turkish language|Turkish]] }} {{collapsible list | title = Other languages | [[Afroasiatic languages|Afroasiatic]]: {{hlist | [[Neo-Aramaic languages|Neo-Aramaic]] | [[Amharic language|Amharic]] | [[Modern South Arabian languages|South Arabian]] | [[Syriac language|Syriac]] }} | [[Austronesian languages|Austronesian]]: {{hlist | [[Indonesian language|Indonesian]] | [[Malay language|Malay]] | [[Tagalog language|Tagalog]] }} | [[Indo-European languages|Indo-European]]: {{hlist | [[Balochi language|Balochi]] | [[Domari language|Domari]] | [[French language|French]] | [[Gilaki language|Gilaki]] | [[Hindi language|Hindi]] | [[Luri language|Luri]] | [[Bengali language|Bengali]] | [[Mazanderani language|Mazanderani]] | [[Nepali language|Nepali]] | [[Pashto language|Pashto]] | [[Rohingya language|Rohingya]] | [[Romani language|Romani]] | [[Shabaki language]] | [[Spanish language|Spanish]] | [[Talysh language|Talysh]] | [[Urdu language|Urdu]] | [[Yiddish language|Yiddish]] | [[Zaza language|Zaza]] }} | [[Northeast Caucasian languages|NE Caucasian]]: {{hlist | [[Avar language|Avar]] | [[Chechen language|Chechen]] | [[Lezgian language|Lezgian]] }} | [[Northwest Caucasian languages|NW Caucasian]]: {{hlist | [[Circassian languages|Circassian]] | [[Kabardian language|Kabardian]] }} | [[Turkic languages|Turkic]]: {{hlist | [[Qashqai language|Qashqai]] | [[Turkmen language|Turkmen]] }} }} | time = {{collapsible list | title = 5 time zones | bullets = true | [[UTC+02:00]]: {{hlist | Standard: [[Time in Cyprus|Cyprus]], [[Israel Standard Time|Israel]], [[Time in Jordan|Jordan]], [[Time in Lebanon|Lebanon]], [[Time in the State of Palestine|Palestine]], [[Egypt Standard Time|Sinai]], [[Time in Syria|Syria]] }} | [[UTC+03:00]]: {{hlist | [[Daylight Saving Time|Daylight]]: Cyprus, Israel, Jordan, Lebanon, Palestine, Syria | Standard: [[Time in Bahrain|Bahrain]], [[Time in Iraq|Iraq]], [[Time in Kuwait|Kuwait]], [[Time in Qatar|Qatar]], [[Saudi Arabia Standard Time|Saudi Arabia]], [[Time in Turkey|Turkey]], [[Time in Yemen|Yemen]] }} | [[UTC+03:30]]: {{hlist | Standard: [[Iran Standard Time|Iran]] }} | [[UTC+04:00]]: {{hlist | Standard: [[Armenia Time|Armenia]], [[Azerbaijan Time|Azerbaijan]], [[Georgia Time|Georgia]], [[Time in Oman|Oman]], [[Time in the United Arab Emirates|UAE]] }} | [[UTC+04:30]]: {{hlist | [[Daylight saving time in Iran|Daylight savings Iran]] }} }} | internet = [[.ae]], [[.am]], [[.az]], [[.bh]], [[.cy]], [[.eg]], [[.ge]], [[.il]], [[.iq]], [[.ir]], [[.jo]], [[.kw]], [[.lb]], [[.om]], [[.ps]], [[.qa]], [[.sa]], [[.sy]], [[.tr]], [[.ye]] | calling_code = [[List of country calling codes|Zone 9 except Armenia, Cyprus (Zone 3) & Sinai (Zone 2)]] | cities =<!-- PLEASE LIMIT THE CITIES LISTED HERE TO CITIES LISTED IN [[List of urban areas by population]], AND LIST PER ALPHABETICAL ORDER. THANKS! --> {{collapsible list | title = List{{sup|b}} | bullets = true | {{flagicon|Jordan}} [[Amman]] | {{flagicon|Turkey}} [[Ankara]] | {{flagicon|Iraq}} [[Baghdad]] | {{flagicon|UAE}} [[Dubai]] | {{flagicon|Turkey}} [[Istanbul]] | {{flagicon|Turkey}} [[İzmir]] | {{flagicon|Saudi Arabia}} [[Jeddah]] | {{flagicon|Kuwait}} [[Kuwait City]] | {{flagicon|Saudi Arabia}} [[Riyadh]] | {{flagicon|Iran}} [[Tehran]] }} <!-- PLEASE LIMIT THE CITIES LISTED HERE TO CITIES LISTED IN [[List of urban areas by population]]. THANKS! --> | m49 = <code>145</code> – West Asia<br /><code>142</code> – [[Asia]]<br /><code>001</code> – World | footnotes = {{longitem|{{sup|a}} Area and population figures include the [[Sinai Peninsula|Sinai]]}}{{longitem|{{sup|b}} Among the top 100 [[List of urban areas by population|urban areas of the world by population]]}} }} '''পশ্চিম এছিয়া''' ( দক্ষিণ-পশ্চিম এছিয়া বুলিও জনা যায়) এছিয়াৰ পশ্চিম অঞ্চলত থকা দেশসমূহক বুজায়। বেছিভাগ শিক্ষাবিদ, ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ সংস্থা আৰু অন্যান্য প্ৰতিষ্ঠানে দিয়া সংজ্ঞা অনুসৰি এই উপ-অঞ্চলত আনাতোলিয়া, আৰব উপদ্বীপ, ইৰাণ, মেছ’পটেমিয়া, আৰ্মেনিয়ান হাইলেণ্ড, লেভেণ্ট, চাইপ্ৰাছ দ্বীপ, চিনাই উপদ্বীপ আৰু দক্ষিণ ককেছাছ অন্তৰ্ভুক্ত। <ref>{{Cite web |title=Land Use Dynamics and Institutional Changes in West Asia |url=https://www.fao.org/3/ag266e/ag266e.pdf |first1=Lama |last1=Bashour |date=2006 |publisher=Food and Agriculture Organization of the United Nations |url-status=live |archive-url= https://web.archive.org/web/20230616092754/https://www.fao.org/3/ag266e/ag266e.pdf |archive-date= 16 June 2023 }}</ref><ref name=WGSRPD/> এই অঞ্চলটো আফ্ৰিকাৰ পৰা ইজিপ্তৰ ইষ্টমাছ অৱ ছুৱেজ আৰু ইউৰোপৰ পৰা তুৰ্কী জলপ্ৰনালী আৰু বৃহত্তৰ ককেছাছৰ জলপথেৰে পৃথক কৰিছে। ইয়াৰ উত্তৰ-পূবত মধ্য এছিয়া, আনহাতে দক্ষিণ এছিয়া ইয়াৰ পূবত অৱস্থিত। এই অঞ্চলটো বাৰখন সাগৰে আগুৰি আছে (ঘড়ীৰ কাঁটাৰ দিশত): এজিয়ান সাগৰ, মৰ্মৰ সাগৰ, কৃষ্ণ সাগৰ, কাস্পিয়ান সাগৰ, পাৰ্চী উপসাগৰ, ওমান উপসাগৰ, আৰব সাগৰ, এডেন উপসাগৰ, লোহিত সাগৰ, আকাবা উপসাগৰ, ছুৱেজ উপসাগৰ আৰু ভূমধ্য সাগৰ। যদিও বহুতে এই দেশকেইখন বুজাবলৈ মধ্যপ্ৰাচ্য শব্দটো ব্যৱহাৰ কৰে, তথাপিও পশ্চিম এছিয়া আৰু মধ্যপ্ৰাচ্য একে বস্তু নহয়। মধ্যপ্ৰাচ্য হৈছে পশ্চিমীয়া ভূগোলবিদসকলে উদ্ভাৱন কৰা ৰাজনৈতিক শব্দ, যিয়ে ঐতিহাসিকভাৱে ৰাজনৈতিক আৰু ঐতিহাসিক প্ৰেক্ষাপটৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি এছিয়াৰ বিভিন্ন অঞ্চলক সামৰি লৈছে; আনহাতে পশ্চিম এছিয়া হৈছে অধিক নিখুঁত আৰু সামঞ্জস্যপূৰ্ণ ভৌগোলিক শব্দ। ইয়াত ইজিপ্তৰ বেছিভাগ অংশ আৰু তুৰস্কৰ উত্তৰ-পশ্চিম অংশ (যিবোৰ মধ্যপ্ৰাচ্যত অন্তৰ্ভুক্ত) বাদ দিয়া হৈছে, আৰু ককেছাছৰ দক্ষিণ অংশও অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। পশ্চিম এছিয়াই সামৰি লোৱা মাটিকালি হৈছে {{convert|5994935|km2|sqmi|abbr=on}} আৰু এই অঞ্চলৰ জনংখ্যা প্ৰায় ৩১৩ নিযুত ।<ref name="UN WPP 2019"/><ref name="UN WPP 2019 2"/> ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ ২০খন সদস্য দেশৰ ভিতৰত ১৩খন দেশেই পশ্চিম এছিয়াৰ অংশ। পশ্চিম এছিয়াৰ আটাইতকৈ জনবহুল দেশসমূহ হ'ল [[ইৰাণ]], [[তুৰ্কী]], [[ইৰাক]], [[য়েমেন]], আৰু [[চৌদি আৰব]]। ৰেকৰ্ডিং প্লাণ্ট ডিষ্ট্ৰিবিউচনৰ বাবে বিশ্ব ভৌগোলিক আঁচনি (WGSRPD)ত পশ্চিম এছিয়াত আৰব উপদ্বীপ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হোৱা নাই, আনহাতে আফগানিস্তান অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। <ref name=WGSRPD>{{Cite book |last = Brummitt |first = R. K. |year = 2001 |title = World Geographical Scheme for Recording Plant Distributions |edition = 2nd |publisher = International Working Group on Taxonomic Databases For Plant Sciences (TDWG) |url = https://raw.githubusercontent.com/tdwg/wgsrpd/master/109-488-1-ED/2nd%20Edition/TDWG_geo2.pdf |access-date = 27 July 2021 |archive-url = https://web.archive.org/web/20160125135239/http://www.nhm.ac.uk/hosted_sites/tdwg/TDWG_geo2.pdf |archive-date = 25 January 2016}}</ref> == সংজ্ঞা == The term ''West Asia'' is used pragmatically and has no "correct" or generally accepted definition. Its typical definitions overlap substantially, but not entirely, with definitions of the terms [[Middle East]], [[Eastern Mediterranean]], and [[Near East]] (which is historically familiar but widely deprecated today).<ref>[https://www.worldatlas.com/articles/what-is-the-difference-between-near-east-and-middle-east.html What Is The Difference Between Near East and Middle East?] ''worldatlas.com''</ref> The ''[[National Geographic Society|National Geographic]] Style Manual'' as well as [[Angus Maddison|Maddison]]'s ''[[The World Economy: Historical Statistics]]'' (2003) by the [[Organisation for Economic Co-operation and Development]] (OECD) include only Bahrain, Iran, Iraq, Israel, Jordan, Kuwait, Lebanon, Oman, Qatar, Palestine (called West Bank and Gaza in the latter), Saudi Arabia, Syria, Turkey, UAE, and Yemen as West Asian countries.<ref name="ngs">{{cite web |url=https://sites.google.com/a/ngs.org/ngs-style-manual/home/W/west-asia |title=West Asia |last=Miller |first=David |work=National Geographic Style Manual |publisher=[[National Geographic Society]] |access-date=16 February 2021 |archive-date=31 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210531235607/https://sites.google.com/a/ngs.org/ngs-style-manual/home/W/west-asia |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite book |last=Maddison |first=Angus |author-link=Angus Maddison |year=2004 |title=The World Economy: Historical Statistics |series=Development Centre Studies |location=Paris, France |publisher=[[Organisation for Economic Co-operation and Development]] (OECD) |publication-date=2003 |isbn=978-92-64-10412-9 |lccn=2004371607 |oclc=53465560 |title-link=The World Economy: Historical Statistics }}</ref> By contrast, the [[United Nations Industrial Development Organization]] (UNIDO) in its 2015 yearbook includes Armenia and Azerbaijan, and excludes Israel (as Other) and Turkey (as Europe).<ref>{{cite book |author=United Nations Industrial Development Organization Vienna (UNIDO) |author-link=United Nations Industrial Development Organization |year=2005 |title=International Yearbook of Industrial Statistics 2015 |url=https://books.google.com/books?id=FAKMBgAAQBAJ&pg=PA14 |location=Cheltenham, UK |publisher=[[Edward Elgar Publishing]] |page=14 |isbn= 9781784715502}}</ref> Unlike the UNIDO, the [[United Nations Statistics Division]] (UNSD) excludes Iran from West Asia (included as South Asia) and includes Turkey, Georgia, and Cyprus in the region.<ref>{{cite web|url=http://unstats.un.org/unsd/methods/m49/m49.htm |title=Standard Country or Area Codes for Statistical Use |publisher=Millenniumindicators.un.org |quote=The UNSD notes that the "assignment of countries or areas to specific groupings is merely for statistical convenience and does not imply any assumption regarding political or other affiliation of countries or territories."|access-date=25 August 2012}}</ref> In the United Nations geopolitical [[United Nations Regional Groups|Eastern European Group]], Armenia and Georgia are included in Eastern Europe, whereas Cyprus and East Thracian Turkey are in Southern Europe. These three nations are listed in the European category of the [[United Nations Educational, Scientific, and Cultural Organisation]] (UNESCO). National members of West Asian sports governing bodies are limited to Bahrain, Iran, Iraq, Jordan, Kuwait, Lebanon, Syria, Oman, Palestine, Qatar, Saudi Arabia, United Arab Emirates, and Yemen.<ref>{{cite web |url=http://www.wabsf.net/en/information.php |title=WABSF Member Countries |access-date=31 March 2017 |archive-date=1 December 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171201035427/http://www.wabsf.net/en/information.php |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.topendsports.com/events/games/asian-games/west-asian/index.htm |title=The West Asian Games |publisher=Topend Sports}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.the-waff.com/en/championships/29.html |title=WAFF Member Associations |website=The-Waff.com |access-date=31 March 2017 |archive-date=1 August 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180801232057/http://www.the-waff.com/en/championships/29.html |url-status=dead }}</ref> The [[Olympic Council of Asia]]'s multi-sport event [[West Asian Games]] are contested by athletes representing these 13 countries. Among the region's sports organisations are the [[West Asia Basketball Association]], [[West Asian Billiards & Snooker Federation|West Asian Billiards and Snooker Federation]], [[West Asian Football Federation]], and the [[West Asian Tennis Federation]]. == দেশসমূহ == {| class="wikitable sortable" style="font-size:90%;width:100%;" |- style="background:#ececec;" !scope="col"| [[Country]] !scope="col"| [[List of countries by area|Area]]<br />(km²) !scope="col"| [[List of countries by population|Population]]{{UN_Population|ref}}<br />({{UN_Population|Year}}) !scope="col"| [[List of countries by population density|Density]]<br />(per km²) !scope="col"| [[Capital (political)|Capital]] !scope="col"| [[List of countries by GDP (nominal)|Nominal GDP]]<ref>{{cite web|title=GDP|url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2014/01/weodata/weorept.aspx?pr.x=93&pr.y=3&sy=2012&ey=2012&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=512%2C668%2C914%2C672%2C612%2C946%2C614%2C137%2C311%2C962%2C213%2C674%2C911%2C676%2C193%2C548%2C122%2C556%2C912%2C678%2C313%2C181%2C419%2C867%2C513%2C682%2C316%2C684%2C913%2C273%2C124%2C868%2C339%2C921%2C638%2C948%2C514%2C943%2C218%2C686%2C963%2C688%2C616%2C518%2C223%2C728%2C516%2C558%2C918%2C138%2C748%2C196%2C618%2C278%2C624%2C692%2C522%2C694%2C622%2C142%2C156%2C449%2C626%2C564%2C628%2C565%2C228%2C283%2C924%2C853%2C233%2C288%2C632%2C293%2C636%2C566%2C634%2C964%2C238%2C182%2C662%2C453%2C960%2C968%2C423%2C922%2C935%2C714%2C128%2C862%2C611%2C135%2C321%2C716%2C243%2C456%2C248%2C722%2C469%2C942%2C253%2C718%2C642%2C724%2C643%2C576%2C939%2C936%2C644%2C961%2C819%2C813%2C172%2C199%2C132%2C733%2C646%2C184%2C648%2C524%2C915%2C361%2C134%2C362%2C652%2C364%2C174%2C732%2C328%2C366%2C258%2C734%2C656%2C144%2C654%2C146%2C336%2C463%2C263%2C528%2C268%2C923%2C532%2C738%2C944%2C578%2C176%2C537%2C534%2C742%2C536%2C866%2C429%2C369%2C433%2C744%2C178%2C186%2C436%2C925%2C136%2C869%2C343%2C746%2C158%2C926%2C439%2C466%2C916%2C112%2C664%2C111%2C826%2C298%2C542%2C927%2C967%2C846%2C443%2C299%2C917%2C582%2C544%2C474%2C941%2C754%2C446%2C698%2C666&s=NGDP_R&grp=0&a=|publisher=[[International Monetary Fund|IMF]]|access-date=16 April 2014}}</ref><br />(2012) !scope="col"| [[List of countries by GDP (nominal) per capita|Per capita]]<ref>{{cite web|title=GDP per capita|url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2014/01/weodata/weorept.aspx?pr.x=28&pr.y=10&sy=2012&ey=2012&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=512%2C668%2C914%2C672%2C612%2C946%2C614%2C137%2C311%2C962%2C213%2C674%2C911%2C676%2C193%2C548%2C122%2C556%2C912%2C678%2C313%2C181%2C419%2C867%2C513%2C682%2C316%2C684%2C913%2C273%2C124%2C868%2C339%2C921%2C638%2C948%2C514%2C943%2C218%2C686%2C963%2C688%2C616%2C518%2C223%2C728%2C516%2C558%2C918%2C138%2C748%2C196%2C618%2C278%2C624%2C692%2C522%2C694%2C622%2C142%2C156%2C449%2C626%2C564%2C628%2C565%2C228%2C283%2C924%2C853%2C233%2C288%2C632%2C293%2C636%2C566%2C634%2C964%2C238%2C182%2C662%2C453%2C960%2C968%2C423%2C922%2C935%2C714%2C128%2C862%2C611%2C135%2C321%2C716%2C243%2C456%2C248%2C722%2C469%2C942%2C253%2C718%2C642%2C724%2C643%2C576%2C939%2C936%2C644%2C961%2C819%2C813%2C172%2C199%2C132%2C733%2C646%2C184%2C648%2C524%2C915%2C361%2C134%2C362%2C652%2C364%2C174%2C732%2C328%2C366%2C258%2C734%2C656%2C144%2C654%2C146%2C336%2C463%2C263%2C528%2C268%2C923%2C532%2C738%2C944%2C578%2C176%2C537%2C534%2C742%2C536%2C866%2C429%2C369%2C433%2C744%2C178%2C186%2C436%2C925%2C136%2C869%2C343%2C746%2C158%2C926%2C439%2C466%2C916%2C112%2C664%2C111%2C826%2C298%2C542%2C927%2C967%2C846%2C443%2C299%2C917%2C582%2C544%2C474%2C941%2C754%2C446%2C698%2C666&s=NGDPDPC&grp=0&a=|publisher=[[International Monetary Fund|IMF]]|access-date=16 April 2014}}</ref><br />(2012) !scope="col"| [[Currency]] !scope="col"| [[Government]] !scope="col"| [[Official language]]s |- !scope="row"| {{nowrap|{{flag|Turkey}}}}{{efn|The figures for Turkey includes [[East Thrace]], which is not a part of Anatolia.}} | style="text-align:right;" | 783,562 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Turkey}} | style="text-align:right;" | 94.1 | [[Ankara]] | $788.042 billion | $10,523 | [[Turkish lira]] | [[Presidential republic]] | [[Turkish language|Turkish]] |- !scope="row"| {{flag|Bahrain}} | style="text-align:right;" | 780 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Bahrain}} | style="text-align:right;" | 1,646.1 | [[Manama]] | $30.355 billion | $26,368 | [[Bahraini dinar]] | [[Constitutional monarchy]] | [[Arabic language|Arabic]] |- !scope="row"| {{flag|Kuwait}} | style="text-align:right;" | 17,820 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Kuwait}} | style="text-align:right;" | 167.5 | [[Kuwait City]] | $184.540 billion | $48,761 | [[Kuwaiti dinar]] | [[Constitutional monarchy]] | [[Arabic language|Arabic]] |- !scope="row"| {{flag|Oman}} | style="text-align:right;" | 212,460 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Oman}} | style="text-align:right;" | 9.2 | [[Muscat, Oman|Muscat]] | $78.290 billion | $25,356 | [[Omani rial]] | [[Absolute monarchy]] | [[Arabic language|Arabic]] |- !scope="row"| {{flag|Qatar}} | style="text-align:right;" | 11,437 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Qatar}} | style="text-align:right;" | 123.2 | [[Doha]] | $192.402 billion | $104,756 | [[Qatari riyal]] | [[Absolute monarchy]] | [[Arabic language|Arabic]] |- !scope="row"| {{flag|Saudi Arabia}} | style="text-align:right;" | 2,149,690 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Saudi Arabia}} | style="text-align:right;" | 12 | [[Riyadh]] | $733.956 billion | $25,139 | [[Saudi riyal]] | [[Absolute monarchy]] | [[Arabic language|Arabic]] |- !scope="row"| {{flag|United Arab Emirates}} | style="text-align:right;" | 82,880 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|United Arab Emirates}} | style="text-align:right;" | 97 | [[Abu Dhabi]] | $383.799 billion | $43,774 | [[UAE dirham]] | [[Federation|Federal]] [[constitutional monarchy]] | [[Arabic language|Arabic]] |- !scope="row"| {{flag|Yemen}} | style="text-align:right;" | 527,970 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Yemen}} | style="text-align:right;" | 44.7 | [[Sanaa]] {{efn|A rebel group, the [[Houthis]], have their [[Houthi-controlled Yemen|government]] at [[Aden]] ([[Temporary capital|Seat of government]])}} | $35.05 billion | $1,354 | [[Yemeni rial]] | [[Provisional government|Provisional]] [[presidential republic]] | [[Arabic language|Arabic]] |- !scope="row"| ''{{flag|Abkhazia}}''{{efn|unrecognized}} | style="text-align:right;" | 8,660 | style="text-align:right;" | 242,862 | style="text-align:right;" | 28 | [[Sokhumi]] | $500 million | N/A | [[Georgian lari]] | [[Semi-presidential system|Semi-presidential]] [[republic]] | [[Abkhaz language|Abkhaz]], [[Russian language|Russian]] |- !scope="row"| {{flag|Armenia}} | style="text-align:right;" | 29,800 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Armenia}} | style="text-align:right;" | 108.4 | [[Yerevan]] | $9.950 billion | $3,033 | [[Armenian dram]] | [[Semi-presidential system|Semi-presidential]] [[republic]] | [[Armenian language|Armenian]] |- !scope="row"| {{flag|Azerbaijan}} | style="text-align:right;" | 86,600 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Azerbaijan}} | style="text-align:right;" | 105.8 | [[Baku]] | $68.700 billion | $7,439 | [[Azerbaijani manat]] | [[Presidential republic]] | [[Azerbaijani language|Azerbaijani]] |- !scope="row"| {{flag|Georgia}} | style="text-align:right;" | 69,700 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Georgia}} | style="text-align:right;" | 68.1 | [[Tbilisi]] | $15.847 billion | $3,523 | [[Georgian lari]] | [[Semi-presidential system|Semi-presidential]] [[republic]] | [[Georgian language|Georgian]] |- !scope="row"| ''{{flag|South Ossetia}}''{{efn|unrecognized}} | style="text-align:right;" | 3,900 | style="text-align:right;" | 53,532 | style="text-align:right;" | 13 | [[Tskhinvali]] | $500 million | N/A | [[Georgian lari]] | [[Semi-presidential system|Semi-presidential]] [[republic]] | [[Ossetian language|Ossetian]], [[Russian language|Russian]] |- !scope="row"| {{flag|Iraq}} | style="text-align:right;" | 438,317 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Iraq}} | style="text-align:right;" | 73.5 | [[Baghdad]] | $216.044 billion | $6,410 | [[Iraqi dinar]] | [[Parliamentary republic]] | [[Arabic language|Arabic]], [[Kurdish language|Kurdish]] |- !scope="row"| {{flag|Israel}} | style="text-align:right;" | 20,770 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Israel}} | style="text-align:right;" | 365.3 | [[Positions on Jerusalem|Jerusalem]]{{efn|[[Jerusalem]] is the [[Jerusalem Law|proclaimed capital of Israel]] and the actual location of the [[Knesset]], [[Israeli Supreme Court]], etc. Due to its [[Positions on Jerusalem|disputed]] status, most embassies are in [[Tel Aviv]].{{efn|name=Jerusalem}}}} | $353.65 billion | $39,106 | [[Israeli new shekel]] | [[Parliamentary republic]] | [[Hebrew language|Hebrew]] |- !scope="row"| {{flag|Jordan}} | style="text-align:right;" | 92,300 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Jordan}} | style="text-align:right;" | 68.4 | [[Amman]] | $30.98 billion | $4,843 | [[Jordanian dinar]] | [[Constitutional monarchy]] | [[Arabic language|Arabic]] |- !scope="row"| {{flag|Lebanon}} | style="text-align:right;" | 10,452 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Lebanon}} | style="text-align:right;" | 404 | [[Beirut]] | $42.519 billion | $10,425 | [[Lebanese pound]] | [[Parliamentary republic]] | [[Arabic language|Arabic]] |- !scope="row"| {{flagcountry|Palestine}}{{efn|[[UN observer state]].}} | style="text-align:right;" | 6,220 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|State of Palestine}} | style="text-align:right;" | 667 | [[Ramallah]]{{efn|Ramallah is the actual location of the government, whereas the proclaimed capital of Palestine is [[Jerusalem]], which is [[Positions on Jerusalem|disputed]].{{efn|name=Jerusalem|Jerusalem is Israel's ''[[de jure]]'' capital under [[Jerusalem Law|Israeli law]], as well as its ''[[de facto]]'' capital by the location of the presidential residence, government offices, supreme court and parliament ([[Knesset]]). Jerusalem is the State of Palestine's ''de jure'' capital under its {{cite web |ref=BasicLawPal-T1A3 |url=http://www.palestinianbasiclaw.org/basic-law/2003-amended-basic-law |title=2003 Amended Basic Law |date=17 February 2008 |postscript=none}}, but not its ''de facto'' capital as its government branches are based in [[Ramallah]]. The UN and most [[sovereign states]] do not recognize Jerusalem as either state's ''de jure'' capital under the position that Jerusalem's status is pending future negotiations between Israel and the Palestinian Authority. In practice, therefore, most maintain their embassies in [[Tel Aviv]] and its suburbs, or else in suburbs such as [[Mevaseret Zion]] outside Jerusalem proper. See [https://web.archive.org/web/20260118073834/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/israel/ CIA Factbook], {{cite web|url= https://www.un.org/Depts/Cartographic/map/profile/israel.pdf |title=Map of Israel |postscript=none}} and [[Status of Jerusalem]] for more information.}}}} | $6.6 billion | $1,600 | [[Egyptian pound]], [[Jordanian dinar]], [[Israeli new shekel]] | [[Semi-presidential system|Semi-presidential]] [[republic]] | [[Arabic language|Arabic]] |- !scope="row"| {{flag|Syria}} | style="text-align:right;" | 185,180 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Syrian Arab Republic}} | style="text-align:right;" | 118.3 | [[Damascus]] | N/A | N/A | [[Syrian pound]] | [[Transitional government]] | [[Arabic language|Arabic]] |- !scope="row"| {{flag|Iran}} | style="text-align:right;" | 1,648,195 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Iran (Islamic Republic of)}} | style="text-align:right;" | 45 | [[Tehran]] | $548.590 billion | $7,207 | [[Iranian rial]] | [[Islamic republic]] | [[Persian language|Persian]] |- !scope="row"| ''{{flag|Akrotiri and Dhekelia}}''{{efn| [[British Overseas Territories|British Overseas Territory]]}} | style="text-align:right;" | 254 | style="text-align:right;" | 15,700 | style="text-align:right;" | N/A | [[Episkopi Cantonment|Episkopi]] | N/A | N/A | [[Euro]] | [[stratocracy|Stratocratic]] [[Dependent territory|dependency]] under a [[constitutional monarchy]] | [[English language|English]] |- !scope="row"| {{flag|Cyprus}} | style="text-align:right;" | 9,250 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Cyprus}} | style="text-align:right;" | 117 | [[Nicosia]] | $22.995 billion | $26,377 | [[Euro]] | [[Presidential republic]] | [[Greek language|Greek]], [[Turkish language|Turkish]] |- !scope="row"| ''{{flag|Northern Cyprus}}''{{efn|unrecognized}} | style="text-align:right;" | 3,355 | style="text-align:right;" | 313,626 | style="text-align:right;" | 93 | [[North Nicosia]] | $4.032 billion | $15,109 | [[Turkish lira]] | [[Semi-presidential republic]] | [[Turkish language|Turkish]] |- !scope="row"| {{flag|Egypt}}{{efn|The area and population figures for Egypt only include the [[Sinai Peninsula]].}} | style="text-align:right;" | 60,000 | style="text-align:right;" | {{UN_Population|Egypt}} | style="text-align:right;" | 82 | [[Cairo]] | $262.26 billion | $3,179 | [[Egyptian pound]] | [[Presidential republic]] | [[Arabic]] |} == ইতিহাস == "Western Asia" was in use as a geographical term in the late 18th and early 19th centuries,<ref name="Ouseley">{{cite book|last=Ouseley|first=William|authorlink=William Ouseley|year=1795|title=Persian Miscellanies: An Essay to Facilitate the Reading of Persian Manuscripts|location=London|pp=[https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.42305/page/n159/mode/1up 105–106]|quote={{smallcaps|The}} celebrated current of the Euphrates, was divided, according to the Arabian geographer, whom ''Bochart'' follows, into five channels or branches, one of which led to ''Cufa'' in Chaldea; and on the banks of another, was ſeated the “Golden Babylon” once the proud miſtreſs of the eaſtern world, being the capital of the Aſſyrian monarchy, which comprehended Syria, Meſopotamia, Chaldea, Perſia; in short, except India, all the great nations of weſtern Aſia.}}</ref><ref>e.g. James Rennell, ''A treatise on the comparative geography of western Asia'', 1831.</ref> before "[[Near East]]" became current as a geopolitical concept. For example, [[William Ouseley]] used the phrase in 1795 in ''Persian Miscellanies'' to refer to a region including Syria, Mesopotamia, Chaldea and Persia.<ref name="Ouseley"/> In the context of the history of [[classical antiquity]], "Western Asia" could mean the part of Asia known in classical antiquity, as opposed to the reaches of "interior Asia", i.e. [[Scythia]], and "Eastern Asia" the easternmost reaches of geographical knowledge in classical authors, i.e. [[Transoxania]] and [[Indus valley|India]].<ref>James Rennell, ''The Geographical System of Herodotus Examined and Explained'', 1800, [https://archive.org/details/geographicalsys00renn/page/210 p. 210].</ref><ref>Hugh Murray, ''Historical Account of Discoveries and Travels in Asia'' (1820).</ref><ref>Samuel Whelpley, ''A compend of history, from the earliest times'', 1808, [https://books.google.com/books?id=6jkNAAAAYAAJ&pg=RA1-PA9 p. 9] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221120055307/https://books.google.ch/books?id=6jkNAAAAYAAJ&pg=RA1-PA9 |date=20 November 2022 }}.</ref> In the 20th century, "Western Asia" was used to denote a rough geographical era in the fields of [[archaeology]] and [[ancient history]], especially as a shorthand for "the [[Fertile Crescent]], excluding [[Ancient Egypt]]" for the purposes of comparing the early civilizations of Egypt and the former.<ref>e.g. Petrus Van Der Meer, ''The Chronology of Ancient Western Asia and Egypt'', 1955. Karl W. Butzer, ''Physical Conditions in Eastern Europe, Western Asia and Egypt Before the Period of Agricultural and Urban Settlement'', 1965.</ref> Use of the term in the context of contemporary [[geopolitics]] or [[world economy]] appears to date from at least the mid-1960s.<ref>''The Tobacco Industry of Western Asia'', U.S. Department of Agriculture, Foreign Agricultural Service, 1964.</ref> == ভৌগোলিক পৰিবেশ == এই অঞ্চলটো আঠখন ডাঙৰ সাগৰেৰে আগুৰি আছে; এজিয়ান সাগৰ, কৃষ্ণ সাগৰ, কাস্পিয়ান সাগৰ, পাৰ্চী উপসাগৰ, আৰব সাগৰ, এডেন উপসাগৰ, লোহিত সাগৰ আৰু ভূমধ্য সাগৰ। To the northwest and north, the region is delimited from [[Europe]] by the [[Turkish Straits]] and drainage divide of the [[Greater Caucasus]], to the southwest, it is delimited from [[Africa]] by the [[Isthmus of Suez]], while to the northeast and east, the region adjoins [[Central Asia]] and [[South Asia]]. The region is located east of [[Southern Europe]] and south of [[Eastern Europe]]. The [[Dasht-e Kavir]] and [[Lut Desert|Dasht-e Lut]] deserts in eastern [[Iran]] naturally delimit the region from [[Balochistan]] and South Asia. ===ভূতত্ত্ব === ====প্লেট টেকটনিক্স ==== Three major [[plate tectonics|tectonic plates]] converge on West Asia, including the [[African Plate|African]], [[Eurasian Plate|Eurasian]], and [[Arabian Plate|Arabian]] plates. The boundaries between the tectonic plates make up the [[Azores–Gibraltar Transform Fault|Azores-Gibraltar Ridge]], extending across [[North Africa]], the [[Red Sea]], and into Iran.<ref name="beaumont-pg22">Beaumont (1988), p. 22</ref>{{better source needed|date=February 2021}} The Arabian Plate is moving northward into the [[Anatolian Plate|Anatolian plate]] (Turkey) at the [[East Anatolian Fault]],<ref>{{cite web|url=http://eol.jsc.nasa.gov/handbooks/arabianpages/mainframe.htm |title=The Arabian Plate |author=Muehlberger, Bill |publisher=NASA, Johnson Space Center |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070706103125/http://eol.jsc.nasa.gov/handbooks/arabianpages/mainframe.htm |archive-date=6 July 2007 }}</ref> and the boundary between the [[Aegean Sea Plate|Aegean]] and Anatolian plate in eastern [[Turkey]] is also [[seismic]]ally active.<ref name="beaumont-pg22"/> ==== জলসম্পদ ==== Several major [[aquifer]]s provide [[water]] to large portions of West Asia. In Saudi Arabia, two large aquifers of [[Palaeozoic]] and [[Triassic]] origins are located beneath the [[Jabal Tuwayq]] mountains and areas west to the Red Sea.<ref name="beaumont-86">Beaumont (1988), p. 86</ref> [[Cretaceous]] and [[Eocene]]-origin aquifers are located beneath large portions of central and eastern Saudi Arabia, including Wasia and Biyadh which contain amounts of both [[fresh water]] and [[saline water]].<ref name="beaumont-86"/> Flood or furrow irrigation, as well as sprinkler methods, are extensively used for [[irrigation]], covering nearly {{cvt|90,000|km2}} across West Asia for agriculture.<ref>{{Cite web|url=http://www.fao.org/land-water/en/|title=Land & Water|website=Food and Agriculture Organization of the United Nations}}</ref> Also, the [[Tigris]] and [[Euphrates]] rivers contribute very well. === জলবায়ু === [[File:Cedars in Lebanon.jpg|right|thumb|upright=1.1|A [[Lebanon|Lebanese]] [[Cedar Forest]] in winter]] [[File:West Asia Köppen Map.png|right|thumb|upright=1.1|[[Köppen climate classification]] map of West Asia]] West Asia is primarily [[arid climate|arid]] and [[semi-arid]], and can be subject to [[drought]], but it also contains vast expanses of forest and fertile valleys. The region consists of [[grassland]]s, [[rangeland]]s, [[desert]]s, and [[mountains]]. [[Water shortage]]s are a problem in many parts of West Asia, with rapidly growing [[Population (human biology)|population]]s increasing demands for water, while [[salinity|salinization]] and [[pollution]] threaten water supplies.<ref name="ipcc-1997">{{cite web|url=http://www.grida.no/publications/other/ipcc_sr/?src=/climate/ipcc/regional/index.htm|title=Chapter 7: Middle East and Arid Asia|work=IPCC Special Report on The Regional Impacts of Climate Change: An Assessment of Vulnerability|publisher=United Nations Environment Programme (UNEP), Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC)|year=2001|access-date=9 February 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160303201222/http://www.grida.no/publications/other/ipcc_sr/?src=%2Fclimate%2Fipcc%2Fregional%2Findex.htm|archive-date=3 March 2016|url-status=dead}}</ref> Major rivers, including the [[Tigris]] and [[Euphrates River|Euphrates]], provide sources for [[irrigation]] water to support [[agriculture]]. There are two wind phenomena in West Asia: the ''sharqi'' and the ''[[shamal (wind)|shamal]]''. The ''sharqi'' (or ''sharki'') is a [[wind]] that comes from the south and southeast. It is seasonal, lasting from April to early June, and comes again between late September and November. The winds are dry and dusty, with occasional gusts up to 80 kilometres per hour (50 miles per hour) and often kick up violent sand and dust storms that can carry sand a few thousand meters high, and can close down airports for short periods of time. These winds can last for a full day at the beginning and end of the season, and for several days during the middle of the season. The ''shamal'' is a summer northwesterly wind blowing over Iraq and the Persian Gulf states (including Saudi Arabia and Kuwait), often strong during the day, but decreasing at night. This weather effect occurs anywhere from once to several times a year.<ref>{{cite book|title=Encyclopaedia of the Muslim World|editor-first=Taru|editor-last=Bahl| editor2=M H Syed| publisher=Anmol Publications|location=New Delhi|year=2003|page=20|isbn=978-81-261-1419-1|url=https://books.google.com/books?id=2x4jq4bXrq0C&q=%22Sharqi%22+wind&pg=PA20|access-date=1 February 2009}}</ref> === ভূ-প্ৰকৃতি === West Asia contains large areas of mountainous terrain. The [[Anatolian Plateau]] is sandwiched between the [[Pontus Mountains]] and [[Taurus Mountains]] in [[Turkey]]. [[Mount Ararat]] in Turkey rises to {{convert|5,137|meters|abbr=on}}. The [[Zagros Mountains]] are located in Iran, in areas along its border with Iraq. The Central Plateau of Iran is divided into two [[drainage basin]]s. The northern basin is [[Dasht-e Kavir]] (Great Salt Desert), and [[Dasht-e-Lut]] is the southern basin. In [[Yemen]], elevations exceed {{convert|3,700|meters|abbr=on}} in many areas, and [[Highland (geography)|highland]] areas extend north along the [[Red Sea]] coast and north into [[Lebanon]]. A [[Geologic fault|fault]] zone also exists along the Red Sea, with continental [[rifting]] creating [[Trough (geology)|trough]]-like [[topography]] with areas located well below [[sea level]].<ref>{{cite web|url=http://www.llnl.gov/tid/lof/documents/pdf/235042.pdf|title=Region #4 — Red Sea Continental Rift Zone|work=Preliminary Definition of Geophysical Regions for the Middle East and North Africa|author=Sweeney, Jerry J.|first2=William R.|last2=Walter|publisher=Lawrence Livermore National Laboratory|date=1 December 1998|page=8|access-date=1 March 2009|archive-date=27 November 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20071127184404/http://www.llnl.gov/tid/lof/documents/pdf/235042.pdf|url-status=dead}}</ref> The [[Dead Sea]], located on the border between the [[West Bank]], [[Israel]], and [[Jordan]], is situated at {{convert|418|meters|abbr=on}} below sea level, making it the [[Extremes on Earth|lowest point]] on the surface of the [[Earth]].<ref>{{cite web|url=http://asterweb.jpl.nasa.gov/gallery-detail.asp?name=deadsea|archive-url=https://web.archive.org/web/20060830064747/http://asterweb.jpl.nasa.gov/gallery-detail.asp?name=deadsea|url-status=dead|archive-date=30 August 2006|title=ASTER Image Gallery: The Dead Sea|publisher=NASA}}</ref> [[Rub' al Khali]], one of the world's largest sand deserts, spans the southern third of the Arabian Peninsula in Saudi Arabia, parts of Oman, the [[United Arab Emirates]] and Yemen. [[Jebel Akhdar (Oman)|Jebel al Akhdar]] is a small range of mountains located in northeastern Oman, bordering the [[Gulf of Oman]]. == অৰ্থনীতি == The [[economy]] of West Asia is diverse and the region experiences high economic growth. Turkey has the largest economy in the region, followed by [[Saudi Arabia]] and Iran. [[Petroleum]] is the major [[Petroleum industry|industry]] in the regional economy, as more than half of the world's [[oil reserves]] and around 40 percent of the world's [[natural gas]] [[List of countries by natural gas proven reserves|reserves]] are located in the region. == জনগাঁথনি == The population of West Asia was estimated at 272 million as of 2008, projected to reach 370 million by 2030 by Maddison (2007; the estimate excludes the Caucasus and Cyprus). This corresponds to an annual growth rate of 1.4% (or a [[doubling time]] of 50 years), well above the [[world population estimates|world average]] of 0.9% (doubling time 75 years). The population of West Asia is estimated at 4% of [[world population]], up from about 39 million at the beginning of the 20th century, or about 2% of world population at the time.<ref>Data for "15 West Asian countries", from Maddison (2003, 2007).Angus Maddison, 2003, ''[[iarchive:worldeconomyhist0000madd|The World Economy: Historical Statistics]]'', Vol. 2, OECD, Paris, {{ISBN|92-64-10412-7}}. ''Statistical Appendix'' (2007, ggdc.net) "The historical data were originally developed in three books: Monitoring the World Economy 1820–1992, OECD, Paris 1995; The World Economy: A Millennial Perspective, OECD Development Centre, Paris 2001; The World Economy: Historical Statistics, OECD Development Centre, Paris 2003. All these contain detailed source notes." Estimates for 2008 by country (in millions): Turkey (71.9), Iran (70.2), Iraq (28.2), Saudi Arabia (28.1), Yemen (23.0), Syria (19.7), Israel (6.5), Jordan (6.2), Palestine (4.1), Lebanon (4.0), Oman (3.3), United Arab Emirates (2.7), Kuwait (2.6), Qatar (0.9), Bahrain (0.7). </ref> The most populous countries in the region are [[Turkey]] and [[Iran]], each with around 79 million people, followed by [[Iraq]] and [[Saudi Arabia]] with around 33 million people each, and [[Yemen]] with around 29 million people. Numerically, West Asia is predominantly [[Arabs|Arab]], [[Persians|Persian]], [[Turkish people|Turkish]], and the dominating languages are correspondingly [[Arabic language|Arabic]], [[Persian language|Persian]] and [[Turkish language|Turkish]], each with of the order of 70 million speakers, followed by smaller communities of [[Kurdish Language|Kurdish]], [[Azerbaijani Language|Azerbaijani]], [[Hebrew language|Hebrew]], [[Armenian Language|Armenian]] and [[Neo-Aramaic]]. The dominance of Arabic and Turkish is the result of the medieval [[Early Muslim conquests|Arab]] and [[Turkic expansion|Turkic]] invasions beginning with the Islamic conquests of the 7th century AD, which displaced the formerly dominant [[Aramaic language|Aramaic]] in the [[Syria (region)|region of Syria]], and [[Greek language|Greek]] in Anatolia, although [[Hebrew]] became the dominant language in [[Israel]] in the second half of the 20th century, and [[Neo-Aramaic]] (spoken by modern [[Modern Arameans|Arameans]] and [[Modern Assyrians|Assyrians]]) and [[Greek language|Greek]] both remain present in their respective territories as minority languages. Significant native minorities include, in alphabetical order: [[Modern Arameans|Arameans]], [[Modern Assyrians|Assyrians]],{{sfn|Laing-Marshall|2005|p=149–150}} [[Druze]],<ref>{{cite book|title=Middle East Patterns: Places, People, and Politics| first=Colbert|last= C. Held|year= 2008| isbn= 9780429962004| page =109|publisher=Routledge|quote= Worldwide, they number 1 million or so, with about 45 to 50 percent in Syria, 35 to 40 percent in Lebanon, and less than 10 percent in Israel. Recently there has been a growing Druze diaspora.}}</ref> [[Jews]], [[Lurs]], [[Mandeans]], [[Maronites]], [[Shabaks]] and [[Yezidis]]. === ধৰ্ম === {{Pie chart | thumb = right | caption =পশ্চিম এছিয়াত ধৰ্ম (2020)<ref>{{Cite web|url=https://www.pewforum.org/2015/04/02/religious-projection-table/2020/percent/all/|title=Religious Composition by Country, 2010–2050|website=www.pewforum.org|date=2 April 2015|access-date=18 October 2020|archive-date=21 December 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191221014350/https://www.pewforum.org/2015/04/02/religious-projection-table/2020/percent/all/|url-status=dead}}</ref> | label1 = [[ইছলাম]] | value1 = 92.59 | color1 = Green | label2 = [[খ্ৰীষ্টান]] | value2 = 3.87 | color2 = DodgerBlue | label3 = [[ইহুদী ধৰ্ম ]] | value3 = 2.02 | color3 = DarkBlue | label4 = ধৰ্ম নথকা | value4 = 1.16 | color4 = Grey | label5 = [[হিন্দু]] | value5 = 0.32 | color5 = Darkorange | label6 = অন্যান্য ধৰ্ম | value6 = 0.25 | color6 = Chartreuse | label7 = [[বৌদ্ধ]] | value7 = 0.15 | color7 = Gold | label8 = [[Folk religion]]s | value8 = 0.06 | color8 = Red }} বিশ্বৰ চাৰিটা প্ৰধান ধৰ্মীয় গোট অৰ্থাৎ বিশ্বৰ দুটা বৃহৎ ধৰ্ম: খ্ৰীষ্টান আৰু ইছলাম, ইয়াৰ উপৰিও ইহুদী আৰু ড্ৰুজ বিশ্বাসৰ উৎপত্তি পশ্চিম এছিয়াত হৈছিল। <ref>{{cite encyclopedia|title=Middle East (region, Asia)|url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/381192/Middle-East|encyclopedia=Britannica|access-date=9 April 2012}}</ref><ref>{{cite book|title=An Introduction to Middle East Politics: Continuity, Change, Conflict and Co-operation|first=Benjamin |last=MacQueen|year= 2013| isbn=9781446289761| page =5|publisher=SAGE|quote=The Middle East is the cradle of the three monotheistic faiths of Judaism, Christianity and Islam.}}</ref><ref>{{cite book|title=The Modern World: Civilizations of Africa, Civilizations of Europe, Civilizations of the Americas, Civilizations of the Middle East and Southwest Asia, Civilizations of Asia and the Pacific| first=Sarolta |last=Takacs|year= 2015| isbn= 9781317455721| page =552|publisher=Routledge|quote=}}</ref> ইছলাম পশ্চিম এছিয়াৰ আটাইতকৈ বৃহত্তম ধৰ্ম, কিন্তু তাত উৎপত্তি হোৱা অন্যান্য ধৰ্ম যেনে ইহুদী আৰু খ্ৰীষ্টান ধৰ্মীয় লোকসমূহো ভালদৰে প্ৰতিনিধিত্ব কৰা হৈছে। <ref>{{cite book|title=The Rowman & Littlefield Handbook of Christianity in the Middle East|first=Philip |last=Jenkins|year= 2020| isbn=9781538124185| page =XLVIII|publisher=Rowman & Littlefield|quote=The Middle East still stands at the heart of the Christian world. After all, it is the birthplace, and the death place, of Christ, and the cradle of the Christian tradition.}}</ref> In [[Christianity in Armenia|Armenia]] and [[Christianity in Georgia (country)|Georgia]], [[Oriental Orthodoxy]] and [[Eastern Orthodoxy]] respectively are the predominant religions.<ref name="Global Christianity" /> Eastern Orthodoxy is also the majority religion in [[Cyprus]]. There are still large ancient communities of [[Eastern Christianity|Eastern Christians]] (such as [[Assyrian people|Assyrians]], [[Christianity in the Middle East|Middle Eastern Christians]] and [[Arab Christians]]) in [[Christianity in Lebanon|Lebanon]],<ref name="Global Christianity">{{cite web|url=https://assets.pewresearch.org/wp-content/uploads/sites/11/2011/12/Christianity-fullreport-web.pdf|title=Global Christianity – A Report on the Size and Distribution of the World's Christian Population|publisher=Pew Research Center}}</ref> [[Christianity in Iraq|Iraq]],<ref name="Global Christianity" /> [[Christianity in Iran|Iran]],<ref name="Farsinet">{{Cite web|last=Price|first=Massoume|date=December 2002|title=History of Christians and Christianity in Iran|url=http://www.farsinet.com/iranbibl/christians_in_iran_history.html|access-date=1 December 2009|work=Christianity in Iran|publisher=FarsiNet Inc.}}</ref> [[Turkey]],<ref>{{cite web|title=Christianity in Turkey|url=http://www.allaboutturkey.com/hristiyan.htm|access-date=13 March 2015}}</ref><ref name="Global Christianity" /> [[Christianity in Azerbaijan|Azerbaijan]], [[Syria]],<ref name="Global Christianity" /> [[Christianity in Jordan|Jordan]],<ref name="Global Christianity" /> [[Christianity in Israel|Israel]] and [[Palestinian Christians|Palestine]] numbering more than 3 million in West Asia.<ref name="Global Christianity" /> There are also large populations of expatriate workers which include sizeable Christian communities living in the [[Arabian Peninsula]] numbering more than 3 million.<ref>{{cite news|title=BBC News – Guide: Christians in the Middle East|url=https://www.bbc.com/news/world-middle-east-15239529|access-date=13 March 2015|work=BBC News|date=11 October 2011 }}</ref> [[Christianity in the Middle East|Christian communities]] have [[Role of Christianity in civilization|played a vital role]] in West Asia.<ref>{{cite book|title=Jews, Antisemitism, and the Middle East|first=Michael |last=Curtis|year= 2017| isbn=9781351510721| page =173|publisher=Routledge|quote=}}</ref> [[Judaism]] is the predominant religion in [[Israel]], and there are small ancient Jewish communities in West Asia such as in [[History of the Jews in Turkey|Turkey]] (14,300),<ref>{{cite web |url=https://www.jpr.org.uk/countries/how-many-jews-in-turkey |title= How many Jews live in Turkey?|author=<!--Not stated--> |date= 10 May 2022|website= |publisher= Institute for Jewish Policy Research|access-date= 14 November 2023|quote=}} </ref> [[History of the Jews in Azerbaijan|Azerbaijan]] (9,100),<ref name="mashke2">{{cite web |url=http://pop-stat.mashke.org/azerbaijan-ethnic2009.htm |title=Ethnic composition of Azerbaijan 2009 |publisher=Pop-stat.mashke.org |date=7 April 1971 |access-date=22 December 2012 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20120207161726/http://pop-stat.mashke.org/azerbaijan-ethnic2009.htm |archive-date=7 February 2012}}</ref> and [[Persian Jews#Iran|Iran]] (8,756).<ref>{{cite news |url=http://www.timesofisrael.com/jewish-woman-brutally-murdered-in-iran-over-property-dispute/#ixzz3Ac6duaqw |title=Jewish woman brutally murdered in Iran over property dispute |newspaper=The Times of Israel |date=28 November 2012 |access-date=16 August 2014 |quote=A government census published earlier this year indicated there were a mere 8,756 Jews left in Iran |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140819102713/http://www.timesofisrael.com/jewish-woman-brutally-murdered-in-iran-over-property-dispute/#ixzz3Ac6duaqw |archive-date=19 August 2014}} See</ref> ড্ৰুজ ধৰ্ম বা ড্ৰুজ ধৰ্মৰ উৎপত্তি পশ্চিম এছিয়াত হৈছিল। হামজা ইবনে আলী ইবনে আহমদ আৰু আল-হাকিম বি-আমৰ আল্লাহৰ দৰে ব্যক্তিৰ শিক্ষা, প্লেটো আৰু এৰিষ্টটলৰ দৰে গ্ৰীক দাৰ্শনিকৰ শিক্ষাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি ই এক ঈশ্বৰবাদী ধৰ্ম। বিশ্বজুৰি ড্ৰুজৰ জনসংখ্যা প্ৰায় ১০ লাখ বুলি অনুমান কৰা হৈছে, প্ৰায় ৪৫%ৰ পৰা ৫০% লোক ছিৰিয়াত, ৩৫%ৰ পৰা ৪০% লেবাননত আৰু ১০%তকৈও কম ইজৰাইলত বাস কৰে। শেহতীয়াকৈ ড্ৰুজৰ প্ৰব্ৰজনো বৃদ্ধি পাইছে। <ref>{{cite book|title=Middle East Patterns: Places, People, and Politics| first=Colbert|last=C. Held|year= 2008| isbn= 9780429962004| page =109|publisher=Routledge|quote= Worldwide, they number 1 million or so, with about 45 to 50 percent in Syria, 35 to 40 percent in Lebanon, and less than 10 percent in Israel. Recently there has been a growing Druze diaspora.}}</ref> লগতে বাহাই ধৰ্মী, ইয়াৰছান ধৰ্ম, ইয়াজিদ,<ref name="Fuccaro" >{{cite book |first1=Nelida |last1=Fuccaro |title=The Other Kurds: Yazidis in Colonial Iraq |date=1999 |publisher=I. B. Tauris |location=London & New York |isbn=1860641709 |page=9}}</ref> জৰদস্তি, মাণ্ডে, শ্বাবাক ধৰ্ম আদি গুৰুত্বপূৰ্ণ সংখ্যালঘু ধৰ্মীয় লোকো এই অঞ্চলত আছে। <div align="center"><gallery widths="150" caption="Religions in West Asia"> File:Kaaba mirror edit jj.jpg|মক্কাৰ কাবাত বাৰ্ষিক হজত হজযাত্ৰীসকল। File:Էջմիածնի Մայր Տաճար.jpg|এচমিয়াজিন কেথেড্ৰেল, বিশ্বৰ প্ৰথম কেথেড্ৰেল, সকলো আৰ্মেনিয়ানৰ মাতৃ গীৰ্জা File:Qozhaya01072003.jpg|লেবাননৰ ক'জায়াৰ চেন্ট এন্থনীৰ মঠ। File:Saint Elijah Maronite Cathedral, Aleppo (4).jpg|চেন্ট এলিয়া, আলেপ্পোৰ কেথেড্ৰেল। File:Western Wall, Jerusalem, (16037897867).jpg|ৱেষ্টাৰ্ণ ৱালত প্ৰাৰ্থনা কৰি থকা অৱস্থাত ইহুদীসকল। Image:Flickr - Government Press Office (GPO) - Nebi Shueib Festival.jpg|হিটিনৰ নবীৰ সমাধিস্থলত জিয়াৰাত আল-নবি শ্বুয়াব উৎসৱ উদযাপন কৰা ইজৰাইলৰ ড্ৰুজৰ গণ্যমান্য ব্যক্তি File:Pilgrims and festival at Lalish on the day of the Yezidi New Year in 2017 06 (cropped).jpg|[[ইৰাক]]ৰ প্ৰাচীন পবিত্ৰ মন্দিৰ ললিছত ইয়াজিদী তীৰ্থযাত্ৰীসকলে ইয়াজিদী নৱবৰ্ষ উদযাপন কৰে। </gallery> </div> == সংস্কৃতি == === ক্ৰীড়া === *পশ্চিম এছিয়ান টেনিছ ফেডাৰেচনে এই অঞ্চলৰ চেম্পিয়নশ্বিপ আৰু লীগসমূহ নিয়ন্ত্ৰণ কৰে। * পশ্চিম এছিয়ান বিলিয়াৰ্ডছ এণ্ড স্নুকাৰ ফেডাৰেচনে বিলিয়াৰ্ড আৰু স্নুকাৰৰ সৈতে জড়িত চেম্পিয়নশ্বিপসমূহ নিয়ন্ত্ৰণ কৰে, ইয়াৰ ভিতৰত বাৰ্ষিক প্ৰতিযোগিতা। * ১৯৯৭, ২০০২ আৰু ২০০৫ চনত পশ্চিম এছিয়ান গেমছ অনুষ্ঠিত হৈছিল। * ২০০১ চনত প্ৰতিষ্ঠা হোৱা পশ্চিম এছিয়ান ফুটবল ফেডাৰেচন এছিয়ান ফুটবল ফেডাৰেচনৰ অন্যতম আঞ্চলিক ফেডাৰেচন। তেওঁলোকে WAFF চেম্পিয়নশ্বিপৰ আয়োজন কৰে। * ১৯৯৯ চনৰ পৰা পশ্চিম এছিয়া বাস্কেটবল এছ’চিয়েশ্যনে ৱাবা চেম্পিয়নশ্বিপৰ আয়োজন কৰে। == তথ্যৰ উৎস == {{Reflist}} == বাহ্যিক সংযোগ == * {{Cite book|last=Laing-Marshall|first=Andrea|chapter=Assyrians|title=Encyclopedia of the World's Minorities|year=2005|volume=1|location=New York-London|publisher=Routledge|pages=149–150|isbn=978-1-135-19388-1|chapter-url=https://books.google.com/books?id=yXYKAgAAQBAJ&pg=PA149}} {{Authority control}} [[শ্ৰেণী:এছিয়াৰ দেশ]] oc8k86t1gv8ui8sgoh2b8vhty2gb455