অসমীয়া ৱিকিপিডিয়া aswiki https://as.wikipedia.org/wiki/%E0%A6%AC%E0%A7%87%E0%A6%9F%E0%A7%81%E0%A6%AA%E0%A6%BE%E0%A6%A4 MediaWiki 1.47.0-wmf.2 first-letter মাধ্যম বিশেষ বাৰ্তা সদস্য সদস্য বাৰ্তা ৱিকিপিডিয়া ৱিকিপিডিয়া বাৰ্তা চিত্ৰ চিত্ৰ বাৰ্তা মিডিয়াৱিকি মিডিয়াৱিকি আলোচনা সাঁচ সাঁচ বাৰ্তা সহায় সহায় বাৰ্তা শ্ৰেণী শ্ৰেণী বাৰ্তা ৱিকিচ'ৰা ৱিকিচ'ৰা আলোচনা MOS MOS talk TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk 0 2318 606188 605760 2026-05-13T19:04:21Z Abhiraj Mohan 31 31070 /* কণ্ঠশিল্পী হিচাপে */ 606188 wikitext text/x-wiki {{নিৰ্বাচিত প্ৰবন্ধ}} {{Infobox musical artist | bgcolour = lightgray | name = জুবিন গাৰ্গ | image = File:Zubin Garg Live performance (cropped).jpg | caption = ২০২৫ চনত জুবিন গাৰ্গ | image_size = 300px | birth_date = {{Birth date|1972|11|18}} | background = solo_singer | birth_name = জুবিন বৰঠাকুৰ | alias = {{hlist|গ’ল্ডী<ref>{{cite web|last=Goswami|first=Darshana|title=The wonder boy called Goldie|website=Thumbprint NE|date=2025-09-22|url=https://thumbprintmag.in/single_post.php?id=the-wonder-boy-called-goldie|access-date=2025-09-22}}{{Dead link|date=December 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>|অসমৰ হাৰ্টথ্ৰব|লুইতকণ্ঠ|হামিং সম্ৰাট|জুবিনদা|হিয়াৰ আমঠু<ref>{{cite news |last1=Baruah |first1=Sukrita |date=19 September 2025 |title=Zubeen da, voice of a generation, who listened to his own conscience|url=https://indianexpress.com/article/india/zubeen-da-voice-of-a-generation-who-listened-to-his-own-conscience-10259892/ |work=The Indian Express |access-date=20 September 2025}}</ref>|সোণটি}} | birth_place = [[তুৰা, মেঘালয়|তুৰা]], [[মেঘালয়]], [[ভাৰত]] {{flagicon|IND}} | death_date = {{Death date and age|2025|09|19|1972|11|18}} | death_place=[[Singapore General Hospital|ছিংগাপুৰ জেনেৰেল হস্পিটেল]], [[বুকিত মেৰাহ]], [[ছিংগাপুৰৰ কেন্দ্ৰীয় এলেকা]] {{flagicon|Singapore}}<ref>{{cite web|title=Singer Zubeen Garg died in Singapore while swimming, not during scuba diving: report|website=The Hindu|date=2 Oct 2025|url=https://www.thehindu.com/news/national/singer-zubeen-garg-died-in-singapore-while-swimming-not-during-scuba-diving-report/article70117336.ece/|access-date=5 Oct 2025}}</ref><ref>{{cite news |title=Zubeen Garg is No More – Pratidin Time |url=https://www.pratidintime.com/latest-assam-news-breaking-news-assam/zubeen-garg-is-no-more-10479313 | access-date=19 September 2025 |work=Pratidin Time |date=19 September 2025 |language=en}}</ref> | death_cause = | genre = {{hlist|[[অসমীয়া লোকগীত]]|[[ৰক সংগীত]]|[[বিহুগীত|বিহু]]|[[চলচ্চিত্ৰ]] [[সংগীত]]|[[অসমীয়া গীতি সাহিত্য]]|[[ভাৰতীয় লোক-সংগীত]]}} | occupation = {{hlist|কণ্ঠশিল্পী|নেপথ্য গায়ক|সংগীত পৰিচালক|সুৰকাৰ|গীতিকাৰ|সংগীত ব্যৱস্থাপক|চলচ্চিত্ৰ অভিনেতা|পৰিচালক|প্ৰযোজক|বাদ্যযন্ত্ৰী|কবি|সমাজকৰ্মী|অভিনেতা}} | instrument = {{hlist|কীব’ৰ্ড|গীটাৰ|তবলা|মেণ্ড’লিন|দগৰ|পাৰকিউছন|আদি}} | nationality = {{flagicon|IND}} ভাৰতীয় | Ethnicity = [[অসমীয়া]] | label = {{hlist|এন.কে. প্ৰডাকশ্যন|ছ’নী মিউজিক|মেগনাছাউণ্ড ৰেকৰ্ড্‌ছ|ইউনিভাৰ্ছেল মিউজিক গ্ৰুপ|টাইম্‌ছ মিউজিক|টি-ছিৰীজ|জী মিউজিক কোম্পানী|ইৰʼছ নাও|সাৰেগামা|এছ.ভি.এফ.|সুৰিন্দৰ ফিল্ম্‌ছ|ইস্কে মুভীজ|ইক’ মিউজিক|ধ্বনি ৰেকৰ্ড্‌ছ|জুবিন গাৰ্গ মিউজিক|আপোন ৰেকৰ্ড্‌ছ|এ.চি. মাল্টিমিডিয়া|জলীউড নাও মিউজিক}} | years_active = ১৯৯২ - ২০২৫ | spouse = গৰিমা শইকীয়া গাৰ্গ | website = |Birth_name=জুবিন বৰঠাকুৰ|Work=[[জুবিন গাৰ্গে ৰেকৰ্ডিং কৰা গীতৰ তালিকা]]}} '''জুবিন গাৰ্গ''' ({{Lang-en|[[:en:Zubeen Garg|Zubeen Garg]]}}; [[১৮ নৱেম্বৰ]], ১৯৭২ – [[১৯ ছেপ্টেম্বৰ]], [[২০২৫]]) [[অসম]], [[ভাৰত|ভাৰতৰ]] এগৰাকী প্ৰসিদ্ধ কণ্ঠশিল্পী। ইয়াৰ উপৰি তেওঁ এগৰাকী [[সংগীত]] পৰিচালক, গীতিকাৰ, সুৰকাৰ, [[অভিনেতা]], চলচ্চিত্ৰ প্ৰযোজক, [[চলচ্চিত্ৰ]] পৰিচালক, চিত্ৰনাট্যকাৰ, বাদ্যযন্ত্ৰী, [[কবি]] আৰু সমাজকৰ্মী।<ref>{{cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/bengali/movies/news/Zubeen-Garg-on-a-different-track/articleshow/7791874.cms|title=Zubeen Garg on a different track|last=Ganguly|first=Ruman|date=26 March 2011|work=[[Indiatimes]]|access-date=2 July 2012|archive-date=8 March 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130308021824/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-03-26/news-interviews/29191918_1_zubeen-garg-bengali-films-bengali-version|url-status=live}}</ref> [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]], [[হিন্দী ভাষা|হিন্দী]], [[বাংলা ভাষা|বাংলা]], [[বড়ো ভাষা|বড়ো]], [[কোচ ৰাজবংশী ভাষা|কোচ-ৰাজবংশী]] ([[কামতাপুৰী ভাষা|কামতাপুৰী]]/[[গোৱালপাৰীয়া উপভাষা|গোৱালপাৰীয়া]]), [[অসমৰ চাহ জনগোষ্ঠী|চাহ বাগানীয়া]], [[হাজং ভাষা|হাজং]], [[মিচিং ভাষা|মিচিং]], [[কাৰ্বি ভাষা|কাৰ্বি]], [[গাৰো ভাষা|গাৰো]], [[ৰাভা ভাষা|ৰাভা]], [[পাতিৰাভা]], [[ডিমাচা ভাষা|ডিমাচা]], [[আহোম ভাষা|টাই-আহোম]], [[দেউৰী ভাষা|দেউৰী]], [[নেপালী ভাষা|নেপালী]], [[ভোজপুৰী ভাষা|ভোজপুৰী]], [[বিষ্ণুপ্ৰিয়া মণিপুৰী ভাষা|বিষ্ণুপ্ৰিয়া মণিপুৰী]], [[ককবৰক ভাষা|ককবৰক]], [[ওড়িয়া ভাষা|ওড়িয়া]], [[তামিল ভাষা|তামিল]], [[তেলুগু ভাষা|তেলুগু]], [[কন্নড় ভাষা|কন্নড়]], [[ইংৰাজী ভাষা|ইংৰাজী]], [[আদি ভাষা|আদি]], [[গালো ভাষা|গালো]], [[তিৱা জনগোষ্ঠী|তিৱা]], [[নিচি ভাষা|নিচি]], [[মালয়ালম ভাষা|মালয়ালম]], [[মাৰাঠী ভাষা|মাৰাঠী]], [[সংস্কৃত]], [[সিন্ধী]], [[উৰ্দু]] ইত্যাদি বিভিন্ন [[ভাষা|ভাষাত]] তেওঁ‌ কণ্ঠদান কৰিছে।<ref>{{Cite news|title=Zubeen's arrived|url=https://www.dailypioneer.com/2013/sunday-edition/zubeens-arrived.html|access-date=10 January 2021|work=The Pioneer|language=en|date=26 May 2013|archive-date=4 April 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230404000432/https://www.dailypioneer.com/2013/sunday-edition/zubeens-arrived.html|url-status=live|archivedate=4 April 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230404000432/https://www.dailypioneer.com/2013/sunday-edition/zubeens-arrived.html|deadurl=yes}}</ref><ref>{{Cite news |title=Singer Zubeen Garg hospitalised after head injury |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/music/singer-zubeen-garg-hospitalised-in-assam-after-head-injury-8041184/ |work=The Indian Express |date=20 July 2022 |access-date=12 February 2023 |archive-date=27 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230327154132/https://indianexpress.com/article/entertainment/music/singer-zubeen-garg-hospitalised-in-assam-after-head-injury-8041184/ |url-status=live }}</ref> ১৯৯২ চনত জুবিনৰ প্ৰথমটো এলবাম ''[[অনামিকা (শ্ৰব্য এলবাম)|অনামিকা]]'' মুক্তি পোৱাৰ<ref name="futuresounds1">{{cite web | url=http://www.futuresounds.in/store/anamika/ | title=About Zubeen's debut album Anamika at futuresounds.com | publisher=futuresounds.com | accessdate= 4 September 2015}}</ref> লগে লগে পেছাদাৰী সংগীত জগতখনৰ সৈতে জুবিন জড়িত হৈ পৰে। [[বাংলা]] চলচ্চিত্ৰ ''শুধু তুমি''ৰ কাৰণে জুবিনে ২০০৫ চনত শ্ৰেষ্ঠ সংগীত পৰিচালকৰ বঁটা লাভ কৰিছিল। [[হিন্দী ভাষা|হিন্দী ভাষাৰ]] ''য়া আলি'' গীতটোৰ বাবে জুবিনে ২০০৬ চনত ''গ্ল’বেল ইণ্ডিয়ান ফিল্ম এৱাৰ্ড (GIFA)'' আৰু ''ষ্টাৰডাষ্ট এৱাৰ্ড''ত ''শ্ৰেষ্ঠ নেপথ্য কণ্ঠশিল্পী (পুৰুষ)'' বঁটা লাভ কৰিছিল। ইয়াৰ উপৰি ''Echoes of Silence'' (ইংৰাজী-খাচী) ছবিৰ বাবে ''শ্ৰেষ্ঠ সংগীত পৰিচালক'' হিচাপে তেওঁ [[ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা|ৰাষ্ট্ৰীয় বঁটা (ৰজত কমল)]] লাভ কৰিছিল।<ref>{{Cite web |title=Assam shines with five honours at 71st National Film Awards |url=https://assamtribune.com/assam/assam-shines-with-five-honours-at-71st-national-film-awards-1587082 |website=The Assam Tribune |date=2 August 2025 |access-date=6 January 2025 |language=en}}</ref> আধুনিক অসমীয়া সংগীতত নতুন মাত্ৰা প্ৰদান কৰাৰ বাবে ২০১৪ চনত জুবিন গাৰ্গলৈ [[ৰেনেছাঁ অসম বঁটা]] আগবঢ়োৱা হয়।<ref name="amarasom">{{cite web | title=জুবিন গাৰ্গলৈ ৰেনেছাঁ অসম বঁটা | publisher=[[আমাৰ অসম]] | date=১৩ মাৰ্চ ২০১৫ | accessdate=১৪ মাৰ্চ২০১৫}}</ref> ২০২৪ চনৰ ২৭ মে’ত জুবিন গাৰ্গক [[মেঘালয়|মেঘালয়ৰ]] বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়ে সন্মানীয় ডক্টৰ অৱ লিটাৰেচাৰ (ডি.লিট) ডিগ্ৰী প্ৰদান কৰে। ২০২৫ চনত [[বেলতলা]] বহাগী উৎসৱ সমিতিয়ে তেওঁক জীৱনজোৰা সাধনাৰ [[ভূপেন হাজৰিকা|ড॰ ভূপেন হাজৰিকা]] বঁটা প্ৰদান কৰে। জুবিন গাৰ্গ বহুবাদ্যযন্ত্ৰী। তেওঁ বহুকেইবিধ বাদ্যযন্ত্ৰ বজাব জানিছিল। ইয়াৰ ভিতৰত আনন্দলহৰী, [[ঢোল]], [[দোতোৰা]], ড্ৰাম, [[গীটাৰ]], হাৰমনিকা, [[হাৰমনিয়াম]], মেণ্ড’লিন, কীব’ৰ্ড, [[তবলা]] আৰু একাধিক পাৰকিউছন বাদ্য অন্তৰ্ভুক্ত। অসমৰ সৰ্বাধিক পাৰিশ্ৰমিকপ্ৰাপ্ত কণ্ঠশিল্পীসকলৰ ভিতৰত তেওঁ অন্যতম।<ref>{{Cite web|date=16 April 2017|title=Barred from singing in Hindi, Assam singer leaves Bihu stage|url=https://indianexpress.com/article/cities/guwahati/zubeen-garg-noonmati-bihu-sanmilan-stopped-from-singing-hindi-song-assam-top-singer-quits-bihu-stage-with-an-abuse-4614435/|url-access=limited|access-date=19 December 2020|website=The Indian Express|language=en}}</ref> প্ৰায় ৩৩ বছৰজোৰা তেওঁৰ কেৰিয়াৰত জুবিন গাৰ্গে ৪০টা ভাষাত ৩৮,০০০তকৈও অধিক [[গীত]] বাণীবদ্ধ কৰিছে।<ref>{{cite news|title=Thousands of fans bid adieu to Zubeen at Guwahati stadium|url=https://www.thehindu.com/entertainment/music/singer-zubeen-gargs-body-arrives-at-guwahati-airport-thousands-gather-to-get-last-glimpse/article70076293.ece|access-date=23 September 2025|work=[[The Hindu]]|date=21 September 2025|language=en-IN}}</ref><ref>{{cite news|last1=Deb|first1=Abhijit|title=From 'Anamika' to 'Ya Ali': Zubeen Garg, a man of many emotions, bids farewell|url=https://www.thestatesman.com/entertainment/from-anamika-to-ya-ali-zubeen-garg-a-man-of-many-emotions-bids-farewell-1503488612.html|access-date=23 September 2025|work=[[The Statesman (India)|The Statesman]]|date=19 September 2025|language=en}}</ref> ২০২৫ চনৰ ১৯ ছেপ্টেম্বৰ‌ত [[ছিংগাপুৰ|ছিংগাপুৰত]] জুবিন গাৰ্গৰ মৃত্যু হয়। ==বংশ আৰু পৰিয়াল== ১৯৭২ চনৰ ১৮ নৱেম্বৰত [[মেঘালয়|মেঘালয়ৰ]] [[তুৰা, মেঘালয়|তুৰাত]] জুবিন গাৰ্গৰ জন্ম হয়।<ref name="Birthday">{{cite news |last1=Borkotoky |first1=Tonmoy |title=Zubeen Garg turns 48; fans shower him with birthday wishes |url=https://www.newslivetv.com/assam/zubeen-garg-turns-48-fans-shower-him-with-birthday-wishes/ |access-date=20 November 2019 |work=News Live TV |date=18 November 2019 |archive-date=11 October 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201011231758/https://newslivetv.com/zubeen-garg-turns-48-fans-shower-him-with-birthday-wishes/ |url-status=live }}</ref><ref>{{cite news |title=Rockstar with a humane heart – Zubeen Garg turns 48 today – Sentinelassam |url=https://www.sentinelassam.com/north-east-india-news/assam-news/rockstar-with-a-humane-heart-zubeen-garg-turns-48-today-512140 |access-date=18 November 2020 |work=The Sentinel |date=18 November 2020 |language=en |archive-date=18 November 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201118051439/https://www.sentinelassam.com/north-east-india-news/assam-news/rockstar-with-a-humane-heart-zubeen-garg-turns-48-today-512140 |url-status=live }}</ref> জুবিনৰ পিতৃৰ নাম হৈছে মোহিনীমোহন বৰঠাকুৰ (ছদ্মনাম: কপিল ঠাকুৰ) আৰু মাতৃ স্বৰ্গীয় ইলি বৰঠাকুৰ (বিয়াৰ পূৰ্বে তেওঁ ইলি অধ্যাপক)।<ref name="Apr2022">{{cite news |last1=Parashar |first1=Utpal |date=29 July 2019 |title='These Brahmins should be killed,' says Assam singer Zubeen Garg; cases filed |url=https://www.hindustantimes.com/india-news/these-brahmins-should-be-killed-says-assam-singer-zubeen-garg-cases-filed/story-QgaKOmiMcqiCEhzOc8K29O.html |work=Hindustan Times |access-date=12 April 2022 |archive-date=15 January 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220115111218/https://www.hindustantimes.com/india-news/these-brahmins-should-be-killed-says-assam-singer-zubeen-garg-cases-filed/story-QgaKOmiMcqiCEhzOc8K29O.html |url-status=live }}</ref><ref>{{cite news |last1=Sharma |first1=Dristi |title=How Singer Zubeen Garg Got His Name |url=https://www.ndtv.com/entertainment/how-singer-zubeen-garg-got-his-name-9307155 |access-date=20 September 2025 |work=[[NDTV]] |date=19 September 2025}}</ref><ref>{{cite news |title='Ya Ali' singer Zubeen Garg provided security after ULFA threat |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/entertainment-others/ya-ali-singer-zubeen-garg-provided-security-after-ulfa-threat/ |url-access=subscription |access-date=25 September 2025 |work=[[The Indian Express]] |date=22 April 2013 |language=en |archive-date=27 December 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241227233959/https://indianexpress.com/article/entertainment/entertainment-others/ya-ali-singer-zubeen-garg-provided-security-after-ulfa-threat/ |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |title=Zubeen Garg Biography, Zubeen Garg Profile - entertainment.oneindia.in |url=http://entertainment.oneindia.in/celebs/zubeen-garg/biography.html |website=[[Oneindia]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20130812032230/http://entertainment.oneindia.in/celebs/zubeen-garg/biography.html |access-date=25 September 2025 |archive-date=12 August 2013 |language=en |archivedate=12 August 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130812032230/http://entertainment.oneindia.in/celebs/zubeen-garg/biography.html |deadurl=yes }}</ref><ref>{{cite news |title=Why Jibon Borthakur Chose to Become Zubeen Garg |url=https://www.pratidintime.com/latest-assam-news-breaking-news-assam/why-zubeen-borthakur-chose-to-become-zubeen-garg-10481588 |access-date=25 September 2025 |work=[[Pratidin Time]] |date=20 September 2025 |language=en |archive-date=5 October 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251005162156/https://www.pratidintime.com/latest-assam-news-breaking-news-assam/why-zubeen-borthakur-chose-to-become-zubeen-garg-10481588 |url-status=live }}</ref> ইলি অধ্যাপকৰ ঘৰ যোৰহাটৰ পুলিবৰৰ ভাতেমৰা গাঁৱত আছিল। কপিল ঠাকুৰ ২৪ বছৰ বয়সত বিবাহপাশত আবদ্ধ হৈছিল আৰু বিয়াৰ পাছত কপিল ঠাকুৰৰ লগত থাকিবলৈ ইলি অধ্যাপক তুৰালৈ গৈছিল।<ref name="পিতৃৰ দৃষ্টিত জুবিন (২)">{{Cite book |last=ঠাকুৰ |first=কপিল |title=পিতৃৰ দৃষ্টিত জুবিন |publisher=চন্দ্ৰ প্ৰকাশ |year=২০১১ |page=২ |language=as}}</ref> তুৰাৰ অসামৰিক চিকিৎসালয়তে তেওঁলোকৰ প্ৰথম সন্তান জুবিনৰ জন্ম হৈছিল।<ref name="পিতৃৰ দৃষ্টিত জুবিন (৩)">{{Cite book |last=ঠাকুৰ |first=কপিল |title=পিতৃৰ দৃষ্টিত জুবিন |publisher=চন্দ্ৰ প্ৰকাশ |year=২০১১ |page=৩ |language=as}}</ref> জুবিনৰ প্ৰকৃত নাম জুবিন বৰঠাকুৰ। প্ৰসিদ্ধ গীতিকাৰ জুবিন মেহতাৰ নামত জুবিনৰ নাম ৰখা হৈছিল আৰু পাছত ''গাৰ্গ'' গোত্ৰ নামটো জুবিন গাৰ্গে প্ৰৱেশিকা পৰীক্ষাৰ সময়ত নিজেই সংযোজন কৰি ল'লে। সংগীত জগততো তেওঁ‌ জুবিন গাৰ্গৰূপে পৰিচিত হৈছিল। জুবিন গাৰ্গৰ প্ৰতিপালনত সহায় কৰিবলৈ তেওঁৰ মাহীয়েক কুনি গৈ তুৰাত কিছুদিন আছিল।<ref name="পিতৃৰ দৃষ্টিত জুবিন (৩)"/> জুবিনৰ পিতৃ-পৰিয়াল মূলতে [[শিৱসাগৰ জিলা|শিৱসাগৰ জিলাৰ]] [[জাঁজী|জাঁজীৰ]] অন্তৰ্গত তামোলীছিগা গাঁৱৰ। পৰৱৰ্তী সময়ত শিক্ষা আৰু চাকৰিৰ সন্ধানত তেওঁলোকৰ পৰিয়ালটো যোৰহাট পাইছিলহি। যোৰহাটত তেওঁলোক ভাৰাঘৰত আছিল।<ref>{{Cite book |last=ঠাকুৰ |first=কপিল |title=পিতৃৰ দৃষ্টিত জুবিন |publisher=চন্দ্ৰ প্ৰকাশ |year=২০১১ |page=১ |language=as}}</ref> প্ৰথমতে কপিল ঠাকুৰে চৰকাৰী কাৰ্যালয়ত কেৰাণীৰ চাকৰিত কৰিছিল আৰু পুৱা-গধূলি কেইটামান টিউচন কৰিছিল। কপিল ঠাকুৰে কলা শাখাত স্নাতক উত্তীৰ্ণ হৈছিল যদিও অৰ্থাভাৱত স্নাতকোত্তৰ সম্পূৰ্ণ কৰিব নোৱাৰিলে। কিন্তু তেওঁ কোনোপধ্যেই ভাই-ভনী আৰু নিজৰ শিক্ষা যতি পৰিবলৈ দিয়া নাছিল।<ref name="পিতৃৰ দৃষ্টিত জুবিন (২)"/> চাকৰিৰ সন্ধান কৰি থাকোঁতেই তেওঁ তুৰাত বৰ্তমানতকৈ ভাল চাকৰি এটা পালে। আৰু তাতে ৪০ টকাত এটা ৰুম ভাৰালৈ লৈ থাকিবলৈ ল'লে। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ অধিক পঢ়া-শুনা কৰি অসম লোকসেৱা আয়োগৰ পৰীক্ষাত অৱতীৰ্ণ হয় আৰু সেইসূত্ৰে শ্ৰম বিভাগত নিজ দায়িত্ব পালন কৰে। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ মাটিৰ হাকিম হিচাপে (বৰ্তমানৰ চাৰ্কোল অফিচাৰ) কৰিমগঞ্জলৈ বদলি হয়।<ref>{{Cite book |last=ঠাকুৰ |first=কপিল |title=পিতৃৰ দৃষ্টিত জুবিন |publisher=চন্দ্ৰ প্ৰকাশ |year=২০১১ |page=৫ |language=as}}</ref> আৰু চাকৰি-জীৱনৰ প্ৰথমছোৱাত সঘনাই ইঠাই-সিঠাইলৈ বদলি হ’বলগীয়া হৈছিল। সেয়ে কণমানি জুবিনৰ ল’ৰালি বিভিন্ন ঠাইৰ ভিন্ন অভিজ্ঞতাৰে ভৰ-পূৰ আছিল। জুবিনৰ পিতৃয়ে ''কপিল ঠাকুৰ''ৰ ছদ্মনামত কবিতা, গল্প, প্ৰবন্ধ আৰু উপন্যাস লিখিছে। জুবিনৰ মাতৃ ইলি বৰঠাকুৰ এগৰাকী দক্ষ নৃত্যশিল্পী, অভিনেত্ৰী আৰু সু-গায়িকা আছিল। তথাপি তেওঁ নিজৰ প্ৰতিভাক পেছা হিচাপে লোৱা নাছিল। ইয়াৰ পৰিৱৰ্তে তেওঁ‌ কণমানি জুবিনক ঘৰতেই সকলো কলা শিকোৱাৰ সিদ্ধান্ত লৈছিল। জুবিনে মাতৃকেই নিজৰ জীৱনৰ প্ৰথম গুৰু বুলি বিবেচনা কৰিছিল। ২০০০ চনৰ ২ ছেপ্টেম্বৰত ইলি বৰঠাকুৰৰ মৃত্যু হয়।<ref>{{Cite book |title=জুবিন গাৰ্গ: জীৱনৰপৰা গানলৈ |editor-last=শইকীয়া |editor-first=মণ্টু |publisher=চন্দ্ৰ প্ৰকাশ |year=২০০৯ |page=৬৭ |language=as}}</ref> জুবিনৰ ভগ্নী দুগৰাকী: [[জংকী বৰঠাকুৰ]] আৰু পামী বৰঠাকুৰ। জংকী এগৰাকী গায়িকা আৰু অভিনেত্ৰী আছিল। দুৰ্ভাগ্যজনকভাৱে ২০০২ চনৰ ১২ জানুৱাৰীত [[তেজপুৰ|তেজপুৰৰ]] ওচৰত ঘটা এটা শোকাৱহ মটৰ দুৰ্ঘটনাত জংকীৰ মৃত্যু হয়।<ref name="india.com">{{cite web | url=https://www.india.com/entertainment/how-zubeen-gargs-sister-jongki-barthakurs-untimely-death-shaped-his-musical-journey-8086747/ | title=How Zubeen Garg’s sister Jongki Barthakur’s untimely death shaped his musical journey | publisher=India.com | date=7 September, 2025 | accessdate=7 October 2025 | author=Mehzabeen, Mallika}}</ref> ইয়াৰ পাছতে জুবিনে জংকীৰ স্মৃতিত ''শিশু'' নামৰ এটা এলবাম মুক্তি দিয়ে। আনগৰাকী ভগ্নী ড॰ পামী বৰঠাকুৰ এগৰাকী অধ্যাপক। ড॰ বৰঠাকুৰে ''সাংগীতিক ভূগোল''ত গৱেষণা কৰি ডক্টৰেট অৰ্জন কৰিছে। তেওঁ বৰ্তমান অসমস্থিত ৰয়েল গ্ল’বেল বিশ্ববিদ্যালয়ত অধ্যাপিকা হিচাপে কৰ্মৰত।<ref name=" RGU">{{cite web | url=https://www.rgu.ac/faculty-palme-borthakur | title=Dr. Palme Borthakur | publisher=Royal Global University | accessdate=23 September 2025}}</ref><ref name="USTM">{{cite web | url=https://ustm.ac.in/32359-2/ | title=Dr. Palme Borthakur | publisher=USTM | accessdate=23 September 2025}}</ref> ২০০২ চনৰ ৪ ফেব্ৰুৱাৰীত জুবিন গাৰ্গ গৰিমা শইকীয়াৰ সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হয়।<ref>{{cite web|last=Desk|first=TOI Entertainment|title=Who is Garima Saikia Garg? Meet wife of late singer Zubeen Garg and acclaimed costume designer|website=The Times of India|date=2025-09-19|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/who-is-garima-saikia-garg-meet-wife-of-late-singer-zubeen-garg-and-acclaimed-costume-designer/articleshow/123999749.cms|access-date=2025-09-22}}</ref> == শিক্ষা == পিতৃৰ চাকৰিসূত্ৰে জুবিন গাৰ্গৰ শিশুকাল একাধিক ঠাইত বিস্তৃত হৈ আছিল। তুৰাত জন্ম হোৱা শিশু জুবিনে শৈশৱৰ দুবছৰ তেজপুৰত কটায়। ইয়াৰ পাছত পৰিয়ালটো যোৰহাটলৈ অহাত তেওঁক চিনামৰাৰ ইংৰাজী মাধ্যমৰ স্কুল 'কাৰ্মেল'ত নামভৰ্তি কৰাই দিয়া হ’ল।<ref>{{Cite book |last=ঠাকুৰ |first=কপিল |title=পিতৃৰ দৃষ্টিত জুবিন |publisher=চন্দ্ৰ প্ৰকাশ |year=২০১১ |page=৪ |language=as}}</ref> ===কৰিমগঞ্জত=== ইয়াৰ পাছত পিতৃৰ চাকৰি পুনৰ বদলি হোৱাত তেওঁলোক কৰিমগঞ্জলৈ যাবলগীয়া হয়। পিতৃ কপিল ঠাকুৰে এইবাৰ হাকিম হিচাপে কৰিমগঞ্জত যোগদান কৰিলে। কৰিমগঞ্জত তেওঁলোক আঠ বছৰ থাকে। পিতৃৰ দৃষ্টিত শিশু অৱস্থাত জুবিন ''দুষ্ট আৰু খট্‌খটীয়া'' হিচাপে পৰিচিত আছিল। কৰিমগঞ্জৰ বঙালী সমাজৰ মাজত থাকি তেওঁলোকে বঙালী জীৱনৰ লগত মিলি যাবলৈ চেষ্টা কৰিলে। ঘৰৰ আৰু বাহিৰত লগ পোৱা অসমীয়া মানুহৰ বাহিৰে বাকী সকলোতে তেওঁলোকে কৰিমগঞ্জৰ [[ছিলঠীয়া ভাষা|ছিলঠীয়া বঙালী]] ভাষাতেই কথা পাতিছিল। জুবিনেও সৰুৰেপৰা বাংলা ভাষা আয়ত্ত কৰিছিল।<ref>{{Cite book |last=ঠাকুৰ |first=কপিল |title=পিতৃৰ দৃষ্টিত জুবিন |publisher=চন্দ্ৰ প্ৰকাশ |year=২০১১ |page=৬ |language=as}}</ref> পিতৃৰ এই সম্পৰ্কত ভাষ্য এনেধৰণৰ—<blockquote>কৰিমগঞ্জৰ বাংলাটো আচলতে ছিলঠীয়া বাংলা। অসমৰ কামৰূপীয়া ভাষাৰ দৰে। জুবিনো সৰুৰেপৰা বাংলাভাষী হৈ উঠিল। বঙালী সমাজৰ লগত উঠা-বহা, ফুৰা-চকা কৰি তেওঁ ৰবীন্দ্ৰনাথ, নজৰুল আদিৰ লগত এসময়ত ভালদৰে পৰিচিত হৈ পৰিছিল।</blockquote> কৰিমগঞ্জত থকা প্ৰথমটো বছৰতেই জুবিনক তাৰ একমাত্ৰ ইংৰাজী মাধ্যমৰ বিদ্যালয় "প্ৰান্তিক কিণ্ডাৰগাৰ্টেন"ত নাম লিখাই দিয়া হ’ল। ইয়াৰ পাছত তেওঁক কৰিমগঞ্জৰ হাইস্কুলত নামভৰ্তি কৰোৱা হয়। শৈশৱৰ সময়ছোৱাত জুবিন গাৰ্গৰ [[অমিতাভ বচ্চন|অমিতাভ বচ্চনৰ]] ছবিবোৰ প্ৰিয় আছিল। আৰু অমিতাভ বচ্চনৰ অনুকৰণৰ তেওঁ থ্ৰি-পীচ ছ্যুট পিন্ধিছিল। গানৰ প্ৰতি তেওঁৰ ধাউতি দিনক-দিনে বাঢ়ি অহা দেখি জুবিনক কৰিমগঞ্জৰ বিশিষ্ট তবলাবাদক ৰবীন বেনাৰ্জীৰ অধীনত [[তবলা]] শিকিবলৈ দিয়া হ’ল। পিতৃয়ে কৰিমগঞ্জৰ যাত্ৰা-দল ''শিল্পী-তীৰ্থ''ৰ সৈতে জড়িত হৈ এটা বছৰতে তিনিখন যাত্ৰা কৰিছিল; য’ত জুবিন গাৰ্গে তেওঁক সংগ দিছিল। আনহাতে বিদ্যালয়ত বছৰেকীয়া উৎসৱত জুবিন গাৰ্গে তবলা বাদন কৰিছিল।<ref>{{Cite book |last=ঠাকুৰ |first=কপিল |title=পিতৃৰ দৃষ্টিত জুবিন |publisher=চন্দ্ৰ প্ৰকাশ |year=২০১১ |page=৭ |language=as}}</ref> বানপীড়িত কৰিমগঞ্জত বান-সাহায্যৰ কাম আৰু নিৰ্বাচনৰ কামত ব্যস্ত হ’বলগীয়া হোৱা হেতুকে কপিল ঠাকুৰ পৰিয়ালৰ প্ৰতি কেতিয়াবা প্ৰয়োজনীয় ধ্যান দিব পৰা নাছিল। তেনেস্থলত পত্নী ইলি বৰঠাকুৰে সন্তানৰ যত্ন লৈছিল। জুবিন গাৰ্গ আৰু জংকীক প্ৰাথমিক গান শিকোৱাৰ দায়িত্ব মাতৃ ইলি বৰঠাকুৰে লৈছিল। কৰিমগঞ্জত প্ৰায় আঠ বছৰ কটাই তেওঁলোক বিজনীলৈ আহে।<ref>{{Cite book |last=ঠাকুৰ |first=কপিল |title=পিতৃৰ দৃষ্টিত জুবিন |publisher=চন্দ্ৰ প্ৰকাশ |year=২০১১ |page=৮ |language=as}}</ref> জুবিনে জীৱনৰ প্ৰথম গুৰু বুলি নিজৰ মাতৃকেই বিবেচনা কৰে। পৰৱৰ্তী সময়ত জুবিনে গুৰু ৰমণী ৰায়ৰ ওচৰত অসমীয়া লোক-সংগীতৰ শিক্ষা গ্ৰহণ কৰে। তেওঁ তামোলপুৰ উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয়ৰপৰা মেট্ৰিক পাছ কৰিছিল। [[যোৰহাট|যোৰহাটৰ]] [[জগন্নাথ বৰুৱা মহাবিদ্যালয়|জগন্নাথ বৰুৱা মহাবিদ্যালয়ৰ]] ছাত্ৰ জুবিনে তেওঁলোকৰ পৰিয়াল [[গুৱাহাটী|গুৱাহাটীলৈ]] স্থায়ীভাৱে থাকিবলৈ গুচি অহাৰ পাছত গুৱাহাটীৰ [[ভোলানাথ বৰুৱা মহাবিদ্যালয়|বি. বৰুৱা মহাবিদ্যালয়ত]] স্নাতক বিজ্ঞান শাখাত নামভৰ্তি কৰে। কিন্তু সংগীতৰ ক্ষেত্ৰখনৰ লগত সম্পূৰ্ণৰূপে নিজকে নিয়োজিত কৰিব লগা হোৱাত তেওঁ কলেজীয়া শিক্ষা আধৰুৱা হৈ ৰয়। ==কণ্ঠশিল্পী হিচাপে== === সংগীতশিল্পী হিচাপে যাত্ৰাৰম্ভ (১৯৯২-১৯৯৫) === বি. বৰুৱা কলেজত পঢ়ি থাকোঁতেই, ১৯৯২ চনত [[গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়]]ত অনুষ্ঠিত যুৱ মহোৎসৱত পাশ্চাত্য সংগীত শাখাত একক পৰিৱেশনত স্বৰ্ণ পদক অৰ্জন কৰাটোৱেই আছিল জুবিনৰ জীৱনৰ টাৰ্নিং পইণ্ট। ইয়াতেই জুবিনে কণ্ঠশিল্পীৰূপে জীৱনত প্ৰথমবাৰৰ বাবে সফলতা আৰু বিশ্বাসৰ সোৱাদ পায়। ১৯৯৩ চনৰ দুৰ্গা পূজাৰ ষষ্ঠীৰদিনা এন কে প্ৰডাকচনে পৰিৱেশন কৰা প্ৰথম এলবাম ''অনামিকা'' মুক্তি হোৱাৰ লগে লগে তেওঁ পেছাদাৰী সংগীত জগতখনত সোমাই পৰে।<ref>{{Cite book |title=জুবিন গাৰ্গ: জীৱনৰপৰা গানলৈ |editor-last=শইকীয়া |editor-first=মণ্টু |publisher=চন্দ্ৰ প্ৰকাশ |year=২০০৯ |page=৩৭ |language=as}}</ref> অৱশ্যে তেওঁৰ প্ৰথম বাণীবদ্ধ হোৱা গীত দুটা আছিল— ''তুমি জানো পাৰিবা সোণ'' আৰু ''তুমি জোনাকী সুবাস''। এই গীতদুটা তেওঁ ''ঋতু'' নামৰ এলবামটোৰ বাবে বাণীবদ্ধ কৰিছিল। কিন্তু ১৯৯৩ চন পৰ্যন্ত এইটো এলবামে মুক্তি পোৱা নাছিল। ''অনামিকা'' এলবামটোৱে অগতানুগতিকতাৰ বাবে অতি কম সময়তেই সমগ্ৰ উত্তৰ-পূব ভাৰতত ই‌ন্‌ষ্টেণ্ট হিটৰূপে জনপ্ৰিয়তাৰ শীৰ্ষত আৰোহণ কৰিছিল। পৰৱৰ্তী সময়ছোৱাত তেওঁ ''সপোনৰ সুৰ'' (১৯৯২), ''জোনাকী মন'' (১৯৯৩), ''মায়া'' (১৯৯৪), ''আশা'' (১৯৯৫)কে প্ৰমুখ্য কৰি ভালেমান এলবাম মুকলি কৰে। <ref>{{Citation |title=Xopunor Xur - Zubeen Garg - Download or Listen Free - JioSaavn |date=6 November 2023 |url=https://www.jiosaavn.com/album/xopunor-xur/0VAyq8SQg0Q_ |access-date=21 September 2025 |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=Asha • Future Sounds |url=https://www.futuresounds.in/store/asha/ |access-date=21 September 2025 |website=Future Sounds |language=en-US}}</ref><ref>{{Citation |title=Junaki Mon - Zubeen Garg, Jonki - Download or Listen Free - JioSaavn |date=18 July 2009 |url=https://www.jiosaavn.com/album/junaki-mon/ovJnC-NY70c_ |access-date=21 September 2025 |language=en-US}}</ref><ref>{{Citation |title=Maya (Original) by Zubeen Garg on Apple Music |date=8 May 2021 |url=https://music.apple.com/ca/album/maya-original/1580812170 |access-date=21 September 2025 |language=en-CA}}</ref> ১৯৯৫ চনত মুম্বাইলৈ যোৱাৰ পূৰ্বে তেওঁ ''উজান পিৰীতি'' নামৰ ব্যাৱসায়িকভাৱে সফল হোৱা এটি [[বিহু|বিহুৰ]] এলবাম মুকলি কৰিছিল।<ref>{{cite book|last=Saikia|first=Montu|title=Zubeen Garg: Jibanar Para Ganaloi|publisher=Chandra Prakash|location=Guwahati|year=2009|page=97|url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.452684|language=Assamese}}</ref> === ১৯৯৫-১৯৯৭: বলীউড কণ্ঠশিল্পী কেৰিয়াৰ আৰম্ভ কৰিবলৈ মুম্বাইলৈ স্থানান্তৰিত হোৱা === কুৰি শতিকাৰ শেষৰ দশকৰ মাজভাগতে জুবিন গাৰ্গে [[বলিউড]] সংগীত জগতত কাম কৰিবলৈ [[মুম্বাই]]লৈ গুচি যায় আৰু তাৰপৰাই তেওঁৰ প্ৰথম ইণ্ডীপপ একক এলবাম ''চান্দনী ৰাত'' প্ৰকাশ কৰে।<ref>{{Citation|title=Chandni Raat by Zubeen Garg|date=9 October 2015|url=https://music.apple.com/us/album/chandni-raat/1048576498|language=en-US|access-date=24 October 2022}}</ref> পাছলৈ তেওঁ ''চন্দা (১৯৯৬)'', ''শ্ৰদ্ধাঞ্জলি খণ্ড ১ (১৯৯৬)'', ''শ্ৰদ্ধাঞ্জলি খণ্ড ২ (১৯৯৭),'' ''জলৱা (১৯৯৮)'', আদি একাধিক হিন্দী এলবাম আৰু ৰিমিক্স বাণীবদ্ধ কৰে।<ref>{{Cite news|date=19 September 2025|title=Who Was Singer Zubeen Garg? All About His Popular Songs, Family, Achievements|url=https://www.timesnownews.com/entertainment-news/bollywood/who-was-singer-zubeen-garg-who-died-at-52-all-about-his-popular-songs-family-achievements-article-152855099|access-date=22 September 2025|work=Times Now}}</ref> === ১৯৯৭-১৯৯৮: প্ৰথম বাংলা এলবাম আৰু প্ৰথম সহোদৰ এলবাম === বলীউড আৰু অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ আৰু সংগীত উদ্যোগত গান গোৱাৰ সমান্তৰালকৈ ১৯৯৭ চনৰ অক্টোবৰ মাহত তেওঁ বাংলা সংগীত জগতত প্ৰৱেশ কৰে য'ত তেওঁ প্ৰথম বাংলা এলবাম ''সুৰেৰ উপহাৰ'' মুকলি কৰে য'ত মৌচুমী চহৰীয়াৰ মুখ্য সহশিল্পী আৰু মিলি বৰুৱা আৰু [[সাগৰিকা মুখাৰ্জী|সাগৰিকা]]ৰ পটভূমি কণ্ঠদান কৰা হয়, যি [[শান|চান]]ৰ ভগ্নী।<ref>{{cite web|url=https://www.discogs.com/release/36797428-Zubeen-Maushumi-Surer-Upahar|title=জুবিন, মৌচুমী – সুৰেৰ উপহাৰ (কেছেট)|website=Discogs}}</ref> পিছৰ এমাহৰ ভিতৰত, তেওঁ ভগ্নী আৰু নৱাগত সহ-কণ্ঠশিল্পী জংকী বৰঠাকুৰক লৈ তেওঁৰ মুক্তি এলবামও মুকলি কৰি তেওঁলোকৰ প্ৰথম অসমীয়া ভাই-ভনীৰ যুটি এলবাম হিচাপে পৰিগণিত হয় আৰু তেওঁলোকে নাজিয়া-জোহেব আৰু চান-সাগৰিকাৰ পৰা প্ৰেৰণা লাভ কৰিছিল।<ref>{{cite web|url=https://www.discogs.com/release/35341735-Zubeen-Jonkie-Mukti|title=জুবিন, জংকি - মুক্তি (কেছেট)|website=Discogs}}</ref> এই এলবামটোও অডিঅ চিডি ফৰ্মেটত মুক্তি পোৱা প্ৰথম অসমীয়া এলবাম হিচাপে পৰিগণিত হয়। এই এলবামটোৰ আগতে অসমত বজাৰ আৰু অডিঅ' চিডি ফৰ্মেটত প্ৰৱেশ কৰা প্ৰথমটো এলবাম আছিল: চানৰ প্ৰথম এলবাম ''লাভ-অলজি'' আৰু ৰাগেশ্বৰীৰ প্ৰথম এলবাম ''দুনিয়া'', যিটো ১৯৯৭ চনৰ মাৰ্চ মাহত মুক্তি পাইছিল। === ১৯৯৮-২০০৩: নেপথ্য কণ্ঠশিল্পী আত্মপ্ৰকাশ, দ্বিতীয় ইণ্ডিপপ এলবাম আৰু তেওঁৰ প্ৰথম ব্ৰেকথ্ৰু অসমীয়া এলবাম === তেওঁ নেপথ্য কণ্ঠশিল্পী হিচাপে আত্মপ্ৰকাশ কৰে ''পুৰাণী কবৰ'' (১৯৯৮) ছবিখনত, য'ত তেওঁ দুটা গীত গাইছিল: "কুচ তো কাহো" আৰু "দিল মেৰা চুৰয়া এক হাছিনা"। পৰৱৰ্তী কেইমাহমানৰ ভিতৰতে ''যৌবনে আমনি কৰে'' ছবিত দেখা পোৱা প্ৰথমটো অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ গীত "বুকু দুৰু দুৰু" গাইছিল। ১৯৯৮ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত তেওঁৰ দ্বিতীয়টো ইণ্ডিপপ এলবাম ''ইউহি কভি'' মুকলি কৰিছিল, য'ত নৱাগত অভিনেত্ৰী ভূমিকা চাওলাক প্ৰদৰ্শিত কৰা হৈছিল আৰু ভাৰতৰ চেনেল ভি মিউজিক চেনেলত প্ৰচাৰিত এইটোৱেই আছিল তেওঁৰ প্ৰথম মিউজিক ভিডিঅ'। তেওঁ ''দিল ছে'' (১৯৯৮)'', ড’লি ছজা কে ৰখনা'' (১৯৯৮)'', ''মৰম নদীৰ গাভৰু গাত'' (১৯৯৯), ''[[হিয়া দিয়া নিয়া]]'' (২০০০), ''ফিজা'' (২০০০)'' আদি হিন্দী ভাষাৰ চলচ্চিত্ৰৰ বাবে গীত গাইছিল।<ref>{{cite web|url=http://www.bollywoodmdb.com/celebrities/biography/zubeen-garg/792|title=About Zubeen Garg|website=bollywoodmdb.com|access-date=30 April 2017|archive-date=27 January 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180127083834/http://www.bollywoodmdb.com/celebrities/biography/zubeen-garg/792|url-status=live}}</ref> ২০০০ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত গাৰ্গে তেওঁৰ পৰৱৰ্তী অসমীয়া এলবাম পাখি মুকলি কৰে কাৰণ এই এলবামটো ২০০০ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত মৃত্যু হোৱা তেওঁৰ মাতৃৰ নামত উৎসৰ্গিত কৰা হৈছিল। পিছলৈ এই এলবামটো অসমত তেওঁৰ প্ৰথম উল্লেখযোগ্য অগ্ৰগতি হিচাপে আত্মপ্ৰকাশ কৰিছিল। ইয়াৰ উপৰিও সেই বছৰৰ সৰ্বাধিক বিক্ৰী হোৱা অসমীয়া এলবাম হিচাপে স্বীকৃতি লাভ কৰিছিল। ২০০২ চনত তেওঁ কে কে আৰু সুনীতা ৰাৱে গোৱা "মুঝে প্যায়াৰ হো গয়া" নামৰ এটা হিন্দী গীত ৰচনা কৰে যিটো ইণ্ডিপপ এলবাম/টেলিভিছন শ্ব' চেনেল ভি জামিনত দেখা যায়। সেই বছৰতে তেওঁ কান্তে ছবিৰ তিনিটা গীত গাইছিল। ২০০৩ চনত তেওঁ ''মুদ্দা – দি ইছ্যু'' চিনেমাৰ "ছপ্নে ছাৰে" আৰু "খোৱাবৌ কী", ''চুপকে ছে'' চিনেমাৰ "মাংগো অগৰ দিল ছে ত’ খুদা", ''মুম্বাই ছে আয়া মেৰা দৌস্ত'' চিনেমাৰ "হোলী ৰে" আৰু ''জাল: দা ট্ৰেপ'' চিনেমাৰ "জ’ প্যাৰ তুমনে" গীত গাইছিল।<ref>{{Citation|last=Array|title=Jo Pyar Tumne (Jaal – The Trap / Soundtrack Version) (Full Song) – KK, K. S. Chithra – Download or Listen Free – JioSaavn|date=14 August 2008|url=https://www.jiosaavn.com/song/jo-pyar-tumne-jaal---the-trap--soundtrack-version/MQcBSA1RBgI|access-date=8 March 2020|archive-date=20 February 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190220181601/https://www.jiosaavn.com/song/jo-pyar-tumne-jaal---the-trap--soundtrack-version/MQcBSA1RBgI|url-status=live}}</ref> === ২০০৩–২০০৬: বাংলা ভাষাৰ নেপথ্য কণ্ঠশিল্পী আত্মপ্ৰকাশ আৰু তেওঁৰ একক এলবাম ''যন্ত্ৰ'' === ২০০৩ চনত [[বঙালী ভাষা|বাংলা]] সংগীত জগতত জুবিন গাৰ্গৰ অভিষেক ঘটে, য’ত তেওঁ ''মন'' চিনামাত "অ মন বোলাকা" আৰু "অভিলাশী মনে" নামৰ দুটা গীত গাইছিল। পাছৰ বছৰত তেওঁ ''শুধু তুমি'' চিনামাত তিনিটা গীত গীত গায় আৰু ছবিখনৰ সংগীত পৰিচালনা কৰে।<ref>{{Citation|last=Array|title=Ektuku Chhoan Lage (Shudhu Tumi / Soundtrack Version) (Full Song) – Zubeen Garg – Download or Listen Free – JioSaavn|date=5 October 2008|url=https://www.jiosaavn.com/song/ektuku-chhoan-lage-shudhu-tumi--soundtrack-version/NA48ZSFaelc|access-date=8 March 2020}}</ref> সেই বছৰতে তেওঁ সহ-কণ্ঠশিল্পী অবিহনে তেওঁৰ অসমীয়া এলবাম ''যন্ত্ৰ'' মুকলি কৰি বছৰৰ সৰ্বাধিক বিক্ৰী হোৱা অসমীয়া এলবামৰ লগতে তেতিয়ালৈকে সৰ্বকালৰ সৰ্বাধিক বিক্ৰী হোৱা অসমীয়া অচলচ্চিত্ৰ এলবাম হিচাপে পৰিগণিত হয়। ২০০৫ চনত তেওঁ ''প্ৰেমী'' নামৰ বাংলা চিনেমাখনত "অ’ বন্ধুৰে" আৰু "লাগেনা ভালো" গাইছিল। <ref>{{cite web|url=https://www.discogs.com/release/27085053-Zubeen-Garg-Jantra|title=জুবিন গাৰ্গ - যন্ত্ৰ (কেছেট}}</ref> === ২০০৬–২০২৫:'য়া আলী'ৰ সফলতা আৰু পৰৱৰ্তী সময়=== [[চিত্ৰ:Zubeen Garg in Audio Release of "Zindagi".jpg|thumb|240x180px|২০০৭ চনত জিন্দেগী নামৰ চিনেমাখনৰ অডিঅ' মুক্তিৰ সময়ত গাৰ্গ]] [[File:Zubin & Zublee mesmerising the crowd with their iconic live performance of “Anuradha”.jpg|thumb|'অনুৰাধা' গীতৰ জৰিয়তে জুবিন গাৰ্গ আৰু [[জুবলী বৰুৱা]]ই দৰ্শকক সুকীয়া অনুভূতি প্ৰদান কৰে। ]] ''গেংষ্টাৰ'' চিনেমাখনৰ জৰিয়তে জুবিন গাৰ্গে বলীউডত সৰ্বাধিক পৰিচিতি লাভ কৰে। ইয়াত তেওঁ "য়া আলী" গীতটো গাইছিল।<ref>{{cite web|title=Music Hits 2000–2009|url=http://www.boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=286&catName=MjAwMC0yMDA5|website=Boxofficeindia.com|access-date=30 April 2017|date=22 January 2009|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20090122120910/http://www.boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=286&catName=MjAwMC0yMDA5|archive-date=22 January 2009|archivedate=15 February 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080215081557/http://www.boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=286&catName=MjAwMC0yMDA5&PHPSESSID=108b9056cd4ca14236f9c6119d34dcce|deadurl=yes}}</ref> এই গীতটোৰ জৰিয়তে তেওঁ ২০০৬ চনত শ্ৰেষ্ঠ নেপথ্য কণ্ঠশিল্পীৰ ''গ্ল’বেল ইণ্ডিয়ান ফিল্ম এৱাৰ্ড্‌ছ (GIFA)'' লাভ কৰে। তেওঁৰ পৰৱৰ্তী হিন্দী এলবাম ''জিন্দেগী'' ২০০৭ চনত মুক্তি পায়।<ref>{{Cite web|title=Zubeen Garg launches new album|url=https://www.radioandmusic.com/content/editorial/news/zubeen-garg-launches-new-album|access-date=12 February 2023|website=www.radioandmusic.com|language=en}}</ref> ২০০৮ চনত তেওঁ ''মন মানে না'' চিনেমাৰ "মন মানে না", ''চিৰোদিনী তুমি যে'' আমাৰ চিনেমাৰ "পিয়া ৰে পিয়া ৰে", আৰু ''লাভ'' ''ষ্টৰী'' চিনেমাৰ "মন জেতে চায় শুধু" আদি কেইবাটাও বঙালী গীত ৰেকৰ্ডিং কৰে। == মঞ্চৰ সংগীতানুষ্ঠান == [[File:Zubeen_EUphuism.JPG|thumb|২০১১ চনত এখন সংগীতানুষ্ঠানত পৰিৱেশনৰত জুবিন গাৰ্গ]] সমগ্ৰ অসমৰ বিহু অনুষ্ঠান আৰু অন্যান্য সাংস্কৃতিক উৎসৱত জুবিন গাৰ্গে কেৱল অসমীয়া গীতেই নহয়, হিন্দী, বঙালী, আৰু অন্যান্য ভাষাতো গীত গাইছিল। আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় আৰু বহিঃৰাজ্যত তেওঁ অসমীয়া আৰু ভাৰতীয় সংগীতক প্ৰতিনিধিত্ব কৰি আহিছে। উল্লেখযোগ্য যে, তেওঁ ট্ৰিনিদাদ আৰু ট’বাগোত অনুষ্ঠান পৰিৱেশন কৰিছিল, য’ত তেওঁ কেইবাটাও হিন্দী আৰু অসমীয়া হিট গীত গাইছিল আৰু কঞ্চাৰ্টৰ শিৰোনাম দখল কৰা প্ৰথমজন অসমীয়া মনোৰঞ্জনকাৰী হিচাপে পৰিগণিত হৈছিল।<ref>{{cite news |title=Zubeen Garg enthralls Trinidad audience |url=https://www.hindustantimes.com/music/zubeen-garg-enthralls-trinidad-audience/story-sfcF1kZq2wnEi32VcF2ukO.html |work=Hindustan Times |date=17 August 2010 |access-date=20 September 2025}} </ref> ==পেছাদাৰী সংগীত জীৱন== ====অসমীয়া এলবাম==== {{columns-list|3| * [[অনামিকা (শ্ৰব্য এলবাম)|অনামিকা]] (১৯৯২) * সপোনৰ সুৰ (১৯৯২) * জোনাকি মন (১৯৯৩) * অনুৰাধা (১৯৯৩) * [[মায়া (শ্ৰব্য এলবাম)|মায়া]] (১৯৯৪) * [[আশা (এলবাম)|আশা]] (১৯৯৫) * উজান পিৰীতি (১৯৯৫) * [[জুবিনৰ গান (শ্ৰব্য এলবাম)|জুবিনৰ গান]] (১৯৯৬) * জান মণি (১৯৯৬) * [[ৰং (শ্ৰব্য এলবাম)|ৰং]] (১৯৯৬) * [[মুক্তি (শ্ৰব্য এলবাম)|মুক্তি]] (১৯৯৭) * স্নিগ্ধ জোনাক (১৯৯৮) * শব্দ (১৯৯৮) * মেঘৰ বৰণ (১৯৯৯) * ৰাংঢালী (১৯৯৯) * ভৰ দুপৰীয়া (১৯৯৯) * সপোন (১৯৯৯) * ৰংমন (১৯৯৯) * [[পাখি]] (২০০০) * হিয়া মন (২০০১) * বান্ধৈ (২০০২) * আকৌ হিয়া মন (২০০২) * শিশু (২০০২) * চিনাকি মন (২০০৩) * পকা ধানে ৰিঙিয়া (২০০৩) * সন্ধ্যাতৰা (২০০৩) * লাজুকী মন (২০০৪) * যন্ত্ৰ (২০০৪) * ডেউকা (২০০৫) * চিনাকি সুৰ (২০০৫) * বৰষুণ (২০০৬) * সন্ধ্যাতৰা ২ (২০০৬) * মুখা (২০০৬) * সন্ধ্যা (২০০৬) * অন্তৰা (২০০৭) * মোৰ প্ৰিয় গীত (২০০৮) * ৰুমাল (২০০৮) * মোৰ গানত জ্বলে (২০০৯) * বাঁহী (২০১১) * গান (২০১১) * ৰুণজুন (২০১২) * সোণালী মন (২০১২) * মনে মনে (২০১২) * ৰক (২০১২) * মুকুতা (২০১২) * পথ (২০১৪) * কোন তুমি (২০১৪) * কিং (২০১৫) * মা (২০১৯) * চিলা (২০২০) }} ====হিন্দী আৰু বঙালী এলবাম==== {{columns-list|2| * চাঁন্দিনী ৰাত (১৯৯৫) * চঁন্দা (১৯৯৬) * য়ুহি কভী (১৯৯৮) * স্পৰ্শ (২০০০-০১) * শ্ৰদ্ধাঞ্জলি (খণ্ড ১,২,৩) * মেৰে লিয়ে<ref>{{Cite web|title=মেৰে লিয়ে (2001) - হিন্দী এলবাম, ট্ৰেকলিষ্ট, সম্পূৰ্ণ এলবাম বিৱৰণ আৰু অধিক (আৰ্কাইভ কৰা)|url=http://www.zubeendiscography.com/2021/08/451265843261439035.html|access-date=২০২১-০৯-০৯|website=ZG Discography|language=en|archivedate=2021-08-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210828180443/http://www.zubeendiscography.com/2021/08/451265843261439035.html|deadurl=unfit}}</ref> (২০০১) * নূপুৰ (২০০১) * [[জিন্দেগী (শ্ৰব্য এলবাম)|জিন্দেগী]] (২০০৭) * [[পাকীজা (শ্ৰব্য এলবাম)|পাকীজা]] (২০১২) * চুফী ইশ্ক (২০১৭) |}} ===সংগীত পৰিচালনা=== {| class="wikitable" |- style="text-align:center; " ! colspan=4 style="background:#B0C4DE; " | অসমীয়া ছবি |- style="text-align:center; " ! style="background:#ccc; "| বৰ্ষ ! style="background:#ccc; "| কথাছবি ! style="background:#ccc; "| পৰিচালক ! style="background:#ccc; "| অন্যান্য তথ্য |- |২০২৫ |[[ৰৈ ৰৈ বিনালে (চলচ্চিত্ৰ)|ৰৈ ৰৈ বিনালে]] |ৰাজেশ ভূঞা | |- |২০২৫ |যোদ্ধা |ভাস্কৰ গোস্বামী | |- |২০২৫ |[[ভাইমন দা (চলচ্চিত্ৰ)|ভাইমন দা]] |শশাংক সমীৰ |এটি গীত (এৰা-এৰি) |- |২০২৪ |[[চিকাৰ]] |দেবাংকৰ বৰগোহাঁই | |- |২০২৩ |ৰাঘৱ |[[যতীন বৰা]] | |- |২০২৩ |দ্য শ্লেমবুক |বিষ্ণুজ্যোতি সন্দিকৈ | |- |২০২৩ |ডক্টৰ বেজবৰুৱা ২ |[[নিপন গোস্বামী]] | |- |২০১৯ |প্ৰতিঘাত |অচিন্ত শংকৰ |শীৰ্ষগীত |- | ২০১৯ || [[কাঞ্চনজংঘা (চলচ্চিত্ৰ)|কাঞ্চনজংঘা]] || জুবিন গাৰ্গ || |- | ২০১৯ || [[ৰত্নাকৰ (চলচ্চিত্ৰ)|ৰত্নাকৰ]] || [[যতীন বৰা]] || |- |২০১৮ |দ্য আণ্ডাৰৱৰ্ল্ড |ৰাজেশ যশপাল | |- | ২০১৭ || প্ৰিয়াৰ প্ৰিয় || [[মুনিন বৰুৱা]] || |- | ২০১৭ || [[মিছন চাইনা]] || জুবিন গাৰ্গ || |- | ২০১৫ || [[গানে কি আনে]] || ৰাজেশ যশপাল || |- | ২০১৪ || [[ৰ'দৰ চিঠি|ৰ’দৰ চিঠি]] || [[বাহাৰুল ইছলাম]] || |- | ২০১২ || [[এখন নেদেখা নদীৰ সিপাৰে]] || বিদ্যুৎ কটকী || |- | ২০০৮ || [[মন যায়]]|| [[এম মণিৰাম]] || |- | ২০০৬ || [[আমি অসমীয়া]]|| ৰাজীৱ ভট্টাচাৰ্য্য || |- | ২০০৬ || [[অধিনায়ক (চলচ্চিত্ৰ)|অধিনায়ক]] || যতীন বৰা || |- | ২০০৪ || [[দীনবন্ধু (২০০৪ চলচ্চিত্ৰ)|দীনবন্ধু]]|| [[মুনিন বৰুৱা]] || |- | ২০০৪ || [[ৰং]]|| [[মুনিন বৰুৱা]] || |- | ২০০৪ || [[বাৰুদ (চলচ্চিত্ৰ)|বাৰুদ]] || [[মুনিন বৰুৱা]] || |- | ২০০৩ || জোনাকবিহীন এই জীৱন || মুন্না আহমেদ || আৱহ সংগীত |- | ২০০৩ || অগ্নিসাক্ষী|| যদুমণি দত্ত || |- | ২০০৩ || [[বিধাতা (চলচ্চিত্ৰ)|বিধাতা]] || [[মুনিন বৰুৱা]] || |- | ২০০৩|| প্ৰিয়া মিলন || মুন্না আহমেদ || |- | ২০০৩ || জুমন সুমন|| মহিবুল হক || |- |২০০২ |[[জোনাকী মন]] |জীৱৰাজ বৰ্মন | |- | ২০০২ || [[প্ৰেম আৰু প্ৰেম]]|| [[শম্ভু গুপ্তা]] || |- | ২০০২ || [[জীৱন নদীৰ দুটি পাৰ ]]|| মুন্না আহমেদ || |- | ২০০২ || [[কন্যাদান (চলচ্চিত্ৰ)|কন্যাদান]] || [[মুনিন বৰুৱা]] || |- | ২০০১ || [[নায়ক (চলচ্চিত্ৰ)|নায়ক]] || [[মুনিন বৰুৱা]] || |- | ২০০১ || শেষ উপহাৰ|| গোপাল বৰঠাকুৰ||শীৰ্ষগীত |- | ২০০১ || [[দাগ (অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ)|দাগ]]|| [[মুনিন বৰুৱা]] || |- | ২০০০|| [[তুমি মোৰ মাথোঁ মোৰ]]|| জুবিন গাৰ্গ|| |- | ২০০০ || [[হিয়া দিয়া নিয়া]]|| [[মুনিন বৰুৱা]] || |- style="text-align:center; " ! colspan=4 style="background:#B0C4DE; " | অন্য ভাষা |- style="text-align:center; " ! style="background:#ccc; "| বৰ্ষ ! style="background:#ccc; "| কথাছবি ! style="background:#ccc; "| ভাষা ! style="background:#ccc; "| অন্যান্য তথ্য |- |২০১৯ |সামসাৰা |[[বাংলা]] |মুক্তিপ্ৰাপ্ত |- | width="150"|২০১৬ || width="200"| দিল ত’ দীৱানা হ্যে || width="200"| হিন্দী || width="150"| মুক্তিপ্ৰাপ্ত |- |২০১০ |কাছে এসো তুমি |বাংলা |মুক্তিপ্ৰাপ্ত |- |২০১০ |মন নিয়ে |বাংলা |মুক্তিপ্ৰাপ্ত |- | width="150" |২০০৬ || width="200" | ষ্ট্ৰিংছ || width="200" | [[হিন্দী]] || width="150" | মুক্তিপ্ৰাপ্ত |- | width="150" | ২০০৪ || width="200" | শুধু তুমি || width="200" | বাংলা || width="150" | মুক্তিপ্ৰাপ্ত |} == অভিনয় জীৱন == জুবিন গাৰ্গে ২০০০ চনত এন কে প্ৰডাকচনৰ অধীনত নিৰ্মিত ''[[তুমি মোৰ মাথোঁ মোৰ]]'' ছবিত অভিনেতা আৰু পৰিচালক হিচাপে আত্মপ্ৰকাশ কৰে। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ ''[[দীনবন্ধু (চলচ্চিত্ৰ)|দীনবন্ধু]] (২০০৪), [[মন যায় (চলচ্চিত্ৰ)|মন যায়]] (২০০৮), [[গানে কি আনে|গানে কি আনে (২০১৬)]], [[মিছন চাইনা (চলচ্চিত্ৰ)|মিছন চাইনা]] (২০১৭), দ্য আণ্ডাৰৱৰ্ল্ড (২০১৮), [[কাঞ্চনজংঘা (চলচ্চিত্ৰ)|কাঞ্চনজংঘা]] (২০১৯), ৰাজনীতি (২০২২), ''ডক্টৰ বেজবৰুৱা ২ (২০২৩), ৱাইড এংগল(২০২৪), চিকাৰ (২০২৪)''ত অভিনয় কৰিছিল। জুবিন অভিনীত ''[[ৰৈ ৰৈ বিনালে (চলচ্চিত্ৰ)|ৰৈ ৰৈ বিনালে]]'' ২০২৫ চনৰ ৩১ অক্টোবৰত মুক্তিলাভ কৰে।<ref name="IMDB">{{cite web | url=https://www.imdb.com/title/tt29939499/ | title=Roi Roi Binale | accessdate=23 September 2025}}</ref> জুবিন গাৰ্গে অভিনয় কৰা একাধিক ছবিয়েই বক্স অফিচত সফলতা লাভ কৰিছে। ২০১৭ চনত ৮ ছেপ্টেম্বৰত ৬৫টা চিনেমা হলত মুক্তি লাভ কৰা ''মিছন চাইনা''ক দিল্লী, বেংগালুৰু আৰু মুম্বাইকে ধৰি অসমৰ বাহিৰত থকা আঠটা চিনেমা হলত মুক্তি দিয়া হৈছিল। ছবিখনে প্ৰথম সপ্তাহৰ ভিতৰতে মুঠ ২ কোটি ৪০ লাখ টকা সংগ্ৰহ কৰিছিল।<ref>{{cite web|url=https://www.time8.in/the-exact-box-office-collection-of-mission-china-over-the-1st-week-revealed/|title=The Exact Box Office Collection of Mission China 1st Week Revealed|access-date=16 September 2017|website=Time8.in}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.northeastguide.in/assam/mission-china-collection-box-office-movie-review-total-budget/|title=Mission China Box Office|website=Northeastguide.in|access-date=9 September 2017|archivedate=9 September 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170909095105/https://www.northeastguide.in/assam/mission-china-collection-box-office-movie-review-total-budget/|deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite web|url=https://in.bookmyshow.com/buytickets/mission-china-national-capital-region-ncr/movie-ncr-ET00061289-MT/20170911/|title=Mission China Realising Theatre |website=Bookmyshow.com|access-date=11 September 2017}}</ref> মিছন চাইনাই [[অসম|অসমত]] যথেষ্ট ব্যৱধানত ব্লকবাষ্টাৰ বাহুবলী আৰু [[ছলমান খান|ছলমান খানৰ]] [[বজৰংগী ভাইজান|বজৰংগী ভাইজানৰ]] প্ৰথম দিনৰ সংগ্ৰহৰ অভিলেখ ভংগ কৰিছিল।<ref>{{Cite web|date=10 September 2017|title=Mission China: Old-fashioned projector promo helps Assamese film beat Baahubali record|url=https://www.hindustantimes.com/regional-movies/mission-china-old-fashioned-projector-promo-helps-assamese-film-beat-baahubali-record/story-OfDn0UHUMlikrueyPECFJK.html|access-date=28 January 2021|website=Hindustan Times|language=en}}</ref> বৰ্তমান ই [[:en:Assamese_cinema#List_of_highest-grossing_Assamese_films|সৰ্বাধিক উপাৰ্জনকাৰী অসমীয়া ছবিৰ]] ভিতৰত ৬ নং স্থানত আছে। ২০১৯ চনত মুক্তিলভা ''কাঞ্চনজংঘা''ই ১০ দিনতে ৩.৯ কোটি টকা সংগ্ৰহ কৰি সকলো অভিলেখ ভংগ কৰিছিল। দৰ্শকৰ ব্যাপক সঁহাৰি লাভ কৰা ছবিখনে প্ৰথমদিনাই ২২.৫ লাখ টকা সংগ্ৰহ কৰিবলৈ সক্ষম হৈছিল। তিনিদিনৰ ভিতৰতে কাঞ্চনজংঘাই কোটিৰো অধিক টকাৰ ব্যৱসায় কৰে। ২০২৫ চনত মুক্তি লভা জুবিন গাৰ্গৰ অন্তিম ছবি "ৰৈ ৰৈ বিনালে"ই ৩০ কোটি টকা ব্যৱসায় কৰি আৰু ৰাতিপুৱা ৪.০০ বজাত অসমীয়া চিনেমাৰ প্ৰথম প্ৰদৰ্শনীৰ ব্যৱস্থাৰে ৯০ বছৰীয়া অসমীয়া চিনেমাৰ জগতত ইতিহাস ৰচে। <ref name="India Today NE">{{cite web | url=https://www.indiatodayne.in/entertainment/story/zubeens-kanchanjangha-sweeps-box-office-collects-3-9-crore-10-days-397330-2019-09-16 | title=Zubeen’s Kanchanjangha Sweeps Box Office, Collects 3.9 Crore in 10 days | publisher=India Today NE | date=Sep 16, 2019, Updated Jun 29, 2022, 1:43 AM IST | accessdate=23 September 2025}}</ref> [[File:গানে কি আনে চলচ্চিত্ৰ প'ষ্টাৰ.jpg|thumb|গানে কি আনে চলচ্চিত্ৰৰ প'ষ্টাৰত জুবিন গাৰ্গ]] ==অভিনীত ছবি== {| class="wikitable sortable" ! width="50" | বৰ্ষ ! width="200" | কথাছবি ! width="200" | পৰিচালক ! width="200" | চৰিত্ৰ |- |২০২৫ || [[ৰৈ ৰৈ বিনালে (চলচ্চিত্ৰ)|ৰৈ ৰৈ বিনালে]] || ৰাজেশ ভূঞা || ৰাউল (এগৰাকী অন্ধ শিল্পীৰ ৰূপত) |- |২০২৫ || যোদ্ধা || ভাস্কৰ শৰ্মা || বিশেষ এভূমুকি |- |২০২৪ || [[ৱাইড এংগল (চলচ্চিত্ৰ)|ৱাইড এংগল]]|| [[জয়ন্ত নাথ]] || গৌতম শৰ্মা |- |২০২৪ || চিকাৰ || দেবাংকৰ বৰগোহাঁই ||শংকৰ চিকাৰী |- |২০২৩ || [[ডক্তৰ বেজবৰুৱা ২|ডক্টৰ বেজবৰুৱা ২]]|| [[নিপন গোস্বামী]] || আৰক্ষী বিষয়া মহাদেৱ বৰবৰুৱা |- | ২০২২ || ৰাজনীতি || মঞ্জিত শৰ্মা || অৰিন্দম |- | ২০১৯ || [[কাঞ্চনজংঘা (চলচ্চিত্ৰ)|কাঞ্চনজংঘা]] || জুবিন গাৰ্গ || অনিৰ্বাণ ভট্টাচাৰ্য |- | ২০১৮ || দি আণ্ডাৰৱৰ্ল্ড || ৰাজেশ যশপাল|| |- | ২০১৭ || প্ৰিয়াৰ প্ৰিয় || [[মুনিন বৰুৱা]] || প্ৰিয়ব্ৰত কাকতি |- | ২০১৭ || [[মিছন চাইনা]] || জুবিন গাৰ্গ ||কৰ্ণেল গোস্বামী |- | ২০১৬ || [[গানে কি আনে]] || ৰাজেশ যশপাল ||নীলাভ জোনাক বৰুৱা |- | ২০১৬ || [[সাত নম্বৰৰ সন্ধানত]] || [[আব্দুল মজিদ]] || বিশেষ এভূমুকি |- | ২০১৫ || [[অহেতুক]] || বাণী দাস || বিশেষ এভূমুকি |- | ২০১৪ || [[ৰ'দৰ চিঠি|ৰ’দৰ চিঠি]] || [[বাহাৰুল ইছলাম]] || |- | ২০১১ || [[ৰামধেনু (চলচ্চিত্ৰ)|ৰামধেনু]] || [[মুনিন বৰুৱা]] || বিশেষ এভূমুকি |- | ২০০৮ || [[মন যায়]] || [[এম মণিৰাম]]|| মানৱ |- | ২০০৪ ||[[দীনবন্ধু (২০০৪ চলচ্চিত্ৰ)|দীনবন্ধু]] || [[মুনিন বৰুৱা]] || বিপুল |- | ২০০২ || [[প্ৰেম আৰু প্ৰেম]] || [[শম্ভু গুপ্তা]] || বিশেষ এভূমুকি |- | ২০০০ || [[তুমি মোৰ মাথোঁ মোৰ]] || জুবিন গাৰ্গ ||ৰিচি |} ==সাহিত্য চৰ্চা== জুবিন গাৰ্গ সাহিত্য জগতৰ লগতো জড়িত হৈ আছিল। ২০১৭ চনত তেওঁ কাব্য গ্ৰন্থৰ বাবে সেউজী-সেউজী বঁটা লাভ কৰিছিল।<ref>{{Cite web|title=Assam: Seuji-Seuji Award conferred upon singer Zubeen Garg|url=https://www.thenortheasttoday.com/current-affairs/states/assam-seuji-seuji-award-conferred-upon-singer-zubeen-garg|access-date=19 December 2020|website=The Northeast Today|date=22 December 2017}}{{Dead link|date=October 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> {| class="wikitable" |- style="background:#cfc; text-align:center; " |'''বৰ্ষ''' |'''পুথি''' |'''ভাষা''' |- |২০০৯ |''শব্দ অনুভূতি'' | rowspan="3" |অসমীয়া |- |২০১৮ |''জুবিনৰ পদ্য''<ref>{{Cite web|title=With over Rs 4.5 crores in sales and 4 lakh visitors, 20th Northeast Book Fair breaks all past records|url=https://www.guwahatiplus.com/article-detail/with-over-rs-4-5-crores-in-sales-and-4-lakh-visitors-20th-northeast-book-fair-breaks-all-past-records|access-date=23 September 2020|website=G Plus|language=en}}</ref> |- |২০২০ |''জুবিনৰ পদ্য (দ্বিতীয় সংস্কৰণ)'' |} ==সামাজিক সক্ৰিয়তা আৰু লোকহিতৈষী কৰ্ম== গাৰ্গে বিভিন্ন কামৰ বাবে ধন আগবঢ়োৱা ''কলাগুৰু আৰ্টিষ্ট ফাউণ্ডেশ্যন'' নামৰ এটা দাতব্য সংস্থা চলাইছিল। অসমত বিধ্বংসী বানপানী হ’লে তেওঁ মানুহক কাপোৰ, ঔষধ আৰু বৰঙনি দান কৰিবলৈ আহ্বান জনায়।<ref>{{cite news |title=Beyond Bollywood |url=https://www.indiatoday.in/magazine/nation/story/20181105-beyond-bollywood-1374988-2018-10-27 |access-date=18 September 2019 |work=India Today |date=5 November 2018 |language=en |archive-date=2 January 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190102154758/https://www.indiatoday.in/magazine/nation/story/20181105-beyond-bollywood-1374988-2018-10-27 |url-status=live }}</ref> তেওঁ [[অসম লোকসেৱা আয়োগ|এপিএছচি]]-ৰ নিযুক্তি ক্ষেত্ৰৰ দুৰ্নীতিৰ বিষয়টো লৈ তেওঁৰ [[কাঞ্চনজংঘা (চলচ্চিত্ৰ)|কাঞ্চনজংঘা]] চিনেমাখন নিৰ্মাণ কৰিছিল।<ref>{{Cite web|url=https://www.guwahatiplus.com/daily-news/zubeen-s-next-film-kanchenjunga-to-be-based-on-apsc-scam|title=Zubeen's next film 'Kanchenjunga' to be based on APSC scam|website=G Plus|language=en|access-date=18 September 2019|archive-date=9 February 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190209092909/http://www.guwahatiplus.com/daily-news/zubeen-s-next-film-kanchenjunga-to-be-based-on-apsc-scam|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.sentinelassam.com/north-east-india-news/assam-news/singing-sensation-zubeen-garg-and-team-visits-dhemaji-for-kanchanjangha-promotion/|title=Singing sensation Zubeen Garg and Team visits Dhemaji for Kanchanjangha Promotion|date=29 October 2018|website=The Sentinel|language=en-US|access-date=18 September 2019|archive-date=31 August 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190831065523/https://www.sentinelassam.com/north-east-india-news/assam-news/singing-sensation-zubeen-garg-and-team-visits-dhemaji-for-kanchanjangha-promotion/|url-status=live}}</ref> জুবিন [[ফুটবল]] অনুৰাগী আছিল আৰু [[বানপানী|বানপীড়িত লোকসকলৰ]] বাবে ধন সংগ্ৰহৰ মানসেৰে মেট্‌চ খেলিছিল।<ref>{{Cite web|url=https://www.thehansindia.com/posts/index/Sports/2015-10-05/Soccer-for-charity-in-Assam/179263|title=Soccer for charity in Assam|website=The Hans India|date=5 October 2015|access-date=14 May 2019|archive-date=14 May 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190514063145/https://www.thehansindia.com/posts/index/Sports/2015-10-05/Soccer-for-charity-in-Assam/179263|url-status=live}}</ref> গাৰ্গ অসমৰ '[[নাগৰিকত্ব (সংশোধনী) আইন, ২০১৯|কা]]'-বিৰোধী প্ৰতিবাদত আগ-ভাগ লোৱা অন্যতম অৰাজনৈতিক ব্যক্তি আছিল।<ref>{{Cite news|url=https://www.news18.com/news/india/music-art-tie-them-as-zubeen-garg-and-a-host-of-assamese-artistes-lead-anti-caa-stir-from-the-front-2432069.html|title=Music, Art Tie Them as Zubeen Garg and a Host of Assamese Artistes Lead Anti-CAA Stir from the Front|website=News18|access-date=13 March 2020|date=21 December 2019|archive-date=14 January 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200114054315/https://www.news18.com/news/india/music-art-tie-them-as-zubeen-garg-and-a-host-of-assamese-artistes-lead-anti-caa-stir-from-the-front-2432069.html|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news |last1=Sengupta |first1=Aditi |title='Don't mess with Assam': Zubeen Garg |url=https://www.thehindubusinessline.com/blink/cover/dont-mess-with-assam-zubeen-garg/article30404699.ece |access-date=13 March 2020 |work=@businessline |date=26 December 2019 |language=en |archive-date=17 April 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200417192412/https://www.thehindubusinessline.com/blink/cover/dont-mess-with-assam-zubeen-garg/article30404699.ece |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |title=CAA 'not forgotten': Zubeen Garg |url=https://www.telegraphindia.com/north-east/caa-not-forgotten-zubeen-garg/cid/1801261 |access-date=24 October 2022 |website=www.telegraphindia.com}}</ref> ২০২১ চনৰ মে’ মাহত [[কৰ'নাভাইৰাছ ৰোগ ২০১৯|ক’ভিড-১৯-ৰ]] সংক্ৰমণৰ উত্থানৰ সময়ত গাৰ্গে গুৱাহাটীত থকা দুমহলীয়া ঘৰটো ক’ভিড কেয়াৰ চেণ্টাৰলৈ ৰূপান্তৰিত কৰিবলৈ আগবঢ়াইছিল। ইয়াৰ লক্ষ্য আছিল সেইসময়ত ৰোগীৰ বাবে বিছনাৰ বৰ্ধিত চাহিদা পূৰণ কৰা।<ref>{{Cite web |date=6 May 2021 |title=Zubeen Garg offers his house to convert as Covid care centre |url=https://assamtribune.com/guwahati/zubeen-garg-offers-his-house-to-convert-as-covid-care-centre-1091844 |access-date=19 June 2024 |website=The Assam Tribune |language=en}}</ref> ==ব্যক্তিগত জীৱন== ২০০২ চনৰ ৪ ফেব্ৰুৱাৰীত জুবিন গাৰ্গে অসমৰ [[গোলাঘাট|গোলাঘাটৰ]] নিবাসী ফেশ্বন ডিজাইনাৰ গৰিমা শইকীয়াক বিয়া কৰায়।<ref>{{cite web| url=https://thenortheasttoday.com/assam-zubeen-to-celebrate-his-birthday-by-releasing-music-album-of-mission-china/| title=Assam: Zubeen Garg to celebrate his birthday by releasing music album of 'Mission China'!| work=The North East Today| date=18 November 2016| access-date=8 September 2017| archive-date=23 May 2017| archive-url=https://web.archive.org/web/20170523122714/http://thenortheasttoday.com/assam-zubeen-to-celebrate-his-birthday-by-releasing-music-album-of-mission-china/| url-status=live| archivedate=23 May 2017| archiveurl=https://web.archive.org/web/20170523122714/http://thenortheasttoday.com/assam-zubeen-to-celebrate-his-birthday-by-releasing-music-album-of-mission-china/| deadurl=yes}}</ref> গৰিমা শইকীয়া গোলাঘাটৰ শান্তিপুৰৰ সুৰেন্দ্ৰনাথ শইকীয়া আৰু ৰুণুমী শইকীয়াৰ একমাত্ৰ জীয়ৰী। তেওঁ মুম্বাই বিশ্ববিদ্যালয়ৰপৰা ইংৰাজী সাহিত্যত স্নাতকোত্তৰ সম্পূৰ্ণ কৰে। ইয়াৰ লগতে তেওঁ এগৰাকী ৰাজ্যিক পৰ্যায়ৰ টেবুল টেনিছ খেলুৱৈ। তেওঁলোকৰ চিনাকি ফেন-মেইলৰ জৰিয়তে হৈছিল। গৰিমা শইকীয়া গাৰ্গে ডিজাইন কৰা ভালেমান সাজ-পোছাক জুবিন গাৰ্গে পৰিধান কৰে।<ref>{{Cite book |last=ঠাকুৰ |first=কপিল |title=পিতৃৰ দৃষ্টিত জুবিন |publisher=চন্দ্ৰ প্ৰকাশ |year=২০১১ |page=৫৭ |language=as}}</ref> তেওঁ সহ-প্ৰযোজক হিচাপেও একাধিক ছবিত জুবিন গাৰ্গৰ সৈতে কাম কৰিছে। ===ধৰ্মীয় দৃষ্টিভংগী আৰু ঈশ্বৰ বিশ্বাস=== জুবিন গাৰ্গে নিজকে ''ধৰ্ম-অবিশ্বাসী'' বুলি গণ্য কৰিছিল আৰু কৈছিল যে, তেওঁৰ কোনো জাতি-ধৰ্ম নাই, তেওঁ মুক্ত।<ref>{{cite news |title=I Don't Have Any Caste, Religion Or God: Zubeen Garg |url=https://m.guwahatiplus.com/article/i-don-t-have-any-caste-religion-or-god-zubeen-garg/5862/amp#amp_tf=From%20%251%24s&aoh=17141538671889&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com |work=Guwahati Plus |date=29 July 2019 |access-date=27 April 2024}}</ref> জুবিন গাৰ্গৰ ঈশ্বৰ বিশ্বাস সম্পৰ্কত স্পষ্ট অভিমত দিয়াটো প্ৰায় দুষ্কৰ বুলি পিতৃ কপিল ঠাকুৰে ''পিতৃৰ দৃষ্টিৰে জুবিন'' গ্ৰন্থত লিখিছে। জুবিন গাৰ্গে গুৱাহাটীৰ কৌটিলিংগম মন্দিৰলৈ মাজে-মধ্যে যোৱাৰ কথা তেওঁ শুনিছে। ইয়াৰ লগতে অসমৰ বাহিৰত থকা কোনো কোনো মন্দিৰ দৰ্শন কৰাৰ কথাও তেওঁ শুনিছে। অৱশ্যে এটা কথা পিতৃয়ে ক'ব বিচাৰে যে, ''জুবিন গাৰ্গৰ বুদ্ধ-দৰ্শন খুব প্ৰিয়। '' অৱশ্যে সেই সম্পৰ্কে সণ্ঢালনিকৈ অধ্যয়ন কৰিবলৈ তেওঁ ''এতিয়া সময় দুৰ্লভ'' বুলি প্ৰকাশ কৰে।<ref>{{Cite book |last=ঠাকুৰ |first=কপিল |title=পিতৃৰ দৃষ্টিত জুবিন |publisher=চন্দ্ৰ প্ৰকাশ |year=২০১১ |page=৫৯ |language=as}}</ref> ==বঁটা আৰু সন্মান== [[File:Zubeen Garg receiving National Award.jpg|thumb|৫৫সংখ্যক ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা, ২০০৯ত নন-ফিচাৰ ফিল্ম ''ইক’জ অৱ চাইলেঞ্চ''ৰ বাবে জুবিন গাৰ্গক ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰপতি [[প্ৰতিভা পাটিল|প্ৰতিভা পাটিলে]] শ্ৰেষ্ঠ সংগীত পৰিচালনাৰ বঁটা দিয়ে। ]] ১৯৯৬ চনত চেনেল ভি মিউজিক এৱাৰ্ড্‌ছ আৰু স্ক্ৰীন এৱাৰ্ড্‌ছত জুবিন গাৰ্গ "চান্দনী ৰাত" এলবামৰ বাবে শ্ৰেষ্ঠ ভাৰতীয় পপ এলবাম হিচাপে নিৰ্বাচিত হয় যিটো ক্ৰমে দলেৰ মেহেন্দীৰ এলবাম ''বলো তা ৰা ৰা'' আৰু সুচিত্ৰ কৃষ্ণমূৰ্থীৰ এলবাম ''ডোলে ডোলে''ৰ হাতত পৰাস্ত হয়। ২০১১ চনত আমেৰিকাৰ ইলিনয়ৰ অক ব্ৰুকত অনুষ্ঠিত হোৱা অসম অধিৱেশনৰদ্বাৰা জুবিন গাৰ্গক বছৰৰ অতিথি শিল্পী হিচাপে সন্মানিত কৰা হয়।<ref>{{cite book |last1=Koch |first1=Lars-Christian |last2=Klotz |first2=Sebastian |last3=Bohlman |first3=Philip V |title=Sounding Cities : Auditory Transformations in Berlin, Chicago, and Kolkata |date=2018 |publisher=LIT |location=Zürich |isbn=978-3-643-90555-0 |pages=213 |language=English}}</ref> ২০২৪ চনৰ ২৭ মে'ত জুবিন গাৰ্গক [[মেঘালয়|মেঘালয়ৰ]] [[বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়, মেঘালয়|বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়ৰ]] পৰা সন্মানীয় ডক্টৰ অৱ লিটাৰেচাৰ (ডি.লিট) ডিগ্ৰী প্ৰদান কৰা হয়।<ref>{{Cite web |title=Hon. D.Litt. to Zubeen Garg and Lou Majaw at 10th USTM Convocation |work=USTM |url=https://ustm.ac.in/event/hon-d-litt-to-zubeen-garg-and-lou-majaw-at-10th-ustm-convocation/ |access-date=27 August 2024 |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=27 August 2024 |title=USTM Holds 10th Convocation, Honors Zubeen Garg and Lou Majaw |url=https://www.pratidintime.com/north-east/meghalaya/ustm-holds-10th-convocation-honors-zubeen-garg-and-lou-majaw |access-date=27 August 2024 |website=Pratidin Time |language=en}}</ref> ২০০৯ চনৰ ৫৫সংখ্যক [[ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা|ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটাত]] অ-কাহিনীমূলক ছবি ''ইক’জ অৱ চাইলেঞ্চ''ৰ বাবে তেওঁ শ্ৰেষ্ঠ সংগীত পৰিচালনাৰ বঁটা লাভ কৰে। ২০২৫ চনৰ ৯ ডিচেম্বৰ তাৰিখে কটন বিশ্ববিদ্যালয়ে জুবিন গাৰ্গক মৰণোত্তৰভাৱে সন্মানীয় ডক্টৰ অৱ লিটাৰেচাৰ (ডি.লিট) ডিগ্ৰী প্ৰদান কৰে। ২০২৫ চনৰ ২১ নৱেম্বৰ তাৰিখে ভাৰতীয় ডাক বিভাগৰ অসম শাখাই শিল্পীগৰাকীৰ ৫৩ সংখ্যক জন্মদিন উপলক্ষ্যে তেওঁৰ নামত এটি বিশেষ স্মৃতিচাৰণ পোষ্ট কাৰ্ড মুকলি কৰে। ২০২৬ চনৰ ফিল্মফেয়াৰ(অসম) য়ে জুবিন গাৰ্গক মৰণোত্তৰভাৱে জীৱনজোৰা সাধনা বঁটা আৰু 'ৰৈ ৰৈ বিনালে' ছবিখনৰ বাবে বিশেষ বঁটা প্ৰদান কৰে। {| class="wikitable" |- style="background:#cfc; text-align:center; " | বৰ্ষ|| '''বঁটা'''|| চলচ্চিত্ৰ/এলবাম/থিয়েটাৰ|| '''শিতান'''|| '''ফলাফল''' |- |rowspan="2" |১৯৯৬ |স্ক্ৰীন বঁটা |rowspan="2" |''চান্দনী ৰাত'' |rowspan="2" |শ্ৰেষ্ঠ ভাৰতীয় পপ এলবাম |{{nom}} |- |চেনেল ভি মিউজিক বঁটা |{{nom}} |- | rowspan="2" |২০০৫ |BFJA বঁটা|| ''শুধো তুমি''|| শ্ৰেষ্ঠ সংগীত পৰিচালক|| {{won}} |- |প্ৰাগ চিনে বঁটা-২০০৫ |''ৰং'' |শ্ৰেষ্ঠ পুৰুষ নেপথ্য কণ্ঠশিল্পী – "ছায়া দৰে থাকা তুমি"<ref>{{Cite web|date=7 March 2021|title=Northeast's Sensation Zubeen Garg: Early Life, Career, Awards & Controversies – Sentinelassam|url=https://www.sentinelassam.com/entertainment/wikipedia-of-northeasts-singing-sensation-zubeen-garg-527402|access-date=9 March 2021|website=www.sentinelassam.com|language=en}}</ref> |{{won}} |- |২০০৬ |গ্ল’বেল ইণ্ডিয়ান ফিল্ম এৱাৰ্ড<ref name="GIFA List Of Winners">{{cite web|title=G.I.F.A. Awards 2006: winners|date=10 December 2006|url=http://www.bollywoodhungama.com/features/2006/12/10/1918/index.html|website=[[Bollywood Hungama]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20081121175701/http://www.bollywoodhungama.com/features/2006/12/10/1918/index.html|access-date=24 April 2017|archive-date=21 November 2008}}</ref> | rowspan="6" |গেংষ্টাৰ | rowspan="4" |শ্ৰেষ্ঠ পুৰুষ কণ্ঠশিল্পী (য়া আলি) |{{won}} |- | rowspan="5" |২০০৭ |ফিল্মফেয়াৰ বঁটা |{{nom}} |- |জী চিনে |{{nom}} |- |আইফা বঁটা<ref name=altfg>{{cite web |author=Andre Soares |url=http://www.altfg.com/blog/awards/indian-film-academy-awards-2007/ |title=Indian Film Academy Awards 2007 |publisher=Altfg.com |date=2 June 2007 |access-date=13 June 2012 |archive-date=8 February 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120208180559/http://www.altfg.com/blog/awards/indian-film-academy-awards-2007/ |url-status=live }}</ref> |{{nom}} |- |ষ্টাৰডাষ্ট বঁটা<ref>{{cite web|title=Stardust Awards Winners for 2006|url=http://www.indicine.com/movies/bollywood/stardust-awards-winners-for-2006/|publisher=indicine.com|access-date=24 April 2017|archive-date=17 July 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180717184206/http://www.indicine.com/movies/bollywood/stardust-awards-winners-for-2006/|url-status=live}}</ref> |নতুন আলোড়নকাৰী কণ্ঠ |{{won}} |- |স্ক্ৰীন বঁটা<ref>{{Cite web |date=3 May 2022 |title=Screen Award for Best Male Playback Singer |url=https://bollywoodproduct.in/screen-award-for-best-male-playback-singer/ |access-date=2 July 2022 |website=Bollywood Product |language=en-US}}</ref> |শ্ৰেষ্ঠ পুৰুষ কণ্ঠ (য়া আলি) |{{nom}} |- | rowspan="2" |২০০৮ | rowspan="2" |কলাকাৰ বঁটা |জিন্দেগী | rowspan="2" |শ্ৰেষ্ঠ মিউজিক এলবাম |{{won}} |- |''তুমি'' |{{won}} |- | ২০০৯ ||৫৫সংখ্যক ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা || ''ইক’জ অৱ চাইলেঞ্চ'' || শ্ৰেষ্ঠ অ-কাহিনীমূলক সংগীত পৰিচালনাৰ বাবে ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা|| {{won}} |- |২০১১ |প্ৰাগ চিনে বঁটা ২০১১ |''[[জেতুকা পাতৰ দৰে (চলচ্চিত্ৰ)|জেতুকা পাতৰ দৰে]]'' |শ্ৰেষ্ঠ পুৰুষ কণ্ঠশিল্পী – ''"পুৱাৰ হাঁহিত"'' |{{nom}} |- |২০১২ ||প্ৰাগ চিনে বঁটা-২০১২<ref>{{cite web |title=Prag Cine Awards 2015 to be held in Assam |date=24 January 2015 |url=http://www.indiantelevision.com/television/tv-channels/news-broadcasting/prag-cine-awards-2015-to-be-held-in-assam-150124 |publisher=indiantelevision.com |access-date=24 April 2017 |archive-date=1 May 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170501001923/http://www.indiantelevision.com/television/tv-channels/news-broadcasting/prag-cine-awards-2015-to-be-held-in-assam-150124 |url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|title=Prag Cine Award on March 21, 22|url=http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=jan2815/city053|publisher=assamtribune.com|access-date=24 April 2017|archive-date=2 April 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402195918/http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=jan2815%2Fcity053|url-status=live|archivedate=2 April 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150402195918/http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=jan2815/city053|deadurl=yes}}</ref> |''[[ৰামধেনু (চলচ্চিত্ৰ)|ৰামধেনু]]'' |শ্ৰেষ্ঠ পুৰুষ কণ্ঠশিল্পী – ''"ৰং দিয়া মৰম"'' |{{nom}} |- |২০১৩ |প্ৰাগ চিনে বঁটা ২০১৩ |''মি এণ্ড মাই ছিষ্টাৰ'' |শ্ৰেষ্ঠ পুৰুষ কণ্ঠশিল্পী – ''"থুনুক-থানাক"'' |{{nom}} |- |২০১৪ |প্ৰাগ চিনে বঁটা ২০১৪ |''চিঞৰ'' |"শ্ৰেষ্ঠ পুৰুষ কণ্ঠশিল্পী – ''"কালৰ অসুৰ"'' |{{nom}} |- | rowspan="2" | ২০১৫ | rowspan="2" |প্ৰাগ চিনে বঁটা উত্তৰ-পূব ২০১৫||''[[অহেতুক]]'' |শ্ৰেষ্ঠ পুৰুষ কণ্ঠশিল্পী – ''"অহেতুক"'' |{{won}} |- |''ৰ’দৰ চিঠি'' |শ্ৰেষ্ঠ সংগীত পৰিচালনা |{{nom}} |- | rowspan="2" |২০১৬ | rowspan="2" |গপ চপ মিউজিক বঁটা |''বলিয়া কৃষ্ণ (হেঙুল থিয়েটাৰ)'' |বছৰটোৰ শীৰ্ষক গীত – "''বলিয়া কৃষ্ণ''" |{{won}} |- | rowspan="3" |''গানে কি আনে'' |শ্ৰেষ্ঠ সংগীত পৰিচালক – ''"জানো জানো"'' |{{won}} |- | rowspan="3" |২০১৭ | rowspan="2" |প্ৰাগ চিনে নৰ্থ-ইষ্ট ২০১৭ |শ্ৰেষ্ঠ সংগীত পৰিচালনা |{{nom}} |- |শ্ৰেষ্ঠ নেপথ্য পুৰুষ কণ্ঠশিল্পী – ''"জানো জানো"'' |{{nom}} |- |ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰ বঁটা |''[[কহিনুৰ থিয়েটাৰ|কহিনুৰ থিয়েটাৰ]]'' |ৰেড এফ এম শ্ৰেষ্ঠ নেপথ্য কণ্ঠশিল্পী – "জনম জনম''"''<ref>{{Cite web|title=Dalmia Bharat : First Mobile Theatre Awards presented by Dalmia Cement {{!}} MarketScreener|url=https://www.marketscreener.com/quote/stock/DALMIA-BHARAT-LTD-9743873/news/Dalmia-Bharat-First-Mobile-Theatre-Awards-presented-by-Dalmia-Cement-24725283/|access-date=13 February 2021|website=www.marketscreener.com|date=10 July 2017 |language=en}}</ref> |{{won}} |- | rowspan="5" | ২০১৮ | rowspan="4" |প্ৰাগ চিনে বঁটা ২০১৮<ref>{{Cite web |date=28 May 2018 |title=Prag Cine Awards North-East 2018: Best director award for Utpal Barpujari |url=http://nenow.in/north-east-news/prag-cine-awards-north-east-2018-best-director-award-for-utpal-barpujari.html |access-date=20 August 2022 |website=NORTHEAST NOW |language=en-US}}</ref>|| rowspan="3" | ''[[মিছন চাইনা (চলচ্চিত্ৰ)|মিছন চাইনা]]'' || শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা (জনপ্ৰিয়) || {{won}} |- | শ্ৰেষ্ঠ ছবি (জনপ্ৰিয়) || {{won}} |- |শ্ৰেষ্ঠ নেপথ্য পুৰুষ কণ্ঠশিল্পী – ''"দিন জ্বলে ৰাতি জ্বলে"'' |{{nom}} |- |''প্ৰিয়াৰ প্ৰিয়'' |শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা |{{nom}} |- |ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰ বঁটা |''[[আৱাহন থিয়েটাৰ|আৱাহন থিয়েটাৰ]]'' |ৰেড এফ এম শ্ৰেষ্ঠ নেপথ্য পুৰুষ কণ্ঠশিল্পী – ''"অ' মা"''<ref>{{Cite web|title=Assam's Mobile theater industry gets due recognition; Artists, writers and personalities awarded|url=https://www.thenortheasttoday.com/current-affairs/states/assams-mobile-theater-industry-gets-due-recognition-artists-writers-and-personalities-awarded|access-date=13 February 2021|website=TheNortheastToday – Read From North East (TNT)|date=22 June 2018|language=en}}{{Dead link|date=September 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |{{won}} |- |২০১৯ |ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰ বঁটা |''দেউতা (চিৰঞ্জীৱ থিয়েটাৰ)'' |ৰেড এফ এম শ্ৰেষ্ঠ নেপথ্য পুৰুষ কণ্ঠশিল্পী – ''"অ' দেউতা"''<ref>{{Cite web|date=20 July 2019|title=Tapan Das Bags Best Theatre Actor Award|url=https://www.pratidintime.com/tapan-das-bags-best-theatre-actor-award/|access-date=13 February 2021|website=Pratidin Time|language=en-US|archivedate=2 May 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210502130727/https://www.pratidintime.com/tapan-das-bags-best-theatre-actor-award/|deadurl=yes}}</ref> |{{won}} |- | rowspan="7" |২০২১ | rowspan="7" |প্ৰাগ চিনে বঁটা<ref>{{Cite web |title=20th Prag Cine Awards on Jan 30 |url=https://www.pratidintime.com/latest-assam-news-breaking-news-assam/20th-prag-cine-awards-on-jan-30 |access-date=20 August 2022 |website=Pratidin Time |date=24 December 2020 |language=en}}</ref> | rowspan="3" |''[[কাঞ্চনজংঘা (চলচ্চিত্ৰ)|কাঞ্চনজংঘা]]'' |শ্ৰেষ্ঠ ছবি (জনপ্ৰিয়) |{{nom}} |- |শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা (জনপ্ৰিয়) |{{won}} |- |শ্ৰেষ্ঠ নেপথ্য পুৰুষ কণ্ঠশিল্পী – ''"পাঞ্চনা"'' |{{won}} |- | rowspan="2" |[[ৰত্নাকৰ (চলচ্চিত্ৰ)|ৰত্নাকৰ]] |শ্ৰেষ্ঠ সংগীত পৰিচালক |{{won}} |- |শ্ৰেষ্ঠ কথা – ''"ৰাতি ৰাতি"'' |{{nom}} |- |''প্ৰতিঘাত'' |শ্ৰেষ্ঠ সংগীত পৰিচালক |{{nom}} |- |''[[বৰনদী ভটিয়ায়]]'' |শ্ৰেষ্ঠ নেপথ্য পুৰুষ কণ্ঠশিল্পী – ''"বৰনদী ভটিয়ায়"'' |{{nom}} |- | rowspan="2" |২০২২ | rowspan="2" |[[প্ৰাগ চিনে বঁটা]] ২০২২<ref>{{Cite web |title=Galaxy of Stars Gathered at the 'Prag Cine Awards 2022', Check the Winners List |url=https://pragnews.com/Galaxy-of-Stars-Gathered-at-the-%27Prag-Cine-Awards-2022%27,-Check-the-Winners-List |access-date=20 August 2022 |website=pragnews.com |language=en }}{{Dead link|date=September 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |দা ফায়াৰিং ৰেঞ্জ |শ্ৰেষ্ঠ নেপথ্য পুৰুষ কণ্ঠশিল্পী (২০২০) |{{nom}} |- |চন্দ্ৰাৱলী |শ্ৰেষ্ঠ পুৰুষ কণ্ঠশিল্পী (২০২১) |{{nom}} |- | rowspan="4" |২০২৩ |৮ম অসম ৰাজ্যিক চলচ্চিত্ৰ বঁটা<ref>{{Cite web |date=10 March 2023 |title=8th Assam State Film Awards announced, Jonaki Porua—Fireflies, Bulbul Can Sing win best film award |url=http://nenow.in/top-news/8th-assam-state-film-awards-announced-jonaki-porua-fireflies-bulbul-can-sing-win-best-film-award.html |access-date=13 March 2023 |website=Northeast Now |language=en-US}}</ref><ref>{{Citation |title='৩৫ হাজাৰ গান গোৱাৰ পিছত এতিয়া আৰু শ্ৰেষ্ঠ কণ্ঠশিল্পীৰ বঁটা লৈ থাকিবলৈ দিন নাই' | date=13 March 2023 |url=https://www.youtube.com/watch?v=dJWoPZknc0w |access-date=13 March 2023 |language=en}}</ref> |[[কাঞ্চনজংঘা]] |শ্ৰেষ্ঠ পুৰুষ কণ্ঠশিল্পী – ''"পাঞ্চনা"'' |{{Won}} |- | rowspan="3" |ৰাজস্থান চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱ ''<small>(অন্যান্য ৰাজ্যিক ছবিত)</small>'' | rowspan="3" |ডক্টৰ বেজবৰুৱা ২ |শ্ৰেষ্ঠ পুৰুষ কণ্ঠশিল্পী – ''"কি নাম দি মাতিম"'' |{{nom}} |- |শ্ৰেষ্ঠ সংগীত পৰিচালনা – "''কি নাম দি মাতিম"'' |{{nom}} |- |শ্ৰেষ্ঠ সহযোগী চৰিত্ৰ |{{Won}} |- |২০২৪ |ফিল্মফেয়াৰ বঁটা-অসমীয়া<ref>{{Cite web |title=Filmfare Awards Assamese 2024 Winners – Complete List Out! |url=https://www.filmfare.com/awards/filmfare-awards-assamese-2024/winners |access-date=5 April 2025 |website=filmfare.com |language=en}}</ref> |দা শ্লেম বুক |শ্ৰেষ্ঠ সংগীত এলবাম |{{Won}} |- |২০২৫ |ভূপেন হাজৰিকা বঁটা |বেলতলা বহাগী উৎসৱ সমিতি। কবিতা বৰুৱাৰদ্বাৰা প্ৰদান, [[ভূপেন হাজৰিকা]]ৰ কনিষ্ঠ ভগ্নী |জীৱনজোৰা সাধনাৰ বঁটা<ref>{{Cite news |title=Zubeen Garg conferred the Bhupen Hazarika Award 2025 |url=https://dainikjanambhumi.com/news/dr-bhupen-hazarika-award-has-been-presented-to-zubeen-garg?utm_source=chatgpt.com |work=Dainik Janambhumi}}</ref><ref>{{Cite news |title=Zubeen Garg to be conferred with Dr. Bhupen Hazarika Award |url=https://www.sentinelassam.com/cities/guwahati-city/assam-singer-zubeen-garg-to-be-conferred-with-dr-bhupen-hazarika-award |work=The Sentinel}}</ref> |সন্মানীত |- |} ==বিতৰ্ক== জুবিন গাৰ্গ কেইবাবাৰো বিভিন্ন বিতৰ্কৰ মাজত সোমাই পৰিছিল। গান গাই থকা অৱস্থাত জখলা বগোৱাকে ধৰি মঞ্চত কৰা কেতবোৰ কাণ্ডৰ বাবে তেওঁ কেইবাবাৰো সমালোচিত হৈছিল।<ref name="timesof">{{cite web | url=http://www.timesofassam.com/headlines/zubin-garg-into-controversy-again/ | title=Zubeen Garg into controversy again | publisher=Times of Assam | date=2010-08-26 | accessdate=2013-04-27}}</ref> ২০১১ চনৰ ছেপ্টেম্বৰত তেওঁ ''অসম বন্ধ''ৰ বিৰুদ্ধে আৰক্ষী থানাত এজাহাৰ দাখিল কৰিছিল যদিও পাছলৈ সেয়া উঠাই লয়।{{উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন}} ===ভূপেন হাজৰিকাৰ অন্ত্যেষ্টিক্ৰিয়া=== ২০১১ চনৰ ৯ নৱেম্বৰত [[গুৱাহাটী]]ৰ জালুকবাৰীস্থিত [[গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়]]ৰ চৌহদত অনুষ্ঠিত [[ভূপেন হাজৰিকা|ড॰ ভূপেন হাজৰিকা]]ৰ অন্তিম শ্ৰদ্ধাঞ্জলি অনুষ্ঠানত জুবিনক মূৰত এখন কাপোৰৰ সৈতে এটা হালধীয়া বৰণৰ গেঞ্জী পৰিহিত অৱস্থাত দেখা দিছিল। জুবিনৰ সেই পোছাকযোৰক লৈ সমগ্ৰ অসমজুৰি বিতৰ্কৰ সৃষ্টি হৈছিল। অৱশেষত জুবিন গাৰ্গে ক্ষমা-প্ৰাৰ্থনা বিচাৰি বিতৰ্কৰ শেষ কৰিছিল।{{উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন}} ===বিহু-মঞ্চত হিন্দী গান=== ২০১৩ চনত নিষিদ্ধ ঘোষিত সংগঠন [[আলফা]]ই অসমৰ গায়কসকলক বিহু-মঞ্চত হিন্দী গীত পৰিৱেশন নকৰিবলৈ জাননী দিছিল। কিন্তু এই আদেশ অমান্য কৰি জুবিন গাৰ্গে লতাশিল বিহু-মঞ্চত তেওঁৰ জনপ্ৰিয় হিন্দী গান ''য়া আলী'' পৰিৱেশন কৰে আৰু ইয়াৰ প্ৰতিক্ৰিয়াস্বৰূপে আলফাৰ সৰ্বাধিনায়ক পৰেশ বৰুৱাই জুবিন গাৰ্গক ''ভাৰতীয় সাংস্কৃতিক আগ্ৰাসনৰ এজেণ্ট''ৰূপে অভিহিত কৰি তেওঁক সংঘাতৰ বাবে সাৱধান কৰি দিছিল।<ref name="tehelka">{{cite web | url=http://tehelka.com/zubeen-hits-the-wrong-notes-for-ulfa/ | title=Zubeen hits the wrong notes for ULFA | publisher=Tehelka.com | date=2013-04-19 | accessdate=2013-04-27 | author=Ratnadip Choudhury | archivedate=2013-04-23 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20130423164622/http://tehelka.com/zubeen-hits-the-wrong-notes-for-ulfa/ | deadurl=yes }}</ref> এই ঘটনাত অসমৰ মুখ্যমন্ত্ৰী [[তৰুণ গগৈ]]য়ে জুবিনক সমৰ্থন কৰি তেওঁক নিৰাপত্তা প্ৰদান কৰিছিল।<ref name="ইণ্ডিয়ান">{{cite web | url=http://www.indianexpress.com/news/ya-ali-singer-zubeen-garg-provided-security-after-ulfa-threat/1105979/ | title='Ya Ali' singer Zubeen Garg provided security after ULFA threat | publisher=The Indian Express | date=2013-04-22 | accessdate=2013-04-27}}</ref> অৱশ্যে কেইদিনমানৰ পাছতে এই বিবাদৰ মীমাংসা হয়। জুবিনৰ মৃত্যুত শোক প্ৰকাশ কৰি এই নিষিদ্ধ ঘোষিত সংগঠনটিয়ে এটি প্ৰেছ বিজ্ঞপ্তি প্ৰকাশ কৰিছে। ===সুৰাকণ্ঠ=== ২০১৯ চনত বঙাইগাঁও জিলাৰ বক্সিং এছ’চিয়েশ্যনৰ সাংস্কৃতিক অনুষ্ঠানত ব্ৰাহ্মণ সম্প্ৰদায়ৰ ওপৰত বিতৰ্কিত মন্তব্য আগবঢ়োৱাৰ পাছত দৰং আৰু ওদালগুৰি জিলা ব্ৰাহ্মণ যুৱ মঞ্চই তেওঁক '''সুৰাকণ্ঠ''' উপাধি প্ৰদান কৰিছিল।<ref>[https://sangbad365.com/brahman-samaj-vs-zubeen/ জুবীন গাৰ্গক জুবীন গাৰ্গ নহয়, জুবীন সুৰাকণ্ঠ আখ্যা ব্ৰাহ্মণ সমাজৰ যুৱ মঞ্চই]</ref> ===মাজুলীত নিষিদ্ধ=== মাজুলীৰ পূৱেৰুণ কলা পৰিষদৰ উদ্যোগত অনুষ্ঠিত ৰঙালী বিহু সন্মিলনৰ‌ সামৰণি অনুষ্ঠানত জুবিনক ''সংগীত সিন্ধু'' উপাধি প্ৰদান কৰাৰ অৱস্থাত জুবিনে সত্ৰাধিকাৰক ''প্ৰভু ঈশ্বৰ'' সম্বোধন কৰা সম্পৰ্কত আপত্তি দৰ্শায়।<ref name=":0" /> ফলত মাজুলী জিলা সত্ৰ মহাসভাই তেওঁক মাজুলীত সাংস্কৃতিক অনুষ্ঠান পৰিৱেশনত নিষেধাজ্ঞা জাৰী কৰিছিল।<ref name=":0">[https://assam.news18.com/news/assam/zubeen-garg-is-banned-in-majuli-by-majuli-satra-mahasabha-for-insulting-satradhikar-tv-bhaskar-subham-g-377776.html Zubeen Garg Controversy: মাজুলীত নিষিদ্ধ জুবিন গাৰ্গ! সত্ৰাধিকাৰক অসন্মান কৰি শ্ৰীকৃষ্ণক তুচ্ছ-তাচ্ছিল্য কৰি ৰোষত পৰিল মাজুলীবাসীৰ]</ref><ref>{{cite news |last2=Raj |first2=Suhasini |last1=Walker |first1=Mark |author2-link=Suhasini Raj |title=Zubeen Garg, Singer Who Charmed India With a Bollywood Hit, Dies at 52 |url=https://www.nytimes.com/2025/09/22/world/asia/zubeen-garg-dead.html |access-date=23 September 2025 |work=[[The New York Times]] |date=22 September 2025}}</ref><ref>{{cite news |title=Assam: Zubeen Garg Faces Ban From Majuli District Satra Mahasabha |url=https://www.sentinelassam.com/north-east-india-news/assam-news/assam-zubeen-garg-faces-ban-from-majuli-district-satra-mahasabha |work=Sentinel Assam |date=26 April 2024 |access-date=27 April 2024}}</ref> ===লগুণ বিতৰ্ক=== ২০১৯ চনত শিল্পীগৰাকীয়ে বিতৰ্কৰ সন্মুখীন হৈছিল যেতিয়া তেওঁ কৈছিল ''মই ব্ৰাহ্মণ, কিন্তু চিনেমাখনত মোৰ [[লগুণ]] (ব্ৰাহ্মণসকলে পিন্ধা পৱিত্ৰ সূতা) ছিঙি পেলাইছোঁ। মই আগতেও লগুণডাল আঁতৰাই পেলাইছিলোঁ আৰু এতিয়াও পিন্ধা নাই। '' পাছলৈ তেওঁ এই বক্তব্যৰ বাবে ক্ষমা বিচাৰে।<ref>{{cite web | title=Assam singer Zubeen Garg says,'These Brahmins should be killed'; case registered | date=30 July 2019 | url=https://www.oneindia.com/india/assam-singer-zubeen-garg-says-these-brahmins-should-be-killed-case-registered-2926237.html }}</ref> জুবিন গাৰ্গে মিডিয়াৰ আগত স্পষ্ট কৰি দিলে যে তেওঁ আচলতে তেনেকৈ বুজাব বিচৰা নাছিল। তেওঁ কয়—'' "মই ধেমালি-ধেমালিতে কৈছিলোঁ বাবে মানুহে ভুল বুজিলে। মই বুজাব বিচাৰিছিলোঁ যে আমি উচ্চ জাতি-নিম্ন জাতিৰ ব্যৱস্থাটো নাইকিয়া কৰিব লাগে। মই সেই কঞ্চেপ্টটোত বিশ্বাস কৰোঁ। সেই প্ৰচেষ্টাত 'বামুণ' শব্দটো ভুলতে ওলাই গ’ল। মই ব্ৰাহ্মণ সমাজৰ সন্মুখত ক্ষমা বিচাৰিছোঁ যিহেতু মোৰ উদ্দেশ্য নাছিল। মই নিজেও ব্ৰাহ্মণ ল’ৰা। মানুহে অতদিনে দেখি আহিছে—মই কি কৰি আহিছোঁ।" মই সকলো শ্ৰেণীৰ মানুহৰ বাবে কাম কৰিছোঁ।" '' ইয়াৰ উপৰি গাৰ্গে কয়— ''"মই সেইসময়ত ক্লান্ত হৈ পৰিছিলোঁ কাৰণ মই বিগত ৩-৪ ৰাতি ধৰি অবিৰতভাৱে অনুষ্ঠান পৰিৱেশন কৰি আছিলোঁ। আই এম ছ’ৰী। আগলৈ আৰু এনেকুৱা নহয়।" ''<ref name="Prag News">{{Cite AV media |url=https://www.youtube.com/watch?v=D2sTTsZQ7rg |title=Zubeen-Brahmin controversy: Zubeen Garg seeks apology for the brahmin controversy}}</ref> == মৃত্যু == [[File:People gathered at the Sarusajai Bhogeswar Baurah Sports Complex in Guwahati to pay their respects to Zubeen Garg.jpg|thumb|সৰুসজাইস্থিত ভোগেশ্বৰ বৰুৱা ক্ৰীড়া প্ৰাঙ্গণত ৰখা জুবিন গাৰ্গৰ পাৰ্থিৱ শৰীৰ চাবলৈ ৰাইজ সমবেত হয়। ]] [[File:Admirers and fans of Zubeen Garg are lighting the lamps at a market of Guwahati.jpg|thumb|অসমৰ বিভিন্ন ঠাইত জুবিন গাৰ্গক সুঁৱৰি সন্ধ্যা চাকি আৰু মম জ্বলোৱা হয়। ]] ২০২৫ চনৰ ১৯ ​​ছেপ্টেম্বৰ‌ তাৰিখে [[:en:Saint_John's_Island|ছেইণ্ট জ’ন্‌ছ দ্বীপ]]ৰ সমীপত থকা ছিংগাপুৰ প্ৰণালী ([[:en:Singapore_Strait|Singapore Strait]])ৰ বুকুত হোৱা এক দুৰ্ঘটনাৰ পাছত জুবিন গাৰ্গৰ মৃত্যু হয়। তেওঁ পানীৰ তলত উশাহ লোৱাৰ অসুবিধাৰ সন্মুখীন হৈছিল, এনে পৰিস্থিতিৰপৰা উদ্ধাৰ কৰি কাৰ্ডিঅ’পালমনাৰী ৰিছাছিটেশ্যন (চিপিআৰ) দিয়াৰ পাছত [[Singapore General Hospital|ছিংগাপুৰ জেনেৰেল হস্পিটেলৰ]] আই.চি.ইউত ভৰ্তি হোৱাৰ পাছত তেওঁক মৃত বুলি ঘোষণা কৰা হৈছিল।<ref>{{cite news |title=Assamese singer Zubeen Garg dies in scuba diving accident in Singapore |url=https://indianexpress.com/article/india/zubeen-garg-assamese-singer-dies-in-singapore-scuba-diving-accident-10259381/ |work=The Indian Express |date=19 September 2025 |access-date=19 September 2025}}</ref><ref>{{cite news |title=Popular Assam singer Zubeen Garg dies in Singapore accident |url=https://www.ndtv.com/entertainment/popular-assam-singer-zubeen-garg-dies-in-singapore-accident-9306555 |work=NDTV |date=19 September 2025 |access-date=19 September 2025}}</ref> তেওঁ ছিংগাপুৰত নৰ্থ ইষ্ট ইণ্ডিয়া ফেষ্টিভেলত অংশগ্ৰহণ কৰিবলৈ গৈছিল, য’ত তেওঁ অনুষ্ঠান পৰিৱেশন কৰাৰ কথা আছিল। ২০২৫ চনৰ ২২ ছেপ্টেম্বৰত মুখ্যমন্ত্ৰী হিমন্ত বিশ্ব শৰ্মাই ঘোষণা কৰে যে ২৩ ছেপ্টেম্বৰত গুৱাহাটীৰ ওচৰৰ কমাৰকুছি এন চি গাঁৱত গাৰ্গৰ মৃতদেহ সম্পূৰ্ণ ৰাজ্যিক সন্মানেৰে দাহ কৰা হ’ব।<ref>{{cite news |title=Zubeen Garg to be cremated with full state honours near Guwahati on September 23 |url=https://www.telegraphindia.com/entertainment/zubeen-garg-to-be-cremated-with-full-state-honours-near-guwahati-on-september-23/cid/2124279 |work=The Telegraph |date=22 September 2025 |access-date=22 September 2025}}</ref> যোৰহাটৰ জনসাধাৰণে অসম চৰকাৰক যোৰহাটত মৃতদেহ দাহৰ বাবে জনোৱা দাবীৰ প্ৰতি লক্ষ্য ৰাখি ৰাজ্যিক মন্ত্ৰীসভাৰ আলোচনা আৰু পৰিয়ালটোৰ সুবিধা তথা পছন্দ দুয়োটা দিশত বিবেচনা কৰি এই সিদ্ধান্ত লোৱা হৈছিল। পত্নী গৰিমা শইকীয়া গাৰ্গ আৰু ভগ্নী পামী বৰঠাকুৰে ৮৫বছৰীয়া পিতৃৰ দুৰ্বল স্বাস্থ্য আৰু গুৱাহাটীৰপৰা আঁতৰত ৰীতি-নীতি সমাপন কৰাত হোৱা অসুবিধাৰ কথা উল্লেখ কৰে। আপোচ হিচাপে চৰকাৰে ঘোষণা কৰে যে, গাৰ্গৰ চিতাভস্ম যোৰহাটলৈও লৈ যোৱা হ’ব। গুৱাহাটীৰ দাহস্থলীৰ লগতে যোৰহাটতো গাৰ্গৰ স্মৃতিসৌধ নিৰ্মাণ কৰা হ’ব বুলি চৰকাৰে ঘোষণা কৰে।<ref>{{cite news |title=Assam CM: Family's wish to perform Zubeen Garg's last rites near Guwahati prioritised; memorials planned in both Guwahati and Jorhat |url=https://www.telegraphindia.com/entertainment/zubeen-garg-to-be-cremated-with-full-state-honours-near-guwahati-on-september-23/cid/2124279 |work=The Telegraph |date=22 September 2025 |access-date=22 September 2025}}</ref> [[File:Ambulance carrying Zubeen Garg amidst crowd.jpg|thumb|ৰাইজৰ মাজেৰে যাত্ৰা কৰা জুবিন গাৰ্গৰ পাৰ্থিৱ শৰীৰ কঢ়িয়াই নিয়া এম্বুলেঞ্চখন]] স্থানীয় গাঁৱৰ লোকে স্বেচ্ছামূলকভাৱে কাম কৰা ৩.৩ একৰ চৰকাৰী আবণ্টিত মাটিত বিস্তৃত এই শ্মশান ক্ষেত্ৰখনত ৫ হাজাৰ লোকৰ উপস্থিতি সম্ভৱ যদিও অনুমাণিক ৫০ হাজাৰ লোকৰ আগমন ঘটে। গাৰ্গৰ মৃতদেহ ২৩ ছেপ্টেম্বৰৰ পুৱালৈকে গুৱাহাটীৰ অৰ্জুন ভোগেশ্বৰ বৰুৱা ক্ৰীড়া ভৱনত জনসাধাৰণে শ্ৰদ্ধাঞ্জলি জনোৱাৰ বাবে ৰাজ্যিক ব্যৱস্থাৰে ৰখা হৈছিল।<ref>{{cite news |title=Zubeen Garg's body to be kept at Guwahati sports complex before cremation |url=https://www.telegraphindia.com/entertainment/zubeen-gargs-mortal-remains-to-be-kept-at-sarusajai-till-monday-assam-cm/cid/2124200 |work=The Telegraph |date=21 September 2025 |access-date=22 September 2025}}</ref> তেওঁৰ অন্ত্যেষ্টিক্ৰিয়াৰ দিনটোলৈকে (২৩ ছেপ্টেম্বৰ) ৰাজ্যিক শোকৰ সময় বৃদ্ধি কৰা হয়।<ref>{{cite news |title=Zubeen Garg cremation: Mourning period extended by one day |url=https://www.telegraphindia.com/entertainment/zubeen-garg-to-be-cremated-with-full-state-honours-near-guwahati-on-september-23/cid/2124279 |work=The Telegraph |date=22 September 2025 |access-date=22 September 2025}}</ref> ২০২৫ চনৰ ১৯ ​​ছেপ্টেম্বৰত ছিংগাপুৰত তেওঁৰ মৃত্যুৰ পাছত তাত জুবিন গাৰ্গৰ মৃতদেহৰ মৰণোত্তৰ পৰীক্ষা কৰা হয়। এই পৰীক্ষাৰ ফলাফলত পানীত ডুব যোৱা কাৰণত তেওঁৰ মৃত্যুহোৱা বুলি উল্লেখ কৰা হয়।<ref>{{cite web |title=Zubeen Garg’s death certificate cites drowning as cause of death |url=https://www.hindustantimes.com/india-news/why-assam-government-ordered-second-post-mortem-of-zubeen-garg-s-body-101758549639461.html |website=Hindustan Times |date=22 September 2025 |access-date=22 September 2025}}</ref> তেওঁৰ মৃতদেহ অসমলৈ অনাৰ পাছত বিভিন্নপক্ষৰপৰা জনসাধাৰণৰ দাবী আৰু আৱেদনৰ বাবে ৰাজ্য চৰকাৰে সৰ্বসাধাৰণৰ উদ্বেগ দূৰ কৰিবলৈ আৰু যিকোনো ধৰণৰ সন্দেহ নুই কৰিবলৈ দ্বিতীয়বাৰৰ বাবে মৰণোত্তৰ পৰীক্ষাৰ নিৰ্দেশ দিয়ে।<ref>{{cite web |title=Second post-mortem on Zubeen Garg on Tuesday after demands from people, says Assam CM |url=https://www.indiatoday.in/entertainment/story/second-post-mortem-on-zubeen-garg-on-tuesday-after-demands-from-people-says-assam-cm-himanta-biswa-sarma-2791537-2025-09-22 |website=India Today |date=22 September 2025 |access-date=22 September 2025}}</ref> পত্নী গৰিমা গাৰ্গৰ সন্মতি সাপেক্ষে অন্ত্যোষ্টিক্ৰিয়াৰ পূৰ্বে এইম্‌ছ গুৱাহাটীৰ এটা দলৰ সহযোগত গুৱাহাটী চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় আৰু চিকিৎসালয়ত এই পদ্ধতিৰ দিন ধাৰ্য কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web |title=Second post-mortem of Zubeen Garg’s body to be done on Tuesday morning |url=https://www.tribuneindia.com/news/india/second-post-mortem-of-zubeen-gargs-body-to-be-done-on-tuesday-morning/ |website=The Tribune |date=22 September 2025 |access-date=22 September 2025}}</ref> ===শ্ৰদ্ধাঞ্জলি=== জুবিন গাৰ্গৰ মৃত্যুত সমগ্ৰ ভাৰতবৰ্ষতে ব্যাপক শ্ৰদ্ধাঞ্জলি দিয়া হয়। প্ৰধানমন্ত্ৰী [[নৰেন্দ্ৰ মোদী|নৰেন্দ্ৰ মোডী]], বিৰোধী দলৰ নেতা [[ৰাহুল গান্ধী]], অসমৰ মুখ্যমন্ত্ৰী [[হিমন্ত বিশ্ব শৰ্মা]], [[ৰাইজৰ দল]]ৰ সভাপতি [[অখিল গগৈ]], অসম জাতীয় পৰিষদৰ সভাপতি লুৰীণজ্যোতি গগৈকে ধৰি বহু উচ্চ পদস্থ ব্যক্তিয়ে গাৰ্গৰ দেহাৱসানত শোক প্ৰকাশ কৰে।<ref>{{cite news |title=Condolences pour in over death of singer Zubeen Garg |url=https://www.thehindu.com/entertainment/music/condolences-pour-in-over-death-of-singer-zubeen-garg/article70069962.ece |access-date=19 September 2025 |work=[[The Hindu]] |date=19 September 2025 |language=en-IN}}</ref><ref>{{Cite news |date=19 September 2025 |title=Singer Zubeen Garg passes away at 52: PM Modi expresses grief; Rahul Gandhi, Kharge pay tribute |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/assam-cm-himanta-biswa-sarma-mourns-zubeen-gargs-death-calls-him-assams-favourite-rockstar/articleshow/123996813.cms |access-date=19 September 2025 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> শ্ৰদ্ধাঞ্জলিস্বৰূপে [[অসম চৰকাৰ|অসম চৰকাৰে]] ২০ ছেপ্টেম্বৰৰপৰা ২২ ছেপ্টেম্বৰলৈ তিনিদিনীয়া ৰাজ্যিক শোক ঘোষণা কৰে।<ref>{{cite news |title=Assam declares three-day State mourning over singer Zubeen Garg's death |url=https://www.thehindu.com/news/national/assam/zubeen-garg-death-singapore-assam-state-mourning-three-days/article70073216.ece |access-date=20 September 2025 |work=[[The Hindu]] |date=20 September 2025 |language=en-IN}}</ref> [[পশ্চিমবংগ|, উত্তৰ পূব ভাৰতৰ সৰ্ববৃহৎ ধৰ্মীয় অনুষ্ঠান শ্ৰীমন্ত শঙ্কৰদেৱ সঙ্ঘই সাতদিনীয়াকৈ সকলো কাৰ্যসূচী স্থগিত কৰি শোক প্ৰকাশ কৰে।পশ্চিম বংগ]]ৰ মুখ্যমন্ত্ৰী [[মমতা বেনাৰ্জী]]য়েও শোক প্ৰকাশ কৰি গাৰ্গক তেওঁৰ "প্ৰিয় ভাতৃ" বুলি অভিহিত কৰে আৰু তেওঁৰ "মৃদু কণ্ঠ আৰু অদম্য মনোভাব"ৰ প্ৰশংসা কৰে আৰু লগতে কয় যে, তেওঁৰ গীতসমূহ "চিৰদিনৰ বাবে অমৰ" হৈ থাকিব।<ref>{{cite news |title=Bengal CM Mamata Banerjee mourns singer Zubeen Garg's death |url=https://theprint.in/india/bengal-cm-mamata-banerjee-mourns-singer-zubeen-gargs-death/2747044/ |work=ThePrint |agency=PTI |date=19 September 2025 |access-date=23 September 2025}}</ref> ৰাজনৈতিক নেতাৰ উপৰি ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ আৰু সংগীত উদ্যোগৰ অসংখ্য ব্যক্তিয়ে গাৰ্গৰ মৃত্যুত শোক প্ৰকাশ কৰে। সহযোগী অসমীয়া গায়ক [[অংগৰাগ মহন্ত|পাপনে]] গাৰ্গক "এটা প্ৰজন্মৰ কণ্ঠ" বুলি অভিহিত কৰি ভাতৃ হেৰুৱাৰ সমান ক্ষতি বুলি অভিহিত কৰে। তেওঁৰ সৈতে ''গেংষ্টাৰ (২০০৬)'' ছবিত সহযোগ কৰা সংগীত পৰিচালক প্ৰীতম চক্ৰৱৰ্তীয়ে তেওঁ “হতভম্ব আৰু বিধ্বস্ত” হৈছে বুলি উল্লেখ কৰি গাৰ্গৰ পৰিয়াললৈ সমবেদনা জ্ঞাপন কৰে। সংগীত শিল্পী [[এ. আৰ. ৰহমান|এ আৰ ৰহমান]], প্ৰবীণ গায়ক হৰিহৰণ, সুৰকাৰ জীত গাংগুলী, ৰেপাৰ বাদশ্বাহ, গায়ক [[আলিছা চিনাই|আলিশা চিনাই]], [[মহালক্ষ্মী আয়াৰ]], [[শান|চান]], অমল মালিক, [[দেৱজিৎ সাহা|দেৱজিত সাহা]], [[কল্পনা পাটোৱাৰী]], [[শিল্পা ৰাও]], [[সুনিধি চৌহান]], নেহা বাচিন, ৰাগেশ্বৰী লম্বা স্বৰূপ, [[সাগৰিকা মুখাৰ্জী|সাগৰিকা]], [[শ্ৰেয়া ঘোষাল]], [[তৰালি শৰ্মা|তৰালী শৰ্মা]], বিশাল মিশ্ৰ, বিশাল দদলানী, আৰু অভিনেতা দেৱ আৰু প্ৰসেনজিৎ চেটাৰ্জীয়েও ছ’চিয়েল মিডিয়াত শ্ৰদ্ধাঞ্জলি জনায়।<ref>{{cite news |last1=P |first1=Devadasan K. |title=Zubeen Garg’s final journey: India bids tearful goodbye |url=https://gulfnews.com/entertainment/zubeen-gargs-final-journey-india-bids-tearful-goodbye-1.500277469 |access-date=23 September 2025 |work=[[Gulf News]] |date=21 September 2025 |language=en}}</ref><ref>{{cite news |last1=Khan |first1=Lubna |title=Hariharan Pays Tribute After ‘True Soul’ Zubeen Garg’s Death: ‘He Belonged To People’ |url=https://www.news18.com/movies/regional-cinema/hariharan-pays-tribute-after-true-soul-zubeen-gargs-death-he-belonged-to-people-aa-9588636.html |access-date=23 September 2025 |work=[[CNN-News18|News18]] |date=22 September 2025 |language=en}}</ref><ref>{{cite news |last1=Bhattacharya |first1=Tanisha |title=Zubeen Garg Death: Tributes From Shaan, Papon And Others - "Devastated And Shocked" |url=https://www.ndtv.com/entertainment/zubeen-garg-death-tributes-from-pritam-armaan-malik-and-others-devastated-and-shocked-9307008 |access-date=22 September 2025 |work=[[NDTV]] |date=19 September 2025}}</ref><ref name="sangbadpratidin">{{cite news |title='ভাইকে হাৰালাম', জুবিনেৰ মৃত্যুতে বাকৰুদ্ধ পাপন, শোকপ্ৰকাশ প্ৰীতম ও দেবেৰ |trans-title='Lost a brother': Papon speechless, tributes from Pritam and Dev after Zubeen's death |url=https://www.sangbadpratidin.in/entertainment/cinema/zubeen-garg-death-pritam-papon-dev-jeet-ganguly-are-devastated-by-news/ |work=Sangbad Pratidin |date=19 September 2025 |access-date=23 September 2025 |language=bn}}</ref> অসমীয়া অভিনেতা [[আদিল হুছেইন|আদিল হুছেইনে]] অসমীয়া সংগীত আৰু চিনামাত গাৰ্গৰ সাংস্কৃতিক গুৰুত্বৰ কথা দোহাৰি সমগ্ৰ বাতৰিটোক “হৃদয়বিদাৰক” বুলি অভিহিত কৰে।<ref name="sangbadpratidin" /> ২০২৫ চনৰ ২১ ছেপ্টেম্বৰত ৰঘু ডাকাটৰ ট্ৰেইলাৰ মুকলি অনুষ্ঠানত গাৰ্গৰ স্মৃতিত কলকাতাৰ নেতাজী ইনড’ৰ ষ্টেডিয়ামত ৩০ ছেকেণ্ডৰ মৌনতা অৱলম্বন কৰা হয়।<ref>{{cite news |title=Raghu Dakat trailer launch, Dev's 20 years in Tollywood: Event pays tribute to Zubeen Garg with silence |url=https://bengali.abplive.com/entertainment/himanta-biswa-sarma-shared-raghu-dakat-trailer-launch-video-as-they-paid-tribute-to-zubeen-garg-entertainment-news-bollywood-1153347 |work=ABP Ananda |date=21 September 2025 |access-date=23 September 2025 |language=bn}}</ref> ২০১৯ চনত গুৱাহাটীৰ [[বি বৰুৱা মহাবিদ্যালয়|বি. বৰুৱা মহাবিদ্যালয়]]ত অনুষ্ঠিত এক সংগীতানুষ্ঠানত গাৰ্গে প্ৰকাশ কৰিছিল যে "[[মায়াবিনী ৰাতিৰ বুকুত]]" গীতটো তেওঁৰ মৃত্যুৰ সময়ত বজাব লাগে। তেওঁৰ মৃত্যুৰ পাছত এই গীতটো কেৱল তেওঁৰ অন্ত্যেষ্টিক্ৰিয়াতে নহয়—সমগ্ৰ অসমতে, ঘৰে-দোকানে আৰু ৰাজহুৱা অনুষ্ঠানত ব্যাপকভাৱে পৰিৱেশন কৰা শ্ৰদ্ধাঞ্জলিৰ সামূহিক গীত হিচাপে পৰিণত হয়।<ref>{{cite magazine |last=Das |first=Yudhajit Shankar |date=22 September 2025 |url=https://www.indiatoday.in/india/story/zubeen-garg-funeral-song-mayabini-ratir-bukut-song-anthem-procession-guwahati-fans-grief-2791423-2025-09-22 |title=Zubeen Garg funeral: The phenomenon called Zubeen Garg and how Mayabini became an anthem |magazine=India Today |accessdate=23 September 2025}}</ref> ===লিমকা বুক অৱ ৰেকৰ্ডছ=== ছিংগাপুৰৰপৰা জুবিন গাৰ্গৰ পাৰ্থিৱ শৰীৰ গুৱাহাটী আহি পোৱাৰ পাছতেই লক্ষাধিক লোক তেওঁৰ শৰীৰ কঢ়িয়াই নিয়া বাহনৰ কাষত থিয় দিয়ে। একাধিক বাতৰিৰ মতে, লিমকা বুক অৱ ৰেকৰ্ড্‌ছে সমবেত হোৱা লোকৰ সংখ্যাক পৃথিৱীৰ ভিতৰতে চতুৰ্থ সৰ্বাধিক হিচাপে অভিহিত কৰে। [[মাইকেল জেকচন]], পোপ ফ্ৰাঞ্চিছ আৰু দ্বিতীয় ৰাণী এলিজাবেথৰ পাছতে এই সমাৱেশক চতুৰ্থ বৃহত্তম হিচাপে তালিকাভুক্ত কৰা হয়।<ref name="HT">{{cite web | url=https://www.hindustantimes.com/india-news/zubeen-gargs-funeral-in-guwahati-listed-as-fourth-biggest-gathering-enters-limca-book-of-records-101758541214756.html | title=Zubeen Garg fans queue up in thousands for last glimpse of their idol | publisher=Hindustan Times | date=Updated on: Sept 23, 2025 08:06 am IST | accessdate=24 September 2025 | author=HT NEWS DESK}}</ref> <ref name="MC">{{cite web | url=https://www.moneycontrol.com/entertainment/zubeen-garg-s-funeral-becomes-forth-biggest-gathering-enters-limca-book-of-records-article-13565844.html | title=Zubeen Garg’s funeral becomes fourth biggest gathering, enters Limca Book of Records | publisher=Money Control | date=September 22, 2025 15:00 IST | accessdate=24 September 2025 | author=MONEY CONTROL}}</ref> <ref name="News Arena">{{cite web | url=https://newsarenaindia.com/nation/zubeen-s-funeral-ranked-4th-largest-global-gathering/57172 | title=Zubeen’s funeral ranked 4th largest global gathering | publisher=News Arena India | date=September 22, 2025, 02:49 PM | accessdate=24 September 2025}}</ref> ===তদন্ত=== ছিংগাপুৰ কৰ্তৃপক্ষই প্ৰদান কৰা মৃত্যুৰ প্ৰমাণ-পত্ৰত জুবিন গাৰ্গৰ মৃত্যুৰ কাৰণ ডুব যোৱা বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে।<ref>{{Cite news |title=Zubeen Garg's cause of death revealed: Death certificate states singer died due to drowning |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/zubeen-gargs-cause-of-death-revealed-death-certificate-states-singer-died-due-to-drowning/articleshow/124030064.cms |work=The Times of India |date=20 September 2025 |access-date=22 September 2025}}</ref> গাৰ্গৰ মেনেজাৰ আৰু ফেষ্টিভেল আয়োজকৰ বিৰুদ্ধে গাফিলতি আৰু সুৰক্ষা ব্যৱস্থাৰ অভাৱৰ অভিযোগত কেইবাখনো এজাহাৰ দাখিল কৰা হৈছিল, য'ত গাৰ্গে লাইফ জেকেট পিন্ধিবলৈ অস্বীকাৰ কৰা বুলিও বাতৰি প্ৰকাশ পাইছিল।<ref>{{Cite news |title=Zubeen Garg death: Assam Police file FIR against event organiser, controversy angle to be probed |url=https://www.hindustantimes.com/india-news/zubeen-garg-death-assam-police-file-fir-against-event-organiser-controversy-angle-to-be-probed-101758350955318.html|work=Hindustan Times |date=21 September 2025 |access-date=22 September 2025}}</ref><ref>{{Cite news |title=No life jacket? Controversy angle under scanner in Zubeen Garg death probe so far |url=https://www.hindustantimes.com/india-news/no-life-jacket-controversy-angle-under-scanner-zubeen-garg-death-probe-so-far-101758362390294.html|work=Hindustan Times |date=21 September 2025 |access-date=22 September 2025}}</ref> পিছলৈ তেওঁৰ পত্নীয়ে তেওঁৰ মেনেজাৰৰ বিৰুদ্ধে গোচৰ প্ৰত্যাহাৰ কৰাৰ বাবে আবেদন জনায়।<ref>{{Cite news |title=Withdraw FIRs against Siddhartha, says Garima |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/guwahati/withdraw-firs-against-siddhartha-says-garima/articleshow/124019732.cms |work=The Times of India |date=21 September 2025 |access-date=22 September 2025}}</ref> কিন্তু পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ মেইলযোগে চিআইডিৰ ওচৰত এজাহাৰ দাখিল কৰে। এই এজাহাৰত তেওঁ সিদ্ধাৰ্থ শৰ্মা, [[শ্যামকানু মহন্ত|শ্যামকানু মহন্তকে]] সাঙুৰি ছিংগাপুৰত জুবিন গাৰ্গৰ কাষত উপস্থিত থকাসকলৰ বিৰুদ্ধে গোচৰ তঁৰে। <ref name="Garima">{{cite news | url=https://www.patrika.com/en/national-news/wife-of-zubeen-garg-garima-garg-saikia-files-fir-against-all-accused-in-suspected-death-case-in-singapore-19981524 | title=Wife of Zubeen Garg, Garima Saikia Garg, files FIR against all accused in suspected death case in Singapore | date=Sep 28, 2025 | agency=Patrika | accessdate=3 October 2025}}</ref> <ref name="Garima1">{{cite news | url=https://thelogicalindian.com/zubeen-gargs-wife-files-cid-complaint-names-manager-organiser-in-probe-demand-over-singers-death/ | title=Zubeen Garg’s Wife Files CID Complaint, Names Manager, Organiser in Probe Demand Over Singer’s Death | date=Sep 29, 2025 | agency=The logical Indian| accessdate=3 October 2025}}</ref> <ref name="Garima2">{{cite news | url=https://www.asomiyapratidin.in/homepage/garima-saikia-garg-fir-cid-10508796 | title=কাৰ কাৰ বিৰুদ্ধে এজাহাৰ দাখিল কৰিলে গৰিমা শইকীয়া গাৰ্গে?| date=Sep 27, 2025 | agency=অসমীয়া প্ৰতিদিন| accessdate=3 October 2025}}</ref> জনসাধাৰণৰ দাবীৰ পাছত অসম চৰকাৰে গাৰ্গৰ পৰিয়ালৰ সদস্যৰ সন্মতি সাপেক্ষে [[গুৱাহাটী চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় চিকিৎসালয়|গুৱাহাটী চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় চিকিৎসালয়]]ত দ্বিতীয়বাৰৰ বাবে মৰণোত্তৰ পৰীক্ষাৰ নিৰ্দেশ দিয়ে।<ref>{{Cite news |last=Kalita |first=Kangkan |title=Second post-mortem on Garg on Tuesday after demands from people, says Assam CM Himanta Biswa Sarma |url=https://www.indiatoday.in/entertainment/story/second-post-mortem-on-zubeen-garg-on-tuesday-after-demands-from-people-says-assam-cm-himanta-biswa-sarma-2791537-2025-09-22|work=[[India Today]] |date=22 September 2025 |access-date=22 September 2025}}</ref>২৩ ছেপ্টেম্বৰৰ পুৱাৰ ভাগত তেওঁৰ মৰণোত্তৰ পৰীক্ষা সম্পন্ন হয়।<ref name="autopsy2">{{cite web |last= |first= |title=Zubeen Garg’s Second Post-Mortem Completed in Guwahati Ahead of Final Rites |url=https://www.ndtv.com/entertainment/zubeen-gargs-second-post-mortem-completed-in-guwahati-ahead-of-final-rites-9326201 |website=NDTV |publisher=NDTV |date=2025-09-23 |access-date=2025-10-12}}</ref> জনতাৰ দাবী আৰু অসমীয়া শিল্পীৰ হেঁচাত তদন্তৰ বাবে এটা বিশেষ তদন্তকাৰী দল (SIT) গঠন কৰা হয়।<ref>{{cite news |last1=Purkayastha |first1=Biswa Kalyan |title=Assam: SIT formed to probe Zubeen Garg's death; Congress demands CBI inquiry |url=https://www.hindustantimes.com/india-news/assam-sit-formed-to-probe-zubeen-garg-s-death-congress-demands-cbi-inquiry-101758724645343.html |access-date=25 September 2025 |work=[[Hindustan Times]] |date=24 September 2025 |language=en}}</ref><ref>{{cite news |last1=Karmakar |first1=Sumir |title=Assam Police form SIT to probe Zubeen Garg's death following suspicion of foul play |url=https://www.deccanherald.com/india/assam/assam-police-form-sit-to-probe-zubeen-gargs-death-following-suspicion-of-foul-play-3741754 |access-date=25 September 2025 |work=[[Deccan Herald]] |date=24 September 2025 |language=en}}</ref><ref>{{cite news |last1=Son |first1=Mallika |title=Assam CM Himanta Sarma Orders SIT Probe Into Singer Zubeen Garg's Death |url=https://www.news18.com/india/assam-cm-himanta-sarma-orders-sit-probe-into-singer-zubeen-gargs-death-ws-l-9594331.html |access-date=25 September 2025 |work=[[CNN-News18|News18]] |date=24 September 2025 |language=en}}</ref> এছ আই টি-ৰ নেতৃত্বত আছিল চিআইডি-ৰ বিশেষ ডিজিপি, আইপিএছ এম পি গুপ্তা আৰু আন ৯জন আৰক্ষী বিষয়া।<ref>{{cite news |last1=Varma |first1=Ananya |title=Assam Police Form 10-Member SIT To Probe 'Suspicious' Demise Of Zubeen Garg |url=https://www.timesnownews.com/india/assam-police-form-10-member-sit-to-probe-suspicious-demise-of-zubeen-garg-article-152888057 |access-date=25 September 2025 |work=[[Times Now]] |date=24 September 2025 |language=en}}</ref><ref>{{cite news |title=Following CM's order Assam DGP forms10-member SIT to probe into Zubeen Garg's death- The Week |url=https://www.theweek.in/wire-updates/national/2025/09/24/cal55-as-zubeen-ld-sit.html |access-date=25 September 2025 |work=[[The Week (Indian magazine)|The Week]] |agency=[[Press Trust of India|PTI]] |date=24 September 2025}}</ref> এছআইটি-ৰ সহায়ৰ পাছত চিআইডি-এ গাৰ্গৰ সন্দেহজনক মৃত্যুৰ সৈতে জড়িত ভাৰতীয় ন্যায় সংহিতাৰ ধাৰা ৬১(২), ১০৫, আৰু ১০৬(১)ৰ অধীনত এটা গোচৰ (২০২৫ চনৰ ১৮ নং গোচৰ) পঞ্জীয়ন কৰে।<ref>{{cite news |title=SIT, CID raids organiser's home amid probe into singer Zubeen Garg's demise |url=https://www.hindustantimes.com/india-news/sit-cid-raids-organiser-shyamkanu-mahantas-home-amid-probe-into-singer-zubeen-gargs-demise-101758894850541.html |access-date=26 September 2025 |work=[[Hindustan Times]] |agency=[[Asian News International|ANI]] |date=26 September 2025 |language=en}}</ref> ফেষ্টিভেলৰ আয়োজক শ্যামকানু মহন্ত আৰু গাৰ্গৰ পৰিচালক সিদ্ধাৰ্থ শৰ্মাৰ বাসগৃহত অভিযান চলোৱা হয় আৰু এই সময়ত ইলেক্ট্ৰনিক ৰেকৰ্ড আৰু নথি-পত্ৰ জব্দ কৰা হয়।<ref>{{cite news |last1=Maheshwari |first1=Khushi |title=Zubeen Garg Death: SIT Team Raids Houses Of Festival Organiser, His Manager |url=https://www.ndtvprofit.com/nation/zubeen-garg-death-sit-team-raids-houses-of-festival-organiser-his-manager |access-date=26 September 2025 |work=[[NDTV]] |date=25 September 2025 |language=en }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{cite news |title=Assam: SIT raids homes of singer Zubeen Garg’s manager, event organiser |url=https://scroll.in/latest/1087010/assam-sit-raids-homes-of-singer-zubeen-gargs-manager-event-organiser |access-date=26 September 2025 |work=[[Scroll.in]] |date=26 September 2025 |language=en}}</ref> ছিংগাপুৰত ডাইভিঙৰ সময়ত গাৰ্গৰ লগত যোৱা শেখৰ জ্যোতি গোস্বামীকো এছআইটি-এ জেৰা কৰি আটক কৰি ৰাখিছিল।<ref>{{cite news |title=Musician Shekharjyoti Goswami Arrested in Zubeen Garg Death Probe |url=https://www.sentinelassam.com/topheadlines/breaking-shekharjyoti-goswami-arrested-by-sit-in-zubeen-garg-death-case |work=The Sentinel Assam |date=25 September 2025 |access-date=26 September 2025}}</ref> অসমৰ মুখ্যমন্ত্ৰী হিমন্ত বিশ্ব শৰ্মাই মন্তব্য কৰিছিল যে যদি এছআইটি-এ নিৰ্ণায়ক ফলাফল নিদিয়ে তেন্তে গোচৰটো কেন্দ্ৰীয় তদন্তকাৰী সংস্থাক (চিবিআই)ক গতাই দিয়া হ’ব।<ref>{{cite news |title=SIT questions musician in Zubeen Garg death case; CM warns probe may go to CBI if no results |url=https://m.economictimes.com/news/india/sit-questions-musician-in-zubeen-garg-death-case-cm-himanta-biswa-sarma-warns-probe-may-go-to-cbi-if-no-results/articleshow/124118501.cms |work=The Economic Times |date=23 September 2025 |access-date=26 September 2025}}</ref> জনতাৰ ক্ষোভৰ সাক্ষী হৈ সদৌ অসম অধিবক্তা সন্থাই তেওঁলোকৰ সদস্যসকলক গাৰ্গৰ মৃত্যুৰ গোচৰত অভিযুক্ত ব্যক্তিসকলক প্ৰতিনিধিত্ব নকৰিবলৈ আহ্বান জনায়।<ref>{{cite news |title=Lawyers urged not to represent accused in Zubeen Garg death case |url=https://www.thehindu.com/news/national/assam/lawyers-urged-not-to-represent-accused-in-zubeen-garg-death-case/article70098339.ece |access-date=27 September 2025 |work=[[The Hindu]] |date=26 September 2025 |language=en-IN}}</ref><ref>{{cite news |title=Zubeen Garg’s death: Assam lawyers’ association urged not to represent accused; CID issues notices to witnesses |url=https://www.newindianexpress.com/nation/2025/Sep/26/zubeen-gargs-death-assam-lawyers-association-urged-not-to-represent-accused-cid-issues-notices-to-witnesses |access-date=27 September 2025 |work=[[The New Indian Express]] |date=26 September 2025 |language=en}}</ref> তেওঁৰ মৃত্যুৰ পৰিস্থিতিৰ তদন্তৰ ফলত ২০২৫ চনৰ ১ অক্টোবৰত ইভেণ্টৰ আয়োজক শ্যামকানু মহন্ত আৰু মেনেজাৰ সিদ্ধাৰ্থ শৰ্মাক গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হয়।<ref name="PratidinTime2025">{{cite web | title=BREAKING: Shyamkanu Mahanta, Siddharth Sharma Arrested, Brought To Guwahati | website=Pratidin Time | date=1 October 2025 | url=https://www.pratidintime.com/guwahati-news-breaking-latest/breaking-shyamkanu-mahanta-siddharth-sharma-arrested-brought-to-guwahati-10518028 | access-date=1 October 2025}}</ref> ২ অক্টোবৰ তাৰিখে শ্যামকানু মহন্ত, সিদ্ধাৰ্থ শৰ্মাৰ বিৰুদ্ধে চিআইডি-এ ভাৰতীয় ন্যায় সংহিতাৰ অধীনত ১০৩ ধাৰা আৰোপ কৰে। এইটো ধাৰা পৰিকল্পিত হত্যাৰ লগত জড়িত।<ref>{{cite news |title=Murder charges added against Shyamkanu Mahanta & Siddharth sharma in Zubeen Garg Death Case |url=https://www.guwahatiplus.com/assam/murder-charges-added-against-shyamkanu-mahanta-siddharth-sharma-in-zubeen-garg-death-case |access-date=3 October 2025 |work= The Guwahati Plus |date=2 October 2025 |language=en}}</ref><ref>{{cite news |title=Section 103 of BNS slapped on accused in Zubeen’s death case|url=https://www.sentinelassam.com/topheadlines/assam-section-103-of-bns-slapped-on-accused-in-zubeens-death-case |access-date=3 October 2025 |work= The Sentinal |date=2 October 2025 |language=en}}</ref> ২ অক্টোবৰতে ছিংগাপুৰৰ ঘটনাস্থলীত উপস্থিত থকা শেখৰ জ্যোতি গোস্বামী আৰু কণ্ঠশিল্পী অমৃতপ্ৰভা মহন্তক গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হয়। বিশেষ তদন্তকাৰী দলৰ সূত্ৰৰ মতে, শেখৰ জ্যোতি গোস্বামীক ইতিমধ্যে ভাইৰেল হৈ পৰা ভিডিঅ’টোত গাৰ্গৰ অতি ওচৰত সাঁতুৰি থকা দেখা গৈছিল আৰু অমৃতপ্ৰভা মহন্তই সমগ্ৰ কাণ্ডটো নিজৰ চেলফোনত ৰেকৰ্ড কৰিছিল। দুয়োকে বিগত ৬ দিন ধৰি জেৰা কৰা হৈছিল।<ref name="NDTV">{{cite news | url=https://www.ndtv.com/india-news/shekhar-jyoti-goswami-amritprava-mahanta-bandmate-co-singer-arrested-in-zubeen-garg-death-case-total-now-4-sources-9386048 | title=Bandmate, Co-Singer Arrested In Zubeen Garg Death Case, Total Now 4: Sources | work=NDTV | date=Oct 03, 2025 06:52 am IST | agency=NDTV | accessdate=3 October 2025}}</ref><ref name="Northeast">{{cite news | url=https://northeasttoday.in/northeast/assam/zubeen-garg-death-case-cid-arrests-musicians-shekhar-goswami-and-amritprava-mahanta/ | title=Zubeen Garg Death Case: CID Arrests Musicians Shekhar Goswami And Amritprava Mahanta | work=Northeast | date=3rd October 2025 | agency=North East Today | accessdate=3 October 2025 }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==উত্তৰাধিকাৰ== জুবিন গাৰ্গক উদ্‌যাপন কৰিবলৈ ২০২২ চনৰ ২ ডিচেম্বৰত [[ডিগবৈ|ডিগবৈত]] নাজিৰাটিং তামোলী পৰ্যটন মহোৎসৱৰ সময়ত গায়কজনৰ বাবে নিৰ্মাণ কৰা ২০ ফুট উচ্চতাৰ এটা মূৰ্তি উন্মোচন কৰা হয়।<ref>{{Cite web |date=3 January 2023 |title=Zubeen Garg's Statue Unveiled in Digboi |url=https://www.sentinelassam.com/north-east-india-news/assam-news/zubeen-gargs-statue-unveiled-in-digboi-631273 |access-date=8 January 2023 |website=www.sentinelassam.com |language=en}}</ref> টেঙাপানীৰ গাঁওবাসীয়ে ন দিহিং নদীৰ সিপাৰে নিৰ্মাণ কৰা আৰু জুবিন গাৰ্গৰ নামেৰে নামকৰণ কৰা এখন বাঁহৰ দলং টেঙাপানী-থেপাবাৰীত গায়কজনে ২০২০ চনৰ ২৯ ফেব্ৰুৱাৰীত উদ্বোধন কৰে।<ref>{{Cite web |date=20 February 2020 |title='Zubeen Garg Bridge' in Kakopathar to be inaugurated by the star himself on 29 Feb |url=https://newslivetv.com/zubeen-garg-bridge-in-kakopathar-to-be-inaugurated-by-the-star-himself-on-29-feb/ |access-date=8 January 2023}}</ref><ref>{{cite news |last1=Ojha |first1=Manoj Kumar |date=29 May 2020 |title=Zubeen Garg to open namesake bridge in Assam |url=https://www.telegraphindia.com/states/zubeen-garg-to-open-namesake-bridge-in-assam/cid/1749568 |work=The Telegraph |access-date=27 April 2024}}</ref> তেওঁৰ পিতৃৰ নাম আছিল কপিল বৰঠাকুৰ।কপিল বৰঠাকুৰে পুত্ৰ জুবিন গাৰ্গৰ আত্মজীৱনী লিখি উলিয়ায়। ===সাংস্কৃতিক গুৰুত্ব=== জুবিন গাৰ্গৰ কৰ্মৰাজি সংৰক্ষণৰ বাবে অনুৰাগী আৰু সংৰক্ষণকাৰীয়ে একাধিক প্ৰচেষ্টা হাতত লৈছে। গুৱাহাটীৰ হাতীগাঁৱৰ বিশাল কলিতাই তেওঁৰ অনুৰাগী আৰু সাংস্কৃতিক প্ৰভাৱৰ পৰিসৰৰ ওপৰত আলোকপাত কৰি ''চান্দনী ৰাত'' এলবামৰ স্বাক্ষৰিত কপিকে ধৰি গাৰ্গৰ ৰেকৰ্ডিঙৰ ৩৩ হাজাৰৰো অধিক কেছেট আৰু চিডি সংকলন কৰা বুলি জানিব পৰা গৈছে। ভৌতিক সংগ্ৰহৰ উপৰি তেওঁৰ সংগীতৰ অৱদানসমূহ ভৱিষ্যত প্ৰজন্মৰ বাবে সংৰক্ষণ আৰু সুলভ কৰিবলৈ প্ৰায় ৩৫,০০০ গীত থকা এটা ডিজিটেল আৰ্কাইভ সৃষ্টি কৰা হৈছে।<ref>{{Cite news |title=35,000-song archive vows to keep Zubeen's voice alive |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/guwahati/35000-songs-archive-vows-to-keep-zubeens-voice-alive/articleshow/124019744.cms|work=The Times of India |access-date=23 September 2025}}</ref> ==জুবিন গাৰ্গ সম্পৰ্কত বিভিন্নজন== অসমৰ বিশিষ্ট লেখক-সাহিত্যিক ড॰ [[নগেন শইকীয়া|নগেন শইকীয়া]]ই<ref name="নি১">{{cite news | url=https://niyomiyabarta.com/epaper/20092025/index.php | title=আজিৰ দিনটো শোক দিৱ হিচাপে গণ্য কৰিব লাগে | date=২০ ছেপ্টেম্বৰ ২০২৫ | agency=নিয়মীয়া বাৰ্তা | accessdate=23 September 2025 | author=[[নগেন শইকীয়া|শইকীয়া, নগেন]] | location=গুৱাহাটী | pages=১,১৩ }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> জুবিন গাৰ্গ সন্দৰ্ভত মন্তব্য কৰে— <blockquote>মই দেখিছোঁ জুবিনৰ কণ্ঠত এনে এক সুৰৰ যাদু আছে, যি মানুহক, শ্ৰোতাক সহজেই আকৰ্ষণ কৰিব পাৰে </blockquote> অসমৰ কবি-সাহিত্যিক-গীতিকাৰ [[হীৰেন ভট্টাচাৰ্য]]ই জুবিন গাৰ্গৰ জনপ্ৰিয়তা সম্পৰ্কে কৈছে<ref>{{cite book | title=জুবিন গাৰ্গ জীৱনৰপৰা গানলৈ | publisher=চন্দ্ৰ প্ৰকাশ | author=ভট্টাচাৰ্য, হীৰেন, অনুলেখন : মণ্টু শইকীয়া | authorlink=জুবিন অসমীয়া সংগীতৰ ক্ষেত্ৰত এক জোকাৰণি | year=জানুৱাৰী, ২০০৯ | location=গুৱাহাটী | pages=১,২}}</ref>— <blockquote>জুবিন সঁচাই আচৰিত। ইমান কম বয়সতে, ইমান সোনকালে জনপ্ৰিয়তা লাভ কৰা দেখি আচৰিত হওঁ। জুবিন কোনো ৰেডিঅ’ৰ শিল্পী নহয়। দূৰদৰ্শনৰ শিল্পী নহয় বা তেনেধৰণৰ কোনো বেকগ্ৰাউণ্ডো নাই। জুবিনে যোগ্যতাৰ ভিত্তিত জনপ্ৰিয়তা পাইছে নিঃসন্দেহে। </blockquote> [[ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা]] বিজয়ী অসমৰ চলচ্চিত্ৰ সমালোচক [[উৎপল দত্ত (লেখক)|উৎপল দত্ত]]ই কৈছে—<blockquote> দৰ্শক আৰু সাধাৰণ মানুহক আকৰ্ষণ কৰিব পৰা যি ক্ষমতা, গীতৰ বজাৰত গীত বিক্ৰীৰ যি নিশ্চয়তা প্ৰদান, তেওঁৰ সৃষ্টিৰ পোহৰৰ প্ৰতিফলনত জিলিকি উঠাৰ যি হেঁপাহ, সেইবোৰেই তেওঁৰ নক্ষত্ৰ-স্থান স্থিৰ কৰি ৰাখিছে। সমগ্ৰ অসমৰ বিশালসংখ্যক গুণমুগ্ধৰ স্বাৰ্থহীন ভালপোৱাৰ অধিকাৰী হৈছিল জুবিন।<ref name="নি">{{cite news | url=https://niyomiyabarta.com/epaper/22092025/page7.php | title=অসমৰ বিনোদন জগতৰ অতুলনীয় নক্ষত্ৰ-জুবিন গাৰ্গ | date=২২ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৯ | agency=নিয়মীয়া বাৰ্তা | accessdate=22 September 2025 | author=দত্ত, উৎপল | location=গুৱাহাটী | pages=৭ }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref></blockquote> জুবিন গাৰ্গ সম্পৰ্কত [[ভূপেন হাজৰিকা|ভূপেন হাজৰিকাৰ]] মন্তব্য: <blockquote>জুবিন বৰ 'টেলেণ্টেড' ল'ৰা। মই ভাবোঁ সি খুব অধ্যয়ন কৰে। জুবিনে নিজক আৰু শ্ৰোতাক ভালদৰে জানে, সেই কাৰণে ইমান জনপ্ৰিয়তা আৰু তেওঁ সৃষ্টিৰ প্ৰতি শ্ৰোতাৰ ইমান আগ্ৰহ।</blockquote> ==জুবিন গাৰ্গৰ প্ৰিয়== *প্ৰিয় ব্যক্তিত্ব: কলাগুৰু [[বিষ্ণুপ্ৰসাদ ৰাভা]] *চে গুৱেভাৰা *প্ৰিয় ব্যক্তি: অভিনেতা [[চাৰ্লি চেপলিন]] *প্ৰিয় গ্ৰন্থ: 'My Autobiography' (Charlie Chaplin) *প্ৰিয় অভিনেতা: মাৰ্লন ব্ৰেণ্ডো *প্ৰিয় চলচ্চিত্ৰ: 'Citizen Kane' আৰু 'The Bicycle Thief *ৰ'ল মডেল: ন্যাপোলিঅ' বোনাপাৰ্ট ==আৰু চাওক== * [[জুবিন গাৰ্গে ৰেকৰ্ডিং কৰা গীতৰ তালিকা]] * [[জুবিন|জুবিন শব্দৰ অৰ্থ]] * [[হাচটেগ জাষ্টিচ ফ'ৰ জুবিন গাৰ্গ]] ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist|2}} ==গ্ৰন্থসূচী== * '''পিতৃৰ দৃষ্টিত জুবিন''', কপিল ঠাকুৰ, চন্দ্ৰ প্ৰকাশ, ২০১১ * '''জুবিন গাৰ্গ: জীৱনৰপৰা গানলৈ''', মণ্টু শইকীয়া সম্পাদিত, চন্দ্ৰ প্ৰকাশ, ২০০৯ ==বাহ্যিক সংযোগ== * [https://geetsankalan.com/singers/zubeen-garg গীত সংকলন ৱেবচাইটত জুবিন গাৰ্গৰ গীত] {{Commons category|Zubeen Garg|জুবিন গাৰ্গ}} {{Wikiquote}} * {{Facebook|ZUBEENsOFFICIAL}} * {{Twitter|zubeengarg1}} * {{Instagram|zubeen.garg}} * {{IMDb name|0958276}} * [https://zubeenda.online/ জুবিনদা.অনলাইন] * [https://zubeengarg.com/ জুবিনগাৰ্গ.কম] * [https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.452684/mode/1up জুবিনৰ গাৰ্গ — জীৱনৰ পৰা গানলৈ, মণ্টু শইকীয়া সম্পাদিত, চন্দ্ৰ প্ৰকাশ] {{জুবিন গাৰ্গ}} {{অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ}} {{অসমৰ প্ৰসিদ্ধ ব্যক্তি}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:জুবিন গাৰ্গ|*]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ কণ্ঠশিল্পী]] [[শ্ৰেণী:হিন্দী চলচ্চিত্ৰৰ নেপথ্য কণ্ঠশিল্পী]] [[শ্ৰেণী:অসমীয়া চলচ্চিত্ৰৰ নেপথ্য কণ্ঠশিল্পী]] [[শ্ৰেণী:বঙালী চলচ্চিত্ৰৰ নেপথ্য কণ্ঠশিল্পী]] [[শ্ৰেণী:অসমীয়া চলচ্চিত্ৰৰ সংগীত পৰিচালক]] [[শ্ৰেণী:অসমীয়া অভিনেতা]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক]] [[শ্ৰেণী:অসমীয়া ভাষাৰ চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক]] [[ শ্ৰেণী:অসমীয়া ভাষাৰ গীতিকাৰ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ সংগীতকাৰ]] [[শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:সমাজকৰ্মী]] [[শ্ৰেণী:সমাজহিতৈষী]] [[শ্ৰেণী:চলচ্চিত্ৰ প্ৰযোজক]] [[শ্ৰেণী:চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক]] [[শ্ৰেণী:কবি]] [[শ্ৰেণী:চিত্ৰনাট্য লেখক]] [[শ্ৰেণী:সুৰকাৰ]] [[শ্ৰেণী:গীতিকাৰ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় গীতিকাৰ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় সুৰকাৰ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় কণ্ঠশিল্পী]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় সংগীত পৰিচালক]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় সংগীতজ্ঞ]] [[শ্ৰেণী:বাদ্যযন্ত্ৰী]] [[শ্ৰেণী:ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা (ভাৰত) বিজয়ী]] [[শ্ৰেণী:অসমীয়া কবি]] [[শ্ৰেণী:কণ্ঠশিল্পী]] 0cgxqo7286ojsap744395359ep1k4ht 606189 606188 2026-05-13T19:12:04Z Abhiraj Mohan 31 31070 /* ১৯৯৫-১৯৯৭: বলীউড কণ্ঠশিল্পী কেৰিয়াৰ আৰম্ভ কৰিবলৈ মুম্বাইলৈ স্থানান্তৰিত হোৱা */ 606189 wikitext text/x-wiki {{নিৰ্বাচিত প্ৰবন্ধ}} {{Infobox musical artist | bgcolour = lightgray | name = জুবিন গাৰ্গ | image = File:Zubin Garg Live performance (cropped).jpg | caption = ২০২৫ চনত জুবিন গাৰ্গ | image_size = 300px | birth_date = {{Birth date|1972|11|18}} | background = solo_singer | birth_name = জুবিন বৰঠাকুৰ | alias = {{hlist|গ’ল্ডী<ref>{{cite web|last=Goswami|first=Darshana|title=The wonder boy called Goldie|website=Thumbprint NE|date=2025-09-22|url=https://thumbprintmag.in/single_post.php?id=the-wonder-boy-called-goldie|access-date=2025-09-22}}{{Dead link|date=December 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>|অসমৰ হাৰ্টথ্ৰব|লুইতকণ্ঠ|হামিং সম্ৰাট|জুবিনদা|হিয়াৰ আমঠু<ref>{{cite news |last1=Baruah |first1=Sukrita |date=19 September 2025 |title=Zubeen da, voice of a generation, who listened to his own conscience|url=https://indianexpress.com/article/india/zubeen-da-voice-of-a-generation-who-listened-to-his-own-conscience-10259892/ |work=The Indian Express |access-date=20 September 2025}}</ref>|সোণটি}} | birth_place = [[তুৰা, মেঘালয়|তুৰা]], [[মেঘালয়]], [[ভাৰত]] {{flagicon|IND}} | death_date = {{Death date and age|2025|09|19|1972|11|18}} | death_place=[[Singapore General Hospital|ছিংগাপুৰ জেনেৰেল হস্পিটেল]], [[বুকিত মেৰাহ]], [[ছিংগাপুৰৰ কেন্দ্ৰীয় এলেকা]] {{flagicon|Singapore}}<ref>{{cite web|title=Singer Zubeen Garg died in Singapore while swimming, not during scuba diving: report|website=The Hindu|date=2 Oct 2025|url=https://www.thehindu.com/news/national/singer-zubeen-garg-died-in-singapore-while-swimming-not-during-scuba-diving-report/article70117336.ece/|access-date=5 Oct 2025}}</ref><ref>{{cite news |title=Zubeen Garg is No More – Pratidin Time |url=https://www.pratidintime.com/latest-assam-news-breaking-news-assam/zubeen-garg-is-no-more-10479313 | access-date=19 September 2025 |work=Pratidin Time |date=19 September 2025 |language=en}}</ref> | death_cause = | genre = {{hlist|[[অসমীয়া লোকগীত]]|[[ৰক সংগীত]]|[[বিহুগীত|বিহু]]|[[চলচ্চিত্ৰ]] [[সংগীত]]|[[অসমীয়া গীতি সাহিত্য]]|[[ভাৰতীয় লোক-সংগীত]]}} | occupation = {{hlist|কণ্ঠশিল্পী|নেপথ্য গায়ক|সংগীত পৰিচালক|সুৰকাৰ|গীতিকাৰ|সংগীত ব্যৱস্থাপক|চলচ্চিত্ৰ অভিনেতা|পৰিচালক|প্ৰযোজক|বাদ্যযন্ত্ৰী|কবি|সমাজকৰ্মী|অভিনেতা}} | instrument = {{hlist|কীব’ৰ্ড|গীটাৰ|তবলা|মেণ্ড’লিন|দগৰ|পাৰকিউছন|আদি}} | nationality = {{flagicon|IND}} ভাৰতীয় | Ethnicity = [[অসমীয়া]] | label = {{hlist|এন.কে. প্ৰডাকশ্যন|ছ’নী মিউজিক|মেগনাছাউণ্ড ৰেকৰ্ড্‌ছ|ইউনিভাৰ্ছেল মিউজিক গ্ৰুপ|টাইম্‌ছ মিউজিক|টি-ছিৰীজ|জী মিউজিক কোম্পানী|ইৰʼছ নাও|সাৰেগামা|এছ.ভি.এফ.|সুৰিন্দৰ ফিল্ম্‌ছ|ইস্কে মুভীজ|ইক’ মিউজিক|ধ্বনি ৰেকৰ্ড্‌ছ|জুবিন গাৰ্গ মিউজিক|আপোন ৰেকৰ্ড্‌ছ|এ.চি. মাল্টিমিডিয়া|জলীউড নাও মিউজিক}} | years_active = ১৯৯২ - ২০২৫ | spouse = গৰিমা শইকীয়া গাৰ্গ | website = |Birth_name=জুবিন বৰঠাকুৰ|Work=[[জুবিন গাৰ্গে ৰেকৰ্ডিং কৰা গীতৰ তালিকা]]}} '''জুবিন গাৰ্গ''' ({{Lang-en|[[:en:Zubeen Garg|Zubeen Garg]]}}; [[১৮ নৱেম্বৰ]], ১৯৭২ – [[১৯ ছেপ্টেম্বৰ]], [[২০২৫]]) [[অসম]], [[ভাৰত|ভাৰতৰ]] এগৰাকী প্ৰসিদ্ধ কণ্ঠশিল্পী। ইয়াৰ উপৰি তেওঁ এগৰাকী [[সংগীত]] পৰিচালক, গীতিকাৰ, সুৰকাৰ, [[অভিনেতা]], চলচ্চিত্ৰ প্ৰযোজক, [[চলচ্চিত্ৰ]] পৰিচালক, চিত্ৰনাট্যকাৰ, বাদ্যযন্ত্ৰী, [[কবি]] আৰু সমাজকৰ্মী।<ref>{{cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/bengali/movies/news/Zubeen-Garg-on-a-different-track/articleshow/7791874.cms|title=Zubeen Garg on a different track|last=Ganguly|first=Ruman|date=26 March 2011|work=[[Indiatimes]]|access-date=2 July 2012|archive-date=8 March 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130308021824/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-03-26/news-interviews/29191918_1_zubeen-garg-bengali-films-bengali-version|url-status=live}}</ref> [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]], [[হিন্দী ভাষা|হিন্দী]], [[বাংলা ভাষা|বাংলা]], [[বড়ো ভাষা|বড়ো]], [[কোচ ৰাজবংশী ভাষা|কোচ-ৰাজবংশী]] ([[কামতাপুৰী ভাষা|কামতাপুৰী]]/[[গোৱালপাৰীয়া উপভাষা|গোৱালপাৰীয়া]]), [[অসমৰ চাহ জনগোষ্ঠী|চাহ বাগানীয়া]], [[হাজং ভাষা|হাজং]], [[মিচিং ভাষা|মিচিং]], [[কাৰ্বি ভাষা|কাৰ্বি]], [[গাৰো ভাষা|গাৰো]], [[ৰাভা ভাষা|ৰাভা]], [[পাতিৰাভা]], [[ডিমাচা ভাষা|ডিমাচা]], [[আহোম ভাষা|টাই-আহোম]], [[দেউৰী ভাষা|দেউৰী]], [[নেপালী ভাষা|নেপালী]], [[ভোজপুৰী ভাষা|ভোজপুৰী]], [[বিষ্ণুপ্ৰিয়া মণিপুৰী ভাষা|বিষ্ণুপ্ৰিয়া মণিপুৰী]], [[ককবৰক ভাষা|ককবৰক]], [[ওড়িয়া ভাষা|ওড়িয়া]], [[তামিল ভাষা|তামিল]], [[তেলুগু ভাষা|তেলুগু]], [[কন্নড় ভাষা|কন্নড়]], [[ইংৰাজী ভাষা|ইংৰাজী]], [[আদি ভাষা|আদি]], [[গালো ভাষা|গালো]], [[তিৱা জনগোষ্ঠী|তিৱা]], [[নিচি ভাষা|নিচি]], [[মালয়ালম ভাষা|মালয়ালম]], [[মাৰাঠী ভাষা|মাৰাঠী]], [[সংস্কৃত]], [[সিন্ধী]], [[উৰ্দু]] ইত্যাদি বিভিন্ন [[ভাষা|ভাষাত]] তেওঁ‌ কণ্ঠদান কৰিছে।<ref>{{Cite news|title=Zubeen's arrived|url=https://www.dailypioneer.com/2013/sunday-edition/zubeens-arrived.html|access-date=10 January 2021|work=The Pioneer|language=en|date=26 May 2013|archive-date=4 April 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230404000432/https://www.dailypioneer.com/2013/sunday-edition/zubeens-arrived.html|url-status=live|archivedate=4 April 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230404000432/https://www.dailypioneer.com/2013/sunday-edition/zubeens-arrived.html|deadurl=yes}}</ref><ref>{{Cite news |title=Singer Zubeen Garg hospitalised after head injury |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/music/singer-zubeen-garg-hospitalised-in-assam-after-head-injury-8041184/ |work=The Indian Express |date=20 July 2022 |access-date=12 February 2023 |archive-date=27 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230327154132/https://indianexpress.com/article/entertainment/music/singer-zubeen-garg-hospitalised-in-assam-after-head-injury-8041184/ |url-status=live }}</ref> ১৯৯২ চনত জুবিনৰ প্ৰথমটো এলবাম ''[[অনামিকা (শ্ৰব্য এলবাম)|অনামিকা]]'' মুক্তি পোৱাৰ<ref name="futuresounds1">{{cite web | url=http://www.futuresounds.in/store/anamika/ | title=About Zubeen's debut album Anamika at futuresounds.com | publisher=futuresounds.com | accessdate= 4 September 2015}}</ref> লগে লগে পেছাদাৰী সংগীত জগতখনৰ সৈতে জুবিন জড়িত হৈ পৰে। [[বাংলা]] চলচ্চিত্ৰ ''শুধু তুমি''ৰ কাৰণে জুবিনে ২০০৫ চনত শ্ৰেষ্ঠ সংগীত পৰিচালকৰ বঁটা লাভ কৰিছিল। [[হিন্দী ভাষা|হিন্দী ভাষাৰ]] ''য়া আলি'' গীতটোৰ বাবে জুবিনে ২০০৬ চনত ''গ্ল’বেল ইণ্ডিয়ান ফিল্ম এৱাৰ্ড (GIFA)'' আৰু ''ষ্টাৰডাষ্ট এৱাৰ্ড''ত ''শ্ৰেষ্ঠ নেপথ্য কণ্ঠশিল্পী (পুৰুষ)'' বঁটা লাভ কৰিছিল। ইয়াৰ উপৰি ''Echoes of Silence'' (ইংৰাজী-খাচী) ছবিৰ বাবে ''শ্ৰেষ্ঠ সংগীত পৰিচালক'' হিচাপে তেওঁ [[ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা|ৰাষ্ট্ৰীয় বঁটা (ৰজত কমল)]] লাভ কৰিছিল।<ref>{{Cite web |title=Assam shines with five honours at 71st National Film Awards |url=https://assamtribune.com/assam/assam-shines-with-five-honours-at-71st-national-film-awards-1587082 |website=The Assam Tribune |date=2 August 2025 |access-date=6 January 2025 |language=en}}</ref> আধুনিক অসমীয়া সংগীতত নতুন মাত্ৰা প্ৰদান কৰাৰ বাবে ২০১৪ চনত জুবিন গাৰ্গলৈ [[ৰেনেছাঁ অসম বঁটা]] আগবঢ়োৱা হয়।<ref name="amarasom">{{cite web | title=জুবিন গাৰ্গলৈ ৰেনেছাঁ অসম বঁটা | publisher=[[আমাৰ অসম]] | date=১৩ মাৰ্চ ২০১৫ | accessdate=১৪ মাৰ্চ২০১৫}}</ref> ২০২৪ চনৰ ২৭ মে’ত জুবিন গাৰ্গক [[মেঘালয়|মেঘালয়ৰ]] বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়ে সন্মানীয় ডক্টৰ অৱ লিটাৰেচাৰ (ডি.লিট) ডিগ্ৰী প্ৰদান কৰে। ২০২৫ চনত [[বেলতলা]] বহাগী উৎসৱ সমিতিয়ে তেওঁক জীৱনজোৰা সাধনাৰ [[ভূপেন হাজৰিকা|ড॰ ভূপেন হাজৰিকা]] বঁটা প্ৰদান কৰে। জুবিন গাৰ্গ বহুবাদ্যযন্ত্ৰী। তেওঁ বহুকেইবিধ বাদ্যযন্ত্ৰ বজাব জানিছিল। ইয়াৰ ভিতৰত আনন্দলহৰী, [[ঢোল]], [[দোতোৰা]], ড্ৰাম, [[গীটাৰ]], হাৰমনিকা, [[হাৰমনিয়াম]], মেণ্ড’লিন, কীব’ৰ্ড, [[তবলা]] আৰু একাধিক পাৰকিউছন বাদ্য অন্তৰ্ভুক্ত। অসমৰ সৰ্বাধিক পাৰিশ্ৰমিকপ্ৰাপ্ত কণ্ঠশিল্পীসকলৰ ভিতৰত তেওঁ অন্যতম।<ref>{{Cite web|date=16 April 2017|title=Barred from singing in Hindi, Assam singer leaves Bihu stage|url=https://indianexpress.com/article/cities/guwahati/zubeen-garg-noonmati-bihu-sanmilan-stopped-from-singing-hindi-song-assam-top-singer-quits-bihu-stage-with-an-abuse-4614435/|url-access=limited|access-date=19 December 2020|website=The Indian Express|language=en}}</ref> প্ৰায় ৩৩ বছৰজোৰা তেওঁৰ কেৰিয়াৰত জুবিন গাৰ্গে ৪০টা ভাষাত ৩৮,০০০তকৈও অধিক [[গীত]] বাণীবদ্ধ কৰিছে।<ref>{{cite news|title=Thousands of fans bid adieu to Zubeen at Guwahati stadium|url=https://www.thehindu.com/entertainment/music/singer-zubeen-gargs-body-arrives-at-guwahati-airport-thousands-gather-to-get-last-glimpse/article70076293.ece|access-date=23 September 2025|work=[[The Hindu]]|date=21 September 2025|language=en-IN}}</ref><ref>{{cite news|last1=Deb|first1=Abhijit|title=From 'Anamika' to 'Ya Ali': Zubeen Garg, a man of many emotions, bids farewell|url=https://www.thestatesman.com/entertainment/from-anamika-to-ya-ali-zubeen-garg-a-man-of-many-emotions-bids-farewell-1503488612.html|access-date=23 September 2025|work=[[The Statesman (India)|The Statesman]]|date=19 September 2025|language=en}}</ref> ২০২৫ চনৰ ১৯ ছেপ্টেম্বৰ‌ত [[ছিংগাপুৰ|ছিংগাপুৰত]] জুবিন গাৰ্গৰ মৃত্যু হয়। ==বংশ আৰু পৰিয়াল== ১৯৭২ চনৰ ১৮ নৱেম্বৰত [[মেঘালয়|মেঘালয়ৰ]] [[তুৰা, মেঘালয়|তুৰাত]] জুবিন গাৰ্গৰ জন্ম হয়।<ref name="Birthday">{{cite news |last1=Borkotoky |first1=Tonmoy |title=Zubeen Garg turns 48; fans shower him with birthday wishes |url=https://www.newslivetv.com/assam/zubeen-garg-turns-48-fans-shower-him-with-birthday-wishes/ |access-date=20 November 2019 |work=News Live TV |date=18 November 2019 |archive-date=11 October 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201011231758/https://newslivetv.com/zubeen-garg-turns-48-fans-shower-him-with-birthday-wishes/ |url-status=live }}</ref><ref>{{cite news |title=Rockstar with a humane heart – Zubeen Garg turns 48 today – Sentinelassam |url=https://www.sentinelassam.com/north-east-india-news/assam-news/rockstar-with-a-humane-heart-zubeen-garg-turns-48-today-512140 |access-date=18 November 2020 |work=The Sentinel |date=18 November 2020 |language=en |archive-date=18 November 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201118051439/https://www.sentinelassam.com/north-east-india-news/assam-news/rockstar-with-a-humane-heart-zubeen-garg-turns-48-today-512140 |url-status=live }}</ref> জুবিনৰ পিতৃৰ নাম হৈছে মোহিনীমোহন বৰঠাকুৰ (ছদ্মনাম: কপিল ঠাকুৰ) আৰু মাতৃ স্বৰ্গীয় ইলি বৰঠাকুৰ (বিয়াৰ পূৰ্বে তেওঁ ইলি অধ্যাপক)।<ref name="Apr2022">{{cite news |last1=Parashar |first1=Utpal |date=29 July 2019 |title='These Brahmins should be killed,' says Assam singer Zubeen Garg; cases filed |url=https://www.hindustantimes.com/india-news/these-brahmins-should-be-killed-says-assam-singer-zubeen-garg-cases-filed/story-QgaKOmiMcqiCEhzOc8K29O.html |work=Hindustan Times |access-date=12 April 2022 |archive-date=15 January 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220115111218/https://www.hindustantimes.com/india-news/these-brahmins-should-be-killed-says-assam-singer-zubeen-garg-cases-filed/story-QgaKOmiMcqiCEhzOc8K29O.html |url-status=live }}</ref><ref>{{cite news |last1=Sharma |first1=Dristi |title=How Singer Zubeen Garg Got His Name |url=https://www.ndtv.com/entertainment/how-singer-zubeen-garg-got-his-name-9307155 |access-date=20 September 2025 |work=[[NDTV]] |date=19 September 2025}}</ref><ref>{{cite news |title='Ya Ali' singer Zubeen Garg provided security after ULFA threat |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/entertainment-others/ya-ali-singer-zubeen-garg-provided-security-after-ulfa-threat/ |url-access=subscription |access-date=25 September 2025 |work=[[The Indian Express]] |date=22 April 2013 |language=en |archive-date=27 December 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241227233959/https://indianexpress.com/article/entertainment/entertainment-others/ya-ali-singer-zubeen-garg-provided-security-after-ulfa-threat/ |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |title=Zubeen Garg Biography, Zubeen Garg Profile - entertainment.oneindia.in |url=http://entertainment.oneindia.in/celebs/zubeen-garg/biography.html |website=[[Oneindia]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20130812032230/http://entertainment.oneindia.in/celebs/zubeen-garg/biography.html |access-date=25 September 2025 |archive-date=12 August 2013 |language=en |archivedate=12 August 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130812032230/http://entertainment.oneindia.in/celebs/zubeen-garg/biography.html |deadurl=yes }}</ref><ref>{{cite news |title=Why Jibon Borthakur Chose to Become Zubeen Garg |url=https://www.pratidintime.com/latest-assam-news-breaking-news-assam/why-zubeen-borthakur-chose-to-become-zubeen-garg-10481588 |access-date=25 September 2025 |work=[[Pratidin Time]] |date=20 September 2025 |language=en |archive-date=5 October 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251005162156/https://www.pratidintime.com/latest-assam-news-breaking-news-assam/why-zubeen-borthakur-chose-to-become-zubeen-garg-10481588 |url-status=live }}</ref> ইলি অধ্যাপকৰ ঘৰ যোৰহাটৰ পুলিবৰৰ ভাতেমৰা গাঁৱত আছিল। কপিল ঠাকুৰ ২৪ বছৰ বয়সত বিবাহপাশত আবদ্ধ হৈছিল আৰু বিয়াৰ পাছত কপিল ঠাকুৰৰ লগত থাকিবলৈ ইলি অধ্যাপক তুৰালৈ গৈছিল।<ref name="পিতৃৰ দৃষ্টিত জুবিন (২)">{{Cite book |last=ঠাকুৰ |first=কপিল |title=পিতৃৰ দৃষ্টিত জুবিন |publisher=চন্দ্ৰ প্ৰকাশ |year=২০১১ |page=২ |language=as}}</ref> তুৰাৰ অসামৰিক চিকিৎসালয়তে তেওঁলোকৰ প্ৰথম সন্তান জুবিনৰ জন্ম হৈছিল।<ref name="পিতৃৰ দৃষ্টিত জুবিন (৩)">{{Cite book |last=ঠাকুৰ |first=কপিল |title=পিতৃৰ দৃষ্টিত জুবিন |publisher=চন্দ্ৰ প্ৰকাশ |year=২০১১ |page=৩ |language=as}}</ref> জুবিনৰ প্ৰকৃত নাম জুবিন বৰঠাকুৰ। প্ৰসিদ্ধ গীতিকাৰ জুবিন মেহতাৰ নামত জুবিনৰ নাম ৰখা হৈছিল আৰু পাছত ''গাৰ্গ'' গোত্ৰ নামটো জুবিন গাৰ্গে প্ৰৱেশিকা পৰীক্ষাৰ সময়ত নিজেই সংযোজন কৰি ল'লে। সংগীত জগততো তেওঁ‌ জুবিন গাৰ্গৰূপে পৰিচিত হৈছিল। জুবিন গাৰ্গৰ প্ৰতিপালনত সহায় কৰিবলৈ তেওঁৰ মাহীয়েক কুনি গৈ তুৰাত কিছুদিন আছিল।<ref name="পিতৃৰ দৃষ্টিত জুবিন (৩)"/> জুবিনৰ পিতৃ-পৰিয়াল মূলতে [[শিৱসাগৰ জিলা|শিৱসাগৰ জিলাৰ]] [[জাঁজী|জাঁজীৰ]] অন্তৰ্গত তামোলীছিগা গাঁৱৰ। পৰৱৰ্তী সময়ত শিক্ষা আৰু চাকৰিৰ সন্ধানত তেওঁলোকৰ পৰিয়ালটো যোৰহাট পাইছিলহি। যোৰহাটত তেওঁলোক ভাৰাঘৰত আছিল।<ref>{{Cite book |last=ঠাকুৰ |first=কপিল |title=পিতৃৰ দৃষ্টিত জুবিন |publisher=চন্দ্ৰ প্ৰকাশ |year=২০১১ |page=১ |language=as}}</ref> প্ৰথমতে কপিল ঠাকুৰে চৰকাৰী কাৰ্যালয়ত কেৰাণীৰ চাকৰিত কৰিছিল আৰু পুৱা-গধূলি কেইটামান টিউচন কৰিছিল। কপিল ঠাকুৰে কলা শাখাত স্নাতক উত্তীৰ্ণ হৈছিল যদিও অৰ্থাভাৱত স্নাতকোত্তৰ সম্পূৰ্ণ কৰিব নোৱাৰিলে। কিন্তু তেওঁ কোনোপধ্যেই ভাই-ভনী আৰু নিজৰ শিক্ষা যতি পৰিবলৈ দিয়া নাছিল।<ref name="পিতৃৰ দৃষ্টিত জুবিন (২)"/> চাকৰিৰ সন্ধান কৰি থাকোঁতেই তেওঁ তুৰাত বৰ্তমানতকৈ ভাল চাকৰি এটা পালে। আৰু তাতে ৪০ টকাত এটা ৰুম ভাৰালৈ লৈ থাকিবলৈ ল'লে। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ অধিক পঢ়া-শুনা কৰি অসম লোকসেৱা আয়োগৰ পৰীক্ষাত অৱতীৰ্ণ হয় আৰু সেইসূত্ৰে শ্ৰম বিভাগত নিজ দায়িত্ব পালন কৰে। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ মাটিৰ হাকিম হিচাপে (বৰ্তমানৰ চাৰ্কোল অফিচাৰ) কৰিমগঞ্জলৈ বদলি হয়।<ref>{{Cite book |last=ঠাকুৰ |first=কপিল |title=পিতৃৰ দৃষ্টিত জুবিন |publisher=চন্দ্ৰ প্ৰকাশ |year=২০১১ |page=৫ |language=as}}</ref> আৰু চাকৰি-জীৱনৰ প্ৰথমছোৱাত সঘনাই ইঠাই-সিঠাইলৈ বদলি হ’বলগীয়া হৈছিল। সেয়ে কণমানি জুবিনৰ ল’ৰালি বিভিন্ন ঠাইৰ ভিন্ন অভিজ্ঞতাৰে ভৰ-পূৰ আছিল। জুবিনৰ পিতৃয়ে ''কপিল ঠাকুৰ''ৰ ছদ্মনামত কবিতা, গল্প, প্ৰবন্ধ আৰু উপন্যাস লিখিছে। জুবিনৰ মাতৃ ইলি বৰঠাকুৰ এগৰাকী দক্ষ নৃত্যশিল্পী, অভিনেত্ৰী আৰু সু-গায়িকা আছিল। তথাপি তেওঁ নিজৰ প্ৰতিভাক পেছা হিচাপে লোৱা নাছিল। ইয়াৰ পৰিৱৰ্তে তেওঁ‌ কণমানি জুবিনক ঘৰতেই সকলো কলা শিকোৱাৰ সিদ্ধান্ত লৈছিল। জুবিনে মাতৃকেই নিজৰ জীৱনৰ প্ৰথম গুৰু বুলি বিবেচনা কৰিছিল। ২০০০ চনৰ ২ ছেপ্টেম্বৰত ইলি বৰঠাকুৰৰ মৃত্যু হয়।<ref>{{Cite book |title=জুবিন গাৰ্গ: জীৱনৰপৰা গানলৈ |editor-last=শইকীয়া |editor-first=মণ্টু |publisher=চন্দ্ৰ প্ৰকাশ |year=২০০৯ |page=৬৭ |language=as}}</ref> জুবিনৰ ভগ্নী দুগৰাকী: [[জংকী বৰঠাকুৰ]] আৰু পামী বৰঠাকুৰ। জংকী এগৰাকী গায়িকা আৰু অভিনেত্ৰী আছিল। দুৰ্ভাগ্যজনকভাৱে ২০০২ চনৰ ১২ জানুৱাৰীত [[তেজপুৰ|তেজপুৰৰ]] ওচৰত ঘটা এটা শোকাৱহ মটৰ দুৰ্ঘটনাত জংকীৰ মৃত্যু হয়।<ref name="india.com">{{cite web | url=https://www.india.com/entertainment/how-zubeen-gargs-sister-jongki-barthakurs-untimely-death-shaped-his-musical-journey-8086747/ | title=How Zubeen Garg’s sister Jongki Barthakur’s untimely death shaped his musical journey | publisher=India.com | date=7 September, 2025 | accessdate=7 October 2025 | author=Mehzabeen, Mallika}}</ref> ইয়াৰ পাছতে জুবিনে জংকীৰ স্মৃতিত ''শিশু'' নামৰ এটা এলবাম মুক্তি দিয়ে। আনগৰাকী ভগ্নী ড॰ পামী বৰঠাকুৰ এগৰাকী অধ্যাপক। ড॰ বৰঠাকুৰে ''সাংগীতিক ভূগোল''ত গৱেষণা কৰি ডক্টৰেট অৰ্জন কৰিছে। তেওঁ বৰ্তমান অসমস্থিত ৰয়েল গ্ল’বেল বিশ্ববিদ্যালয়ত অধ্যাপিকা হিচাপে কৰ্মৰত।<ref name=" RGU">{{cite web | url=https://www.rgu.ac/faculty-palme-borthakur | title=Dr. Palme Borthakur | publisher=Royal Global University | accessdate=23 September 2025}}</ref><ref name="USTM">{{cite web | url=https://ustm.ac.in/32359-2/ | title=Dr. Palme Borthakur | publisher=USTM | accessdate=23 September 2025}}</ref> ২০০২ চনৰ ৪ ফেব্ৰুৱাৰীত জুবিন গাৰ্গ গৰিমা শইকীয়াৰ সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হয়।<ref>{{cite web|last=Desk|first=TOI Entertainment|title=Who is Garima Saikia Garg? Meet wife of late singer Zubeen Garg and acclaimed costume designer|website=The Times of India|date=2025-09-19|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/who-is-garima-saikia-garg-meet-wife-of-late-singer-zubeen-garg-and-acclaimed-costume-designer/articleshow/123999749.cms|access-date=2025-09-22}}</ref> == শিক্ষা == পিতৃৰ চাকৰিসূত্ৰে জুবিন গাৰ্গৰ শিশুকাল একাধিক ঠাইত বিস্তৃত হৈ আছিল। তুৰাত জন্ম হোৱা শিশু জুবিনে শৈশৱৰ দুবছৰ তেজপুৰত কটায়। ইয়াৰ পাছত পৰিয়ালটো যোৰহাটলৈ অহাত তেওঁক চিনামৰাৰ ইংৰাজী মাধ্যমৰ স্কুল 'কাৰ্মেল'ত নামভৰ্তি কৰাই দিয়া হ’ল।<ref>{{Cite book |last=ঠাকুৰ |first=কপিল |title=পিতৃৰ দৃষ্টিত জুবিন |publisher=চন্দ্ৰ প্ৰকাশ |year=২০১১ |page=৪ |language=as}}</ref> ===কৰিমগঞ্জত=== ইয়াৰ পাছত পিতৃৰ চাকৰি পুনৰ বদলি হোৱাত তেওঁলোক কৰিমগঞ্জলৈ যাবলগীয়া হয়। পিতৃ কপিল ঠাকুৰে এইবাৰ হাকিম হিচাপে কৰিমগঞ্জত যোগদান কৰিলে। কৰিমগঞ্জত তেওঁলোক আঠ বছৰ থাকে। পিতৃৰ দৃষ্টিত শিশু অৱস্থাত জুবিন ''দুষ্ট আৰু খট্‌খটীয়া'' হিচাপে পৰিচিত আছিল। কৰিমগঞ্জৰ বঙালী সমাজৰ মাজত থাকি তেওঁলোকে বঙালী জীৱনৰ লগত মিলি যাবলৈ চেষ্টা কৰিলে। ঘৰৰ আৰু বাহিৰত লগ পোৱা অসমীয়া মানুহৰ বাহিৰে বাকী সকলোতে তেওঁলোকে কৰিমগঞ্জৰ [[ছিলঠীয়া ভাষা|ছিলঠীয়া বঙালী]] ভাষাতেই কথা পাতিছিল। জুবিনেও সৰুৰেপৰা বাংলা ভাষা আয়ত্ত কৰিছিল।<ref>{{Cite book |last=ঠাকুৰ |first=কপিল |title=পিতৃৰ দৃষ্টিত জুবিন |publisher=চন্দ্ৰ প্ৰকাশ |year=২০১১ |page=৬ |language=as}}</ref> পিতৃৰ এই সম্পৰ্কত ভাষ্য এনেধৰণৰ—<blockquote>কৰিমগঞ্জৰ বাংলাটো আচলতে ছিলঠীয়া বাংলা। অসমৰ কামৰূপীয়া ভাষাৰ দৰে। জুবিনো সৰুৰেপৰা বাংলাভাষী হৈ উঠিল। বঙালী সমাজৰ লগত উঠা-বহা, ফুৰা-চকা কৰি তেওঁ ৰবীন্দ্ৰনাথ, নজৰুল আদিৰ লগত এসময়ত ভালদৰে পৰিচিত হৈ পৰিছিল।</blockquote> কৰিমগঞ্জত থকা প্ৰথমটো বছৰতেই জুবিনক তাৰ একমাত্ৰ ইংৰাজী মাধ্যমৰ বিদ্যালয় "প্ৰান্তিক কিণ্ডাৰগাৰ্টেন"ত নাম লিখাই দিয়া হ’ল। ইয়াৰ পাছত তেওঁক কৰিমগঞ্জৰ হাইস্কুলত নামভৰ্তি কৰোৱা হয়। শৈশৱৰ সময়ছোৱাত জুবিন গাৰ্গৰ [[অমিতাভ বচ্চন|অমিতাভ বচ্চনৰ]] ছবিবোৰ প্ৰিয় আছিল। আৰু অমিতাভ বচ্চনৰ অনুকৰণৰ তেওঁ থ্ৰি-পীচ ছ্যুট পিন্ধিছিল। গানৰ প্ৰতি তেওঁৰ ধাউতি দিনক-দিনে বাঢ়ি অহা দেখি জুবিনক কৰিমগঞ্জৰ বিশিষ্ট তবলাবাদক ৰবীন বেনাৰ্জীৰ অধীনত [[তবলা]] শিকিবলৈ দিয়া হ’ল। পিতৃয়ে কৰিমগঞ্জৰ যাত্ৰা-দল ''শিল্পী-তীৰ্থ''ৰ সৈতে জড়িত হৈ এটা বছৰতে তিনিখন যাত্ৰা কৰিছিল; য’ত জুবিন গাৰ্গে তেওঁক সংগ দিছিল। আনহাতে বিদ্যালয়ত বছৰেকীয়া উৎসৱত জুবিন গাৰ্গে তবলা বাদন কৰিছিল।<ref>{{Cite book |last=ঠাকুৰ |first=কপিল |title=পিতৃৰ দৃষ্টিত জুবিন |publisher=চন্দ্ৰ প্ৰকাশ |year=২০১১ |page=৭ |language=as}}</ref> বানপীড়িত কৰিমগঞ্জত বান-সাহায্যৰ কাম আৰু নিৰ্বাচনৰ কামত ব্যস্ত হ’বলগীয়া হোৱা হেতুকে কপিল ঠাকুৰ পৰিয়ালৰ প্ৰতি কেতিয়াবা প্ৰয়োজনীয় ধ্যান দিব পৰা নাছিল। তেনেস্থলত পত্নী ইলি বৰঠাকুৰে সন্তানৰ যত্ন লৈছিল। জুবিন গাৰ্গ আৰু জংকীক প্ৰাথমিক গান শিকোৱাৰ দায়িত্ব মাতৃ ইলি বৰঠাকুৰে লৈছিল। কৰিমগঞ্জত প্ৰায় আঠ বছৰ কটাই তেওঁলোক বিজনীলৈ আহে।<ref>{{Cite book |last=ঠাকুৰ |first=কপিল |title=পিতৃৰ দৃষ্টিত জুবিন |publisher=চন্দ্ৰ প্ৰকাশ |year=২০১১ |page=৮ |language=as}}</ref> জুবিনে জীৱনৰ প্ৰথম গুৰু বুলি নিজৰ মাতৃকেই বিবেচনা কৰে। পৰৱৰ্তী সময়ত জুবিনে গুৰু ৰমণী ৰায়ৰ ওচৰত অসমীয়া লোক-সংগীতৰ শিক্ষা গ্ৰহণ কৰে। তেওঁ তামোলপুৰ উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয়ৰপৰা মেট্ৰিক পাছ কৰিছিল। [[যোৰহাট|যোৰহাটৰ]] [[জগন্নাথ বৰুৱা মহাবিদ্যালয়|জগন্নাথ বৰুৱা মহাবিদ্যালয়ৰ]] ছাত্ৰ জুবিনে তেওঁলোকৰ পৰিয়াল [[গুৱাহাটী|গুৱাহাটীলৈ]] স্থায়ীভাৱে থাকিবলৈ গুচি অহাৰ পাছত গুৱাহাটীৰ [[ভোলানাথ বৰুৱা মহাবিদ্যালয়|বি. বৰুৱা মহাবিদ্যালয়ত]] স্নাতক বিজ্ঞান শাখাত নামভৰ্তি কৰে। কিন্তু সংগীতৰ ক্ষেত্ৰখনৰ লগত সম্পূৰ্ণৰূপে নিজকে নিয়োজিত কৰিব লগা হোৱাত তেওঁ কলেজীয়া শিক্ষা আধৰুৱা হৈ ৰয়। ==কণ্ঠশিল্পী হিচাপে== === সংগীতশিল্পী হিচাপে যাত্ৰাৰম্ভ (১৯৯২-১৯৯৫) === বি. বৰুৱা কলেজত পঢ়ি থাকোঁতেই, ১৯৯২ চনত [[গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়]]ত অনুষ্ঠিত যুৱ মহোৎসৱত পাশ্চাত্য সংগীত শাখাত একক পৰিৱেশনত স্বৰ্ণ পদক অৰ্জন কৰাটোৱেই আছিল জুবিনৰ জীৱনৰ টাৰ্নিং পইণ্ট। ইয়াতেই জুবিনে কণ্ঠশিল্পীৰূপে জীৱনত প্ৰথমবাৰৰ বাবে সফলতা আৰু বিশ্বাসৰ সোৱাদ পায়। ১৯৯৩ চনৰ দুৰ্গা পূজাৰ ষষ্ঠীৰদিনা এন কে প্ৰডাকচনে পৰিৱেশন কৰা প্ৰথম এলবাম ''অনামিকা'' মুক্তি হোৱাৰ লগে লগে তেওঁ পেছাদাৰী সংগীত জগতখনত সোমাই পৰে।<ref>{{Cite book |title=জুবিন গাৰ্গ: জীৱনৰপৰা গানলৈ |editor-last=শইকীয়া |editor-first=মণ্টু |publisher=চন্দ্ৰ প্ৰকাশ |year=২০০৯ |page=৩৭ |language=as}}</ref> অৱশ্যে তেওঁৰ প্ৰথম বাণীবদ্ধ হোৱা গীত দুটা আছিল— ''তুমি জানো পাৰিবা সোণ'' আৰু ''তুমি জোনাকী সুবাস''। এই গীতদুটা তেওঁ ''ঋতু'' নামৰ এলবামটোৰ বাবে বাণীবদ্ধ কৰিছিল। কিন্তু ১৯৯৩ চন পৰ্যন্ত এইটো এলবামে মুক্তি পোৱা নাছিল। ''অনামিকা'' এলবামটোৱে অগতানুগতিকতাৰ বাবে অতি কম সময়তেই সমগ্ৰ উত্তৰ-পূব ভাৰতত ই‌ন্‌ষ্টেণ্ট হিটৰূপে জনপ্ৰিয়তাৰ শীৰ্ষত আৰোহণ কৰিছিল। পৰৱৰ্তী সময়ছোৱাত তেওঁ ''সপোনৰ সুৰ'' (১৯৯২), ''জোনাকী মন'' (১৯৯৩), ''মায়া'' (১৯৯৪), ''আশা'' (১৯৯৫)কে প্ৰমুখ্য কৰি ভালেমান এলবাম মুকলি কৰে। <ref>{{Citation |title=Xopunor Xur - Zubeen Garg - Download or Listen Free - JioSaavn |date=6 November 2023 |url=https://www.jiosaavn.com/album/xopunor-xur/0VAyq8SQg0Q_ |access-date=21 September 2025 |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=Asha • Future Sounds |url=https://www.futuresounds.in/store/asha/ |access-date=21 September 2025 |website=Future Sounds |language=en-US}}</ref><ref>{{Citation |title=Junaki Mon - Zubeen Garg, Jonki - Download or Listen Free - JioSaavn |date=18 July 2009 |url=https://www.jiosaavn.com/album/junaki-mon/ovJnC-NY70c_ |access-date=21 September 2025 |language=en-US}}</ref><ref>{{Citation |title=Maya (Original) by Zubeen Garg on Apple Music |date=8 May 2021 |url=https://music.apple.com/ca/album/maya-original/1580812170 |access-date=21 September 2025 |language=en-CA}}</ref> ১৯৯৫ চনত মুম্বাইলৈ যোৱাৰ পূৰ্বে তেওঁ ''উজান পিৰীতি'' নামৰ ব্যাৱসায়িকভাৱে সফল হোৱা এটি [[বিহু|বিহুৰ]] এলবাম মুকলি কৰিছিল।<ref>{{cite book|last=Saikia|first=Montu|title=Zubeen Garg: Jibanar Para Ganaloi|publisher=Chandra Prakash|location=Guwahati|year=2009|page=97|url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.452684|language=Assamese}}</ref> === ১৯৯৫-১৯৯৭: বলীউড কণ্ঠশিল্পী কেৰিয়াৰ আৰম্ভ কৰিবলৈ মুম্বাইলৈ স্থানান্তৰিত হোৱা === কুৰি শতিকাৰ শেষৰ দশকৰ মাজভাগতে জুবিন গাৰ্গে [[বলিউড]] সংগীত জগতত কাম কৰিবলৈ [[মুম্বাই]]লৈ গুচি যায় আৰু তাৰপৰাই তেওঁৰ প্ৰথম ইণ্ডীপপ একক এলবাম ''চান্দনী ৰাত'' প্ৰকাশ কৰে।<ref>{{Citation|title=Chandni Raat by Zubeen Garg|date=9 October 2015|url=https://music.apple.com/us/album/chandni-raat/1048576498|language=en-US|access-date=24 October 2022}}</ref> পাছলৈ তেওঁ ''চন্দা (১৯৯৬)'', ''শ্ৰদ্ধাঞ্জলি খণ্ড ১ (১৯৯৬)'', ''শ্ৰদ্ধাঞ্জলি খণ্ড ২ (১৯৯৭),'' ''জলৱা (১৯৯৮)'', আদি একাধিক হিন্দী এলবাম আৰু ৰিমিক্স বাণীবদ্ধ কৰে। ১৯৯৬ চনৰ আগষ্ট মাহত তেওঁ ১৯৯৭ চনৰ মাৰ্চ মাহত মুক্তি পোৱা ''দুনিয়া'' এলবামৰ "মাইনে দেখাে হায় সভি ৰং দুনিয়া কে" গীতটোৰ বাবে গীটাৰ বজাইছিল আৰু এইদৰে তেওঁৰ কণ্ঠ, কথা, সুৰ, আৰু সংগীত অবিহনে তেওঁৰ প্ৰথম গীত হিচাপে পৰিগণিত হৈছিল। <ref>{{Cite news|date=19 September 2025|title=Who Was Singer Zubeen Garg? All About His Popular Songs, Family, Achievements|url=https://www.timesnownews.com/entertainment-news/bollywood/who-was-singer-zubeen-garg-who-died-at-52-all-about-his-popular-songs-family-achievements-article-152855099|access-date=22 September 2025|work=Times Now}}</ref> === ১৯৯৭-১৯৯৮: প্ৰথম বাংলা এলবাম আৰু প্ৰথম সহোদৰ এলবাম === বলীউড আৰু অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ আৰু সংগীত উদ্যোগত গান গোৱাৰ সমান্তৰালকৈ ১৯৯৭ চনৰ অক্টোবৰ মাহত তেওঁ বাংলা সংগীত জগতত প্ৰৱেশ কৰে য'ত তেওঁ প্ৰথম বাংলা এলবাম ''সুৰেৰ উপহাৰ'' মুকলি কৰে য'ত মৌচুমী চহৰীয়াৰ মুখ্য সহশিল্পী আৰু মিলি বৰুৱা আৰু [[সাগৰিকা মুখাৰ্জী|সাগৰিকা]]ৰ পটভূমি কণ্ঠদান কৰা হয়, যি [[শান|চান]]ৰ ভগ্নী।<ref>{{cite web|url=https://www.discogs.com/release/36797428-Zubeen-Maushumi-Surer-Upahar|title=জুবিন, মৌচুমী – সুৰেৰ উপহাৰ (কেছেট)|website=Discogs}}</ref> পিছৰ এমাহৰ ভিতৰত, তেওঁ ভগ্নী আৰু নৱাগত সহ-কণ্ঠশিল্পী জংকী বৰঠাকুৰক লৈ তেওঁৰ মুক্তি এলবামও মুকলি কৰি তেওঁলোকৰ প্ৰথম অসমীয়া ভাই-ভনীৰ যুটি এলবাম হিচাপে পৰিগণিত হয় আৰু তেওঁলোকে নাজিয়া-জোহেব আৰু চান-সাগৰিকাৰ পৰা প্ৰেৰণা লাভ কৰিছিল।<ref>{{cite web|url=https://www.discogs.com/release/35341735-Zubeen-Jonkie-Mukti|title=জুবিন, জংকি - মুক্তি (কেছেট)|website=Discogs}}</ref> এই এলবামটোও অডিঅ চিডি ফৰ্মেটত মুক্তি পোৱা প্ৰথম অসমীয়া এলবাম হিচাপে পৰিগণিত হয়। এই এলবামটোৰ আগতে অসমত বজাৰ আৰু অডিঅ' চিডি ফৰ্মেটত প্ৰৱেশ কৰা প্ৰথমটো এলবাম আছিল: চানৰ প্ৰথম এলবাম ''লাভ-অলজি'' আৰু ৰাগেশ্বৰীৰ প্ৰথম এলবাম ''দুনিয়া'', যিটো ১৯৯৭ চনৰ মাৰ্চ মাহত মুক্তি পাইছিল। === ১৯৯৮-২০০৩: নেপথ্য কণ্ঠশিল্পী আত্মপ্ৰকাশ, দ্বিতীয় ইণ্ডিপপ এলবাম আৰু তেওঁৰ প্ৰথম ব্ৰেকথ্ৰু অসমীয়া এলবাম === তেওঁ নেপথ্য কণ্ঠশিল্পী হিচাপে আত্মপ্ৰকাশ কৰে ''পুৰাণী কবৰ'' (১৯৯৮) ছবিখনত, য'ত তেওঁ দুটা গীত গাইছিল: "কুচ তো কাহো" আৰু "দিল মেৰা চুৰয়া এক হাছিনা"। পৰৱৰ্তী কেইমাহমানৰ ভিতৰতে ''যৌবনে আমনি কৰে'' ছবিত দেখা পোৱা প্ৰথমটো অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ গীত "বুকু দুৰু দুৰু" গাইছিল। ১৯৯৮ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত তেওঁৰ দ্বিতীয়টো ইণ্ডিপপ এলবাম ''ইউহি কভি'' মুকলি কৰিছিল, য'ত নৱাগত অভিনেত্ৰী ভূমিকা চাওলাক প্ৰদৰ্শিত কৰা হৈছিল আৰু ভাৰতৰ চেনেল ভি মিউজিক চেনেলত প্ৰচাৰিত এইটোৱেই আছিল তেওঁৰ প্ৰথম মিউজিক ভিডিঅ'। তেওঁ ''দিল ছে'' (১৯৯৮)'', ড’লি ছজা কে ৰখনা'' (১৯৯৮)'', ''মৰম নদীৰ গাভৰু গাত'' (১৯৯৯), ''[[হিয়া দিয়া নিয়া]]'' (২০০০), ''ফিজা'' (২০০০)'' আদি হিন্দী ভাষাৰ চলচ্চিত্ৰৰ বাবে গীত গাইছিল।<ref>{{cite web|url=http://www.bollywoodmdb.com/celebrities/biography/zubeen-garg/792|title=About Zubeen Garg|website=bollywoodmdb.com|access-date=30 April 2017|archive-date=27 January 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180127083834/http://www.bollywoodmdb.com/celebrities/biography/zubeen-garg/792|url-status=live}}</ref> ২০০০ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত গাৰ্গে তেওঁৰ পৰৱৰ্তী অসমীয়া এলবাম পাখি মুকলি কৰে কাৰণ এই এলবামটো ২০০০ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত মৃত্যু হোৱা তেওঁৰ মাতৃৰ নামত উৎসৰ্গিত কৰা হৈছিল। পিছলৈ এই এলবামটো অসমত তেওঁৰ প্ৰথম উল্লেখযোগ্য অগ্ৰগতি হিচাপে আত্মপ্ৰকাশ কৰিছিল। ইয়াৰ উপৰিও সেই বছৰৰ সৰ্বাধিক বিক্ৰী হোৱা অসমীয়া এলবাম হিচাপে স্বীকৃতি লাভ কৰিছিল। ২০০২ চনত তেওঁ কে কে আৰু সুনীতা ৰাৱে গোৱা "মুঝে প্যায়াৰ হো গয়া" নামৰ এটা হিন্দী গীত ৰচনা কৰে যিটো ইণ্ডিপপ এলবাম/টেলিভিছন শ্ব' চেনেল ভি জামিনত দেখা যায়। সেই বছৰতে তেওঁ কান্তে ছবিৰ তিনিটা গীত গাইছিল। ২০০৩ চনত তেওঁ ''মুদ্দা – দি ইছ্যু'' চিনেমাৰ "ছপ্নে ছাৰে" আৰু "খোৱাবৌ কী", ''চুপকে ছে'' চিনেমাৰ "মাংগো অগৰ দিল ছে ত’ খুদা", ''মুম্বাই ছে আয়া মেৰা দৌস্ত'' চিনেমাৰ "হোলী ৰে" আৰু ''জাল: দা ট্ৰেপ'' চিনেমাৰ "জ’ প্যাৰ তুমনে" গীত গাইছিল।<ref>{{Citation|last=Array|title=Jo Pyar Tumne (Jaal – The Trap / Soundtrack Version) (Full Song) – KK, K. S. Chithra – Download or Listen Free – JioSaavn|date=14 August 2008|url=https://www.jiosaavn.com/song/jo-pyar-tumne-jaal---the-trap--soundtrack-version/MQcBSA1RBgI|access-date=8 March 2020|archive-date=20 February 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190220181601/https://www.jiosaavn.com/song/jo-pyar-tumne-jaal---the-trap--soundtrack-version/MQcBSA1RBgI|url-status=live}}</ref> === ২০০৩–২০০৬: বাংলা ভাষাৰ নেপথ্য কণ্ঠশিল্পী আত্মপ্ৰকাশ আৰু তেওঁৰ একক এলবাম ''যন্ত্ৰ'' === ২০০৩ চনত [[বঙালী ভাষা|বাংলা]] সংগীত জগতত জুবিন গাৰ্গৰ অভিষেক ঘটে, য’ত তেওঁ ''মন'' চিনামাত "অ মন বোলাকা" আৰু "অভিলাশী মনে" নামৰ দুটা গীত গাইছিল। পাছৰ বছৰত তেওঁ ''শুধু তুমি'' চিনামাত তিনিটা গীত গীত গায় আৰু ছবিখনৰ সংগীত পৰিচালনা কৰে।<ref>{{Citation|last=Array|title=Ektuku Chhoan Lage (Shudhu Tumi / Soundtrack Version) (Full Song) – Zubeen Garg – Download or Listen Free – JioSaavn|date=5 October 2008|url=https://www.jiosaavn.com/song/ektuku-chhoan-lage-shudhu-tumi--soundtrack-version/NA48ZSFaelc|access-date=8 March 2020}}</ref> সেই বছৰতে তেওঁ সহ-কণ্ঠশিল্পী অবিহনে তেওঁৰ অসমীয়া এলবাম ''যন্ত্ৰ'' মুকলি কৰি বছৰৰ সৰ্বাধিক বিক্ৰী হোৱা অসমীয়া এলবামৰ লগতে তেতিয়ালৈকে সৰ্বকালৰ সৰ্বাধিক বিক্ৰী হোৱা অসমীয়া অচলচ্চিত্ৰ এলবাম হিচাপে পৰিগণিত হয়। ২০০৫ চনত তেওঁ ''প্ৰেমী'' নামৰ বাংলা চিনেমাখনত "অ’ বন্ধুৰে" আৰু "লাগেনা ভালো" গাইছিল। <ref>{{cite web|url=https://www.discogs.com/release/27085053-Zubeen-Garg-Jantra|title=জুবিন গাৰ্গ - যন্ত্ৰ (কেছেট}}</ref> === ২০০৬–২০২৫:'য়া আলী'ৰ সফলতা আৰু পৰৱৰ্তী সময়=== [[চিত্ৰ:Zubeen Garg in Audio Release of "Zindagi".jpg|thumb|240x180px|২০০৭ চনত জিন্দেগী নামৰ চিনেমাখনৰ অডিঅ' মুক্তিৰ সময়ত গাৰ্গ]] [[File:Zubin & Zublee mesmerising the crowd with their iconic live performance of “Anuradha”.jpg|thumb|'অনুৰাধা' গীতৰ জৰিয়তে জুবিন গাৰ্গ আৰু [[জুবলী বৰুৱা]]ই দৰ্শকক সুকীয়া অনুভূতি প্ৰদান কৰে। ]] ''গেংষ্টাৰ'' চিনেমাখনৰ জৰিয়তে জুবিন গাৰ্গে বলীউডত সৰ্বাধিক পৰিচিতি লাভ কৰে। ইয়াত তেওঁ "য়া আলী" গীতটো গাইছিল।<ref>{{cite web|title=Music Hits 2000–2009|url=http://www.boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=286&catName=MjAwMC0yMDA5|website=Boxofficeindia.com|access-date=30 April 2017|date=22 January 2009|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20090122120910/http://www.boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=286&catName=MjAwMC0yMDA5|archive-date=22 January 2009|archivedate=15 February 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080215081557/http://www.boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=286&catName=MjAwMC0yMDA5&PHPSESSID=108b9056cd4ca14236f9c6119d34dcce|deadurl=yes}}</ref> এই গীতটোৰ জৰিয়তে তেওঁ ২০০৬ চনত শ্ৰেষ্ঠ নেপথ্য কণ্ঠশিল্পীৰ ''গ্ল’বেল ইণ্ডিয়ান ফিল্ম এৱাৰ্ড্‌ছ (GIFA)'' লাভ কৰে। তেওঁৰ পৰৱৰ্তী হিন্দী এলবাম ''জিন্দেগী'' ২০০৭ চনত মুক্তি পায়।<ref>{{Cite web|title=Zubeen Garg launches new album|url=https://www.radioandmusic.com/content/editorial/news/zubeen-garg-launches-new-album|access-date=12 February 2023|website=www.radioandmusic.com|language=en}}</ref> ২০০৮ চনত তেওঁ ''মন মানে না'' চিনেমাৰ "মন মানে না", ''চিৰোদিনী তুমি যে'' আমাৰ চিনেমাৰ "পিয়া ৰে পিয়া ৰে", আৰু ''লাভ'' ''ষ্টৰী'' চিনেমাৰ "মন জেতে চায় শুধু" আদি কেইবাটাও বঙালী গীত ৰেকৰ্ডিং কৰে। == মঞ্চৰ সংগীতানুষ্ঠান == [[File:Zubeen_EUphuism.JPG|thumb|২০১১ চনত এখন সংগীতানুষ্ঠানত পৰিৱেশনৰত জুবিন গাৰ্গ]] সমগ্ৰ অসমৰ বিহু অনুষ্ঠান আৰু অন্যান্য সাংস্কৃতিক উৎসৱত জুবিন গাৰ্গে কেৱল অসমীয়া গীতেই নহয়, হিন্দী, বঙালী, আৰু অন্যান্য ভাষাতো গীত গাইছিল। আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় আৰু বহিঃৰাজ্যত তেওঁ অসমীয়া আৰু ভাৰতীয় সংগীতক প্ৰতিনিধিত্ব কৰি আহিছে। উল্লেখযোগ্য যে, তেওঁ ট্ৰিনিদাদ আৰু ট’বাগোত অনুষ্ঠান পৰিৱেশন কৰিছিল, য’ত তেওঁ কেইবাটাও হিন্দী আৰু অসমীয়া হিট গীত গাইছিল আৰু কঞ্চাৰ্টৰ শিৰোনাম দখল কৰা প্ৰথমজন অসমীয়া মনোৰঞ্জনকাৰী হিচাপে পৰিগণিত হৈছিল।<ref>{{cite news |title=Zubeen Garg enthralls Trinidad audience |url=https://www.hindustantimes.com/music/zubeen-garg-enthralls-trinidad-audience/story-sfcF1kZq2wnEi32VcF2ukO.html |work=Hindustan Times |date=17 August 2010 |access-date=20 September 2025}} </ref> ==পেছাদাৰী সংগীত জীৱন== ====অসমীয়া এলবাম==== {{columns-list|3| * [[অনামিকা (শ্ৰব্য এলবাম)|অনামিকা]] (১৯৯২) * সপোনৰ সুৰ (১৯৯২) * জোনাকি মন (১৯৯৩) * অনুৰাধা (১৯৯৩) * [[মায়া (শ্ৰব্য এলবাম)|মায়া]] (১৯৯৪) * [[আশা (এলবাম)|আশা]] (১৯৯৫) * উজান পিৰীতি (১৯৯৫) * [[জুবিনৰ গান (শ্ৰব্য এলবাম)|জুবিনৰ গান]] (১৯৯৬) * জান মণি (১৯৯৬) * [[ৰং (শ্ৰব্য এলবাম)|ৰং]] (১৯৯৬) * [[মুক্তি (শ্ৰব্য এলবাম)|মুক্তি]] (১৯৯৭) * স্নিগ্ধ জোনাক (১৯৯৮) * শব্দ (১৯৯৮) * মেঘৰ বৰণ (১৯৯৯) * ৰাংঢালী (১৯৯৯) * ভৰ দুপৰীয়া (১৯৯৯) * সপোন (১৯৯৯) * ৰংমন (১৯৯৯) * [[পাখি]] (২০০০) * হিয়া মন (২০০১) * বান্ধৈ (২০০২) * আকৌ হিয়া মন (২০০২) * শিশু (২০০২) * চিনাকি মন (২০০৩) * পকা ধানে ৰিঙিয়া (২০০৩) * সন্ধ্যাতৰা (২০০৩) * লাজুকী মন (২০০৪) * যন্ত্ৰ (২০০৪) * ডেউকা (২০০৫) * চিনাকি সুৰ (২০০৫) * বৰষুণ (২০০৬) * সন্ধ্যাতৰা ২ (২০০৬) * মুখা (২০০৬) * সন্ধ্যা (২০০৬) * অন্তৰা (২০০৭) * মোৰ প্ৰিয় গীত (২০০৮) * ৰুমাল (২০০৮) * মোৰ গানত জ্বলে (২০০৯) * বাঁহী (২০১১) * গান (২০১১) * ৰুণজুন (২০১২) * সোণালী মন (২০১২) * মনে মনে (২০১২) * ৰক (২০১২) * মুকুতা (২০১২) * পথ (২০১৪) * কোন তুমি (২০১৪) * কিং (২০১৫) * মা (২০১৯) * চিলা (২০২০) }} ====হিন্দী আৰু বঙালী এলবাম==== {{columns-list|2| * চাঁন্দিনী ৰাত (১৯৯৫) * চঁন্দা (১৯৯৬) * য়ুহি কভী (১৯৯৮) * স্পৰ্শ (২০০০-০১) * শ্ৰদ্ধাঞ্জলি (খণ্ড ১,২,৩) * মেৰে লিয়ে<ref>{{Cite web|title=মেৰে লিয়ে (2001) - হিন্দী এলবাম, ট্ৰেকলিষ্ট, সম্পূৰ্ণ এলবাম বিৱৰণ আৰু অধিক (আৰ্কাইভ কৰা)|url=http://www.zubeendiscography.com/2021/08/451265843261439035.html|access-date=২০২১-০৯-০৯|website=ZG Discography|language=en|archivedate=2021-08-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210828180443/http://www.zubeendiscography.com/2021/08/451265843261439035.html|deadurl=unfit}}</ref> (২০০১) * নূপুৰ (২০০১) * [[জিন্দেগী (শ্ৰব্য এলবাম)|জিন্দেগী]] (২০০৭) * [[পাকীজা (শ্ৰব্য এলবাম)|পাকীজা]] (২০১২) * চুফী ইশ্ক (২০১৭) |}} ===সংগীত পৰিচালনা=== {| class="wikitable" |- style="text-align:center; " ! colspan=4 style="background:#B0C4DE; " | অসমীয়া ছবি |- style="text-align:center; " ! style="background:#ccc; "| বৰ্ষ ! style="background:#ccc; "| কথাছবি ! style="background:#ccc; "| পৰিচালক ! style="background:#ccc; "| অন্যান্য তথ্য |- |২০২৫ |[[ৰৈ ৰৈ বিনালে (চলচ্চিত্ৰ)|ৰৈ ৰৈ বিনালে]] |ৰাজেশ ভূঞা | |- |২০২৫ |যোদ্ধা |ভাস্কৰ গোস্বামী | |- |২০২৫ |[[ভাইমন দা (চলচ্চিত্ৰ)|ভাইমন দা]] |শশাংক সমীৰ |এটি গীত (এৰা-এৰি) |- |২০২৪ |[[চিকাৰ]] |দেবাংকৰ বৰগোহাঁই | |- |২০২৩ |ৰাঘৱ |[[যতীন বৰা]] | |- |২০২৩ |দ্য শ্লেমবুক |বিষ্ণুজ্যোতি সন্দিকৈ | |- |২০২৩ |ডক্টৰ বেজবৰুৱা ২ |[[নিপন গোস্বামী]] | |- |২০১৯ |প্ৰতিঘাত |অচিন্ত শংকৰ |শীৰ্ষগীত |- | ২০১৯ || [[কাঞ্চনজংঘা (চলচ্চিত্ৰ)|কাঞ্চনজংঘা]] || জুবিন গাৰ্গ || |- | ২০১৯ || [[ৰত্নাকৰ (চলচ্চিত্ৰ)|ৰত্নাকৰ]] || [[যতীন বৰা]] || |- |২০১৮ |দ্য আণ্ডাৰৱৰ্ল্ড |ৰাজেশ যশপাল | |- | ২০১৭ || প্ৰিয়াৰ প্ৰিয় || [[মুনিন বৰুৱা]] || |- | ২০১৭ || [[মিছন চাইনা]] || জুবিন গাৰ্গ || |- | ২০১৫ || [[গানে কি আনে]] || ৰাজেশ যশপাল || |- | ২০১৪ || [[ৰ'দৰ চিঠি|ৰ’দৰ চিঠি]] || [[বাহাৰুল ইছলাম]] || |- | ২০১২ || [[এখন নেদেখা নদীৰ সিপাৰে]] || বিদ্যুৎ কটকী || |- | ২০০৮ || [[মন যায়]]|| [[এম মণিৰাম]] || |- | ২০০৬ || [[আমি অসমীয়া]]|| ৰাজীৱ ভট্টাচাৰ্য্য || |- | ২০০৬ || [[অধিনায়ক (চলচ্চিত্ৰ)|অধিনায়ক]] || যতীন বৰা || |- | ২০০৪ || [[দীনবন্ধু (২০০৪ চলচ্চিত্ৰ)|দীনবন্ধু]]|| [[মুনিন বৰুৱা]] || |- | ২০০৪ || [[ৰং]]|| [[মুনিন বৰুৱা]] || |- | ২০০৪ || [[বাৰুদ (চলচ্চিত্ৰ)|বাৰুদ]] || [[মুনিন বৰুৱা]] || |- | ২০০৩ || জোনাকবিহীন এই জীৱন || মুন্না আহমেদ || আৱহ সংগীত |- | ২০০৩ || অগ্নিসাক্ষী|| যদুমণি দত্ত || |- | ২০০৩ || [[বিধাতা (চলচ্চিত্ৰ)|বিধাতা]] || [[মুনিন বৰুৱা]] || |- | ২০০৩|| প্ৰিয়া মিলন || মুন্না আহমেদ || |- | ২০০৩ || জুমন সুমন|| মহিবুল হক || |- |২০০২ |[[জোনাকী মন]] |জীৱৰাজ বৰ্মন | |- | ২০০২ || [[প্ৰেম আৰু প্ৰেম]]|| [[শম্ভু গুপ্তা]] || |- | ২০০২ || [[জীৱন নদীৰ দুটি পাৰ ]]|| মুন্না আহমেদ || |- | ২০০২ || [[কন্যাদান (চলচ্চিত্ৰ)|কন্যাদান]] || [[মুনিন বৰুৱা]] || |- | ২০০১ || [[নায়ক (চলচ্চিত্ৰ)|নায়ক]] || [[মুনিন বৰুৱা]] || |- | ২০০১ || শেষ উপহাৰ|| গোপাল বৰঠাকুৰ||শীৰ্ষগীত |- | ২০০১ || [[দাগ (অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ)|দাগ]]|| [[মুনিন বৰুৱা]] || |- | ২০০০|| [[তুমি মোৰ মাথোঁ মোৰ]]|| জুবিন গাৰ্গ|| |- | ২০০০ || [[হিয়া দিয়া নিয়া]]|| [[মুনিন বৰুৱা]] || |- style="text-align:center; " ! colspan=4 style="background:#B0C4DE; " | অন্য ভাষা |- style="text-align:center; " ! style="background:#ccc; "| বৰ্ষ ! style="background:#ccc; "| কথাছবি ! style="background:#ccc; "| ভাষা ! style="background:#ccc; "| অন্যান্য তথ্য |- |২০১৯ |সামসাৰা |[[বাংলা]] |মুক্তিপ্ৰাপ্ত |- | width="150"|২০১৬ || width="200"| দিল ত’ দীৱানা হ্যে || width="200"| হিন্দী || width="150"| মুক্তিপ্ৰাপ্ত |- |২০১০ |কাছে এসো তুমি |বাংলা |মুক্তিপ্ৰাপ্ত |- |২০১০ |মন নিয়ে |বাংলা |মুক্তিপ্ৰাপ্ত |- | width="150" |২০০৬ || width="200" | ষ্ট্ৰিংছ || width="200" | [[হিন্দী]] || width="150" | মুক্তিপ্ৰাপ্ত |- | width="150" | ২০০৪ || width="200" | শুধু তুমি || width="200" | বাংলা || width="150" | মুক্তিপ্ৰাপ্ত |} == অভিনয় জীৱন == জুবিন গাৰ্গে ২০০০ চনত এন কে প্ৰডাকচনৰ অধীনত নিৰ্মিত ''[[তুমি মোৰ মাথোঁ মোৰ]]'' ছবিত অভিনেতা আৰু পৰিচালক হিচাপে আত্মপ্ৰকাশ কৰে। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ ''[[দীনবন্ধু (চলচ্চিত্ৰ)|দীনবন্ধু]] (২০০৪), [[মন যায় (চলচ্চিত্ৰ)|মন যায়]] (২০০৮), [[গানে কি আনে|গানে কি আনে (২০১৬)]], [[মিছন চাইনা (চলচ্চিত্ৰ)|মিছন চাইনা]] (২০১৭), দ্য আণ্ডাৰৱৰ্ল্ড (২০১৮), [[কাঞ্চনজংঘা (চলচ্চিত্ৰ)|কাঞ্চনজংঘা]] (২০১৯), ৰাজনীতি (২০২২), ''ডক্টৰ বেজবৰুৱা ২ (২০২৩), ৱাইড এংগল(২০২৪), চিকাৰ (২০২৪)''ত অভিনয় কৰিছিল। জুবিন অভিনীত ''[[ৰৈ ৰৈ বিনালে (চলচ্চিত্ৰ)|ৰৈ ৰৈ বিনালে]]'' ২০২৫ চনৰ ৩১ অক্টোবৰত মুক্তিলাভ কৰে।<ref name="IMDB">{{cite web | url=https://www.imdb.com/title/tt29939499/ | title=Roi Roi Binale | accessdate=23 September 2025}}</ref> জুবিন গাৰ্গে অভিনয় কৰা একাধিক ছবিয়েই বক্স অফিচত সফলতা লাভ কৰিছে। ২০১৭ চনত ৮ ছেপ্টেম্বৰত ৬৫টা চিনেমা হলত মুক্তি লাভ কৰা ''মিছন চাইনা''ক দিল্লী, বেংগালুৰু আৰু মুম্বাইকে ধৰি অসমৰ বাহিৰত থকা আঠটা চিনেমা হলত মুক্তি দিয়া হৈছিল। ছবিখনে প্ৰথম সপ্তাহৰ ভিতৰতে মুঠ ২ কোটি ৪০ লাখ টকা সংগ্ৰহ কৰিছিল।<ref>{{cite web|url=https://www.time8.in/the-exact-box-office-collection-of-mission-china-over-the-1st-week-revealed/|title=The Exact Box Office Collection of Mission China 1st Week Revealed|access-date=16 September 2017|website=Time8.in}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.northeastguide.in/assam/mission-china-collection-box-office-movie-review-total-budget/|title=Mission China Box Office|website=Northeastguide.in|access-date=9 September 2017|archivedate=9 September 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170909095105/https://www.northeastguide.in/assam/mission-china-collection-box-office-movie-review-total-budget/|deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite web|url=https://in.bookmyshow.com/buytickets/mission-china-national-capital-region-ncr/movie-ncr-ET00061289-MT/20170911/|title=Mission China Realising Theatre |website=Bookmyshow.com|access-date=11 September 2017}}</ref> মিছন চাইনাই [[অসম|অসমত]] যথেষ্ট ব্যৱধানত ব্লকবাষ্টাৰ বাহুবলী আৰু [[ছলমান খান|ছলমান খানৰ]] [[বজৰংগী ভাইজান|বজৰংগী ভাইজানৰ]] প্ৰথম দিনৰ সংগ্ৰহৰ অভিলেখ ভংগ কৰিছিল।<ref>{{Cite web|date=10 September 2017|title=Mission China: Old-fashioned projector promo helps Assamese film beat Baahubali record|url=https://www.hindustantimes.com/regional-movies/mission-china-old-fashioned-projector-promo-helps-assamese-film-beat-baahubali-record/story-OfDn0UHUMlikrueyPECFJK.html|access-date=28 January 2021|website=Hindustan Times|language=en}}</ref> বৰ্তমান ই [[:en:Assamese_cinema#List_of_highest-grossing_Assamese_films|সৰ্বাধিক উপাৰ্জনকাৰী অসমীয়া ছবিৰ]] ভিতৰত ৬ নং স্থানত আছে। ২০১৯ চনত মুক্তিলভা ''কাঞ্চনজংঘা''ই ১০ দিনতে ৩.৯ কোটি টকা সংগ্ৰহ কৰি সকলো অভিলেখ ভংগ কৰিছিল। দৰ্শকৰ ব্যাপক সঁহাৰি লাভ কৰা ছবিখনে প্ৰথমদিনাই ২২.৫ লাখ টকা সংগ্ৰহ কৰিবলৈ সক্ষম হৈছিল। তিনিদিনৰ ভিতৰতে কাঞ্চনজংঘাই কোটিৰো অধিক টকাৰ ব্যৱসায় কৰে। ২০২৫ চনত মুক্তি লভা জুবিন গাৰ্গৰ অন্তিম ছবি "ৰৈ ৰৈ বিনালে"ই ৩০ কোটি টকা ব্যৱসায় কৰি আৰু ৰাতিপুৱা ৪.০০ বজাত অসমীয়া চিনেমাৰ প্ৰথম প্ৰদৰ্শনীৰ ব্যৱস্থাৰে ৯০ বছৰীয়া অসমীয়া চিনেমাৰ জগতত ইতিহাস ৰচে। <ref name="India Today NE">{{cite web | url=https://www.indiatodayne.in/entertainment/story/zubeens-kanchanjangha-sweeps-box-office-collects-3-9-crore-10-days-397330-2019-09-16 | title=Zubeen’s Kanchanjangha Sweeps Box Office, Collects 3.9 Crore in 10 days | publisher=India Today NE | date=Sep 16, 2019, Updated Jun 29, 2022, 1:43 AM IST | accessdate=23 September 2025}}</ref> [[File:গানে কি আনে চলচ্চিত্ৰ প'ষ্টাৰ.jpg|thumb|গানে কি আনে চলচ্চিত্ৰৰ প'ষ্টাৰত জুবিন গাৰ্গ]] ==অভিনীত ছবি== {| class="wikitable sortable" ! width="50" | বৰ্ষ ! width="200" | কথাছবি ! width="200" | পৰিচালক ! width="200" | চৰিত্ৰ |- |২০২৫ || [[ৰৈ ৰৈ বিনালে (চলচ্চিত্ৰ)|ৰৈ ৰৈ বিনালে]] || ৰাজেশ ভূঞা || ৰাউল (এগৰাকী অন্ধ শিল্পীৰ ৰূপত) |- |২০২৫ || যোদ্ধা || ভাস্কৰ শৰ্মা || বিশেষ এভূমুকি |- |২০২৪ || [[ৱাইড এংগল (চলচ্চিত্ৰ)|ৱাইড এংগল]]|| [[জয়ন্ত নাথ]] || গৌতম শৰ্মা |- |২০২৪ || চিকাৰ || দেবাংকৰ বৰগোহাঁই ||শংকৰ চিকাৰী |- |২০২৩ || [[ডক্তৰ বেজবৰুৱা ২|ডক্টৰ বেজবৰুৱা ২]]|| [[নিপন গোস্বামী]] || আৰক্ষী বিষয়া মহাদেৱ বৰবৰুৱা |- | ২০২২ || ৰাজনীতি || মঞ্জিত শৰ্মা || অৰিন্দম |- | ২০১৯ || [[কাঞ্চনজংঘা (চলচ্চিত্ৰ)|কাঞ্চনজংঘা]] || জুবিন গাৰ্গ || অনিৰ্বাণ ভট্টাচাৰ্য |- | ২০১৮ || দি আণ্ডাৰৱৰ্ল্ড || ৰাজেশ যশপাল|| |- | ২০১৭ || প্ৰিয়াৰ প্ৰিয় || [[মুনিন বৰুৱা]] || প্ৰিয়ব্ৰত কাকতি |- | ২০১৭ || [[মিছন চাইনা]] || জুবিন গাৰ্গ ||কৰ্ণেল গোস্বামী |- | ২০১৬ || [[গানে কি আনে]] || ৰাজেশ যশপাল ||নীলাভ জোনাক বৰুৱা |- | ২০১৬ || [[সাত নম্বৰৰ সন্ধানত]] || [[আব্দুল মজিদ]] || বিশেষ এভূমুকি |- | ২০১৫ || [[অহেতুক]] || বাণী দাস || বিশেষ এভূমুকি |- | ২০১৪ || [[ৰ'দৰ চিঠি|ৰ’দৰ চিঠি]] || [[বাহাৰুল ইছলাম]] || |- | ২০১১ || [[ৰামধেনু (চলচ্চিত্ৰ)|ৰামধেনু]] || [[মুনিন বৰুৱা]] || বিশেষ এভূমুকি |- | ২০০৮ || [[মন যায়]] || [[এম মণিৰাম]]|| মানৱ |- | ২০০৪ ||[[দীনবন্ধু (২০০৪ চলচ্চিত্ৰ)|দীনবন্ধু]] || [[মুনিন বৰুৱা]] || বিপুল |- | ২০০২ || [[প্ৰেম আৰু প্ৰেম]] || [[শম্ভু গুপ্তা]] || বিশেষ এভূমুকি |- | ২০০০ || [[তুমি মোৰ মাথোঁ মোৰ]] || জুবিন গাৰ্গ ||ৰিচি |} ==সাহিত্য চৰ্চা== জুবিন গাৰ্গ সাহিত্য জগতৰ লগতো জড়িত হৈ আছিল। ২০১৭ চনত তেওঁ কাব্য গ্ৰন্থৰ বাবে সেউজী-সেউজী বঁটা লাভ কৰিছিল।<ref>{{Cite web|title=Assam: Seuji-Seuji Award conferred upon singer Zubeen Garg|url=https://www.thenortheasttoday.com/current-affairs/states/assam-seuji-seuji-award-conferred-upon-singer-zubeen-garg|access-date=19 December 2020|website=The Northeast Today|date=22 December 2017}}{{Dead link|date=October 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> {| class="wikitable" |- style="background:#cfc; text-align:center; " |'''বৰ্ষ''' |'''পুথি''' |'''ভাষা''' |- |২০০৯ |''শব্দ অনুভূতি'' | rowspan="3" |অসমীয়া |- |২০১৮ |''জুবিনৰ পদ্য''<ref>{{Cite web|title=With over Rs 4.5 crores in sales and 4 lakh visitors, 20th Northeast Book Fair breaks all past records|url=https://www.guwahatiplus.com/article-detail/with-over-rs-4-5-crores-in-sales-and-4-lakh-visitors-20th-northeast-book-fair-breaks-all-past-records|access-date=23 September 2020|website=G Plus|language=en}}</ref> |- |২০২০ |''জুবিনৰ পদ্য (দ্বিতীয় সংস্কৰণ)'' |} ==সামাজিক সক্ৰিয়তা আৰু লোকহিতৈষী কৰ্ম== গাৰ্গে বিভিন্ন কামৰ বাবে ধন আগবঢ়োৱা ''কলাগুৰু আৰ্টিষ্ট ফাউণ্ডেশ্যন'' নামৰ এটা দাতব্য সংস্থা চলাইছিল। অসমত বিধ্বংসী বানপানী হ’লে তেওঁ মানুহক কাপোৰ, ঔষধ আৰু বৰঙনি দান কৰিবলৈ আহ্বান জনায়।<ref>{{cite news |title=Beyond Bollywood |url=https://www.indiatoday.in/magazine/nation/story/20181105-beyond-bollywood-1374988-2018-10-27 |access-date=18 September 2019 |work=India Today |date=5 November 2018 |language=en |archive-date=2 January 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190102154758/https://www.indiatoday.in/magazine/nation/story/20181105-beyond-bollywood-1374988-2018-10-27 |url-status=live }}</ref> তেওঁ [[অসম লোকসেৱা আয়োগ|এপিএছচি]]-ৰ নিযুক্তি ক্ষেত্ৰৰ দুৰ্নীতিৰ বিষয়টো লৈ তেওঁৰ [[কাঞ্চনজংঘা (চলচ্চিত্ৰ)|কাঞ্চনজংঘা]] চিনেমাখন নিৰ্মাণ কৰিছিল।<ref>{{Cite web|url=https://www.guwahatiplus.com/daily-news/zubeen-s-next-film-kanchenjunga-to-be-based-on-apsc-scam|title=Zubeen's next film 'Kanchenjunga' to be based on APSC scam|website=G Plus|language=en|access-date=18 September 2019|archive-date=9 February 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190209092909/http://www.guwahatiplus.com/daily-news/zubeen-s-next-film-kanchenjunga-to-be-based-on-apsc-scam|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.sentinelassam.com/north-east-india-news/assam-news/singing-sensation-zubeen-garg-and-team-visits-dhemaji-for-kanchanjangha-promotion/|title=Singing sensation Zubeen Garg and Team visits Dhemaji for Kanchanjangha Promotion|date=29 October 2018|website=The Sentinel|language=en-US|access-date=18 September 2019|archive-date=31 August 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190831065523/https://www.sentinelassam.com/north-east-india-news/assam-news/singing-sensation-zubeen-garg-and-team-visits-dhemaji-for-kanchanjangha-promotion/|url-status=live}}</ref> জুবিন [[ফুটবল]] অনুৰাগী আছিল আৰু [[বানপানী|বানপীড়িত লোকসকলৰ]] বাবে ধন সংগ্ৰহৰ মানসেৰে মেট্‌চ খেলিছিল।<ref>{{Cite web|url=https://www.thehansindia.com/posts/index/Sports/2015-10-05/Soccer-for-charity-in-Assam/179263|title=Soccer for charity in Assam|website=The Hans India|date=5 October 2015|access-date=14 May 2019|archive-date=14 May 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190514063145/https://www.thehansindia.com/posts/index/Sports/2015-10-05/Soccer-for-charity-in-Assam/179263|url-status=live}}</ref> গাৰ্গ অসমৰ '[[নাগৰিকত্ব (সংশোধনী) আইন, ২০১৯|কা]]'-বিৰোধী প্ৰতিবাদত আগ-ভাগ লোৱা অন্যতম অৰাজনৈতিক ব্যক্তি আছিল।<ref>{{Cite news|url=https://www.news18.com/news/india/music-art-tie-them-as-zubeen-garg-and-a-host-of-assamese-artistes-lead-anti-caa-stir-from-the-front-2432069.html|title=Music, Art Tie Them as Zubeen Garg and a Host of Assamese Artistes Lead Anti-CAA Stir from the Front|website=News18|access-date=13 March 2020|date=21 December 2019|archive-date=14 January 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200114054315/https://www.news18.com/news/india/music-art-tie-them-as-zubeen-garg-and-a-host-of-assamese-artistes-lead-anti-caa-stir-from-the-front-2432069.html|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news |last1=Sengupta |first1=Aditi |title='Don't mess with Assam': Zubeen Garg |url=https://www.thehindubusinessline.com/blink/cover/dont-mess-with-assam-zubeen-garg/article30404699.ece |access-date=13 March 2020 |work=@businessline |date=26 December 2019 |language=en |archive-date=17 April 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200417192412/https://www.thehindubusinessline.com/blink/cover/dont-mess-with-assam-zubeen-garg/article30404699.ece |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |title=CAA 'not forgotten': Zubeen Garg |url=https://www.telegraphindia.com/north-east/caa-not-forgotten-zubeen-garg/cid/1801261 |access-date=24 October 2022 |website=www.telegraphindia.com}}</ref> ২০২১ চনৰ মে’ মাহত [[কৰ'নাভাইৰাছ ৰোগ ২০১৯|ক’ভিড-১৯-ৰ]] সংক্ৰমণৰ উত্থানৰ সময়ত গাৰ্গে গুৱাহাটীত থকা দুমহলীয়া ঘৰটো ক’ভিড কেয়াৰ চেণ্টাৰলৈ ৰূপান্তৰিত কৰিবলৈ আগবঢ়াইছিল। ইয়াৰ লক্ষ্য আছিল সেইসময়ত ৰোগীৰ বাবে বিছনাৰ বৰ্ধিত চাহিদা পূৰণ কৰা।<ref>{{Cite web |date=6 May 2021 |title=Zubeen Garg offers his house to convert as Covid care centre |url=https://assamtribune.com/guwahati/zubeen-garg-offers-his-house-to-convert-as-covid-care-centre-1091844 |access-date=19 June 2024 |website=The Assam Tribune |language=en}}</ref> ==ব্যক্তিগত জীৱন== ২০০২ চনৰ ৪ ফেব্ৰুৱাৰীত জুবিন গাৰ্গে অসমৰ [[গোলাঘাট|গোলাঘাটৰ]] নিবাসী ফেশ্বন ডিজাইনাৰ গৰিমা শইকীয়াক বিয়া কৰায়।<ref>{{cite web| url=https://thenortheasttoday.com/assam-zubeen-to-celebrate-his-birthday-by-releasing-music-album-of-mission-china/| title=Assam: Zubeen Garg to celebrate his birthday by releasing music album of 'Mission China'!| work=The North East Today| date=18 November 2016| access-date=8 September 2017| archive-date=23 May 2017| archive-url=https://web.archive.org/web/20170523122714/http://thenortheasttoday.com/assam-zubeen-to-celebrate-his-birthday-by-releasing-music-album-of-mission-china/| url-status=live| archivedate=23 May 2017| archiveurl=https://web.archive.org/web/20170523122714/http://thenortheasttoday.com/assam-zubeen-to-celebrate-his-birthday-by-releasing-music-album-of-mission-china/| deadurl=yes}}</ref> গৰিমা শইকীয়া গোলাঘাটৰ শান্তিপুৰৰ সুৰেন্দ্ৰনাথ শইকীয়া আৰু ৰুণুমী শইকীয়াৰ একমাত্ৰ জীয়ৰী। তেওঁ মুম্বাই বিশ্ববিদ্যালয়ৰপৰা ইংৰাজী সাহিত্যত স্নাতকোত্তৰ সম্পূৰ্ণ কৰে। ইয়াৰ লগতে তেওঁ এগৰাকী ৰাজ্যিক পৰ্যায়ৰ টেবুল টেনিছ খেলুৱৈ। তেওঁলোকৰ চিনাকি ফেন-মেইলৰ জৰিয়তে হৈছিল। গৰিমা শইকীয়া গাৰ্গে ডিজাইন কৰা ভালেমান সাজ-পোছাক জুবিন গাৰ্গে পৰিধান কৰে।<ref>{{Cite book |last=ঠাকুৰ |first=কপিল |title=পিতৃৰ দৃষ্টিত জুবিন |publisher=চন্দ্ৰ প্ৰকাশ |year=২০১১ |page=৫৭ |language=as}}</ref> তেওঁ সহ-প্ৰযোজক হিচাপেও একাধিক ছবিত জুবিন গাৰ্গৰ সৈতে কাম কৰিছে। ===ধৰ্মীয় দৃষ্টিভংগী আৰু ঈশ্বৰ বিশ্বাস=== জুবিন গাৰ্গে নিজকে ''ধৰ্ম-অবিশ্বাসী'' বুলি গণ্য কৰিছিল আৰু কৈছিল যে, তেওঁৰ কোনো জাতি-ধৰ্ম নাই, তেওঁ মুক্ত।<ref>{{cite news |title=I Don't Have Any Caste, Religion Or God: Zubeen Garg |url=https://m.guwahatiplus.com/article/i-don-t-have-any-caste-religion-or-god-zubeen-garg/5862/amp#amp_tf=From%20%251%24s&aoh=17141538671889&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com |work=Guwahati Plus |date=29 July 2019 |access-date=27 April 2024}}</ref> জুবিন গাৰ্গৰ ঈশ্বৰ বিশ্বাস সম্পৰ্কত স্পষ্ট অভিমত দিয়াটো প্ৰায় দুষ্কৰ বুলি পিতৃ কপিল ঠাকুৰে ''পিতৃৰ দৃষ্টিৰে জুবিন'' গ্ৰন্থত লিখিছে। জুবিন গাৰ্গে গুৱাহাটীৰ কৌটিলিংগম মন্দিৰলৈ মাজে-মধ্যে যোৱাৰ কথা তেওঁ শুনিছে। ইয়াৰ লগতে অসমৰ বাহিৰত থকা কোনো কোনো মন্দিৰ দৰ্শন কৰাৰ কথাও তেওঁ শুনিছে। অৱশ্যে এটা কথা পিতৃয়ে ক'ব বিচাৰে যে, ''জুবিন গাৰ্গৰ বুদ্ধ-দৰ্শন খুব প্ৰিয়। '' অৱশ্যে সেই সম্পৰ্কে সণ্ঢালনিকৈ অধ্যয়ন কৰিবলৈ তেওঁ ''এতিয়া সময় দুৰ্লভ'' বুলি প্ৰকাশ কৰে।<ref>{{Cite book |last=ঠাকুৰ |first=কপিল |title=পিতৃৰ দৃষ্টিত জুবিন |publisher=চন্দ্ৰ প্ৰকাশ |year=২০১১ |page=৫৯ |language=as}}</ref> ==বঁটা আৰু সন্মান== [[File:Zubeen Garg receiving National Award.jpg|thumb|৫৫সংখ্যক ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা, ২০০৯ত নন-ফিচাৰ ফিল্ম ''ইক’জ অৱ চাইলেঞ্চ''ৰ বাবে জুবিন গাৰ্গক ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰপতি [[প্ৰতিভা পাটিল|প্ৰতিভা পাটিলে]] শ্ৰেষ্ঠ সংগীত পৰিচালনাৰ বঁটা দিয়ে। ]] ১৯৯৬ চনত চেনেল ভি মিউজিক এৱাৰ্ড্‌ছ আৰু স্ক্ৰীন এৱাৰ্ড্‌ছত জুবিন গাৰ্গ "চান্দনী ৰাত" এলবামৰ বাবে শ্ৰেষ্ঠ ভাৰতীয় পপ এলবাম হিচাপে নিৰ্বাচিত হয় যিটো ক্ৰমে দলেৰ মেহেন্দীৰ এলবাম ''বলো তা ৰা ৰা'' আৰু সুচিত্ৰ কৃষ্ণমূৰ্থীৰ এলবাম ''ডোলে ডোলে''ৰ হাতত পৰাস্ত হয়। ২০১১ চনত আমেৰিকাৰ ইলিনয়ৰ অক ব্ৰুকত অনুষ্ঠিত হোৱা অসম অধিৱেশনৰদ্বাৰা জুবিন গাৰ্গক বছৰৰ অতিথি শিল্পী হিচাপে সন্মানিত কৰা হয়।<ref>{{cite book |last1=Koch |first1=Lars-Christian |last2=Klotz |first2=Sebastian |last3=Bohlman |first3=Philip V |title=Sounding Cities : Auditory Transformations in Berlin, Chicago, and Kolkata |date=2018 |publisher=LIT |location=Zürich |isbn=978-3-643-90555-0 |pages=213 |language=English}}</ref> ২০২৪ চনৰ ২৭ মে'ত জুবিন গাৰ্গক [[মেঘালয়|মেঘালয়ৰ]] [[বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়, মেঘালয়|বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়ৰ]] পৰা সন্মানীয় ডক্টৰ অৱ লিটাৰেচাৰ (ডি.লিট) ডিগ্ৰী প্ৰদান কৰা হয়।<ref>{{Cite web |title=Hon. D.Litt. to Zubeen Garg and Lou Majaw at 10th USTM Convocation |work=USTM |url=https://ustm.ac.in/event/hon-d-litt-to-zubeen-garg-and-lou-majaw-at-10th-ustm-convocation/ |access-date=27 August 2024 |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=27 August 2024 |title=USTM Holds 10th Convocation, Honors Zubeen Garg and Lou Majaw |url=https://www.pratidintime.com/north-east/meghalaya/ustm-holds-10th-convocation-honors-zubeen-garg-and-lou-majaw |access-date=27 August 2024 |website=Pratidin Time |language=en}}</ref> ২০০৯ চনৰ ৫৫সংখ্যক [[ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা|ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটাত]] অ-কাহিনীমূলক ছবি ''ইক’জ অৱ চাইলেঞ্চ''ৰ বাবে তেওঁ শ্ৰেষ্ঠ সংগীত পৰিচালনাৰ বঁটা লাভ কৰে। ২০২৫ চনৰ ৯ ডিচেম্বৰ তাৰিখে কটন বিশ্ববিদ্যালয়ে জুবিন গাৰ্গক মৰণোত্তৰভাৱে সন্মানীয় ডক্টৰ অৱ লিটাৰেচাৰ (ডি.লিট) ডিগ্ৰী প্ৰদান কৰে। ২০২৫ চনৰ ২১ নৱেম্বৰ তাৰিখে ভাৰতীয় ডাক বিভাগৰ অসম শাখাই শিল্পীগৰাকীৰ ৫৩ সংখ্যক জন্মদিন উপলক্ষ্যে তেওঁৰ নামত এটি বিশেষ স্মৃতিচাৰণ পোষ্ট কাৰ্ড মুকলি কৰে। ২০২৬ চনৰ ফিল্মফেয়াৰ(অসম) য়ে জুবিন গাৰ্গক মৰণোত্তৰভাৱে জীৱনজোৰা সাধনা বঁটা আৰু 'ৰৈ ৰৈ বিনালে' ছবিখনৰ বাবে বিশেষ বঁটা প্ৰদান কৰে। {| class="wikitable" |- style="background:#cfc; text-align:center; " | বৰ্ষ|| '''বঁটা'''|| চলচ্চিত্ৰ/এলবাম/থিয়েটাৰ|| '''শিতান'''|| '''ফলাফল''' |- |rowspan="2" |১৯৯৬ |স্ক্ৰীন বঁটা |rowspan="2" |''চান্দনী ৰাত'' |rowspan="2" |শ্ৰেষ্ঠ ভাৰতীয় পপ এলবাম |{{nom}} |- |চেনেল ভি মিউজিক বঁটা |{{nom}} |- | rowspan="2" |২০০৫ |BFJA বঁটা|| ''শুধো তুমি''|| শ্ৰেষ্ঠ সংগীত পৰিচালক|| {{won}} |- |প্ৰাগ চিনে বঁটা-২০০৫ |''ৰং'' |শ্ৰেষ্ঠ পুৰুষ নেপথ্য কণ্ঠশিল্পী – "ছায়া দৰে থাকা তুমি"<ref>{{Cite web|date=7 March 2021|title=Northeast's Sensation Zubeen Garg: Early Life, Career, Awards & Controversies – Sentinelassam|url=https://www.sentinelassam.com/entertainment/wikipedia-of-northeasts-singing-sensation-zubeen-garg-527402|access-date=9 March 2021|website=www.sentinelassam.com|language=en}}</ref> |{{won}} |- |২০০৬ |গ্ল’বেল ইণ্ডিয়ান ফিল্ম এৱাৰ্ড<ref name="GIFA List Of Winners">{{cite web|title=G.I.F.A. Awards 2006: winners|date=10 December 2006|url=http://www.bollywoodhungama.com/features/2006/12/10/1918/index.html|website=[[Bollywood Hungama]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20081121175701/http://www.bollywoodhungama.com/features/2006/12/10/1918/index.html|access-date=24 April 2017|archive-date=21 November 2008}}</ref> | rowspan="6" |গেংষ্টাৰ | rowspan="4" |শ্ৰেষ্ঠ পুৰুষ কণ্ঠশিল্পী (য়া আলি) |{{won}} |- | rowspan="5" |২০০৭ |ফিল্মফেয়াৰ বঁটা |{{nom}} |- |জী চিনে |{{nom}} |- |আইফা বঁটা<ref name=altfg>{{cite web |author=Andre Soares |url=http://www.altfg.com/blog/awards/indian-film-academy-awards-2007/ |title=Indian Film Academy Awards 2007 |publisher=Altfg.com |date=2 June 2007 |access-date=13 June 2012 |archive-date=8 February 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120208180559/http://www.altfg.com/blog/awards/indian-film-academy-awards-2007/ |url-status=live }}</ref> |{{nom}} |- |ষ্টাৰডাষ্ট বঁটা<ref>{{cite web|title=Stardust Awards Winners for 2006|url=http://www.indicine.com/movies/bollywood/stardust-awards-winners-for-2006/|publisher=indicine.com|access-date=24 April 2017|archive-date=17 July 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180717184206/http://www.indicine.com/movies/bollywood/stardust-awards-winners-for-2006/|url-status=live}}</ref> |নতুন আলোড়নকাৰী কণ্ঠ |{{won}} |- |স্ক্ৰীন বঁটা<ref>{{Cite web |date=3 May 2022 |title=Screen Award for Best Male Playback Singer |url=https://bollywoodproduct.in/screen-award-for-best-male-playback-singer/ |access-date=2 July 2022 |website=Bollywood Product |language=en-US}}</ref> |শ্ৰেষ্ঠ পুৰুষ কণ্ঠ (য়া আলি) |{{nom}} |- | rowspan="2" |২০০৮ | rowspan="2" |কলাকাৰ বঁটা |জিন্দেগী | rowspan="2" |শ্ৰেষ্ঠ মিউজিক এলবাম |{{won}} |- |''তুমি'' |{{won}} |- | ২০০৯ ||৫৫সংখ্যক ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা || ''ইক’জ অৱ চাইলেঞ্চ'' || শ্ৰেষ্ঠ অ-কাহিনীমূলক সংগীত পৰিচালনাৰ বাবে ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা|| {{won}} |- |২০১১ |প্ৰাগ চিনে বঁটা ২০১১ |''[[জেতুকা পাতৰ দৰে (চলচ্চিত্ৰ)|জেতুকা পাতৰ দৰে]]'' |শ্ৰেষ্ঠ পুৰুষ কণ্ঠশিল্পী – ''"পুৱাৰ হাঁহিত"'' |{{nom}} |- |২০১২ ||প্ৰাগ চিনে বঁটা-২০১২<ref>{{cite web |title=Prag Cine Awards 2015 to be held in Assam |date=24 January 2015 |url=http://www.indiantelevision.com/television/tv-channels/news-broadcasting/prag-cine-awards-2015-to-be-held-in-assam-150124 |publisher=indiantelevision.com |access-date=24 April 2017 |archive-date=1 May 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170501001923/http://www.indiantelevision.com/television/tv-channels/news-broadcasting/prag-cine-awards-2015-to-be-held-in-assam-150124 |url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|title=Prag Cine Award on March 21, 22|url=http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=jan2815/city053|publisher=assamtribune.com|access-date=24 April 2017|archive-date=2 April 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402195918/http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=jan2815%2Fcity053|url-status=live|archivedate=2 April 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150402195918/http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=jan2815/city053|deadurl=yes}}</ref> |''[[ৰামধেনু (চলচ্চিত্ৰ)|ৰামধেনু]]'' |শ্ৰেষ্ঠ পুৰুষ কণ্ঠশিল্পী – ''"ৰং দিয়া মৰম"'' |{{nom}} |- |২০১৩ |প্ৰাগ চিনে বঁটা ২০১৩ |''মি এণ্ড মাই ছিষ্টাৰ'' |শ্ৰেষ্ঠ পুৰুষ কণ্ঠশিল্পী – ''"থুনুক-থানাক"'' |{{nom}} |- |২০১৪ |প্ৰাগ চিনে বঁটা ২০১৪ |''চিঞৰ'' |"শ্ৰেষ্ঠ পুৰুষ কণ্ঠশিল্পী – ''"কালৰ অসুৰ"'' |{{nom}} |- | rowspan="2" | ২০১৫ | rowspan="2" |প্ৰাগ চিনে বঁটা উত্তৰ-পূব ২০১৫||''[[অহেতুক]]'' |শ্ৰেষ্ঠ পুৰুষ কণ্ঠশিল্পী – ''"অহেতুক"'' |{{won}} |- |''ৰ’দৰ চিঠি'' |শ্ৰেষ্ঠ সংগীত পৰিচালনা |{{nom}} |- | rowspan="2" |২০১৬ | rowspan="2" |গপ চপ মিউজিক বঁটা |''বলিয়া কৃষ্ণ (হেঙুল থিয়েটাৰ)'' |বছৰটোৰ শীৰ্ষক গীত – "''বলিয়া কৃষ্ণ''" |{{won}} |- | rowspan="3" |''গানে কি আনে'' |শ্ৰেষ্ঠ সংগীত পৰিচালক – ''"জানো জানো"'' |{{won}} |- | rowspan="3" |২০১৭ | rowspan="2" |প্ৰাগ চিনে নৰ্থ-ইষ্ট ২০১৭ |শ্ৰেষ্ঠ সংগীত পৰিচালনা |{{nom}} |- |শ্ৰেষ্ঠ নেপথ্য পুৰুষ কণ্ঠশিল্পী – ''"জানো জানো"'' |{{nom}} |- |ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰ বঁটা |''[[কহিনুৰ থিয়েটাৰ|কহিনুৰ থিয়েটাৰ]]'' |ৰেড এফ এম শ্ৰেষ্ঠ নেপথ্য কণ্ঠশিল্পী – "জনম জনম''"''<ref>{{Cite web|title=Dalmia Bharat : First Mobile Theatre Awards presented by Dalmia Cement {{!}} MarketScreener|url=https://www.marketscreener.com/quote/stock/DALMIA-BHARAT-LTD-9743873/news/Dalmia-Bharat-First-Mobile-Theatre-Awards-presented-by-Dalmia-Cement-24725283/|access-date=13 February 2021|website=www.marketscreener.com|date=10 July 2017 |language=en}}</ref> |{{won}} |- | rowspan="5" | ২০১৮ | rowspan="4" |প্ৰাগ চিনে বঁটা ২০১৮<ref>{{Cite web |date=28 May 2018 |title=Prag Cine Awards North-East 2018: Best director award for Utpal Barpujari |url=http://nenow.in/north-east-news/prag-cine-awards-north-east-2018-best-director-award-for-utpal-barpujari.html |access-date=20 August 2022 |website=NORTHEAST NOW |language=en-US}}</ref>|| rowspan="3" | ''[[মিছন চাইনা (চলচ্চিত্ৰ)|মিছন চাইনা]]'' || শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা (জনপ্ৰিয়) || {{won}} |- | শ্ৰেষ্ঠ ছবি (জনপ্ৰিয়) || {{won}} |- |শ্ৰেষ্ঠ নেপথ্য পুৰুষ কণ্ঠশিল্পী – ''"দিন জ্বলে ৰাতি জ্বলে"'' |{{nom}} |- |''প্ৰিয়াৰ প্ৰিয়'' |শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা |{{nom}} |- |ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰ বঁটা |''[[আৱাহন থিয়েটাৰ|আৱাহন থিয়েটাৰ]]'' |ৰেড এফ এম শ্ৰেষ্ঠ নেপথ্য পুৰুষ কণ্ঠশিল্পী – ''"অ' মা"''<ref>{{Cite web|title=Assam's Mobile theater industry gets due recognition; Artists, writers and personalities awarded|url=https://www.thenortheasttoday.com/current-affairs/states/assams-mobile-theater-industry-gets-due-recognition-artists-writers-and-personalities-awarded|access-date=13 February 2021|website=TheNortheastToday – Read From North East (TNT)|date=22 June 2018|language=en}}{{Dead link|date=September 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |{{won}} |- |২০১৯ |ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰ বঁটা |''দেউতা (চিৰঞ্জীৱ থিয়েটাৰ)'' |ৰেড এফ এম শ্ৰেষ্ঠ নেপথ্য পুৰুষ কণ্ঠশিল্পী – ''"অ' দেউতা"''<ref>{{Cite web|date=20 July 2019|title=Tapan Das Bags Best Theatre Actor Award|url=https://www.pratidintime.com/tapan-das-bags-best-theatre-actor-award/|access-date=13 February 2021|website=Pratidin Time|language=en-US|archivedate=2 May 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210502130727/https://www.pratidintime.com/tapan-das-bags-best-theatre-actor-award/|deadurl=yes}}</ref> |{{won}} |- | rowspan="7" |২০২১ | rowspan="7" |প্ৰাগ চিনে বঁটা<ref>{{Cite web |title=20th Prag Cine Awards on Jan 30 |url=https://www.pratidintime.com/latest-assam-news-breaking-news-assam/20th-prag-cine-awards-on-jan-30 |access-date=20 August 2022 |website=Pratidin Time |date=24 December 2020 |language=en}}</ref> | rowspan="3" |''[[কাঞ্চনজংঘা (চলচ্চিত্ৰ)|কাঞ্চনজংঘা]]'' |শ্ৰেষ্ঠ ছবি (জনপ্ৰিয়) |{{nom}} |- |শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা (জনপ্ৰিয়) |{{won}} |- |শ্ৰেষ্ঠ নেপথ্য পুৰুষ কণ্ঠশিল্পী – ''"পাঞ্চনা"'' |{{won}} |- | rowspan="2" |[[ৰত্নাকৰ (চলচ্চিত্ৰ)|ৰত্নাকৰ]] |শ্ৰেষ্ঠ সংগীত পৰিচালক |{{won}} |- |শ্ৰেষ্ঠ কথা – ''"ৰাতি ৰাতি"'' |{{nom}} |- |''প্ৰতিঘাত'' |শ্ৰেষ্ঠ সংগীত পৰিচালক |{{nom}} |- |''[[বৰনদী ভটিয়ায়]]'' |শ্ৰেষ্ঠ নেপথ্য পুৰুষ কণ্ঠশিল্পী – ''"বৰনদী ভটিয়ায়"'' |{{nom}} |- | rowspan="2" |২০২২ | rowspan="2" |[[প্ৰাগ চিনে বঁটা]] ২০২২<ref>{{Cite web |title=Galaxy of Stars Gathered at the 'Prag Cine Awards 2022', Check the Winners List |url=https://pragnews.com/Galaxy-of-Stars-Gathered-at-the-%27Prag-Cine-Awards-2022%27,-Check-the-Winners-List |access-date=20 August 2022 |website=pragnews.com |language=en }}{{Dead link|date=September 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |দা ফায়াৰিং ৰেঞ্জ |শ্ৰেষ্ঠ নেপথ্য পুৰুষ কণ্ঠশিল্পী (২০২০) |{{nom}} |- |চন্দ্ৰাৱলী |শ্ৰেষ্ঠ পুৰুষ কণ্ঠশিল্পী (২০২১) |{{nom}} |- | rowspan="4" |২০২৩ |৮ম অসম ৰাজ্যিক চলচ্চিত্ৰ বঁটা<ref>{{Cite web |date=10 March 2023 |title=8th Assam State Film Awards announced, Jonaki Porua—Fireflies, Bulbul Can Sing win best film award |url=http://nenow.in/top-news/8th-assam-state-film-awards-announced-jonaki-porua-fireflies-bulbul-can-sing-win-best-film-award.html |access-date=13 March 2023 |website=Northeast Now |language=en-US}}</ref><ref>{{Citation |title='৩৫ হাজাৰ গান গোৱাৰ পিছত এতিয়া আৰু শ্ৰেষ্ঠ কণ্ঠশিল্পীৰ বঁটা লৈ থাকিবলৈ দিন নাই' | date=13 March 2023 |url=https://www.youtube.com/watch?v=dJWoPZknc0w |access-date=13 March 2023 |language=en}}</ref> |[[কাঞ্চনজংঘা]] |শ্ৰেষ্ঠ পুৰুষ কণ্ঠশিল্পী – ''"পাঞ্চনা"'' |{{Won}} |- | rowspan="3" |ৰাজস্থান চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱ ''<small>(অন্যান্য ৰাজ্যিক ছবিত)</small>'' | rowspan="3" |ডক্টৰ বেজবৰুৱা ২ |শ্ৰেষ্ঠ পুৰুষ কণ্ঠশিল্পী – ''"কি নাম দি মাতিম"'' |{{nom}} |- |শ্ৰেষ্ঠ সংগীত পৰিচালনা – "''কি নাম দি মাতিম"'' |{{nom}} |- |শ্ৰেষ্ঠ সহযোগী চৰিত্ৰ |{{Won}} |- |২০২৪ |ফিল্মফেয়াৰ বঁটা-অসমীয়া<ref>{{Cite web |title=Filmfare Awards Assamese 2024 Winners – Complete List Out! |url=https://www.filmfare.com/awards/filmfare-awards-assamese-2024/winners |access-date=5 April 2025 |website=filmfare.com |language=en}}</ref> |দা শ্লেম বুক |শ্ৰেষ্ঠ সংগীত এলবাম |{{Won}} |- |২০২৫ |ভূপেন হাজৰিকা বঁটা |বেলতলা বহাগী উৎসৱ সমিতি। কবিতা বৰুৱাৰদ্বাৰা প্ৰদান, [[ভূপেন হাজৰিকা]]ৰ কনিষ্ঠ ভগ্নী |জীৱনজোৰা সাধনাৰ বঁটা<ref>{{Cite news |title=Zubeen Garg conferred the Bhupen Hazarika Award 2025 |url=https://dainikjanambhumi.com/news/dr-bhupen-hazarika-award-has-been-presented-to-zubeen-garg?utm_source=chatgpt.com |work=Dainik Janambhumi}}</ref><ref>{{Cite news |title=Zubeen Garg to be conferred with Dr. Bhupen Hazarika Award |url=https://www.sentinelassam.com/cities/guwahati-city/assam-singer-zubeen-garg-to-be-conferred-with-dr-bhupen-hazarika-award |work=The Sentinel}}</ref> |সন্মানীত |- |} ==বিতৰ্ক== জুবিন গাৰ্গ কেইবাবাৰো বিভিন্ন বিতৰ্কৰ মাজত সোমাই পৰিছিল। গান গাই থকা অৱস্থাত জখলা বগোৱাকে ধৰি মঞ্চত কৰা কেতবোৰ কাণ্ডৰ বাবে তেওঁ কেইবাবাৰো সমালোচিত হৈছিল।<ref name="timesof">{{cite web | url=http://www.timesofassam.com/headlines/zubin-garg-into-controversy-again/ | title=Zubeen Garg into controversy again | publisher=Times of Assam | date=2010-08-26 | accessdate=2013-04-27}}</ref> ২০১১ চনৰ ছেপ্টেম্বৰত তেওঁ ''অসম বন্ধ''ৰ বিৰুদ্ধে আৰক্ষী থানাত এজাহাৰ দাখিল কৰিছিল যদিও পাছলৈ সেয়া উঠাই লয়।{{উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন}} ===ভূপেন হাজৰিকাৰ অন্ত্যেষ্টিক্ৰিয়া=== ২০১১ চনৰ ৯ নৱেম্বৰত [[গুৱাহাটী]]ৰ জালুকবাৰীস্থিত [[গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়]]ৰ চৌহদত অনুষ্ঠিত [[ভূপেন হাজৰিকা|ড॰ ভূপেন হাজৰিকা]]ৰ অন্তিম শ্ৰদ্ধাঞ্জলি অনুষ্ঠানত জুবিনক মূৰত এখন কাপোৰৰ সৈতে এটা হালধীয়া বৰণৰ গেঞ্জী পৰিহিত অৱস্থাত দেখা দিছিল। জুবিনৰ সেই পোছাকযোৰক লৈ সমগ্ৰ অসমজুৰি বিতৰ্কৰ সৃষ্টি হৈছিল। অৱশেষত জুবিন গাৰ্গে ক্ষমা-প্ৰাৰ্থনা বিচাৰি বিতৰ্কৰ শেষ কৰিছিল।{{উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন}} ===বিহু-মঞ্চত হিন্দী গান=== ২০১৩ চনত নিষিদ্ধ ঘোষিত সংগঠন [[আলফা]]ই অসমৰ গায়কসকলক বিহু-মঞ্চত হিন্দী গীত পৰিৱেশন নকৰিবলৈ জাননী দিছিল। কিন্তু এই আদেশ অমান্য কৰি জুবিন গাৰ্গে লতাশিল বিহু-মঞ্চত তেওঁৰ জনপ্ৰিয় হিন্দী গান ''য়া আলী'' পৰিৱেশন কৰে আৰু ইয়াৰ প্ৰতিক্ৰিয়াস্বৰূপে আলফাৰ সৰ্বাধিনায়ক পৰেশ বৰুৱাই জুবিন গাৰ্গক ''ভাৰতীয় সাংস্কৃতিক আগ্ৰাসনৰ এজেণ্ট''ৰূপে অভিহিত কৰি তেওঁক সংঘাতৰ বাবে সাৱধান কৰি দিছিল।<ref name="tehelka">{{cite web | url=http://tehelka.com/zubeen-hits-the-wrong-notes-for-ulfa/ | title=Zubeen hits the wrong notes for ULFA | publisher=Tehelka.com | date=2013-04-19 | accessdate=2013-04-27 | author=Ratnadip Choudhury | archivedate=2013-04-23 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20130423164622/http://tehelka.com/zubeen-hits-the-wrong-notes-for-ulfa/ | deadurl=yes }}</ref> এই ঘটনাত অসমৰ মুখ্যমন্ত্ৰী [[তৰুণ গগৈ]]য়ে জুবিনক সমৰ্থন কৰি তেওঁক নিৰাপত্তা প্ৰদান কৰিছিল।<ref name="ইণ্ডিয়ান">{{cite web | url=http://www.indianexpress.com/news/ya-ali-singer-zubeen-garg-provided-security-after-ulfa-threat/1105979/ | title='Ya Ali' singer Zubeen Garg provided security after ULFA threat | publisher=The Indian Express | date=2013-04-22 | accessdate=2013-04-27}}</ref> অৱশ্যে কেইদিনমানৰ পাছতে এই বিবাদৰ মীমাংসা হয়। জুবিনৰ মৃত্যুত শোক প্ৰকাশ কৰি এই নিষিদ্ধ ঘোষিত সংগঠনটিয়ে এটি প্ৰেছ বিজ্ঞপ্তি প্ৰকাশ কৰিছে। ===সুৰাকণ্ঠ=== ২০১৯ চনত বঙাইগাঁও জিলাৰ বক্সিং এছ’চিয়েশ্যনৰ সাংস্কৃতিক অনুষ্ঠানত ব্ৰাহ্মণ সম্প্ৰদায়ৰ ওপৰত বিতৰ্কিত মন্তব্য আগবঢ়োৱাৰ পাছত দৰং আৰু ওদালগুৰি জিলা ব্ৰাহ্মণ যুৱ মঞ্চই তেওঁক '''সুৰাকণ্ঠ''' উপাধি প্ৰদান কৰিছিল।<ref>[https://sangbad365.com/brahman-samaj-vs-zubeen/ জুবীন গাৰ্গক জুবীন গাৰ্গ নহয়, জুবীন সুৰাকণ্ঠ আখ্যা ব্ৰাহ্মণ সমাজৰ যুৱ মঞ্চই]</ref> ===মাজুলীত নিষিদ্ধ=== মাজুলীৰ পূৱেৰুণ কলা পৰিষদৰ উদ্যোগত অনুষ্ঠিত ৰঙালী বিহু সন্মিলনৰ‌ সামৰণি অনুষ্ঠানত জুবিনক ''সংগীত সিন্ধু'' উপাধি প্ৰদান কৰাৰ অৱস্থাত জুবিনে সত্ৰাধিকাৰক ''প্ৰভু ঈশ্বৰ'' সম্বোধন কৰা সম্পৰ্কত আপত্তি দৰ্শায়।<ref name=":0" /> ফলত মাজুলী জিলা সত্ৰ মহাসভাই তেওঁক মাজুলীত সাংস্কৃতিক অনুষ্ঠান পৰিৱেশনত নিষেধাজ্ঞা জাৰী কৰিছিল।<ref name=":0">[https://assam.news18.com/news/assam/zubeen-garg-is-banned-in-majuli-by-majuli-satra-mahasabha-for-insulting-satradhikar-tv-bhaskar-subham-g-377776.html Zubeen Garg Controversy: মাজুলীত নিষিদ্ধ জুবিন গাৰ্গ! সত্ৰাধিকাৰক অসন্মান কৰি শ্ৰীকৃষ্ণক তুচ্ছ-তাচ্ছিল্য কৰি ৰোষত পৰিল মাজুলীবাসীৰ]</ref><ref>{{cite news |last2=Raj |first2=Suhasini |last1=Walker |first1=Mark |author2-link=Suhasini Raj |title=Zubeen Garg, Singer Who Charmed India With a Bollywood Hit, Dies at 52 |url=https://www.nytimes.com/2025/09/22/world/asia/zubeen-garg-dead.html |access-date=23 September 2025 |work=[[The New York Times]] |date=22 September 2025}}</ref><ref>{{cite news |title=Assam: Zubeen Garg Faces Ban From Majuli District Satra Mahasabha |url=https://www.sentinelassam.com/north-east-india-news/assam-news/assam-zubeen-garg-faces-ban-from-majuli-district-satra-mahasabha |work=Sentinel Assam |date=26 April 2024 |access-date=27 April 2024}}</ref> ===লগুণ বিতৰ্ক=== ২০১৯ চনত শিল্পীগৰাকীয়ে বিতৰ্কৰ সন্মুখীন হৈছিল যেতিয়া তেওঁ কৈছিল ''মই ব্ৰাহ্মণ, কিন্তু চিনেমাখনত মোৰ [[লগুণ]] (ব্ৰাহ্মণসকলে পিন্ধা পৱিত্ৰ সূতা) ছিঙি পেলাইছোঁ। মই আগতেও লগুণডাল আঁতৰাই পেলাইছিলোঁ আৰু এতিয়াও পিন্ধা নাই। '' পাছলৈ তেওঁ এই বক্তব্যৰ বাবে ক্ষমা বিচাৰে।<ref>{{cite web | title=Assam singer Zubeen Garg says,'These Brahmins should be killed'; case registered | date=30 July 2019 | url=https://www.oneindia.com/india/assam-singer-zubeen-garg-says-these-brahmins-should-be-killed-case-registered-2926237.html }}</ref> জুবিন গাৰ্গে মিডিয়াৰ আগত স্পষ্ট কৰি দিলে যে তেওঁ আচলতে তেনেকৈ বুজাব বিচৰা নাছিল। তেওঁ কয়—'' "মই ধেমালি-ধেমালিতে কৈছিলোঁ বাবে মানুহে ভুল বুজিলে। মই বুজাব বিচাৰিছিলোঁ যে আমি উচ্চ জাতি-নিম্ন জাতিৰ ব্যৱস্থাটো নাইকিয়া কৰিব লাগে। মই সেই কঞ্চেপ্টটোত বিশ্বাস কৰোঁ। সেই প্ৰচেষ্টাত 'বামুণ' শব্দটো ভুলতে ওলাই গ’ল। মই ব্ৰাহ্মণ সমাজৰ সন্মুখত ক্ষমা বিচাৰিছোঁ যিহেতু মোৰ উদ্দেশ্য নাছিল। মই নিজেও ব্ৰাহ্মণ ল’ৰা। মানুহে অতদিনে দেখি আহিছে—মই কি কৰি আহিছোঁ।" মই সকলো শ্ৰেণীৰ মানুহৰ বাবে কাম কৰিছোঁ।" '' ইয়াৰ উপৰি গাৰ্গে কয়— ''"মই সেইসময়ত ক্লান্ত হৈ পৰিছিলোঁ কাৰণ মই বিগত ৩-৪ ৰাতি ধৰি অবিৰতভাৱে অনুষ্ঠান পৰিৱেশন কৰি আছিলোঁ। আই এম ছ’ৰী। আগলৈ আৰু এনেকুৱা নহয়।" ''<ref name="Prag News">{{Cite AV media |url=https://www.youtube.com/watch?v=D2sTTsZQ7rg |title=Zubeen-Brahmin controversy: Zubeen Garg seeks apology for the brahmin controversy}}</ref> == মৃত্যু == [[File:People gathered at the Sarusajai Bhogeswar Baurah Sports Complex in Guwahati to pay their respects to Zubeen Garg.jpg|thumb|সৰুসজাইস্থিত ভোগেশ্বৰ বৰুৱা ক্ৰীড়া প্ৰাঙ্গণত ৰখা জুবিন গাৰ্গৰ পাৰ্থিৱ শৰীৰ চাবলৈ ৰাইজ সমবেত হয়। ]] [[File:Admirers and fans of Zubeen Garg are lighting the lamps at a market of Guwahati.jpg|thumb|অসমৰ বিভিন্ন ঠাইত জুবিন গাৰ্গক সুঁৱৰি সন্ধ্যা চাকি আৰু মম জ্বলোৱা হয়। ]] ২০২৫ চনৰ ১৯ ​​ছেপ্টেম্বৰ‌ তাৰিখে [[:en:Saint_John's_Island|ছেইণ্ট জ’ন্‌ছ দ্বীপ]]ৰ সমীপত থকা ছিংগাপুৰ প্ৰণালী ([[:en:Singapore_Strait|Singapore Strait]])ৰ বুকুত হোৱা এক দুৰ্ঘটনাৰ পাছত জুবিন গাৰ্গৰ মৃত্যু হয়। তেওঁ পানীৰ তলত উশাহ লোৱাৰ অসুবিধাৰ সন্মুখীন হৈছিল, এনে পৰিস্থিতিৰপৰা উদ্ধাৰ কৰি কাৰ্ডিঅ’পালমনাৰী ৰিছাছিটেশ্যন (চিপিআৰ) দিয়াৰ পাছত [[Singapore General Hospital|ছিংগাপুৰ জেনেৰেল হস্পিটেলৰ]] আই.চি.ইউত ভৰ্তি হোৱাৰ পাছত তেওঁক মৃত বুলি ঘোষণা কৰা হৈছিল।<ref>{{cite news |title=Assamese singer Zubeen Garg dies in scuba diving accident in Singapore |url=https://indianexpress.com/article/india/zubeen-garg-assamese-singer-dies-in-singapore-scuba-diving-accident-10259381/ |work=The Indian Express |date=19 September 2025 |access-date=19 September 2025}}</ref><ref>{{cite news |title=Popular Assam singer Zubeen Garg dies in Singapore accident |url=https://www.ndtv.com/entertainment/popular-assam-singer-zubeen-garg-dies-in-singapore-accident-9306555 |work=NDTV |date=19 September 2025 |access-date=19 September 2025}}</ref> তেওঁ ছিংগাপুৰত নৰ্থ ইষ্ট ইণ্ডিয়া ফেষ্টিভেলত অংশগ্ৰহণ কৰিবলৈ গৈছিল, য’ত তেওঁ অনুষ্ঠান পৰিৱেশন কৰাৰ কথা আছিল। ২০২৫ চনৰ ২২ ছেপ্টেম্বৰত মুখ্যমন্ত্ৰী হিমন্ত বিশ্ব শৰ্মাই ঘোষণা কৰে যে ২৩ ছেপ্টেম্বৰত গুৱাহাটীৰ ওচৰৰ কমাৰকুছি এন চি গাঁৱত গাৰ্গৰ মৃতদেহ সম্পূৰ্ণ ৰাজ্যিক সন্মানেৰে দাহ কৰা হ’ব।<ref>{{cite news |title=Zubeen Garg to be cremated with full state honours near Guwahati on September 23 |url=https://www.telegraphindia.com/entertainment/zubeen-garg-to-be-cremated-with-full-state-honours-near-guwahati-on-september-23/cid/2124279 |work=The Telegraph |date=22 September 2025 |access-date=22 September 2025}}</ref> যোৰহাটৰ জনসাধাৰণে অসম চৰকাৰক যোৰহাটত মৃতদেহ দাহৰ বাবে জনোৱা দাবীৰ প্ৰতি লক্ষ্য ৰাখি ৰাজ্যিক মন্ত্ৰীসভাৰ আলোচনা আৰু পৰিয়ালটোৰ সুবিধা তথা পছন্দ দুয়োটা দিশত বিবেচনা কৰি এই সিদ্ধান্ত লোৱা হৈছিল। পত্নী গৰিমা শইকীয়া গাৰ্গ আৰু ভগ্নী পামী বৰঠাকুৰে ৮৫বছৰীয়া পিতৃৰ দুৰ্বল স্বাস্থ্য আৰু গুৱাহাটীৰপৰা আঁতৰত ৰীতি-নীতি সমাপন কৰাত হোৱা অসুবিধাৰ কথা উল্লেখ কৰে। আপোচ হিচাপে চৰকাৰে ঘোষণা কৰে যে, গাৰ্গৰ চিতাভস্ম যোৰহাটলৈও লৈ যোৱা হ’ব। গুৱাহাটীৰ দাহস্থলীৰ লগতে যোৰহাটতো গাৰ্গৰ স্মৃতিসৌধ নিৰ্মাণ কৰা হ’ব বুলি চৰকাৰে ঘোষণা কৰে।<ref>{{cite news |title=Assam CM: Family's wish to perform Zubeen Garg's last rites near Guwahati prioritised; memorials planned in both Guwahati and Jorhat |url=https://www.telegraphindia.com/entertainment/zubeen-garg-to-be-cremated-with-full-state-honours-near-guwahati-on-september-23/cid/2124279 |work=The Telegraph |date=22 September 2025 |access-date=22 September 2025}}</ref> [[File:Ambulance carrying Zubeen Garg amidst crowd.jpg|thumb|ৰাইজৰ মাজেৰে যাত্ৰা কৰা জুবিন গাৰ্গৰ পাৰ্থিৱ শৰীৰ কঢ়িয়াই নিয়া এম্বুলেঞ্চখন]] স্থানীয় গাঁৱৰ লোকে স্বেচ্ছামূলকভাৱে কাম কৰা ৩.৩ একৰ চৰকাৰী আবণ্টিত মাটিত বিস্তৃত এই শ্মশান ক্ষেত্ৰখনত ৫ হাজাৰ লোকৰ উপস্থিতি সম্ভৱ যদিও অনুমাণিক ৫০ হাজাৰ লোকৰ আগমন ঘটে। গাৰ্গৰ মৃতদেহ ২৩ ছেপ্টেম্বৰৰ পুৱালৈকে গুৱাহাটীৰ অৰ্জুন ভোগেশ্বৰ বৰুৱা ক্ৰীড়া ভৱনত জনসাধাৰণে শ্ৰদ্ধাঞ্জলি জনোৱাৰ বাবে ৰাজ্যিক ব্যৱস্থাৰে ৰখা হৈছিল।<ref>{{cite news |title=Zubeen Garg's body to be kept at Guwahati sports complex before cremation |url=https://www.telegraphindia.com/entertainment/zubeen-gargs-mortal-remains-to-be-kept-at-sarusajai-till-monday-assam-cm/cid/2124200 |work=The Telegraph |date=21 September 2025 |access-date=22 September 2025}}</ref> তেওঁৰ অন্ত্যেষ্টিক্ৰিয়াৰ দিনটোলৈকে (২৩ ছেপ্টেম্বৰ) ৰাজ্যিক শোকৰ সময় বৃদ্ধি কৰা হয়।<ref>{{cite news |title=Zubeen Garg cremation: Mourning period extended by one day |url=https://www.telegraphindia.com/entertainment/zubeen-garg-to-be-cremated-with-full-state-honours-near-guwahati-on-september-23/cid/2124279 |work=The Telegraph |date=22 September 2025 |access-date=22 September 2025}}</ref> ২০২৫ চনৰ ১৯ ​​ছেপ্টেম্বৰত ছিংগাপুৰত তেওঁৰ মৃত্যুৰ পাছত তাত জুবিন গাৰ্গৰ মৃতদেহৰ মৰণোত্তৰ পৰীক্ষা কৰা হয়। এই পৰীক্ষাৰ ফলাফলত পানীত ডুব যোৱা কাৰণত তেওঁৰ মৃত্যুহোৱা বুলি উল্লেখ কৰা হয়।<ref>{{cite web |title=Zubeen Garg’s death certificate cites drowning as cause of death |url=https://www.hindustantimes.com/india-news/why-assam-government-ordered-second-post-mortem-of-zubeen-garg-s-body-101758549639461.html |website=Hindustan Times |date=22 September 2025 |access-date=22 September 2025}}</ref> তেওঁৰ মৃতদেহ অসমলৈ অনাৰ পাছত বিভিন্নপক্ষৰপৰা জনসাধাৰণৰ দাবী আৰু আৱেদনৰ বাবে ৰাজ্য চৰকাৰে সৰ্বসাধাৰণৰ উদ্বেগ দূৰ কৰিবলৈ আৰু যিকোনো ধৰণৰ সন্দেহ নুই কৰিবলৈ দ্বিতীয়বাৰৰ বাবে মৰণোত্তৰ পৰীক্ষাৰ নিৰ্দেশ দিয়ে।<ref>{{cite web |title=Second post-mortem on Zubeen Garg on Tuesday after demands from people, says Assam CM |url=https://www.indiatoday.in/entertainment/story/second-post-mortem-on-zubeen-garg-on-tuesday-after-demands-from-people-says-assam-cm-himanta-biswa-sarma-2791537-2025-09-22 |website=India Today |date=22 September 2025 |access-date=22 September 2025}}</ref> পত্নী গৰিমা গাৰ্গৰ সন্মতি সাপেক্ষে অন্ত্যোষ্টিক্ৰিয়াৰ পূৰ্বে এইম্‌ছ গুৱাহাটীৰ এটা দলৰ সহযোগত গুৱাহাটী চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় আৰু চিকিৎসালয়ত এই পদ্ধতিৰ দিন ধাৰ্য কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web |title=Second post-mortem of Zubeen Garg’s body to be done on Tuesday morning |url=https://www.tribuneindia.com/news/india/second-post-mortem-of-zubeen-gargs-body-to-be-done-on-tuesday-morning/ |website=The Tribune |date=22 September 2025 |access-date=22 September 2025}}</ref> ===শ্ৰদ্ধাঞ্জলি=== জুবিন গাৰ্গৰ মৃত্যুত সমগ্ৰ ভাৰতবৰ্ষতে ব্যাপক শ্ৰদ্ধাঞ্জলি দিয়া হয়। প্ৰধানমন্ত্ৰী [[নৰেন্দ্ৰ মোদী|নৰেন্দ্ৰ মোডী]], বিৰোধী দলৰ নেতা [[ৰাহুল গান্ধী]], অসমৰ মুখ্যমন্ত্ৰী [[হিমন্ত বিশ্ব শৰ্মা]], [[ৰাইজৰ দল]]ৰ সভাপতি [[অখিল গগৈ]], অসম জাতীয় পৰিষদৰ সভাপতি লুৰীণজ্যোতি গগৈকে ধৰি বহু উচ্চ পদস্থ ব্যক্তিয়ে গাৰ্গৰ দেহাৱসানত শোক প্ৰকাশ কৰে।<ref>{{cite news |title=Condolences pour in over death of singer Zubeen Garg |url=https://www.thehindu.com/entertainment/music/condolences-pour-in-over-death-of-singer-zubeen-garg/article70069962.ece |access-date=19 September 2025 |work=[[The Hindu]] |date=19 September 2025 |language=en-IN}}</ref><ref>{{Cite news |date=19 September 2025 |title=Singer Zubeen Garg passes away at 52: PM Modi expresses grief; Rahul Gandhi, Kharge pay tribute |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/assam-cm-himanta-biswa-sarma-mourns-zubeen-gargs-death-calls-him-assams-favourite-rockstar/articleshow/123996813.cms |access-date=19 September 2025 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> শ্ৰদ্ধাঞ্জলিস্বৰূপে [[অসম চৰকাৰ|অসম চৰকাৰে]] ২০ ছেপ্টেম্বৰৰপৰা ২২ ছেপ্টেম্বৰলৈ তিনিদিনীয়া ৰাজ্যিক শোক ঘোষণা কৰে।<ref>{{cite news |title=Assam declares three-day State mourning over singer Zubeen Garg's death |url=https://www.thehindu.com/news/national/assam/zubeen-garg-death-singapore-assam-state-mourning-three-days/article70073216.ece |access-date=20 September 2025 |work=[[The Hindu]] |date=20 September 2025 |language=en-IN}}</ref> [[পশ্চিমবংগ|, উত্তৰ পূব ভাৰতৰ সৰ্ববৃহৎ ধৰ্মীয় অনুষ্ঠান শ্ৰীমন্ত শঙ্কৰদেৱ সঙ্ঘই সাতদিনীয়াকৈ সকলো কাৰ্যসূচী স্থগিত কৰি শোক প্ৰকাশ কৰে।পশ্চিম বংগ]]ৰ মুখ্যমন্ত্ৰী [[মমতা বেনাৰ্জী]]য়েও শোক প্ৰকাশ কৰি গাৰ্গক তেওঁৰ "প্ৰিয় ভাতৃ" বুলি অভিহিত কৰে আৰু তেওঁৰ "মৃদু কণ্ঠ আৰু অদম্য মনোভাব"ৰ প্ৰশংসা কৰে আৰু লগতে কয় যে, তেওঁৰ গীতসমূহ "চিৰদিনৰ বাবে অমৰ" হৈ থাকিব।<ref>{{cite news |title=Bengal CM Mamata Banerjee mourns singer Zubeen Garg's death |url=https://theprint.in/india/bengal-cm-mamata-banerjee-mourns-singer-zubeen-gargs-death/2747044/ |work=ThePrint |agency=PTI |date=19 September 2025 |access-date=23 September 2025}}</ref> ৰাজনৈতিক নেতাৰ উপৰি ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ আৰু সংগীত উদ্যোগৰ অসংখ্য ব্যক্তিয়ে গাৰ্গৰ মৃত্যুত শোক প্ৰকাশ কৰে। সহযোগী অসমীয়া গায়ক [[অংগৰাগ মহন্ত|পাপনে]] গাৰ্গক "এটা প্ৰজন্মৰ কণ্ঠ" বুলি অভিহিত কৰি ভাতৃ হেৰুৱাৰ সমান ক্ষতি বুলি অভিহিত কৰে। তেওঁৰ সৈতে ''গেংষ্টাৰ (২০০৬)'' ছবিত সহযোগ কৰা সংগীত পৰিচালক প্ৰীতম চক্ৰৱৰ্তীয়ে তেওঁ “হতভম্ব আৰু বিধ্বস্ত” হৈছে বুলি উল্লেখ কৰি গাৰ্গৰ পৰিয়াললৈ সমবেদনা জ্ঞাপন কৰে। সংগীত শিল্পী [[এ. আৰ. ৰহমান|এ আৰ ৰহমান]], প্ৰবীণ গায়ক হৰিহৰণ, সুৰকাৰ জীত গাংগুলী, ৰেপাৰ বাদশ্বাহ, গায়ক [[আলিছা চিনাই|আলিশা চিনাই]], [[মহালক্ষ্মী আয়াৰ]], [[শান|চান]], অমল মালিক, [[দেৱজিৎ সাহা|দেৱজিত সাহা]], [[কল্পনা পাটোৱাৰী]], [[শিল্পা ৰাও]], [[সুনিধি চৌহান]], নেহা বাচিন, ৰাগেশ্বৰী লম্বা স্বৰূপ, [[সাগৰিকা মুখাৰ্জী|সাগৰিকা]], [[শ্ৰেয়া ঘোষাল]], [[তৰালি শৰ্মা|তৰালী শৰ্মা]], বিশাল মিশ্ৰ, বিশাল দদলানী, আৰু অভিনেতা দেৱ আৰু প্ৰসেনজিৎ চেটাৰ্জীয়েও ছ’চিয়েল মিডিয়াত শ্ৰদ্ধাঞ্জলি জনায়।<ref>{{cite news |last1=P |first1=Devadasan K. |title=Zubeen Garg’s final journey: India bids tearful goodbye |url=https://gulfnews.com/entertainment/zubeen-gargs-final-journey-india-bids-tearful-goodbye-1.500277469 |access-date=23 September 2025 |work=[[Gulf News]] |date=21 September 2025 |language=en}}</ref><ref>{{cite news |last1=Khan |first1=Lubna |title=Hariharan Pays Tribute After ‘True Soul’ Zubeen Garg’s Death: ‘He Belonged To People’ |url=https://www.news18.com/movies/regional-cinema/hariharan-pays-tribute-after-true-soul-zubeen-gargs-death-he-belonged-to-people-aa-9588636.html |access-date=23 September 2025 |work=[[CNN-News18|News18]] |date=22 September 2025 |language=en}}</ref><ref>{{cite news |last1=Bhattacharya |first1=Tanisha |title=Zubeen Garg Death: Tributes From Shaan, Papon And Others - "Devastated And Shocked" |url=https://www.ndtv.com/entertainment/zubeen-garg-death-tributes-from-pritam-armaan-malik-and-others-devastated-and-shocked-9307008 |access-date=22 September 2025 |work=[[NDTV]] |date=19 September 2025}}</ref><ref name="sangbadpratidin">{{cite news |title='ভাইকে হাৰালাম', জুবিনেৰ মৃত্যুতে বাকৰুদ্ধ পাপন, শোকপ্ৰকাশ প্ৰীতম ও দেবেৰ |trans-title='Lost a brother': Papon speechless, tributes from Pritam and Dev after Zubeen's death |url=https://www.sangbadpratidin.in/entertainment/cinema/zubeen-garg-death-pritam-papon-dev-jeet-ganguly-are-devastated-by-news/ |work=Sangbad Pratidin |date=19 September 2025 |access-date=23 September 2025 |language=bn}}</ref> অসমীয়া অভিনেতা [[আদিল হুছেইন|আদিল হুছেইনে]] অসমীয়া সংগীত আৰু চিনামাত গাৰ্গৰ সাংস্কৃতিক গুৰুত্বৰ কথা দোহাৰি সমগ্ৰ বাতৰিটোক “হৃদয়বিদাৰক” বুলি অভিহিত কৰে।<ref name="sangbadpratidin" /> ২০২৫ চনৰ ২১ ছেপ্টেম্বৰত ৰঘু ডাকাটৰ ট্ৰেইলাৰ মুকলি অনুষ্ঠানত গাৰ্গৰ স্মৃতিত কলকাতাৰ নেতাজী ইনড’ৰ ষ্টেডিয়ামত ৩০ ছেকেণ্ডৰ মৌনতা অৱলম্বন কৰা হয়।<ref>{{cite news |title=Raghu Dakat trailer launch, Dev's 20 years in Tollywood: Event pays tribute to Zubeen Garg with silence |url=https://bengali.abplive.com/entertainment/himanta-biswa-sarma-shared-raghu-dakat-trailer-launch-video-as-they-paid-tribute-to-zubeen-garg-entertainment-news-bollywood-1153347 |work=ABP Ananda |date=21 September 2025 |access-date=23 September 2025 |language=bn}}</ref> ২০১৯ চনত গুৱাহাটীৰ [[বি বৰুৱা মহাবিদ্যালয়|বি. বৰুৱা মহাবিদ্যালয়]]ত অনুষ্ঠিত এক সংগীতানুষ্ঠানত গাৰ্গে প্ৰকাশ কৰিছিল যে "[[মায়াবিনী ৰাতিৰ বুকুত]]" গীতটো তেওঁৰ মৃত্যুৰ সময়ত বজাব লাগে। তেওঁৰ মৃত্যুৰ পাছত এই গীতটো কেৱল তেওঁৰ অন্ত্যেষ্টিক্ৰিয়াতে নহয়—সমগ্ৰ অসমতে, ঘৰে-দোকানে আৰু ৰাজহুৱা অনুষ্ঠানত ব্যাপকভাৱে পৰিৱেশন কৰা শ্ৰদ্ধাঞ্জলিৰ সামূহিক গীত হিচাপে পৰিণত হয়।<ref>{{cite magazine |last=Das |first=Yudhajit Shankar |date=22 September 2025 |url=https://www.indiatoday.in/india/story/zubeen-garg-funeral-song-mayabini-ratir-bukut-song-anthem-procession-guwahati-fans-grief-2791423-2025-09-22 |title=Zubeen Garg funeral: The phenomenon called Zubeen Garg and how Mayabini became an anthem |magazine=India Today |accessdate=23 September 2025}}</ref> ===লিমকা বুক অৱ ৰেকৰ্ডছ=== ছিংগাপুৰৰপৰা জুবিন গাৰ্গৰ পাৰ্থিৱ শৰীৰ গুৱাহাটী আহি পোৱাৰ পাছতেই লক্ষাধিক লোক তেওঁৰ শৰীৰ কঢ়িয়াই নিয়া বাহনৰ কাষত থিয় দিয়ে। একাধিক বাতৰিৰ মতে, লিমকা বুক অৱ ৰেকৰ্ড্‌ছে সমবেত হোৱা লোকৰ সংখ্যাক পৃথিৱীৰ ভিতৰতে চতুৰ্থ সৰ্বাধিক হিচাপে অভিহিত কৰে। [[মাইকেল জেকচন]], পোপ ফ্ৰাঞ্চিছ আৰু দ্বিতীয় ৰাণী এলিজাবেথৰ পাছতে এই সমাৱেশক চতুৰ্থ বৃহত্তম হিচাপে তালিকাভুক্ত কৰা হয়।<ref name="HT">{{cite web | url=https://www.hindustantimes.com/india-news/zubeen-gargs-funeral-in-guwahati-listed-as-fourth-biggest-gathering-enters-limca-book-of-records-101758541214756.html | title=Zubeen Garg fans queue up in thousands for last glimpse of their idol | publisher=Hindustan Times | date=Updated on: Sept 23, 2025 08:06 am IST | accessdate=24 September 2025 | author=HT NEWS DESK}}</ref> <ref name="MC">{{cite web | url=https://www.moneycontrol.com/entertainment/zubeen-garg-s-funeral-becomes-forth-biggest-gathering-enters-limca-book-of-records-article-13565844.html | title=Zubeen Garg’s funeral becomes fourth biggest gathering, enters Limca Book of Records | publisher=Money Control | date=September 22, 2025 15:00 IST | accessdate=24 September 2025 | author=MONEY CONTROL}}</ref> <ref name="News Arena">{{cite web | url=https://newsarenaindia.com/nation/zubeen-s-funeral-ranked-4th-largest-global-gathering/57172 | title=Zubeen’s funeral ranked 4th largest global gathering | publisher=News Arena India | date=September 22, 2025, 02:49 PM | accessdate=24 September 2025}}</ref> ===তদন্ত=== ছিংগাপুৰ কৰ্তৃপক্ষই প্ৰদান কৰা মৃত্যুৰ প্ৰমাণ-পত্ৰত জুবিন গাৰ্গৰ মৃত্যুৰ কাৰণ ডুব যোৱা বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে।<ref>{{Cite news |title=Zubeen Garg's cause of death revealed: Death certificate states singer died due to drowning |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/zubeen-gargs-cause-of-death-revealed-death-certificate-states-singer-died-due-to-drowning/articleshow/124030064.cms |work=The Times of India |date=20 September 2025 |access-date=22 September 2025}}</ref> গাৰ্গৰ মেনেজাৰ আৰু ফেষ্টিভেল আয়োজকৰ বিৰুদ্ধে গাফিলতি আৰু সুৰক্ষা ব্যৱস্থাৰ অভাৱৰ অভিযোগত কেইবাখনো এজাহাৰ দাখিল কৰা হৈছিল, য'ত গাৰ্গে লাইফ জেকেট পিন্ধিবলৈ অস্বীকাৰ কৰা বুলিও বাতৰি প্ৰকাশ পাইছিল।<ref>{{Cite news |title=Zubeen Garg death: Assam Police file FIR against event organiser, controversy angle to be probed |url=https://www.hindustantimes.com/india-news/zubeen-garg-death-assam-police-file-fir-against-event-organiser-controversy-angle-to-be-probed-101758350955318.html|work=Hindustan Times |date=21 September 2025 |access-date=22 September 2025}}</ref><ref>{{Cite news |title=No life jacket? Controversy angle under scanner in Zubeen Garg death probe so far |url=https://www.hindustantimes.com/india-news/no-life-jacket-controversy-angle-under-scanner-zubeen-garg-death-probe-so-far-101758362390294.html|work=Hindustan Times |date=21 September 2025 |access-date=22 September 2025}}</ref> পিছলৈ তেওঁৰ পত্নীয়ে তেওঁৰ মেনেজাৰৰ বিৰুদ্ধে গোচৰ প্ৰত্যাহাৰ কৰাৰ বাবে আবেদন জনায়।<ref>{{Cite news |title=Withdraw FIRs against Siddhartha, says Garima |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/guwahati/withdraw-firs-against-siddhartha-says-garima/articleshow/124019732.cms |work=The Times of India |date=21 September 2025 |access-date=22 September 2025}}</ref> কিন্তু পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ মেইলযোগে চিআইডিৰ ওচৰত এজাহাৰ দাখিল কৰে। এই এজাহাৰত তেওঁ সিদ্ধাৰ্থ শৰ্মা, [[শ্যামকানু মহন্ত|শ্যামকানু মহন্তকে]] সাঙুৰি ছিংগাপুৰত জুবিন গাৰ্গৰ কাষত উপস্থিত থকাসকলৰ বিৰুদ্ধে গোচৰ তঁৰে। <ref name="Garima">{{cite news | url=https://www.patrika.com/en/national-news/wife-of-zubeen-garg-garima-garg-saikia-files-fir-against-all-accused-in-suspected-death-case-in-singapore-19981524 | title=Wife of Zubeen Garg, Garima Saikia Garg, files FIR against all accused in suspected death case in Singapore | date=Sep 28, 2025 | agency=Patrika | accessdate=3 October 2025}}</ref> <ref name="Garima1">{{cite news | url=https://thelogicalindian.com/zubeen-gargs-wife-files-cid-complaint-names-manager-organiser-in-probe-demand-over-singers-death/ | title=Zubeen Garg’s Wife Files CID Complaint, Names Manager, Organiser in Probe Demand Over Singer’s Death | date=Sep 29, 2025 | agency=The logical Indian| accessdate=3 October 2025}}</ref> <ref name="Garima2">{{cite news | url=https://www.asomiyapratidin.in/homepage/garima-saikia-garg-fir-cid-10508796 | title=কাৰ কাৰ বিৰুদ্ধে এজাহাৰ দাখিল কৰিলে গৰিমা শইকীয়া গাৰ্গে?| date=Sep 27, 2025 | agency=অসমীয়া প্ৰতিদিন| accessdate=3 October 2025}}</ref> জনসাধাৰণৰ দাবীৰ পাছত অসম চৰকাৰে গাৰ্গৰ পৰিয়ালৰ সদস্যৰ সন্মতি সাপেক্ষে [[গুৱাহাটী চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় চিকিৎসালয়|গুৱাহাটী চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় চিকিৎসালয়]]ত দ্বিতীয়বাৰৰ বাবে মৰণোত্তৰ পৰীক্ষাৰ নিৰ্দেশ দিয়ে।<ref>{{Cite news |last=Kalita |first=Kangkan |title=Second post-mortem on Garg on Tuesday after demands from people, says Assam CM Himanta Biswa Sarma |url=https://www.indiatoday.in/entertainment/story/second-post-mortem-on-zubeen-garg-on-tuesday-after-demands-from-people-says-assam-cm-himanta-biswa-sarma-2791537-2025-09-22|work=[[India Today]] |date=22 September 2025 |access-date=22 September 2025}}</ref>২৩ ছেপ্টেম্বৰৰ পুৱাৰ ভাগত তেওঁৰ মৰণোত্তৰ পৰীক্ষা সম্পন্ন হয়।<ref name="autopsy2">{{cite web |last= |first= |title=Zubeen Garg’s Second Post-Mortem Completed in Guwahati Ahead of Final Rites |url=https://www.ndtv.com/entertainment/zubeen-gargs-second-post-mortem-completed-in-guwahati-ahead-of-final-rites-9326201 |website=NDTV |publisher=NDTV |date=2025-09-23 |access-date=2025-10-12}}</ref> জনতাৰ দাবী আৰু অসমীয়া শিল্পীৰ হেঁচাত তদন্তৰ বাবে এটা বিশেষ তদন্তকাৰী দল (SIT) গঠন কৰা হয়।<ref>{{cite news |last1=Purkayastha |first1=Biswa Kalyan |title=Assam: SIT formed to probe Zubeen Garg's death; Congress demands CBI inquiry |url=https://www.hindustantimes.com/india-news/assam-sit-formed-to-probe-zubeen-garg-s-death-congress-demands-cbi-inquiry-101758724645343.html |access-date=25 September 2025 |work=[[Hindustan Times]] |date=24 September 2025 |language=en}}</ref><ref>{{cite news |last1=Karmakar |first1=Sumir |title=Assam Police form SIT to probe Zubeen Garg's death following suspicion of foul play |url=https://www.deccanherald.com/india/assam/assam-police-form-sit-to-probe-zubeen-gargs-death-following-suspicion-of-foul-play-3741754 |access-date=25 September 2025 |work=[[Deccan Herald]] |date=24 September 2025 |language=en}}</ref><ref>{{cite news |last1=Son |first1=Mallika |title=Assam CM Himanta Sarma Orders SIT Probe Into Singer Zubeen Garg's Death |url=https://www.news18.com/india/assam-cm-himanta-sarma-orders-sit-probe-into-singer-zubeen-gargs-death-ws-l-9594331.html |access-date=25 September 2025 |work=[[CNN-News18|News18]] |date=24 September 2025 |language=en}}</ref> এছ আই টি-ৰ নেতৃত্বত আছিল চিআইডি-ৰ বিশেষ ডিজিপি, আইপিএছ এম পি গুপ্তা আৰু আন ৯জন আৰক্ষী বিষয়া।<ref>{{cite news |last1=Varma |first1=Ananya |title=Assam Police Form 10-Member SIT To Probe 'Suspicious' Demise Of Zubeen Garg |url=https://www.timesnownews.com/india/assam-police-form-10-member-sit-to-probe-suspicious-demise-of-zubeen-garg-article-152888057 |access-date=25 September 2025 |work=[[Times Now]] |date=24 September 2025 |language=en}}</ref><ref>{{cite news |title=Following CM's order Assam DGP forms10-member SIT to probe into Zubeen Garg's death- The Week |url=https://www.theweek.in/wire-updates/national/2025/09/24/cal55-as-zubeen-ld-sit.html |access-date=25 September 2025 |work=[[The Week (Indian magazine)|The Week]] |agency=[[Press Trust of India|PTI]] |date=24 September 2025}}</ref> এছআইটি-ৰ সহায়ৰ পাছত চিআইডি-এ গাৰ্গৰ সন্দেহজনক মৃত্যুৰ সৈতে জড়িত ভাৰতীয় ন্যায় সংহিতাৰ ধাৰা ৬১(২), ১০৫, আৰু ১০৬(১)ৰ অধীনত এটা গোচৰ (২০২৫ চনৰ ১৮ নং গোচৰ) পঞ্জীয়ন কৰে।<ref>{{cite news |title=SIT, CID raids organiser's home amid probe into singer Zubeen Garg's demise |url=https://www.hindustantimes.com/india-news/sit-cid-raids-organiser-shyamkanu-mahantas-home-amid-probe-into-singer-zubeen-gargs-demise-101758894850541.html |access-date=26 September 2025 |work=[[Hindustan Times]] |agency=[[Asian News International|ANI]] |date=26 September 2025 |language=en}}</ref> ফেষ্টিভেলৰ আয়োজক শ্যামকানু মহন্ত আৰু গাৰ্গৰ পৰিচালক সিদ্ধাৰ্থ শৰ্মাৰ বাসগৃহত অভিযান চলোৱা হয় আৰু এই সময়ত ইলেক্ট্ৰনিক ৰেকৰ্ড আৰু নথি-পত্ৰ জব্দ কৰা হয়।<ref>{{cite news |last1=Maheshwari |first1=Khushi |title=Zubeen Garg Death: SIT Team Raids Houses Of Festival Organiser, His Manager |url=https://www.ndtvprofit.com/nation/zubeen-garg-death-sit-team-raids-houses-of-festival-organiser-his-manager |access-date=26 September 2025 |work=[[NDTV]] |date=25 September 2025 |language=en }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{cite news |title=Assam: SIT raids homes of singer Zubeen Garg’s manager, event organiser |url=https://scroll.in/latest/1087010/assam-sit-raids-homes-of-singer-zubeen-gargs-manager-event-organiser |access-date=26 September 2025 |work=[[Scroll.in]] |date=26 September 2025 |language=en}}</ref> ছিংগাপুৰত ডাইভিঙৰ সময়ত গাৰ্গৰ লগত যোৱা শেখৰ জ্যোতি গোস্বামীকো এছআইটি-এ জেৰা কৰি আটক কৰি ৰাখিছিল।<ref>{{cite news |title=Musician Shekharjyoti Goswami Arrested in Zubeen Garg Death Probe |url=https://www.sentinelassam.com/topheadlines/breaking-shekharjyoti-goswami-arrested-by-sit-in-zubeen-garg-death-case |work=The Sentinel Assam |date=25 September 2025 |access-date=26 September 2025}}</ref> অসমৰ মুখ্যমন্ত্ৰী হিমন্ত বিশ্ব শৰ্মাই মন্তব্য কৰিছিল যে যদি এছআইটি-এ নিৰ্ণায়ক ফলাফল নিদিয়ে তেন্তে গোচৰটো কেন্দ্ৰীয় তদন্তকাৰী সংস্থাক (চিবিআই)ক গতাই দিয়া হ’ব।<ref>{{cite news |title=SIT questions musician in Zubeen Garg death case; CM warns probe may go to CBI if no results |url=https://m.economictimes.com/news/india/sit-questions-musician-in-zubeen-garg-death-case-cm-himanta-biswa-sarma-warns-probe-may-go-to-cbi-if-no-results/articleshow/124118501.cms |work=The Economic Times |date=23 September 2025 |access-date=26 September 2025}}</ref> জনতাৰ ক্ষোভৰ সাক্ষী হৈ সদৌ অসম অধিবক্তা সন্থাই তেওঁলোকৰ সদস্যসকলক গাৰ্গৰ মৃত্যুৰ গোচৰত অভিযুক্ত ব্যক্তিসকলক প্ৰতিনিধিত্ব নকৰিবলৈ আহ্বান জনায়।<ref>{{cite news |title=Lawyers urged not to represent accused in Zubeen Garg death case |url=https://www.thehindu.com/news/national/assam/lawyers-urged-not-to-represent-accused-in-zubeen-garg-death-case/article70098339.ece |access-date=27 September 2025 |work=[[The Hindu]] |date=26 September 2025 |language=en-IN}}</ref><ref>{{cite news |title=Zubeen Garg’s death: Assam lawyers’ association urged not to represent accused; CID issues notices to witnesses |url=https://www.newindianexpress.com/nation/2025/Sep/26/zubeen-gargs-death-assam-lawyers-association-urged-not-to-represent-accused-cid-issues-notices-to-witnesses |access-date=27 September 2025 |work=[[The New Indian Express]] |date=26 September 2025 |language=en}}</ref> তেওঁৰ মৃত্যুৰ পৰিস্থিতিৰ তদন্তৰ ফলত ২০২৫ চনৰ ১ অক্টোবৰত ইভেণ্টৰ আয়োজক শ্যামকানু মহন্ত আৰু মেনেজাৰ সিদ্ধাৰ্থ শৰ্মাক গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হয়।<ref name="PratidinTime2025">{{cite web | title=BREAKING: Shyamkanu Mahanta, Siddharth Sharma Arrested, Brought To Guwahati | website=Pratidin Time | date=1 October 2025 | url=https://www.pratidintime.com/guwahati-news-breaking-latest/breaking-shyamkanu-mahanta-siddharth-sharma-arrested-brought-to-guwahati-10518028 | access-date=1 October 2025}}</ref> ২ অক্টোবৰ তাৰিখে শ্যামকানু মহন্ত, সিদ্ধাৰ্থ শৰ্মাৰ বিৰুদ্ধে চিআইডি-এ ভাৰতীয় ন্যায় সংহিতাৰ অধীনত ১০৩ ধাৰা আৰোপ কৰে। এইটো ধাৰা পৰিকল্পিত হত্যাৰ লগত জড়িত।<ref>{{cite news |title=Murder charges added against Shyamkanu Mahanta & Siddharth sharma in Zubeen Garg Death Case |url=https://www.guwahatiplus.com/assam/murder-charges-added-against-shyamkanu-mahanta-siddharth-sharma-in-zubeen-garg-death-case |access-date=3 October 2025 |work= The Guwahati Plus |date=2 October 2025 |language=en}}</ref><ref>{{cite news |title=Section 103 of BNS slapped on accused in Zubeen’s death case|url=https://www.sentinelassam.com/topheadlines/assam-section-103-of-bns-slapped-on-accused-in-zubeens-death-case |access-date=3 October 2025 |work= The Sentinal |date=2 October 2025 |language=en}}</ref> ২ অক্টোবৰতে ছিংগাপুৰৰ ঘটনাস্থলীত উপস্থিত থকা শেখৰ জ্যোতি গোস্বামী আৰু কণ্ঠশিল্পী অমৃতপ্ৰভা মহন্তক গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হয়। বিশেষ তদন্তকাৰী দলৰ সূত্ৰৰ মতে, শেখৰ জ্যোতি গোস্বামীক ইতিমধ্যে ভাইৰেল হৈ পৰা ভিডিঅ’টোত গাৰ্গৰ অতি ওচৰত সাঁতুৰি থকা দেখা গৈছিল আৰু অমৃতপ্ৰভা মহন্তই সমগ্ৰ কাণ্ডটো নিজৰ চেলফোনত ৰেকৰ্ড কৰিছিল। দুয়োকে বিগত ৬ দিন ধৰি জেৰা কৰা হৈছিল।<ref name="NDTV">{{cite news | url=https://www.ndtv.com/india-news/shekhar-jyoti-goswami-amritprava-mahanta-bandmate-co-singer-arrested-in-zubeen-garg-death-case-total-now-4-sources-9386048 | title=Bandmate, Co-Singer Arrested In Zubeen Garg Death Case, Total Now 4: Sources | work=NDTV | date=Oct 03, 2025 06:52 am IST | agency=NDTV | accessdate=3 October 2025}}</ref><ref name="Northeast">{{cite news | url=https://northeasttoday.in/northeast/assam/zubeen-garg-death-case-cid-arrests-musicians-shekhar-goswami-and-amritprava-mahanta/ | title=Zubeen Garg Death Case: CID Arrests Musicians Shekhar Goswami And Amritprava Mahanta | work=Northeast | date=3rd October 2025 | agency=North East Today | accessdate=3 October 2025 }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==উত্তৰাধিকাৰ== জুবিন গাৰ্গক উদ্‌যাপন কৰিবলৈ ২০২২ চনৰ ২ ডিচেম্বৰত [[ডিগবৈ|ডিগবৈত]] নাজিৰাটিং তামোলী পৰ্যটন মহোৎসৱৰ সময়ত গায়কজনৰ বাবে নিৰ্মাণ কৰা ২০ ফুট উচ্চতাৰ এটা মূৰ্তি উন্মোচন কৰা হয়।<ref>{{Cite web |date=3 January 2023 |title=Zubeen Garg's Statue Unveiled in Digboi |url=https://www.sentinelassam.com/north-east-india-news/assam-news/zubeen-gargs-statue-unveiled-in-digboi-631273 |access-date=8 January 2023 |website=www.sentinelassam.com |language=en}}</ref> টেঙাপানীৰ গাঁওবাসীয়ে ন দিহিং নদীৰ সিপাৰে নিৰ্মাণ কৰা আৰু জুবিন গাৰ্গৰ নামেৰে নামকৰণ কৰা এখন বাঁহৰ দলং টেঙাপানী-থেপাবাৰীত গায়কজনে ২০২০ চনৰ ২৯ ফেব্ৰুৱাৰীত উদ্বোধন কৰে।<ref>{{Cite web |date=20 February 2020 |title='Zubeen Garg Bridge' in Kakopathar to be inaugurated by the star himself on 29 Feb |url=https://newslivetv.com/zubeen-garg-bridge-in-kakopathar-to-be-inaugurated-by-the-star-himself-on-29-feb/ |access-date=8 January 2023}}</ref><ref>{{cite news |last1=Ojha |first1=Manoj Kumar |date=29 May 2020 |title=Zubeen Garg to open namesake bridge in Assam |url=https://www.telegraphindia.com/states/zubeen-garg-to-open-namesake-bridge-in-assam/cid/1749568 |work=The Telegraph |access-date=27 April 2024}}</ref> তেওঁৰ পিতৃৰ নাম আছিল কপিল বৰঠাকুৰ।কপিল বৰঠাকুৰে পুত্ৰ জুবিন গাৰ্গৰ আত্মজীৱনী লিখি উলিয়ায়। ===সাংস্কৃতিক গুৰুত্ব=== জুবিন গাৰ্গৰ কৰ্মৰাজি সংৰক্ষণৰ বাবে অনুৰাগী আৰু সংৰক্ষণকাৰীয়ে একাধিক প্ৰচেষ্টা হাতত লৈছে। গুৱাহাটীৰ হাতীগাঁৱৰ বিশাল কলিতাই তেওঁৰ অনুৰাগী আৰু সাংস্কৃতিক প্ৰভাৱৰ পৰিসৰৰ ওপৰত আলোকপাত কৰি ''চান্দনী ৰাত'' এলবামৰ স্বাক্ষৰিত কপিকে ধৰি গাৰ্গৰ ৰেকৰ্ডিঙৰ ৩৩ হাজাৰৰো অধিক কেছেট আৰু চিডি সংকলন কৰা বুলি জানিব পৰা গৈছে। ভৌতিক সংগ্ৰহৰ উপৰি তেওঁৰ সংগীতৰ অৱদানসমূহ ভৱিষ্যত প্ৰজন্মৰ বাবে সংৰক্ষণ আৰু সুলভ কৰিবলৈ প্ৰায় ৩৫,০০০ গীত থকা এটা ডিজিটেল আৰ্কাইভ সৃষ্টি কৰা হৈছে।<ref>{{Cite news |title=35,000-song archive vows to keep Zubeen's voice alive |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/guwahati/35000-songs-archive-vows-to-keep-zubeens-voice-alive/articleshow/124019744.cms|work=The Times of India |access-date=23 September 2025}}</ref> ==জুবিন গাৰ্গ সম্পৰ্কত বিভিন্নজন== অসমৰ বিশিষ্ট লেখক-সাহিত্যিক ড॰ [[নগেন শইকীয়া|নগেন শইকীয়া]]ই<ref name="নি১">{{cite news | url=https://niyomiyabarta.com/epaper/20092025/index.php | title=আজিৰ দিনটো শোক দিৱ হিচাপে গণ্য কৰিব লাগে | date=২০ ছেপ্টেম্বৰ ২০২৫ | agency=নিয়মীয়া বাৰ্তা | accessdate=23 September 2025 | author=[[নগেন শইকীয়া|শইকীয়া, নগেন]] | location=গুৱাহাটী | pages=১,১৩ }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> জুবিন গাৰ্গ সন্দৰ্ভত মন্তব্য কৰে— <blockquote>মই দেখিছোঁ জুবিনৰ কণ্ঠত এনে এক সুৰৰ যাদু আছে, যি মানুহক, শ্ৰোতাক সহজেই আকৰ্ষণ কৰিব পাৰে </blockquote> অসমৰ কবি-সাহিত্যিক-গীতিকাৰ [[হীৰেন ভট্টাচাৰ্য]]ই জুবিন গাৰ্গৰ জনপ্ৰিয়তা সম্পৰ্কে কৈছে<ref>{{cite book | title=জুবিন গাৰ্গ জীৱনৰপৰা গানলৈ | publisher=চন্দ্ৰ প্ৰকাশ | author=ভট্টাচাৰ্য, হীৰেন, অনুলেখন : মণ্টু শইকীয়া | authorlink=জুবিন অসমীয়া সংগীতৰ ক্ষেত্ৰত এক জোকাৰণি | year=জানুৱাৰী, ২০০৯ | location=গুৱাহাটী | pages=১,২}}</ref>— <blockquote>জুবিন সঁচাই আচৰিত। ইমান কম বয়সতে, ইমান সোনকালে জনপ্ৰিয়তা লাভ কৰা দেখি আচৰিত হওঁ। জুবিন কোনো ৰেডিঅ’ৰ শিল্পী নহয়। দূৰদৰ্শনৰ শিল্পী নহয় বা তেনেধৰণৰ কোনো বেকগ্ৰাউণ্ডো নাই। জুবিনে যোগ্যতাৰ ভিত্তিত জনপ্ৰিয়তা পাইছে নিঃসন্দেহে। </blockquote> [[ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা]] বিজয়ী অসমৰ চলচ্চিত্ৰ সমালোচক [[উৎপল দত্ত (লেখক)|উৎপল দত্ত]]ই কৈছে—<blockquote> দৰ্শক আৰু সাধাৰণ মানুহক আকৰ্ষণ কৰিব পৰা যি ক্ষমতা, গীতৰ বজাৰত গীত বিক্ৰীৰ যি নিশ্চয়তা প্ৰদান, তেওঁৰ সৃষ্টিৰ পোহৰৰ প্ৰতিফলনত জিলিকি উঠাৰ যি হেঁপাহ, সেইবোৰেই তেওঁৰ নক্ষত্ৰ-স্থান স্থিৰ কৰি ৰাখিছে। সমগ্ৰ অসমৰ বিশালসংখ্যক গুণমুগ্ধৰ স্বাৰ্থহীন ভালপোৱাৰ অধিকাৰী হৈছিল জুবিন।<ref name="নি">{{cite news | url=https://niyomiyabarta.com/epaper/22092025/page7.php | title=অসমৰ বিনোদন জগতৰ অতুলনীয় নক্ষত্ৰ-জুবিন গাৰ্গ | date=২২ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৯ | agency=নিয়মীয়া বাৰ্তা | accessdate=22 September 2025 | author=দত্ত, উৎপল | location=গুৱাহাটী | pages=৭ }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref></blockquote> জুবিন গাৰ্গ সম্পৰ্কত [[ভূপেন হাজৰিকা|ভূপেন হাজৰিকাৰ]] মন্তব্য: <blockquote>জুবিন বৰ 'টেলেণ্টেড' ল'ৰা। মই ভাবোঁ সি খুব অধ্যয়ন কৰে। জুবিনে নিজক আৰু শ্ৰোতাক ভালদৰে জানে, সেই কাৰণে ইমান জনপ্ৰিয়তা আৰু তেওঁ সৃষ্টিৰ প্ৰতি শ্ৰোতাৰ ইমান আগ্ৰহ।</blockquote> ==জুবিন গাৰ্গৰ প্ৰিয়== *প্ৰিয় ব্যক্তিত্ব: কলাগুৰু [[বিষ্ণুপ্ৰসাদ ৰাভা]] *চে গুৱেভাৰা *প্ৰিয় ব্যক্তি: অভিনেতা [[চাৰ্লি চেপলিন]] *প্ৰিয় গ্ৰন্থ: 'My Autobiography' (Charlie Chaplin) *প্ৰিয় অভিনেতা: মাৰ্লন ব্ৰেণ্ডো *প্ৰিয় চলচ্চিত্ৰ: 'Citizen Kane' আৰু 'The Bicycle Thief *ৰ'ল মডেল: ন্যাপোলিঅ' বোনাপাৰ্ট ==আৰু চাওক== * [[জুবিন গাৰ্গে ৰেকৰ্ডিং কৰা গীতৰ তালিকা]] * [[জুবিন|জুবিন শব্দৰ অৰ্থ]] * [[হাচটেগ জাষ্টিচ ফ'ৰ জুবিন গাৰ্গ]] ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist|2}} ==গ্ৰন্থসূচী== * '''পিতৃৰ দৃষ্টিত জুবিন''', কপিল ঠাকুৰ, চন্দ্ৰ প্ৰকাশ, ২০১১ * '''জুবিন গাৰ্গ: জীৱনৰপৰা গানলৈ''', মণ্টু শইকীয়া সম্পাদিত, চন্দ্ৰ প্ৰকাশ, ২০০৯ ==বাহ্যিক সংযোগ== * [https://geetsankalan.com/singers/zubeen-garg গীত সংকলন ৱেবচাইটত জুবিন গাৰ্গৰ গীত] {{Commons category|Zubeen Garg|জুবিন গাৰ্গ}} {{Wikiquote}} * {{Facebook|ZUBEENsOFFICIAL}} * {{Twitter|zubeengarg1}} * {{Instagram|zubeen.garg}} * {{IMDb name|0958276}} * [https://zubeenda.online/ জুবিনদা.অনলাইন] * [https://zubeengarg.com/ জুবিনগাৰ্গ.কম] * [https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.452684/mode/1up জুবিনৰ গাৰ্গ — জীৱনৰ পৰা গানলৈ, মণ্টু শইকীয়া সম্পাদিত, চন্দ্ৰ প্ৰকাশ] {{জুবিন গাৰ্গ}} {{অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ}} {{অসমৰ প্ৰসিদ্ধ ব্যক্তি}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:জুবিন গাৰ্গ|*]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ কণ্ঠশিল্পী]] [[শ্ৰেণী:হিন্দী চলচ্চিত্ৰৰ নেপথ্য কণ্ঠশিল্পী]] [[শ্ৰেণী:অসমীয়া চলচ্চিত্ৰৰ নেপথ্য কণ্ঠশিল্পী]] [[শ্ৰেণী:বঙালী চলচ্চিত্ৰৰ নেপথ্য কণ্ঠশিল্পী]] [[শ্ৰেণী:অসমীয়া চলচ্চিত্ৰৰ সংগীত পৰিচালক]] [[শ্ৰেণী:অসমীয়া অভিনেতা]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক]] [[শ্ৰেণী:অসমীয়া ভাষাৰ চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক]] [[ শ্ৰেণী:অসমীয়া ভাষাৰ গীতিকাৰ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ সংগীতকাৰ]] [[শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:সমাজকৰ্মী]] [[শ্ৰেণী:সমাজহিতৈষী]] [[শ্ৰেণী:চলচ্চিত্ৰ প্ৰযোজক]] [[শ্ৰেণী:চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক]] [[শ্ৰেণী:কবি]] [[শ্ৰেণী:চিত্ৰনাট্য লেখক]] [[শ্ৰেণী:সুৰকাৰ]] [[শ্ৰেণী:গীতিকাৰ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় গীতিকাৰ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় সুৰকাৰ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় কণ্ঠশিল্পী]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় সংগীত পৰিচালক]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় সংগীতজ্ঞ]] [[শ্ৰেণী:বাদ্যযন্ত্ৰী]] [[শ্ৰেণী:ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা (ভাৰত) বিজয়ী]] [[শ্ৰেণী:অসমীয়া কবি]] [[শ্ৰেণী:কণ্ঠশিল্পী]] ppned4byrvoa8bzyh35uod1p1mln3ky 606193 606189 2026-05-13T19:22:14Z 90svintagecassettecd 49708 /* ১৯৯৮-২০০৩: নেপথ্য কণ্ঠশিল্পী আত্মপ্ৰকাশ, দ্বিতীয় ইণ্ডিপপ এলবাম আৰু তেওঁৰ প্ৰথম ব্ৰেকথ্ৰু অসমীয়া এলবাম */ 606193 wikitext text/x-wiki {{নিৰ্বাচিত প্ৰবন্ধ}} {{Infobox musical artist | bgcolour = lightgray | name = জুবিন গাৰ্গ | image = File:Zubin Garg Live performance (cropped).jpg | caption = ২০২৫ চনত জুবিন গাৰ্গ | image_size = 300px | birth_date = {{Birth date|1972|11|18}} | background = solo_singer | birth_name = জুবিন বৰঠাকুৰ | alias = {{hlist|গ’ল্ডী<ref>{{cite web|last=Goswami|first=Darshana|title=The wonder boy called Goldie|website=Thumbprint NE|date=2025-09-22|url=https://thumbprintmag.in/single_post.php?id=the-wonder-boy-called-goldie|access-date=2025-09-22}}{{Dead link|date=December 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>|অসমৰ হাৰ্টথ্ৰব|লুইতকণ্ঠ|হামিং সম্ৰাট|জুবিনদা|হিয়াৰ আমঠু<ref>{{cite news |last1=Baruah |first1=Sukrita |date=19 September 2025 |title=Zubeen da, voice of a generation, who listened to his own conscience|url=https://indianexpress.com/article/india/zubeen-da-voice-of-a-generation-who-listened-to-his-own-conscience-10259892/ |work=The Indian Express |access-date=20 September 2025}}</ref>|সোণটি}} | birth_place = [[তুৰা, মেঘালয়|তুৰা]], [[মেঘালয়]], [[ভাৰত]] {{flagicon|IND}} | death_date = {{Death date and age|2025|09|19|1972|11|18}} | death_place=[[Singapore General Hospital|ছিংগাপুৰ জেনেৰেল হস্পিটেল]], [[বুকিত মেৰাহ]], [[ছিংগাপুৰৰ কেন্দ্ৰীয় এলেকা]] {{flagicon|Singapore}}<ref>{{cite web|title=Singer Zubeen Garg died in Singapore while swimming, not during scuba diving: report|website=The Hindu|date=2 Oct 2025|url=https://www.thehindu.com/news/national/singer-zubeen-garg-died-in-singapore-while-swimming-not-during-scuba-diving-report/article70117336.ece/|access-date=5 Oct 2025}}</ref><ref>{{cite news |title=Zubeen Garg is No More – Pratidin Time |url=https://www.pratidintime.com/latest-assam-news-breaking-news-assam/zubeen-garg-is-no-more-10479313 | access-date=19 September 2025 |work=Pratidin Time |date=19 September 2025 |language=en}}</ref> | death_cause = | genre = {{hlist|[[অসমীয়া লোকগীত]]|[[ৰক সংগীত]]|[[বিহুগীত|বিহু]]|[[চলচ্চিত্ৰ]] [[সংগীত]]|[[অসমীয়া গীতি সাহিত্য]]|[[ভাৰতীয় লোক-সংগীত]]}} | occupation = {{hlist|কণ্ঠশিল্পী|নেপথ্য গায়ক|সংগীত পৰিচালক|সুৰকাৰ|গীতিকাৰ|সংগীত ব্যৱস্থাপক|চলচ্চিত্ৰ অভিনেতা|পৰিচালক|প্ৰযোজক|বাদ্যযন্ত্ৰী|কবি|সমাজকৰ্মী|অভিনেতা}} | instrument = {{hlist|কীব’ৰ্ড|গীটাৰ|তবলা|মেণ্ড’লিন|দগৰ|পাৰকিউছন|আদি}} | nationality = {{flagicon|IND}} ভাৰতীয় | Ethnicity = [[অসমীয়া]] | label = {{hlist|এন.কে. প্ৰডাকশ্যন|ছ’নী মিউজিক|মেগনাছাউণ্ড ৰেকৰ্ড্‌ছ|ইউনিভাৰ্ছেল মিউজিক গ্ৰুপ|টাইম্‌ছ মিউজিক|টি-ছিৰীজ|জী মিউজিক কোম্পানী|ইৰʼছ নাও|সাৰেগামা|এছ.ভি.এফ.|সুৰিন্দৰ ফিল্ম্‌ছ|ইস্কে মুভীজ|ইক’ মিউজিক|ধ্বনি ৰেকৰ্ড্‌ছ|জুবিন গাৰ্গ মিউজিক|আপোন ৰেকৰ্ড্‌ছ|এ.চি. মাল্টিমিডিয়া|জলীউড নাও মিউজিক}} | years_active = ১৯৯২ - ২০২৫ | spouse = গৰিমা শইকীয়া গাৰ্গ | website = |Birth_name=জুবিন বৰঠাকুৰ|Work=[[জুবিন গাৰ্গে ৰেকৰ্ডিং কৰা গীতৰ তালিকা]]}} '''জুবিন গাৰ্গ''' ({{Lang-en|[[:en:Zubeen Garg|Zubeen Garg]]}}; [[১৮ নৱেম্বৰ]], ১৯৭২ – [[১৯ ছেপ্টেম্বৰ]], [[২০২৫]]) [[অসম]], [[ভাৰত|ভাৰতৰ]] এগৰাকী প্ৰসিদ্ধ কণ্ঠশিল্পী। ইয়াৰ উপৰি তেওঁ এগৰাকী [[সংগীত]] পৰিচালক, গীতিকাৰ, সুৰকাৰ, [[অভিনেতা]], চলচ্চিত্ৰ প্ৰযোজক, [[চলচ্চিত্ৰ]] পৰিচালক, চিত্ৰনাট্যকাৰ, বাদ্যযন্ত্ৰী, [[কবি]] আৰু সমাজকৰ্মী।<ref>{{cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/bengali/movies/news/Zubeen-Garg-on-a-different-track/articleshow/7791874.cms|title=Zubeen Garg on a different track|last=Ganguly|first=Ruman|date=26 March 2011|work=[[Indiatimes]]|access-date=2 July 2012|archive-date=8 March 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130308021824/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-03-26/news-interviews/29191918_1_zubeen-garg-bengali-films-bengali-version|url-status=live}}</ref> [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]], [[হিন্দী ভাষা|হিন্দী]], [[বাংলা ভাষা|বাংলা]], [[বড়ো ভাষা|বড়ো]], [[কোচ ৰাজবংশী ভাষা|কোচ-ৰাজবংশী]] ([[কামতাপুৰী ভাষা|কামতাপুৰী]]/[[গোৱালপাৰীয়া উপভাষা|গোৱালপাৰীয়া]]), [[অসমৰ চাহ জনগোষ্ঠী|চাহ বাগানীয়া]], [[হাজং ভাষা|হাজং]], [[মিচিং ভাষা|মিচিং]], [[কাৰ্বি ভাষা|কাৰ্বি]], [[গাৰো ভাষা|গাৰো]], [[ৰাভা ভাষা|ৰাভা]], [[পাতিৰাভা]], [[ডিমাচা ভাষা|ডিমাচা]], [[আহোম ভাষা|টাই-আহোম]], [[দেউৰী ভাষা|দেউৰী]], [[নেপালী ভাষা|নেপালী]], [[ভোজপুৰী ভাষা|ভোজপুৰী]], [[বিষ্ণুপ্ৰিয়া মণিপুৰী ভাষা|বিষ্ণুপ্ৰিয়া মণিপুৰী]], [[ককবৰক ভাষা|ককবৰক]], [[ওড়িয়া ভাষা|ওড়িয়া]], [[তামিল ভাষা|তামিল]], [[তেলুগু ভাষা|তেলুগু]], [[কন্নড় ভাষা|কন্নড়]], [[ইংৰাজী ভাষা|ইংৰাজী]], [[আদি ভাষা|আদি]], [[গালো ভাষা|গালো]], [[তিৱা জনগোষ্ঠী|তিৱা]], [[নিচি ভাষা|নিচি]], [[মালয়ালম ভাষা|মালয়ালম]], [[মাৰাঠী ভাষা|মাৰাঠী]], [[সংস্কৃত]], [[সিন্ধী]], [[উৰ্দু]] ইত্যাদি বিভিন্ন [[ভাষা|ভাষাত]] তেওঁ‌ কণ্ঠদান কৰিছে।<ref>{{Cite news|title=Zubeen's arrived|url=https://www.dailypioneer.com/2013/sunday-edition/zubeens-arrived.html|access-date=10 January 2021|work=The Pioneer|language=en|date=26 May 2013|archive-date=4 April 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230404000432/https://www.dailypioneer.com/2013/sunday-edition/zubeens-arrived.html|url-status=live|archivedate=4 April 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230404000432/https://www.dailypioneer.com/2013/sunday-edition/zubeens-arrived.html|deadurl=yes}}</ref><ref>{{Cite news |title=Singer Zubeen Garg hospitalised after head injury |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/music/singer-zubeen-garg-hospitalised-in-assam-after-head-injury-8041184/ |work=The Indian Express |date=20 July 2022 |access-date=12 February 2023 |archive-date=27 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230327154132/https://indianexpress.com/article/entertainment/music/singer-zubeen-garg-hospitalised-in-assam-after-head-injury-8041184/ |url-status=live }}</ref> ১৯৯২ চনত জুবিনৰ প্ৰথমটো এলবাম ''[[অনামিকা (শ্ৰব্য এলবাম)|অনামিকা]]'' মুক্তি পোৱাৰ<ref name="futuresounds1">{{cite web | url=http://www.futuresounds.in/store/anamika/ | title=About Zubeen's debut album Anamika at futuresounds.com | publisher=futuresounds.com | accessdate= 4 September 2015}}</ref> লগে লগে পেছাদাৰী সংগীত জগতখনৰ সৈতে জুবিন জড়িত হৈ পৰে। [[বাংলা]] চলচ্চিত্ৰ ''শুধু তুমি''ৰ কাৰণে জুবিনে ২০০৫ চনত শ্ৰেষ্ঠ সংগীত পৰিচালকৰ বঁটা লাভ কৰিছিল। [[হিন্দী ভাষা|হিন্দী ভাষাৰ]] ''য়া আলি'' গীতটোৰ বাবে জুবিনে ২০০৬ চনত ''গ্ল’বেল ইণ্ডিয়ান ফিল্ম এৱাৰ্ড (GIFA)'' আৰু ''ষ্টাৰডাষ্ট এৱাৰ্ড''ত ''শ্ৰেষ্ঠ নেপথ্য কণ্ঠশিল্পী (পুৰুষ)'' বঁটা লাভ কৰিছিল। ইয়াৰ উপৰি ''Echoes of Silence'' (ইংৰাজী-খাচী) ছবিৰ বাবে ''শ্ৰেষ্ঠ সংগীত পৰিচালক'' হিচাপে তেওঁ [[ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা|ৰাষ্ট্ৰীয় বঁটা (ৰজত কমল)]] লাভ কৰিছিল।<ref>{{Cite web |title=Assam shines with five honours at 71st National Film Awards |url=https://assamtribune.com/assam/assam-shines-with-five-honours-at-71st-national-film-awards-1587082 |website=The Assam Tribune |date=2 August 2025 |access-date=6 January 2025 |language=en}}</ref> আধুনিক অসমীয়া সংগীতত নতুন মাত্ৰা প্ৰদান কৰাৰ বাবে ২০১৪ চনত জুবিন গাৰ্গলৈ [[ৰেনেছাঁ অসম বঁটা]] আগবঢ়োৱা হয়।<ref name="amarasom">{{cite web | title=জুবিন গাৰ্গলৈ ৰেনেছাঁ অসম বঁটা | publisher=[[আমাৰ অসম]] | date=১৩ মাৰ্চ ২০১৫ | accessdate=১৪ মাৰ্চ২০১৫}}</ref> ২০২৪ চনৰ ২৭ মে’ত জুবিন গাৰ্গক [[মেঘালয়|মেঘালয়ৰ]] বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়ে সন্মানীয় ডক্টৰ অৱ লিটাৰেচাৰ (ডি.লিট) ডিগ্ৰী প্ৰদান কৰে। ২০২৫ চনত [[বেলতলা]] বহাগী উৎসৱ সমিতিয়ে তেওঁক জীৱনজোৰা সাধনাৰ [[ভূপেন হাজৰিকা|ড॰ ভূপেন হাজৰিকা]] বঁটা প্ৰদান কৰে। জুবিন গাৰ্গ বহুবাদ্যযন্ত্ৰী। তেওঁ বহুকেইবিধ বাদ্যযন্ত্ৰ বজাব জানিছিল। ইয়াৰ ভিতৰত আনন্দলহৰী, [[ঢোল]], [[দোতোৰা]], ড্ৰাম, [[গীটাৰ]], হাৰমনিকা, [[হাৰমনিয়াম]], মেণ্ড’লিন, কীব’ৰ্ড, [[তবলা]] আৰু একাধিক পাৰকিউছন বাদ্য অন্তৰ্ভুক্ত। অসমৰ সৰ্বাধিক পাৰিশ্ৰমিকপ্ৰাপ্ত কণ্ঠশিল্পীসকলৰ ভিতৰত তেওঁ অন্যতম।<ref>{{Cite web|date=16 April 2017|title=Barred from singing in Hindi, Assam singer leaves Bihu stage|url=https://indianexpress.com/article/cities/guwahati/zubeen-garg-noonmati-bihu-sanmilan-stopped-from-singing-hindi-song-assam-top-singer-quits-bihu-stage-with-an-abuse-4614435/|url-access=limited|access-date=19 December 2020|website=The Indian Express|language=en}}</ref> প্ৰায় ৩৩ বছৰজোৰা তেওঁৰ কেৰিয়াৰত জুবিন গাৰ্গে ৪০টা ভাষাত ৩৮,০০০তকৈও অধিক [[গীত]] বাণীবদ্ধ কৰিছে।<ref>{{cite news|title=Thousands of fans bid adieu to Zubeen at Guwahati stadium|url=https://www.thehindu.com/entertainment/music/singer-zubeen-gargs-body-arrives-at-guwahati-airport-thousands-gather-to-get-last-glimpse/article70076293.ece|access-date=23 September 2025|work=[[The Hindu]]|date=21 September 2025|language=en-IN}}</ref><ref>{{cite news|last1=Deb|first1=Abhijit|title=From 'Anamika' to 'Ya Ali': Zubeen Garg, a man of many emotions, bids farewell|url=https://www.thestatesman.com/entertainment/from-anamika-to-ya-ali-zubeen-garg-a-man-of-many-emotions-bids-farewell-1503488612.html|access-date=23 September 2025|work=[[The Statesman (India)|The Statesman]]|date=19 September 2025|language=en}}</ref> ২০২৫ চনৰ ১৯ ছেপ্টেম্বৰ‌ত [[ছিংগাপুৰ|ছিংগাপুৰত]] জুবিন গাৰ্গৰ মৃত্যু হয়। ==বংশ আৰু পৰিয়াল== ১৯৭২ চনৰ ১৮ নৱেম্বৰত [[মেঘালয়|মেঘালয়ৰ]] [[তুৰা, মেঘালয়|তুৰাত]] জুবিন গাৰ্গৰ জন্ম হয়।<ref name="Birthday">{{cite news |last1=Borkotoky |first1=Tonmoy |title=Zubeen Garg turns 48; fans shower him with birthday wishes |url=https://www.newslivetv.com/assam/zubeen-garg-turns-48-fans-shower-him-with-birthday-wishes/ |access-date=20 November 2019 |work=News Live TV |date=18 November 2019 |archive-date=11 October 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201011231758/https://newslivetv.com/zubeen-garg-turns-48-fans-shower-him-with-birthday-wishes/ |url-status=live }}</ref><ref>{{cite news |title=Rockstar with a humane heart – Zubeen Garg turns 48 today – Sentinelassam |url=https://www.sentinelassam.com/north-east-india-news/assam-news/rockstar-with-a-humane-heart-zubeen-garg-turns-48-today-512140 |access-date=18 November 2020 |work=The Sentinel |date=18 November 2020 |language=en |archive-date=18 November 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201118051439/https://www.sentinelassam.com/north-east-india-news/assam-news/rockstar-with-a-humane-heart-zubeen-garg-turns-48-today-512140 |url-status=live }}</ref> জুবিনৰ পিতৃৰ নাম হৈছে মোহিনীমোহন বৰঠাকুৰ (ছদ্মনাম: কপিল ঠাকুৰ) আৰু মাতৃ স্বৰ্গীয় ইলি বৰঠাকুৰ (বিয়াৰ পূৰ্বে তেওঁ ইলি অধ্যাপক)।<ref name="Apr2022">{{cite news |last1=Parashar |first1=Utpal |date=29 July 2019 |title='These Brahmins should be killed,' says Assam singer Zubeen Garg; cases filed |url=https://www.hindustantimes.com/india-news/these-brahmins-should-be-killed-says-assam-singer-zubeen-garg-cases-filed/story-QgaKOmiMcqiCEhzOc8K29O.html |work=Hindustan Times |access-date=12 April 2022 |archive-date=15 January 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220115111218/https://www.hindustantimes.com/india-news/these-brahmins-should-be-killed-says-assam-singer-zubeen-garg-cases-filed/story-QgaKOmiMcqiCEhzOc8K29O.html |url-status=live }}</ref><ref>{{cite news |last1=Sharma |first1=Dristi |title=How Singer Zubeen Garg Got His Name |url=https://www.ndtv.com/entertainment/how-singer-zubeen-garg-got-his-name-9307155 |access-date=20 September 2025 |work=[[NDTV]] |date=19 September 2025}}</ref><ref>{{cite news |title='Ya Ali' singer Zubeen Garg provided security after ULFA threat |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/entertainment-others/ya-ali-singer-zubeen-garg-provided-security-after-ulfa-threat/ |url-access=subscription |access-date=25 September 2025 |work=[[The Indian Express]] |date=22 April 2013 |language=en |archive-date=27 December 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241227233959/https://indianexpress.com/article/entertainment/entertainment-others/ya-ali-singer-zubeen-garg-provided-security-after-ulfa-threat/ |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |title=Zubeen Garg Biography, Zubeen Garg Profile - entertainment.oneindia.in |url=http://entertainment.oneindia.in/celebs/zubeen-garg/biography.html |website=[[Oneindia]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20130812032230/http://entertainment.oneindia.in/celebs/zubeen-garg/biography.html |access-date=25 September 2025 |archive-date=12 August 2013 |language=en |archivedate=12 August 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130812032230/http://entertainment.oneindia.in/celebs/zubeen-garg/biography.html |deadurl=yes }}</ref><ref>{{cite news |title=Why Jibon Borthakur Chose to Become Zubeen Garg |url=https://www.pratidintime.com/latest-assam-news-breaking-news-assam/why-zubeen-borthakur-chose-to-become-zubeen-garg-10481588 |access-date=25 September 2025 |work=[[Pratidin Time]] |date=20 September 2025 |language=en |archive-date=5 October 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251005162156/https://www.pratidintime.com/latest-assam-news-breaking-news-assam/why-zubeen-borthakur-chose-to-become-zubeen-garg-10481588 |url-status=live }}</ref> ইলি অধ্যাপকৰ ঘৰ যোৰহাটৰ পুলিবৰৰ ভাতেমৰা গাঁৱত আছিল। কপিল ঠাকুৰ ২৪ বছৰ বয়সত বিবাহপাশত আবদ্ধ হৈছিল আৰু বিয়াৰ পাছত কপিল ঠাকুৰৰ লগত থাকিবলৈ ইলি অধ্যাপক তুৰালৈ গৈছিল।<ref name="পিতৃৰ দৃষ্টিত জুবিন (২)">{{Cite book |last=ঠাকুৰ |first=কপিল |title=পিতৃৰ দৃষ্টিত জুবিন |publisher=চন্দ্ৰ প্ৰকাশ |year=২০১১ |page=২ |language=as}}</ref> তুৰাৰ অসামৰিক চিকিৎসালয়তে তেওঁলোকৰ প্ৰথম সন্তান জুবিনৰ জন্ম হৈছিল।<ref name="পিতৃৰ দৃষ্টিত জুবিন (৩)">{{Cite book |last=ঠাকুৰ |first=কপিল |title=পিতৃৰ দৃষ্টিত জুবিন |publisher=চন্দ্ৰ প্ৰকাশ |year=২০১১ |page=৩ |language=as}}</ref> জুবিনৰ প্ৰকৃত নাম জুবিন বৰঠাকুৰ। প্ৰসিদ্ধ গীতিকাৰ জুবিন মেহতাৰ নামত জুবিনৰ নাম ৰখা হৈছিল আৰু পাছত ''গাৰ্গ'' গোত্ৰ নামটো জুবিন গাৰ্গে প্ৰৱেশিকা পৰীক্ষাৰ সময়ত নিজেই সংযোজন কৰি ল'লে। সংগীত জগততো তেওঁ‌ জুবিন গাৰ্গৰূপে পৰিচিত হৈছিল। জুবিন গাৰ্গৰ প্ৰতিপালনত সহায় কৰিবলৈ তেওঁৰ মাহীয়েক কুনি গৈ তুৰাত কিছুদিন আছিল।<ref name="পিতৃৰ দৃষ্টিত জুবিন (৩)"/> জুবিনৰ পিতৃ-পৰিয়াল মূলতে [[শিৱসাগৰ জিলা|শিৱসাগৰ জিলাৰ]] [[জাঁজী|জাঁজীৰ]] অন্তৰ্গত তামোলীছিগা গাঁৱৰ। পৰৱৰ্তী সময়ত শিক্ষা আৰু চাকৰিৰ সন্ধানত তেওঁলোকৰ পৰিয়ালটো যোৰহাট পাইছিলহি। যোৰহাটত তেওঁলোক ভাৰাঘৰত আছিল।<ref>{{Cite book |last=ঠাকুৰ |first=কপিল |title=পিতৃৰ দৃষ্টিত জুবিন |publisher=চন্দ্ৰ প্ৰকাশ |year=২০১১ |page=১ |language=as}}</ref> প্ৰথমতে কপিল ঠাকুৰে চৰকাৰী কাৰ্যালয়ত কেৰাণীৰ চাকৰিত কৰিছিল আৰু পুৱা-গধূলি কেইটামান টিউচন কৰিছিল। কপিল ঠাকুৰে কলা শাখাত স্নাতক উত্তীৰ্ণ হৈছিল যদিও অৰ্থাভাৱত স্নাতকোত্তৰ সম্পূৰ্ণ কৰিব নোৱাৰিলে। কিন্তু তেওঁ কোনোপধ্যেই ভাই-ভনী আৰু নিজৰ শিক্ষা যতি পৰিবলৈ দিয়া নাছিল।<ref name="পিতৃৰ দৃষ্টিত জুবিন (২)"/> চাকৰিৰ সন্ধান কৰি থাকোঁতেই তেওঁ তুৰাত বৰ্তমানতকৈ ভাল চাকৰি এটা পালে। আৰু তাতে ৪০ টকাত এটা ৰুম ভাৰালৈ লৈ থাকিবলৈ ল'লে। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ অধিক পঢ়া-শুনা কৰি অসম লোকসেৱা আয়োগৰ পৰীক্ষাত অৱতীৰ্ণ হয় আৰু সেইসূত্ৰে শ্ৰম বিভাগত নিজ দায়িত্ব পালন কৰে। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ মাটিৰ হাকিম হিচাপে (বৰ্তমানৰ চাৰ্কোল অফিচাৰ) কৰিমগঞ্জলৈ বদলি হয়।<ref>{{Cite book |last=ঠাকুৰ |first=কপিল |title=পিতৃৰ দৃষ্টিত জুবিন |publisher=চন্দ্ৰ প্ৰকাশ |year=২০১১ |page=৫ |language=as}}</ref> আৰু চাকৰি-জীৱনৰ প্ৰথমছোৱাত সঘনাই ইঠাই-সিঠাইলৈ বদলি হ’বলগীয়া হৈছিল। সেয়ে কণমানি জুবিনৰ ল’ৰালি বিভিন্ন ঠাইৰ ভিন্ন অভিজ্ঞতাৰে ভৰ-পূৰ আছিল। জুবিনৰ পিতৃয়ে ''কপিল ঠাকুৰ''ৰ ছদ্মনামত কবিতা, গল্প, প্ৰবন্ধ আৰু উপন্যাস লিখিছে। জুবিনৰ মাতৃ ইলি বৰঠাকুৰ এগৰাকী দক্ষ নৃত্যশিল্পী, অভিনেত্ৰী আৰু সু-গায়িকা আছিল। তথাপি তেওঁ নিজৰ প্ৰতিভাক পেছা হিচাপে লোৱা নাছিল। ইয়াৰ পৰিৱৰ্তে তেওঁ‌ কণমানি জুবিনক ঘৰতেই সকলো কলা শিকোৱাৰ সিদ্ধান্ত লৈছিল। জুবিনে মাতৃকেই নিজৰ জীৱনৰ প্ৰথম গুৰু বুলি বিবেচনা কৰিছিল। ২০০০ চনৰ ২ ছেপ্টেম্বৰত ইলি বৰঠাকুৰৰ মৃত্যু হয়।<ref>{{Cite book |title=জুবিন গাৰ্গ: জীৱনৰপৰা গানলৈ |editor-last=শইকীয়া |editor-first=মণ্টু |publisher=চন্দ্ৰ প্ৰকাশ |year=২০০৯ |page=৬৭ |language=as}}</ref> জুবিনৰ ভগ্নী দুগৰাকী: [[জংকী বৰঠাকুৰ]] আৰু পামী বৰঠাকুৰ। জংকী এগৰাকী গায়িকা আৰু অভিনেত্ৰী আছিল। দুৰ্ভাগ্যজনকভাৱে ২০০২ চনৰ ১২ জানুৱাৰীত [[তেজপুৰ|তেজপুৰৰ]] ওচৰত ঘটা এটা শোকাৱহ মটৰ দুৰ্ঘটনাত জংকীৰ মৃত্যু হয়।<ref name="india.com">{{cite web | url=https://www.india.com/entertainment/how-zubeen-gargs-sister-jongki-barthakurs-untimely-death-shaped-his-musical-journey-8086747/ | title=How Zubeen Garg’s sister Jongki Barthakur’s untimely death shaped his musical journey | publisher=India.com | date=7 September, 2025 | accessdate=7 October 2025 | author=Mehzabeen, Mallika}}</ref> ইয়াৰ পাছতে জুবিনে জংকীৰ স্মৃতিত ''শিশু'' নামৰ এটা এলবাম মুক্তি দিয়ে। আনগৰাকী ভগ্নী ড॰ পামী বৰঠাকুৰ এগৰাকী অধ্যাপক। ড॰ বৰঠাকুৰে ''সাংগীতিক ভূগোল''ত গৱেষণা কৰি ডক্টৰেট অৰ্জন কৰিছে। তেওঁ বৰ্তমান অসমস্থিত ৰয়েল গ্ল’বেল বিশ্ববিদ্যালয়ত অধ্যাপিকা হিচাপে কৰ্মৰত।<ref name=" RGU">{{cite web | url=https://www.rgu.ac/faculty-palme-borthakur | title=Dr. Palme Borthakur | publisher=Royal Global University | accessdate=23 September 2025}}</ref><ref name="USTM">{{cite web | url=https://ustm.ac.in/32359-2/ | title=Dr. Palme Borthakur | publisher=USTM | accessdate=23 September 2025}}</ref> ২০০২ চনৰ ৪ ফেব্ৰুৱাৰীত জুবিন গাৰ্গ গৰিমা শইকীয়াৰ সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হয়।<ref>{{cite web|last=Desk|first=TOI Entertainment|title=Who is Garima Saikia Garg? Meet wife of late singer Zubeen Garg and acclaimed costume designer|website=The Times of India|date=2025-09-19|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/who-is-garima-saikia-garg-meet-wife-of-late-singer-zubeen-garg-and-acclaimed-costume-designer/articleshow/123999749.cms|access-date=2025-09-22}}</ref> == শিক্ষা == পিতৃৰ চাকৰিসূত্ৰে জুবিন গাৰ্গৰ শিশুকাল একাধিক ঠাইত বিস্তৃত হৈ আছিল। তুৰাত জন্ম হোৱা শিশু জুবিনে শৈশৱৰ দুবছৰ তেজপুৰত কটায়। ইয়াৰ পাছত পৰিয়ালটো যোৰহাটলৈ অহাত তেওঁক চিনামৰাৰ ইংৰাজী মাধ্যমৰ স্কুল 'কাৰ্মেল'ত নামভৰ্তি কৰাই দিয়া হ’ল।<ref>{{Cite book |last=ঠাকুৰ |first=কপিল |title=পিতৃৰ দৃষ্টিত জুবিন |publisher=চন্দ্ৰ প্ৰকাশ |year=২০১১ |page=৪ |language=as}}</ref> ===কৰিমগঞ্জত=== ইয়াৰ পাছত পিতৃৰ চাকৰি পুনৰ বদলি হোৱাত তেওঁলোক কৰিমগঞ্জলৈ যাবলগীয়া হয়। পিতৃ কপিল ঠাকুৰে এইবাৰ হাকিম হিচাপে কৰিমগঞ্জত যোগদান কৰিলে। কৰিমগঞ্জত তেওঁলোক আঠ বছৰ থাকে। পিতৃৰ দৃষ্টিত শিশু অৱস্থাত জুবিন ''দুষ্ট আৰু খট্‌খটীয়া'' হিচাপে পৰিচিত আছিল। কৰিমগঞ্জৰ বঙালী সমাজৰ মাজত থাকি তেওঁলোকে বঙালী জীৱনৰ লগত মিলি যাবলৈ চেষ্টা কৰিলে। ঘৰৰ আৰু বাহিৰত লগ পোৱা অসমীয়া মানুহৰ বাহিৰে বাকী সকলোতে তেওঁলোকে কৰিমগঞ্জৰ [[ছিলঠীয়া ভাষা|ছিলঠীয়া বঙালী]] ভাষাতেই কথা পাতিছিল। জুবিনেও সৰুৰেপৰা বাংলা ভাষা আয়ত্ত কৰিছিল।<ref>{{Cite book |last=ঠাকুৰ |first=কপিল |title=পিতৃৰ দৃষ্টিত জুবিন |publisher=চন্দ্ৰ প্ৰকাশ |year=২০১১ |page=৬ |language=as}}</ref> পিতৃৰ এই সম্পৰ্কত ভাষ্য এনেধৰণৰ—<blockquote>কৰিমগঞ্জৰ বাংলাটো আচলতে ছিলঠীয়া বাংলা। অসমৰ কামৰূপীয়া ভাষাৰ দৰে। জুবিনো সৰুৰেপৰা বাংলাভাষী হৈ উঠিল। বঙালী সমাজৰ লগত উঠা-বহা, ফুৰা-চকা কৰি তেওঁ ৰবীন্দ্ৰনাথ, নজৰুল আদিৰ লগত এসময়ত ভালদৰে পৰিচিত হৈ পৰিছিল।</blockquote> কৰিমগঞ্জত থকা প্ৰথমটো বছৰতেই জুবিনক তাৰ একমাত্ৰ ইংৰাজী মাধ্যমৰ বিদ্যালয় "প্ৰান্তিক কিণ্ডাৰগাৰ্টেন"ত নাম লিখাই দিয়া হ’ল। ইয়াৰ পাছত তেওঁক কৰিমগঞ্জৰ হাইস্কুলত নামভৰ্তি কৰোৱা হয়। শৈশৱৰ সময়ছোৱাত জুবিন গাৰ্গৰ [[অমিতাভ বচ্চন|অমিতাভ বচ্চনৰ]] ছবিবোৰ প্ৰিয় আছিল। আৰু অমিতাভ বচ্চনৰ অনুকৰণৰ তেওঁ থ্ৰি-পীচ ছ্যুট পিন্ধিছিল। গানৰ প্ৰতি তেওঁৰ ধাউতি দিনক-দিনে বাঢ়ি অহা দেখি জুবিনক কৰিমগঞ্জৰ বিশিষ্ট তবলাবাদক ৰবীন বেনাৰ্জীৰ অধীনত [[তবলা]] শিকিবলৈ দিয়া হ’ল। পিতৃয়ে কৰিমগঞ্জৰ যাত্ৰা-দল ''শিল্পী-তীৰ্থ''ৰ সৈতে জড়িত হৈ এটা বছৰতে তিনিখন যাত্ৰা কৰিছিল; য’ত জুবিন গাৰ্গে তেওঁক সংগ দিছিল। আনহাতে বিদ্যালয়ত বছৰেকীয়া উৎসৱত জুবিন গাৰ্গে তবলা বাদন কৰিছিল।<ref>{{Cite book |last=ঠাকুৰ |first=কপিল |title=পিতৃৰ দৃষ্টিত জুবিন |publisher=চন্দ্ৰ প্ৰকাশ |year=২০১১ |page=৭ |language=as}}</ref> বানপীড়িত কৰিমগঞ্জত বান-সাহায্যৰ কাম আৰু নিৰ্বাচনৰ কামত ব্যস্ত হ’বলগীয়া হোৱা হেতুকে কপিল ঠাকুৰ পৰিয়ালৰ প্ৰতি কেতিয়াবা প্ৰয়োজনীয় ধ্যান দিব পৰা নাছিল। তেনেস্থলত পত্নী ইলি বৰঠাকুৰে সন্তানৰ যত্ন লৈছিল। জুবিন গাৰ্গ আৰু জংকীক প্ৰাথমিক গান শিকোৱাৰ দায়িত্ব মাতৃ ইলি বৰঠাকুৰে লৈছিল। কৰিমগঞ্জত প্ৰায় আঠ বছৰ কটাই তেওঁলোক বিজনীলৈ আহে।<ref>{{Cite book |last=ঠাকুৰ |first=কপিল |title=পিতৃৰ দৃষ্টিত জুবিন |publisher=চন্দ্ৰ প্ৰকাশ |year=২০১১ |page=৮ |language=as}}</ref> জুবিনে জীৱনৰ প্ৰথম গুৰু বুলি নিজৰ মাতৃকেই বিবেচনা কৰে। পৰৱৰ্তী সময়ত জুবিনে গুৰু ৰমণী ৰায়ৰ ওচৰত অসমীয়া লোক-সংগীতৰ শিক্ষা গ্ৰহণ কৰে। তেওঁ তামোলপুৰ উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয়ৰপৰা মেট্ৰিক পাছ কৰিছিল। [[যোৰহাট|যোৰহাটৰ]] [[জগন্নাথ বৰুৱা মহাবিদ্যালয়|জগন্নাথ বৰুৱা মহাবিদ্যালয়ৰ]] ছাত্ৰ জুবিনে তেওঁলোকৰ পৰিয়াল [[গুৱাহাটী|গুৱাহাটীলৈ]] স্থায়ীভাৱে থাকিবলৈ গুচি অহাৰ পাছত গুৱাহাটীৰ [[ভোলানাথ বৰুৱা মহাবিদ্যালয়|বি. বৰুৱা মহাবিদ্যালয়ত]] স্নাতক বিজ্ঞান শাখাত নামভৰ্তি কৰে। কিন্তু সংগীতৰ ক্ষেত্ৰখনৰ লগত সম্পূৰ্ণৰূপে নিজকে নিয়োজিত কৰিব লগা হোৱাত তেওঁ কলেজীয়া শিক্ষা আধৰুৱা হৈ ৰয়। ==কণ্ঠশিল্পী হিচাপে== === সংগীতশিল্পী হিচাপে যাত্ৰাৰম্ভ (১৯৯২-১৯৯৫) === বি. বৰুৱা কলেজত পঢ়ি থাকোঁতেই, ১৯৯২ চনত [[গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়]]ত অনুষ্ঠিত যুৱ মহোৎসৱত পাশ্চাত্য সংগীত শাখাত একক পৰিৱেশনত স্বৰ্ণ পদক অৰ্জন কৰাটোৱেই আছিল জুবিনৰ জীৱনৰ টাৰ্নিং পইণ্ট। ইয়াতেই জুবিনে কণ্ঠশিল্পীৰূপে জীৱনত প্ৰথমবাৰৰ বাবে সফলতা আৰু বিশ্বাসৰ সোৱাদ পায়। ১৯৯৩ চনৰ দুৰ্গা পূজাৰ ষষ্ঠীৰদিনা এন কে প্ৰডাকচনে পৰিৱেশন কৰা প্ৰথম এলবাম ''অনামিকা'' মুক্তি হোৱাৰ লগে লগে তেওঁ পেছাদাৰী সংগীত জগতখনত সোমাই পৰে।<ref>{{Cite book |title=জুবিন গাৰ্গ: জীৱনৰপৰা গানলৈ |editor-last=শইকীয়া |editor-first=মণ্টু |publisher=চন্দ্ৰ প্ৰকাশ |year=২০০৯ |page=৩৭ |language=as}}</ref> অৱশ্যে তেওঁৰ প্ৰথম বাণীবদ্ধ হোৱা গীত দুটা আছিল— ''তুমি জানো পাৰিবা সোণ'' আৰু ''তুমি জোনাকী সুবাস''। এই গীতদুটা তেওঁ ''ঋতু'' নামৰ এলবামটোৰ বাবে বাণীবদ্ধ কৰিছিল। কিন্তু ১৯৯৩ চন পৰ্যন্ত এইটো এলবামে মুক্তি পোৱা নাছিল। ''অনামিকা'' এলবামটোৱে অগতানুগতিকতাৰ বাবে অতি কম সময়তেই সমগ্ৰ উত্তৰ-পূব ভাৰতত ই‌ন্‌ষ্টেণ্ট হিটৰূপে জনপ্ৰিয়তাৰ শীৰ্ষত আৰোহণ কৰিছিল। পৰৱৰ্তী সময়ছোৱাত তেওঁ ''সপোনৰ সুৰ'' (১৯৯২), ''জোনাকী মন'' (১৯৯৩), ''মায়া'' (১৯৯৪), ''আশা'' (১৯৯৫)কে প্ৰমুখ্য কৰি ভালেমান এলবাম মুকলি কৰে। <ref>{{Citation |title=Xopunor Xur - Zubeen Garg - Download or Listen Free - JioSaavn |date=6 November 2023 |url=https://www.jiosaavn.com/album/xopunor-xur/0VAyq8SQg0Q_ |access-date=21 September 2025 |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=Asha • Future Sounds |url=https://www.futuresounds.in/store/asha/ |access-date=21 September 2025 |website=Future Sounds |language=en-US}}</ref><ref>{{Citation |title=Junaki Mon - Zubeen Garg, Jonki - Download or Listen Free - JioSaavn |date=18 July 2009 |url=https://www.jiosaavn.com/album/junaki-mon/ovJnC-NY70c_ |access-date=21 September 2025 |language=en-US}}</ref><ref>{{Citation |title=Maya (Original) by Zubeen Garg on Apple Music |date=8 May 2021 |url=https://music.apple.com/ca/album/maya-original/1580812170 |access-date=21 September 2025 |language=en-CA}}</ref> ১৯৯৫ চনত মুম্বাইলৈ যোৱাৰ পূৰ্বে তেওঁ ''উজান পিৰীতি'' নামৰ ব্যাৱসায়িকভাৱে সফল হোৱা এটি [[বিহু|বিহুৰ]] এলবাম মুকলি কৰিছিল।<ref>{{cite book|last=Saikia|first=Montu|title=Zubeen Garg: Jibanar Para Ganaloi|publisher=Chandra Prakash|location=Guwahati|year=2009|page=97|url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.452684|language=Assamese}}</ref> === ১৯৯৫-১৯৯৭: বলীউড কণ্ঠশিল্পী কেৰিয়াৰ আৰম্ভ কৰিবলৈ মুম্বাইলৈ স্থানান্তৰিত হোৱা === কুৰি শতিকাৰ শেষৰ দশকৰ মাজভাগতে জুবিন গাৰ্গে [[বলিউড]] সংগীত জগতত কাম কৰিবলৈ [[মুম্বাই]]লৈ গুচি যায় আৰু তাৰপৰাই তেওঁৰ প্ৰথম ইণ্ডীপপ একক এলবাম ''চান্দনী ৰাত'' প্ৰকাশ কৰে।<ref>{{Citation|title=Chandni Raat by Zubeen Garg|date=9 October 2015|url=https://music.apple.com/us/album/chandni-raat/1048576498|language=en-US|access-date=24 October 2022}}</ref> পাছলৈ তেওঁ ''চন্দা (১৯৯৬)'', ''শ্ৰদ্ধাঞ্জলি খণ্ড ১ (১৯৯৬)'', ''শ্ৰদ্ধাঞ্জলি খণ্ড ২ (১৯৯৭),'' ''জলৱা (১৯৯৮)'', আদি একাধিক হিন্দী এলবাম আৰু ৰিমিক্স বাণীবদ্ধ কৰে। ১৯৯৬ চনৰ আগষ্ট মাহত তেওঁ ১৯৯৭ চনৰ মাৰ্চ মাহত মুক্তি পোৱা ''দুনিয়া'' এলবামৰ "মাইনে দেখাে হায় সভি ৰং দুনিয়া কে" গীতটোৰ বাবে গীটাৰ বজাইছিল আৰু এইদৰে তেওঁৰ কণ্ঠ, কথা, সুৰ, আৰু সংগীত অবিহনে তেওঁৰ প্ৰথম গীত হিচাপে পৰিগণিত হৈছিল। <ref>{{Cite news|date=19 September 2025|title=Who Was Singer Zubeen Garg? All About His Popular Songs, Family, Achievements|url=https://www.timesnownews.com/entertainment-news/bollywood/who-was-singer-zubeen-garg-who-died-at-52-all-about-his-popular-songs-family-achievements-article-152855099|access-date=22 September 2025|work=Times Now}}</ref> === ১৯৯৭-১৯৯৮: প্ৰথম বাংলা এলবাম আৰু প্ৰথম সহোদৰ এলবাম === বলীউড আৰু অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ আৰু সংগীত উদ্যোগত গান গোৱাৰ সমান্তৰালকৈ ১৯৯৭ চনৰ অক্টোবৰ মাহত তেওঁ বাংলা সংগীত জগতত প্ৰৱেশ কৰে য'ত তেওঁ প্ৰথম বাংলা এলবাম ''সুৰেৰ উপহাৰ'' মুকলি কৰে য'ত মৌচুমী চহৰীয়াৰ মুখ্য সহশিল্পী আৰু মিলি বৰুৱা আৰু [[সাগৰিকা মুখাৰ্জী|সাগৰিকা]]ৰ পটভূমি কণ্ঠদান কৰা হয়, যি [[শান|চান]]ৰ ভগ্নী।<ref>{{cite web|url=https://www.discogs.com/release/36797428-Zubeen-Maushumi-Surer-Upahar|title=জুবিন, মৌচুমী – সুৰেৰ উপহাৰ (কেছেট)|website=Discogs}}</ref> পিছৰ এমাহৰ ভিতৰত, তেওঁ ভগ্নী আৰু নৱাগত সহ-কণ্ঠশিল্পী জংকী বৰঠাকুৰক লৈ তেওঁৰ মুক্তি এলবামও মুকলি কৰি তেওঁলোকৰ প্ৰথম অসমীয়া ভাই-ভনীৰ যুটি এলবাম হিচাপে পৰিগণিত হয় আৰু তেওঁলোকে নাজিয়া-জোহেব আৰু চান-সাগৰিকাৰ পৰা প্ৰেৰণা লাভ কৰিছিল।<ref>{{cite web|url=https://www.discogs.com/release/35341735-Zubeen-Jonkie-Mukti|title=জুবিন, জংকি - মুক্তি (কেছেট)|website=Discogs}}</ref> এই এলবামটোও অডিঅ চিডি ফৰ্মেটত মুক্তি পোৱা প্ৰথম অসমীয়া এলবাম হিচাপে পৰিগণিত হয়। এই এলবামটোৰ আগতে অসমত বজাৰ আৰু অডিঅ' চিডি ফৰ্মেটত প্ৰৱেশ কৰা প্ৰথমটো এলবাম আছিল: চানৰ প্ৰথম এলবাম ''লাভ-অলজি'' আৰু ৰাগেশ্বৰীৰ প্ৰথম এলবাম ''দুনিয়া'', যিটো ১৯৯৭ চনৰ মাৰ্চ মাহত মুক্তি পাইছিল। === ১৯৯৮-২০০৩: নেপথ্য কণ্ঠশিল্পী আত্মপ্ৰকাশ, দ্বিতীয় ইণ্ডিপপ এলবাম আৰু তেওঁৰ প্ৰথম ব্ৰেকথ্ৰু অসমীয়া এলবাম === তেওঁ নেপথ্য কণ্ঠশিল্পী হিচাপে আত্মপ্ৰকাশ কৰে ''পুৰাণী কবৰ'' (১৯৯৮) ছবিখনত, য'ত তেওঁ দুটা গীত গাইছিল: "কুচ তো কাহো" আৰু "দিল মেৰা চুৰয়া এক হাছিনা"। পৰৱৰ্তী কেইমাহমানৰ ভিতৰতে ''[[যৌৱনে আমনি কৰে]]'' ছবিত দেখা পোৱা প্ৰথমটো অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ গীত "বুকু দুৰু দুৰু" গাইছিল। ১৯৯৮ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত তেওঁৰ দ্বিতীয়টো ইণ্ডিপপ এলবাম ''ইউহি কভি'' মুকলি কৰিছিল, য'ত নৱাগত অভিনেত্ৰী ভূমিকা চাওলাক প্ৰদৰ্শিত কৰা হৈছিল আৰু ভাৰতৰ চেনেল ভি মিউজিক চেনেলত প্ৰচাৰিত এইটোৱেই আছিল তেওঁৰ প্ৰথম মিউজিক ভিডিঅ'। তেওঁ ''দিল ছে'' (১৯৯৮)'', ড’লি ছজা কে ৰখনা'' (১৯৯৮)'', ''মৰম নদীৰ গাভৰু গাত'' (১৯৯৯), ''[[হিয়া দিয়া নিয়া]]'' (২০০০), ''ফিজা'' (২০০০)'' আদি হিন্দী ভাষাৰ চলচ্চিত্ৰৰ বাবে গীত গাইছিল।<ref>{{cite web|url=http://www.bollywoodmdb.com/celebrities/biography/zubeen-garg/792|title=About Zubeen Garg|website=bollywoodmdb.com|access-date=30 April 2017|archive-date=27 January 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180127083834/http://www.bollywoodmdb.com/celebrities/biography/zubeen-garg/792|url-status=live}}</ref> ২০০০ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত গাৰ্গে তেওঁৰ পৰৱৰ্তী অসমীয়া এলবাম পাখি মুকলি কৰে কাৰণ এই এলবামটো ২০০০ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত মৃত্যু হোৱা তেওঁৰ মাতৃৰ নামত উৎসৰ্গিত কৰা হৈছিল। পিছলৈ এই এলবামটো অসমত তেওঁৰ প্ৰথম উল্লেখযোগ্য অগ্ৰগতি হিচাপে আত্মপ্ৰকাশ কৰিছিল। ইয়াৰ উপৰিও সেই বছৰৰ সৰ্বাধিক বিক্ৰী হোৱা অসমীয়া এলবাম হিচাপে স্বীকৃতি লাভ কৰিছিল। ২০০২ চনত তেওঁ কে কে আৰু সুনীতা ৰাৱে গোৱা "মুঝে প্যায়াৰ হো গয়া" নামৰ এটা হিন্দী গীত ৰচনা কৰে যিটো ইণ্ডিপপ এলবাম/টেলিভিছন শ্ব' চেনেল ভি জামিনত দেখা যায়। সেই বছৰতে তেওঁ কান্তে ছবিৰ তিনিটা গীত গাইছিল। ২০০৩ চনত তেওঁ ''মুদ্দা – দি ইছ্যু'' চিনেমাৰ "ছপ্নে ছাৰে" আৰু "খোৱাবৌ কী", ''চুপকে ছে'' চিনেমাৰ "মাংগো অগৰ দিল ছে ত’ খুদা", ''মুম্বাই ছে আয়া মেৰা দৌস্ত'' চিনেমাৰ "হোলী ৰে" আৰু ''জাল: দা ট্ৰেপ'' চিনেমাৰ "জ’ প্যাৰ তুমনে" গীত গাইছিল।<ref>{{Citation|last=Array|title=Jo Pyar Tumne (Jaal – The Trap / Soundtrack Version) (Full Song) – KK, K. S. Chithra – Download or Listen Free – JioSaavn|date=14 August 2008|url=https://www.jiosaavn.com/song/jo-pyar-tumne-jaal---the-trap--soundtrack-version/MQcBSA1RBgI|access-date=8 March 2020|archive-date=20 February 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190220181601/https://www.jiosaavn.com/song/jo-pyar-tumne-jaal---the-trap--soundtrack-version/MQcBSA1RBgI|url-status=live}}</ref> === ২০০৩–২০০৬: বাংলা ভাষাৰ নেপথ্য কণ্ঠশিল্পী আত্মপ্ৰকাশ আৰু তেওঁৰ একক এলবাম ''যন্ত্ৰ'' === ২০০৩ চনত [[বঙালী ভাষা|বাংলা]] সংগীত জগতত জুবিন গাৰ্গৰ অভিষেক ঘটে, য’ত তেওঁ ''মন'' চিনামাত "অ মন বোলাকা" আৰু "অভিলাশী মনে" নামৰ দুটা গীত গাইছিল। পাছৰ বছৰত তেওঁ ''শুধু তুমি'' চিনামাত তিনিটা গীত গীত গায় আৰু ছবিখনৰ সংগীত পৰিচালনা কৰে।<ref>{{Citation|last=Array|title=Ektuku Chhoan Lage (Shudhu Tumi / Soundtrack Version) (Full Song) – Zubeen Garg – Download or Listen Free – JioSaavn|date=5 October 2008|url=https://www.jiosaavn.com/song/ektuku-chhoan-lage-shudhu-tumi--soundtrack-version/NA48ZSFaelc|access-date=8 March 2020}}</ref> সেই বছৰতে তেওঁ সহ-কণ্ঠশিল্পী অবিহনে তেওঁৰ অসমীয়া এলবাম ''যন্ত্ৰ'' মুকলি কৰি বছৰৰ সৰ্বাধিক বিক্ৰী হোৱা অসমীয়া এলবামৰ লগতে তেতিয়ালৈকে সৰ্বকালৰ সৰ্বাধিক বিক্ৰী হোৱা অসমীয়া অচলচ্চিত্ৰ এলবাম হিচাপে পৰিগণিত হয়। ২০০৫ চনত তেওঁ ''প্ৰেমী'' নামৰ বাংলা চিনেমাখনত "অ’ বন্ধুৰে" আৰু "লাগেনা ভালো" গাইছিল। <ref>{{cite web|url=https://www.discogs.com/release/27085053-Zubeen-Garg-Jantra|title=জুবিন গাৰ্গ - যন্ত্ৰ (কেছেট}}</ref> === ২০০৬–২০২৫:'য়া আলী'ৰ সফলতা আৰু পৰৱৰ্তী সময়=== [[চিত্ৰ:Zubeen Garg in Audio Release of "Zindagi".jpg|thumb|240x180px|২০০৭ চনত জিন্দেগী নামৰ চিনেমাখনৰ অডিঅ' মুক্তিৰ সময়ত গাৰ্গ]] [[File:Zubin & Zublee mesmerising the crowd with their iconic live performance of “Anuradha”.jpg|thumb|'অনুৰাধা' গীতৰ জৰিয়তে জুবিন গাৰ্গ আৰু [[জুবলী বৰুৱা]]ই দৰ্শকক সুকীয়া অনুভূতি প্ৰদান কৰে। ]] ''গেংষ্টাৰ'' চিনেমাখনৰ জৰিয়তে জুবিন গাৰ্গে বলীউডত সৰ্বাধিক পৰিচিতি লাভ কৰে। ইয়াত তেওঁ "য়া আলী" গীতটো গাইছিল।<ref>{{cite web|title=Music Hits 2000–2009|url=http://www.boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=286&catName=MjAwMC0yMDA5|website=Boxofficeindia.com|access-date=30 April 2017|date=22 January 2009|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20090122120910/http://www.boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=286&catName=MjAwMC0yMDA5|archive-date=22 January 2009|archivedate=15 February 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080215081557/http://www.boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=286&catName=MjAwMC0yMDA5&PHPSESSID=108b9056cd4ca14236f9c6119d34dcce|deadurl=yes}}</ref> এই গীতটোৰ জৰিয়তে তেওঁ ২০০৬ চনত শ্ৰেষ্ঠ নেপথ্য কণ্ঠশিল্পীৰ ''গ্ল’বেল ইণ্ডিয়ান ফিল্ম এৱাৰ্ড্‌ছ (GIFA)'' লাভ কৰে। তেওঁৰ পৰৱৰ্তী হিন্দী এলবাম ''জিন্দেগী'' ২০০৭ চনত মুক্তি পায়।<ref>{{Cite web|title=Zubeen Garg launches new album|url=https://www.radioandmusic.com/content/editorial/news/zubeen-garg-launches-new-album|access-date=12 February 2023|website=www.radioandmusic.com|language=en}}</ref> ২০০৮ চনত তেওঁ ''মন মানে না'' চিনেমাৰ "মন মানে না", ''চিৰোদিনী তুমি যে'' আমাৰ চিনেমাৰ "পিয়া ৰে পিয়া ৰে", আৰু ''লাভ'' ''ষ্টৰী'' চিনেমাৰ "মন জেতে চায় শুধু" আদি কেইবাটাও বঙালী গীত ৰেকৰ্ডিং কৰে। == মঞ্চৰ সংগীতানুষ্ঠান == [[File:Zubeen_EUphuism.JPG|thumb|২০১১ চনত এখন সংগীতানুষ্ঠানত পৰিৱেশনৰত জুবিন গাৰ্গ]] সমগ্ৰ অসমৰ বিহু অনুষ্ঠান আৰু অন্যান্য সাংস্কৃতিক উৎসৱত জুবিন গাৰ্গে কেৱল অসমীয়া গীতেই নহয়, হিন্দী, বঙালী, আৰু অন্যান্য ভাষাতো গীত গাইছিল। আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় আৰু বহিঃৰাজ্যত তেওঁ অসমীয়া আৰু ভাৰতীয় সংগীতক প্ৰতিনিধিত্ব কৰি আহিছে। উল্লেখযোগ্য যে, তেওঁ ট্ৰিনিদাদ আৰু ট’বাগোত অনুষ্ঠান পৰিৱেশন কৰিছিল, য’ত তেওঁ কেইবাটাও হিন্দী আৰু অসমীয়া হিট গীত গাইছিল আৰু কঞ্চাৰ্টৰ শিৰোনাম দখল কৰা প্ৰথমজন অসমীয়া মনোৰঞ্জনকাৰী হিচাপে পৰিগণিত হৈছিল।<ref>{{cite news |title=Zubeen Garg enthralls Trinidad audience |url=https://www.hindustantimes.com/music/zubeen-garg-enthralls-trinidad-audience/story-sfcF1kZq2wnEi32VcF2ukO.html |work=Hindustan Times |date=17 August 2010 |access-date=20 September 2025}} </ref> ==পেছাদাৰী সংগীত জীৱন== ====অসমীয়া এলবাম==== {{columns-list|3| * [[অনামিকা (শ্ৰব্য এলবাম)|অনামিকা]] (১৯৯২) * সপোনৰ সুৰ (১৯৯২) * জোনাকি মন (১৯৯৩) * অনুৰাধা (১৯৯৩) * [[মায়া (শ্ৰব্য এলবাম)|মায়া]] (১৯৯৪) * [[আশা (এলবাম)|আশা]] (১৯৯৫) * উজান পিৰীতি (১৯৯৫) * [[জুবিনৰ গান (শ্ৰব্য এলবাম)|জুবিনৰ গান]] (১৯৯৬) * জান মণি (১৯৯৬) * [[ৰং (শ্ৰব্য এলবাম)|ৰং]] (১৯৯৬) * [[মুক্তি (শ্ৰব্য এলবাম)|মুক্তি]] (১৯৯৭) * স্নিগ্ধ জোনাক (১৯৯৮) * শব্দ (১৯৯৮) * মেঘৰ বৰণ (১৯৯৯) * ৰাংঢালী (১৯৯৯) * ভৰ দুপৰীয়া (১৯৯৯) * সপোন (১৯৯৯) * ৰংমন (১৯৯৯) * [[পাখি]] (২০০০) * হিয়া মন (২০০১) * বান্ধৈ (২০০২) * আকৌ হিয়া মন (২০০২) * শিশু (২০০২) * চিনাকি মন (২০০৩) * পকা ধানে ৰিঙিয়া (২০০৩) * সন্ধ্যাতৰা (২০০৩) * লাজুকী মন (২০০৪) * যন্ত্ৰ (২০০৪) * ডেউকা (২০০৫) * চিনাকি সুৰ (২০০৫) * বৰষুণ (২০০৬) * সন্ধ্যাতৰা ২ (২০০৬) * মুখা (২০০৬) * সন্ধ্যা (২০০৬) * অন্তৰা (২০০৭) * মোৰ প্ৰিয় গীত (২০০৮) * ৰুমাল (২০০৮) * মোৰ গানত জ্বলে (২০০৯) * বাঁহী (২০১১) * গান (২০১১) * ৰুণজুন (২০১২) * সোণালী মন (২০১২) * মনে মনে (২০১২) * ৰক (২০১২) * মুকুতা (২০১২) * পথ (২০১৪) * কোন তুমি (২০১৪) * কিং (২০১৫) * মা (২০১৯) * চিলা (২০২০) }} ====হিন্দী আৰু বঙালী এলবাম==== {{columns-list|2| * চাঁন্দিনী ৰাত (১৯৯৫) * চঁন্দা (১৯৯৬) * য়ুহি কভী (১৯৯৮) * স্পৰ্শ (২০০০-০১) * শ্ৰদ্ধাঞ্জলি (খণ্ড ১,২,৩) * মেৰে লিয়ে<ref>{{Cite web|title=মেৰে লিয়ে (2001) - হিন্দী এলবাম, ট্ৰেকলিষ্ট, সম্পূৰ্ণ এলবাম বিৱৰণ আৰু অধিক (আৰ্কাইভ কৰা)|url=http://www.zubeendiscography.com/2021/08/451265843261439035.html|access-date=২০২১-০৯-০৯|website=ZG Discography|language=en|archivedate=2021-08-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210828180443/http://www.zubeendiscography.com/2021/08/451265843261439035.html|deadurl=unfit}}</ref> (২০০১) * নূপুৰ (২০০১) * [[জিন্দেগী (শ্ৰব্য এলবাম)|জিন্দেগী]] (২০০৭) * [[পাকীজা (শ্ৰব্য এলবাম)|পাকীজা]] (২০১২) * চুফী ইশ্ক (২০১৭) |}} ===সংগীত পৰিচালনা=== {| class="wikitable" |- style="text-align:center; " ! colspan=4 style="background:#B0C4DE; " | অসমীয়া ছবি |- style="text-align:center; " ! style="background:#ccc; "| বৰ্ষ ! style="background:#ccc; "| কথাছবি ! style="background:#ccc; "| পৰিচালক ! style="background:#ccc; "| অন্যান্য তথ্য |- |২০২৫ |[[ৰৈ ৰৈ বিনালে (চলচ্চিত্ৰ)|ৰৈ ৰৈ বিনালে]] |ৰাজেশ ভূঞা | |- |২০২৫ |যোদ্ধা |ভাস্কৰ গোস্বামী | |- |২০২৫ |[[ভাইমন দা (চলচ্চিত্ৰ)|ভাইমন দা]] |শশাংক সমীৰ |এটি গীত (এৰা-এৰি) |- |২০২৪ |[[চিকাৰ]] |দেবাংকৰ বৰগোহাঁই | |- |২০২৩ |ৰাঘৱ |[[যতীন বৰা]] | |- |২০২৩ |দ্য শ্লেমবুক |বিষ্ণুজ্যোতি সন্দিকৈ | |- |২০২৩ |ডক্টৰ বেজবৰুৱা ২ |[[নিপন গোস্বামী]] | |- |২০১৯ |প্ৰতিঘাত |অচিন্ত শংকৰ |শীৰ্ষগীত |- | ২০১৯ || [[কাঞ্চনজংঘা (চলচ্চিত্ৰ)|কাঞ্চনজংঘা]] || জুবিন গাৰ্গ || |- | ২০১৯ || [[ৰত্নাকৰ (চলচ্চিত্ৰ)|ৰত্নাকৰ]] || [[যতীন বৰা]] || |- |২০১৮ |দ্য আণ্ডাৰৱৰ্ল্ড |ৰাজেশ যশপাল | |- | ২০১৭ || প্ৰিয়াৰ প্ৰিয় || [[মুনিন বৰুৱা]] || |- | ২০১৭ || [[মিছন চাইনা]] || জুবিন গাৰ্গ || |- | ২০১৫ || [[গানে কি আনে]] || ৰাজেশ যশপাল || |- | ২০১৪ || [[ৰ'দৰ চিঠি|ৰ’দৰ চিঠি]] || [[বাহাৰুল ইছলাম]] || |- | ২০১২ || [[এখন নেদেখা নদীৰ সিপাৰে]] || বিদ্যুৎ কটকী || |- | ২০০৮ || [[মন যায়]]|| [[এম মণিৰাম]] || |- | ২০০৬ || [[আমি অসমীয়া]]|| ৰাজীৱ ভট্টাচাৰ্য্য || |- | ২০০৬ || [[অধিনায়ক (চলচ্চিত্ৰ)|অধিনায়ক]] || যতীন বৰা || |- | ২০০৪ || [[দীনবন্ধু (২০০৪ চলচ্চিত্ৰ)|দীনবন্ধু]]|| [[মুনিন বৰুৱা]] || |- | ২০০৪ || [[ৰং]]|| [[মুনিন বৰুৱা]] || |- | ২০০৪ || [[বাৰুদ (চলচ্চিত্ৰ)|বাৰুদ]] || [[মুনিন বৰুৱা]] || |- | ২০০৩ || জোনাকবিহীন এই জীৱন || মুন্না আহমেদ || আৱহ সংগীত |- | ২০০৩ || অগ্নিসাক্ষী|| যদুমণি দত্ত || |- | ২০০৩ || [[বিধাতা (চলচ্চিত্ৰ)|বিধাতা]] || [[মুনিন বৰুৱা]] || |- | ২০০৩|| প্ৰিয়া মিলন || মুন্না আহমেদ || |- | ২০০৩ || জুমন সুমন|| মহিবুল হক || |- |২০০২ |[[জোনাকী মন]] |জীৱৰাজ বৰ্মন | |- | ২০০২ || [[প্ৰেম আৰু প্ৰেম]]|| [[শম্ভু গুপ্তা]] || |- | ২০০২ || [[জীৱন নদীৰ দুটি পাৰ ]]|| মুন্না আহমেদ || |- | ২০০২ || [[কন্যাদান (চলচ্চিত্ৰ)|কন্যাদান]] || [[মুনিন বৰুৱা]] || |- | ২০০১ || [[নায়ক (চলচ্চিত্ৰ)|নায়ক]] || [[মুনিন বৰুৱা]] || |- | ২০০১ || শেষ উপহাৰ|| গোপাল বৰঠাকুৰ||শীৰ্ষগীত |- | ২০০১ || [[দাগ (অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ)|দাগ]]|| [[মুনিন বৰুৱা]] || |- | ২০০০|| [[তুমি মোৰ মাথোঁ মোৰ]]|| জুবিন গাৰ্গ|| |- | ২০০০ || [[হিয়া দিয়া নিয়া]]|| [[মুনিন বৰুৱা]] || |- style="text-align:center; " ! colspan=4 style="background:#B0C4DE; " | অন্য ভাষা |- style="text-align:center; " ! style="background:#ccc; "| বৰ্ষ ! style="background:#ccc; "| কথাছবি ! style="background:#ccc; "| ভাষা ! style="background:#ccc; "| অন্যান্য তথ্য |- |২০১৯ |সামসাৰা |[[বাংলা]] |মুক্তিপ্ৰাপ্ত |- | width="150"|২০১৬ || width="200"| দিল ত’ দীৱানা হ্যে || width="200"| হিন্দী || width="150"| মুক্তিপ্ৰাপ্ত |- |২০১০ |কাছে এসো তুমি |বাংলা |মুক্তিপ্ৰাপ্ত |- |২০১০ |মন নিয়ে |বাংলা |মুক্তিপ্ৰাপ্ত |- | width="150" |২০০৬ || width="200" | ষ্ট্ৰিংছ || width="200" | [[হিন্দী]] || width="150" | মুক্তিপ্ৰাপ্ত |- | width="150" | ২০০৪ || width="200" | শুধু তুমি || width="200" | বাংলা || width="150" | মুক্তিপ্ৰাপ্ত |} == অভিনয় জীৱন == জুবিন গাৰ্গে ২০০০ চনত এন কে প্ৰডাকচনৰ অধীনত নিৰ্মিত ''[[তুমি মোৰ মাথোঁ মোৰ]]'' ছবিত অভিনেতা আৰু পৰিচালক হিচাপে আত্মপ্ৰকাশ কৰে। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ ''[[দীনবন্ধু (চলচ্চিত্ৰ)|দীনবন্ধু]] (২০০৪), [[মন যায় (চলচ্চিত্ৰ)|মন যায়]] (২০০৮), [[গানে কি আনে|গানে কি আনে (২০১৬)]], [[মিছন চাইনা (চলচ্চিত্ৰ)|মিছন চাইনা]] (২০১৭), দ্য আণ্ডাৰৱৰ্ল্ড (২০১৮), [[কাঞ্চনজংঘা (চলচ্চিত্ৰ)|কাঞ্চনজংঘা]] (২০১৯), ৰাজনীতি (২০২২), ''ডক্টৰ বেজবৰুৱা ২ (২০২৩), ৱাইড এংগল(২০২৪), চিকাৰ (২০২৪)''ত অভিনয় কৰিছিল। জুবিন অভিনীত ''[[ৰৈ ৰৈ বিনালে (চলচ্চিত্ৰ)|ৰৈ ৰৈ বিনালে]]'' ২০২৫ চনৰ ৩১ অক্টোবৰত মুক্তিলাভ কৰে।<ref name="IMDB">{{cite web | url=https://www.imdb.com/title/tt29939499/ | title=Roi Roi Binale | accessdate=23 September 2025}}</ref> জুবিন গাৰ্গে অভিনয় কৰা একাধিক ছবিয়েই বক্স অফিচত সফলতা লাভ কৰিছে। ২০১৭ চনত ৮ ছেপ্টেম্বৰত ৬৫টা চিনেমা হলত মুক্তি লাভ কৰা ''মিছন চাইনা''ক দিল্লী, বেংগালুৰু আৰু মুম্বাইকে ধৰি অসমৰ বাহিৰত থকা আঠটা চিনেমা হলত মুক্তি দিয়া হৈছিল। ছবিখনে প্ৰথম সপ্তাহৰ ভিতৰতে মুঠ ২ কোটি ৪০ লাখ টকা সংগ্ৰহ কৰিছিল।<ref>{{cite web|url=https://www.time8.in/the-exact-box-office-collection-of-mission-china-over-the-1st-week-revealed/|title=The Exact Box Office Collection of Mission China 1st Week Revealed|access-date=16 September 2017|website=Time8.in}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.northeastguide.in/assam/mission-china-collection-box-office-movie-review-total-budget/|title=Mission China Box Office|website=Northeastguide.in|access-date=9 September 2017|archivedate=9 September 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170909095105/https://www.northeastguide.in/assam/mission-china-collection-box-office-movie-review-total-budget/|deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite web|url=https://in.bookmyshow.com/buytickets/mission-china-national-capital-region-ncr/movie-ncr-ET00061289-MT/20170911/|title=Mission China Realising Theatre |website=Bookmyshow.com|access-date=11 September 2017}}</ref> মিছন চাইনাই [[অসম|অসমত]] যথেষ্ট ব্যৱধানত ব্লকবাষ্টাৰ বাহুবলী আৰু [[ছলমান খান|ছলমান খানৰ]] [[বজৰংগী ভাইজান|বজৰংগী ভাইজানৰ]] প্ৰথম দিনৰ সংগ্ৰহৰ অভিলেখ ভংগ কৰিছিল।<ref>{{Cite web|date=10 September 2017|title=Mission China: Old-fashioned projector promo helps Assamese film beat Baahubali record|url=https://www.hindustantimes.com/regional-movies/mission-china-old-fashioned-projector-promo-helps-assamese-film-beat-baahubali-record/story-OfDn0UHUMlikrueyPECFJK.html|access-date=28 January 2021|website=Hindustan Times|language=en}}</ref> বৰ্তমান ই [[:en:Assamese_cinema#List_of_highest-grossing_Assamese_films|সৰ্বাধিক উপাৰ্জনকাৰী অসমীয়া ছবিৰ]] ভিতৰত ৬ নং স্থানত আছে। ২০১৯ চনত মুক্তিলভা ''কাঞ্চনজংঘা''ই ১০ দিনতে ৩.৯ কোটি টকা সংগ্ৰহ কৰি সকলো অভিলেখ ভংগ কৰিছিল। দৰ্শকৰ ব্যাপক সঁহাৰি লাভ কৰা ছবিখনে প্ৰথমদিনাই ২২.৫ লাখ টকা সংগ্ৰহ কৰিবলৈ সক্ষম হৈছিল। তিনিদিনৰ ভিতৰতে কাঞ্চনজংঘাই কোটিৰো অধিক টকাৰ ব্যৱসায় কৰে। ২০২৫ চনত মুক্তি লভা জুবিন গাৰ্গৰ অন্তিম ছবি "ৰৈ ৰৈ বিনালে"ই ৩০ কোটি টকা ব্যৱসায় কৰি আৰু ৰাতিপুৱা ৪.০০ বজাত অসমীয়া চিনেমাৰ প্ৰথম প্ৰদৰ্শনীৰ ব্যৱস্থাৰে ৯০ বছৰীয়া অসমীয়া চিনেমাৰ জগতত ইতিহাস ৰচে। <ref name="India Today NE">{{cite web | url=https://www.indiatodayne.in/entertainment/story/zubeens-kanchanjangha-sweeps-box-office-collects-3-9-crore-10-days-397330-2019-09-16 | title=Zubeen’s Kanchanjangha Sweeps Box Office, Collects 3.9 Crore in 10 days | publisher=India Today NE | date=Sep 16, 2019, Updated Jun 29, 2022, 1:43 AM IST | accessdate=23 September 2025}}</ref> [[File:গানে কি আনে চলচ্চিত্ৰ প'ষ্টাৰ.jpg|thumb|গানে কি আনে চলচ্চিত্ৰৰ প'ষ্টাৰত জুবিন গাৰ্গ]] ==অভিনীত ছবি== {| class="wikitable sortable" ! width="50" | বৰ্ষ ! width="200" | কথাছবি ! width="200" | পৰিচালক ! width="200" | চৰিত্ৰ |- |২০২৫ || [[ৰৈ ৰৈ বিনালে (চলচ্চিত্ৰ)|ৰৈ ৰৈ বিনালে]] || ৰাজেশ ভূঞা || ৰাউল (এগৰাকী অন্ধ শিল্পীৰ ৰূপত) |- |২০২৫ || যোদ্ধা || ভাস্কৰ শৰ্মা || বিশেষ এভূমুকি |- |২০২৪ || [[ৱাইড এংগল (চলচ্চিত্ৰ)|ৱাইড এংগল]]|| [[জয়ন্ত নাথ]] || গৌতম শৰ্মা |- |২০২৪ || চিকাৰ || দেবাংকৰ বৰগোহাঁই ||শংকৰ চিকাৰী |- |২০২৩ || [[ডক্তৰ বেজবৰুৱা ২|ডক্টৰ বেজবৰুৱা ২]]|| [[নিপন গোস্বামী]] || আৰক্ষী বিষয়া মহাদেৱ বৰবৰুৱা |- | ২০২২ || ৰাজনীতি || মঞ্জিত শৰ্মা || অৰিন্দম |- | ২০১৯ || [[কাঞ্চনজংঘা (চলচ্চিত্ৰ)|কাঞ্চনজংঘা]] || জুবিন গাৰ্গ || অনিৰ্বাণ ভট্টাচাৰ্য |- | ২০১৮ || দি আণ্ডাৰৱৰ্ল্ড || ৰাজেশ যশপাল|| |- | ২০১৭ || প্ৰিয়াৰ প্ৰিয় || [[মুনিন বৰুৱা]] || প্ৰিয়ব্ৰত কাকতি |- | ২০১৭ || [[মিছন চাইনা]] || জুবিন গাৰ্গ ||কৰ্ণেল গোস্বামী |- | ২০১৬ || [[গানে কি আনে]] || ৰাজেশ যশপাল ||নীলাভ জোনাক বৰুৱা |- | ২০১৬ || [[সাত নম্বৰৰ সন্ধানত]] || [[আব্দুল মজিদ]] || বিশেষ এভূমুকি |- | ২০১৫ || [[অহেতুক]] || বাণী দাস || বিশেষ এভূমুকি |- | ২০১৪ || [[ৰ'দৰ চিঠি|ৰ’দৰ চিঠি]] || [[বাহাৰুল ইছলাম]] || |- | ২০১১ || [[ৰামধেনু (চলচ্চিত্ৰ)|ৰামধেনু]] || [[মুনিন বৰুৱা]] || বিশেষ এভূমুকি |- | ২০০৮ || [[মন যায়]] || [[এম মণিৰাম]]|| মানৱ |- | ২০০৪ ||[[দীনবন্ধু (২০০৪ চলচ্চিত্ৰ)|দীনবন্ধু]] || [[মুনিন বৰুৱা]] || বিপুল |- | ২০০২ || [[প্ৰেম আৰু প্ৰেম]] || [[শম্ভু গুপ্তা]] || বিশেষ এভূমুকি |- | ২০০০ || [[তুমি মোৰ মাথোঁ মোৰ]] || জুবিন গাৰ্গ ||ৰিচি |} ==সাহিত্য চৰ্চা== জুবিন গাৰ্গ সাহিত্য জগতৰ লগতো জড়িত হৈ আছিল। ২০১৭ চনত তেওঁ কাব্য গ্ৰন্থৰ বাবে সেউজী-সেউজী বঁটা লাভ কৰিছিল।<ref>{{Cite web|title=Assam: Seuji-Seuji Award conferred upon singer Zubeen Garg|url=https://www.thenortheasttoday.com/current-affairs/states/assam-seuji-seuji-award-conferred-upon-singer-zubeen-garg|access-date=19 December 2020|website=The Northeast Today|date=22 December 2017}}{{Dead link|date=October 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> {| class="wikitable" |- style="background:#cfc; text-align:center; " |'''বৰ্ষ''' |'''পুথি''' |'''ভাষা''' |- |২০০৯ |''শব্দ অনুভূতি'' | rowspan="3" |অসমীয়া |- |২০১৮ |''জুবিনৰ পদ্য''<ref>{{Cite web|title=With over Rs 4.5 crores in sales and 4 lakh visitors, 20th Northeast Book Fair breaks all past records|url=https://www.guwahatiplus.com/article-detail/with-over-rs-4-5-crores-in-sales-and-4-lakh-visitors-20th-northeast-book-fair-breaks-all-past-records|access-date=23 September 2020|website=G Plus|language=en}}</ref> |- |২০২০ |''জুবিনৰ পদ্য (দ্বিতীয় সংস্কৰণ)'' |} ==সামাজিক সক্ৰিয়তা আৰু লোকহিতৈষী কৰ্ম== গাৰ্গে বিভিন্ন কামৰ বাবে ধন আগবঢ়োৱা ''কলাগুৰু আৰ্টিষ্ট ফাউণ্ডেশ্যন'' নামৰ এটা দাতব্য সংস্থা চলাইছিল। অসমত বিধ্বংসী বানপানী হ’লে তেওঁ মানুহক কাপোৰ, ঔষধ আৰু বৰঙনি দান কৰিবলৈ আহ্বান জনায়।<ref>{{cite news |title=Beyond Bollywood |url=https://www.indiatoday.in/magazine/nation/story/20181105-beyond-bollywood-1374988-2018-10-27 |access-date=18 September 2019 |work=India Today |date=5 November 2018 |language=en |archive-date=2 January 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190102154758/https://www.indiatoday.in/magazine/nation/story/20181105-beyond-bollywood-1374988-2018-10-27 |url-status=live }}</ref> তেওঁ [[অসম লোকসেৱা আয়োগ|এপিএছচি]]-ৰ নিযুক্তি ক্ষেত্ৰৰ দুৰ্নীতিৰ বিষয়টো লৈ তেওঁৰ [[কাঞ্চনজংঘা (চলচ্চিত্ৰ)|কাঞ্চনজংঘা]] চিনেমাখন নিৰ্মাণ কৰিছিল।<ref>{{Cite web|url=https://www.guwahatiplus.com/daily-news/zubeen-s-next-film-kanchenjunga-to-be-based-on-apsc-scam|title=Zubeen's next film 'Kanchenjunga' to be based on APSC scam|website=G Plus|language=en|access-date=18 September 2019|archive-date=9 February 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190209092909/http://www.guwahatiplus.com/daily-news/zubeen-s-next-film-kanchenjunga-to-be-based-on-apsc-scam|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.sentinelassam.com/north-east-india-news/assam-news/singing-sensation-zubeen-garg-and-team-visits-dhemaji-for-kanchanjangha-promotion/|title=Singing sensation Zubeen Garg and Team visits Dhemaji for Kanchanjangha Promotion|date=29 October 2018|website=The Sentinel|language=en-US|access-date=18 September 2019|archive-date=31 August 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190831065523/https://www.sentinelassam.com/north-east-india-news/assam-news/singing-sensation-zubeen-garg-and-team-visits-dhemaji-for-kanchanjangha-promotion/|url-status=live}}</ref> জুবিন [[ফুটবল]] অনুৰাগী আছিল আৰু [[বানপানী|বানপীড়িত লোকসকলৰ]] বাবে ধন সংগ্ৰহৰ মানসেৰে মেট্‌চ খেলিছিল।<ref>{{Cite web|url=https://www.thehansindia.com/posts/index/Sports/2015-10-05/Soccer-for-charity-in-Assam/179263|title=Soccer for charity in Assam|website=The Hans India|date=5 October 2015|access-date=14 May 2019|archive-date=14 May 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190514063145/https://www.thehansindia.com/posts/index/Sports/2015-10-05/Soccer-for-charity-in-Assam/179263|url-status=live}}</ref> গাৰ্গ অসমৰ '[[নাগৰিকত্ব (সংশোধনী) আইন, ২০১৯|কা]]'-বিৰোধী প্ৰতিবাদত আগ-ভাগ লোৱা অন্যতম অৰাজনৈতিক ব্যক্তি আছিল।<ref>{{Cite news|url=https://www.news18.com/news/india/music-art-tie-them-as-zubeen-garg-and-a-host-of-assamese-artistes-lead-anti-caa-stir-from-the-front-2432069.html|title=Music, Art Tie Them as Zubeen Garg and a Host of Assamese Artistes Lead Anti-CAA Stir from the Front|website=News18|access-date=13 March 2020|date=21 December 2019|archive-date=14 January 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200114054315/https://www.news18.com/news/india/music-art-tie-them-as-zubeen-garg-and-a-host-of-assamese-artistes-lead-anti-caa-stir-from-the-front-2432069.html|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news |last1=Sengupta |first1=Aditi |title='Don't mess with Assam': Zubeen Garg |url=https://www.thehindubusinessline.com/blink/cover/dont-mess-with-assam-zubeen-garg/article30404699.ece |access-date=13 March 2020 |work=@businessline |date=26 December 2019 |language=en |archive-date=17 April 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200417192412/https://www.thehindubusinessline.com/blink/cover/dont-mess-with-assam-zubeen-garg/article30404699.ece |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |title=CAA 'not forgotten': Zubeen Garg |url=https://www.telegraphindia.com/north-east/caa-not-forgotten-zubeen-garg/cid/1801261 |access-date=24 October 2022 |website=www.telegraphindia.com}}</ref> ২০২১ চনৰ মে’ মাহত [[কৰ'নাভাইৰাছ ৰোগ ২০১৯|ক’ভিড-১৯-ৰ]] সংক্ৰমণৰ উত্থানৰ সময়ত গাৰ্গে গুৱাহাটীত থকা দুমহলীয়া ঘৰটো ক’ভিড কেয়াৰ চেণ্টাৰলৈ ৰূপান্তৰিত কৰিবলৈ আগবঢ়াইছিল। ইয়াৰ লক্ষ্য আছিল সেইসময়ত ৰোগীৰ বাবে বিছনাৰ বৰ্ধিত চাহিদা পূৰণ কৰা।<ref>{{Cite web |date=6 May 2021 |title=Zubeen Garg offers his house to convert as Covid care centre |url=https://assamtribune.com/guwahati/zubeen-garg-offers-his-house-to-convert-as-covid-care-centre-1091844 |access-date=19 June 2024 |website=The Assam Tribune |language=en}}</ref> ==ব্যক্তিগত জীৱন== ২০০২ চনৰ ৪ ফেব্ৰুৱাৰীত জুবিন গাৰ্গে অসমৰ [[গোলাঘাট|গোলাঘাটৰ]] নিবাসী ফেশ্বন ডিজাইনাৰ গৰিমা শইকীয়াক বিয়া কৰায়।<ref>{{cite web| url=https://thenortheasttoday.com/assam-zubeen-to-celebrate-his-birthday-by-releasing-music-album-of-mission-china/| title=Assam: Zubeen Garg to celebrate his birthday by releasing music album of 'Mission China'!| work=The North East Today| date=18 November 2016| access-date=8 September 2017| archive-date=23 May 2017| archive-url=https://web.archive.org/web/20170523122714/http://thenortheasttoday.com/assam-zubeen-to-celebrate-his-birthday-by-releasing-music-album-of-mission-china/| url-status=live| archivedate=23 May 2017| archiveurl=https://web.archive.org/web/20170523122714/http://thenortheasttoday.com/assam-zubeen-to-celebrate-his-birthday-by-releasing-music-album-of-mission-china/| deadurl=yes}}</ref> গৰিমা শইকীয়া গোলাঘাটৰ শান্তিপুৰৰ সুৰেন্দ্ৰনাথ শইকীয়া আৰু ৰুণুমী শইকীয়াৰ একমাত্ৰ জীয়ৰী। তেওঁ মুম্বাই বিশ্ববিদ্যালয়ৰপৰা ইংৰাজী সাহিত্যত স্নাতকোত্তৰ সম্পূৰ্ণ কৰে। ইয়াৰ লগতে তেওঁ এগৰাকী ৰাজ্যিক পৰ্যায়ৰ টেবুল টেনিছ খেলুৱৈ। তেওঁলোকৰ চিনাকি ফেন-মেইলৰ জৰিয়তে হৈছিল। গৰিমা শইকীয়া গাৰ্গে ডিজাইন কৰা ভালেমান সাজ-পোছাক জুবিন গাৰ্গে পৰিধান কৰে।<ref>{{Cite book |last=ঠাকুৰ |first=কপিল |title=পিতৃৰ দৃষ্টিত জুবিন |publisher=চন্দ্ৰ প্ৰকাশ |year=২০১১ |page=৫৭ |language=as}}</ref> তেওঁ সহ-প্ৰযোজক হিচাপেও একাধিক ছবিত জুবিন গাৰ্গৰ সৈতে কাম কৰিছে। ===ধৰ্মীয় দৃষ্টিভংগী আৰু ঈশ্বৰ বিশ্বাস=== জুবিন গাৰ্গে নিজকে ''ধৰ্ম-অবিশ্বাসী'' বুলি গণ্য কৰিছিল আৰু কৈছিল যে, তেওঁৰ কোনো জাতি-ধৰ্ম নাই, তেওঁ মুক্ত।<ref>{{cite news |title=I Don't Have Any Caste, Religion Or God: Zubeen Garg |url=https://m.guwahatiplus.com/article/i-don-t-have-any-caste-religion-or-god-zubeen-garg/5862/amp#amp_tf=From%20%251%24s&aoh=17141538671889&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com |work=Guwahati Plus |date=29 July 2019 |access-date=27 April 2024}}</ref> জুবিন গাৰ্গৰ ঈশ্বৰ বিশ্বাস সম্পৰ্কত স্পষ্ট অভিমত দিয়াটো প্ৰায় দুষ্কৰ বুলি পিতৃ কপিল ঠাকুৰে ''পিতৃৰ দৃষ্টিৰে জুবিন'' গ্ৰন্থত লিখিছে। জুবিন গাৰ্গে গুৱাহাটীৰ কৌটিলিংগম মন্দিৰলৈ মাজে-মধ্যে যোৱাৰ কথা তেওঁ শুনিছে। ইয়াৰ লগতে অসমৰ বাহিৰত থকা কোনো কোনো মন্দিৰ দৰ্শন কৰাৰ কথাও তেওঁ শুনিছে। অৱশ্যে এটা কথা পিতৃয়ে ক'ব বিচাৰে যে, ''জুবিন গাৰ্গৰ বুদ্ধ-দৰ্শন খুব প্ৰিয়। '' অৱশ্যে সেই সম্পৰ্কে সণ্ঢালনিকৈ অধ্যয়ন কৰিবলৈ তেওঁ ''এতিয়া সময় দুৰ্লভ'' বুলি প্ৰকাশ কৰে।<ref>{{Cite book |last=ঠাকুৰ |first=কপিল |title=পিতৃৰ দৃষ্টিত জুবিন |publisher=চন্দ্ৰ প্ৰকাশ |year=২০১১ |page=৫৯ |language=as}}</ref> ==বঁটা আৰু সন্মান== [[File:Zubeen Garg receiving National Award.jpg|thumb|৫৫সংখ্যক ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা, ২০০৯ত নন-ফিচাৰ ফিল্ম ''ইক’জ অৱ চাইলেঞ্চ''ৰ বাবে জুবিন গাৰ্গক ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰপতি [[প্ৰতিভা পাটিল|প্ৰতিভা পাটিলে]] শ্ৰেষ্ঠ সংগীত পৰিচালনাৰ বঁটা দিয়ে। ]] ১৯৯৬ চনত চেনেল ভি মিউজিক এৱাৰ্ড্‌ছ আৰু স্ক্ৰীন এৱাৰ্ড্‌ছত জুবিন গাৰ্গ "চান্দনী ৰাত" এলবামৰ বাবে শ্ৰেষ্ঠ ভাৰতীয় পপ এলবাম হিচাপে নিৰ্বাচিত হয় যিটো ক্ৰমে দলেৰ মেহেন্দীৰ এলবাম ''বলো তা ৰা ৰা'' আৰু সুচিত্ৰ কৃষ্ণমূৰ্থীৰ এলবাম ''ডোলে ডোলে''ৰ হাতত পৰাস্ত হয়। ২০১১ চনত আমেৰিকাৰ ইলিনয়ৰ অক ব্ৰুকত অনুষ্ঠিত হোৱা অসম অধিৱেশনৰদ্বাৰা জুবিন গাৰ্গক বছৰৰ অতিথি শিল্পী হিচাপে সন্মানিত কৰা হয়।<ref>{{cite book |last1=Koch |first1=Lars-Christian |last2=Klotz |first2=Sebastian |last3=Bohlman |first3=Philip V |title=Sounding Cities : Auditory Transformations in Berlin, Chicago, and Kolkata |date=2018 |publisher=LIT |location=Zürich |isbn=978-3-643-90555-0 |pages=213 |language=English}}</ref> ২০২৪ চনৰ ২৭ মে'ত জুবিন গাৰ্গক [[মেঘালয়|মেঘালয়ৰ]] [[বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়, মেঘালয়|বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়ৰ]] পৰা সন্মানীয় ডক্টৰ অৱ লিটাৰেচাৰ (ডি.লিট) ডিগ্ৰী প্ৰদান কৰা হয়।<ref>{{Cite web |title=Hon. D.Litt. to Zubeen Garg and Lou Majaw at 10th USTM Convocation |work=USTM |url=https://ustm.ac.in/event/hon-d-litt-to-zubeen-garg-and-lou-majaw-at-10th-ustm-convocation/ |access-date=27 August 2024 |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=27 August 2024 |title=USTM Holds 10th Convocation, Honors Zubeen Garg and Lou Majaw |url=https://www.pratidintime.com/north-east/meghalaya/ustm-holds-10th-convocation-honors-zubeen-garg-and-lou-majaw |access-date=27 August 2024 |website=Pratidin Time |language=en}}</ref> ২০০৯ চনৰ ৫৫সংখ্যক [[ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা|ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটাত]] অ-কাহিনীমূলক ছবি ''ইক’জ অৱ চাইলেঞ্চ''ৰ বাবে তেওঁ শ্ৰেষ্ঠ সংগীত পৰিচালনাৰ বঁটা লাভ কৰে। ২০২৫ চনৰ ৯ ডিচেম্বৰ তাৰিখে কটন বিশ্ববিদ্যালয়ে জুবিন গাৰ্গক মৰণোত্তৰভাৱে সন্মানীয় ডক্টৰ অৱ লিটাৰেচাৰ (ডি.লিট) ডিগ্ৰী প্ৰদান কৰে। ২০২৫ চনৰ ২১ নৱেম্বৰ তাৰিখে ভাৰতীয় ডাক বিভাগৰ অসম শাখাই শিল্পীগৰাকীৰ ৫৩ সংখ্যক জন্মদিন উপলক্ষ্যে তেওঁৰ নামত এটি বিশেষ স্মৃতিচাৰণ পোষ্ট কাৰ্ড মুকলি কৰে। ২০২৬ চনৰ ফিল্মফেয়াৰ(অসম) য়ে জুবিন গাৰ্গক মৰণোত্তৰভাৱে জীৱনজোৰা সাধনা বঁটা আৰু 'ৰৈ ৰৈ বিনালে' ছবিখনৰ বাবে বিশেষ বঁটা প্ৰদান কৰে। {| class="wikitable" |- style="background:#cfc; text-align:center; " | বৰ্ষ|| '''বঁটা'''|| চলচ্চিত্ৰ/এলবাম/থিয়েটাৰ|| '''শিতান'''|| '''ফলাফল''' |- |rowspan="2" |১৯৯৬ |স্ক্ৰীন বঁটা |rowspan="2" |''চান্দনী ৰাত'' |rowspan="2" |শ্ৰেষ্ঠ ভাৰতীয় পপ এলবাম |{{nom}} |- |চেনেল ভি মিউজিক বঁটা |{{nom}} |- | rowspan="2" |২০০৫ |BFJA বঁটা|| ''শুধো তুমি''|| শ্ৰেষ্ঠ সংগীত পৰিচালক|| {{won}} |- |প্ৰাগ চিনে বঁটা-২০০৫ |''ৰং'' |শ্ৰেষ্ঠ পুৰুষ নেপথ্য কণ্ঠশিল্পী – "ছায়া দৰে থাকা তুমি"<ref>{{Cite web|date=7 March 2021|title=Northeast's Sensation Zubeen Garg: Early Life, Career, Awards & Controversies – Sentinelassam|url=https://www.sentinelassam.com/entertainment/wikipedia-of-northeasts-singing-sensation-zubeen-garg-527402|access-date=9 March 2021|website=www.sentinelassam.com|language=en}}</ref> |{{won}} |- |২০০৬ |গ্ল’বেল ইণ্ডিয়ান ফিল্ম এৱাৰ্ড<ref name="GIFA List Of Winners">{{cite web|title=G.I.F.A. Awards 2006: winners|date=10 December 2006|url=http://www.bollywoodhungama.com/features/2006/12/10/1918/index.html|website=[[Bollywood Hungama]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20081121175701/http://www.bollywoodhungama.com/features/2006/12/10/1918/index.html|access-date=24 April 2017|archive-date=21 November 2008}}</ref> | rowspan="6" |গেংষ্টাৰ | rowspan="4" |শ্ৰেষ্ঠ পুৰুষ কণ্ঠশিল্পী (য়া আলি) |{{won}} |- | rowspan="5" |২০০৭ |ফিল্মফেয়াৰ বঁটা |{{nom}} |- |জী চিনে |{{nom}} |- |আইফা বঁটা<ref name=altfg>{{cite web |author=Andre Soares |url=http://www.altfg.com/blog/awards/indian-film-academy-awards-2007/ |title=Indian Film Academy Awards 2007 |publisher=Altfg.com |date=2 June 2007 |access-date=13 June 2012 |archive-date=8 February 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120208180559/http://www.altfg.com/blog/awards/indian-film-academy-awards-2007/ |url-status=live }}</ref> |{{nom}} |- |ষ্টাৰডাষ্ট বঁটা<ref>{{cite web|title=Stardust Awards Winners for 2006|url=http://www.indicine.com/movies/bollywood/stardust-awards-winners-for-2006/|publisher=indicine.com|access-date=24 April 2017|archive-date=17 July 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180717184206/http://www.indicine.com/movies/bollywood/stardust-awards-winners-for-2006/|url-status=live}}</ref> |নতুন আলোড়নকাৰী কণ্ঠ |{{won}} |- |স্ক্ৰীন বঁটা<ref>{{Cite web |date=3 May 2022 |title=Screen Award for Best Male Playback Singer |url=https://bollywoodproduct.in/screen-award-for-best-male-playback-singer/ |access-date=2 July 2022 |website=Bollywood Product |language=en-US}}</ref> |শ্ৰেষ্ঠ পুৰুষ কণ্ঠ (য়া আলি) |{{nom}} |- | rowspan="2" |২০০৮ | rowspan="2" |কলাকাৰ বঁটা |জিন্দেগী | rowspan="2" |শ্ৰেষ্ঠ মিউজিক এলবাম |{{won}} |- |''তুমি'' |{{won}} |- | ২০০৯ ||৫৫সংখ্যক ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা || ''ইক’জ অৱ চাইলেঞ্চ'' || শ্ৰেষ্ঠ অ-কাহিনীমূলক সংগীত পৰিচালনাৰ বাবে ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা|| {{won}} |- |২০১১ |প্ৰাগ চিনে বঁটা ২০১১ |''[[জেতুকা পাতৰ দৰে (চলচ্চিত্ৰ)|জেতুকা পাতৰ দৰে]]'' |শ্ৰেষ্ঠ পুৰুষ কণ্ঠশিল্পী – ''"পুৱাৰ হাঁহিত"'' |{{nom}} |- |২০১২ ||প্ৰাগ চিনে বঁটা-২০১২<ref>{{cite web |title=Prag Cine Awards 2015 to be held in Assam |date=24 January 2015 |url=http://www.indiantelevision.com/television/tv-channels/news-broadcasting/prag-cine-awards-2015-to-be-held-in-assam-150124 |publisher=indiantelevision.com |access-date=24 April 2017 |archive-date=1 May 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170501001923/http://www.indiantelevision.com/television/tv-channels/news-broadcasting/prag-cine-awards-2015-to-be-held-in-assam-150124 |url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|title=Prag Cine Award on March 21, 22|url=http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=jan2815/city053|publisher=assamtribune.com|access-date=24 April 2017|archive-date=2 April 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402195918/http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=jan2815%2Fcity053|url-status=live|archivedate=2 April 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150402195918/http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=jan2815/city053|deadurl=yes}}</ref> |''[[ৰামধেনু (চলচ্চিত্ৰ)|ৰামধেনু]]'' |শ্ৰেষ্ঠ পুৰুষ কণ্ঠশিল্পী – ''"ৰং দিয়া মৰম"'' |{{nom}} |- |২০১৩ |প্ৰাগ চিনে বঁটা ২০১৩ |''মি এণ্ড মাই ছিষ্টাৰ'' |শ্ৰেষ্ঠ পুৰুষ কণ্ঠশিল্পী – ''"থুনুক-থানাক"'' |{{nom}} |- |২০১৪ |প্ৰাগ চিনে বঁটা ২০১৪ |''চিঞৰ'' |"শ্ৰেষ্ঠ পুৰুষ কণ্ঠশিল্পী – ''"কালৰ অসুৰ"'' |{{nom}} |- | rowspan="2" | ২০১৫ | rowspan="2" |প্ৰাগ চিনে বঁটা উত্তৰ-পূব ২০১৫||''[[অহেতুক]]'' |শ্ৰেষ্ঠ পুৰুষ কণ্ঠশিল্পী – ''"অহেতুক"'' |{{won}} |- |''ৰ’দৰ চিঠি'' |শ্ৰেষ্ঠ সংগীত পৰিচালনা |{{nom}} |- | rowspan="2" |২০১৬ | rowspan="2" |গপ চপ মিউজিক বঁটা |''বলিয়া কৃষ্ণ (হেঙুল থিয়েটাৰ)'' |বছৰটোৰ শীৰ্ষক গীত – "''বলিয়া কৃষ্ণ''" |{{won}} |- | rowspan="3" |''গানে কি আনে'' |শ্ৰেষ্ঠ সংগীত পৰিচালক – ''"জানো জানো"'' |{{won}} |- | rowspan="3" |২০১৭ | rowspan="2" |প্ৰাগ চিনে নৰ্থ-ইষ্ট ২০১৭ |শ্ৰেষ্ঠ সংগীত পৰিচালনা |{{nom}} |- |শ্ৰেষ্ঠ নেপথ্য পুৰুষ কণ্ঠশিল্পী – ''"জানো জানো"'' |{{nom}} |- |ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰ বঁটা |''[[কহিনুৰ থিয়েটাৰ|কহিনুৰ থিয়েটাৰ]]'' |ৰেড এফ এম শ্ৰেষ্ঠ নেপথ্য কণ্ঠশিল্পী – "জনম জনম''"''<ref>{{Cite web|title=Dalmia Bharat : First Mobile Theatre Awards presented by Dalmia Cement {{!}} MarketScreener|url=https://www.marketscreener.com/quote/stock/DALMIA-BHARAT-LTD-9743873/news/Dalmia-Bharat-First-Mobile-Theatre-Awards-presented-by-Dalmia-Cement-24725283/|access-date=13 February 2021|website=www.marketscreener.com|date=10 July 2017 |language=en}}</ref> |{{won}} |- | rowspan="5" | ২০১৮ | rowspan="4" |প্ৰাগ চিনে বঁটা ২০১৮<ref>{{Cite web |date=28 May 2018 |title=Prag Cine Awards North-East 2018: Best director award for Utpal Barpujari |url=http://nenow.in/north-east-news/prag-cine-awards-north-east-2018-best-director-award-for-utpal-barpujari.html |access-date=20 August 2022 |website=NORTHEAST NOW |language=en-US}}</ref>|| rowspan="3" | ''[[মিছন চাইনা (চলচ্চিত্ৰ)|মিছন চাইনা]]'' || শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা (জনপ্ৰিয়) || {{won}} |- | শ্ৰেষ্ঠ ছবি (জনপ্ৰিয়) || {{won}} |- |শ্ৰেষ্ঠ নেপথ্য পুৰুষ কণ্ঠশিল্পী – ''"দিন জ্বলে ৰাতি জ্বলে"'' |{{nom}} |- |''প্ৰিয়াৰ প্ৰিয়'' |শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা |{{nom}} |- |ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰ বঁটা |''[[আৱাহন থিয়েটাৰ|আৱাহন থিয়েটাৰ]]'' |ৰেড এফ এম শ্ৰেষ্ঠ নেপথ্য পুৰুষ কণ্ঠশিল্পী – ''"অ' মা"''<ref>{{Cite web|title=Assam's Mobile theater industry gets due recognition; Artists, writers and personalities awarded|url=https://www.thenortheasttoday.com/current-affairs/states/assams-mobile-theater-industry-gets-due-recognition-artists-writers-and-personalities-awarded|access-date=13 February 2021|website=TheNortheastToday – Read From North East (TNT)|date=22 June 2018|language=en}}{{Dead link|date=September 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |{{won}} |- |২০১৯ |ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰ বঁটা |''দেউতা (চিৰঞ্জীৱ থিয়েটাৰ)'' |ৰেড এফ এম শ্ৰেষ্ঠ নেপথ্য পুৰুষ কণ্ঠশিল্পী – ''"অ' দেউতা"''<ref>{{Cite web|date=20 July 2019|title=Tapan Das Bags Best Theatre Actor Award|url=https://www.pratidintime.com/tapan-das-bags-best-theatre-actor-award/|access-date=13 February 2021|website=Pratidin Time|language=en-US|archivedate=2 May 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210502130727/https://www.pratidintime.com/tapan-das-bags-best-theatre-actor-award/|deadurl=yes}}</ref> |{{won}} |- | rowspan="7" |২০২১ | rowspan="7" |প্ৰাগ চিনে বঁটা<ref>{{Cite web |title=20th Prag Cine Awards on Jan 30 |url=https://www.pratidintime.com/latest-assam-news-breaking-news-assam/20th-prag-cine-awards-on-jan-30 |access-date=20 August 2022 |website=Pratidin Time |date=24 December 2020 |language=en}}</ref> | rowspan="3" |''[[কাঞ্চনজংঘা (চলচ্চিত্ৰ)|কাঞ্চনজংঘা]]'' |শ্ৰেষ্ঠ ছবি (জনপ্ৰিয়) |{{nom}} |- |শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা (জনপ্ৰিয়) |{{won}} |- |শ্ৰেষ্ঠ নেপথ্য পুৰুষ কণ্ঠশিল্পী – ''"পাঞ্চনা"'' |{{won}} |- | rowspan="2" |[[ৰত্নাকৰ (চলচ্চিত্ৰ)|ৰত্নাকৰ]] |শ্ৰেষ্ঠ সংগীত পৰিচালক |{{won}} |- |শ্ৰেষ্ঠ কথা – ''"ৰাতি ৰাতি"'' |{{nom}} |- |''প্ৰতিঘাত'' |শ্ৰেষ্ঠ সংগীত পৰিচালক |{{nom}} |- |''[[বৰনদী ভটিয়ায়]]'' |শ্ৰেষ্ঠ নেপথ্য পুৰুষ কণ্ঠশিল্পী – ''"বৰনদী ভটিয়ায়"'' |{{nom}} |- | rowspan="2" |২০২২ | rowspan="2" |[[প্ৰাগ চিনে বঁটা]] ২০২২<ref>{{Cite web |title=Galaxy of Stars Gathered at the 'Prag Cine Awards 2022', Check the Winners List |url=https://pragnews.com/Galaxy-of-Stars-Gathered-at-the-%27Prag-Cine-Awards-2022%27,-Check-the-Winners-List |access-date=20 August 2022 |website=pragnews.com |language=en }}{{Dead link|date=September 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |দা ফায়াৰিং ৰেঞ্জ |শ্ৰেষ্ঠ নেপথ্য পুৰুষ কণ্ঠশিল্পী (২০২০) |{{nom}} |- |চন্দ্ৰাৱলী |শ্ৰেষ্ঠ পুৰুষ কণ্ঠশিল্পী (২০২১) |{{nom}} |- | rowspan="4" |২০২৩ |৮ম অসম ৰাজ্যিক চলচ্চিত্ৰ বঁটা<ref>{{Cite web |date=10 March 2023 |title=8th Assam State Film Awards announced, Jonaki Porua—Fireflies, Bulbul Can Sing win best film award |url=http://nenow.in/top-news/8th-assam-state-film-awards-announced-jonaki-porua-fireflies-bulbul-can-sing-win-best-film-award.html |access-date=13 March 2023 |website=Northeast Now |language=en-US}}</ref><ref>{{Citation |title='৩৫ হাজাৰ গান গোৱাৰ পিছত এতিয়া আৰু শ্ৰেষ্ঠ কণ্ঠশিল্পীৰ বঁটা লৈ থাকিবলৈ দিন নাই' | date=13 March 2023 |url=https://www.youtube.com/watch?v=dJWoPZknc0w |access-date=13 March 2023 |language=en}}</ref> |[[কাঞ্চনজংঘা]] |শ্ৰেষ্ঠ পুৰুষ কণ্ঠশিল্পী – ''"পাঞ্চনা"'' |{{Won}} |- | rowspan="3" |ৰাজস্থান চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱ ''<small>(অন্যান্য ৰাজ্যিক ছবিত)</small>'' | rowspan="3" |ডক্টৰ বেজবৰুৱা ২ |শ্ৰেষ্ঠ পুৰুষ কণ্ঠশিল্পী – ''"কি নাম দি মাতিম"'' |{{nom}} |- |শ্ৰেষ্ঠ সংগীত পৰিচালনা – "''কি নাম দি মাতিম"'' |{{nom}} |- |শ্ৰেষ্ঠ সহযোগী চৰিত্ৰ |{{Won}} |- |২০২৪ |ফিল্মফেয়াৰ বঁটা-অসমীয়া<ref>{{Cite web |title=Filmfare Awards Assamese 2024 Winners – Complete List Out! |url=https://www.filmfare.com/awards/filmfare-awards-assamese-2024/winners |access-date=5 April 2025 |website=filmfare.com |language=en}}</ref> |দা শ্লেম বুক |শ্ৰেষ্ঠ সংগীত এলবাম |{{Won}} |- |২০২৫ |ভূপেন হাজৰিকা বঁটা |বেলতলা বহাগী উৎসৱ সমিতি। কবিতা বৰুৱাৰদ্বাৰা প্ৰদান, [[ভূপেন হাজৰিকা]]ৰ কনিষ্ঠ ভগ্নী |জীৱনজোৰা সাধনাৰ বঁটা<ref>{{Cite news |title=Zubeen Garg conferred the Bhupen Hazarika Award 2025 |url=https://dainikjanambhumi.com/news/dr-bhupen-hazarika-award-has-been-presented-to-zubeen-garg?utm_source=chatgpt.com |work=Dainik Janambhumi}}</ref><ref>{{Cite news |title=Zubeen Garg to be conferred with Dr. Bhupen Hazarika Award |url=https://www.sentinelassam.com/cities/guwahati-city/assam-singer-zubeen-garg-to-be-conferred-with-dr-bhupen-hazarika-award |work=The Sentinel}}</ref> |সন্মানীত |- |} ==বিতৰ্ক== জুবিন গাৰ্গ কেইবাবাৰো বিভিন্ন বিতৰ্কৰ মাজত সোমাই পৰিছিল। গান গাই থকা অৱস্থাত জখলা বগোৱাকে ধৰি মঞ্চত কৰা কেতবোৰ কাণ্ডৰ বাবে তেওঁ কেইবাবাৰো সমালোচিত হৈছিল।<ref name="timesof">{{cite web | url=http://www.timesofassam.com/headlines/zubin-garg-into-controversy-again/ | title=Zubeen Garg into controversy again | publisher=Times of Assam | date=2010-08-26 | accessdate=2013-04-27}}</ref> ২০১১ চনৰ ছেপ্টেম্বৰত তেওঁ ''অসম বন্ধ''ৰ বিৰুদ্ধে আৰক্ষী থানাত এজাহাৰ দাখিল কৰিছিল যদিও পাছলৈ সেয়া উঠাই লয়।{{উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন}} ===ভূপেন হাজৰিকাৰ অন্ত্যেষ্টিক্ৰিয়া=== ২০১১ চনৰ ৯ নৱেম্বৰত [[গুৱাহাটী]]ৰ জালুকবাৰীস্থিত [[গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়]]ৰ চৌহদত অনুষ্ঠিত [[ভূপেন হাজৰিকা|ড॰ ভূপেন হাজৰিকা]]ৰ অন্তিম শ্ৰদ্ধাঞ্জলি অনুষ্ঠানত জুবিনক মূৰত এখন কাপোৰৰ সৈতে এটা হালধীয়া বৰণৰ গেঞ্জী পৰিহিত অৱস্থাত দেখা দিছিল। জুবিনৰ সেই পোছাকযোৰক লৈ সমগ্ৰ অসমজুৰি বিতৰ্কৰ সৃষ্টি হৈছিল। অৱশেষত জুবিন গাৰ্গে ক্ষমা-প্ৰাৰ্থনা বিচাৰি বিতৰ্কৰ শেষ কৰিছিল।{{উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন}} ===বিহু-মঞ্চত হিন্দী গান=== ২০১৩ চনত নিষিদ্ধ ঘোষিত সংগঠন [[আলফা]]ই অসমৰ গায়কসকলক বিহু-মঞ্চত হিন্দী গীত পৰিৱেশন নকৰিবলৈ জাননী দিছিল। কিন্তু এই আদেশ অমান্য কৰি জুবিন গাৰ্গে লতাশিল বিহু-মঞ্চত তেওঁৰ জনপ্ৰিয় হিন্দী গান ''য়া আলী'' পৰিৱেশন কৰে আৰু ইয়াৰ প্ৰতিক্ৰিয়াস্বৰূপে আলফাৰ সৰ্বাধিনায়ক পৰেশ বৰুৱাই জুবিন গাৰ্গক ''ভাৰতীয় সাংস্কৃতিক আগ্ৰাসনৰ এজেণ্ট''ৰূপে অভিহিত কৰি তেওঁক সংঘাতৰ বাবে সাৱধান কৰি দিছিল।<ref name="tehelka">{{cite web | url=http://tehelka.com/zubeen-hits-the-wrong-notes-for-ulfa/ | title=Zubeen hits the wrong notes for ULFA | publisher=Tehelka.com | date=2013-04-19 | accessdate=2013-04-27 | author=Ratnadip Choudhury | archivedate=2013-04-23 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20130423164622/http://tehelka.com/zubeen-hits-the-wrong-notes-for-ulfa/ | deadurl=yes }}</ref> এই ঘটনাত অসমৰ মুখ্যমন্ত্ৰী [[তৰুণ গগৈ]]য়ে জুবিনক সমৰ্থন কৰি তেওঁক নিৰাপত্তা প্ৰদান কৰিছিল।<ref name="ইণ্ডিয়ান">{{cite web | url=http://www.indianexpress.com/news/ya-ali-singer-zubeen-garg-provided-security-after-ulfa-threat/1105979/ | title='Ya Ali' singer Zubeen Garg provided security after ULFA threat | publisher=The Indian Express | date=2013-04-22 | accessdate=2013-04-27}}</ref> অৱশ্যে কেইদিনমানৰ পাছতে এই বিবাদৰ মীমাংসা হয়। জুবিনৰ মৃত্যুত শোক প্ৰকাশ কৰি এই নিষিদ্ধ ঘোষিত সংগঠনটিয়ে এটি প্ৰেছ বিজ্ঞপ্তি প্ৰকাশ কৰিছে। ===সুৰাকণ্ঠ=== ২০১৯ চনত বঙাইগাঁও জিলাৰ বক্সিং এছ’চিয়েশ্যনৰ সাংস্কৃতিক অনুষ্ঠানত ব্ৰাহ্মণ সম্প্ৰদায়ৰ ওপৰত বিতৰ্কিত মন্তব্য আগবঢ়োৱাৰ পাছত দৰং আৰু ওদালগুৰি জিলা ব্ৰাহ্মণ যুৱ মঞ্চই তেওঁক '''সুৰাকণ্ঠ''' উপাধি প্ৰদান কৰিছিল।<ref>[https://sangbad365.com/brahman-samaj-vs-zubeen/ জুবীন গাৰ্গক জুবীন গাৰ্গ নহয়, জুবীন সুৰাকণ্ঠ আখ্যা ব্ৰাহ্মণ সমাজৰ যুৱ মঞ্চই]</ref> ===মাজুলীত নিষিদ্ধ=== মাজুলীৰ পূৱেৰুণ কলা পৰিষদৰ উদ্যোগত অনুষ্ঠিত ৰঙালী বিহু সন্মিলনৰ‌ সামৰণি অনুষ্ঠানত জুবিনক ''সংগীত সিন্ধু'' উপাধি প্ৰদান কৰাৰ অৱস্থাত জুবিনে সত্ৰাধিকাৰক ''প্ৰভু ঈশ্বৰ'' সম্বোধন কৰা সম্পৰ্কত আপত্তি দৰ্শায়।<ref name=":0" /> ফলত মাজুলী জিলা সত্ৰ মহাসভাই তেওঁক মাজুলীত সাংস্কৃতিক অনুষ্ঠান পৰিৱেশনত নিষেধাজ্ঞা জাৰী কৰিছিল।<ref name=":0">[https://assam.news18.com/news/assam/zubeen-garg-is-banned-in-majuli-by-majuli-satra-mahasabha-for-insulting-satradhikar-tv-bhaskar-subham-g-377776.html Zubeen Garg Controversy: মাজুলীত নিষিদ্ধ জুবিন গাৰ্গ! সত্ৰাধিকাৰক অসন্মান কৰি শ্ৰীকৃষ্ণক তুচ্ছ-তাচ্ছিল্য কৰি ৰোষত পৰিল মাজুলীবাসীৰ]</ref><ref>{{cite news |last2=Raj |first2=Suhasini |last1=Walker |first1=Mark |author2-link=Suhasini Raj |title=Zubeen Garg, Singer Who Charmed India With a Bollywood Hit, Dies at 52 |url=https://www.nytimes.com/2025/09/22/world/asia/zubeen-garg-dead.html |access-date=23 September 2025 |work=[[The New York Times]] |date=22 September 2025}}</ref><ref>{{cite news |title=Assam: Zubeen Garg Faces Ban From Majuli District Satra Mahasabha |url=https://www.sentinelassam.com/north-east-india-news/assam-news/assam-zubeen-garg-faces-ban-from-majuli-district-satra-mahasabha |work=Sentinel Assam |date=26 April 2024 |access-date=27 April 2024}}</ref> ===লগুণ বিতৰ্ক=== ২০১৯ চনত শিল্পীগৰাকীয়ে বিতৰ্কৰ সন্মুখীন হৈছিল যেতিয়া তেওঁ কৈছিল ''মই ব্ৰাহ্মণ, কিন্তু চিনেমাখনত মোৰ [[লগুণ]] (ব্ৰাহ্মণসকলে পিন্ধা পৱিত্ৰ সূতা) ছিঙি পেলাইছোঁ। মই আগতেও লগুণডাল আঁতৰাই পেলাইছিলোঁ আৰু এতিয়াও পিন্ধা নাই। '' পাছলৈ তেওঁ এই বক্তব্যৰ বাবে ক্ষমা বিচাৰে।<ref>{{cite web | title=Assam singer Zubeen Garg says,'These Brahmins should be killed'; case registered | date=30 July 2019 | url=https://www.oneindia.com/india/assam-singer-zubeen-garg-says-these-brahmins-should-be-killed-case-registered-2926237.html }}</ref> জুবিন গাৰ্গে মিডিয়াৰ আগত স্পষ্ট কৰি দিলে যে তেওঁ আচলতে তেনেকৈ বুজাব বিচৰা নাছিল। তেওঁ কয়—'' "মই ধেমালি-ধেমালিতে কৈছিলোঁ বাবে মানুহে ভুল বুজিলে। মই বুজাব বিচাৰিছিলোঁ যে আমি উচ্চ জাতি-নিম্ন জাতিৰ ব্যৱস্থাটো নাইকিয়া কৰিব লাগে। মই সেই কঞ্চেপ্টটোত বিশ্বাস কৰোঁ। সেই প্ৰচেষ্টাত 'বামুণ' শব্দটো ভুলতে ওলাই গ’ল। মই ব্ৰাহ্মণ সমাজৰ সন্মুখত ক্ষমা বিচাৰিছোঁ যিহেতু মোৰ উদ্দেশ্য নাছিল। মই নিজেও ব্ৰাহ্মণ ল’ৰা। মানুহে অতদিনে দেখি আহিছে—মই কি কৰি আহিছোঁ।" মই সকলো শ্ৰেণীৰ মানুহৰ বাবে কাম কৰিছোঁ।" '' ইয়াৰ উপৰি গাৰ্গে কয়— ''"মই সেইসময়ত ক্লান্ত হৈ পৰিছিলোঁ কাৰণ মই বিগত ৩-৪ ৰাতি ধৰি অবিৰতভাৱে অনুষ্ঠান পৰিৱেশন কৰি আছিলোঁ। আই এম ছ’ৰী। আগলৈ আৰু এনেকুৱা নহয়।" ''<ref name="Prag News">{{Cite AV media |url=https://www.youtube.com/watch?v=D2sTTsZQ7rg |title=Zubeen-Brahmin controversy: Zubeen Garg seeks apology for the brahmin controversy}}</ref> == মৃত্যু == [[File:People gathered at the Sarusajai Bhogeswar Baurah Sports Complex in Guwahati to pay their respects to Zubeen Garg.jpg|thumb|সৰুসজাইস্থিত ভোগেশ্বৰ বৰুৱা ক্ৰীড়া প্ৰাঙ্গণত ৰখা জুবিন গাৰ্গৰ পাৰ্থিৱ শৰীৰ চাবলৈ ৰাইজ সমবেত হয়। ]] [[File:Admirers and fans of Zubeen Garg are lighting the lamps at a market of Guwahati.jpg|thumb|অসমৰ বিভিন্ন ঠাইত জুবিন গাৰ্গক সুঁৱৰি সন্ধ্যা চাকি আৰু মম জ্বলোৱা হয়। ]] ২০২৫ চনৰ ১৯ ​​ছেপ্টেম্বৰ‌ তাৰিখে [[:en:Saint_John's_Island|ছেইণ্ট জ’ন্‌ছ দ্বীপ]]ৰ সমীপত থকা ছিংগাপুৰ প্ৰণালী ([[:en:Singapore_Strait|Singapore Strait]])ৰ বুকুত হোৱা এক দুৰ্ঘটনাৰ পাছত জুবিন গাৰ্গৰ মৃত্যু হয়। তেওঁ পানীৰ তলত উশাহ লোৱাৰ অসুবিধাৰ সন্মুখীন হৈছিল, এনে পৰিস্থিতিৰপৰা উদ্ধাৰ কৰি কাৰ্ডিঅ’পালমনাৰী ৰিছাছিটেশ্যন (চিপিআৰ) দিয়াৰ পাছত [[Singapore General Hospital|ছিংগাপুৰ জেনেৰেল হস্পিটেলৰ]] আই.চি.ইউত ভৰ্তি হোৱাৰ পাছত তেওঁক মৃত বুলি ঘোষণা কৰা হৈছিল।<ref>{{cite news |title=Assamese singer Zubeen Garg dies in scuba diving accident in Singapore |url=https://indianexpress.com/article/india/zubeen-garg-assamese-singer-dies-in-singapore-scuba-diving-accident-10259381/ |work=The Indian Express |date=19 September 2025 |access-date=19 September 2025}}</ref><ref>{{cite news |title=Popular Assam singer Zubeen Garg dies in Singapore accident |url=https://www.ndtv.com/entertainment/popular-assam-singer-zubeen-garg-dies-in-singapore-accident-9306555 |work=NDTV |date=19 September 2025 |access-date=19 September 2025}}</ref> তেওঁ ছিংগাপুৰত নৰ্থ ইষ্ট ইণ্ডিয়া ফেষ্টিভেলত অংশগ্ৰহণ কৰিবলৈ গৈছিল, য’ত তেওঁ অনুষ্ঠান পৰিৱেশন কৰাৰ কথা আছিল। ২০২৫ চনৰ ২২ ছেপ্টেম্বৰত মুখ্যমন্ত্ৰী হিমন্ত বিশ্ব শৰ্মাই ঘোষণা কৰে যে ২৩ ছেপ্টেম্বৰত গুৱাহাটীৰ ওচৰৰ কমাৰকুছি এন চি গাঁৱত গাৰ্গৰ মৃতদেহ সম্পূৰ্ণ ৰাজ্যিক সন্মানেৰে দাহ কৰা হ’ব।<ref>{{cite news |title=Zubeen Garg to be cremated with full state honours near Guwahati on September 23 |url=https://www.telegraphindia.com/entertainment/zubeen-garg-to-be-cremated-with-full-state-honours-near-guwahati-on-september-23/cid/2124279 |work=The Telegraph |date=22 September 2025 |access-date=22 September 2025}}</ref> যোৰহাটৰ জনসাধাৰণে অসম চৰকাৰক যোৰহাটত মৃতদেহ দাহৰ বাবে জনোৱা দাবীৰ প্ৰতি লক্ষ্য ৰাখি ৰাজ্যিক মন্ত্ৰীসভাৰ আলোচনা আৰু পৰিয়ালটোৰ সুবিধা তথা পছন্দ দুয়োটা দিশত বিবেচনা কৰি এই সিদ্ধান্ত লোৱা হৈছিল। পত্নী গৰিমা শইকীয়া গাৰ্গ আৰু ভগ্নী পামী বৰঠাকুৰে ৮৫বছৰীয়া পিতৃৰ দুৰ্বল স্বাস্থ্য আৰু গুৱাহাটীৰপৰা আঁতৰত ৰীতি-নীতি সমাপন কৰাত হোৱা অসুবিধাৰ কথা উল্লেখ কৰে। আপোচ হিচাপে চৰকাৰে ঘোষণা কৰে যে, গাৰ্গৰ চিতাভস্ম যোৰহাটলৈও লৈ যোৱা হ’ব। গুৱাহাটীৰ দাহস্থলীৰ লগতে যোৰহাটতো গাৰ্গৰ স্মৃতিসৌধ নিৰ্মাণ কৰা হ’ব বুলি চৰকাৰে ঘোষণা কৰে।<ref>{{cite news |title=Assam CM: Family's wish to perform Zubeen Garg's last rites near Guwahati prioritised; memorials planned in both Guwahati and Jorhat |url=https://www.telegraphindia.com/entertainment/zubeen-garg-to-be-cremated-with-full-state-honours-near-guwahati-on-september-23/cid/2124279 |work=The Telegraph |date=22 September 2025 |access-date=22 September 2025}}</ref> [[File:Ambulance carrying Zubeen Garg amidst crowd.jpg|thumb|ৰাইজৰ মাজেৰে যাত্ৰা কৰা জুবিন গাৰ্গৰ পাৰ্থিৱ শৰীৰ কঢ়িয়াই নিয়া এম্বুলেঞ্চখন]] স্থানীয় গাঁৱৰ লোকে স্বেচ্ছামূলকভাৱে কাম কৰা ৩.৩ একৰ চৰকাৰী আবণ্টিত মাটিত বিস্তৃত এই শ্মশান ক্ষেত্ৰখনত ৫ হাজাৰ লোকৰ উপস্থিতি সম্ভৱ যদিও অনুমাণিক ৫০ হাজাৰ লোকৰ আগমন ঘটে। গাৰ্গৰ মৃতদেহ ২৩ ছেপ্টেম্বৰৰ পুৱালৈকে গুৱাহাটীৰ অৰ্জুন ভোগেশ্বৰ বৰুৱা ক্ৰীড়া ভৱনত জনসাধাৰণে শ্ৰদ্ধাঞ্জলি জনোৱাৰ বাবে ৰাজ্যিক ব্যৱস্থাৰে ৰখা হৈছিল।<ref>{{cite news |title=Zubeen Garg's body to be kept at Guwahati sports complex before cremation |url=https://www.telegraphindia.com/entertainment/zubeen-gargs-mortal-remains-to-be-kept-at-sarusajai-till-monday-assam-cm/cid/2124200 |work=The Telegraph |date=21 September 2025 |access-date=22 September 2025}}</ref> তেওঁৰ অন্ত্যেষ্টিক্ৰিয়াৰ দিনটোলৈকে (২৩ ছেপ্টেম্বৰ) ৰাজ্যিক শোকৰ সময় বৃদ্ধি কৰা হয়।<ref>{{cite news |title=Zubeen Garg cremation: Mourning period extended by one day |url=https://www.telegraphindia.com/entertainment/zubeen-garg-to-be-cremated-with-full-state-honours-near-guwahati-on-september-23/cid/2124279 |work=The Telegraph |date=22 September 2025 |access-date=22 September 2025}}</ref> ২০২৫ চনৰ ১৯ ​​ছেপ্টেম্বৰত ছিংগাপুৰত তেওঁৰ মৃত্যুৰ পাছত তাত জুবিন গাৰ্গৰ মৃতদেহৰ মৰণোত্তৰ পৰীক্ষা কৰা হয়। এই পৰীক্ষাৰ ফলাফলত পানীত ডুব যোৱা কাৰণত তেওঁৰ মৃত্যুহোৱা বুলি উল্লেখ কৰা হয়।<ref>{{cite web |title=Zubeen Garg’s death certificate cites drowning as cause of death |url=https://www.hindustantimes.com/india-news/why-assam-government-ordered-second-post-mortem-of-zubeen-garg-s-body-101758549639461.html |website=Hindustan Times |date=22 September 2025 |access-date=22 September 2025}}</ref> তেওঁৰ মৃতদেহ অসমলৈ অনাৰ পাছত বিভিন্নপক্ষৰপৰা জনসাধাৰণৰ দাবী আৰু আৱেদনৰ বাবে ৰাজ্য চৰকাৰে সৰ্বসাধাৰণৰ উদ্বেগ দূৰ কৰিবলৈ আৰু যিকোনো ধৰণৰ সন্দেহ নুই কৰিবলৈ দ্বিতীয়বাৰৰ বাবে মৰণোত্তৰ পৰীক্ষাৰ নিৰ্দেশ দিয়ে।<ref>{{cite web |title=Second post-mortem on Zubeen Garg on Tuesday after demands from people, says Assam CM |url=https://www.indiatoday.in/entertainment/story/second-post-mortem-on-zubeen-garg-on-tuesday-after-demands-from-people-says-assam-cm-himanta-biswa-sarma-2791537-2025-09-22 |website=India Today |date=22 September 2025 |access-date=22 September 2025}}</ref> পত্নী গৰিমা গাৰ্গৰ সন্মতি সাপেক্ষে অন্ত্যোষ্টিক্ৰিয়াৰ পূৰ্বে এইম্‌ছ গুৱাহাটীৰ এটা দলৰ সহযোগত গুৱাহাটী চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় আৰু চিকিৎসালয়ত এই পদ্ধতিৰ দিন ধাৰ্য কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web |title=Second post-mortem of Zubeen Garg’s body to be done on Tuesday morning |url=https://www.tribuneindia.com/news/india/second-post-mortem-of-zubeen-gargs-body-to-be-done-on-tuesday-morning/ |website=The Tribune |date=22 September 2025 |access-date=22 September 2025}}</ref> ===শ্ৰদ্ধাঞ্জলি=== জুবিন গাৰ্গৰ মৃত্যুত সমগ্ৰ ভাৰতবৰ্ষতে ব্যাপক শ্ৰদ্ধাঞ্জলি দিয়া হয়। প্ৰধানমন্ত্ৰী [[নৰেন্দ্ৰ মোদী|নৰেন্দ্ৰ মোডী]], বিৰোধী দলৰ নেতা [[ৰাহুল গান্ধী]], অসমৰ মুখ্যমন্ত্ৰী [[হিমন্ত বিশ্ব শৰ্মা]], [[ৰাইজৰ দল]]ৰ সভাপতি [[অখিল গগৈ]], অসম জাতীয় পৰিষদৰ সভাপতি লুৰীণজ্যোতি গগৈকে ধৰি বহু উচ্চ পদস্থ ব্যক্তিয়ে গাৰ্গৰ দেহাৱসানত শোক প্ৰকাশ কৰে।<ref>{{cite news |title=Condolences pour in over death of singer Zubeen Garg |url=https://www.thehindu.com/entertainment/music/condolences-pour-in-over-death-of-singer-zubeen-garg/article70069962.ece |access-date=19 September 2025 |work=[[The Hindu]] |date=19 September 2025 |language=en-IN}}</ref><ref>{{Cite news |date=19 September 2025 |title=Singer Zubeen Garg passes away at 52: PM Modi expresses grief; Rahul Gandhi, Kharge pay tribute |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/assam-cm-himanta-biswa-sarma-mourns-zubeen-gargs-death-calls-him-assams-favourite-rockstar/articleshow/123996813.cms |access-date=19 September 2025 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> শ্ৰদ্ধাঞ্জলিস্বৰূপে [[অসম চৰকাৰ|অসম চৰকাৰে]] ২০ ছেপ্টেম্বৰৰপৰা ২২ ছেপ্টেম্বৰলৈ তিনিদিনীয়া ৰাজ্যিক শোক ঘোষণা কৰে।<ref>{{cite news |title=Assam declares three-day State mourning over singer Zubeen Garg's death |url=https://www.thehindu.com/news/national/assam/zubeen-garg-death-singapore-assam-state-mourning-three-days/article70073216.ece |access-date=20 September 2025 |work=[[The Hindu]] |date=20 September 2025 |language=en-IN}}</ref> [[পশ্চিমবংগ|, উত্তৰ পূব ভাৰতৰ সৰ্ববৃহৎ ধৰ্মীয় অনুষ্ঠান শ্ৰীমন্ত শঙ্কৰদেৱ সঙ্ঘই সাতদিনীয়াকৈ সকলো কাৰ্যসূচী স্থগিত কৰি শোক প্ৰকাশ কৰে।পশ্চিম বংগ]]ৰ মুখ্যমন্ত্ৰী [[মমতা বেনাৰ্জী]]য়েও শোক প্ৰকাশ কৰি গাৰ্গক তেওঁৰ "প্ৰিয় ভাতৃ" বুলি অভিহিত কৰে আৰু তেওঁৰ "মৃদু কণ্ঠ আৰু অদম্য মনোভাব"ৰ প্ৰশংসা কৰে আৰু লগতে কয় যে, তেওঁৰ গীতসমূহ "চিৰদিনৰ বাবে অমৰ" হৈ থাকিব।<ref>{{cite news |title=Bengal CM Mamata Banerjee mourns singer Zubeen Garg's death |url=https://theprint.in/india/bengal-cm-mamata-banerjee-mourns-singer-zubeen-gargs-death/2747044/ |work=ThePrint |agency=PTI |date=19 September 2025 |access-date=23 September 2025}}</ref> ৰাজনৈতিক নেতাৰ উপৰি ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ আৰু সংগীত উদ্যোগৰ অসংখ্য ব্যক্তিয়ে গাৰ্গৰ মৃত্যুত শোক প্ৰকাশ কৰে। সহযোগী অসমীয়া গায়ক [[অংগৰাগ মহন্ত|পাপনে]] গাৰ্গক "এটা প্ৰজন্মৰ কণ্ঠ" বুলি অভিহিত কৰি ভাতৃ হেৰুৱাৰ সমান ক্ষতি বুলি অভিহিত কৰে। তেওঁৰ সৈতে ''গেংষ্টাৰ (২০০৬)'' ছবিত সহযোগ কৰা সংগীত পৰিচালক প্ৰীতম চক্ৰৱৰ্তীয়ে তেওঁ “হতভম্ব আৰু বিধ্বস্ত” হৈছে বুলি উল্লেখ কৰি গাৰ্গৰ পৰিয়াললৈ সমবেদনা জ্ঞাপন কৰে। সংগীত শিল্পী [[এ. আৰ. ৰহমান|এ আৰ ৰহমান]], প্ৰবীণ গায়ক হৰিহৰণ, সুৰকাৰ জীত গাংগুলী, ৰেপাৰ বাদশ্বাহ, গায়ক [[আলিছা চিনাই|আলিশা চিনাই]], [[মহালক্ষ্মী আয়াৰ]], [[শান|চান]], অমল মালিক, [[দেৱজিৎ সাহা|দেৱজিত সাহা]], [[কল্পনা পাটোৱাৰী]], [[শিল্পা ৰাও]], [[সুনিধি চৌহান]], নেহা বাচিন, ৰাগেশ্বৰী লম্বা স্বৰূপ, [[সাগৰিকা মুখাৰ্জী|সাগৰিকা]], [[শ্ৰেয়া ঘোষাল]], [[তৰালি শৰ্মা|তৰালী শৰ্মা]], বিশাল মিশ্ৰ, বিশাল দদলানী, আৰু অভিনেতা দেৱ আৰু প্ৰসেনজিৎ চেটাৰ্জীয়েও ছ’চিয়েল মিডিয়াত শ্ৰদ্ধাঞ্জলি জনায়।<ref>{{cite news |last1=P |first1=Devadasan K. |title=Zubeen Garg’s final journey: India bids tearful goodbye |url=https://gulfnews.com/entertainment/zubeen-gargs-final-journey-india-bids-tearful-goodbye-1.500277469 |access-date=23 September 2025 |work=[[Gulf News]] |date=21 September 2025 |language=en}}</ref><ref>{{cite news |last1=Khan |first1=Lubna |title=Hariharan Pays Tribute After ‘True Soul’ Zubeen Garg’s Death: ‘He Belonged To People’ |url=https://www.news18.com/movies/regional-cinema/hariharan-pays-tribute-after-true-soul-zubeen-gargs-death-he-belonged-to-people-aa-9588636.html |access-date=23 September 2025 |work=[[CNN-News18|News18]] |date=22 September 2025 |language=en}}</ref><ref>{{cite news |last1=Bhattacharya |first1=Tanisha |title=Zubeen Garg Death: Tributes From Shaan, Papon And Others - "Devastated And Shocked" |url=https://www.ndtv.com/entertainment/zubeen-garg-death-tributes-from-pritam-armaan-malik-and-others-devastated-and-shocked-9307008 |access-date=22 September 2025 |work=[[NDTV]] |date=19 September 2025}}</ref><ref name="sangbadpratidin">{{cite news |title='ভাইকে হাৰালাম', জুবিনেৰ মৃত্যুতে বাকৰুদ্ধ পাপন, শোকপ্ৰকাশ প্ৰীতম ও দেবেৰ |trans-title='Lost a brother': Papon speechless, tributes from Pritam and Dev after Zubeen's death |url=https://www.sangbadpratidin.in/entertainment/cinema/zubeen-garg-death-pritam-papon-dev-jeet-ganguly-are-devastated-by-news/ |work=Sangbad Pratidin |date=19 September 2025 |access-date=23 September 2025 |language=bn}}</ref> অসমীয়া অভিনেতা [[আদিল হুছেইন|আদিল হুছেইনে]] অসমীয়া সংগীত আৰু চিনামাত গাৰ্গৰ সাংস্কৃতিক গুৰুত্বৰ কথা দোহাৰি সমগ্ৰ বাতৰিটোক “হৃদয়বিদাৰক” বুলি অভিহিত কৰে।<ref name="sangbadpratidin" /> ২০২৫ চনৰ ২১ ছেপ্টেম্বৰত ৰঘু ডাকাটৰ ট্ৰেইলাৰ মুকলি অনুষ্ঠানত গাৰ্গৰ স্মৃতিত কলকাতাৰ নেতাজী ইনড’ৰ ষ্টেডিয়ামত ৩০ ছেকেণ্ডৰ মৌনতা অৱলম্বন কৰা হয়।<ref>{{cite news |title=Raghu Dakat trailer launch, Dev's 20 years in Tollywood: Event pays tribute to Zubeen Garg with silence |url=https://bengali.abplive.com/entertainment/himanta-biswa-sarma-shared-raghu-dakat-trailer-launch-video-as-they-paid-tribute-to-zubeen-garg-entertainment-news-bollywood-1153347 |work=ABP Ananda |date=21 September 2025 |access-date=23 September 2025 |language=bn}}</ref> ২০১৯ চনত গুৱাহাটীৰ [[বি বৰুৱা মহাবিদ্যালয়|বি. বৰুৱা মহাবিদ্যালয়]]ত অনুষ্ঠিত এক সংগীতানুষ্ঠানত গাৰ্গে প্ৰকাশ কৰিছিল যে "[[মায়াবিনী ৰাতিৰ বুকুত]]" গীতটো তেওঁৰ মৃত্যুৰ সময়ত বজাব লাগে। তেওঁৰ মৃত্যুৰ পাছত এই গীতটো কেৱল তেওঁৰ অন্ত্যেষ্টিক্ৰিয়াতে নহয়—সমগ্ৰ অসমতে, ঘৰে-দোকানে আৰু ৰাজহুৱা অনুষ্ঠানত ব্যাপকভাৱে পৰিৱেশন কৰা শ্ৰদ্ধাঞ্জলিৰ সামূহিক গীত হিচাপে পৰিণত হয়।<ref>{{cite magazine |last=Das |first=Yudhajit Shankar |date=22 September 2025 |url=https://www.indiatoday.in/india/story/zubeen-garg-funeral-song-mayabini-ratir-bukut-song-anthem-procession-guwahati-fans-grief-2791423-2025-09-22 |title=Zubeen Garg funeral: The phenomenon called Zubeen Garg and how Mayabini became an anthem |magazine=India Today |accessdate=23 September 2025}}</ref> ===লিমকা বুক অৱ ৰেকৰ্ডছ=== ছিংগাপুৰৰপৰা জুবিন গাৰ্গৰ পাৰ্থিৱ শৰীৰ গুৱাহাটী আহি পোৱাৰ পাছতেই লক্ষাধিক লোক তেওঁৰ শৰীৰ কঢ়িয়াই নিয়া বাহনৰ কাষত থিয় দিয়ে। একাধিক বাতৰিৰ মতে, লিমকা বুক অৱ ৰেকৰ্ড্‌ছে সমবেত হোৱা লোকৰ সংখ্যাক পৃথিৱীৰ ভিতৰতে চতুৰ্থ সৰ্বাধিক হিচাপে অভিহিত কৰে। [[মাইকেল জেকচন]], পোপ ফ্ৰাঞ্চিছ আৰু দ্বিতীয় ৰাণী এলিজাবেথৰ পাছতে এই সমাৱেশক চতুৰ্থ বৃহত্তম হিচাপে তালিকাভুক্ত কৰা হয়।<ref name="HT">{{cite web | url=https://www.hindustantimes.com/india-news/zubeen-gargs-funeral-in-guwahati-listed-as-fourth-biggest-gathering-enters-limca-book-of-records-101758541214756.html | title=Zubeen Garg fans queue up in thousands for last glimpse of their idol | publisher=Hindustan Times | date=Updated on: Sept 23, 2025 08:06 am IST | accessdate=24 September 2025 | author=HT NEWS DESK}}</ref> <ref name="MC">{{cite web | url=https://www.moneycontrol.com/entertainment/zubeen-garg-s-funeral-becomes-forth-biggest-gathering-enters-limca-book-of-records-article-13565844.html | title=Zubeen Garg’s funeral becomes fourth biggest gathering, enters Limca Book of Records | publisher=Money Control | date=September 22, 2025 15:00 IST | accessdate=24 September 2025 | author=MONEY CONTROL}}</ref> <ref name="News Arena">{{cite web | url=https://newsarenaindia.com/nation/zubeen-s-funeral-ranked-4th-largest-global-gathering/57172 | title=Zubeen’s funeral ranked 4th largest global gathering | publisher=News Arena India | date=September 22, 2025, 02:49 PM | accessdate=24 September 2025}}</ref> ===তদন্ত=== ছিংগাপুৰ কৰ্তৃপক্ষই প্ৰদান কৰা মৃত্যুৰ প্ৰমাণ-পত্ৰত জুবিন গাৰ্গৰ মৃত্যুৰ কাৰণ ডুব যোৱা বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে।<ref>{{Cite news |title=Zubeen Garg's cause of death revealed: Death certificate states singer died due to drowning |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/zubeen-gargs-cause-of-death-revealed-death-certificate-states-singer-died-due-to-drowning/articleshow/124030064.cms |work=The Times of India |date=20 September 2025 |access-date=22 September 2025}}</ref> গাৰ্গৰ মেনেজাৰ আৰু ফেষ্টিভেল আয়োজকৰ বিৰুদ্ধে গাফিলতি আৰু সুৰক্ষা ব্যৱস্থাৰ অভাৱৰ অভিযোগত কেইবাখনো এজাহাৰ দাখিল কৰা হৈছিল, য'ত গাৰ্গে লাইফ জেকেট পিন্ধিবলৈ অস্বীকাৰ কৰা বুলিও বাতৰি প্ৰকাশ পাইছিল।<ref>{{Cite news |title=Zubeen Garg death: Assam Police file FIR against event organiser, controversy angle to be probed |url=https://www.hindustantimes.com/india-news/zubeen-garg-death-assam-police-file-fir-against-event-organiser-controversy-angle-to-be-probed-101758350955318.html|work=Hindustan Times |date=21 September 2025 |access-date=22 September 2025}}</ref><ref>{{Cite news |title=No life jacket? Controversy angle under scanner in Zubeen Garg death probe so far |url=https://www.hindustantimes.com/india-news/no-life-jacket-controversy-angle-under-scanner-zubeen-garg-death-probe-so-far-101758362390294.html|work=Hindustan Times |date=21 September 2025 |access-date=22 September 2025}}</ref> পিছলৈ তেওঁৰ পত্নীয়ে তেওঁৰ মেনেজাৰৰ বিৰুদ্ধে গোচৰ প্ৰত্যাহাৰ কৰাৰ বাবে আবেদন জনায়।<ref>{{Cite news |title=Withdraw FIRs against Siddhartha, says Garima |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/guwahati/withdraw-firs-against-siddhartha-says-garima/articleshow/124019732.cms |work=The Times of India |date=21 September 2025 |access-date=22 September 2025}}</ref> কিন্তু পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ মেইলযোগে চিআইডিৰ ওচৰত এজাহাৰ দাখিল কৰে। এই এজাহাৰত তেওঁ সিদ্ধাৰ্থ শৰ্মা, [[শ্যামকানু মহন্ত|শ্যামকানু মহন্তকে]] সাঙুৰি ছিংগাপুৰত জুবিন গাৰ্গৰ কাষত উপস্থিত থকাসকলৰ বিৰুদ্ধে গোচৰ তঁৰে। <ref name="Garima">{{cite news | url=https://www.patrika.com/en/national-news/wife-of-zubeen-garg-garima-garg-saikia-files-fir-against-all-accused-in-suspected-death-case-in-singapore-19981524 | title=Wife of Zubeen Garg, Garima Saikia Garg, files FIR against all accused in suspected death case in Singapore | date=Sep 28, 2025 | agency=Patrika | accessdate=3 October 2025}}</ref> <ref name="Garima1">{{cite news | url=https://thelogicalindian.com/zubeen-gargs-wife-files-cid-complaint-names-manager-organiser-in-probe-demand-over-singers-death/ | title=Zubeen Garg’s Wife Files CID Complaint, Names Manager, Organiser in Probe Demand Over Singer’s Death | date=Sep 29, 2025 | agency=The logical Indian| accessdate=3 October 2025}}</ref> <ref name="Garima2">{{cite news | url=https://www.asomiyapratidin.in/homepage/garima-saikia-garg-fir-cid-10508796 | title=কাৰ কাৰ বিৰুদ্ধে এজাহাৰ দাখিল কৰিলে গৰিমা শইকীয়া গাৰ্গে?| date=Sep 27, 2025 | agency=অসমীয়া প্ৰতিদিন| accessdate=3 October 2025}}</ref> জনসাধাৰণৰ দাবীৰ পাছত অসম চৰকাৰে গাৰ্গৰ পৰিয়ালৰ সদস্যৰ সন্মতি সাপেক্ষে [[গুৱাহাটী চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় চিকিৎসালয়|গুৱাহাটী চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় চিকিৎসালয়]]ত দ্বিতীয়বাৰৰ বাবে মৰণোত্তৰ পৰীক্ষাৰ নিৰ্দেশ দিয়ে।<ref>{{Cite news |last=Kalita |first=Kangkan |title=Second post-mortem on Garg on Tuesday after demands from people, says Assam CM Himanta Biswa Sarma |url=https://www.indiatoday.in/entertainment/story/second-post-mortem-on-zubeen-garg-on-tuesday-after-demands-from-people-says-assam-cm-himanta-biswa-sarma-2791537-2025-09-22|work=[[India Today]] |date=22 September 2025 |access-date=22 September 2025}}</ref>২৩ ছেপ্টেম্বৰৰ পুৱাৰ ভাগত তেওঁৰ মৰণোত্তৰ পৰীক্ষা সম্পন্ন হয়।<ref name="autopsy2">{{cite web |last= |first= |title=Zubeen Garg’s Second Post-Mortem Completed in Guwahati Ahead of Final Rites |url=https://www.ndtv.com/entertainment/zubeen-gargs-second-post-mortem-completed-in-guwahati-ahead-of-final-rites-9326201 |website=NDTV |publisher=NDTV |date=2025-09-23 |access-date=2025-10-12}}</ref> জনতাৰ দাবী আৰু অসমীয়া শিল্পীৰ হেঁচাত তদন্তৰ বাবে এটা বিশেষ তদন্তকাৰী দল (SIT) গঠন কৰা হয়।<ref>{{cite news |last1=Purkayastha |first1=Biswa Kalyan |title=Assam: SIT formed to probe Zubeen Garg's death; Congress demands CBI inquiry |url=https://www.hindustantimes.com/india-news/assam-sit-formed-to-probe-zubeen-garg-s-death-congress-demands-cbi-inquiry-101758724645343.html |access-date=25 September 2025 |work=[[Hindustan Times]] |date=24 September 2025 |language=en}}</ref><ref>{{cite news |last1=Karmakar |first1=Sumir |title=Assam Police form SIT to probe Zubeen Garg's death following suspicion of foul play |url=https://www.deccanherald.com/india/assam/assam-police-form-sit-to-probe-zubeen-gargs-death-following-suspicion-of-foul-play-3741754 |access-date=25 September 2025 |work=[[Deccan Herald]] |date=24 September 2025 |language=en}}</ref><ref>{{cite news |last1=Son |first1=Mallika |title=Assam CM Himanta Sarma Orders SIT Probe Into Singer Zubeen Garg's Death |url=https://www.news18.com/india/assam-cm-himanta-sarma-orders-sit-probe-into-singer-zubeen-gargs-death-ws-l-9594331.html |access-date=25 September 2025 |work=[[CNN-News18|News18]] |date=24 September 2025 |language=en}}</ref> এছ আই টি-ৰ নেতৃত্বত আছিল চিআইডি-ৰ বিশেষ ডিজিপি, আইপিএছ এম পি গুপ্তা আৰু আন ৯জন আৰক্ষী বিষয়া।<ref>{{cite news |last1=Varma |first1=Ananya |title=Assam Police Form 10-Member SIT To Probe 'Suspicious' Demise Of Zubeen Garg |url=https://www.timesnownews.com/india/assam-police-form-10-member-sit-to-probe-suspicious-demise-of-zubeen-garg-article-152888057 |access-date=25 September 2025 |work=[[Times Now]] |date=24 September 2025 |language=en}}</ref><ref>{{cite news |title=Following CM's order Assam DGP forms10-member SIT to probe into Zubeen Garg's death- The Week |url=https://www.theweek.in/wire-updates/national/2025/09/24/cal55-as-zubeen-ld-sit.html |access-date=25 September 2025 |work=[[The Week (Indian magazine)|The Week]] |agency=[[Press Trust of India|PTI]] |date=24 September 2025}}</ref> এছআইটি-ৰ সহায়ৰ পাছত চিআইডি-এ গাৰ্গৰ সন্দেহজনক মৃত্যুৰ সৈতে জড়িত ভাৰতীয় ন্যায় সংহিতাৰ ধাৰা ৬১(২), ১০৫, আৰু ১০৬(১)ৰ অধীনত এটা গোচৰ (২০২৫ চনৰ ১৮ নং গোচৰ) পঞ্জীয়ন কৰে।<ref>{{cite news |title=SIT, CID raids organiser's home amid probe into singer Zubeen Garg's demise |url=https://www.hindustantimes.com/india-news/sit-cid-raids-organiser-shyamkanu-mahantas-home-amid-probe-into-singer-zubeen-gargs-demise-101758894850541.html |access-date=26 September 2025 |work=[[Hindustan Times]] |agency=[[Asian News International|ANI]] |date=26 September 2025 |language=en}}</ref> ফেষ্টিভেলৰ আয়োজক শ্যামকানু মহন্ত আৰু গাৰ্গৰ পৰিচালক সিদ্ধাৰ্থ শৰ্মাৰ বাসগৃহত অভিযান চলোৱা হয় আৰু এই সময়ত ইলেক্ট্ৰনিক ৰেকৰ্ড আৰু নথি-পত্ৰ জব্দ কৰা হয়।<ref>{{cite news |last1=Maheshwari |first1=Khushi |title=Zubeen Garg Death: SIT Team Raids Houses Of Festival Organiser, His Manager |url=https://www.ndtvprofit.com/nation/zubeen-garg-death-sit-team-raids-houses-of-festival-organiser-his-manager |access-date=26 September 2025 |work=[[NDTV]] |date=25 September 2025 |language=en }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{cite news |title=Assam: SIT raids homes of singer Zubeen Garg’s manager, event organiser |url=https://scroll.in/latest/1087010/assam-sit-raids-homes-of-singer-zubeen-gargs-manager-event-organiser |access-date=26 September 2025 |work=[[Scroll.in]] |date=26 September 2025 |language=en}}</ref> ছিংগাপুৰত ডাইভিঙৰ সময়ত গাৰ্গৰ লগত যোৱা শেখৰ জ্যোতি গোস্বামীকো এছআইটি-এ জেৰা কৰি আটক কৰি ৰাখিছিল।<ref>{{cite news |title=Musician Shekharjyoti Goswami Arrested in Zubeen Garg Death Probe |url=https://www.sentinelassam.com/topheadlines/breaking-shekharjyoti-goswami-arrested-by-sit-in-zubeen-garg-death-case |work=The Sentinel Assam |date=25 September 2025 |access-date=26 September 2025}}</ref> অসমৰ মুখ্যমন্ত্ৰী হিমন্ত বিশ্ব শৰ্মাই মন্তব্য কৰিছিল যে যদি এছআইটি-এ নিৰ্ণায়ক ফলাফল নিদিয়ে তেন্তে গোচৰটো কেন্দ্ৰীয় তদন্তকাৰী সংস্থাক (চিবিআই)ক গতাই দিয়া হ’ব।<ref>{{cite news |title=SIT questions musician in Zubeen Garg death case; CM warns probe may go to CBI if no results |url=https://m.economictimes.com/news/india/sit-questions-musician-in-zubeen-garg-death-case-cm-himanta-biswa-sarma-warns-probe-may-go-to-cbi-if-no-results/articleshow/124118501.cms |work=The Economic Times |date=23 September 2025 |access-date=26 September 2025}}</ref> জনতাৰ ক্ষোভৰ সাক্ষী হৈ সদৌ অসম অধিবক্তা সন্থাই তেওঁলোকৰ সদস্যসকলক গাৰ্গৰ মৃত্যুৰ গোচৰত অভিযুক্ত ব্যক্তিসকলক প্ৰতিনিধিত্ব নকৰিবলৈ আহ্বান জনায়।<ref>{{cite news |title=Lawyers urged not to represent accused in Zubeen Garg death case |url=https://www.thehindu.com/news/national/assam/lawyers-urged-not-to-represent-accused-in-zubeen-garg-death-case/article70098339.ece |access-date=27 September 2025 |work=[[The Hindu]] |date=26 September 2025 |language=en-IN}}</ref><ref>{{cite news |title=Zubeen Garg’s death: Assam lawyers’ association urged not to represent accused; CID issues notices to witnesses |url=https://www.newindianexpress.com/nation/2025/Sep/26/zubeen-gargs-death-assam-lawyers-association-urged-not-to-represent-accused-cid-issues-notices-to-witnesses |access-date=27 September 2025 |work=[[The New Indian Express]] |date=26 September 2025 |language=en}}</ref> তেওঁৰ মৃত্যুৰ পৰিস্থিতিৰ তদন্তৰ ফলত ২০২৫ চনৰ ১ অক্টোবৰত ইভেণ্টৰ আয়োজক শ্যামকানু মহন্ত আৰু মেনেজাৰ সিদ্ধাৰ্থ শৰ্মাক গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হয়।<ref name="PratidinTime2025">{{cite web | title=BREAKING: Shyamkanu Mahanta, Siddharth Sharma Arrested, Brought To Guwahati | website=Pratidin Time | date=1 October 2025 | url=https://www.pratidintime.com/guwahati-news-breaking-latest/breaking-shyamkanu-mahanta-siddharth-sharma-arrested-brought-to-guwahati-10518028 | access-date=1 October 2025}}</ref> ২ অক্টোবৰ তাৰিখে শ্যামকানু মহন্ত, সিদ্ধাৰ্থ শৰ্মাৰ বিৰুদ্ধে চিআইডি-এ ভাৰতীয় ন্যায় সংহিতাৰ অধীনত ১০৩ ধাৰা আৰোপ কৰে। এইটো ধাৰা পৰিকল্পিত হত্যাৰ লগত জড়িত।<ref>{{cite news |title=Murder charges added against Shyamkanu Mahanta & Siddharth sharma in Zubeen Garg Death Case |url=https://www.guwahatiplus.com/assam/murder-charges-added-against-shyamkanu-mahanta-siddharth-sharma-in-zubeen-garg-death-case |access-date=3 October 2025 |work= The Guwahati Plus |date=2 October 2025 |language=en}}</ref><ref>{{cite news |title=Section 103 of BNS slapped on accused in Zubeen’s death case|url=https://www.sentinelassam.com/topheadlines/assam-section-103-of-bns-slapped-on-accused-in-zubeens-death-case |access-date=3 October 2025 |work= The Sentinal |date=2 October 2025 |language=en}}</ref> ২ অক্টোবৰতে ছিংগাপুৰৰ ঘটনাস্থলীত উপস্থিত থকা শেখৰ জ্যোতি গোস্বামী আৰু কণ্ঠশিল্পী অমৃতপ্ৰভা মহন্তক গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হয়। বিশেষ তদন্তকাৰী দলৰ সূত্ৰৰ মতে, শেখৰ জ্যোতি গোস্বামীক ইতিমধ্যে ভাইৰেল হৈ পৰা ভিডিঅ’টোত গাৰ্গৰ অতি ওচৰত সাঁতুৰি থকা দেখা গৈছিল আৰু অমৃতপ্ৰভা মহন্তই সমগ্ৰ কাণ্ডটো নিজৰ চেলফোনত ৰেকৰ্ড কৰিছিল। দুয়োকে বিগত ৬ দিন ধৰি জেৰা কৰা হৈছিল।<ref name="NDTV">{{cite news | url=https://www.ndtv.com/india-news/shekhar-jyoti-goswami-amritprava-mahanta-bandmate-co-singer-arrested-in-zubeen-garg-death-case-total-now-4-sources-9386048 | title=Bandmate, Co-Singer Arrested In Zubeen Garg Death Case, Total Now 4: Sources | work=NDTV | date=Oct 03, 2025 06:52 am IST | agency=NDTV | accessdate=3 October 2025}}</ref><ref name="Northeast">{{cite news | url=https://northeasttoday.in/northeast/assam/zubeen-garg-death-case-cid-arrests-musicians-shekhar-goswami-and-amritprava-mahanta/ | title=Zubeen Garg Death Case: CID Arrests Musicians Shekhar Goswami And Amritprava Mahanta | work=Northeast | date=3rd October 2025 | agency=North East Today | accessdate=3 October 2025 }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==উত্তৰাধিকাৰ== জুবিন গাৰ্গক উদ্‌যাপন কৰিবলৈ ২০২২ চনৰ ২ ডিচেম্বৰত [[ডিগবৈ|ডিগবৈত]] নাজিৰাটিং তামোলী পৰ্যটন মহোৎসৱৰ সময়ত গায়কজনৰ বাবে নিৰ্মাণ কৰা ২০ ফুট উচ্চতাৰ এটা মূৰ্তি উন্মোচন কৰা হয়।<ref>{{Cite web |date=3 January 2023 |title=Zubeen Garg's Statue Unveiled in Digboi |url=https://www.sentinelassam.com/north-east-india-news/assam-news/zubeen-gargs-statue-unveiled-in-digboi-631273 |access-date=8 January 2023 |website=www.sentinelassam.com |language=en}}</ref> টেঙাপানীৰ গাঁওবাসীয়ে ন দিহিং নদীৰ সিপাৰে নিৰ্মাণ কৰা আৰু জুবিন গাৰ্গৰ নামেৰে নামকৰণ কৰা এখন বাঁহৰ দলং টেঙাপানী-থেপাবাৰীত গায়কজনে ২০২০ চনৰ ২৯ ফেব্ৰুৱাৰীত উদ্বোধন কৰে।<ref>{{Cite web |date=20 February 2020 |title='Zubeen Garg Bridge' in Kakopathar to be inaugurated by the star himself on 29 Feb |url=https://newslivetv.com/zubeen-garg-bridge-in-kakopathar-to-be-inaugurated-by-the-star-himself-on-29-feb/ |access-date=8 January 2023}}</ref><ref>{{cite news |last1=Ojha |first1=Manoj Kumar |date=29 May 2020 |title=Zubeen Garg to open namesake bridge in Assam |url=https://www.telegraphindia.com/states/zubeen-garg-to-open-namesake-bridge-in-assam/cid/1749568 |work=The Telegraph |access-date=27 April 2024}}</ref> তেওঁৰ পিতৃৰ নাম আছিল কপিল বৰঠাকুৰ।কপিল বৰঠাকুৰে পুত্ৰ জুবিন গাৰ্গৰ আত্মজীৱনী লিখি উলিয়ায়। ===সাংস্কৃতিক গুৰুত্ব=== জুবিন গাৰ্গৰ কৰ্মৰাজি সংৰক্ষণৰ বাবে অনুৰাগী আৰু সংৰক্ষণকাৰীয়ে একাধিক প্ৰচেষ্টা হাতত লৈছে। গুৱাহাটীৰ হাতীগাঁৱৰ বিশাল কলিতাই তেওঁৰ অনুৰাগী আৰু সাংস্কৃতিক প্ৰভাৱৰ পৰিসৰৰ ওপৰত আলোকপাত কৰি ''চান্দনী ৰাত'' এলবামৰ স্বাক্ষৰিত কপিকে ধৰি গাৰ্গৰ ৰেকৰ্ডিঙৰ ৩৩ হাজাৰৰো অধিক কেছেট আৰু চিডি সংকলন কৰা বুলি জানিব পৰা গৈছে। ভৌতিক সংগ্ৰহৰ উপৰি তেওঁৰ সংগীতৰ অৱদানসমূহ ভৱিষ্যত প্ৰজন্মৰ বাবে সংৰক্ষণ আৰু সুলভ কৰিবলৈ প্ৰায় ৩৫,০০০ গীত থকা এটা ডিজিটেল আৰ্কাইভ সৃষ্টি কৰা হৈছে।<ref>{{Cite news |title=35,000-song archive vows to keep Zubeen's voice alive |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/guwahati/35000-songs-archive-vows-to-keep-zubeens-voice-alive/articleshow/124019744.cms|work=The Times of India |access-date=23 September 2025}}</ref> ==জুবিন গাৰ্গ সম্পৰ্কত বিভিন্নজন== অসমৰ বিশিষ্ট লেখক-সাহিত্যিক ড॰ [[নগেন শইকীয়া|নগেন শইকীয়া]]ই<ref name="নি১">{{cite news | url=https://niyomiyabarta.com/epaper/20092025/index.php | title=আজিৰ দিনটো শোক দিৱ হিচাপে গণ্য কৰিব লাগে | date=২০ ছেপ্টেম্বৰ ২০২৫ | agency=নিয়মীয়া বাৰ্তা | accessdate=23 September 2025 | author=[[নগেন শইকীয়া|শইকীয়া, নগেন]] | location=গুৱাহাটী | pages=১,১৩ }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> জুবিন গাৰ্গ সন্দৰ্ভত মন্তব্য কৰে— <blockquote>মই দেখিছোঁ জুবিনৰ কণ্ঠত এনে এক সুৰৰ যাদু আছে, যি মানুহক, শ্ৰোতাক সহজেই আকৰ্ষণ কৰিব পাৰে </blockquote> অসমৰ কবি-সাহিত্যিক-গীতিকাৰ [[হীৰেন ভট্টাচাৰ্য]]ই জুবিন গাৰ্গৰ জনপ্ৰিয়তা সম্পৰ্কে কৈছে<ref>{{cite book | title=জুবিন গাৰ্গ জীৱনৰপৰা গানলৈ | publisher=চন্দ্ৰ প্ৰকাশ | author=ভট্টাচাৰ্য, হীৰেন, অনুলেখন : মণ্টু শইকীয়া | authorlink=জুবিন অসমীয়া সংগীতৰ ক্ষেত্ৰত এক জোকাৰণি | year=জানুৱাৰী, ২০০৯ | location=গুৱাহাটী | pages=১,২}}</ref>— <blockquote>জুবিন সঁচাই আচৰিত। ইমান কম বয়সতে, ইমান সোনকালে জনপ্ৰিয়তা লাভ কৰা দেখি আচৰিত হওঁ। জুবিন কোনো ৰেডিঅ’ৰ শিল্পী নহয়। দূৰদৰ্শনৰ শিল্পী নহয় বা তেনেধৰণৰ কোনো বেকগ্ৰাউণ্ডো নাই। জুবিনে যোগ্যতাৰ ভিত্তিত জনপ্ৰিয়তা পাইছে নিঃসন্দেহে। </blockquote> [[ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা]] বিজয়ী অসমৰ চলচ্চিত্ৰ সমালোচক [[উৎপল দত্ত (লেখক)|উৎপল দত্ত]]ই কৈছে—<blockquote> দৰ্শক আৰু সাধাৰণ মানুহক আকৰ্ষণ কৰিব পৰা যি ক্ষমতা, গীতৰ বজাৰত গীত বিক্ৰীৰ যি নিশ্চয়তা প্ৰদান, তেওঁৰ সৃষ্টিৰ পোহৰৰ প্ৰতিফলনত জিলিকি উঠাৰ যি হেঁপাহ, সেইবোৰেই তেওঁৰ নক্ষত্ৰ-স্থান স্থিৰ কৰি ৰাখিছে। সমগ্ৰ অসমৰ বিশালসংখ্যক গুণমুগ্ধৰ স্বাৰ্থহীন ভালপোৱাৰ অধিকাৰী হৈছিল জুবিন।<ref name="নি">{{cite news | url=https://niyomiyabarta.com/epaper/22092025/page7.php | title=অসমৰ বিনোদন জগতৰ অতুলনীয় নক্ষত্ৰ-জুবিন গাৰ্গ | date=২২ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৯ | agency=নিয়মীয়া বাৰ্তা | accessdate=22 September 2025 | author=দত্ত, উৎপল | location=গুৱাহাটী | pages=৭ }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref></blockquote> জুবিন গাৰ্গ সম্পৰ্কত [[ভূপেন হাজৰিকা|ভূপেন হাজৰিকাৰ]] মন্তব্য: <blockquote>জুবিন বৰ 'টেলেণ্টেড' ল'ৰা। মই ভাবোঁ সি খুব অধ্যয়ন কৰে। জুবিনে নিজক আৰু শ্ৰোতাক ভালদৰে জানে, সেই কাৰণে ইমান জনপ্ৰিয়তা আৰু তেওঁ সৃষ্টিৰ প্ৰতি শ্ৰোতাৰ ইমান আগ্ৰহ।</blockquote> ==জুবিন গাৰ্গৰ প্ৰিয়== *প্ৰিয় ব্যক্তিত্ব: কলাগুৰু [[বিষ্ণুপ্ৰসাদ ৰাভা]] *চে গুৱেভাৰা *প্ৰিয় ব্যক্তি: অভিনেতা [[চাৰ্লি চেপলিন]] *প্ৰিয় গ্ৰন্থ: 'My Autobiography' (Charlie Chaplin) *প্ৰিয় অভিনেতা: মাৰ্লন ব্ৰেণ্ডো *প্ৰিয় চলচ্চিত্ৰ: 'Citizen Kane' আৰু 'The Bicycle Thief *ৰ'ল মডেল: ন্যাপোলিঅ' বোনাপাৰ্ট ==আৰু চাওক== * [[জুবিন গাৰ্গে ৰেকৰ্ডিং কৰা গীতৰ তালিকা]] * [[জুবিন|জুবিন শব্দৰ অৰ্থ]] * [[হাচটেগ জাষ্টিচ ফ'ৰ জুবিন গাৰ্গ]] ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist|2}} ==গ্ৰন্থসূচী== * '''পিতৃৰ দৃষ্টিত জুবিন''', কপিল ঠাকুৰ, চন্দ্ৰ প্ৰকাশ, ২০১১ * '''জুবিন গাৰ্গ: জীৱনৰপৰা গানলৈ''', মণ্টু শইকীয়া সম্পাদিত, চন্দ্ৰ প্ৰকাশ, ২০০৯ ==বাহ্যিক সংযোগ== * [https://geetsankalan.com/singers/zubeen-garg গীত সংকলন ৱেবচাইটত জুবিন গাৰ্গৰ গীত] {{Commons category|Zubeen Garg|জুবিন গাৰ্গ}} {{Wikiquote}} * {{Facebook|ZUBEENsOFFICIAL}} * {{Twitter|zubeengarg1}} * {{Instagram|zubeen.garg}} * {{IMDb name|0958276}} * [https://zubeenda.online/ জুবিনদা.অনলাইন] * [https://zubeengarg.com/ জুবিনগাৰ্গ.কম] * [https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.452684/mode/1up জুবিনৰ গাৰ্গ — জীৱনৰ পৰা গানলৈ, মণ্টু শইকীয়া সম্পাদিত, চন্দ্ৰ প্ৰকাশ] {{জুবিন গাৰ্গ}} {{অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ}} {{অসমৰ প্ৰসিদ্ধ ব্যক্তি}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:জুবিন গাৰ্গ|*]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ কণ্ঠশিল্পী]] [[শ্ৰেণী:হিন্দী চলচ্চিত্ৰৰ নেপথ্য কণ্ঠশিল্পী]] [[শ্ৰেণী:অসমীয়া চলচ্চিত্ৰৰ নেপথ্য কণ্ঠশিল্পী]] [[শ্ৰেণী:বঙালী চলচ্চিত্ৰৰ নেপথ্য কণ্ঠশিল্পী]] [[শ্ৰেণী:অসমীয়া চলচ্চিত্ৰৰ সংগীত পৰিচালক]] [[শ্ৰেণী:অসমীয়া অভিনেতা]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক]] [[শ্ৰেণী:অসমীয়া ভাষাৰ চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক]] [[ শ্ৰেণী:অসমীয়া ভাষাৰ গীতিকাৰ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ সংগীতকাৰ]] [[শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:সমাজকৰ্মী]] [[শ্ৰেণী:সমাজহিতৈষী]] [[শ্ৰেণী:চলচ্চিত্ৰ প্ৰযোজক]] [[শ্ৰেণী:চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক]] [[শ্ৰেণী:কবি]] [[শ্ৰেণী:চিত্ৰনাট্য লেখক]] [[শ্ৰেণী:সুৰকাৰ]] [[শ্ৰেণী:গীতিকাৰ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় গীতিকাৰ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় সুৰকাৰ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় কণ্ঠশিল্পী]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় সংগীত পৰিচালক]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় সংগীতজ্ঞ]] [[শ্ৰেণী:বাদ্যযন্ত্ৰী]] [[শ্ৰেণী:ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা (ভাৰত) বিজয়ী]] [[শ্ৰেণী:অসমীয়া কবি]] [[শ্ৰেণী:কণ্ঠশিল্পী]] r0bwnuv9h0x7m6dia909tg62mstvohp 606194 606193 2026-05-13T19:24:44Z 90svintagecassettecd 49708 /* ১৯৯৮-২০০৩: নেপথ্য কণ্ঠশিল্পী আত্মপ্ৰকাশ, দ্বিতীয় ইণ্ডিপপ এলবাম আৰু তেওঁৰ প্ৰথম ব্ৰেকথ্ৰু অসমীয়া এলবাম */ 606194 wikitext text/x-wiki {{নিৰ্বাচিত প্ৰবন্ধ}} {{Infobox musical artist | bgcolour = lightgray | name = জুবিন গাৰ্গ | image = File:Zubin Garg Live performance (cropped).jpg | caption = ২০২৫ চনত জুবিন গাৰ্গ | image_size = 300px | birth_date = {{Birth date|1972|11|18}} | background = solo_singer | birth_name = জুবিন বৰঠাকুৰ | alias = {{hlist|গ’ল্ডী<ref>{{cite web|last=Goswami|first=Darshana|title=The wonder boy called Goldie|website=Thumbprint NE|date=2025-09-22|url=https://thumbprintmag.in/single_post.php?id=the-wonder-boy-called-goldie|access-date=2025-09-22}}{{Dead link|date=December 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>|অসমৰ হাৰ্টথ্ৰব|লুইতকণ্ঠ|হামিং সম্ৰাট|জুবিনদা|হিয়াৰ আমঠু<ref>{{cite news |last1=Baruah |first1=Sukrita |date=19 September 2025 |title=Zubeen da, voice of a generation, who listened to his own conscience|url=https://indianexpress.com/article/india/zubeen-da-voice-of-a-generation-who-listened-to-his-own-conscience-10259892/ |work=The Indian Express |access-date=20 September 2025}}</ref>|সোণটি}} | birth_place = [[তুৰা, মেঘালয়|তুৰা]], [[মেঘালয়]], [[ভাৰত]] {{flagicon|IND}} | death_date = {{Death date and age|2025|09|19|1972|11|18}} | death_place=[[Singapore General Hospital|ছিংগাপুৰ জেনেৰেল হস্পিটেল]], [[বুকিত মেৰাহ]], [[ছিংগাপুৰৰ কেন্দ্ৰীয় এলেকা]] {{flagicon|Singapore}}<ref>{{cite web|title=Singer Zubeen Garg died in Singapore while swimming, not during scuba diving: report|website=The Hindu|date=2 Oct 2025|url=https://www.thehindu.com/news/national/singer-zubeen-garg-died-in-singapore-while-swimming-not-during-scuba-diving-report/article70117336.ece/|access-date=5 Oct 2025}}</ref><ref>{{cite news |title=Zubeen Garg is No More – Pratidin Time |url=https://www.pratidintime.com/latest-assam-news-breaking-news-assam/zubeen-garg-is-no-more-10479313 | access-date=19 September 2025 |work=Pratidin Time |date=19 September 2025 |language=en}}</ref> | death_cause = | genre = {{hlist|[[অসমীয়া লোকগীত]]|[[ৰক সংগীত]]|[[বিহুগীত|বিহু]]|[[চলচ্চিত্ৰ]] [[সংগীত]]|[[অসমীয়া গীতি সাহিত্য]]|[[ভাৰতীয় লোক-সংগীত]]}} | occupation = {{hlist|কণ্ঠশিল্পী|নেপথ্য গায়ক|সংগীত পৰিচালক|সুৰকাৰ|গীতিকাৰ|সংগীত ব্যৱস্থাপক|চলচ্চিত্ৰ অভিনেতা|পৰিচালক|প্ৰযোজক|বাদ্যযন্ত্ৰী|কবি|সমাজকৰ্মী|অভিনেতা}} | instrument = {{hlist|কীব’ৰ্ড|গীটাৰ|তবলা|মেণ্ড’লিন|দগৰ|পাৰকিউছন|আদি}} | nationality = {{flagicon|IND}} ভাৰতীয় | Ethnicity = [[অসমীয়া]] | label = {{hlist|এন.কে. প্ৰডাকশ্যন|ছ’নী মিউজিক|মেগনাছাউণ্ড ৰেকৰ্ড্‌ছ|ইউনিভাৰ্ছেল মিউজিক গ্ৰুপ|টাইম্‌ছ মিউজিক|টি-ছিৰীজ|জী মিউজিক কোম্পানী|ইৰʼছ নাও|সাৰেগামা|এছ.ভি.এফ.|সুৰিন্দৰ ফিল্ম্‌ছ|ইস্কে মুভীজ|ইক’ মিউজিক|ধ্বনি ৰেকৰ্ড্‌ছ|জুবিন গাৰ্গ মিউজিক|আপোন ৰেকৰ্ড্‌ছ|এ.চি. মাল্টিমিডিয়া|জলীউড নাও মিউজিক}} | years_active = ১৯৯২ - ২০২৫ | spouse = গৰিমা শইকীয়া গাৰ্গ | website = |Birth_name=জুবিন বৰঠাকুৰ|Work=[[জুবিন গাৰ্গে ৰেকৰ্ডিং কৰা গীতৰ তালিকা]]}} '''জুবিন গাৰ্গ''' ({{Lang-en|[[:en:Zubeen Garg|Zubeen Garg]]}}; [[১৮ নৱেম্বৰ]], ১৯৭২ – [[১৯ ছেপ্টেম্বৰ]], [[২০২৫]]) [[অসম]], [[ভাৰত|ভাৰতৰ]] এগৰাকী প্ৰসিদ্ধ কণ্ঠশিল্পী। ইয়াৰ উপৰি তেওঁ এগৰাকী [[সংগীত]] পৰিচালক, গীতিকাৰ, সুৰকাৰ, [[অভিনেতা]], চলচ্চিত্ৰ প্ৰযোজক, [[চলচ্চিত্ৰ]] পৰিচালক, চিত্ৰনাট্যকাৰ, বাদ্যযন্ত্ৰী, [[কবি]] আৰু সমাজকৰ্মী।<ref>{{cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/bengali/movies/news/Zubeen-Garg-on-a-different-track/articleshow/7791874.cms|title=Zubeen Garg on a different track|last=Ganguly|first=Ruman|date=26 March 2011|work=[[Indiatimes]]|access-date=2 July 2012|archive-date=8 March 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130308021824/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-03-26/news-interviews/29191918_1_zubeen-garg-bengali-films-bengali-version|url-status=live}}</ref> [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]], [[হিন্দী ভাষা|হিন্দী]], [[বাংলা ভাষা|বাংলা]], [[বড়ো ভাষা|বড়ো]], [[কোচ ৰাজবংশী ভাষা|কোচ-ৰাজবংশী]] ([[কামতাপুৰী ভাষা|কামতাপুৰী]]/[[গোৱালপাৰীয়া উপভাষা|গোৱালপাৰীয়া]]), [[অসমৰ চাহ জনগোষ্ঠী|চাহ বাগানীয়া]], [[হাজং ভাষা|হাজং]], [[মিচিং ভাষা|মিচিং]], [[কাৰ্বি ভাষা|কাৰ্বি]], [[গাৰো ভাষা|গাৰো]], [[ৰাভা ভাষা|ৰাভা]], [[পাতিৰাভা]], [[ডিমাচা ভাষা|ডিমাচা]], [[আহোম ভাষা|টাই-আহোম]], [[দেউৰী ভাষা|দেউৰী]], [[নেপালী ভাষা|নেপালী]], [[ভোজপুৰী ভাষা|ভোজপুৰী]], [[বিষ্ণুপ্ৰিয়া মণিপুৰী ভাষা|বিষ্ণুপ্ৰিয়া মণিপুৰী]], [[ককবৰক ভাষা|ককবৰক]], [[ওড়িয়া ভাষা|ওড়িয়া]], [[তামিল ভাষা|তামিল]], [[তেলুগু ভাষা|তেলুগু]], [[কন্নড় ভাষা|কন্নড়]], [[ইংৰাজী ভাষা|ইংৰাজী]], [[আদি ভাষা|আদি]], [[গালো ভাষা|গালো]], [[তিৱা জনগোষ্ঠী|তিৱা]], [[নিচি ভাষা|নিচি]], [[মালয়ালম ভাষা|মালয়ালম]], [[মাৰাঠী ভাষা|মাৰাঠী]], [[সংস্কৃত]], [[সিন্ধী]], [[উৰ্দু]] ইত্যাদি বিভিন্ন [[ভাষা|ভাষাত]] তেওঁ‌ কণ্ঠদান কৰিছে।<ref>{{Cite news|title=Zubeen's arrived|url=https://www.dailypioneer.com/2013/sunday-edition/zubeens-arrived.html|access-date=10 January 2021|work=The Pioneer|language=en|date=26 May 2013|archive-date=4 April 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230404000432/https://www.dailypioneer.com/2013/sunday-edition/zubeens-arrived.html|url-status=live|archivedate=4 April 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230404000432/https://www.dailypioneer.com/2013/sunday-edition/zubeens-arrived.html|deadurl=yes}}</ref><ref>{{Cite news |title=Singer Zubeen Garg hospitalised after head injury |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/music/singer-zubeen-garg-hospitalised-in-assam-after-head-injury-8041184/ |work=The Indian Express |date=20 July 2022 |access-date=12 February 2023 |archive-date=27 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230327154132/https://indianexpress.com/article/entertainment/music/singer-zubeen-garg-hospitalised-in-assam-after-head-injury-8041184/ |url-status=live }}</ref> ১৯৯২ চনত জুবিনৰ প্ৰথমটো এলবাম ''[[অনামিকা (শ্ৰব্য এলবাম)|অনামিকা]]'' মুক্তি পোৱাৰ<ref name="futuresounds1">{{cite web | url=http://www.futuresounds.in/store/anamika/ | title=About Zubeen's debut album Anamika at futuresounds.com | publisher=futuresounds.com | accessdate= 4 September 2015}}</ref> লগে লগে পেছাদাৰী সংগীত জগতখনৰ সৈতে জুবিন জড়িত হৈ পৰে। [[বাংলা]] চলচ্চিত্ৰ ''শুধু তুমি''ৰ কাৰণে জুবিনে ২০০৫ চনত শ্ৰেষ্ঠ সংগীত পৰিচালকৰ বঁটা লাভ কৰিছিল। [[হিন্দী ভাষা|হিন্দী ভাষাৰ]] ''য়া আলি'' গীতটোৰ বাবে জুবিনে ২০০৬ চনত ''গ্ল’বেল ইণ্ডিয়ান ফিল্ম এৱাৰ্ড (GIFA)'' আৰু ''ষ্টাৰডাষ্ট এৱাৰ্ড''ত ''শ্ৰেষ্ঠ নেপথ্য কণ্ঠশিল্পী (পুৰুষ)'' বঁটা লাভ কৰিছিল। ইয়াৰ উপৰি ''Echoes of Silence'' (ইংৰাজী-খাচী) ছবিৰ বাবে ''শ্ৰেষ্ঠ সংগীত পৰিচালক'' হিচাপে তেওঁ [[ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা|ৰাষ্ট্ৰীয় বঁটা (ৰজত কমল)]] লাভ কৰিছিল।<ref>{{Cite web |title=Assam shines with five honours at 71st National Film Awards |url=https://assamtribune.com/assam/assam-shines-with-five-honours-at-71st-national-film-awards-1587082 |website=The Assam Tribune |date=2 August 2025 |access-date=6 January 2025 |language=en}}</ref> আধুনিক অসমীয়া সংগীতত নতুন মাত্ৰা প্ৰদান কৰাৰ বাবে ২০১৪ চনত জুবিন গাৰ্গলৈ [[ৰেনেছাঁ অসম বঁটা]] আগবঢ়োৱা হয়।<ref name="amarasom">{{cite web | title=জুবিন গাৰ্গলৈ ৰেনেছাঁ অসম বঁটা | publisher=[[আমাৰ অসম]] | date=১৩ মাৰ্চ ২০১৫ | accessdate=১৪ মাৰ্চ২০১৫}}</ref> ২০২৪ চনৰ ২৭ মে’ত জুবিন গাৰ্গক [[মেঘালয়|মেঘালয়ৰ]] বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়ে সন্মানীয় ডক্টৰ অৱ লিটাৰেচাৰ (ডি.লিট) ডিগ্ৰী প্ৰদান কৰে। ২০২৫ চনত [[বেলতলা]] বহাগী উৎসৱ সমিতিয়ে তেওঁক জীৱনজোৰা সাধনাৰ [[ভূপেন হাজৰিকা|ড॰ ভূপেন হাজৰিকা]] বঁটা প্ৰদান কৰে। জুবিন গাৰ্গ বহুবাদ্যযন্ত্ৰী। তেওঁ বহুকেইবিধ বাদ্যযন্ত্ৰ বজাব জানিছিল। ইয়াৰ ভিতৰত আনন্দলহৰী, [[ঢোল]], [[দোতোৰা]], ড্ৰাম, [[গীটাৰ]], হাৰমনিকা, [[হাৰমনিয়াম]], মেণ্ড’লিন, কীব’ৰ্ড, [[তবলা]] আৰু একাধিক পাৰকিউছন বাদ্য অন্তৰ্ভুক্ত। অসমৰ সৰ্বাধিক পাৰিশ্ৰমিকপ্ৰাপ্ত কণ্ঠশিল্পীসকলৰ ভিতৰত তেওঁ অন্যতম।<ref>{{Cite web|date=16 April 2017|title=Barred from singing in Hindi, Assam singer leaves Bihu stage|url=https://indianexpress.com/article/cities/guwahati/zubeen-garg-noonmati-bihu-sanmilan-stopped-from-singing-hindi-song-assam-top-singer-quits-bihu-stage-with-an-abuse-4614435/|url-access=limited|access-date=19 December 2020|website=The Indian Express|language=en}}</ref> প্ৰায় ৩৩ বছৰজোৰা তেওঁৰ কেৰিয়াৰত জুবিন গাৰ্গে ৪০টা ভাষাত ৩৮,০০০তকৈও অধিক [[গীত]] বাণীবদ্ধ কৰিছে।<ref>{{cite news|title=Thousands of fans bid adieu to Zubeen at Guwahati stadium|url=https://www.thehindu.com/entertainment/music/singer-zubeen-gargs-body-arrives-at-guwahati-airport-thousands-gather-to-get-last-glimpse/article70076293.ece|access-date=23 September 2025|work=[[The Hindu]]|date=21 September 2025|language=en-IN}}</ref><ref>{{cite news|last1=Deb|first1=Abhijit|title=From 'Anamika' to 'Ya Ali': Zubeen Garg, a man of many emotions, bids farewell|url=https://www.thestatesman.com/entertainment/from-anamika-to-ya-ali-zubeen-garg-a-man-of-many-emotions-bids-farewell-1503488612.html|access-date=23 September 2025|work=[[The Statesman (India)|The Statesman]]|date=19 September 2025|language=en}}</ref> ২০২৫ চনৰ ১৯ ছেপ্টেম্বৰ‌ত [[ছিংগাপুৰ|ছিংগাপুৰত]] জুবিন গাৰ্গৰ মৃত্যু হয়। ==বংশ আৰু পৰিয়াল== ১৯৭২ চনৰ ১৮ নৱেম্বৰত [[মেঘালয়|মেঘালয়ৰ]] [[তুৰা, মেঘালয়|তুৰাত]] জুবিন গাৰ্গৰ জন্ম হয়।<ref name="Birthday">{{cite news |last1=Borkotoky |first1=Tonmoy |title=Zubeen Garg turns 48; fans shower him with birthday wishes |url=https://www.newslivetv.com/assam/zubeen-garg-turns-48-fans-shower-him-with-birthday-wishes/ |access-date=20 November 2019 |work=News Live TV |date=18 November 2019 |archive-date=11 October 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201011231758/https://newslivetv.com/zubeen-garg-turns-48-fans-shower-him-with-birthday-wishes/ |url-status=live }}</ref><ref>{{cite news |title=Rockstar with a humane heart – Zubeen Garg turns 48 today – Sentinelassam |url=https://www.sentinelassam.com/north-east-india-news/assam-news/rockstar-with-a-humane-heart-zubeen-garg-turns-48-today-512140 |access-date=18 November 2020 |work=The Sentinel |date=18 November 2020 |language=en |archive-date=18 November 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201118051439/https://www.sentinelassam.com/north-east-india-news/assam-news/rockstar-with-a-humane-heart-zubeen-garg-turns-48-today-512140 |url-status=live }}</ref> জুবিনৰ পিতৃৰ নাম হৈছে মোহিনীমোহন বৰঠাকুৰ (ছদ্মনাম: কপিল ঠাকুৰ) আৰু মাতৃ স্বৰ্গীয় ইলি বৰঠাকুৰ (বিয়াৰ পূৰ্বে তেওঁ ইলি অধ্যাপক)।<ref name="Apr2022">{{cite news |last1=Parashar |first1=Utpal |date=29 July 2019 |title='These Brahmins should be killed,' says Assam singer Zubeen Garg; cases filed |url=https://www.hindustantimes.com/india-news/these-brahmins-should-be-killed-says-assam-singer-zubeen-garg-cases-filed/story-QgaKOmiMcqiCEhzOc8K29O.html |work=Hindustan Times |access-date=12 April 2022 |archive-date=15 January 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220115111218/https://www.hindustantimes.com/india-news/these-brahmins-should-be-killed-says-assam-singer-zubeen-garg-cases-filed/story-QgaKOmiMcqiCEhzOc8K29O.html |url-status=live }}</ref><ref>{{cite news |last1=Sharma |first1=Dristi |title=How Singer Zubeen Garg Got His Name |url=https://www.ndtv.com/entertainment/how-singer-zubeen-garg-got-his-name-9307155 |access-date=20 September 2025 |work=[[NDTV]] |date=19 September 2025}}</ref><ref>{{cite news |title='Ya Ali' singer Zubeen Garg provided security after ULFA threat |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/entertainment-others/ya-ali-singer-zubeen-garg-provided-security-after-ulfa-threat/ |url-access=subscription |access-date=25 September 2025 |work=[[The Indian Express]] |date=22 April 2013 |language=en |archive-date=27 December 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241227233959/https://indianexpress.com/article/entertainment/entertainment-others/ya-ali-singer-zubeen-garg-provided-security-after-ulfa-threat/ |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |title=Zubeen Garg Biography, Zubeen Garg Profile - entertainment.oneindia.in |url=http://entertainment.oneindia.in/celebs/zubeen-garg/biography.html |website=[[Oneindia]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20130812032230/http://entertainment.oneindia.in/celebs/zubeen-garg/biography.html |access-date=25 September 2025 |archive-date=12 August 2013 |language=en |archivedate=12 August 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130812032230/http://entertainment.oneindia.in/celebs/zubeen-garg/biography.html |deadurl=yes }}</ref><ref>{{cite news |title=Why Jibon Borthakur Chose to Become Zubeen Garg |url=https://www.pratidintime.com/latest-assam-news-breaking-news-assam/why-zubeen-borthakur-chose-to-become-zubeen-garg-10481588 |access-date=25 September 2025 |work=[[Pratidin Time]] |date=20 September 2025 |language=en |archive-date=5 October 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251005162156/https://www.pratidintime.com/latest-assam-news-breaking-news-assam/why-zubeen-borthakur-chose-to-become-zubeen-garg-10481588 |url-status=live }}</ref> ইলি অধ্যাপকৰ ঘৰ যোৰহাটৰ পুলিবৰৰ ভাতেমৰা গাঁৱত আছিল। কপিল ঠাকুৰ ২৪ বছৰ বয়সত বিবাহপাশত আবদ্ধ হৈছিল আৰু বিয়াৰ পাছত কপিল ঠাকুৰৰ লগত থাকিবলৈ ইলি অধ্যাপক তুৰালৈ গৈছিল।<ref name="পিতৃৰ দৃষ্টিত জুবিন (২)">{{Cite book |last=ঠাকুৰ |first=কপিল |title=পিতৃৰ দৃষ্টিত জুবিন |publisher=চন্দ্ৰ প্ৰকাশ |year=২০১১ |page=২ |language=as}}</ref> তুৰাৰ অসামৰিক চিকিৎসালয়তে তেওঁলোকৰ প্ৰথম সন্তান জুবিনৰ জন্ম হৈছিল।<ref name="পিতৃৰ দৃষ্টিত জুবিন (৩)">{{Cite book |last=ঠাকুৰ |first=কপিল |title=পিতৃৰ দৃষ্টিত জুবিন |publisher=চন্দ্ৰ প্ৰকাশ |year=২০১১ |page=৩ |language=as}}</ref> জুবিনৰ প্ৰকৃত নাম জুবিন বৰঠাকুৰ। প্ৰসিদ্ধ গীতিকাৰ জুবিন মেহতাৰ নামত জুবিনৰ নাম ৰখা হৈছিল আৰু পাছত ''গাৰ্গ'' গোত্ৰ নামটো জুবিন গাৰ্গে প্ৰৱেশিকা পৰীক্ষাৰ সময়ত নিজেই সংযোজন কৰি ল'লে। সংগীত জগততো তেওঁ‌ জুবিন গাৰ্গৰূপে পৰিচিত হৈছিল। জুবিন গাৰ্গৰ প্ৰতিপালনত সহায় কৰিবলৈ তেওঁৰ মাহীয়েক কুনি গৈ তুৰাত কিছুদিন আছিল।<ref name="পিতৃৰ দৃষ্টিত জুবিন (৩)"/> জুবিনৰ পিতৃ-পৰিয়াল মূলতে [[শিৱসাগৰ জিলা|শিৱসাগৰ জিলাৰ]] [[জাঁজী|জাঁজীৰ]] অন্তৰ্গত তামোলীছিগা গাঁৱৰ। পৰৱৰ্তী সময়ত শিক্ষা আৰু চাকৰিৰ সন্ধানত তেওঁলোকৰ পৰিয়ালটো যোৰহাট পাইছিলহি। যোৰহাটত তেওঁলোক ভাৰাঘৰত আছিল।<ref>{{Cite book |last=ঠাকুৰ |first=কপিল |title=পিতৃৰ দৃষ্টিত জুবিন |publisher=চন্দ্ৰ প্ৰকাশ |year=২০১১ |page=১ |language=as}}</ref> প্ৰথমতে কপিল ঠাকুৰে চৰকাৰী কাৰ্যালয়ত কেৰাণীৰ চাকৰিত কৰিছিল আৰু পুৱা-গধূলি কেইটামান টিউচন কৰিছিল। কপিল ঠাকুৰে কলা শাখাত স্নাতক উত্তীৰ্ণ হৈছিল যদিও অৰ্থাভাৱত স্নাতকোত্তৰ সম্পূৰ্ণ কৰিব নোৱাৰিলে। কিন্তু তেওঁ কোনোপধ্যেই ভাই-ভনী আৰু নিজৰ শিক্ষা যতি পৰিবলৈ দিয়া নাছিল।<ref name="পিতৃৰ দৃষ্টিত জুবিন (২)"/> চাকৰিৰ সন্ধান কৰি থাকোঁতেই তেওঁ তুৰাত বৰ্তমানতকৈ ভাল চাকৰি এটা পালে। আৰু তাতে ৪০ টকাত এটা ৰুম ভাৰালৈ লৈ থাকিবলৈ ল'লে। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ অধিক পঢ়া-শুনা কৰি অসম লোকসেৱা আয়োগৰ পৰীক্ষাত অৱতীৰ্ণ হয় আৰু সেইসূত্ৰে শ্ৰম বিভাগত নিজ দায়িত্ব পালন কৰে। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ মাটিৰ হাকিম হিচাপে (বৰ্তমানৰ চাৰ্কোল অফিচাৰ) কৰিমগঞ্জলৈ বদলি হয়।<ref>{{Cite book |last=ঠাকুৰ |first=কপিল |title=পিতৃৰ দৃষ্টিত জুবিন |publisher=চন্দ্ৰ প্ৰকাশ |year=২০১১ |page=৫ |language=as}}</ref> আৰু চাকৰি-জীৱনৰ প্ৰথমছোৱাত সঘনাই ইঠাই-সিঠাইলৈ বদলি হ’বলগীয়া হৈছিল। সেয়ে কণমানি জুবিনৰ ল’ৰালি বিভিন্ন ঠাইৰ ভিন্ন অভিজ্ঞতাৰে ভৰ-পূৰ আছিল। জুবিনৰ পিতৃয়ে ''কপিল ঠাকুৰ''ৰ ছদ্মনামত কবিতা, গল্প, প্ৰবন্ধ আৰু উপন্যাস লিখিছে। জুবিনৰ মাতৃ ইলি বৰঠাকুৰ এগৰাকী দক্ষ নৃত্যশিল্পী, অভিনেত্ৰী আৰু সু-গায়িকা আছিল। তথাপি তেওঁ নিজৰ প্ৰতিভাক পেছা হিচাপে লোৱা নাছিল। ইয়াৰ পৰিৱৰ্তে তেওঁ‌ কণমানি জুবিনক ঘৰতেই সকলো কলা শিকোৱাৰ সিদ্ধান্ত লৈছিল। জুবিনে মাতৃকেই নিজৰ জীৱনৰ প্ৰথম গুৰু বুলি বিবেচনা কৰিছিল। ২০০০ চনৰ ২ ছেপ্টেম্বৰত ইলি বৰঠাকুৰৰ মৃত্যু হয়।<ref>{{Cite book |title=জুবিন গাৰ্গ: জীৱনৰপৰা গানলৈ |editor-last=শইকীয়া |editor-first=মণ্টু |publisher=চন্দ্ৰ প্ৰকাশ |year=২০০৯ |page=৬৭ |language=as}}</ref> জুবিনৰ ভগ্নী দুগৰাকী: [[জংকী বৰঠাকুৰ]] আৰু পামী বৰঠাকুৰ। জংকী এগৰাকী গায়িকা আৰু অভিনেত্ৰী আছিল। দুৰ্ভাগ্যজনকভাৱে ২০০২ চনৰ ১২ জানুৱাৰীত [[তেজপুৰ|তেজপুৰৰ]] ওচৰত ঘটা এটা শোকাৱহ মটৰ দুৰ্ঘটনাত জংকীৰ মৃত্যু হয়।<ref name="india.com">{{cite web | url=https://www.india.com/entertainment/how-zubeen-gargs-sister-jongki-barthakurs-untimely-death-shaped-his-musical-journey-8086747/ | title=How Zubeen Garg’s sister Jongki Barthakur’s untimely death shaped his musical journey | publisher=India.com | date=7 September, 2025 | accessdate=7 October 2025 | author=Mehzabeen, Mallika}}</ref> ইয়াৰ পাছতে জুবিনে জংকীৰ স্মৃতিত ''শিশু'' নামৰ এটা এলবাম মুক্তি দিয়ে। আনগৰাকী ভগ্নী ড॰ পামী বৰঠাকুৰ এগৰাকী অধ্যাপক। ড॰ বৰঠাকুৰে ''সাংগীতিক ভূগোল''ত গৱেষণা কৰি ডক্টৰেট অৰ্জন কৰিছে। তেওঁ বৰ্তমান অসমস্থিত ৰয়েল গ্ল’বেল বিশ্ববিদ্যালয়ত অধ্যাপিকা হিচাপে কৰ্মৰত।<ref name=" RGU">{{cite web | url=https://www.rgu.ac/faculty-palme-borthakur | title=Dr. Palme Borthakur | publisher=Royal Global University | accessdate=23 September 2025}}</ref><ref name="USTM">{{cite web | url=https://ustm.ac.in/32359-2/ | title=Dr. Palme Borthakur | publisher=USTM | accessdate=23 September 2025}}</ref> ২০০২ চনৰ ৪ ফেব্ৰুৱাৰীত জুবিন গাৰ্গ গৰিমা শইকীয়াৰ সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হয়।<ref>{{cite web|last=Desk|first=TOI Entertainment|title=Who is Garima Saikia Garg? Meet wife of late singer Zubeen Garg and acclaimed costume designer|website=The Times of India|date=2025-09-19|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/who-is-garima-saikia-garg-meet-wife-of-late-singer-zubeen-garg-and-acclaimed-costume-designer/articleshow/123999749.cms|access-date=2025-09-22}}</ref> == শিক্ষা == পিতৃৰ চাকৰিসূত্ৰে জুবিন গাৰ্গৰ শিশুকাল একাধিক ঠাইত বিস্তৃত হৈ আছিল। তুৰাত জন্ম হোৱা শিশু জুবিনে শৈশৱৰ দুবছৰ তেজপুৰত কটায়। ইয়াৰ পাছত পৰিয়ালটো যোৰহাটলৈ অহাত তেওঁক চিনামৰাৰ ইংৰাজী মাধ্যমৰ স্কুল 'কাৰ্মেল'ত নামভৰ্তি কৰাই দিয়া হ’ল।<ref>{{Cite book |last=ঠাকুৰ |first=কপিল |title=পিতৃৰ দৃষ্টিত জুবিন |publisher=চন্দ্ৰ প্ৰকাশ |year=২০১১ |page=৪ |language=as}}</ref> ===কৰিমগঞ্জত=== ইয়াৰ পাছত পিতৃৰ চাকৰি পুনৰ বদলি হোৱাত তেওঁলোক কৰিমগঞ্জলৈ যাবলগীয়া হয়। পিতৃ কপিল ঠাকুৰে এইবাৰ হাকিম হিচাপে কৰিমগঞ্জত যোগদান কৰিলে। কৰিমগঞ্জত তেওঁলোক আঠ বছৰ থাকে। পিতৃৰ দৃষ্টিত শিশু অৱস্থাত জুবিন ''দুষ্ট আৰু খট্‌খটীয়া'' হিচাপে পৰিচিত আছিল। কৰিমগঞ্জৰ বঙালী সমাজৰ মাজত থাকি তেওঁলোকে বঙালী জীৱনৰ লগত মিলি যাবলৈ চেষ্টা কৰিলে। ঘৰৰ আৰু বাহিৰত লগ পোৱা অসমীয়া মানুহৰ বাহিৰে বাকী সকলোতে তেওঁলোকে কৰিমগঞ্জৰ [[ছিলঠীয়া ভাষা|ছিলঠীয়া বঙালী]] ভাষাতেই কথা পাতিছিল। জুবিনেও সৰুৰেপৰা বাংলা ভাষা আয়ত্ত কৰিছিল।<ref>{{Cite book |last=ঠাকুৰ |first=কপিল |title=পিতৃৰ দৃষ্টিত জুবিন |publisher=চন্দ্ৰ প্ৰকাশ |year=২০১১ |page=৬ |language=as}}</ref> পিতৃৰ এই সম্পৰ্কত ভাষ্য এনেধৰণৰ—<blockquote>কৰিমগঞ্জৰ বাংলাটো আচলতে ছিলঠীয়া বাংলা। অসমৰ কামৰূপীয়া ভাষাৰ দৰে। জুবিনো সৰুৰেপৰা বাংলাভাষী হৈ উঠিল। বঙালী সমাজৰ লগত উঠা-বহা, ফুৰা-চকা কৰি তেওঁ ৰবীন্দ্ৰনাথ, নজৰুল আদিৰ লগত এসময়ত ভালদৰে পৰিচিত হৈ পৰিছিল।</blockquote> কৰিমগঞ্জত থকা প্ৰথমটো বছৰতেই জুবিনক তাৰ একমাত্ৰ ইংৰাজী মাধ্যমৰ বিদ্যালয় "প্ৰান্তিক কিণ্ডাৰগাৰ্টেন"ত নাম লিখাই দিয়া হ’ল। ইয়াৰ পাছত তেওঁক কৰিমগঞ্জৰ হাইস্কুলত নামভৰ্তি কৰোৱা হয়। শৈশৱৰ সময়ছোৱাত জুবিন গাৰ্গৰ [[অমিতাভ বচ্চন|অমিতাভ বচ্চনৰ]] ছবিবোৰ প্ৰিয় আছিল। আৰু অমিতাভ বচ্চনৰ অনুকৰণৰ তেওঁ থ্ৰি-পীচ ছ্যুট পিন্ধিছিল। গানৰ প্ৰতি তেওঁৰ ধাউতি দিনক-দিনে বাঢ়ি অহা দেখি জুবিনক কৰিমগঞ্জৰ বিশিষ্ট তবলাবাদক ৰবীন বেনাৰ্জীৰ অধীনত [[তবলা]] শিকিবলৈ দিয়া হ’ল। পিতৃয়ে কৰিমগঞ্জৰ যাত্ৰা-দল ''শিল্পী-তীৰ্থ''ৰ সৈতে জড়িত হৈ এটা বছৰতে তিনিখন যাত্ৰা কৰিছিল; য’ত জুবিন গাৰ্গে তেওঁক সংগ দিছিল। আনহাতে বিদ্যালয়ত বছৰেকীয়া উৎসৱত জুবিন গাৰ্গে তবলা বাদন কৰিছিল।<ref>{{Cite book |last=ঠাকুৰ |first=কপিল |title=পিতৃৰ দৃষ্টিত জুবিন |publisher=চন্দ্ৰ প্ৰকাশ |year=২০১১ |page=৭ |language=as}}</ref> বানপীড়িত কৰিমগঞ্জত বান-সাহায্যৰ কাম আৰু নিৰ্বাচনৰ কামত ব্যস্ত হ’বলগীয়া হোৱা হেতুকে কপিল ঠাকুৰ পৰিয়ালৰ প্ৰতি কেতিয়াবা প্ৰয়োজনীয় ধ্যান দিব পৰা নাছিল। তেনেস্থলত পত্নী ইলি বৰঠাকুৰে সন্তানৰ যত্ন লৈছিল। জুবিন গাৰ্গ আৰু জংকীক প্ৰাথমিক গান শিকোৱাৰ দায়িত্ব মাতৃ ইলি বৰঠাকুৰে লৈছিল। কৰিমগঞ্জত প্ৰায় আঠ বছৰ কটাই তেওঁলোক বিজনীলৈ আহে।<ref>{{Cite book |last=ঠাকুৰ |first=কপিল |title=পিতৃৰ দৃষ্টিত জুবিন |publisher=চন্দ্ৰ প্ৰকাশ |year=২০১১ |page=৮ |language=as}}</ref> জুবিনে জীৱনৰ প্ৰথম গুৰু বুলি নিজৰ মাতৃকেই বিবেচনা কৰে। পৰৱৰ্তী সময়ত জুবিনে গুৰু ৰমণী ৰায়ৰ ওচৰত অসমীয়া লোক-সংগীতৰ শিক্ষা গ্ৰহণ কৰে। তেওঁ তামোলপুৰ উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয়ৰপৰা মেট্ৰিক পাছ কৰিছিল। [[যোৰহাট|যোৰহাটৰ]] [[জগন্নাথ বৰুৱা মহাবিদ্যালয়|জগন্নাথ বৰুৱা মহাবিদ্যালয়ৰ]] ছাত্ৰ জুবিনে তেওঁলোকৰ পৰিয়াল [[গুৱাহাটী|গুৱাহাটীলৈ]] স্থায়ীভাৱে থাকিবলৈ গুচি অহাৰ পাছত গুৱাহাটীৰ [[ভোলানাথ বৰুৱা মহাবিদ্যালয়|বি. বৰুৱা মহাবিদ্যালয়ত]] স্নাতক বিজ্ঞান শাখাত নামভৰ্তি কৰে। কিন্তু সংগীতৰ ক্ষেত্ৰখনৰ লগত সম্পূৰ্ণৰূপে নিজকে নিয়োজিত কৰিব লগা হোৱাত তেওঁ কলেজীয়া শিক্ষা আধৰুৱা হৈ ৰয়। ==কণ্ঠশিল্পী হিচাপে== === সংগীতশিল্পী হিচাপে যাত্ৰাৰম্ভ (১৯৯২-১৯৯৫) === বি. বৰুৱা কলেজত পঢ়ি থাকোঁতেই, ১৯৯২ চনত [[গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়]]ত অনুষ্ঠিত যুৱ মহোৎসৱত পাশ্চাত্য সংগীত শাখাত একক পৰিৱেশনত স্বৰ্ণ পদক অৰ্জন কৰাটোৱেই আছিল জুবিনৰ জীৱনৰ টাৰ্নিং পইণ্ট। ইয়াতেই জুবিনে কণ্ঠশিল্পীৰূপে জীৱনত প্ৰথমবাৰৰ বাবে সফলতা আৰু বিশ্বাসৰ সোৱাদ পায়। ১৯৯৩ চনৰ দুৰ্গা পূজাৰ ষষ্ঠীৰদিনা এন কে প্ৰডাকচনে পৰিৱেশন কৰা প্ৰথম এলবাম ''অনামিকা'' মুক্তি হোৱাৰ লগে লগে তেওঁ পেছাদাৰী সংগীত জগতখনত সোমাই পৰে।<ref>{{Cite book |title=জুবিন গাৰ্গ: জীৱনৰপৰা গানলৈ |editor-last=শইকীয়া |editor-first=মণ্টু |publisher=চন্দ্ৰ প্ৰকাশ |year=২০০৯ |page=৩৭ |language=as}}</ref> অৱশ্যে তেওঁৰ প্ৰথম বাণীবদ্ধ হোৱা গীত দুটা আছিল— ''তুমি জানো পাৰিবা সোণ'' আৰু ''তুমি জোনাকী সুবাস''। এই গীতদুটা তেওঁ ''ঋতু'' নামৰ এলবামটোৰ বাবে বাণীবদ্ধ কৰিছিল। কিন্তু ১৯৯৩ চন পৰ্যন্ত এইটো এলবামে মুক্তি পোৱা নাছিল। ''অনামিকা'' এলবামটোৱে অগতানুগতিকতাৰ বাবে অতি কম সময়তেই সমগ্ৰ উত্তৰ-পূব ভাৰতত ই‌ন্‌ষ্টেণ্ট হিটৰূপে জনপ্ৰিয়তাৰ শীৰ্ষত আৰোহণ কৰিছিল। পৰৱৰ্তী সময়ছোৱাত তেওঁ ''সপোনৰ সুৰ'' (১৯৯২), ''জোনাকী মন'' (১৯৯৩), ''মায়া'' (১৯৯৪), ''আশা'' (১৯৯৫)কে প্ৰমুখ্য কৰি ভালেমান এলবাম মুকলি কৰে। <ref>{{Citation |title=Xopunor Xur - Zubeen Garg - Download or Listen Free - JioSaavn |date=6 November 2023 |url=https://www.jiosaavn.com/album/xopunor-xur/0VAyq8SQg0Q_ |access-date=21 September 2025 |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=Asha • Future Sounds |url=https://www.futuresounds.in/store/asha/ |access-date=21 September 2025 |website=Future Sounds |language=en-US}}</ref><ref>{{Citation |title=Junaki Mon - Zubeen Garg, Jonki - Download or Listen Free - JioSaavn |date=18 July 2009 |url=https://www.jiosaavn.com/album/junaki-mon/ovJnC-NY70c_ |access-date=21 September 2025 |language=en-US}}</ref><ref>{{Citation |title=Maya (Original) by Zubeen Garg on Apple Music |date=8 May 2021 |url=https://music.apple.com/ca/album/maya-original/1580812170 |access-date=21 September 2025 |language=en-CA}}</ref> ১৯৯৫ চনত মুম্বাইলৈ যোৱাৰ পূৰ্বে তেওঁ ''উজান পিৰীতি'' নামৰ ব্যাৱসায়িকভাৱে সফল হোৱা এটি [[বিহু|বিহুৰ]] এলবাম মুকলি কৰিছিল।<ref>{{cite book|last=Saikia|first=Montu|title=Zubeen Garg: Jibanar Para Ganaloi|publisher=Chandra Prakash|location=Guwahati|year=2009|page=97|url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.452684|language=Assamese}}</ref> === ১৯৯৫-১৯৯৭: বলীউড কণ্ঠশিল্পী কেৰিয়াৰ আৰম্ভ কৰিবলৈ মুম্বাইলৈ স্থানান্তৰিত হোৱা === কুৰি শতিকাৰ শেষৰ দশকৰ মাজভাগতে জুবিন গাৰ্গে [[বলিউড]] সংগীত জগতত কাম কৰিবলৈ [[মুম্বাই]]লৈ গুচি যায় আৰু তাৰপৰাই তেওঁৰ প্ৰথম ইণ্ডীপপ একক এলবাম ''চান্দনী ৰাত'' প্ৰকাশ কৰে।<ref>{{Citation|title=Chandni Raat by Zubeen Garg|date=9 October 2015|url=https://music.apple.com/us/album/chandni-raat/1048576498|language=en-US|access-date=24 October 2022}}</ref> পাছলৈ তেওঁ ''চন্দা (১৯৯৬)'', ''শ্ৰদ্ধাঞ্জলি খণ্ড ১ (১৯৯৬)'', ''শ্ৰদ্ধাঞ্জলি খণ্ড ২ (১৯৯৭),'' ''জলৱা (১৯৯৮)'', আদি একাধিক হিন্দী এলবাম আৰু ৰিমিক্স বাণীবদ্ধ কৰে। ১৯৯৬ চনৰ আগষ্ট মাহত তেওঁ ১৯৯৭ চনৰ মাৰ্চ মাহত মুক্তি পোৱা ''দুনিয়া'' এলবামৰ "মাইনে দেখাে হায় সভি ৰং দুনিয়া কে" গীতটোৰ বাবে গীটাৰ বজাইছিল আৰু এইদৰে তেওঁৰ কণ্ঠ, কথা, সুৰ, আৰু সংগীত অবিহনে তেওঁৰ প্ৰথম গীত হিচাপে পৰিগণিত হৈছিল। <ref>{{Cite news|date=19 September 2025|title=Who Was Singer Zubeen Garg? All About His Popular Songs, Family, Achievements|url=https://www.timesnownews.com/entertainment-news/bollywood/who-was-singer-zubeen-garg-who-died-at-52-all-about-his-popular-songs-family-achievements-article-152855099|access-date=22 September 2025|work=Times Now}}</ref> === ১৯৯৭-১৯৯৮: প্ৰথম বাংলা এলবাম আৰু প্ৰথম সহোদৰ এলবাম === বলীউড আৰু অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ আৰু সংগীত উদ্যোগত গান গোৱাৰ সমান্তৰালকৈ ১৯৯৭ চনৰ অক্টোবৰ মাহত তেওঁ বাংলা সংগীত জগতত প্ৰৱেশ কৰে য'ত তেওঁ প্ৰথম বাংলা এলবাম ''সুৰেৰ উপহাৰ'' মুকলি কৰে য'ত মৌচুমী চহৰীয়াৰ মুখ্য সহশিল্পী আৰু মিলি বৰুৱা আৰু [[সাগৰিকা মুখাৰ্জী|সাগৰিকা]]ৰ পটভূমি কণ্ঠদান কৰা হয়, যি [[শান|চান]]ৰ ভগ্নী।<ref>{{cite web|url=https://www.discogs.com/release/36797428-Zubeen-Maushumi-Surer-Upahar|title=জুবিন, মৌচুমী – সুৰেৰ উপহাৰ (কেছেট)|website=Discogs}}</ref> পিছৰ এমাহৰ ভিতৰত, তেওঁ ভগ্নী আৰু নৱাগত সহ-কণ্ঠশিল্পী জংকী বৰঠাকুৰক লৈ তেওঁৰ মুক্তি এলবামও মুকলি কৰি তেওঁলোকৰ প্ৰথম অসমীয়া ভাই-ভনীৰ যুটি এলবাম হিচাপে পৰিগণিত হয় আৰু তেওঁলোকে নাজিয়া-জোহেব আৰু চান-সাগৰিকাৰ পৰা প্ৰেৰণা লাভ কৰিছিল।<ref>{{cite web|url=https://www.discogs.com/release/35341735-Zubeen-Jonkie-Mukti|title=জুবিন, জংকি - মুক্তি (কেছেট)|website=Discogs}}</ref> এই এলবামটোও অডিঅ চিডি ফৰ্মেটত মুক্তি পোৱা প্ৰথম অসমীয়া এলবাম হিচাপে পৰিগণিত হয়। এই এলবামটোৰ আগতে অসমত বজাৰ আৰু অডিঅ' চিডি ফৰ্মেটত প্ৰৱেশ কৰা প্ৰথমটো এলবাম আছিল: চানৰ প্ৰথম এলবাম ''লাভ-অলজি'' আৰু ৰাগেশ্বৰীৰ প্ৰথম এলবাম ''দুনিয়া'', যিটো ১৯৯৭ চনৰ মাৰ্চ মাহত মুক্তি পাইছিল। === ১৯৯৮-২০০৩: নেপথ্য কণ্ঠশিল্পী আত্মপ্ৰকাশ, দ্বিতীয় ইণ্ডিপপ এলবাম আৰু তেওঁৰ প্ৰথম ব্ৰেকথ্ৰু অসমীয়া এলবাম === তেওঁ নেপথ্য কণ্ঠশিল্পী হিচাপে আত্মপ্ৰকাশ কৰে ''পুৰাণী কবৰ'' (১৯৯৮) ছবিখনত, য'ত তেওঁ দুটা গীত গাইছিল: "কুচ তো কাহো" আৰু "দিল মেৰা চুৰয়া এক হাছিনা"। পৰৱৰ্তী কেইমাহমানৰ ভিতৰতে ''[[যৌৱনে আমনি কৰে]]'' ছবিত দেখা পোৱা প্ৰথমটো অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ গীত "বুকু দুৰু দুৰু" গাইছিল। ১৯৯৮ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত তেওঁৰ দ্বিতীয়টো ইণ্ডিপপ এলবাম ''ইউহি কভি'' মুকলি কৰিছিল, য'ত নৱাগত অভিনেত্ৰী ভূমিকা চাওলাক প্ৰদৰ্শিত কৰা হৈছিল আৰু ভাৰতৰ চেনেল ভি মিউজিক চেনেলত প্ৰচাৰিত এইটোৱেই আছিল তেওঁৰ প্ৰথম মিউজিক ভিডিঅ'। তেওঁ ''দিল ছে'' (১৯৯৮), ''ড’লি ছজা কে ৰখনা'' (১৯৯৮)'', ''মৰম নদীৰ গাভৰু গাত'' (১৯৯৯), ''[[বুকুৰ মাজত জ্বলে]]'' (১৯৯৯), [[হিয়া দিয়া নিয়া]]'' (২০০০), ''ফিজা'' (২০০০)'' আদি হিন্দী ভাষাৰ চলচ্চিত্ৰৰ বাবে গীত গাইছিল।<ref>{{cite web|url=http://www.bollywoodmdb.com/celebrities/biography/zubeen-garg/792|title=About Zubeen Garg|website=bollywoodmdb.com|access-date=30 April 2017|archive-date=27 January 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180127083834/http://www.bollywoodmdb.com/celebrities/biography/zubeen-garg/792|url-status=live}}</ref> ২০০০ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত গাৰ্গে তেওঁৰ পৰৱৰ্তী অসমীয়া এলবাম পাখি মুকলি কৰে কাৰণ এই এলবামটো ২০০০ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত মৃত্যু হোৱা তেওঁৰ মাতৃৰ নামত উৎসৰ্গিত কৰা হৈছিল। পিছলৈ এই এলবামটো অসমত তেওঁৰ প্ৰথম উল্লেখযোগ্য অগ্ৰগতি হিচাপে আত্মপ্ৰকাশ কৰিছিল। ইয়াৰ উপৰিও সেই বছৰৰ সৰ্বাধিক বিক্ৰী হোৱা অসমীয়া এলবাম হিচাপে স্বীকৃতি লাভ কৰিছিল। ২০০২ চনত তেওঁ কে কে আৰু সুনীতা ৰাৱে গোৱা "মুঝে প্যায়াৰ হো গয়া" নামৰ এটা হিন্দী গীত ৰচনা কৰে যিটো ইণ্ডিপপ এলবাম/টেলিভিছন শ্ব' চেনেল ভি জামিনত দেখা যায়। সেই বছৰতে তেওঁ কান্তে ছবিৰ তিনিটা গীত গাইছিল। ২০০৩ চনত তেওঁ ''মুদ্দা – দি ইছ্যু'' চিনেমাৰ "ছপ্নে ছাৰে" আৰু "খোৱাবৌ কী", ''চুপকে ছে'' চিনেমাৰ "মাংগো অগৰ দিল ছে ত’ খুদা", ''মুম্বাই ছে আয়া মেৰা দৌস্ত'' চিনেমাৰ "হোলী ৰে" আৰু ''জাল: দা ট্ৰেপ'' চিনেমাৰ "জ’ প্যাৰ তুমনে" গীত গাইছিল।<ref>{{Citation|last=Array|title=Jo Pyar Tumne (Jaal – The Trap / Soundtrack Version) (Full Song) – KK, K. S. Chithra – Download or Listen Free – JioSaavn|date=14 August 2008|url=https://www.jiosaavn.com/song/jo-pyar-tumne-jaal---the-trap--soundtrack-version/MQcBSA1RBgI|access-date=8 March 2020|archive-date=20 February 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190220181601/https://www.jiosaavn.com/song/jo-pyar-tumne-jaal---the-trap--soundtrack-version/MQcBSA1RBgI|url-status=live}}</ref> === ২০০৩–২০০৬: বাংলা ভাষাৰ নেপথ্য কণ্ঠশিল্পী আত্মপ্ৰকাশ আৰু তেওঁৰ একক এলবাম ''যন্ত্ৰ'' === ২০০৩ চনত [[বঙালী ভাষা|বাংলা]] সংগীত জগতত জুবিন গাৰ্গৰ অভিষেক ঘটে, য’ত তেওঁ ''মন'' চিনামাত "অ মন বোলাকা" আৰু "অভিলাশী মনে" নামৰ দুটা গীত গাইছিল। পাছৰ বছৰত তেওঁ ''শুধু তুমি'' চিনামাত তিনিটা গীত গীত গায় আৰু ছবিখনৰ সংগীত পৰিচালনা কৰে।<ref>{{Citation|last=Array|title=Ektuku Chhoan Lage (Shudhu Tumi / Soundtrack Version) (Full Song) – Zubeen Garg – Download or Listen Free – JioSaavn|date=5 October 2008|url=https://www.jiosaavn.com/song/ektuku-chhoan-lage-shudhu-tumi--soundtrack-version/NA48ZSFaelc|access-date=8 March 2020}}</ref> সেই বছৰতে তেওঁ সহ-কণ্ঠশিল্পী অবিহনে তেওঁৰ অসমীয়া এলবাম ''যন্ত্ৰ'' মুকলি কৰি বছৰৰ সৰ্বাধিক বিক্ৰী হোৱা অসমীয়া এলবামৰ লগতে তেতিয়ালৈকে সৰ্বকালৰ সৰ্বাধিক বিক্ৰী হোৱা অসমীয়া অচলচ্চিত্ৰ এলবাম হিচাপে পৰিগণিত হয়। ২০০৫ চনত তেওঁ ''প্ৰেমী'' নামৰ বাংলা চিনেমাখনত "অ’ বন্ধুৰে" আৰু "লাগেনা ভালো" গাইছিল। <ref>{{cite web|url=https://www.discogs.com/release/27085053-Zubeen-Garg-Jantra|title=জুবিন গাৰ্গ - যন্ত্ৰ (কেছেট}}</ref> === ২০০৬–২০২৫:'য়া আলী'ৰ সফলতা আৰু পৰৱৰ্তী সময়=== [[চিত্ৰ:Zubeen Garg in Audio Release of "Zindagi".jpg|thumb|240x180px|২০০৭ চনত জিন্দেগী নামৰ চিনেমাখনৰ অডিঅ' মুক্তিৰ সময়ত গাৰ্গ]] [[File:Zubin & Zublee mesmerising the crowd with their iconic live performance of “Anuradha”.jpg|thumb|'অনুৰাধা' গীতৰ জৰিয়তে জুবিন গাৰ্গ আৰু [[জুবলী বৰুৱা]]ই দৰ্শকক সুকীয়া অনুভূতি প্ৰদান কৰে। ]] ''গেংষ্টাৰ'' চিনেমাখনৰ জৰিয়তে জুবিন গাৰ্গে বলীউডত সৰ্বাধিক পৰিচিতি লাভ কৰে। ইয়াত তেওঁ "য়া আলী" গীতটো গাইছিল।<ref>{{cite web|title=Music Hits 2000–2009|url=http://www.boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=286&catName=MjAwMC0yMDA5|website=Boxofficeindia.com|access-date=30 April 2017|date=22 January 2009|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20090122120910/http://www.boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=286&catName=MjAwMC0yMDA5|archive-date=22 January 2009|archivedate=15 February 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080215081557/http://www.boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=286&catName=MjAwMC0yMDA5&PHPSESSID=108b9056cd4ca14236f9c6119d34dcce|deadurl=yes}}</ref> এই গীতটোৰ জৰিয়তে তেওঁ ২০০৬ চনত শ্ৰেষ্ঠ নেপথ্য কণ্ঠশিল্পীৰ ''গ্ল’বেল ইণ্ডিয়ান ফিল্ম এৱাৰ্ড্‌ছ (GIFA)'' লাভ কৰে। তেওঁৰ পৰৱৰ্তী হিন্দী এলবাম ''জিন্দেগী'' ২০০৭ চনত মুক্তি পায়।<ref>{{Cite web|title=Zubeen Garg launches new album|url=https://www.radioandmusic.com/content/editorial/news/zubeen-garg-launches-new-album|access-date=12 February 2023|website=www.radioandmusic.com|language=en}}</ref> ২০০৮ চনত তেওঁ ''মন মানে না'' চিনেমাৰ "মন মানে না", ''চিৰোদিনী তুমি যে'' আমাৰ চিনেমাৰ "পিয়া ৰে পিয়া ৰে", আৰু ''লাভ'' ''ষ্টৰী'' চিনেমাৰ "মন জেতে চায় শুধু" আদি কেইবাটাও বঙালী গীত ৰেকৰ্ডিং কৰে। == মঞ্চৰ সংগীতানুষ্ঠান == [[File:Zubeen_EUphuism.JPG|thumb|২০১১ চনত এখন সংগীতানুষ্ঠানত পৰিৱেশনৰত জুবিন গাৰ্গ]] সমগ্ৰ অসমৰ বিহু অনুষ্ঠান আৰু অন্যান্য সাংস্কৃতিক উৎসৱত জুবিন গাৰ্গে কেৱল অসমীয়া গীতেই নহয়, হিন্দী, বঙালী, আৰু অন্যান্য ভাষাতো গীত গাইছিল। আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় আৰু বহিঃৰাজ্যত তেওঁ অসমীয়া আৰু ভাৰতীয় সংগীতক প্ৰতিনিধিত্ব কৰি আহিছে। উল্লেখযোগ্য যে, তেওঁ ট্ৰিনিদাদ আৰু ট’বাগোত অনুষ্ঠান পৰিৱেশন কৰিছিল, য’ত তেওঁ কেইবাটাও হিন্দী আৰু অসমীয়া হিট গীত গাইছিল আৰু কঞ্চাৰ্টৰ শিৰোনাম দখল কৰা প্ৰথমজন অসমীয়া মনোৰঞ্জনকাৰী হিচাপে পৰিগণিত হৈছিল।<ref>{{cite news |title=Zubeen Garg enthralls Trinidad audience |url=https://www.hindustantimes.com/music/zubeen-garg-enthralls-trinidad-audience/story-sfcF1kZq2wnEi32VcF2ukO.html |work=Hindustan Times |date=17 August 2010 |access-date=20 September 2025}} </ref> ==পেছাদাৰী সংগীত জীৱন== ====অসমীয়া এলবাম==== {{columns-list|3| * [[অনামিকা (শ্ৰব্য এলবাম)|অনামিকা]] (১৯৯২) * সপোনৰ সুৰ (১৯৯২) * জোনাকি মন (১৯৯৩) * অনুৰাধা (১৯৯৩) * [[মায়া (শ্ৰব্য এলবাম)|মায়া]] (১৯৯৪) * [[আশা (এলবাম)|আশা]] (১৯৯৫) * উজান পিৰীতি (১৯৯৫) * [[জুবিনৰ গান (শ্ৰব্য এলবাম)|জুবিনৰ গান]] (১৯৯৬) * জান মণি (১৯৯৬) * [[ৰং (শ্ৰব্য এলবাম)|ৰং]] (১৯৯৬) * [[মুক্তি (শ্ৰব্য এলবাম)|মুক্তি]] (১৯৯৭) * স্নিগ্ধ জোনাক (১৯৯৮) * শব্দ (১৯৯৮) * মেঘৰ বৰণ (১৯৯৯) * ৰাংঢালী (১৯৯৯) * ভৰ দুপৰীয়া (১৯৯৯) * সপোন (১৯৯৯) * ৰংমন (১৯৯৯) * [[পাখি]] (২০০০) * হিয়া মন (২০০১) * বান্ধৈ (২০০২) * আকৌ হিয়া মন (২০০২) * শিশু (২০০২) * চিনাকি মন (২০০৩) * পকা ধানে ৰিঙিয়া (২০০৩) * সন্ধ্যাতৰা (২০০৩) * লাজুকী মন (২০০৪) * যন্ত্ৰ (২০০৪) * ডেউকা (২০০৫) * চিনাকি সুৰ (২০০৫) * বৰষুণ (২০০৬) * সন্ধ্যাতৰা ২ (২০০৬) * মুখা (২০০৬) * সন্ধ্যা (২০০৬) * অন্তৰা (২০০৭) * মোৰ প্ৰিয় গীত (২০০৮) * ৰুমাল (২০০৮) * মোৰ গানত জ্বলে (২০০৯) * বাঁহী (২০১১) * গান (২০১১) * ৰুণজুন (২০১২) * সোণালী মন (২০১২) * মনে মনে (২০১২) * ৰক (২০১২) * মুকুতা (২০১২) * পথ (২০১৪) * কোন তুমি (২০১৪) * কিং (২০১৫) * মা (২০১৯) * চিলা (২০২০) }} ====হিন্দী আৰু বঙালী এলবাম==== {{columns-list|2| * চাঁন্দিনী ৰাত (১৯৯৫) * চঁন্দা (১৯৯৬) * য়ুহি কভী (১৯৯৮) * স্পৰ্শ (২০০০-০১) * শ্ৰদ্ধাঞ্জলি (খণ্ড ১,২,৩) * মেৰে লিয়ে<ref>{{Cite web|title=মেৰে লিয়ে (2001) - হিন্দী এলবাম, ট্ৰেকলিষ্ট, সম্পূৰ্ণ এলবাম বিৱৰণ আৰু অধিক (আৰ্কাইভ কৰা)|url=http://www.zubeendiscography.com/2021/08/451265843261439035.html|access-date=২০২১-০৯-০৯|website=ZG Discography|language=en|archivedate=2021-08-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210828180443/http://www.zubeendiscography.com/2021/08/451265843261439035.html|deadurl=unfit}}</ref> (২০০১) * নূপুৰ (২০০১) * [[জিন্দেগী (শ্ৰব্য এলবাম)|জিন্দেগী]] (২০০৭) * [[পাকীজা (শ্ৰব্য এলবাম)|পাকীজা]] (২০১২) * চুফী ইশ্ক (২০১৭) |}} ===সংগীত পৰিচালনা=== {| class="wikitable" |- style="text-align:center; " ! colspan=4 style="background:#B0C4DE; " | অসমীয়া ছবি |- style="text-align:center; " ! style="background:#ccc; "| বৰ্ষ ! style="background:#ccc; "| কথাছবি ! style="background:#ccc; "| পৰিচালক ! style="background:#ccc; "| অন্যান্য তথ্য |- |২০২৫ |[[ৰৈ ৰৈ বিনালে (চলচ্চিত্ৰ)|ৰৈ ৰৈ বিনালে]] |ৰাজেশ ভূঞা | |- |২০২৫ |যোদ্ধা |ভাস্কৰ গোস্বামী | |- |২০২৫ |[[ভাইমন দা (চলচ্চিত্ৰ)|ভাইমন দা]] |শশাংক সমীৰ |এটি গীত (এৰা-এৰি) |- |২০২৪ |[[চিকাৰ]] |দেবাংকৰ বৰগোহাঁই | |- |২০২৩ |ৰাঘৱ |[[যতীন বৰা]] | |- |২০২৩ |দ্য শ্লেমবুক |বিষ্ণুজ্যোতি সন্দিকৈ | |- |২০২৩ |ডক্টৰ বেজবৰুৱা ২ |[[নিপন গোস্বামী]] | |- |২০১৯ |প্ৰতিঘাত |অচিন্ত শংকৰ |শীৰ্ষগীত |- | ২০১৯ || [[কাঞ্চনজংঘা (চলচ্চিত্ৰ)|কাঞ্চনজংঘা]] || জুবিন গাৰ্গ || |- | ২০১৯ || [[ৰত্নাকৰ (চলচ্চিত্ৰ)|ৰত্নাকৰ]] || [[যতীন বৰা]] || |- |২০১৮ |দ্য আণ্ডাৰৱৰ্ল্ড |ৰাজেশ যশপাল | |- | ২০১৭ || প্ৰিয়াৰ প্ৰিয় || [[মুনিন বৰুৱা]] || |- | ২০১৭ || [[মিছন চাইনা]] || জুবিন গাৰ্গ || |- | ২০১৫ || [[গানে কি আনে]] || ৰাজেশ যশপাল || |- | ২০১৪ || [[ৰ'দৰ চিঠি|ৰ’দৰ চিঠি]] || [[বাহাৰুল ইছলাম]] || |- | ২০১২ || [[এখন নেদেখা নদীৰ সিপাৰে]] || বিদ্যুৎ কটকী || |- | ২০০৮ || [[মন যায়]]|| [[এম মণিৰাম]] || |- | ২০০৬ || [[আমি অসমীয়া]]|| ৰাজীৱ ভট্টাচাৰ্য্য || |- | ২০০৬ || [[অধিনায়ক (চলচ্চিত্ৰ)|অধিনায়ক]] || যতীন বৰা || |- | ২০০৪ || [[দীনবন্ধু (২০০৪ চলচ্চিত্ৰ)|দীনবন্ধু]]|| [[মুনিন বৰুৱা]] || |- | ২০০৪ || [[ৰং]]|| [[মুনিন বৰুৱা]] || |- | ২০০৪ || [[বাৰুদ (চলচ্চিত্ৰ)|বাৰুদ]] || [[মুনিন বৰুৱা]] || |- | ২০০৩ || জোনাকবিহীন এই জীৱন || মুন্না আহমেদ || আৱহ সংগীত |- | ২০০৩ || অগ্নিসাক্ষী|| যদুমণি দত্ত || |- | ২০০৩ || [[বিধাতা (চলচ্চিত্ৰ)|বিধাতা]] || [[মুনিন বৰুৱা]] || |- | ২০০৩|| প্ৰিয়া মিলন || মুন্না আহমেদ || |- | ২০০৩ || জুমন সুমন|| মহিবুল হক || |- |২০০২ |[[জোনাকী মন]] |জীৱৰাজ বৰ্মন | |- | ২০০২ || [[প্ৰেম আৰু প্ৰেম]]|| [[শম্ভু গুপ্তা]] || |- | ২০০২ || [[জীৱন নদীৰ দুটি পাৰ ]]|| মুন্না আহমেদ || |- | ২০০২ || [[কন্যাদান (চলচ্চিত্ৰ)|কন্যাদান]] || [[মুনিন বৰুৱা]] || |- | ২০০১ || [[নায়ক (চলচ্চিত্ৰ)|নায়ক]] || [[মুনিন বৰুৱা]] || |- | ২০০১ || শেষ উপহাৰ|| গোপাল বৰঠাকুৰ||শীৰ্ষগীত |- | ২০০১ || [[দাগ (অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ)|দাগ]]|| [[মুনিন বৰুৱা]] || |- | ২০০০|| [[তুমি মোৰ মাথোঁ মোৰ]]|| জুবিন গাৰ্গ|| |- | ২০০০ || [[হিয়া দিয়া নিয়া]]|| [[মুনিন বৰুৱা]] || |- style="text-align:center; " ! colspan=4 style="background:#B0C4DE; " | অন্য ভাষা |- style="text-align:center; " ! style="background:#ccc; "| বৰ্ষ ! style="background:#ccc; "| কথাছবি ! style="background:#ccc; "| ভাষা ! style="background:#ccc; "| অন্যান্য তথ্য |- |২০১৯ |সামসাৰা |[[বাংলা]] |মুক্তিপ্ৰাপ্ত |- | width="150"|২০১৬ || width="200"| দিল ত’ দীৱানা হ্যে || width="200"| হিন্দী || width="150"| মুক্তিপ্ৰাপ্ত |- |২০১০ |কাছে এসো তুমি |বাংলা |মুক্তিপ্ৰাপ্ত |- |২০১০ |মন নিয়ে |বাংলা |মুক্তিপ্ৰাপ্ত |- | width="150" |২০০৬ || width="200" | ষ্ট্ৰিংছ || width="200" | [[হিন্দী]] || width="150" | মুক্তিপ্ৰাপ্ত |- | width="150" | ২০০৪ || width="200" | শুধু তুমি || width="200" | বাংলা || width="150" | মুক্তিপ্ৰাপ্ত |} == অভিনয় জীৱন == জুবিন গাৰ্গে ২০০০ চনত এন কে প্ৰডাকচনৰ অধীনত নিৰ্মিত ''[[তুমি মোৰ মাথোঁ মোৰ]]'' ছবিত অভিনেতা আৰু পৰিচালক হিচাপে আত্মপ্ৰকাশ কৰে। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ ''[[দীনবন্ধু (চলচ্চিত্ৰ)|দীনবন্ধু]] (২০০৪), [[মন যায় (চলচ্চিত্ৰ)|মন যায়]] (২০০৮), [[গানে কি আনে|গানে কি আনে (২০১৬)]], [[মিছন চাইনা (চলচ্চিত্ৰ)|মিছন চাইনা]] (২০১৭), দ্য আণ্ডাৰৱৰ্ল্ড (২০১৮), [[কাঞ্চনজংঘা (চলচ্চিত্ৰ)|কাঞ্চনজংঘা]] (২০১৯), ৰাজনীতি (২০২২), ''ডক্টৰ বেজবৰুৱা ২ (২০২৩), ৱাইড এংগল(২০২৪), চিকাৰ (২০২৪)''ত অভিনয় কৰিছিল। জুবিন অভিনীত ''[[ৰৈ ৰৈ বিনালে (চলচ্চিত্ৰ)|ৰৈ ৰৈ বিনালে]]'' ২০২৫ চনৰ ৩১ অক্টোবৰত মুক্তিলাভ কৰে।<ref name="IMDB">{{cite web | url=https://www.imdb.com/title/tt29939499/ | title=Roi Roi Binale | accessdate=23 September 2025}}</ref> জুবিন গাৰ্গে অভিনয় কৰা একাধিক ছবিয়েই বক্স অফিচত সফলতা লাভ কৰিছে। ২০১৭ চনত ৮ ছেপ্টেম্বৰত ৬৫টা চিনেমা হলত মুক্তি লাভ কৰা ''মিছন চাইনা''ক দিল্লী, বেংগালুৰু আৰু মুম্বাইকে ধৰি অসমৰ বাহিৰত থকা আঠটা চিনেমা হলত মুক্তি দিয়া হৈছিল। ছবিখনে প্ৰথম সপ্তাহৰ ভিতৰতে মুঠ ২ কোটি ৪০ লাখ টকা সংগ্ৰহ কৰিছিল।<ref>{{cite web|url=https://www.time8.in/the-exact-box-office-collection-of-mission-china-over-the-1st-week-revealed/|title=The Exact Box Office Collection of Mission China 1st Week Revealed|access-date=16 September 2017|website=Time8.in}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.northeastguide.in/assam/mission-china-collection-box-office-movie-review-total-budget/|title=Mission China Box Office|website=Northeastguide.in|access-date=9 September 2017|archivedate=9 September 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170909095105/https://www.northeastguide.in/assam/mission-china-collection-box-office-movie-review-total-budget/|deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite web|url=https://in.bookmyshow.com/buytickets/mission-china-national-capital-region-ncr/movie-ncr-ET00061289-MT/20170911/|title=Mission China Realising Theatre |website=Bookmyshow.com|access-date=11 September 2017}}</ref> মিছন চাইনাই [[অসম|অসমত]] যথেষ্ট ব্যৱধানত ব্লকবাষ্টাৰ বাহুবলী আৰু [[ছলমান খান|ছলমান খানৰ]] [[বজৰংগী ভাইজান|বজৰংগী ভাইজানৰ]] প্ৰথম দিনৰ সংগ্ৰহৰ অভিলেখ ভংগ কৰিছিল।<ref>{{Cite web|date=10 September 2017|title=Mission China: Old-fashioned projector promo helps Assamese film beat Baahubali record|url=https://www.hindustantimes.com/regional-movies/mission-china-old-fashioned-projector-promo-helps-assamese-film-beat-baahubali-record/story-OfDn0UHUMlikrueyPECFJK.html|access-date=28 January 2021|website=Hindustan Times|language=en}}</ref> বৰ্তমান ই [[:en:Assamese_cinema#List_of_highest-grossing_Assamese_films|সৰ্বাধিক উপাৰ্জনকাৰী অসমীয়া ছবিৰ]] ভিতৰত ৬ নং স্থানত আছে। ২০১৯ চনত মুক্তিলভা ''কাঞ্চনজংঘা''ই ১০ দিনতে ৩.৯ কোটি টকা সংগ্ৰহ কৰি সকলো অভিলেখ ভংগ কৰিছিল। দৰ্শকৰ ব্যাপক সঁহাৰি লাভ কৰা ছবিখনে প্ৰথমদিনাই ২২.৫ লাখ টকা সংগ্ৰহ কৰিবলৈ সক্ষম হৈছিল। তিনিদিনৰ ভিতৰতে কাঞ্চনজংঘাই কোটিৰো অধিক টকাৰ ব্যৱসায় কৰে। ২০২৫ চনত মুক্তি লভা জুবিন গাৰ্গৰ অন্তিম ছবি "ৰৈ ৰৈ বিনালে"ই ৩০ কোটি টকা ব্যৱসায় কৰি আৰু ৰাতিপুৱা ৪.০০ বজাত অসমীয়া চিনেমাৰ প্ৰথম প্ৰদৰ্শনীৰ ব্যৱস্থাৰে ৯০ বছৰীয়া অসমীয়া চিনেমাৰ জগতত ইতিহাস ৰচে। <ref name="India Today NE">{{cite web | url=https://www.indiatodayne.in/entertainment/story/zubeens-kanchanjangha-sweeps-box-office-collects-3-9-crore-10-days-397330-2019-09-16 | title=Zubeen’s Kanchanjangha Sweeps Box Office, Collects 3.9 Crore in 10 days | publisher=India Today NE | date=Sep 16, 2019, Updated Jun 29, 2022, 1:43 AM IST | accessdate=23 September 2025}}</ref> [[File:গানে কি আনে চলচ্চিত্ৰ প'ষ্টাৰ.jpg|thumb|গানে কি আনে চলচ্চিত্ৰৰ প'ষ্টাৰত জুবিন গাৰ্গ]] ==অভিনীত ছবি== {| class="wikitable sortable" ! width="50" | বৰ্ষ ! width="200" | কথাছবি ! width="200" | পৰিচালক ! width="200" | চৰিত্ৰ |- |২০২৫ || [[ৰৈ ৰৈ বিনালে (চলচ্চিত্ৰ)|ৰৈ ৰৈ বিনালে]] || ৰাজেশ ভূঞা || ৰাউল (এগৰাকী অন্ধ শিল্পীৰ ৰূপত) |- |২০২৫ || যোদ্ধা || ভাস্কৰ শৰ্মা || বিশেষ এভূমুকি |- |২০২৪ || [[ৱাইড এংগল (চলচ্চিত্ৰ)|ৱাইড এংগল]]|| [[জয়ন্ত নাথ]] || গৌতম শৰ্মা |- |২০২৪ || চিকাৰ || দেবাংকৰ বৰগোহাঁই ||শংকৰ চিকাৰী |- |২০২৩ || [[ডক্তৰ বেজবৰুৱা ২|ডক্টৰ বেজবৰুৱা ২]]|| [[নিপন গোস্বামী]] || আৰক্ষী বিষয়া মহাদেৱ বৰবৰুৱা |- | ২০২২ || ৰাজনীতি || মঞ্জিত শৰ্মা || অৰিন্দম |- | ২০১৯ || [[কাঞ্চনজংঘা (চলচ্চিত্ৰ)|কাঞ্চনজংঘা]] || জুবিন গাৰ্গ || অনিৰ্বাণ ভট্টাচাৰ্য |- | ২০১৮ || দি আণ্ডাৰৱৰ্ল্ড || ৰাজেশ যশপাল|| |- | ২০১৭ || প্ৰিয়াৰ প্ৰিয় || [[মুনিন বৰুৱা]] || প্ৰিয়ব্ৰত কাকতি |- | ২০১৭ || [[মিছন চাইনা]] || জুবিন গাৰ্গ ||কৰ্ণেল গোস্বামী |- | ২০১৬ || [[গানে কি আনে]] || ৰাজেশ যশপাল ||নীলাভ জোনাক বৰুৱা |- | ২০১৬ || [[সাত নম্বৰৰ সন্ধানত]] || [[আব্দুল মজিদ]] || বিশেষ এভূমুকি |- | ২০১৫ || [[অহেতুক]] || বাণী দাস || বিশেষ এভূমুকি |- | ২০১৪ || [[ৰ'দৰ চিঠি|ৰ’দৰ চিঠি]] || [[বাহাৰুল ইছলাম]] || |- | ২০১১ || [[ৰামধেনু (চলচ্চিত্ৰ)|ৰামধেনু]] || [[মুনিন বৰুৱা]] || বিশেষ এভূমুকি |- | ২০০৮ || [[মন যায়]] || [[এম মণিৰাম]]|| মানৱ |- | ২০০৪ ||[[দীনবন্ধু (২০০৪ চলচ্চিত্ৰ)|দীনবন্ধু]] || [[মুনিন বৰুৱা]] || বিপুল |- | ২০০২ || [[প্ৰেম আৰু প্ৰেম]] || [[শম্ভু গুপ্তা]] || বিশেষ এভূমুকি |- | ২০০০ || [[তুমি মোৰ মাথোঁ মোৰ]] || জুবিন গাৰ্গ ||ৰিচি |} ==সাহিত্য চৰ্চা== জুবিন গাৰ্গ সাহিত্য জগতৰ লগতো জড়িত হৈ আছিল। ২০১৭ চনত তেওঁ কাব্য গ্ৰন্থৰ বাবে সেউজী-সেউজী বঁটা লাভ কৰিছিল।<ref>{{Cite web|title=Assam: Seuji-Seuji Award conferred upon singer Zubeen Garg|url=https://www.thenortheasttoday.com/current-affairs/states/assam-seuji-seuji-award-conferred-upon-singer-zubeen-garg|access-date=19 December 2020|website=The Northeast Today|date=22 December 2017}}{{Dead link|date=October 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> {| class="wikitable" |- style="background:#cfc; text-align:center; " |'''বৰ্ষ''' |'''পুথি''' |'''ভাষা''' |- |২০০৯ |''শব্দ অনুভূতি'' | rowspan="3" |অসমীয়া |- |২০১৮ |''জুবিনৰ পদ্য''<ref>{{Cite web|title=With over Rs 4.5 crores in sales and 4 lakh visitors, 20th Northeast Book Fair breaks all past records|url=https://www.guwahatiplus.com/article-detail/with-over-rs-4-5-crores-in-sales-and-4-lakh-visitors-20th-northeast-book-fair-breaks-all-past-records|access-date=23 September 2020|website=G Plus|language=en}}</ref> |- |২০২০ |''জুবিনৰ পদ্য (দ্বিতীয় সংস্কৰণ)'' |} ==সামাজিক সক্ৰিয়তা আৰু লোকহিতৈষী কৰ্ম== গাৰ্গে বিভিন্ন কামৰ বাবে ধন আগবঢ়োৱা ''কলাগুৰু আৰ্টিষ্ট ফাউণ্ডেশ্যন'' নামৰ এটা দাতব্য সংস্থা চলাইছিল। অসমত বিধ্বংসী বানপানী হ’লে তেওঁ মানুহক কাপোৰ, ঔষধ আৰু বৰঙনি দান কৰিবলৈ আহ্বান জনায়।<ref>{{cite news |title=Beyond Bollywood |url=https://www.indiatoday.in/magazine/nation/story/20181105-beyond-bollywood-1374988-2018-10-27 |access-date=18 September 2019 |work=India Today |date=5 November 2018 |language=en |archive-date=2 January 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190102154758/https://www.indiatoday.in/magazine/nation/story/20181105-beyond-bollywood-1374988-2018-10-27 |url-status=live }}</ref> তেওঁ [[অসম লোকসেৱা আয়োগ|এপিএছচি]]-ৰ নিযুক্তি ক্ষেত্ৰৰ দুৰ্নীতিৰ বিষয়টো লৈ তেওঁৰ [[কাঞ্চনজংঘা (চলচ্চিত্ৰ)|কাঞ্চনজংঘা]] চিনেমাখন নিৰ্মাণ কৰিছিল।<ref>{{Cite web|url=https://www.guwahatiplus.com/daily-news/zubeen-s-next-film-kanchenjunga-to-be-based-on-apsc-scam|title=Zubeen's next film 'Kanchenjunga' to be based on APSC scam|website=G Plus|language=en|access-date=18 September 2019|archive-date=9 February 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190209092909/http://www.guwahatiplus.com/daily-news/zubeen-s-next-film-kanchenjunga-to-be-based-on-apsc-scam|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.sentinelassam.com/north-east-india-news/assam-news/singing-sensation-zubeen-garg-and-team-visits-dhemaji-for-kanchanjangha-promotion/|title=Singing sensation Zubeen Garg and Team visits Dhemaji for Kanchanjangha Promotion|date=29 October 2018|website=The Sentinel|language=en-US|access-date=18 September 2019|archive-date=31 August 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190831065523/https://www.sentinelassam.com/north-east-india-news/assam-news/singing-sensation-zubeen-garg-and-team-visits-dhemaji-for-kanchanjangha-promotion/|url-status=live}}</ref> জুবিন [[ফুটবল]] অনুৰাগী আছিল আৰু [[বানপানী|বানপীড়িত লোকসকলৰ]] বাবে ধন সংগ্ৰহৰ মানসেৰে মেট্‌চ খেলিছিল।<ref>{{Cite web|url=https://www.thehansindia.com/posts/index/Sports/2015-10-05/Soccer-for-charity-in-Assam/179263|title=Soccer for charity in Assam|website=The Hans India|date=5 October 2015|access-date=14 May 2019|archive-date=14 May 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190514063145/https://www.thehansindia.com/posts/index/Sports/2015-10-05/Soccer-for-charity-in-Assam/179263|url-status=live}}</ref> গাৰ্গ অসমৰ '[[নাগৰিকত্ব (সংশোধনী) আইন, ২০১৯|কা]]'-বিৰোধী প্ৰতিবাদত আগ-ভাগ লোৱা অন্যতম অৰাজনৈতিক ব্যক্তি আছিল।<ref>{{Cite news|url=https://www.news18.com/news/india/music-art-tie-them-as-zubeen-garg-and-a-host-of-assamese-artistes-lead-anti-caa-stir-from-the-front-2432069.html|title=Music, Art Tie Them as Zubeen Garg and a Host of Assamese Artistes Lead Anti-CAA Stir from the Front|website=News18|access-date=13 March 2020|date=21 December 2019|archive-date=14 January 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200114054315/https://www.news18.com/news/india/music-art-tie-them-as-zubeen-garg-and-a-host-of-assamese-artistes-lead-anti-caa-stir-from-the-front-2432069.html|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news |last1=Sengupta |first1=Aditi |title='Don't mess with Assam': Zubeen Garg |url=https://www.thehindubusinessline.com/blink/cover/dont-mess-with-assam-zubeen-garg/article30404699.ece |access-date=13 March 2020 |work=@businessline |date=26 December 2019 |language=en |archive-date=17 April 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200417192412/https://www.thehindubusinessline.com/blink/cover/dont-mess-with-assam-zubeen-garg/article30404699.ece |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |title=CAA 'not forgotten': Zubeen Garg |url=https://www.telegraphindia.com/north-east/caa-not-forgotten-zubeen-garg/cid/1801261 |access-date=24 October 2022 |website=www.telegraphindia.com}}</ref> ২০২১ চনৰ মে’ মাহত [[কৰ'নাভাইৰাছ ৰোগ ২০১৯|ক’ভিড-১৯-ৰ]] সংক্ৰমণৰ উত্থানৰ সময়ত গাৰ্গে গুৱাহাটীত থকা দুমহলীয়া ঘৰটো ক’ভিড কেয়াৰ চেণ্টাৰলৈ ৰূপান্তৰিত কৰিবলৈ আগবঢ়াইছিল। ইয়াৰ লক্ষ্য আছিল সেইসময়ত ৰোগীৰ বাবে বিছনাৰ বৰ্ধিত চাহিদা পূৰণ কৰা।<ref>{{Cite web |date=6 May 2021 |title=Zubeen Garg offers his house to convert as Covid care centre |url=https://assamtribune.com/guwahati/zubeen-garg-offers-his-house-to-convert-as-covid-care-centre-1091844 |access-date=19 June 2024 |website=The Assam Tribune |language=en}}</ref> ==ব্যক্তিগত জীৱন== ২০০২ চনৰ ৪ ফেব্ৰুৱাৰীত জুবিন গাৰ্গে অসমৰ [[গোলাঘাট|গোলাঘাটৰ]] নিবাসী ফেশ্বন ডিজাইনাৰ গৰিমা শইকীয়াক বিয়া কৰায়।<ref>{{cite web| url=https://thenortheasttoday.com/assam-zubeen-to-celebrate-his-birthday-by-releasing-music-album-of-mission-china/| title=Assam: Zubeen Garg to celebrate his birthday by releasing music album of 'Mission China'!| work=The North East Today| date=18 November 2016| access-date=8 September 2017| archive-date=23 May 2017| archive-url=https://web.archive.org/web/20170523122714/http://thenortheasttoday.com/assam-zubeen-to-celebrate-his-birthday-by-releasing-music-album-of-mission-china/| url-status=live| archivedate=23 May 2017| archiveurl=https://web.archive.org/web/20170523122714/http://thenortheasttoday.com/assam-zubeen-to-celebrate-his-birthday-by-releasing-music-album-of-mission-china/| deadurl=yes}}</ref> গৰিমা শইকীয়া গোলাঘাটৰ শান্তিপুৰৰ সুৰেন্দ্ৰনাথ শইকীয়া আৰু ৰুণুমী শইকীয়াৰ একমাত্ৰ জীয়ৰী। তেওঁ মুম্বাই বিশ্ববিদ্যালয়ৰপৰা ইংৰাজী সাহিত্যত স্নাতকোত্তৰ সম্পূৰ্ণ কৰে। ইয়াৰ লগতে তেওঁ এগৰাকী ৰাজ্যিক পৰ্যায়ৰ টেবুল টেনিছ খেলুৱৈ। তেওঁলোকৰ চিনাকি ফেন-মেইলৰ জৰিয়তে হৈছিল। গৰিমা শইকীয়া গাৰ্গে ডিজাইন কৰা ভালেমান সাজ-পোছাক জুবিন গাৰ্গে পৰিধান কৰে।<ref>{{Cite book |last=ঠাকুৰ |first=কপিল |title=পিতৃৰ দৃষ্টিত জুবিন |publisher=চন্দ্ৰ প্ৰকাশ |year=২০১১ |page=৫৭ |language=as}}</ref> তেওঁ সহ-প্ৰযোজক হিচাপেও একাধিক ছবিত জুবিন গাৰ্গৰ সৈতে কাম কৰিছে। ===ধৰ্মীয় দৃষ্টিভংগী আৰু ঈশ্বৰ বিশ্বাস=== জুবিন গাৰ্গে নিজকে ''ধৰ্ম-অবিশ্বাসী'' বুলি গণ্য কৰিছিল আৰু কৈছিল যে, তেওঁৰ কোনো জাতি-ধৰ্ম নাই, তেওঁ মুক্ত।<ref>{{cite news |title=I Don't Have Any Caste, Religion Or God: Zubeen Garg |url=https://m.guwahatiplus.com/article/i-don-t-have-any-caste-religion-or-god-zubeen-garg/5862/amp#amp_tf=From%20%251%24s&aoh=17141538671889&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com |work=Guwahati Plus |date=29 July 2019 |access-date=27 April 2024}}</ref> জুবিন গাৰ্গৰ ঈশ্বৰ বিশ্বাস সম্পৰ্কত স্পষ্ট অভিমত দিয়াটো প্ৰায় দুষ্কৰ বুলি পিতৃ কপিল ঠাকুৰে ''পিতৃৰ দৃষ্টিৰে জুবিন'' গ্ৰন্থত লিখিছে। জুবিন গাৰ্গে গুৱাহাটীৰ কৌটিলিংগম মন্দিৰলৈ মাজে-মধ্যে যোৱাৰ কথা তেওঁ শুনিছে। ইয়াৰ লগতে অসমৰ বাহিৰত থকা কোনো কোনো মন্দিৰ দৰ্শন কৰাৰ কথাও তেওঁ শুনিছে। অৱশ্যে এটা কথা পিতৃয়ে ক'ব বিচাৰে যে, ''জুবিন গাৰ্গৰ বুদ্ধ-দৰ্শন খুব প্ৰিয়। '' অৱশ্যে সেই সম্পৰ্কে সণ্ঢালনিকৈ অধ্যয়ন কৰিবলৈ তেওঁ ''এতিয়া সময় দুৰ্লভ'' বুলি প্ৰকাশ কৰে।<ref>{{Cite book |last=ঠাকুৰ |first=কপিল |title=পিতৃৰ দৃষ্টিত জুবিন |publisher=চন্দ্ৰ প্ৰকাশ |year=২০১১ |page=৫৯ |language=as}}</ref> ==বঁটা আৰু সন্মান== [[File:Zubeen Garg receiving National Award.jpg|thumb|৫৫সংখ্যক ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা, ২০০৯ত নন-ফিচাৰ ফিল্ম ''ইক’জ অৱ চাইলেঞ্চ''ৰ বাবে জুবিন গাৰ্গক ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰপতি [[প্ৰতিভা পাটিল|প্ৰতিভা পাটিলে]] শ্ৰেষ্ঠ সংগীত পৰিচালনাৰ বঁটা দিয়ে। ]] ১৯৯৬ চনত চেনেল ভি মিউজিক এৱাৰ্ড্‌ছ আৰু স্ক্ৰীন এৱাৰ্ড্‌ছত জুবিন গাৰ্গ "চান্দনী ৰাত" এলবামৰ বাবে শ্ৰেষ্ঠ ভাৰতীয় পপ এলবাম হিচাপে নিৰ্বাচিত হয় যিটো ক্ৰমে দলেৰ মেহেন্দীৰ এলবাম ''বলো তা ৰা ৰা'' আৰু সুচিত্ৰ কৃষ্ণমূৰ্থীৰ এলবাম ''ডোলে ডোলে''ৰ হাতত পৰাস্ত হয়। ২০১১ চনত আমেৰিকাৰ ইলিনয়ৰ অক ব্ৰুকত অনুষ্ঠিত হোৱা অসম অধিৱেশনৰদ্বাৰা জুবিন গাৰ্গক বছৰৰ অতিথি শিল্পী হিচাপে সন্মানিত কৰা হয়।<ref>{{cite book |last1=Koch |first1=Lars-Christian |last2=Klotz |first2=Sebastian |last3=Bohlman |first3=Philip V |title=Sounding Cities : Auditory Transformations in Berlin, Chicago, and Kolkata |date=2018 |publisher=LIT |location=Zürich |isbn=978-3-643-90555-0 |pages=213 |language=English}}</ref> ২০২৪ চনৰ ২৭ মে'ত জুবিন গাৰ্গক [[মেঘালয়|মেঘালয়ৰ]] [[বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়, মেঘালয়|বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়ৰ]] পৰা সন্মানীয় ডক্টৰ অৱ লিটাৰেচাৰ (ডি.লিট) ডিগ্ৰী প্ৰদান কৰা হয়।<ref>{{Cite web |title=Hon. D.Litt. to Zubeen Garg and Lou Majaw at 10th USTM Convocation |work=USTM |url=https://ustm.ac.in/event/hon-d-litt-to-zubeen-garg-and-lou-majaw-at-10th-ustm-convocation/ |access-date=27 August 2024 |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=27 August 2024 |title=USTM Holds 10th Convocation, Honors Zubeen Garg and Lou Majaw |url=https://www.pratidintime.com/north-east/meghalaya/ustm-holds-10th-convocation-honors-zubeen-garg-and-lou-majaw |access-date=27 August 2024 |website=Pratidin Time |language=en}}</ref> ২০০৯ চনৰ ৫৫সংখ্যক [[ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা|ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটাত]] অ-কাহিনীমূলক ছবি ''ইক’জ অৱ চাইলেঞ্চ''ৰ বাবে তেওঁ শ্ৰেষ্ঠ সংগীত পৰিচালনাৰ বঁটা লাভ কৰে। ২০২৫ চনৰ ৯ ডিচেম্বৰ তাৰিখে কটন বিশ্ববিদ্যালয়ে জুবিন গাৰ্গক মৰণোত্তৰভাৱে সন্মানীয় ডক্টৰ অৱ লিটাৰেচাৰ (ডি.লিট) ডিগ্ৰী প্ৰদান কৰে। ২০২৫ চনৰ ২১ নৱেম্বৰ তাৰিখে ভাৰতীয় ডাক বিভাগৰ অসম শাখাই শিল্পীগৰাকীৰ ৫৩ সংখ্যক জন্মদিন উপলক্ষ্যে তেওঁৰ নামত এটি বিশেষ স্মৃতিচাৰণ পোষ্ট কাৰ্ড মুকলি কৰে। ২০২৬ চনৰ ফিল্মফেয়াৰ(অসম) য়ে জুবিন গাৰ্গক মৰণোত্তৰভাৱে জীৱনজোৰা সাধনা বঁটা আৰু 'ৰৈ ৰৈ বিনালে' ছবিখনৰ বাবে বিশেষ বঁটা প্ৰদান কৰে। {| class="wikitable" |- style="background:#cfc; text-align:center; " | বৰ্ষ|| '''বঁটা'''|| চলচ্চিত্ৰ/এলবাম/থিয়েটাৰ|| '''শিতান'''|| '''ফলাফল''' |- |rowspan="2" |১৯৯৬ |স্ক্ৰীন বঁটা |rowspan="2" |''চান্দনী ৰাত'' |rowspan="2" |শ্ৰেষ্ঠ ভাৰতীয় পপ এলবাম |{{nom}} |- |চেনেল ভি মিউজিক বঁটা |{{nom}} |- | rowspan="2" |২০০৫ |BFJA বঁটা|| ''শুধো তুমি''|| শ্ৰেষ্ঠ সংগীত পৰিচালক|| {{won}} |- |প্ৰাগ চিনে বঁটা-২০০৫ |''ৰং'' |শ্ৰেষ্ঠ পুৰুষ নেপথ্য কণ্ঠশিল্পী – "ছায়া দৰে থাকা তুমি"<ref>{{Cite web|date=7 March 2021|title=Northeast's Sensation Zubeen Garg: Early Life, Career, Awards & Controversies – Sentinelassam|url=https://www.sentinelassam.com/entertainment/wikipedia-of-northeasts-singing-sensation-zubeen-garg-527402|access-date=9 March 2021|website=www.sentinelassam.com|language=en}}</ref> |{{won}} |- |২০০৬ |গ্ল’বেল ইণ্ডিয়ান ফিল্ম এৱাৰ্ড<ref name="GIFA List Of Winners">{{cite web|title=G.I.F.A. Awards 2006: winners|date=10 December 2006|url=http://www.bollywoodhungama.com/features/2006/12/10/1918/index.html|website=[[Bollywood Hungama]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20081121175701/http://www.bollywoodhungama.com/features/2006/12/10/1918/index.html|access-date=24 April 2017|archive-date=21 November 2008}}</ref> | rowspan="6" |গেংষ্টাৰ | rowspan="4" |শ্ৰেষ্ঠ পুৰুষ কণ্ঠশিল্পী (য়া আলি) |{{won}} |- | rowspan="5" |২০০৭ |ফিল্মফেয়াৰ বঁটা |{{nom}} |- |জী চিনে |{{nom}} |- |আইফা বঁটা<ref name=altfg>{{cite web |author=Andre Soares |url=http://www.altfg.com/blog/awards/indian-film-academy-awards-2007/ |title=Indian Film Academy Awards 2007 |publisher=Altfg.com |date=2 June 2007 |access-date=13 June 2012 |archive-date=8 February 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120208180559/http://www.altfg.com/blog/awards/indian-film-academy-awards-2007/ |url-status=live }}</ref> |{{nom}} |- |ষ্টাৰডাষ্ট বঁটা<ref>{{cite web|title=Stardust Awards Winners for 2006|url=http://www.indicine.com/movies/bollywood/stardust-awards-winners-for-2006/|publisher=indicine.com|access-date=24 April 2017|archive-date=17 July 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180717184206/http://www.indicine.com/movies/bollywood/stardust-awards-winners-for-2006/|url-status=live}}</ref> |নতুন আলোড়নকাৰী কণ্ঠ |{{won}} |- |স্ক্ৰীন বঁটা<ref>{{Cite web |date=3 May 2022 |title=Screen Award for Best Male Playback Singer |url=https://bollywoodproduct.in/screen-award-for-best-male-playback-singer/ |access-date=2 July 2022 |website=Bollywood Product |language=en-US}}</ref> |শ্ৰেষ্ঠ পুৰুষ কণ্ঠ (য়া আলি) |{{nom}} |- | rowspan="2" |২০০৮ | rowspan="2" |কলাকাৰ বঁটা |জিন্দেগী | rowspan="2" |শ্ৰেষ্ঠ মিউজিক এলবাম |{{won}} |- |''তুমি'' |{{won}} |- | ২০০৯ ||৫৫সংখ্যক ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা || ''ইক’জ অৱ চাইলেঞ্চ'' || শ্ৰেষ্ঠ অ-কাহিনীমূলক সংগীত পৰিচালনাৰ বাবে ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা|| {{won}} |- |২০১১ |প্ৰাগ চিনে বঁটা ২০১১ |''[[জেতুকা পাতৰ দৰে (চলচ্চিত্ৰ)|জেতুকা পাতৰ দৰে]]'' |শ্ৰেষ্ঠ পুৰুষ কণ্ঠশিল্পী – ''"পুৱাৰ হাঁহিত"'' |{{nom}} |- |২০১২ ||প্ৰাগ চিনে বঁটা-২০১২<ref>{{cite web |title=Prag Cine Awards 2015 to be held in Assam |date=24 January 2015 |url=http://www.indiantelevision.com/television/tv-channels/news-broadcasting/prag-cine-awards-2015-to-be-held-in-assam-150124 |publisher=indiantelevision.com |access-date=24 April 2017 |archive-date=1 May 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170501001923/http://www.indiantelevision.com/television/tv-channels/news-broadcasting/prag-cine-awards-2015-to-be-held-in-assam-150124 |url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|title=Prag Cine Award on March 21, 22|url=http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=jan2815/city053|publisher=assamtribune.com|access-date=24 April 2017|archive-date=2 April 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402195918/http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=jan2815%2Fcity053|url-status=live|archivedate=2 April 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150402195918/http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=jan2815/city053|deadurl=yes}}</ref> |''[[ৰামধেনু (চলচ্চিত্ৰ)|ৰামধেনু]]'' |শ্ৰেষ্ঠ পুৰুষ কণ্ঠশিল্পী – ''"ৰং দিয়া মৰম"'' |{{nom}} |- |২০১৩ |প্ৰাগ চিনে বঁটা ২০১৩ |''মি এণ্ড মাই ছিষ্টাৰ'' |শ্ৰেষ্ঠ পুৰুষ কণ্ঠশিল্পী – ''"থুনুক-থানাক"'' |{{nom}} |- |২০১৪ |প্ৰাগ চিনে বঁটা ২০১৪ |''চিঞৰ'' |"শ্ৰেষ্ঠ পুৰুষ কণ্ঠশিল্পী – ''"কালৰ অসুৰ"'' |{{nom}} |- | rowspan="2" | ২০১৫ | rowspan="2" |প্ৰাগ চিনে বঁটা উত্তৰ-পূব ২০১৫||''[[অহেতুক]]'' |শ্ৰেষ্ঠ পুৰুষ কণ্ঠশিল্পী – ''"অহেতুক"'' |{{won}} |- |''ৰ’দৰ চিঠি'' |শ্ৰেষ্ঠ সংগীত পৰিচালনা |{{nom}} |- | rowspan="2" |২০১৬ | rowspan="2" |গপ চপ মিউজিক বঁটা |''বলিয়া কৃষ্ণ (হেঙুল থিয়েটাৰ)'' |বছৰটোৰ শীৰ্ষক গীত – "''বলিয়া কৃষ্ণ''" |{{won}} |- | rowspan="3" |''গানে কি আনে'' |শ্ৰেষ্ঠ সংগীত পৰিচালক – ''"জানো জানো"'' |{{won}} |- | rowspan="3" |২০১৭ | rowspan="2" |প্ৰাগ চিনে নৰ্থ-ইষ্ট ২০১৭ |শ্ৰেষ্ঠ সংগীত পৰিচালনা |{{nom}} |- |শ্ৰেষ্ঠ নেপথ্য পুৰুষ কণ্ঠশিল্পী – ''"জানো জানো"'' |{{nom}} |- |ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰ বঁটা |''[[কহিনুৰ থিয়েটাৰ|কহিনুৰ থিয়েটাৰ]]'' |ৰেড এফ এম শ্ৰেষ্ঠ নেপথ্য কণ্ঠশিল্পী – "জনম জনম''"''<ref>{{Cite web|title=Dalmia Bharat : First Mobile Theatre Awards presented by Dalmia Cement {{!}} MarketScreener|url=https://www.marketscreener.com/quote/stock/DALMIA-BHARAT-LTD-9743873/news/Dalmia-Bharat-First-Mobile-Theatre-Awards-presented-by-Dalmia-Cement-24725283/|access-date=13 February 2021|website=www.marketscreener.com|date=10 July 2017 |language=en}}</ref> |{{won}} |- | rowspan="5" | ২০১৮ | rowspan="4" |প্ৰাগ চিনে বঁটা ২০১৮<ref>{{Cite web |date=28 May 2018 |title=Prag Cine Awards North-East 2018: Best director award for Utpal Barpujari |url=http://nenow.in/north-east-news/prag-cine-awards-north-east-2018-best-director-award-for-utpal-barpujari.html |access-date=20 August 2022 |website=NORTHEAST NOW |language=en-US}}</ref>|| rowspan="3" | ''[[মিছন চাইনা (চলচ্চিত্ৰ)|মিছন চাইনা]]'' || শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা (জনপ্ৰিয়) || {{won}} |- | শ্ৰেষ্ঠ ছবি (জনপ্ৰিয়) || {{won}} |- |শ্ৰেষ্ঠ নেপথ্য পুৰুষ কণ্ঠশিল্পী – ''"দিন জ্বলে ৰাতি জ্বলে"'' |{{nom}} |- |''প্ৰিয়াৰ প্ৰিয়'' |শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা |{{nom}} |- |ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰ বঁটা |''[[আৱাহন থিয়েটাৰ|আৱাহন থিয়েটাৰ]]'' |ৰেড এফ এম শ্ৰেষ্ঠ নেপথ্য পুৰুষ কণ্ঠশিল্পী – ''"অ' মা"''<ref>{{Cite web|title=Assam's Mobile theater industry gets due recognition; Artists, writers and personalities awarded|url=https://www.thenortheasttoday.com/current-affairs/states/assams-mobile-theater-industry-gets-due-recognition-artists-writers-and-personalities-awarded|access-date=13 February 2021|website=TheNortheastToday – Read From North East (TNT)|date=22 June 2018|language=en}}{{Dead link|date=September 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |{{won}} |- |২০১৯ |ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰ বঁটা |''দেউতা (চিৰঞ্জীৱ থিয়েটাৰ)'' |ৰেড এফ এম শ্ৰেষ্ঠ নেপথ্য পুৰুষ কণ্ঠশিল্পী – ''"অ' দেউতা"''<ref>{{Cite web|date=20 July 2019|title=Tapan Das Bags Best Theatre Actor Award|url=https://www.pratidintime.com/tapan-das-bags-best-theatre-actor-award/|access-date=13 February 2021|website=Pratidin Time|language=en-US|archivedate=2 May 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210502130727/https://www.pratidintime.com/tapan-das-bags-best-theatre-actor-award/|deadurl=yes}}</ref> |{{won}} |- | rowspan="7" |২০২১ | rowspan="7" |প্ৰাগ চিনে বঁটা<ref>{{Cite web |title=20th Prag Cine Awards on Jan 30 |url=https://www.pratidintime.com/latest-assam-news-breaking-news-assam/20th-prag-cine-awards-on-jan-30 |access-date=20 August 2022 |website=Pratidin Time |date=24 December 2020 |language=en}}</ref> | rowspan="3" |''[[কাঞ্চনজংঘা (চলচ্চিত্ৰ)|কাঞ্চনজংঘা]]'' |শ্ৰেষ্ঠ ছবি (জনপ্ৰিয়) |{{nom}} |- |শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা (জনপ্ৰিয়) |{{won}} |- |শ্ৰেষ্ঠ নেপথ্য পুৰুষ কণ্ঠশিল্পী – ''"পাঞ্চনা"'' |{{won}} |- | rowspan="2" |[[ৰত্নাকৰ (চলচ্চিত্ৰ)|ৰত্নাকৰ]] |শ্ৰেষ্ঠ সংগীত পৰিচালক |{{won}} |- |শ্ৰেষ্ঠ কথা – ''"ৰাতি ৰাতি"'' |{{nom}} |- |''প্ৰতিঘাত'' |শ্ৰেষ্ঠ সংগীত পৰিচালক |{{nom}} |- |''[[বৰনদী ভটিয়ায়]]'' |শ্ৰেষ্ঠ নেপথ্য পুৰুষ কণ্ঠশিল্পী – ''"বৰনদী ভটিয়ায়"'' |{{nom}} |- | rowspan="2" |২০২২ | rowspan="2" |[[প্ৰাগ চিনে বঁটা]] ২০২২<ref>{{Cite web |title=Galaxy of Stars Gathered at the 'Prag Cine Awards 2022', Check the Winners List |url=https://pragnews.com/Galaxy-of-Stars-Gathered-at-the-%27Prag-Cine-Awards-2022%27,-Check-the-Winners-List |access-date=20 August 2022 |website=pragnews.com |language=en }}{{Dead link|date=September 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |দা ফায়াৰিং ৰেঞ্জ |শ্ৰেষ্ঠ নেপথ্য পুৰুষ কণ্ঠশিল্পী (২০২০) |{{nom}} |- |চন্দ্ৰাৱলী |শ্ৰেষ্ঠ পুৰুষ কণ্ঠশিল্পী (২০২১) |{{nom}} |- | rowspan="4" |২০২৩ |৮ম অসম ৰাজ্যিক চলচ্চিত্ৰ বঁটা<ref>{{Cite web |date=10 March 2023 |title=8th Assam State Film Awards announced, Jonaki Porua—Fireflies, Bulbul Can Sing win best film award |url=http://nenow.in/top-news/8th-assam-state-film-awards-announced-jonaki-porua-fireflies-bulbul-can-sing-win-best-film-award.html |access-date=13 March 2023 |website=Northeast Now |language=en-US}}</ref><ref>{{Citation |title='৩৫ হাজাৰ গান গোৱাৰ পিছত এতিয়া আৰু শ্ৰেষ্ঠ কণ্ঠশিল্পীৰ বঁটা লৈ থাকিবলৈ দিন নাই' | date=13 March 2023 |url=https://www.youtube.com/watch?v=dJWoPZknc0w |access-date=13 March 2023 |language=en}}</ref> |[[কাঞ্চনজংঘা]] |শ্ৰেষ্ঠ পুৰুষ কণ্ঠশিল্পী – ''"পাঞ্চনা"'' |{{Won}} |- | rowspan="3" |ৰাজস্থান চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱ ''<small>(অন্যান্য ৰাজ্যিক ছবিত)</small>'' | rowspan="3" |ডক্টৰ বেজবৰুৱা ২ |শ্ৰেষ্ঠ পুৰুষ কণ্ঠশিল্পী – ''"কি নাম দি মাতিম"'' |{{nom}} |- |শ্ৰেষ্ঠ সংগীত পৰিচালনা – "''কি নাম দি মাতিম"'' |{{nom}} |- |শ্ৰেষ্ঠ সহযোগী চৰিত্ৰ |{{Won}} |- |২০২৪ |ফিল্মফেয়াৰ বঁটা-অসমীয়া<ref>{{Cite web |title=Filmfare Awards Assamese 2024 Winners – Complete List Out! |url=https://www.filmfare.com/awards/filmfare-awards-assamese-2024/winners |access-date=5 April 2025 |website=filmfare.com |language=en}}</ref> |দা শ্লেম বুক |শ্ৰেষ্ঠ সংগীত এলবাম |{{Won}} |- |২০২৫ |ভূপেন হাজৰিকা বঁটা |বেলতলা বহাগী উৎসৱ সমিতি। কবিতা বৰুৱাৰদ্বাৰা প্ৰদান, [[ভূপেন হাজৰিকা]]ৰ কনিষ্ঠ ভগ্নী |জীৱনজোৰা সাধনাৰ বঁটা<ref>{{Cite news |title=Zubeen Garg conferred the Bhupen Hazarika Award 2025 |url=https://dainikjanambhumi.com/news/dr-bhupen-hazarika-award-has-been-presented-to-zubeen-garg?utm_source=chatgpt.com |work=Dainik Janambhumi}}</ref><ref>{{Cite news |title=Zubeen Garg to be conferred with Dr. Bhupen Hazarika Award |url=https://www.sentinelassam.com/cities/guwahati-city/assam-singer-zubeen-garg-to-be-conferred-with-dr-bhupen-hazarika-award |work=The Sentinel}}</ref> |সন্মানীত |- |} ==বিতৰ্ক== জুবিন গাৰ্গ কেইবাবাৰো বিভিন্ন বিতৰ্কৰ মাজত সোমাই পৰিছিল। গান গাই থকা অৱস্থাত জখলা বগোৱাকে ধৰি মঞ্চত কৰা কেতবোৰ কাণ্ডৰ বাবে তেওঁ কেইবাবাৰো সমালোচিত হৈছিল।<ref name="timesof">{{cite web | url=http://www.timesofassam.com/headlines/zubin-garg-into-controversy-again/ | title=Zubeen Garg into controversy again | publisher=Times of Assam | date=2010-08-26 | accessdate=2013-04-27}}</ref> ২০১১ চনৰ ছেপ্টেম্বৰত তেওঁ ''অসম বন্ধ''ৰ বিৰুদ্ধে আৰক্ষী থানাত এজাহাৰ দাখিল কৰিছিল যদিও পাছলৈ সেয়া উঠাই লয়।{{উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন}} ===ভূপেন হাজৰিকাৰ অন্ত্যেষ্টিক্ৰিয়া=== ২০১১ চনৰ ৯ নৱেম্বৰত [[গুৱাহাটী]]ৰ জালুকবাৰীস্থিত [[গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়]]ৰ চৌহদত অনুষ্ঠিত [[ভূপেন হাজৰিকা|ড॰ ভূপেন হাজৰিকা]]ৰ অন্তিম শ্ৰদ্ধাঞ্জলি অনুষ্ঠানত জুবিনক মূৰত এখন কাপোৰৰ সৈতে এটা হালধীয়া বৰণৰ গেঞ্জী পৰিহিত অৱস্থাত দেখা দিছিল। জুবিনৰ সেই পোছাকযোৰক লৈ সমগ্ৰ অসমজুৰি বিতৰ্কৰ সৃষ্টি হৈছিল। অৱশেষত জুবিন গাৰ্গে ক্ষমা-প্ৰাৰ্থনা বিচাৰি বিতৰ্কৰ শেষ কৰিছিল।{{উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন}} ===বিহু-মঞ্চত হিন্দী গান=== ২০১৩ চনত নিষিদ্ধ ঘোষিত সংগঠন [[আলফা]]ই অসমৰ গায়কসকলক বিহু-মঞ্চত হিন্দী গীত পৰিৱেশন নকৰিবলৈ জাননী দিছিল। কিন্তু এই আদেশ অমান্য কৰি জুবিন গাৰ্গে লতাশিল বিহু-মঞ্চত তেওঁৰ জনপ্ৰিয় হিন্দী গান ''য়া আলী'' পৰিৱেশন কৰে আৰু ইয়াৰ প্ৰতিক্ৰিয়াস্বৰূপে আলফাৰ সৰ্বাধিনায়ক পৰেশ বৰুৱাই জুবিন গাৰ্গক ''ভাৰতীয় সাংস্কৃতিক আগ্ৰাসনৰ এজেণ্ট''ৰূপে অভিহিত কৰি তেওঁক সংঘাতৰ বাবে সাৱধান কৰি দিছিল।<ref name="tehelka">{{cite web | url=http://tehelka.com/zubeen-hits-the-wrong-notes-for-ulfa/ | title=Zubeen hits the wrong notes for ULFA | publisher=Tehelka.com | date=2013-04-19 | accessdate=2013-04-27 | author=Ratnadip Choudhury | archivedate=2013-04-23 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20130423164622/http://tehelka.com/zubeen-hits-the-wrong-notes-for-ulfa/ | deadurl=yes }}</ref> এই ঘটনাত অসমৰ মুখ্যমন্ত্ৰী [[তৰুণ গগৈ]]য়ে জুবিনক সমৰ্থন কৰি তেওঁক নিৰাপত্তা প্ৰদান কৰিছিল।<ref name="ইণ্ডিয়ান">{{cite web | url=http://www.indianexpress.com/news/ya-ali-singer-zubeen-garg-provided-security-after-ulfa-threat/1105979/ | title='Ya Ali' singer Zubeen Garg provided security after ULFA threat | publisher=The Indian Express | date=2013-04-22 | accessdate=2013-04-27}}</ref> অৱশ্যে কেইদিনমানৰ পাছতে এই বিবাদৰ মীমাংসা হয়। জুবিনৰ মৃত্যুত শোক প্ৰকাশ কৰি এই নিষিদ্ধ ঘোষিত সংগঠনটিয়ে এটি প্ৰেছ বিজ্ঞপ্তি প্ৰকাশ কৰিছে। ===সুৰাকণ্ঠ=== ২০১৯ চনত বঙাইগাঁও জিলাৰ বক্সিং এছ’চিয়েশ্যনৰ সাংস্কৃতিক অনুষ্ঠানত ব্ৰাহ্মণ সম্প্ৰদায়ৰ ওপৰত বিতৰ্কিত মন্তব্য আগবঢ়োৱাৰ পাছত দৰং আৰু ওদালগুৰি জিলা ব্ৰাহ্মণ যুৱ মঞ্চই তেওঁক '''সুৰাকণ্ঠ''' উপাধি প্ৰদান কৰিছিল।<ref>[https://sangbad365.com/brahman-samaj-vs-zubeen/ জুবীন গাৰ্গক জুবীন গাৰ্গ নহয়, জুবীন সুৰাকণ্ঠ আখ্যা ব্ৰাহ্মণ সমাজৰ যুৱ মঞ্চই]</ref> ===মাজুলীত নিষিদ্ধ=== মাজুলীৰ পূৱেৰুণ কলা পৰিষদৰ উদ্যোগত অনুষ্ঠিত ৰঙালী বিহু সন্মিলনৰ‌ সামৰণি অনুষ্ঠানত জুবিনক ''সংগীত সিন্ধু'' উপাধি প্ৰদান কৰাৰ অৱস্থাত জুবিনে সত্ৰাধিকাৰক ''প্ৰভু ঈশ্বৰ'' সম্বোধন কৰা সম্পৰ্কত আপত্তি দৰ্শায়।<ref name=":0" /> ফলত মাজুলী জিলা সত্ৰ মহাসভাই তেওঁক মাজুলীত সাংস্কৃতিক অনুষ্ঠান পৰিৱেশনত নিষেধাজ্ঞা জাৰী কৰিছিল।<ref name=":0">[https://assam.news18.com/news/assam/zubeen-garg-is-banned-in-majuli-by-majuli-satra-mahasabha-for-insulting-satradhikar-tv-bhaskar-subham-g-377776.html Zubeen Garg Controversy: মাজুলীত নিষিদ্ধ জুবিন গাৰ্গ! সত্ৰাধিকাৰক অসন্মান কৰি শ্ৰীকৃষ্ণক তুচ্ছ-তাচ্ছিল্য কৰি ৰোষত পৰিল মাজুলীবাসীৰ]</ref><ref>{{cite news |last2=Raj |first2=Suhasini |last1=Walker |first1=Mark |author2-link=Suhasini Raj |title=Zubeen Garg, Singer Who Charmed India With a Bollywood Hit, Dies at 52 |url=https://www.nytimes.com/2025/09/22/world/asia/zubeen-garg-dead.html |access-date=23 September 2025 |work=[[The New York Times]] |date=22 September 2025}}</ref><ref>{{cite news |title=Assam: Zubeen Garg Faces Ban From Majuli District Satra Mahasabha |url=https://www.sentinelassam.com/north-east-india-news/assam-news/assam-zubeen-garg-faces-ban-from-majuli-district-satra-mahasabha |work=Sentinel Assam |date=26 April 2024 |access-date=27 April 2024}}</ref> ===লগুণ বিতৰ্ক=== ২০১৯ চনত শিল্পীগৰাকীয়ে বিতৰ্কৰ সন্মুখীন হৈছিল যেতিয়া তেওঁ কৈছিল ''মই ব্ৰাহ্মণ, কিন্তু চিনেমাখনত মোৰ [[লগুণ]] (ব্ৰাহ্মণসকলে পিন্ধা পৱিত্ৰ সূতা) ছিঙি পেলাইছোঁ। মই আগতেও লগুণডাল আঁতৰাই পেলাইছিলোঁ আৰু এতিয়াও পিন্ধা নাই। '' পাছলৈ তেওঁ এই বক্তব্যৰ বাবে ক্ষমা বিচাৰে।<ref>{{cite web | title=Assam singer Zubeen Garg says,'These Brahmins should be killed'; case registered | date=30 July 2019 | url=https://www.oneindia.com/india/assam-singer-zubeen-garg-says-these-brahmins-should-be-killed-case-registered-2926237.html }}</ref> জুবিন গাৰ্গে মিডিয়াৰ আগত স্পষ্ট কৰি দিলে যে তেওঁ আচলতে তেনেকৈ বুজাব বিচৰা নাছিল। তেওঁ কয়—'' "মই ধেমালি-ধেমালিতে কৈছিলোঁ বাবে মানুহে ভুল বুজিলে। মই বুজাব বিচাৰিছিলোঁ যে আমি উচ্চ জাতি-নিম্ন জাতিৰ ব্যৱস্থাটো নাইকিয়া কৰিব লাগে। মই সেই কঞ্চেপ্টটোত বিশ্বাস কৰোঁ। সেই প্ৰচেষ্টাত 'বামুণ' শব্দটো ভুলতে ওলাই গ’ল। মই ব্ৰাহ্মণ সমাজৰ সন্মুখত ক্ষমা বিচাৰিছোঁ যিহেতু মোৰ উদ্দেশ্য নাছিল। মই নিজেও ব্ৰাহ্মণ ল’ৰা। মানুহে অতদিনে দেখি আহিছে—মই কি কৰি আহিছোঁ।" মই সকলো শ্ৰেণীৰ মানুহৰ বাবে কাম কৰিছোঁ।" '' ইয়াৰ উপৰি গাৰ্গে কয়— ''"মই সেইসময়ত ক্লান্ত হৈ পৰিছিলোঁ কাৰণ মই বিগত ৩-৪ ৰাতি ধৰি অবিৰতভাৱে অনুষ্ঠান পৰিৱেশন কৰি আছিলোঁ। আই এম ছ’ৰী। আগলৈ আৰু এনেকুৱা নহয়।" ''<ref name="Prag News">{{Cite AV media |url=https://www.youtube.com/watch?v=D2sTTsZQ7rg |title=Zubeen-Brahmin controversy: Zubeen Garg seeks apology for the brahmin controversy}}</ref> == মৃত্যু == [[File:People gathered at the Sarusajai Bhogeswar Baurah Sports Complex in Guwahati to pay their respects to Zubeen Garg.jpg|thumb|সৰুসজাইস্থিত ভোগেশ্বৰ বৰুৱা ক্ৰীড়া প্ৰাঙ্গণত ৰখা জুবিন গাৰ্গৰ পাৰ্থিৱ শৰীৰ চাবলৈ ৰাইজ সমবেত হয়। ]] [[File:Admirers and fans of Zubeen Garg are lighting the lamps at a market of Guwahati.jpg|thumb|অসমৰ বিভিন্ন ঠাইত জুবিন গাৰ্গক সুঁৱৰি সন্ধ্যা চাকি আৰু মম জ্বলোৱা হয়। ]] ২০২৫ চনৰ ১৯ ​​ছেপ্টেম্বৰ‌ তাৰিখে [[:en:Saint_John's_Island|ছেইণ্ট জ’ন্‌ছ দ্বীপ]]ৰ সমীপত থকা ছিংগাপুৰ প্ৰণালী ([[:en:Singapore_Strait|Singapore Strait]])ৰ বুকুত হোৱা এক দুৰ্ঘটনাৰ পাছত জুবিন গাৰ্গৰ মৃত্যু হয়। তেওঁ পানীৰ তলত উশাহ লোৱাৰ অসুবিধাৰ সন্মুখীন হৈছিল, এনে পৰিস্থিতিৰপৰা উদ্ধাৰ কৰি কাৰ্ডিঅ’পালমনাৰী ৰিছাছিটেশ্যন (চিপিআৰ) দিয়াৰ পাছত [[Singapore General Hospital|ছিংগাপুৰ জেনেৰেল হস্পিটেলৰ]] আই.চি.ইউত ভৰ্তি হোৱাৰ পাছত তেওঁক মৃত বুলি ঘোষণা কৰা হৈছিল।<ref>{{cite news |title=Assamese singer Zubeen Garg dies in scuba diving accident in Singapore |url=https://indianexpress.com/article/india/zubeen-garg-assamese-singer-dies-in-singapore-scuba-diving-accident-10259381/ |work=The Indian Express |date=19 September 2025 |access-date=19 September 2025}}</ref><ref>{{cite news |title=Popular Assam singer Zubeen Garg dies in Singapore accident |url=https://www.ndtv.com/entertainment/popular-assam-singer-zubeen-garg-dies-in-singapore-accident-9306555 |work=NDTV |date=19 September 2025 |access-date=19 September 2025}}</ref> তেওঁ ছিংগাপুৰত নৰ্থ ইষ্ট ইণ্ডিয়া ফেষ্টিভেলত অংশগ্ৰহণ কৰিবলৈ গৈছিল, য’ত তেওঁ অনুষ্ঠান পৰিৱেশন কৰাৰ কথা আছিল। ২০২৫ চনৰ ২২ ছেপ্টেম্বৰত মুখ্যমন্ত্ৰী হিমন্ত বিশ্ব শৰ্মাই ঘোষণা কৰে যে ২৩ ছেপ্টেম্বৰত গুৱাহাটীৰ ওচৰৰ কমাৰকুছি এন চি গাঁৱত গাৰ্গৰ মৃতদেহ সম্পূৰ্ণ ৰাজ্যিক সন্মানেৰে দাহ কৰা হ’ব।<ref>{{cite news |title=Zubeen Garg to be cremated with full state honours near Guwahati on September 23 |url=https://www.telegraphindia.com/entertainment/zubeen-garg-to-be-cremated-with-full-state-honours-near-guwahati-on-september-23/cid/2124279 |work=The Telegraph |date=22 September 2025 |access-date=22 September 2025}}</ref> যোৰহাটৰ জনসাধাৰণে অসম চৰকাৰক যোৰহাটত মৃতদেহ দাহৰ বাবে জনোৱা দাবীৰ প্ৰতি লক্ষ্য ৰাখি ৰাজ্যিক মন্ত্ৰীসভাৰ আলোচনা আৰু পৰিয়ালটোৰ সুবিধা তথা পছন্দ দুয়োটা দিশত বিবেচনা কৰি এই সিদ্ধান্ত লোৱা হৈছিল। পত্নী গৰিমা শইকীয়া গাৰ্গ আৰু ভগ্নী পামী বৰঠাকুৰে ৮৫বছৰীয়া পিতৃৰ দুৰ্বল স্বাস্থ্য আৰু গুৱাহাটীৰপৰা আঁতৰত ৰীতি-নীতি সমাপন কৰাত হোৱা অসুবিধাৰ কথা উল্লেখ কৰে। আপোচ হিচাপে চৰকাৰে ঘোষণা কৰে যে, গাৰ্গৰ চিতাভস্ম যোৰহাটলৈও লৈ যোৱা হ’ব। গুৱাহাটীৰ দাহস্থলীৰ লগতে যোৰহাটতো গাৰ্গৰ স্মৃতিসৌধ নিৰ্মাণ কৰা হ’ব বুলি চৰকাৰে ঘোষণা কৰে।<ref>{{cite news |title=Assam CM: Family's wish to perform Zubeen Garg's last rites near Guwahati prioritised; memorials planned in both Guwahati and Jorhat |url=https://www.telegraphindia.com/entertainment/zubeen-garg-to-be-cremated-with-full-state-honours-near-guwahati-on-september-23/cid/2124279 |work=The Telegraph |date=22 September 2025 |access-date=22 September 2025}}</ref> [[File:Ambulance carrying Zubeen Garg amidst crowd.jpg|thumb|ৰাইজৰ মাজেৰে যাত্ৰা কৰা জুবিন গাৰ্গৰ পাৰ্থিৱ শৰীৰ কঢ়িয়াই নিয়া এম্বুলেঞ্চখন]] স্থানীয় গাঁৱৰ লোকে স্বেচ্ছামূলকভাৱে কাম কৰা ৩.৩ একৰ চৰকাৰী আবণ্টিত মাটিত বিস্তৃত এই শ্মশান ক্ষেত্ৰখনত ৫ হাজাৰ লোকৰ উপস্থিতি সম্ভৱ যদিও অনুমাণিক ৫০ হাজাৰ লোকৰ আগমন ঘটে। গাৰ্গৰ মৃতদেহ ২৩ ছেপ্টেম্বৰৰ পুৱালৈকে গুৱাহাটীৰ অৰ্জুন ভোগেশ্বৰ বৰুৱা ক্ৰীড়া ভৱনত জনসাধাৰণে শ্ৰদ্ধাঞ্জলি জনোৱাৰ বাবে ৰাজ্যিক ব্যৱস্থাৰে ৰখা হৈছিল।<ref>{{cite news |title=Zubeen Garg's body to be kept at Guwahati sports complex before cremation |url=https://www.telegraphindia.com/entertainment/zubeen-gargs-mortal-remains-to-be-kept-at-sarusajai-till-monday-assam-cm/cid/2124200 |work=The Telegraph |date=21 September 2025 |access-date=22 September 2025}}</ref> তেওঁৰ অন্ত্যেষ্টিক্ৰিয়াৰ দিনটোলৈকে (২৩ ছেপ্টেম্বৰ) ৰাজ্যিক শোকৰ সময় বৃদ্ধি কৰা হয়।<ref>{{cite news |title=Zubeen Garg cremation: Mourning period extended by one day |url=https://www.telegraphindia.com/entertainment/zubeen-garg-to-be-cremated-with-full-state-honours-near-guwahati-on-september-23/cid/2124279 |work=The Telegraph |date=22 September 2025 |access-date=22 September 2025}}</ref> ২০২৫ চনৰ ১৯ ​​ছেপ্টেম্বৰত ছিংগাপুৰত তেওঁৰ মৃত্যুৰ পাছত তাত জুবিন গাৰ্গৰ মৃতদেহৰ মৰণোত্তৰ পৰীক্ষা কৰা হয়। এই পৰীক্ষাৰ ফলাফলত পানীত ডুব যোৱা কাৰণত তেওঁৰ মৃত্যুহোৱা বুলি উল্লেখ কৰা হয়।<ref>{{cite web |title=Zubeen Garg’s death certificate cites drowning as cause of death |url=https://www.hindustantimes.com/india-news/why-assam-government-ordered-second-post-mortem-of-zubeen-garg-s-body-101758549639461.html |website=Hindustan Times |date=22 September 2025 |access-date=22 September 2025}}</ref> তেওঁৰ মৃতদেহ অসমলৈ অনাৰ পাছত বিভিন্নপক্ষৰপৰা জনসাধাৰণৰ দাবী আৰু আৱেদনৰ বাবে ৰাজ্য চৰকাৰে সৰ্বসাধাৰণৰ উদ্বেগ দূৰ কৰিবলৈ আৰু যিকোনো ধৰণৰ সন্দেহ নুই কৰিবলৈ দ্বিতীয়বাৰৰ বাবে মৰণোত্তৰ পৰীক্ষাৰ নিৰ্দেশ দিয়ে।<ref>{{cite web |title=Second post-mortem on Zubeen Garg on Tuesday after demands from people, says Assam CM |url=https://www.indiatoday.in/entertainment/story/second-post-mortem-on-zubeen-garg-on-tuesday-after-demands-from-people-says-assam-cm-himanta-biswa-sarma-2791537-2025-09-22 |website=India Today |date=22 September 2025 |access-date=22 September 2025}}</ref> পত্নী গৰিমা গাৰ্গৰ সন্মতি সাপেক্ষে অন্ত্যোষ্টিক্ৰিয়াৰ পূৰ্বে এইম্‌ছ গুৱাহাটীৰ এটা দলৰ সহযোগত গুৱাহাটী চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় আৰু চিকিৎসালয়ত এই পদ্ধতিৰ দিন ধাৰ্য কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web |title=Second post-mortem of Zubeen Garg’s body to be done on Tuesday morning |url=https://www.tribuneindia.com/news/india/second-post-mortem-of-zubeen-gargs-body-to-be-done-on-tuesday-morning/ |website=The Tribune |date=22 September 2025 |access-date=22 September 2025}}</ref> ===শ্ৰদ্ধাঞ্জলি=== জুবিন গাৰ্গৰ মৃত্যুত সমগ্ৰ ভাৰতবৰ্ষতে ব্যাপক শ্ৰদ্ধাঞ্জলি দিয়া হয়। প্ৰধানমন্ত্ৰী [[নৰেন্দ্ৰ মোদী|নৰেন্দ্ৰ মোডী]], বিৰোধী দলৰ নেতা [[ৰাহুল গান্ধী]], অসমৰ মুখ্যমন্ত্ৰী [[হিমন্ত বিশ্ব শৰ্মা]], [[ৰাইজৰ দল]]ৰ সভাপতি [[অখিল গগৈ]], অসম জাতীয় পৰিষদৰ সভাপতি লুৰীণজ্যোতি গগৈকে ধৰি বহু উচ্চ পদস্থ ব্যক্তিয়ে গাৰ্গৰ দেহাৱসানত শোক প্ৰকাশ কৰে।<ref>{{cite news |title=Condolences pour in over death of singer Zubeen Garg |url=https://www.thehindu.com/entertainment/music/condolences-pour-in-over-death-of-singer-zubeen-garg/article70069962.ece |access-date=19 September 2025 |work=[[The Hindu]] |date=19 September 2025 |language=en-IN}}</ref><ref>{{Cite news |date=19 September 2025 |title=Singer Zubeen Garg passes away at 52: PM Modi expresses grief; Rahul Gandhi, Kharge pay tribute |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/assam-cm-himanta-biswa-sarma-mourns-zubeen-gargs-death-calls-him-assams-favourite-rockstar/articleshow/123996813.cms |access-date=19 September 2025 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> শ্ৰদ্ধাঞ্জলিস্বৰূপে [[অসম চৰকাৰ|অসম চৰকাৰে]] ২০ ছেপ্টেম্বৰৰপৰা ২২ ছেপ্টেম্বৰলৈ তিনিদিনীয়া ৰাজ্যিক শোক ঘোষণা কৰে।<ref>{{cite news |title=Assam declares three-day State mourning over singer Zubeen Garg's death |url=https://www.thehindu.com/news/national/assam/zubeen-garg-death-singapore-assam-state-mourning-three-days/article70073216.ece |access-date=20 September 2025 |work=[[The Hindu]] |date=20 September 2025 |language=en-IN}}</ref> [[পশ্চিমবংগ|, উত্তৰ পূব ভাৰতৰ সৰ্ববৃহৎ ধৰ্মীয় অনুষ্ঠান শ্ৰীমন্ত শঙ্কৰদেৱ সঙ্ঘই সাতদিনীয়াকৈ সকলো কাৰ্যসূচী স্থগিত কৰি শোক প্ৰকাশ কৰে।পশ্চিম বংগ]]ৰ মুখ্যমন্ত্ৰী [[মমতা বেনাৰ্জী]]য়েও শোক প্ৰকাশ কৰি গাৰ্গক তেওঁৰ "প্ৰিয় ভাতৃ" বুলি অভিহিত কৰে আৰু তেওঁৰ "মৃদু কণ্ঠ আৰু অদম্য মনোভাব"ৰ প্ৰশংসা কৰে আৰু লগতে কয় যে, তেওঁৰ গীতসমূহ "চিৰদিনৰ বাবে অমৰ" হৈ থাকিব।<ref>{{cite news |title=Bengal CM Mamata Banerjee mourns singer Zubeen Garg's death |url=https://theprint.in/india/bengal-cm-mamata-banerjee-mourns-singer-zubeen-gargs-death/2747044/ |work=ThePrint |agency=PTI |date=19 September 2025 |access-date=23 September 2025}}</ref> ৰাজনৈতিক নেতাৰ উপৰি ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ আৰু সংগীত উদ্যোগৰ অসংখ্য ব্যক্তিয়ে গাৰ্গৰ মৃত্যুত শোক প্ৰকাশ কৰে। সহযোগী অসমীয়া গায়ক [[অংগৰাগ মহন্ত|পাপনে]] গাৰ্গক "এটা প্ৰজন্মৰ কণ্ঠ" বুলি অভিহিত কৰি ভাতৃ হেৰুৱাৰ সমান ক্ষতি বুলি অভিহিত কৰে। তেওঁৰ সৈতে ''গেংষ্টাৰ (২০০৬)'' ছবিত সহযোগ কৰা সংগীত পৰিচালক প্ৰীতম চক্ৰৱৰ্তীয়ে তেওঁ “হতভম্ব আৰু বিধ্বস্ত” হৈছে বুলি উল্লেখ কৰি গাৰ্গৰ পৰিয়াললৈ সমবেদনা জ্ঞাপন কৰে। সংগীত শিল্পী [[এ. আৰ. ৰহমান|এ আৰ ৰহমান]], প্ৰবীণ গায়ক হৰিহৰণ, সুৰকাৰ জীত গাংগুলী, ৰেপাৰ বাদশ্বাহ, গায়ক [[আলিছা চিনাই|আলিশা চিনাই]], [[মহালক্ষ্মী আয়াৰ]], [[শান|চান]], অমল মালিক, [[দেৱজিৎ সাহা|দেৱজিত সাহা]], [[কল্পনা পাটোৱাৰী]], [[শিল্পা ৰাও]], [[সুনিধি চৌহান]], নেহা বাচিন, ৰাগেশ্বৰী লম্বা স্বৰূপ, [[সাগৰিকা মুখাৰ্জী|সাগৰিকা]], [[শ্ৰেয়া ঘোষাল]], [[তৰালি শৰ্মা|তৰালী শৰ্মা]], বিশাল মিশ্ৰ, বিশাল দদলানী, আৰু অভিনেতা দেৱ আৰু প্ৰসেনজিৎ চেটাৰ্জীয়েও ছ’চিয়েল মিডিয়াত শ্ৰদ্ধাঞ্জলি জনায়।<ref>{{cite news |last1=P |first1=Devadasan K. |title=Zubeen Garg’s final journey: India bids tearful goodbye |url=https://gulfnews.com/entertainment/zubeen-gargs-final-journey-india-bids-tearful-goodbye-1.500277469 |access-date=23 September 2025 |work=[[Gulf News]] |date=21 September 2025 |language=en}}</ref><ref>{{cite news |last1=Khan |first1=Lubna |title=Hariharan Pays Tribute After ‘True Soul’ Zubeen Garg’s Death: ‘He Belonged To People’ |url=https://www.news18.com/movies/regional-cinema/hariharan-pays-tribute-after-true-soul-zubeen-gargs-death-he-belonged-to-people-aa-9588636.html |access-date=23 September 2025 |work=[[CNN-News18|News18]] |date=22 September 2025 |language=en}}</ref><ref>{{cite news |last1=Bhattacharya |first1=Tanisha |title=Zubeen Garg Death: Tributes From Shaan, Papon And Others - "Devastated And Shocked" |url=https://www.ndtv.com/entertainment/zubeen-garg-death-tributes-from-pritam-armaan-malik-and-others-devastated-and-shocked-9307008 |access-date=22 September 2025 |work=[[NDTV]] |date=19 September 2025}}</ref><ref name="sangbadpratidin">{{cite news |title='ভাইকে হাৰালাম', জুবিনেৰ মৃত্যুতে বাকৰুদ্ধ পাপন, শোকপ্ৰকাশ প্ৰীতম ও দেবেৰ |trans-title='Lost a brother': Papon speechless, tributes from Pritam and Dev after Zubeen's death |url=https://www.sangbadpratidin.in/entertainment/cinema/zubeen-garg-death-pritam-papon-dev-jeet-ganguly-are-devastated-by-news/ |work=Sangbad Pratidin |date=19 September 2025 |access-date=23 September 2025 |language=bn}}</ref> অসমীয়া অভিনেতা [[আদিল হুছেইন|আদিল হুছেইনে]] অসমীয়া সংগীত আৰু চিনামাত গাৰ্গৰ সাংস্কৃতিক গুৰুত্বৰ কথা দোহাৰি সমগ্ৰ বাতৰিটোক “হৃদয়বিদাৰক” বুলি অভিহিত কৰে।<ref name="sangbadpratidin" /> ২০২৫ চনৰ ২১ ছেপ্টেম্বৰত ৰঘু ডাকাটৰ ট্ৰেইলাৰ মুকলি অনুষ্ঠানত গাৰ্গৰ স্মৃতিত কলকাতাৰ নেতাজী ইনড’ৰ ষ্টেডিয়ামত ৩০ ছেকেণ্ডৰ মৌনতা অৱলম্বন কৰা হয়।<ref>{{cite news |title=Raghu Dakat trailer launch, Dev's 20 years in Tollywood: Event pays tribute to Zubeen Garg with silence |url=https://bengali.abplive.com/entertainment/himanta-biswa-sarma-shared-raghu-dakat-trailer-launch-video-as-they-paid-tribute-to-zubeen-garg-entertainment-news-bollywood-1153347 |work=ABP Ananda |date=21 September 2025 |access-date=23 September 2025 |language=bn}}</ref> ২০১৯ চনত গুৱাহাটীৰ [[বি বৰুৱা মহাবিদ্যালয়|বি. বৰুৱা মহাবিদ্যালয়]]ত অনুষ্ঠিত এক সংগীতানুষ্ঠানত গাৰ্গে প্ৰকাশ কৰিছিল যে "[[মায়াবিনী ৰাতিৰ বুকুত]]" গীতটো তেওঁৰ মৃত্যুৰ সময়ত বজাব লাগে। তেওঁৰ মৃত্যুৰ পাছত এই গীতটো কেৱল তেওঁৰ অন্ত্যেষ্টিক্ৰিয়াতে নহয়—সমগ্ৰ অসমতে, ঘৰে-দোকানে আৰু ৰাজহুৱা অনুষ্ঠানত ব্যাপকভাৱে পৰিৱেশন কৰা শ্ৰদ্ধাঞ্জলিৰ সামূহিক গীত হিচাপে পৰিণত হয়।<ref>{{cite magazine |last=Das |first=Yudhajit Shankar |date=22 September 2025 |url=https://www.indiatoday.in/india/story/zubeen-garg-funeral-song-mayabini-ratir-bukut-song-anthem-procession-guwahati-fans-grief-2791423-2025-09-22 |title=Zubeen Garg funeral: The phenomenon called Zubeen Garg and how Mayabini became an anthem |magazine=India Today |accessdate=23 September 2025}}</ref> ===লিমকা বুক অৱ ৰেকৰ্ডছ=== ছিংগাপুৰৰপৰা জুবিন গাৰ্গৰ পাৰ্থিৱ শৰীৰ গুৱাহাটী আহি পোৱাৰ পাছতেই লক্ষাধিক লোক তেওঁৰ শৰীৰ কঢ়িয়াই নিয়া বাহনৰ কাষত থিয় দিয়ে। একাধিক বাতৰিৰ মতে, লিমকা বুক অৱ ৰেকৰ্ড্‌ছে সমবেত হোৱা লোকৰ সংখ্যাক পৃথিৱীৰ ভিতৰতে চতুৰ্থ সৰ্বাধিক হিচাপে অভিহিত কৰে। [[মাইকেল জেকচন]], পোপ ফ্ৰাঞ্চিছ আৰু দ্বিতীয় ৰাণী এলিজাবেথৰ পাছতে এই সমাৱেশক চতুৰ্থ বৃহত্তম হিচাপে তালিকাভুক্ত কৰা হয়।<ref name="HT">{{cite web | url=https://www.hindustantimes.com/india-news/zubeen-gargs-funeral-in-guwahati-listed-as-fourth-biggest-gathering-enters-limca-book-of-records-101758541214756.html | title=Zubeen Garg fans queue up in thousands for last glimpse of their idol | publisher=Hindustan Times | date=Updated on: Sept 23, 2025 08:06 am IST | accessdate=24 September 2025 | author=HT NEWS DESK}}</ref> <ref name="MC">{{cite web | url=https://www.moneycontrol.com/entertainment/zubeen-garg-s-funeral-becomes-forth-biggest-gathering-enters-limca-book-of-records-article-13565844.html | title=Zubeen Garg’s funeral becomes fourth biggest gathering, enters Limca Book of Records | publisher=Money Control | date=September 22, 2025 15:00 IST | accessdate=24 September 2025 | author=MONEY CONTROL}}</ref> <ref name="News Arena">{{cite web | url=https://newsarenaindia.com/nation/zubeen-s-funeral-ranked-4th-largest-global-gathering/57172 | title=Zubeen’s funeral ranked 4th largest global gathering | publisher=News Arena India | date=September 22, 2025, 02:49 PM | accessdate=24 September 2025}}</ref> ===তদন্ত=== ছিংগাপুৰ কৰ্তৃপক্ষই প্ৰদান কৰা মৃত্যুৰ প্ৰমাণ-পত্ৰত জুবিন গাৰ্গৰ মৃত্যুৰ কাৰণ ডুব যোৱা বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে।<ref>{{Cite news |title=Zubeen Garg's cause of death revealed: Death certificate states singer died due to drowning |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/zubeen-gargs-cause-of-death-revealed-death-certificate-states-singer-died-due-to-drowning/articleshow/124030064.cms |work=The Times of India |date=20 September 2025 |access-date=22 September 2025}}</ref> গাৰ্গৰ মেনেজাৰ আৰু ফেষ্টিভেল আয়োজকৰ বিৰুদ্ধে গাফিলতি আৰু সুৰক্ষা ব্যৱস্থাৰ অভাৱৰ অভিযোগত কেইবাখনো এজাহাৰ দাখিল কৰা হৈছিল, য'ত গাৰ্গে লাইফ জেকেট পিন্ধিবলৈ অস্বীকাৰ কৰা বুলিও বাতৰি প্ৰকাশ পাইছিল।<ref>{{Cite news |title=Zubeen Garg death: Assam Police file FIR against event organiser, controversy angle to be probed |url=https://www.hindustantimes.com/india-news/zubeen-garg-death-assam-police-file-fir-against-event-organiser-controversy-angle-to-be-probed-101758350955318.html|work=Hindustan Times |date=21 September 2025 |access-date=22 September 2025}}</ref><ref>{{Cite news |title=No life jacket? Controversy angle under scanner in Zubeen Garg death probe so far |url=https://www.hindustantimes.com/india-news/no-life-jacket-controversy-angle-under-scanner-zubeen-garg-death-probe-so-far-101758362390294.html|work=Hindustan Times |date=21 September 2025 |access-date=22 September 2025}}</ref> পিছলৈ তেওঁৰ পত্নীয়ে তেওঁৰ মেনেজাৰৰ বিৰুদ্ধে গোচৰ প্ৰত্যাহাৰ কৰাৰ বাবে আবেদন জনায়।<ref>{{Cite news |title=Withdraw FIRs against Siddhartha, says Garima |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/guwahati/withdraw-firs-against-siddhartha-says-garima/articleshow/124019732.cms |work=The Times of India |date=21 September 2025 |access-date=22 September 2025}}</ref> কিন্তু পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ মেইলযোগে চিআইডিৰ ওচৰত এজাহাৰ দাখিল কৰে। এই এজাহাৰত তেওঁ সিদ্ধাৰ্থ শৰ্মা, [[শ্যামকানু মহন্ত|শ্যামকানু মহন্তকে]] সাঙুৰি ছিংগাপুৰত জুবিন গাৰ্গৰ কাষত উপস্থিত থকাসকলৰ বিৰুদ্ধে গোচৰ তঁৰে। <ref name="Garima">{{cite news | url=https://www.patrika.com/en/national-news/wife-of-zubeen-garg-garima-garg-saikia-files-fir-against-all-accused-in-suspected-death-case-in-singapore-19981524 | title=Wife of Zubeen Garg, Garima Saikia Garg, files FIR against all accused in suspected death case in Singapore | date=Sep 28, 2025 | agency=Patrika | accessdate=3 October 2025}}</ref> <ref name="Garima1">{{cite news | url=https://thelogicalindian.com/zubeen-gargs-wife-files-cid-complaint-names-manager-organiser-in-probe-demand-over-singers-death/ | title=Zubeen Garg’s Wife Files CID Complaint, Names Manager, Organiser in Probe Demand Over Singer’s Death | date=Sep 29, 2025 | agency=The logical Indian| accessdate=3 October 2025}}</ref> <ref name="Garima2">{{cite news | url=https://www.asomiyapratidin.in/homepage/garima-saikia-garg-fir-cid-10508796 | title=কাৰ কাৰ বিৰুদ্ধে এজাহাৰ দাখিল কৰিলে গৰিমা শইকীয়া গাৰ্গে?| date=Sep 27, 2025 | agency=অসমীয়া প্ৰতিদিন| accessdate=3 October 2025}}</ref> জনসাধাৰণৰ দাবীৰ পাছত অসম চৰকাৰে গাৰ্গৰ পৰিয়ালৰ সদস্যৰ সন্মতি সাপেক্ষে [[গুৱাহাটী চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় চিকিৎসালয়|গুৱাহাটী চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় চিকিৎসালয়]]ত দ্বিতীয়বাৰৰ বাবে মৰণোত্তৰ পৰীক্ষাৰ নিৰ্দেশ দিয়ে।<ref>{{Cite news |last=Kalita |first=Kangkan |title=Second post-mortem on Garg on Tuesday after demands from people, says Assam CM Himanta Biswa Sarma |url=https://www.indiatoday.in/entertainment/story/second-post-mortem-on-zubeen-garg-on-tuesday-after-demands-from-people-says-assam-cm-himanta-biswa-sarma-2791537-2025-09-22|work=[[India Today]] |date=22 September 2025 |access-date=22 September 2025}}</ref>২৩ ছেপ্টেম্বৰৰ পুৱাৰ ভাগত তেওঁৰ মৰণোত্তৰ পৰীক্ষা সম্পন্ন হয়।<ref name="autopsy2">{{cite web |last= |first= |title=Zubeen Garg’s Second Post-Mortem Completed in Guwahati Ahead of Final Rites |url=https://www.ndtv.com/entertainment/zubeen-gargs-second-post-mortem-completed-in-guwahati-ahead-of-final-rites-9326201 |website=NDTV |publisher=NDTV |date=2025-09-23 |access-date=2025-10-12}}</ref> জনতাৰ দাবী আৰু অসমীয়া শিল্পীৰ হেঁচাত তদন্তৰ বাবে এটা বিশেষ তদন্তকাৰী দল (SIT) গঠন কৰা হয়।<ref>{{cite news |last1=Purkayastha |first1=Biswa Kalyan |title=Assam: SIT formed to probe Zubeen Garg's death; Congress demands CBI inquiry |url=https://www.hindustantimes.com/india-news/assam-sit-formed-to-probe-zubeen-garg-s-death-congress-demands-cbi-inquiry-101758724645343.html |access-date=25 September 2025 |work=[[Hindustan Times]] |date=24 September 2025 |language=en}}</ref><ref>{{cite news |last1=Karmakar |first1=Sumir |title=Assam Police form SIT to probe Zubeen Garg's death following suspicion of foul play |url=https://www.deccanherald.com/india/assam/assam-police-form-sit-to-probe-zubeen-gargs-death-following-suspicion-of-foul-play-3741754 |access-date=25 September 2025 |work=[[Deccan Herald]] |date=24 September 2025 |language=en}}</ref><ref>{{cite news |last1=Son |first1=Mallika |title=Assam CM Himanta Sarma Orders SIT Probe Into Singer Zubeen Garg's Death |url=https://www.news18.com/india/assam-cm-himanta-sarma-orders-sit-probe-into-singer-zubeen-gargs-death-ws-l-9594331.html |access-date=25 September 2025 |work=[[CNN-News18|News18]] |date=24 September 2025 |language=en}}</ref> এছ আই টি-ৰ নেতৃত্বত আছিল চিআইডি-ৰ বিশেষ ডিজিপি, আইপিএছ এম পি গুপ্তা আৰু আন ৯জন আৰক্ষী বিষয়া।<ref>{{cite news |last1=Varma |first1=Ananya |title=Assam Police Form 10-Member SIT To Probe 'Suspicious' Demise Of Zubeen Garg |url=https://www.timesnownews.com/india/assam-police-form-10-member-sit-to-probe-suspicious-demise-of-zubeen-garg-article-152888057 |access-date=25 September 2025 |work=[[Times Now]] |date=24 September 2025 |language=en}}</ref><ref>{{cite news |title=Following CM's order Assam DGP forms10-member SIT to probe into Zubeen Garg's death- The Week |url=https://www.theweek.in/wire-updates/national/2025/09/24/cal55-as-zubeen-ld-sit.html |access-date=25 September 2025 |work=[[The Week (Indian magazine)|The Week]] |agency=[[Press Trust of India|PTI]] |date=24 September 2025}}</ref> এছআইটি-ৰ সহায়ৰ পাছত চিআইডি-এ গাৰ্গৰ সন্দেহজনক মৃত্যুৰ সৈতে জড়িত ভাৰতীয় ন্যায় সংহিতাৰ ধাৰা ৬১(২), ১০৫, আৰু ১০৬(১)ৰ অধীনত এটা গোচৰ (২০২৫ চনৰ ১৮ নং গোচৰ) পঞ্জীয়ন কৰে।<ref>{{cite news |title=SIT, CID raids organiser's home amid probe into singer Zubeen Garg's demise |url=https://www.hindustantimes.com/india-news/sit-cid-raids-organiser-shyamkanu-mahantas-home-amid-probe-into-singer-zubeen-gargs-demise-101758894850541.html |access-date=26 September 2025 |work=[[Hindustan Times]] |agency=[[Asian News International|ANI]] |date=26 September 2025 |language=en}}</ref> ফেষ্টিভেলৰ আয়োজক শ্যামকানু মহন্ত আৰু গাৰ্গৰ পৰিচালক সিদ্ধাৰ্থ শৰ্মাৰ বাসগৃহত অভিযান চলোৱা হয় আৰু এই সময়ত ইলেক্ট্ৰনিক ৰেকৰ্ড আৰু নথি-পত্ৰ জব্দ কৰা হয়।<ref>{{cite news |last1=Maheshwari |first1=Khushi |title=Zubeen Garg Death: SIT Team Raids Houses Of Festival Organiser, His Manager |url=https://www.ndtvprofit.com/nation/zubeen-garg-death-sit-team-raids-houses-of-festival-organiser-his-manager |access-date=26 September 2025 |work=[[NDTV]] |date=25 September 2025 |language=en }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{cite news |title=Assam: SIT raids homes of singer Zubeen Garg’s manager, event organiser |url=https://scroll.in/latest/1087010/assam-sit-raids-homes-of-singer-zubeen-gargs-manager-event-organiser |access-date=26 September 2025 |work=[[Scroll.in]] |date=26 September 2025 |language=en}}</ref> ছিংগাপুৰত ডাইভিঙৰ সময়ত গাৰ্গৰ লগত যোৱা শেখৰ জ্যোতি গোস্বামীকো এছআইটি-এ জেৰা কৰি আটক কৰি ৰাখিছিল।<ref>{{cite news |title=Musician Shekharjyoti Goswami Arrested in Zubeen Garg Death Probe |url=https://www.sentinelassam.com/topheadlines/breaking-shekharjyoti-goswami-arrested-by-sit-in-zubeen-garg-death-case |work=The Sentinel Assam |date=25 September 2025 |access-date=26 September 2025}}</ref> অসমৰ মুখ্যমন্ত্ৰী হিমন্ত বিশ্ব শৰ্মাই মন্তব্য কৰিছিল যে যদি এছআইটি-এ নিৰ্ণায়ক ফলাফল নিদিয়ে তেন্তে গোচৰটো কেন্দ্ৰীয় তদন্তকাৰী সংস্থাক (চিবিআই)ক গতাই দিয়া হ’ব।<ref>{{cite news |title=SIT questions musician in Zubeen Garg death case; CM warns probe may go to CBI if no results |url=https://m.economictimes.com/news/india/sit-questions-musician-in-zubeen-garg-death-case-cm-himanta-biswa-sarma-warns-probe-may-go-to-cbi-if-no-results/articleshow/124118501.cms |work=The Economic Times |date=23 September 2025 |access-date=26 September 2025}}</ref> জনতাৰ ক্ষোভৰ সাক্ষী হৈ সদৌ অসম অধিবক্তা সন্থাই তেওঁলোকৰ সদস্যসকলক গাৰ্গৰ মৃত্যুৰ গোচৰত অভিযুক্ত ব্যক্তিসকলক প্ৰতিনিধিত্ব নকৰিবলৈ আহ্বান জনায়।<ref>{{cite news |title=Lawyers urged not to represent accused in Zubeen Garg death case |url=https://www.thehindu.com/news/national/assam/lawyers-urged-not-to-represent-accused-in-zubeen-garg-death-case/article70098339.ece |access-date=27 September 2025 |work=[[The Hindu]] |date=26 September 2025 |language=en-IN}}</ref><ref>{{cite news |title=Zubeen Garg’s death: Assam lawyers’ association urged not to represent accused; CID issues notices to witnesses |url=https://www.newindianexpress.com/nation/2025/Sep/26/zubeen-gargs-death-assam-lawyers-association-urged-not-to-represent-accused-cid-issues-notices-to-witnesses |access-date=27 September 2025 |work=[[The New Indian Express]] |date=26 September 2025 |language=en}}</ref> তেওঁৰ মৃত্যুৰ পৰিস্থিতিৰ তদন্তৰ ফলত ২০২৫ চনৰ ১ অক্টোবৰত ইভেণ্টৰ আয়োজক শ্যামকানু মহন্ত আৰু মেনেজাৰ সিদ্ধাৰ্থ শৰ্মাক গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হয়।<ref name="PratidinTime2025">{{cite web | title=BREAKING: Shyamkanu Mahanta, Siddharth Sharma Arrested, Brought To Guwahati | website=Pratidin Time | date=1 October 2025 | url=https://www.pratidintime.com/guwahati-news-breaking-latest/breaking-shyamkanu-mahanta-siddharth-sharma-arrested-brought-to-guwahati-10518028 | access-date=1 October 2025}}</ref> ২ অক্টোবৰ তাৰিখে শ্যামকানু মহন্ত, সিদ্ধাৰ্থ শৰ্মাৰ বিৰুদ্ধে চিআইডি-এ ভাৰতীয় ন্যায় সংহিতাৰ অধীনত ১০৩ ধাৰা আৰোপ কৰে। এইটো ধাৰা পৰিকল্পিত হত্যাৰ লগত জড়িত।<ref>{{cite news |title=Murder charges added against Shyamkanu Mahanta & Siddharth sharma in Zubeen Garg Death Case |url=https://www.guwahatiplus.com/assam/murder-charges-added-against-shyamkanu-mahanta-siddharth-sharma-in-zubeen-garg-death-case |access-date=3 October 2025 |work= The Guwahati Plus |date=2 October 2025 |language=en}}</ref><ref>{{cite news |title=Section 103 of BNS slapped on accused in Zubeen’s death case|url=https://www.sentinelassam.com/topheadlines/assam-section-103-of-bns-slapped-on-accused-in-zubeens-death-case |access-date=3 October 2025 |work= The Sentinal |date=2 October 2025 |language=en}}</ref> ২ অক্টোবৰতে ছিংগাপুৰৰ ঘটনাস্থলীত উপস্থিত থকা শেখৰ জ্যোতি গোস্বামী আৰু কণ্ঠশিল্পী অমৃতপ্ৰভা মহন্তক গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হয়। বিশেষ তদন্তকাৰী দলৰ সূত্ৰৰ মতে, শেখৰ জ্যোতি গোস্বামীক ইতিমধ্যে ভাইৰেল হৈ পৰা ভিডিঅ’টোত গাৰ্গৰ অতি ওচৰত সাঁতুৰি থকা দেখা গৈছিল আৰু অমৃতপ্ৰভা মহন্তই সমগ্ৰ কাণ্ডটো নিজৰ চেলফোনত ৰেকৰ্ড কৰিছিল। দুয়োকে বিগত ৬ দিন ধৰি জেৰা কৰা হৈছিল।<ref name="NDTV">{{cite news | url=https://www.ndtv.com/india-news/shekhar-jyoti-goswami-amritprava-mahanta-bandmate-co-singer-arrested-in-zubeen-garg-death-case-total-now-4-sources-9386048 | title=Bandmate, Co-Singer Arrested In Zubeen Garg Death Case, Total Now 4: Sources | work=NDTV | date=Oct 03, 2025 06:52 am IST | agency=NDTV | accessdate=3 October 2025}}</ref><ref name="Northeast">{{cite news | url=https://northeasttoday.in/northeast/assam/zubeen-garg-death-case-cid-arrests-musicians-shekhar-goswami-and-amritprava-mahanta/ | title=Zubeen Garg Death Case: CID Arrests Musicians Shekhar Goswami And Amritprava Mahanta | work=Northeast | date=3rd October 2025 | agency=North East Today | accessdate=3 October 2025 }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==উত্তৰাধিকাৰ== জুবিন গাৰ্গক উদ্‌যাপন কৰিবলৈ ২০২২ চনৰ ২ ডিচেম্বৰত [[ডিগবৈ|ডিগবৈত]] নাজিৰাটিং তামোলী পৰ্যটন মহোৎসৱৰ সময়ত গায়কজনৰ বাবে নিৰ্মাণ কৰা ২০ ফুট উচ্চতাৰ এটা মূৰ্তি উন্মোচন কৰা হয়।<ref>{{Cite web |date=3 January 2023 |title=Zubeen Garg's Statue Unveiled in Digboi |url=https://www.sentinelassam.com/north-east-india-news/assam-news/zubeen-gargs-statue-unveiled-in-digboi-631273 |access-date=8 January 2023 |website=www.sentinelassam.com |language=en}}</ref> টেঙাপানীৰ গাঁওবাসীয়ে ন দিহিং নদীৰ সিপাৰে নিৰ্মাণ কৰা আৰু জুবিন গাৰ্গৰ নামেৰে নামকৰণ কৰা এখন বাঁহৰ দলং টেঙাপানী-থেপাবাৰীত গায়কজনে ২০২০ চনৰ ২৯ ফেব্ৰুৱাৰীত উদ্বোধন কৰে।<ref>{{Cite web |date=20 February 2020 |title='Zubeen Garg Bridge' in Kakopathar to be inaugurated by the star himself on 29 Feb |url=https://newslivetv.com/zubeen-garg-bridge-in-kakopathar-to-be-inaugurated-by-the-star-himself-on-29-feb/ |access-date=8 January 2023}}</ref><ref>{{cite news |last1=Ojha |first1=Manoj Kumar |date=29 May 2020 |title=Zubeen Garg to open namesake bridge in Assam |url=https://www.telegraphindia.com/states/zubeen-garg-to-open-namesake-bridge-in-assam/cid/1749568 |work=The Telegraph |access-date=27 April 2024}}</ref> তেওঁৰ পিতৃৰ নাম আছিল কপিল বৰঠাকুৰ।কপিল বৰঠাকুৰে পুত্ৰ জুবিন গাৰ্গৰ আত্মজীৱনী লিখি উলিয়ায়। ===সাংস্কৃতিক গুৰুত্ব=== জুবিন গাৰ্গৰ কৰ্মৰাজি সংৰক্ষণৰ বাবে অনুৰাগী আৰু সংৰক্ষণকাৰীয়ে একাধিক প্ৰচেষ্টা হাতত লৈছে। গুৱাহাটীৰ হাতীগাঁৱৰ বিশাল কলিতাই তেওঁৰ অনুৰাগী আৰু সাংস্কৃতিক প্ৰভাৱৰ পৰিসৰৰ ওপৰত আলোকপাত কৰি ''চান্দনী ৰাত'' এলবামৰ স্বাক্ষৰিত কপিকে ধৰি গাৰ্গৰ ৰেকৰ্ডিঙৰ ৩৩ হাজাৰৰো অধিক কেছেট আৰু চিডি সংকলন কৰা বুলি জানিব পৰা গৈছে। ভৌতিক সংগ্ৰহৰ উপৰি তেওঁৰ সংগীতৰ অৱদানসমূহ ভৱিষ্যত প্ৰজন্মৰ বাবে সংৰক্ষণ আৰু সুলভ কৰিবলৈ প্ৰায় ৩৫,০০০ গীত থকা এটা ডিজিটেল আৰ্কাইভ সৃষ্টি কৰা হৈছে।<ref>{{Cite news |title=35,000-song archive vows to keep Zubeen's voice alive |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/guwahati/35000-songs-archive-vows-to-keep-zubeens-voice-alive/articleshow/124019744.cms|work=The Times of India |access-date=23 September 2025}}</ref> ==জুবিন গাৰ্গ সম্পৰ্কত বিভিন্নজন== অসমৰ বিশিষ্ট লেখক-সাহিত্যিক ড॰ [[নগেন শইকীয়া|নগেন শইকীয়া]]ই<ref name="নি১">{{cite news | url=https://niyomiyabarta.com/epaper/20092025/index.php | title=আজিৰ দিনটো শোক দিৱ হিচাপে গণ্য কৰিব লাগে | date=২০ ছেপ্টেম্বৰ ২০২৫ | agency=নিয়মীয়া বাৰ্তা | accessdate=23 September 2025 | author=[[নগেন শইকীয়া|শইকীয়া, নগেন]] | location=গুৱাহাটী | pages=১,১৩ }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> জুবিন গাৰ্গ সন্দৰ্ভত মন্তব্য কৰে— <blockquote>মই দেখিছোঁ জুবিনৰ কণ্ঠত এনে এক সুৰৰ যাদু আছে, যি মানুহক, শ্ৰোতাক সহজেই আকৰ্ষণ কৰিব পাৰে </blockquote> অসমৰ কবি-সাহিত্যিক-গীতিকাৰ [[হীৰেন ভট্টাচাৰ্য]]ই জুবিন গাৰ্গৰ জনপ্ৰিয়তা সম্পৰ্কে কৈছে<ref>{{cite book | title=জুবিন গাৰ্গ জীৱনৰপৰা গানলৈ | publisher=চন্দ্ৰ প্ৰকাশ | author=ভট্টাচাৰ্য, হীৰেন, অনুলেখন : মণ্টু শইকীয়া | authorlink=জুবিন অসমীয়া সংগীতৰ ক্ষেত্ৰত এক জোকাৰণি | year=জানুৱাৰী, ২০০৯ | location=গুৱাহাটী | pages=১,২}}</ref>— <blockquote>জুবিন সঁচাই আচৰিত। ইমান কম বয়সতে, ইমান সোনকালে জনপ্ৰিয়তা লাভ কৰা দেখি আচৰিত হওঁ। জুবিন কোনো ৰেডিঅ’ৰ শিল্পী নহয়। দূৰদৰ্শনৰ শিল্পী নহয় বা তেনেধৰণৰ কোনো বেকগ্ৰাউণ্ডো নাই। জুবিনে যোগ্যতাৰ ভিত্তিত জনপ্ৰিয়তা পাইছে নিঃসন্দেহে। </blockquote> [[ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা]] বিজয়ী অসমৰ চলচ্চিত্ৰ সমালোচক [[উৎপল দত্ত (লেখক)|উৎপল দত্ত]]ই কৈছে—<blockquote> দৰ্শক আৰু সাধাৰণ মানুহক আকৰ্ষণ কৰিব পৰা যি ক্ষমতা, গীতৰ বজাৰত গীত বিক্ৰীৰ যি নিশ্চয়তা প্ৰদান, তেওঁৰ সৃষ্টিৰ পোহৰৰ প্ৰতিফলনত জিলিকি উঠাৰ যি হেঁপাহ, সেইবোৰেই তেওঁৰ নক্ষত্ৰ-স্থান স্থিৰ কৰি ৰাখিছে। সমগ্ৰ অসমৰ বিশালসংখ্যক গুণমুগ্ধৰ স্বাৰ্থহীন ভালপোৱাৰ অধিকাৰী হৈছিল জুবিন।<ref name="নি">{{cite news | url=https://niyomiyabarta.com/epaper/22092025/page7.php | title=অসমৰ বিনোদন জগতৰ অতুলনীয় নক্ষত্ৰ-জুবিন গাৰ্গ | date=২২ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৯ | agency=নিয়মীয়া বাৰ্তা | accessdate=22 September 2025 | author=দত্ত, উৎপল | location=গুৱাহাটী | pages=৭ }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref></blockquote> জুবিন গাৰ্গ সম্পৰ্কত [[ভূপেন হাজৰিকা|ভূপেন হাজৰিকাৰ]] মন্তব্য: <blockquote>জুবিন বৰ 'টেলেণ্টেড' ল'ৰা। মই ভাবোঁ সি খুব অধ্যয়ন কৰে। জুবিনে নিজক আৰু শ্ৰোতাক ভালদৰে জানে, সেই কাৰণে ইমান জনপ্ৰিয়তা আৰু তেওঁ সৃষ্টিৰ প্ৰতি শ্ৰোতাৰ ইমান আগ্ৰহ।</blockquote> ==জুবিন গাৰ্গৰ প্ৰিয়== *প্ৰিয় ব্যক্তিত্ব: কলাগুৰু [[বিষ্ণুপ্ৰসাদ ৰাভা]] *চে গুৱেভাৰা *প্ৰিয় ব্যক্তি: অভিনেতা [[চাৰ্লি চেপলিন]] *প্ৰিয় গ্ৰন্থ: 'My Autobiography' (Charlie Chaplin) *প্ৰিয় অভিনেতা: মাৰ্লন ব্ৰেণ্ডো *প্ৰিয় চলচ্চিত্ৰ: 'Citizen Kane' আৰু 'The Bicycle Thief *ৰ'ল মডেল: ন্যাপোলিঅ' বোনাপাৰ্ট ==আৰু চাওক== * [[জুবিন গাৰ্গে ৰেকৰ্ডিং কৰা গীতৰ তালিকা]] * [[জুবিন|জুবিন শব্দৰ অৰ্থ]] * [[হাচটেগ জাষ্টিচ ফ'ৰ জুবিন গাৰ্গ]] ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist|2}} ==গ্ৰন্থসূচী== * '''পিতৃৰ দৃষ্টিত জুবিন''', কপিল ঠাকুৰ, চন্দ্ৰ প্ৰকাশ, ২০১১ * '''জুবিন গাৰ্গ: জীৱনৰপৰা গানলৈ''', মণ্টু শইকীয়া সম্পাদিত, চন্দ্ৰ প্ৰকাশ, ২০০৯ ==বাহ্যিক সংযোগ== * [https://geetsankalan.com/singers/zubeen-garg গীত সংকলন ৱেবচাইটত জুবিন গাৰ্গৰ গীত] {{Commons category|Zubeen Garg|জুবিন গাৰ্গ}} {{Wikiquote}} * {{Facebook|ZUBEENsOFFICIAL}} * {{Twitter|zubeengarg1}} * {{Instagram|zubeen.garg}} * {{IMDb name|0958276}} * [https://zubeenda.online/ জুবিনদা.অনলাইন] * [https://zubeengarg.com/ জুবিনগাৰ্গ.কম] * [https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.452684/mode/1up জুবিনৰ গাৰ্গ — জীৱনৰ পৰা গানলৈ, মণ্টু শইকীয়া সম্পাদিত, চন্দ্ৰ প্ৰকাশ] {{জুবিন গাৰ্গ}} {{অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ}} {{অসমৰ প্ৰসিদ্ধ ব্যক্তি}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:জুবিন গাৰ্গ|*]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ কণ্ঠশিল্পী]] [[শ্ৰেণী:হিন্দী চলচ্চিত্ৰৰ নেপথ্য কণ্ঠশিল্পী]] [[শ্ৰেণী:অসমীয়া চলচ্চিত্ৰৰ নেপথ্য কণ্ঠশিল্পী]] [[শ্ৰেণী:বঙালী চলচ্চিত্ৰৰ নেপথ্য কণ্ঠশিল্পী]] [[শ্ৰেণী:অসমীয়া চলচ্চিত্ৰৰ সংগীত পৰিচালক]] [[শ্ৰেণী:অসমীয়া অভিনেতা]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক]] [[শ্ৰেণী:অসমীয়া ভাষাৰ চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক]] [[ শ্ৰেণী:অসমীয়া ভাষাৰ গীতিকাৰ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ সংগীতকাৰ]] [[শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:সমাজকৰ্মী]] [[শ্ৰেণী:সমাজহিতৈষী]] [[শ্ৰেণী:চলচ্চিত্ৰ প্ৰযোজক]] [[শ্ৰেণী:চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক]] [[শ্ৰেণী:কবি]] [[শ্ৰেণী:চিত্ৰনাট্য লেখক]] [[শ্ৰেণী:সুৰকাৰ]] [[শ্ৰেণী:গীতিকাৰ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় গীতিকাৰ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় সুৰকাৰ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় কণ্ঠশিল্পী]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় সংগীত পৰিচালক]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় সংগীতজ্ঞ]] [[শ্ৰেণী:বাদ্যযন্ত্ৰী]] [[শ্ৰেণী:ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা (ভাৰত) বিজয়ী]] [[শ্ৰেণী:অসমীয়া কবি]] [[শ্ৰেণী:কণ্ঠশিল্পী]] pjbclinxkrbslbaagxoruk34b6qusdc 606195 606194 2026-05-13T19:26:37Z 90svintagecassettecd 49708 606195 wikitext text/x-wiki {{নিৰ্বাচিত প্ৰবন্ধ}} {{Infobox musical artist | bgcolour = lightgray | name = জুবিন গাৰ্গ | image = File:Zubin Garg Live performance (cropped).jpg | caption = ২০২৫ চনত জুবিন গাৰ্গ | image_size = 300px | birth_date = {{Birth date|1972|11|18}} | background = solo_singer | birth_name = জুবিন বৰঠাকুৰ | alias = {{hlist|গ’ল্ডী<ref>{{cite web|last=Goswami|first=Darshana|title=The wonder boy called Goldie|website=Thumbprint NE|date=2025-09-22|url=https://thumbprintmag.in/single_post.php?id=the-wonder-boy-called-goldie|access-date=2025-09-22}}{{Dead link|date=December 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>|অসমৰ হাৰ্টথ্ৰব|লুইতকণ্ঠ|হামিং সম্ৰাট|জুবিনদা|হিয়াৰ আমঠু<ref>{{cite news |last1=Baruah |first1=Sukrita |date=19 September 2025 |title=Zubeen da, voice of a generation, who listened to his own conscience|url=https://indianexpress.com/article/india/zubeen-da-voice-of-a-generation-who-listened-to-his-own-conscience-10259892/ |work=The Indian Express |access-date=20 September 2025}}</ref>|সোণটি}} | birth_place = [[তুৰা, মেঘালয়|তুৰা]], [[মেঘালয়]], [[ভাৰত]] {{flagicon|IND}} | death_date = {{Death date and age|2025|09|19|1972|11|18}} | death_place=[[Singapore General Hospital|ছিংগাপুৰ জেনেৰেল হস্পিটেল]], [[বুকিত মেৰাহ]], [[ছিংগাপুৰৰ কেন্দ্ৰীয় এলেকা]] {{flagicon|Singapore}}<ref>{{cite web|title=Singer Zubeen Garg died in Singapore while swimming, not during scuba diving: report|website=The Hindu|date=2 Oct 2025|url=https://www.thehindu.com/news/national/singer-zubeen-garg-died-in-singapore-while-swimming-not-during-scuba-diving-report/article70117336.ece/|access-date=5 Oct 2025}}</ref><ref>{{cite news |title=Zubeen Garg is No More – Pratidin Time |url=https://www.pratidintime.com/latest-assam-news-breaking-news-assam/zubeen-garg-is-no-more-10479313 | access-date=19 September 2025 |work=Pratidin Time |date=19 September 2025 |language=en}}</ref> | death_cause = | genre = {{hlist|[[অসমীয়া লোকগীত]]|[[ৰক সংগীত]]|[[বিহুগীত|বিহু]]|[[চলচ্চিত্ৰ]] [[সংগীত]]|[[অসমীয়া গীতি সাহিত্য]]|[[ভাৰতীয় লোক-সংগীত]]}} | occupation = {{hlist|কণ্ঠশিল্পী|নেপথ্য গায়ক|সংগীত পৰিচালক|সুৰকাৰ|গীতিকাৰ|সংগীত ব্যৱস্থাপক|চলচ্চিত্ৰ অভিনেতা|পৰিচালক|প্ৰযোজক|বাদ্যযন্ত্ৰী|কবি|সমাজকৰ্মী|অভিনেতা}} | instrument = {{hlist|কীব’ৰ্ড|গীটাৰ|তবলা|মেণ্ড’লিন|দগৰ|পাৰকিউছন|আদি}} | nationality = {{flagicon|IND}} ভাৰতীয় | Ethnicity = [[অসমীয়া]] | label = {{hlist|এন.কে. প্ৰডাকশ্যন|ছ’নী মিউজিক|মেগনাছাউণ্ড ৰেকৰ্ড্‌ছ|ইউনিভাৰ্ছেল মিউজিক গ্ৰুপ|টাইম্‌ছ মিউজিক|টি-ছিৰীজ|জী মিউজিক কোম্পানী|ইৰʼছ নাও|সাৰেগামা|এছ.ভি.এফ.|সুৰিন্দৰ ফিল্ম্‌ছ|ইস্কে মুভীজ|ইক’ মিউজিক|ধ্বনি ৰেকৰ্ড্‌ছ|জুবিন গাৰ্গ মিউজিক|আপোন ৰেকৰ্ড্‌ছ|এ.চি. মাল্টিমিডিয়া|জলীউড নাও মিউজিক}} | years_active = ১৯৯২ - ২০২৫ | spouse = গৰিমা শইকীয়া গাৰ্গ | website = |Birth_name=জুবিন বৰঠাকুৰ|Work=[[জুবিন গাৰ্গে ৰেকৰ্ডিং কৰা গীতৰ তালিকা]]}} '''জুবিন গাৰ্গ''' ({{Lang-en|[[:en:Zubeen Garg|Zubeen Garg]]}}; [[১৮ নৱেম্বৰ]], ১৯৭২ – [[১৯ ছেপ্টেম্বৰ]], [[২০২৫]]) [[অসম]], [[ভাৰত|ভাৰতৰ]] এগৰাকী প্ৰসিদ্ধ কণ্ঠশিল্পী। ইয়াৰ উপৰি তেওঁ এগৰাকী [[সংগীত]] পৰিচালক, গীতিকাৰ, সুৰকাৰ, [[অভিনেতা]], চলচ্চিত্ৰ প্ৰযোজক, [[চলচ্চিত্ৰ]] পৰিচালক, চিত্ৰনাট্যকাৰ, বাদ্যযন্ত্ৰী, [[কবি]] আৰু সমাজকৰ্মী।<ref>{{cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/bengali/movies/news/Zubeen-Garg-on-a-different-track/articleshow/7791874.cms|title=Zubeen Garg on a different track|last=Ganguly|first=Ruman|date=26 March 2011|work=[[Indiatimes]]|access-date=2 July 2012|archive-date=8 March 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130308021824/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-03-26/news-interviews/29191918_1_zubeen-garg-bengali-films-bengali-version|url-status=live}}</ref> [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]], [[হিন্দী ভাষা|হিন্দী]], [[বাংলা ভাষা|বাংলা]], [[বড়ো ভাষা|বড়ো]], [[কোচ ৰাজবংশী ভাষা|কোচ-ৰাজবংশী]] ([[কামতাপুৰী ভাষা|কামতাপুৰী]]/[[গোৱালপাৰীয়া উপভাষা|গোৱালপাৰীয়া]]), [[অসমৰ চাহ জনগোষ্ঠী|চাহ বাগানীয়া]], [[হাজং ভাষা|হাজং]], [[মিচিং ভাষা|মিচিং]], [[কাৰ্বি ভাষা|কাৰ্বি]], [[গাৰো ভাষা|গাৰো]], [[ৰাভা ভাষা|ৰাভা]], [[পাতিৰাভা]], [[ডিমাচা ভাষা|ডিমাচা]], [[আহোম ভাষা|টাই-আহোম]], [[দেউৰী ভাষা|দেউৰী]], [[নেপালী ভাষা|নেপালী]], [[ভোজপুৰী ভাষা|ভোজপুৰী]], [[বিষ্ণুপ্ৰিয়া মণিপুৰী ভাষা|বিষ্ণুপ্ৰিয়া মণিপুৰী]], [[ককবৰক ভাষা|ককবৰক]], [[ওড়িয়া ভাষা|ওড়িয়া]], [[তামিল ভাষা|তামিল]], [[তেলুগু ভাষা|তেলুগু]], [[কন্নড় ভাষা|কন্নড়]], [[ইংৰাজী ভাষা|ইংৰাজী]], [[আদি ভাষা|আদি]], [[গালো ভাষা|গালো]], [[তিৱা জনগোষ্ঠী|তিৱা]], [[নিচি ভাষা|নিচি]], [[মালয়ালম ভাষা|মালয়ালম]], [[মাৰাঠী ভাষা|মাৰাঠী]], [[সংস্কৃত]], [[সিন্ধী]], [[উৰ্দু]] ইত্যাদি বিভিন্ন [[ভাষা|ভাষাত]] তেওঁ‌ কণ্ঠদান কৰিছে।<ref>{{Cite news|title=Zubeen's arrived|url=https://www.dailypioneer.com/2013/sunday-edition/zubeens-arrived.html|access-date=10 January 2021|work=The Pioneer|language=en|date=26 May 2013|archive-date=4 April 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230404000432/https://www.dailypioneer.com/2013/sunday-edition/zubeens-arrived.html|url-status=live|archivedate=4 April 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230404000432/https://www.dailypioneer.com/2013/sunday-edition/zubeens-arrived.html|deadurl=yes}}</ref><ref>{{Cite news |title=Singer Zubeen Garg hospitalised after head injury |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/music/singer-zubeen-garg-hospitalised-in-assam-after-head-injury-8041184/ |work=The Indian Express |date=20 July 2022 |access-date=12 February 2023 |archive-date=27 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230327154132/https://indianexpress.com/article/entertainment/music/singer-zubeen-garg-hospitalised-in-assam-after-head-injury-8041184/ |url-status=live }}</ref> ১৯৯২ চনত জুবিনৰ প্ৰথমটো এলবাম ''[[অনামিকা (শ্ৰব্য এলবাম)|অনামিকা]]'' মুক্তি পোৱাৰ<ref name="futuresounds1">{{cite web | url=http://www.futuresounds.in/store/anamika/ | title=About Zubeen's debut album Anamika at futuresounds.com | publisher=futuresounds.com | accessdate= 4 September 2015}}</ref> লগে লগে পেছাদাৰী সংগীত জগতখনৰ সৈতে জুবিন জড়িত হৈ পৰে। [[বাংলা]] চলচ্চিত্ৰ ''শুধু তুমি''ৰ কাৰণে জুবিনে ২০০৫ চনত শ্ৰেষ্ঠ সংগীত পৰিচালকৰ বঁটা লাভ কৰিছিল। [[হিন্দী ভাষা|হিন্দী ভাষাৰ]] ''য়া আলি'' গীতটোৰ বাবে জুবিনে ২০০৬ চনত ''গ্ল’বেল ইণ্ডিয়ান ফিল্ম এৱাৰ্ড (GIFA)'' আৰু ''ষ্টাৰডাষ্ট এৱাৰ্ড''ত ''শ্ৰেষ্ঠ নেপথ্য কণ্ঠশিল্পী (পুৰুষ)'' বঁটা লাভ কৰিছিল। ইয়াৰ উপৰি ''Echoes of Silence'' (ইংৰাজী-খাচী) ছবিৰ বাবে ''শ্ৰেষ্ঠ সংগীত পৰিচালক'' হিচাপে তেওঁ [[ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা|ৰাষ্ট্ৰীয় বঁটা (ৰজত কমল)]] লাভ কৰিছিল।<ref>{{Cite web |title=Assam shines with five honours at 71st National Film Awards |url=https://assamtribune.com/assam/assam-shines-with-five-honours-at-71st-national-film-awards-1587082 |website=The Assam Tribune |date=2 August 2025 |access-date=6 January 2025 |language=en}}</ref> আধুনিক অসমীয়া সংগীতত নতুন মাত্ৰা প্ৰদান কৰাৰ বাবে ২০১৪ চনত জুবিন গাৰ্গলৈ [[ৰেনেছাঁ অসম বঁটা]] আগবঢ়োৱা হয়।<ref name="amarasom">{{cite web | title=জুবিন গাৰ্গলৈ ৰেনেছাঁ অসম বঁটা | publisher=[[আমাৰ অসম]] | date=১৩ মাৰ্চ ২০১৫ | accessdate=১৪ মাৰ্চ২০১৫}}</ref> ২০২৪ চনৰ ২৭ মে’ত জুবিন গাৰ্গক [[মেঘালয়|মেঘালয়ৰ]] বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়ে সন্মানীয় ডক্টৰ অৱ লিটাৰেচাৰ (ডি.লিট) ডিগ্ৰী প্ৰদান কৰে। ২০২৫ চনত [[বেলতলা]] বহাগী উৎসৱ সমিতিয়ে তেওঁক জীৱনজোৰা সাধনাৰ [[ভূপেন হাজৰিকা|ড॰ ভূপেন হাজৰিকা]] বঁটা প্ৰদান কৰে। জুবিন গাৰ্গ বহুবাদ্যযন্ত্ৰী। তেওঁ বহুকেইবিধ বাদ্যযন্ত্ৰ বজাব জানিছিল। ইয়াৰ ভিতৰত আনন্দলহৰী, [[ঢোল]], [[দোতোৰা]], ড্ৰাম, [[গীটাৰ]], হাৰমনিকা, [[হাৰমনিয়াম]], মেণ্ড’লিন, কীব’ৰ্ড, [[তবলা]] আৰু একাধিক পাৰকিউছন বাদ্য অন্তৰ্ভুক্ত। অসমৰ সৰ্বাধিক পাৰিশ্ৰমিকপ্ৰাপ্ত কণ্ঠশিল্পীসকলৰ ভিতৰত তেওঁ অন্যতম।<ref>{{Cite web|date=16 April 2017|title=Barred from singing in Hindi, Assam singer leaves Bihu stage|url=https://indianexpress.com/article/cities/guwahati/zubeen-garg-noonmati-bihu-sanmilan-stopped-from-singing-hindi-song-assam-top-singer-quits-bihu-stage-with-an-abuse-4614435/|url-access=limited|access-date=19 December 2020|website=The Indian Express|language=en}}</ref> প্ৰায় ৩৩ বছৰজোৰা তেওঁৰ কেৰিয়াৰত জুবিন গাৰ্গে ৪০টা ভাষাত ৩৮,০০০তকৈও অধিক [[গীত]] বাণীবদ্ধ কৰিছে।<ref>{{cite news|title=Thousands of fans bid adieu to Zubeen at Guwahati stadium|url=https://www.thehindu.com/entertainment/music/singer-zubeen-gargs-body-arrives-at-guwahati-airport-thousands-gather-to-get-last-glimpse/article70076293.ece|access-date=23 September 2025|work=[[The Hindu]]|date=21 September 2025|language=en-IN}}</ref><ref>{{cite news|last1=Deb|first1=Abhijit|title=From 'Anamika' to 'Ya Ali': Zubeen Garg, a man of many emotions, bids farewell|url=https://www.thestatesman.com/entertainment/from-anamika-to-ya-ali-zubeen-garg-a-man-of-many-emotions-bids-farewell-1503488612.html|access-date=23 September 2025|work=[[The Statesman (India)|The Statesman]]|date=19 September 2025|language=en}}</ref> ২০২৫ চনৰ ১৯ ছেপ্টেম্বৰ‌ত [[ছিংগাপুৰ|ছিংগাপুৰত]] জুবিন গাৰ্গৰ মৃত্যু হয়। ==বংশ আৰু পৰিয়াল== ১৯৭২ চনৰ ১৮ নৱেম্বৰত [[মেঘালয়|মেঘালয়ৰ]] [[তুৰা, মেঘালয়|তুৰাত]] জুবিন গাৰ্গৰ জন্ম হয়।<ref name="Birthday">{{cite news |last1=Borkotoky |first1=Tonmoy |title=Zubeen Garg turns 48; fans shower him with birthday wishes |url=https://www.newslivetv.com/assam/zubeen-garg-turns-48-fans-shower-him-with-birthday-wishes/ |access-date=20 November 2019 |work=News Live TV |date=18 November 2019 |archive-date=11 October 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201011231758/https://newslivetv.com/zubeen-garg-turns-48-fans-shower-him-with-birthday-wishes/ |url-status=live }}</ref><ref>{{cite news |title=Rockstar with a humane heart – Zubeen Garg turns 48 today – Sentinelassam |url=https://www.sentinelassam.com/north-east-india-news/assam-news/rockstar-with-a-humane-heart-zubeen-garg-turns-48-today-512140 |access-date=18 November 2020 |work=The Sentinel |date=18 November 2020 |language=en |archive-date=18 November 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201118051439/https://www.sentinelassam.com/north-east-india-news/assam-news/rockstar-with-a-humane-heart-zubeen-garg-turns-48-today-512140 |url-status=live }}</ref> জুবিনৰ পিতৃৰ নাম হৈছে মোহিনীমোহন বৰঠাকুৰ (ছদ্মনাম: কপিল ঠাকুৰ) আৰু মাতৃ স্বৰ্গীয় ইলি বৰঠাকুৰ (বিয়াৰ পূৰ্বে তেওঁ ইলি অধ্যাপক)।<ref name="Apr2022">{{cite news |last1=Parashar |first1=Utpal |date=29 July 2019 |title='These Brahmins should be killed,' says Assam singer Zubeen Garg; cases filed |url=https://www.hindustantimes.com/india-news/these-brahmins-should-be-killed-says-assam-singer-zubeen-garg-cases-filed/story-QgaKOmiMcqiCEhzOc8K29O.html |work=Hindustan Times |access-date=12 April 2022 |archive-date=15 January 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220115111218/https://www.hindustantimes.com/india-news/these-brahmins-should-be-killed-says-assam-singer-zubeen-garg-cases-filed/story-QgaKOmiMcqiCEhzOc8K29O.html |url-status=live }}</ref><ref>{{cite news |last1=Sharma |first1=Dristi |title=How Singer Zubeen Garg Got His Name |url=https://www.ndtv.com/entertainment/how-singer-zubeen-garg-got-his-name-9307155 |access-date=20 September 2025 |work=[[NDTV]] |date=19 September 2025}}</ref><ref>{{cite news |title='Ya Ali' singer Zubeen Garg provided security after ULFA threat |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/entertainment-others/ya-ali-singer-zubeen-garg-provided-security-after-ulfa-threat/ |url-access=subscription |access-date=25 September 2025 |work=[[The Indian Express]] |date=22 April 2013 |language=en |archive-date=27 December 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241227233959/https://indianexpress.com/article/entertainment/entertainment-others/ya-ali-singer-zubeen-garg-provided-security-after-ulfa-threat/ |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |title=Zubeen Garg Biography, Zubeen Garg Profile - entertainment.oneindia.in |url=http://entertainment.oneindia.in/celebs/zubeen-garg/biography.html |website=[[Oneindia]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20130812032230/http://entertainment.oneindia.in/celebs/zubeen-garg/biography.html |access-date=25 September 2025 |archive-date=12 August 2013 |language=en |archivedate=12 August 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130812032230/http://entertainment.oneindia.in/celebs/zubeen-garg/biography.html |deadurl=yes }}</ref><ref>{{cite news |title=Why Jibon Borthakur Chose to Become Zubeen Garg |url=https://www.pratidintime.com/latest-assam-news-breaking-news-assam/why-zubeen-borthakur-chose-to-become-zubeen-garg-10481588 |access-date=25 September 2025 |work=[[Pratidin Time]] |date=20 September 2025 |language=en |archive-date=5 October 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251005162156/https://www.pratidintime.com/latest-assam-news-breaking-news-assam/why-zubeen-borthakur-chose-to-become-zubeen-garg-10481588 |url-status=live }}</ref> ইলি অধ্যাপকৰ ঘৰ যোৰহাটৰ পুলিবৰৰ ভাতেমৰা গাঁৱত আছিল। কপিল ঠাকুৰ ২৪ বছৰ বয়সত বিবাহপাশত আবদ্ধ হৈছিল আৰু বিয়াৰ পাছত কপিল ঠাকুৰৰ লগত থাকিবলৈ ইলি অধ্যাপক তুৰালৈ গৈছিল।<ref name="পিতৃৰ দৃষ্টিত জুবিন (২)">{{Cite book |last=ঠাকুৰ |first=কপিল |title=পিতৃৰ দৃষ্টিত জুবিন |publisher=চন্দ্ৰ প্ৰকাশ |year=২০১১ |page=২ |language=as}}</ref> তুৰাৰ অসামৰিক চিকিৎসালয়তে তেওঁলোকৰ প্ৰথম সন্তান জুবিনৰ জন্ম হৈছিল।<ref name="পিতৃৰ দৃষ্টিত জুবিন (৩)">{{Cite book |last=ঠাকুৰ |first=কপিল |title=পিতৃৰ দৃষ্টিত জুবিন |publisher=চন্দ্ৰ প্ৰকাশ |year=২০১১ |page=৩ |language=as}}</ref> জুবিনৰ প্ৰকৃত নাম জুবিন বৰঠাকুৰ। প্ৰসিদ্ধ গীতিকাৰ জুবিন মেহতাৰ নামত জুবিনৰ নাম ৰখা হৈছিল আৰু পাছত ''গাৰ্গ'' গোত্ৰ নামটো জুবিন গাৰ্গে প্ৰৱেশিকা পৰীক্ষাৰ সময়ত নিজেই সংযোজন কৰি ল'লে। সংগীত জগততো তেওঁ‌ জুবিন গাৰ্গৰূপে পৰিচিত হৈছিল। জুবিন গাৰ্গৰ প্ৰতিপালনত সহায় কৰিবলৈ তেওঁৰ মাহীয়েক কুনি গৈ তুৰাত কিছুদিন আছিল।<ref name="পিতৃৰ দৃষ্টিত জুবিন (৩)"/> জুবিনৰ পিতৃ-পৰিয়াল মূলতে [[শিৱসাগৰ জিলা|শিৱসাগৰ জিলাৰ]] [[জাঁজী|জাঁজীৰ]] অন্তৰ্গত তামোলীছিগা গাঁৱৰ। পৰৱৰ্তী সময়ত শিক্ষা আৰু চাকৰিৰ সন্ধানত তেওঁলোকৰ পৰিয়ালটো যোৰহাট পাইছিলহি। যোৰহাটত তেওঁলোক ভাৰাঘৰত আছিল।<ref>{{Cite book |last=ঠাকুৰ |first=কপিল |title=পিতৃৰ দৃষ্টিত জুবিন |publisher=চন্দ্ৰ প্ৰকাশ |year=২০১১ |page=১ |language=as}}</ref> প্ৰথমতে কপিল ঠাকুৰে চৰকাৰী কাৰ্যালয়ত কেৰাণীৰ চাকৰিত কৰিছিল আৰু পুৱা-গধূলি কেইটামান টিউচন কৰিছিল। কপিল ঠাকুৰে কলা শাখাত স্নাতক উত্তীৰ্ণ হৈছিল যদিও অৰ্থাভাৱত স্নাতকোত্তৰ সম্পূৰ্ণ কৰিব নোৱাৰিলে। কিন্তু তেওঁ কোনোপধ্যেই ভাই-ভনী আৰু নিজৰ শিক্ষা যতি পৰিবলৈ দিয়া নাছিল।<ref name="পিতৃৰ দৃষ্টিত জুবিন (২)"/> চাকৰিৰ সন্ধান কৰি থাকোঁতেই তেওঁ তুৰাত বৰ্তমানতকৈ ভাল চাকৰি এটা পালে। আৰু তাতে ৪০ টকাত এটা ৰুম ভাৰালৈ লৈ থাকিবলৈ ল'লে। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ অধিক পঢ়া-শুনা কৰি অসম লোকসেৱা আয়োগৰ পৰীক্ষাত অৱতীৰ্ণ হয় আৰু সেইসূত্ৰে শ্ৰম বিভাগত নিজ দায়িত্ব পালন কৰে। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ মাটিৰ হাকিম হিচাপে (বৰ্তমানৰ চাৰ্কোল অফিচাৰ) কৰিমগঞ্জলৈ বদলি হয়।<ref>{{Cite book |last=ঠাকুৰ |first=কপিল |title=পিতৃৰ দৃষ্টিত জুবিন |publisher=চন্দ্ৰ প্ৰকাশ |year=২০১১ |page=৫ |language=as}}</ref> আৰু চাকৰি-জীৱনৰ প্ৰথমছোৱাত সঘনাই ইঠাই-সিঠাইলৈ বদলি হ’বলগীয়া হৈছিল। সেয়ে কণমানি জুবিনৰ ল’ৰালি বিভিন্ন ঠাইৰ ভিন্ন অভিজ্ঞতাৰে ভৰ-পূৰ আছিল। জুবিনৰ পিতৃয়ে ''কপিল ঠাকুৰ''ৰ ছদ্মনামত কবিতা, গল্প, প্ৰবন্ধ আৰু উপন্যাস লিখিছে। জুবিনৰ মাতৃ ইলি বৰঠাকুৰ এগৰাকী দক্ষ নৃত্যশিল্পী, অভিনেত্ৰী আৰু সু-গায়িকা আছিল। তথাপি তেওঁ নিজৰ প্ৰতিভাক পেছা হিচাপে লোৱা নাছিল। ইয়াৰ পৰিৱৰ্তে তেওঁ‌ কণমানি জুবিনক ঘৰতেই সকলো কলা শিকোৱাৰ সিদ্ধান্ত লৈছিল। জুবিনে মাতৃকেই নিজৰ জীৱনৰ প্ৰথম গুৰু বুলি বিবেচনা কৰিছিল। ২০০০ চনৰ ২ ছেপ্টেম্বৰত ইলি বৰঠাকুৰৰ মৃত্যু হয়।<ref>{{Cite book |title=জুবিন গাৰ্গ: জীৱনৰপৰা গানলৈ |editor-last=শইকীয়া |editor-first=মণ্টু |publisher=চন্দ্ৰ প্ৰকাশ |year=২০০৯ |page=৬৭ |language=as}}</ref> জুবিনৰ ভগ্নী দুগৰাকী: [[জংকী বৰঠাকুৰ]] আৰু পামী বৰঠাকুৰ। জংকী এগৰাকী গায়িকা আৰু অভিনেত্ৰী আছিল। দুৰ্ভাগ্যজনকভাৱে ২০০২ চনৰ ১২ জানুৱাৰীত [[তেজপুৰ|তেজপুৰৰ]] ওচৰত ঘটা এটা শোকাৱহ মটৰ দুৰ্ঘটনাত জংকীৰ মৃত্যু হয়।<ref name="india.com">{{cite web | url=https://www.india.com/entertainment/how-zubeen-gargs-sister-jongki-barthakurs-untimely-death-shaped-his-musical-journey-8086747/ | title=How Zubeen Garg’s sister Jongki Barthakur’s untimely death shaped his musical journey | publisher=India.com | date=7 September, 2025 | accessdate=7 October 2025 | author=Mehzabeen, Mallika}}</ref> ইয়াৰ পাছতে জুবিনে জংকীৰ স্মৃতিত ''শিশু'' নামৰ এটা এলবাম মুক্তি দিয়ে। আনগৰাকী ভগ্নী ড॰ পামী বৰঠাকুৰ এগৰাকী অধ্যাপক। ড॰ বৰঠাকুৰে ''সাংগীতিক ভূগোল''ত গৱেষণা কৰি ডক্টৰেট অৰ্জন কৰিছে। তেওঁ বৰ্তমান অসমস্থিত ৰয়েল গ্ল’বেল বিশ্ববিদ্যালয়ত অধ্যাপিকা হিচাপে কৰ্মৰত।<ref name=" RGU">{{cite web | url=https://www.rgu.ac/faculty-palme-borthakur | title=Dr. Palme Borthakur | publisher=Royal Global University | accessdate=23 September 2025}}</ref><ref name="USTM">{{cite web | url=https://ustm.ac.in/32359-2/ | title=Dr. Palme Borthakur | publisher=USTM | accessdate=23 September 2025}}</ref> ২০০২ চনৰ ৪ ফেব্ৰুৱাৰীত জুবিন গাৰ্গ গৰিমা শইকীয়াৰ সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হয়।<ref>{{cite web|last=Desk|first=TOI Entertainment|title=Who is Garima Saikia Garg? Meet wife of late singer Zubeen Garg and acclaimed costume designer|website=The Times of India|date=2025-09-19|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/who-is-garima-saikia-garg-meet-wife-of-late-singer-zubeen-garg-and-acclaimed-costume-designer/articleshow/123999749.cms|access-date=2025-09-22}}</ref> == শিক্ষা == পিতৃৰ চাকৰিসূত্ৰে জুবিন গাৰ্গৰ শিশুকাল একাধিক ঠাইত বিস্তৃত হৈ আছিল। তুৰাত জন্ম হোৱা শিশু জুবিনে শৈশৱৰ দুবছৰ তেজপুৰত কটায়। ইয়াৰ পাছত পৰিয়ালটো যোৰহাটলৈ অহাত তেওঁক চিনামৰাৰ ইংৰাজী মাধ্যমৰ স্কুল 'কাৰ্মেল'ত নামভৰ্তি কৰাই দিয়া হ’ল।<ref>{{Cite book |last=ঠাকুৰ |first=কপিল |title=পিতৃৰ দৃষ্টিত জুবিন |publisher=চন্দ্ৰ প্ৰকাশ |year=২০১১ |page=৪ |language=as}}</ref> ===কৰিমগঞ্জত=== ইয়াৰ পাছত পিতৃৰ চাকৰি পুনৰ বদলি হোৱাত তেওঁলোক কৰিমগঞ্জলৈ যাবলগীয়া হয়। পিতৃ কপিল ঠাকুৰে এইবাৰ হাকিম হিচাপে কৰিমগঞ্জত যোগদান কৰিলে। কৰিমগঞ্জত তেওঁলোক আঠ বছৰ থাকে। পিতৃৰ দৃষ্টিত শিশু অৱস্থাত জুবিন ''দুষ্ট আৰু খট্‌খটীয়া'' হিচাপে পৰিচিত আছিল। কৰিমগঞ্জৰ বঙালী সমাজৰ মাজত থাকি তেওঁলোকে বঙালী জীৱনৰ লগত মিলি যাবলৈ চেষ্টা কৰিলে। ঘৰৰ আৰু বাহিৰত লগ পোৱা অসমীয়া মানুহৰ বাহিৰে বাকী সকলোতে তেওঁলোকে কৰিমগঞ্জৰ [[ছিলঠীয়া ভাষা|ছিলঠীয়া বঙালী]] ভাষাতেই কথা পাতিছিল। জুবিনেও সৰুৰেপৰা বাংলা ভাষা আয়ত্ত কৰিছিল।<ref>{{Cite book |last=ঠাকুৰ |first=কপিল |title=পিতৃৰ দৃষ্টিত জুবিন |publisher=চন্দ্ৰ প্ৰকাশ |year=২০১১ |page=৬ |language=as}}</ref> পিতৃৰ এই সম্পৰ্কত ভাষ্য এনেধৰণৰ—<blockquote>কৰিমগঞ্জৰ বাংলাটো আচলতে ছিলঠীয়া বাংলা। অসমৰ কামৰূপীয়া ভাষাৰ দৰে। জুবিনো সৰুৰেপৰা বাংলাভাষী হৈ উঠিল। বঙালী সমাজৰ লগত উঠা-বহা, ফুৰা-চকা কৰি তেওঁ ৰবীন্দ্ৰনাথ, নজৰুল আদিৰ লগত এসময়ত ভালদৰে পৰিচিত হৈ পৰিছিল।</blockquote> কৰিমগঞ্জত থকা প্ৰথমটো বছৰতেই জুবিনক তাৰ একমাত্ৰ ইংৰাজী মাধ্যমৰ বিদ্যালয় "প্ৰান্তিক কিণ্ডাৰগাৰ্টেন"ত নাম লিখাই দিয়া হ’ল। ইয়াৰ পাছত তেওঁক কৰিমগঞ্জৰ হাইস্কুলত নামভৰ্তি কৰোৱা হয়। শৈশৱৰ সময়ছোৱাত জুবিন গাৰ্গৰ [[অমিতাভ বচ্চন|অমিতাভ বচ্চনৰ]] ছবিবোৰ প্ৰিয় আছিল। আৰু অমিতাভ বচ্চনৰ অনুকৰণৰ তেওঁ থ্ৰি-পীচ ছ্যুট পিন্ধিছিল। গানৰ প্ৰতি তেওঁৰ ধাউতি দিনক-দিনে বাঢ়ি অহা দেখি জুবিনক কৰিমগঞ্জৰ বিশিষ্ট তবলাবাদক ৰবীন বেনাৰ্জীৰ অধীনত [[তবলা]] শিকিবলৈ দিয়া হ’ল। পিতৃয়ে কৰিমগঞ্জৰ যাত্ৰা-দল ''শিল্পী-তীৰ্থ''ৰ সৈতে জড়িত হৈ এটা বছৰতে তিনিখন যাত্ৰা কৰিছিল; য’ত জুবিন গাৰ্গে তেওঁক সংগ দিছিল। আনহাতে বিদ্যালয়ত বছৰেকীয়া উৎসৱত জুবিন গাৰ্গে তবলা বাদন কৰিছিল।<ref>{{Cite book |last=ঠাকুৰ |first=কপিল |title=পিতৃৰ দৃষ্টিত জুবিন |publisher=চন্দ্ৰ প্ৰকাশ |year=২০১১ |page=৭ |language=as}}</ref> বানপীড়িত কৰিমগঞ্জত বান-সাহায্যৰ কাম আৰু নিৰ্বাচনৰ কামত ব্যস্ত হ’বলগীয়া হোৱা হেতুকে কপিল ঠাকুৰ পৰিয়ালৰ প্ৰতি কেতিয়াবা প্ৰয়োজনীয় ধ্যান দিব পৰা নাছিল। তেনেস্থলত পত্নী ইলি বৰঠাকুৰে সন্তানৰ যত্ন লৈছিল। জুবিন গাৰ্গ আৰু জংকীক প্ৰাথমিক গান শিকোৱাৰ দায়িত্ব মাতৃ ইলি বৰঠাকুৰে লৈছিল। কৰিমগঞ্জত প্ৰায় আঠ বছৰ কটাই তেওঁলোক বিজনীলৈ আহে।<ref>{{Cite book |last=ঠাকুৰ |first=কপিল |title=পিতৃৰ দৃষ্টিত জুবিন |publisher=চন্দ্ৰ প্ৰকাশ |year=২০১১ |page=৮ |language=as}}</ref> জুবিনে জীৱনৰ প্ৰথম গুৰু বুলি নিজৰ মাতৃকেই বিবেচনা কৰে। পৰৱৰ্তী সময়ত জুবিনে গুৰু ৰমণী ৰায়ৰ ওচৰত অসমীয়া লোক-সংগীতৰ শিক্ষা গ্ৰহণ কৰে। তেওঁ তামোলপুৰ উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয়ৰপৰা মেট্ৰিক পাছ কৰিছিল। [[যোৰহাট|যোৰহাটৰ]] [[জগন্নাথ বৰুৱা মহাবিদ্যালয়|জগন্নাথ বৰুৱা মহাবিদ্যালয়ৰ]] ছাত্ৰ জুবিনে তেওঁলোকৰ পৰিয়াল [[গুৱাহাটী|গুৱাহাটীলৈ]] স্থায়ীভাৱে থাকিবলৈ গুচি অহাৰ পাছত গুৱাহাটীৰ [[ভোলানাথ বৰুৱা মহাবিদ্যালয়|বি. বৰুৱা মহাবিদ্যালয়ত]] স্নাতক বিজ্ঞান শাখাত নামভৰ্তি কৰে। কিন্তু সংগীতৰ ক্ষেত্ৰখনৰ লগত সম্পূৰ্ণৰূপে নিজকে নিয়োজিত কৰিব লগা হোৱাত তেওঁ কলেজীয়া শিক্ষা আধৰুৱা হৈ ৰয়। ==কণ্ঠশিল্পী হিচাপে== === সংগীতশিল্পী হিচাপে যাত্ৰাৰম্ভ (১৯৯২-১৯৯৫) === বি. বৰুৱা কলেজত পঢ়ি থাকোঁতেই, ১৯৯২ চনত [[গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়]]ত অনুষ্ঠিত যুৱ মহোৎসৱত পাশ্চাত্য সংগীত শাখাত একক পৰিৱেশনত স্বৰ্ণ পদক অৰ্জন কৰাটোৱেই আছিল জুবিনৰ জীৱনৰ টাৰ্নিং পইণ্ট। ইয়াতেই জুবিনে কণ্ঠশিল্পীৰূপে জীৱনত প্ৰথমবাৰৰ বাবে সফলতা আৰু বিশ্বাসৰ সোৱাদ পায়। ১৯৯৩ চনৰ দুৰ্গা পূজাৰ ষষ্ঠীৰদিনা এন কে প্ৰডাকচনে পৰিৱেশন কৰা প্ৰথম এলবাম ''অনামিকা'' মুক্তি হোৱাৰ লগে লগে তেওঁ পেছাদাৰী সংগীত জগতখনত সোমাই পৰে।<ref>{{Cite book |title=জুবিন গাৰ্গ: জীৱনৰপৰা গানলৈ |editor-last=শইকীয়া |editor-first=মণ্টু |publisher=চন্দ্ৰ প্ৰকাশ |year=২০০৯ |page=৩৭ |language=as}}</ref> অৱশ্যে তেওঁৰ প্ৰথম বাণীবদ্ধ হোৱা গীত দুটা আছিল— ''তুমি জানো পাৰিবা সোণ'' আৰু ''তুমি জোনাকী সুবাস''। এই গীতদুটা তেওঁ ''ঋতু'' নামৰ এলবামটোৰ বাবে বাণীবদ্ধ কৰিছিল। কিন্তু ১৯৯৩ চন পৰ্যন্ত এইটো এলবামে মুক্তি পোৱা নাছিল। ''অনামিকা'' এলবামটোৱে অগতানুগতিকতাৰ বাবে অতি কম সময়তেই সমগ্ৰ উত্তৰ-পূব ভাৰতত ই‌ন্‌ষ্টেণ্ট হিটৰূপে জনপ্ৰিয়তাৰ শীৰ্ষত আৰোহণ কৰিছিল। পৰৱৰ্তী সময়ছোৱাত তেওঁ ''সপোনৰ সুৰ'' (১৯৯২), ''জোনাকী মন'' (১৯৯৩), ''মায়া'' (১৯৯৪), ''আশা'' (১৯৯৫)কে প্ৰমুখ্য কৰি ভালেমান এলবাম মুকলি কৰে। <ref>{{Citation |title=Xopunor Xur - Zubeen Garg - Download or Listen Free - JioSaavn |date=6 November 2023 |url=https://www.jiosaavn.com/album/xopunor-xur/0VAyq8SQg0Q_ |access-date=21 September 2025 |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=Asha • Future Sounds |url=https://www.futuresounds.in/store/asha/ |access-date=21 September 2025 |website=Future Sounds |language=en-US}}</ref><ref>{{Citation |title=Junaki Mon - Zubeen Garg, Jonki - Download or Listen Free - JioSaavn |date=18 July 2009 |url=https://www.jiosaavn.com/album/junaki-mon/ovJnC-NY70c_ |access-date=21 September 2025 |language=en-US}}</ref><ref>{{Citation |title=Maya (Original) by Zubeen Garg on Apple Music |date=8 May 2021 |url=https://music.apple.com/ca/album/maya-original/1580812170 |access-date=21 September 2025 |language=en-CA}}</ref> ১৯৯৫ চনত মুম্বাইলৈ যোৱাৰ পূৰ্বে তেওঁ ''উজান পিৰীতি'' নামৰ ব্যাৱসায়িকভাৱে সফল হোৱা এটি [[বিহু|বিহুৰ]] এলবাম মুকলি কৰিছিল।<ref>{{cite book|last=Saikia|first=Montu|title=Zubeen Garg: Jibanar Para Ganaloi|publisher=Chandra Prakash|location=Guwahati|year=2009|page=97|url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.452684|language=Assamese}}</ref> === ১৯৯৫-১৯৯৭: বলীউড কণ্ঠশিল্পী কেৰিয়াৰ আৰম্ভ কৰিবলৈ মুম্বাইলৈ স্থানান্তৰিত হোৱা === কুৰি শতিকাৰ শেষৰ দশকৰ মাজভাগতে জুবিন গাৰ্গে [[বলিউড]] সংগীত জগতত কাম কৰিবলৈ [[মুম্বাই]]লৈ গুচি যায় আৰু তাৰপৰাই তেওঁৰ প্ৰথম ইণ্ডীপপ একক এলবাম ''চান্দনী ৰাত'' প্ৰকাশ কৰে।<ref>{{Citation|title=Chandni Raat by Zubeen Garg|date=9 October 2015|url=https://music.apple.com/us/album/chandni-raat/1048576498|language=en-US|access-date=24 October 2022}}</ref> পাছলৈ তেওঁ ''চন্দা (১৯৯৬)'', ''শ্ৰদ্ধাঞ্জলি খণ্ড ১ (১৯৯৬)'', ''শ্ৰদ্ধাঞ্জলি খণ্ড ২ (১৯৯৭),'' ''জলৱা (১৯৯৮)'', আদি একাধিক হিন্দী এলবাম আৰু ৰিমিক্স বাণীবদ্ধ কৰে। ১৯৯৬ চনৰ আগষ্ট মাহত তেওঁ ১৯৯৭ চনৰ মাৰ্চ মাহত মুক্তি পোৱা ''দুনিয়া'' এলবামৰ "মাইনে দেখাে হায় সভি ৰং দুনিয়া কে" গীতটোৰ বাবে গীটাৰ বজাইছিল আৰু এইদৰে তেওঁৰ কণ্ঠ, কথা, সুৰ, আৰু সংগীত অবিহনে তেওঁৰ প্ৰথম গীত হিচাপে পৰিগণিত হৈছিল। <ref>{{Cite news|date=19 September 2025|title=Who Was Singer Zubeen Garg? All About His Popular Songs, Family, Achievements|url=https://www.timesnownews.com/entertainment-news/bollywood/who-was-singer-zubeen-garg-who-died-at-52-all-about-his-popular-songs-family-achievements-article-152855099|access-date=22 September 2025|work=Times Now}}</ref> === ১৯৯৭-১৯৯৮: প্ৰথম বাংলা এলবাম আৰু প্ৰথম সহোদৰ এলবাম === বলীউড আৰু অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ আৰু সংগীত উদ্যোগত গান গোৱাৰ সমান্তৰালকৈ ১৯৯৭ চনৰ অক্টোবৰ মাহত তেওঁ বাংলা সংগীত জগতত প্ৰৱেশ কৰে য'ত তেওঁ প্ৰথম বাংলা এলবাম ''সুৰেৰ উপহাৰ'' মুকলি কৰে য'ত মৌচুমী চহৰীয়াৰ মুখ্য সহশিল্পী আৰু মিলি বৰুৱা আৰু [[সাগৰিকা মুখাৰ্জী|সাগৰিকা]]ৰ পটভূমি কণ্ঠদান কৰা হয়, যি [[শান|চান]]ৰ ভগ্নী।<ref>{{cite web|url=https://www.discogs.com/release/36797428-Zubeen-Maushumi-Surer-Upahar|title=জুবিন, মৌচুমী – সুৰেৰ উপহাৰ (কেছেট)|website=Discogs}}</ref> পিছৰ এমাহৰ ভিতৰত, তেওঁ ভগ্নী আৰু নৱাগত সহ-কণ্ঠশিল্পী জংকী বৰঠাকুৰক লৈ তেওঁৰ মুক্তি এলবামও মুকলি কৰি তেওঁলোকৰ প্ৰথম অসমীয়া ভাই-ভনীৰ যুটি এলবাম হিচাপে পৰিগণিত হয় আৰু তেওঁলোকে নাজিয়া-জোহেব আৰু চান-সাগৰিকাৰ পৰা প্ৰেৰণা লাভ কৰিছিল।<ref>{{cite web|url=https://www.discogs.com/release/35341735-Zubeen-Jonkie-Mukti|title=জুবিন, জংকি - মুক্তি (কেছেট)|website=Discogs}}</ref> এই এলবামটোও অডিঅ চিডি ফৰ্মেটত মুক্তি পোৱা প্ৰথম অসমীয়া এলবাম হিচাপে পৰিগণিত হয়। এই এলবামটোৰ আগতে অসমত বজাৰ আৰু অডিঅ' চিডি ফৰ্মেটত প্ৰৱেশ কৰা প্ৰথমটো এলবাম আছিল: চানৰ প্ৰথম এলবাম ''লাভ-অলজি'' আৰু ৰাগেশ্বৰীৰ প্ৰথম এলবাম ''দুনিয়া'', যিটো ১৯৯৭ চনৰ মাৰ্চ মাহত মুক্তি পাইছিল। === ১৯৯৮-২০০৩: নেপথ্য কণ্ঠশিল্পী আত্মপ্ৰকাশ, দ্বিতীয় ইণ্ডিপপ এলবাম আৰু তেওঁৰ প্ৰথম ব্ৰেকথ্ৰু অসমীয়া এলবাম === তেওঁ নেপথ্য কণ্ঠশিল্পী হিচাপে আত্মপ্ৰকাশ কৰে ''পুৰাণী কবৰ'' (১৯৯৮) ছবিখনত, য'ত তেওঁ দুটা গীত গাইছিল: "কুচ তো কাহো" আৰু "দিল মেৰা চুৰয়া এক হাছিনা"। পৰৱৰ্তী কেইমাহমানৰ ভিতৰতে ''[[যৌৱনে আমনি কৰে]]'' ছবিত দেখা পোৱা প্ৰথমটো অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ গীত "বুকু দুৰু দুৰু" গাইছিল। ১৯৯৮ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত তেওঁৰ দ্বিতীয়টো ইণ্ডিপপ এলবাম ''ইউহি কভি'' মুকলি কৰিছিল, য'ত নৱাগত অভিনেত্ৰী ভূমিকা চাওলাক প্ৰদৰ্শিত কৰা হৈছিল আৰু ভাৰতৰ চেনেল ভি মিউজিক চেনেলত প্ৰচাৰিত এইটোৱেই আছিল তেওঁৰ প্ৰথম মিউজিক ভিডিঅ'। তেওঁ ''দিল ছে'' (১৯৯৮), ''ড’লি ছজা কে ৰখনা'' (১৯৯৮)'', ''মৰম নদীৰ গাভৰু গাত'' (১৯৯৯), ''[[বুকুৰ মাজত জ্বলে]]'' (১৯৯৯), [[হিয়া দিয়া নিয়া]]'' (২০০০), ''ফিজা'' (২০০০) আদি হিন্দী ভাষাৰ চলচ্চিত্ৰৰ বাবে গীত গাইছিল।<ref>{{cite web|url=http://www.bollywoodmdb.com/celebrities/biography/zubeen-garg/792|title=About Zubeen Garg|website=bollywoodmdb.com|access-date=30 April 2017|archive-date=27 January 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180127083834/http://www.bollywoodmdb.com/celebrities/biography/zubeen-garg/792|url-status=live}}</ref> ২০০০ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত গাৰ্গে তেওঁৰ পৰৱৰ্তী অসমীয়া এলবাম পাখি মুকলি কৰে কাৰণ এই এলবামটো ২০০০ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত মৃত্যু হোৱা তেওঁৰ মাতৃৰ নামত উৎসৰ্গিত কৰা হৈছিল। পিছলৈ এই এলবামটো অসমত তেওঁৰ প্ৰথম উল্লেখযোগ্য অগ্ৰগতি হিচাপে আত্মপ্ৰকাশ কৰিছিল। ইয়াৰ উপৰিও সেই বছৰৰ সৰ্বাধিক বিক্ৰী হোৱা অসমীয়া এলবাম হিচাপে স্বীকৃতি লাভ কৰিছিল। ২০০২ চনত তেওঁ কে কে আৰু সুনীতা ৰাৱে গোৱা "মুঝে প্যায়াৰ হো গয়া" নামৰ এটা হিন্দী গীত ৰচনা কৰে যিটো ইণ্ডিপপ এলবাম/টেলিভিছন শ্ব' চেনেল ভি জামিনত দেখা যায়। সেই বছৰতে তেওঁ কান্তে ছবিৰ তিনিটা গীত গাইছিল। ২০০৩ চনত তেওঁ ''মুদ্দা – দি ইছ্যু'' চিনেমাৰ "ছপ্নে ছাৰে" আৰু "খোৱাবৌ কী", ''চুপকে ছে'' চিনেমাৰ "মাংগো অগৰ দিল ছে ত’ খুদা", ''মুম্বাই ছে আয়া মেৰা দৌস্ত'' চিনেমাৰ "হোলী ৰে" আৰু ''জাল: দা ট্ৰেপ'' চিনেমাৰ "জ’ প্যাৰ তুমনে" গীত গাইছিল।<ref>{{Citation|last=Array|title=Jo Pyar Tumne (Jaal – The Trap / Soundtrack Version) (Full Song) – KK, K. S. Chithra – Download or Listen Free – JioSaavn|date=14 August 2008|url=https://www.jiosaavn.com/song/jo-pyar-tumne-jaal---the-trap--soundtrack-version/MQcBSA1RBgI|access-date=8 March 2020|archive-date=20 February 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190220181601/https://www.jiosaavn.com/song/jo-pyar-tumne-jaal---the-trap--soundtrack-version/MQcBSA1RBgI|url-status=live}}</ref> === ২০০৩–২০০৬: বাংলা ভাষাৰ নেপথ্য কণ্ঠশিল্পী আত্মপ্ৰকাশ আৰু তেওঁৰ একক এলবাম ''যন্ত্ৰ'' === ২০০৩ চনত [[বঙালী ভাষা|বাংলা]] সংগীত জগতত জুবিন গাৰ্গৰ অভিষেক ঘটে, য’ত তেওঁ ''মন'' চিনামাত "অ মন বোলাকা" আৰু "অভিলাশী মনে" নামৰ দুটা গীত গাইছিল। পাছৰ বছৰত তেওঁ ''শুধু তুমি'' চিনামাত তিনিটা গীত গীত গায় আৰু ছবিখনৰ সংগীত পৰিচালনা কৰে।<ref>{{Citation|last=Array|title=Ektuku Chhoan Lage (Shudhu Tumi / Soundtrack Version) (Full Song) – Zubeen Garg – Download or Listen Free – JioSaavn|date=5 October 2008|url=https://www.jiosaavn.com/song/ektuku-chhoan-lage-shudhu-tumi--soundtrack-version/NA48ZSFaelc|access-date=8 March 2020}}</ref> সেই বছৰতে তেওঁ সহ-কণ্ঠশিল্পী অবিহনে তেওঁৰ অসমীয়া এলবাম ''যন্ত্ৰ'' মুকলি কৰি বছৰৰ সৰ্বাধিক বিক্ৰী হোৱা অসমীয়া এলবামৰ লগতে তেতিয়ালৈকে সৰ্বকালৰ সৰ্বাধিক বিক্ৰী হোৱা অসমীয়া অচলচ্চিত্ৰ এলবাম হিচাপে পৰিগণিত হয়। ২০০৫ চনত তেওঁ ''প্ৰেমী'' নামৰ বাংলা চিনেমাখনত "অ’ বন্ধুৰে" আৰু "লাগেনা ভালো" গাইছিল। <ref>{{cite web|url=https://www.discogs.com/release/27085053-Zubeen-Garg-Jantra|title=জুবিন গাৰ্গ - যন্ত্ৰ (কেছেট}}</ref> === ২০০৬–২০২৫:'য়া আলী'ৰ সফলতা আৰু পৰৱৰ্তী সময়=== [[চিত্ৰ:Zubeen Garg in Audio Release of "Zindagi".jpg|thumb|240x180px|২০০৭ চনত জিন্দেগী নামৰ চিনেমাখনৰ অডিঅ' মুক্তিৰ সময়ত গাৰ্গ]] [[File:Zubin & Zublee mesmerising the crowd with their iconic live performance of “Anuradha”.jpg|thumb|'অনুৰাধা' গীতৰ জৰিয়তে জুবিন গাৰ্গ আৰু [[জুবলী বৰুৱা]]ই দৰ্শকক সুকীয়া অনুভূতি প্ৰদান কৰে। ]] ''গেংষ্টাৰ'' চিনেমাখনৰ জৰিয়তে জুবিন গাৰ্গে বলীউডত সৰ্বাধিক পৰিচিতি লাভ কৰে। ইয়াত তেওঁ "য়া আলী" গীতটো গাইছিল।<ref>{{cite web|title=Music Hits 2000–2009|url=http://www.boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=286&catName=MjAwMC0yMDA5|website=Boxofficeindia.com|access-date=30 April 2017|date=22 January 2009|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20090122120910/http://www.boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=286&catName=MjAwMC0yMDA5|archive-date=22 January 2009|archivedate=15 February 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080215081557/http://www.boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=286&catName=MjAwMC0yMDA5&PHPSESSID=108b9056cd4ca14236f9c6119d34dcce|deadurl=yes}}</ref> এই গীতটোৰ জৰিয়তে তেওঁ ২০০৬ চনত শ্ৰেষ্ঠ নেপথ্য কণ্ঠশিল্পীৰ ''গ্ল’বেল ইণ্ডিয়ান ফিল্ম এৱাৰ্ড্‌ছ (GIFA)'' লাভ কৰে। তেওঁৰ পৰৱৰ্তী হিন্দী এলবাম ''জিন্দেগী'' ২০০৭ চনত মুক্তি পায়।<ref>{{Cite web|title=Zubeen Garg launches new album|url=https://www.radioandmusic.com/content/editorial/news/zubeen-garg-launches-new-album|access-date=12 February 2023|website=www.radioandmusic.com|language=en}}</ref> ২০০৮ চনত তেওঁ ''মন মানে না'' চিনেমাৰ "মন মানে না", ''চিৰোদিনী তুমি যে'' আমাৰ চিনেমাৰ "পিয়া ৰে পিয়া ৰে", আৰু ''লাভ'' ''ষ্টৰী'' চিনেমাৰ "মন জেতে চায় শুধু" আদি কেইবাটাও বঙালী গীত ৰেকৰ্ডিং কৰে। == মঞ্চৰ সংগীতানুষ্ঠান == [[File:Zubeen_EUphuism.JPG|thumb|২০১১ চনত এখন সংগীতানুষ্ঠানত পৰিৱেশনৰত জুবিন গাৰ্গ]] সমগ্ৰ অসমৰ বিহু অনুষ্ঠান আৰু অন্যান্য সাংস্কৃতিক উৎসৱত জুবিন গাৰ্গে কেৱল অসমীয়া গীতেই নহয়, হিন্দী, বঙালী, আৰু অন্যান্য ভাষাতো গীত গাইছিল। আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় আৰু বহিঃৰাজ্যত তেওঁ অসমীয়া আৰু ভাৰতীয় সংগীতক প্ৰতিনিধিত্ব কৰি আহিছে। উল্লেখযোগ্য যে, তেওঁ ট্ৰিনিদাদ আৰু ট’বাগোত অনুষ্ঠান পৰিৱেশন কৰিছিল, য’ত তেওঁ কেইবাটাও হিন্দী আৰু অসমীয়া হিট গীত গাইছিল আৰু কঞ্চাৰ্টৰ শিৰোনাম দখল কৰা প্ৰথমজন অসমীয়া মনোৰঞ্জনকাৰী হিচাপে পৰিগণিত হৈছিল।<ref>{{cite news |title=Zubeen Garg enthralls Trinidad audience |url=https://www.hindustantimes.com/music/zubeen-garg-enthralls-trinidad-audience/story-sfcF1kZq2wnEi32VcF2ukO.html |work=Hindustan Times |date=17 August 2010 |access-date=20 September 2025}} </ref> ==পেছাদাৰী সংগীত জীৱন== ====অসমীয়া এলবাম==== {{columns-list|3| * [[অনামিকা (শ্ৰব্য এলবাম)|অনামিকা]] (১৯৯২) * সপোনৰ সুৰ (১৯৯২) * জোনাকি মন (১৯৯৩) * অনুৰাধা (১৯৯৩) * [[মায়া (শ্ৰব্য এলবাম)|মায়া]] (১৯৯৪) * [[আশা (এলবাম)|আশা]] (১৯৯৫) * উজান পিৰীতি (১৯৯৫) * [[জুবিনৰ গান (শ্ৰব্য এলবাম)|জুবিনৰ গান]] (১৯৯৬) * জান মণি (১৯৯৬) * [[ৰং (শ্ৰব্য এলবাম)|ৰং]] (১৯৯৬) * [[মুক্তি (শ্ৰব্য এলবাম)|মুক্তি]] (১৯৯৭) * স্নিগ্ধ জোনাক (১৯৯৮) * শব্দ (১৯৯৮) * মেঘৰ বৰণ (১৯৯৯) * ৰাংঢালী (১৯৯৯) * ভৰ দুপৰীয়া (১৯৯৯) * সপোন (১৯৯৯) * ৰংমন (১৯৯৯) * [[পাখি]] (২০০০) * হিয়া মন (২০০১) * বান্ধৈ (২০০২) * আকৌ হিয়া মন (২০০২) * শিশু (২০০২) * চিনাকি মন (২০০৩) * পকা ধানে ৰিঙিয়া (২০০৩) * সন্ধ্যাতৰা (২০০৩) * লাজুকী মন (২০০৪) * যন্ত্ৰ (২০০৪) * ডেউকা (২০০৫) * চিনাকি সুৰ (২০০৫) * বৰষুণ (২০০৬) * সন্ধ্যাতৰা ২ (২০০৬) * মুখা (২০০৬) * সন্ধ্যা (২০০৬) * অন্তৰা (২০০৭) * মোৰ প্ৰিয় গীত (২০০৮) * ৰুমাল (২০০৮) * মোৰ গানত জ্বলে (২০০৯) * বাঁহী (২০১১) * গান (২০১১) * ৰুণজুন (২০১২) * সোণালী মন (২০১২) * মনে মনে (২০১২) * ৰক (২০১২) * মুকুতা (২০১২) * পথ (২০১৪) * কোন তুমি (২০১৪) * কিং (২০১৫) * মা (২০১৯) * চিলা (২০২০) }} ====হিন্দী আৰু বঙালী এলবাম==== {{columns-list|2| * চাঁন্দিনী ৰাত (১৯৯৫) * চঁন্দা (১৯৯৬) * য়ুহি কভী (১৯৯৮) * স্পৰ্শ (২০০০-০১) * শ্ৰদ্ধাঞ্জলি (খণ্ড ১,২,৩) * মেৰে লিয়ে<ref>{{Cite web|title=মেৰে লিয়ে (2001) - হিন্দী এলবাম, ট্ৰেকলিষ্ট, সম্পূৰ্ণ এলবাম বিৱৰণ আৰু অধিক (আৰ্কাইভ কৰা)|url=http://www.zubeendiscography.com/2021/08/451265843261439035.html|access-date=২০২১-০৯-০৯|website=ZG Discography|language=en|archivedate=2021-08-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210828180443/http://www.zubeendiscography.com/2021/08/451265843261439035.html|deadurl=unfit}}</ref> (২০০১) * নূপুৰ (২০০১) * [[জিন্দেগী (শ্ৰব্য এলবাম)|জিন্দেগী]] (২০০৭) * [[পাকীজা (শ্ৰব্য এলবাম)|পাকীজা]] (২০১২) * চুফী ইশ্ক (২০১৭) |}} ===সংগীত পৰিচালনা=== {| class="wikitable" |- style="text-align:center; " ! colspan=4 style="background:#B0C4DE; " | অসমীয়া ছবি |- style="text-align:center; " ! style="background:#ccc; "| বৰ্ষ ! style="background:#ccc; "| কথাছবি ! style="background:#ccc; "| পৰিচালক ! style="background:#ccc; "| অন্যান্য তথ্য |- |২০২৫ |[[ৰৈ ৰৈ বিনালে (চলচ্চিত্ৰ)|ৰৈ ৰৈ বিনালে]] |ৰাজেশ ভূঞা | |- |২০২৫ |যোদ্ধা |ভাস্কৰ গোস্বামী | |- |২০২৫ |[[ভাইমন দা (চলচ্চিত্ৰ)|ভাইমন দা]] |শশাংক সমীৰ |এটি গীত (এৰা-এৰি) |- |২০২৪ |[[চিকাৰ]] |দেবাংকৰ বৰগোহাঁই | |- |২০২৩ |ৰাঘৱ |[[যতীন বৰা]] | |- |২০২৩ |দ্য শ্লেমবুক |বিষ্ণুজ্যোতি সন্দিকৈ | |- |২০২৩ |ডক্টৰ বেজবৰুৱা ২ |[[নিপন গোস্বামী]] | |- |২০১৯ |প্ৰতিঘাত |অচিন্ত শংকৰ |শীৰ্ষগীত |- | ২০১৯ || [[কাঞ্চনজংঘা (চলচ্চিত্ৰ)|কাঞ্চনজংঘা]] || জুবিন গাৰ্গ || |- | ২০১৯ || [[ৰত্নাকৰ (চলচ্চিত্ৰ)|ৰত্নাকৰ]] || [[যতীন বৰা]] || |- |২০১৮ |দ্য আণ্ডাৰৱৰ্ল্ড |ৰাজেশ যশপাল | |- | ২০১৭ || প্ৰিয়াৰ প্ৰিয় || [[মুনিন বৰুৱা]] || |- | ২০১৭ || [[মিছন চাইনা]] || জুবিন গাৰ্গ || |- | ২০১৫ || [[গানে কি আনে]] || ৰাজেশ যশপাল || |- | ২০১৪ || [[ৰ'দৰ চিঠি|ৰ’দৰ চিঠি]] || [[বাহাৰুল ইছলাম]] || |- | ২০১২ || [[এখন নেদেখা নদীৰ সিপাৰে]] || বিদ্যুৎ কটকী || |- | ২০০৮ || [[মন যায়]]|| [[এম মণিৰাম]] || |- | ২০০৬ || [[আমি অসমীয়া]]|| ৰাজীৱ ভট্টাচাৰ্য্য || |- | ২০০৬ || [[অধিনায়ক (চলচ্চিত্ৰ)|অধিনায়ক]] || যতীন বৰা || |- | ২০০৪ || [[দীনবন্ধু (২০০৪ চলচ্চিত্ৰ)|দীনবন্ধু]]|| [[মুনিন বৰুৱা]] || |- | ২০০৪ || [[ৰং]]|| [[মুনিন বৰুৱা]] || |- | ২০০৪ || [[বাৰুদ (চলচ্চিত্ৰ)|বাৰুদ]] || [[মুনিন বৰুৱা]] || |- | ২০০৩ || জোনাকবিহীন এই জীৱন || মুন্না আহমেদ || আৱহ সংগীত |- | ২০০৩ || অগ্নিসাক্ষী|| যদুমণি দত্ত || |- | ২০০৩ || [[বিধাতা (চলচ্চিত্ৰ)|বিধাতা]] || [[মুনিন বৰুৱা]] || |- | ২০০৩|| প্ৰিয়া মিলন || মুন্না আহমেদ || |- | ২০০৩ || জুমন সুমন|| মহিবুল হক || |- |২০০২ |[[জোনাকী মন]] |জীৱৰাজ বৰ্মন | |- | ২০০২ || [[প্ৰেম আৰু প্ৰেম]]|| [[শম্ভু গুপ্তা]] || |- | ২০০২ || [[জীৱন নদীৰ দুটি পাৰ ]]|| মুন্না আহমেদ || |- | ২০০২ || [[কন্যাদান (চলচ্চিত্ৰ)|কন্যাদান]] || [[মুনিন বৰুৱা]] || |- | ২০০১ || [[নায়ক (চলচ্চিত্ৰ)|নায়ক]] || [[মুনিন বৰুৱা]] || |- | ২০০১ || শেষ উপহাৰ|| গোপাল বৰঠাকুৰ||শীৰ্ষগীত |- | ২০০১ || [[দাগ (অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ)|দাগ]]|| [[মুনিন বৰুৱা]] || |- | ২০০০|| [[তুমি মোৰ মাথোঁ মোৰ]]|| জুবিন গাৰ্গ|| |- | ২০০০ || [[হিয়া দিয়া নিয়া]]|| [[মুনিন বৰুৱা]] || |- style="text-align:center; " ! colspan=4 style="background:#B0C4DE; " | অন্য ভাষা |- style="text-align:center; " ! style="background:#ccc; "| বৰ্ষ ! style="background:#ccc; "| কথাছবি ! style="background:#ccc; "| ভাষা ! style="background:#ccc; "| অন্যান্য তথ্য |- |২০১৯ |সামসাৰা |[[বাংলা]] |মুক্তিপ্ৰাপ্ত |- | width="150"|২০১৬ || width="200"| দিল ত’ দীৱানা হ্যে || width="200"| হিন্দী || width="150"| মুক্তিপ্ৰাপ্ত |- |২০১০ |কাছে এসো তুমি |বাংলা |মুক্তিপ্ৰাপ্ত |- |২০১০ |মন নিয়ে |বাংলা |মুক্তিপ্ৰাপ্ত |- | width="150" |২০০৬ || width="200" | ষ্ট্ৰিংছ || width="200" | [[হিন্দী]] || width="150" | মুক্তিপ্ৰাপ্ত |- | width="150" | ২০০৪ || width="200" | শুধু তুমি || width="200" | বাংলা || width="150" | মুক্তিপ্ৰাপ্ত |} == অভিনয় জীৱন == জুবিন গাৰ্গে ২০০০ চনত এন কে প্ৰডাকচনৰ অধীনত নিৰ্মিত ''[[তুমি মোৰ মাথোঁ মোৰ]]'' ছবিত অভিনেতা আৰু পৰিচালক হিচাপে আত্মপ্ৰকাশ কৰে। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ ''[[দীনবন্ধু (চলচ্চিত্ৰ)|দীনবন্ধু]] (২০০৪), [[মন যায় (চলচ্চিত্ৰ)|মন যায়]] (২০০৮), [[গানে কি আনে|গানে কি আনে (২০১৬)]], [[মিছন চাইনা (চলচ্চিত্ৰ)|মিছন চাইনা]] (২০১৭), দ্য আণ্ডাৰৱৰ্ল্ড (২০১৮), [[কাঞ্চনজংঘা (চলচ্চিত্ৰ)|কাঞ্চনজংঘা]] (২০১৯), ৰাজনীতি (২০২২), ''ডক্টৰ বেজবৰুৱা ২ (২০২৩), ৱাইড এংগল(২০২৪), চিকাৰ (২০২৪)''ত অভিনয় কৰিছিল। জুবিন অভিনীত ''[[ৰৈ ৰৈ বিনালে (চলচ্চিত্ৰ)|ৰৈ ৰৈ বিনালে]]'' ২০২৫ চনৰ ৩১ অক্টোবৰত মুক্তিলাভ কৰে।<ref name="IMDB">{{cite web | url=https://www.imdb.com/title/tt29939499/ | title=Roi Roi Binale | accessdate=23 September 2025}}</ref> জুবিন গাৰ্গে অভিনয় কৰা একাধিক ছবিয়েই বক্স অফিচত সফলতা লাভ কৰিছে। ২০১৭ চনত ৮ ছেপ্টেম্বৰত ৬৫টা চিনেমা হলত মুক্তি লাভ কৰা ''মিছন চাইনা''ক দিল্লী, বেংগালুৰু আৰু মুম্বাইকে ধৰি অসমৰ বাহিৰত থকা আঠটা চিনেমা হলত মুক্তি দিয়া হৈছিল। ছবিখনে প্ৰথম সপ্তাহৰ ভিতৰতে মুঠ ২ কোটি ৪০ লাখ টকা সংগ্ৰহ কৰিছিল।<ref>{{cite web|url=https://www.time8.in/the-exact-box-office-collection-of-mission-china-over-the-1st-week-revealed/|title=The Exact Box Office Collection of Mission China 1st Week Revealed|access-date=16 September 2017|website=Time8.in}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.northeastguide.in/assam/mission-china-collection-box-office-movie-review-total-budget/|title=Mission China Box Office|website=Northeastguide.in|access-date=9 September 2017|archivedate=9 September 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170909095105/https://www.northeastguide.in/assam/mission-china-collection-box-office-movie-review-total-budget/|deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite web|url=https://in.bookmyshow.com/buytickets/mission-china-national-capital-region-ncr/movie-ncr-ET00061289-MT/20170911/|title=Mission China Realising Theatre |website=Bookmyshow.com|access-date=11 September 2017}}</ref> মিছন চাইনাই [[অসম|অসমত]] যথেষ্ট ব্যৱধানত ব্লকবাষ্টাৰ বাহুবলী আৰু [[ছলমান খান|ছলমান খানৰ]] [[বজৰংগী ভাইজান|বজৰংগী ভাইজানৰ]] প্ৰথম দিনৰ সংগ্ৰহৰ অভিলেখ ভংগ কৰিছিল।<ref>{{Cite web|date=10 September 2017|title=Mission China: Old-fashioned projector promo helps Assamese film beat Baahubali record|url=https://www.hindustantimes.com/regional-movies/mission-china-old-fashioned-projector-promo-helps-assamese-film-beat-baahubali-record/story-OfDn0UHUMlikrueyPECFJK.html|access-date=28 January 2021|website=Hindustan Times|language=en}}</ref> বৰ্তমান ই [[:en:Assamese_cinema#List_of_highest-grossing_Assamese_films|সৰ্বাধিক উপাৰ্জনকাৰী অসমীয়া ছবিৰ]] ভিতৰত ৬ নং স্থানত আছে। ২০১৯ চনত মুক্তিলভা ''কাঞ্চনজংঘা''ই ১০ দিনতে ৩.৯ কোটি টকা সংগ্ৰহ কৰি সকলো অভিলেখ ভংগ কৰিছিল। দৰ্শকৰ ব্যাপক সঁহাৰি লাভ কৰা ছবিখনে প্ৰথমদিনাই ২২.৫ লাখ টকা সংগ্ৰহ কৰিবলৈ সক্ষম হৈছিল। তিনিদিনৰ ভিতৰতে কাঞ্চনজংঘাই কোটিৰো অধিক টকাৰ ব্যৱসায় কৰে। ২০২৫ চনত মুক্তি লভা জুবিন গাৰ্গৰ অন্তিম ছবি "ৰৈ ৰৈ বিনালে"ই ৩০ কোটি টকা ব্যৱসায় কৰি আৰু ৰাতিপুৱা ৪.০০ বজাত অসমীয়া চিনেমাৰ প্ৰথম প্ৰদৰ্শনীৰ ব্যৱস্থাৰে ৯০ বছৰীয়া অসমীয়া চিনেমাৰ জগতত ইতিহাস ৰচে। <ref name="India Today NE">{{cite web | url=https://www.indiatodayne.in/entertainment/story/zubeens-kanchanjangha-sweeps-box-office-collects-3-9-crore-10-days-397330-2019-09-16 | title=Zubeen’s Kanchanjangha Sweeps Box Office, Collects 3.9 Crore in 10 days | publisher=India Today NE | date=Sep 16, 2019, Updated Jun 29, 2022, 1:43 AM IST | accessdate=23 September 2025}}</ref> [[File:গানে কি আনে চলচ্চিত্ৰ প'ষ্টাৰ.jpg|thumb|গানে কি আনে চলচ্চিত্ৰৰ প'ষ্টাৰত জুবিন গাৰ্গ]] ==অভিনীত ছবি== {| class="wikitable sortable" ! width="50" | বৰ্ষ ! width="200" | কথাছবি ! width="200" | পৰিচালক ! width="200" | চৰিত্ৰ |- |২০২৫ || [[ৰৈ ৰৈ বিনালে (চলচ্চিত্ৰ)|ৰৈ ৰৈ বিনালে]] || ৰাজেশ ভূঞা || ৰাউল (এগৰাকী অন্ধ শিল্পীৰ ৰূপত) |- |২০২৫ || যোদ্ধা || ভাস্কৰ শৰ্মা || বিশেষ এভূমুকি |- |২০২৪ || [[ৱাইড এংগল (চলচ্চিত্ৰ)|ৱাইড এংগল]]|| [[জয়ন্ত নাথ]] || গৌতম শৰ্মা |- |২০২৪ || চিকাৰ || দেবাংকৰ বৰগোহাঁই ||শংকৰ চিকাৰী |- |২০২৩ || [[ডক্তৰ বেজবৰুৱা ২|ডক্টৰ বেজবৰুৱা ২]]|| [[নিপন গোস্বামী]] || আৰক্ষী বিষয়া মহাদেৱ বৰবৰুৱা |- | ২০২২ || ৰাজনীতি || মঞ্জিত শৰ্মা || অৰিন্দম |- | ২০১৯ || [[কাঞ্চনজংঘা (চলচ্চিত্ৰ)|কাঞ্চনজংঘা]] || জুবিন গাৰ্গ || অনিৰ্বাণ ভট্টাচাৰ্য |- | ২০১৮ || দি আণ্ডাৰৱৰ্ল্ড || ৰাজেশ যশপাল|| |- | ২০১৭ || প্ৰিয়াৰ প্ৰিয় || [[মুনিন বৰুৱা]] || প্ৰিয়ব্ৰত কাকতি |- | ২০১৭ || [[মিছন চাইনা]] || জুবিন গাৰ্গ ||কৰ্ণেল গোস্বামী |- | ২০১৬ || [[গানে কি আনে]] || ৰাজেশ যশপাল ||নীলাভ জোনাক বৰুৱা |- | ২০১৬ || [[সাত নম্বৰৰ সন্ধানত]] || [[আব্দুল মজিদ]] || বিশেষ এভূমুকি |- | ২০১৫ || [[অহেতুক]] || বাণী দাস || বিশেষ এভূমুকি |- | ২০১৪ || [[ৰ'দৰ চিঠি|ৰ’দৰ চিঠি]] || [[বাহাৰুল ইছলাম]] || |- | ২০১১ || [[ৰামধেনু (চলচ্চিত্ৰ)|ৰামধেনু]] || [[মুনিন বৰুৱা]] || বিশেষ এভূমুকি |- | ২০০৮ || [[মন যায়]] || [[এম মণিৰাম]]|| মানৱ |- | ২০০৪ ||[[দীনবন্ধু (২০০৪ চলচ্চিত্ৰ)|দীনবন্ধু]] || [[মুনিন বৰুৱা]] || বিপুল |- | ২০০২ || [[প্ৰেম আৰু প্ৰেম]] || [[শম্ভু গুপ্তা]] || বিশেষ এভূমুকি |- | ২০০০ || [[তুমি মোৰ মাথোঁ মোৰ]] || জুবিন গাৰ্গ ||ৰিচি |} ==সাহিত্য চৰ্চা== জুবিন গাৰ্গ সাহিত্য জগতৰ লগতো জড়িত হৈ আছিল। ২০১৭ চনত তেওঁ কাব্য গ্ৰন্থৰ বাবে সেউজী-সেউজী বঁটা লাভ কৰিছিল।<ref>{{Cite web|title=Assam: Seuji-Seuji Award conferred upon singer Zubeen Garg|url=https://www.thenortheasttoday.com/current-affairs/states/assam-seuji-seuji-award-conferred-upon-singer-zubeen-garg|access-date=19 December 2020|website=The Northeast Today|date=22 December 2017}}{{Dead link|date=October 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> {| class="wikitable" |- style="background:#cfc; text-align:center; " |'''বৰ্ষ''' |'''পুথি''' |'''ভাষা''' |- |২০০৯ |''শব্দ অনুভূতি'' | rowspan="3" |অসমীয়া |- |২০১৮ |''জুবিনৰ পদ্য''<ref>{{Cite web|title=With over Rs 4.5 crores in sales and 4 lakh visitors, 20th Northeast Book Fair breaks all past records|url=https://www.guwahatiplus.com/article-detail/with-over-rs-4-5-crores-in-sales-and-4-lakh-visitors-20th-northeast-book-fair-breaks-all-past-records|access-date=23 September 2020|website=G Plus|language=en}}</ref> |- |২০২০ |''জুবিনৰ পদ্য (দ্বিতীয় সংস্কৰণ)'' |} ==সামাজিক সক্ৰিয়তা আৰু লোকহিতৈষী কৰ্ম== গাৰ্গে বিভিন্ন কামৰ বাবে ধন আগবঢ়োৱা ''কলাগুৰু আৰ্টিষ্ট ফাউণ্ডেশ্যন'' নামৰ এটা দাতব্য সংস্থা চলাইছিল। অসমত বিধ্বংসী বানপানী হ’লে তেওঁ মানুহক কাপোৰ, ঔষধ আৰু বৰঙনি দান কৰিবলৈ আহ্বান জনায়।<ref>{{cite news |title=Beyond Bollywood |url=https://www.indiatoday.in/magazine/nation/story/20181105-beyond-bollywood-1374988-2018-10-27 |access-date=18 September 2019 |work=India Today |date=5 November 2018 |language=en |archive-date=2 January 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190102154758/https://www.indiatoday.in/magazine/nation/story/20181105-beyond-bollywood-1374988-2018-10-27 |url-status=live }}</ref> তেওঁ [[অসম লোকসেৱা আয়োগ|এপিএছচি]]-ৰ নিযুক্তি ক্ষেত্ৰৰ দুৰ্নীতিৰ বিষয়টো লৈ তেওঁৰ [[কাঞ্চনজংঘা (চলচ্চিত্ৰ)|কাঞ্চনজংঘা]] চিনেমাখন নিৰ্মাণ কৰিছিল।<ref>{{Cite web|url=https://www.guwahatiplus.com/daily-news/zubeen-s-next-film-kanchenjunga-to-be-based-on-apsc-scam|title=Zubeen's next film 'Kanchenjunga' to be based on APSC scam|website=G Plus|language=en|access-date=18 September 2019|archive-date=9 February 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190209092909/http://www.guwahatiplus.com/daily-news/zubeen-s-next-film-kanchenjunga-to-be-based-on-apsc-scam|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.sentinelassam.com/north-east-india-news/assam-news/singing-sensation-zubeen-garg-and-team-visits-dhemaji-for-kanchanjangha-promotion/|title=Singing sensation Zubeen Garg and Team visits Dhemaji for Kanchanjangha Promotion|date=29 October 2018|website=The Sentinel|language=en-US|access-date=18 September 2019|archive-date=31 August 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190831065523/https://www.sentinelassam.com/north-east-india-news/assam-news/singing-sensation-zubeen-garg-and-team-visits-dhemaji-for-kanchanjangha-promotion/|url-status=live}}</ref> জুবিন [[ফুটবল]] অনুৰাগী আছিল আৰু [[বানপানী|বানপীড়িত লোকসকলৰ]] বাবে ধন সংগ্ৰহৰ মানসেৰে মেট্‌চ খেলিছিল।<ref>{{Cite web|url=https://www.thehansindia.com/posts/index/Sports/2015-10-05/Soccer-for-charity-in-Assam/179263|title=Soccer for charity in Assam|website=The Hans India|date=5 October 2015|access-date=14 May 2019|archive-date=14 May 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190514063145/https://www.thehansindia.com/posts/index/Sports/2015-10-05/Soccer-for-charity-in-Assam/179263|url-status=live}}</ref> গাৰ্গ অসমৰ '[[নাগৰিকত্ব (সংশোধনী) আইন, ২০১৯|কা]]'-বিৰোধী প্ৰতিবাদত আগ-ভাগ লোৱা অন্যতম অৰাজনৈতিক ব্যক্তি আছিল।<ref>{{Cite news|url=https://www.news18.com/news/india/music-art-tie-them-as-zubeen-garg-and-a-host-of-assamese-artistes-lead-anti-caa-stir-from-the-front-2432069.html|title=Music, Art Tie Them as Zubeen Garg and a Host of Assamese Artistes Lead Anti-CAA Stir from the Front|website=News18|access-date=13 March 2020|date=21 December 2019|archive-date=14 January 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200114054315/https://www.news18.com/news/india/music-art-tie-them-as-zubeen-garg-and-a-host-of-assamese-artistes-lead-anti-caa-stir-from-the-front-2432069.html|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news |last1=Sengupta |first1=Aditi |title='Don't mess with Assam': Zubeen Garg |url=https://www.thehindubusinessline.com/blink/cover/dont-mess-with-assam-zubeen-garg/article30404699.ece |access-date=13 March 2020 |work=@businessline |date=26 December 2019 |language=en |archive-date=17 April 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200417192412/https://www.thehindubusinessline.com/blink/cover/dont-mess-with-assam-zubeen-garg/article30404699.ece |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |title=CAA 'not forgotten': Zubeen Garg |url=https://www.telegraphindia.com/north-east/caa-not-forgotten-zubeen-garg/cid/1801261 |access-date=24 October 2022 |website=www.telegraphindia.com}}</ref> ২০২১ চনৰ মে’ মাহত [[কৰ'নাভাইৰাছ ৰোগ ২০১৯|ক’ভিড-১৯-ৰ]] সংক্ৰমণৰ উত্থানৰ সময়ত গাৰ্গে গুৱাহাটীত থকা দুমহলীয়া ঘৰটো ক’ভিড কেয়াৰ চেণ্টাৰলৈ ৰূপান্তৰিত কৰিবলৈ আগবঢ়াইছিল। ইয়াৰ লক্ষ্য আছিল সেইসময়ত ৰোগীৰ বাবে বিছনাৰ বৰ্ধিত চাহিদা পূৰণ কৰা।<ref>{{Cite web |date=6 May 2021 |title=Zubeen Garg offers his house to convert as Covid care centre |url=https://assamtribune.com/guwahati/zubeen-garg-offers-his-house-to-convert-as-covid-care-centre-1091844 |access-date=19 June 2024 |website=The Assam Tribune |language=en}}</ref> ==ব্যক্তিগত জীৱন== ২০০২ চনৰ ৪ ফেব্ৰুৱাৰীত জুবিন গাৰ্গে অসমৰ [[গোলাঘাট|গোলাঘাটৰ]] নিবাসী ফেশ্বন ডিজাইনাৰ গৰিমা শইকীয়াক বিয়া কৰায়।<ref>{{cite web| url=https://thenortheasttoday.com/assam-zubeen-to-celebrate-his-birthday-by-releasing-music-album-of-mission-china/| title=Assam: Zubeen Garg to celebrate his birthday by releasing music album of 'Mission China'!| work=The North East Today| date=18 November 2016| access-date=8 September 2017| archive-date=23 May 2017| archive-url=https://web.archive.org/web/20170523122714/http://thenortheasttoday.com/assam-zubeen-to-celebrate-his-birthday-by-releasing-music-album-of-mission-china/| url-status=live| archivedate=23 May 2017| archiveurl=https://web.archive.org/web/20170523122714/http://thenortheasttoday.com/assam-zubeen-to-celebrate-his-birthday-by-releasing-music-album-of-mission-china/| deadurl=yes}}</ref> গৰিমা শইকীয়া গোলাঘাটৰ শান্তিপুৰৰ সুৰেন্দ্ৰনাথ শইকীয়া আৰু ৰুণুমী শইকীয়াৰ একমাত্ৰ জীয়ৰী। তেওঁ মুম্বাই বিশ্ববিদ্যালয়ৰপৰা ইংৰাজী সাহিত্যত স্নাতকোত্তৰ সম্পূৰ্ণ কৰে। ইয়াৰ লগতে তেওঁ এগৰাকী ৰাজ্যিক পৰ্যায়ৰ টেবুল টেনিছ খেলুৱৈ। তেওঁলোকৰ চিনাকি ফেন-মেইলৰ জৰিয়তে হৈছিল। গৰিমা শইকীয়া গাৰ্গে ডিজাইন কৰা ভালেমান সাজ-পোছাক জুবিন গাৰ্গে পৰিধান কৰে।<ref>{{Cite book |last=ঠাকুৰ |first=কপিল |title=পিতৃৰ দৃষ্টিত জুবিন |publisher=চন্দ্ৰ প্ৰকাশ |year=২০১১ |page=৫৭ |language=as}}</ref> তেওঁ সহ-প্ৰযোজক হিচাপেও একাধিক ছবিত জুবিন গাৰ্গৰ সৈতে কাম কৰিছে। ===ধৰ্মীয় দৃষ্টিভংগী আৰু ঈশ্বৰ বিশ্বাস=== জুবিন গাৰ্গে নিজকে ''ধৰ্ম-অবিশ্বাসী'' বুলি গণ্য কৰিছিল আৰু কৈছিল যে, তেওঁৰ কোনো জাতি-ধৰ্ম নাই, তেওঁ মুক্ত।<ref>{{cite news |title=I Don't Have Any Caste, Religion Or God: Zubeen Garg |url=https://m.guwahatiplus.com/article/i-don-t-have-any-caste-religion-or-god-zubeen-garg/5862/amp#amp_tf=From%20%251%24s&aoh=17141538671889&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com |work=Guwahati Plus |date=29 July 2019 |access-date=27 April 2024}}</ref> জুবিন গাৰ্গৰ ঈশ্বৰ বিশ্বাস সম্পৰ্কত স্পষ্ট অভিমত দিয়াটো প্ৰায় দুষ্কৰ বুলি পিতৃ কপিল ঠাকুৰে ''পিতৃৰ দৃষ্টিৰে জুবিন'' গ্ৰন্থত লিখিছে। জুবিন গাৰ্গে গুৱাহাটীৰ কৌটিলিংগম মন্দিৰলৈ মাজে-মধ্যে যোৱাৰ কথা তেওঁ শুনিছে। ইয়াৰ লগতে অসমৰ বাহিৰত থকা কোনো কোনো মন্দিৰ দৰ্শন কৰাৰ কথাও তেওঁ শুনিছে। অৱশ্যে এটা কথা পিতৃয়ে ক'ব বিচাৰে যে, ''জুবিন গাৰ্গৰ বুদ্ধ-দৰ্শন খুব প্ৰিয়। '' অৱশ্যে সেই সম্পৰ্কে সণ্ঢালনিকৈ অধ্যয়ন কৰিবলৈ তেওঁ ''এতিয়া সময় দুৰ্লভ'' বুলি প্ৰকাশ কৰে।<ref>{{Cite book |last=ঠাকুৰ |first=কপিল |title=পিতৃৰ দৃষ্টিত জুবিন |publisher=চন্দ্ৰ প্ৰকাশ |year=২০১১ |page=৫৯ |language=as}}</ref> ==বঁটা আৰু সন্মান== [[File:Zubeen Garg receiving National Award.jpg|thumb|৫৫সংখ্যক ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা, ২০০৯ত নন-ফিচাৰ ফিল্ম ''ইক’জ অৱ চাইলেঞ্চ''ৰ বাবে জুবিন গাৰ্গক ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰপতি [[প্ৰতিভা পাটিল|প্ৰতিভা পাটিলে]] শ্ৰেষ্ঠ সংগীত পৰিচালনাৰ বঁটা দিয়ে। ]] ১৯৯৬ চনত চেনেল ভি মিউজিক এৱাৰ্ড্‌ছ আৰু স্ক্ৰীন এৱাৰ্ড্‌ছত জুবিন গাৰ্গ "চান্দনী ৰাত" এলবামৰ বাবে শ্ৰেষ্ঠ ভাৰতীয় পপ এলবাম হিচাপে নিৰ্বাচিত হয় যিটো ক্ৰমে দলেৰ মেহেন্দীৰ এলবাম ''বলো তা ৰা ৰা'' আৰু সুচিত্ৰ কৃষ্ণমূৰ্থীৰ এলবাম ''ডোলে ডোলে''ৰ হাতত পৰাস্ত হয়। ২০১১ চনত আমেৰিকাৰ ইলিনয়ৰ অক ব্ৰুকত অনুষ্ঠিত হোৱা অসম অধিৱেশনৰদ্বাৰা জুবিন গাৰ্গক বছৰৰ অতিথি শিল্পী হিচাপে সন্মানিত কৰা হয়।<ref>{{cite book |last1=Koch |first1=Lars-Christian |last2=Klotz |first2=Sebastian |last3=Bohlman |first3=Philip V |title=Sounding Cities : Auditory Transformations in Berlin, Chicago, and Kolkata |date=2018 |publisher=LIT |location=Zürich |isbn=978-3-643-90555-0 |pages=213 |language=English}}</ref> ২০২৪ চনৰ ২৭ মে'ত জুবিন গাৰ্গক [[মেঘালয়|মেঘালয়ৰ]] [[বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়, মেঘালয়|বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়ৰ]] পৰা সন্মানীয় ডক্টৰ অৱ লিটাৰেচাৰ (ডি.লিট) ডিগ্ৰী প্ৰদান কৰা হয়।<ref>{{Cite web |title=Hon. D.Litt. to Zubeen Garg and Lou Majaw at 10th USTM Convocation |work=USTM |url=https://ustm.ac.in/event/hon-d-litt-to-zubeen-garg-and-lou-majaw-at-10th-ustm-convocation/ |access-date=27 August 2024 |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=27 August 2024 |title=USTM Holds 10th Convocation, Honors Zubeen Garg and Lou Majaw |url=https://www.pratidintime.com/north-east/meghalaya/ustm-holds-10th-convocation-honors-zubeen-garg-and-lou-majaw |access-date=27 August 2024 |website=Pratidin Time |language=en}}</ref> ২০০৯ চনৰ ৫৫সংখ্যক [[ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা|ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটাত]] অ-কাহিনীমূলক ছবি ''ইক’জ অৱ চাইলেঞ্চ''ৰ বাবে তেওঁ শ্ৰেষ্ঠ সংগীত পৰিচালনাৰ বঁটা লাভ কৰে। ২০২৫ চনৰ ৯ ডিচেম্বৰ তাৰিখে কটন বিশ্ববিদ্যালয়ে জুবিন গাৰ্গক মৰণোত্তৰভাৱে সন্মানীয় ডক্টৰ অৱ লিটাৰেচাৰ (ডি.লিট) ডিগ্ৰী প্ৰদান কৰে। ২০২৫ চনৰ ২১ নৱেম্বৰ তাৰিখে ভাৰতীয় ডাক বিভাগৰ অসম শাখাই শিল্পীগৰাকীৰ ৫৩ সংখ্যক জন্মদিন উপলক্ষ্যে তেওঁৰ নামত এটি বিশেষ স্মৃতিচাৰণ পোষ্ট কাৰ্ড মুকলি কৰে। ২০২৬ চনৰ ফিল্মফেয়াৰ(অসম) য়ে জুবিন গাৰ্গক মৰণোত্তৰভাৱে জীৱনজোৰা সাধনা বঁটা আৰু 'ৰৈ ৰৈ বিনালে' ছবিখনৰ বাবে বিশেষ বঁটা প্ৰদান কৰে। {| class="wikitable" |- style="background:#cfc; text-align:center; " | বৰ্ষ|| '''বঁটা'''|| চলচ্চিত্ৰ/এলবাম/থিয়েটাৰ|| '''শিতান'''|| '''ফলাফল''' |- |rowspan="2" |১৯৯৬ |স্ক্ৰীন বঁটা |rowspan="2" |''চান্দনী ৰাত'' |rowspan="2" |শ্ৰেষ্ঠ ভাৰতীয় পপ এলবাম |{{nom}} |- |চেনেল ভি মিউজিক বঁটা |{{nom}} |- | rowspan="2" |২০০৫ |BFJA বঁটা|| ''শুধো তুমি''|| শ্ৰেষ্ঠ সংগীত পৰিচালক|| {{won}} |- |প্ৰাগ চিনে বঁটা-২০০৫ |''ৰং'' |শ্ৰেষ্ঠ পুৰুষ নেপথ্য কণ্ঠশিল্পী – "ছায়া দৰে থাকা তুমি"<ref>{{Cite web|date=7 March 2021|title=Northeast's Sensation Zubeen Garg: Early Life, Career, Awards & Controversies – Sentinelassam|url=https://www.sentinelassam.com/entertainment/wikipedia-of-northeasts-singing-sensation-zubeen-garg-527402|access-date=9 March 2021|website=www.sentinelassam.com|language=en}}</ref> |{{won}} |- |২০০৬ |গ্ল’বেল ইণ্ডিয়ান ফিল্ম এৱাৰ্ড<ref name="GIFA List Of Winners">{{cite web|title=G.I.F.A. Awards 2006: winners|date=10 December 2006|url=http://www.bollywoodhungama.com/features/2006/12/10/1918/index.html|website=[[Bollywood Hungama]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20081121175701/http://www.bollywoodhungama.com/features/2006/12/10/1918/index.html|access-date=24 April 2017|archive-date=21 November 2008}}</ref> | rowspan="6" |গেংষ্টাৰ | rowspan="4" |শ্ৰেষ্ঠ পুৰুষ কণ্ঠশিল্পী (য়া আলি) |{{won}} |- | rowspan="5" |২০০৭ |ফিল্মফেয়াৰ বঁটা |{{nom}} |- |জী চিনে |{{nom}} |- |আইফা বঁটা<ref name=altfg>{{cite web |author=Andre Soares |url=http://www.altfg.com/blog/awards/indian-film-academy-awards-2007/ |title=Indian Film Academy Awards 2007 |publisher=Altfg.com |date=2 June 2007 |access-date=13 June 2012 |archive-date=8 February 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120208180559/http://www.altfg.com/blog/awards/indian-film-academy-awards-2007/ |url-status=live }}</ref> |{{nom}} |- |ষ্টাৰডাষ্ট বঁটা<ref>{{cite web|title=Stardust Awards Winners for 2006|url=http://www.indicine.com/movies/bollywood/stardust-awards-winners-for-2006/|publisher=indicine.com|access-date=24 April 2017|archive-date=17 July 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180717184206/http://www.indicine.com/movies/bollywood/stardust-awards-winners-for-2006/|url-status=live}}</ref> |নতুন আলোড়নকাৰী কণ্ঠ |{{won}} |- |স্ক্ৰীন বঁটা<ref>{{Cite web |date=3 May 2022 |title=Screen Award for Best Male Playback Singer |url=https://bollywoodproduct.in/screen-award-for-best-male-playback-singer/ |access-date=2 July 2022 |website=Bollywood Product |language=en-US}}</ref> |শ্ৰেষ্ঠ পুৰুষ কণ্ঠ (য়া আলি) |{{nom}} |- | rowspan="2" |২০০৮ | rowspan="2" |কলাকাৰ বঁটা |জিন্দেগী | rowspan="2" |শ্ৰেষ্ঠ মিউজিক এলবাম |{{won}} |- |''তুমি'' |{{won}} |- | ২০০৯ ||৫৫সংখ্যক ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা || ''ইক’জ অৱ চাইলেঞ্চ'' || শ্ৰেষ্ঠ অ-কাহিনীমূলক সংগীত পৰিচালনাৰ বাবে ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা|| {{won}} |- |২০১১ |প্ৰাগ চিনে বঁটা ২০১১ |''[[জেতুকা পাতৰ দৰে (চলচ্চিত্ৰ)|জেতুকা পাতৰ দৰে]]'' |শ্ৰেষ্ঠ পুৰুষ কণ্ঠশিল্পী – ''"পুৱাৰ হাঁহিত"'' |{{nom}} |- |২০১২ ||প্ৰাগ চিনে বঁটা-২০১২<ref>{{cite web |title=Prag Cine Awards 2015 to be held in Assam |date=24 January 2015 |url=http://www.indiantelevision.com/television/tv-channels/news-broadcasting/prag-cine-awards-2015-to-be-held-in-assam-150124 |publisher=indiantelevision.com |access-date=24 April 2017 |archive-date=1 May 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170501001923/http://www.indiantelevision.com/television/tv-channels/news-broadcasting/prag-cine-awards-2015-to-be-held-in-assam-150124 |url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|title=Prag Cine Award on March 21, 22|url=http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=jan2815/city053|publisher=assamtribune.com|access-date=24 April 2017|archive-date=2 April 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402195918/http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=jan2815%2Fcity053|url-status=live|archivedate=2 April 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150402195918/http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=jan2815/city053|deadurl=yes}}</ref> |''[[ৰামধেনু (চলচ্চিত্ৰ)|ৰামধেনু]]'' |শ্ৰেষ্ঠ পুৰুষ কণ্ঠশিল্পী – ''"ৰং দিয়া মৰম"'' |{{nom}} |- |২০১৩ |প্ৰাগ চিনে বঁটা ২০১৩ |''মি এণ্ড মাই ছিষ্টাৰ'' |শ্ৰেষ্ঠ পুৰুষ কণ্ঠশিল্পী – ''"থুনুক-থানাক"'' |{{nom}} |- |২০১৪ |প্ৰাগ চিনে বঁটা ২০১৪ |''চিঞৰ'' |"শ্ৰেষ্ঠ পুৰুষ কণ্ঠশিল্পী – ''"কালৰ অসুৰ"'' |{{nom}} |- | rowspan="2" | ২০১৫ | rowspan="2" |প্ৰাগ চিনে বঁটা উত্তৰ-পূব ২০১৫||''[[অহেতুক]]'' |শ্ৰেষ্ঠ পুৰুষ কণ্ঠশিল্পী – ''"অহেতুক"'' |{{won}} |- |''ৰ’দৰ চিঠি'' |শ্ৰেষ্ঠ সংগীত পৰিচালনা |{{nom}} |- | rowspan="2" |২০১৬ | rowspan="2" |গপ চপ মিউজিক বঁটা |''বলিয়া কৃষ্ণ (হেঙুল থিয়েটাৰ)'' |বছৰটোৰ শীৰ্ষক গীত – "''বলিয়া কৃষ্ণ''" |{{won}} |- | rowspan="3" |''গানে কি আনে'' |শ্ৰেষ্ঠ সংগীত পৰিচালক – ''"জানো জানো"'' |{{won}} |- | rowspan="3" |২০১৭ | rowspan="2" |প্ৰাগ চিনে নৰ্থ-ইষ্ট ২০১৭ |শ্ৰেষ্ঠ সংগীত পৰিচালনা |{{nom}} |- |শ্ৰেষ্ঠ নেপথ্য পুৰুষ কণ্ঠশিল্পী – ''"জানো জানো"'' |{{nom}} |- |ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰ বঁটা |''[[কহিনুৰ থিয়েটাৰ|কহিনুৰ থিয়েটাৰ]]'' |ৰেড এফ এম শ্ৰেষ্ঠ নেপথ্য কণ্ঠশিল্পী – "জনম জনম''"''<ref>{{Cite web|title=Dalmia Bharat : First Mobile Theatre Awards presented by Dalmia Cement {{!}} MarketScreener|url=https://www.marketscreener.com/quote/stock/DALMIA-BHARAT-LTD-9743873/news/Dalmia-Bharat-First-Mobile-Theatre-Awards-presented-by-Dalmia-Cement-24725283/|access-date=13 February 2021|website=www.marketscreener.com|date=10 July 2017 |language=en}}</ref> |{{won}} |- | rowspan="5" | ২০১৮ | rowspan="4" |প্ৰাগ চিনে বঁটা ২০১৮<ref>{{Cite web |date=28 May 2018 |title=Prag Cine Awards North-East 2018: Best director award for Utpal Barpujari |url=http://nenow.in/north-east-news/prag-cine-awards-north-east-2018-best-director-award-for-utpal-barpujari.html |access-date=20 August 2022 |website=NORTHEAST NOW |language=en-US}}</ref>|| rowspan="3" | ''[[মিছন চাইনা (চলচ্চিত্ৰ)|মিছন চাইনা]]'' || শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা (জনপ্ৰিয়) || {{won}} |- | শ্ৰেষ্ঠ ছবি (জনপ্ৰিয়) || {{won}} |- |শ্ৰেষ্ঠ নেপথ্য পুৰুষ কণ্ঠশিল্পী – ''"দিন জ্বলে ৰাতি জ্বলে"'' |{{nom}} |- |''প্ৰিয়াৰ প্ৰিয়'' |শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা |{{nom}} |- |ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰ বঁটা |''[[আৱাহন থিয়েটাৰ|আৱাহন থিয়েটাৰ]]'' |ৰেড এফ এম শ্ৰেষ্ঠ নেপথ্য পুৰুষ কণ্ঠশিল্পী – ''"অ' মা"''<ref>{{Cite web|title=Assam's Mobile theater industry gets due recognition; Artists, writers and personalities awarded|url=https://www.thenortheasttoday.com/current-affairs/states/assams-mobile-theater-industry-gets-due-recognition-artists-writers-and-personalities-awarded|access-date=13 February 2021|website=TheNortheastToday – Read From North East (TNT)|date=22 June 2018|language=en}}{{Dead link|date=September 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |{{won}} |- |২০১৯ |ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰ বঁটা |''দেউতা (চিৰঞ্জীৱ থিয়েটাৰ)'' |ৰেড এফ এম শ্ৰেষ্ঠ নেপথ্য পুৰুষ কণ্ঠশিল্পী – ''"অ' দেউতা"''<ref>{{Cite web|date=20 July 2019|title=Tapan Das Bags Best Theatre Actor Award|url=https://www.pratidintime.com/tapan-das-bags-best-theatre-actor-award/|access-date=13 February 2021|website=Pratidin Time|language=en-US|archivedate=2 May 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210502130727/https://www.pratidintime.com/tapan-das-bags-best-theatre-actor-award/|deadurl=yes}}</ref> |{{won}} |- | rowspan="7" |২০২১ | rowspan="7" |প্ৰাগ চিনে বঁটা<ref>{{Cite web |title=20th Prag Cine Awards on Jan 30 |url=https://www.pratidintime.com/latest-assam-news-breaking-news-assam/20th-prag-cine-awards-on-jan-30 |access-date=20 August 2022 |website=Pratidin Time |date=24 December 2020 |language=en}}</ref> | rowspan="3" |''[[কাঞ্চনজংঘা (চলচ্চিত্ৰ)|কাঞ্চনজংঘা]]'' |শ্ৰেষ্ঠ ছবি (জনপ্ৰিয়) |{{nom}} |- |শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা (জনপ্ৰিয়) |{{won}} |- |শ্ৰেষ্ঠ নেপথ্য পুৰুষ কণ্ঠশিল্পী – ''"পাঞ্চনা"'' |{{won}} |- | rowspan="2" |[[ৰত্নাকৰ (চলচ্চিত্ৰ)|ৰত্নাকৰ]] |শ্ৰেষ্ঠ সংগীত পৰিচালক |{{won}} |- |শ্ৰেষ্ঠ কথা – ''"ৰাতি ৰাতি"'' |{{nom}} |- |''প্ৰতিঘাত'' |শ্ৰেষ্ঠ সংগীত পৰিচালক |{{nom}} |- |''[[বৰনদী ভটিয়ায়]]'' |শ্ৰেষ্ঠ নেপথ্য পুৰুষ কণ্ঠশিল্পী – ''"বৰনদী ভটিয়ায়"'' |{{nom}} |- | rowspan="2" |২০২২ | rowspan="2" |[[প্ৰাগ চিনে বঁটা]] ২০২২<ref>{{Cite web |title=Galaxy of Stars Gathered at the 'Prag Cine Awards 2022', Check the Winners List |url=https://pragnews.com/Galaxy-of-Stars-Gathered-at-the-%27Prag-Cine-Awards-2022%27,-Check-the-Winners-List |access-date=20 August 2022 |website=pragnews.com |language=en }}{{Dead link|date=September 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |দা ফায়াৰিং ৰেঞ্জ |শ্ৰেষ্ঠ নেপথ্য পুৰুষ কণ্ঠশিল্পী (২০২০) |{{nom}} |- |চন্দ্ৰাৱলী |শ্ৰেষ্ঠ পুৰুষ কণ্ঠশিল্পী (২০২১) |{{nom}} |- | rowspan="4" |২০২৩ |৮ম অসম ৰাজ্যিক চলচ্চিত্ৰ বঁটা<ref>{{Cite web |date=10 March 2023 |title=8th Assam State Film Awards announced, Jonaki Porua—Fireflies, Bulbul Can Sing win best film award |url=http://nenow.in/top-news/8th-assam-state-film-awards-announced-jonaki-porua-fireflies-bulbul-can-sing-win-best-film-award.html |access-date=13 March 2023 |website=Northeast Now |language=en-US}}</ref><ref>{{Citation |title='৩৫ হাজাৰ গান গোৱাৰ পিছত এতিয়া আৰু শ্ৰেষ্ঠ কণ্ঠশিল্পীৰ বঁটা লৈ থাকিবলৈ দিন নাই' | date=13 March 2023 |url=https://www.youtube.com/watch?v=dJWoPZknc0w |access-date=13 March 2023 |language=en}}</ref> |[[কাঞ্চনজংঘা]] |শ্ৰেষ্ঠ পুৰুষ কণ্ঠশিল্পী – ''"পাঞ্চনা"'' |{{Won}} |- | rowspan="3" |ৰাজস্থান চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱ ''<small>(অন্যান্য ৰাজ্যিক ছবিত)</small>'' | rowspan="3" |ডক্টৰ বেজবৰুৱা ২ |শ্ৰেষ্ঠ পুৰুষ কণ্ঠশিল্পী – ''"কি নাম দি মাতিম"'' |{{nom}} |- |শ্ৰেষ্ঠ সংগীত পৰিচালনা – "''কি নাম দি মাতিম"'' |{{nom}} |- |শ্ৰেষ্ঠ সহযোগী চৰিত্ৰ |{{Won}} |- |২০২৪ |ফিল্মফেয়াৰ বঁটা-অসমীয়া<ref>{{Cite web |title=Filmfare Awards Assamese 2024 Winners – Complete List Out! |url=https://www.filmfare.com/awards/filmfare-awards-assamese-2024/winners |access-date=5 April 2025 |website=filmfare.com |language=en}}</ref> |দা শ্লেম বুক |শ্ৰেষ্ঠ সংগীত এলবাম |{{Won}} |- |২০২৫ |ভূপেন হাজৰিকা বঁটা |বেলতলা বহাগী উৎসৱ সমিতি। কবিতা বৰুৱাৰদ্বাৰা প্ৰদান, [[ভূপেন হাজৰিকা]]ৰ কনিষ্ঠ ভগ্নী |জীৱনজোৰা সাধনাৰ বঁটা<ref>{{Cite news |title=Zubeen Garg conferred the Bhupen Hazarika Award 2025 |url=https://dainikjanambhumi.com/news/dr-bhupen-hazarika-award-has-been-presented-to-zubeen-garg?utm_source=chatgpt.com |work=Dainik Janambhumi}}</ref><ref>{{Cite news |title=Zubeen Garg to be conferred with Dr. Bhupen Hazarika Award |url=https://www.sentinelassam.com/cities/guwahati-city/assam-singer-zubeen-garg-to-be-conferred-with-dr-bhupen-hazarika-award |work=The Sentinel}}</ref> |সন্মানীত |- |} ==বিতৰ্ক== জুবিন গাৰ্গ কেইবাবাৰো বিভিন্ন বিতৰ্কৰ মাজত সোমাই পৰিছিল। গান গাই থকা অৱস্থাত জখলা বগোৱাকে ধৰি মঞ্চত কৰা কেতবোৰ কাণ্ডৰ বাবে তেওঁ কেইবাবাৰো সমালোচিত হৈছিল।<ref name="timesof">{{cite web | url=http://www.timesofassam.com/headlines/zubin-garg-into-controversy-again/ | title=Zubeen Garg into controversy again | publisher=Times of Assam | date=2010-08-26 | accessdate=2013-04-27}}</ref> ২০১১ চনৰ ছেপ্টেম্বৰত তেওঁ ''অসম বন্ধ''ৰ বিৰুদ্ধে আৰক্ষী থানাত এজাহাৰ দাখিল কৰিছিল যদিও পাছলৈ সেয়া উঠাই লয়।{{উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন}} ===ভূপেন হাজৰিকাৰ অন্ত্যেষ্টিক্ৰিয়া=== ২০১১ চনৰ ৯ নৱেম্বৰত [[গুৱাহাটী]]ৰ জালুকবাৰীস্থিত [[গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়]]ৰ চৌহদত অনুষ্ঠিত [[ভূপেন হাজৰিকা|ড॰ ভূপেন হাজৰিকা]]ৰ অন্তিম শ্ৰদ্ধাঞ্জলি অনুষ্ঠানত জুবিনক মূৰত এখন কাপোৰৰ সৈতে এটা হালধীয়া বৰণৰ গেঞ্জী পৰিহিত অৱস্থাত দেখা দিছিল। জুবিনৰ সেই পোছাকযোৰক লৈ সমগ্ৰ অসমজুৰি বিতৰ্কৰ সৃষ্টি হৈছিল। অৱশেষত জুবিন গাৰ্গে ক্ষমা-প্ৰাৰ্থনা বিচাৰি বিতৰ্কৰ শেষ কৰিছিল।{{উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন}} ===বিহু-মঞ্চত হিন্দী গান=== ২০১৩ চনত নিষিদ্ধ ঘোষিত সংগঠন [[আলফা]]ই অসমৰ গায়কসকলক বিহু-মঞ্চত হিন্দী গীত পৰিৱেশন নকৰিবলৈ জাননী দিছিল। কিন্তু এই আদেশ অমান্য কৰি জুবিন গাৰ্গে লতাশিল বিহু-মঞ্চত তেওঁৰ জনপ্ৰিয় হিন্দী গান ''য়া আলী'' পৰিৱেশন কৰে আৰু ইয়াৰ প্ৰতিক্ৰিয়াস্বৰূপে আলফাৰ সৰ্বাধিনায়ক পৰেশ বৰুৱাই জুবিন গাৰ্গক ''ভাৰতীয় সাংস্কৃতিক আগ্ৰাসনৰ এজেণ্ট''ৰূপে অভিহিত কৰি তেওঁক সংঘাতৰ বাবে সাৱধান কৰি দিছিল।<ref name="tehelka">{{cite web | url=http://tehelka.com/zubeen-hits-the-wrong-notes-for-ulfa/ | title=Zubeen hits the wrong notes for ULFA | publisher=Tehelka.com | date=2013-04-19 | accessdate=2013-04-27 | author=Ratnadip Choudhury | archivedate=2013-04-23 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20130423164622/http://tehelka.com/zubeen-hits-the-wrong-notes-for-ulfa/ | deadurl=yes }}</ref> এই ঘটনাত অসমৰ মুখ্যমন্ত্ৰী [[তৰুণ গগৈ]]য়ে জুবিনক সমৰ্থন কৰি তেওঁক নিৰাপত্তা প্ৰদান কৰিছিল।<ref name="ইণ্ডিয়ান">{{cite web | url=http://www.indianexpress.com/news/ya-ali-singer-zubeen-garg-provided-security-after-ulfa-threat/1105979/ | title='Ya Ali' singer Zubeen Garg provided security after ULFA threat | publisher=The Indian Express | date=2013-04-22 | accessdate=2013-04-27}}</ref> অৱশ্যে কেইদিনমানৰ পাছতে এই বিবাদৰ মীমাংসা হয়। জুবিনৰ মৃত্যুত শোক প্ৰকাশ কৰি এই নিষিদ্ধ ঘোষিত সংগঠনটিয়ে এটি প্ৰেছ বিজ্ঞপ্তি প্ৰকাশ কৰিছে। ===সুৰাকণ্ঠ=== ২০১৯ চনত বঙাইগাঁও জিলাৰ বক্সিং এছ’চিয়েশ্যনৰ সাংস্কৃতিক অনুষ্ঠানত ব্ৰাহ্মণ সম্প্ৰদায়ৰ ওপৰত বিতৰ্কিত মন্তব্য আগবঢ়োৱাৰ পাছত দৰং আৰু ওদালগুৰি জিলা ব্ৰাহ্মণ যুৱ মঞ্চই তেওঁক '''সুৰাকণ্ঠ''' উপাধি প্ৰদান কৰিছিল।<ref>[https://sangbad365.com/brahman-samaj-vs-zubeen/ জুবীন গাৰ্গক জুবীন গাৰ্গ নহয়, জুবীন সুৰাকণ্ঠ আখ্যা ব্ৰাহ্মণ সমাজৰ যুৱ মঞ্চই]</ref> ===মাজুলীত নিষিদ্ধ=== মাজুলীৰ পূৱেৰুণ কলা পৰিষদৰ উদ্যোগত অনুষ্ঠিত ৰঙালী বিহু সন্মিলনৰ‌ সামৰণি অনুষ্ঠানত জুবিনক ''সংগীত সিন্ধু'' উপাধি প্ৰদান কৰাৰ অৱস্থাত জুবিনে সত্ৰাধিকাৰক ''প্ৰভু ঈশ্বৰ'' সম্বোধন কৰা সম্পৰ্কত আপত্তি দৰ্শায়।<ref name=":0" /> ফলত মাজুলী জিলা সত্ৰ মহাসভাই তেওঁক মাজুলীত সাংস্কৃতিক অনুষ্ঠান পৰিৱেশনত নিষেধাজ্ঞা জাৰী কৰিছিল।<ref name=":0">[https://assam.news18.com/news/assam/zubeen-garg-is-banned-in-majuli-by-majuli-satra-mahasabha-for-insulting-satradhikar-tv-bhaskar-subham-g-377776.html Zubeen Garg Controversy: মাজুলীত নিষিদ্ধ জুবিন গাৰ্গ! সত্ৰাধিকাৰক অসন্মান কৰি শ্ৰীকৃষ্ণক তুচ্ছ-তাচ্ছিল্য কৰি ৰোষত পৰিল মাজুলীবাসীৰ]</ref><ref>{{cite news |last2=Raj |first2=Suhasini |last1=Walker |first1=Mark |author2-link=Suhasini Raj |title=Zubeen Garg, Singer Who Charmed India With a Bollywood Hit, Dies at 52 |url=https://www.nytimes.com/2025/09/22/world/asia/zubeen-garg-dead.html |access-date=23 September 2025 |work=[[The New York Times]] |date=22 September 2025}}</ref><ref>{{cite news |title=Assam: Zubeen Garg Faces Ban From Majuli District Satra Mahasabha |url=https://www.sentinelassam.com/north-east-india-news/assam-news/assam-zubeen-garg-faces-ban-from-majuli-district-satra-mahasabha |work=Sentinel Assam |date=26 April 2024 |access-date=27 April 2024}}</ref> ===লগুণ বিতৰ্ক=== ২০১৯ চনত শিল্পীগৰাকীয়ে বিতৰ্কৰ সন্মুখীন হৈছিল যেতিয়া তেওঁ কৈছিল ''মই ব্ৰাহ্মণ, কিন্তু চিনেমাখনত মোৰ [[লগুণ]] (ব্ৰাহ্মণসকলে পিন্ধা পৱিত্ৰ সূতা) ছিঙি পেলাইছোঁ। মই আগতেও লগুণডাল আঁতৰাই পেলাইছিলোঁ আৰু এতিয়াও পিন্ধা নাই। '' পাছলৈ তেওঁ এই বক্তব্যৰ বাবে ক্ষমা বিচাৰে।<ref>{{cite web | title=Assam singer Zubeen Garg says,'These Brahmins should be killed'; case registered | date=30 July 2019 | url=https://www.oneindia.com/india/assam-singer-zubeen-garg-says-these-brahmins-should-be-killed-case-registered-2926237.html }}</ref> জুবিন গাৰ্গে মিডিয়াৰ আগত স্পষ্ট কৰি দিলে যে তেওঁ আচলতে তেনেকৈ বুজাব বিচৰা নাছিল। তেওঁ কয়—'' "মই ধেমালি-ধেমালিতে কৈছিলোঁ বাবে মানুহে ভুল বুজিলে। মই বুজাব বিচাৰিছিলোঁ যে আমি উচ্চ জাতি-নিম্ন জাতিৰ ব্যৱস্থাটো নাইকিয়া কৰিব লাগে। মই সেই কঞ্চেপ্টটোত বিশ্বাস কৰোঁ। সেই প্ৰচেষ্টাত 'বামুণ' শব্দটো ভুলতে ওলাই গ’ল। মই ব্ৰাহ্মণ সমাজৰ সন্মুখত ক্ষমা বিচাৰিছোঁ যিহেতু মোৰ উদ্দেশ্য নাছিল। মই নিজেও ব্ৰাহ্মণ ল’ৰা। মানুহে অতদিনে দেখি আহিছে—মই কি কৰি আহিছোঁ।" মই সকলো শ্ৰেণীৰ মানুহৰ বাবে কাম কৰিছোঁ।" '' ইয়াৰ উপৰি গাৰ্গে কয়— ''"মই সেইসময়ত ক্লান্ত হৈ পৰিছিলোঁ কাৰণ মই বিগত ৩-৪ ৰাতি ধৰি অবিৰতভাৱে অনুষ্ঠান পৰিৱেশন কৰি আছিলোঁ। আই এম ছ’ৰী। আগলৈ আৰু এনেকুৱা নহয়।" ''<ref name="Prag News">{{Cite AV media |url=https://www.youtube.com/watch?v=D2sTTsZQ7rg |title=Zubeen-Brahmin controversy: Zubeen Garg seeks apology for the brahmin controversy}}</ref> == মৃত্যু == [[File:People gathered at the Sarusajai Bhogeswar Baurah Sports Complex in Guwahati to pay their respects to Zubeen Garg.jpg|thumb|সৰুসজাইস্থিত ভোগেশ্বৰ বৰুৱা ক্ৰীড়া প্ৰাঙ্গণত ৰখা জুবিন গাৰ্গৰ পাৰ্থিৱ শৰীৰ চাবলৈ ৰাইজ সমবেত হয়। ]] [[File:Admirers and fans of Zubeen Garg are lighting the lamps at a market of Guwahati.jpg|thumb|অসমৰ বিভিন্ন ঠাইত জুবিন গাৰ্গক সুঁৱৰি সন্ধ্যা চাকি আৰু মম জ্বলোৱা হয়। ]] ২০২৫ চনৰ ১৯ ​​ছেপ্টেম্বৰ‌ তাৰিখে [[:en:Saint_John's_Island|ছেইণ্ট জ’ন্‌ছ দ্বীপ]]ৰ সমীপত থকা ছিংগাপুৰ প্ৰণালী ([[:en:Singapore_Strait|Singapore Strait]])ৰ বুকুত হোৱা এক দুৰ্ঘটনাৰ পাছত জুবিন গাৰ্গৰ মৃত্যু হয়। তেওঁ পানীৰ তলত উশাহ লোৱাৰ অসুবিধাৰ সন্মুখীন হৈছিল, এনে পৰিস্থিতিৰপৰা উদ্ধাৰ কৰি কাৰ্ডিঅ’পালমনাৰী ৰিছাছিটেশ্যন (চিপিআৰ) দিয়াৰ পাছত [[Singapore General Hospital|ছিংগাপুৰ জেনেৰেল হস্পিটেলৰ]] আই.চি.ইউত ভৰ্তি হোৱাৰ পাছত তেওঁক মৃত বুলি ঘোষণা কৰা হৈছিল।<ref>{{cite news |title=Assamese singer Zubeen Garg dies in scuba diving accident in Singapore |url=https://indianexpress.com/article/india/zubeen-garg-assamese-singer-dies-in-singapore-scuba-diving-accident-10259381/ |work=The Indian Express |date=19 September 2025 |access-date=19 September 2025}}</ref><ref>{{cite news |title=Popular Assam singer Zubeen Garg dies in Singapore accident |url=https://www.ndtv.com/entertainment/popular-assam-singer-zubeen-garg-dies-in-singapore-accident-9306555 |work=NDTV |date=19 September 2025 |access-date=19 September 2025}}</ref> তেওঁ ছিংগাপুৰত নৰ্থ ইষ্ট ইণ্ডিয়া ফেষ্টিভেলত অংশগ্ৰহণ কৰিবলৈ গৈছিল, য’ত তেওঁ অনুষ্ঠান পৰিৱেশন কৰাৰ কথা আছিল। ২০২৫ চনৰ ২২ ছেপ্টেম্বৰত মুখ্যমন্ত্ৰী হিমন্ত বিশ্ব শৰ্মাই ঘোষণা কৰে যে ২৩ ছেপ্টেম্বৰত গুৱাহাটীৰ ওচৰৰ কমাৰকুছি এন চি গাঁৱত গাৰ্গৰ মৃতদেহ সম্পূৰ্ণ ৰাজ্যিক সন্মানেৰে দাহ কৰা হ’ব।<ref>{{cite news |title=Zubeen Garg to be cremated with full state honours near Guwahati on September 23 |url=https://www.telegraphindia.com/entertainment/zubeen-garg-to-be-cremated-with-full-state-honours-near-guwahati-on-september-23/cid/2124279 |work=The Telegraph |date=22 September 2025 |access-date=22 September 2025}}</ref> যোৰহাটৰ জনসাধাৰণে অসম চৰকাৰক যোৰহাটত মৃতদেহ দাহৰ বাবে জনোৱা দাবীৰ প্ৰতি লক্ষ্য ৰাখি ৰাজ্যিক মন্ত্ৰীসভাৰ আলোচনা আৰু পৰিয়ালটোৰ সুবিধা তথা পছন্দ দুয়োটা দিশত বিবেচনা কৰি এই সিদ্ধান্ত লোৱা হৈছিল। পত্নী গৰিমা শইকীয়া গাৰ্গ আৰু ভগ্নী পামী বৰঠাকুৰে ৮৫বছৰীয়া পিতৃৰ দুৰ্বল স্বাস্থ্য আৰু গুৱাহাটীৰপৰা আঁতৰত ৰীতি-নীতি সমাপন কৰাত হোৱা অসুবিধাৰ কথা উল্লেখ কৰে। আপোচ হিচাপে চৰকাৰে ঘোষণা কৰে যে, গাৰ্গৰ চিতাভস্ম যোৰহাটলৈও লৈ যোৱা হ’ব। গুৱাহাটীৰ দাহস্থলীৰ লগতে যোৰহাটতো গাৰ্গৰ স্মৃতিসৌধ নিৰ্মাণ কৰা হ’ব বুলি চৰকাৰে ঘোষণা কৰে।<ref>{{cite news |title=Assam CM: Family's wish to perform Zubeen Garg's last rites near Guwahati prioritised; memorials planned in both Guwahati and Jorhat |url=https://www.telegraphindia.com/entertainment/zubeen-garg-to-be-cremated-with-full-state-honours-near-guwahati-on-september-23/cid/2124279 |work=The Telegraph |date=22 September 2025 |access-date=22 September 2025}}</ref> [[File:Ambulance carrying Zubeen Garg amidst crowd.jpg|thumb|ৰাইজৰ মাজেৰে যাত্ৰা কৰা জুবিন গাৰ্গৰ পাৰ্থিৱ শৰীৰ কঢ়িয়াই নিয়া এম্বুলেঞ্চখন]] স্থানীয় গাঁৱৰ লোকে স্বেচ্ছামূলকভাৱে কাম কৰা ৩.৩ একৰ চৰকাৰী আবণ্টিত মাটিত বিস্তৃত এই শ্মশান ক্ষেত্ৰখনত ৫ হাজাৰ লোকৰ উপস্থিতি সম্ভৱ যদিও অনুমাণিক ৫০ হাজাৰ লোকৰ আগমন ঘটে। গাৰ্গৰ মৃতদেহ ২৩ ছেপ্টেম্বৰৰ পুৱালৈকে গুৱাহাটীৰ অৰ্জুন ভোগেশ্বৰ বৰুৱা ক্ৰীড়া ভৱনত জনসাধাৰণে শ্ৰদ্ধাঞ্জলি জনোৱাৰ বাবে ৰাজ্যিক ব্যৱস্থাৰে ৰখা হৈছিল।<ref>{{cite news |title=Zubeen Garg's body to be kept at Guwahati sports complex before cremation |url=https://www.telegraphindia.com/entertainment/zubeen-gargs-mortal-remains-to-be-kept-at-sarusajai-till-monday-assam-cm/cid/2124200 |work=The Telegraph |date=21 September 2025 |access-date=22 September 2025}}</ref> তেওঁৰ অন্ত্যেষ্টিক্ৰিয়াৰ দিনটোলৈকে (২৩ ছেপ্টেম্বৰ) ৰাজ্যিক শোকৰ সময় বৃদ্ধি কৰা হয়।<ref>{{cite news |title=Zubeen Garg cremation: Mourning period extended by one day |url=https://www.telegraphindia.com/entertainment/zubeen-garg-to-be-cremated-with-full-state-honours-near-guwahati-on-september-23/cid/2124279 |work=The Telegraph |date=22 September 2025 |access-date=22 September 2025}}</ref> ২০২৫ চনৰ ১৯ ​​ছেপ্টেম্বৰত ছিংগাপুৰত তেওঁৰ মৃত্যুৰ পাছত তাত জুবিন গাৰ্গৰ মৃতদেহৰ মৰণোত্তৰ পৰীক্ষা কৰা হয়। এই পৰীক্ষাৰ ফলাফলত পানীত ডুব যোৱা কাৰণত তেওঁৰ মৃত্যুহোৱা বুলি উল্লেখ কৰা হয়।<ref>{{cite web |title=Zubeen Garg’s death certificate cites drowning as cause of death |url=https://www.hindustantimes.com/india-news/why-assam-government-ordered-second-post-mortem-of-zubeen-garg-s-body-101758549639461.html |website=Hindustan Times |date=22 September 2025 |access-date=22 September 2025}}</ref> তেওঁৰ মৃতদেহ অসমলৈ অনাৰ পাছত বিভিন্নপক্ষৰপৰা জনসাধাৰণৰ দাবী আৰু আৱেদনৰ বাবে ৰাজ্য চৰকাৰে সৰ্বসাধাৰণৰ উদ্বেগ দূৰ কৰিবলৈ আৰু যিকোনো ধৰণৰ সন্দেহ নুই কৰিবলৈ দ্বিতীয়বাৰৰ বাবে মৰণোত্তৰ পৰীক্ষাৰ নিৰ্দেশ দিয়ে।<ref>{{cite web |title=Second post-mortem on Zubeen Garg on Tuesday after demands from people, says Assam CM |url=https://www.indiatoday.in/entertainment/story/second-post-mortem-on-zubeen-garg-on-tuesday-after-demands-from-people-says-assam-cm-himanta-biswa-sarma-2791537-2025-09-22 |website=India Today |date=22 September 2025 |access-date=22 September 2025}}</ref> পত্নী গৰিমা গাৰ্গৰ সন্মতি সাপেক্ষে অন্ত্যোষ্টিক্ৰিয়াৰ পূৰ্বে এইম্‌ছ গুৱাহাটীৰ এটা দলৰ সহযোগত গুৱাহাটী চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় আৰু চিকিৎসালয়ত এই পদ্ধতিৰ দিন ধাৰ্য কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web |title=Second post-mortem of Zubeen Garg’s body to be done on Tuesday morning |url=https://www.tribuneindia.com/news/india/second-post-mortem-of-zubeen-gargs-body-to-be-done-on-tuesday-morning/ |website=The Tribune |date=22 September 2025 |access-date=22 September 2025}}</ref> ===শ্ৰদ্ধাঞ্জলি=== জুবিন গাৰ্গৰ মৃত্যুত সমগ্ৰ ভাৰতবৰ্ষতে ব্যাপক শ্ৰদ্ধাঞ্জলি দিয়া হয়। প্ৰধানমন্ত্ৰী [[নৰেন্দ্ৰ মোদী|নৰেন্দ্ৰ মোডী]], বিৰোধী দলৰ নেতা [[ৰাহুল গান্ধী]], অসমৰ মুখ্যমন্ত্ৰী [[হিমন্ত বিশ্ব শৰ্মা]], [[ৰাইজৰ দল]]ৰ সভাপতি [[অখিল গগৈ]], অসম জাতীয় পৰিষদৰ সভাপতি লুৰীণজ্যোতি গগৈকে ধৰি বহু উচ্চ পদস্থ ব্যক্তিয়ে গাৰ্গৰ দেহাৱসানত শোক প্ৰকাশ কৰে।<ref>{{cite news |title=Condolences pour in over death of singer Zubeen Garg |url=https://www.thehindu.com/entertainment/music/condolences-pour-in-over-death-of-singer-zubeen-garg/article70069962.ece |access-date=19 September 2025 |work=[[The Hindu]] |date=19 September 2025 |language=en-IN}}</ref><ref>{{Cite news |date=19 September 2025 |title=Singer Zubeen Garg passes away at 52: PM Modi expresses grief; Rahul Gandhi, Kharge pay tribute |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/assam-cm-himanta-biswa-sarma-mourns-zubeen-gargs-death-calls-him-assams-favourite-rockstar/articleshow/123996813.cms |access-date=19 September 2025 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> শ্ৰদ্ধাঞ্জলিস্বৰূপে [[অসম চৰকাৰ|অসম চৰকাৰে]] ২০ ছেপ্টেম্বৰৰপৰা ২২ ছেপ্টেম্বৰলৈ তিনিদিনীয়া ৰাজ্যিক শোক ঘোষণা কৰে।<ref>{{cite news |title=Assam declares three-day State mourning over singer Zubeen Garg's death |url=https://www.thehindu.com/news/national/assam/zubeen-garg-death-singapore-assam-state-mourning-three-days/article70073216.ece |access-date=20 September 2025 |work=[[The Hindu]] |date=20 September 2025 |language=en-IN}}</ref> [[পশ্চিমবংগ|, উত্তৰ পূব ভাৰতৰ সৰ্ববৃহৎ ধৰ্মীয় অনুষ্ঠান শ্ৰীমন্ত শঙ্কৰদেৱ সঙ্ঘই সাতদিনীয়াকৈ সকলো কাৰ্যসূচী স্থগিত কৰি শোক প্ৰকাশ কৰে।পশ্চিম বংগ]]ৰ মুখ্যমন্ত্ৰী [[মমতা বেনাৰ্জী]]য়েও শোক প্ৰকাশ কৰি গাৰ্গক তেওঁৰ "প্ৰিয় ভাতৃ" বুলি অভিহিত কৰে আৰু তেওঁৰ "মৃদু কণ্ঠ আৰু অদম্য মনোভাব"ৰ প্ৰশংসা কৰে আৰু লগতে কয় যে, তেওঁৰ গীতসমূহ "চিৰদিনৰ বাবে অমৰ" হৈ থাকিব।<ref>{{cite news |title=Bengal CM Mamata Banerjee mourns singer Zubeen Garg's death |url=https://theprint.in/india/bengal-cm-mamata-banerjee-mourns-singer-zubeen-gargs-death/2747044/ |work=ThePrint |agency=PTI |date=19 September 2025 |access-date=23 September 2025}}</ref> ৰাজনৈতিক নেতাৰ উপৰি ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ আৰু সংগীত উদ্যোগৰ অসংখ্য ব্যক্তিয়ে গাৰ্গৰ মৃত্যুত শোক প্ৰকাশ কৰে। সহযোগী অসমীয়া গায়ক [[অংগৰাগ মহন্ত|পাপনে]] গাৰ্গক "এটা প্ৰজন্মৰ কণ্ঠ" বুলি অভিহিত কৰি ভাতৃ হেৰুৱাৰ সমান ক্ষতি বুলি অভিহিত কৰে। তেওঁৰ সৈতে ''গেংষ্টাৰ (২০০৬)'' ছবিত সহযোগ কৰা সংগীত পৰিচালক প্ৰীতম চক্ৰৱৰ্তীয়ে তেওঁ “হতভম্ব আৰু বিধ্বস্ত” হৈছে বুলি উল্লেখ কৰি গাৰ্গৰ পৰিয়াললৈ সমবেদনা জ্ঞাপন কৰে। সংগীত শিল্পী [[এ. আৰ. ৰহমান|এ আৰ ৰহমান]], প্ৰবীণ গায়ক হৰিহৰণ, সুৰকাৰ জীত গাংগুলী, ৰেপাৰ বাদশ্বাহ, গায়ক [[আলিছা চিনাই|আলিশা চিনাই]], [[মহালক্ষ্মী আয়াৰ]], [[শান|চান]], অমল মালিক, [[দেৱজিৎ সাহা|দেৱজিত সাহা]], [[কল্পনা পাটোৱাৰী]], [[শিল্পা ৰাও]], [[সুনিধি চৌহান]], নেহা বাচিন, ৰাগেশ্বৰী লম্বা স্বৰূপ, [[সাগৰিকা মুখাৰ্জী|সাগৰিকা]], [[শ্ৰেয়া ঘোষাল]], [[তৰালি শৰ্মা|তৰালী শৰ্মা]], বিশাল মিশ্ৰ, বিশাল দদলানী, আৰু অভিনেতা দেৱ আৰু প্ৰসেনজিৎ চেটাৰ্জীয়েও ছ’চিয়েল মিডিয়াত শ্ৰদ্ধাঞ্জলি জনায়।<ref>{{cite news |last1=P |first1=Devadasan K. |title=Zubeen Garg’s final journey: India bids tearful goodbye |url=https://gulfnews.com/entertainment/zubeen-gargs-final-journey-india-bids-tearful-goodbye-1.500277469 |access-date=23 September 2025 |work=[[Gulf News]] |date=21 September 2025 |language=en}}</ref><ref>{{cite news |last1=Khan |first1=Lubna |title=Hariharan Pays Tribute After ‘True Soul’ Zubeen Garg’s Death: ‘He Belonged To People’ |url=https://www.news18.com/movies/regional-cinema/hariharan-pays-tribute-after-true-soul-zubeen-gargs-death-he-belonged-to-people-aa-9588636.html |access-date=23 September 2025 |work=[[CNN-News18|News18]] |date=22 September 2025 |language=en}}</ref><ref>{{cite news |last1=Bhattacharya |first1=Tanisha |title=Zubeen Garg Death: Tributes From Shaan, Papon And Others - "Devastated And Shocked" |url=https://www.ndtv.com/entertainment/zubeen-garg-death-tributes-from-pritam-armaan-malik-and-others-devastated-and-shocked-9307008 |access-date=22 September 2025 |work=[[NDTV]] |date=19 September 2025}}</ref><ref name="sangbadpratidin">{{cite news |title='ভাইকে হাৰালাম', জুবিনেৰ মৃত্যুতে বাকৰুদ্ধ পাপন, শোকপ্ৰকাশ প্ৰীতম ও দেবেৰ |trans-title='Lost a brother': Papon speechless, tributes from Pritam and Dev after Zubeen's death |url=https://www.sangbadpratidin.in/entertainment/cinema/zubeen-garg-death-pritam-papon-dev-jeet-ganguly-are-devastated-by-news/ |work=Sangbad Pratidin |date=19 September 2025 |access-date=23 September 2025 |language=bn}}</ref> অসমীয়া অভিনেতা [[আদিল হুছেইন|আদিল হুছেইনে]] অসমীয়া সংগীত আৰু চিনামাত গাৰ্গৰ সাংস্কৃতিক গুৰুত্বৰ কথা দোহাৰি সমগ্ৰ বাতৰিটোক “হৃদয়বিদাৰক” বুলি অভিহিত কৰে।<ref name="sangbadpratidin" /> ২০২৫ চনৰ ২১ ছেপ্টেম্বৰত ৰঘু ডাকাটৰ ট্ৰেইলাৰ মুকলি অনুষ্ঠানত গাৰ্গৰ স্মৃতিত কলকাতাৰ নেতাজী ইনড’ৰ ষ্টেডিয়ামত ৩০ ছেকেণ্ডৰ মৌনতা অৱলম্বন কৰা হয়।<ref>{{cite news |title=Raghu Dakat trailer launch, Dev's 20 years in Tollywood: Event pays tribute to Zubeen Garg with silence |url=https://bengali.abplive.com/entertainment/himanta-biswa-sarma-shared-raghu-dakat-trailer-launch-video-as-they-paid-tribute-to-zubeen-garg-entertainment-news-bollywood-1153347 |work=ABP Ananda |date=21 September 2025 |access-date=23 September 2025 |language=bn}}</ref> ২০১৯ চনত গুৱাহাটীৰ [[বি বৰুৱা মহাবিদ্যালয়|বি. বৰুৱা মহাবিদ্যালয়]]ত অনুষ্ঠিত এক সংগীতানুষ্ঠানত গাৰ্গে প্ৰকাশ কৰিছিল যে "[[মায়াবিনী ৰাতিৰ বুকুত]]" গীতটো তেওঁৰ মৃত্যুৰ সময়ত বজাব লাগে। তেওঁৰ মৃত্যুৰ পাছত এই গীতটো কেৱল তেওঁৰ অন্ত্যেষ্টিক্ৰিয়াতে নহয়—সমগ্ৰ অসমতে, ঘৰে-দোকানে আৰু ৰাজহুৱা অনুষ্ঠানত ব্যাপকভাৱে পৰিৱেশন কৰা শ্ৰদ্ধাঞ্জলিৰ সামূহিক গীত হিচাপে পৰিণত হয়।<ref>{{cite magazine |last=Das |first=Yudhajit Shankar |date=22 September 2025 |url=https://www.indiatoday.in/india/story/zubeen-garg-funeral-song-mayabini-ratir-bukut-song-anthem-procession-guwahati-fans-grief-2791423-2025-09-22 |title=Zubeen Garg funeral: The phenomenon called Zubeen Garg and how Mayabini became an anthem |magazine=India Today |accessdate=23 September 2025}}</ref> ===লিমকা বুক অৱ ৰেকৰ্ডছ=== ছিংগাপুৰৰপৰা জুবিন গাৰ্গৰ পাৰ্থিৱ শৰীৰ গুৱাহাটী আহি পোৱাৰ পাছতেই লক্ষাধিক লোক তেওঁৰ শৰীৰ কঢ়িয়াই নিয়া বাহনৰ কাষত থিয় দিয়ে। একাধিক বাতৰিৰ মতে, লিমকা বুক অৱ ৰেকৰ্ড্‌ছে সমবেত হোৱা লোকৰ সংখ্যাক পৃথিৱীৰ ভিতৰতে চতুৰ্থ সৰ্বাধিক হিচাপে অভিহিত কৰে। [[মাইকেল জেকচন]], পোপ ফ্ৰাঞ্চিছ আৰু দ্বিতীয় ৰাণী এলিজাবেথৰ পাছতে এই সমাৱেশক চতুৰ্থ বৃহত্তম হিচাপে তালিকাভুক্ত কৰা হয়।<ref name="HT">{{cite web | url=https://www.hindustantimes.com/india-news/zubeen-gargs-funeral-in-guwahati-listed-as-fourth-biggest-gathering-enters-limca-book-of-records-101758541214756.html | title=Zubeen Garg fans queue up in thousands for last glimpse of their idol | publisher=Hindustan Times | date=Updated on: Sept 23, 2025 08:06 am IST | accessdate=24 September 2025 | author=HT NEWS DESK}}</ref> <ref name="MC">{{cite web | url=https://www.moneycontrol.com/entertainment/zubeen-garg-s-funeral-becomes-forth-biggest-gathering-enters-limca-book-of-records-article-13565844.html | title=Zubeen Garg’s funeral becomes fourth biggest gathering, enters Limca Book of Records | publisher=Money Control | date=September 22, 2025 15:00 IST | accessdate=24 September 2025 | author=MONEY CONTROL}}</ref> <ref name="News Arena">{{cite web | url=https://newsarenaindia.com/nation/zubeen-s-funeral-ranked-4th-largest-global-gathering/57172 | title=Zubeen’s funeral ranked 4th largest global gathering | publisher=News Arena India | date=September 22, 2025, 02:49 PM | accessdate=24 September 2025}}</ref> ===তদন্ত=== ছিংগাপুৰ কৰ্তৃপক্ষই প্ৰদান কৰা মৃত্যুৰ প্ৰমাণ-পত্ৰত জুবিন গাৰ্গৰ মৃত্যুৰ কাৰণ ডুব যোৱা বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে।<ref>{{Cite news |title=Zubeen Garg's cause of death revealed: Death certificate states singer died due to drowning |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/zubeen-gargs-cause-of-death-revealed-death-certificate-states-singer-died-due-to-drowning/articleshow/124030064.cms |work=The Times of India |date=20 September 2025 |access-date=22 September 2025}}</ref> গাৰ্গৰ মেনেজাৰ আৰু ফেষ্টিভেল আয়োজকৰ বিৰুদ্ধে গাফিলতি আৰু সুৰক্ষা ব্যৱস্থাৰ অভাৱৰ অভিযোগত কেইবাখনো এজাহাৰ দাখিল কৰা হৈছিল, য'ত গাৰ্গে লাইফ জেকেট পিন্ধিবলৈ অস্বীকাৰ কৰা বুলিও বাতৰি প্ৰকাশ পাইছিল।<ref>{{Cite news |title=Zubeen Garg death: Assam Police file FIR against event organiser, controversy angle to be probed |url=https://www.hindustantimes.com/india-news/zubeen-garg-death-assam-police-file-fir-against-event-organiser-controversy-angle-to-be-probed-101758350955318.html|work=Hindustan Times |date=21 September 2025 |access-date=22 September 2025}}</ref><ref>{{Cite news |title=No life jacket? Controversy angle under scanner in Zubeen Garg death probe so far |url=https://www.hindustantimes.com/india-news/no-life-jacket-controversy-angle-under-scanner-zubeen-garg-death-probe-so-far-101758362390294.html|work=Hindustan Times |date=21 September 2025 |access-date=22 September 2025}}</ref> পিছলৈ তেওঁৰ পত্নীয়ে তেওঁৰ মেনেজাৰৰ বিৰুদ্ধে গোচৰ প্ৰত্যাহাৰ কৰাৰ বাবে আবেদন জনায়।<ref>{{Cite news |title=Withdraw FIRs against Siddhartha, says Garima |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/guwahati/withdraw-firs-against-siddhartha-says-garima/articleshow/124019732.cms |work=The Times of India |date=21 September 2025 |access-date=22 September 2025}}</ref> কিন্তু পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ মেইলযোগে চিআইডিৰ ওচৰত এজাহাৰ দাখিল কৰে। এই এজাহাৰত তেওঁ সিদ্ধাৰ্থ শৰ্মা, [[শ্যামকানু মহন্ত|শ্যামকানু মহন্তকে]] সাঙুৰি ছিংগাপুৰত জুবিন গাৰ্গৰ কাষত উপস্থিত থকাসকলৰ বিৰুদ্ধে গোচৰ তঁৰে। <ref name="Garima">{{cite news | url=https://www.patrika.com/en/national-news/wife-of-zubeen-garg-garima-garg-saikia-files-fir-against-all-accused-in-suspected-death-case-in-singapore-19981524 | title=Wife of Zubeen Garg, Garima Saikia Garg, files FIR against all accused in suspected death case in Singapore | date=Sep 28, 2025 | agency=Patrika | accessdate=3 October 2025}}</ref> <ref name="Garima1">{{cite news | url=https://thelogicalindian.com/zubeen-gargs-wife-files-cid-complaint-names-manager-organiser-in-probe-demand-over-singers-death/ | title=Zubeen Garg’s Wife Files CID Complaint, Names Manager, Organiser in Probe Demand Over Singer’s Death | date=Sep 29, 2025 | agency=The logical Indian| accessdate=3 October 2025}}</ref> <ref name="Garima2">{{cite news | url=https://www.asomiyapratidin.in/homepage/garima-saikia-garg-fir-cid-10508796 | title=কাৰ কাৰ বিৰুদ্ধে এজাহাৰ দাখিল কৰিলে গৰিমা শইকীয়া গাৰ্গে?| date=Sep 27, 2025 | agency=অসমীয়া প্ৰতিদিন| accessdate=3 October 2025}}</ref> জনসাধাৰণৰ দাবীৰ পাছত অসম চৰকাৰে গাৰ্গৰ পৰিয়ালৰ সদস্যৰ সন্মতি সাপেক্ষে [[গুৱাহাটী চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় চিকিৎসালয়|গুৱাহাটী চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় চিকিৎসালয়]]ত দ্বিতীয়বাৰৰ বাবে মৰণোত্তৰ পৰীক্ষাৰ নিৰ্দেশ দিয়ে।<ref>{{Cite news |last=Kalita |first=Kangkan |title=Second post-mortem on Garg on Tuesday after demands from people, says Assam CM Himanta Biswa Sarma |url=https://www.indiatoday.in/entertainment/story/second-post-mortem-on-zubeen-garg-on-tuesday-after-demands-from-people-says-assam-cm-himanta-biswa-sarma-2791537-2025-09-22|work=[[India Today]] |date=22 September 2025 |access-date=22 September 2025}}</ref>২৩ ছেপ্টেম্বৰৰ পুৱাৰ ভাগত তেওঁৰ মৰণোত্তৰ পৰীক্ষা সম্পন্ন হয়।<ref name="autopsy2">{{cite web |last= |first= |title=Zubeen Garg’s Second Post-Mortem Completed in Guwahati Ahead of Final Rites |url=https://www.ndtv.com/entertainment/zubeen-gargs-second-post-mortem-completed-in-guwahati-ahead-of-final-rites-9326201 |website=NDTV |publisher=NDTV |date=2025-09-23 |access-date=2025-10-12}}</ref> জনতাৰ দাবী আৰু অসমীয়া শিল্পীৰ হেঁচাত তদন্তৰ বাবে এটা বিশেষ তদন্তকাৰী দল (SIT) গঠন কৰা হয়।<ref>{{cite news |last1=Purkayastha |first1=Biswa Kalyan |title=Assam: SIT formed to probe Zubeen Garg's death; Congress demands CBI inquiry |url=https://www.hindustantimes.com/india-news/assam-sit-formed-to-probe-zubeen-garg-s-death-congress-demands-cbi-inquiry-101758724645343.html |access-date=25 September 2025 |work=[[Hindustan Times]] |date=24 September 2025 |language=en}}</ref><ref>{{cite news |last1=Karmakar |first1=Sumir |title=Assam Police form SIT to probe Zubeen Garg's death following suspicion of foul play |url=https://www.deccanherald.com/india/assam/assam-police-form-sit-to-probe-zubeen-gargs-death-following-suspicion-of-foul-play-3741754 |access-date=25 September 2025 |work=[[Deccan Herald]] |date=24 September 2025 |language=en}}</ref><ref>{{cite news |last1=Son |first1=Mallika |title=Assam CM Himanta Sarma Orders SIT Probe Into Singer Zubeen Garg's Death |url=https://www.news18.com/india/assam-cm-himanta-sarma-orders-sit-probe-into-singer-zubeen-gargs-death-ws-l-9594331.html |access-date=25 September 2025 |work=[[CNN-News18|News18]] |date=24 September 2025 |language=en}}</ref> এছ আই টি-ৰ নেতৃত্বত আছিল চিআইডি-ৰ বিশেষ ডিজিপি, আইপিএছ এম পি গুপ্তা আৰু আন ৯জন আৰক্ষী বিষয়া।<ref>{{cite news |last1=Varma |first1=Ananya |title=Assam Police Form 10-Member SIT To Probe 'Suspicious' Demise Of Zubeen Garg |url=https://www.timesnownews.com/india/assam-police-form-10-member-sit-to-probe-suspicious-demise-of-zubeen-garg-article-152888057 |access-date=25 September 2025 |work=[[Times Now]] |date=24 September 2025 |language=en}}</ref><ref>{{cite news |title=Following CM's order Assam DGP forms10-member SIT to probe into Zubeen Garg's death- The Week |url=https://www.theweek.in/wire-updates/national/2025/09/24/cal55-as-zubeen-ld-sit.html |access-date=25 September 2025 |work=[[The Week (Indian magazine)|The Week]] |agency=[[Press Trust of India|PTI]] |date=24 September 2025}}</ref> এছআইটি-ৰ সহায়ৰ পাছত চিআইডি-এ গাৰ্গৰ সন্দেহজনক মৃত্যুৰ সৈতে জড়িত ভাৰতীয় ন্যায় সংহিতাৰ ধাৰা ৬১(২), ১০৫, আৰু ১০৬(১)ৰ অধীনত এটা গোচৰ (২০২৫ চনৰ ১৮ নং গোচৰ) পঞ্জীয়ন কৰে।<ref>{{cite news |title=SIT, CID raids organiser's home amid probe into singer Zubeen Garg's demise |url=https://www.hindustantimes.com/india-news/sit-cid-raids-organiser-shyamkanu-mahantas-home-amid-probe-into-singer-zubeen-gargs-demise-101758894850541.html |access-date=26 September 2025 |work=[[Hindustan Times]] |agency=[[Asian News International|ANI]] |date=26 September 2025 |language=en}}</ref> ফেষ্টিভেলৰ আয়োজক শ্যামকানু মহন্ত আৰু গাৰ্গৰ পৰিচালক সিদ্ধাৰ্থ শৰ্মাৰ বাসগৃহত অভিযান চলোৱা হয় আৰু এই সময়ত ইলেক্ট্ৰনিক ৰেকৰ্ড আৰু নথি-পত্ৰ জব্দ কৰা হয়।<ref>{{cite news |last1=Maheshwari |first1=Khushi |title=Zubeen Garg Death: SIT Team Raids Houses Of Festival Organiser, His Manager |url=https://www.ndtvprofit.com/nation/zubeen-garg-death-sit-team-raids-houses-of-festival-organiser-his-manager |access-date=26 September 2025 |work=[[NDTV]] |date=25 September 2025 |language=en }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{cite news |title=Assam: SIT raids homes of singer Zubeen Garg’s manager, event organiser |url=https://scroll.in/latest/1087010/assam-sit-raids-homes-of-singer-zubeen-gargs-manager-event-organiser |access-date=26 September 2025 |work=[[Scroll.in]] |date=26 September 2025 |language=en}}</ref> ছিংগাপুৰত ডাইভিঙৰ সময়ত গাৰ্গৰ লগত যোৱা শেখৰ জ্যোতি গোস্বামীকো এছআইটি-এ জেৰা কৰি আটক কৰি ৰাখিছিল।<ref>{{cite news |title=Musician Shekharjyoti Goswami Arrested in Zubeen Garg Death Probe |url=https://www.sentinelassam.com/topheadlines/breaking-shekharjyoti-goswami-arrested-by-sit-in-zubeen-garg-death-case |work=The Sentinel Assam |date=25 September 2025 |access-date=26 September 2025}}</ref> অসমৰ মুখ্যমন্ত্ৰী হিমন্ত বিশ্ব শৰ্মাই মন্তব্য কৰিছিল যে যদি এছআইটি-এ নিৰ্ণায়ক ফলাফল নিদিয়ে তেন্তে গোচৰটো কেন্দ্ৰীয় তদন্তকাৰী সংস্থাক (চিবিআই)ক গতাই দিয়া হ’ব।<ref>{{cite news |title=SIT questions musician in Zubeen Garg death case; CM warns probe may go to CBI if no results |url=https://m.economictimes.com/news/india/sit-questions-musician-in-zubeen-garg-death-case-cm-himanta-biswa-sarma-warns-probe-may-go-to-cbi-if-no-results/articleshow/124118501.cms |work=The Economic Times |date=23 September 2025 |access-date=26 September 2025}}</ref> জনতাৰ ক্ষোভৰ সাক্ষী হৈ সদৌ অসম অধিবক্তা সন্থাই তেওঁলোকৰ সদস্যসকলক গাৰ্গৰ মৃত্যুৰ গোচৰত অভিযুক্ত ব্যক্তিসকলক প্ৰতিনিধিত্ব নকৰিবলৈ আহ্বান জনায়।<ref>{{cite news |title=Lawyers urged not to represent accused in Zubeen Garg death case |url=https://www.thehindu.com/news/national/assam/lawyers-urged-not-to-represent-accused-in-zubeen-garg-death-case/article70098339.ece |access-date=27 September 2025 |work=[[The Hindu]] |date=26 September 2025 |language=en-IN}}</ref><ref>{{cite news |title=Zubeen Garg’s death: Assam lawyers’ association urged not to represent accused; CID issues notices to witnesses |url=https://www.newindianexpress.com/nation/2025/Sep/26/zubeen-gargs-death-assam-lawyers-association-urged-not-to-represent-accused-cid-issues-notices-to-witnesses |access-date=27 September 2025 |work=[[The New Indian Express]] |date=26 September 2025 |language=en}}</ref> তেওঁৰ মৃত্যুৰ পৰিস্থিতিৰ তদন্তৰ ফলত ২০২৫ চনৰ ১ অক্টোবৰত ইভেণ্টৰ আয়োজক শ্যামকানু মহন্ত আৰু মেনেজাৰ সিদ্ধাৰ্থ শৰ্মাক গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হয়।<ref name="PratidinTime2025">{{cite web | title=BREAKING: Shyamkanu Mahanta, Siddharth Sharma Arrested, Brought To Guwahati | website=Pratidin Time | date=1 October 2025 | url=https://www.pratidintime.com/guwahati-news-breaking-latest/breaking-shyamkanu-mahanta-siddharth-sharma-arrested-brought-to-guwahati-10518028 | access-date=1 October 2025}}</ref> ২ অক্টোবৰ তাৰিখে শ্যামকানু মহন্ত, সিদ্ধাৰ্থ শৰ্মাৰ বিৰুদ্ধে চিআইডি-এ ভাৰতীয় ন্যায় সংহিতাৰ অধীনত ১০৩ ধাৰা আৰোপ কৰে। এইটো ধাৰা পৰিকল্পিত হত্যাৰ লগত জড়িত।<ref>{{cite news |title=Murder charges added against Shyamkanu Mahanta & Siddharth sharma in Zubeen Garg Death Case |url=https://www.guwahatiplus.com/assam/murder-charges-added-against-shyamkanu-mahanta-siddharth-sharma-in-zubeen-garg-death-case |access-date=3 October 2025 |work= The Guwahati Plus |date=2 October 2025 |language=en}}</ref><ref>{{cite news |title=Section 103 of BNS slapped on accused in Zubeen’s death case|url=https://www.sentinelassam.com/topheadlines/assam-section-103-of-bns-slapped-on-accused-in-zubeens-death-case |access-date=3 October 2025 |work= The Sentinal |date=2 October 2025 |language=en}}</ref> ২ অক্টোবৰতে ছিংগাপুৰৰ ঘটনাস্থলীত উপস্থিত থকা শেখৰ জ্যোতি গোস্বামী আৰু কণ্ঠশিল্পী অমৃতপ্ৰভা মহন্তক গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হয়। বিশেষ তদন্তকাৰী দলৰ সূত্ৰৰ মতে, শেখৰ জ্যোতি গোস্বামীক ইতিমধ্যে ভাইৰেল হৈ পৰা ভিডিঅ’টোত গাৰ্গৰ অতি ওচৰত সাঁতুৰি থকা দেখা গৈছিল আৰু অমৃতপ্ৰভা মহন্তই সমগ্ৰ কাণ্ডটো নিজৰ চেলফোনত ৰেকৰ্ড কৰিছিল। দুয়োকে বিগত ৬ দিন ধৰি জেৰা কৰা হৈছিল।<ref name="NDTV">{{cite news | url=https://www.ndtv.com/india-news/shekhar-jyoti-goswami-amritprava-mahanta-bandmate-co-singer-arrested-in-zubeen-garg-death-case-total-now-4-sources-9386048 | title=Bandmate, Co-Singer Arrested In Zubeen Garg Death Case, Total Now 4: Sources | work=NDTV | date=Oct 03, 2025 06:52 am IST | agency=NDTV | accessdate=3 October 2025}}</ref><ref name="Northeast">{{cite news | url=https://northeasttoday.in/northeast/assam/zubeen-garg-death-case-cid-arrests-musicians-shekhar-goswami-and-amritprava-mahanta/ | title=Zubeen Garg Death Case: CID Arrests Musicians Shekhar Goswami And Amritprava Mahanta | work=Northeast | date=3rd October 2025 | agency=North East Today | accessdate=3 October 2025 }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==উত্তৰাধিকাৰ== জুবিন গাৰ্গক উদ্‌যাপন কৰিবলৈ ২০২২ চনৰ ২ ডিচেম্বৰত [[ডিগবৈ|ডিগবৈত]] নাজিৰাটিং তামোলী পৰ্যটন মহোৎসৱৰ সময়ত গায়কজনৰ বাবে নিৰ্মাণ কৰা ২০ ফুট উচ্চতাৰ এটা মূৰ্তি উন্মোচন কৰা হয়।<ref>{{Cite web |date=3 January 2023 |title=Zubeen Garg's Statue Unveiled in Digboi |url=https://www.sentinelassam.com/north-east-india-news/assam-news/zubeen-gargs-statue-unveiled-in-digboi-631273 |access-date=8 January 2023 |website=www.sentinelassam.com |language=en}}</ref> টেঙাপানীৰ গাঁওবাসীয়ে ন দিহিং নদীৰ সিপাৰে নিৰ্মাণ কৰা আৰু জুবিন গাৰ্গৰ নামেৰে নামকৰণ কৰা এখন বাঁহৰ দলং টেঙাপানী-থেপাবাৰীত গায়কজনে ২০২০ চনৰ ২৯ ফেব্ৰুৱাৰীত উদ্বোধন কৰে।<ref>{{Cite web |date=20 February 2020 |title='Zubeen Garg Bridge' in Kakopathar to be inaugurated by the star himself on 29 Feb |url=https://newslivetv.com/zubeen-garg-bridge-in-kakopathar-to-be-inaugurated-by-the-star-himself-on-29-feb/ |access-date=8 January 2023}}</ref><ref>{{cite news |last1=Ojha |first1=Manoj Kumar |date=29 May 2020 |title=Zubeen Garg to open namesake bridge in Assam |url=https://www.telegraphindia.com/states/zubeen-garg-to-open-namesake-bridge-in-assam/cid/1749568 |work=The Telegraph |access-date=27 April 2024}}</ref> তেওঁৰ পিতৃৰ নাম আছিল কপিল বৰঠাকুৰ।কপিল বৰঠাকুৰে পুত্ৰ জুবিন গাৰ্গৰ আত্মজীৱনী লিখি উলিয়ায়। ===সাংস্কৃতিক গুৰুত্ব=== জুবিন গাৰ্গৰ কৰ্মৰাজি সংৰক্ষণৰ বাবে অনুৰাগী আৰু সংৰক্ষণকাৰীয়ে একাধিক প্ৰচেষ্টা হাতত লৈছে। গুৱাহাটীৰ হাতীগাঁৱৰ বিশাল কলিতাই তেওঁৰ অনুৰাগী আৰু সাংস্কৃতিক প্ৰভাৱৰ পৰিসৰৰ ওপৰত আলোকপাত কৰি ''চান্দনী ৰাত'' এলবামৰ স্বাক্ষৰিত কপিকে ধৰি গাৰ্গৰ ৰেকৰ্ডিঙৰ ৩৩ হাজাৰৰো অধিক কেছেট আৰু চিডি সংকলন কৰা বুলি জানিব পৰা গৈছে। ভৌতিক সংগ্ৰহৰ উপৰি তেওঁৰ সংগীতৰ অৱদানসমূহ ভৱিষ্যত প্ৰজন্মৰ বাবে সংৰক্ষণ আৰু সুলভ কৰিবলৈ প্ৰায় ৩৫,০০০ গীত থকা এটা ডিজিটেল আৰ্কাইভ সৃষ্টি কৰা হৈছে।<ref>{{Cite news |title=35,000-song archive vows to keep Zubeen's voice alive |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/guwahati/35000-songs-archive-vows-to-keep-zubeens-voice-alive/articleshow/124019744.cms|work=The Times of India |access-date=23 September 2025}}</ref> ==জুবিন গাৰ্গ সম্পৰ্কত বিভিন্নজন== অসমৰ বিশিষ্ট লেখক-সাহিত্যিক ড॰ [[নগেন শইকীয়া|নগেন শইকীয়া]]ই<ref name="নি১">{{cite news | url=https://niyomiyabarta.com/epaper/20092025/index.php | title=আজিৰ দিনটো শোক দিৱ হিচাপে গণ্য কৰিব লাগে | date=২০ ছেপ্টেম্বৰ ২০২৫ | agency=নিয়মীয়া বাৰ্তা | accessdate=23 September 2025 | author=[[নগেন শইকীয়া|শইকীয়া, নগেন]] | location=গুৱাহাটী | pages=১,১৩ }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> জুবিন গাৰ্গ সন্দৰ্ভত মন্তব্য কৰে— <blockquote>মই দেখিছোঁ জুবিনৰ কণ্ঠত এনে এক সুৰৰ যাদু আছে, যি মানুহক, শ্ৰোতাক সহজেই আকৰ্ষণ কৰিব পাৰে </blockquote> অসমৰ কবি-সাহিত্যিক-গীতিকাৰ [[হীৰেন ভট্টাচাৰ্য]]ই জুবিন গাৰ্গৰ জনপ্ৰিয়তা সম্পৰ্কে কৈছে<ref>{{cite book | title=জুবিন গাৰ্গ জীৱনৰপৰা গানলৈ | publisher=চন্দ্ৰ প্ৰকাশ | author=ভট্টাচাৰ্য, হীৰেন, অনুলেখন : মণ্টু শইকীয়া | authorlink=জুবিন অসমীয়া সংগীতৰ ক্ষেত্ৰত এক জোকাৰণি | year=জানুৱাৰী, ২০০৯ | location=গুৱাহাটী | pages=১,২}}</ref>— <blockquote>জুবিন সঁচাই আচৰিত। ইমান কম বয়সতে, ইমান সোনকালে জনপ্ৰিয়তা লাভ কৰা দেখি আচৰিত হওঁ। জুবিন কোনো ৰেডিঅ’ৰ শিল্পী নহয়। দূৰদৰ্শনৰ শিল্পী নহয় বা তেনেধৰণৰ কোনো বেকগ্ৰাউণ্ডো নাই। জুবিনে যোগ্যতাৰ ভিত্তিত জনপ্ৰিয়তা পাইছে নিঃসন্দেহে। </blockquote> [[ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা]] বিজয়ী অসমৰ চলচ্চিত্ৰ সমালোচক [[উৎপল দত্ত (লেখক)|উৎপল দত্ত]]ই কৈছে—<blockquote> দৰ্শক আৰু সাধাৰণ মানুহক আকৰ্ষণ কৰিব পৰা যি ক্ষমতা, গীতৰ বজাৰত গীত বিক্ৰীৰ যি নিশ্চয়তা প্ৰদান, তেওঁৰ সৃষ্টিৰ পোহৰৰ প্ৰতিফলনত জিলিকি উঠাৰ যি হেঁপাহ, সেইবোৰেই তেওঁৰ নক্ষত্ৰ-স্থান স্থিৰ কৰি ৰাখিছে। সমগ্ৰ অসমৰ বিশালসংখ্যক গুণমুগ্ধৰ স্বাৰ্থহীন ভালপোৱাৰ অধিকাৰী হৈছিল জুবিন।<ref name="নি">{{cite news | url=https://niyomiyabarta.com/epaper/22092025/page7.php | title=অসমৰ বিনোদন জগতৰ অতুলনীয় নক্ষত্ৰ-জুবিন গাৰ্গ | date=২২ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৯ | agency=নিয়মীয়া বাৰ্তা | accessdate=22 September 2025 | author=দত্ত, উৎপল | location=গুৱাহাটী | pages=৭ }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref></blockquote> জুবিন গাৰ্গ সম্পৰ্কত [[ভূপেন হাজৰিকা|ভূপেন হাজৰিকাৰ]] মন্তব্য: <blockquote>জুবিন বৰ 'টেলেণ্টেড' ল'ৰা। মই ভাবোঁ সি খুব অধ্যয়ন কৰে। জুবিনে নিজক আৰু শ্ৰোতাক ভালদৰে জানে, সেই কাৰণে ইমান জনপ্ৰিয়তা আৰু তেওঁ সৃষ্টিৰ প্ৰতি শ্ৰোতাৰ ইমান আগ্ৰহ।</blockquote> ==জুবিন গাৰ্গৰ প্ৰিয়== *প্ৰিয় ব্যক্তিত্ব: কলাগুৰু [[বিষ্ণুপ্ৰসাদ ৰাভা]] *চে গুৱেভাৰা *প্ৰিয় ব্যক্তি: অভিনেতা [[চাৰ্লি চেপলিন]] *প্ৰিয় গ্ৰন্থ: 'My Autobiography' (Charlie Chaplin) *প্ৰিয় অভিনেতা: মাৰ্লন ব্ৰেণ্ডো *প্ৰিয় চলচ্চিত্ৰ: 'Citizen Kane' আৰু 'The Bicycle Thief *ৰ'ল মডেল: ন্যাপোলিঅ' বোনাপাৰ্ট ==আৰু চাওক== * [[জুবিন গাৰ্গে ৰেকৰ্ডিং কৰা গীতৰ তালিকা]] * [[জুবিন|জুবিন শব্দৰ অৰ্থ]] * [[হাচটেগ জাষ্টিচ ফ'ৰ জুবিন গাৰ্গ]] ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist|2}} ==গ্ৰন্থসূচী== * '''পিতৃৰ দৃষ্টিত জুবিন''', কপিল ঠাকুৰ, চন্দ্ৰ প্ৰকাশ, ২০১১ * '''জুবিন গাৰ্গ: জীৱনৰপৰা গানলৈ''', মণ্টু শইকীয়া সম্পাদিত, চন্দ্ৰ প্ৰকাশ, ২০০৯ ==বাহ্যিক সংযোগ== * [https://geetsankalan.com/singers/zubeen-garg গীত সংকলন ৱেবচাইটত জুবিন গাৰ্গৰ গীত] {{Commons category|Zubeen Garg|জুবিন গাৰ্গ}} {{Wikiquote}} * {{Facebook|ZUBEENsOFFICIAL}} * {{Twitter|zubeengarg1}} * {{Instagram|zubeen.garg}} * {{IMDb name|0958276}} * [https://zubeenda.online/ জুবিনদা.অনলাইন] * [https://zubeengarg.com/ জুবিনগাৰ্গ.কম] * [https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.452684/mode/1up জুবিনৰ গাৰ্গ — জীৱনৰ পৰা গানলৈ, মণ্টু শইকীয়া সম্পাদিত, চন্দ্ৰ প্ৰকাশ] {{জুবিন গাৰ্গ}} {{অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ}} {{অসমৰ প্ৰসিদ্ধ ব্যক্তি}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:জুবিন গাৰ্গ|*]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ কণ্ঠশিল্পী]] [[শ্ৰেণী:হিন্দী চলচ্চিত্ৰৰ নেপথ্য কণ্ঠশিল্পী]] [[শ্ৰেণী:অসমীয়া চলচ্চিত্ৰৰ নেপথ্য কণ্ঠশিল্পী]] [[শ্ৰেণী:বঙালী চলচ্চিত্ৰৰ নেপথ্য কণ্ঠশিল্পী]] [[শ্ৰেণী:অসমীয়া চলচ্চিত্ৰৰ সংগীত পৰিচালক]] [[শ্ৰেণী:অসমীয়া অভিনেতা]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক]] [[শ্ৰেণী:অসমীয়া ভাষাৰ চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক]] [[ শ্ৰেণী:অসমীয়া ভাষাৰ গীতিকাৰ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ সংগীতকাৰ]] [[শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:সমাজকৰ্মী]] [[শ্ৰেণী:সমাজহিতৈষী]] [[শ্ৰেণী:চলচ্চিত্ৰ প্ৰযোজক]] [[শ্ৰেণী:চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক]] [[শ্ৰেণী:কবি]] [[শ্ৰেণী:চিত্ৰনাট্য লেখক]] [[শ্ৰেণী:সুৰকাৰ]] [[শ্ৰেণী:গীতিকাৰ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় গীতিকাৰ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় সুৰকাৰ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় কণ্ঠশিল্পী]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় সংগীত পৰিচালক]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় সংগীতজ্ঞ]] [[শ্ৰেণী:বাদ্যযন্ত্ৰী]] [[শ্ৰেণী:ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা (ভাৰত) বিজয়ী]] [[শ্ৰেণী:অসমীয়া কবি]] [[শ্ৰেণী:কণ্ঠশিল্পী]] rycc40wusbesr4njdd97ymtxdx6ufhs 606196 606195 2026-05-13T19:29:32Z 90svintagecassettecd 49708 606196 wikitext text/x-wiki {{নিৰ্বাচিত প্ৰবন্ধ}} {{Infobox musical artist | bgcolour = lightgray | name = জুবিন গাৰ্গ | image = File:Zubin Garg Live performance (cropped).jpg | caption = ২০২৫ চনত জুবিন গাৰ্গ | image_size = 300px | birth_date = {{Birth date|1972|11|18}} | background = solo_singer | birth_name = জুবিন বৰঠাকুৰ | alias = {{hlist|গ’ল্ডী<ref>{{cite web|last=Goswami|first=Darshana|title=The wonder boy called Goldie|website=Thumbprint NE|date=2025-09-22|url=https://thumbprintmag.in/single_post.php?id=the-wonder-boy-called-goldie|access-date=2025-09-22}}{{Dead link|date=December 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>|অসমৰ হাৰ্টথ্ৰব|লুইতকণ্ঠ|হামিং সম্ৰাট|জুবিনদা|হিয়াৰ আমঠু<ref>{{cite news |last1=Baruah |first1=Sukrita |date=19 September 2025 |title=Zubeen da, voice of a generation, who listened to his own conscience|url=https://indianexpress.com/article/india/zubeen-da-voice-of-a-generation-who-listened-to-his-own-conscience-10259892/ |work=The Indian Express |access-date=20 September 2025}}</ref>|সোণটি}} | birth_place = [[তুৰা, মেঘালয়|তুৰা]], [[মেঘালয়]], [[ভাৰত]] {{flagicon|IND}} | death_date = {{Death date and age|2025|09|19|1972|11|18}} | death_place=[[Singapore General Hospital|ছিংগাপুৰ জেনেৰেল হস্পিটেল]], [[বুকিত মেৰাহ]], [[ছিংগাপুৰৰ কেন্দ্ৰীয় এলেকা]] {{flagicon|Singapore}}<ref>{{cite web|title=Singer Zubeen Garg died in Singapore while swimming, not during scuba diving: report|website=The Hindu|date=2 Oct 2025|url=https://www.thehindu.com/news/national/singer-zubeen-garg-died-in-singapore-while-swimming-not-during-scuba-diving-report/article70117336.ece/|access-date=5 Oct 2025}}</ref><ref>{{cite news |title=Zubeen Garg is No More – Pratidin Time |url=https://www.pratidintime.com/latest-assam-news-breaking-news-assam/zubeen-garg-is-no-more-10479313 | access-date=19 September 2025 |work=Pratidin Time |date=19 September 2025 |language=en}}</ref> | death_cause = | genre = {{hlist|[[অসমীয়া লোকগীত]]|[[ৰক সংগীত]]|[[বিহুগীত|বিহু]]|[[চলচ্চিত্ৰ]] [[সংগীত]]|[[অসমীয়া গীতি সাহিত্য]]|[[ভাৰতীয় লোক-সংগীত]]}} | occupation = {{hlist|কণ্ঠশিল্পী|নেপথ্য গায়ক|সংগীত পৰিচালক|সুৰকাৰ|গীতিকাৰ|সংগীত ব্যৱস্থাপক|চলচ্চিত্ৰ অভিনেতা|পৰিচালক|প্ৰযোজক|বাদ্যযন্ত্ৰী|কবি|সমাজকৰ্মী|অভিনেতা}} | instrument = {{hlist|কীব’ৰ্ড|গীটাৰ|তবলা|মেণ্ড’লিন|দগৰ|পাৰকিউছন|আদি}} | nationality = {{flagicon|IND}} ভাৰতীয় | Ethnicity = [[অসমীয়া]] | label = {{hlist|এন.কে. প্ৰডাকশ্যন|ছ’নী মিউজিক|মেগনাছাউণ্ড ৰেকৰ্ড্‌ছ|ইউনিভাৰ্ছেল মিউজিক গ্ৰুপ|টাইম্‌ছ মিউজিক|টি-ছিৰীজ|জী মিউজিক কোম্পানী|ইৰʼছ নাও|সাৰেগামা|এছ.ভি.এফ.|সুৰিন্দৰ ফিল্ম্‌ছ|ইস্কে মুভীজ|ইক’ মিউজিক|ধ্বনি ৰেকৰ্ড্‌ছ|জুবিন গাৰ্গ মিউজিক|আপোন ৰেকৰ্ড্‌ছ|এ.চি. মাল্টিমিডিয়া|জলীউড নাও মিউজিক}} | years_active = ১৯৯২ - ২০২৫ | spouse = গৰিমা শইকীয়া গাৰ্গ | website = |Birth_name=জুবিন বৰঠাকুৰ|Work=[[জুবিন গাৰ্গে ৰেকৰ্ডিং কৰা গীতৰ তালিকা]]}} '''জুবিন গাৰ্গ''' ({{Lang-en|[[:en:Zubeen Garg|Zubeen Garg]]}}; [[১৮ নৱেম্বৰ]], ১৯৭২ – [[১৯ ছেপ্টেম্বৰ]], [[২০২৫]]) [[অসম]], [[ভাৰত|ভাৰতৰ]] এগৰাকী প্ৰসিদ্ধ কণ্ঠশিল্পী। ইয়াৰ উপৰি তেওঁ এগৰাকী [[সংগীত]] পৰিচালক, গীতিকাৰ, সুৰকাৰ, [[অভিনেতা]], চলচ্চিত্ৰ প্ৰযোজক, [[চলচ্চিত্ৰ]] পৰিচালক, চিত্ৰনাট্যকাৰ, বাদ্যযন্ত্ৰী, [[কবি]] আৰু সমাজকৰ্মী।<ref>{{cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/bengali/movies/news/Zubeen-Garg-on-a-different-track/articleshow/7791874.cms|title=Zubeen Garg on a different track|last=Ganguly|first=Ruman|date=26 March 2011|work=[[Indiatimes]]|access-date=2 July 2012|archive-date=8 March 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130308021824/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-03-26/news-interviews/29191918_1_zubeen-garg-bengali-films-bengali-version|url-status=live}}</ref> [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]], [[হিন্দী ভাষা|হিন্দী]], [[বাংলা ভাষা|বাংলা]], [[বড়ো ভাষা|বড়ো]], [[কোচ ৰাজবংশী ভাষা|কোচ-ৰাজবংশী]] ([[কামতাপুৰী ভাষা|কামতাপুৰী]]/[[গোৱালপাৰীয়া উপভাষা|গোৱালপাৰীয়া]]), [[অসমৰ চাহ জনগোষ্ঠী|চাহ বাগানীয়া]], [[হাজং ভাষা|হাজং]], [[মিচিং ভাষা|মিচিং]], [[কাৰ্বি ভাষা|কাৰ্বি]], [[গাৰো ভাষা|গাৰো]], [[ৰাভা ভাষা|ৰাভা]], [[পাতিৰাভা]], [[ডিমাচা ভাষা|ডিমাচা]], [[আহোম ভাষা|টাই-আহোম]], [[দেউৰী ভাষা|দেউৰী]], [[নেপালী ভাষা|নেপালী]], [[ভোজপুৰী ভাষা|ভোজপুৰী]], [[বিষ্ণুপ্ৰিয়া মণিপুৰী ভাষা|বিষ্ণুপ্ৰিয়া মণিপুৰী]], [[ককবৰক ভাষা|ককবৰক]], [[ওড়িয়া ভাষা|ওড়িয়া]], [[তামিল ভাষা|তামিল]], [[তেলুগু ভাষা|তেলুগু]], [[কন্নড় ভাষা|কন্নড়]], [[ইংৰাজী ভাষা|ইংৰাজী]], [[আদি ভাষা|আদি]], [[গালো ভাষা|গালো]], [[তিৱা জনগোষ্ঠী|তিৱা]], [[নিচি ভাষা|নিচি]], [[মালয়ালম ভাষা|মালয়ালম]], [[মাৰাঠী ভাষা|মাৰাঠী]], [[সংস্কৃত]], [[সিন্ধী]], [[উৰ্দু]] ইত্যাদি বিভিন্ন [[ভাষা|ভাষাত]] তেওঁ‌ কণ্ঠদান কৰিছে।<ref>{{Cite news|title=Zubeen's arrived|url=https://www.dailypioneer.com/2013/sunday-edition/zubeens-arrived.html|access-date=10 January 2021|work=The Pioneer|language=en|date=26 May 2013|archive-date=4 April 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230404000432/https://www.dailypioneer.com/2013/sunday-edition/zubeens-arrived.html|url-status=live|archivedate=4 April 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230404000432/https://www.dailypioneer.com/2013/sunday-edition/zubeens-arrived.html|deadurl=yes}}</ref><ref>{{Cite news |title=Singer Zubeen Garg hospitalised after head injury |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/music/singer-zubeen-garg-hospitalised-in-assam-after-head-injury-8041184/ |work=The Indian Express |date=20 July 2022 |access-date=12 February 2023 |archive-date=27 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230327154132/https://indianexpress.com/article/entertainment/music/singer-zubeen-garg-hospitalised-in-assam-after-head-injury-8041184/ |url-status=live }}</ref> ১৯৯২ চনত জুবিনৰ প্ৰথমটো এলবাম ''[[অনামিকা (শ্ৰব্য এলবাম)|অনামিকা]]'' মুক্তি পোৱাৰ<ref name="futuresounds1">{{cite web | url=http://www.futuresounds.in/store/anamika/ | title=About Zubeen's debut album Anamika at futuresounds.com | publisher=futuresounds.com | accessdate= 4 September 2015}}</ref> লগে লগে পেছাদাৰী সংগীত জগতখনৰ সৈতে জুবিন জড়িত হৈ পৰে। [[বাংলা]] চলচ্চিত্ৰ ''শুধু তুমি''ৰ কাৰণে জুবিনে ২০০৫ চনত শ্ৰেষ্ঠ সংগীত পৰিচালকৰ বঁটা লাভ কৰিছিল। [[হিন্দী ভাষা|হিন্দী ভাষাৰ]] ''য়া আলি'' গীতটোৰ বাবে জুবিনে ২০০৬ চনত ''গ্ল’বেল ইণ্ডিয়ান ফিল্ম এৱাৰ্ড (GIFA)'' আৰু ''ষ্টাৰডাষ্ট এৱাৰ্ড''ত ''শ্ৰেষ্ঠ নেপথ্য কণ্ঠশিল্পী (পুৰুষ)'' বঁটা লাভ কৰিছিল। ইয়াৰ উপৰি ''Echoes of Silence'' (ইংৰাজী-খাচী) ছবিৰ বাবে ''শ্ৰেষ্ঠ সংগীত পৰিচালক'' হিচাপে তেওঁ [[ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা|ৰাষ্ট্ৰীয় বঁটা (ৰজত কমল)]] লাভ কৰিছিল।<ref>{{Cite web |title=Assam shines with five honours at 71st National Film Awards |url=https://assamtribune.com/assam/assam-shines-with-five-honours-at-71st-national-film-awards-1587082 |website=The Assam Tribune |date=2 August 2025 |access-date=6 January 2025 |language=en}}</ref> আধুনিক অসমীয়া সংগীতত নতুন মাত্ৰা প্ৰদান কৰাৰ বাবে ২০১৪ চনত জুবিন গাৰ্গলৈ [[ৰেনেছাঁ অসম বঁটা]] আগবঢ়োৱা হয়।<ref name="amarasom">{{cite web | title=জুবিন গাৰ্গলৈ ৰেনেছাঁ অসম বঁটা | publisher=[[আমাৰ অসম]] | date=১৩ মাৰ্চ ২০১৫ | accessdate=১৪ মাৰ্চ২০১৫}}</ref> ২০২৪ চনৰ ২৭ মে’ত জুবিন গাৰ্গক [[মেঘালয়|মেঘালয়ৰ]] বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়ে সন্মানীয় ডক্টৰ অৱ লিটাৰেচাৰ (ডি.লিট) ডিগ্ৰী প্ৰদান কৰে। ২০২৫ চনত [[বেলতলা]] বহাগী উৎসৱ সমিতিয়ে তেওঁক জীৱনজোৰা সাধনাৰ [[ভূপেন হাজৰিকা|ড॰ ভূপেন হাজৰিকা]] বঁটা প্ৰদান কৰে। জুবিন গাৰ্গ বহুবাদ্যযন্ত্ৰী। তেওঁ বহুকেইবিধ বাদ্যযন্ত্ৰ বজাব জানিছিল। ইয়াৰ ভিতৰত আনন্দলহৰী, [[ঢোল]], [[দোতোৰা]], ড্ৰাম, [[গীটাৰ]], হাৰমনিকা, [[হাৰমনিয়াম]], মেণ্ড’লিন, কীব’ৰ্ড, [[তবলা]] আৰু একাধিক পাৰকিউছন বাদ্য অন্তৰ্ভুক্ত। অসমৰ সৰ্বাধিক পাৰিশ্ৰমিকপ্ৰাপ্ত কণ্ঠশিল্পীসকলৰ ভিতৰত তেওঁ অন্যতম।<ref>{{Cite web|date=16 April 2017|title=Barred from singing in Hindi, Assam singer leaves Bihu stage|url=https://indianexpress.com/article/cities/guwahati/zubeen-garg-noonmati-bihu-sanmilan-stopped-from-singing-hindi-song-assam-top-singer-quits-bihu-stage-with-an-abuse-4614435/|url-access=limited|access-date=19 December 2020|website=The Indian Express|language=en}}</ref> প্ৰায় ৩৩ বছৰজোৰা তেওঁৰ কেৰিয়াৰত জুবিন গাৰ্গে ৪০টা ভাষাত ৩৮,০০০তকৈও অধিক [[গীত]] বাণীবদ্ধ কৰিছে।<ref>{{cite news|title=Thousands of fans bid adieu to Zubeen at Guwahati stadium|url=https://www.thehindu.com/entertainment/music/singer-zubeen-gargs-body-arrives-at-guwahati-airport-thousands-gather-to-get-last-glimpse/article70076293.ece|access-date=23 September 2025|work=[[The Hindu]]|date=21 September 2025|language=en-IN}}</ref><ref>{{cite news|last1=Deb|first1=Abhijit|title=From 'Anamika' to 'Ya Ali': Zubeen Garg, a man of many emotions, bids farewell|url=https://www.thestatesman.com/entertainment/from-anamika-to-ya-ali-zubeen-garg-a-man-of-many-emotions-bids-farewell-1503488612.html|access-date=23 September 2025|work=[[The Statesman (India)|The Statesman]]|date=19 September 2025|language=en}}</ref> ২০২৫ চনৰ ১৯ ছেপ্টেম্বৰ‌ত [[ছিংগাপুৰ|ছিংগাপুৰত]] জুবিন গাৰ্গৰ মৃত্যু হয়। ==বংশ আৰু পৰিয়াল== ১৯৭২ চনৰ ১৮ নৱেম্বৰত [[মেঘালয়|মেঘালয়ৰ]] [[তুৰা, মেঘালয়|তুৰাত]] জুবিন গাৰ্গৰ জন্ম হয়।<ref name="Birthday">{{cite news |last1=Borkotoky |first1=Tonmoy |title=Zubeen Garg turns 48; fans shower him with birthday wishes |url=https://www.newslivetv.com/assam/zubeen-garg-turns-48-fans-shower-him-with-birthday-wishes/ |access-date=20 November 2019 |work=News Live TV |date=18 November 2019 |archive-date=11 October 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201011231758/https://newslivetv.com/zubeen-garg-turns-48-fans-shower-him-with-birthday-wishes/ |url-status=live }}</ref><ref>{{cite news |title=Rockstar with a humane heart – Zubeen Garg turns 48 today – Sentinelassam |url=https://www.sentinelassam.com/north-east-india-news/assam-news/rockstar-with-a-humane-heart-zubeen-garg-turns-48-today-512140 |access-date=18 November 2020 |work=The Sentinel |date=18 November 2020 |language=en |archive-date=18 November 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201118051439/https://www.sentinelassam.com/north-east-india-news/assam-news/rockstar-with-a-humane-heart-zubeen-garg-turns-48-today-512140 |url-status=live }}</ref> জুবিনৰ পিতৃৰ নাম হৈছে মোহিনীমোহন বৰঠাকুৰ (ছদ্মনাম: কপিল ঠাকুৰ) আৰু মাতৃ স্বৰ্গীয় ইলি বৰঠাকুৰ (বিয়াৰ পূৰ্বে তেওঁ ইলি অধ্যাপক)।<ref name="Apr2022">{{cite news |last1=Parashar |first1=Utpal |date=29 July 2019 |title='These Brahmins should be killed,' says Assam singer Zubeen Garg; cases filed |url=https://www.hindustantimes.com/india-news/these-brahmins-should-be-killed-says-assam-singer-zubeen-garg-cases-filed/story-QgaKOmiMcqiCEhzOc8K29O.html |work=Hindustan Times |access-date=12 April 2022 |archive-date=15 January 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220115111218/https://www.hindustantimes.com/india-news/these-brahmins-should-be-killed-says-assam-singer-zubeen-garg-cases-filed/story-QgaKOmiMcqiCEhzOc8K29O.html |url-status=live }}</ref><ref>{{cite news |last1=Sharma |first1=Dristi |title=How Singer Zubeen Garg Got His Name |url=https://www.ndtv.com/entertainment/how-singer-zubeen-garg-got-his-name-9307155 |access-date=20 September 2025 |work=[[NDTV]] |date=19 September 2025}}</ref><ref>{{cite news |title='Ya Ali' singer Zubeen Garg provided security after ULFA threat |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/entertainment-others/ya-ali-singer-zubeen-garg-provided-security-after-ulfa-threat/ |url-access=subscription |access-date=25 September 2025 |work=[[The Indian Express]] |date=22 April 2013 |language=en |archive-date=27 December 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241227233959/https://indianexpress.com/article/entertainment/entertainment-others/ya-ali-singer-zubeen-garg-provided-security-after-ulfa-threat/ |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |title=Zubeen Garg Biography, Zubeen Garg Profile - entertainment.oneindia.in |url=http://entertainment.oneindia.in/celebs/zubeen-garg/biography.html |website=[[Oneindia]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20130812032230/http://entertainment.oneindia.in/celebs/zubeen-garg/biography.html |access-date=25 September 2025 |archive-date=12 August 2013 |language=en |archivedate=12 August 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130812032230/http://entertainment.oneindia.in/celebs/zubeen-garg/biography.html |deadurl=yes }}</ref><ref>{{cite news |title=Why Jibon Borthakur Chose to Become Zubeen Garg |url=https://www.pratidintime.com/latest-assam-news-breaking-news-assam/why-zubeen-borthakur-chose-to-become-zubeen-garg-10481588 |access-date=25 September 2025 |work=[[Pratidin Time]] |date=20 September 2025 |language=en |archive-date=5 October 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251005162156/https://www.pratidintime.com/latest-assam-news-breaking-news-assam/why-zubeen-borthakur-chose-to-become-zubeen-garg-10481588 |url-status=live }}</ref> ইলি অধ্যাপকৰ ঘৰ যোৰহাটৰ পুলিবৰৰ ভাতেমৰা গাঁৱত আছিল। কপিল ঠাকুৰ ২৪ বছৰ বয়সত বিবাহপাশত আবদ্ধ হৈছিল আৰু বিয়াৰ পাছত কপিল ঠাকুৰৰ লগত থাকিবলৈ ইলি অধ্যাপক তুৰালৈ গৈছিল।<ref name="পিতৃৰ দৃষ্টিত জুবিন (২)">{{Cite book |last=ঠাকুৰ |first=কপিল |title=পিতৃৰ দৃষ্টিত জুবিন |publisher=চন্দ্ৰ প্ৰকাশ |year=২০১১ |page=২ |language=as}}</ref> তুৰাৰ অসামৰিক চিকিৎসালয়তে তেওঁলোকৰ প্ৰথম সন্তান জুবিনৰ জন্ম হৈছিল।<ref name="পিতৃৰ দৃষ্টিত জুবিন (৩)">{{Cite book |last=ঠাকুৰ |first=কপিল |title=পিতৃৰ দৃষ্টিত জুবিন |publisher=চন্দ্ৰ প্ৰকাশ |year=২০১১ |page=৩ |language=as}}</ref> জুবিনৰ প্ৰকৃত নাম জুবিন বৰঠাকুৰ। প্ৰসিদ্ধ গীতিকাৰ জুবিন মেহতাৰ নামত জুবিনৰ নাম ৰখা হৈছিল আৰু পাছত ''গাৰ্গ'' গোত্ৰ নামটো জুবিন গাৰ্গে প্ৰৱেশিকা পৰীক্ষাৰ সময়ত নিজেই সংযোজন কৰি ল'লে। সংগীত জগততো তেওঁ‌ জুবিন গাৰ্গৰূপে পৰিচিত হৈছিল। জুবিন গাৰ্গৰ প্ৰতিপালনত সহায় কৰিবলৈ তেওঁৰ মাহীয়েক কুনি গৈ তুৰাত কিছুদিন আছিল।<ref name="পিতৃৰ দৃষ্টিত জুবিন (৩)"/> জুবিনৰ পিতৃ-পৰিয়াল মূলতে [[শিৱসাগৰ জিলা|শিৱসাগৰ জিলাৰ]] [[জাঁজী|জাঁজীৰ]] অন্তৰ্গত তামোলীছিগা গাঁৱৰ। পৰৱৰ্তী সময়ত শিক্ষা আৰু চাকৰিৰ সন্ধানত তেওঁলোকৰ পৰিয়ালটো যোৰহাট পাইছিলহি। যোৰহাটত তেওঁলোক ভাৰাঘৰত আছিল।<ref>{{Cite book |last=ঠাকুৰ |first=কপিল |title=পিতৃৰ দৃষ্টিত জুবিন |publisher=চন্দ্ৰ প্ৰকাশ |year=২০১১ |page=১ |language=as}}</ref> প্ৰথমতে কপিল ঠাকুৰে চৰকাৰী কাৰ্যালয়ত কেৰাণীৰ চাকৰিত কৰিছিল আৰু পুৱা-গধূলি কেইটামান টিউচন কৰিছিল। কপিল ঠাকুৰে কলা শাখাত স্নাতক উত্তীৰ্ণ হৈছিল যদিও অৰ্থাভাৱত স্নাতকোত্তৰ সম্পূৰ্ণ কৰিব নোৱাৰিলে। কিন্তু তেওঁ কোনোপধ্যেই ভাই-ভনী আৰু নিজৰ শিক্ষা যতি পৰিবলৈ দিয়া নাছিল।<ref name="পিতৃৰ দৃষ্টিত জুবিন (২)"/> চাকৰিৰ সন্ধান কৰি থাকোঁতেই তেওঁ তুৰাত বৰ্তমানতকৈ ভাল চাকৰি এটা পালে। আৰু তাতে ৪০ টকাত এটা ৰুম ভাৰালৈ লৈ থাকিবলৈ ল'লে। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ অধিক পঢ়া-শুনা কৰি অসম লোকসেৱা আয়োগৰ পৰীক্ষাত অৱতীৰ্ণ হয় আৰু সেইসূত্ৰে শ্ৰম বিভাগত নিজ দায়িত্ব পালন কৰে। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ মাটিৰ হাকিম হিচাপে (বৰ্তমানৰ চাৰ্কোল অফিচাৰ) কৰিমগঞ্জলৈ বদলি হয়।<ref>{{Cite book |last=ঠাকুৰ |first=কপিল |title=পিতৃৰ দৃষ্টিত জুবিন |publisher=চন্দ্ৰ প্ৰকাশ |year=২০১১ |page=৫ |language=as}}</ref> আৰু চাকৰি-জীৱনৰ প্ৰথমছোৱাত সঘনাই ইঠাই-সিঠাইলৈ বদলি হ’বলগীয়া হৈছিল। সেয়ে কণমানি জুবিনৰ ল’ৰালি বিভিন্ন ঠাইৰ ভিন্ন অভিজ্ঞতাৰে ভৰ-পূৰ আছিল। জুবিনৰ পিতৃয়ে ''কপিল ঠাকুৰ''ৰ ছদ্মনামত কবিতা, গল্প, প্ৰবন্ধ আৰু উপন্যাস লিখিছে। জুবিনৰ মাতৃ ইলি বৰঠাকুৰ এগৰাকী দক্ষ নৃত্যশিল্পী, অভিনেত্ৰী আৰু সু-গায়িকা আছিল। তথাপি তেওঁ নিজৰ প্ৰতিভাক পেছা হিচাপে লোৱা নাছিল। ইয়াৰ পৰিৱৰ্তে তেওঁ‌ কণমানি জুবিনক ঘৰতেই সকলো কলা শিকোৱাৰ সিদ্ধান্ত লৈছিল। জুবিনে মাতৃকেই নিজৰ জীৱনৰ প্ৰথম গুৰু বুলি বিবেচনা কৰিছিল। ২০০০ চনৰ ২ ছেপ্টেম্বৰত ইলি বৰঠাকুৰৰ মৃত্যু হয়।<ref>{{Cite book |title=জুবিন গাৰ্গ: জীৱনৰপৰা গানলৈ |editor-last=শইকীয়া |editor-first=মণ্টু |publisher=চন্দ্ৰ প্ৰকাশ |year=২০০৯ |page=৬৭ |language=as}}</ref> জুবিনৰ ভগ্নী দুগৰাকী: [[জংকী বৰঠাকুৰ]] আৰু পামী বৰঠাকুৰ। জংকী এগৰাকী গায়িকা আৰু অভিনেত্ৰী আছিল। দুৰ্ভাগ্যজনকভাৱে ২০০২ চনৰ ১২ জানুৱাৰীত [[তেজপুৰ|তেজপুৰৰ]] ওচৰত ঘটা এটা শোকাৱহ মটৰ দুৰ্ঘটনাত জংকীৰ মৃত্যু হয়।<ref name="india.com">{{cite web | url=https://www.india.com/entertainment/how-zubeen-gargs-sister-jongki-barthakurs-untimely-death-shaped-his-musical-journey-8086747/ | title=How Zubeen Garg’s sister Jongki Barthakur’s untimely death shaped his musical journey | publisher=India.com | date=7 September, 2025 | accessdate=7 October 2025 | author=Mehzabeen, Mallika}}</ref> ইয়াৰ পাছতে জুবিনে জংকীৰ স্মৃতিত ''শিশু'' নামৰ এটা এলবাম মুক্তি দিয়ে। আনগৰাকী ভগ্নী ড॰ পামী বৰঠাকুৰ এগৰাকী অধ্যাপক। ড॰ বৰঠাকুৰে ''সাংগীতিক ভূগোল''ত গৱেষণা কৰি ডক্টৰেট অৰ্জন কৰিছে। তেওঁ বৰ্তমান অসমস্থিত ৰয়েল গ্ল’বেল বিশ্ববিদ্যালয়ত অধ্যাপিকা হিচাপে কৰ্মৰত।<ref name=" RGU">{{cite web | url=https://www.rgu.ac/faculty-palme-borthakur | title=Dr. Palme Borthakur | publisher=Royal Global University | accessdate=23 September 2025}}</ref><ref name="USTM">{{cite web | url=https://ustm.ac.in/32359-2/ | title=Dr. Palme Borthakur | publisher=USTM | accessdate=23 September 2025}}</ref> ২০০২ চনৰ ৪ ফেব্ৰুৱাৰীত জুবিন গাৰ্গ গৰিমা শইকীয়াৰ সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হয়।<ref>{{cite web|last=Desk|first=TOI Entertainment|title=Who is Garima Saikia Garg? Meet wife of late singer Zubeen Garg and acclaimed costume designer|website=The Times of India|date=2025-09-19|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/who-is-garima-saikia-garg-meet-wife-of-late-singer-zubeen-garg-and-acclaimed-costume-designer/articleshow/123999749.cms|access-date=2025-09-22}}</ref> == শিক্ষা == পিতৃৰ চাকৰিসূত্ৰে জুবিন গাৰ্গৰ শিশুকাল একাধিক ঠাইত বিস্তৃত হৈ আছিল। তুৰাত জন্ম হোৱা শিশু জুবিনে শৈশৱৰ দুবছৰ তেজপুৰত কটায়। ইয়াৰ পাছত পৰিয়ালটো যোৰহাটলৈ অহাত তেওঁক চিনামৰাৰ ইংৰাজী মাধ্যমৰ স্কুল 'কাৰ্মেল'ত নামভৰ্তি কৰাই দিয়া হ’ল।<ref>{{Cite book |last=ঠাকুৰ |first=কপিল |title=পিতৃৰ দৃষ্টিত জুবিন |publisher=চন্দ্ৰ প্ৰকাশ |year=২০১১ |page=৪ |language=as}}</ref> ===কৰিমগঞ্জত=== ইয়াৰ পাছত পিতৃৰ চাকৰি পুনৰ বদলি হোৱাত তেওঁলোক কৰিমগঞ্জলৈ যাবলগীয়া হয়। পিতৃ কপিল ঠাকুৰে এইবাৰ হাকিম হিচাপে কৰিমগঞ্জত যোগদান কৰিলে। কৰিমগঞ্জত তেওঁলোক আঠ বছৰ থাকে। পিতৃৰ দৃষ্টিত শিশু অৱস্থাত জুবিন ''দুষ্ট আৰু খট্‌খটীয়া'' হিচাপে পৰিচিত আছিল। কৰিমগঞ্জৰ বঙালী সমাজৰ মাজত থাকি তেওঁলোকে বঙালী জীৱনৰ লগত মিলি যাবলৈ চেষ্টা কৰিলে। ঘৰৰ আৰু বাহিৰত লগ পোৱা অসমীয়া মানুহৰ বাহিৰে বাকী সকলোতে তেওঁলোকে কৰিমগঞ্জৰ [[ছিলঠীয়া ভাষা|ছিলঠীয়া বঙালী]] ভাষাতেই কথা পাতিছিল। জুবিনেও সৰুৰেপৰা বাংলা ভাষা আয়ত্ত কৰিছিল।<ref>{{Cite book |last=ঠাকুৰ |first=কপিল |title=পিতৃৰ দৃষ্টিত জুবিন |publisher=চন্দ্ৰ প্ৰকাশ |year=২০১১ |page=৬ |language=as}}</ref> পিতৃৰ এই সম্পৰ্কত ভাষ্য এনেধৰণৰ—<blockquote>কৰিমগঞ্জৰ বাংলাটো আচলতে ছিলঠীয়া বাংলা। অসমৰ কামৰূপীয়া ভাষাৰ দৰে। জুবিনো সৰুৰেপৰা বাংলাভাষী হৈ উঠিল। বঙালী সমাজৰ লগত উঠা-বহা, ফুৰা-চকা কৰি তেওঁ ৰবীন্দ্ৰনাথ, নজৰুল আদিৰ লগত এসময়ত ভালদৰে পৰিচিত হৈ পৰিছিল।</blockquote> কৰিমগঞ্জত থকা প্ৰথমটো বছৰতেই জুবিনক তাৰ একমাত্ৰ ইংৰাজী মাধ্যমৰ বিদ্যালয় "প্ৰান্তিক কিণ্ডাৰগাৰ্টেন"ত নাম লিখাই দিয়া হ’ল। ইয়াৰ পাছত তেওঁক কৰিমগঞ্জৰ হাইস্কুলত নামভৰ্তি কৰোৱা হয়। শৈশৱৰ সময়ছোৱাত জুবিন গাৰ্গৰ [[অমিতাভ বচ্চন|অমিতাভ বচ্চনৰ]] ছবিবোৰ প্ৰিয় আছিল। আৰু অমিতাভ বচ্চনৰ অনুকৰণৰ তেওঁ থ্ৰি-পীচ ছ্যুট পিন্ধিছিল। গানৰ প্ৰতি তেওঁৰ ধাউতি দিনক-দিনে বাঢ়ি অহা দেখি জুবিনক কৰিমগঞ্জৰ বিশিষ্ট তবলাবাদক ৰবীন বেনাৰ্জীৰ অধীনত [[তবলা]] শিকিবলৈ দিয়া হ’ল। পিতৃয়ে কৰিমগঞ্জৰ যাত্ৰা-দল ''শিল্পী-তীৰ্থ''ৰ সৈতে জড়িত হৈ এটা বছৰতে তিনিখন যাত্ৰা কৰিছিল; য’ত জুবিন গাৰ্গে তেওঁক সংগ দিছিল। আনহাতে বিদ্যালয়ত বছৰেকীয়া উৎসৱত জুবিন গাৰ্গে তবলা বাদন কৰিছিল।<ref>{{Cite book |last=ঠাকুৰ |first=কপিল |title=পিতৃৰ দৃষ্টিত জুবিন |publisher=চন্দ্ৰ প্ৰকাশ |year=২০১১ |page=৭ |language=as}}</ref> বানপীড়িত কৰিমগঞ্জত বান-সাহায্যৰ কাম আৰু নিৰ্বাচনৰ কামত ব্যস্ত হ’বলগীয়া হোৱা হেতুকে কপিল ঠাকুৰ পৰিয়ালৰ প্ৰতি কেতিয়াবা প্ৰয়োজনীয় ধ্যান দিব পৰা নাছিল। তেনেস্থলত পত্নী ইলি বৰঠাকুৰে সন্তানৰ যত্ন লৈছিল। জুবিন গাৰ্গ আৰু জংকীক প্ৰাথমিক গান শিকোৱাৰ দায়িত্ব মাতৃ ইলি বৰঠাকুৰে লৈছিল। কৰিমগঞ্জত প্ৰায় আঠ বছৰ কটাই তেওঁলোক বিজনীলৈ আহে।<ref>{{Cite book |last=ঠাকুৰ |first=কপিল |title=পিতৃৰ দৃষ্টিত জুবিন |publisher=চন্দ্ৰ প্ৰকাশ |year=২০১১ |page=৮ |language=as}}</ref> জুবিনে জীৱনৰ প্ৰথম গুৰু বুলি নিজৰ মাতৃকেই বিবেচনা কৰে। পৰৱৰ্তী সময়ত জুবিনে গুৰু ৰমণী ৰায়ৰ ওচৰত অসমীয়া লোক-সংগীতৰ শিক্ষা গ্ৰহণ কৰে। তেওঁ তামোলপুৰ উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয়ৰপৰা মেট্ৰিক পাছ কৰিছিল। [[যোৰহাট|যোৰহাটৰ]] [[জগন্নাথ বৰুৱা মহাবিদ্যালয়|জগন্নাথ বৰুৱা মহাবিদ্যালয়ৰ]] ছাত্ৰ জুবিনে তেওঁলোকৰ পৰিয়াল [[গুৱাহাটী|গুৱাহাটীলৈ]] স্থায়ীভাৱে থাকিবলৈ গুচি অহাৰ পাছত গুৱাহাটীৰ [[ভোলানাথ বৰুৱা মহাবিদ্যালয়|বি. বৰুৱা মহাবিদ্যালয়ত]] স্নাতক বিজ্ঞান শাখাত নামভৰ্তি কৰে। কিন্তু সংগীতৰ ক্ষেত্ৰখনৰ লগত সম্পূৰ্ণৰূপে নিজকে নিয়োজিত কৰিব লগা হোৱাত তেওঁ কলেজীয়া শিক্ষা আধৰুৱা হৈ ৰয়। ==কণ্ঠশিল্পী হিচাপে== === সংগীতশিল্পী হিচাপে যাত্ৰাৰম্ভ (১৯৯২-১৯৯৫) === বি. বৰুৱা কলেজত পঢ়ি থাকোঁতেই, ১৯৯২ চনত [[গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়]]ত অনুষ্ঠিত যুৱ মহোৎসৱত পাশ্চাত্য সংগীত শাখাত একক পৰিৱেশনত স্বৰ্ণ পদক অৰ্জন কৰাটোৱেই আছিল জুবিনৰ জীৱনৰ টাৰ্নিং পইণ্ট। ইয়াতেই জুবিনে কণ্ঠশিল্পীৰূপে জীৱনত প্ৰথমবাৰৰ বাবে সফলতা আৰু বিশ্বাসৰ সোৱাদ পায়। ১৯৯৩ চনৰ দুৰ্গা পূজাৰ ষষ্ঠীৰদিনা এন কে প্ৰডাকচনে পৰিৱেশন কৰা প্ৰথম এলবাম ''অনামিকা'' মুক্তি হোৱাৰ লগে লগে তেওঁ পেছাদাৰী সংগীত জগতখনত সোমাই পৰে।<ref>{{Cite book |title=জুবিন গাৰ্গ: জীৱনৰপৰা গানলৈ |editor-last=শইকীয়া |editor-first=মণ্টু |publisher=চন্দ্ৰ প্ৰকাশ |year=২০০৯ |page=৩৭ |language=as}}</ref> অৱশ্যে তেওঁৰ প্ৰথম বাণীবদ্ধ হোৱা গীত দুটা আছিল— ''তুমি জানো পাৰিবা সোণ'' আৰু ''তুমি জোনাকী সুবাস''। এই গীতদুটা তেওঁ ''ঋতু'' নামৰ এলবামটোৰ বাবে বাণীবদ্ধ কৰিছিল। কিন্তু ১৯৯৩ চন পৰ্যন্ত এইটো এলবামে মুক্তি পোৱা নাছিল। ''অনামিকা'' এলবামটোৱে অগতানুগতিকতাৰ বাবে অতি কম সময়তেই সমগ্ৰ উত্তৰ-পূব ভাৰতত ই‌ন্‌ষ্টেণ্ট হিটৰূপে জনপ্ৰিয়তাৰ শীৰ্ষত আৰোহণ কৰিছিল। পৰৱৰ্তী সময়ছোৱাত তেওঁ ''সপোনৰ সুৰ'' (১৯৯২), ''জোনাকী মন'' (১৯৯৩), ''মায়া'' (১৯৯৪), ''আশা'' (১৯৯৫)কে প্ৰমুখ্য কৰি ভালেমান এলবাম মুকলি কৰে। <ref>{{Citation |title=Xopunor Xur - Zubeen Garg - Download or Listen Free - JioSaavn |date=6 November 2023 |url=https://www.jiosaavn.com/album/xopunor-xur/0VAyq8SQg0Q_ |access-date=21 September 2025 |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=Asha • Future Sounds |url=https://www.futuresounds.in/store/asha/ |access-date=21 September 2025 |website=Future Sounds |language=en-US}}</ref><ref>{{Citation |title=Junaki Mon - Zubeen Garg, Jonki - Download or Listen Free - JioSaavn |date=18 July 2009 |url=https://www.jiosaavn.com/album/junaki-mon/ovJnC-NY70c_ |access-date=21 September 2025 |language=en-US}}</ref><ref>{{Citation |title=Maya (Original) by Zubeen Garg on Apple Music |date=8 May 2021 |url=https://music.apple.com/ca/album/maya-original/1580812170 |access-date=21 September 2025 |language=en-CA}}</ref> ১৯৯৫ চনত মুম্বাইলৈ যোৱাৰ পূৰ্বে তেওঁ ''উজান পিৰীতি'' নামৰ ব্যাৱসায়িকভাৱে সফল হোৱা এটি [[বিহু|বিহুৰ]] এলবাম মুকলি কৰিছিল।<ref>{{cite book|last=Saikia|first=Montu|title=Zubeen Garg: Jibanar Para Ganaloi|publisher=Chandra Prakash|location=Guwahati|year=2009|page=97|url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.452684|language=Assamese}}</ref> === ১৯৯৫-১৯৯৭: বলীউড কণ্ঠশিল্পী কেৰিয়াৰ আৰম্ভ কৰিবলৈ মুম্বাইলৈ স্থানান্তৰিত হোৱা === কুৰি শতিকাৰ শেষৰ দশকৰ মাজভাগতে জুবিন গাৰ্গে [[বলিউড]] সংগীত জগতত কাম কৰিবলৈ [[মুম্বাই]]লৈ গুচি যায় আৰু তাৰপৰাই তেওঁৰ প্ৰথম ইণ্ডীপপ একক এলবাম ''চান্দনী ৰাত'' প্ৰকাশ কৰে।<ref>{{Citation|title=Chandni Raat by Zubeen Garg|date=9 October 2015|url=https://music.apple.com/us/album/chandni-raat/1048576498|language=en-US|access-date=24 October 2022}}</ref> পাছলৈ তেওঁ ''চন্দা (১৯৯৬)'', ''শ্ৰদ্ধাঞ্জলি খণ্ড ১ (১৯৯৬)'', ''শ্ৰদ্ধাঞ্জলি খণ্ড ২ (১৯৯৭),'' ''জলৱা (১৯৯৮)'', আদি একাধিক হিন্দী এলবাম আৰু ৰিমিক্স বাণীবদ্ধ কৰে। ১৯৯৬ চনৰ আগষ্ট মাহত তেওঁ ১৯৯৭ চনৰ মাৰ্চ মাহত মুক্তি পোৱা ''দুনিয়া'' এলবামৰ "মাইনে দেখাে হায় সভি ৰং দুনিয়া কে" গীতটোৰ বাবে গীটাৰ বজাইছিল আৰু এইদৰে তেওঁৰ কণ্ঠ, কথা, সুৰ, আৰু সংগীত অবিহনে তেওঁৰ প্ৰথম গীত হিচাপে পৰিগণিত হৈছিল। <ref>{{Cite news|date=19 September 2025|title=Who Was Singer Zubeen Garg? All About His Popular Songs, Family, Achievements|url=https://www.timesnownews.com/entertainment-news/bollywood/who-was-singer-zubeen-garg-who-died-at-52-all-about-his-popular-songs-family-achievements-article-152855099|access-date=22 September 2025|work=Times Now}}</ref> === ১৯৯৭-১৯৯৮: প্ৰথম বাংলা এলবাম আৰু প্ৰথম সহোদৰ এলবাম === বলীউড আৰু অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ আৰু সংগীত উদ্যোগত গান গোৱাৰ সমান্তৰালকৈ ১৯৯৭ চনৰ অক্টোবৰ মাহত তেওঁ বাংলা সংগীত জগতত প্ৰৱেশ কৰে য'ত তেওঁ প্ৰথম বাংলা এলবাম ''সুৰেৰ উপহাৰ'' মুকলি কৰে য'ত মৌচুমী চহৰীয়াৰ মুখ্য সহশিল্পী আৰু মিলি বৰুৱা আৰু [[সাগৰিকা মুখাৰ্জী|সাগৰিকা]]ৰ পটভূমি কণ্ঠদান কৰা হয়, যি [[শান|চান]]ৰ ভগ্নী।<ref>{{cite web|url=https://www.discogs.com/release/36797428-Zubeen-Maushumi-Surer-Upahar|title=জুবিন, মৌচুমী – সুৰেৰ উপহাৰ (কেছেট)|website=Discogs}}</ref> পিছৰ এমাহৰ ভিতৰত, তেওঁ ভগ্নী আৰু নৱাগত সহ-কণ্ঠশিল্পী জংকী বৰঠাকুৰক লৈ তেওঁৰ মুক্তি এলবামও মুকলি কৰি তেওঁলোকৰ প্ৰথম অসমীয়া ভাই-ভনীৰ যুটি এলবাম হিচাপে পৰিগণিত হয় আৰু তেওঁলোকে নাজিয়া-জোহেব আৰু চান-সাগৰিকাৰ পৰা প্ৰেৰণা লাভ কৰিছিল।<ref>{{cite web|url=https://www.discogs.com/release/35341735-Zubeen-Jonkie-Mukti|title=জুবিন, জংকি - মুক্তি (কেছেট)|website=Discogs}}</ref> এই এলবামটোও অডিঅ চিডি ফৰ্মেটত মুক্তি পোৱা প্ৰথম অসমীয়া এলবাম হিচাপে পৰিগণিত হয়। এই এলবামটোৰ আগতে অসমত বজাৰ আৰু অডিঅ' চিডি ফৰ্মেটত প্ৰৱেশ কৰা প্ৰথমটো এলবাম আছিল: চানৰ প্ৰথম এলবাম ''লাভ-অলজি'' আৰু ৰাগেশ্বৰীৰ প্ৰথম এলবাম ''দুনিয়া'', যিটো ১৯৯৭ চনৰ মাৰ্চ মাহত মুক্তি পাইছিল। === ১৯৯৮-২০০৩: নেপথ্য কণ্ঠশিল্পী আত্মপ্ৰকাশ, দ্বিতীয় ইণ্ডিপপ এলবাম আৰু তেওঁৰ প্ৰথম ব্ৰেকথ্ৰু অসমীয়া এলবাম === তেওঁ নেপথ্য কণ্ঠশিল্পী হিচাপে আত্মপ্ৰকাশ কৰে ''পুৰাণী কবৰ'' (১৯৯৮) ছবিখনত, য'ত তেওঁ দুটা গীত গাইছিল: "কুচ তো কাহো" আৰু "দিল মেৰা চুৰয়া এক হাছিনা"। পৰৱৰ্তী কেইমাহমানৰ ভিতৰতে ''[[যৌৱনে আমনি কৰে]]'' ছবিত দেখা পোৱা প্ৰথমটো অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ গীত "বুকু দুৰু দুৰু" গাইছিল। ১৯৯৮ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত তেওঁৰ দ্বিতীয়টো ইণ্ডিপপ এলবাম ''ইউহি কভি'' মুকলি কৰিছিল, য'ত নৱাগত অভিনেত্ৰী ভূমিকা চাওলাক প্ৰদৰ্শিত কৰা হৈছিল আৰু ভাৰতৰ চেনেল ভি মিউজিক চেনেলত প্ৰচাৰিত এইটোৱেই আছিল তেওঁৰ প্ৰথম মিউজিক ভিডিঅ'। তেওঁ ''দিল ছে'' (১৯৯৮), ''ড’লি ছজা কে ৰখনা'' (১৯৯৮)'', ''মৰম নদীৰ গাভৰু গাত'' (১৯৯৯), ''[[বুকুৰ মাজত জ্বলে]]'' (১৯৯৯), ''[[হিয়া দিয়া নিয়া]]'' (২০০০), ''ফিজা'' (২০০০) আদি হিন্দী ভাষাৰ চলচ্চিত্ৰৰ বাবে গীত গাইছিল।<ref>{{cite web|url=http://www.bollywoodmdb.com/celebrities/biography/zubeen-garg/792|title=About Zubeen Garg|website=bollywoodmdb.com|access-date=30 April 2017|archive-date=27 January 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180127083834/http://www.bollywoodmdb.com/celebrities/biography/zubeen-garg/792|url-status=live}}</ref> ২০০০ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত গাৰ্গে তেওঁৰ পৰৱৰ্তী অসমীয়া এলবাম পাখি মুকলি কৰে কাৰণ এই এলবামটো ২০০০ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত মৃত্যু হোৱা তেওঁৰ মাতৃৰ নামত উৎসৰ্গিত কৰা হৈছিল। পিছলৈ এই এলবামটো অসমত তেওঁৰ প্ৰথম উল্লেখযোগ্য অগ্ৰগতি হিচাপে আত্মপ্ৰকাশ কৰিছিল। ইয়াৰ উপৰিও সেই বছৰৰ সৰ্বাধিক বিক্ৰী হোৱা অসমীয়া এলবাম হিচাপে স্বীকৃতি লাভ কৰিছিল। ২০০২ চনত তেওঁ কে কে আৰু সুনীতা ৰাৱে গোৱা "মুঝে প্যায়াৰ হো গয়া" নামৰ এটা হিন্দী গীত ৰচনা কৰে যিটো ইণ্ডিপপ এলবাম/টেলিভিছন শ্ব' চেনেল ভি জামিনত দেখা যায়। সেই বছৰতে তেওঁ কান্তে ছবিৰ তিনিটা গীত গাইছিল। ২০০৩ চনত তেওঁ ''মুদ্দা – দি ইছ্যু'' চিনেমাৰ "ছপ্নে ছাৰে" আৰু "খোৱাবৌ কী", ''চুপকে ছে'' চিনেমাৰ "মাংগো অগৰ দিল ছে ত’ খুদা", ''মুম্বাই ছে আয়া মেৰা দৌস্ত'' চিনেমাৰ "হোলী ৰে" আৰু ''জাল: দা ট্ৰেপ'' চিনেমাৰ "জ’ প্যাৰ তুমনে" গীত গাইছিল।<ref>{{Citation|last=Array|title=Jo Pyar Tumne (Jaal – The Trap / Soundtrack Version) (Full Song) – KK, K. S. Chithra – Download or Listen Free – JioSaavn|date=14 August 2008|url=https://www.jiosaavn.com/song/jo-pyar-tumne-jaal---the-trap--soundtrack-version/MQcBSA1RBgI|access-date=8 March 2020|archive-date=20 February 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190220181601/https://www.jiosaavn.com/song/jo-pyar-tumne-jaal---the-trap--soundtrack-version/MQcBSA1RBgI|url-status=live}}</ref> === ২০০৩–২০০৬: বাংলা ভাষাৰ নেপথ্য কণ্ঠশিল্পী আত্মপ্ৰকাশ আৰু তেওঁৰ একক এলবাম ''যন্ত্ৰ'' === ২০০৩ চনত [[বঙালী ভাষা|বাংলা]] সংগীত জগতত জুবিন গাৰ্গৰ অভিষেক ঘটে, য’ত তেওঁ ''মন'' চিনামাত "অ মন বোলাকা" আৰু "অভিলাশী মনে" নামৰ দুটা গীত গাইছিল। পাছৰ বছৰত তেওঁ ''শুধু তুমি'' চিনামাত তিনিটা গীত গীত গায় আৰু ছবিখনৰ সংগীত পৰিচালনা কৰে।<ref>{{Citation|last=Array|title=Ektuku Chhoan Lage (Shudhu Tumi / Soundtrack Version) (Full Song) – Zubeen Garg – Download or Listen Free – JioSaavn|date=5 October 2008|url=https://www.jiosaavn.com/song/ektuku-chhoan-lage-shudhu-tumi--soundtrack-version/NA48ZSFaelc|access-date=8 March 2020}}</ref> সেই বছৰতে তেওঁ সহ-কণ্ঠশিল্পী অবিহনে তেওঁৰ অসমীয়া এলবাম ''যন্ত্ৰ'' মুকলি কৰি বছৰৰ সৰ্বাধিক বিক্ৰী হোৱা অসমীয়া এলবামৰ লগতে তেতিয়ালৈকে সৰ্বকালৰ সৰ্বাধিক বিক্ৰী হোৱা অসমীয়া অচলচ্চিত্ৰ এলবাম হিচাপে পৰিগণিত হয়। ২০০৫ চনত তেওঁ ''প্ৰেমী'' নামৰ বাংলা চিনেমাখনত "অ’ বন্ধুৰে" আৰু "লাগেনা ভালো" গাইছিল। <ref>{{cite web|url=https://www.discogs.com/release/27085053-Zubeen-Garg-Jantra|title=জুবিন গাৰ্গ - যন্ত্ৰ (কেছেট}}</ref> === ২০০৬–২০২৫:'য়া আলী'ৰ সফলতা আৰু পৰৱৰ্তী সময়=== [[চিত্ৰ:Zubeen Garg in Audio Release of "Zindagi".jpg|thumb|240x180px|২০০৭ চনত জিন্দেগী নামৰ চিনেমাখনৰ অডিঅ' মুক্তিৰ সময়ত গাৰ্গ]] [[File:Zubin & Zublee mesmerising the crowd with their iconic live performance of “Anuradha”.jpg|thumb|'অনুৰাধা' গীতৰ জৰিয়তে জুবিন গাৰ্গ আৰু [[জুবলী বৰুৱা]]ই দৰ্শকক সুকীয়া অনুভূতি প্ৰদান কৰে। ]] ''গেংষ্টাৰ'' চিনেমাখনৰ জৰিয়তে জুবিন গাৰ্গে বলীউডত সৰ্বাধিক পৰিচিতি লাভ কৰে। ইয়াত তেওঁ "য়া আলী" গীতটো গাইছিল।<ref>{{cite web|title=Music Hits 2000–2009|url=http://www.boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=286&catName=MjAwMC0yMDA5|website=Boxofficeindia.com|access-date=30 April 2017|date=22 January 2009|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20090122120910/http://www.boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=286&catName=MjAwMC0yMDA5|archive-date=22 January 2009|archivedate=15 February 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080215081557/http://www.boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=286&catName=MjAwMC0yMDA5&PHPSESSID=108b9056cd4ca14236f9c6119d34dcce|deadurl=yes}}</ref> এই গীতটোৰ জৰিয়তে তেওঁ ২০০৬ চনত শ্ৰেষ্ঠ নেপথ্য কণ্ঠশিল্পীৰ ''গ্ল’বেল ইণ্ডিয়ান ফিল্ম এৱাৰ্ড্‌ছ (GIFA)'' লাভ কৰে। তেওঁৰ পৰৱৰ্তী হিন্দী এলবাম ''জিন্দেগী'' ২০০৭ চনত মুক্তি পায়।<ref>{{Cite web|title=Zubeen Garg launches new album|url=https://www.radioandmusic.com/content/editorial/news/zubeen-garg-launches-new-album|access-date=12 February 2023|website=www.radioandmusic.com|language=en}}</ref> ২০০৮ চনত তেওঁ ''মন মানে না'' চিনেমাৰ "মন মানে না", ''চিৰোদিনী তুমি যে'' আমাৰ চিনেমাৰ "পিয়া ৰে পিয়া ৰে", আৰু ''লাভ'' ''ষ্টৰী'' চিনেমাৰ "মন জেতে চায় শুধু" আদি কেইবাটাও বঙালী গীত ৰেকৰ্ডিং কৰে। == মঞ্চৰ সংগীতানুষ্ঠান == [[File:Zubeen_EUphuism.JPG|thumb|২০১১ চনত এখন সংগীতানুষ্ঠানত পৰিৱেশনৰত জুবিন গাৰ্গ]] সমগ্ৰ অসমৰ বিহু অনুষ্ঠান আৰু অন্যান্য সাংস্কৃতিক উৎসৱত জুবিন গাৰ্গে কেৱল অসমীয়া গীতেই নহয়, হিন্দী, বঙালী, আৰু অন্যান্য ভাষাতো গীত গাইছিল। আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় আৰু বহিঃৰাজ্যত তেওঁ অসমীয়া আৰু ভাৰতীয় সংগীতক প্ৰতিনিধিত্ব কৰি আহিছে। উল্লেখযোগ্য যে, তেওঁ ট্ৰিনিদাদ আৰু ট’বাগোত অনুষ্ঠান পৰিৱেশন কৰিছিল, য’ত তেওঁ কেইবাটাও হিন্দী আৰু অসমীয়া হিট গীত গাইছিল আৰু কঞ্চাৰ্টৰ শিৰোনাম দখল কৰা প্ৰথমজন অসমীয়া মনোৰঞ্জনকাৰী হিচাপে পৰিগণিত হৈছিল।<ref>{{cite news |title=Zubeen Garg enthralls Trinidad audience |url=https://www.hindustantimes.com/music/zubeen-garg-enthralls-trinidad-audience/story-sfcF1kZq2wnEi32VcF2ukO.html |work=Hindustan Times |date=17 August 2010 |access-date=20 September 2025}} </ref> ==পেছাদাৰী সংগীত জীৱন== ====অসমীয়া এলবাম==== {{columns-list|3| * [[অনামিকা (শ্ৰব্য এলবাম)|অনামিকা]] (১৯৯২) * সপোনৰ সুৰ (১৯৯২) * জোনাকি মন (১৯৯৩) * অনুৰাধা (১৯৯৩) * [[মায়া (শ্ৰব্য এলবাম)|মায়া]] (১৯৯৪) * [[আশা (এলবাম)|আশা]] (১৯৯৫) * উজান পিৰীতি (১৯৯৫) * [[জুবিনৰ গান (শ্ৰব্য এলবাম)|জুবিনৰ গান]] (১৯৯৬) * জান মণি (১৯৯৬) * [[ৰং (শ্ৰব্য এলবাম)|ৰং]] (১৯৯৬) * [[মুক্তি (শ্ৰব্য এলবাম)|মুক্তি]] (১৯৯৭) * স্নিগ্ধ জোনাক (১৯৯৮) * শব্দ (১৯৯৮) * মেঘৰ বৰণ (১৯৯৯) * ৰাংঢালী (১৯৯৯) * ভৰ দুপৰীয়া (১৯৯৯) * সপোন (১৯৯৯) * ৰংমন (১৯৯৯) * [[পাখি]] (২০০০) * হিয়া মন (২০০১) * বান্ধৈ (২০০২) * আকৌ হিয়া মন (২০০২) * শিশু (২০০২) * চিনাকি মন (২০০৩) * পকা ধানে ৰিঙিয়া (২০০৩) * সন্ধ্যাতৰা (২০০৩) * লাজুকী মন (২০০৪) * যন্ত্ৰ (২০০৪) * ডেউকা (২০০৫) * চিনাকি সুৰ (২০০৫) * বৰষুণ (২০০৬) * সন্ধ্যাতৰা ২ (২০০৬) * মুখা (২০০৬) * সন্ধ্যা (২০০৬) * অন্তৰা (২০০৭) * মোৰ প্ৰিয় গীত (২০০৮) * ৰুমাল (২০০৮) * মোৰ গানত জ্বলে (২০০৯) * বাঁহী (২০১১) * গান (২০১১) * ৰুণজুন (২০১২) * সোণালী মন (২০১২) * মনে মনে (২০১২) * ৰক (২০১২) * মুকুতা (২০১২) * পথ (২০১৪) * কোন তুমি (২০১৪) * কিং (২০১৫) * মা (২০১৯) * চিলা (২০২০) }} ====হিন্দী আৰু বঙালী এলবাম==== {{columns-list|2| * চাঁন্দিনী ৰাত (১৯৯৫) * চঁন্দা (১৯৯৬) * য়ুহি কভী (১৯৯৮) * স্পৰ্শ (২০০০-০১) * শ্ৰদ্ধাঞ্জলি (খণ্ড ১,২,৩) * মেৰে লিয়ে<ref>{{Cite web|title=মেৰে লিয়ে (2001) - হিন্দী এলবাম, ট্ৰেকলিষ্ট, সম্পূৰ্ণ এলবাম বিৱৰণ আৰু অধিক (আৰ্কাইভ কৰা)|url=http://www.zubeendiscography.com/2021/08/451265843261439035.html|access-date=২০২১-০৯-০৯|website=ZG Discography|language=en|archivedate=2021-08-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210828180443/http://www.zubeendiscography.com/2021/08/451265843261439035.html|deadurl=unfit}}</ref> (২০০১) * নূপুৰ (২০০১) * [[জিন্দেগী (শ্ৰব্য এলবাম)|জিন্দেগী]] (২০০৭) * [[পাকীজা (শ্ৰব্য এলবাম)|পাকীজা]] (২০১২) * চুফী ইশ্ক (২০১৭) |}} ===সংগীত পৰিচালনা=== {| class="wikitable" |- style="text-align:center; " ! colspan=4 style="background:#B0C4DE; " | অসমীয়া ছবি |- style="text-align:center; " ! style="background:#ccc; "| বৰ্ষ ! style="background:#ccc; "| কথাছবি ! style="background:#ccc; "| পৰিচালক ! style="background:#ccc; "| অন্যান্য তথ্য |- |২০২৫ |[[ৰৈ ৰৈ বিনালে (চলচ্চিত্ৰ)|ৰৈ ৰৈ বিনালে]] |ৰাজেশ ভূঞা | |- |২০২৫ |যোদ্ধা |ভাস্কৰ গোস্বামী | |- |২০২৫ |[[ভাইমন দা (চলচ্চিত্ৰ)|ভাইমন দা]] |শশাংক সমীৰ |এটি গীত (এৰা-এৰি) |- |২০২৪ |[[চিকাৰ]] |দেবাংকৰ বৰগোহাঁই | |- |২০২৩ |ৰাঘৱ |[[যতীন বৰা]] | |- |২০২৩ |দ্য শ্লেমবুক |বিষ্ণুজ্যোতি সন্দিকৈ | |- |২০২৩ |ডক্টৰ বেজবৰুৱা ২ |[[নিপন গোস্বামী]] | |- |২০১৯ |প্ৰতিঘাত |অচিন্ত শংকৰ |শীৰ্ষগীত |- | ২০১৯ || [[কাঞ্চনজংঘা (চলচ্চিত্ৰ)|কাঞ্চনজংঘা]] || জুবিন গাৰ্গ || |- | ২০১৯ || [[ৰত্নাকৰ (চলচ্চিত্ৰ)|ৰত্নাকৰ]] || [[যতীন বৰা]] || |- |২০১৮ |দ্য আণ্ডাৰৱৰ্ল্ড |ৰাজেশ যশপাল | |- | ২০১৭ || প্ৰিয়াৰ প্ৰিয় || [[মুনিন বৰুৱা]] || |- | ২০১৭ || [[মিছন চাইনা]] || জুবিন গাৰ্গ || |- | ২০১৫ || [[গানে কি আনে]] || ৰাজেশ যশপাল || |- | ২০১৪ || [[ৰ'দৰ চিঠি|ৰ’দৰ চিঠি]] || [[বাহাৰুল ইছলাম]] || |- | ২০১২ || [[এখন নেদেখা নদীৰ সিপাৰে]] || বিদ্যুৎ কটকী || |- | ২০০৮ || [[মন যায়]]|| [[এম মণিৰাম]] || |- | ২০০৬ || [[আমি অসমীয়া]]|| ৰাজীৱ ভট্টাচাৰ্য্য || |- | ২০০৬ || [[অধিনায়ক (চলচ্চিত্ৰ)|অধিনায়ক]] || যতীন বৰা || |- | ২০০৪ || [[দীনবন্ধু (২০০৪ চলচ্চিত্ৰ)|দীনবন্ধু]]|| [[মুনিন বৰুৱা]] || |- | ২০০৪ || [[ৰং]]|| [[মুনিন বৰুৱা]] || |- | ২০০৪ || [[বাৰুদ (চলচ্চিত্ৰ)|বাৰুদ]] || [[মুনিন বৰুৱা]] || |- | ২০০৩ || জোনাকবিহীন এই জীৱন || মুন্না আহমেদ || আৱহ সংগীত |- | ২০০৩ || অগ্নিসাক্ষী|| যদুমণি দত্ত || |- | ২০০৩ || [[বিধাতা (চলচ্চিত্ৰ)|বিধাতা]] || [[মুনিন বৰুৱা]] || |- | ২০০৩|| প্ৰিয়া মিলন || মুন্না আহমেদ || |- | ২০০৩ || জুমন সুমন|| মহিবুল হক || |- |২০০২ |[[জোনাকী মন]] |জীৱৰাজ বৰ্মন | |- | ২০০২ || [[প্ৰেম আৰু প্ৰেম]]|| [[শম্ভু গুপ্তা]] || |- | ২০০২ || [[জীৱন নদীৰ দুটি পাৰ ]]|| মুন্না আহমেদ || |- | ২০০২ || [[কন্যাদান (চলচ্চিত্ৰ)|কন্যাদান]] || [[মুনিন বৰুৱা]] || |- | ২০০১ || [[নায়ক (চলচ্চিত্ৰ)|নায়ক]] || [[মুনিন বৰুৱা]] || |- | ২০০১ || শেষ উপহাৰ|| গোপাল বৰঠাকুৰ||শীৰ্ষগীত |- | ২০০১ || [[দাগ (অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ)|দাগ]]|| [[মুনিন বৰুৱা]] || |- | ২০০০|| [[তুমি মোৰ মাথোঁ মোৰ]]|| জুবিন গাৰ্গ|| |- | ২০০০ || [[হিয়া দিয়া নিয়া]]|| [[মুনিন বৰুৱা]] || |- style="text-align:center; " ! colspan=4 style="background:#B0C4DE; " | অন্য ভাষা |- style="text-align:center; " ! style="background:#ccc; "| বৰ্ষ ! style="background:#ccc; "| কথাছবি ! style="background:#ccc; "| ভাষা ! style="background:#ccc; "| অন্যান্য তথ্য |- |২০১৯ |সামসাৰা |[[বাংলা]] |মুক্তিপ্ৰাপ্ত |- | width="150"|২০১৬ || width="200"| দিল ত’ দীৱানা হ্যে || width="200"| হিন্দী || width="150"| মুক্তিপ্ৰাপ্ত |- |২০১০ |কাছে এসো তুমি |বাংলা |মুক্তিপ্ৰাপ্ত |- |২০১০ |মন নিয়ে |বাংলা |মুক্তিপ্ৰাপ্ত |- | width="150" |২০০৬ || width="200" | ষ্ট্ৰিংছ || width="200" | [[হিন্দী]] || width="150" | মুক্তিপ্ৰাপ্ত |- | width="150" | ২০০৪ || width="200" | শুধু তুমি || width="200" | বাংলা || width="150" | মুক্তিপ্ৰাপ্ত |} == অভিনয় জীৱন == জুবিন গাৰ্গে ২০০০ চনত এন কে প্ৰডাকচনৰ অধীনত নিৰ্মিত ''[[তুমি মোৰ মাথোঁ মোৰ]]'' ছবিত অভিনেতা আৰু পৰিচালক হিচাপে আত্মপ্ৰকাশ কৰে। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ ''[[দীনবন্ধু (চলচ্চিত্ৰ)|দীনবন্ধু]] (২০০৪), [[মন যায় (চলচ্চিত্ৰ)|মন যায়]] (২০০৮), [[গানে কি আনে|গানে কি আনে (২০১৬)]], [[মিছন চাইনা (চলচ্চিত্ৰ)|মিছন চাইনা]] (২০১৭), দ্য আণ্ডাৰৱৰ্ল্ড (২০১৮), [[কাঞ্চনজংঘা (চলচ্চিত্ৰ)|কাঞ্চনজংঘা]] (২০১৯), ৰাজনীতি (২০২২), ''ডক্টৰ বেজবৰুৱা ২ (২০২৩), ৱাইড এংগল(২০২৪), চিকাৰ (২০২৪)''ত অভিনয় কৰিছিল। জুবিন অভিনীত ''[[ৰৈ ৰৈ বিনালে (চলচ্চিত্ৰ)|ৰৈ ৰৈ বিনালে]]'' ২০২৫ চনৰ ৩১ অক্টোবৰত মুক্তিলাভ কৰে।<ref name="IMDB">{{cite web | url=https://www.imdb.com/title/tt29939499/ | title=Roi Roi Binale | accessdate=23 September 2025}}</ref> জুবিন গাৰ্গে অভিনয় কৰা একাধিক ছবিয়েই বক্স অফিচত সফলতা লাভ কৰিছে। ২০১৭ চনত ৮ ছেপ্টেম্বৰত ৬৫টা চিনেমা হলত মুক্তি লাভ কৰা ''মিছন চাইনা''ক দিল্লী, বেংগালুৰু আৰু মুম্বাইকে ধৰি অসমৰ বাহিৰত থকা আঠটা চিনেমা হলত মুক্তি দিয়া হৈছিল। ছবিখনে প্ৰথম সপ্তাহৰ ভিতৰতে মুঠ ২ কোটি ৪০ লাখ টকা সংগ্ৰহ কৰিছিল।<ref>{{cite web|url=https://www.time8.in/the-exact-box-office-collection-of-mission-china-over-the-1st-week-revealed/|title=The Exact Box Office Collection of Mission China 1st Week Revealed|access-date=16 September 2017|website=Time8.in}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.northeastguide.in/assam/mission-china-collection-box-office-movie-review-total-budget/|title=Mission China Box Office|website=Northeastguide.in|access-date=9 September 2017|archivedate=9 September 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170909095105/https://www.northeastguide.in/assam/mission-china-collection-box-office-movie-review-total-budget/|deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite web|url=https://in.bookmyshow.com/buytickets/mission-china-national-capital-region-ncr/movie-ncr-ET00061289-MT/20170911/|title=Mission China Realising Theatre |website=Bookmyshow.com|access-date=11 September 2017}}</ref> মিছন চাইনাই [[অসম|অসমত]] যথেষ্ট ব্যৱধানত ব্লকবাষ্টাৰ বাহুবলী আৰু [[ছলমান খান|ছলমান খানৰ]] [[বজৰংগী ভাইজান|বজৰংগী ভাইজানৰ]] প্ৰথম দিনৰ সংগ্ৰহৰ অভিলেখ ভংগ কৰিছিল।<ref>{{Cite web|date=10 September 2017|title=Mission China: Old-fashioned projector promo helps Assamese film beat Baahubali record|url=https://www.hindustantimes.com/regional-movies/mission-china-old-fashioned-projector-promo-helps-assamese-film-beat-baahubali-record/story-OfDn0UHUMlikrueyPECFJK.html|access-date=28 January 2021|website=Hindustan Times|language=en}}</ref> বৰ্তমান ই [[:en:Assamese_cinema#List_of_highest-grossing_Assamese_films|সৰ্বাধিক উপাৰ্জনকাৰী অসমীয়া ছবিৰ]] ভিতৰত ৬ নং স্থানত আছে। ২০১৯ চনত মুক্তিলভা ''কাঞ্চনজংঘা''ই ১০ দিনতে ৩.৯ কোটি টকা সংগ্ৰহ কৰি সকলো অভিলেখ ভংগ কৰিছিল। দৰ্শকৰ ব্যাপক সঁহাৰি লাভ কৰা ছবিখনে প্ৰথমদিনাই ২২.৫ লাখ টকা সংগ্ৰহ কৰিবলৈ সক্ষম হৈছিল। তিনিদিনৰ ভিতৰতে কাঞ্চনজংঘাই কোটিৰো অধিক টকাৰ ব্যৱসায় কৰে। ২০২৫ চনত মুক্তি লভা জুবিন গাৰ্গৰ অন্তিম ছবি "ৰৈ ৰৈ বিনালে"ই ৩০ কোটি টকা ব্যৱসায় কৰি আৰু ৰাতিপুৱা ৪.০০ বজাত অসমীয়া চিনেমাৰ প্ৰথম প্ৰদৰ্শনীৰ ব্যৱস্থাৰে ৯০ বছৰীয়া অসমীয়া চিনেমাৰ জগতত ইতিহাস ৰচে। <ref name="India Today NE">{{cite web | url=https://www.indiatodayne.in/entertainment/story/zubeens-kanchanjangha-sweeps-box-office-collects-3-9-crore-10-days-397330-2019-09-16 | title=Zubeen’s Kanchanjangha Sweeps Box Office, Collects 3.9 Crore in 10 days | publisher=India Today NE | date=Sep 16, 2019, Updated Jun 29, 2022, 1:43 AM IST | accessdate=23 September 2025}}</ref> [[File:গানে কি আনে চলচ্চিত্ৰ প'ষ্টাৰ.jpg|thumb|গানে কি আনে চলচ্চিত্ৰৰ প'ষ্টাৰত জুবিন গাৰ্গ]] ==অভিনীত ছবি== {| class="wikitable sortable" ! width="50" | বৰ্ষ ! width="200" | কথাছবি ! width="200" | পৰিচালক ! width="200" | চৰিত্ৰ |- |২০২৫ || [[ৰৈ ৰৈ বিনালে (চলচ্চিত্ৰ)|ৰৈ ৰৈ বিনালে]] || ৰাজেশ ভূঞা || ৰাউল (এগৰাকী অন্ধ শিল্পীৰ ৰূপত) |- |২০২৫ || যোদ্ধা || ভাস্কৰ শৰ্মা || বিশেষ এভূমুকি |- |২০২৪ || [[ৱাইড এংগল (চলচ্চিত্ৰ)|ৱাইড এংগল]]|| [[জয়ন্ত নাথ]] || গৌতম শৰ্মা |- |২০২৪ || চিকাৰ || দেবাংকৰ বৰগোহাঁই ||শংকৰ চিকাৰী |- |২০২৩ || [[ডক্তৰ বেজবৰুৱা ২|ডক্টৰ বেজবৰুৱা ২]]|| [[নিপন গোস্বামী]] || আৰক্ষী বিষয়া মহাদেৱ বৰবৰুৱা |- | ২০২২ || ৰাজনীতি || মঞ্জিত শৰ্মা || অৰিন্দম |- | ২০১৯ || [[কাঞ্চনজংঘা (চলচ্চিত্ৰ)|কাঞ্চনজংঘা]] || জুবিন গাৰ্গ || অনিৰ্বাণ ভট্টাচাৰ্য |- | ২০১৮ || দি আণ্ডাৰৱৰ্ল্ড || ৰাজেশ যশপাল|| |- | ২০১৭ || প্ৰিয়াৰ প্ৰিয় || [[মুনিন বৰুৱা]] || প্ৰিয়ব্ৰত কাকতি |- | ২০১৭ || [[মিছন চাইনা]] || জুবিন গাৰ্গ ||কৰ্ণেল গোস্বামী |- | ২০১৬ || [[গানে কি আনে]] || ৰাজেশ যশপাল ||নীলাভ জোনাক বৰুৱা |- | ২০১৬ || [[সাত নম্বৰৰ সন্ধানত]] || [[আব্দুল মজিদ]] || বিশেষ এভূমুকি |- | ২০১৫ || [[অহেতুক]] || বাণী দাস || বিশেষ এভূমুকি |- | ২০১৪ || [[ৰ'দৰ চিঠি|ৰ’দৰ চিঠি]] || [[বাহাৰুল ইছলাম]] || |- | ২০১১ || [[ৰামধেনু (চলচ্চিত্ৰ)|ৰামধেনু]] || [[মুনিন বৰুৱা]] || বিশেষ এভূমুকি |- | ২০০৮ || [[মন যায়]] || [[এম মণিৰাম]]|| মানৱ |- | ২০০৪ ||[[দীনবন্ধু (২০০৪ চলচ্চিত্ৰ)|দীনবন্ধু]] || [[মুনিন বৰুৱা]] || বিপুল |- | ২০০২ || [[প্ৰেম আৰু প্ৰেম]] || [[শম্ভু গুপ্তা]] || বিশেষ এভূমুকি |- | ২০০০ || [[তুমি মোৰ মাথোঁ মোৰ]] || জুবিন গাৰ্গ ||ৰিচি |} ==সাহিত্য চৰ্চা== জুবিন গাৰ্গ সাহিত্য জগতৰ লগতো জড়িত হৈ আছিল। ২০১৭ চনত তেওঁ কাব্য গ্ৰন্থৰ বাবে সেউজী-সেউজী বঁটা লাভ কৰিছিল।<ref>{{Cite web|title=Assam: Seuji-Seuji Award conferred upon singer Zubeen Garg|url=https://www.thenortheasttoday.com/current-affairs/states/assam-seuji-seuji-award-conferred-upon-singer-zubeen-garg|access-date=19 December 2020|website=The Northeast Today|date=22 December 2017}}{{Dead link|date=October 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> {| class="wikitable" |- style="background:#cfc; text-align:center; " |'''বৰ্ষ''' |'''পুথি''' |'''ভাষা''' |- |২০০৯ |''শব্দ অনুভূতি'' | rowspan="3" |অসমীয়া |- |২০১৮ |''জুবিনৰ পদ্য''<ref>{{Cite web|title=With over Rs 4.5 crores in sales and 4 lakh visitors, 20th Northeast Book Fair breaks all past records|url=https://www.guwahatiplus.com/article-detail/with-over-rs-4-5-crores-in-sales-and-4-lakh-visitors-20th-northeast-book-fair-breaks-all-past-records|access-date=23 September 2020|website=G Plus|language=en}}</ref> |- |২০২০ |''জুবিনৰ পদ্য (দ্বিতীয় সংস্কৰণ)'' |} ==সামাজিক সক্ৰিয়তা আৰু লোকহিতৈষী কৰ্ম== গাৰ্গে বিভিন্ন কামৰ বাবে ধন আগবঢ়োৱা ''কলাগুৰু আৰ্টিষ্ট ফাউণ্ডেশ্যন'' নামৰ এটা দাতব্য সংস্থা চলাইছিল। অসমত বিধ্বংসী বানপানী হ’লে তেওঁ মানুহক কাপোৰ, ঔষধ আৰু বৰঙনি দান কৰিবলৈ আহ্বান জনায়।<ref>{{cite news |title=Beyond Bollywood |url=https://www.indiatoday.in/magazine/nation/story/20181105-beyond-bollywood-1374988-2018-10-27 |access-date=18 September 2019 |work=India Today |date=5 November 2018 |language=en |archive-date=2 January 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190102154758/https://www.indiatoday.in/magazine/nation/story/20181105-beyond-bollywood-1374988-2018-10-27 |url-status=live }}</ref> তেওঁ [[অসম লোকসেৱা আয়োগ|এপিএছচি]]-ৰ নিযুক্তি ক্ষেত্ৰৰ দুৰ্নীতিৰ বিষয়টো লৈ তেওঁৰ [[কাঞ্চনজংঘা (চলচ্চিত্ৰ)|কাঞ্চনজংঘা]] চিনেমাখন নিৰ্মাণ কৰিছিল।<ref>{{Cite web|url=https://www.guwahatiplus.com/daily-news/zubeen-s-next-film-kanchenjunga-to-be-based-on-apsc-scam|title=Zubeen's next film 'Kanchenjunga' to be based on APSC scam|website=G Plus|language=en|access-date=18 September 2019|archive-date=9 February 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190209092909/http://www.guwahatiplus.com/daily-news/zubeen-s-next-film-kanchenjunga-to-be-based-on-apsc-scam|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.sentinelassam.com/north-east-india-news/assam-news/singing-sensation-zubeen-garg-and-team-visits-dhemaji-for-kanchanjangha-promotion/|title=Singing sensation Zubeen Garg and Team visits Dhemaji for Kanchanjangha Promotion|date=29 October 2018|website=The Sentinel|language=en-US|access-date=18 September 2019|archive-date=31 August 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190831065523/https://www.sentinelassam.com/north-east-india-news/assam-news/singing-sensation-zubeen-garg-and-team-visits-dhemaji-for-kanchanjangha-promotion/|url-status=live}}</ref> জুবিন [[ফুটবল]] অনুৰাগী আছিল আৰু [[বানপানী|বানপীড়িত লোকসকলৰ]] বাবে ধন সংগ্ৰহৰ মানসেৰে মেট্‌চ খেলিছিল।<ref>{{Cite web|url=https://www.thehansindia.com/posts/index/Sports/2015-10-05/Soccer-for-charity-in-Assam/179263|title=Soccer for charity in Assam|website=The Hans India|date=5 October 2015|access-date=14 May 2019|archive-date=14 May 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190514063145/https://www.thehansindia.com/posts/index/Sports/2015-10-05/Soccer-for-charity-in-Assam/179263|url-status=live}}</ref> গাৰ্গ অসমৰ '[[নাগৰিকত্ব (সংশোধনী) আইন, ২০১৯|কা]]'-বিৰোধী প্ৰতিবাদত আগ-ভাগ লোৱা অন্যতম অৰাজনৈতিক ব্যক্তি আছিল।<ref>{{Cite news|url=https://www.news18.com/news/india/music-art-tie-them-as-zubeen-garg-and-a-host-of-assamese-artistes-lead-anti-caa-stir-from-the-front-2432069.html|title=Music, Art Tie Them as Zubeen Garg and a Host of Assamese Artistes Lead Anti-CAA Stir from the Front|website=News18|access-date=13 March 2020|date=21 December 2019|archive-date=14 January 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200114054315/https://www.news18.com/news/india/music-art-tie-them-as-zubeen-garg-and-a-host-of-assamese-artistes-lead-anti-caa-stir-from-the-front-2432069.html|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news |last1=Sengupta |first1=Aditi |title='Don't mess with Assam': Zubeen Garg |url=https://www.thehindubusinessline.com/blink/cover/dont-mess-with-assam-zubeen-garg/article30404699.ece |access-date=13 March 2020 |work=@businessline |date=26 December 2019 |language=en |archive-date=17 April 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200417192412/https://www.thehindubusinessline.com/blink/cover/dont-mess-with-assam-zubeen-garg/article30404699.ece |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |title=CAA 'not forgotten': Zubeen Garg |url=https://www.telegraphindia.com/north-east/caa-not-forgotten-zubeen-garg/cid/1801261 |access-date=24 October 2022 |website=www.telegraphindia.com}}</ref> ২০২১ চনৰ মে’ মাহত [[কৰ'নাভাইৰাছ ৰোগ ২০১৯|ক’ভিড-১৯-ৰ]] সংক্ৰমণৰ উত্থানৰ সময়ত গাৰ্গে গুৱাহাটীত থকা দুমহলীয়া ঘৰটো ক’ভিড কেয়াৰ চেণ্টাৰলৈ ৰূপান্তৰিত কৰিবলৈ আগবঢ়াইছিল। ইয়াৰ লক্ষ্য আছিল সেইসময়ত ৰোগীৰ বাবে বিছনাৰ বৰ্ধিত চাহিদা পূৰণ কৰা।<ref>{{Cite web |date=6 May 2021 |title=Zubeen Garg offers his house to convert as Covid care centre |url=https://assamtribune.com/guwahati/zubeen-garg-offers-his-house-to-convert-as-covid-care-centre-1091844 |access-date=19 June 2024 |website=The Assam Tribune |language=en}}</ref> ==ব্যক্তিগত জীৱন== ২০০২ চনৰ ৪ ফেব্ৰুৱাৰীত জুবিন গাৰ্গে অসমৰ [[গোলাঘাট|গোলাঘাটৰ]] নিবাসী ফেশ্বন ডিজাইনাৰ গৰিমা শইকীয়াক বিয়া কৰায়।<ref>{{cite web| url=https://thenortheasttoday.com/assam-zubeen-to-celebrate-his-birthday-by-releasing-music-album-of-mission-china/| title=Assam: Zubeen Garg to celebrate his birthday by releasing music album of 'Mission China'!| work=The North East Today| date=18 November 2016| access-date=8 September 2017| archive-date=23 May 2017| archive-url=https://web.archive.org/web/20170523122714/http://thenortheasttoday.com/assam-zubeen-to-celebrate-his-birthday-by-releasing-music-album-of-mission-china/| url-status=live| archivedate=23 May 2017| archiveurl=https://web.archive.org/web/20170523122714/http://thenortheasttoday.com/assam-zubeen-to-celebrate-his-birthday-by-releasing-music-album-of-mission-china/| deadurl=yes}}</ref> গৰিমা শইকীয়া গোলাঘাটৰ শান্তিপুৰৰ সুৰেন্দ্ৰনাথ শইকীয়া আৰু ৰুণুমী শইকীয়াৰ একমাত্ৰ জীয়ৰী। তেওঁ মুম্বাই বিশ্ববিদ্যালয়ৰপৰা ইংৰাজী সাহিত্যত স্নাতকোত্তৰ সম্পূৰ্ণ কৰে। ইয়াৰ লগতে তেওঁ এগৰাকী ৰাজ্যিক পৰ্যায়ৰ টেবুল টেনিছ খেলুৱৈ। তেওঁলোকৰ চিনাকি ফেন-মেইলৰ জৰিয়তে হৈছিল। গৰিমা শইকীয়া গাৰ্গে ডিজাইন কৰা ভালেমান সাজ-পোছাক জুবিন গাৰ্গে পৰিধান কৰে।<ref>{{Cite book |last=ঠাকুৰ |first=কপিল |title=পিতৃৰ দৃষ্টিত জুবিন |publisher=চন্দ্ৰ প্ৰকাশ |year=২০১১ |page=৫৭ |language=as}}</ref> তেওঁ সহ-প্ৰযোজক হিচাপেও একাধিক ছবিত জুবিন গাৰ্গৰ সৈতে কাম কৰিছে। ===ধৰ্মীয় দৃষ্টিভংগী আৰু ঈশ্বৰ বিশ্বাস=== জুবিন গাৰ্গে নিজকে ''ধৰ্ম-অবিশ্বাসী'' বুলি গণ্য কৰিছিল আৰু কৈছিল যে, তেওঁৰ কোনো জাতি-ধৰ্ম নাই, তেওঁ মুক্ত।<ref>{{cite news |title=I Don't Have Any Caste, Religion Or God: Zubeen Garg |url=https://m.guwahatiplus.com/article/i-don-t-have-any-caste-religion-or-god-zubeen-garg/5862/amp#amp_tf=From%20%251%24s&aoh=17141538671889&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com |work=Guwahati Plus |date=29 July 2019 |access-date=27 April 2024}}</ref> জুবিন গাৰ্গৰ ঈশ্বৰ বিশ্বাস সম্পৰ্কত স্পষ্ট অভিমত দিয়াটো প্ৰায় দুষ্কৰ বুলি পিতৃ কপিল ঠাকুৰে ''পিতৃৰ দৃষ্টিৰে জুবিন'' গ্ৰন্থত লিখিছে। জুবিন গাৰ্গে গুৱাহাটীৰ কৌটিলিংগম মন্দিৰলৈ মাজে-মধ্যে যোৱাৰ কথা তেওঁ শুনিছে। ইয়াৰ লগতে অসমৰ বাহিৰত থকা কোনো কোনো মন্দিৰ দৰ্শন কৰাৰ কথাও তেওঁ শুনিছে। অৱশ্যে এটা কথা পিতৃয়ে ক'ব বিচাৰে যে, ''জুবিন গাৰ্গৰ বুদ্ধ-দৰ্শন খুব প্ৰিয়। '' অৱশ্যে সেই সম্পৰ্কে সণ্ঢালনিকৈ অধ্যয়ন কৰিবলৈ তেওঁ ''এতিয়া সময় দুৰ্লভ'' বুলি প্ৰকাশ কৰে।<ref>{{Cite book |last=ঠাকুৰ |first=কপিল |title=পিতৃৰ দৃষ্টিত জুবিন |publisher=চন্দ্ৰ প্ৰকাশ |year=২০১১ |page=৫৯ |language=as}}</ref> ==বঁটা আৰু সন্মান== [[File:Zubeen Garg receiving National Award.jpg|thumb|৫৫সংখ্যক ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা, ২০০৯ত নন-ফিচাৰ ফিল্ম ''ইক’জ অৱ চাইলেঞ্চ''ৰ বাবে জুবিন গাৰ্গক ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰপতি [[প্ৰতিভা পাটিল|প্ৰতিভা পাটিলে]] শ্ৰেষ্ঠ সংগীত পৰিচালনাৰ বঁটা দিয়ে। ]] ১৯৯৬ চনত চেনেল ভি মিউজিক এৱাৰ্ড্‌ছ আৰু স্ক্ৰীন এৱাৰ্ড্‌ছত জুবিন গাৰ্গ "চান্দনী ৰাত" এলবামৰ বাবে শ্ৰেষ্ঠ ভাৰতীয় পপ এলবাম হিচাপে নিৰ্বাচিত হয় যিটো ক্ৰমে দলেৰ মেহেন্দীৰ এলবাম ''বলো তা ৰা ৰা'' আৰু সুচিত্ৰ কৃষ্ণমূৰ্থীৰ এলবাম ''ডোলে ডোলে''ৰ হাতত পৰাস্ত হয়। ২০১১ চনত আমেৰিকাৰ ইলিনয়ৰ অক ব্ৰুকত অনুষ্ঠিত হোৱা অসম অধিৱেশনৰদ্বাৰা জুবিন গাৰ্গক বছৰৰ অতিথি শিল্পী হিচাপে সন্মানিত কৰা হয়।<ref>{{cite book |last1=Koch |first1=Lars-Christian |last2=Klotz |first2=Sebastian |last3=Bohlman |first3=Philip V |title=Sounding Cities : Auditory Transformations in Berlin, Chicago, and Kolkata |date=2018 |publisher=LIT |location=Zürich |isbn=978-3-643-90555-0 |pages=213 |language=English}}</ref> ২০২৪ চনৰ ২৭ মে'ত জুবিন গাৰ্গক [[মেঘালয়|মেঘালয়ৰ]] [[বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়, মেঘালয়|বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়ৰ]] পৰা সন্মানীয় ডক্টৰ অৱ লিটাৰেচাৰ (ডি.লিট) ডিগ্ৰী প্ৰদান কৰা হয়।<ref>{{Cite web |title=Hon. D.Litt. to Zubeen Garg and Lou Majaw at 10th USTM Convocation |work=USTM |url=https://ustm.ac.in/event/hon-d-litt-to-zubeen-garg-and-lou-majaw-at-10th-ustm-convocation/ |access-date=27 August 2024 |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=27 August 2024 |title=USTM Holds 10th Convocation, Honors Zubeen Garg and Lou Majaw |url=https://www.pratidintime.com/north-east/meghalaya/ustm-holds-10th-convocation-honors-zubeen-garg-and-lou-majaw |access-date=27 August 2024 |website=Pratidin Time |language=en}}</ref> ২০০৯ চনৰ ৫৫সংখ্যক [[ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা|ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটাত]] অ-কাহিনীমূলক ছবি ''ইক’জ অৱ চাইলেঞ্চ''ৰ বাবে তেওঁ শ্ৰেষ্ঠ সংগীত পৰিচালনাৰ বঁটা লাভ কৰে। ২০২৫ চনৰ ৯ ডিচেম্বৰ তাৰিখে কটন বিশ্ববিদ্যালয়ে জুবিন গাৰ্গক মৰণোত্তৰভাৱে সন্মানীয় ডক্টৰ অৱ লিটাৰেচাৰ (ডি.লিট) ডিগ্ৰী প্ৰদান কৰে। ২০২৫ চনৰ ২১ নৱেম্বৰ তাৰিখে ভাৰতীয় ডাক বিভাগৰ অসম শাখাই শিল্পীগৰাকীৰ ৫৩ সংখ্যক জন্মদিন উপলক্ষ্যে তেওঁৰ নামত এটি বিশেষ স্মৃতিচাৰণ পোষ্ট কাৰ্ড মুকলি কৰে। ২০২৬ চনৰ ফিল্মফেয়াৰ(অসম) য়ে জুবিন গাৰ্গক মৰণোত্তৰভাৱে জীৱনজোৰা সাধনা বঁটা আৰু 'ৰৈ ৰৈ বিনালে' ছবিখনৰ বাবে বিশেষ বঁটা প্ৰদান কৰে। {| class="wikitable" |- style="background:#cfc; text-align:center; " | বৰ্ষ|| '''বঁটা'''|| চলচ্চিত্ৰ/এলবাম/থিয়েটাৰ|| '''শিতান'''|| '''ফলাফল''' |- |rowspan="2" |১৯৯৬ |স্ক্ৰীন বঁটা |rowspan="2" |''চান্দনী ৰাত'' |rowspan="2" |শ্ৰেষ্ঠ ভাৰতীয় পপ এলবাম |{{nom}} |- |চেনেল ভি মিউজিক বঁটা |{{nom}} |- | rowspan="2" |২০০৫ |BFJA বঁটা|| ''শুধো তুমি''|| শ্ৰেষ্ঠ সংগীত পৰিচালক|| {{won}} |- |প্ৰাগ চিনে বঁটা-২০০৫ |''ৰং'' |শ্ৰেষ্ঠ পুৰুষ নেপথ্য কণ্ঠশিল্পী – "ছায়া দৰে থাকা তুমি"<ref>{{Cite web|date=7 March 2021|title=Northeast's Sensation Zubeen Garg: Early Life, Career, Awards & Controversies – Sentinelassam|url=https://www.sentinelassam.com/entertainment/wikipedia-of-northeasts-singing-sensation-zubeen-garg-527402|access-date=9 March 2021|website=www.sentinelassam.com|language=en}}</ref> |{{won}} |- |২০০৬ |গ্ল’বেল ইণ্ডিয়ান ফিল্ম এৱাৰ্ড<ref name="GIFA List Of Winners">{{cite web|title=G.I.F.A. Awards 2006: winners|date=10 December 2006|url=http://www.bollywoodhungama.com/features/2006/12/10/1918/index.html|website=[[Bollywood Hungama]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20081121175701/http://www.bollywoodhungama.com/features/2006/12/10/1918/index.html|access-date=24 April 2017|archive-date=21 November 2008}}</ref> | rowspan="6" |গেংষ্টাৰ | rowspan="4" |শ্ৰেষ্ঠ পুৰুষ কণ্ঠশিল্পী (য়া আলি) |{{won}} |- | rowspan="5" |২০০৭ |ফিল্মফেয়াৰ বঁটা |{{nom}} |- |জী চিনে |{{nom}} |- |আইফা বঁটা<ref name=altfg>{{cite web |author=Andre Soares |url=http://www.altfg.com/blog/awards/indian-film-academy-awards-2007/ |title=Indian Film Academy Awards 2007 |publisher=Altfg.com |date=2 June 2007 |access-date=13 June 2012 |archive-date=8 February 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120208180559/http://www.altfg.com/blog/awards/indian-film-academy-awards-2007/ |url-status=live }}</ref> |{{nom}} |- |ষ্টাৰডাষ্ট বঁটা<ref>{{cite web|title=Stardust Awards Winners for 2006|url=http://www.indicine.com/movies/bollywood/stardust-awards-winners-for-2006/|publisher=indicine.com|access-date=24 April 2017|archive-date=17 July 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180717184206/http://www.indicine.com/movies/bollywood/stardust-awards-winners-for-2006/|url-status=live}}</ref> |নতুন আলোড়নকাৰী কণ্ঠ |{{won}} |- |স্ক্ৰীন বঁটা<ref>{{Cite web |date=3 May 2022 |title=Screen Award for Best Male Playback Singer |url=https://bollywoodproduct.in/screen-award-for-best-male-playback-singer/ |access-date=2 July 2022 |website=Bollywood Product |language=en-US}}</ref> |শ্ৰেষ্ঠ পুৰুষ কণ্ঠ (য়া আলি) |{{nom}} |- | rowspan="2" |২০০৮ | rowspan="2" |কলাকাৰ বঁটা |জিন্দেগী | rowspan="2" |শ্ৰেষ্ঠ মিউজিক এলবাম |{{won}} |- |''তুমি'' |{{won}} |- | ২০০৯ ||৫৫সংখ্যক ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা || ''ইক’জ অৱ চাইলেঞ্চ'' || শ্ৰেষ্ঠ অ-কাহিনীমূলক সংগীত পৰিচালনাৰ বাবে ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা|| {{won}} |- |২০১১ |প্ৰাগ চিনে বঁটা ২০১১ |''[[জেতুকা পাতৰ দৰে (চলচ্চিত্ৰ)|জেতুকা পাতৰ দৰে]]'' |শ্ৰেষ্ঠ পুৰুষ কণ্ঠশিল্পী – ''"পুৱাৰ হাঁহিত"'' |{{nom}} |- |২০১২ ||প্ৰাগ চিনে বঁটা-২০১২<ref>{{cite web |title=Prag Cine Awards 2015 to be held in Assam |date=24 January 2015 |url=http://www.indiantelevision.com/television/tv-channels/news-broadcasting/prag-cine-awards-2015-to-be-held-in-assam-150124 |publisher=indiantelevision.com |access-date=24 April 2017 |archive-date=1 May 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170501001923/http://www.indiantelevision.com/television/tv-channels/news-broadcasting/prag-cine-awards-2015-to-be-held-in-assam-150124 |url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|title=Prag Cine Award on March 21, 22|url=http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=jan2815/city053|publisher=assamtribune.com|access-date=24 April 2017|archive-date=2 April 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402195918/http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=jan2815%2Fcity053|url-status=live|archivedate=2 April 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150402195918/http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=jan2815/city053|deadurl=yes}}</ref> |''[[ৰামধেনু (চলচ্চিত্ৰ)|ৰামধেনু]]'' |শ্ৰেষ্ঠ পুৰুষ কণ্ঠশিল্পী – ''"ৰং দিয়া মৰম"'' |{{nom}} |- |২০১৩ |প্ৰাগ চিনে বঁটা ২০১৩ |''মি এণ্ড মাই ছিষ্টাৰ'' |শ্ৰেষ্ঠ পুৰুষ কণ্ঠশিল্পী – ''"থুনুক-থানাক"'' |{{nom}} |- |২০১৪ |প্ৰাগ চিনে বঁটা ২০১৪ |''চিঞৰ'' |"শ্ৰেষ্ঠ পুৰুষ কণ্ঠশিল্পী – ''"কালৰ অসুৰ"'' |{{nom}} |- | rowspan="2" | ২০১৫ | rowspan="2" |প্ৰাগ চিনে বঁটা উত্তৰ-পূব ২০১৫||''[[অহেতুক]]'' |শ্ৰেষ্ঠ পুৰুষ কণ্ঠশিল্পী – ''"অহেতুক"'' |{{won}} |- |''ৰ’দৰ চিঠি'' |শ্ৰেষ্ঠ সংগীত পৰিচালনা |{{nom}} |- | rowspan="2" |২০১৬ | rowspan="2" |গপ চপ মিউজিক বঁটা |''বলিয়া কৃষ্ণ (হেঙুল থিয়েটাৰ)'' |বছৰটোৰ শীৰ্ষক গীত – "''বলিয়া কৃষ্ণ''" |{{won}} |- | rowspan="3" |''গানে কি আনে'' |শ্ৰেষ্ঠ সংগীত পৰিচালক – ''"জানো জানো"'' |{{won}} |- | rowspan="3" |২০১৭ | rowspan="2" |প্ৰাগ চিনে নৰ্থ-ইষ্ট ২০১৭ |শ্ৰেষ্ঠ সংগীত পৰিচালনা |{{nom}} |- |শ্ৰেষ্ঠ নেপথ্য পুৰুষ কণ্ঠশিল্পী – ''"জানো জানো"'' |{{nom}} |- |ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰ বঁটা |''[[কহিনুৰ থিয়েটাৰ|কহিনুৰ থিয়েটাৰ]]'' |ৰেড এফ এম শ্ৰেষ্ঠ নেপথ্য কণ্ঠশিল্পী – "জনম জনম''"''<ref>{{Cite web|title=Dalmia Bharat : First Mobile Theatre Awards presented by Dalmia Cement {{!}} MarketScreener|url=https://www.marketscreener.com/quote/stock/DALMIA-BHARAT-LTD-9743873/news/Dalmia-Bharat-First-Mobile-Theatre-Awards-presented-by-Dalmia-Cement-24725283/|access-date=13 February 2021|website=www.marketscreener.com|date=10 July 2017 |language=en}}</ref> |{{won}} |- | rowspan="5" | ২০১৮ | rowspan="4" |প্ৰাগ চিনে বঁটা ২০১৮<ref>{{Cite web |date=28 May 2018 |title=Prag Cine Awards North-East 2018: Best director award for Utpal Barpujari |url=http://nenow.in/north-east-news/prag-cine-awards-north-east-2018-best-director-award-for-utpal-barpujari.html |access-date=20 August 2022 |website=NORTHEAST NOW |language=en-US}}</ref>|| rowspan="3" | ''[[মিছন চাইনা (চলচ্চিত্ৰ)|মিছন চাইনা]]'' || শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা (জনপ্ৰিয়) || {{won}} |- | শ্ৰেষ্ঠ ছবি (জনপ্ৰিয়) || {{won}} |- |শ্ৰেষ্ঠ নেপথ্য পুৰুষ কণ্ঠশিল্পী – ''"দিন জ্বলে ৰাতি জ্বলে"'' |{{nom}} |- |''প্ৰিয়াৰ প্ৰিয়'' |শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা |{{nom}} |- |ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰ বঁটা |''[[আৱাহন থিয়েটাৰ|আৱাহন থিয়েটাৰ]]'' |ৰেড এফ এম শ্ৰেষ্ঠ নেপথ্য পুৰুষ কণ্ঠশিল্পী – ''"অ' মা"''<ref>{{Cite web|title=Assam's Mobile theater industry gets due recognition; Artists, writers and personalities awarded|url=https://www.thenortheasttoday.com/current-affairs/states/assams-mobile-theater-industry-gets-due-recognition-artists-writers-and-personalities-awarded|access-date=13 February 2021|website=TheNortheastToday – Read From North East (TNT)|date=22 June 2018|language=en}}{{Dead link|date=September 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |{{won}} |- |২০১৯ |ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰ বঁটা |''দেউতা (চিৰঞ্জীৱ থিয়েটাৰ)'' |ৰেড এফ এম শ্ৰেষ্ঠ নেপথ্য পুৰুষ কণ্ঠশিল্পী – ''"অ' দেউতা"''<ref>{{Cite web|date=20 July 2019|title=Tapan Das Bags Best Theatre Actor Award|url=https://www.pratidintime.com/tapan-das-bags-best-theatre-actor-award/|access-date=13 February 2021|website=Pratidin Time|language=en-US|archivedate=2 May 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210502130727/https://www.pratidintime.com/tapan-das-bags-best-theatre-actor-award/|deadurl=yes}}</ref> |{{won}} |- | rowspan="7" |২০২১ | rowspan="7" |প্ৰাগ চিনে বঁটা<ref>{{Cite web |title=20th Prag Cine Awards on Jan 30 |url=https://www.pratidintime.com/latest-assam-news-breaking-news-assam/20th-prag-cine-awards-on-jan-30 |access-date=20 August 2022 |website=Pratidin Time |date=24 December 2020 |language=en}}</ref> | rowspan="3" |''[[কাঞ্চনজংঘা (চলচ্চিত্ৰ)|কাঞ্চনজংঘা]]'' |শ্ৰেষ্ঠ ছবি (জনপ্ৰিয়) |{{nom}} |- |শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা (জনপ্ৰিয়) |{{won}} |- |শ্ৰেষ্ঠ নেপথ্য পুৰুষ কণ্ঠশিল্পী – ''"পাঞ্চনা"'' |{{won}} |- | rowspan="2" |[[ৰত্নাকৰ (চলচ্চিত্ৰ)|ৰত্নাকৰ]] |শ্ৰেষ্ঠ সংগীত পৰিচালক |{{won}} |- |শ্ৰেষ্ঠ কথা – ''"ৰাতি ৰাতি"'' |{{nom}} |- |''প্ৰতিঘাত'' |শ্ৰেষ্ঠ সংগীত পৰিচালক |{{nom}} |- |''[[বৰনদী ভটিয়ায়]]'' |শ্ৰেষ্ঠ নেপথ্য পুৰুষ কণ্ঠশিল্পী – ''"বৰনদী ভটিয়ায়"'' |{{nom}} |- | rowspan="2" |২০২২ | rowspan="2" |[[প্ৰাগ চিনে বঁটা]] ২০২২<ref>{{Cite web |title=Galaxy of Stars Gathered at the 'Prag Cine Awards 2022', Check the Winners List |url=https://pragnews.com/Galaxy-of-Stars-Gathered-at-the-%27Prag-Cine-Awards-2022%27,-Check-the-Winners-List |access-date=20 August 2022 |website=pragnews.com |language=en }}{{Dead link|date=September 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |দা ফায়াৰিং ৰেঞ্জ |শ্ৰেষ্ঠ নেপথ্য পুৰুষ কণ্ঠশিল্পী (২০২০) |{{nom}} |- |চন্দ্ৰাৱলী |শ্ৰেষ্ঠ পুৰুষ কণ্ঠশিল্পী (২০২১) |{{nom}} |- | rowspan="4" |২০২৩ |৮ম অসম ৰাজ্যিক চলচ্চিত্ৰ বঁটা<ref>{{Cite web |date=10 March 2023 |title=8th Assam State Film Awards announced, Jonaki Porua—Fireflies, Bulbul Can Sing win best film award |url=http://nenow.in/top-news/8th-assam-state-film-awards-announced-jonaki-porua-fireflies-bulbul-can-sing-win-best-film-award.html |access-date=13 March 2023 |website=Northeast Now |language=en-US}}</ref><ref>{{Citation |title='৩৫ হাজাৰ গান গোৱাৰ পিছত এতিয়া আৰু শ্ৰেষ্ঠ কণ্ঠশিল্পীৰ বঁটা লৈ থাকিবলৈ দিন নাই' | date=13 March 2023 |url=https://www.youtube.com/watch?v=dJWoPZknc0w |access-date=13 March 2023 |language=en}}</ref> |[[কাঞ্চনজংঘা]] |শ্ৰেষ্ঠ পুৰুষ কণ্ঠশিল্পী – ''"পাঞ্চনা"'' |{{Won}} |- | rowspan="3" |ৰাজস্থান চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱ ''<small>(অন্যান্য ৰাজ্যিক ছবিত)</small>'' | rowspan="3" |ডক্টৰ বেজবৰুৱা ২ |শ্ৰেষ্ঠ পুৰুষ কণ্ঠশিল্পী – ''"কি নাম দি মাতিম"'' |{{nom}} |- |শ্ৰেষ্ঠ সংগীত পৰিচালনা – "''কি নাম দি মাতিম"'' |{{nom}} |- |শ্ৰেষ্ঠ সহযোগী চৰিত্ৰ |{{Won}} |- |২০২৪ |ফিল্মফেয়াৰ বঁটা-অসমীয়া<ref>{{Cite web |title=Filmfare Awards Assamese 2024 Winners – Complete List Out! |url=https://www.filmfare.com/awards/filmfare-awards-assamese-2024/winners |access-date=5 April 2025 |website=filmfare.com |language=en}}</ref> |দা শ্লেম বুক |শ্ৰেষ্ঠ সংগীত এলবাম |{{Won}} |- |২০২৫ |ভূপেন হাজৰিকা বঁটা |বেলতলা বহাগী উৎসৱ সমিতি। কবিতা বৰুৱাৰদ্বাৰা প্ৰদান, [[ভূপেন হাজৰিকা]]ৰ কনিষ্ঠ ভগ্নী |জীৱনজোৰা সাধনাৰ বঁটা<ref>{{Cite news |title=Zubeen Garg conferred the Bhupen Hazarika Award 2025 |url=https://dainikjanambhumi.com/news/dr-bhupen-hazarika-award-has-been-presented-to-zubeen-garg?utm_source=chatgpt.com |work=Dainik Janambhumi}}</ref><ref>{{Cite news |title=Zubeen Garg to be conferred with Dr. Bhupen Hazarika Award |url=https://www.sentinelassam.com/cities/guwahati-city/assam-singer-zubeen-garg-to-be-conferred-with-dr-bhupen-hazarika-award |work=The Sentinel}}</ref> |সন্মানীত |- |} ==বিতৰ্ক== জুবিন গাৰ্গ কেইবাবাৰো বিভিন্ন বিতৰ্কৰ মাজত সোমাই পৰিছিল। গান গাই থকা অৱস্থাত জখলা বগোৱাকে ধৰি মঞ্চত কৰা কেতবোৰ কাণ্ডৰ বাবে তেওঁ কেইবাবাৰো সমালোচিত হৈছিল।<ref name="timesof">{{cite web | url=http://www.timesofassam.com/headlines/zubin-garg-into-controversy-again/ | title=Zubeen Garg into controversy again | publisher=Times of Assam | date=2010-08-26 | accessdate=2013-04-27}}</ref> ২০১১ চনৰ ছেপ্টেম্বৰত তেওঁ ''অসম বন্ধ''ৰ বিৰুদ্ধে আৰক্ষী থানাত এজাহাৰ দাখিল কৰিছিল যদিও পাছলৈ সেয়া উঠাই লয়।{{উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন}} ===ভূপেন হাজৰিকাৰ অন্ত্যেষ্টিক্ৰিয়া=== ২০১১ চনৰ ৯ নৱেম্বৰত [[গুৱাহাটী]]ৰ জালুকবাৰীস্থিত [[গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়]]ৰ চৌহদত অনুষ্ঠিত [[ভূপেন হাজৰিকা|ড॰ ভূপেন হাজৰিকা]]ৰ অন্তিম শ্ৰদ্ধাঞ্জলি অনুষ্ঠানত জুবিনক মূৰত এখন কাপোৰৰ সৈতে এটা হালধীয়া বৰণৰ গেঞ্জী পৰিহিত অৱস্থাত দেখা দিছিল। জুবিনৰ সেই পোছাকযোৰক লৈ সমগ্ৰ অসমজুৰি বিতৰ্কৰ সৃষ্টি হৈছিল। অৱশেষত জুবিন গাৰ্গে ক্ষমা-প্ৰাৰ্থনা বিচাৰি বিতৰ্কৰ শেষ কৰিছিল।{{উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন}} ===বিহু-মঞ্চত হিন্দী গান=== ২০১৩ চনত নিষিদ্ধ ঘোষিত সংগঠন [[আলফা]]ই অসমৰ গায়কসকলক বিহু-মঞ্চত হিন্দী গীত পৰিৱেশন নকৰিবলৈ জাননী দিছিল। কিন্তু এই আদেশ অমান্য কৰি জুবিন গাৰ্গে লতাশিল বিহু-মঞ্চত তেওঁৰ জনপ্ৰিয় হিন্দী গান ''য়া আলী'' পৰিৱেশন কৰে আৰু ইয়াৰ প্ৰতিক্ৰিয়াস্বৰূপে আলফাৰ সৰ্বাধিনায়ক পৰেশ বৰুৱাই জুবিন গাৰ্গক ''ভাৰতীয় সাংস্কৃতিক আগ্ৰাসনৰ এজেণ্ট''ৰূপে অভিহিত কৰি তেওঁক সংঘাতৰ বাবে সাৱধান কৰি দিছিল।<ref name="tehelka">{{cite web | url=http://tehelka.com/zubeen-hits-the-wrong-notes-for-ulfa/ | title=Zubeen hits the wrong notes for ULFA | publisher=Tehelka.com | date=2013-04-19 | accessdate=2013-04-27 | author=Ratnadip Choudhury | archivedate=2013-04-23 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20130423164622/http://tehelka.com/zubeen-hits-the-wrong-notes-for-ulfa/ | deadurl=yes }}</ref> এই ঘটনাত অসমৰ মুখ্যমন্ত্ৰী [[তৰুণ গগৈ]]য়ে জুবিনক সমৰ্থন কৰি তেওঁক নিৰাপত্তা প্ৰদান কৰিছিল।<ref name="ইণ্ডিয়ান">{{cite web | url=http://www.indianexpress.com/news/ya-ali-singer-zubeen-garg-provided-security-after-ulfa-threat/1105979/ | title='Ya Ali' singer Zubeen Garg provided security after ULFA threat | publisher=The Indian Express | date=2013-04-22 | accessdate=2013-04-27}}</ref> অৱশ্যে কেইদিনমানৰ পাছতে এই বিবাদৰ মীমাংসা হয়। জুবিনৰ মৃত্যুত শোক প্ৰকাশ কৰি এই নিষিদ্ধ ঘোষিত সংগঠনটিয়ে এটি প্ৰেছ বিজ্ঞপ্তি প্ৰকাশ কৰিছে। ===সুৰাকণ্ঠ=== ২০১৯ চনত বঙাইগাঁও জিলাৰ বক্সিং এছ’চিয়েশ্যনৰ সাংস্কৃতিক অনুষ্ঠানত ব্ৰাহ্মণ সম্প্ৰদায়ৰ ওপৰত বিতৰ্কিত মন্তব্য আগবঢ়োৱাৰ পাছত দৰং আৰু ওদালগুৰি জিলা ব্ৰাহ্মণ যুৱ মঞ্চই তেওঁক '''সুৰাকণ্ঠ''' উপাধি প্ৰদান কৰিছিল।<ref>[https://sangbad365.com/brahman-samaj-vs-zubeen/ জুবীন গাৰ্গক জুবীন গাৰ্গ নহয়, জুবীন সুৰাকণ্ঠ আখ্যা ব্ৰাহ্মণ সমাজৰ যুৱ মঞ্চই]</ref> ===মাজুলীত নিষিদ্ধ=== মাজুলীৰ পূৱেৰুণ কলা পৰিষদৰ উদ্যোগত অনুষ্ঠিত ৰঙালী বিহু সন্মিলনৰ‌ সামৰণি অনুষ্ঠানত জুবিনক ''সংগীত সিন্ধু'' উপাধি প্ৰদান কৰাৰ অৱস্থাত জুবিনে সত্ৰাধিকাৰক ''প্ৰভু ঈশ্বৰ'' সম্বোধন কৰা সম্পৰ্কত আপত্তি দৰ্শায়।<ref name=":0" /> ফলত মাজুলী জিলা সত্ৰ মহাসভাই তেওঁক মাজুলীত সাংস্কৃতিক অনুষ্ঠান পৰিৱেশনত নিষেধাজ্ঞা জাৰী কৰিছিল।<ref name=":0">[https://assam.news18.com/news/assam/zubeen-garg-is-banned-in-majuli-by-majuli-satra-mahasabha-for-insulting-satradhikar-tv-bhaskar-subham-g-377776.html Zubeen Garg Controversy: মাজুলীত নিষিদ্ধ জুবিন গাৰ্গ! সত্ৰাধিকাৰক অসন্মান কৰি শ্ৰীকৃষ্ণক তুচ্ছ-তাচ্ছিল্য কৰি ৰোষত পৰিল মাজুলীবাসীৰ]</ref><ref>{{cite news |last2=Raj |first2=Suhasini |last1=Walker |first1=Mark |author2-link=Suhasini Raj |title=Zubeen Garg, Singer Who Charmed India With a Bollywood Hit, Dies at 52 |url=https://www.nytimes.com/2025/09/22/world/asia/zubeen-garg-dead.html |access-date=23 September 2025 |work=[[The New York Times]] |date=22 September 2025}}</ref><ref>{{cite news |title=Assam: Zubeen Garg Faces Ban From Majuli District Satra Mahasabha |url=https://www.sentinelassam.com/north-east-india-news/assam-news/assam-zubeen-garg-faces-ban-from-majuli-district-satra-mahasabha |work=Sentinel Assam |date=26 April 2024 |access-date=27 April 2024}}</ref> ===লগুণ বিতৰ্ক=== ২০১৯ চনত শিল্পীগৰাকীয়ে বিতৰ্কৰ সন্মুখীন হৈছিল যেতিয়া তেওঁ কৈছিল ''মই ব্ৰাহ্মণ, কিন্তু চিনেমাখনত মোৰ [[লগুণ]] (ব্ৰাহ্মণসকলে পিন্ধা পৱিত্ৰ সূতা) ছিঙি পেলাইছোঁ। মই আগতেও লগুণডাল আঁতৰাই পেলাইছিলোঁ আৰু এতিয়াও পিন্ধা নাই। '' পাছলৈ তেওঁ এই বক্তব্যৰ বাবে ক্ষমা বিচাৰে।<ref>{{cite web | title=Assam singer Zubeen Garg says,'These Brahmins should be killed'; case registered | date=30 July 2019 | url=https://www.oneindia.com/india/assam-singer-zubeen-garg-says-these-brahmins-should-be-killed-case-registered-2926237.html }}</ref> জুবিন গাৰ্গে মিডিয়াৰ আগত স্পষ্ট কৰি দিলে যে তেওঁ আচলতে তেনেকৈ বুজাব বিচৰা নাছিল। তেওঁ কয়—'' "মই ধেমালি-ধেমালিতে কৈছিলোঁ বাবে মানুহে ভুল বুজিলে। মই বুজাব বিচাৰিছিলোঁ যে আমি উচ্চ জাতি-নিম্ন জাতিৰ ব্যৱস্থাটো নাইকিয়া কৰিব লাগে। মই সেই কঞ্চেপ্টটোত বিশ্বাস কৰোঁ। সেই প্ৰচেষ্টাত 'বামুণ' শব্দটো ভুলতে ওলাই গ’ল। মই ব্ৰাহ্মণ সমাজৰ সন্মুখত ক্ষমা বিচাৰিছোঁ যিহেতু মোৰ উদ্দেশ্য নাছিল। মই নিজেও ব্ৰাহ্মণ ল’ৰা। মানুহে অতদিনে দেখি আহিছে—মই কি কৰি আহিছোঁ।" মই সকলো শ্ৰেণীৰ মানুহৰ বাবে কাম কৰিছোঁ।" '' ইয়াৰ উপৰি গাৰ্গে কয়— ''"মই সেইসময়ত ক্লান্ত হৈ পৰিছিলোঁ কাৰণ মই বিগত ৩-৪ ৰাতি ধৰি অবিৰতভাৱে অনুষ্ঠান পৰিৱেশন কৰি আছিলোঁ। আই এম ছ’ৰী। আগলৈ আৰু এনেকুৱা নহয়।" ''<ref name="Prag News">{{Cite AV media |url=https://www.youtube.com/watch?v=D2sTTsZQ7rg |title=Zubeen-Brahmin controversy: Zubeen Garg seeks apology for the brahmin controversy}}</ref> == মৃত্যু == [[File:People gathered at the Sarusajai Bhogeswar Baurah Sports Complex in Guwahati to pay their respects to Zubeen Garg.jpg|thumb|সৰুসজাইস্থিত ভোগেশ্বৰ বৰুৱা ক্ৰীড়া প্ৰাঙ্গণত ৰখা জুবিন গাৰ্গৰ পাৰ্থিৱ শৰীৰ চাবলৈ ৰাইজ সমবেত হয়। ]] [[File:Admirers and fans of Zubeen Garg are lighting the lamps at a market of Guwahati.jpg|thumb|অসমৰ বিভিন্ন ঠাইত জুবিন গাৰ্গক সুঁৱৰি সন্ধ্যা চাকি আৰু মম জ্বলোৱা হয়। ]] ২০২৫ চনৰ ১৯ ​​ছেপ্টেম্বৰ‌ তাৰিখে [[:en:Saint_John's_Island|ছেইণ্ট জ’ন্‌ছ দ্বীপ]]ৰ সমীপত থকা ছিংগাপুৰ প্ৰণালী ([[:en:Singapore_Strait|Singapore Strait]])ৰ বুকুত হোৱা এক দুৰ্ঘটনাৰ পাছত জুবিন গাৰ্গৰ মৃত্যু হয়। তেওঁ পানীৰ তলত উশাহ লোৱাৰ অসুবিধাৰ সন্মুখীন হৈছিল, এনে পৰিস্থিতিৰপৰা উদ্ধাৰ কৰি কাৰ্ডিঅ’পালমনাৰী ৰিছাছিটেশ্যন (চিপিআৰ) দিয়াৰ পাছত [[Singapore General Hospital|ছিংগাপুৰ জেনেৰেল হস্পিটেলৰ]] আই.চি.ইউত ভৰ্তি হোৱাৰ পাছত তেওঁক মৃত বুলি ঘোষণা কৰা হৈছিল।<ref>{{cite news |title=Assamese singer Zubeen Garg dies in scuba diving accident in Singapore |url=https://indianexpress.com/article/india/zubeen-garg-assamese-singer-dies-in-singapore-scuba-diving-accident-10259381/ |work=The Indian Express |date=19 September 2025 |access-date=19 September 2025}}</ref><ref>{{cite news |title=Popular Assam singer Zubeen Garg dies in Singapore accident |url=https://www.ndtv.com/entertainment/popular-assam-singer-zubeen-garg-dies-in-singapore-accident-9306555 |work=NDTV |date=19 September 2025 |access-date=19 September 2025}}</ref> তেওঁ ছিংগাপুৰত নৰ্থ ইষ্ট ইণ্ডিয়া ফেষ্টিভেলত অংশগ্ৰহণ কৰিবলৈ গৈছিল, য’ত তেওঁ অনুষ্ঠান পৰিৱেশন কৰাৰ কথা আছিল। ২০২৫ চনৰ ২২ ছেপ্টেম্বৰত মুখ্যমন্ত্ৰী হিমন্ত বিশ্ব শৰ্মাই ঘোষণা কৰে যে ২৩ ছেপ্টেম্বৰত গুৱাহাটীৰ ওচৰৰ কমাৰকুছি এন চি গাঁৱত গাৰ্গৰ মৃতদেহ সম্পূৰ্ণ ৰাজ্যিক সন্মানেৰে দাহ কৰা হ’ব।<ref>{{cite news |title=Zubeen Garg to be cremated with full state honours near Guwahati on September 23 |url=https://www.telegraphindia.com/entertainment/zubeen-garg-to-be-cremated-with-full-state-honours-near-guwahati-on-september-23/cid/2124279 |work=The Telegraph |date=22 September 2025 |access-date=22 September 2025}}</ref> যোৰহাটৰ জনসাধাৰণে অসম চৰকাৰক যোৰহাটত মৃতদেহ দাহৰ বাবে জনোৱা দাবীৰ প্ৰতি লক্ষ্য ৰাখি ৰাজ্যিক মন্ত্ৰীসভাৰ আলোচনা আৰু পৰিয়ালটোৰ সুবিধা তথা পছন্দ দুয়োটা দিশত বিবেচনা কৰি এই সিদ্ধান্ত লোৱা হৈছিল। পত্নী গৰিমা শইকীয়া গাৰ্গ আৰু ভগ্নী পামী বৰঠাকুৰে ৮৫বছৰীয়া পিতৃৰ দুৰ্বল স্বাস্থ্য আৰু গুৱাহাটীৰপৰা আঁতৰত ৰীতি-নীতি সমাপন কৰাত হোৱা অসুবিধাৰ কথা উল্লেখ কৰে। আপোচ হিচাপে চৰকাৰে ঘোষণা কৰে যে, গাৰ্গৰ চিতাভস্ম যোৰহাটলৈও লৈ যোৱা হ’ব। গুৱাহাটীৰ দাহস্থলীৰ লগতে যোৰহাটতো গাৰ্গৰ স্মৃতিসৌধ নিৰ্মাণ কৰা হ’ব বুলি চৰকাৰে ঘোষণা কৰে।<ref>{{cite news |title=Assam CM: Family's wish to perform Zubeen Garg's last rites near Guwahati prioritised; memorials planned in both Guwahati and Jorhat |url=https://www.telegraphindia.com/entertainment/zubeen-garg-to-be-cremated-with-full-state-honours-near-guwahati-on-september-23/cid/2124279 |work=The Telegraph |date=22 September 2025 |access-date=22 September 2025}}</ref> [[File:Ambulance carrying Zubeen Garg amidst crowd.jpg|thumb|ৰাইজৰ মাজেৰে যাত্ৰা কৰা জুবিন গাৰ্গৰ পাৰ্থিৱ শৰীৰ কঢ়িয়াই নিয়া এম্বুলেঞ্চখন]] স্থানীয় গাঁৱৰ লোকে স্বেচ্ছামূলকভাৱে কাম কৰা ৩.৩ একৰ চৰকাৰী আবণ্টিত মাটিত বিস্তৃত এই শ্মশান ক্ষেত্ৰখনত ৫ হাজাৰ লোকৰ উপস্থিতি সম্ভৱ যদিও অনুমাণিক ৫০ হাজাৰ লোকৰ আগমন ঘটে। গাৰ্গৰ মৃতদেহ ২৩ ছেপ্টেম্বৰৰ পুৱালৈকে গুৱাহাটীৰ অৰ্জুন ভোগেশ্বৰ বৰুৱা ক্ৰীড়া ভৱনত জনসাধাৰণে শ্ৰদ্ধাঞ্জলি জনোৱাৰ বাবে ৰাজ্যিক ব্যৱস্থাৰে ৰখা হৈছিল।<ref>{{cite news |title=Zubeen Garg's body to be kept at Guwahati sports complex before cremation |url=https://www.telegraphindia.com/entertainment/zubeen-gargs-mortal-remains-to-be-kept-at-sarusajai-till-monday-assam-cm/cid/2124200 |work=The Telegraph |date=21 September 2025 |access-date=22 September 2025}}</ref> তেওঁৰ অন্ত্যেষ্টিক্ৰিয়াৰ দিনটোলৈকে (২৩ ছেপ্টেম্বৰ) ৰাজ্যিক শোকৰ সময় বৃদ্ধি কৰা হয়।<ref>{{cite news |title=Zubeen Garg cremation: Mourning period extended by one day |url=https://www.telegraphindia.com/entertainment/zubeen-garg-to-be-cremated-with-full-state-honours-near-guwahati-on-september-23/cid/2124279 |work=The Telegraph |date=22 September 2025 |access-date=22 September 2025}}</ref> ২০২৫ চনৰ ১৯ ​​ছেপ্টেম্বৰত ছিংগাপুৰত তেওঁৰ মৃত্যুৰ পাছত তাত জুবিন গাৰ্গৰ মৃতদেহৰ মৰণোত্তৰ পৰীক্ষা কৰা হয়। এই পৰীক্ষাৰ ফলাফলত পানীত ডুব যোৱা কাৰণত তেওঁৰ মৃত্যুহোৱা বুলি উল্লেখ কৰা হয়।<ref>{{cite web |title=Zubeen Garg’s death certificate cites drowning as cause of death |url=https://www.hindustantimes.com/india-news/why-assam-government-ordered-second-post-mortem-of-zubeen-garg-s-body-101758549639461.html |website=Hindustan Times |date=22 September 2025 |access-date=22 September 2025}}</ref> তেওঁৰ মৃতদেহ অসমলৈ অনাৰ পাছত বিভিন্নপক্ষৰপৰা জনসাধাৰণৰ দাবী আৰু আৱেদনৰ বাবে ৰাজ্য চৰকাৰে সৰ্বসাধাৰণৰ উদ্বেগ দূৰ কৰিবলৈ আৰু যিকোনো ধৰণৰ সন্দেহ নুই কৰিবলৈ দ্বিতীয়বাৰৰ বাবে মৰণোত্তৰ পৰীক্ষাৰ নিৰ্দেশ দিয়ে।<ref>{{cite web |title=Second post-mortem on Zubeen Garg on Tuesday after demands from people, says Assam CM |url=https://www.indiatoday.in/entertainment/story/second-post-mortem-on-zubeen-garg-on-tuesday-after-demands-from-people-says-assam-cm-himanta-biswa-sarma-2791537-2025-09-22 |website=India Today |date=22 September 2025 |access-date=22 September 2025}}</ref> পত্নী গৰিমা গাৰ্গৰ সন্মতি সাপেক্ষে অন্ত্যোষ্টিক্ৰিয়াৰ পূৰ্বে এইম্‌ছ গুৱাহাটীৰ এটা দলৰ সহযোগত গুৱাহাটী চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় আৰু চিকিৎসালয়ত এই পদ্ধতিৰ দিন ধাৰ্য কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web |title=Second post-mortem of Zubeen Garg’s body to be done on Tuesday morning |url=https://www.tribuneindia.com/news/india/second-post-mortem-of-zubeen-gargs-body-to-be-done-on-tuesday-morning/ |website=The Tribune |date=22 September 2025 |access-date=22 September 2025}}</ref> ===শ্ৰদ্ধাঞ্জলি=== জুবিন গাৰ্গৰ মৃত্যুত সমগ্ৰ ভাৰতবৰ্ষতে ব্যাপক শ্ৰদ্ধাঞ্জলি দিয়া হয়। প্ৰধানমন্ত্ৰী [[নৰেন্দ্ৰ মোদী|নৰেন্দ্ৰ মোডী]], বিৰোধী দলৰ নেতা [[ৰাহুল গান্ধী]], অসমৰ মুখ্যমন্ত্ৰী [[হিমন্ত বিশ্ব শৰ্মা]], [[ৰাইজৰ দল]]ৰ সভাপতি [[অখিল গগৈ]], অসম জাতীয় পৰিষদৰ সভাপতি লুৰীণজ্যোতি গগৈকে ধৰি বহু উচ্চ পদস্থ ব্যক্তিয়ে গাৰ্গৰ দেহাৱসানত শোক প্ৰকাশ কৰে।<ref>{{cite news |title=Condolences pour in over death of singer Zubeen Garg |url=https://www.thehindu.com/entertainment/music/condolences-pour-in-over-death-of-singer-zubeen-garg/article70069962.ece |access-date=19 September 2025 |work=[[The Hindu]] |date=19 September 2025 |language=en-IN}}</ref><ref>{{Cite news |date=19 September 2025 |title=Singer Zubeen Garg passes away at 52: PM Modi expresses grief; Rahul Gandhi, Kharge pay tribute |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/assam-cm-himanta-biswa-sarma-mourns-zubeen-gargs-death-calls-him-assams-favourite-rockstar/articleshow/123996813.cms |access-date=19 September 2025 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> শ্ৰদ্ধাঞ্জলিস্বৰূপে [[অসম চৰকাৰ|অসম চৰকাৰে]] ২০ ছেপ্টেম্বৰৰপৰা ২২ ছেপ্টেম্বৰলৈ তিনিদিনীয়া ৰাজ্যিক শোক ঘোষণা কৰে।<ref>{{cite news |title=Assam declares three-day State mourning over singer Zubeen Garg's death |url=https://www.thehindu.com/news/national/assam/zubeen-garg-death-singapore-assam-state-mourning-three-days/article70073216.ece |access-date=20 September 2025 |work=[[The Hindu]] |date=20 September 2025 |language=en-IN}}</ref> [[পশ্চিমবংগ|, উত্তৰ পূব ভাৰতৰ সৰ্ববৃহৎ ধৰ্মীয় অনুষ্ঠান শ্ৰীমন্ত শঙ্কৰদেৱ সঙ্ঘই সাতদিনীয়াকৈ সকলো কাৰ্যসূচী স্থগিত কৰি শোক প্ৰকাশ কৰে।পশ্চিম বংগ]]ৰ মুখ্যমন্ত্ৰী [[মমতা বেনাৰ্জী]]য়েও শোক প্ৰকাশ কৰি গাৰ্গক তেওঁৰ "প্ৰিয় ভাতৃ" বুলি অভিহিত কৰে আৰু তেওঁৰ "মৃদু কণ্ঠ আৰু অদম্য মনোভাব"ৰ প্ৰশংসা কৰে আৰু লগতে কয় যে, তেওঁৰ গীতসমূহ "চিৰদিনৰ বাবে অমৰ" হৈ থাকিব।<ref>{{cite news |title=Bengal CM Mamata Banerjee mourns singer Zubeen Garg's death |url=https://theprint.in/india/bengal-cm-mamata-banerjee-mourns-singer-zubeen-gargs-death/2747044/ |work=ThePrint |agency=PTI |date=19 September 2025 |access-date=23 September 2025}}</ref> ৰাজনৈতিক নেতাৰ উপৰি ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ আৰু সংগীত উদ্যোগৰ অসংখ্য ব্যক্তিয়ে গাৰ্গৰ মৃত্যুত শোক প্ৰকাশ কৰে। সহযোগী অসমীয়া গায়ক [[অংগৰাগ মহন্ত|পাপনে]] গাৰ্গক "এটা প্ৰজন্মৰ কণ্ঠ" বুলি অভিহিত কৰি ভাতৃ হেৰুৱাৰ সমান ক্ষতি বুলি অভিহিত কৰে। তেওঁৰ সৈতে ''গেংষ্টাৰ (২০০৬)'' ছবিত সহযোগ কৰা সংগীত পৰিচালক প্ৰীতম চক্ৰৱৰ্তীয়ে তেওঁ “হতভম্ব আৰু বিধ্বস্ত” হৈছে বুলি উল্লেখ কৰি গাৰ্গৰ পৰিয়াললৈ সমবেদনা জ্ঞাপন কৰে। সংগীত শিল্পী [[এ. আৰ. ৰহমান|এ আৰ ৰহমান]], প্ৰবীণ গায়ক হৰিহৰণ, সুৰকাৰ জীত গাংগুলী, ৰেপাৰ বাদশ্বাহ, গায়ক [[আলিছা চিনাই|আলিশা চিনাই]], [[মহালক্ষ্মী আয়াৰ]], [[শান|চান]], অমল মালিক, [[দেৱজিৎ সাহা|দেৱজিত সাহা]], [[কল্পনা পাটোৱাৰী]], [[শিল্পা ৰাও]], [[সুনিধি চৌহান]], নেহা বাচিন, ৰাগেশ্বৰী লম্বা স্বৰূপ, [[সাগৰিকা মুখাৰ্জী|সাগৰিকা]], [[শ্ৰেয়া ঘোষাল]], [[তৰালি শৰ্মা|তৰালী শৰ্মা]], বিশাল মিশ্ৰ, বিশাল দদলানী, আৰু অভিনেতা দেৱ আৰু প্ৰসেনজিৎ চেটাৰ্জীয়েও ছ’চিয়েল মিডিয়াত শ্ৰদ্ধাঞ্জলি জনায়।<ref>{{cite news |last1=P |first1=Devadasan K. |title=Zubeen Garg’s final journey: India bids tearful goodbye |url=https://gulfnews.com/entertainment/zubeen-gargs-final-journey-india-bids-tearful-goodbye-1.500277469 |access-date=23 September 2025 |work=[[Gulf News]] |date=21 September 2025 |language=en}}</ref><ref>{{cite news |last1=Khan |first1=Lubna |title=Hariharan Pays Tribute After ‘True Soul’ Zubeen Garg’s Death: ‘He Belonged To People’ |url=https://www.news18.com/movies/regional-cinema/hariharan-pays-tribute-after-true-soul-zubeen-gargs-death-he-belonged-to-people-aa-9588636.html |access-date=23 September 2025 |work=[[CNN-News18|News18]] |date=22 September 2025 |language=en}}</ref><ref>{{cite news |last1=Bhattacharya |first1=Tanisha |title=Zubeen Garg Death: Tributes From Shaan, Papon And Others - "Devastated And Shocked" |url=https://www.ndtv.com/entertainment/zubeen-garg-death-tributes-from-pritam-armaan-malik-and-others-devastated-and-shocked-9307008 |access-date=22 September 2025 |work=[[NDTV]] |date=19 September 2025}}</ref><ref name="sangbadpratidin">{{cite news |title='ভাইকে হাৰালাম', জুবিনেৰ মৃত্যুতে বাকৰুদ্ধ পাপন, শোকপ্ৰকাশ প্ৰীতম ও দেবেৰ |trans-title='Lost a brother': Papon speechless, tributes from Pritam and Dev after Zubeen's death |url=https://www.sangbadpratidin.in/entertainment/cinema/zubeen-garg-death-pritam-papon-dev-jeet-ganguly-are-devastated-by-news/ |work=Sangbad Pratidin |date=19 September 2025 |access-date=23 September 2025 |language=bn}}</ref> অসমীয়া অভিনেতা [[আদিল হুছেইন|আদিল হুছেইনে]] অসমীয়া সংগীত আৰু চিনামাত গাৰ্গৰ সাংস্কৃতিক গুৰুত্বৰ কথা দোহাৰি সমগ্ৰ বাতৰিটোক “হৃদয়বিদাৰক” বুলি অভিহিত কৰে।<ref name="sangbadpratidin" /> ২০২৫ চনৰ ২১ ছেপ্টেম্বৰত ৰঘু ডাকাটৰ ট্ৰেইলাৰ মুকলি অনুষ্ঠানত গাৰ্গৰ স্মৃতিত কলকাতাৰ নেতাজী ইনড’ৰ ষ্টেডিয়ামত ৩০ ছেকেণ্ডৰ মৌনতা অৱলম্বন কৰা হয়।<ref>{{cite news |title=Raghu Dakat trailer launch, Dev's 20 years in Tollywood: Event pays tribute to Zubeen Garg with silence |url=https://bengali.abplive.com/entertainment/himanta-biswa-sarma-shared-raghu-dakat-trailer-launch-video-as-they-paid-tribute-to-zubeen-garg-entertainment-news-bollywood-1153347 |work=ABP Ananda |date=21 September 2025 |access-date=23 September 2025 |language=bn}}</ref> ২০১৯ চনত গুৱাহাটীৰ [[বি বৰুৱা মহাবিদ্যালয়|বি. বৰুৱা মহাবিদ্যালয়]]ত অনুষ্ঠিত এক সংগীতানুষ্ঠানত গাৰ্গে প্ৰকাশ কৰিছিল যে "[[মায়াবিনী ৰাতিৰ বুকুত]]" গীতটো তেওঁৰ মৃত্যুৰ সময়ত বজাব লাগে। তেওঁৰ মৃত্যুৰ পাছত এই গীতটো কেৱল তেওঁৰ অন্ত্যেষ্টিক্ৰিয়াতে নহয়—সমগ্ৰ অসমতে, ঘৰে-দোকানে আৰু ৰাজহুৱা অনুষ্ঠানত ব্যাপকভাৱে পৰিৱেশন কৰা শ্ৰদ্ধাঞ্জলিৰ সামূহিক গীত হিচাপে পৰিণত হয়।<ref>{{cite magazine |last=Das |first=Yudhajit Shankar |date=22 September 2025 |url=https://www.indiatoday.in/india/story/zubeen-garg-funeral-song-mayabini-ratir-bukut-song-anthem-procession-guwahati-fans-grief-2791423-2025-09-22 |title=Zubeen Garg funeral: The phenomenon called Zubeen Garg and how Mayabini became an anthem |magazine=India Today |accessdate=23 September 2025}}</ref> ===লিমকা বুক অৱ ৰেকৰ্ডছ=== ছিংগাপুৰৰপৰা জুবিন গাৰ্গৰ পাৰ্থিৱ শৰীৰ গুৱাহাটী আহি পোৱাৰ পাছতেই লক্ষাধিক লোক তেওঁৰ শৰীৰ কঢ়িয়াই নিয়া বাহনৰ কাষত থিয় দিয়ে। একাধিক বাতৰিৰ মতে, লিমকা বুক অৱ ৰেকৰ্ড্‌ছে সমবেত হোৱা লোকৰ সংখ্যাক পৃথিৱীৰ ভিতৰতে চতুৰ্থ সৰ্বাধিক হিচাপে অভিহিত কৰে। [[মাইকেল জেকচন]], পোপ ফ্ৰাঞ্চিছ আৰু দ্বিতীয় ৰাণী এলিজাবেথৰ পাছতে এই সমাৱেশক চতুৰ্থ বৃহত্তম হিচাপে তালিকাভুক্ত কৰা হয়।<ref name="HT">{{cite web | url=https://www.hindustantimes.com/india-news/zubeen-gargs-funeral-in-guwahati-listed-as-fourth-biggest-gathering-enters-limca-book-of-records-101758541214756.html | title=Zubeen Garg fans queue up in thousands for last glimpse of their idol | publisher=Hindustan Times | date=Updated on: Sept 23, 2025 08:06 am IST | accessdate=24 September 2025 | author=HT NEWS DESK}}</ref> <ref name="MC">{{cite web | url=https://www.moneycontrol.com/entertainment/zubeen-garg-s-funeral-becomes-forth-biggest-gathering-enters-limca-book-of-records-article-13565844.html | title=Zubeen Garg’s funeral becomes fourth biggest gathering, enters Limca Book of Records | publisher=Money Control | date=September 22, 2025 15:00 IST | accessdate=24 September 2025 | author=MONEY CONTROL}}</ref> <ref name="News Arena">{{cite web | url=https://newsarenaindia.com/nation/zubeen-s-funeral-ranked-4th-largest-global-gathering/57172 | title=Zubeen’s funeral ranked 4th largest global gathering | publisher=News Arena India | date=September 22, 2025, 02:49 PM | accessdate=24 September 2025}}</ref> ===তদন্ত=== ছিংগাপুৰ কৰ্তৃপক্ষই প্ৰদান কৰা মৃত্যুৰ প্ৰমাণ-পত্ৰত জুবিন গাৰ্গৰ মৃত্যুৰ কাৰণ ডুব যোৱা বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে।<ref>{{Cite news |title=Zubeen Garg's cause of death revealed: Death certificate states singer died due to drowning |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/zubeen-gargs-cause-of-death-revealed-death-certificate-states-singer-died-due-to-drowning/articleshow/124030064.cms |work=The Times of India |date=20 September 2025 |access-date=22 September 2025}}</ref> গাৰ্গৰ মেনেজাৰ আৰু ফেষ্টিভেল আয়োজকৰ বিৰুদ্ধে গাফিলতি আৰু সুৰক্ষা ব্যৱস্থাৰ অভাৱৰ অভিযোগত কেইবাখনো এজাহাৰ দাখিল কৰা হৈছিল, য'ত গাৰ্গে লাইফ জেকেট পিন্ধিবলৈ অস্বীকাৰ কৰা বুলিও বাতৰি প্ৰকাশ পাইছিল।<ref>{{Cite news |title=Zubeen Garg death: Assam Police file FIR against event organiser, controversy angle to be probed |url=https://www.hindustantimes.com/india-news/zubeen-garg-death-assam-police-file-fir-against-event-organiser-controversy-angle-to-be-probed-101758350955318.html|work=Hindustan Times |date=21 September 2025 |access-date=22 September 2025}}</ref><ref>{{Cite news |title=No life jacket? Controversy angle under scanner in Zubeen Garg death probe so far |url=https://www.hindustantimes.com/india-news/no-life-jacket-controversy-angle-under-scanner-zubeen-garg-death-probe-so-far-101758362390294.html|work=Hindustan Times |date=21 September 2025 |access-date=22 September 2025}}</ref> পিছলৈ তেওঁৰ পত্নীয়ে তেওঁৰ মেনেজাৰৰ বিৰুদ্ধে গোচৰ প্ৰত্যাহাৰ কৰাৰ বাবে আবেদন জনায়।<ref>{{Cite news |title=Withdraw FIRs against Siddhartha, says Garima |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/guwahati/withdraw-firs-against-siddhartha-says-garima/articleshow/124019732.cms |work=The Times of India |date=21 September 2025 |access-date=22 September 2025}}</ref> কিন্তু পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ মেইলযোগে চিআইডিৰ ওচৰত এজাহাৰ দাখিল কৰে। এই এজাহাৰত তেওঁ সিদ্ধাৰ্থ শৰ্মা, [[শ্যামকানু মহন্ত|শ্যামকানু মহন্তকে]] সাঙুৰি ছিংগাপুৰত জুবিন গাৰ্গৰ কাষত উপস্থিত থকাসকলৰ বিৰুদ্ধে গোচৰ তঁৰে। <ref name="Garima">{{cite news | url=https://www.patrika.com/en/national-news/wife-of-zubeen-garg-garima-garg-saikia-files-fir-against-all-accused-in-suspected-death-case-in-singapore-19981524 | title=Wife of Zubeen Garg, Garima Saikia Garg, files FIR against all accused in suspected death case in Singapore | date=Sep 28, 2025 | agency=Patrika | accessdate=3 October 2025}}</ref> <ref name="Garima1">{{cite news | url=https://thelogicalindian.com/zubeen-gargs-wife-files-cid-complaint-names-manager-organiser-in-probe-demand-over-singers-death/ | title=Zubeen Garg’s Wife Files CID Complaint, Names Manager, Organiser in Probe Demand Over Singer’s Death | date=Sep 29, 2025 | agency=The logical Indian| accessdate=3 October 2025}}</ref> <ref name="Garima2">{{cite news | url=https://www.asomiyapratidin.in/homepage/garima-saikia-garg-fir-cid-10508796 | title=কাৰ কাৰ বিৰুদ্ধে এজাহাৰ দাখিল কৰিলে গৰিমা শইকীয়া গাৰ্গে?| date=Sep 27, 2025 | agency=অসমীয়া প্ৰতিদিন| accessdate=3 October 2025}}</ref> জনসাধাৰণৰ দাবীৰ পাছত অসম চৰকাৰে গাৰ্গৰ পৰিয়ালৰ সদস্যৰ সন্মতি সাপেক্ষে [[গুৱাহাটী চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় চিকিৎসালয়|গুৱাহাটী চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় চিকিৎসালয়]]ত দ্বিতীয়বাৰৰ বাবে মৰণোত্তৰ পৰীক্ষাৰ নিৰ্দেশ দিয়ে।<ref>{{Cite news |last=Kalita |first=Kangkan |title=Second post-mortem on Garg on Tuesday after demands from people, says Assam CM Himanta Biswa Sarma |url=https://www.indiatoday.in/entertainment/story/second-post-mortem-on-zubeen-garg-on-tuesday-after-demands-from-people-says-assam-cm-himanta-biswa-sarma-2791537-2025-09-22|work=[[India Today]] |date=22 September 2025 |access-date=22 September 2025}}</ref>২৩ ছেপ্টেম্বৰৰ পুৱাৰ ভাগত তেওঁৰ মৰণোত্তৰ পৰীক্ষা সম্পন্ন হয়।<ref name="autopsy2">{{cite web |last= |first= |title=Zubeen Garg’s Second Post-Mortem Completed in Guwahati Ahead of Final Rites |url=https://www.ndtv.com/entertainment/zubeen-gargs-second-post-mortem-completed-in-guwahati-ahead-of-final-rites-9326201 |website=NDTV |publisher=NDTV |date=2025-09-23 |access-date=2025-10-12}}</ref> জনতাৰ দাবী আৰু অসমীয়া শিল্পীৰ হেঁচাত তদন্তৰ বাবে এটা বিশেষ তদন্তকাৰী দল (SIT) গঠন কৰা হয়।<ref>{{cite news |last1=Purkayastha |first1=Biswa Kalyan |title=Assam: SIT formed to probe Zubeen Garg's death; Congress demands CBI inquiry |url=https://www.hindustantimes.com/india-news/assam-sit-formed-to-probe-zubeen-garg-s-death-congress-demands-cbi-inquiry-101758724645343.html |access-date=25 September 2025 |work=[[Hindustan Times]] |date=24 September 2025 |language=en}}</ref><ref>{{cite news |last1=Karmakar |first1=Sumir |title=Assam Police form SIT to probe Zubeen Garg's death following suspicion of foul play |url=https://www.deccanherald.com/india/assam/assam-police-form-sit-to-probe-zubeen-gargs-death-following-suspicion-of-foul-play-3741754 |access-date=25 September 2025 |work=[[Deccan Herald]] |date=24 September 2025 |language=en}}</ref><ref>{{cite news |last1=Son |first1=Mallika |title=Assam CM Himanta Sarma Orders SIT Probe Into Singer Zubeen Garg's Death |url=https://www.news18.com/india/assam-cm-himanta-sarma-orders-sit-probe-into-singer-zubeen-gargs-death-ws-l-9594331.html |access-date=25 September 2025 |work=[[CNN-News18|News18]] |date=24 September 2025 |language=en}}</ref> এছ আই টি-ৰ নেতৃত্বত আছিল চিআইডি-ৰ বিশেষ ডিজিপি, আইপিএছ এম পি গুপ্তা আৰু আন ৯জন আৰক্ষী বিষয়া।<ref>{{cite news |last1=Varma |first1=Ananya |title=Assam Police Form 10-Member SIT To Probe 'Suspicious' Demise Of Zubeen Garg |url=https://www.timesnownews.com/india/assam-police-form-10-member-sit-to-probe-suspicious-demise-of-zubeen-garg-article-152888057 |access-date=25 September 2025 |work=[[Times Now]] |date=24 September 2025 |language=en}}</ref><ref>{{cite news |title=Following CM's order Assam DGP forms10-member SIT to probe into Zubeen Garg's death- The Week |url=https://www.theweek.in/wire-updates/national/2025/09/24/cal55-as-zubeen-ld-sit.html |access-date=25 September 2025 |work=[[The Week (Indian magazine)|The Week]] |agency=[[Press Trust of India|PTI]] |date=24 September 2025}}</ref> এছআইটি-ৰ সহায়ৰ পাছত চিআইডি-এ গাৰ্গৰ সন্দেহজনক মৃত্যুৰ সৈতে জড়িত ভাৰতীয় ন্যায় সংহিতাৰ ধাৰা ৬১(২), ১০৫, আৰু ১০৬(১)ৰ অধীনত এটা গোচৰ (২০২৫ চনৰ ১৮ নং গোচৰ) পঞ্জীয়ন কৰে।<ref>{{cite news |title=SIT, CID raids organiser's home amid probe into singer Zubeen Garg's demise |url=https://www.hindustantimes.com/india-news/sit-cid-raids-organiser-shyamkanu-mahantas-home-amid-probe-into-singer-zubeen-gargs-demise-101758894850541.html |access-date=26 September 2025 |work=[[Hindustan Times]] |agency=[[Asian News International|ANI]] |date=26 September 2025 |language=en}}</ref> ফেষ্টিভেলৰ আয়োজক শ্যামকানু মহন্ত আৰু গাৰ্গৰ পৰিচালক সিদ্ধাৰ্থ শৰ্মাৰ বাসগৃহত অভিযান চলোৱা হয় আৰু এই সময়ত ইলেক্ট্ৰনিক ৰেকৰ্ড আৰু নথি-পত্ৰ জব্দ কৰা হয়।<ref>{{cite news |last1=Maheshwari |first1=Khushi |title=Zubeen Garg Death: SIT Team Raids Houses Of Festival Organiser, His Manager |url=https://www.ndtvprofit.com/nation/zubeen-garg-death-sit-team-raids-houses-of-festival-organiser-his-manager |access-date=26 September 2025 |work=[[NDTV]] |date=25 September 2025 |language=en }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{cite news |title=Assam: SIT raids homes of singer Zubeen Garg’s manager, event organiser |url=https://scroll.in/latest/1087010/assam-sit-raids-homes-of-singer-zubeen-gargs-manager-event-organiser |access-date=26 September 2025 |work=[[Scroll.in]] |date=26 September 2025 |language=en}}</ref> ছিংগাপুৰত ডাইভিঙৰ সময়ত গাৰ্গৰ লগত যোৱা শেখৰ জ্যোতি গোস্বামীকো এছআইটি-এ জেৰা কৰি আটক কৰি ৰাখিছিল।<ref>{{cite news |title=Musician Shekharjyoti Goswami Arrested in Zubeen Garg Death Probe |url=https://www.sentinelassam.com/topheadlines/breaking-shekharjyoti-goswami-arrested-by-sit-in-zubeen-garg-death-case |work=The Sentinel Assam |date=25 September 2025 |access-date=26 September 2025}}</ref> অসমৰ মুখ্যমন্ত্ৰী হিমন্ত বিশ্ব শৰ্মাই মন্তব্য কৰিছিল যে যদি এছআইটি-এ নিৰ্ণায়ক ফলাফল নিদিয়ে তেন্তে গোচৰটো কেন্দ্ৰীয় তদন্তকাৰী সংস্থাক (চিবিআই)ক গতাই দিয়া হ’ব।<ref>{{cite news |title=SIT questions musician in Zubeen Garg death case; CM warns probe may go to CBI if no results |url=https://m.economictimes.com/news/india/sit-questions-musician-in-zubeen-garg-death-case-cm-himanta-biswa-sarma-warns-probe-may-go-to-cbi-if-no-results/articleshow/124118501.cms |work=The Economic Times |date=23 September 2025 |access-date=26 September 2025}}</ref> জনতাৰ ক্ষোভৰ সাক্ষী হৈ সদৌ অসম অধিবক্তা সন্থাই তেওঁলোকৰ সদস্যসকলক গাৰ্গৰ মৃত্যুৰ গোচৰত অভিযুক্ত ব্যক্তিসকলক প্ৰতিনিধিত্ব নকৰিবলৈ আহ্বান জনায়।<ref>{{cite news |title=Lawyers urged not to represent accused in Zubeen Garg death case |url=https://www.thehindu.com/news/national/assam/lawyers-urged-not-to-represent-accused-in-zubeen-garg-death-case/article70098339.ece |access-date=27 September 2025 |work=[[The Hindu]] |date=26 September 2025 |language=en-IN}}</ref><ref>{{cite news |title=Zubeen Garg’s death: Assam lawyers’ association urged not to represent accused; CID issues notices to witnesses |url=https://www.newindianexpress.com/nation/2025/Sep/26/zubeen-gargs-death-assam-lawyers-association-urged-not-to-represent-accused-cid-issues-notices-to-witnesses |access-date=27 September 2025 |work=[[The New Indian Express]] |date=26 September 2025 |language=en}}</ref> তেওঁৰ মৃত্যুৰ পৰিস্থিতিৰ তদন্তৰ ফলত ২০২৫ চনৰ ১ অক্টোবৰত ইভেণ্টৰ আয়োজক শ্যামকানু মহন্ত আৰু মেনেজাৰ সিদ্ধাৰ্থ শৰ্মাক গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হয়।<ref name="PratidinTime2025">{{cite web | title=BREAKING: Shyamkanu Mahanta, Siddharth Sharma Arrested, Brought To Guwahati | website=Pratidin Time | date=1 October 2025 | url=https://www.pratidintime.com/guwahati-news-breaking-latest/breaking-shyamkanu-mahanta-siddharth-sharma-arrested-brought-to-guwahati-10518028 | access-date=1 October 2025}}</ref> ২ অক্টোবৰ তাৰিখে শ্যামকানু মহন্ত, সিদ্ধাৰ্থ শৰ্মাৰ বিৰুদ্ধে চিআইডি-এ ভাৰতীয় ন্যায় সংহিতাৰ অধীনত ১০৩ ধাৰা আৰোপ কৰে। এইটো ধাৰা পৰিকল্পিত হত্যাৰ লগত জড়িত।<ref>{{cite news |title=Murder charges added against Shyamkanu Mahanta & Siddharth sharma in Zubeen Garg Death Case |url=https://www.guwahatiplus.com/assam/murder-charges-added-against-shyamkanu-mahanta-siddharth-sharma-in-zubeen-garg-death-case |access-date=3 October 2025 |work= The Guwahati Plus |date=2 October 2025 |language=en}}</ref><ref>{{cite news |title=Section 103 of BNS slapped on accused in Zubeen’s death case|url=https://www.sentinelassam.com/topheadlines/assam-section-103-of-bns-slapped-on-accused-in-zubeens-death-case |access-date=3 October 2025 |work= The Sentinal |date=2 October 2025 |language=en}}</ref> ২ অক্টোবৰতে ছিংগাপুৰৰ ঘটনাস্থলীত উপস্থিত থকা শেখৰ জ্যোতি গোস্বামী আৰু কণ্ঠশিল্পী অমৃতপ্ৰভা মহন্তক গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হয়। বিশেষ তদন্তকাৰী দলৰ সূত্ৰৰ মতে, শেখৰ জ্যোতি গোস্বামীক ইতিমধ্যে ভাইৰেল হৈ পৰা ভিডিঅ’টোত গাৰ্গৰ অতি ওচৰত সাঁতুৰি থকা দেখা গৈছিল আৰু অমৃতপ্ৰভা মহন্তই সমগ্ৰ কাণ্ডটো নিজৰ চেলফোনত ৰেকৰ্ড কৰিছিল। দুয়োকে বিগত ৬ দিন ধৰি জেৰা কৰা হৈছিল।<ref name="NDTV">{{cite news | url=https://www.ndtv.com/india-news/shekhar-jyoti-goswami-amritprava-mahanta-bandmate-co-singer-arrested-in-zubeen-garg-death-case-total-now-4-sources-9386048 | title=Bandmate, Co-Singer Arrested In Zubeen Garg Death Case, Total Now 4: Sources | work=NDTV | date=Oct 03, 2025 06:52 am IST | agency=NDTV | accessdate=3 October 2025}}</ref><ref name="Northeast">{{cite news | url=https://northeasttoday.in/northeast/assam/zubeen-garg-death-case-cid-arrests-musicians-shekhar-goswami-and-amritprava-mahanta/ | title=Zubeen Garg Death Case: CID Arrests Musicians Shekhar Goswami And Amritprava Mahanta | work=Northeast | date=3rd October 2025 | agency=North East Today | accessdate=3 October 2025 }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==উত্তৰাধিকাৰ== জুবিন গাৰ্গক উদ্‌যাপন কৰিবলৈ ২০২২ চনৰ ২ ডিচেম্বৰত [[ডিগবৈ|ডিগবৈত]] নাজিৰাটিং তামোলী পৰ্যটন মহোৎসৱৰ সময়ত গায়কজনৰ বাবে নিৰ্মাণ কৰা ২০ ফুট উচ্চতাৰ এটা মূৰ্তি উন্মোচন কৰা হয়।<ref>{{Cite web |date=3 January 2023 |title=Zubeen Garg's Statue Unveiled in Digboi |url=https://www.sentinelassam.com/north-east-india-news/assam-news/zubeen-gargs-statue-unveiled-in-digboi-631273 |access-date=8 January 2023 |website=www.sentinelassam.com |language=en}}</ref> টেঙাপানীৰ গাঁওবাসীয়ে ন দিহিং নদীৰ সিপাৰে নিৰ্মাণ কৰা আৰু জুবিন গাৰ্গৰ নামেৰে নামকৰণ কৰা এখন বাঁহৰ দলং টেঙাপানী-থেপাবাৰীত গায়কজনে ২০২০ চনৰ ২৯ ফেব্ৰুৱাৰীত উদ্বোধন কৰে।<ref>{{Cite web |date=20 February 2020 |title='Zubeen Garg Bridge' in Kakopathar to be inaugurated by the star himself on 29 Feb |url=https://newslivetv.com/zubeen-garg-bridge-in-kakopathar-to-be-inaugurated-by-the-star-himself-on-29-feb/ |access-date=8 January 2023}}</ref><ref>{{cite news |last1=Ojha |first1=Manoj Kumar |date=29 May 2020 |title=Zubeen Garg to open namesake bridge in Assam |url=https://www.telegraphindia.com/states/zubeen-garg-to-open-namesake-bridge-in-assam/cid/1749568 |work=The Telegraph |access-date=27 April 2024}}</ref> তেওঁৰ পিতৃৰ নাম আছিল কপিল বৰঠাকুৰ।কপিল বৰঠাকুৰে পুত্ৰ জুবিন গাৰ্গৰ আত্মজীৱনী লিখি উলিয়ায়। ===সাংস্কৃতিক গুৰুত্ব=== জুবিন গাৰ্গৰ কৰ্মৰাজি সংৰক্ষণৰ বাবে অনুৰাগী আৰু সংৰক্ষণকাৰীয়ে একাধিক প্ৰচেষ্টা হাতত লৈছে। গুৱাহাটীৰ হাতীগাঁৱৰ বিশাল কলিতাই তেওঁৰ অনুৰাগী আৰু সাংস্কৃতিক প্ৰভাৱৰ পৰিসৰৰ ওপৰত আলোকপাত কৰি ''চান্দনী ৰাত'' এলবামৰ স্বাক্ষৰিত কপিকে ধৰি গাৰ্গৰ ৰেকৰ্ডিঙৰ ৩৩ হাজাৰৰো অধিক কেছেট আৰু চিডি সংকলন কৰা বুলি জানিব পৰা গৈছে। ভৌতিক সংগ্ৰহৰ উপৰি তেওঁৰ সংগীতৰ অৱদানসমূহ ভৱিষ্যত প্ৰজন্মৰ বাবে সংৰক্ষণ আৰু সুলভ কৰিবলৈ প্ৰায় ৩৫,০০০ গীত থকা এটা ডিজিটেল আৰ্কাইভ সৃষ্টি কৰা হৈছে।<ref>{{Cite news |title=35,000-song archive vows to keep Zubeen's voice alive |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/guwahati/35000-songs-archive-vows-to-keep-zubeens-voice-alive/articleshow/124019744.cms|work=The Times of India |access-date=23 September 2025}}</ref> ==জুবিন গাৰ্গ সম্পৰ্কত বিভিন্নজন== অসমৰ বিশিষ্ট লেখক-সাহিত্যিক ড॰ [[নগেন শইকীয়া|নগেন শইকীয়া]]ই<ref name="নি১">{{cite news | url=https://niyomiyabarta.com/epaper/20092025/index.php | title=আজিৰ দিনটো শোক দিৱ হিচাপে গণ্য কৰিব লাগে | date=২০ ছেপ্টেম্বৰ ২০২৫ | agency=নিয়মীয়া বাৰ্তা | accessdate=23 September 2025 | author=[[নগেন শইকীয়া|শইকীয়া, নগেন]] | location=গুৱাহাটী | pages=১,১৩ }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> জুবিন গাৰ্গ সন্দৰ্ভত মন্তব্য কৰে— <blockquote>মই দেখিছোঁ জুবিনৰ কণ্ঠত এনে এক সুৰৰ যাদু আছে, যি মানুহক, শ্ৰোতাক সহজেই আকৰ্ষণ কৰিব পাৰে </blockquote> অসমৰ কবি-সাহিত্যিক-গীতিকাৰ [[হীৰেন ভট্টাচাৰ্য]]ই জুবিন গাৰ্গৰ জনপ্ৰিয়তা সম্পৰ্কে কৈছে<ref>{{cite book | title=জুবিন গাৰ্গ জীৱনৰপৰা গানলৈ | publisher=চন্দ্ৰ প্ৰকাশ | author=ভট্টাচাৰ্য, হীৰেন, অনুলেখন : মণ্টু শইকীয়া | authorlink=জুবিন অসমীয়া সংগীতৰ ক্ষেত্ৰত এক জোকাৰণি | year=জানুৱাৰী, ২০০৯ | location=গুৱাহাটী | pages=১,২}}</ref>— <blockquote>জুবিন সঁচাই আচৰিত। ইমান কম বয়সতে, ইমান সোনকালে জনপ্ৰিয়তা লাভ কৰা দেখি আচৰিত হওঁ। জুবিন কোনো ৰেডিঅ’ৰ শিল্পী নহয়। দূৰদৰ্শনৰ শিল্পী নহয় বা তেনেধৰণৰ কোনো বেকগ্ৰাউণ্ডো নাই। জুবিনে যোগ্যতাৰ ভিত্তিত জনপ্ৰিয়তা পাইছে নিঃসন্দেহে। </blockquote> [[ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা]] বিজয়ী অসমৰ চলচ্চিত্ৰ সমালোচক [[উৎপল দত্ত (লেখক)|উৎপল দত্ত]]ই কৈছে—<blockquote> দৰ্শক আৰু সাধাৰণ মানুহক আকৰ্ষণ কৰিব পৰা যি ক্ষমতা, গীতৰ বজাৰত গীত বিক্ৰীৰ যি নিশ্চয়তা প্ৰদান, তেওঁৰ সৃষ্টিৰ পোহৰৰ প্ৰতিফলনত জিলিকি উঠাৰ যি হেঁপাহ, সেইবোৰেই তেওঁৰ নক্ষত্ৰ-স্থান স্থিৰ কৰি ৰাখিছে। সমগ্ৰ অসমৰ বিশালসংখ্যক গুণমুগ্ধৰ স্বাৰ্থহীন ভালপোৱাৰ অধিকাৰী হৈছিল জুবিন।<ref name="নি">{{cite news | url=https://niyomiyabarta.com/epaper/22092025/page7.php | title=অসমৰ বিনোদন জগতৰ অতুলনীয় নক্ষত্ৰ-জুবিন গাৰ্গ | date=২২ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৯ | agency=নিয়মীয়া বাৰ্তা | accessdate=22 September 2025 | author=দত্ত, উৎপল | location=গুৱাহাটী | pages=৭ }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref></blockquote> জুবিন গাৰ্গ সম্পৰ্কত [[ভূপেন হাজৰিকা|ভূপেন হাজৰিকাৰ]] মন্তব্য: <blockquote>জুবিন বৰ 'টেলেণ্টেড' ল'ৰা। মই ভাবোঁ সি খুব অধ্যয়ন কৰে। জুবিনে নিজক আৰু শ্ৰোতাক ভালদৰে জানে, সেই কাৰণে ইমান জনপ্ৰিয়তা আৰু তেওঁ সৃষ্টিৰ প্ৰতি শ্ৰোতাৰ ইমান আগ্ৰহ।</blockquote> ==জুবিন গাৰ্গৰ প্ৰিয়== *প্ৰিয় ব্যক্তিত্ব: কলাগুৰু [[বিষ্ণুপ্ৰসাদ ৰাভা]] *চে গুৱেভাৰা *প্ৰিয় ব্যক্তি: অভিনেতা [[চাৰ্লি চেপলিন]] *প্ৰিয় গ্ৰন্থ: 'My Autobiography' (Charlie Chaplin) *প্ৰিয় অভিনেতা: মাৰ্লন ব্ৰেণ্ডো *প্ৰিয় চলচ্চিত্ৰ: 'Citizen Kane' আৰু 'The Bicycle Thief *ৰ'ল মডেল: ন্যাপোলিঅ' বোনাপাৰ্ট ==আৰু চাওক== * [[জুবিন গাৰ্গে ৰেকৰ্ডিং কৰা গীতৰ তালিকা]] * [[জুবিন|জুবিন শব্দৰ অৰ্থ]] * [[হাচটেগ জাষ্টিচ ফ'ৰ জুবিন গাৰ্গ]] ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist|2}} ==গ্ৰন্থসূচী== * '''পিতৃৰ দৃষ্টিত জুবিন''', কপিল ঠাকুৰ, চন্দ্ৰ প্ৰকাশ, ২০১১ * '''জুবিন গাৰ্গ: জীৱনৰপৰা গানলৈ''', মণ্টু শইকীয়া সম্পাদিত, চন্দ্ৰ প্ৰকাশ, ২০০৯ ==বাহ্যিক সংযোগ== * [https://geetsankalan.com/singers/zubeen-garg গীত সংকলন ৱেবচাইটত জুবিন গাৰ্গৰ গীত] {{Commons category|Zubeen Garg|জুবিন গাৰ্গ}} {{Wikiquote}} * {{Facebook|ZUBEENsOFFICIAL}} * {{Twitter|zubeengarg1}} * {{Instagram|zubeen.garg}} * {{IMDb name|0958276}} * [https://zubeenda.online/ জুবিনদা.অনলাইন] * [https://zubeengarg.com/ জুবিনগাৰ্গ.কম] * [https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.452684/mode/1up জুবিনৰ গাৰ্গ — জীৱনৰ পৰা গানলৈ, মণ্টু শইকীয়া সম্পাদিত, চন্দ্ৰ প্ৰকাশ] {{জুবিন গাৰ্গ}} {{অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ}} {{অসমৰ প্ৰসিদ্ধ ব্যক্তি}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:জুবিন গাৰ্গ|*]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ কণ্ঠশিল্পী]] [[শ্ৰেণী:হিন্দী চলচ্চিত্ৰৰ নেপথ্য কণ্ঠশিল্পী]] [[শ্ৰেণী:অসমীয়া চলচ্চিত্ৰৰ নেপথ্য কণ্ঠশিল্পী]] [[শ্ৰেণী:বঙালী চলচ্চিত্ৰৰ নেপথ্য কণ্ঠশিল্পী]] [[শ্ৰেণী:অসমীয়া চলচ্চিত্ৰৰ সংগীত পৰিচালক]] [[শ্ৰেণী:অসমীয়া অভিনেতা]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক]] [[শ্ৰেণী:অসমীয়া ভাষাৰ চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক]] [[ শ্ৰেণী:অসমীয়া ভাষাৰ গীতিকাৰ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ সংগীতকাৰ]] [[শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:সমাজকৰ্মী]] [[শ্ৰেণী:সমাজহিতৈষী]] [[শ্ৰেণী:চলচ্চিত্ৰ প্ৰযোজক]] [[শ্ৰেণী:চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক]] [[শ্ৰেণী:কবি]] [[শ্ৰেণী:চিত্ৰনাট্য লেখক]] [[শ্ৰেণী:সুৰকাৰ]] [[শ্ৰেণী:গীতিকাৰ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় গীতিকাৰ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় সুৰকাৰ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় কণ্ঠশিল্পী]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় সংগীত পৰিচালক]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় সংগীতজ্ঞ]] [[শ্ৰেণী:বাদ্যযন্ত্ৰী]] [[শ্ৰেণী:ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা (ভাৰত) বিজয়ী]] [[শ্ৰেণী:অসমীয়া কবি]] [[শ্ৰেণী:কণ্ঠশিল্পী]] mfprnjbfaprkpm5jjco62gq5u1y5zob 0 5116 606253 592015 2026-05-14T07:23:23Z BhuyanBhaskar 16362 606253 wikitext text/x-wiki {{infobox writer | name = ড॰ ৰীতা চৌধুৰী | image = ৰীতা চৌধুৰী.jpg | imagesize = 200px | alt = | caption = | pseudonym = | birth_name = | birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1960|08|17}} | birth_place = নামপং, [[টিৰাপ]], [[অৰুণাচল প্ৰদেশ]] | death_date = | death_place = | occupation = ঔপন্যাসিক, কবি, প্ৰবক্তা | nationality = {{flagicon|India}} ভাৰতীয় | ethnicity = | citizenship = ভাৰতীয় | language = [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] | education = এম.এ., এল.এল.বি., পি.এইচ.ডি. | alma_mater = | period = ১৯৮১-বৰ্তমানলৈ | genre = | subject = | movement = [[অসম আন্দোলন]] | notableworks = [[দেও লাংখুই]]<br/>[[মাকাম]] | spouse = [[চন্দ্ৰমোহন পাটোৱাৰী]] | partner = | children = ২ | relatives = | influences = | influenced = | awards = অসম সাহিত্য সভা বঁটা,<br>[[কলাগুৰু বিষ্ণুপ্ৰসাদ ৰাভা বঁটা]] (২০০৬),<br>[[সাহিত্য অকাডেমি বঁটা]] (২০০৮)<ref>{{cite web | url=http://sahitya-akademi.gov.in/sahitya-akademi/showSearchAwardsResult.jsp?year=&author=&awards=AA&language=ASSAMESE| title=সাহিত্য অকাডেমি বঁটা বিজয়ী অসমীয়াসকলৰ তথ্য |publisher=সাহিত্য অকাডেমি | accessdate=নৱেম্বৰ ১৬, ২০১২}}</ref> | signature = | signature_alt = | website = [https://ritachowdhury.com/ ritachowdhury.com] }} '''ড॰ ৰীতা চৌধুৰী''' (জন্ম: ১৭ আগষ্ট, ১৯৬০) [[অসমীয়া সাহিত্য]] জগতৰ এগৰাকী কবি, ঔপন্যাসিক আৰু [[সাহিত্য অকাডেমি বঁটা]] বিজয়ী সাহিত্যিক।<ref name="ef">{{cite web|url=http://www.assamtribune.com/scripts/details.asp?id=dec2908/City2|title=Literary feats lauded|date=(Monday, December 29, 2008)|publisher=The Assam Tribune|accessdate=2009-10-22|archivedate=2012-02-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120219170116/http://www.assamtribune.com/scripts/details.asp?id=dec2908%2FCity2|deadurl=yes}}</ref><ref name="cd">{{cite web|url=http://www.assamtribune.com/scripts/details.asp?id=feb1809/at05|title=Chowdhury, Narzary given Akademi award|date=(Wednesday, February 18, 2009)|publisher=The Assam Tribune|accessdate=2009-10-22|archivedate=2012-02-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120219170112/http://www.assamtribune.com/scripts/details.asp?id=feb1809%2Fat05|deadurl=yes}}</ref> মাকাম, দেওলাংখুই, পপীয়া তৰাৰ সাধু, মায়াবৃত্ত ইত্যাদি তেওঁৰ উল্লেখযোগ্য সাহিত্যিক অৱদান । তেখেতে ২০১৫ চনৰ জুলাই মাহৰ পৰা ২০২০ চনৰ জানুৱাৰী মাহলৈ নেশ্যনেল বুক ট্ৰাষ্ট, ভাৰতৰ সঞ্চালক হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল ।<ref>{{cite web|url=http://www.telegraphindia.com/1150717/jsp/northeast/story_32029.jsp#.VakPljMclvF|title=Chowdhury new NBT Director|date=2015-07-16|accessdate=2015-07-17}}</ref> তেওঁৰ জন্ম হৈছিল [[অৰুণাচল প্ৰদেশ]]ৰ [[টিৰাপ]]ত । পিতৃৰ নাম বিৰজানন্দ চৌধুৰী। সম্প্ৰতি তেওঁ গৰীয়সী আলোচনীৰ সম্পাদক হিচাপেও দায়িত্ব পালন কৰি আছে।<ref name="nktv">{{cite web|url=https://as.nktv.in/author-rita-choudhary-gets-new-role/|title=Author Rita Choudhary Gets New Role|publisher=NKTV|accessdate=2024-09-01}}</ref> ==প্ৰাৰম্ভিক জীৱন== ৰীতা চৌধুৰীয়ে উজনি হাফলং প্ৰাথমিক বিদ্যালয়ত প্ৰাথমিক শিক্ষা গ্ৰহণ কৰাৰ পিছত মাৰ্ঘেৰিটা উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয়ত পঢ়ে। ১৯৮০ চনত চৌধুৰীৰ পৰিয়াল গুৱাহাটীলৈ উঠি আহে।<ref name="tele" /> তেখেতে [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] আৰু [[ৰাজনীতি বিজ্ঞান]] দুয়োটাতে স্নাতক উপাধি লাভ কৰে। তদুপৰি তেখেতে আইনৰ এল.এল.বি. গ্ৰহণ কৰাৰ লগতে ৰাজনীতি বিজ্ঞানত পি.এইচ.ডি.-ও কৰে। [[অসম আন্দোলন]]ৰ সময়ছোৱাত তেওঁ অসম জাতীয়তাবাদী যুৱ ছাত্ৰ পৰিষদৰ লগত জড়িত আছিল আৰু আন্দোলনত সক্ৰিয়ভাৱে অংশ লৈছিল। সময়ে-সময়ে তেওঁ আত্মগোপন কৰিবলগীয়া পৰিস্থিতিও হৈছিল। আন্দোলনৰ কাৰ্য-কলাপৰ বাবে তেখেতে [[গুৱাহাটী]]ত দুবাৰ আৰু [[ডিব্ৰুগড়]]ত তিনিবাৰ কাৰাবাস খাটিছিল।<ref name="tele">{{cite web|url=http://www.telegraphindia.com/1090117/jsp/guwahati/story_10399209.jsp|title=The heart yearns for days of yore|date=(Saturday, January 17, 2009)|publisher=The Telegraph|accessdate=2011-09-15}}</ref> ==শিক্ষকতা কাল== ১৯৮৯ চনত ডিফু চৰকাৰী মহাবিদ্যালয়ৰ ৰাজনীতি বিজ্ঞান বিভাগত প্ৰবক্তা হিচাপে কৰ্মজীৱন আৰম্ভ কৰা ৰীতা চৌধুৰীয়ে পিছলৈ ১৯৯১ চনত গুৱাহাটীৰ কটন কলেজত প্ৰবক্তা হিচাপে যোগদান কৰে। ১৯৯৬ চনত একেখন মহাবিদ্যালয়তে জ্যেষ্ঠ প্ৰবক্তা হিচাপে আৰু ২০০১ চনৰ পৰা ৰাজনীতি বিজ্ঞান বিভাগৰ সহযোগী অধ্যাপক হিচাপে ২০১৬ চনলৈকে দায়িত্ব পালন কৰে।<ref name="guwahatiplus">{{cite web|url=https://seotest.guwahatiplus.com/guwahati/meet-dr-rita-chowdhury-assamese-author-and-director-of-national-book-trust-of-india|title=Meet Dr. Rita Chowdhury: Assamese Author and Director of National Book Trust of India|publisher=Guwahati Plus|accessdate=2024-09-01|archivedate=2024-09-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240901072710/https://seotest.guwahatiplus.com/guwahati/meet-dr-rita-chowdhury-assamese-author-and-director-of-national-book-trust-of-india|deadurl=yes}}</ref> ==দাম্পত্য জীৱন== ৰাজনৈতিক চন্দ্ৰমোহন পাটোৱাৰীৰ সৈতে ৰীতা চৌধুৰী বিবাহপাশত আবদ্ধ হয়। তেওঁলোকৰ এজন পুত্ৰ আৰু এজনী কন্যা সন্তান আছে। ==সাহিত্যকৃতি== চৌধুৰীৰ জীৱনৰ প্ৰথমখন উপন্যাস আছিল ১৯৮১ চনত লিখা "অবিৰত যাত্ৰা"।<ref name="cd" /> প্ৰথমে তেওঁ উপন্যাসখনৰ নাম "অগস্ত্য যাত্ৰা" ৰাখিছিল যদিও সাহিত্যিক নগেন শইকীয়াই "অবিৰত যাত্ৰা" নাম দিছিল।<ref>{{cite book |last=Chowdhury |first=Rita |author-link=Rita Chowdhury |date= |title=মৰে অসম জীয়ে |url= |location= |publisher=জ্যোতি প্ৰকাশন |page=৩০২ |isbn=}}</ref> ইয়াৰ বাবে তেওঁ [[অসম সাহিত্য সভা]]ই আয়োজন কৰা উপন্যাসৰ পাণ্ডুলিপি প্ৰতিযোগিতাত প্ৰথম স্থান অধিকাৰ কৰে। [[অসম আন্দোলন]]ৰ সময়ত আত্মগোপন কৰি থকা অৱস্থাত তেখেতে এই উপন্যাসখন লিখি উলিয়াইছিল। ২০০১-২০০২ বৰ্ষত তেওঁ "আধাৰশিলা"ৰ সম্পাদকো আছিল। ২০০৫ চনত তেওঁৰ "[[দেও লাংখুই]]" উপন্যাসখন প্ৰকাশিত হয় আৰু সেইখনৰ বাবেই ২০০৮ চনত [[সাহিত্য অকাডেমী]] বঁটা লাভ কৰে । তাৰ পিছত চৌধুৰীৰ ২০১০ চনত প্ৰকাশিত উপন্যাস "[[মাকাম|মাকামে]]" বিপুল জনপ্ৰিয়তা অৰ্জন কৰে। ১৯৬২ চনৰ চীন-ভাৰত যুদ্ধৰ সময়ত [[তিনিচুকীয়া]] জিলাৰ [[মাকুম]]ৰ পৰা বন্দী কৰি ৰাজস্থানলৈ লৈ যোৱা ১৫০০জন চীনা-ভাৰতীয় লোকৰ দুখ-দুৰ্দশাৰ কাহিনী ইয়াত বৰ্ণিত হৈছে। ইতিমধ্যে ইয়াৰ আধাৰত চলচ্চিত্ৰৰ পৰিকল্পনাও কৰা হৈছে।<ref>{{cite web|url=http://www.telegraphindia.com/1101204/jsp/northeast/story_13255012.jsp|title=Silver screen aspires to immortalise Makam|date=(Saturday, December 4, 2010)|publisher=The Telegraph|accessdate=2011-09-15}}</ref> ২০১১ চনত তেওঁ "আধাৰশিলা" নামেৰে যুৱ সাহিত্যিকসকলক আগবঢ়াই নিবলৈ এটা সংস্থা গঢ়ি তোলে।<ref name="telegraphindia">{{cite web|url=https://www.telegraphindia.com/north-east/forum-boost-to-assamese-author-launches-adharxila-to-elevate-literature-culture-society/cid/372120|title=Forum Boost to Assamese Author: Launches Adharxila to Elevate Literature, Culture, Society|publisher=The Telegraph India|accessdate=2024-09-01}}</ref> ২০১৫ চনত নেশ্যনেল বুক ট্ৰাষ্টৰ অধ্যক্ষ তেওঁ হিচাপে নিযুক্তি লাভ কৰে<ref>{{cite news |title=Chowdhury new NBT Director |url=https://www.telegraphindia.com/north-east/chowdhury-new-nbt-director/cid/1391442 |access-date=7 May 2023 |work=[[The Telegraph (India)|The Telegraph]] |date=17 July 2015 |language=en}}</ref> আৰু ২০১৯ চনৰ জানুৱাৰী মাহত তেওঁ স্বেচ্ছাই পদত্যাগ কৰে।<ref>{{cite news |title=Dr Rita Chowdhury resigns from National Book Trust (NBT) |url=https://www.indiatodayne.in/assam/story/rita-chowdhury-resigns-392804-2019-01-11 |access-date=8 May 2023 |work=[[India Today]] NE |date=11 January 2019 |language=en}}</ref> ২০২২ চনত চৌধুৰীয়ে অসমীয়া আলোচনী গৰিয়সীৰ সম্পাদক হিচাপে যোগদান কৰে।<ref>{{cite news |title=Rita Chowdhury takes charge as Editor of Gariyoshi |work=[[The Assam Tribune]] |date=1 April 2022}} {{ProQuest|2646092329}}</ref> ===উপন্যাস=== [[চিত্ৰ:Makam front cover.jpg|thumb|right|180px|[[মাকাম]] উপন্যাসৰ বেটুপাত]] #[[অবিৰত যাত্ৰা ]](১৯৮১) #[[তীৰ্থভূমি]] (১৯৮৮) #[[মহা জীৱনৰ আধাৰশিলা]] (১৯৯৩) #[[নয়না, তৰালী, সুজাতা]] (১৯৯৬) #[[পপীয়া তৰাৰ সাধু]] (১৯৯৮) #[[ৰাগ মালকোশ]] (১৯৯৯) #[[জল পদ্ম]] (১৯৯৯) #[[হৃদয় নিৰুপায়]] (২০০৩) #[[দেও লাংখুই]] (২০০৫) #[[মাকাম]] (২০১০) #[[এই সময় সেই সময়]] #[[ৰাজীৱ ঈশ্বৰ]] #[[জাহ্নবী]] #[[মায়াবৃত্ত]] (২০১২) #[[বিভ্ৰান্ত বাস্তৱ]] #[[মৰে অসম, জীয়ে কোন]] (২০২১) #[[নেভাৰলেণ্ড জিৰ’ আৱাৰ]] (২০২৩) #[[পথসন্ধি]] (২০২৪) ===কবিতা=== #সুদূৰ নক্ষত্ৰ (১৯৮৯) #বনৰীয়া বতাহৰ সুঁহুৰি (১৯৯৬) #অলপ পোহৰ অলপ আন্ধাৰ (১৯৯৭) #বগা মাটিৰ তুলসী (১৯৯৯) ==বঁটা== * [[অবিৰত যাত্ৰা]] উপন্যাসৰ বাবে অসম সাহিত্য সভা বঁটা, ১৯৮১<ref name="cd" /> * দেও লাং খুই উপন্যাসৰ বাবে অসম সাহিত্য সভাৰ পৰা বিষ্ণুপ্ৰসাদ ৰাভা বঁটা, ২০০৬<ref name="cd" /> (দেও লাংখুই) * দেও লাং খুই উপন্যাসৰ বাবে [[সাহিত্য অকাডেমি বঁটা]], ২০০৮<ref name="ef" /><ref>{{cite web|url=http://www.assamtimes.org/knowledge-development/2474.html|title=Sahitya Academy award to 2 Assamese litterateurs|last=Editor|first=Assam Times|date=2008-12-23|accessdate=2009-08-02|archivedate=2011-07-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110725022542/http://www.assamtimes.org/knowledge-development/2474.html|deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.highbeam.com/doc/1P3-1617166911.html|title=Sahitya Adademi Awards for Choudhury, Narzary|date=2008-12-23|accessdate=2009-07-08|archivedate=2012-10-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121026061213/http://www.highbeam.com/doc/1P3-1617166911.html|deadurl=yes}}</ref> (দেও লাংখুই) * [[অসম উপত্যকা সাহিত্য বঁটা]] (২০১৭)<ref name="অসম উপত্যকা সাহিত্য বঁটা">{{cite web | url=https://janambhumi.in/VFZSak5FMVVSVDA9/%E0%A6%B8%E0%A6%A8%E0%A6%A8%E0%A7%8D%E0%A6%A4-%E0%A6%A4%E0%A6%BE%E0%A6%81%E0%A6%A4%E0%A7%80,-%E0%A7%B0%E0%A7%80%E0%A6%A4%E0%A6%BE-%E0%A6%9A%E0%A7%8C%E0%A6%A7%E0%A7%81%E0%A7%B0%E0%A7%80-%E0%A6%86%E0%A7%B0%E0%A7%81-%E0%A6%AF%E0%A6%BC%E0%A7%87%E0%A6%9B%E0%A7%87-%E0%A6%A6%E0%A7%B0%E0%A6%9C%E0%A7%87-%E0%A6%A0%E0%A6%82%E0%A6%9A%E0%A6%BF%E0%A6%B2%E0%A7%88-%E0%A6%85%E0%A6%B8%E0%A6%AE-%E0%A6%89%E0%A6%AA%E0%A6%A4%E0%A7%8D%E0%A6%AF%E0%A6%95%E0%A6%BE-%E0%A6%B8%E0%A6%BE%E0%A6%B9%E0%A6%BF%E0%A6%A4%E0%A7%8D%E0%A6%AF-%E0%A6%AC%E0%A6%81%E0%A6%9F%E0%A6%BE.html | title=সনন্ত তাঁতী, ৰীতা চৌধুৰী আৰু য়েছে দৰজে ঠংচিলৈ অসম উপত্যকা সাহিত্য বঁটা | publisher=জনমভূমি | date=৪ ফেব্ৰুৱাৰী, ২০১৮ | accessdate=28 April 2020 | archivedate=4 March 2021 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20210304121107/https://janambhumi.in/VFZSak5FMVVSVDA9/%E0%A6%B8%E0%A6%A8%E0%A6%A8%E0%A7%8D%E0%A6%A4-%E0%A6%A4%E0%A6%BE%E0%A6%81%E0%A6%A4%E0%A7%80,-%E0%A7%B0%E0%A7%80%E0%A6%A4%E0%A6%BE-%E0%A6%9A%E0%A7%8C%E0%A6%A7%E0%A7%81%E0%A7%B0%E0%A7%80-%E0%A6%86%E0%A7%B0%E0%A7%81-%E0%A6%AF%E0%A6%BC%E0%A7%87%E0%A6%9B%E0%A7%87-%E0%A6%A6%E0%A7%B0%E0%A6%9C%E0%A7%87-%E0%A6%A0%E0%A6%82%E0%A6%9A%E0%A6%BF%E0%A6%B2%E0%A7%88-%E0%A6%85%E0%A6%B8%E0%A6%AE-%E0%A6%89%E0%A6%AA%E0%A6%A4%E0%A7%8D%E0%A6%AF%E0%A6%95%E0%A6%BE-%E0%A6%B8%E0%A6%BE%E0%A6%B9%E0%A6%BF%E0%A6%A4%E0%A7%8D%E0%A6%AF-%E0%A6%AC%E0%A6%81%E0%A6%9F%E0%A6%BE.html | deadurl=yes }}</ref> ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * [https://ritachowdhury.com/ ৰীতা চৌধুৰীৰ ৱেবছাইট] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240901070404/https://ritachowdhury.com/ |date=2024-09-01 }} * [https://web.archive.org/web/20190215041011/http://ritachowdhury.in/ আৰ্কাইভ] {{Navbox assam biography}} {{অসম উপত্যকা সাহিত্য বঁটা}} {{অসমীয়া ভাষাত সাহিত্য অকাডেমি বঁটা লাভ কৰা সাহিত্যিকসকল}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:অসমীয়া ঔপন্যাসিক]] [[শ্ৰেণী:অসমীয়া কবি]] [[শ্ৰেণী:অসমীয়া ভাষাৰ সাহিত্য অকাডেমি বঁটা বিজয়ী]] [[শ্ৰেণী:অসম উপত্যকা সাহিত্য বঁটা বিজয়ী]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় মহিলা কবি]] 0zx6b0j0j7fisseu2tetowayaddyu1u 10 5436 606206 281308 2026-05-13T22:09:25Z Nintendofan885 26527 invert icon on dark mode 606206 wikitext text/x-wiki {{Ambox | type = notice | image = [[File:Translation to Assamese arrow.svg|50px|alt=|class=skin-invert|link=Category:অনুবাদ বিচৰা প্ৰবন্ধসমূহ]] | text = এইটো এটা অনূদিত বা অনুবাদ চলি থকা প্ৰবন্ধ। ইয়াৰ তাৎপৰ্য্য কেইবাটাও হ'ব পাৰে। <br/> {{অনুবাদ/tutorial}} | all = অনুবাদ বিচৰা প্ৰবন্ধসমূহ }} <includeonly>[[Category:অনুবাদ বিচৰা প্ৰবন্ধসমূহ]]</includeonly><noinclude>{{documentation}} </noinclude> s9qxryusogmgoacj83b7h7ykmm9ez8b 0 7024 606261 529668 2026-05-14T08:23:39Z ~2026-29001-88 49861 am sik mem taşşak 606261 wikitext text/x-wiki {{Infobox language |name=ইংৰাজী |nativename=English ইংলিছ |familycolor=ইণ্ডো-ইউৰোপীয় |pronunciation= |states= [[যুক্তৰাজ্য]]<br /> [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]], [[অষ্ট্ৰেলিয়া]], [[আয়াৰলেণ্ড]], [[কানাডা]], [[দক্ষিণ আফ্ৰিকা]], [[নিউজিলেণ্ড]] আৰু অন্যান্য দেশত<br />(আন্তৰ্জাতিক যানবাহনতো ব্যৱহৃত) |speakers=মাতৃভাষী: ৩-৮,০০০,০০০<br />দ্বিতীয় ভাষা: ১৫০,০০০,০০০-১,০০০,০০০,০০০ |rank= #৪ মাতৃভাষীৰ সংখ্যা অনুসৰি; <br />#২ মুঠ ভাষাভাষী অনু্সৰি |fam2=[[জাৰ্মান ভাষা|জাৰ্মানী]] |fam3=[[পশ্চিম জাৰ্মান ভাষা|পশ্চিম জাৰ্মানী]] |fam4=[[ইঙ্গ-ফ্ৰিসীয় ভাষা|ইঙ্গ-ফ্ৰিসীয়]] |fam5=[[ইংৰাজী ভাষা|ইংৰাজী]] |script=[[লেটিন লিপি]] |nation=''আইনত, একমাত্ৰ'': [[লাইবেৰিয়া]], বহু [[কমনৱেলথ]] ৰাষ্ট্ৰ<br />''আইনত, কেৱল নহয়'': [[কানাডা]], [[হংকং]], [[আয়াৰলেণ্ড]], [[দক্ষিণ আফ্ৰিকা]], [[ভাৰত]], [[ফিলিপাইন]], [[ছিংগাপুৰ]], [[ইউৰোপিয়ান ইউনিয়ন]]<br />''কাৰ্যত, একমাত্ৰ'': [[অষ্ট্ৰেলিয়া]], [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]] <br />''কাৰ্যত, একমাত্ৰ নহয়'': [[নিউজিলেণ্ড]], [[যুক্তৰাজ্য]] |iso1=en|iso2=eng|iso3=eng| |map = Anglospeak.svg |mapcaption =<center><small>ইংৰাজী যিবোৰ দেশত বা অঙ্গৰাজ্যত ৰাষ্ট্ৰভাষা হিচাপে প্ৰচলিত সেইবোৰ গাঢ় নীলা ৰঙেৰে চিহ্নিত আনহাতে যিবোৰ দেশত বা অঙ্গৰাজ্যত ইংৰাজী ৰাষ্ট্ৰভাষা সত্ত্বেও প্ৰধানত কথিত ভাষা নহয়, সেইবোৰ পাতল নীলা ৰঙেৰে চিহ্নিত</center></small>}} '''ইংৰাজী''' (English, ইংলিছ) [[ভাৰত-ইউৰোপীয় ভাষা]] পৰিয়ালৰ জাৰ্মাণিক শাখাৰ পশ্চিমীয়া গোটৰ এটা ভাষা। ইংৰাজীৰ সৈতে ফ্ৰিজিয়ান ভাষা আটাইতকৈ ঘনিষ্ঠভাৱে জড়িত ভাষা। ইয়াৰ সৈতে [[ওলন্দাজ ভাষা|ডাচ]], ফ্লেমিছ বেলজিয়ামত ডাচ ভাষাৰ এটা উপভাষা) আৰু নিম্ন জাৰ্মান উপভাষাৰ সম্পৰ্ক আছে। খ্ৰীষ্টীয় ষষ্ঠ শতিকাত উত্তৰ আটলাণ্টিক মহাসাগৰৰ গ্ৰেট ব্ৰিটেইন দ্বীপৰ দক্ষিণ অংশত অৱস্থিত [[ইংলেণ্ড]] নামৰ দেশখনত ইংৰাজী ভাষাৰ জন্ম হৈছিল।{{sfn|The Routes of English}}{{sfn|Crystal|2003a|p=6}}{{sfn|Wardhaugh|2010|p=55}}<ref>Salome, Rosemary (2022). ''[https://books.google.com/books?id=_gNREAAAQBAJ&dq=%22its+global+spread+began+with+the+british+empire,+which+at+its+height%22&pg=PA6 The Rise of English as a Global Language]''. Oxford University Press, pp. 6-7.</ref> বৰ্তমান ই [[যুক্তৰাজ্য]], [[আয়াৰলেণ্ড]], [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]], [[কানাডা]], [[অষ্ট্ৰেলিয়া]], [[নিউজিলেণ্ড]] আৰু কেৰিবিয়ান আৰু [[প্ৰশান্ত মহাসাগৰ]]ৰ বহু দ্বীপ ৰাষ্ট্ৰৰ মূল ভাষা। ইংৰাজী প্ৰায় ৩.৮ নিযুত মানুহৰ মাতৃভাষা। থলুৱা ভাষী লোকৰ সংখ্যাৰ হিচাপত ইয়াৰ স্থান বিশ্বৰ ভিতৰতে তৃতীয়।{{sfn|Ethnologue|2010}} [https://www.minderatolyesi.com/ minderci] [https://www.minderatolyesi.com/ minder atölyesi] [https://www.minderatolyesi.com/ bahçe mobilyası minderi] [https://www.minderatolyesi.com/ balkon takımı minderi] ==ইতিহাস== ইংৰাজী ভাষাৰ আদিম প্ৰজাতিসমূহ, যিবোৰক সামূহিকভাৱে পুৰণি ইংৰাজী বা "এংলো-চেক্সন" বুলি জনা যায়, পঞ্চম শতিকাত ব্ৰিটেইনলৈ অনা উত্তৰ সাগৰৰ জাৰ্মানিক উপভাষাৰ এটা গোটৰ পৰা বিকশিত হৈছিল। অষ্টম আৰু নৱম শতিকাৰ পৰা আৰম্ভ কৰি পুৰণি ইংৰাজী উপভাষাসমূহ পিছলৈ পুৰণি নৰ্ছ ভাষী ভাইকিং আক্ৰমণকাৰী আৰু বসতিপ্ৰধান লোকৰ দ্বাৰা প্ৰভাৱিত হয়। ইংলেণ্ডৰ নৰ্মান বিজয়ৰ পিছত একাদশ শতিকাৰ শেষৰ ফালে মধ্য ইংৰাজী আৰম্ভ হৈছিল, যেতিয়া প্ৰায় তিনি শতিকাৰ ভিতৰত ইংৰাজীত যথেষ্ট পৰিমাণৰ পুৰণি ফৰাচী শব্দভাণ্ডাৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল।<ref name="Ian Short 2007">{{cite book | last=Short | first=Ian | title=A Companion to the Anglo-Norman World | chapter=Language and Literature | publisher=Boydell and Brewer Limited | date=2002-01-01 | isbn=978-1-84615-046-3 | doi=10.1017/9781846150463.011 | pages=191–214}}</ref>{{sfn|Crystal|2003b|p=30}} ১৫ শতিকাৰ শেষৰ ফালে গ্ৰেট ভৱেল শ্বিফ্ট আৰু লণ্ডনত ছপাশালৰ প্ৰৱৰ্তনৰ সমান্তৰালভাৱে অধিক লেটিন আৰু গ্ৰীক শব্দ আৰু শিপা ধাৰলৈ লোৱাৰ ৰেনেছাঁৰ ধাৰা আৰম্ভ হোৱাৰ লগে লগে আধুনিক ইংৰাজীৰ আৰম্ভণি হৈছিল। এই যুগ বিশেষকৈ কিং জেমছ বাইবেল আৰু উইলিয়াম শ্বেক্সপীয়েৰৰ ৰচনাত শিখৰত উপনীত হয়।{{sfn|How English evolved into a global language|2010}}<ref>{{britannica URL|topic/English-language/Historical-background|English language: Historical background}}</ref> ছপাশালে ইংৰাজী বানানক বহু পৰিমাণে প্ৰামাণিক কৰি তুলিছিল,<ref>{{Cite book |last1=Upward |first1=Christopher |title=The History of English Spelling |last2=Davidson |first2=George |publisher=Wiley-Blackwell |year=2011 |isbn=978-1-405-19024-4 |location=Oxford |page=84}}</ref> যিটো তেতিয়াৰ পৰাই বহুলাংশে অপৰিৱৰ্তিত হৈ আছে, ইংৰাজী উপভাষাত পিছলৈ বিভিন্ন ধৰণৰ শব্দৰ পৰিৱৰ্তন হোৱাৰ পিছতো। ব্ৰিটিছ সাম্ৰাজ্য আৰু আমেৰিকাৰ বিশ্বব্যাপী প্ৰভাৱৰ পৰিণতি হিচাপে ১৭ শতিকাৰ পৰাই আধুনিক ইংৰাজী বিশ্বজুৰি বিয়পি পৰিছে। এই দেশসমূহৰ সকলো ধৰণৰ ছপা আৰু ইলেক্ট্ৰনিক মাধ্যমৰ জৰিয়তে ইংৰাজী আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বক্তৃতাৰ আগশাৰীৰ ভাষা আৰু বহু অঞ্চল আৰু পেছাদাৰী প্ৰেক্ষাপট যেনে বিজ্ঞান, নেভিগেচন, আৰু আইনত লিংগুয়া ফ্ৰাংকাত পৰিণত হৈছে।{{sfn|The Routes of English}} ইয়াৰ আধুনিক ব্যাকৰণ হৈছে ভাৰত-ইউৰোপীয় ভাষাৰ সাধাৰণ নিৰ্ভৰশীল চিহ্নিতকৰণ আৰ্হিৰ পৰা চহকী বিভক্তিমূলক ৰূপবিজ্ঞান আৰু তুলনামূলকভাৱে মুক্ত শব্দ ক্ৰমৰ পৰা কম বিভক্তি আৰু মোটামুটি নিৰ্দিষ্ট বিষয়–ক্ৰিয়া– বস্তুৰ শব্দৰ ক্ৰম।{{sfn|König|1994|page=539}} আধুনিক ইংৰাজী জটিল কাল, দিশ আৰু আৱেগৰ প্ৰকাশৰ বাবে সহায়ক ক্ৰিয়া আৰু শব্দ ক্ৰমৰ ওপৰত অধিক নিৰ্ভৰ কৰে, লগতে নিষ্ক্ৰিয় নিৰ্মাণ, প্ৰশ্নবোধক আৰু কিছুমান অস্বীকাৰৰ ওপৰত। ==ভৌগোলিক বিতৰণ== ২০১৬ চনলৈকে ৪০০ মিলিয়ন লোকে ইংৰাজীক প্ৰথম ভাষা হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰে আৰু ১১ বিলিয়ন লোকে ইয়াক গৌণ ভাষা হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰে।<ref>{{cite web|title=Which countries are best at English as a second language?|url=https://www.weforum.org/agenda/2016/11/which-countries-are-best-at-english-as-a-second-language-4d24c8c8-6cf6-4067-a753-4c82b4bc865b|publisher=World Economic Forum |first1=Keith |last1=Breene |date=15 November 2019 |access-date=29 November 2016|archive-date=25 November 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161125144549/https://www.weforum.org/agenda/2016/11/which-countries-are-best-at-english-as-a-second-language-4d24c8c8-6cf6-4067-a753-4c82b4bc865b/|url-status=live}}</ref> ভাষীক সংখ্যাৰ হিচাপত ইংৰাজী ভাষা সৰ্বাধিক। ইংৰাজী ভাষা প্ৰতিখন মহাদেশৰ সম্প্ৰদায়ৰ মাজত আৰু সকলো প্ৰধান মহাসাগৰৰ দ্বীপসমূহত ব্যৱহাৰ হয়।{{sfn|Crystal|2003b|p=106}} [[যুক্তৰাজ্য]], [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]], [[কানাডা]], [[অষ্ট্ৰেলিয়া]], [[আয়াৰলেণ্ড]], [[নিউজিলেণ্ড]] আৰু বহুতো কেৰিবিয়ান দেশত ইংৰাজীক প্ৰথম ভাষা বা মাতৃভাষা হিচাপে স্বীকৃতি দিয়া হৈছে। ইয়াৰ উপৰিও [[ভাৰত]], [[পাকিস্তান]], [[ফিলিপাইনছ]] আৰু বহু আফ্ৰিকান দেশত ইংৰাজীক চৰকাৰী ভাষা হিচাপে স্বীকৃতি দিয়া হৈছে। ই বৰ্তমান ৫৯ খন দেশৰ চৰকাৰী ভাষা। ==শব্দ-ভাণ্ডাৰ== সাধাৰণতে কোৱা হয় যে ইংৰাজীত প্ৰায় ১ লাখ ৭০ হাজাৰ শব্দ আছে, বা অচল শব্দ গণনা কৰিলে ২ লাখ ২০ হাজাৰ শব্দ আছে; এই অনুমান ১৯৮৯ চনৰ অক্সফৰ্ড ইংৰাজী অভিধানৰ শেষৰ সম্পূৰ্ণ সংস্কৰণৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি কৰা হৈছে।<ref>{{cite web|url=https://en.oxforddictionaries.com/explore/how-many-words-are-there-in-the-english-language|title=How many words are there in the English language?|website=Oxford Dictionaries|language=en|access-date=13 September 2017|archive-date=9 September 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170909203258/https://en.oxforddictionaries.com/explore/how-many-words-are-there-in-the-english-language|url-status=dead|archivedate=9 September 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170909203258/https://en.oxforddictionaries.com/explore/how-many-words-are-there-in-the-english-language|deadurl=yes}}</ref> এই শব্দসমূহৰ আধাতকৈও অধিক বিশেষ্য, এক চতুৰ্থাংশ বিশেষণ আৰু এটা সপ্তম ক্ৰিয়া। ইংৰাজী শব্দভাণ্ডাৰক প্ৰায় ১০ লাখ শব্দ বুলি কোৱা এটা গণনা আছে — কিন্তু সেই গণনাত অনুমানিকভাৱে লেটিন প্ৰজাতিৰ নাম, বৈজ্ঞানিক পৰিভাষা, উদ্ভিদবিজ্ঞানৰ শব্দ, উপসৰ্গ আৰু প্ৰত্যয়যুক্ত শব্দ, সংক্ষিপ্ত ৰূপ, অতি সীমিত ইংৰাজী ব্যৱহাৰৰ বিদেশী শব্দ, কাৰিকৰী আদি শব্দ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে।{{sfn|Algeo|1999}} ==লিপি== {{মূল|ৰোমান লিপি}} নৱম শতিকাৰ পৰা ইংৰাজী ভাষাৰ বাবে লেটিন বৰ্ণমালা (ৰোমান বৰ্ণমালা বুলিও কোৱা হয়) ৰচনা কৰা হয়। এংলো-চেক্সন ৰুণত পূৰ্বৰ পুৰণি ইংৰাজী গ্ৰন্থসমূহ মাত্ৰ চুটি শিলালিপিহে। আজিলৈকে জীয়াই থকা পুৰণি ইংৰাজী ভাষাৰ সাহিত্যিক গ্ৰন্থসমূহৰ অধিকাংশই ৰোমান বৰ্ণমালাত লিখা হৈছে।{{sfn|Gneuss|2013|p=23}} আধুনিক ইংৰাজী বৰ্ণমালাত লেটিন লিপিৰ ২৬টা বৰ্ণ আছে। উক্ত ২৬টা বৰ্ণক ছপা ৰূপত সৰু আৰু ডাঙৰ দুটা শৈলীত গঠন কৰা হৈছে। ঠিক তেনেদৰেই উক্ত ২৬টা বৰ্ণক হাতেলিখা ৰূপত সৰু আৰু ডাঙৰ আন দুটা শৈলীত গঠন কৰা হৈছে। ==উপভাষা, উচ্চাৰণ আৰু বৈচিত্ৰ্য== উপভাষাবিদসকলে ইংৰাজীৰ বহুকেইটা উপভাষা চিনাক্ত কৰে, যিবোৰে সাধাৰণতে ব্যাকৰণ, শব্দভাণ্ডাৰ আৰু উচ্চাৰণৰ আৰ্হিৰ ক্ষেত্ৰত ইটোৱে সিটোৰ পৰা পৃথক আঞ্চলিক জাতসমূহক বুজায়। বিশেষ অঞ্চলৰ উচ্চাৰণে উপভাষাসমূহক পৃথক আঞ্চলিক উচ্চাৰণ হিচাপে পৃথক কৰে। ইংৰাজীৰ প্ৰধান থলুৱা উপভাষাসমূহক ভাষাবিদসকলে প্ৰায়ে ব্ৰিটিছ ইংৰাজী (BrE) আৰু উত্তৰ আমেৰিকান ইংৰাজী (NAE) দুটা অতি সাধাৰণ শ্ৰেণীত ভাগ কৰে।{{sfn|Crystal|2003b|p=107}} ইংৰাজী প্ৰজাতিৰ তৃতীয়টো সাধাৰণ প্ৰধান গোটও আছে: দক্ষিণ গোলাৰ্ধৰ ইংৰাজী, আটাইতকৈ বিশিষ্ট হৈছে অষ্ট্ৰেলিয়ান আৰু নিউজিলেণ্ড ইংৰাজী। == নিৰ্বাচিত গ্ৰন্থপঞ্জী == * {{Citation|last= |first= |last2= |first2= |editor-last=Bailey |editor-first=Richard W. |editor2-last=Gorlach |editor2-first=Manfred |title=English as a World Language |publisher=University of Michigan Press |year= 1984 |edition= |url= http://books.google.com/books?id=nOxUAAAACAAJ}} * {{Citation|last=Baugh |first=Albert C. |last2=Cable |first2=Thomas |editor-last= |editor-first= |editor2-last= |editor2-first= |title=A History of the English Language |publisher=Prentice-Hall, and Routeledge and Kegan Paul |year= 1993 |edition=4th |url= http://books.google.com/books?id=YYE8WxqJjPAC}} * {{Citation |last=Bryson |first=Bill |last2= |first2= |editor-last= |editor-first= |editor2-last= |editor2-first= |title=The Mother Tongue: English & how it Got that Way |publisher=HarperCollins |year=2001 |edition= |url=http://books.google.com/books?id=h1Q3StqpwB4C }}{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * {{Citation |last=Burchfield |first=Robert |last2= |first2= |editor-last= |editor-first= |editor2-last= |editor2-first= |title=The English Language |publisher=Oxford University Press |year=1986 |edition= |url=http://books.google.com/books?id=q6zqAAAACAAJ }}{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * {{Citation|last=Crystal |first=David |last2= |first2= |editor-last= |editor-first= |editor2-last= |editor2-first= |title=The Cambridge Encyclopedia of the English Language |publisher=Cambridge University Press |year= 2003 |edition=2nd |url= http://books.google.com/books?id=Kh_RZhvHk0YC}} * {{Citation|last= |first= |last2= |first2= |editor-last=Greenbaum |editor-first=Sidney |editor2-last= |editor2-first= |title=The English Language Today |publisher=Pergamon Press |year= 1985 |edition= |url= http://books.google.com/books?id=RFbLAAAACAAJ}} * {{Citation|last= |first= |last2= |first2= |editor-last=Hogg |editor-first=Richard M. |editor2-last= |editor2-first= |title=The Cambridge History of the English Language |publisher=Cambridge University Press |year= from 1992 |edition= |url= }} * {{Citation|last=Kachru |first=Braj Behari |last2= |first2= |editor-last= |editor-first= |editor2-last= |editor2-first= |title=The Alchemy of English: The Spread, Functions and Models. of. Non-native Englishes |publisher=Pergamon Press |year= 1985 |edition= |url= http://books.google.com/books?id=IgEEptNmwEwC}} * {{Citation|last=McArthur |first=Tom |last2= |first2= |editor-last= |editor-first= |editor2-last= |editor2-first= |title=The Oxford Companion to the English Language |publisher=Oxford University Press |year= 1992 |edition= |url= http://books.google.com/books?id=yIoYAAAAIAAJ}} == বহিঃসংযোগ == {{InterWiki|code=en}} * [http://www.ethnologue.org/show_language.asp?code=eng ইংৰাজী ভাষাৰ ওপৰত এথনোলগ ৰিপৰ্ট] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070930232007/http://www.ethnologue.org/show_language.asp?code=eng |date=2007-09-30 }} {{En icon}} {{ভাৰতৰ ভাষাসমূহ}} {{পৃথিৱীৰ প্ৰধান ভাষাসমূহ}} [[শ্ৰেণী:ভাষা]] [[শ্ৰেণী:ইংৰাজী ভাষা]] b2c19xr1aap3qngesj67r2yzd56pirt 606268 606261 2026-05-14T09:33:29Z A09 37015 Reverted 1 edit by [[Special:Contributions/~2026-29001-88|~2026-29001-88]] ([[User talk:~2026-29001-88|talk]]) to last revision by Kandarpajit Kallol (TwinkleGlobal) 606268 wikitext text/x-wiki {{Infobox language |name=ইংৰাজী |nativename=English ইংলিছ |familycolor=ইণ্ডো-ইউৰোপীয় |pronunciation= |states= [[যুক্তৰাজ্য]]<br /> [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]], [[অষ্ট্ৰেলিয়া]], [[আয়াৰলেণ্ড]], [[কানাডা]], [[দক্ষিণ আফ্ৰিকা]], [[নিউজিলেণ্ড]] আৰু অন্যান্য দেশত<br />(আন্তৰ্জাতিক যানবাহনতো ব্যৱহৃত) |speakers=মাতৃভাষী: ৩-৮,০০০,০০০<br />দ্বিতীয় ভাষা: ১৫০,০০০,০০০-১,০০০,০০০,০০০ |rank= #৪ মাতৃভাষীৰ সংখ্যা অনুসৰি; <br />#২ মুঠ ভাষাভাষী অনু্সৰি |fam2=[[জাৰ্মান ভাষা|জাৰ্মানী]] |fam3=[[পশ্চিম জাৰ্মান ভাষা|পশ্চিম জাৰ্মানী]] |fam4=[[ইঙ্গ-ফ্ৰিসীয় ভাষা|ইঙ্গ-ফ্ৰিসীয়]] |fam5=[[ইংৰাজী ভাষা|ইংৰাজী]] |script=[[লেটিন লিপি]] |nation=''আইনত, একমাত্ৰ'': [[লাইবেৰিয়া]], বহু [[কমনৱেলথ]] ৰাষ্ট্ৰ<br />''আইনত, কেৱল নহয়'': [[কানাডা]], [[হংকং]], [[আয়াৰলেণ্ড]], [[দক্ষিণ আফ্ৰিকা]], [[ভাৰত]], [[ফিলিপাইন]], [[ছিংগাপুৰ]], [[ইউৰোপিয়ান ইউনিয়ন]]<br />''কাৰ্যত, একমাত্ৰ'': [[অষ্ট্ৰেলিয়া]], [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]] <br />''কাৰ্যত, একমাত্ৰ নহয়'': [[নিউজিলেণ্ড]], [[যুক্তৰাজ্য]] |iso1=en|iso2=eng|iso3=eng| |map = Anglospeak.svg |mapcaption =<center><small>ইংৰাজী যিবোৰ দেশত বা অঙ্গৰাজ্যত ৰাষ্ট্ৰভাষা হিচাপে প্ৰচলিত সেইবোৰ গাঢ় নীলা ৰঙেৰে চিহ্নিত আনহাতে যিবোৰ দেশত বা অঙ্গৰাজ্যত ইংৰাজী ৰাষ্ট্ৰভাষা সত্ত্বেও প্ৰধানত কথিত ভাষা নহয়, সেইবোৰ পাতল নীলা ৰঙেৰে চিহ্নিত</center></small>}} '''ইংৰাজী''' (English, ইংলিছ) [[ভাৰত-ইউৰোপীয় ভাষা]] পৰিয়ালৰ জাৰ্মাণিক শাখাৰ পশ্চিমীয়া গোটৰ এটা ভাষা। ইংৰাজীৰ সৈতে ফ্ৰিজিয়ান ভাষা আটাইতকৈ ঘনিষ্ঠভাৱে জড়িত ভাষা। ইয়াৰ সৈতে [[ওলন্দাজ ভাষা|ডাচ]], ফ্লেমিছ বেলজিয়ামত ডাচ ভাষাৰ এটা উপভাষা) আৰু নিম্ন জাৰ্মান উপভাষাৰ সম্পৰ্ক আছে। খ্ৰীষ্টীয় ষষ্ঠ শতিকাত উত্তৰ আটলাণ্টিক মহাসাগৰৰ গ্ৰেট ব্ৰিটেইন দ্বীপৰ দক্ষিণ অংশত অৱস্থিত [[ইংলেণ্ড]] নামৰ দেশখনত ইংৰাজী ভাষাৰ জন্ম হৈছিল।{{sfn|The Routes of English}}{{sfn|Crystal|2003a|p=6}}{{sfn|Wardhaugh|2010|p=55}}<ref>Salome, Rosemary (2022). ''[https://books.google.com/books?id=_gNREAAAQBAJ&dq=%22its+global+spread+began+with+the+british+empire,+which+at+its+height%22&pg=PA6 The Rise of English as a Global Language]''. Oxford University Press, pp. 6-7.</ref> বৰ্তমান ই [[যুক্তৰাজ্য]], [[আয়াৰলেণ্ড]], [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]], [[কানাডা]], [[অষ্ট্ৰেলিয়া]], [[নিউজিলেণ্ড]] আৰু কেৰিবিয়ান আৰু [[প্ৰশান্ত মহাসাগৰ]]ৰ বহু দ্বীপ ৰাষ্ট্ৰৰ মূল ভাষা। ইংৰাজী প্ৰায় ৩.৮ নিযুত মানুহৰ মাতৃভাষা। থলুৱা ভাষী লোকৰ সংখ্যাৰ হিচাপত ইয়াৰ স্থান বিশ্বৰ ভিতৰতে তৃতীয়।{{sfn|Ethnologue|2010}} ==ইতিহাস== ইংৰাজী ভাষাৰ আদিম প্ৰজাতিসমূহ, যিবোৰক সামূহিকভাৱে পুৰণি ইংৰাজী বা "এংলো-চেক্সন" বুলি জনা যায়, পঞ্চম শতিকাত ব্ৰিটেইনলৈ অনা উত্তৰ সাগৰৰ জাৰ্মানিক উপভাষাৰ এটা গোটৰ পৰা বিকশিত হৈছিল। অষ্টম আৰু নৱম শতিকাৰ পৰা আৰম্ভ কৰি পুৰণি ইংৰাজী উপভাষাসমূহ পিছলৈ পুৰণি নৰ্ছ ভাষী ভাইকিং আক্ৰমণকাৰী আৰু বসতিপ্ৰধান লোকৰ দ্বাৰা প্ৰভাৱিত হয়। ইংলেণ্ডৰ নৰ্মান বিজয়ৰ পিছত একাদশ শতিকাৰ শেষৰ ফালে মধ্য ইংৰাজী আৰম্ভ হৈছিল, যেতিয়া প্ৰায় তিনি শতিকাৰ ভিতৰত ইংৰাজীত যথেষ্ট পৰিমাণৰ পুৰণি ফৰাচী শব্দভাণ্ডাৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল।<ref name="Ian Short 2007">{{cite book | last=Short | first=Ian | title=A Companion to the Anglo-Norman World | chapter=Language and Literature | publisher=Boydell and Brewer Limited | date=2002-01-01 | isbn=978-1-84615-046-3 | doi=10.1017/9781846150463.011 | pages=191–214}}</ref>{{sfn|Crystal|2003b|p=30}} ১৫ শতিকাৰ শেষৰ ফালে গ্ৰেট ভৱেল শ্বিফ্ট আৰু লণ্ডনত ছপাশালৰ প্ৰৱৰ্তনৰ সমান্তৰালভাৱে অধিক লেটিন আৰু গ্ৰীক শব্দ আৰু শিপা ধাৰলৈ লোৱাৰ ৰেনেছাঁৰ ধাৰা আৰম্ভ হোৱাৰ লগে লগে আধুনিক ইংৰাজীৰ আৰম্ভণি হৈছিল। এই যুগ বিশেষকৈ কিং জেমছ বাইবেল আৰু উইলিয়াম শ্বেক্সপীয়েৰৰ ৰচনাত শিখৰত উপনীত হয়।{{sfn|How English evolved into a global language|2010}}<ref>{{britannica URL|topic/English-language/Historical-background|English language: Historical background}}</ref> ছপাশালে ইংৰাজী বানানক বহু পৰিমাণে প্ৰামাণিক কৰি তুলিছিল,<ref>{{Cite book |last1=Upward |first1=Christopher |title=The History of English Spelling |last2=Davidson |first2=George |publisher=Wiley-Blackwell |year=2011 |isbn=978-1-405-19024-4 |location=Oxford |page=84}}</ref> যিটো তেতিয়াৰ পৰাই বহুলাংশে অপৰিৱৰ্তিত হৈ আছে, ইংৰাজী উপভাষাত পিছলৈ বিভিন্ন ধৰণৰ শব্দৰ পৰিৱৰ্তন হোৱাৰ পিছতো। ব্ৰিটিছ সাম্ৰাজ্য আৰু আমেৰিকাৰ বিশ্বব্যাপী প্ৰভাৱৰ পৰিণতি হিচাপে ১৭ শতিকাৰ পৰাই আধুনিক ইংৰাজী বিশ্বজুৰি বিয়পি পৰিছে। এই দেশসমূহৰ সকলো ধৰণৰ ছপা আৰু ইলেক্ট্ৰনিক মাধ্যমৰ জৰিয়তে ইংৰাজী আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বক্তৃতাৰ আগশাৰীৰ ভাষা আৰু বহু অঞ্চল আৰু পেছাদাৰী প্ৰেক্ষাপট যেনে বিজ্ঞান, নেভিগেচন, আৰু আইনত লিংগুয়া ফ্ৰাংকাত পৰিণত হৈছে।{{sfn|The Routes of English}} ইয়াৰ আধুনিক ব্যাকৰণ হৈছে ভাৰত-ইউৰোপীয় ভাষাৰ সাধাৰণ নিৰ্ভৰশীল চিহ্নিতকৰণ আৰ্হিৰ পৰা চহকী বিভক্তিমূলক ৰূপবিজ্ঞান আৰু তুলনামূলকভাৱে মুক্ত শব্দ ক্ৰমৰ পৰা কম বিভক্তি আৰু মোটামুটি নিৰ্দিষ্ট বিষয়–ক্ৰিয়া– বস্তুৰ শব্দৰ ক্ৰম।{{sfn|König|1994|page=539}} আধুনিক ইংৰাজী জটিল কাল, দিশ আৰু আৱেগৰ প্ৰকাশৰ বাবে সহায়ক ক্ৰিয়া আৰু শব্দ ক্ৰমৰ ওপৰত অধিক নিৰ্ভৰ কৰে, লগতে নিষ্ক্ৰিয় নিৰ্মাণ, প্ৰশ্নবোধক আৰু কিছুমান অস্বীকাৰৰ ওপৰত। ==ভৌগোলিক বিতৰণ== ২০১৬ চনলৈকে ৪০০ মিলিয়ন লোকে ইংৰাজীক প্ৰথম ভাষা হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰে আৰু ১১ বিলিয়ন লোকে ইয়াক গৌণ ভাষা হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰে।<ref>{{cite web|title=Which countries are best at English as a second language?|url=https://www.weforum.org/agenda/2016/11/which-countries-are-best-at-english-as-a-second-language-4d24c8c8-6cf6-4067-a753-4c82b4bc865b|publisher=World Economic Forum |first1=Keith |last1=Breene |date=15 November 2019 |access-date=29 November 2016|archive-date=25 November 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161125144549/https://www.weforum.org/agenda/2016/11/which-countries-are-best-at-english-as-a-second-language-4d24c8c8-6cf6-4067-a753-4c82b4bc865b/|url-status=live}}</ref> ভাষীক সংখ্যাৰ হিচাপত ইংৰাজী ভাষা সৰ্বাধিক। ইংৰাজী ভাষা প্ৰতিখন মহাদেশৰ সম্প্ৰদায়ৰ মাজত আৰু সকলো প্ৰধান মহাসাগৰৰ দ্বীপসমূহত ব্যৱহাৰ হয়।{{sfn|Crystal|2003b|p=106}} [[যুক্তৰাজ্য]], [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]], [[কানাডা]], [[অষ্ট্ৰেলিয়া]], [[আয়াৰলেণ্ড]], [[নিউজিলেণ্ড]] আৰু বহুতো কেৰিবিয়ান দেশত ইংৰাজীক প্ৰথম ভাষা বা মাতৃভাষা হিচাপে স্বীকৃতি দিয়া হৈছে। ইয়াৰ উপৰিও [[ভাৰত]], [[পাকিস্তান]], [[ফিলিপাইনছ]] আৰু বহু আফ্ৰিকান দেশত ইংৰাজীক চৰকাৰী ভাষা হিচাপে স্বীকৃতি দিয়া হৈছে। ই বৰ্তমান ৫৯ খন দেশৰ চৰকাৰী ভাষা। ==শব্দ-ভাণ্ডাৰ== সাধাৰণতে কোৱা হয় যে ইংৰাজীত প্ৰায় ১ লাখ ৭০ হাজাৰ শব্দ আছে, বা অচল শব্দ গণনা কৰিলে ২ লাখ ২০ হাজাৰ শব্দ আছে; এই অনুমান ১৯৮৯ চনৰ অক্সফৰ্ড ইংৰাজী অভিধানৰ শেষৰ সম্পূৰ্ণ সংস্কৰণৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি কৰা হৈছে।<ref>{{cite web|url=https://en.oxforddictionaries.com/explore/how-many-words-are-there-in-the-english-language|title=How many words are there in the English language?|website=Oxford Dictionaries|language=en|access-date=13 September 2017|archive-date=9 September 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170909203258/https://en.oxforddictionaries.com/explore/how-many-words-are-there-in-the-english-language|url-status=dead|archivedate=9 September 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170909203258/https://en.oxforddictionaries.com/explore/how-many-words-are-there-in-the-english-language|deadurl=yes}}</ref> এই শব্দসমূহৰ আধাতকৈও অধিক বিশেষ্য, এক চতুৰ্থাংশ বিশেষণ আৰু এটা সপ্তম ক্ৰিয়া। ইংৰাজী শব্দভাণ্ডাৰক প্ৰায় ১০ লাখ শব্দ বুলি কোৱা এটা গণনা আছে — কিন্তু সেই গণনাত অনুমানিকভাৱে লেটিন প্ৰজাতিৰ নাম, বৈজ্ঞানিক পৰিভাষা, উদ্ভিদবিজ্ঞানৰ শব্দ, উপসৰ্গ আৰু প্ৰত্যয়যুক্ত শব্দ, সংক্ষিপ্ত ৰূপ, অতি সীমিত ইংৰাজী ব্যৱহাৰৰ বিদেশী শব্দ, কাৰিকৰী আদি শব্দ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে।{{sfn|Algeo|1999}} ==লিপি== {{মূল|ৰোমান লিপি}} নৱম শতিকাৰ পৰা ইংৰাজী ভাষাৰ বাবে লেটিন বৰ্ণমালা (ৰোমান বৰ্ণমালা বুলিও কোৱা হয়) ৰচনা কৰা হয়। এংলো-চেক্সন ৰুণত পূৰ্বৰ পুৰণি ইংৰাজী গ্ৰন্থসমূহ মাত্ৰ চুটি শিলালিপিহে। আজিলৈকে জীয়াই থকা পুৰণি ইংৰাজী ভাষাৰ সাহিত্যিক গ্ৰন্থসমূহৰ অধিকাংশই ৰোমান বৰ্ণমালাত লিখা হৈছে।{{sfn|Gneuss|2013|p=23}} আধুনিক ইংৰাজী বৰ্ণমালাত লেটিন লিপিৰ ২৬টা বৰ্ণ আছে। উক্ত ২৬টা বৰ্ণক ছপা ৰূপত সৰু আৰু ডাঙৰ দুটা শৈলীত গঠন কৰা হৈছে। ঠিক তেনেদৰেই উক্ত ২৬টা বৰ্ণক হাতেলিখা ৰূপত সৰু আৰু ডাঙৰ আন দুটা শৈলীত গঠন কৰা হৈছে। ==উপভাষা, উচ্চাৰণ আৰু বৈচিত্ৰ্য== উপভাষাবিদসকলে ইংৰাজীৰ বহুকেইটা উপভাষা চিনাক্ত কৰে, যিবোৰে সাধাৰণতে ব্যাকৰণ, শব্দভাণ্ডাৰ আৰু উচ্চাৰণৰ আৰ্হিৰ ক্ষেত্ৰত ইটোৱে সিটোৰ পৰা পৃথক আঞ্চলিক জাতসমূহক বুজায়। বিশেষ অঞ্চলৰ উচ্চাৰণে উপভাষাসমূহক পৃথক আঞ্চলিক উচ্চাৰণ হিচাপে পৃথক কৰে। ইংৰাজীৰ প্ৰধান থলুৱা উপভাষাসমূহক ভাষাবিদসকলে প্ৰায়ে ব্ৰিটিছ ইংৰাজী (BrE) আৰু উত্তৰ আমেৰিকান ইংৰাজী (NAE) দুটা অতি সাধাৰণ শ্ৰেণীত ভাগ কৰে।{{sfn|Crystal|2003b|p=107}} ইংৰাজী প্ৰজাতিৰ তৃতীয়টো সাধাৰণ প্ৰধান গোটও আছে: দক্ষিণ গোলাৰ্ধৰ ইংৰাজী, আটাইতকৈ বিশিষ্ট হৈছে অষ্ট্ৰেলিয়ান আৰু নিউজিলেণ্ড ইংৰাজী। == নিৰ্বাচিত গ্ৰন্থপঞ্জী == * {{Citation|last= |first= |last2= |first2= |editor-last=Bailey |editor-first=Richard W. |editor2-last=Gorlach |editor2-first=Manfred |title=English as a World Language |publisher=University of Michigan Press |year= 1984 |edition= |url= http://books.google.com/books?id=nOxUAAAACAAJ}} * {{Citation|last=Baugh |first=Albert C. |last2=Cable |first2=Thomas |editor-last= |editor-first= |editor2-last= |editor2-first= |title=A History of the English Language |publisher=Prentice-Hall, and Routeledge and Kegan Paul |year= 1993 |edition=4th |url= http://books.google.com/books?id=YYE8WxqJjPAC}} * {{Citation |last=Bryson |first=Bill |last2= |first2= |editor-last= |editor-first= |editor2-last= |editor2-first= |title=The Mother Tongue: English & how it Got that Way |publisher=HarperCollins |year=2001 |edition= |url=http://books.google.com/books?id=h1Q3StqpwB4C }}{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * {{Citation |last=Burchfield |first=Robert |last2= |first2= |editor-last= |editor-first= |editor2-last= |editor2-first= |title=The English Language |publisher=Oxford University Press |year=1986 |edition= |url=http://books.google.com/books?id=q6zqAAAACAAJ }}{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * {{Citation|last=Crystal |first=David |last2= |first2= |editor-last= |editor-first= |editor2-last= |editor2-first= |title=The Cambridge Encyclopedia of the English Language |publisher=Cambridge University Press |year= 2003 |edition=2nd |url= http://books.google.com/books?id=Kh_RZhvHk0YC}} * {{Citation|last= |first= |last2= |first2= |editor-last=Greenbaum |editor-first=Sidney |editor2-last= |editor2-first= |title=The English Language Today |publisher=Pergamon Press |year= 1985 |edition= |url= http://books.google.com/books?id=RFbLAAAACAAJ}} * {{Citation|last= |first= |last2= |first2= |editor-last=Hogg |editor-first=Richard M. |editor2-last= |editor2-first= |title=The Cambridge History of the English Language |publisher=Cambridge University Press |year= from 1992 |edition= |url= }} * {{Citation|last=Kachru |first=Braj Behari |last2= |first2= |editor-last= |editor-first= |editor2-last= |editor2-first= |title=The Alchemy of English: The Spread, Functions and Models. of. Non-native Englishes |publisher=Pergamon Press |year= 1985 |edition= |url= http://books.google.com/books?id=IgEEptNmwEwC}} * {{Citation|last=McArthur |first=Tom |last2= |first2= |editor-last= |editor-first= |editor2-last= |editor2-first= |title=The Oxford Companion to the English Language |publisher=Oxford University Press |year= 1992 |edition= |url= http://books.google.com/books?id=yIoYAAAAIAAJ}} == বহিঃসংযোগ == {{InterWiki|code=en}} * [http://www.ethnologue.org/show_language.asp?code=eng ইংৰাজী ভাষাৰ ওপৰত এথনোলগ ৰিপৰ্ট] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070930232007/http://www.ethnologue.org/show_language.asp?code=eng |date=2007-09-30 }} {{En icon}} {{ভাৰতৰ ভাষাসমূহ}} {{পৃথিৱীৰ প্ৰধান ভাষাসমূহ}} [[শ্ৰেণী:ভাষা]] [[শ্ৰেণী:ইংৰাজী ভাষা]] 22x6d096msxa9bzwrc1j8vmdas4eou0 0 10529 606210 605231 2026-05-13T23:53:49Z Ananya Taye 28065 /* আত্ম পৰিচয় */ Added citation 606210 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer | name = হেম সৰস্বতী | image = | image_size = | alt = | caption = | pseudonym = | birth_name = | birth_date = ১৪-১৫ শতিকা | birth_place = | death_date = | death_place = | occupation = কবি | language = [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] | nationality = | ethnicity = | citizenship = | education = | genre = | movement = | notableworks = প্ৰহ্লাদ চৰিত্ৰ, হৰগৌৰী-সংবাদ | spouse = | influences = | influenced = }} '''হেম সৰস্বতী''' এজন মধ্যযুগীয় প্ৰাক-বৈষ্ণৱ যুগৰ অসমীয়া কবি৷ কমতাধিপতি দুৰ্লভনাৰায়ণ ৰজাৰ পৃষ্ঠপোষকতাত তেওঁ "প্ৰহ্লাদ চৰিত্ৰ" আৰু "হৰগৌৰী-সংবাদ" নামৰ দুখন কাব্য গ্ৰন্থ ৰচনা কৰে৷<ref name="sarma">{{cite book | title=অসমীয়া সাহিত্যৰ সমীক্ষাত্মক ইতিবৃত্ত | publisher=প্ৰতিমা দেৱী | author=ড: [[সত্যেন্দ্ৰনাথ শৰ্মা]] | authorlink=| year=১৯৯৬ | location=গুৱাহাটী | pages=৫৩-৫৪}}</ref> ==আত্ম পৰিচয়== হেম সৰস্বতীয়ে তেওঁৰ "প্ৰহ্লাদ চৰিত্ৰ" আৰু "হৰগৌৰী-সংবাদ" নামৰ কাব্য গ্ৰন্থ দুখনত নিজৰ আত্ম পৰিচয় দিছে৷ কিন্তু দুয়োখনৰ মাজত কিছু প্ৰভেদ দেখা যায়৷ ''প্ৰহ্লাদ চৰিত্ৰ''' অনুসৰি- কমতামণ্ডল দুলৰ্ভনাৰায়ণ নৃপবৰ অনুপম৷<br /> তাহান ৰাজ্যত ৰুদ্ৰসৰস্বতী দেৱযানী কন্যা নাম৷৷<br /> তাহান তনয় হেমসৰস্বতী ধ্ৰুৱৰ অনুজ ভাই৷<ref name=sarma></ref> '''হৰগৌৰী-সংবাদ''' অনুসৰি- ভূপ দুলৰ্ভনাৰায়ণ পাত্ৰপশুপতিসুত সৰ্বশাস্ত্ৰে পণ্ডিত সুজান৷<br /> তাহান তনয় চাৰি ধনঞ্জয় আদি কৰি, ধ্ৰুৱ ভৈল কুলত প্ৰধান৷৷<br /> অপৰ হেমন্ত কৰি হৰগৌৰীপদ সেৱি হেমসৰস্বতী ভৈল নাম৷<ref name=sarma></ref> ইয়াৰপৰা জানিব পৰা দেউতাকৰ নাম 'পশুপতি' আৰু মাকৰ নাম দেৱযানী আছিল। দেৱযানীৰ পিতৃ আছিল 'ৰুদ্ৰসৰস্বতী'। হৰগৌৰী সংবাদত হেম সৰস্বতীৰ আন নাম 'হেমন্ত' বুলিও কোৱা হৈছে<ref name="sarma2">{{cite book | title=অসমীয়া সাহিত্যত দৃষ্টিপাত | publisher=শান্তিৰঞ্জন দে', বীণা লাইব্ৰেৰী | author=ড: হেমন্তকুমাৰ শৰ্মা | authorlink=| year=১৯৯৭ | location=গুৱাহাটী | pages=৬৫-৬৬}}</ref> আৰু তেওঁৰ পিতৃ দুৰ্লভনাৰায়ণৰ "মহাপাত্ৰ"(মন্ত্ৰী) আছিল।<ref>{{cite book |last=Kakati |first=Banikanta |title=Aspects of Early Assamese Literature |publisher=Gauhati University |year=1953 |page=43}}</ref> হেম সৰস্বতী পুৰুষানুক্ৰমে পণ্ডিত বংশৰ ল'ৰা আছিল৷ বাপেক ৰুদ্ৰসৰস্বতীও সংস্কৃতজ্ঞ আছিল৷ 'সৰস্বতী' উপাধিটো পাণ্ডিত্যসূচক। ==কাব্যপুথি== হেম সৰস্বতীয়ে বামন-পুৰাণৰ পৰা এশ পদবিশিষ্ট "প্ৰহ্লাদ চৰিত্ৰ" ৰচনা কৰিছিল৷ ইয়াত দানৱৰাজ হিৰণ্যকশিপুৰে পুতেক প্ৰহ্লাদক বিষ্ণুভক্তিৰ বাবে কৰা অত্যাচাৰ আৰু শেষত নৰসিংহৰূপী বিষ্ণুৰ হাতত হিৰণ্যকশিপুৰ বধৰ বৰ্ণনা পোৱা যায়। মাজে মাজে কাব্যখনত বিষ্ণু-ভক্তিৰ মাহাত্ম্য আৰু তত্বমূলক উপদেশ আছে। সেইবাবে 'প্ৰহ্লাদ চৰিত্ৰ'ক ''"প্ৰথম অসমীয়া বৈষ্ণৱ গ্ৰন্থ"'' বুলি [[কালিৰাম মেধি]]য়ে অভিমত প্ৰকাশ কৰিছে।<ref name="sarma2"/> আনহাতে ৮৯৯ টা পদবিশিষ্ট "হৰগৌৰী-সংবাদ"ত [[কালিকা পুৰাণ]], কুমাৰ সম্ভৱ, নৃসিংহ পুৰাণ আদি গ্ৰন্থৰ প্ৰভাৱ পৰিছে৷<ref name="sarma2"/> ইয়াত তাৰকাসুৰৰ অত্যাচাৰ, শিৱৰ তপস্যা, মদন ভষ্ম, হৰ-পাৰ্বতীৰ বিবাহ, কাৰ্তিকৰ জন্ম আদিৰ বৰ্ণনা আছে। এইখন পুথি কবিৰ পৰিণত বয়সৰ ৰচনা বুলি ধাৰণা কৰা হয়।<ref name=sarma></ref> ==তথ্যসূত্ৰ== <references /> ==বৰ্হি সংযোগ== * [http://www.vedanti.com/News/prevaishnavite.htm] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305020154/http://www.vedanti.com/News/prevaishnavite.htm |date=2016-03-05 }} Pre-Vaishnavite era of Assamese literature [[শ্ৰেণী:অসমৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:অসমীয়া কবি]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ পাব্লিক ডমেইনৰ অন্তৰ্ভুক্ত লিখক]] b7hhkvmfwpqrqltejk3v16juzzbcf3k 606211 606210 2026-05-13T23:54:43Z Ananya Taye 28065 /* আত্ম পৰিচয় */ 606211 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer | name = হেম সৰস্বতী | image = | image_size = | alt = | caption = | pseudonym = | birth_name = | birth_date = ১৪-১৫ শতিকা | birth_place = | death_date = | death_place = | occupation = কবি | language = [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] | nationality = | ethnicity = | citizenship = | education = | genre = | movement = | notableworks = প্ৰহ্লাদ চৰিত্ৰ, হৰগৌৰী-সংবাদ | spouse = | influences = | influenced = }} '''হেম সৰস্বতী''' এজন মধ্যযুগীয় প্ৰাক-বৈষ্ণৱ যুগৰ অসমীয়া কবি৷ কমতাধিপতি দুৰ্লভনাৰায়ণ ৰজাৰ পৃষ্ঠপোষকতাত তেওঁ "প্ৰহ্লাদ চৰিত্ৰ" আৰু "হৰগৌৰী-সংবাদ" নামৰ দুখন কাব্য গ্ৰন্থ ৰচনা কৰে৷<ref name="sarma">{{cite book | title=অসমীয়া সাহিত্যৰ সমীক্ষাত্মক ইতিবৃত্ত | publisher=প্ৰতিমা দেৱী | author=ড: [[সত্যেন্দ্ৰনাথ শৰ্মা]] | authorlink=| year=১৯৯৬ | location=গুৱাহাটী | pages=৫৩-৫৪}}</ref> ==আত্ম পৰিচয়== হেম সৰস্বতীয়ে তেওঁৰ "প্ৰহ্লাদ চৰিত্ৰ" আৰু "হৰগৌৰী-সংবাদ" নামৰ কাব্য গ্ৰন্থ দুখনত নিজৰ আত্ম পৰিচয় দিছে৷ কিন্তু দুয়োখনৰ মাজত কিছু প্ৰভেদ দেখা যায়৷ ''প্ৰহ্লাদ চৰিত্ৰ''' অনুসৰি- {{quote|কমতামণ্ডল দুলৰ্ভনাৰায়ণ নৃপবৰ অনুপম৷<br /> তাহান ৰাজ্যত ৰুদ্ৰসৰস্বতী দেৱযানী কন্যা নাম৷৷<br /> তাহান তনয় হেমসৰস্বতী ধ্ৰুৱৰ অনুজ ভাই৷}}<ref name=sarma></ref> '''হৰগৌৰী-সংবাদ''' অনুসৰি- {{quote|ভূপ দুলৰ্ভনাৰায়ণ পাত্ৰপশুপতিসুত সৰ্বশাস্ত্ৰে পণ্ডিত সুজান৷<br /> তাহান তনয় চাৰি ধনঞ্জয় আদি কৰি, ধ্ৰুৱ ভৈল কুলত প্ৰধান৷৷<br /> অপৰ হেমন্ত কৰি হৰগৌৰীপদ সেৱি হেমসৰস্বতী ভৈল নাম৷}}<ref name=sarma></ref> ইয়াৰপৰা জানিব পৰা দেউতাকৰ নাম 'পশুপতি' আৰু মাকৰ নাম দেৱযানী আছিল। দেৱযানীৰ পিতৃ আছিল 'ৰুদ্ৰসৰস্বতী'। হৰগৌৰী সংবাদত হেম সৰস্বতীৰ আন নাম 'হেমন্ত' বুলিও কোৱা হৈছে<ref name="sarma2">{{cite book | title=অসমীয়া সাহিত্যত দৃষ্টিপাত | publisher=শান্তিৰঞ্জন দে', বীণা লাইব্ৰেৰী | author=ড: হেমন্তকুমাৰ শৰ্মা | authorlink=| year=১৯৯৭ | location=গুৱাহাটী | pages=৬৫-৬৬}}</ref> আৰু তেওঁৰ পিতৃ দুৰ্লভনাৰায়ণৰ "মহাপাত্ৰ"(মন্ত্ৰী) আছিল।<ref>{{cite book |last=Kakati |first=Banikanta |title=Aspects of Early Assamese Literature |publisher=Gauhati University |year=1953 |page=43}}</ref> হেম সৰস্বতী পুৰুষানুক্ৰমে পণ্ডিত বংশৰ ল'ৰা আছিল৷ বাপেক ৰুদ্ৰসৰস্বতীও সংস্কৃতজ্ঞ আছিল৷ 'সৰস্বতী' উপাধিটো পাণ্ডিত্যসূচক। ==কাব্যপুথি== হেম সৰস্বতীয়ে বামন-পুৰাণৰ পৰা এশ পদবিশিষ্ট "প্ৰহ্লাদ চৰিত্ৰ" ৰচনা কৰিছিল৷ ইয়াত দানৱৰাজ হিৰণ্যকশিপুৰে পুতেক প্ৰহ্লাদক বিষ্ণুভক্তিৰ বাবে কৰা অত্যাচাৰ আৰু শেষত নৰসিংহৰূপী বিষ্ণুৰ হাতত হিৰণ্যকশিপুৰ বধৰ বৰ্ণনা পোৱা যায়। মাজে মাজে কাব্যখনত বিষ্ণু-ভক্তিৰ মাহাত্ম্য আৰু তত্বমূলক উপদেশ আছে। সেইবাবে 'প্ৰহ্লাদ চৰিত্ৰ'ক ''"প্ৰথম অসমীয়া বৈষ্ণৱ গ্ৰন্থ"'' বুলি [[কালিৰাম মেধি]]য়ে অভিমত প্ৰকাশ কৰিছে।<ref name="sarma2"/> আনহাতে ৮৯৯ টা পদবিশিষ্ট "হৰগৌৰী-সংবাদ"ত [[কালিকা পুৰাণ]], কুমাৰ সম্ভৱ, নৃসিংহ পুৰাণ আদি গ্ৰন্থৰ প্ৰভাৱ পৰিছে৷<ref name="sarma2"/> ইয়াত তাৰকাসুৰৰ অত্যাচাৰ, শিৱৰ তপস্যা, মদন ভষ্ম, হৰ-পাৰ্বতীৰ বিবাহ, কাৰ্তিকৰ জন্ম আদিৰ বৰ্ণনা আছে। এইখন পুথি কবিৰ পৰিণত বয়সৰ ৰচনা বুলি ধাৰণা কৰা হয়।<ref name=sarma></ref> ==তথ্যসূত্ৰ== <references /> ==বৰ্হি সংযোগ== * [http://www.vedanti.com/News/prevaishnavite.htm] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305020154/http://www.vedanti.com/News/prevaishnavite.htm |date=2016-03-05 }} Pre-Vaishnavite era of Assamese literature [[শ্ৰেণী:অসমৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:অসমীয়া কবি]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ পাব্লিক ডমেইনৰ অন্তৰ্ভুক্ত লিখক]] s2wx5lsfs7slcxlmbhqbqtir4vbzxsk 606212 606211 2026-05-13T23:56:19Z Ananya Taye 28065 606212 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer | name = হেম সৰস্বতী | image = | image_size = | alt = | caption = | pseudonym = | birth_name = | birth_date = ১৪-১৫ শতিকা | birth_place = | death_date = | death_place = | occupation = কবি | language = [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] | nationality = | ethnicity = | citizenship = | education = | genre = | movement = | notableworks = প্ৰহ্লাদ চৰিত্ৰ, হৰগৌৰী-সংবাদ | spouse = | influences = | influenced = }} '''হেম সৰস্বতী''' এজন মধ্যযুগীয় প্ৰাক-বৈষ্ণৱ যুগৰ অসমীয়া কবি৷ কমতাধিপতি দুৰ্লভনাৰায়ণ ৰজাৰ পৃষ্ঠপোষকতাত তেওঁ "প্ৰহ্লাদ চৰিত্ৰ" আৰু "হৰগৌৰী-সংবাদ" নামৰ দুখন কাব্য গ্ৰন্থ ৰচনা কৰে৷<ref name="sarma">{{cite book | title=অসমীয়া সাহিত্যৰ সমীক্ষাত্মক ইতিবৃত্ত | publisher=প্ৰতিমা দেৱী | author=ড: [[সত্যেন্দ্ৰনাথ শৰ্মা]] | authorlink=| year=১৯৯৬ | location=গুৱাহাটী | pages=৫৩-৫৪}}</ref> ==আত্ম পৰিচয়== হেম সৰস্বতীয়ে তেওঁৰ "প্ৰহ্লাদ চৰিত্ৰ" আৰু "হৰগৌৰী-সংবাদ" নামৰ কাব্য গ্ৰন্থ দুখনত নিজৰ আত্ম পৰিচয় দিছে৷ কিন্তু দুয়োখনৰ মাজত কিছু প্ৰভেদ দেখা যায়৷ ''প্ৰহ্লাদ চৰিত্ৰ''' অনুসৰি- {{quote|কমতামণ্ডল দুলৰ্ভনাৰায়ণ নৃপবৰ অনুপম৷<br /> তাহান ৰাজ্যত ৰুদ্ৰসৰস্বতী দেৱযানী কন্যা নাম৷৷<br /> তাহান তনয় হেমসৰস্বতী ধ্ৰুৱৰ অনুজ ভাই৷}}<ref name=sarma></ref> '''হৰগৌৰী-সংবাদ''' অনুসৰি- {{quote|ভূপ দুলৰ্ভনাৰায়ণ পাত্ৰপশুপতিসুত সৰ্বশাস্ত্ৰে পণ্ডিত সুজান৷<br /> তাহান তনয় চাৰি ধনঞ্জয় আদি কৰি, ধ্ৰুৱ ভৈল কুলত প্ৰধান৷৷<br /> অপৰ হেমন্ত কৰি হৰগৌৰীপদ সেৱি হেমসৰস্বতী ভৈল নাম৷}}<ref name=sarma></ref> ইয়াৰপৰা জানিব পৰা দেউতাকৰ নাম 'পশুপতি' আৰু মাকৰ নাম দেৱযানী আছিল। দেৱযানীৰ পিতৃ আছিল 'ৰুদ্ৰসৰস্বতী'। হৰগৌৰী সংবাদত হেম সৰস্বতীৰ আন নাম 'হেমন্ত' বুলিও কোৱা হৈছে<ref name="sarma2">{{cite book | title=অসমীয়া সাহিত্যত দৃষ্টিপাত | publisher=শান্তিৰঞ্জন দে', বীণা লাইব্ৰেৰী | author=ড: হেমন্তকুমাৰ শৰ্মা | authorlink=| year=১৯৯৭ | location=গুৱাহাটী | pages=৬৫-৬৬}}</ref> আৰু তেওঁৰ পিতৃ দুৰ্লভনাৰায়ণৰ "মহাপাত্ৰ"(মন্ত্ৰী) আছিল।<ref>{{cite book |last=Kakati |first=Banikanta |title=Aspects of Early Assamese Literature |publisher=Gauhati University |year=1953 |page=43}}</ref> হেম সৰস্বতী পুৰুষানুক্ৰমে পণ্ডিত বংশৰ ল'ৰা আছিল৷ ককাক ৰুদ্ৰসৰস্বতীও সংস্কৃতজ্ঞ আছিল৷ 'সৰস্বতী' উপাধিটো পাণ্ডিত্যসূচক। ==কাব্যপুথি== হেম সৰস্বতীয়ে বামন-পুৰাণৰ পৰা এশ পদবিশিষ্ট "প্ৰহ্লাদ চৰিত্ৰ" ৰচনা কৰিছিল৷ ইয়াত দানৱৰাজ হিৰণ্যকশিপুৰে পুতেক প্ৰহ্লাদক বিষ্ণুভক্তিৰ বাবে কৰা অত্যাচাৰ আৰু শেষত নৰসিংহৰূপী বিষ্ণুৰ হাতত হিৰণ্যকশিপুৰ বধৰ বৰ্ণনা পোৱা যায়। মাজে মাজে কাব্যখনত বিষ্ণু-ভক্তিৰ মাহাত্ম্য আৰু তত্বমূলক উপদেশ আছে। সেইবাবে 'প্ৰহ্লাদ চৰিত্ৰ'ক ''"প্ৰথম অসমীয়া বৈষ্ণৱ গ্ৰন্থ"'' বুলি [[কালিৰাম মেধি]]য়ে অভিমত প্ৰকাশ কৰিছে।<ref name="sarma2"/> আনহাতে ৮৯৯ টা পদবিশিষ্ট "হৰগৌৰী-সংবাদ"ত [[কালিকা পুৰাণ]], কুমাৰ সম্ভৱ, নৃসিংহ পুৰাণ আদি গ্ৰন্থৰ প্ৰভাৱ পৰিছে৷<ref name="sarma2"/> ইয়াত তাৰকাসুৰৰ অত্যাচাৰ, শিৱৰ তপস্যা, মদন ভষ্ম, হৰ-পাৰ্বতীৰ বিবাহ, কাৰ্তিকৰ জন্ম আদিৰ বৰ্ণনা আছে। এইখন পুথি কবিৰ পৰিণত বয়সৰ ৰচনা বুলি ধাৰণা কৰা হয়।<ref name=sarma></ref> ==তথ্যসূত্ৰ== <references /> ==বৰ্হি সংযোগ== * [http://www.vedanti.com/News/prevaishnavite.htm] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305020154/http://www.vedanti.com/News/prevaishnavite.htm |date=2016-03-05 }} Pre-Vaishnavite era of Assamese literature [[শ্ৰেণী:অসমৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:অসমীয়া কবি]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ পাব্লিক ডমেইনৰ অন্তৰ্ভুক্ত লিখক]] dhxuyws54ilglhr9gan0f7h6gy1t9lv 0 22130 606263 392269 2026-05-14T08:24:28Z ~2026-29001-88 49861 am sikk meme 606263 wikitext text/x-wiki তলৰ তালিকাত [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]]ৰ ৫০ খন ৰাজ্যৰ নামৰ লগতে প্ৰত্যেকখন ৰাজ্যৰে প্ৰাথমিক তথ্যসমূহ দিয়া হৈছে: == তালিকা == # ৰাজ্যখনৰ নাম # নামৰ উচ্চাৰণ [[:en:International Phonetic Alphabet|আন্তৰাষ্ট্ৰীয় ধ্বনি বৰ্ণমালা]] (International Phonetic Alphabet, IPA) অনুসৰি দিয়া হৈছে (সহায়ৰ বাবে [[:en:Help:IPA for English|ইয়াত]] ক্লিক কৰক) # [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ ডাক সেৱা]] (United States Postal Service, USPS) অনুসৰি ৰাজ্যসমূহৰ দুটা আখৰৰ সংক্ষিপ্তকৰণ<ref name = USPSabbrev>{{cite web | url = http://www.usps.com/ncsc/lookups/abbreviations.html | title = Official USPS Abbreviations | publisher = [[United States Postal Service]] | year = 1998 | accessdate = 2007-02-26 }}</ref><br />(এই সংক্ষিপ্তকৰণ [[আন্তৰ্জাতিক মান সংস্থা]] (ISO)-ৰ Standard [[ISO 3166-2|3166-2]] [[ISO 3166-2:US|দেশৰ উপবিভাগৰ কোড]]তো ব্যৱহাৰ কৰা হয়) #ৰাজ্যখনৰ আধিকাৰিক পতাকাৰ ছবি #ৰাজ্যখনৰ আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰত যোগদানৰ তাৰিখ # #[https://www.minderatolyesi.com/ minderci] [https://www.minderatolyesi.com/ minder atölyesi] [https://www.minderatolyesi.com/ bahçe mobilyası minderi] [https://www.minderatolyesi.com/ balkon takımı minderi] #মুঠ মাটিকালি (স্থলভাগ+জলভাগ); বৰ্গ মাইল আৰু বৰ্গ কিলোমিটাৰ, এই দুয়োটা এককতে দিয়া হৈছে #[[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ জনগণনা সংস্থা]]ই প্ৰকাশ কৰা ২০১১ চনৰ ১ জুলাইত ৰাজ্যখনৰ অনুমানিক জনসংখ্যা<ref name=PopEstUS>{{cite web|url=http://www.census.gov/popest/data/state/totals/2011/tables/NST-EST2011-01.csv|title=Annual Estimates of the Resident Population for the United States, Regions, States, and Puerto Rico: April 1, 2010 to July 1, 2011|format=[[comma-separated values|CSV]]|work=2011 Population Estimates|publisher=United States Census Bureau, Population Division|date=December 2011|accessdate=December 21, 2011}}</ref> #ৰাজ্যখনৰ ৰাজধানী #ৰাজ্যখনৰ আটাইটকৈ জনবসতীপূৰ্ণ ঠাই (১ জুলাই ২০০৮ চনৰ তথ্য অনুসৰি)<ref name=PopEstIP>{{cite web|url=http://www.census.gov/popest/cities/files/SUB-EST2008-IP.csv|title=Resident Population Estimates of Incorporated Places Only: April 1, 2000 to July 1, 2008|format=[[comma-separated values|CSV]]|work=2008 Population Estimates|publisher=[[United States Census Bureau]], Population Division|date=2009-7-1|accessdate=2009-10-1}}}}</ref> #যুক্তৰাষ্ট্ৰত যোগদানৰ পূৰ্বে ৰাজ্যখনৰ স্থিতি #ৰাজ্যখনৰ মুঠ আভ্যন্তৰীণ উৎপাদন (Gross Domestic Product, GDP), ২০১০ ৰ তথ্য মতে মিলিয়ন আমেৰিকান ডলাৰত {{-}} <!-- THE FOLLOWING TABLE CONTAINS DATA FROM THE UNITED STATES CENSUS BUREAU. DO NOT ALTER U.S. CENSUS DATA. --> {| class="wikitable sortable" style="width:100%;" |+<big>আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ ৫০ খন ৰাজ্য</big> !নাম !class="unsortable" | IPA !USPS !class="unsortable" | পতাকা !যোগদান !width="10%"|মাটিকালি !জনসংখ্যা (২০১১) !ৰাজধানী !জনবহুল নগৰ !class="unsortable" width="16%"|পূৰ্বৰ স্থিতি !GDP (মিলিয়ন $) |- |[[আলাবামা]] |{{IPA|/ˌæləˈbæmə/}} |align=center|AL |align=center|[[চিত্ৰ:Flag of Alabama.svg|border|54x36px]] |১৪ ডিচেম্বৰ, ১৮১৯ |align=right|৫২,৪১৯ বৰ্গ মাইল<br />(১৩৫,৭৬৫ বৰ্গ কিমি) |align=right|৪,৮০২,৭৪০ |[[মন্টগামৰি, আলাবামা|মন্টগামৰি]] |[[বাৰ্মিংহাম, আলাবামা|বাৰ্মিংহাম]] |আলাবামা টেৰিটৰি |align=center|১৭৪,৪০০ |- |[[আলাস্কা]] |{{IPA|/əˈlæskə/}} |align=center|AK |align=center|[[চিত্ৰ:Flag of Alaska.svg|border|54x36px]] |৩ জানুৱাৰী, ১৯৫৯ |align=right|৬৬৩,২৬৭ বৰ্গ মাইল<br />(১,৭১৭,৮৫৪ বৰ্গ কিমি) |align=right|৭২২,৭১৮ |[[জুনো, আলাস্কা|জুনো]] |[[এঙ্কৰেজ, আলাস্কা|এঙ্কৰেজ]] |আলাস্কা টেৰিটৰি |align=center|৪৫,৬০০ |- |[[আৰিজোনা]] |{{IPA|/ˌær<s>ɪ</s>ˈzoʊnə/}} |align=center|AZ |align=center|[[চিত্ৰ:Flag of Arizona.svg|border|54x36px]] |১৪ ফেব্ৰুৱাৰী, ১৯১২ |align=right|১১৩,৯৯৮ বৰ্গ মাইল<br />(২৯৫,২৫৪ বৰ্গ কিমি) |align=right|৬,৪৮২,৫০৫ |[[ফিনিক্স, আৰিজোনা|ফিনিক্স]] |ফিনিক্স |আৰিজোনা টেৰিটৰি |align=center|২৬১,৩০০ |- |[[আৰকেনচাচ]] |{{IPA|/ˈɑrkənsɔː/}} |align=center|AR |align=center|[[চিত্ৰ:Flag of Arkansas.svg|border|54x36px]] |১৫ জুন, ১৮৩৬ |align=right|৫২,৮৯৭ বৰ্গ মাইল<br />(১৩৭,০০২ বৰ্গ কিমি) |align=right|২,৯৩৭,৯৭৯ |[[লিটল ৰক, আৰকেনচাচ|লিটল ৰক]] |লিটল ৰক |আৰকেনচাচ টেৰিটৰি |align=center|১০৫,৮০০ |- |[[কেলিফৰ্ণিয়া]] |{{IPA|/ˌkæl<s>ɪ</s>ˈfɔrnjə/}} |align=center|CA |align=center|[[চিত্ৰ:Flag of California.svg|border|54x36px]] |৯ চেপ্টেম্বৰ, ১৮৫০ |align=right|১৬৩,৭০০ বৰ্গ মাইল<br />(৪২৩,৯৭০ বৰ্গ কিমি) |align=right|৩৭,৬৯১,৯১২ |[[চেক্ৰামেন্টো, কেলিফৰ্ণিয়া|চেক্ৰামেন্টো]] |[[লচ এঞ্জেলচ]] |[[:en:Mexican Cession|মেক্সিকান চিচিয়নৰ]] পোনপটিয়াকৈ অন্তৰভূক্ত |align=center|১,৯৩৬,৪০০ |- |[[কল’ৰাডো]] |{{IPA|/ˌkɒləˈrædoʊ/}} |align=center|CO |align=center|[[চিত্ৰ:Flag of Colorado.svg|border|54x36px]] |১ আগষ্ট, ১৮৭৬ |align=right|১০৪,১৮৫ বৰ্গ মাইল<br />(২৬৯,৮৩৭ বৰ্গ কিমি) |align=right|৫,১১৬,৭৯৬ |[[ডেনভাৰ]] |ডেনভাৰ |কল’ৰাডো টেৰিটৰি |align=center|২৫৯,৭০০ |- |[[কানেকটিকাট]] |{{IPA|/kəˈnɛt<s>ɪ</s>kət/}} |align=center|CT |align=center|[[চিত্ৰ:Flag of Connecticut.svg|border|54x36px]] |৯ জানুৱাৰী, ১৭৮৮ |align=right|৫,৫৪৩ বৰ্গ মাইল<br />(১৪,৩৫৬ বৰ্গ কিমি) |align=right|৩,৫৮০,৭০৯ |[[হাৰ্টফৰ্ট, কানেকটিকাট|হাৰ্টফৰ্ট]] |[[ব্ৰিডজপৰ্ট, কানেকটিকাট|ব্ৰিডজপৰ্ট]]<ref name="Hartford">The [[Hartford-West Hartford-Willimantic Combined Statistical Area]] is the most populous metropolitan area in [[Connecticut]].</ref> |কানেকটিকাট কলনি, তাৰ পাছত কনফেডাৰেচনত সাৰ্বভৌম ৰাজ্য |align=center|২৩৩,৪০০ |- |[[ডেলাৱেৰ]] |{{IPA|/ˈdɛləwɛər/}} |align=center|DE |align=center|[[চিত্ৰ:Flag of Delaware.svg|border|54x36px]] |৭ ডিচেম্বৰ, ১৭৮৭ |align=right|২,৪৯১ বৰ্গ মাইল<br />(৬,৪৫২ বৰ্গ কিমি) |align=right|৯০৭,১৩৫ |[[ডোভাৰ, ডেলাৱেৰ|ডোভাৰ]] |[[উইলমিংটন, ডেলাৱেৰ|উইলমিংটন]] |লৱাৰ কাউণ্টিচ অন ডেলাৱেৰ, তাৰ পাছত কনফেডাৰেচনত সাৰ্বভৌম ৰাজ্য |align=center|৬২,৭০০ |- |[[ফ্লৰিডা]] |{{IPA|/ˈflɒr<s>ɪ</s>də/}} |align=center|FL |align=center|[[চিত্ৰ:Flag of Florida.svg|border|54x36px]] |৩ মাৰ্চ, ১৮৪৫ |align=right|৬৫,৭৫৫ বৰ্গ মাইল<br />(১৭০,৩০৪ বৰ্গ কিমি) |align=right|১৯,০৫৭,৫৪২ |[[টেলাহাচি, ফ্লৰিডা|টেলাহাচি]] |[[জেকচনভিল, ফ্লৰিডা|জেকচনভিল]]<ref name="Miami">The [[South Florida metropolitan area|Miami-Fort Lauderdale-Miami Beach Metropolitan Statistical Area]] is the most populous metropolitan area in [[Florida]].</ref> |ফ্লৰিডা টেৰিটৰি |align=center|৭৫৪,০০০ |- |[[জৰ্জিয়া (আমেৰিকা)|জৰ্জিয়া]] |{{IPA|/ˈdʒɔrdʒə/}} |align=center|GA |align=center|[[চিত্ৰ:Flag of the State of Georgia.svg|border|54x36px]] |২ জানুৱাৰী, ১৭৮৮ |align=right|৫৯,৪২৫ বৰ্গ মাইল<br />(১৫৩,৯০৯ বৰ্গ কিমি) |align=right|৯,৮১৫,২১০ |[[আটলান্টা]] |আটলান্টা |প্ৰভিঞ্চ অব জৰ্জিয়া, তাৰ পাছত কনফেডাৰেচনত সাৰ্বভৌম ৰাজ্য |align=center|৪০৪,৬০০ |- |[[হাৱাই]] |{{IPA|/həˈwaɪ.iː/}} |align=center|HI |align=center|[[চিত্ৰ:Flag of Hawaii.svg|border|54x36px]] |২১ আগষ্ট, ১৯৫৯ |align=right|১০,৯৩১ বৰ্গ মাইল<br />(২৮,৩১১ বৰ্গ কিমি) |align=right|১,৩৭৪,৮১০ |[[হনলুলু]] |হনলুলু |কিংডম অব হাৱাই, তাৰ পাছত আমেৰিকাৰ টেৰিটৰি অব হাৱাই |align=center|৬৮,৯০০ |- |[[আইডাহো]] |{{IPA|/ˈaɪdəhoʊ/}} |align=center|ID |align=center|[[চিত্ৰ:Flag of Idaho.svg|border|54x36px]] |৩ জুলাই, ১৮৯০ |align=right|৮৩,৬৪২ বৰ্গ মাইল<br />(২১৬,৬৩২ বৰ্গ কিমি) |align=right|১,৫৮৪,৯৮৫ |[[বইচ, আইডাহো|বইচ]] |বইচ |আইডাহো টেৰিটৰি |align=center|৫৪,৮০০ |- |[[ইলিনয়চ]] |{{IPA|/ɪl<s>ɪ</s>ˈnɔɪ/}} |align=center|IL |align=center|[[চিত্ৰ:Flag of Illinois.svg|border|54x36px]] |৩ ডিচেম্বৰ, ১৮১৮ |align=right|৫৪,৮২৬ বৰ্গ মাইল<br />(১৪১,৯৯৮ বৰ্গ কিমি) |align=right|১২,৮৬৯,২৫৭ |[[স্প্ৰিংফিল্ড, ইলিনয়চ|স্প্ৰিংফিল্ড]] |[[চিকাগো]] |ইলিনয়চ টেৰিটৰি, নৰ্থৱেষ্ট টেৰিটৰিৰ পৰা প্ৰতিষ্ঠিত |align=center|৬৪৪,২০০ |- |[[ইণ্ডিয়ানা]] |{{IPA|/ˌɪndiˈænə/}} |align=center|IN |align=center|[[চিত্ৰ:Flag of Indiana.svg|border|54x36px]] |১১ ডিচেম্বৰ, ১৮১৬ |align=right|৩৬,৪১৮ বৰ্গ মাইল<br />(৯৪,৩২১ বৰ্গ কিমি) |align=right|৬,৫১৬,৯২২ |[[ইণ্ডিয়ানাপলিচ]] |ইণ্ডিয়ানাপলিচ |ইণ্ডিয়ানা টেৰিটৰি, নৰ্থৱেষ্ট টেৰিটৰিৰ পৰা প্ৰতিষ্ঠিত |align=center|২৬৭,৬০০ |- |[[আইৱা]] |{{IPA|/ˈaɪ.ɵwə/}} |align=center|IA |align=center|[[চিত্ৰ:Flag of Iowa.svg|border|54x36px]] |২৮ ডিচেম্বৰ, ১৮৪৬ |align=right|৫৬,২৭২ বৰ্গ মাইল<br />(১৪৫,৭৪৩ বৰ্গ কিমি) |align=right|৩,০৬২,৩০৯ |[[ডেচ মইনেচ, আইৱা|ডেচ মইনেচ]] |ডেচ মইনেচ |আইৱা টেৰিটৰি |align=center|১৪৭,২০০ |- |[[কেনচাচ]] |{{IPA|/ˈkænzəs/}} |align=center|KS |align=center|[[চিত্ৰ:Flag of Kansas.svg|border|54x36px]] |২৯ জানুৱাৰী, ১৮৬১ |align=right|৮২,২৭৭ বৰ্গ মাইল<br />(২১৩,০৯৬ বৰ্গ কিমি) |align=right|২,৮৭১,২৩৮ |[[টপেকা, কেনচাচ|টপেকা]] |[[উইচিটা, কেনচাচ|উইচিটা]] |কেনচাচ টেৰিটৰি |align=center|১২৮,৫০০ |- |[[কেন্টাকি]]<ref name="commonwealth">Officially called a '[[Commonwealth]]'.</ref> |{{IPA|/k<s>ɪ</s>nˈtʌki/}} |align=center|KY |align=center|[[চিত্ৰ:Flag of Kentucky.svg|border|54x36px]] |১ জুন, ১৭৯২ |align=right|৪০,৪০৯ বৰ্গ মাইল<br />(১০৪,৬৫৯ বৰ্গ কিমি) |align=right|৪,৩৬৯,৩৫৬ |[[ফ্ৰেঙ্কফৰ্ট, কেন্টাকি|ফ্ৰেঙ্কফৰ্ট]] |[[লুইচভিল, কেন্টাকি|লুইচভিল]] |[[ভাৰ্জিনিয়া]]ৰ সন্মতিৰে সৈতে তাৰ পৰা বিভক্ত হৈ যায় (তাৰ পূৰ্বে আছিল বৃহত্তৰ কেন্টাকি কাউণ্টি) |align=center|১৬১,৪০০ |- |[[লুইচিয়ানা]] |{{IPA|/luːˌiːziˈænə/}} |align=center|LA |align=center|[[চিত্ৰ:Flag of Louisiana.svg|border|54x36px]] |৩০ এপ্ৰিল, ১৮১২ |align=right|৫২,২৭১ বৰ্গ মাইল<br />(১৩৫,৩৮২ বৰ্গ কিমি) |align=right|৪,৫৭৪,৮৩৬ |[[বেটন ৰোগ, লুইচিয়ানা|বেটন ৰোগ]] |[[নিউ অৰলেনচ]] |টেৰিটৰি অব অৰলেনচ |align=center|২১৩,৬০০ |- |[[মেইন]] |{{IPA|/ˈmeɪn/}} |align=center|ME |align=center|[[চিত্ৰ:Flag of Maine.svg|border|54x36px]] |১৫ মাৰ্চ, ১৮২০ |align=right|৩৫,৩৮৫ বৰ্গ মাইল<br />(৯১,৬৪৬ বৰ্গ কিমি) |align=right|১,৩২৮,১৮৮ |[[আগষ্টা, মেইন|আগষ্টা]] |[[পৰ্টলেণ্ড, মেইন|পৰ্টলেণ্ড]] | [[মাচাছুছিটাচ]]ৰ সন্মতিৰে সৈতে তাৰ পৰা বিভক্ত হৈ যায় (তাৰ আগতে মেইন এখন জিলা আছিল) |align=center|৫৩,২০০ |- |[[মেৰিলেণ্ড]] |{{IPA|/ˈmɛrələnd/}} |align=center|MD |align=center|[[চিত্ৰ:Flag of Maryland.svg|border|54x36px]] |২৮ এপ্ৰিল, ১৭৮৮ |align=right|১২,৪০৭ বৰ্গ মাইল<br />(৩২,১৩৩ বৰ্গ কিমি) |align=right|৫,৮২৮,২৮৯ |[[এনাপলিচ, মেৰিলেণ্ড|এনাপলিচ]] |[[বাল্টিমোৰ]]<ref name="Maryland">[[Baltimore|Baltimore City]] and the 12 [[Maryland]] [[county (United States)|counties]] of the [[Baltimore-Washington Metropolitan Area|Washington-Baltimore-Northern Virginia Combined Statistical Area]] form the most populous metropolitan region in Maryland.</ref> |প্ৰভিঞ্চ অব মেৰিলেণ্ড, তাৰ পাছত কনফেডাৰেচনত সাৰ্বভৌম ৰাজ্য |align=center|৩০০,০০০ |- |[[মাচাছুছিটাচ]]<ref name=commonwealth/> |{{IPA|/ˌmæsəˈtʃuːs<s>ɪ</s>ts/}} |align=center|MA |align=center|[[চিত্ৰ:Flag of Massachusetts.svg|border|54x36px]] |৬ ফেব্ৰুৱাৰী, ১৭৮৮ |align=right|১০,৫৫৪ বৰ্গ মাইল<br />(২৭,৩৩৬ বৰ্গ কিমি) |align=right|৬,৫৮৭,৫৩৬ |[[বষ্টন]] |বষ্টন |প্ৰভিঞ্চ অব মাচাছুছিটাচ বে, তাৰ পাছত কনফেডাৰেচনত সাৰ্বভৌম ৰাজ্য |align=center|৩৭৭,৭০০ |- |[[মিছিগান]] |{{IPA|/ˈmɪʃ<s>ɪ</s>ɡən/}} |align=center|MI |align=center|[[চিত্ৰ:Flag of Michigan.svg|border|54x36px]] |২৬ জানুৱাৰী, ১৮৩৭ |align=right|৯৭,৯৯০ বৰ্গ মাইল<br />(২৫৩,৭৯৩ বৰ্গ কিমি) |align=right|৯,৮৭৬,১৮৭ |[[লেনচিং, মিছিগান|লেনচিং]] |[[ডিট্ৰইট]] |মিছিগান টেৰিটৰি, নৰ্থৱেষ্ট টেৰিটৰিৰ পৰা প্ৰতিষ্ঠিত |align=center|৩৭২,৪০০ |- |[[মিনিচোটা]] |{{IPA|/ˌmɪn<s>ɪ</s>ˈsoʊtə/}} |align=center|MN |align=center|[[চিত্ৰ:Flag of Minnesota.svg|border|54x36px]] |১১ মে, ১৮৫৮ |align=right|৮৬,৯৪৩ বৰ্গ মাইল<br />(২২৫,১৮১ বৰ্গ কিমি) |align=right|৫,৩৪৪,৮৬১ |[[চেইন্ট পল, মিনিচোটা|চেইন্ট পল]] |[[মিনিয়াপলিচ]] |মিনিচোটা টেৰিটৰি |align=center|২৬৭,১০০ |- |[[মিছিছিপি]] |{{IPA|/ˌmɪs<s>ɪ</s>ˈsɪpi/}} |align=center|MS |align=center|[[চিত্ৰ:Flag of Mississippi.svg|border|54x36px]] |১০ ডিচেম্বৰ, ১৮১৭ |align=right|৪৮,৪৩৪ বৰ্গ মাইল<br />(১২৫,৪৪৩ বৰ্গ কিমি) |align=right|২,৯৭৮,৫১২ |[[জেকচন, মিছিছিপি|জেকচন]] |জেকচন |মিছিছিপি টেৰিটৰি, [[জৰ্জিয়া (আমেৰিকা)|জৰ্জিয়াই]] আমেৰিকাক দান দিয়া মাটিত প্ৰতিষ্ঠিত |align=center|৯৮,৯০০ |- |[[মিচৌৰি]] |{{IPA|/m<s>ɪ</s>ˈzʊəri, m<s>ɪ</s>ˈzʊərə/}} |align=center|MO |align=center|[[চিত্ৰ:Flag of Missouri.svg|border|54x36px]] |১০ আগষ্ট, ১৮২১ |align=right|৬৯,৭০৪ বৰ্গ মাইল<br />(১৮০,৫৩৩ বৰ্গ কিমি) |align=right|৬,০১০,৬৮৮ |[[জেফাৰচন চিটি, মিচৌৰি|জেফাৰচন চিটি]] |[[কেনচাচ চিটি, মিচৌৰি|কেনচাচ চিটি]]<ref name="Saint_Louis">The [[St. Louis, Missouri|City of Saint Louis]] and the 8 [[Missouri]] [[county (United States)|counties]] of the [[Greater St. Louis|St. Louis-St. Charles-Farmington Combined Statistical Area]] form the most populous metropolitan region in Missouri.</ref> |মিচৌৰি টেৰিটৰি |align=center|২৪৬,৭০০ |- |[[মন্টানা]] |{{IPA|/mɒnˈtænə/}} |align=center|MT |align=center|[[চিত্ৰ:Flag of Montana.svg|border|54x36px]] |৮ নবেম্বৰ, ১৮৮৯ |align=right|১৪৭,১৬৫ বৰ্গ মাইল<br />(৩৮১,১৫৬ বৰ্গ কিমি) |align=right|৯৯৮,১৯৯ |[[হেলেনা, মন্টানা|হেলেনা]] |[[বিলিংগচ, মন্টানা|বিলিংগচ]] |মন্টানা টেৰিটৰি |align=center|৩৭,২০০ |- |[[নাব্ৰাস্কা]] |{{IPA|/nəˈbræskə/}} |align=center|NE |align=center|[[চিত্ৰ:Flag of Nebraska.svg|border|54x36px]] |১ মাৰ্চ, ১৮৬৭ |align=right|৭৭,৪২০ বৰ্গ মাইল<br />(২০০,৫২০ বৰ্গ কিমি) |align=right|১,৮৪২,৬৪১ |[[লিংকন, নাব্ৰাস্কা|লিংকন]] |[[অ’মাহা, নাব্ৰাস্কা|অ’মাহা]] |নাব্ৰাস্কা টেৰিটৰি |align=center|৮৯,৬০০ |- |[[নেভাডা]] |{{IPA|/nəˈvædə/}} |align=center|NV |align=center|[[চিত্ৰ:Flag of Nevada.svg|border|54x36px]] |৩১ অক্টোবৰ, ১৮৬৪ |align=right|১১০,৫৬৭ বৰ্গ মাইল<br />(২৮৬,৩৬৭ বৰ্গ কিমি) |align=right|২,৭২৩,৩২২ |[[কাৰ্লচন চিটি, নেভাডা|কাৰ্লচন চিটি]] |[[লাচ ভেগাচ, নেভাডা|লাচ ভেগাচ]] |নেভাডা টেৰিটৰি |align=center|১২৭,৫০০ |- |[[নিউ হেম্পশায়াৰ]] |{{IPA|/nuː ˈhæmpʃər/}} |align=center|NH |align=center|[[চিত্ৰ:Flag of New Hampshire.svg|border|54x36px]] |২১ জুন, ১৭৮৮ |align=right|৯,৩৫০ বৰ্গ মাইল<br />(২৪,২১৭ বৰ্গ কিমি) |align=right|১,৩১৮,১৯৪ |[[কনকৰ্ড, নিউ হেম্পশায়াৰ|কনকৰ্ড]] |[[মানচেষ্টাৰ, নিউ হেম্পশায়াৰ|মানচেষ্টাৰ]]<ref name="Rockingham">The 5 southeastern [[New Hampshire]] [[county (United States)|counties]] of the [[Greater Boston|Boston-Worcester-Manchester Combined Statistical Area]] form the most populous metropolitan region in New Hampshire.</ref> |প্ৰভিঞ্চ অব নিউ হেম্পশায়াৰ, তাৰ পাছত কনফেডাৰেচনত সাৰ্বভৌম ৰাজ্য |align=center|৬১,৬০০ |- |[[নিউজাৰ্চী]] |{{IPA|/nuː ˈdʒɜrzi/}} |align=center|NJ |align=center|[[চিত্ৰ:Flag of New Jersey.svg|border|54x36px]] |১৮ ডিচেম্বৰ, ১৭৮৭ |align=right|৮,৭২৯ বৰ্গ মাইল<br />(২২,৬০৮ বৰ্গ কিমি) |align=right|৮,৮২১,১৫৫ |[[ট্ৰেণ্টন, নিউজাৰ্চী|ট্ৰেণ্টন]] |[[নেৱাৰ্ক, নিউজাৰ্চী|নেৱাৰ্ক]]<ref name="New_Jersey">The 13 northern [[New Jersey]] [[county (United States)|counties]] of the [[New York metropolitan area|New York-Newark-Bridgeport Combined Statistical Area]] form the most populous metropolitan region in New Jersey.</ref> |প্ৰভিঞ্চ অব নিউজাৰ্চী, তাৰ পাছত কনফেডাৰেচনত সাৰ্বভৌম ৰাজ্য |align=center|৪৯৭,০০০ |- |[[নিউ মেক্সিকো]] |{{IPA|/nuː ˈmɛks<s>ɪ</s>koʊ/}} |align=center|NM |align=center|[[চিত্ৰ:Flag of New Mexico.svg|border|54x36px]] |৬ জানুৱাৰী, ১৯১২ |align=right|১২১,৬৯৭ বৰ্গ মাইল<br />(৩১৫,১৯৪ বৰ্গ কিমি) |align=right|২,০৮২,২২৪ |[[চান্টা ফে, নিউ মেক্সিকো|চান্টা ফে]] |[[আলবাকাৰ্কি, নিউ মেক্সিকো|আলবাকাৰ্কি]] |নিউ মেক্সিকো টেৰিটৰি |align=center|৭৫,০০০ |- |[[নিউয়ৰ্ক]] |{{IPA|/nuː ˈjɔrk/}} |align=center|NY |align=center|[[চিত্ৰ:Flag of New York.svg|border|54x36px]] |২৬ জুলাই ১৭৮৮ |align=right|৫৪,৫৫৬ বৰ্গ মাইল<br />(১৪১,২৯৯ বৰ্গ কিমি) |align=right|১৯,৪৬৫,১৯৭ |[[এলবানি, নিউয়ৰ্ক|এলবানি]] |[[নিউয়ৰ্ক নগৰ]]<ref>[[নিউয়ৰ্ক নগৰ]] হৈছে আমেৰিকা যুক্তৰাষ্টৰ আটাইটকৈ বেছি জনবসতীপূৰ্ণ নগৰ।</ref> |প্ৰভিঞ্চ অব নিউয়ৰ্ক, তাৰ পাছত কনফেডাৰেচনত সাৰ্বভৌম ৰাজ্য |align=center|১,১৫৬,৫০০ |- |[[নৰ্থ কেৰলাইনা]] |{{IPA|/ˌnɔrθ kærəˈlaɪnə/}} |align=center|NC |align=center|[[চিত্ৰ:Flag of North Carolina.svg|border|54x36px]] |২১ নবেম্বৰ, ১৭৮৯ |align=right|৫৩,৮৬৫ বৰ্গ মাইল<br />(১৩৯,৫০৯ বৰ্গ কিমি) |align=right|৯,৬৫৬,৪০১ |[[ৰিলেইঘ, নৰ্থ কেৰলাইনা|ৰিলেইঘ]] |[[চাৰ্লট, নৰ্থ কেৰলাইনা|চাৰ্লট]] |প্ৰভিঞ্চ অব নৰ্থ কেৰলাইনা, তাৰ পাছত কনফেডাৰেচনত সাৰ্বভৌম ৰাজ্য |align=center|৪০৭,৪০০ |- |[[নৰ্থ ডকোটা]] |{{IPA|/ˌnɔrθ dəˈkoʊtə/}} |align=center|ND |align=center|[[চিত্ৰ:Flag of North Dakota.svg|border|54x36px]] |২ নবেম্বৰ, ১৮৮৯ |align=right|৭০,৭৬২ বৰ্গ মাইল<br />(১৮৩,২৭২ বৰ্গ কিমি) |align=right|৬৮৩,৯৩২ |[[বিচমাৰ্ক, নৰ্থ ডকোটা|বিচমাৰ্ক]] |[[ফাৰ্গো, নৰ্থ ডকোটা|ফাৰ্গো]] |ডাকোটা টেৰিটৰি |align=center|৩৩,৪০০ |- |[[অ’হাঅ’]] |{{IPA|/oʊˈhaɪ.oʊ/}} |align=center|OH |align=center|[[চিত্ৰ:Flag of Ohio.svg|54x36px]] |১ মাৰ্চ, ১৮০৩ |align=right|৪৪,৮২৫ বৰ্গ মাইল<br />(১১৬,০৯৬ বৰ্গ কিমি) |align=right|১১,৫৪৪,৯৫১ |[[কলম্বাচ, অ’হাঅ’|কলম্বাচ]] |কলম্বাচ<ref name="Cleveland">The [[Greater Cleveland|Cleveland-Akron-Elyria Combined Statistical Area]] is the most populous metropolitan area in [[Ohio]].</ref> |নৰ্থৱেষ্ট টেৰিটৰি; [[পেনছিলভেনিয়া]], [[ভাৰ্জিনিয়া]] আৰু [[নিউয়ৰ্ক|নিউয়ৰ্কে]] আমেৰিকালৈ কৰা মাটি দান |align=center|৪৮৩,৪০০ |- |[[অকল’হামা]] |{{IPA|/ˌoʊkləˈhoʊmə/}} |align=center|OK |align=center|[[চিত্ৰ:Flag of Oklahoma.svg|border|54x36px]] |১৬ নবেম্বৰ, ১৯০৭ |align=right|৬৯,৯৬০ বৰ্গ মাইল<br />(১৮১,১৯৫ বৰ্গ কিমি) |align=right|৩,৭৯১,৫০৮ |[[অকল’হামা চিটি]] |অকল’হামা চিটি |অকল’হামা টেৰিটৰি আৰু ইণ্ডিয়ান টেৰিটৰি |align=center|১৬০,৫০০ |- |[[অৰেগন]] |{{IPA|/ˈɒr<s>ɪ</s>ɡən/}} |align=center|OR |align=center|[[চিত্ৰ:Flag of Oregon.svg|border|54x36px]] |১৪ ফেব্ৰুৱাৰী, ১৮৫৯ |align=right|৯৮,৪৬৬ বৰ্গ মাইল<br />(২৫৫,০২৬ বৰ্গ কিমি) |align=right|৩,৮৭১,৮৫৯ |[[চালেম, অৰেগন|চালেম]] |[[পৰ্টলেণ্ড, অৰেগন|পৰ্টলেণ্ড]] |অৰেগন টেৰিটৰি |align=center|১৬৮,৯০০ |- |[[পেনছিলভেনিয়া]]<ref name=commonwealth/> |{{IPA|/ˌpɛns<s>ɪ</s>lˈveɪnjə/}} |align=center|PA |align=center|[[চিত্ৰ:Flag of Pennsylvania.svg|border|54x36px]] |১২ ডিচেম্বৰ, ১৭৮৭ |align=right|৪৬,০৫৫ বৰ্গ মাইল<br />(১১৯,২৮৩ বৰ্গ কিমি) |align=right|১২,৭৪২,৮৮৬ |[[হেৰিচবাৰ্গ, পেনছিলভেনিয়া|হেৰিচবাৰ্গ]] |[[ফিলাডেলফিয়া]] |প্ৰভিঞ্চ অব পেনছিলভেনিয়া, তাৰ পাছত কনফেডাৰেচনত সাৰ্বভৌম ৰাজ্য |align=center|৫৭৫,৬০০ |- |[[ৰড আইলেণ্ড]]<ref>সম্পূৰ্ণ নাম ষ্টেট অব ৰড আইলেণ্ড আৰু প্ৰভিডেঞ্চ প্লেন্টেচনচ্</ref> |{{IPA|/rɵd ˈaɪlənd/}} |align=center|RI |align=center|[[চিত্ৰ:Flag of Rhode Island.svg|border|54x36px]] |১৯ মে, ১৭৯০ |align=right|১,২১০ বৰ্গ মাইল<br />(৩,১৪০ বৰ্গ কিমি) |align=right|১,০৫১,৩০২ |[[প্ৰভিডেঞ্চ, ৰড আইলেণ্ড|প্ৰভিডেঞ্চ]] |প্ৰভিডেঞ্চ |কলনি অব ৰড আইলেণ্ড আৰু প্ৰভিডেঞ্চ প্লেন্টেচনচ্, তাৰ পাছত সাৰ্বভৌম ৰাজ্য |align=center|৪৯,৫০০ |- |[[চাউথ কেৰলাইনা]] |{{IPA|/ˌsaʊθ kærəˈlaɪnə/}} |align=center|SC |align=center|[[চিত্ৰ:Flag of South Carolina.svg|border|54x36px]] |২৩ মে, ১৭৮৮ |align=right|৩২,০২০ বৰ্গ মাইল<br />(৮২,৯৩১ বৰ্গ কিমি) |align=right|৪,৬৭৯,২৩০ |[[কলম্বিয়া, চাউথ কেৰলাইনা|কলম্বিয়া]] |কলম্বিয়া<ref name="Greenville">The [[Upstate South Carolina|Greenville-Spartanburg-Anderson Combined Statistical Area]] is the most populous metropolitan area in [[South Carolina]].</ref> |প্ৰভিঞ্চ অব চাউথ কেৰলাইনা, তাৰ পাছত কনফেডাৰেচনৰ সাৰ্বভৌম ৰাজ্য |align=center|১৬৪,৩০০ |- |[[চাউথ ডাকোটা]] |{{IPA|/ˌsaʊθ dəˈkoʊtə/}} |align=center|SD |align=center|[[চিত্ৰ:Flag of South Dakota.svg|border|54x36px]] |২ নবেম্বৰ, ১৮৮৯ |align=right|৭৭,১৮৪ বৰ্গ মাইল<br />(১৯৯,৯০৫ বৰ্গ কিমি) |align=right|৮২৪,০৮২ |[[পিয়েৰ, চাউথ ডাকোটা|পিয়েৰ]] |[[চিওক্স ফলচ্, চাউথ ডাকোটা|চিওক্স ফলচ্]] |ডাকোটা টেৰিটৰি |align=center|৩৯,৯০০ |- |[[টেনেচি]] |{{IPA|/ˌtɛn<s>ɪ</s>ˈsiː/}} |align=center|TN |align=center|[[চিত্ৰ:Flag of Tennessee.svg|border|54x36px]] |১ জুন, ১৭৯৬ |align=right|৪২,১৮১ বৰ্গ মাইল<br />(১০৯,২৪৭ বৰ্গ কিমি) |align=right|৬,৪০৩,৩৫৩ |[[নেচভিল, টেনেচি|নেচভিল]] |[[মেমফিচ, টেনেচি|মেমফিচ]]<ref name="Nashville">The [[Nashville Metropolitan Statistical Area|Nashville-Davidson-Murfreesboro-Columbia Combined Statistical Area]] is the most populous metropolitan area in [[Tennessee]].</ref> |[[নৰ্থ কেৰলাইনা]]ই আমেৰিকালৈ দান কৰা মাটিত প্ৰতিষ্ঠিত |align=center|২৫০,৩০০ |- |[[টেক্সাচ]] |{{IPA|/ˈtɛksəs/}} |align=center|TX |align=center|[[চিত্ৰ:Flag of Texas.svg|border|54x36px]] |২৯ ডিচেম্বৰ, ১৮৪৫ |align=right|২৬৮,৮২০ বৰ্গ মাইল<br />(৬৯৬,২৪১ বৰ্গ কিমি) |align=right|২৫,৬৭৪,৬৮১ |[[অষ্টিন, টেক্সাচ|অষ্টিন]] |[[হিউষ্টন]]<ref name="Dallas">The [[Dallas–Fort Worth Metroplex|Dallas-Fort Worth Combined Statistical Area]] is the most populous metropolitan area in [[Texas]].</ref> |ৰিপাব্লিক অব টেক্সাচ |align=center|১,২০৭,৪৩২ |- |[[ইউটাহ]] |{{IPA|/ˈjuːtɑː/}} |align=center|UT |align=center|[[চিত্ৰ:Flag of Utah.svg|border|54x36px]] |৪ জানুৱাৰী, ১৮৯৬ |align=right|৮৪,৮৯৯ বৰ্গ মাইল<br />(২১৯,৮৮৭ বৰ্গ কিমি) |align=right|২,৮১৭,২২২ |[[চল্ট লেক চিটি]] |চল্ট লেক চিটি |ইউটাহ টেৰিটৰি |align=center|১১৬,৯০০ |- |[[ভাৰমন্ট]] |{{IPA|/vərˈmɒnt/}} |align=center|VT |align=center|[[চিত্ৰ:Flag of Vermont.svg|border|54x36px]] |৪ মাৰ্চ, ১৭৯১ |align=right|৯,৬২৩ বৰ্গ মাইল<br />(২৪,৯২৩ বৰ্গ কিমি) |align=right|৬২৬,৪৩১ |[[মণ্টপেলিয়াৰ, ভাৰমন্ট|মণ্টপেলিয়াৰ]] |[[বাৰ্লিংটন, ভাৰমন্ট|বাৰ্লিংটন]] |প্ৰভিঞ্চ অব নিউয়ৰ্ক আৰু নিউ হেম্পশায়াৰ গ্ৰাণ্টচ্ (অধিনত্ব বিবদমান); ভাৰমন্ট ৰিপাব্লিক |align=center|২৬,৪০০ |- |[[ভাৰ্জিনিয়া]]<ref name=commonwealth/> |{{IPA|/vərˈdʒɪnjə/}} |align=center|VA |align=center|[[চিত্ৰ:Flag of Virginia.svg|border|54x36px]] |২৫ জুন, ১৭৮৮ |align=right|৪২,৭৭৪ বৰ্গ মাইল <br />(১১০,৭৮৫ বৰ্গ কিমি) |align=right|৮,০৯৬,৬০৪ |[[ৰিচমণ্ড, ভাৰ্জিনিয়া|ৰিচমণ্ড]] |[[ভাৰ্জিনিয়া বিচ্চ, ভাৰ্জিনিয়া|ভাৰ্জিনিয়া বিচ্চ]]<ref name="Virginia">The 10 [[Virginia]] [[county (United States)|counties]] and 6 [[independent cities#Virginia|Virginia cities]] of the [[Baltimore-Washington Metropolitan Area|Washington-Baltimore-Northern Virginia Combined Statistical Area]] form the most populous metropolitan region in Virginia.</ref> |কলনি অব ভাৰ্জিনিয়া, তাৰ পাছত কনফেডাৰেচনৰ সাৰ্বভৌম ৰাজ্য |align=center|৪২৭,৭০০ |- |[[ৱাছিংটন]] |{{IPA|/ˈwɒʃɪŋtən/}} |align=center|WA |align=center|[[চিত্ৰ:Flag of Washington.svg|border|54x36px]] |১১ নবেম্বৰ, ১৮৮৯ |align=right|৭১,৩৬২ বৰ্গ মাইল<br />(১৮৪,৮২৭ বৰ্গ কিমি) |align=right|৬,৮৩০,০৩৮ |[[অলিম্পিয়া, ৱাছিংটন|অলিম্পিয়া]] |[[ছিয়াটল]] |ৱাছিংটন টেৰিটৰি |align=center|৩৫১,১০০ |- |[[ৱেষ্ট ভাৰ্জিনিয়া]] |{{IPA|/ˌwɛst vərˈdʒɪnjə/}} |align=center|WV |align=center|[[চিত্ৰ:Flag of West Virginia.svg|border|54x36px]] |২০ জুন, ১৮৬৩ |align=right|২৪,২৩০ বৰ্গ মাইল<br />(৬২,৭৫৫ বৰ্গ কিমি) |align=right|১,৮৫৫,৩৬৪ |[[চাৰ্লচষ্টন, ৱেষ্ট ভাৰ্জিনিয়া|চাৰ্লচষ্টন]] |চাৰ্লচষ্টন | [[ভাৰ্জিনিয়া]]ৰ পৰা অনুমতি অবিহনে পৃথক হয় |align=center|৬৬,৬০০ |- |[[উইচকনচিন]] |{{IPA|/wɪsˈkɒns<s>ɪ</s>n/}} |align=center|WI |align=center|[[চিত্ৰ:Flag of Wisconsin.svg|border|54x36px]] |২৯ মে, ১৮৪৮ |align=right|৬৫,৪৯৮ বৰ্গ মাইল<br />(১৬৯,৬৩৯ বৰ্গ কিমি) |align=right|৫,৭১১,৭৬৭ |[[মেডিচন, উইচকনচিন|মেডিচন]] |[[মিলৱাকি]] |উইচকনচিন টেৰিটৰি, নৰ্থৱেষ্ট টেৰিটৰিৰ পৰা প্ৰতিষ্ঠিত |align=center|২৫১,৪০০ |- |[[ৱায়মিং]] |{{IPA|/waɪˈoʊmɪŋ/}} |align=center|WY |align=center|[[চিত্ৰ:Flag of Wyoming.svg|border|54x36px]] |১০ জুলাই, ১৮৯০ |align=right|৯৮,৮১৮ বৰ্গ মাইল<br />(২৫৩,৩৪৮ বৰ্গ কিমি) |align=right|৫৬৮,১৫৮ |[[চেয়ান, ৱায়মিং|চেয়ান]] |চেয়ান |ৱায়মিং টেৰিটৰি |align=center|৩৮,২০০ |} <!-- THE PRECEDING TABLE CONTAINS DATA FROM THE UNITED STATES CENSUS BUREAU. DO NOT ALTER U.S. CENSUS DATA. --> {{USA imagemap with state names}} == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist|colwidth=30em}} == বহিঃসংযোগ == * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/st/allstate.htm Information about All States] from ''UCB Libraries GovPubs'' * [http://www.loc.gov/rr/program/bib/states/ State Resource Guides, from the Library of Congress] * [http://factfinder.census.gov/bf/_lang=en_vt_name=DEC_2000_SF1_U_GCTPH1R_US9S_geo_id=01000US.html Tables with areas, populations, densities and more (in order of population)] {{Webarchive|url=http://webarchive.loc.gov/all/20090403025825/http://factfinder.census.gov/bf/_lang=en_vt_name=DEC_2000_SF1_U_GCTPH1R_US9S_geo_id=01000US.html |date=2009-04-03 }} * [http://factfinder.census.gov/bf/_lang=en_vt_name=DEC_2000_SF1_U_GCTPH1_US9_geo_id=01000US.html Tables with areas, populations, densities and more (alphabetical)] {{Webarchive|url=http://webarchive.loc.gov/all/20090403030000/http://factfinder.census.gov/bf/_lang=en_vt_name=DEC_2000_SF1_U_GCTPH1_US9_geo_id=01000US.html |date=2009-04-03 }} * [http://www.usa.gov/Agencies/State_and_Territories.shtml State and Territorial Governments on USA.gov] * [http://www.statemaster.com/index.php StateMaster&nbsp;– statistical database for US States.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120616005932/http://www.statemaster.com/index.php |date=2012-06-16 }} * [http://www.top50states.com/ U.S. States: Comparisons, rankings, demographics] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151023035315/http://www.top50states.com/ |date=2015-10-23 }} * [https://www.bea.gov/newsreleases/regional/gdp_state/gsp_newsrelease.htm] * [http://www.usgovernmentrevenue.com/state_rev_summary.php?chart=Z0&year=2010&units=d&rank=a] {{United States political divisions}} [[শ্ৰেণী:আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ ৰাজ্য|*]] [[শ্ৰেণী:আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]] dtba6c0xfz8vbfygnpo9yg1oycnkg66 606266 606263 2026-05-14T09:33:19Z A09 37015 [[Special:Contributions/~2026-29001-88|~2026-29001-88]] ([[User talk:~2026-29001-88|কথা-বতৰা]])ৰ সম্পাদনাসমূহ [[User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]]য়ে কৰা শেষ সংশোধনলৈ ঘূৰাই নিয়া হৈছে । 392269 wikitext text/x-wiki তলৰ তালিকাত [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]]ৰ ৫০ খন ৰাজ্যৰ নামৰ লগতে প্ৰত্যেকখন ৰাজ্যৰে প্ৰাথমিক তথ্যসমূহ দিয়া হৈছে: == তালিকা == # ৰাজ্যখনৰ নাম # নামৰ উচ্চাৰণ [[:en:International Phonetic Alphabet|আন্তৰাষ্ট্ৰীয় ধ্বনি বৰ্ণমালা]] (International Phonetic Alphabet, IPA) অনুসৰি দিয়া হৈছে (সহায়ৰ বাবে [[:en:Help:IPA for English|ইয়াত]] ক্লিক কৰক) # [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ ডাক সেৱা]] (United States Postal Service, USPS) অনুসৰি ৰাজ্যসমূহৰ দুটা আখৰৰ সংক্ষিপ্তকৰণ<ref name = USPSabbrev>{{cite web | url = http://www.usps.com/ncsc/lookups/abbreviations.html | title = Official USPS Abbreviations | publisher = [[United States Postal Service]] | year = 1998 | accessdate = 2007-02-26 }}</ref><br />(এই সংক্ষিপ্তকৰণ [[আন্তৰ্জাতিক মান সংস্থা]] (ISO)-ৰ Standard [[ISO 3166-2|3166-2]] [[ISO 3166-2:US|দেশৰ উপবিভাগৰ কোড]]তো ব্যৱহাৰ কৰা হয়) #ৰাজ্যখনৰ আধিকাৰিক পতাকাৰ ছবি #ৰাজ্যখনৰ আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰত যোগদানৰ তাৰিখ #মুঠ মাটিকালি (স্থলভাগ+জলভাগ); বৰ্গ মাইল আৰু বৰ্গ কিলোমিটাৰ, এই দুয়োটা এককতে দিয়া হৈছে #[[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ জনগণনা সংস্থা]]ই প্ৰকাশ কৰা ২০১১ চনৰ ১ জুলাইত ৰাজ্যখনৰ অনুমানিক জনসংখ্যা<ref name=PopEstUS>{{cite web|url=http://www.census.gov/popest/data/state/totals/2011/tables/NST-EST2011-01.csv|title=Annual Estimates of the Resident Population for the United States, Regions, States, and Puerto Rico: April 1, 2010 to July 1, 2011|format=[[comma-separated values|CSV]]|work=2011 Population Estimates|publisher=United States Census Bureau, Population Division|date=December 2011|accessdate=December 21, 2011}}</ref> #ৰাজ্যখনৰ ৰাজধানী #ৰাজ্যখনৰ আটাইটকৈ জনবসতীপূৰ্ণ ঠাই (১ জুলাই ২০০৮ চনৰ তথ্য অনুসৰি)<ref name=PopEstIP>{{cite web|url=http://www.census.gov/popest/cities/files/SUB-EST2008-IP.csv|title=Resident Population Estimates of Incorporated Places Only: April 1, 2000 to July 1, 2008|format=[[comma-separated values|CSV]]|work=2008 Population Estimates|publisher=[[United States Census Bureau]], Population Division|date=2009-7-1|accessdate=2009-10-1}}}}</ref> #যুক্তৰাষ্ট্ৰত যোগদানৰ পূৰ্বে ৰাজ্যখনৰ স্থিতি #ৰাজ্যখনৰ মুঠ আভ্যন্তৰীণ উৎপাদন (Gross Domestic Product, GDP), ২০১০ ৰ তথ্য মতে মিলিয়ন আমেৰিকান ডলাৰত {{-}} <!-- THE FOLLOWING TABLE CONTAINS DATA FROM THE UNITED STATES CENSUS BUREAU. DO NOT ALTER U.S. CENSUS DATA. --> {| class="wikitable sortable" style="width:100%;" |+<big>আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ ৫০ খন ৰাজ্য</big> !নাম !class="unsortable" | IPA !USPS !class="unsortable" | পতাকা !যোগদান !width="10%"|মাটিকালি !জনসংখ্যা (২০১১) !ৰাজধানী !জনবহুল নগৰ !class="unsortable" width="16%"|পূৰ্বৰ স্থিতি !GDP (মিলিয়ন $) |- |[[আলাবামা]] |{{IPA|/ˌæləˈbæmə/}} |align=center|AL |align=center|[[চিত্ৰ:Flag of Alabama.svg|border|54x36px]] |১৪ ডিচেম্বৰ, ১৮১৯ |align=right|৫২,৪১৯ বৰ্গ মাইল<br />(১৩৫,৭৬৫ বৰ্গ কিমি) |align=right|৪,৮০২,৭৪০ |[[মন্টগামৰি, আলাবামা|মন্টগামৰি]] |[[বাৰ্মিংহাম, আলাবামা|বাৰ্মিংহাম]] |আলাবামা টেৰিটৰি |align=center|১৭৪,৪০০ |- |[[আলাস্কা]] |{{IPA|/əˈlæskə/}} |align=center|AK |align=center|[[চিত্ৰ:Flag of Alaska.svg|border|54x36px]] |৩ জানুৱাৰী, ১৯৫৯ |align=right|৬৬৩,২৬৭ বৰ্গ মাইল<br />(১,৭১৭,৮৫৪ বৰ্গ কিমি) |align=right|৭২২,৭১৮ |[[জুনো, আলাস্কা|জুনো]] |[[এঙ্কৰেজ, আলাস্কা|এঙ্কৰেজ]] |আলাস্কা টেৰিটৰি |align=center|৪৫,৬০০ |- |[[আৰিজোনা]] |{{IPA|/ˌær<s>ɪ</s>ˈzoʊnə/}} |align=center|AZ |align=center|[[চিত্ৰ:Flag of Arizona.svg|border|54x36px]] |১৪ ফেব্ৰুৱাৰী, ১৯১২ |align=right|১১৩,৯৯৮ বৰ্গ মাইল<br />(২৯৫,২৫৪ বৰ্গ কিমি) |align=right|৬,৪৮২,৫০৫ |[[ফিনিক্স, আৰিজোনা|ফিনিক্স]] |ফিনিক্স |আৰিজোনা টেৰিটৰি |align=center|২৬১,৩০০ |- |[[আৰকেনচাচ]] |{{IPA|/ˈɑrkənsɔː/}} |align=center|AR |align=center|[[চিত্ৰ:Flag of Arkansas.svg|border|54x36px]] |১৫ জুন, ১৮৩৬ |align=right|৫২,৮৯৭ বৰ্গ মাইল<br />(১৩৭,০০২ বৰ্গ কিমি) |align=right|২,৯৩৭,৯৭৯ |[[লিটল ৰক, আৰকেনচাচ|লিটল ৰক]] |লিটল ৰক |আৰকেনচাচ টেৰিটৰি |align=center|১০৫,৮০০ |- |[[কেলিফৰ্ণিয়া]] |{{IPA|/ˌkæl<s>ɪ</s>ˈfɔrnjə/}} |align=center|CA |align=center|[[চিত্ৰ:Flag of California.svg|border|54x36px]] |৯ চেপ্টেম্বৰ, ১৮৫০ |align=right|১৬৩,৭০০ বৰ্গ মাইল<br />(৪২৩,৯৭০ বৰ্গ কিমি) |align=right|৩৭,৬৯১,৯১২ |[[চেক্ৰামেন্টো, কেলিফৰ্ণিয়া|চেক্ৰামেন্টো]] |[[লচ এঞ্জেলচ]] |[[:en:Mexican Cession|মেক্সিকান চিচিয়নৰ]] পোনপটিয়াকৈ অন্তৰভূক্ত |align=center|১,৯৩৬,৪০০ |- |[[কল’ৰাডো]] |{{IPA|/ˌkɒləˈrædoʊ/}} |align=center|CO |align=center|[[চিত্ৰ:Flag of Colorado.svg|border|54x36px]] |১ আগষ্ট, ১৮৭৬ |align=right|১০৪,১৮৫ বৰ্গ মাইল<br />(২৬৯,৮৩৭ বৰ্গ কিমি) |align=right|৫,১১৬,৭৯৬ |[[ডেনভাৰ]] |ডেনভাৰ |কল’ৰাডো টেৰিটৰি |align=center|২৫৯,৭০০ |- |[[কানেকটিকাট]] |{{IPA|/kəˈnɛt<s>ɪ</s>kət/}} |align=center|CT |align=center|[[চিত্ৰ:Flag of Connecticut.svg|border|54x36px]] |৯ জানুৱাৰী, ১৭৮৮ |align=right|৫,৫৪৩ বৰ্গ মাইল<br />(১৪,৩৫৬ বৰ্গ কিমি) |align=right|৩,৫৮০,৭০৯ |[[হাৰ্টফৰ্ট, কানেকটিকাট|হাৰ্টফৰ্ট]] |[[ব্ৰিডজপৰ্ট, কানেকটিকাট|ব্ৰিডজপৰ্ট]]<ref name=Hartford>The [[Hartford-West Hartford-Willimantic Combined Statistical Area]] is the most populous metropolitan area in [[Connecticut]].</ref> |কানেকটিকাট কলনি, তাৰ পাছত কনফেডাৰেচনত সাৰ্বভৌম ৰাজ্য |align=center|২৩৩,৪০০ |- |[[ডেলাৱেৰ]] |{{IPA|/ˈdɛləwɛər/}} |align=center|DE |align=center|[[চিত্ৰ:Flag of Delaware.svg|border|54x36px]] |৭ ডিচেম্বৰ, ১৭৮৭ |align=right|২,৪৯১ বৰ্গ মাইল<br />(৬,৪৫২ বৰ্গ কিমি) |align=right|৯০৭,১৩৫ |[[ডোভাৰ, ডেলাৱেৰ|ডোভাৰ]] |[[উইলমিংটন, ডেলাৱেৰ|উইলমিংটন]] |লৱাৰ কাউণ্টিচ অন ডেলাৱেৰ, তাৰ পাছত কনফেডাৰেচনত সাৰ্বভৌম ৰাজ্য |align=center|৬২,৭০০ |- |[[ফ্লৰিডা]] |{{IPA|/ˈflɒr<s>ɪ</s>də/}} |align=center|FL |align=center|[[চিত্ৰ:Flag of Florida.svg|border|54x36px]] |৩ মাৰ্চ, ১৮৪৫ |align=right|৬৫,৭৫৫ বৰ্গ মাইল<br />(১৭০,৩০৪ বৰ্গ কিমি) |align=right|১৯,০৫৭,৫৪২ |[[টেলাহাচি, ফ্লৰিডা|টেলাহাচি]] |[[জেকচনভিল, ফ্লৰিডা|জেকচনভিল]]<ref name=Miami>The [[South Florida metropolitan area|Miami-Fort Lauderdale-Miami Beach Metropolitan Statistical Area]] is the most populous metropolitan area in [[Florida]].</ref> |ফ্লৰিডা টেৰিটৰি |align=center|৭৫৪,০০০ |- |[[জৰ্জিয়া (আমেৰিকা)|জৰ্জিয়া]] |{{IPA|/ˈdʒɔrdʒə/}} |align=center|GA |align=center|[[চিত্ৰ:Flag of the State of Georgia.svg|border|54x36px]] |২ জানুৱাৰী, ১৭৮৮ |align=right|৫৯,৪২৫ বৰ্গ মাইল<br />(১৫৩,৯০৯ বৰ্গ কিমি) |align=right|৯,৮১৫,২১০ |[[আটলান্টা]] |আটলান্টা |প্ৰভিঞ্চ অব জৰ্জিয়া, তাৰ পাছত কনফেডাৰেচনত সাৰ্বভৌম ৰাজ্য |align=center|৪০৪,৬০০ |- |[[হাৱাই]] |{{IPA|/həˈwaɪ.iː/}} |align=center|HI |align=center|[[চিত্ৰ:Flag of Hawaii.svg|border|54x36px]] |২১ আগষ্ট, ১৯৫৯ |align=right|১০,৯৩১ বৰ্গ মাইল<br />(২৮,৩১১ বৰ্গ কিমি) |align=right|১,৩৭৪,৮১০ |[[হনলুলু]] |হনলুলু |কিংডম অব হাৱাই, তাৰ পাছত আমেৰিকাৰ টেৰিটৰি অব হাৱাই |align=center|৬৮,৯০০ |- |[[আইডাহো]] |{{IPA|/ˈaɪdəhoʊ/}} |align=center|ID |align=center|[[চিত্ৰ:Flag of Idaho.svg|border|54x36px]] |৩ জুলাই, ১৮৯০ |align=right|৮৩,৬৪২ বৰ্গ মাইল<br />(২১৬,৬৩২ বৰ্গ কিমি) |align=right|১,৫৮৪,৯৮৫ |[[বইচ, আইডাহো|বইচ]] |বইচ |আইডাহো টেৰিটৰি |align=center|৫৪,৮০০ |- |[[ইলিনয়চ]] |{{IPA|/ɪl<s>ɪ</s>ˈnɔɪ/}} |align=center|IL |align=center|[[চিত্ৰ:Flag of Illinois.svg|border|54x36px]] |৩ ডিচেম্বৰ, ১৮১৮ |align=right|৫৪,৮২৬ বৰ্গ মাইল<br />(১৪১,৯৯৮ বৰ্গ কিমি) |align=right|১২,৮৬৯,২৫৭ |[[স্প্ৰিংফিল্ড, ইলিনয়চ|স্প্ৰিংফিল্ড]] |[[চিকাগো]] |ইলিনয়চ টেৰিটৰি, নৰ্থৱেষ্ট টেৰিটৰিৰ পৰা প্ৰতিষ্ঠিত |align=center|৬৪৪,২০০ |- |[[ইণ্ডিয়ানা]] |{{IPA|/ˌɪndiˈænə/}} |align=center|IN |align=center|[[চিত্ৰ:Flag of Indiana.svg|border|54x36px]] |১১ ডিচেম্বৰ, ১৮১৬ |align=right|৩৬,৪১৮ বৰ্গ মাইল<br />(৯৪,৩২১ বৰ্গ কিমি) |align=right|৬,৫১৬,৯২২ |[[ইণ্ডিয়ানাপলিচ]] |ইণ্ডিয়ানাপলিচ |ইণ্ডিয়ানা টেৰিটৰি, নৰ্থৱেষ্ট টেৰিটৰিৰ পৰা প্ৰতিষ্ঠিত |align=center|২৬৭,৬০০ |- |[[আইৱা]] |{{IPA|/ˈaɪ.ɵwə/}} |align=center|IA |align=center|[[চিত্ৰ:Flag of Iowa.svg|border|54x36px]] |২৮ ডিচেম্বৰ, ১৮৪৬ |align=right|৫৬,২৭২ বৰ্গ মাইল<br />(১৪৫,৭৪৩ বৰ্গ কিমি) |align=right|৩,০৬২,৩০৯ |[[ডেচ মইনেচ, আইৱা|ডেচ মইনেচ]] |ডেচ মইনেচ |আইৱা টেৰিটৰি |align=center|১৪৭,২০০ |- |[[কেনচাচ]] |{{IPA|/ˈkænzəs/}} |align=center|KS |align=center|[[চিত্ৰ:Flag of Kansas.svg|border|54x36px]] |২৯ জানুৱাৰী, ১৮৬১ |align=right|৮২,২৭৭ বৰ্গ মাইল<br />(২১৩,০৯৬ বৰ্গ কিমি) |align=right|২,৮৭১,২৩৮ |[[টপেকা, কেনচাচ|টপেকা]] |[[উইচিটা, কেনচাচ|উইচিটা]] |কেনচাচ টেৰিটৰি |align=center|১২৮,৫০০ |- |[[কেন্টাকি]]<ref name=commonwealth>Officially called a '[[Commonwealth]]'.</ref> |{{IPA|/k<s>ɪ</s>nˈtʌki/}} |align=center|KY |align=center|[[চিত্ৰ:Flag of Kentucky.svg|border|54x36px]] |১ জুন, ১৭৯২ |align=right|৪০,৪০৯ বৰ্গ মাইল<br />(১০৪,৬৫৯ বৰ্গ কিমি) |align=right|৪,৩৬৯,৩৫৬ |[[ফ্ৰেঙ্কফৰ্ট, কেন্টাকি|ফ্ৰেঙ্কফৰ্ট]] |[[লুইচভিল, কেন্টাকি|লুইচভিল]] |[[ভাৰ্জিনিয়া]]ৰ সন্মতিৰে সৈতে তাৰ পৰা বিভক্ত হৈ যায় (তাৰ পূৰ্বে আছিল বৃহত্তৰ কেন্টাকি কাউণ্টি) |align=center|১৬১,৪০০ |- |[[লুইচিয়ানা]] |{{IPA|/luːˌiːziˈænə/}} |align=center|LA |align=center|[[চিত্ৰ:Flag of Louisiana.svg|border|54x36px]] |৩০ এপ্ৰিল, ১৮১২ |align=right|৫২,২৭১ বৰ্গ মাইল<br />(১৩৫,৩৮২ বৰ্গ কিমি) |align=right|৪,৫৭৪,৮৩৬ |[[বেটন ৰোগ, লুইচিয়ানা|বেটন ৰোগ]] |[[নিউ অৰলেনচ]] |টেৰিটৰি অব অৰলেনচ |align=center|২১৩,৬০০ |- |[[মেইন]] |{{IPA|/ˈmeɪn/}} |align=center|ME |align=center|[[চিত্ৰ:Flag of Maine.svg|border|54x36px]] |১৫ মাৰ্চ, ১৮২০ |align=right|৩৫,৩৮৫ বৰ্গ মাইল<br />(৯১,৬৪৬ বৰ্গ কিমি) |align=right|১,৩২৮,১৮৮ |[[আগষ্টা, মেইন|আগষ্টা]] |[[পৰ্টলেণ্ড, মেইন|পৰ্টলেণ্ড]] | [[মাচাছুছিটাচ]]ৰ সন্মতিৰে সৈতে তাৰ পৰা বিভক্ত হৈ যায় (তাৰ আগতে মেইন এখন জিলা আছিল) |align=center|৫৩,২০০ |- |[[মেৰিলেণ্ড]] |{{IPA|/ˈmɛrələnd/}} |align=center|MD |align=center|[[চিত্ৰ:Flag of Maryland.svg|border|54x36px]] |২৮ এপ্ৰিল, ১৭৮৮ |align=right|১২,৪০৭ বৰ্গ মাইল<br />(৩২,১৩৩ বৰ্গ কিমি) |align=right|৫,৮২৮,২৮৯ |[[এনাপলিচ, মেৰিলেণ্ড|এনাপলিচ]] |[[বাল্টিমোৰ]]<ref name=Maryland>[[Baltimore|Baltimore City]] and the 12 [[Maryland]] [[county (United States)|counties]] of the [[Baltimore-Washington Metropolitan Area|Washington-Baltimore-Northern Virginia Combined Statistical Area]] form the most populous metropolitan region in Maryland.</ref> |প্ৰভিঞ্চ অব মেৰিলেণ্ড, তাৰ পাছত কনফেডাৰেচনত সাৰ্বভৌম ৰাজ্য |align=center|৩০০,০০০ |- |[[মাচাছুছিটাচ]]<ref name=commonwealth/> |{{IPA|/ˌmæsəˈtʃuːs<s>ɪ</s>ts/}} |align=center|MA |align=center|[[চিত্ৰ:Flag of Massachusetts.svg|border|54x36px]] |৬ ফেব্ৰুৱাৰী, ১৭৮৮ |align=right|১০,৫৫৪ বৰ্গ মাইল<br />(২৭,৩৩৬ বৰ্গ কিমি) |align=right|৬,৫৮৭,৫৩৬ |[[বষ্টন]] |বষ্টন |প্ৰভিঞ্চ অব মাচাছুছিটাচ বে, তাৰ পাছত কনফেডাৰেচনত সাৰ্বভৌম ৰাজ্য |align=center|৩৭৭,৭০০ |- |[[মিছিগান]] |{{IPA|/ˈmɪʃ<s>ɪ</s>ɡən/}} |align=center|MI |align=center|[[চিত্ৰ:Flag of Michigan.svg|border|54x36px]] |২৬ জানুৱাৰী, ১৮৩৭ |align=right|৯৭,৯৯০ বৰ্গ মাইল<br />(২৫৩,৭৯৩ বৰ্গ কিমি) |align=right|৯,৮৭৬,১৮৭ |[[লেনচিং, মিছিগান|লেনচিং]] |[[ডিট্ৰইট]] |মিছিগান টেৰিটৰি, নৰ্থৱেষ্ট টেৰিটৰিৰ পৰা প্ৰতিষ্ঠিত |align=center|৩৭২,৪০০ |- |[[মিনিচোটা]] |{{IPA|/ˌmɪn<s>ɪ</s>ˈsoʊtə/}} |align=center|MN |align=center|[[চিত্ৰ:Flag of Minnesota.svg|border|54x36px]] |১১ মে, ১৮৫৮ |align=right|৮৬,৯৪৩ বৰ্গ মাইল<br />(২২৫,১৮১ বৰ্গ কিমি) |align=right|৫,৩৪৪,৮৬১ |[[চেইন্ট পল, মিনিচোটা|চেইন্ট পল]] |[[মিনিয়াপলিচ]] |মিনিচোটা টেৰিটৰি |align=center|২৬৭,১০০ |- |[[মিছিছিপি]] |{{IPA|/ˌmɪs<s>ɪ</s>ˈsɪpi/}} |align=center|MS |align=center|[[চিত্ৰ:Flag of Mississippi.svg|border|54x36px]] |১০ ডিচেম্বৰ, ১৮১৭ |align=right|৪৮,৪৩৪ বৰ্গ মাইল<br />(১২৫,৪৪৩ বৰ্গ কিমি) |align=right|২,৯৭৮,৫১২ |[[জেকচন, মিছিছিপি|জেকচন]] |জেকচন |মিছিছিপি টেৰিটৰি, [[জৰ্জিয়া (আমেৰিকা)|জৰ্জিয়াই]] আমেৰিকাক দান দিয়া মাটিত প্ৰতিষ্ঠিত |align=center|৯৮,৯০০ |- |[[মিচৌৰি]] |{{IPA|/m<s>ɪ</s>ˈzʊəri, m<s>ɪ</s>ˈzʊərə/}} |align=center|MO |align=center|[[চিত্ৰ:Flag of Missouri.svg|border|54x36px]] |১০ আগষ্ট, ১৮২১ |align=right|৬৯,৭০৪ বৰ্গ মাইল<br />(১৮০,৫৩৩ বৰ্গ কিমি) |align=right|৬,০১০,৬৮৮ |[[জেফাৰচন চিটি, মিচৌৰি|জেফাৰচন চিটি]] |[[কেনচাচ চিটি, মিচৌৰি|কেনচাচ চিটি]]<ref name=Saint_Louis>The [[St. Louis, Missouri|City of Saint Louis]] and the 8 [[Missouri]] [[county (United States)|counties]] of the [[Greater St. Louis|St. Louis-St. Charles-Farmington Combined Statistical Area]] form the most populous metropolitan region in Missouri.</ref> |মিচৌৰি টেৰিটৰি |align=center|২৪৬,৭০০ |- |[[মন্টানা]] |{{IPA|/mɒnˈtænə/}} |align=center|MT |align=center|[[চিত্ৰ:Flag of Montana.svg|border|54x36px]] |৮ নবেম্বৰ, ১৮৮৯ |align=right|১৪৭,১৬৫ বৰ্গ মাইল<br />(৩৮১,১৫৬ বৰ্গ কিমি) |align=right|৯৯৮,১৯৯ |[[হেলেনা, মন্টানা|হেলেনা]] |[[বিলিংগচ, মন্টানা|বিলিংগচ]] |মন্টানা টেৰিটৰি |align=center|৩৭,২০০ |- |[[নাব্ৰাস্কা]] |{{IPA|/nəˈbræskə/}} |align=center|NE |align=center|[[চিত্ৰ:Flag of Nebraska.svg|border|54x36px]] |১ মাৰ্চ, ১৮৬৭ |align=right|৭৭,৪২০ বৰ্গ মাইল<br />(২০০,৫২০ বৰ্গ কিমি) |align=right|১,৮৪২,৬৪১ |[[লিংকন, নাব্ৰাস্কা|লিংকন]] |[[অ’মাহা, নাব্ৰাস্কা|অ’মাহা]] |নাব্ৰাস্কা টেৰিটৰি |align=center|৮৯,৬০০ |- |[[নেভাডা]] |{{IPA|/nəˈvædə/}} |align=center|NV |align=center|[[চিত্ৰ:Flag of Nevada.svg|border|54x36px]] |৩১ অক্টোবৰ, ১৮৬৪ |align=right|১১০,৫৬৭ বৰ্গ মাইল<br />(২৮৬,৩৬৭ বৰ্গ কিমি) |align=right|২,৭২৩,৩২২ |[[কাৰ্লচন চিটি, নেভাডা|কাৰ্লচন চিটি]] |[[লাচ ভেগাচ, নেভাডা|লাচ ভেগাচ]] |নেভাডা টেৰিটৰি |align=center|১২৭,৫০০ |- |[[নিউ হেম্পশায়াৰ]] |{{IPA|/nuː ˈhæmpʃər/}} |align=center|NH |align=center|[[চিত্ৰ:Flag of New Hampshire.svg|border|54x36px]] |২১ জুন, ১৭৮৮ |align=right|৯,৩৫০ বৰ্গ মাইল<br />(২৪,২১৭ বৰ্গ কিমি) |align=right|১,৩১৮,১৯৪ |[[কনকৰ্ড, নিউ হেম্পশায়াৰ|কনকৰ্ড]] |[[মানচেষ্টাৰ, নিউ হেম্পশায়াৰ|মানচেষ্টাৰ]]<ref name=Rockingham>The 5 southeastern [[New Hampshire]] [[county (United States)|counties]] of the [[Greater Boston|Boston-Worcester-Manchester Combined Statistical Area]] form the most populous metropolitan region in New Hampshire.</ref> |প্ৰভিঞ্চ অব নিউ হেম্পশায়াৰ, তাৰ পাছত কনফেডাৰেচনত সাৰ্বভৌম ৰাজ্য |align=center|৬১,৬০০ |- |[[নিউজাৰ্চী]] |{{IPA|/nuː ˈdʒɜrzi/}} |align=center|NJ |align=center|[[চিত্ৰ:Flag of New Jersey.svg|border|54x36px]] |১৮ ডিচেম্বৰ, ১৭৮৭ |align=right|৮,৭২৯ বৰ্গ মাইল<br />(২২,৬০৮ বৰ্গ কিমি) |align=right|৮,৮২১,১৫৫ |[[ট্ৰেণ্টন, নিউজাৰ্চী|ট্ৰেণ্টন]] |[[নেৱাৰ্ক, নিউজাৰ্চী|নেৱাৰ্ক]]<ref name=New_Jersey>The 13 northern [[New Jersey]] [[county (United States)|counties]] of the [[New York metropolitan area|New York-Newark-Bridgeport Combined Statistical Area]] form the most populous metropolitan region in New Jersey.</ref> |প্ৰভিঞ্চ অব নিউজাৰ্চী, তাৰ পাছত কনফেডাৰেচনত সাৰ্বভৌম ৰাজ্য |align=center|৪৯৭,০০০ |- |[[নিউ মেক্সিকো]] |{{IPA|/nuː ˈmɛks<s>ɪ</s>koʊ/}} |align=center|NM |align=center|[[চিত্ৰ:Flag of New Mexico.svg|border|54x36px]] |৬ জানুৱাৰী, ১৯১২ |align=right|১২১,৬৯৭ বৰ্গ মাইল<br />(৩১৫,১৯৪ বৰ্গ কিমি) |align=right|২,০৮২,২২৪ |[[চান্টা ফে, নিউ মেক্সিকো|চান্টা ফে]] |[[আলবাকাৰ্কি, নিউ মেক্সিকো|আলবাকাৰ্কি]] |নিউ মেক্সিকো টেৰিটৰি |align=center|৭৫,০০০ |- |[[নিউয়ৰ্ক]] |{{IPA|/nuː ˈjɔrk/}} |align=center|NY |align=center|[[চিত্ৰ:Flag of New York.svg|border|54x36px]] |২৬ জুলাই ১৭৮৮ |align=right|৫৪,৫৫৬ বৰ্গ মাইল<br />(১৪১,২৯৯ বৰ্গ কিমি) |align=right|১৯,৪৬৫,১৯৭ |[[এলবানি, নিউয়ৰ্ক|এলবানি]] |[[নিউয়ৰ্ক নগৰ]]<ref>[[নিউয়ৰ্ক নগৰ]] হৈছে আমেৰিকা যুক্তৰাষ্টৰ আটাইটকৈ বেছি জনবসতীপূৰ্ণ নগৰ।</ref> |প্ৰভিঞ্চ অব নিউয়ৰ্ক, তাৰ পাছত কনফেডাৰেচনত সাৰ্বভৌম ৰাজ্য |align=center|১,১৫৬,৫০০ |- |[[নৰ্থ কেৰলাইনা]] |{{IPA|/ˌnɔrθ kærəˈlaɪnə/}} |align=center|NC |align=center|[[চিত্ৰ:Flag of North Carolina.svg|border|54x36px]] |২১ নবেম্বৰ, ১৭৮৯ |align=right|৫৩,৮৬৫ বৰ্গ মাইল<br />(১৩৯,৫০৯ বৰ্গ কিমি) |align=right|৯,৬৫৬,৪০১ |[[ৰিলেইঘ, নৰ্থ কেৰলাইনা|ৰিলেইঘ]] |[[চাৰ্লট, নৰ্থ কেৰলাইনা|চাৰ্লট]] |প্ৰভিঞ্চ অব নৰ্থ কেৰলাইনা, তাৰ পাছত কনফেডাৰেচনত সাৰ্বভৌম ৰাজ্য |align=center|৪০৭,৪০০ |- |[[নৰ্থ ডকোটা]] |{{IPA|/ˌnɔrθ dəˈkoʊtə/}} |align=center|ND |align=center|[[চিত্ৰ:Flag of North Dakota.svg|border|54x36px]] |২ নবেম্বৰ, ১৮৮৯ |align=right|৭০,৭৬২ বৰ্গ মাইল<br />(১৮৩,২৭২ বৰ্গ কিমি) |align=right|৬৮৩,৯৩২ |[[বিচমাৰ্ক, নৰ্থ ডকোটা|বিচমাৰ্ক]] |[[ফাৰ্গো, নৰ্থ ডকোটা|ফাৰ্গো]] |ডাকোটা টেৰিটৰি |align=center|৩৩,৪০০ |- |[[অ’হাঅ’]] |{{IPA|/oʊˈhaɪ.oʊ/}} |align=center|OH |align=center|[[চিত্ৰ:Flag of Ohio.svg|54x36px]] |১ মাৰ্চ, ১৮০৩ |align=right|৪৪,৮২৫ বৰ্গ মাইল<br />(১১৬,০৯৬ বৰ্গ কিমি) |align=right|১১,৫৪৪,৯৫১ |[[কলম্বাচ, অ’হাঅ’|কলম্বাচ]] |কলম্বাচ<ref name=Cleveland>The [[Greater Cleveland|Cleveland-Akron-Elyria Combined Statistical Area]] is the most populous metropolitan area in [[Ohio]].</ref> |নৰ্থৱেষ্ট টেৰিটৰি; [[পেনছিলভেনিয়া]], [[ভাৰ্জিনিয়া]] আৰু [[নিউয়ৰ্ক|নিউয়ৰ্কে]] আমেৰিকালৈ কৰা মাটি দান |align=center|৪৮৩,৪০০ |- |[[অকল’হামা]] |{{IPA|/ˌoʊkləˈhoʊmə/}} |align=center|OK |align=center|[[চিত্ৰ:Flag of Oklahoma.svg|border|54x36px]] |১৬ নবেম্বৰ, ১৯০৭ |align=right|৬৯,৯৬০ বৰ্গ মাইল<br />(১৮১,১৯৫ বৰ্গ কিমি) |align=right|৩,৭৯১,৫০৮ |[[অকল’হামা চিটি]] |অকল’হামা চিটি |অকল’হামা টেৰিটৰি আৰু ইণ্ডিয়ান টেৰিটৰি |align=center|১৬০,৫০০ |- |[[অৰেগন]] |{{IPA|/ˈɒr<s>ɪ</s>ɡən/}} |align=center|OR |align=center|[[চিত্ৰ:Flag of Oregon.svg|border|54x36px]] |১৪ ফেব্ৰুৱাৰী, ১৮৫৯ |align=right|৯৮,৪৬৬ বৰ্গ মাইল<br />(২৫৫,০২৬ বৰ্গ কিমি) |align=right|৩,৮৭১,৮৫৯ |[[চালেম, অৰেগন|চালেম]] |[[পৰ্টলেণ্ড, অৰেগন|পৰ্টলেণ্ড]] |অৰেগন টেৰিটৰি |align=center|১৬৮,৯০০ |- |[[পেনছিলভেনিয়া]]<ref name=commonwealth/> |{{IPA|/ˌpɛns<s>ɪ</s>lˈveɪnjə/}} |align=center|PA |align=center|[[চিত্ৰ:Flag of Pennsylvania.svg|border|54x36px]] |১২ ডিচেম্বৰ, ১৭৮৭ |align=right|৪৬,০৫৫ বৰ্গ মাইল<br />(১১৯,২৮৩ বৰ্গ কিমি) |align=right|১২,৭৪২,৮৮৬ |[[হেৰিচবাৰ্গ, পেনছিলভেনিয়া|হেৰিচবাৰ্গ]] |[[ফিলাডেলফিয়া]] |প্ৰভিঞ্চ অব পেনছিলভেনিয়া, তাৰ পাছত কনফেডাৰেচনত সাৰ্বভৌম ৰাজ্য |align=center|৫৭৫,৬০০ |- |[[ৰড আইলেণ্ড]]<ref>সম্পূৰ্ণ নাম ষ্টেট অব ৰড আইলেণ্ড আৰু প্ৰভিডেঞ্চ প্লেন্টেচনচ্</ref> |{{IPA|/rɵd ˈaɪlənd/}} |align=center|RI |align=center|[[চিত্ৰ:Flag of Rhode Island.svg|border|54x36px]] |১৯ মে, ১৭৯০ |align=right|১,২১০ বৰ্গ মাইল<br />(৩,১৪০ বৰ্গ কিমি) |align=right|১,০৫১,৩০২ |[[প্ৰভিডেঞ্চ, ৰড আইলেণ্ড|প্ৰভিডেঞ্চ]] |প্ৰভিডেঞ্চ |কলনি অব ৰড আইলেণ্ড আৰু প্ৰভিডেঞ্চ প্লেন্টেচনচ্, তাৰ পাছত সাৰ্বভৌম ৰাজ্য |align=center|৪৯,৫০০ |- |[[চাউথ কেৰলাইনা]] |{{IPA|/ˌsaʊθ kærəˈlaɪnə/}} |align=center|SC |align=center|[[চিত্ৰ:Flag of South Carolina.svg|border|54x36px]] |২৩ মে, ১৭৮৮ |align=right|৩২,০২০ বৰ্গ মাইল<br />(৮২,৯৩১ বৰ্গ কিমি) |align=right|৪,৬৭৯,২৩০ |[[কলম্বিয়া, চাউথ কেৰলাইনা|কলম্বিয়া]] |কলম্বিয়া<ref name=Greenville>The [[Upstate South Carolina|Greenville-Spartanburg-Anderson Combined Statistical Area]] is the most populous metropolitan area in [[South Carolina]].</ref> |প্ৰভিঞ্চ অব চাউথ কেৰলাইনা, তাৰ পাছত কনফেডাৰেচনৰ সাৰ্বভৌম ৰাজ্য |align=center|১৬৪,৩০০ |- |[[চাউথ ডাকোটা]] |{{IPA|/ˌsaʊθ dəˈkoʊtə/}} |align=center|SD |align=center|[[চিত্ৰ:Flag of South Dakota.svg|border|54x36px]] |২ নবেম্বৰ, ১৮৮৯ |align=right|৭৭,১৮৪ বৰ্গ মাইল<br />(১৯৯,৯০৫ বৰ্গ কিমি) |align=right|৮২৪,০৮২ |[[পিয়েৰ, চাউথ ডাকোটা|পিয়েৰ]] |[[চিওক্স ফলচ্, চাউথ ডাকোটা|চিওক্স ফলচ্]] |ডাকোটা টেৰিটৰি |align=center|৩৯,৯০০ |- |[[টেনেচি]] |{{IPA|/ˌtɛn<s>ɪ</s>ˈsiː/}} |align=center|TN |align=center|[[চিত্ৰ:Flag of Tennessee.svg|border|54x36px]] |১ জুন, ১৭৯৬ |align=right|৪২,১৮১ বৰ্গ মাইল<br />(১০৯,২৪৭ বৰ্গ কিমি) |align=right|৬,৪০৩,৩৫৩ |[[নেচভিল, টেনেচি|নেচভিল]] |[[মেমফিচ, টেনেচি|মেমফিচ]]<ref name=Nashville>The [[Nashville Metropolitan Statistical Area|Nashville-Davidson-Murfreesboro-Columbia Combined Statistical Area]] is the most populous metropolitan area in [[Tennessee]].</ref> |[[নৰ্থ কেৰলাইনা]]ই আমেৰিকালৈ দান কৰা মাটিত প্ৰতিষ্ঠিত |align=center|২৫০,৩০০ |- |[[টেক্সাচ]] |{{IPA|/ˈtɛksəs/}} |align=center|TX |align=center|[[চিত্ৰ:Flag of Texas.svg|border|54x36px]] |২৯ ডিচেম্বৰ, ১৮৪৫ |align=right|২৬৮,৮২০ বৰ্গ মাইল<br />(৬৯৬,২৪১ বৰ্গ কিমি) |align=right|২৫,৬৭৪,৬৮১ |[[অষ্টিন, টেক্সাচ|অষ্টিন]] |[[হিউষ্টন]]<ref name=Dallas>The [[Dallas–Fort Worth Metroplex|Dallas-Fort Worth Combined Statistical Area]] is the most populous metropolitan area in [[Texas]].</ref> |ৰিপাব্লিক অব টেক্সাচ |align=center|১,২০৭,৪৩২ |- |[[ইউটাহ]] |{{IPA|/ˈjuːtɑː/}} |align=center|UT |align=center|[[চিত্ৰ:Flag of Utah.svg|border|54x36px]] |৪ জানুৱাৰী, ১৮৯৬ |align=right|৮৪,৮৯৯ বৰ্গ মাইল<br />(২১৯,৮৮৭ বৰ্গ কিমি) |align=right|২,৮১৭,২২২ |[[চল্ট লেক চিটি]] |চল্ট লেক চিটি |ইউটাহ টেৰিটৰি |align=center|১১৬,৯০০ |- |[[ভাৰমন্ট]] |{{IPA|/vərˈmɒnt/}} |align=center|VT |align=center|[[চিত্ৰ:Flag of Vermont.svg|border|54x36px]] |৪ মাৰ্চ, ১৭৯১ |align=right|৯,৬২৩ বৰ্গ মাইল<br />(২৪,৯২৩ বৰ্গ কিমি) |align=right|৬২৬,৪৩১ |[[মণ্টপেলিয়াৰ, ভাৰমন্ট|মণ্টপেলিয়াৰ]] |[[বাৰ্লিংটন, ভাৰমন্ট|বাৰ্লিংটন]] |প্ৰভিঞ্চ অব নিউয়ৰ্ক আৰু নিউ হেম্পশায়াৰ গ্ৰাণ্টচ্ (অধিনত্ব বিবদমান); ভাৰমন্ট ৰিপাব্লিক |align=center|২৬,৪০০ |- |[[ভাৰ্জিনিয়া]]<ref name=commonwealth/> |{{IPA|/vərˈdʒɪnjə/}} |align=center|VA |align=center|[[চিত্ৰ:Flag of Virginia.svg|border|54x36px]] |২৫ জুন, ১৭৮৮ |align=right|৪২,৭৭৪ বৰ্গ মাইল <br />(১১০,৭৮৫ বৰ্গ কিমি) |align=right|৮,০৯৬,৬০৪ |[[ৰিচমণ্ড, ভাৰ্জিনিয়া|ৰিচমণ্ড]] |[[ভাৰ্জিনিয়া বিচ্চ, ভাৰ্জিনিয়া|ভাৰ্জিনিয়া বিচ্চ]]<ref name=Virginia>The 10 [[Virginia]] [[county (United States)|counties]] and 6 [[independent cities#Virginia|Virginia cities]] of the [[Baltimore-Washington Metropolitan Area|Washington-Baltimore-Northern Virginia Combined Statistical Area]] form the most populous metropolitan region in Virginia.</ref> |কলনি অব ভাৰ্জিনিয়া, তাৰ পাছত কনফেডাৰেচনৰ সাৰ্বভৌম ৰাজ্য |align=center|৪২৭,৭০০ |- |[[ৱাছিংটন]] |{{IPA|/ˈwɒʃɪŋtən/}} |align=center|WA |align=center|[[চিত্ৰ:Flag of Washington.svg|border|54x36px]] |১১ নবেম্বৰ, ১৮৮৯ |align=right|৭১,৩৬২ বৰ্গ মাইল<br />(১৮৪,৮২৭ বৰ্গ কিমি) |align=right|৬,৮৩০,০৩৮ |[[অলিম্পিয়া, ৱাছিংটন|অলিম্পিয়া]] |[[ছিয়াটল]] |ৱাছিংটন টেৰিটৰি |align=center|৩৫১,১০০ |- |[[ৱেষ্ট ভাৰ্জিনিয়া]] |{{IPA|/ˌwɛst vərˈdʒɪnjə/}} |align=center|WV |align=center|[[চিত্ৰ:Flag of West Virginia.svg|border|54x36px]] |২০ জুন, ১৮৬৩ |align=right|২৪,২৩০ বৰ্গ মাইল<br />(৬২,৭৫৫ বৰ্গ কিমি) |align=right|১,৮৫৫,৩৬৪ |[[চাৰ্লচষ্টন, ৱেষ্ট ভাৰ্জিনিয়া|চাৰ্লচষ্টন]] |চাৰ্লচষ্টন | [[ভাৰ্জিনিয়া]]ৰ পৰা অনুমতি অবিহনে পৃথক হয় |align=center|৬৬,৬০০ |- |[[উইচকনচিন]] |{{IPA|/wɪsˈkɒns<s>ɪ</s>n/}} |align=center|WI |align=center|[[চিত্ৰ:Flag of Wisconsin.svg|border|54x36px]] |২৯ মে, ১৮৪৮ |align=right|৬৫,৪৯৮ বৰ্গ মাইল<br />(১৬৯,৬৩৯ বৰ্গ কিমি) |align=right|৫,৭১১,৭৬৭ |[[মেডিচন, উইচকনচিন|মেডিচন]] |[[মিলৱাকি]] |উইচকনচিন টেৰিটৰি, নৰ্থৱেষ্ট টেৰিটৰিৰ পৰা প্ৰতিষ্ঠিত |align=center|২৫১,৪০০ |- |[[ৱায়মিং]] |{{IPA|/waɪˈoʊmɪŋ/}} |align=center|WY |align=center|[[চিত্ৰ:Flag of Wyoming.svg|border|54x36px]] |১০ জুলাই, ১৮৯০ |align=right|৯৮,৮১৮ বৰ্গ মাইল<br />(২৫৩,৩৪৮ বৰ্গ কিমি) |align=right|৫৬৮,১৫৮ |[[চেয়ান, ৱায়মিং|চেয়ান]] |চেয়ান |ৱায়মিং টেৰিটৰি |align=center|৩৮,২০০ |} <!-- THE PRECEDING TABLE CONTAINS DATA FROM THE UNITED STATES CENSUS BUREAU. DO NOT ALTER U.S. CENSUS DATA. --> {{USA imagemap with state names}} == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist|colwidth=30em}} == বহিঃসংযোগ == * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/st/allstate.htm Information about All States] from ''UCB Libraries GovPubs'' * [http://www.loc.gov/rr/program/bib/states/ State Resource Guides, from the Library of Congress] * [http://factfinder.census.gov/bf/_lang=en_vt_name=DEC_2000_SF1_U_GCTPH1R_US9S_geo_id=01000US.html Tables with areas, populations, densities and more (in order of population)] {{Webarchive|url=http://webarchive.loc.gov/all/20090403025825/http://factfinder.census.gov/bf/_lang=en_vt_name=DEC_2000_SF1_U_GCTPH1R_US9S_geo_id=01000US.html |date=2009-04-03 }} * [http://factfinder.census.gov/bf/_lang=en_vt_name=DEC_2000_SF1_U_GCTPH1_US9_geo_id=01000US.html Tables with areas, populations, densities and more (alphabetical)] {{Webarchive|url=http://webarchive.loc.gov/all/20090403030000/http://factfinder.census.gov/bf/_lang=en_vt_name=DEC_2000_SF1_U_GCTPH1_US9_geo_id=01000US.html |date=2009-04-03 }} * [http://www.usa.gov/Agencies/State_and_Territories.shtml State and Territorial Governments on USA.gov] * [http://www.statemaster.com/index.php StateMaster&nbsp;– statistical database for US States.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120616005932/http://www.statemaster.com/index.php |date=2012-06-16 }} * [http://www.top50states.com/ U.S. States: Comparisons, rankings, demographics] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151023035315/http://www.top50states.com/ |date=2015-10-23 }} * [http://www.bea.gov/newsreleases/regional/gdp_state/gsp_newsrelease.htm] * [http://www.usgovernmentrevenue.com/state_rev_summary.php?chart=Z0&year=2010&units=d&rank=a] {{United States political divisions}} [[শ্ৰেণী:আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ ৰাজ্য|*]] [[শ্ৰেণী:আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]] hjsuue1jukf6yiu8lg5p14aaxem6c87 0 26832 606215 605649 2026-05-14T00:26:52Z Ananya Taye 28065 /* দুৰ্লভনাৰায়ণৰ পৰিচয় আৰু বিতৰ্ক */ 606215 wikitext text/x-wiki {{under construction}} {{Infobox Former Country |native_name = সধয়া/স্বধয়া |conventional_long_name = চুতীয়া সাম্ৰাজ্য |common_name= স্বধয়া, সধয়া |year_start = ১১৮৭ |date_start = |event1 = |date_event1 = |event_end = |year_end = ৭ বহাগ ১৫২৪ (সাধনী দিৱস) |date_end = |p1 = কামৰূপ ৰাজ্য |flag_p1 = Copper Plate Seal of Kamarupa Kings.jpg |s1 = আহোম ৰাজ্য |flag_s1 = |image_flag = |flag_type = |image_map = Chutia kingdom Map.png |image_map_caption = চুতীয়া ৰাজ্যৰ মানচিত্ৰ | image_coat = Chutia royal Insignia.png | symbol_type = ৰাজকীয় প্ৰতীক |capital = [[শদিয়া|সধয়াপুৰ/স্বধয়াপুৰ]] |common_languages = চুতীয়া ভাষা (ৰাজকীয়)</br>[[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] (ৰাজ্যিক) |religion = জনজাতীয় তান্ত্ৰিক (ৰাজকীয় আৰু প্ৰজা)</br> হিন্দু (একাংশ প্ৰজা) |government_type = ৰাজতন্ত্ৰ |leader1 = বীৰপাল/গয়াপাল |year_leader1 = ১১৮৭-১২২০ |leader2 = [[ৰত্নধ্বজপাল]]/গৌৰী নাৰায়ণ |year_leader2 = ১২৩০-১২৬০ |leader3 = ধৰ্মধ্বজপাল/[[ধীৰনাৰায়ণ]] |year_leader3 = ১৫২০-১৫২২ |leader4 = নীতিপাল/চন্দ্ৰ নাৰায়ণ(অন্তিম) |year_leader4 = ১৫২২-১৫২৪ |title_leader = সধেয়াধিপতি (নাৰায়ণ/পাল) |legislature = |today = [[অসম]], [[অৰুণাচল প্ৰদেশ]], [[ভাৰত]] |}} '''চুতীয়া ৰাজ্য''' ({{lang-en|Sutiya kingdom}}) আছিল ত্ৰয়োদশ শতিকাত [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ]]ৰ উত্তৰ পাৰে দিকাৰাই নদী<ref>Acharya,N.N.,"The history of Medieval Assam",p.232</ref><ref>William Robinson, "A descriptive account of Assam",p.323.</ref><ref>Dutta, Sristidhar, "The Mataks and their kingdom,p.28</ref> আৰু দক্ষিণ পাৰে [[দিচাং নদী]]ৰ মাজত গঠন হোৱা এক বিশাল সাম্ৰাজ্য<ref name="চুতীয়া ৰাজ্য">{{cite web | url=http://enajori.com/test/history/kingdomsofAssam/kingdomofassam1.html | title=চুতীয়া ৰাজ্য | accessdate=August 11, 2012 }}{{Dead link|date=March 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>। এই ৰাজ্য বৰ্তমানৰ [[অসম]]ৰ [[ডিব্ৰুগড় জিলা|ডিব্ৰুগড়]], [[লখিমপুৰ জিলা|লখিমপুৰ]], [[ধেমাজি জিলা|ধেমাজি]], [[তিনিচুকীয়া জিলা|তিনিচুকীয়া]], [[বিশ্বনাথ জিলা|বিশ্বনাথ]], [[মাজুলী জিলা|মাজুলী]] জিলাকে ধৰি‌ [[শিৱসাগৰ জিলা]]ৰ এটা অংশ আৰু [[অৰুণাচল প্ৰদেশ]]ৰ ভৈয়াম আৰু দাতিকাষৰীয়া অঞ্চলত বিয়পি আছিল। ইতিহাসবিদ সকলৰ মতে উত্তৰ পূৰ্বাঞ্চলৰ মধ্যযুগৰ সকলো ৰাজ্যৰ ভিতৰত চুতীয়া ৰাজ্যখনে আটাইতকৈ উন্নত আৰু প্ৰগতিশীল ৰাজ্য আছিল।<ref>Guha, Amalendu (December 1983), "The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228-1714)", p.5, "The period from the 13th to the 16th century saw the emergence and development of a large number of tribal political formations in north-east India. The Chutiya, the Tai-Ahom, the Koch, the Dimasa (Kachari), the Tripuri, the Meithei (Manipuri), the Khasi (Khyriem) and the Pamar (Jaintia)—all these tribes crystallised into rudimentary state formations by the 15th century. The most developed of the tribes in the 15th century were the Chutiyas."</ref> ১১৮৭ চনত বীৰপালে শদিয়াক ৰাজধানী পাতি উত্তৰ-পূব অসম আৰু অৰুণাচলৰ কিছু অঞ্চল লয় চুতীয়া ৰাজ্য স্থাপন কৰিছিল। তেওঁৰ পুত্ৰ গৌৰী নাৰায়ণে সকলো চুতীয়াক একত্ৰিত কৰি এখন বৃহৎ ৰাজ্য গঠন কৰিছিল। উজনি অসমৰ শিৱসাগৰ(দক্ষিণ পাৰ) আৰু বিশ্বনাথ(উত্তৰ পাৰ) জিলাৰ পৰা আৰম্ভ কৰি পূব দিশত অৰুণাচলৰ পাহাৰৰ লৈকে এসময়ত চুতীয়া ৰাজ্যৰ অন্তৰ্গত আছিল। ইয়াৰ পিছত প্ৰায় সোতৰজন ৰজাই এই সাম্ৰাজ্য চলাইছিল। [[কামৰূপ ৰাজ্য]] ধ্বংস হোৱাৰ লগে লগে অসমৰ উত্তৰ-পূবত চুতীয়াসকল, পশ্চিম দিশে বাৰভূঞা আৰু কমতা ৰাজ্য ক্ষমতালৈ আহিছিল<ref name="চুতীয়া ৰজা">{{cite web | url=http://www.historyfiles.co.uk/KingListsFarEast/IndiaChutiyas.htm | title=চুতীয়া ৰজা | accessdate=August 11, 2012}}</ref>। ১৪ শতিকাৰ শেষৰ ফালে চুতীয়া ৰজা সত্যনাৰায়ণে কামৰূপ আক্ৰমণ কৰা মুচলমান সকলক (সম্ভৱতঃ ১৩৮৯ত কামৰূপ দখল কৰা ঘিয়াছুদ্দিন শাহ) পৰাস্ত কৰি [[কমতা ৰাজ্য|কমতাপুৰত]] ৰজা হৈছিল আৰু কামৰূপ ৰাজ্যৰ পতনৰ পাছত পোণপ্ৰথমবাৰৰ বাবে [[শদিয়া]]ৰ পৰা [[বংগ|উত্তৰ বংগ]]ৰ [[কৰতোৱা নদী|কৰতয়া]] নৈ লৈকে এখন বৃহৎ [[কামৰূপ ৰাজ্য|বৰ-কামৰূপ]] ৰাজ্য গঠন কৰিছিল<ref>"The eastern region, whether it is called Sadhaya or Svadhaya as in the plates or Sadhiya or Sadiya as in Assamese chronicles and the western region of Kamatapura seems to be politically connected and the same Satyanarayana/Ratnanarayana might have held sway over both regions"{{harvcol|Neog|1977|p=818}}</ref> অসমৰ স্থানীয় জনজাতিসকলৰ মাজত চুতীয়াসকল অন্যতম। চুতীয়া সকল কছাৰী গোষ্ঠীৰ লোক আছিল আৰু এটা সময়ত তিব্বত-বাৰ্মীজ ভাষা ব্যৱহাৰ কৰিছিল। চুতীয়া ৰাজ্যৰ ৰাজকীয় তথা ধৰ্মীয় ভাষা বৰ্তমানৰ [[দেউৰী ভাষা]]। বৃটিছৰ দিনত এই ভাষাক ''দেউৰী-চুতীয়া'' ভাষা বুলি কোৱা হৈছিল। সাম্প্ৰতিক কালত, চুতীয়াসকলে [[অসমীয়া ভাষা]] ব্যৱহাৰ কৰে।‌ ==ৰাজ্য প্ৰতিষ্ঠা== চুতীয়া ৰাজ্যৰ প্ৰতিষ্ঠা আৰু পতনৰ কথা কেইবাখনো বুৰঞ্জীত পোৱা যায় যেনে দেওধাই অসম বুৰঞ্জী, অসম বুৰঞ্জী (SM), ইত্যাদি। সকলো বুৰঞ্জীৰ তথ্য সসূহ প্ৰায় একেই। বৃটিছ বিষয়া ''ET Dalton‌'' আৰু ''W.B.Brown''ৰ অনুসৰি একেবোৰ আখ্যান কিম্বদন্তি ৰূপত [[মিচিং জনগোষ্ঠী|মিচিং]] আৰু [[দেউৰী জনগোষ্ঠী|দেউৰী]] লোকৰ মাজতো প্ৰচলিত আছিল।<ref>{{cite book |last=Brown |first=W.B. |title=An Outline Grammar Of The Deori Chutiya Language |publisher= Assam Secretariat Printing Office |location=Shillong |year=1895 |pages=75, 84 |quote="..as it agrees in all particulars with the traditions,I have elsewhere met with, it may merely be a compilation from them..These traditions are preserved among the Miris, the Deoris, who were the Chutiya priests (and amongst whom alone remnants of the ancient language and customs of the race are still preserved), and by some few of the Chutiyas who now call themselves Hindu Chutiyas... I have heard from them(Deoris) the story of how the Chutiya princess Sadhuni was won by the young archer (Niti Pal)... Probably enquiry would show that the other incidents of the chronicle are preserved as traditions among the Deoris in a similar modified form. }}</ref> দেউধাই বুৰঞ্জীত উল্লেখ কৰা মতে আনুমানিক ১১৮৭ চনত চুতীয়া সকলে বিভিন্ন সৰু সৰু ৰাজ্য(বা বৃহৎ গাঁও) গঠন কৰি বাস কৰি আছিল।<ref>Bhuyan, S.K., Deodhai Buranji, p.193</ref> তাৰ ভিতৰতে স্বৰ্ণগিৰি নামৰ ৰাজ্য খনত বীৰপাল নামৰ এজন লোক ৰজা হৈ আছিল। বীৰপালৰ ৰাজ্যত ৬০ টা যৌথ পৰিয়ালৰ লোকে বাস কৰিছিল, অৰ্থাৎ প্ৰায় ৬০০০ লোক।<ref>Dutta, Sristidhar, "The Mataks and their kingdom", p.45. "Morans, Borahis, Kacharis and Chutias were the main tribes in the Matak community. As all of them were Bodos in origin, they had a common living pattern too. They lived in joint families. The number of members in a joint family sometimes exceeded one hundred."</ref> ইয়াৰ পিছত চুবুৰীয়া চুতীয়া লোকসলক পৰাস্ত কৰি তেওঁ 'গয়াপাল' নাম লৈছিল। শদিয়াক তেওঁ চুতীয়া ৰাজ্যৰ ৰাজধানী পাতিছিল। তেওঁক খুন্ত ৰজা বুলিও জনা‌ গৈছিল।<ref>Bhuyan, S.K., Deodhai Buranji, p.202</ref> ত্ৰয়োবিংশ শতিকাৰ আগভাগত [[আহোম]]সকলে অসমত তেওঁলোকৰ ৰাজ্য স্থাপন কৰিবৰ সময়ত উজনি অসমত চুতীয়াসকলেই আটাইতকৈ শক্তিশালী আছিল। চুতীয়া সকলৰ মাজত বুৰঞ্জী লিখাৰ প্ৰথা নথকাৰ বাবে তেওঁলোকৰ আটাইবোৰ ৰজাৰ নাম জনা নাযায়। দেওধাই অসম বুৰঞ্জীৰ মতে বাৰ শতিকাৰ মাজভাগৰ পৰা ষোল্ল শতিকাৰ আগভাগলৈকে মুঠ দহজন চুতীয়া ৰজাই ৰাজত্ব কৰিছিল। নোই ইলিয়াছ চাহাবৰ "হিষ্ট্ৰী অৱ দা শ্বান্‌ছ" গ্ৰন্থৰ মতে আহোম ৰাজ্যৰ প্ৰতিষ্ঠাপক [[চুকাফা]]ৰ সমসাময়িক চুতীয়া ৰজা কোছীৰ আগতে তেওঁৰ বংশৰ চৌত্ৰিশজন ৰজাই ৰাজত্ব কৰিছিল। তালৈ চাই কোনো কোনো পণ্ডিতে চুতীয়াসকলে খ্ৰীষ্টীয় সপ্তম শতিকামানতে ৰাজ্য স্থাপন কৰিছিল বুলি অনুমান কৰে।<ref name="বুৰঞ্জী">{{cite book | title=মাধ্যমিক অসম বুৰঞ্জী | author=ড: স্বৰ্ণলতা বৰা | pages=১৮৪-১৯০ | isbn=81-85905-11-8}}</ref> ==ৰাজ্য বিস্তাৰ== বীৰপালৰ পুত্ৰ আছিল ৰত্নধ্বজপাল বা গৌৰীনাৰায়ণ। তেওঁ নিজৰ বাহু বলেৰে উজনি অসমৰ সকলো চুতীয়া ৰাজ্য (যেনে ৰঙ্গালগিৰি, স্বেতাগিৰি, চন্দ্ৰগিৰি, ধৱলগিৰি, নীলগিৰি, ইত্যাদি) একত্ৰিত কৰি বৃহৎ চুতীয়া ৰাজ্য গঠন কৰিছিল<ref>Bhuyan, S.K., Deodhai Buranji, p.194</ref>। সেই সময়ত প্ৰায়বোৰ ৰাজ্যৰ ৰাজধানী পাহাৰীয়া বা পাহাৰৰ দাতিকাষৰীয়া অঞ্চলত পতা হৈছিল। উদাহৰণস্বৰূপে আহোমৰ চৰাইদেউ পৰ্বত, কছাৰীৰ ডিমাপুৰ/মাইবাং, কোচৰ চিকণা পৰ্বত, ইত্যাদি। পাছলৈ চুতীয়া ৰাজ্যৰ নগৰ যেনে চন্দনগিৰি(আজিৰ দিনৰ ৰুক্মিণীনগৰ), ভীষ্মকনগৰ, ইটানগৰ, ইত্যাদি সকলো পাহাৰৰ‌ দাতিকাষৰীয়া অঞ্চলতে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। ইয়াৰ ওপৰিও জনা যায় যে আগৰ দিনত‌ উত্তৰ পূৰ্বাঞ্চলৰ বহুতো জনগোষ্ঠীৰ লোকে পাহাৰৰ দাতিকাষৰীয়া বা‌ ওখ অঞ্চলত স্থায়ী ভাৱে থাকি ভৈয়ামত খেতি কৰিছিল।<ref>উত্তৰ পূৰ্বাঞ্চলৰ বহুতো জনগোষ্ঠীৰ লোকে খেতিৰ অনুসৰি ভৈয়াম আৰু পাহাৰ দুয়ো অঞ্চলতে জীৱন নিৰ্বাহ কৰিছিল।‌ প্ৰায়বোৰ লোকে তেতিয়াৰ দিনত আহু আৰু বাও ধানৰ খেতি কৰিছিল। শালি‌ কৰিলেও বেছি পৰিমাণে কৰা‌ নাছিল। বছৰৰ আৰম্ভণিতে আহু ধানৰ খেতি কৰি চপাই মেলি, বাও বা শালি খেতি কৰি বাৰিষাৰ বানৰ পৰা ৰোধ পাবলৈ বা বাৰিষাৰ বেমাৰ আজাৰ নহ'বলৈ পাহাৰৰ দাতিৰ‌ স্থায়ী অঞ্চল বোৰলৈ ঘূৰি গৈছিল। বৰাহী সকলে সেইবাবেই হয়টো চুকাফাক চৰাইদেউ পৰ্বতত থাকিবলৈ উপদেশ দিছিল। কালিকা পুৰাণৰ মতে দিক্কৰবাসিনী পীঠও বছৰৰ কেইবামাহ ধৰি পানীৰ তলত ডুব গৈছিল। কিছু লোকে হয়টো সেই সময়ত ভৈয়ামত স্থায়ী ৰুপে থাকি খেতি কৰিছিল আৰু সময়ত পাছলৈ বাকী লোকেও ভৈয়ামত স্থায়ী গাঁৱ পাতি থাকিবলৈ লৈছিল। বৰাহী চুতীয়া সকলৰ দুই শ্ৰেণী: চাং আৰু বাম বৰাহী হয়টো ইয়াৰে চিন। চুতীয়া ৰজা সকলে ব্ৰাহ্মণক ভূমিদানো‌ সম্ভৱতঃ এই কাৰণতে কৰিছিল যাতে চুতীয়া লোক সকলে ভৈয়ামত হিন্দু ধৰ্মত দিক্ষিত হৈ স্থায়ীভাৱে থাকিবলৈ লয়। পাছলৈ চুতীয়া ৰাজ্যৰ পতনৰ ফলত পাহাৰীয়া অঞ্চলত বসতি নোহোৱাৰ বাবে বা সুৰক্ষাৰ ব্যৱস্থা/দূৰ্গ নোহোৱাৰ বাবে সেইবোৰ অঞ্চল পাহাৰীয়া জনজাতি সকলৰ হাতলৈ যায়। সেই কাৰণতে আহোম ৰাজ্যৰ দিনত পাহাৰীয়া জনজাতি বোৰে সঘনে ভৈয়ামৰ গাঁৱ লুণ্ঠন কৰিবলৈ ধৰে আৰু ইয়াৰ প্ৰতিৰোধৰ বাবে আহোম সকলে পছা প্ৰথা আৰম্ভ কৰে।</ref> গতিকে এই সকলো কথাৰ পৰা জনা যায় যে পাহাৰীয়া দাতিকাষৰীয়া অঞ্চলত থাকি ভৈয়ামত খেতি কৰা চুতীয়া সকলে মধ্যযুগৰ চুতীয়া ৰাজ্য প্ৰতিষ্ঠাৰ পাছৰে পৰা ক্ৰমান্বয়ে সুসংগঠিত ভাৱে ভৈয়ামতো‌ স্থায়ী ভাৱে থাকিবলৈ লয়। দেউধাই বুৰঞ্জীত উল্লেখ কৰা "চুতীয়াৰ কথা"ৰ দ্বিতীয় আখ্যানৰ<ref>Bhuyan, S.K., Deodhai Buranji, p.201-202</ref> মতে বীৰপালে কিৰাতনী দেৱীৰ আশীৰ্বাদত দুটা সোণৰ মেকুৰী আৰু দণ্ড-খাট লাভ কৰি চোট-হিন্দুৱান খুন্তৱান(চুতীয়া ৰাজ্যৰ) ৰজা হৈছিল আৰু শদিয়াত আছিল ("পৰদিনা চৰুৰ ঢাকন গুচাই চালে, সোণৰ বিড়ালী দুটী পালে, দণ্ড-খাট পালে। সেইদিন ধৰি সকলৰে সোধ-পোছ দিন দিন ধৰি পালে। ছোট হিন্দুৱানৰ খুন্তৱানৰ ৰজা হ'ল। শদিয়াত সিটো ৰজা অবাক ৰূপে থাকে।")। ইয়াৰ পৰা বুজিব পাৰি যে বীৰপালৰ বসতি(স্বৰ্ণগিৰি চুতীয়া ৰাজ্য) শদিয়া অঞ্চলতে আছিল। দেউধাই বুৰঞ্জীত উল্লেখ কৰা চন্দ্ৰগিৰি নামৰ চুতীয়া ৰাজ্য খনো বৰ্তমান শদিয়াতে অৱস্থিত আছিল। এইখন পাছলৈ স্বৰ্ণগিৰিৰ চুতীয়া ৰজা ৰত্নধ্বজপালে নিজৰ অধীনলৈ আনি বৃহৎ চুতীয়া ৰাজ্য গঠন কৰিছিল। চন্দ্ৰগিৰি অঞ্চলতে নীতিপালে আহোম ৰজাৰ লগত যুদ্ধ কৰিছিল, যাৰ বাবে তেওঁক "চন্দ্ৰ নাৰায়ণ" বুলিও কোৱা হৈছিল<ref>Bhuyan, S.K., Deodhai Buranji, p.200</ref>। গোপাল চন্দ্ৰ বৰুৱাৰ টাই ভাষাৰ বুৰঞ্জীত এই অঞ্চলটোক "দৈ-চন্দন"(টাই ভাষাত দৈ=পাহাৰ) কোৱা হৈছে। ৰানী সাধনীয়ে এই অঞ্চলতে প্ৰাণ ত্যোগ কৰিছিল।  ৰত্নধ্বজপালে বস কৰা ৰাজ্য স্বেতাগিৰি সম্ভৱত বৰ্তমান লখিমপুৰ জিলাত আছিল কাৰণ এই ৰাজ্য দখল কৰা পাছতে তেওঁ বৰ্তমান মাজুলীত নিজৰ ৰাজধানী হিচাপে "ৰতনপুৰ" নামৰ এখন নগৰ গঠন কৰিছিল<ref>Bhuyan, S.K., Deodhai Buranji, p.193</ref> । "ঢোল বাই ক'ত? ৰতনপুৰত। খোল বাই ক'ত? ৰতনপুৰত", এই বিখ্যাত পুৰণি গীতটো চুতীয়া ৰাজধানী ৰতনপুৰক লৈয়ে সৃষ্টি কৰা হৈছিল। এই ৰতনপুৰতে পাছলৈ নৱ-বৈষ্ণৱ ধৰ্মৰ সত্ৰ এখনো স্থাপন কৰা হৈছিল। পৰবৰ্তী কালত ৰত্নধ্বজপালে নিজৰ ৰাজধানী শদিয়াত স্থায়ী ৰূপে গঠন কৰিছিল<ref>Bhuyan, S.K., Deodhai Buranji, p.193</ref>। আহোম সকলৰ বুৰঞ্জীত উল্লেখ থকাৰ মতে চুকাফা ৰাজকুমাৰ মাও-লুং দেশত থাকোতে অসমত পাছখন ৰাজ্য আছিল: চুতীয়া, কমতেশ্বৰ, কছাৰী, বৰাহী আৰু মৰাণ। চুকাফাই চৰাইদেউত ৰাজধানী পতাৰ আগতে বাটত বহুতো চুতীয়াক লগ পাইছিল<ref>Bhuyan, S.K., Satsari Buranji, p.4</ref>। যিহেতু চুকাফাই চৰাইদেউত নগৰ গঢ়া আগতে নামৰুপ, তিপাম, অভয়পুৰ, হাবুং, শিমলুগুৰি আৰু চনটক বাস কৰি আহিছিল। গতিকে এইবোৰ অঞ্চলৰে কিছুমান জেগাত চুতীয়া সকলৰ বসতি আছিল বুলি ধৰিব পৰা যায়। বহুতো চুতীয়া পৰিয়াল (যেনে চোম-চিৰিং, চাংচাই, খাতুৱাল চেতিয়া, ইত্যাদি) চুকাফাৰ দিনতে আহোম জাতিত অন্তৰ্ভুক্ত হৈ বিলীন হৈ গৈছিল<ref>Goswami, Hemchandra, Purani Asam Buranji, p. 23, 25</ref>। এই সকলো তথ্যৰ পৰা ধৰিব পাৰি যে ১২-১৩ শতিকাত চুতীয়া ৰাজ্য সেই সময়ত লখিমপুৰ, ডিব্ৰুগড় অঞ্চলৰ পৰা শদিয়া আৰু অৰুণাচলৰ সীমান্ত অঞ্চলৰ লৈকে বিয়পি আছিল।  ==চুতীয়া ৰাজ্যৰ অঞ্চল সমূহ== ===ৰাজধানী অঞ্চল=== চুতীয়া ৰাজ্যৰ প্ৰাণকেন্দ্ৰ আৰু ৰাজধানী আছিল শদিয়া বা সধয়াপুৰ। চুতীয়া ৰজা সকলে নিজকে সধয়াপুৰেশ্বৰ বা সধয়াধিপতি বুলি চিনাকি দিছিল <ref>Shin, Jae-eun, Descending from Demons, Ascending to Kshatriyas, p.5.</ref> শদিয়াৰ কীৰ্তিচিহ্ন সমূহতো চুতীয়া ৰজাৰ নাম খোদিত আছে। ভীষ্মক নগৰ আৰু ৰুক্মিণী নগৰৰ ইটাত চুতীয়া ৰজা লক্ষ্মীনাৰায়ণ আৰু প্ৰত্যক্ষ নাৰায়ণৰ নাম খোদিত আছে<ref>Neog, Maheswar, Lights on a Ruling Dynasty of Arunachal Pradesh, p.814</ref>। তাম্ৰেশ্বৰী শালৰ ইটাৰ দেৱালখন চুতীয়া ৰজা মুক্ত-ধৰ্মনাৰায়ণে নিৰ্মাণ কৰাইছিল <ref>A Sircar, D.C, Journal of Ancient Indian History, p. 21</ref>। [[File:Brick with king Pratyakshnarayan's name.jpg|thumb|ভীষ্মক নগৰ আৰু শদিয়াৰ পদুম পুখুৰীত উদ্ধাৰ হোৱা নৃপতি শ্ৰী শ্ৰী প্ৰত্যক্ষ নাৰায়ৰণ নাম খোদিত থকা ইটা। এই ৰজা জনৰ নাম ঘিলামৰাত উদ্ধাৰ হোৱা সধয়াধিপতি সত্যনাৰায়ণৰ ফলিতো উল্লেখ কৰা আছে।]] ===উত্তৰ কূলৰ অঞ্চল=== ব্ৰক্ষ্মপুত্ৰৰৰ উত্তৰ পাৰৰ সীমাৰ কথা বুৰঞ্জী সমূহত পোনপটীয়াকৈ উল্লেখ পোৱা নাযায়। তথাপিও বুৰঞ্জী সমূহত উল্লেখ কৰা আছে যে চুতীয়া ৰাজ্য দখল কৰা পাছত আহোম ৰজা চুহুংমুঙে ভৰালী‌ নৈ পাৰ হৈ ৰাউতা-তেমনীৰ (আজিৰ দিনৰ দৰং-নগাঁৱৰ অঞ্চল) ভূঞা সকলক বস কৰিছিল<ref>According to ''Purani Assam Buranji'', p.27. the twelve Bara Bhuyans of Rowta-Temani (mid-Assam, on either banks of the Brahmaputra) namely Utai, Tamai, Rai, Sakai, Kausika, Uzir, Laskar, Comdar, Sanatana, Keho, Rambhat and Bhakat with four sub-Bhuyans each, were transported and settled in various places of Uttara-kula (Biswanath, Lakhimpur districts). The Lacam Kalita Bhuyan family was placed at Bahbari(Lakhimpur), while one of them was settled on the river Sonari(Dhakuakhana), and another on the hills. As per ''Satsari Buranji'', p.16, Suhungmung suppressed the Baro-Bhuyans in Rowta. The people of the region were placed under the leadership of the Baro-Bhuyans and re-settled at different places of the kingdom.</ref>। গতিকে ইয়াৰ পৰা বুজিব পাৰি যে ভৰালী নদীৰ লৈকে চুতীয়া ৰাজ্য বিয়পি আছিল। ৰজা সত্এযনাৰায়ণৰ দিনত বা‌ তাৰো পাছৰ লৈকে এই পশ্চিম সীমা কমতাপুৰৰ লৈকে পাইছিল গৈ। বৰ্তমান লখিমপুৰৰ সোৱনশিৰি অঞ্চলতো চুতীয়া ৰাজ্যৰ অধীনত আছিল। সেই অঞ্চল পুৰণি কালত হাবুং বুলি জনা গৈছিল। শদিয়াৰ চেপাখোৱা তামৰ ফলিত উল্লেখ থকাৰ মতে চুতীয়া ৰজা দুৰ্লভনাৰায়ণৰ আদেশত ১৪২৮ চনত হাবুঙাধিপতি বৃহৎ পাত্ৰয়েই ব্ৰাক্ষ্মণক ভূমিদান কৰিছিল<ref>Neog, Maheswar, Lights on a Ruling Dynasty of Arunachal Pradesh, p.818.</ref><ref>Guha, Amalendu, Pre-Ahom Roots and the Medieval State in Assam: A Reply, p. 73, “Habung was a Chutiya dependency; that still earlier it was an autonomous principality of Brahmins; and that the latter's origins could be traced back to a circa 10th-century copper-plate and grant issued by king Ratnapala”.</ref>। চুতীয়া ৰজা লক্ষ্মীনাৰায়ণে ১৪০২ চনত সোৱণশিৰিৰ পশ্চিম দিশত(বৰ্তমান লক্ষিমপুৰ নগৰৰ ওচৰত) আৰু ১৩৯২ চনত সত্যনাৰায়ণ ৰজাই ধৱলী(বগীনদী) নৈৰ পাৰত ব্ৰাহ্মণক ভূমি দান কৰিছিল<ref>Barua, Swarnalata, Chutia Jatir Buranji, p.583</ref>। ১৫২২ চনত ধীৰনাৰায়ণ ৰজাই ঢকুৱাখনাত ব্ৰাহ্মণক ভূমি দান কৰিছিল<ref>Barua, Swarnalata, Chutia Jatir Buranji, p.590</ref>। এই সকলো কথাৰ পৰা জনা যায় যে বৰ্তমানৰ লখিমপুৰ জিলাখন সম্পূৰ্ণ ভাবে চুতীয়া ৰাজ্যৰ অন্তৰ্গত আছিল। ধেমাজি জিলাৰ চিচিবৰগাঁও-বৰদলনি অঞ্চলত বহুতো পুৰণি চুতীয়া যুগৰ ধ্বংসাৱশেষ দেখিবলৈ পোৱা যায়<ref>Barua, Swarnalata, Chutia Jatir Buranji, p.439</ref>। জোনাইৰ ৰজাখনা অঞ্চলত ১৩-১৪ শতিকাৰ চুতীয়া ৰাজ্যৰ ইটাৰ দুৰ্গৰ অৱশেষ পোৱা গৈছিল<ref>Barua, Swarnalata, Chutia Jatir Buranji, p.441; Indian Archaeology 1986-87, p. 22</ref>। বিশ্বনাথ জিলা যে চুতীয়া ৰাজ্যৰ অন্তৰ্গত আছিল, সেই কথা চুতীয়া যুগৰ কীৰ্তিচিহ্ন সমূহৰ পৰা পুহৰলৈ আহে। চুতীয়া যুগৰ খনিকৰ সকলে কিবা উল্লেখযোগ্য কীৰ্তিচিহ্ন নিৰ্মাণ কৰিলে এক বিশেষ ধৰণৰ চিহ্ন কিছুমান ব্যৱহাৰ কৰিছিল। বিশ্বনাথ জিলাৰ অৰুণাচল সীমান্তৰ বুঢ়ৈ দুৰ্গ, নক্সাপৰ্বত দুৰ্গ আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰ পাৰৰ উমাতুমনি দ্বিপ তাৰে প্ৰমাণ। হুবহু একেই খনিকৰ চিহ্ন শদিয়াৰ তাম্ৰেশ্বৰী মন্দিৰ, বুঢ়াবুঢ়ী শাল, ইটা পুখুৰী, ইত্যাদি জেগাত দেখিবলৈ পোৱা গৈছে। উল্লেখযোগ্য যে তাম্ৰেশ্বৰীৰ যিখন শিল-ইটাৰ দেৱালত এই চিহ্ন সমূহ খোদিত আছিল, সেই খন চুতীয়া ৰজা মুক্তধৰ্মনাৰায়ণে ১৪৪২ চনত নিৰ্মাণ কৰিছিল।<ref>A Sircar, D.C, Journal of Ancient Indian History, p. 21; Barua, Swarnalata, Chutia Jatir Buranji, p.589; Journal of the Asiatic Soceity of Bengal, 1848, p.467</ref> জনা মতে নক্সাপৰ্বত(১৪০০-১৫০০ খ্ৰীষ্টাব্দ)<ref>Tada, Tage, Archaeological remains of Arunachal Pradesh up to 16th century, p.183</ref> আৰু বুঢ়ৈ দুৰ্গ<ref> Barua, Kanaklal, Early History of Kamrupa, p.271</ref> প্ৰায় একে যুগৰে সৃষ্টি হয়। এই সকলো তথ্যৰ ভিথিত কনকলাল বৰুৱা আৰু মহেশ্বৰ নেওগ লৈখীয়া বিশিষ্ট ইতিহাস বিধে চুতীয়া ৰাজ্যৰ পৰিসীমা বিশ্বনাথ জিলা লৈকে থকা কথা স্বীকাৰ কৰিছে।<ref> Barua, Kanaklal, Early History of Kamrupa, p.271-272, "The probability is that these ruins are the traces of a Hindu or Hinduised dynasty of local rulers who ruled over a kingdom to the north of Brahmaputra and extending from the Burai river on the west to Sadiya on the east. The dynasty is evidently the line of Chutia kings who assumed the surname Pala."</ref><ref>Neog, Maheswar, "Lights on a Ruling Dynasty of Arunachal Pradesh", p. 218, "If architectural continuity is admitted between the fortifications in the Sadiya region and the Burai river ruin site, it would be possible to believe that the kingdom of these rulers(Chutia) extended as far as the outer limit of Darrang district, in the western most extent of which Ahom conquerors settled the vanquished Chutias in the early part of the sixteenth century."</ref> ইয়াৰ ওপৰিও জনা যায় যে চুতীয়া ৰাজ্য দখল কৰা পাছতেই (অৰ্থাৎ ১৫২৫ চনতে) আহোম ৰজাই শদিয়া, হাবুং(লখিমপুৰ), দিহিং, টিফাও(ডিব্ৰু), বানলুং(ধেমাজি) অঞ্চল সাহস কৰিবলৈ নতুনকৈ পদবী সৃষ্টি কৰিছিল<ref>Barua, Gopal Chandra, Ahom Buranji, p.59-61; Gait, Edward, A history of Assam, p. 86</ref>। গতিকে এই সমূহ অঞ্চল চুতীয়া ৰাজ্যৰ অধীনত আছিল বুলি গ'ম পোৱা যায়। [[File:Another section of the palace.jpg|thumb|চুতীয়া দুৰ্গ ভীষ্মক নগৰৰ ইটাৰ গড়ৰ এক অংশ]] ৰত্ননাৰায়ণ ৰজাই ৰাজ্য বিস্তাৰৰ তথ্য ৰজা দুৰ্লভনাৰায়ণৰ শদিয়া-চেপাখোৱা তামৰ ফলিত(১৫২৮ চনৰ) পোৱা যায়। এই ফলিত উল্লেখ কৰা মতে ৰজা দুৰ্লভনাৰায়ণৰ পিতৃ আছিল ৰজা ধৰ্মনাৰায়ণ আৰু ধৰ্মনাৰায়ণৰ পিতৃ ৰত্ননাৰায়ণে এসময়ত কমতাপুৰৰ লৈকে নিজৰ ৰাজ্য বিস্তাৰ কৰিছিল।   ভূমিদানৰ ফলিখনত উল্লেখ আছে<ref>Barua, Swarnalata, Chutia Jatir Buranji, p.587</ref>, {{Quote|text="একোহভূ্ৎ কমতাপুৰে নৰপতি ভূপাল-ৱাৰাৰ্চ্চিতঃ <br /> কন্দৰ্প-প্ৰতিপক্ষ-লক্ষ-ৱিজয়ী শ্ৰী ৰত্ননাৰায়ণঃ।।"}} অৰ্থাৎ এজন হৈছিল (একোহভূৎ) কমতাপুৰৰ ৰজা (কমতাপুৰে নৰপতি), যি জন আছিল "ভূপাল সমূহৰদ্বাৰা অৰ্চিত"(ভূপাল-ৱাৰাৰ্চ্চিত) আৰু "কামদেৱৰ(আন এটা নাম কন্দৰ্প) শত্ৰুৰ বিৰুদ্ধে বিজয়ী" (কন্দৰ্প-প্ৰতিপক্ষ-লক্ষ-ৱিজয়ী) শ্ৰী ৰত্ননাৰায়ণ।   ৰত্ননাৰায়ণৰ আন এটা নাম সত্যনাৰায়ণো আছিল। এই কথা ঘিলামৰা অঞ্চলৰ বৰমূৰ্তিয়া বিলৰ তাম্ৰপত্ৰৰ পৰা জানিবলৈ পোৱা যায়। ফলিখনৰ মতে ১৩৯২ খ্ৰীষ্টাব্দত সুৰ-ৰিপু(অসুৰ) বংশৰ সধয়াপুৰৰ ৰজা নন্দিশ্বৰৰ পুত্ৰ সত্যনায়াণে ব্ৰাহ্মণক ২০০ পুৰা(৮০০ বিঘা) মাটি দান কৰিছিল। তেওঁৰ পুত্ৰ(আত্মজ) ধৰ্মনাৰায়ণ ৰজাই ফলিখনৰ নবীকৰণ কৰিছিল। গতিকে ইয়াৰ পৰা বুজিব পাৰি যে ধৰ্মনাৰায়ণ ৰজাৰ পিতৃ ৰত্ননাৰায়ণৰ আন এটা নাম সত্যনাৰায়ণ আছিল। উল্লেখযোগ্য যে ১৫০ বছৰ আগতে গৌৰীনায়াৰণ/ৰত্নধ্বজপালেও নিজৰ পুত্ৰ শিৱনাৰায়ণৰ লগত কমতেশ্বৰ ৰজা সন্ধয়াৰ ৰাজকুমাৰীক বিয়া কৰাই কমতা ৰাজ্যৰ লগত বন্ধুত্ব স্থাপন কৰিছিল। সম্ভৱতঃ এই কমতা ৰাজবংশ নাইকীয়া বা দুৰ্বল হৈ যোৱা ফলতে চুতীয়া ৰজা সত্যনাৰায়ণে কমতা ৰাজ্য নিজৰ অধীনলৈ আনিছিল। ===দক্ষিণ কূলৰ অঞ্চল=== চুতীয়া ৰাজ্যৰ ব্ৰহ্মপুত্ৰ নৈৰ দক্ষিণ পাৰৰ সীমা দিহিং নৈ আছিল। এই কথা বুৰঞ্জী সমূহত স্পষ্টকৈ উল্লেখ পোৱা যায় <ref>Assam Buranji(SM), p.9</ref><ref>Bhuyan, S.K., Satsari Buranji, p.56</ref> সেই সময়ত মাজুলী দ্বীপ সৃষ্টি হোৱা নাছিল আৰু দিহিং নৈ ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ কাষে কাষে বৈ গৈ বৰ্তমান মাজুলীৰ পশ্চিমত লগ হৈছিল। বুৰঞ্জী সমূহৰ পৰা জনা যায় যে আহোম ৰাজ্যৰ ৰাজধানী চাৰাগুৱা আৰু বকতা<ref>Ahmed, Nasir, Assam-Bengal Trade in the Medieval Period: A Numismatic Perspective, p.170, "they made Bakata(on the banks of Dihing) their capital in the reign of their king Suhungmung Svarga Narayan."; Guha, Amalendu, The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228-1714), p.19.</ref> দিহিং নৈৰ পাৰত অৱস্থিত আছিল। গতিকে এই সকলো কথাৰ পৰা ধৰিব পাৰি যে বৰ্তমানৰ শিৱসাগৰ অঞ্চলৰো এটা অংশ চুতীয়া ৰাজ্যৰ অধীনত আছিল। ১৫২২ চনত দিহিং মুখৰ যুদ্ধত নীতিপালৰ সৈন্য বাহিনীক পৰাস্ত কৰি আহোম সেণা চুতীয়া ৰাজ্যত প্ৰবেশ কৰিছিল। চুহুংমুঙৰ সৈন্যয়ে চুতীয়া নৌ সেনাক খেদি ব্ৰক্ষ্মপুত্ৰয়ে দি উজাই আহি ডিব্ৰুমুখত গড় নিৰ্মাণ কৰিছিল।ডিব্ৰু মুখ, চেচামুখ, লাৰুপাৰা আৰু সোণাৰীত(তিনিচুকীয়া) পুণৰ ৰণ হৈছিল। গতিকে এই সকলো অঞ্চলতে চুতীয়া সকলৰ বসতি আছিল বুলি ক’ব পৰা যায়। দক্ষিণ সীমান্তত এলেকা তিপাম-নামৰূপ-বৰহাট অঞ্চল আছিল। টাই ভাষাৰ "আহোম বুৰঞ্জী" গ্ৰন্থ খনত উল্লেখ থকাৰ মতে পূৰ্বৰ চুতীয়া ৰাজ্যৰ সীমান্তৰ অঞ্চলৰ খামজাং প্ৰদেশৰ নঙাখাম নামৰ নৰা মুখিয়াল এজনে ১৭৭৫ চনত চুতীয়া সকলক লগত লয় হাটখোৱা গোহাঁইৰ বিৰুদ্ধে বিদ্ৰোহ কৰিছিল আৰু পৰাস্ত হৈ দিহিং/নামজিন নৈ পাৰ হৈ পূৰবৰ চুতীয়া ৰাজ্যৰ পাহাৰীয়া অঞ্চলত আশ্ৰয় লৈছিল<ref>Barua, Gopal Chandra, Ahom Buranji, p.331</ref>। বুৰঞ্জীৰ পৰা জনা যায় যে খামজাং প্ৰদেশ পাটকাই পৰ্বতৰ‌ নং-খেও-য়ং(Lake of no return) অঞ্চলত অৱস্থিত আছিল। গতিকে ধৰিব পাৰি যে চুতীয়া ৰাজ্য এসময়ত সেই অঞ্চলৰ লৈকে বিয়পি আছিল। [[File:Stone inscription of Chutia king Muktadharmanarayana.jpg|thumb|চুতীয়া ৰজা মুক্তধৰ্মনাৰায়ণৰ ১৪৪২ চনৰ শিলৰ লিপি]] ===পাহাৰীয়া অঞ্চল=== ==ৰজা সকলৰ তালিকা== {|class="wikitable" |+ '''ৰজাৰ তালিকাত''' |- ! # ! বছৰ ! ৰাজত্ব কাল ! নাম ! অন্য নাম |---- | ১. | ১১৮৭ - ১২২০ | ৩৩ ব | বীৰপাল | গয়াপাল |---- | ২. | ১২২০ - ১২৫৫ | ৩৫ ব | [[ৰত্নধ্বজপাল]] | গৌৰীনাৰায়ণ |---- | ৩. | ১২৫৫ - ১২৭০ | ১৫ ব | বিজয়ধ্বজপাল | শিৱনাৰায়ণ |---- | ৪. | ১২৭০ - ১২৮৫ | ১৫ ব | বিক্ৰমধ্বজপাল | জগতনাৰায়ণ |---- | ৫. | ১২৮৫ - ১৩০৫ | ২০ ব | গৌৰধ্বজপাল | প্ৰমত্তনাৰায়ণ |---- | ৬. | ১৩০৫ - ১৩২৫ | ২০ ব | শঙ্খধ্বজপাল | হৰিনাৰায়ণ |---- | ৭. | ১৩২৫ - ১৩৪৩ | ১৮ ব | ময়ূৰধ্বজপাল | গোলোকনাৰায়ণ |---- | ৮. | ১৩৪৩ - ১৩৬০ |১৭ ব | জয়ধ্বজপাল | বজ্ৰনাৰায়ণ |---- | ৯. | ১৩৬০ - ১৩৮০ | ২০ ব | কৰ্মধ্বজপাল | নন্দেশ্বৰ/নন্দিনৃপ |---- | ১০. | ১৩৮০ - ১৪০০ | ২০ ব | সত্যনাৰায়ণ | ৰত্ননাৰায়ণ |---- | ১১. | ১৪০০ - ১৪১৫ | ১৫ ব | লক্ষ্মীনাৰায়ণ | ধৰ্মনাৰায়ণ |---- | ১২. | ১৪১৫ - ১৪৩০ | ১৫ ব | দুৰ্লভনাৰায়ণ | |---- | ১৩. | ১৪৩০- ১৪৪৫ | ১৫ ব | মুক্তধৰ্মনাৰায়ণ | |---- | ১৪. | ১৪৪৫ - ১৪৬৫ | ২০ ব | প্ৰত্যক্ষনাৰায়ণ/প্ৰতাপনাৰায়ণ | |---- | ১৫. | ১৪৬৫ - ১৪৮০ | ১৫ ব | যশনাৰায়ণ | |---- | ১৬. | ১৪৮০- ১৫০০ | ২০ ব | পুৰন্দৰধ্বজপাল | পুৰন্দৰনাৰায়ণ |---- | ১৭. | ১৫০০ - ১৫২২ | ২২ ব | ধৰ্মধ্বজপাল | [[ধীৰনাৰায়ণ]] |---- | ১৮. | ১৫২২ - ১৫২৪ | ২ ব | নীতিপাল/নিত্যপাল | চন্দ্ৰনাৰায়ণ |} ==চুতীয়া ৰজাৰ কমতাপুৰ বিজয়== ১৩-১৪ শতিকাত গৌড়ৰ মুচলমান ৰজাসকলে কেইবা বাৰো কমতা ৰাজ্য আক্ৰমণ কৰিছিল, যাৰ ফলত ৰাজ্যখন দুৰ্বল হৈ পৰিছিল। ১৪ শতিকাৰ অন্তিমটো দশকত ঘিয়াছুদ্দিন আজম শ্বাহে কামৰূপ-কমতা অঞ্চল আক্ৰমণ কৰে। তেওঁৰ ৰাজত্বকালৰ কামৰুপ অঞ্চললৈ পূৰ্বমুখী সামৰিক অভিযানৰ প্ৰমাণ পোৱা বʼকুৰ এখন শিলালিপিত পোৱা যায়<ref>Owahedur Zaman, "Study on the Persian Inscriptions discovered in Assam,p.5, "This stone slab inscription is from the time of Ghiyasuddin Azam Shah (ruled from 1389 A.D. to 1410 A.D). It was discovered in Boko of Kamrup district which was issued by Sultan Ghiyasuddin Azam Shah in 1389 A.D. It seems that he extended his sovereignty through Guwahati upto Boko area."</ref>। এই আক্ফৰমণৰ ফলত পশ্চিম অসমত ৰাজনৈতিক অস্থিৰতা সৃষ্টি হৈছিল। সেইসময়তে পূব দিশত চুতীয়া ৰাজ্যখন শক্তিশালী হৈ উঠিছিল। ফল স্বৰূপত চুতীয়া ৰাজশক্তিয়ে পশ্চিম পিনে পাতনি মেলে। চুতীয়া ৰজা দুৰ্লভনাৰায়ণৰ ১৪২৮ চনৰ সত্যনাৰায়ণৰ (আন‌ এটা নাম ৰত্ননাৰায়ণ) তাম্ৰলিপিত উল্লেখ আছে যে তেওঁৰ‌ ককাক সত্যনাৰায়ণে (আন‌ এটা নাম ৰত্ননাৰায়ণ<ref>ৰত্ননাৰায়ণৰ আন এটা নাম সত্যনাৰায়ণো আছিল। এই কথা ঘিলামৰা অঞ্চলৰ বৰমূৰ্তিয়া বিলৰ তাম্ৰপত্ৰৰ পৰা জানিবলৈ পোৱা যায়। ফলিখনৰ মতে ১৩৯২ খ্ৰীষ্টাব্দত সুৰ-ৰিপু(অসুৰ) বংশৰ সধয়াপুৰৰ ৰজা নন্দিশ্বৰৰ পুত্ৰ সত্যনায়াণে ব্ৰাহ্মণক ২০০ পুৰা(৮০০ বিঘা) মাটি দান কৰিছিল। তেওঁৰ পুত্ৰ(আত্মজ) ধৰ্মনাৰায়ণ ৰজাই ফলিখনৰ নবীকৰণ কৰিছিল। গতিকে ইয়াৰ পৰা বুজিব পাৰি যে ধৰ্মনাৰায়ণ ৰজাৰ পিতৃ ৰত্ননাৰায়ণৰ আন এটা নাম সত্যনাৰায়ণ আছিল।</ref>) সেই একে সময়ছোৱাতে (১৩৯০-১৪০০) “কমৰুপৰ শত্রু”ক পৰাস্ত কৰি কমতাপুৰত‌ নিজৰ শাসন প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। ভূমিদানৰ ফলিখনত উল্লেখ আছে, {{blockquote|"একোহভূ্ৎ কমতাপুৰে নৰপতি ভূপাল-ৱাৰাৰ্চ্চিতঃ</br> কন্দৰ্প-প্ৰতিপক্ষ-লক্ষ-ৱিজয়ী শ্ৰী ৰত্ননাৰায়ণঃ।।"</br>}} অৰ্থাৎ এজন হৈছিল (একোহভূৎ) কমতাপুৰৰ ৰজা (কমতাপুৰে নৰপতি), যি জন আছিল "ভূপাল সমূহৰদ্বাৰা অৰ্চিত"(ভূপাল-ৱাৰাৰ্চ্চিত) আৰু "কামদেৱৰ(আন এটা নাম কন্দৰ্প) শত্ৰুৰ বিৰুদ্ধে বিজয়ী" (কন্দৰ্প-প্ৰতিপক্ষ-লক্ষ-ৱিজয়ী) শ্ৰী ৰত্ননাৰায়ণ। যদিও এই “শত্রু”ৰ স্পষ্ট পৰিচয় উল্লেখ কৰা হোৱা নাই, তথাপিও ইতিহাসবিদসকলে সাধাৰণতে ধাৰণা কৰে যে ই গৌড়ৰ মুচলমান সেনাবাহিনী অথবা কমৰুপৰ সিংহাসনৰ বাবে প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা কৰা কোনো স্থানীয় ৰাজনৈতিক শক্তি হ’ব পাৰে, যাক চুতীয়া ৰজাই পৰাস্ত কৰিছিল। একেখন ফলিৰ তৃতীয় আৰু চতুৰ্থ শাৰীত ৰত্ননাৰায়ণৰ পুত্ৰ ধৰ্মনাৰায়ণ আৰু তেখেতৰ পুত্ৰ দুৰ্লভ নাৰায়ণৰ বিষয়ে উল্লেখ কৰা হৈছে। পাছৰ অংশত উল্লেখ কৰা মতে ১৪২৮ খৃষ্টাব্দত (১৩৫০ শক) ৰজা দুৰ্লভনাৰায়ণৰ আদেশত হাবুঙাধিপতি শ্ৰী বৃহৎ পাত্ৰয়ে ব্ৰাক্ষণক ৪০০ পুৰা(১৬০০ বিঘা) মাটি দান কৰিছিল। এইদৰে গৌড়ৰ সামৰিক চাপ আৰু কমৰুপ-কমতা অঞ্চলত সৃষ্টি হোৱা অস্থিৰতাৰ সুযোগ লৈ চুতীয়া শক্তিয়ে পশ্চিমলৈ বিস্তাৰ কৰি কমতাপুৰত নিজৰ আধিপত্য প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল বুলি বুজা যায়।<ref>"The eastern region, whether it is called Sadhaya or Svadhaya as in the plates or Sadhiya or Sadiya as in Assamese chronicles and the western region of Kamatapura seems to be politically connected and the same Satyanarayana/Ratnanarayana might have held sway over both regions"{{harvcol|Neog|1977|p=818}}</ref> ৰত্ননাৰায়ণ ৰজাই আনুমানিক ১৩০০‌ শতিকাৰ শেষৰ ভাগত কমতা ৰাজ্য দখল কৰি পুণৰ পুৰ্বৰ কামৰূপ ৰাজ্য গঠন কৰিবলৈ প্ৰয়াস কৰিছিল। ===দুৰ্লভনাৰায়ণৰ পৰিচয় আৰু বিতৰ্ক=== ঐতিহাসিক তথ্যৰ অনুসৰি কমতা ৰাজ্যৰ "দুৰ্লভনাৰায়ণ" নামৰ এজন ৰজাই অসমীয়া কবি [[হেম সৰস্বতী]], [[হৰিবৰ বিপ্ৰ]], আদি বহু লেখকক পৃষ্ঠপোষকতা আগবঢ়াইছিল।<ref>হেম সৰস্বতীয়ে তেওঁৰ প্ৰহ্লাদ চৰিত গ্ৰন্থত দুৰ্লভনাৰায়ণৰ প্ৰশংসা কৰি লিখিছে—“কামতামণ্ডল দুৰ্লভ নাৰায়ণ নৃপবৰ অনুপাম”। এই শাৰীকেইটাৰ পৰা দুৰ্লভনাৰায়ণক কমতা মণ্ডলৰ অধিপতি আৰু সাহিত্য-সংস্কৃতিৰ পৃষ্ঠপোষক ৰজা হিচাপে বুজা যায়।</ref> উল্লেখ্যযোগ্য যে গুৰু চৰিতৰ বৰ্ণনা অনুসৰি কমতা-কামৰূপৰ ৰজা দুৰ্লভনাৰায়ণে কানৌজৰ পৰা অহা বহু ব্ৰাহ্মণ আৰু কায়স্থ ভুঞা পৰিয়ালক নিজৰ ৰাজ্যত আশ্ৰয় দি পূৰ্বাঞ্চলত বসতি স্থাপনৰ ব্যৱস্থা কৰিছিল। [[শঙ্কৰদেৱ|শ্ৰীমন্ত শঙ্কৰদেৱৰ]] পূৰ্বপুৰুষ সকলো এই স্থানান্তৰিত পৰিয়ালসমূহৰ মাজৰে এটা পৰিয়াল আছিল। এই পৰিয়ালসমূহক প্ৰথমতে উত্তৰ গুৱাহাটীৰ ওচয়ৰ লেঙামাগুৰি আৰু পাছলৈ নগাঁৱৰ তেম্বুৱানী-বান্ধা(ঢেমনী) অঞ্চলত বসতি দিয়া হৈছিল বুলি গুৰু চৰিতত উল্লেখ আছে।<ref>Baniprasanna Misra, ''Srimanta Sankara and His Times: Some Further Historical Probings'', Centre for Assamese Studies, Tezpur University, 2016, pp. 27–29.</ref> ইতিহাসবিদ মহেশ্বৰ নেওগে পৰৱৰ্তী কালৰ চৰিত-পুথি আৰু বৈষ্ণৱ পৰম্পৰাৰ ভিত্তিত শঙ্কৰদেৱৰ জন্ম-চন ১৪৪৯ খ্ৰীষ্টাব্দ বুলি গ্ৰহণ কৰিছিল আৰু এই অনুসৰি দুৰ্লভনাৰায়ণৰ ৰাজত্ব কাল ১৪ শতিকাৰ মধ্যভাগ বুলি অনুমান কৰিছিল। কিন্তু ইতিহাসবিদ বাণীপ্ৰশন্ন মীশ্ৰই উপলব্ধ তথ্যসমূহ পুনৰ বিশ্লেষণ কৰি এই গণনাক নাকচ কৰে আৰু শঙ্কৰদেৱৰ জন্ম সম্ভৱতঃ খ্ৰীষ্টীয় ১৪৭৯–১৪৮৪ চনৰ ভিতৰত হৈছিল বুলি মত প্ৰকাশ কৰিছে।<ref>Baniprasanna Misra, ''Srimanta Sankara and His Times: Some Further Historical Probings'', Centre for Assamese Studies, Tezpur University, 2016, pp. 19-20.</ref> সেই অনুসৰি তেওঁ দুৰ্লভনাৰায়ণৰ শাসনকালো পুনৰ নিৰ্ধাৰণ কৰি চতুৰ্দশ শতিকাৰ শেষ ভাগৰ পৰা পঞ্চদশ শতিকাৰ প্ৰথম ভাগৰ মাজত হোৱাৰ সম্ভাৱনা প্ৰকাশ কৰিছে।<ref>Baniprasanna Misra, ''Srimanta Sankara and His Times: Some Further Historical Probings'', Centre for Assamese Studies, Tezpur University, 2016, pp.23</ref> হেম সৰস্বতীয়ে দুৰ্লভনাৰায়ণক ‘‘কমতামণ্ডল’’ৰ ৰজা বুলি উল্লেখ কৰিছে।<ref>''প্ৰহ্লাদ চৰিত্ৰ''' উল্লেখ কৰিছে- "কমতামণ্ডল দুলৰ্ভনাৰায়ণ নৃপবৰ অনুপম৷ তাহান ৰাজ্যত ৰুদ্ৰসৰস্বতী দেৱযানী কন্যা নাম৷৷ তাহান তনয় হেমসৰস্বতী ধ্ৰুৱৰ অনুজ ভাই৷"</ref><ref name="sarma">{{cite book | title=অসমীয়া সাহিত্যৰ সমীক্ষাত্মক ইতিবৃত্ত | publisher=প্ৰতিমা দেৱী | author=ড: [[সত্যেন্দ্ৰনাথ শৰ্মা]] | authorlink=| year=১৯৯৬ | location=গুৱাহাটী | pages=৫৩-৫৪}}</ref> প্ৰাচীন কামৰূপৰ তাম্ৰশাসন আৰু সংস্কৃত ৰাজনৈতিক পৰিভাষাত ‘‘মণ্ডল’’ শব্দটো এক আঞ্চলিক বা ৰাজনৈতিক পৰিসৰ বুজাবলৈহে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে। আনহাতে, চুতীয়া তামৰ ফলিত দুৰ্লভনাৰায়ণৰে ‘‘সাধয়াপতি’’ বা সদিয়াৰ ৰজা বুলি পৰিচয় দিয়া দেখা নাযায়; তাৰ বিপৰীতে তেওঁৰ পূৰ্বপুৰুষ ৰত্ননাৰায়ণ ‘‘কমতাপুৰ’’ৰ ৰজা হৈছিল বুলিহে উল্লেখ কৰিছে। দুৰ্লভনাৰায়ণে পৃষ্ঠাপোষকতা আগ বঢ়োৱা আন এজন কবি হৈছে "হৰিবৰ বিপ্ৰ"। ইতিহাসবিদ মহেশ্বৰ নেওগে এইজন কবিকে ৰামানন্দ দ্বিজৰ "শ্ৰী শ্ৰী বংশী গোপালদেৱ চৰিত"ত উল্লেখ কৰা বংশীগোপালদেৱৰ ককাক হৰিবৰ বিপ্ৰ বুলি চিনাক্ত কৰিছে।<ref name="ভৰালী">{{cite book | title=এহেজাৰ বছৰৰ এশগৰাকী অসমীয়া | publisher=চিত্ৰলেখা পাব্লিকেশ্বন্‌ছ | author=ভৰালী, হেমন্ত কুমাৰ | year=২০০১ | location=গুৱাহাটী | pages=২৯৮-২৯৯}}</ref> ৰচনাখনত হৰিবৰ বিপ্ৰক ‘‘কুণ্ডিল গোষ্ঠীত জাত পুৰুষ সুন্দৰ / ব্যাঘ্ৰপিণ্ডা গ্ৰামেশ্বৰ মুখ্য পণ্ডিতৰ’’ বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে, যাৰ দ্বাৰা তেওঁক কুণ্ডিল বা চুতীয়া ৰাজধানী [[শদিয়া]] অঞ্চলৰ গ্ৰামেশ্বৰ বুলি কোৱা হৈছে।<ref>{{cite book |title=Harivara Vipra’s Babrubahnar Yuddha and Tamradhwajar Yuddha |editor=Birinchi Kumar Barua; Maheswar Neog |publisher=Gauhati University |year=1960 |page=}}</ref> হৰিবৰ বিপ্ৰৰ ৰচনাত ‘‘চেতিয়া’’ শব্দৰ উল্লেখো পোৱা যায়, যাক কিছু ইতিহাসবিদে আহোম যুগৰ পৰৱৰ্তী সংস্কৰণত যুগ হোৱা বুলি ক'ব খোজে।<ref>{{cite book |last=Kakati |first=Banikanta |title=Aspects of Early Assamese Literature |publisher=Gauhati University |year=1953 |page=34}}</ref> কিন্তু বুৰঞ্জী সমূহৰ পৰা দেখা যে এই ''চেতিয়া'' পদবী চুতীয়া ৰাজ্যতো আছিল<ref>Bhuyan, S.K, "Deodhai Buranji, p.16</ref> আৰু চুহুংমুঙে চুতীয়া ৰাজ্য দখল কৰাৰ পাছৰ পৰাহে আহোম ৰাজ্যত প্ৰচলিত হৈছিল।<ref>S.K, "Satsari Buranji, p.16</ref> "কবিৰত্ন সৰস্বতী"ৰ ৰচনাৰ পৰা জনা যায় যে তেওঁক দুৰ্লভনাৰায়ণৰ পুত্ৰ ইন্দ্ৰনাৰায়ণয়ে পৃষ্ঠা পোষকতা আগ বঢ়াইছিল। ইতিহাসবিদ বাণীপ্ৰশন্ন মীশ্ৰৰ মতে মাধৱদেৱৰ ভনীয়েক উৰ্মীবশীয়ে দহ বছৰ বয়সত (১৫২৬ শতিকাত)<ref>{{cite book |last=Misra |first=Baniprasanna |title=Deprovincialising Srimanta Sankaradeva |publisher=Centre for Assamese Studies, Tezpur University |year=2015 |pages=24–25 }}</ref> এই কবিজনৰ বংশৰ ৰামদাস আতাক বিয়া কৰাইছিল। ৰামদাস ৰত্ন সৰস্বতীৰ পাছৰ ষষ্ঠ প্ৰজন্মৰ ব্যক্তি আছিল।<ref>{{cite book |last=Kakati |first=Banikanta |title=Aspects of Early Assamese Literature |publisher=Gauhati University |year=1953 |page=44}}</ref> সেই অনুসৰি ইন্দ্ৰনাৰায়ণৰ শাসনকালো পঞ্চদশ শতিকাৰ প্ৰথমাৰ্ধৰ মাজভাগত (প্ৰায় ১৪২০–১৪৪০ খ্ৰীষ্টাব্দ) আছিল বুলি অনুমান কৰিব পাৰি। এই সকলো তথ্যসমূহৰ ভিত্তিত কিছু গৱেষকে কমতা, কামৰূপ আৰু শদিয়া একেই ৰাজ শক্তিয়ে পৰিচালিত কৰিছিল বুলি ক'ব খোজে।<ref>"The eastern region, whether it is called Sadhaya or Svadhaya as in the plates or Sadhiya or Sadiya as in Assamese chronicles and the western region of Kamatapura seems to be politically connected and the same Satyanarayana/Ratnanarayana might have held sway over both regions"{{harvcol|Neog|1977|p=818}}</ref> তথাপিটো কমতাপুৰৰ এই দুৰ্লভনাৰায়ণ আৰু চুতীয়া বংশৰ দুৰ্লভনাৰায়ণ‌ একে ব্যক্তি আছিল নে নাই, সেই বিষয়ে ইতিহাসবিদ সকলৰ মাজত বৰ্তমানেও একমত পোৱা নাযায়। ==চীনৰ লগত সম্পৰ্ক== ==চুতীয়া ৰাজ্যৰ স্থাপত্য আৰু কীৰ্তিচিহ্ন== == যোগিনী তন্ত্ৰত উল্লেখ== ১৬ শতিকাৰ আগভাগত লিখা‌ যোগিনী তন্ত্ৰত কামৰূপৰ বিভিন্ন অঞ্চল আৰু ৰাজকীয় শক্তিসমূহৰ বৰ্ণনা কৰা হৈছে। ইয়াত “সৌমাৰ”, “কূবাচ”, “যৱন” আৰু “প্লৱ” নাম উল্লেখ আছে— {{quote|পূৰ্বভাগে চ সৌমাৰঃ কূবাচ‌ পশ্চিমে‌তথা ।<br>দক্ষিণে যৱনসদ্ উত্তৰে প্লৱ এব চ ॥<br><br>এবমেব মহাদেৱি তে সৰ্বে কামৰূপকাঃ ।<br> এবং তে কথিতং দেবি সৌমাৰচৰিতং হি তৎ ॥}} অৰ্থাৎ পূৰ্বে সৌমাৰ, পশ্চিমে কূবাচ, দক্ষিণে যৱন আৰু উত্তৰে প্লৱ — এইসকল কামৰূপ অঞ্চলৰ অন্তৰ্গত বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে। গ্ৰন্থখনৰ পাচৰ অংশ সমূহত "কুবাচ"ক [[কোচ ৰাজ্য|কোচ]], "সৌমাৰ"ক [[আহোম ৰাজ্য|আহোম]] আৰু "যৱন"ক [[বংগ চুলতানী|মুছলমান]]/[[মোগল সাম্ৰাজ্য|মোগল]] বুলি চিনাক্ত কৰা হৈছে। এই অনুসৰি ইতিহাসবিদ সকলে “প্লৱ/প্লব” শব্দটোৱে সেই সময়ৰ উত্তৰ ভাগত ৰাজত্ব কৰি থকা পাল বংশীয় চুতীয়া ৰাজ্যক বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰিছে বুলি মত প্ৰকাশ কৰিছে। ==চুতীয়া-আহোম যুদ্ধ== ১৫১২ চনত চুতীয়াৰ হাবুঙৰ প্ৰদেশৰ পানবাৰী অঞ্চলত চুহুংমুঙে প্ৰৱেশ কৰে আৰু আগতে বামুণীয়া কোঁৱৰক তূলি লোৱা বামুণ পৰিয়ালটোক নিজৰ লগত লয়। বামুণ জনক সোণৰ লগুণ উপহাৰ দি হাতী-ঘাহী অধিকাৰী পাতি নিজৰ লগত লয়। পানবাৰীত থকাৰ সময়ত আহোম ৰজাই সেনা বাহিনীৰ কিছুমানক দিহিং নৈত মাছ ধৰিবলৈ পঠিয়াই। দিহিঙত ডাঙৰ বৰালী ধৰিবলৈ লওঁতে চুতীয়াই আহোম সেনাক দেখে। দিহিং নৈ চুতীয়া আৰু আহোম ৰাজ্যৰ সীমা আছিল, উত্তৰত চুতীয়া ৰাজ্য আৰু দক্ষিণত আহোম ৰাজ্য। চুতীয়াৰ পানীত মাছ ধৰিছে বুলি গম পাই মাণিক চন্দ্ৰ বৰুৱাই (সম্ভৱতঃ এইজন দিহিং উপত্যকাৰ শাসনকৰ্তা আছিল) মানু্হ পঠিয়াই। কিন্তু আহোম সকলে মাছৰ লগতে চুতীয়া মানু্হকো ধৰি নিয়ে। এই কথা মাণিক চন্দ্ৰ বৰুৱাই ধীৰনাৰায়ণ ৰজাৰ জোৱাঁই নিতাইক জনাই। নীতিপালৰ পৰা ধীৰনাৰায়ণে খবৰ পাই যে আহোম সেনাই দিহিঙৰ সীমা নামানি উত্তৰ পাৰৰ চুতীয়া ৰাজ্যৰ হাবুঙ অঞ্চলত প্ৰৱেশ কৰিছে।<ref>Assam Buranji (SM), p. 9</ref> ===দিখৌ-মুখৰ ৰণ=== ধীৰনাৰায়ণ ৰজাই এই কথা গম পাই যুদ্ধ কৰিবলৈ মন কৰে আৰু ১৫১৩ চনত লুইতে দি আহি দিখৌমুখত কোঠ পাতে। সেই সময়ত দিখৌ মুখ আজিৰ দিনৰ কাজিৰঙা‌ ওচৰত আছিল। চুতীয়া সেনাই দিখৌ মুখ অঞ্চলত পচলা গড় নিৰ্মাণ কৰে। তাৰ পৰা আগ বাঢ়ি আহি চেৰুৱাকটা অঞ্চলৰ নঙকামুঙ বিলৰ পাৰত কোঠ পাতে। চেৰুৱাকটাৰ পৰা এখিনি সেনা বৰনাঁৱত উঠি চিৰা আটি অঞ্চললৈ যায়। চুহুংমুঙে চাও-চুখ্ৰিং আৰু ৰাইলুঙীয়া গোহাঁইক সৈন্য দি চুতীয়াৰ বৰনাঁৱ ধৰিবলৈ সেনা পঠিয়াই। তাৰ পাছত তেওঁ চেৰুৱাকটাৰ চুতীয়া সেনাক আক্ৰমণ কৰে। চুতীয়া সেনাই শত্ৰুৰ শক্তিৰ অনুমান নাপায় যুদ্ধত পৰাজয় হব লগিয়া হয়। এই যুদ্ধত ৪ হাজাৰ চুতীয়া সৈনিক স্বহীদ হয় আৰু ৩ হাজাৰ বন্দী হয়। বন্দী সকলৰ মূৰ কাটি আহোম ৰজাই মুণ্ডমালা বান্ধিলে।<ref>Satsari Assam Buranji, p.57</ref> সাতসৰী বুৰঞ্জীৰ অনুসৰি চুতীয়া সেনা দিখৌমুখৰ পৰা উজাই আহিছিল আৰু ডিব্ৰুমুখৰ তিনিমুণি অঞ্চলত ৫ দিন পুণৰ এখন ৰণ হৈছিল, য'ত মাণিকচন্দ্ৰ বৰুৱা, ৰজাৰ ভায়েক ঢেলা আৰু বৰহুলৈ বৰুৱাই ভাগ লৈছিল। যুদ্ধত মাণিকচন্দ্ৰ বৰুৱাৰ গাত কাড় লাগিছিল আৰু বৰহুলৈ বৰুৱাকে প্ৰমুখ কৰি চুতীয়া সেনা পিছ হুঁহকি শদিয়ালৈ আহিলে। ডিব্ৰুমুখৰ এই যুদ্ধৰ কথা কিন্তু অন্য বুৰঞ্জীত উল্লেখ কৰা হোৱা নাই, গতিকে এয়া পাছত হোৱা দিহিংমুখৰ দ্বিতীয়খন ৰণৰ বৰ্ণনাও হ'ব পাৰে যিখনত চুতীয়া সেনা পৰাস্ত হোৱাৰ পাছত আহোম সেনাই ডিব্ৰুমুখত গড় নিৰ্মাণ কৰিছিল। যুদ্ধৰ পৰাজয়ৰ ফলত দিখৌ মুখত বাকী থকা চুতীয়া সেনা সেই অঞ্চলৰ পৰা ঘূৰি আহে আৰু পানবাৰী আহোমৰ হাতলৈ যায়। তাৰ পাছত ১৫১৯ চনত চুহুংমুঙ হাবুঙৰ পৰা দিহিংমুখ অঞ্চল লৈ আহে আৰু তাত এটা কোঠ/দুৰ্গ নিৰ্মাণ কৰে। তেতিয়াৰ দিহিংমুখ আজিৰ দিনৰ পশ্চিম মাজুলী অঞ্চল হয়।<ref>Satsari Assam Buranji, p.57</ref><ref>Goswami, Hemchandra, Purani Assam Buranji, p.40</ref> ===দিহিং-মুখৰ প্ৰথম ৰণ=== ১৫২০ চনত চুতীয়া সেনাই এইবাৰ আকৌ ভটিয়াই আহি আহোমৰ নতুনকৈ নিৰ্মিত দিহিংমুখৰ দুৰ্গ(মৌঙখ্ৰাঙ) আক্ৰমণ কৰে। যুদ্ধত চুতীয়া সেনা জয়ী হয় আৰু আহোম সেনাপতি খেনমোঙক মাৰি আহোম সেনাক সেই অঞ্চলৰ পৰা খেদি পঠিয়াই। ফলত দিহিংমুখৰ কোঠ চুতীয়াৰ হাতলৈ যায়।<ref>Satsari Assam Buranji, p.57</ref><ref>Purani Assam Buranji, p.40</ref> ==চুতীয়া ৰাজ্যৰ পতন== ===নীতিপালৰ ৰাজত্ব=== ইয়াৰ পাছতে ১৫২২ চনত ধীৰনাৰায়ণ ৰজাই [[হাবুং]] অঞ্চলৰ (বৰ্তমান ঢকুৱাখনা) ব্ৰাহ্মণক ভূমি দান কৰি সাধনী আৰু নিতাই ৰাজ্য ভাৰ দিয়ে। ৰজা হৈ নিতায়ে নীতিপাল নাম লয়। ৰজা ধীৰনাৰায়ণে ৰাজ্য ভাৰ এৰি জামাতাক যুৱৰাজ পাতি, আপোন পুত্ৰ তিনি বছৰৰ শিশু সাধক নাৰায়ণক নীতিপালৰ হাতত সমৰ্পন কৰি দেশান্তৰিত হয়। সামান্য ‌চুতীয়া ল'ৰা ৰজা হোৱাত ৰাজবংশৰ ৰাজপাট দাবীদাৰ কোঁৱৰসকল স্বাভাৱিকতে ক্ষুণ্ণ ‌হৈ পৰে। এই লোক সকলে নিত্যপালক সিংহাসনচ্যুত কৰিবলৈ ষড়যন্ত্ৰত নামে। এই ষড়যন্ত্ৰৰ মূল নায়ক ধীৰনাৰায়ণ ৰজাৰ ভায়েক সুৰজিৎ ওৰফে সুৰধ্বজপাল আছিল। ষড়যন্ত্ৰ সফল নহ'ল। নীতিপালে তেওঁৰ বিশ্বাসী চোৰাংচোৱাৰ পৰা সকলো কথা জানিব পাৰি ষড়যন্ত্ৰত লিপ্ত বিষয়াক ভাঙি নতুন মন্ত্ৰী বিষয়া নিয়োগ কৰে। পূৰ্ব্বৰ পাত্ৰ মন্ত্ৰী গুচাই সামান্য পাত্ৰ-মন্ত্ৰী পাতি লʼলে। সূৰধ্বজপালক ধৰি আনিবৰ বাবে কাচিতৰা সেনাপতিক পঠায়। কিন্তু সুৰধ্বজ দেশ এৰি পলাই যোৱাত সেই কাম সম্ভৱ নহ'ল। নীতিপালৰ দিনত নাৰায়ণ নামৰ এজন বৰসেনাপতি আৰু ৰঘূবীৰ তথা কাচিতৰা সহসেনাপতি আছিল বুলি জনা যায়। কিন্তু সময়ত নীতিপালৰ শাসন দুৰ্বল হৈ পৰে। পূৰ্বৰ সাধাৰণ বংশৰ লগৰীয়া সকলক ৰাজ্যৰ বিষয়-বাব দিবলৈ ধৰাৰ ফলত সম্ভ্ৰান্ত বংশৰ লোকৰ বিশ্বাস আৰু আনুগত্য হেৰুৱাব লগা হয়। দোষ গুণৰ সুবিচাৰ নকৰি হকে-বিহকে প্ৰজাৰ ওপৰত উৎপীড়ন চলোৱাৰ বাবেই‌ [[নীতিপাল]] প্ৰজাৰ মাজত অনীতিপাল বুলি খ্যাত হৈ পৰে।<ref>Barua, Swarnalata, "Chutia jatir Buranji, p.594.</ref> ===দিহিং-মুখৰ দ্বিতীয় ৰণ=== চুতীয়া ৰাজ্যৰ দুৰৱস্থাৰ বাতৰি আহোম ৰজা [[চুহুন্মুং]]ৰ কাণত পৰিল। ফলত সেই বছৰৰ শেষৰ পিনে(১৫২২ চন) তেওঁ চুতীয়া ৰাজ্য আক্ৰমণ কৰে। প্ৰথমতে মাজুলীৰ নঙকঙমোঙ বীলৰ ওচৰলৈ আহি তেওঁ দিহিঙমুখত(বৰ্তমানৰ পশ্চিম মাজুলী অঞ্চল) কোঠ দি থকা চুতীয়াক আক্ৰমণ কৰিবলৈ সেনা পঠায়। যুদ্ধৰ নেতৃত্বত থকা বৰগোহাঁয়ে চুতীয়া সেনাক দিহিং মুখৰ পৰা পুবলৈ ঠেলি নিয়ে আৰু লাচাই-টাই নামৰ এজনক চুতীয়াৰ পৰা সংগ্ৰহ কৰা বৰ-নাঁৱত উঠাই ৰজাৰ ওচৰলৈ পঠায়। সেই সময়ত ৰজা বীলৰ পৰা আগ বাঢ়ি আহি চেৰুৱাকতা নামৰ অঞ্চল এটাত আছিল। চুহুংমুঙে লাচাই-টাইক যুদ্ধৰ খবৰ লয়। লাচাই-টাই ৰজাক জনাই যে চুতীয়া সৈন্য লুইত(টিলাও) নৈ‌ ওচৰৰ অঞ্চলৰ লগতে ডিব্ৰুমুখৰ(চোপ-নাম-টিফাও) পানীত কোঠ পাতি আছে।<ref>Deodhai Assam Buranji, p. 17.</ref> ইয়াৰ পাছতে হয়টো আগতে উল্লেখ কৰি অহা ডিব্ৰুগড় ৰণখন সংঘটিত হয়। ===ডিব্ৰু-মুখ/ডিব্ৰুগড়ৰ ৰণ=== ১৫২৩ চনৰ কাতি মাহত চুহুংমুঙৰ আদেশত ফ্ৰাচেনমুঙ বৰগোহাঁই আৰু কিঙলুন বুঢ়াগোহাঁই ৰাজমন্ত্ৰীয়ে নিজৰ সমস্ত সৈন্য বাহিনী লয় ডিব্ৰুমুখলৈ আগ বাঢ়ি আহি তাত এটা গড় নিৰ্মাণ কৰে। চুহুংমুঙে চৰাইদেউ লৈ আহি ভগৱানৰ ওচৰত বলি আগ বঢ়ায়। ১৫২৩ চনৰ আঘোণ মাহত চুহুংমুঙে সৈন্য বাহিনী লয় আগ বাঢ়ি চেঁচামুখত কোঠ দিয়ে। নীতিপালে গড় বন্ধাৰ খবৰ পাই শদিয়াৰ পৰা লাৰুপাৰা(বৰ্তমান চাবুৱাৰ ওচৰৰ) লৈ আগ বাঢ়ি আহে। তাৰ পৰা তেওঁ শত্ৰুক দেশৰ পৰা খেদিবলৈ বুঢ়া বৰুৱাৰ নেতৃত্বত ডিব্ৰুমুখ লৈ সৈন্য বাহিনী পঠিয়ায়। সম্ভৱতঃ এজন ডিব্ৰু উপত্যকাৰ শাসনকৰ্তা আছিল। চুতীয়া সেনাপতি জনে ৰজাৰ আদেশ মতে ডিব্ৰুগড় আক্ৰমণ কৰে। আনপিনে চুহুংমুঙেও ডিব্ৰুমুখলৈ আহি যুদ্ধত ভাগ লয়। ফ্ৰাচেনমুঙ বৰগোহাঁই আৰু কিঙলুন বুঢ়াগোহাঁই ৰাজমন্ত্ৰীয়ে একলগ হৈ পথে দি আগ বাঢ়ি চুতীয়াৰ নৌ বাহিনীক আক্ৰমণ কৰে। চুতীয়াৰ নৌ সেনাৰ নেতৃত্বত আছিল কাচিতৰা, চুলুকী চেতিয়া (GC Baruaৰ বুৰঞ্জীত এলেঙী চেতিয়া বুলি কোৱা হৈছে) আৰু বৰপাত্ৰ নামৰ তিনিজন সেনাপতি। বৰপাত্ৰ জন সম্ভৱতঃ সোৱণশিৰি উপত্যকাৰ তথা হাবুঙৰ শাসনকৰ্তা আছিল, যিজনক তামৰ ফলিত হাবুঙাধিপতি বৃহৎ পাত্ৰ বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে। কাচিতৰা আছিল লুইত উপত্যকাৰ শাসনকৰ্তা। যুদ্ধত চুতীয়া সেনা পৰাস্ত হয়। পিছ দিনা চুহুংমুঙ ৰজাই গড়ত থকা সকলো মন্ত্ৰী ডাঙৰীয়া আৰু সেনাক লগত লৈ আগ বাঢ়ি সোণাৰী অঞ্চলত (বৰ্তমান কাকপথাৰ অঞ্চল) সোমায়। <ref>Deodhai Assam Buranji, p. 17.</ref> ===নীতিপালৰ সন্ধি প্ৰস্তাৱ=== ইয়াকে দেখি নীতিপালে আহোম ৰজা লৈ কটকীৰ সৈতে কিছুমান উপহাৰ পঠায়। উপহাৰ সমূহৰ মাজত আছিল সোণৰ কাণফুলী/কেৰু(তং-ৰু-খাম), সোণোৱালী‌ মেখেলা(চিন-খাম), কপাহী কাপোৰ(ফ্ৰা-নোন), ৰূপৰ বিচনা(থা-কা-ঙেন), পাটি, ইত্যাদি। সকলো উপহাৰ গ্ৰহণ কৰিও চুহুংমুঙে চুতীয়া ৰাজ সম্পদ(সোণ-ৰুপৰ মেকুৰী, সোণ-ৰুপৰ ছত্ৰ, ৰাজকীয় খাট আৰু ৰাজ দণ্ড), ১০টা দতাল হাতী, এজনী মাখুন্দী হাতী আৰু এজনী ছোৱালী বিচাৰি পঠায়। নীতিপালে ছোৱালী আৰু হাতী দিবলৈ মান্তি হয় যদিও ৰাজকীয় সম্পদ পূৰ্বপুৰুষৰ সম্পত্তি বুলি দিবলৈ নিবিচাৰে। ইয়াৰ বিপৰীতে এক মাহৰ পাছত সোণ-ৰুপৰ জাপি(কোপ-খাম-ঙেন), সোণৰ তেমি(খোপ-খাম), সোণৰ তোম(লিউ-খাম), সোণৰ ছত্ৰ (চাং-খাম), সোণৰ খাৰু(মাউ-খাম), সোণৰ ভৰিৰ খাৰু(খু-টিন-খাম), হাতী, ঘোঁৰা, হাতীৰ দাতৰ পাটি, কটাৰী আৰু পানীকমলী কাপোৰ দি পঠায়। সমান্তৰাল ভাৱে নীতিপালে লুইতৰ পাৰত এটা দুৰ্গ নিৰ্মাণ কৰিবলৈ লয় আৰু তাতে থাকে। দুৰ্গ নিৰ্মাণৰ কথা শুনি, ৰাজসম্পদ নাপায় আৰু লগতে উপহাৰৰ মাজত কটাৰী দেখি চুহুংমুঙ ৰজাই শদিয়াপুৰ আক্ৰমণ কৰিবলৈ নিৰ্ণয় কৰে।<ref>Deodhai Assam Buranji, p. 18.</ref> ===শদিয়াৰ ৰণ=== ১৫২৪ চনৰ বহাগত লুইত নৈ পাৰ হৈ শদিয়া(সধয়াপুৰ) আক্ৰমণ কৰে। [[ব'হাগ বিহু|ব'হাগ মাহৰ বিহুৰ দিনা]] [[শদিয়া]] আক্ৰমণ কৰা হৈছিল। বিহুৰ দিনা শদিয়াৰ চাৰি শালত বৰ-বলি আয়োজন কৰা হয়, যʼত [[দেউৰী জনগোষ্ঠী|দেউৰী]] পূজাৰীৰ বাহিৰে অন্য লোকে হাতত অস্ত্ৰ লোৱাতো বৰ্জিত আছিল। আজিও এই বৰবলিৰ নিয়ম শদিয়া অঞ্চলৰ থান সমূহত পালন কৰা হয়। সেই সময়ত সৌমাৰ খণ্ডত একমাত্ৰ চুতীয়া সকলৰ মাজত হে খাৰ-বাৰুদ বা হিলৈ-বৰটোপৰ প্ৰচলন আছিল। সেই বাবে হয়তো আক্ৰমণকাৰী সকলে বিহুৰ বতৰত আক্ৰমণ কৰিবলৈ নিৰ্ণয় কৰি লৈছিল। বুৰঞ্জী সমূহৰ মতে সেই সময়ত নীতিপালে পুখুৰী এটাও খন্দাই আছিল। শদিয়াৰ দুৰ্গত কৰা আক্ৰমণ সহিব নোৱাৰি নীতিপাল চন্দনগিৰি লৈ গুচি আহে আৰু কাচিতৰা দৈথাং পৰ্বতত উঠে।<ref>Deodhai Assam Buranji, p. 19.</ref> ===চন্দনগিৰি আৰু দৈথাং পৰ্বতৰ ৰণ=== চুহুংমুঙে শদিয়াৰ বৰনগৰত থাকি ফ্ৰাচেংমুঙ বৰগোহাঁই আৰু কিঙলুন ৰাজমন্ত্ৰীক(বুঢ়াগোহাঁই) চন্দনগিৰি লৈ আক্ৰমণ কৰিবলৈ পঠায়। আনহাতে কনচেং ধনুদাৰী গোহাঁইক (চাও-চঙ কুঙ-ৰিণ) কাচিতৰাৰ লগত যুঁজিবলৈ দৈথাং পৰ্বতলৈ পঠায়। ইফালে চুতীয়া ৰজাৰ তামুলী গজৰাই বৰুৱাক আহোম বাহিনীয়ে বন্দী কৰে‌ আৰু চুতীয়া ৰজা ৰাণীৰ আত্মগোপন স্থান প্ৰকাশ কৰিবলৈ বাধ্য হয়।<ref>Bhuyan, S.K.,''Assam Buranji(SM)'',p.10</ref> পিছত তেওঁ আহোম বিষয়াসকলক জনাইছিল যে চুতীয়া ৰজা ৰাণীয়ে চন্দনগিৰিৰ এটা পাহাৰীয়া নৈৰ ওচৰত আশ্ৰয় লৈছে। চন্দনগিৰি পৰ্বতত উঠিবৰ কাৰণে আহোম সেনাই আপ্ৰাণ চেষ্টা চলাইও সফল নহয়। চুতীয়া সেনাই ওপৰৰ পৰা শিল বগৰাই আৰু দলিয়াই বহুতো আক্ৰমণকাৰীৰ বধ কৰে। সাতসৰী আৰু অসম বুৰঞ্জীৰ (SM)ৰ পৰা জনা যায় যে সেই সময়ত [[সতী সাধনী|সাধনী ৰাণী]] গৰ্ভৱতী আছিল। GC Baruaৰ আহোম ভাষাৰ বুৰঞ্জীত ৰাণী/কোঁৱৰী গৰাকীক‌ নাঙ-লুং কোৱা হৈছে। লগতে উল্লেখ আছে ৰজা আৰু তেওঁৰ পুত্ৰ। যিহেতু নাঙ-লুঙৰ অৰ্থ ৰাণী নে‌ কোঁৱৰী সঠিক কয় ক'ব নোৱাৰি গতিকে এই তিনি গৰাকী লোক নাইবা ধীৰনাৰায়ণ, সাধনী আৰু নীতিপাল/সাধকনাৰায়ণ বা নীতিপাল, সাধনী আৰু তেওঁৰ পুত্ৰ হ'ব পাৰে। উল্লেখযোগ্য যে নীতিপাল সাধনীৰ বিয়া ১৫১২ৰ আগতেই হৈ গৈছিল কাৰণ অসম বুৰঞ্জী(SM)ৰ অনুসৰি ১৫১৩ চনত ধীৰনাৰায়ণক আহোমৰ বিষয়ে তেওঁৰ জোঁৱায়েকে খবৰ দিছিল। সাধনী আৰু নীতিপালৰ‌ লগতে ১২০ গৰাকী কোঁৱৰীয়েও শিলা কুচাই বিৰোধী পক্ষৰ সৈনিকক মাৰে। আহোম সৈন্য চন্দনগিৰি পৰ্বতত উঠিবলৈ সক্ষম নহৈ পিছুৱাই আহিব লগাত পৰে আৰু এজন চুতীয়া সৈনিকক লগত ধৰি আনে। ইয়াৰ পাছত আক্ৰমণকাৰী সকলে ৰননীতি কৰি পৰ্বতৰ তিনিফালে বেৰি ধৰিব লয়। চাও ৰু-পক আৰু কিছু লোক ঘিলা গছৰ সহায়ত চন্দনগিৰি পাহাৰত উঠিল, কিন্তু মানুহ নেদেখিলে। আগ বাঢ়ি গৈ এখন গাঁও পালে আৰু তাত দুকুৰিমান মানুহ দেখিলে। চুতীয়া বুৰঞ্জী অনুসৰি ফ্ৰাচেংমুঙ বৰগোহাঁই কিছু লোকক ঘিলা গছত উঠি [[ঢোল]] বজাবলৈ আদেশ দিয়ে। হয়তো এই সকল আগতে ধৰি অনা‌ চুতীয়া বন্দী আছিল। আগৰ দিনত ঢোল বজোৱাটো যুদ্ধত জয়ৰ প্ৰতীক আছিল। ঢোল বজাই বিজয়ৰ কথা জনাই দিয়া হয়। সেই বাবে পাহাৰৰ ওপৰত উঠি থকা ৰজা ৰাণীয়ে বিহুৰ বতৰত ঢোলৰ মাত শুনি বাহিৰলৈ উলাই আহে আৰু তিনিও ফালৰ পৰা শত্ৰুৰ আক্ৰমণৰ বলি হয়। নীতিপালক আহোম সেনাই বৰদ্বাৰত দেখিলে। তথাপিও চুতীয়া সেনানী যি সকল আছিলে সেই সকলে আকৌ শিল দলিয়াই কিছু শত্ৰুক মাৰিলে।নীতিপালে শত্ৰুৰ গালৈ কাড় মাৰিবলৈ লয় যদিও বিৰোধী পক্ষৰ জানমোঙখাম হাতীবৰুৱাৰ (ফু-কে-চং) কাড় লাগি মৃত্যু বৰণ কৰে। সাধনীয়ে নিজৰ মহিলা সৈন্য বাহিনীক লগত লয় যুঁজ দিয়ে যদিও শেষত পৰাস্ত হৈ চন্দনগিৰিৰ পৰা জাপ মাৰে। প্ৰায় সংখ্যক বুৰঞ্জীত সাধনীয়ে আত্মবলিদান কৰিছিল বুলি আছে যদিও গোপাল চন্দ্ৰ বৰবৰুৱাৰ টাই ভাষাৰ বুৰঞ্জীত ৰাণীৰ (নাঙ-লুং) গাত যাঠি লাগিছিল বুলি উল্লেখ আছে। যিকি নহওক এই তথ্য পৰাও ৰানী সাধনীয়ে আত্মসমৰ্পণ নকৰি শত্ৰুৰ বিৰুদ্ধে যুঁজ দিয়াৰ কথাহে পোহৰলৈ আনে, কাৰণ আত্মসমৰ্পণ কৰা হ'লে তেওঁক যাঠি মাৰি আক্ৰমণ কৰা নহ'ল হয়। আনপিনে কাচিতৰাক কনচেঙে দৈথাং পৰ্বতত পৰাস্ত কৰে। <ref>Deodhai Assam Buranji, p. 19.</ref> [[File:Statue of Queen Sadhani Narayan.jpg|thumb|চুতীয়া বংশৰ শেষ ৰাণী বীৰাঙ্গনা সাধনী নাৰায়ণীৰ প্ৰতিমূর্তি]] ==ৰাজ্য পতনৰ পৰবৰ্তী পৰিস্থিতি== চুতীয়া ৰজা নীতিপাল, তেওঁৰ পুত্ৰ আৰু কাচিতৰা তিনিওৰে মূৰ চন্দগিৰি আৰু দৈথাঙৰ পৰা কাটি আনি শদিয়াত থকা চুহুংমুঙৰ আগত প্ৰস্তুত কৰা হয়। দেওধাই বুৰঞ্জীৰ মতে সাধনীৰ মূৰটো কাটি অনা হৈছিল। ৰজা আৰু পুত্ৰৰ মূৰ কেইটা নচোৱাই পৰ্বতত মুণ্ডামালা বান্ধি শেষত চৰাইদেউৰ শালৰ খটখটিত পোতি থোৱা হয়। অসম বুৰঞ্জী(SM)ৰ মতে আহোম সেনাই সাধনীৰ মৃত শৰীৰৰ পৰা কঁকালত পিন্ধা সোণৰ কঙ্কালি লয় আনি শদিয়াৰ থানলৈ আনিছিল, কিন্তু তাত কিছুমান চুতীয়াই আক্ৰমণ কৰি লাপিত ফাংত্যাং দেওধাই নামৰ এজনক বধ কৰিছিল। Edward Gaitৰ‌ A History of Assamত উল্লেখ কৰা‌ মতে ৰাণীৰ মৃত্যু যাঠী লাগ হৈছিল। GC Baruaৰ Ahom Buranjiত ৰাণীৰ(নাঙ-লুং) বিষয়ে দিয়া আছে যদিও এই অংশৰ অনুবাদ দিয়া হোৱা নাই। অংশটোত "টিং" শব্দৰ উল্লেখ চাই ক'ব পাৰি যে ইয়াতো ৰাণীৰ গাত "যাঠী" লগাৰ কথাই উল্লেখ আছে। "পুৰণি অসম বুৰঞ্জীৰ অনুসৰি কোঁৱৰী কিছুমানক কাটিছিল আৰু কিছুমানক ধৰি আনিছিল<ref>Goswami, Hemchandra,"Purani Assam Buranji, p. 42</ref>। অন্য বুৰঞ্জী সমূহত এই অংশত ৰানী সাধনীৰ(নাঙ-লুং) কথ উল্লেখ কৰা হোৱা নাই। ===চুতীয়া ৰাজ্যত পোৱা সম্পদ=== চুতীয়া ৰাজ্যৰ পৰা কমাৰ, সোণাৰি, কমাৰ, কুমাৰ, কহাৰ, তাতি, খনিকৰ, বাঢ়ৈ, বামুণ, কায়স্থ, গণক, কলিতা, ইত্যাদি বহুতো ভিন্ন ভিন্ন‌‌ বৃক্তিকৰ লোক পোৱা‌ গৈছিল। ইয়াৰ বহুতো লোকক ৰজাই নিজৰ ৰাজধানী লৈ লয় আনে।‌ চুতীয়াৰ বাহিৰে মিচিং‌,‌ দেউৰী, কিছু মৰাণ আৰু কোচ জনগোষ্ঠীৰ লোকো চুতীয়া ৰাজ্যৰ নাগৰিক আছিল। তাৰে চুতীয়া ৰাজ্যৰ মিচিং সকলক "চুতীয়া মিৰি" কোৱা‌ হৈছিল যি‌ সকল আজিৰ দিনৰ বাৰগাম মিচিং যেনে দলে, পেগু, পায়েং, টাইদ, ইত্যাদি। চুতীয়া ৰজাৰ শুকান মাংসৰ ভৰালী জন কোচ লোক আছিল। তিনি হাজাৰ চুতীয়া কমাৰক চুহুংমুঙ ৰজাই যোৰহাট জিলাৰ বছাৰ পিনে আৰু তাৰে উজনি অঞ্চলত বহুৱাইছিল<ref>Sarma, Benudhar, ''Maniram Dewan, p.287</ref>। বন্দী হোৱা লোকৰ পৰা বিভিন্ন "চেতিয়া" খেল/বংশও সৃষ্টি কৰা হয়। ইয়াৰ বাহিৰে শদিয়াত বহুতো সম্পদ যেনে সোণৰ মাইহাং, কেকুৰা দোলা,‌‌ কলাই খাৰ,‌‌ সোণৰ তিনিচুকীয়া সিংহাসন, খাট, ভোগজৰা, বেলা, জাপি, পিকদান, আৰোৱান, দবা, কালি, হিলৈ, বৰটোপ (মিঠাহুলোং),‌ হিলৈ-তোলা চৰা নাও, চুতীয়া ধেনু, বৰধেনু, বাৰু-বৰ্চা, ইত্যাদি পোৱা গৈছিল। বহুতো ঘোৰা, গৰু-মʼহ আৰু হাতীও লাভ কৰা হৈছিল। সম্পদ সমূহ শদিয়াৰ পৰা দিহিং নৈয়ে দি ৰাজধানী‌ লৈ অনা হয় ‌আৰু পাছলৈ চাৰিং অঞ্চলত ৰখা হয়। এখিনি চুতীয়া লোকক চাৰিঙত পাতি নাওবৈচা খেল সৃষ্টি কৰে,‌ য'ৰ পৰা পাছলৈ শেনচোৱা, তাঙোন ধৰা, বচোৱাল বোৱা, ইত্যাদি খেলৰ সৃষ্টি হয়। এই নাওবৈচা সকলে চুতীয়া ৰাজ্যৰ পৰা পোৱা চৰানাও চলাই। একেধৰণে এখিনি লোকক লয় হিলৈধাৰী ফৈদ গঠন কৰা হৈছিল। চুতীয়া ৰাজ্য দখল কৰা পাছত আহোম সকলে প্ৰথম বাৰৰ বাবে মিৰি, মিচিমি, আবৰ, দফলা, ইত্যাদি পাহাৰীয়া জাতিৰ সম্পৰ্কত আহে।<ref>Satsari Assam Buranji,p.14, 61</ref> ===চুতীয়া ভূমিৰ বিতৰণ=== শদিয়া ৰাজধানী শাসন কৰিবলৈ ফ্ৰাচেংমুঙ বৰগোহাঁইক তিনিশ সৈনিক দিয়া হৈছিল। শদিয়া আৰু দিহিং অঞ্চলত নতুনকৈ আহোম ৰাজ্যৰ মানুহ আনি থাকিবলৈ দিয়া হয়। ‌চুতীয়া ৰাজ্যৰ প্ৰদেশ সমূহ ভাল দৰে শাসন কৰিবলৈ বহুতো নতুন পদবী সৃষ্টি কৰা হয়। ১৫২৬ চনত চাওচেং কুঙৰিন (ধনুধৰিয়া গোহাঁই)‌ কনচেঙক থাওমৌঙ মৌঙ-তেও (ভটিয়লীয়া গোহাঁই বা নামনিয়াল সন্দিকৈ<ref>Satsari Buranji, p.62</ref>) পতা হয়। এইজনক হাবুঙ অঞ্চলত ৰখা হয় আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ উত্তৰ পাৰৰ বিশ্বনাথৰ, লখিমপুৰ আৰু ধেমাজি শাসন কৰিবলৈ দিয়া হয়।‌ একেই বছৰতে থাওমৌঙ বানলুং (বানলুঙীয়া গোহাঁই) খেওখেনক থাওমৌঙ লৌঙ-ক্লং (দিহিঙীয়া গোহাঁই)‌ পতা‌ হয়। সেই‌ সময়ত দিহিং নৈ পাটকাইৰ পৰা ডিগবৈ, দিহিং-পাটকাই অৰণ্য, তিপাম,‌ নাহৰকটীয়া, মৰাণহাট, চেপন, বকতা, চৰগুৱা হৈ ব্ৰক্ষ্মপুত্ৰৰ সমান্তৰাল ভাৱে বৈ গৈ পশ্চিম মাজুলী/বোকাখাত অঞ্চলত ব্ৰক্ষ্মপুত্ৰত পাৰিছিল। এইজন গোহাঁইক দিহিং প্ৰদেশ অৰ্থাৎ মাজুলী, উত্তৰ শিৱসাগৰ, ডিব্ৰুগড় আৰু দক্ষিণ তিনিচুকীয়া লৈকে শাসন‌ কৰিবলৈ দিয়া হয়। ১৫২৬ চনত হোৱা চুতীয়া বিদ্ৰোহৰ ফলত ডিব্ৰুগড়ত নতুন এখন প্ৰদেশ গঠন কৰি ১৫২৭ত চাওলুং চুলিঙক শাসনকৰ্তা হিচাপে নিযুক্তি দিয়া হয়, যাতে ১৫২৬ৰ দৰে শদিয়া অঞ্চলত পুনৰ বিদ্ৰোহ হ'লে ডিব্ৰু প্ৰদেশৰ সেনাই শদিয়া বাহিনীৰ সহযোগ কৰিব পাৰে। ইয়াৰ উপৰিও একেই‌ সময়তে কিংলুন বুঢ়াগোহাঁইক "থাও-মুঙ-বঙেন" পাতি তিনিচুকীয়া অঞ্চল শাসন(সোণাৰীৰ পৰা লুইতৰ লৈকে) কৰিবলৈ দিয়া হয়। শদিয়াৰ মহং (নগা পাহাৰৰ মহঙতকৈ পৃথক) অঞ্চলৰ লোণৰ খাট ৰক্ষা কৰিবলৈ "থাও-মুঙ-বক্লাঙ" বা‌ হাটখোৱা গোহাঁই নিযুক্ত কৰা হৈছিল। বুৰঞ্জীৰ পৰা জনা যায় যে ১৫২৯ চনত হোৱা চুতীয়া বিদ্ৰোহত দুয়োজন গোহাঁই (ফ্ৰাচেংমুঙ বৰগোঁহাই আৰু কিংলুন বুঢ়াগোহাঁই) একেলগে শদিয়া-তিনিচুকীয়া অঞ্চলতে শাসন কৰি আছিল। একেই বছৰৰে(১৫২৭) শেষৰ পিনে কনচেঙক ভটিয়লীয়া গোহাঁইৰ পৰা নতুন পদবী‌ "চাও-চেঙলুং"‌(ৰাজমন্ত্ৰী) দিয়া হয়<ref>Barua, Gopal Chandra, ''Ahom Buranji'', p.61</ref>। পূৰ্বতে ৰাজমন্ত্ৰী পদবীটো বৰগোঁহাই বা বুঢ়াগোহাঁই এজনক দিয়া হৈছিল। ৰাজমন্ত্ৰী পাতি চুহুংমুঙে কনচেঙক দুয়োজন‌ গোহাঁইৰ লগত একেই শাৰিতে ৰাখি সমমৰ্যাদা দিছিল। চুতীয়াৰ বৰপাত্ৰ পদবীটো চুহুংমুঙৰ‌ দিনটো অব্যাহত আছিল। চুক্লেংমুঙ(চুহুংমুঙৰ পুত্ৰ) ৰজাৰ দিনত চুতীয়াৰ বৰপাত্ৰ এজনৰ সমৰ্থন পাই হাবুঙৰ ব্ৰাহ্মণ মুখিয়াল এজনে বিদ্ৰোহ কৰে। ফলত যুদ্ধ এখন হয় য'ত বৰপাত্ৰ জনৰ মৃত্যু হয় আৰু ব্ৰাহ্মণজন বেহাৰলৈ পলাই যায়<ref> সুকুমাৰ মহন্তৰ ঘৰত পোৱা অসম বুৰঞ্জী, ২৫ পৃষ্ঠাত আছে-"সেই সময়ত ৰজা দাই ধৰিলে, বোলে-'চুটিয়া মাৰি ভূঞা বিলাকক মাৰি-কাটি বুপা ৰজায়ে ময়েহে ৰাজ্য লৈছো। বামুণে যে ৰজা‌ হয় চুটিয়াৰ বৰপাত্ৰকনো কিহলৈ থৈছোঁ?' এহি বুলি বৰপাত্ৰক মাৰিলে, বামুণকো ‌মাৰিব চালে, সপুত্ৰবান্ধৱে বেহাৰলৈ পলাই গেʼল। " </ref>। এই বৰপাত্ৰ জন হয়টো পুৰণি চুতীয়া বৰপাত্ৰ জনেই আছিল (ডিব্ৰাৰুগড় ৰণত আত্মসমৰ্পণ কৰিব পাৰে) বা‌ একেই পৰিয়ালৰ লোক আছিল‌‌। তেওঁৰ মৃত্যুৰ পাছতে হয়টো "চাও-চেঙলুং" আৰু "বৰপাত্ৰ" উপাধি দুটা মিলি "বৰপাত্ৰগোঁহাই" হিচাপে জনাজাত হয়।<ref>[https://www.jstor.org/stable/3516963?read-now=1&seq=18#page_scan_tab_contents Guha, Amalendu, ''The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228-1714)'',p. 20,''It appears that the noble designation of Barpatragohain was borrowed from the civil list of Habung where the local ruler, a dependent of the Chutia king, had the title of Vrihatpatra''.]</ref> এই‌ সকলো কথাৰ পৰা সহজে ধৰিব পাৰি যে চুহুংমুঙে পূৰ্বৰ চুতীয়া বিষয়া সকলৰ ঠাইতেই একো একোটা নতুন পদবী গঠন কৰিছিল। চুতীয়া বৰপাত্ৰৰ ঠাইত প্ৰথমতে ভটিয়লীয়া গোহাঁই আৰু পাছলৈ বৰপাত্ৰ গোহাঁই, মাণিক চন্দ্ৰ বৰুৱাৰ ঠাইত দিহিঙীয়া গোহাঁই, ডিব্ৰুৰ বুঢ়া বৰুৱাৰ ঠাইত চাওলুং চুলিঙ আৰু শদিয়া-তিনিচুকীয়াত কাচিতৰা বৰুৱা বা ৰজাৰ ঠাইত দুয়ো প্ৰমুখ গোহাঁই। ইয়াৰ পাছত দিহিঙৰ পাৰৰ বকতাত নতুন ৰাজধানী এখন নিৰ্মাণ কৰা হয়।<ref>Ahom Buranji(GC Barua), p.64</ref> [[File:Old course of Dihing river.jpg|thumb|মেপত দিহিং নৈৰ‌ ১৬ শতিকাৰ পুৰণি সুতি দেখোৱা হৈছে। এই সময়ত চৰগুৱা, বকতা, নামৰূপ আৰু তিপাম দিহিঙৰ দক্ষিণ পাৰত অৱস্থিত আছিল]] ==চুতীয়া বিদ্ৰোহ== ১৫২৪ চনত চুতীয়া ৰাজ্যৰ পতন হৈছিল যদিও চুতীয়া সকলৰ মনৰ পৰা স্বাধীনতা আৰু স্বৰাজৰ আশা নাইকিয়া হৈ যোৱা নাছিল। চিৰদিন স্বাধীন হৈ থকা চুতীয়া সকলে বীৰাঙ্গণা ৰাণী সাধনীৰ আত্মোৎসৰ্গৰ কথা সোঁৱৰি পুনৰ জাগ্ৰত হৈ উঠিল আৰু বিদ্ৰোহ ঘোষণা কৰিলে। এই বিদ্ৰোহ ১৫২৭ চনৰ পৰা ১৭০০ শতিকাৰ শেষ ভাগৰ লৈকে চলিছিল। ১৭৭০ দখকৰ মায়ামৰা বিদ্ৰোহে জাতিটোৰ শেষ বিদ্ৰোহ বুলি কব পাৰি যাৰ ফলত সকলো নহলেও এটা অংশয়ে স্বাধীন হৈ নিজৰ ৰাজ্য গঠন কৰিছিল। চুতীয়া ৰাজ্যৰ ৰাজধানী শদিয়া ধ্বংস হোৱাৰ ফলত বহুতো ৰাজকোঁৱৰ আৰু সম্ভ্ৰান্ত পৰিয়ালৰ লোকে পাহাৰীয়া মিচিং, মিচিমি জাতিৰ লোক সকলৰ মাজত আশ্ৰয় লৈছিল আৰু প্ৰথম বিদ্ৰোহ এই সকল লোকে আৰম্ভ কৰিছিল। এই কথা কোচ ৰজা সকলৰ দৰং ৰাজ বংশাৱলীতো উল্লেখ কৰা হৈছে। <poem>"পূৰ্বে চুটিয়াৰ ৰজা সিঠাৱে আছিল। অন্যায়ে অসম ছল কৰিয়া মাৰিলে॥ যিমতে মাৰিল তাৰ শুনিয়ো কাহিনী। বলে নপাৰিয়া স্বৰ্গী ৰাজা মনে গুণি॥ ৩৬৪ ... তাৰ পুত্ৰ ভাই যত সকলে পলাইল। মিৰি মিচিমিত পশি প্ৰাণক ৰাখিলা॥ চুটিয়াৰ ৰাজাক মাৰিয়া ছলে বলে। লৈলা সেহি ৰাজ্যক অসমে কৌতূহলে॥ ৩৭১</poem> ===১৫২৬ চনৰ বিদ্ৰোহ, শদিয়া=== চুতীয়া সকলে প্ৰথম বিদ্ৰোহ ১৫২৬ চনৰ ফাগুন মাহত ৰাজধানী শদিয়াত ঘোষণা কৰিছিল, অৰ্থাৎ ৰাজ্য পতনৰ ৩ বছৰৰ পাছত। বিদ্ৰোহ দমন কৰিবলৈ আৰু ফ্ৰাচেংমুং বৰগোহাঁইক সহযোগ কৰিবলৈ দিহিঙীয়া গোহাঁইক পঠিওৱা হৈছিল। যুদ্ধত বিদ্ৰোহী সকলৰ হাতত ফ্ৰাচেংমুং বৰগোহাঁইৰ হাতী প্লাইপাম আৰু দিহিঙীয়া গোহাঁই মৰা পৰিছিল। কিন্তু শেষ পৰ্যায়ত বিদ্ৰোহী সকল পৰাজিত হৈ উভতি যাবলৈ বাধ্য হ'ল। এই বিদ্ৰোহৰ ফলত চুহুংমুঙ ৰজাই বহুতো প্ৰশাসনীয় পৰিবৰ্তন কৰিবলৈ বাধ্য হৈছিল। ১৫২৭ চনৰ জেঠ মাহত, ডিব্ৰুগড় অঞ্চলত নতুন এখন প্ৰদেশ গঠন কৰি তাত চাওলুং চুলিঙক শাসনকৰ্তা হিচাপে নিযুক্তি দিয়া হৈছিল, যাতে শদিয়া অঞ্চলত পুনৰ বিদ্ৰোহ হ'লে ডিব্ৰু প্ৰদেশৰ সেনাই শদিয়া বাহিনীৰ সহযোগ কৰিব পাৰে। ইয়াৰ উপৰিও কিংলুন বুঢ়াগোহাঁইক "থাও-মুঙ-বঙেন" পাতি পশ্চিম শদিয়া অঞ্চলত (তিনিচুকীয়াৰ সোণাৰিৰ(কাংখাম) পৰা লুহিত নদীৰ গুৰি লৈকে) শাসন কৰিবলৈ দিয়া হ'ল। ===১৫২৯ চনৰ বিদ্ৰোহ, শদিয়া=== প্ৰথম বিদ্ৰোহৰ দুবছৰ পাছতে ১৫২৯ চনৰ পুহ মাহত শদিয়াৰ চুতীয়া সকলে আকৌ মুৰ দাঙি উঠিলে। এইবাৰ চুহুংমুঙ ৰজাই ফ্ৰাচেংমুঙক সহযোগ কৰিবলৈ চাও চুক্লান (তিপামৰ পৰা) আৰু কিংলুনক সহযোগ কৰিবলৈ চাওলুং চুলিঙক (ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা) পঠিয়ালে। ইয়াৰ পাছত চুহুংমুঙে চুক্লেংমুঙ ৰাজকোঁৱৰক ৰাজধানীত ৰাখি সকলো বিষয়ববীয়াৰ সৈতে নিজে শদিয়া আহি উপস্থিত হয়। লুহিতৰ পাৰত, ডিবাং নৈৰ পাৰত, মাৰানকাও, চন্দনগিৰি পৰ্বত, দৈথাং পৰ্বত, ইত্যাদি বিভিন্ন ঠাইত কেইবাখনো যুদ্ধ হয়। প্ৰথম পৰ্যায়ত বিদ্ৰোহী সকলে চাও চুলিঙক ধৰি নিবলৈ সক্ষম হৈছিল কিন্তু পাছৰ পৰ্যায়ত এৰি দিলে। বহু মাহ যুদ্ধ লগা পাছত শেষত বিদ্ৰোহী সকল পৰাজিত হ'ল। যুদ্ধত লাভ কৰা সকলো ধন আৰু সম্পত্তি ৰজা আৰু মন্ত্ৰী সকলে নিজৰ মাজতে ভাগ কৰি ল'লে আৰু ৰজাই বৰগোহাঁই আৰু বুঢ়াগোহাঁইক শদিয়াত ৰাখি নিজে ৰাজধানী লৈ ঘূৰি গ'ল। ===১৫৪২ চনৰ বিদ্ৰোহ, দিচাং নৈৰ পাৰত=== চুতীয়া সকলে পুনৰ বাৰ ১৫৪২ চনত ৰজা চুক্লেংমুঙৰ দিনত বিদ্ৰোহ ঘোষণা কৰে কৰিছিল। এইবাৰ ১৫৪২ চনৰ বহাগ মাহত ডিব্ৰুগড় অঞ্চলৰ চুতীয়া সকলে শিৱসাগৰৰ দিচাং নৈৰ ওচৰত আহোম মন্ত্ৰী চেং-হাননক পৰাস্ত কৰি স্বৰাজ ঘোষণা কৰে। কিন্তু ইয়াৰ পাছতে চুক্লেংমুঙে চাওলুং তিমাক বিদ্ৰোহ দমন কৰিবলৈ পঠিয়াই আৰু দুবছৰ লৈকে পূৰ্বৰ চুতীয়া ৰাজ্যৰ বিভিন্ন অঞ্চল ধ্বংস কৰে যাতে কোনো চুতীয়া সকলে পুনৰ বিদ্ৰোহ কৰিবলৈ সাহস নকৰে। ===১৫৫০ চনৰ বিদ্ৰোহ, শদিয়া=== ১৫৫০ চনত শদিয়াখোৱা গোহাঁইৰ মৃত্যুৰ পাছত, কংসপাত্ৰ নামৰ চুতীয়া নায়ক এজনে শদিয়াত বিদ্ৰোহ কৰি নিজকে ৰজা বুলি ঘোষণা কৰিছিল। আহোম ৰাজ্যৰ বহুতো ৰাজকোঁৱৰে তেওঁক সহযোগ কৰিছিল আৰু শদিয়াত উপস্থিত হৈ আহোম ৰজাৰ বিৰুদ্ধে যুদ্ধ কৰিবলৈ সাজু হৈছিল। এই যুদ্ধ ৩ বছৰ লৈকে চলিছিল আৰু শেষত কংসপাত্ৰৰ লগতে বহুতো চুতীয়াই মৃত্যু বৰণ কৰিছিল। ৰাজকোঁৱৰ সকলৰ ভিতৰত কিছুমানৰ মৃত্যু হৈছিল আৰু বাকী থকা সকলক বন্দী বনাই পাছলৈ চাৰিঙত থাকিবলৈ দিয়া হৈছিল। ===১৫৬৫ চনৰ বিদ্ৰোহ, নামৰূপ আৰু খেৰাম=== ১৫৬৫ চনৰ মাঘ মাহত ডিব্ৰুগড় অঞ্চলৰ চুতীয়া সকলে বিদ্ৰোহ ঘোষণা কৰি নামৰূপ আৰু খেৰাম(বৰ্তমান ডিব্ৰুগড়ৰৰ খেৰেমীয়া) অঞ্চলৰ আহোম গাঁও সমূহ আক্ৰমণ কৰি লুণ্ঠন কৰিছিল। ৰজাই বিদ্ৰোহ দমন কৰিবলৈ চাওলুং তিপামক পঠিয়াইছিল। বিদ্ৰোহী সকলৰ লগত হোৱা যুদ্ধত চাওলুং তিমাৰ হাতী আহত হৈছিল যাৰ বাবে তেওঁ যুদ্ধ এৰি দিহিং পাৰ হৈ উভতি আহে। ইয়াৰ পাছত বিদ্ৰোহৰ কি পৰিণতি হ'ল গম পোৱা নাযায়। সম্ভৱতঃ পাছলৈ বিদ্ৰোহ দমন কৰা হৈছিল। ===১৫৭২ চনৰ বিদ্ৰোহ, শদিয়া=== ১৫৭২ চনত পুনৰ বাব চুতীয়া সেনাপতি এজনৰ নেতৃত্বত শদিয়া অঞ্চলৰ চুতীয়া সকলে মুৰ দাঙি উঠে। বিদ্ৰোহ দমন কৰিবলৈ চাওলুং চাৰিং, চাওফ্ৰাংমুঙ বৰগোহাঁই, শদিয়া খোৱা গোঁহাই, ইত্যাদি বহুতো বিষয়ববীয়াক পঠিওৱা হৈছিল। আহোম সেনাৰ তুলনাত বিদ্ৰোহী সকলৰ সংখ্যা কম থকাৰ বাবে বিদ্ৰোহী সকল কানচাই আৰু পুখুৰীখনা নামৰ অঞ্চল লৈ আতঁৰি আহিছিল আৰু সেই অঞ্চলৰ চুতীয়া সকলৰ সহযোগত পুনৰ ৰণ কৰিছিল। কিন্তু দুৰ্ভাগ্যবশতঃ বিদ্ৰোহী সকল পৰাজিত হৈছিল। চুতীয়া সেনাপতি, কানচাইৰ মুখিয়াল আৰু অন্য বহুতো চুতীয়া সৈন্যক বন্দী বনাই ৰাজধানী লৈ লয় অনা হৈছিল। ===১৬৬৫ চনৰ বিদ্ৰোহ, উত্তৰ পাৰ=== ১৬৬৫ চনত আহোম সেনা নগা সকলৰ লগত হোৱা যুদ্ধত ব্যস্ত আছিল। এই সুযোগ লয়, উত্তৰ পাৰৰ লখিমপুৰৰ এখিনি চুতীয়া লোকে মিৰি আৰু দফলা লোকৰ লগত মিলি বিদ্ৰোহ কৰিছিল। কিন্তু বিদ্ৰোহ সফল নহ'ল। ===১৬৭৩ চনৰ বিদ্ৰোহ, উত্তৰ পাৰ=== ১৬৭৩ চনত ধেমাজি অঞ্চলৰ চুতীয়া সকলে বিদ্ৰোহ ঘোষণা কৰি ৰূপা(বৰ্তমানৰ ৰূপহী) আৰু ডিমৌ(বৰ্তমানৰ ধেমাজিৰ ডিমৌ) মিৰি সকলে আহোম ৰজাক কৰ হিচাপে দিয়া মাৰ নাও তোলাই লৈ গৈছিল। এই কথা শুনি আহোম ৰজাই চুতীয়া অঞ্চললৈ কটকী পঠিয়াই নাও সমূহ ঘূৰাই দিবলৈ আদেশ কৰিছিল, কিন্তু চুতীয়া সকলে আদেশ নামানিলে। ইয়াৰ পাছত সকলো চুতীয়া দেউলীয়া নামৰ গাঁৱ এখনত একগোট হৈছিল। কটকীৰ খবৰ পাই আহোম ৰজাই তিনিমুখিয়া অঞ্চলত থকা নাৰাই নামৰ চুতীয়া বিদ্ৰোহী নেতা জনক ধৰি আনিবলৈ সৈনিক পঠিয়ালে। ইয়াৰ পাছত ৰজাই শদিয়াখোৱা গোঁহাই আৰু মৰঙ্গীখোৱা গোহাঁইক চেঁচামুখত গড় নিৰ্মাণ কৰি যুদ্ধৰ বাবে সাজু হ'বলৈ আদেশ দিলে। দিহিং নদীৰ পাৰত আন এটা গড় নিৰ্মাণ কৰা হ'ল। তাৰ পাছত আহোম সেনাই দিহিং পাৰ হৈ মাজুলী হৈ চুতীয়া গাঁৱলৈ আগ বাঢ়ি আহিল। চুতীয়া সকলেও হাতত ধেনু-কাড় লয় দেউলীয়া গাঁৱৰ পৰা মিৰি গাঁৱ এখনলৈ আগ বাঢ়ি আহিলে। আহোম ৰজাই পুনৰ চুতীয়া সকলৰ ওচৰলৈ কটকী পঠিয়াইলে। চুতীয়া বৰুৱা জনে অৱশেষত বশ্যতা স্বীকাৰ কৰিলে, কিন্তু নিজৰ গৰু-ছাগলী, হাঁহ-কুকুৰ, ইত্যাদি সকলো হেৰুৱালে। নাৰাই আৰু অন্য চুতীয়া বিদ্ৰোহী নেতা সকলক মদ্যপান কৰোৱাই পুনৰ বিদ্ৰোহ নকৰিবলৈ প্ৰতিজ্ঞা কৰালে। সবল আৰু শক্তিশালী চুতীয়া সৈনিক সকলৰ বন্দী বনোৱা হ'ল আৰু অন্য চুতীয়া সকলক প্ৰতি বছৰে কৰ হিচাপে নাও দিবলৈ আদেশ দিয়া হ'ল। ===১৭৬৯-১৮০৫ চনৰ মায়ামৰা বিদ্ৰোহ=== মায়ামৰা ধৰ্মীয় চুতীয়া সকলে ১৭৬৯ চনত আহোম ৰাজ্যৰ বিৰুদ্ধে বিদ্ৰোহ ঘোষণা কৰি ১৭৯১ লৈকে বেংমৰা নামৰ পৃথক ৰাজ্য এখন গঠন কৰিছিল। মায়ামৰা বিদ্ৰোহত ভাগ লোৱা জনগোষ্ঠী সমূহৰ মাজত দ্বিতীয় সৰ্বাধিক লোক চুতীয়া জনগোষ্ঠীৰ আছিল। বেংমৰা ৰাজ্যৰ ৰজা সৰ্বানন্দ সিংহ বীৰপালৰ বংশৰ বুৰুক চুতীয়া ৰাজপৰিয়ালৰ লোক আছিল। হয়তো ১৫২৫ চনত ৰাজ্য হেৰুৱা চুতীয়া ৰাজপৰিয়াল টোৱে সৰুকৈ হ'লেও পুনৰ বাৰ ৰাজ্য ৰাজত্ব কৰিবলৈ সক্ষম হৈছিল। ===১৭৭৫ চনৰ বিদ্ৰোহ, ডিব্ৰু-দিহিং অঞ্চল=== মায়ামৰা বিদ্ৰোহ হৈ থাকোঁতে ডিব্ৰু-দিহিংৰ মাজৰ অঞ্চলৰ একাংশ চুতীয়াই বিদ্ৰোহ ঘোষণা কৰিছিল। টাই ভাষাৰ "আহোম বুৰঞ্জী" নামৰ গ্ৰন্থত উল্লেখ কৰা মতে পূৰ্বৰ চুতীয়া ৰাজ্যৰ সীমান্ত অঞ্চলৰ খামজাং প্ৰদেশৰ পৰা নঙাখাম নামৰ নৰা মুখিয়ালৰ লগত ধৰা সকলে আহি বিদ্ৰোহ ঘোষণা কৰিছিল। এই বিদ্ৰোহত চুতীয়া সকলে নৰা সকলক সহযোগ কৰিছিল। নৰা মুখিয়াল জনে ১৭৭৫ চনত চুতীয়া সকলৰ সহযোগত হাটখোৱা গোহাঁইক পৰাস্ত কৰি নিজকে ডিব্ৰু নৈৰ কাষৰ অঞ্চলৰ ৰজা বুলি ঘোষণা কৰিছিল। ৰজা হৈ নঙাখামে চুতীয়া আৰু বাৰেচিৰিঙীয়া সকলৰ মাজৰ পৰাই ফুকন আৰু বৰুৱা নিযুক্ত কৰিছিল। আহোম ৰজাই নঙাখাম আৰু চুতীয়া সকলৰ বিৰুদ্ধে বুঢ়াগোহাঁইৰ নেতৃত্বত ৪০ হাজাৰ সৈন্য পঠিয়াইছিল। সেনা সকলে আহি ৰঙাগড়াত(বৰ্তমানৰ ডিব্ৰু-চৈখোৱাৰ দক্ষিণত) উপস্থিত হৈছিল। ইয়াত পাছত তেজী আৰু দিহিং নৈৰ পাৰত যুদ্ধ হৈছিল। বিদ্ৰোহী সকল পৰাজিত হৈ আতৰি গৈছিল। নৰা সকলে পূৰ্বৰ চুতীয়া ৰাজ্যৰ পাহাৰীয়া অঞ্চলত আশ্ৰয় লয় আৰু চুতীয়া সকলে ধূনাগুৰি নামৰ ঠাই এদখৰত আশ্ৰয় লয়। বহুতো চুতীয়া, বাৰেচিৰিং আৰু নৰা বিদ্ৰোহীক ৰাজধানী ৰংপুৰলৈ লয় অনা হয়। তাৰে কিছুমানক মৃত্যু দণ্ড দিয়া হৈছিল আৰু আন সকলক বন্দী হিচাপে ৰখা হৈছিল।<ref>Barua, G.C, "Ahom Buranji, p. 331-333</ref> ==অসমীয়া সংস্কৃতিত চুতীয়া ৰাজ্যৰ প্ৰভাব== ==আৰু চাওক== * [[চুতীয়া জনগোষ্ঠী]] * [[সতী সাধনী]] ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} * {{cite book | last = Gait | first = Edward | title = A History of Assam | publisher = Thacker, Spink & Co. | date = 1906 | location = Calcutta | url = http://books.google.com/books?id=w-6kr1IyHJkC}} *{{Cite journal|last=Neog|first=Maheswar|title=Light on a Ruling Dynasty of Arunachal Pradesh in the Fourteenth and Fifteenth Centuries|date=1977|journal=Annals of the Bhandarkar Oriental Research Institute|volume=58/59|pages=813–820|jstor=41691751|issn=0378-1143}} ==বাহ্যিক সংযোগ== {{অসম বুৰঞ্জী}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ ইতিহাস]] [[শ্ৰেণী:চুতীয়া ৰাজ্য]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ সাম্ৰাজ্য আৰু ৰাজ্য]] g18sypikhw029w1r298lfky43vwzsq3 606219 606215 2026-05-14T00:57:06Z Ananya Taye 28065 606219 wikitext text/x-wiki {{under construction}} {{Infobox Former Country |native_name = সধয়া/স্বধয়া |conventional_long_name = চুতীয়া সাম্ৰাজ্য |common_name= স্বধয়া, সধয়া |year_start = ১১৮৭ |date_start = |event1 = |date_event1 = |event_end = |year_end = ৭ বহাগ ১৫২৪ (সাধনী দিৱস) |date_end = |p1 = কামৰূপ ৰাজ্য |flag_p1 = Copper Plate Seal of Kamarupa Kings.jpg |s1 = আহোম ৰাজ্য |flag_s1 = |image_flag = |flag_type = |image_map = Chutia kingdom Map.png |image_map_caption = চুতীয়া ৰাজ্যৰ মানচিত্ৰ | image_coat = Chutia royal Insignia.png | symbol_type = ৰাজকীয় প্ৰতীক |capital = [[শদিয়া|সধয়াপুৰ/স্বধয়াপুৰ]] |common_languages = চুতীয়া ভাষা (ৰাজকীয়)</br>[[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] (ৰাজ্যিক) |religion = জনজাতীয় তান্ত্ৰিক (ৰাজকীয় আৰু প্ৰজা)</br> হিন্দু (একাংশ প্ৰজা) |government_type = ৰাজতন্ত্ৰ |leader1 = বীৰপাল/গয়াপাল |year_leader1 = ১১৮৭-১২২০ |leader2 = [[ৰত্নধ্বজপাল]]/গৌৰী নাৰায়ণ |year_leader2 = ১২৩০-১২৬০ |leader3 = ধৰ্মধ্বজপাল/[[ধীৰনাৰায়ণ]] |year_leader3 = ১৫২০-১৫২২ |leader4 = নীতিপাল/চন্দ্ৰ নাৰায়ণ(অন্তিম) |year_leader4 = ১৫২২-১৫২৪ |title_leader = সধেয়াধিপতি (নাৰায়ণ/পাল) |legislature = |today = [[অসম]], [[অৰুণাচল প্ৰদেশ]], [[ভাৰত]] |}} '''চুতীয়া ৰাজ্য''' ({{lang-en|Sutiya kingdom}}) আছিল ত্ৰয়োদশ শতিকাত [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ]]ৰ উত্তৰ পাৰে দিকাৰাই নদী<ref>Acharya,N.N.,"The history of Medieval Assam",p.232</ref><ref>William Robinson, "A descriptive account of Assam",p.323.</ref><ref>Dutta, Sristidhar, "The Mataks and their kingdom,p.28</ref> আৰু দক্ষিণ পাৰে [[দিচাং নদী]]ৰ মাজত গঠন হোৱা এক বিশাল সাম্ৰাজ্য<ref name="চুতীয়া ৰাজ্য">{{cite web | url=http://enajori.com/test/history/kingdomsofAssam/kingdomofassam1.html | title=চুতীয়া ৰাজ্য | accessdate=August 11, 2012 }}{{Dead link|date=March 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>। এই ৰাজ্য বৰ্তমানৰ [[অসম]]ৰ [[ডিব্ৰুগড় জিলা|ডিব্ৰুগড়]], [[লখিমপুৰ জিলা|লখিমপুৰ]], [[ধেমাজি জিলা|ধেমাজি]], [[তিনিচুকীয়া জিলা|তিনিচুকীয়া]], [[বিশ্বনাথ জিলা|বিশ্বনাথ]], [[মাজুলী জিলা|মাজুলী]] জিলাকে ধৰি‌ [[শিৱসাগৰ জিলা]]ৰ এটা অংশ আৰু [[অৰুণাচল প্ৰদেশ]]ৰ ভৈয়াম আৰু দাতিকাষৰীয়া অঞ্চলত বিয়পি আছিল। ইতিহাসবিদ সকলৰ মতে উত্তৰ পূৰ্বাঞ্চলৰ মধ্যযুগৰ সকলো ৰাজ্যৰ ভিতৰত চুতীয়া ৰাজ্যখনে আটাইতকৈ উন্নত আৰু প্ৰগতিশীল ৰাজ্য আছিল।<ref>Guha, Amalendu (December 1983), "The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228-1714)", p.5, "The period from the 13th to the 16th century saw the emergence and development of a large number of tribal political formations in north-east India. The Chutiya, the Tai-Ahom, the Koch, the Dimasa (Kachari), the Tripuri, the Meithei (Manipuri), the Khasi (Khyriem) and the Pamar (Jaintia)—all these tribes crystallised into rudimentary state formations by the 15th century. The most developed of the tribes in the 15th century were the Chutiyas."</ref> ১১৮৭ চনত বীৰপালে শদিয়াক ৰাজধানী পাতি উত্তৰ-পূব অসম আৰু অৰুণাচলৰ কিছু অঞ্চল লয় চুতীয়া ৰাজ্য স্থাপন কৰিছিল। তেওঁৰ পুত্ৰ গৌৰী নাৰায়ণে সকলো চুতীয়াক একত্ৰিত কৰি এখন বৃহৎ ৰাজ্য গঠন কৰিছিল। উজনি অসমৰ শিৱসাগৰ(দক্ষিণ পাৰ) আৰু বিশ্বনাথ(উত্তৰ পাৰ) জিলাৰ পৰা আৰম্ভ কৰি পূব দিশত অৰুণাচলৰ পাহাৰৰ লৈকে এসময়ত চুতীয়া ৰাজ্যৰ অন্তৰ্গত আছিল। ইয়াৰ পিছত প্ৰায় সোতৰজন ৰজাই এই সাম্ৰাজ্য চলাইছিল। [[কামৰূপ ৰাজ্য]] ধ্বংস হোৱাৰ লগে লগে অসমৰ উত্তৰ-পূবত চুতীয়াসকল, পশ্চিম দিশে বাৰভূঞা আৰু কমতা ৰাজ্য ক্ষমতালৈ আহিছিল<ref name="চুতীয়া ৰজা">{{cite web | url=http://www.historyfiles.co.uk/KingListsFarEast/IndiaChutiyas.htm | title=চুতীয়া ৰজা | accessdate=August 11, 2012}}</ref>। ১৪ শতিকাৰ শেষৰ ফালে চুতীয়া ৰজা সত্যনাৰায়ণে কামৰূপ আক্ৰমণ কৰা মুচলমান সকলক (সম্ভৱতঃ ১৩৮৯ত কামৰূপ দখল কৰা ঘিয়াছুদ্দিন শাহ) পৰাস্ত কৰি [[কমতা ৰাজ্য|কমতাপুৰত]] ৰজা হৈছিল আৰু কামৰূপ ৰাজ্যৰ পতনৰ পাছত পোণপ্ৰথমবাৰৰ বাবে [[শদিয়া]]ৰ পৰা [[বংগ|উত্তৰ বংগ]]ৰ [[কৰতোৱা নদী|কৰতয়া]] নৈ লৈকে এখন বৃহৎ [[কামৰূপ ৰাজ্য|বৰ-কামৰূপ]] ৰাজ্য গঠন কৰিছিল<ref>"The eastern region, whether it is called Sadhaya or Svadhaya as in the plates or Sadhiya or Sadiya as in Assamese chronicles and the western region of Kamatapura seems to be politically connected and the same Satyanarayana/Ratnanarayana might have held sway over both regions"{{harvcol|Neog|1977|p=818}}</ref> অসমৰ স্থানীয় জনজাতিসকলৰ মাজত চুতীয়াসকল অন্যতম। চুতীয়া সকল কছাৰী গোষ্ঠীৰ লোক আছিল আৰু এটা সময়ত তিব্বত-বাৰ্মীজ ভাষা ব্যৱহাৰ কৰিছিল। চুতীয়া ৰাজ্যৰ ৰাজকীয় তথা ধৰ্মীয় ভাষা বৰ্তমানৰ [[দেউৰী ভাষা]]। বৃটিছৰ দিনত এই ভাষাক ''দেউৰী-চুতীয়া'' ভাষা বুলি কোৱা হৈছিল। সাম্প্ৰতিক কালত, চুতীয়াসকলে [[অসমীয়া ভাষা]] ব্যৱহাৰ কৰে।‌ ==ৰাজ্য প্ৰতিষ্ঠা== চুতীয়া ৰাজ্যৰ প্ৰতিষ্ঠা আৰু পতনৰ কথা কেইবাখনো বুৰঞ্জীত পোৱা যায় যেনে দেওধাই অসম বুৰঞ্জী, অসম বুৰঞ্জী (SM), ইত্যাদি। সকলো বুৰঞ্জীৰ তথ্য সসূহ প্ৰায় একেই। বৃটিছ বিষয়া ''ET Dalton‌'' আৰু ''W.B.Brown''ৰ অনুসৰি একেবোৰ আখ্যান কিম্বদন্তি ৰূপত [[মিচিং জনগোষ্ঠী|মিচিং]] আৰু [[দেউৰী জনগোষ্ঠী|দেউৰী]] লোকৰ মাজতো প্ৰচলিত আছিল।<ref>{{cite book |last=Brown |first=W.B. |title=An Outline Grammar Of The Deori Chutiya Language |publisher= Assam Secretariat Printing Office |location=Shillong |year=1895 |pages=75, 84 |quote="..as it agrees in all particulars with the traditions,I have elsewhere met with, it may merely be a compilation from them..These traditions are preserved among the Miris, the Deoris, who were the Chutiya priests (and amongst whom alone remnants of the ancient language and customs of the race are still preserved), and by some few of the Chutiyas who now call themselves Hindu Chutiyas... I have heard from them(Deoris) the story of how the Chutiya princess Sadhuni was won by the young archer (Niti Pal)... Probably enquiry would show that the other incidents of the chronicle are preserved as traditions among the Deoris in a similar modified form. }}</ref> দেউধাই বুৰঞ্জীত উল্লেখ কৰা মতে আনুমানিক ১১৮৭ চনত চুতীয়া সকলে বিভিন্ন সৰু সৰু ৰাজ্য(বা বৃহৎ গাঁও) গঠন কৰি বাস কৰি আছিল।<ref>Bhuyan, S.K., Deodhai Buranji, p.193</ref> তাৰ ভিতৰতে স্বৰ্ণগিৰি নামৰ ৰাজ্য খনত বীৰপাল নামৰ এজন লোক ৰজা হৈ আছিল। বীৰপালৰ ৰাজ্যত ৬০ টা যৌথ পৰিয়ালৰ লোকে বাস কৰিছিল, অৰ্থাৎ প্ৰায় ৬০০০ লোক।<ref>Dutta, Sristidhar, "The Mataks and their kingdom", p.45. "Morans, Borahis, Kacharis and Chutias were the main tribes in the Matak community. As all of them were Bodos in origin, they had a common living pattern too. They lived in joint families. The number of members in a joint family sometimes exceeded one hundred."</ref> ইয়াৰ পিছত চুবুৰীয়া চুতীয়া লোকসলক পৰাস্ত কৰি তেওঁ 'গয়াপাল' নাম লৈছিল। শদিয়াক তেওঁ চুতীয়া ৰাজ্যৰ ৰাজধানী পাতিছিল। তেওঁক খুন্ত ৰজা বুলিও জনা‌ গৈছিল।<ref>Bhuyan, S.K., Deodhai Buranji, p.202</ref> ত্ৰয়োবিংশ শতিকাৰ আগভাগত [[আহোম]]সকলে অসমত তেওঁলোকৰ ৰাজ্য স্থাপন কৰিবৰ সময়ত উজনি অসমত চুতীয়াসকলেই আটাইতকৈ শক্তিশালী আছিল। চুতীয়া সকলৰ মাজত বুৰঞ্জী লিখাৰ প্ৰথা নথকাৰ বাবে তেওঁলোকৰ আটাইবোৰ ৰজাৰ নাম জনা নাযায়। দেওধাই অসম বুৰঞ্জীৰ মতে বাৰ শতিকাৰ মাজভাগৰ পৰা ষোল্ল শতিকাৰ আগভাগলৈকে মুঠ দহজন চুতীয়া ৰজাই ৰাজত্ব কৰিছিল। নোই ইলিয়াছ চাহাবৰ "হিষ্ট্ৰী অৱ দা শ্বান্‌ছ" গ্ৰন্থৰ মতে আহোম ৰাজ্যৰ প্ৰতিষ্ঠাপক [[চুকাফা]]ৰ সমসাময়িক চুতীয়া ৰজা কোছীৰ আগতে তেওঁৰ বংশৰ চৌত্ৰিশজন ৰজাই ৰাজত্ব কৰিছিল। তালৈ চাই কোনো কোনো পণ্ডিতে চুতীয়াসকলে খ্ৰীষ্টীয় সপ্তম শতিকামানতে ৰাজ্য স্থাপন কৰিছিল বুলি অনুমান কৰে।<ref name="বুৰঞ্জী">{{cite book | title=মাধ্যমিক অসম বুৰঞ্জী | author=ড: স্বৰ্ণলতা বৰা | pages=১৮৪-১৯০ | isbn=81-85905-11-8}}</ref> ==ৰাজ্য বিস্তাৰ== বীৰপালৰ পুত্ৰ আছিল ৰত্নধ্বজপাল বা গৌৰীনাৰায়ণ। তেওঁ নিজৰ বাহু বলেৰে উজনি অসমৰ সকলো চুতীয়া ৰাজ্য (যেনে ৰঙ্গালগিৰি, স্বেতাগিৰি, চন্দ্ৰগিৰি, ধৱলগিৰি, নীলগিৰি, ইত্যাদি) একত্ৰিত কৰি বৃহৎ চুতীয়া ৰাজ্য গঠন কৰিছিল<ref>Bhuyan, S.K., Deodhai Buranji, p.194</ref>। সেই সময়ত প্ৰায়বোৰ ৰাজ্যৰ ৰাজধানী পাহাৰীয়া বা পাহাৰৰ দাতিকাষৰীয়া অঞ্চলত পতা হৈছিল। উদাহৰণস্বৰূপে আহোমৰ চৰাইদেউ পৰ্বত, কছাৰীৰ ডিমাপুৰ/মাইবাং, কোচৰ চিকণা পৰ্বত, ইত্যাদি। পাছলৈ চুতীয়া ৰাজ্যৰ নগৰ যেনে চন্দনগিৰি(আজিৰ দিনৰ ৰুক্মিণীনগৰ), ভীষ্মকনগৰ, ইটানগৰ, ইত্যাদি সকলো পাহাৰৰ‌ দাতিকাষৰীয়া অঞ্চলতে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। ইয়াৰ ওপৰিও জনা যায় যে আগৰ দিনত‌ উত্তৰ পূৰ্বাঞ্চলৰ বহুতো জনগোষ্ঠীৰ লোকে পাহাৰৰ দাতিকাষৰীয়া বা‌ ওখ অঞ্চলত স্থায়ী ভাৱে থাকি ভৈয়ামত খেতি কৰিছিল।<ref>উত্তৰ পূৰ্বাঞ্চলৰ বহুতো জনগোষ্ঠীৰ লোকে খেতিৰ অনুসৰি ভৈয়াম আৰু পাহাৰ দুয়ো অঞ্চলতে জীৱন নিৰ্বাহ কৰিছিল।‌ প্ৰায়বোৰ লোকে তেতিয়াৰ দিনত আহু আৰু বাও ধানৰ খেতি কৰিছিল। শালি‌ কৰিলেও বেছি পৰিমাণে কৰা‌ নাছিল। বছৰৰ আৰম্ভণিতে আহু ধানৰ খেতি কৰি চপাই মেলি, বাও বা শালি খেতি কৰি বাৰিষাৰ বানৰ পৰা ৰোধ পাবলৈ বা বাৰিষাৰ বেমাৰ আজাৰ নহ'বলৈ পাহাৰৰ দাতিৰ‌ স্থায়ী অঞ্চল বোৰলৈ ঘূৰি গৈছিল। বৰাহী সকলে সেইবাবেই হয়টো চুকাফাক চৰাইদেউ পৰ্বতত থাকিবলৈ উপদেশ দিছিল। কালিকা পুৰাণৰ মতে দিক্কৰবাসিনী পীঠও বছৰৰ কেইবামাহ ধৰি পানীৰ তলত ডুব গৈছিল। কিছু লোকে হয়টো সেই সময়ত ভৈয়ামত স্থায়ী ৰুপে থাকি খেতি কৰিছিল আৰু সময়ত পাছলৈ বাকী লোকেও ভৈয়ামত স্থায়ী গাঁৱ পাতি থাকিবলৈ লৈছিল। বৰাহী চুতীয়া সকলৰ দুই শ্ৰেণী: চাং আৰু বাম বৰাহী হয়টো ইয়াৰে চিন। চুতীয়া ৰজা সকলে ব্ৰাহ্মণক ভূমিদানো‌ সম্ভৱতঃ এই কাৰণতে কৰিছিল যাতে চুতীয়া লোক সকলে ভৈয়ামত হিন্দু ধৰ্মত দিক্ষিত হৈ স্থায়ীভাৱে থাকিবলৈ লয়। পাছলৈ চুতীয়া ৰাজ্যৰ পতনৰ ফলত পাহাৰীয়া অঞ্চলত বসতি নোহোৱাৰ বাবে বা সুৰক্ষাৰ ব্যৱস্থা/দূৰ্গ নোহোৱাৰ বাবে সেইবোৰ অঞ্চল পাহাৰীয়া জনজাতি সকলৰ হাতলৈ যায়। সেই কাৰণতে আহোম ৰাজ্যৰ দিনত পাহাৰীয়া জনজাতি বোৰে সঘনে ভৈয়ামৰ গাঁৱ লুণ্ঠন কৰিবলৈ ধৰে আৰু ইয়াৰ প্ৰতিৰোধৰ বাবে আহোম সকলে পছা প্ৰথা আৰম্ভ কৰে।</ref> গতিকে এই সকলো কথাৰ পৰা জনা যায় যে পাহাৰীয়া দাতিকাষৰীয়া অঞ্চলত থাকি ভৈয়ামত খেতি কৰা চুতীয়া সকলে মধ্যযুগৰ চুতীয়া ৰাজ্য প্ৰতিষ্ঠাৰ পাছৰে পৰা ক্ৰমান্বয়ে সুসংগঠিত ভাৱে ভৈয়ামতো‌ স্থায়ী ভাৱে থাকিবলৈ লয়। দেউধাই বুৰঞ্জীত উল্লেখ কৰা "চুতীয়াৰ কথা"ৰ দ্বিতীয় আখ্যানৰ<ref>Bhuyan, S.K., Deodhai Buranji, p.201-202</ref> মতে বীৰপালে কিৰাতনী দেৱীৰ আশীৰ্বাদত দুটা সোণৰ মেকুৰী আৰু দণ্ড-খাট লাভ কৰি চোট-হিন্দুৱান খুন্তৱান(চুতীয়া ৰাজ্যৰ) ৰজা হৈছিল আৰু শদিয়াত আছিল ("পৰদিনা চৰুৰ ঢাকন গুচাই চালে, সোণৰ বিড়ালী দুটী পালে, দণ্ড-খাট পালে। সেইদিন ধৰি সকলৰে সোধ-পোছ দিন দিন ধৰি পালে। ছোট হিন্দুৱানৰ খুন্তৱানৰ ৰজা হ'ল। শদিয়াত সিটো ৰজা অবাক ৰূপে থাকে।")। ইয়াৰ পৰা বুজিব পাৰি যে বীৰপালৰ বসতি(স্বৰ্ণগিৰি চুতীয়া ৰাজ্য) শদিয়া অঞ্চলতে আছিল। দেউধাই বুৰঞ্জীত উল্লেখ কৰা চন্দ্ৰগিৰি নামৰ চুতীয়া ৰাজ্য খনো বৰ্তমান শদিয়াতে অৱস্থিত আছিল। এইখন পাছলৈ স্বৰ্ণগিৰিৰ চুতীয়া ৰজা ৰত্নধ্বজপালে নিজৰ অধীনলৈ আনি বৃহৎ চুতীয়া ৰাজ্য গঠন কৰিছিল। চন্দ্ৰগিৰি অঞ্চলতে নীতিপালে আহোম ৰজাৰ লগত যুদ্ধ কৰিছিল, যাৰ বাবে তেওঁক "চন্দ্ৰ নাৰায়ণ" বুলিও কোৱা হৈছিল<ref>Bhuyan, S.K., Deodhai Buranji, p.200</ref>। গোপাল চন্দ্ৰ বৰুৱাৰ টাই ভাষাৰ বুৰঞ্জীত এই অঞ্চলটোক "দৈ-চন্দন"(টাই ভাষাত দৈ=পাহাৰ) কোৱা হৈছে। ৰানী সাধনীয়ে এই অঞ্চলতে প্ৰাণ ত্যোগ কৰিছিল।  ৰত্নধ্বজপালে বস কৰা ৰাজ্য স্বেতাগিৰি সম্ভৱত বৰ্তমান লখিমপুৰ জিলাত আছিল কাৰণ এই ৰাজ্য দখল কৰা পাছতে তেওঁ বৰ্তমান মাজুলীত নিজৰ ৰাজধানী হিচাপে "ৰতনপুৰ" নামৰ এখন নগৰ গঠন কৰিছিল<ref>Bhuyan, S.K., Deodhai Buranji, p.193</ref> । "ঢোল বাই ক'ত? ৰতনপুৰত। খোল বাই ক'ত? ৰতনপুৰত", এই বিখ্যাত পুৰণি গীতটো চুতীয়া ৰাজধানী ৰতনপুৰক লৈয়ে সৃষ্টি কৰা হৈছিল। এই ৰতনপুৰতে পাছলৈ নৱ-বৈষ্ণৱ ধৰ্মৰ সত্ৰ এখনো স্থাপন কৰা হৈছিল। পৰবৰ্তী কালত ৰত্নধ্বজপালে নিজৰ ৰাজধানী শদিয়াত স্থায়ী ৰূপে গঠন কৰিছিল<ref>Bhuyan, S.K., Deodhai Buranji, p.193</ref>। আহোম সকলৰ বুৰঞ্জীত উল্লেখ থকাৰ মতে চুকাফা ৰাজকুমাৰ মাও-লুং দেশত থাকোতে অসমত পাছখন ৰাজ্য আছিল: চুতীয়া, কমতেশ্বৰ, কছাৰী, বৰাহী আৰু মৰাণ। চুকাফাই চৰাইদেউত ৰাজধানী পতাৰ আগতে বাটত বহুতো চুতীয়াক লগ পাইছিল<ref>Bhuyan, S.K., Satsari Buranji, p.4</ref>। যিহেতু চুকাফাই চৰাইদেউত নগৰ গঢ়া আগতে নামৰুপ, তিপাম, অভয়পুৰ, হাবুং, শিমলুগুৰি আৰু চনটক বাস কৰি আহিছিল। গতিকে এইবোৰ অঞ্চলৰে কিছুমান জেগাত চুতীয়া সকলৰ বসতি আছিল বুলি ধৰিব পৰা যায়। বহুতো চুতীয়া পৰিয়াল (যেনে চোম-চিৰিং, চাংচাই, খাতুৱাল চেতিয়া, ইত্যাদি) চুকাফাৰ দিনতে আহোম জাতিত অন্তৰ্ভুক্ত হৈ বিলীন হৈ গৈছিল<ref>Goswami, Hemchandra, Purani Asam Buranji, p. 23, 25</ref>। এই সকলো তথ্যৰ পৰা ধৰিব পাৰি যে ১২-১৩ শতিকাত চুতীয়া ৰাজ্য সেই সময়ত লখিমপুৰ, ডিব্ৰুগড় অঞ্চলৰ পৰা শদিয়া আৰু অৰুণাচলৰ সীমান্ত অঞ্চলৰ লৈকে বিয়পি আছিল।  ==চুতীয়া ৰাজ্যৰ অঞ্চল সমূহ== ===ৰাজধানী অঞ্চল=== চুতীয়া ৰাজ্যৰ প্ৰাণকেন্দ্ৰ আৰু ৰাজধানী আছিল শদিয়া বা সধয়াপুৰ। চুতীয়া ৰজা সকলে নিজকে সধয়াপুৰেশ্বৰ বা সধয়াধিপতি বুলি চিনাকি দিছিল <ref>Shin, Jae-eun, Descending from Demons, Ascending to Kshatriyas, p.5.</ref> শদিয়াৰ কীৰ্তিচিহ্ন সমূহতো চুতীয়া ৰজাৰ নাম খোদিত আছে। ভীষ্মক নগৰ আৰু ৰুক্মিণী নগৰৰ ইটাত চুতীয়া ৰজা লক্ষ্মীনাৰায়ণ আৰু প্ৰত্যক্ষ নাৰায়ণৰ নাম খোদিত আছে<ref>Neog, Maheswar, Lights on a Ruling Dynasty of Arunachal Pradesh, p.814</ref>। তাম্ৰেশ্বৰী শালৰ ইটাৰ দেৱালখন চুতীয়া ৰজা মুক্ত-ধৰ্মনাৰায়ণে নিৰ্মাণ কৰাইছিল <ref>A Sircar, D.C, Journal of Ancient Indian History, p. 21</ref>। [[File:Brick with king Pratyakshnarayan's name.jpg|thumb|ভীষ্মক নগৰ আৰু শদিয়াৰ পদুম পুখুৰীত উদ্ধাৰ হোৱা নৃপতি শ্ৰী শ্ৰী প্ৰত্যক্ষ নাৰায়ৰণ নাম খোদিত থকা ইটা। এই ৰজা জনৰ নাম ঘিলামৰাত উদ্ধাৰ হোৱা সধয়াধিপতি সত্যনাৰায়ণৰ ফলিতো উল্লেখ কৰা আছে।]] ===উত্তৰ কূলৰ অঞ্চল=== ব্ৰক্ষ্মপুত্ৰৰৰ উত্তৰ পাৰৰ সীমাৰ কথা বুৰঞ্জী সমূহত পোনপটীয়াকৈ উল্লেখ পোৱা নাযায়। তথাপিও বুৰঞ্জী সমূহত উল্লেখ কৰা আছে যে চুতীয়া ৰাজ্য দখল কৰা পাছত আহোম ৰজা চুহুংমুঙে ভৰালী‌ নৈ পাৰ হৈ ৰাউতা-তেমনীৰ (আজিৰ দিনৰ দৰং-নগাঁৱৰ অঞ্চল) ভূঞা সকলক বস কৰিছিল<ref>According to ''Purani Assam Buranji'', p.27. the twelve Bara Bhuyans of Rowta-Temani (mid-Assam, on either banks of the Brahmaputra) namely Utai, Tamai, Rai, Sakai, Kausika, Uzir, Laskar, Comdar, Sanatana, Keho, Rambhat and Bhakat with four sub-Bhuyans each, were transported and settled in various places of Uttara-kula (Biswanath, Lakhimpur districts). The Lacam Kalita Bhuyan family was placed at Bahbari(Lakhimpur), while one of them was settled on the river Sonari(Dhakuakhana), and another on the hills. As per ''Satsari Buranji'', p.16, Suhungmung suppressed the Baro-Bhuyans in Rowta. The people of the region were placed under the leadership of the Baro-Bhuyans and re-settled at different places of the kingdom.</ref>। গতিকে ইয়াৰ পৰা বুজিব পাৰি যে ভৰালী নদীৰ লৈকে চুতীয়া ৰাজ্য বিয়পি আছিল। ৰজা সত্এযনাৰায়ণৰ দিনত বা‌ তাৰো পাছৰ লৈকে এই পশ্চিম সীমা কমতাপুৰৰ লৈকে পাইছিল গৈ। বৰ্তমান লখিমপুৰৰ সোৱনশিৰি অঞ্চলতো চুতীয়া ৰাজ্যৰ অধীনত আছিল। সেই অঞ্চল পুৰণি কালত হাবুং বুলি জনা গৈছিল। শদিয়াৰ চেপাখোৱা তামৰ ফলিত উল্লেখ থকাৰ মতে চুতীয়া ৰজা দুৰ্লভনাৰায়ণৰ আদেশত ১৪২৮ চনত হাবুঙাধিপতি বৃহৎ পাত্ৰয়েই ব্ৰাক্ষ্মণক ভূমিদান কৰিছিল<ref>Neog, Maheswar, Lights on a Ruling Dynasty of Arunachal Pradesh, p.818.</ref><ref>Guha, Amalendu, Pre-Ahom Roots and the Medieval State in Assam: A Reply, p. 73, “Habung was a Chutiya dependency; that still earlier it was an autonomous principality of Brahmins; and that the latter's origins could be traced back to a circa 10th-century copper-plate and grant issued by king Ratnapala”.</ref>। চুতীয়া ৰজা লক্ষ্মীনাৰায়ণে ১৪০২ চনত সোৱণশিৰিৰ পশ্চিম দিশত(বৰ্তমান লক্ষিমপুৰ নগৰৰ ওচৰত) আৰু ১৩৯২ চনত সত্যনাৰায়ণ ৰজাই ধৱলী(বগীনদী) নৈৰ পাৰত ব্ৰাহ্মণক ভূমি দান কৰিছিল<ref>Barua, Swarnalata, Chutia Jatir Buranji, p.583</ref>। ১৫২২ চনত ধীৰনাৰায়ণ ৰজাই ঢকুৱাখনাত ব্ৰাহ্মণক ভূমি দান কৰিছিল<ref>Barua, Swarnalata, Chutia Jatir Buranji, p.590</ref>। এই সকলো কথাৰ পৰা জনা যায় যে বৰ্তমানৰ লখিমপুৰ জিলাখন সম্পূৰ্ণ ভাবে চুতীয়া ৰাজ্যৰ অন্তৰ্গত আছিল। ধেমাজি জিলাৰ চিচিবৰগাঁও-বৰদলনি অঞ্চলত বহুতো পুৰণি চুতীয়া যুগৰ ধ্বংসাৱশেষ দেখিবলৈ পোৱা যায়<ref>Barua, Swarnalata, Chutia Jatir Buranji, p.439</ref>। জোনাইৰ ৰজাখনা অঞ্চলত ১৩-১৪ শতিকাৰ চুতীয়া ৰাজ্যৰ ইটাৰ দুৰ্গৰ অৱশেষ পোৱা গৈছিল<ref>Barua, Swarnalata, Chutia Jatir Buranji, p.441; Indian Archaeology 1986-87, p. 22</ref>। বিশ্বনাথ জিলা যে চুতীয়া ৰাজ্যৰ অন্তৰ্গত আছিল, সেই কথা চুতীয়া যুগৰ কীৰ্তিচিহ্ন সমূহৰ পৰা পুহৰলৈ আহে। চুতীয়া যুগৰ খনিকৰ সকলে কিবা উল্লেখযোগ্য কীৰ্তিচিহ্ন নিৰ্মাণ কৰিলে এক বিশেষ ধৰণৰ চিহ্ন কিছুমান ব্যৱহাৰ কৰিছিল। বিশ্বনাথ জিলাৰ অৰুণাচল সীমান্তৰ বুঢ়ৈ দুৰ্গ, নক্সাপৰ্বত দুৰ্গ আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰ পাৰৰ উমাতুমনি দ্বিপ তাৰে প্ৰমাণ। হুবহু একেই খনিকৰ চিহ্ন শদিয়াৰ তাম্ৰেশ্বৰী মন্দিৰ, বুঢ়াবুঢ়ী শাল, ইটা পুখুৰী, ইত্যাদি জেগাত দেখিবলৈ পোৱা গৈছে। উল্লেখযোগ্য যে তাম্ৰেশ্বৰীৰ যিখন শিল-ইটাৰ দেৱালত এই চিহ্ন সমূহ খোদিত আছিল, সেই খন চুতীয়া ৰজা মুক্তধৰ্মনাৰায়ণে ১৪৪২ চনত নিৰ্মাণ কৰিছিল।<ref>A Sircar, D.C, Journal of Ancient Indian History, p. 21; Barua, Swarnalata, Chutia Jatir Buranji, p.589; Journal of the Asiatic Soceity of Bengal, 1848, p.467</ref> জনা মতে নক্সাপৰ্বত(১৪০০-১৫০০ খ্ৰীষ্টাব্দ)<ref>Tada, Tage, Archaeological remains of Arunachal Pradesh up to 16th century, p.183</ref> আৰু বুঢ়ৈ দুৰ্গ<ref> Barua, Kanaklal, Early History of Kamrupa, p.271</ref> প্ৰায় একে যুগৰে সৃষ্টি হয়। এই সকলো তথ্যৰ ভিথিত কনকলাল বৰুৱা আৰু মহেশ্বৰ নেওগ লৈখীয়া বিশিষ্ট ইতিহাস বিধে চুতীয়া ৰাজ্যৰ পৰিসীমা বিশ্বনাথ জিলা লৈকে থকা কথা স্বীকাৰ কৰিছে।<ref> Barua, Kanaklal, Early History of Kamrupa, p.271-272, "The probability is that these ruins are the traces of a Hindu or Hinduised dynasty of local rulers who ruled over a kingdom to the north of Brahmaputra and extending from the Burai river on the west to Sadiya on the east. The dynasty is evidently the line of Chutia kings who assumed the surname Pala."</ref><ref>Neog, Maheswar, "Lights on a Ruling Dynasty of Arunachal Pradesh", p. 218, "If architectural continuity is admitted between the fortifications in the Sadiya region and the Burai river ruin site, it would be possible to believe that the kingdom of these rulers(Chutia) extended as far as the outer limit of Darrang district, in the western most extent of which Ahom conquerors settled the vanquished Chutias in the early part of the sixteenth century."</ref> ইয়াৰ ওপৰিও জনা যায় যে চুতীয়া ৰাজ্য দখল কৰা পাছতেই (অৰ্থাৎ ১৫২৫ চনতে) আহোম ৰজাই শদিয়া, হাবুং(লখিমপুৰ), দিহিং, টিফাও(ডিব্ৰু), বানলুং(ধেমাজি) অঞ্চল সাহস কৰিবলৈ নতুনকৈ পদবী সৃষ্টি কৰিছিল<ref>Barua, Gopal Chandra, Ahom Buranji, p.59-61; Gait, Edward, A history of Assam, p. 86</ref>। গতিকে এই সমূহ অঞ্চল চুতীয়া ৰাজ্যৰ অধীনত আছিল বুলি গ'ম পোৱা যায়। [[File:Another section of the palace.jpg|thumb|চুতীয়া দুৰ্গ ভীষ্মক নগৰৰ ইটাৰ গড়ৰ এক অংশ]] ৰত্ননাৰায়ণ ৰজাই ৰাজ্য বিস্তাৰৰ তথ্য ৰজা দুৰ্লভনাৰায়ণৰ শদিয়া-চেপাখোৱা তামৰ ফলিত(১৫২৮ চনৰ) পোৱা যায়। এই ফলিত উল্লেখ কৰা মতে ৰজা দুৰ্লভনাৰায়ণৰ পিতৃ আছিল ৰজা ধৰ্মনাৰায়ণ আৰু ধৰ্মনাৰায়ণৰ পিতৃ ৰত্ননাৰায়ণে এসময়ত কমতাপুৰৰ লৈকে নিজৰ ৰাজ্য বিস্তাৰ কৰিছিল।   ভূমিদানৰ ফলিখনত উল্লেখ আছে<ref>Barua, Swarnalata, Chutia Jatir Buranji, p.587</ref>, {{Quote|text="একোহভূ্ৎ কমতাপুৰে নৰপতি ভূপাল-ৱাৰাৰ্চ্চিতঃ <br /> কন্দৰ্প-প্ৰতিপক্ষ-লক্ষ-ৱিজয়ী শ্ৰী ৰত্ননাৰায়ণঃ।।"}} অৰ্থাৎ এজন হৈছিল (একোহভূৎ) কমতাপুৰৰ ৰজা (কমতাপুৰে নৰপতি), যি জন আছিল "ভূপাল সমূহৰদ্বাৰা অৰ্চিত"(ভূপাল-ৱাৰাৰ্চ্চিত) আৰু "কামদেৱৰ(আন এটা নাম কন্দৰ্প) শত্ৰুৰ বিৰুদ্ধে বিজয়ী" (কন্দৰ্প-প্ৰতিপক্ষ-লক্ষ-ৱিজয়ী) শ্ৰী ৰত্ননাৰায়ণ।   ৰত্ননাৰায়ণৰ আন এটা নাম সত্যনাৰায়ণো আছিল। এই কথা ঘিলামৰা অঞ্চলৰ বৰমূৰ্তিয়া বিলৰ তাম্ৰপত্ৰৰ পৰা জানিবলৈ পোৱা যায়। ফলিখনৰ মতে ১৩৯২ খ্ৰীষ্টাব্দত সুৰ-ৰিপু(অসুৰ) বংশৰ সধয়াপুৰৰ ৰজা নন্দিশ্বৰৰ পুত্ৰ সত্যনায়াণে ব্ৰাহ্মণক ২০০ পুৰা(৮০০ বিঘা) মাটি দান কৰিছিল। তেওঁৰ পুত্ৰ(আত্মজ) ধৰ্মনাৰায়ণ ৰজাই ফলিখনৰ নবীকৰণ কৰিছিল। গতিকে ইয়াৰ পৰা বুজিব পাৰি যে ধৰ্মনাৰায়ণ ৰজাৰ পিতৃ ৰত্ননাৰায়ণৰ আন এটা নাম সত্যনাৰায়ণ আছিল। উল্লেখযোগ্য যে ১৫০ বছৰ আগতে গৌৰীনায়াৰণ/ৰত্নধ্বজপালেও নিজৰ পুত্ৰ শিৱনাৰায়ণৰ লগত কমতেশ্বৰ ৰজা সন্ধয়াৰ ৰাজকুমাৰীক বিয়া কৰাই কমতা ৰাজ্যৰ লগত বন্ধুত্ব স্থাপন কৰিছিল। সম্ভৱতঃ এই কমতা ৰাজবংশ নাইকীয়া বা দুৰ্বল হৈ যোৱা ফলতে চুতীয়া ৰজা সত্যনাৰায়ণে কমতা ৰাজ্য নিজৰ অধীনলৈ আনিছিল। ===দক্ষিণ কূলৰ অঞ্চল=== চুতীয়া ৰাজ্যৰ ব্ৰহ্মপুত্ৰ নৈৰ দক্ষিণ পাৰৰ সীমা দিহিং নৈ আছিল। এই কথা বুৰঞ্জী সমূহত স্পষ্টকৈ উল্লেখ পোৱা যায় <ref>Assam Buranji(SM), p.9</ref><ref>Bhuyan, S.K., Satsari Buranji, p.56</ref> সেই সময়ত মাজুলী দ্বীপ সৃষ্টি হোৱা নাছিল আৰু দিহিং নৈ ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ কাষে কাষে বৈ গৈ বৰ্তমান মাজুলীৰ পশ্চিমত লগ হৈছিল। বুৰঞ্জী সমূহৰ পৰা জনা যায় যে আহোম ৰাজ্যৰ ৰাজধানী চাৰাগুৱা আৰু বকতা<ref>Ahmed, Nasir, Assam-Bengal Trade in the Medieval Period: A Numismatic Perspective, p.170, "they made Bakata(on the banks of Dihing) their capital in the reign of their king Suhungmung Svarga Narayan."; Guha, Amalendu, The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228-1714), p.19.</ref> দিহিং নৈৰ পাৰত অৱস্থিত আছিল। গতিকে এই সকলো কথাৰ পৰা ধৰিব পাৰি যে বৰ্তমানৰ শিৱসাগৰ অঞ্চলৰো এটা অংশ চুতীয়া ৰাজ্যৰ অধীনত আছিল। ১৫২২ চনত দিহিং মুখৰ যুদ্ধত নীতিপালৰ সৈন্য বাহিনীক পৰাস্ত কৰি আহোম সেণা চুতীয়া ৰাজ্যত প্ৰবেশ কৰিছিল। চুহুংমুঙৰ সৈন্যয়ে চুতীয়া নৌ সেনাক খেদি ব্ৰক্ষ্মপুত্ৰয়ে দি উজাই আহি ডিব্ৰুমুখত গড় নিৰ্মাণ কৰিছিল।ডিব্ৰু মুখ, চেচামুখ, লাৰুপাৰা আৰু সোণাৰীত(তিনিচুকীয়া) পুণৰ ৰণ হৈছিল। গতিকে এই সকলো অঞ্চলতে চুতীয়া সকলৰ বসতি আছিল বুলি ক’ব পৰা যায়। দক্ষিণ সীমান্তত এলেকা তিপাম-নামৰূপ-বৰহাট অঞ্চল আছিল। টাই ভাষাৰ "আহোম বুৰঞ্জী" গ্ৰন্থ খনত উল্লেখ থকাৰ মতে পূৰ্বৰ চুতীয়া ৰাজ্যৰ সীমান্তৰ অঞ্চলৰ খামজাং প্ৰদেশৰ নঙাখাম নামৰ নৰা মুখিয়াল এজনে ১৭৭৫ চনত চুতীয়া সকলক লগত লয় হাটখোৱা গোহাঁইৰ বিৰুদ্ধে বিদ্ৰোহ কৰিছিল আৰু পৰাস্ত হৈ দিহিং/নামজিন নৈ পাৰ হৈ পূৰবৰ চুতীয়া ৰাজ্যৰ পাহাৰীয়া অঞ্চলত আশ্ৰয় লৈছিল<ref>Barua, Gopal Chandra, Ahom Buranji, p.331</ref>। বুৰঞ্জীৰ পৰা জনা যায় যে খামজাং প্ৰদেশ পাটকাই পৰ্বতৰ‌ নং-খেও-য়ং(Lake of no return) অঞ্চলত অৱস্থিত আছিল। গতিকে ধৰিব পাৰি যে চুতীয়া ৰাজ্য এসময়ত সেই অঞ্চলৰ লৈকে বিয়পি আছিল। [[File:Stone inscription of Chutia king Muktadharmanarayana.jpg|thumb|চুতীয়া ৰজা মুক্তধৰ্মনাৰায়ণৰ ১৪৪২ চনৰ শিলৰ লিপি]] ===পাহাৰীয়া অঞ্চল=== ==ৰজা সকলৰ তালিকা== {|class="wikitable" |+ '''ৰজাৰ তালিকাত''' |- ! # ! বছৰ ! ৰাজত্ব কাল ! নাম ! অন্য নাম |---- | ১. | ১১৮৭ - ১২২০ | ৩৩ ব | বীৰপাল | গয়াপাল |---- | ২. | ১২২০ - ১২৫৫ | ৩৫ ব | [[ৰত্নধ্বজপাল]] | গৌৰীনাৰায়ণ |---- | ৩. | ১২৫৫ - ১২৭০ | ১৫ ব | বিজয়ধ্বজপাল | শিৱনাৰায়ণ |---- | ৪. | ১২৭০ - ১২৮৫ | ১৫ ব | বিক্ৰমধ্বজপাল | জগতনাৰায়ণ |---- | ৫. | ১২৮৫ - ১৩০৫ | ২০ ব | গৌৰধ্বজপাল | প্ৰমত্তনাৰায়ণ |---- | ৬. | ১৩০৫ - ১৩২৫ | ২০ ব | শঙ্খধ্বজপাল | হৰিনাৰায়ণ |---- | ৭. | ১৩২৫ - ১৩৪৩ | ১৮ ব | ময়ূৰধ্বজপাল | গোলোকনাৰায়ণ |---- | ৮. | ১৩৪৩ - ১৩৬০ |১৭ ব | জয়ধ্বজপাল | বজ্ৰনাৰায়ণ |---- | ৯. | ১৩৬০ - ১৩৮০ | ২০ ব | কৰ্মধ্বজপাল | নন্দেশ্বৰ/নন্দিনৃপ |---- | ১০. | ১৩৮০ - ১৪০০ | ২০ ব | সত্যনাৰায়ণ | ৰত্ননাৰায়ণ |---- | ১১. | ১৪০০ - ১৪১৫ | ১৫ ব | লক্ষ্মীনাৰায়ণ | ধৰ্মনাৰায়ণ |---- | ১২. | ১৪১৫ - ১৪৩০ | ১৫ ব | দুৰ্লভনাৰায়ণ | |---- | ১৩. | ১৪৩০- ১৪৪৫ | ১৫ ব | মুক্তধৰ্মনাৰায়ণ | |---- | ১৪. | ১৪৪৫ - ১৪৬৫ | ২০ ব | প্ৰত্যক্ষনাৰায়ণ/প্ৰতাপনাৰায়ণ | |---- | ১৫. | ১৪৬৫ - ১৪৮০ | ১৫ ব | যশনাৰায়ণ | |---- | ১৬. | ১৪৮০- ১৫০০ | ২০ ব | পুৰন্দৰধ্বজপাল | পুৰন্দৰনাৰায়ণ |---- | ১৭. | ১৫০০ - ১৫২২ | ২২ ব | ধৰ্মধ্বজপাল | [[ধীৰনাৰায়ণ]] |---- | ১৮. | ১৫২২ - ১৫২৪ | ২ ব | নীতিপাল/নিত্যপাল | চন্দ্ৰনাৰায়ণ |} ==চুতীয়া ৰজাৰ কমতাপুৰ বিজয়== ১৩-১৪ শতিকাত গৌড়ৰ মুচলমান ৰজাসকলে কেইবা বাৰো কমতা ৰাজ্য আক্ৰমণ কৰিছিল, যাৰ ফলত ৰাজ্যখন দুৰ্বল হৈ পৰিছিল। ১৪ শতিকাৰ অন্তিমটো দশকত ঘিয়াছুদ্দিন আজম শ্বাহে কামৰূপ-কমতা অঞ্চল আক্ৰমণ কৰে। তেওঁৰ ৰাজত্বকালৰ কামৰুপ অঞ্চললৈ পূৰ্বমুখী সামৰিক অভিযানৰ প্ৰমাণ পোৱা বʼকুৰ এখন শিলালিপিত পোৱা যায়<ref>Owahedur Zaman, "Study on the Persian Inscriptions discovered in Assam,p.5, "This stone slab inscription is from the time of Ghiyasuddin Azam Shah (ruled from 1389 A.D. to 1410 A.D). It was discovered in Boko of Kamrup district which was issued by Sultan Ghiyasuddin Azam Shah in 1389 A.D. It seems that he extended his sovereignty through Guwahati upto Boko area."</ref>। এই আক্ফৰমণৰ ফলত পশ্চিম অসমত ৰাজনৈতিক অস্থিৰতা সৃষ্টি হৈছিল। সেইসময়তে পূব দিশত চুতীয়া ৰাজ্যখন শক্তিশালী হৈ উঠিছিল। ফল স্বৰূপত চুতীয়া ৰাজশক্তিয়ে পশ্চিম পিনে পাতনি মেলে। চুতীয়া ৰজা দুৰ্লভনাৰায়ণৰ ১৪২৮ চনৰ সত্যনাৰায়ণৰ (আন‌ এটা নাম ৰত্ননাৰায়ণ) তাম্ৰলিপিত উল্লেখ আছে যে তেওঁৰ‌ ককাক সত্যনাৰায়ণে (আন‌ এটা নাম ৰত্ননাৰায়ণ<ref>ৰত্ননাৰায়ণৰ আন এটা নাম সত্যনাৰায়ণো আছিল। এই কথা ঘিলামৰা অঞ্চলৰ বৰমূৰ্তিয়া বিলৰ তাম্ৰপত্ৰৰ পৰা জানিবলৈ পোৱা যায়। ফলিখনৰ মতে ১৩৯২ খ্ৰীষ্টাব্দত সুৰ-ৰিপু(অসুৰ) বংশৰ সধয়াপুৰৰ ৰজা নন্দিশ্বৰৰ পুত্ৰ সত্যনায়াণে ব্ৰাহ্মণক ২০০ পুৰা(৮০০ বিঘা) মাটি দান কৰিছিল। তেওঁৰ পুত্ৰ(আত্মজ) ধৰ্মনাৰায়ণ ৰজাই ফলিখনৰ নবীকৰণ কৰিছিল। গতিকে ইয়াৰ পৰা বুজিব পাৰি যে ধৰ্মনাৰায়ণ ৰজাৰ পিতৃ ৰত্ননাৰায়ণৰ আন এটা নাম সত্যনাৰায়ণ আছিল।</ref>) সেই একে সময়ছোৱাতে (১৩৯০-১৪০০) “কমৰুপৰ শত্রু”ক পৰাস্ত কৰি কমতাপুৰত‌ নিজৰ শাসন প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। ভূমিদানৰ ফলিখনত উল্লেখ আছে, {{blockquote|"একোহভূ্ৎ কমতাপুৰে নৰপতি ভূপাল-ৱাৰাৰ্চ্চিতঃ</br> কন্দৰ্প-প্ৰতিপক্ষ-লক্ষ-ৱিজয়ী শ্ৰী ৰত্ননাৰায়ণঃ।।"</br>}} অৰ্থাৎ এজন হৈছিল (একোহভূৎ) কমতাপুৰৰ ৰজা (কমতাপুৰে নৰপতি), যি জন আছিল "ভূপাল সমূহৰদ্বাৰা অৰ্চিত"(ভূপাল-ৱাৰাৰ্চ্চিত) আৰু "কামদেৱৰ(আন এটা নাম কন্দৰ্প) শত্ৰুৰ বিৰুদ্ধে বিজয়ী" (কন্দৰ্প-প্ৰতিপক্ষ-লক্ষ-ৱিজয়ী) শ্ৰী ৰত্ননাৰায়ণ। যদিও এই “শত্রু”ৰ স্পষ্ট পৰিচয় উল্লেখ কৰা হোৱা নাই, তথাপিও ইতিহাসবিদসকলে সাধাৰণতে ধাৰণা কৰে যে ই গৌড়ৰ মুচলমান সেনাবাহিনী অথবা কমৰুপৰ সিংহাসনৰ বাবে প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা কৰা কোনো স্থানীয় ৰাজনৈতিক শক্তি হ’ব পাৰে, যাক চুতীয়া ৰজাই পৰাস্ত কৰিছিল। একেখন ফলিৰ তৃতীয় আৰু চতুৰ্থ শাৰীত ৰত্ননাৰায়ণৰ পুত্ৰ ধৰ্মনাৰায়ণ আৰু তেখেতৰ পুত্ৰ দুৰ্লভ নাৰায়ণৰ বিষয়ে উল্লেখ কৰা হৈছে। পাছৰ অংশত উল্লেখ কৰা মতে ১৪২৮ খৃষ্টাব্দত (১৩৫০ শক) ৰজা দুৰ্লভনাৰায়ণৰ আদেশত হাবুঙাধিপতি শ্ৰী বৃহৎ পাত্ৰয়ে ব্ৰাক্ষণক ৪০০ পুৰা(১৬০০ বিঘা) মাটি দান কৰিছিল। এইদৰে গৌড়ৰ সামৰিক চাপ আৰু কমৰুপ-কমতা অঞ্চলত সৃষ্টি হোৱা অস্থিৰতাৰ সুযোগ লৈ চুতীয়া শক্তিয়ে পশ্চিমলৈ বিস্তাৰ কৰি কমতাপুৰত নিজৰ আধিপত্য প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল বুলি বুজা যায়।<ref>"The eastern region, whether it is called Sadhaya or Svadhaya as in the plates or Sadhiya or Sadiya as in Assamese chronicles and the western region of Kamatapura seems to be politically connected and the same Satyanarayana/Ratnanarayana might have held sway over both regions"{{harvcol|Neog|1977|p=818}}</ref> ৰত্ননাৰায়ণ ৰজাই আনুমানিক ১৩০০‌ শতিকাৰ শেষৰ ভাগত কমতা ৰাজ্য দখল কৰি পুণৰ পুৰ্বৰ কামৰূপ ৰাজ্য গঠন কৰিবলৈ প্ৰয়াস কৰিছিল। ===দুৰ্লভনাৰায়ণৰ পৰিচয় আৰু বিতৰ্ক=== ঐতিহাসিক তথ্যৰ অনুসৰি কমতা ৰাজ্যৰ "দুৰ্লভনাৰায়ণ" নামৰ এজন ৰজাই অসমীয়া কবি [[হেম সৰস্বতী]], [[হৰিবৰ বিপ্ৰ]], আদি বহু লেখকক পৃষ্ঠপোষকতা আগবঢ়াইছিল।<ref>হেম সৰস্বতীয়ে তেওঁৰ প্ৰহ্লাদ চৰিত গ্ৰন্থত দুৰ্লভনাৰায়ণৰ প্ৰশংসা কৰি লিখিছে—“কামতামণ্ডল দুৰ্লভ নাৰায়ণ নৃপবৰ অনুপাম”। এই শাৰীকেইটাৰ পৰা দুৰ্লভনাৰায়ণক কমতা মণ্ডলৰ অধিপতি আৰু সাহিত্য-সংস্কৃতিৰ পৃষ্ঠপোষক ৰজা হিচাপে বুজা যায়।</ref> গুৰু চৰিতৰ বৰ্ণনা অনুসৰি কমতা-কামৰূপৰ ৰজা দুৰ্লভনাৰায়ণে কানৌজৰ পৰা অহা বহু ব্ৰাহ্মণ আৰু কায়স্থ ভুঞা পৰিয়ালক নিজৰ ৰাজ্যত আশ্ৰয় দি পূৰ্বাঞ্চলত বসতি স্থাপনৰ ব্যৱস্থা কৰিছিল। [[শঙ্কৰদেৱ|শ্ৰীমন্ত শঙ্কৰদেৱৰ]] পূৰ্বপুৰুষ সকলও এই স্থানান্তৰিত পৰিয়ালসমূহৰ মাজৰে এটা পৰিয়াল আছিল। এই পৰিয়ালসমূহক প্ৰথমতে উত্তৰ গুৱাহাটীৰ ওচয়ৰ লেঙামাগুৰি আৰু পাছলৈ নগাঁৱৰ তেম্বুৱানী-বান্ধা(ঢেমনী) অঞ্চলত বসতি দিয়া হৈছিল বুলি গুৰু চৰিতত উল্লেখ আছে।<ref>Baniprasanna Misra, ''Srimanta Sankara and His Times: Some Further Historical Probings'', Centre for Assamese Studies, Tezpur University, 2016, pp. 27–29.</ref> ইতিহাসবিদ মহেশ্বৰ নেওগে পৰৱৰ্তী কালৰ চৰিত-পুথি আৰু বৈষ্ণৱ পৰম্পৰাৰ ভিত্তিত শঙ্কৰদেৱৰ জন্ম-চন ১৪৪৯ খ্ৰীষ্টাব্দ বুলি গ্ৰহণ কৰিছিল আৰু এই অনুসৰি দুৰ্লভনাৰায়ণৰ ৰাজত্ব কাল ১৪ শতিকাৰ মধ্যভাগ বুলি অনুমান কৰিছিল। কিন্তু ২০১৬ চনত লিখা গৱেষণামূলক প্ৰবন্ধত ইতিহাসবিদ বাণীপ্ৰশন্ন মীশ্ৰই উপলব্ধ তথ্যসমূহ পুনৰ বিশ্লেষণ কৰি এই গণনাক নাকচ কৰে আৰু শঙ্কৰদেৱৰ জন্ম সম্ভৱতঃ খ্ৰীষ্টীয় ১৪৭৯–১৪৮৪ চনৰ ভিতৰত হৈছিল বুলি মত প্ৰকাশ কৰিছে।<ref>Baniprasanna Misra, ''Srimanta Sankara and His Times: Some Further Historical Probings'', Centre for Assamese Studies, Tezpur University, 2016, pp. 19-20.</ref> সেই অনুসৰি তেওঁ দুৰ্লভনাৰায়ণৰ শাসনকালো পুনৰ নিৰ্ধাৰণ কৰি চতুৰ্দশ শতিকাৰ শেষ ভাগৰ পৰা পঞ্চদশ শতিকাৰ প্ৰথম ভাগৰ মাজত হোৱাৰ সম্ভাৱনা প্ৰকাশ কৰিছে।<ref>Baniprasanna Misra, ''Srimanta Sankara and His Times: Some Further Historical Probings'', Centre for Assamese Studies, Tezpur University, 2016, pp.23</ref> হেম সৰস্বতীয়ে দুৰ্লভনাৰায়ণক ‘‘কমতামণ্ডল’’ৰ ৰজা বুলি উল্লেখ কৰিছে।<ref>''প্ৰহ্লাদ চৰিত্ৰ''' উল্লেখ কৰিছে- "কমতামণ্ডল দুলৰ্ভনাৰায়ণ নৃপবৰ অনুপম৷ তাহান ৰাজ্যত ৰুদ্ৰসৰস্বতী দেৱযানী কন্যা নাম৷৷ তাহান তনয় হেমসৰস্বতী ধ্ৰুৱৰ অনুজ ভাই৷"</ref><ref name="sarma">{{cite book | title=অসমীয়া সাহিত্যৰ সমীক্ষাত্মক ইতিবৃত্ত | publisher=প্ৰতিমা দেৱী | author=ড: [[সত্যেন্দ্ৰনাথ শৰ্মা]] | authorlink=| year=১৯৯৬ | location=গুৱাহাটী | pages=৫৩-৫৪}}</ref> প্ৰাচীন কামৰূপৰ তাম্ৰশাসন আৰু সংস্কৃত ৰাজনৈতিক পৰিভাষাত ‘‘মণ্ডল’’ শব্দটো এক আঞ্চলিক বা ৰাজনৈতিক পৰিসৰ বুজাবলৈহে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে। আনহাতে, চুতীয়া তামৰ ফলিত দুৰ্লভনাৰায়ণৰে ‘‘সাধয়াপতি’’ বা সদিয়াৰ ৰজা বুলি পৰিচয় দিয়া দেখা নাযায়; তাৰ বিপৰীতে তেওঁৰ পূৰ্বপুৰুষ ৰত্ননাৰায়ণ ‘‘কমতাপুৰ’’ৰ ৰজা হৈছিল বুলিহে উল্লেখ কৰিছে। দুৰ্লভনাৰায়ণে পৃষ্ঠাপোষকতা আগ বঢ়োৱা আন এজন কবি হৈছে "হৰিবৰ বিপ্ৰ"। ইতিহাসবিদ মহেশ্বৰ নেওগে এইজন কবিকে ৰামানন্দ দ্বিজৰ "শ্ৰী শ্ৰী বংশী গোপালদেৱ চৰিত"ত উল্লেখ কৰা বংশীগোপালদেৱৰ ককাক হৰিবৰ বিপ্ৰ বুলি চিনাক্ত কৰিছে।<ref name="ভৰালী">{{cite book | title=এহেজাৰ বছৰৰ এশগৰাকী অসমীয়া | publisher=চিত্ৰলেখা পাব্লিকেশ্বন্‌ছ | author=ভৰালী, হেমন্ত কুমাৰ | year=২০০১ | location=গুৱাহাটী | pages=২৯৮-২৯৯}}</ref> ৰচনাখনত হৰিবৰ বিপ্ৰক ''"কুণ্ডিল গোষ্ঠীত জাত পুৰুষ সুন্দৰ / ব্যাঘ্ৰপিণ্ডা গ্ৰামেশ্বৰ মুখ্য পণ্ডিতৰ"'' বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে, অৰ্থাৎ তেওঁক কুণ্ডিল বা চুতীয়া ৰাজধানী [[শদিয়া]] অঞ্চলৰ লোক আৰু ব্যাঘ্ৰপিণ্ডা গাঁৱৰ গ্ৰামেশ্বৰ বুলি কোৱা হৈছে।<ref>{{cite book |title=Harivara Vipra’s Babrubahnar Yuddha and Tamradhwajar Yuddha |editor=Birinchi Kumar Barua; Maheswar Neog |publisher=Gauhati University |year=1960 |page=}}</ref> মহেশ্বৰ নেওগৰ মতে হৰিবৰ বিপ্ৰৰ ৰচনাত ‘‘চেতিয়া’’ শব্দৰ উল্লেখো পোৱা যায়। এই শব্দ কিছু ইতিহাসবিদে আহোম যুগৰ পৰৱৰ্তী সংস্কৰণত যোগ হোৱা বুলি ক'ব খোজে।<ref>{{cite book |last=Kakati |first=Banikanta |title=Aspects of Early Assamese Literature |publisher=Gauhati University |year=1953 |page=34}}</ref> কিন্তু বুৰঞ্জী সমূহৰ পৰা দেখা যে এই ''চেতিয়া'' পদবী চুতীয়া ৰাজ্যতো আছিল<ref>Bhuyan, S.K, "Deodhai Buranji, p.16</ref> আৰু চুহুংমুঙে চুতীয়া ৰাজ্য দখল কৰাৰ পাছৰ পৰাহে আহোম ৰাজ্যত প্ৰচলিত হৈছিল।<ref>S.K, "Satsari Buranji, p.16</ref> "কবিৰত্ন সৰস্বতী"ৰ ৰচনাৰ পৰা জনা যায় যে তেওঁক দুৰ্লভনাৰায়ণৰ পুত্ৰ ইন্দ্ৰনাৰায়ণয়ে পৃষ্ঠা পোষকতা আগ বঢ়াইছিল। ইতিহাসবিদ বাণীপ্ৰশন্ন মীশ্ৰৰ মতে মাধৱদেৱৰ ভনীয়েক উৰ্বশীয়ে দহ বছৰ বয়সত (১৫২৬ শতিকাত)<ref>{{cite book |last=Misra |first=Baniprasanna |title=Deprovincialising Srimanta Sankaradeva |publisher=Centre for Assamese Studies, Tezpur University |year=2015 |pages=24–25 }}</ref> এই কবিজনৰ বংশৰ ৰামদাস আতাক বিয়া কৰাইছিল। ৰামদাস ৰত্ন সৰস্বতীৰ পাছৰ ষষ্ঠ প্ৰজন্মৰ পুৰুষ আছিল।<ref>{{cite book |last=Kakati |first=Banikanta |title=Aspects of Early Assamese Literature |publisher=Gauhati University |year=1953 |page=44}}</ref> সেই অনুসৰি ইন্দ্ৰনাৰায়ণৰ শাসনকালও পঞ্চদশ শতিকাৰ প্ৰথমাৰ্ধৰ মাজভাগত (প্ৰায় ১৪২০–১৪৪০ খ্ৰীষ্টাব্দ) আছিল বুলি অনুমান কৰিব পাৰি। এই সকলো তথ্যসমূহৰ ভিত্তিত কিছু গৱেষকে কমতা, কামৰূপ আৰু শদিয়া একেই ৰাজ শক্তিয়ে পৰিচালিত কৰিছিল বুলি ক'ব খোজে।<ref>"The eastern region, whether it is called Sadhaya or Svadhaya as in the plates or Sadhiya or Sadiya as in Assamese chronicles and the western region of Kamatapura seems to be politically connected and the same Satyanarayana/Ratnanarayana might have held sway over both regions"{{harvcol|Neog|1977|p=818}}</ref> তথাপিটো কমতাপুৰৰ এই দুৰ্লভনাৰায়ণ আৰু চুতীয়া বংশৰ দুৰ্লভনাৰায়ণ‌ একে ব্যক্তি আছিল নে নাই, সেই বিষয়ে ইতিহাসবিদ সকলৰ মাজত বৰ্তমানেও একমত পোৱা নাযায়। ==চীনৰ লগত সম্পৰ্ক== ==চুতীয়া ৰাজ্যৰ স্থাপত্য আৰু কীৰ্তিচিহ্ন== == যোগিনী তন্ত্ৰত উল্লেখ== ১৬ শতিকাৰ আগভাগত লিখা‌ যোগিনী তন্ত্ৰত কামৰূপৰ বিভিন্ন অঞ্চল আৰু ৰাজকীয় শক্তিসমূহৰ বৰ্ণনা কৰা হৈছে। ইয়াত “সৌমাৰ”, “কূবাচ”, “যৱন” আৰু “প্লৱ” নাম উল্লেখ আছে— {{quote|পূৰ্বভাগে চ সৌমাৰঃ কূবাচ‌ পশ্চিমে‌তথা ।<br>দক্ষিণে যৱনসদ্ উত্তৰে প্লৱ এব চ ॥<br><br>এবমেব মহাদেৱি তে সৰ্বে কামৰূপকাঃ ।<br> এবং তে কথিতং দেবি সৌমাৰচৰিতং হি তৎ ॥}} অৰ্থাৎ পূৰ্বে সৌমাৰ, পশ্চিমে কূবাচ, দক্ষিণে যৱন আৰু উত্তৰে প্লৱ — এইসকল কামৰূপ অঞ্চলৰ অন্তৰ্গত বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে। গ্ৰন্থখনৰ পাচৰ অংশ সমূহত "কুবাচ"ক [[কোচ ৰাজ্য|কোচ]], "সৌমাৰ"ক [[আহোম ৰাজ্য|আহোম]] আৰু "যৱন"ক [[বংগ চুলতানী|মুছলমান]]/[[মোগল সাম্ৰাজ্য|মোগল]] বুলি চিনাক্ত কৰা হৈছে। এই অনুসৰি ইতিহাসবিদ সকলে “প্লৱ/প্লব” শব্দটোৱে সেই সময়ৰ উত্তৰ ভাগত ৰাজত্ব কৰি থকা পাল বংশীয় চুতীয়া ৰাজ্যক বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰিছে বুলি মত প্ৰকাশ কৰিছে। ==চুতীয়া-আহোম যুদ্ধ== ১৫১২ চনত চুতীয়াৰ হাবুঙৰ প্ৰদেশৰ পানবাৰী অঞ্চলত চুহুংমুঙে প্ৰৱেশ কৰে আৰু আগতে বামুণীয়া কোঁৱৰক তূলি লোৱা বামুণ পৰিয়ালটোক নিজৰ লগত লয়। বামুণ জনক সোণৰ লগুণ উপহাৰ দি হাতী-ঘাহী অধিকাৰী পাতি নিজৰ লগত লয়। পানবাৰীত থকাৰ সময়ত আহোম ৰজাই সেনা বাহিনীৰ কিছুমানক দিহিং নৈত মাছ ধৰিবলৈ পঠিয়াই। দিহিঙত ডাঙৰ বৰালী ধৰিবলৈ লওঁতে চুতীয়াই আহোম সেনাক দেখে। দিহিং নৈ চুতীয়া আৰু আহোম ৰাজ্যৰ সীমা আছিল, উত্তৰত চুতীয়া ৰাজ্য আৰু দক্ষিণত আহোম ৰাজ্য। চুতীয়াৰ পানীত মাছ ধৰিছে বুলি গম পাই মাণিক চন্দ্ৰ বৰুৱাই (সম্ভৱতঃ এইজন দিহিং উপত্যকাৰ শাসনকৰ্তা আছিল) মানু্হ পঠিয়াই। কিন্তু আহোম সকলে মাছৰ লগতে চুতীয়া মানু্হকো ধৰি নিয়ে। এই কথা মাণিক চন্দ্ৰ বৰুৱাই ধীৰনাৰায়ণ ৰজাৰ জোৱাঁই নিতাইক জনাই। নীতিপালৰ পৰা ধীৰনাৰায়ণে খবৰ পাই যে আহোম সেনাই দিহিঙৰ সীমা নামানি উত্তৰ পাৰৰ চুতীয়া ৰাজ্যৰ হাবুঙ অঞ্চলত প্ৰৱেশ কৰিছে।<ref>Assam Buranji (SM), p. 9</ref> ===দিখৌ-মুখৰ ৰণ=== ধীৰনাৰায়ণ ৰজাই এই কথা গম পাই যুদ্ধ কৰিবলৈ মন কৰে আৰু ১৫১৩ চনত লুইতে দি আহি দিখৌমুখত কোঠ পাতে। সেই সময়ত দিখৌ মুখ আজিৰ দিনৰ কাজিৰঙা‌ ওচৰত আছিল। চুতীয়া সেনাই দিখৌ মুখ অঞ্চলত পচলা গড় নিৰ্মাণ কৰে। তাৰ পৰা আগ বাঢ়ি আহি চেৰুৱাকটা অঞ্চলৰ নঙকামুঙ বিলৰ পাৰত কোঠ পাতে। চেৰুৱাকটাৰ পৰা এখিনি সেনা বৰনাঁৱত উঠি চিৰা আটি অঞ্চললৈ যায়। চুহুংমুঙে চাও-চুখ্ৰিং আৰু ৰাইলুঙীয়া গোহাঁইক সৈন্য দি চুতীয়াৰ বৰনাঁৱ ধৰিবলৈ সেনা পঠিয়াই। তাৰ পাছত তেওঁ চেৰুৱাকটাৰ চুতীয়া সেনাক আক্ৰমণ কৰে। চুতীয়া সেনাই শত্ৰুৰ শক্তিৰ অনুমান নাপায় যুদ্ধত পৰাজয় হব লগিয়া হয়। এই যুদ্ধত ৪ হাজাৰ চুতীয়া সৈনিক স্বহীদ হয় আৰু ৩ হাজাৰ বন্দী হয়। বন্দী সকলৰ মূৰ কাটি আহোম ৰজাই মুণ্ডমালা বান্ধিলে।<ref>Satsari Assam Buranji, p.57</ref> সাতসৰী বুৰঞ্জীৰ অনুসৰি চুতীয়া সেনা দিখৌমুখৰ পৰা উজাই আহিছিল আৰু ডিব্ৰুমুখৰ তিনিমুণি অঞ্চলত ৫ দিন পুণৰ এখন ৰণ হৈছিল, য'ত মাণিকচন্দ্ৰ বৰুৱা, ৰজাৰ ভায়েক ঢেলা আৰু বৰহুলৈ বৰুৱাই ভাগ লৈছিল। যুদ্ধত মাণিকচন্দ্ৰ বৰুৱাৰ গাত কাড় লাগিছিল আৰু বৰহুলৈ বৰুৱাকে প্ৰমুখ কৰি চুতীয়া সেনা পিছ হুঁহকি শদিয়ালৈ আহিলে। ডিব্ৰুমুখৰ এই যুদ্ধৰ কথা কিন্তু অন্য বুৰঞ্জীত উল্লেখ কৰা হোৱা নাই, গতিকে এয়া পাছত হোৱা দিহিংমুখৰ দ্বিতীয়খন ৰণৰ বৰ্ণনাও হ'ব পাৰে যিখনত চুতীয়া সেনা পৰাস্ত হোৱাৰ পাছত আহোম সেনাই ডিব্ৰুমুখত গড় নিৰ্মাণ কৰিছিল। যুদ্ধৰ পৰাজয়ৰ ফলত দিখৌ মুখত বাকী থকা চুতীয়া সেনা সেই অঞ্চলৰ পৰা ঘূৰি আহে আৰু পানবাৰী আহোমৰ হাতলৈ যায়। তাৰ পাছত ১৫১৯ চনত চুহুংমুঙ হাবুঙৰ পৰা দিহিংমুখ অঞ্চল লৈ আহে আৰু তাত এটা কোঠ/দুৰ্গ নিৰ্মাণ কৰে। তেতিয়াৰ দিহিংমুখ আজিৰ দিনৰ পশ্চিম মাজুলী অঞ্চল হয়।<ref>Satsari Assam Buranji, p.57</ref><ref>Goswami, Hemchandra, Purani Assam Buranji, p.40</ref> ===দিহিং-মুখৰ প্ৰথম ৰণ=== ১৫২০ চনত চুতীয়া সেনাই এইবাৰ আকৌ ভটিয়াই আহি আহোমৰ নতুনকৈ নিৰ্মিত দিহিংমুখৰ দুৰ্গ(মৌঙখ্ৰাঙ) আক্ৰমণ কৰে। যুদ্ধত চুতীয়া সেনা জয়ী হয় আৰু আহোম সেনাপতি খেনমোঙক মাৰি আহোম সেনাক সেই অঞ্চলৰ পৰা খেদি পঠিয়াই। ফলত দিহিংমুখৰ কোঠ চুতীয়াৰ হাতলৈ যায়।<ref>Satsari Assam Buranji, p.57</ref><ref>Purani Assam Buranji, p.40</ref> ==চুতীয়া ৰাজ্যৰ পতন== ===নীতিপালৰ ৰাজত্ব=== ইয়াৰ পাছতে ১৫২২ চনত ধীৰনাৰায়ণ ৰজাই [[হাবুং]] অঞ্চলৰ (বৰ্তমান ঢকুৱাখনা) ব্ৰাহ্মণক ভূমি দান কৰি সাধনী আৰু নিতাই ৰাজ্য ভাৰ দিয়ে। ৰজা হৈ নিতায়ে নীতিপাল নাম লয়। ৰজা ধীৰনাৰায়ণে ৰাজ্য ভাৰ এৰি জামাতাক যুৱৰাজ পাতি, আপোন পুত্ৰ তিনি বছৰৰ শিশু সাধক নাৰায়ণক নীতিপালৰ হাতত সমৰ্পন কৰি দেশান্তৰিত হয়। সামান্য ‌চুতীয়া ল'ৰা ৰজা হোৱাত ৰাজবংশৰ ৰাজপাট দাবীদাৰ কোঁৱৰসকল স্বাভাৱিকতে ক্ষুণ্ণ ‌হৈ পৰে। এই লোক সকলে নিত্যপালক সিংহাসনচ্যুত কৰিবলৈ ষড়যন্ত্ৰত নামে। এই ষড়যন্ত্ৰৰ মূল নায়ক ধীৰনাৰায়ণ ৰজাৰ ভায়েক সুৰজিৎ ওৰফে সুৰধ্বজপাল আছিল। ষড়যন্ত্ৰ সফল নহ'ল। নীতিপালে তেওঁৰ বিশ্বাসী চোৰাংচোৱাৰ পৰা সকলো কথা জানিব পাৰি ষড়যন্ত্ৰত লিপ্ত বিষয়াক ভাঙি নতুন মন্ত্ৰী বিষয়া নিয়োগ কৰে। পূৰ্ব্বৰ পাত্ৰ মন্ত্ৰী গুচাই সামান্য পাত্ৰ-মন্ত্ৰী পাতি লʼলে। সূৰধ্বজপালক ধৰি আনিবৰ বাবে কাচিতৰা সেনাপতিক পঠায়। কিন্তু সুৰধ্বজ দেশ এৰি পলাই যোৱাত সেই কাম সম্ভৱ নহ'ল। নীতিপালৰ দিনত নাৰায়ণ নামৰ এজন বৰসেনাপতি আৰু ৰঘূবীৰ তথা কাচিতৰা সহসেনাপতি আছিল বুলি জনা যায়। কিন্তু সময়ত নীতিপালৰ শাসন দুৰ্বল হৈ পৰে। পূৰ্বৰ সাধাৰণ বংশৰ লগৰীয়া সকলক ৰাজ্যৰ বিষয়-বাব দিবলৈ ধৰাৰ ফলত সম্ভ্ৰান্ত বংশৰ লোকৰ বিশ্বাস আৰু আনুগত্য হেৰুৱাব লগা হয়। দোষ গুণৰ সুবিচাৰ নকৰি হকে-বিহকে প্ৰজাৰ ওপৰত উৎপীড়ন চলোৱাৰ বাবেই‌ [[নীতিপাল]] প্ৰজাৰ মাজত অনীতিপাল বুলি খ্যাত হৈ পৰে।<ref>Barua, Swarnalata, "Chutia jatir Buranji, p.594.</ref> ===দিহিং-মুখৰ দ্বিতীয় ৰণ=== চুতীয়া ৰাজ্যৰ দুৰৱস্থাৰ বাতৰি আহোম ৰজা [[চুহুন্মুং]]ৰ কাণত পৰিল। ফলত সেই বছৰৰ শেষৰ পিনে(১৫২২ চন) তেওঁ চুতীয়া ৰাজ্য আক্ৰমণ কৰে। প্ৰথমতে মাজুলীৰ নঙকঙমোঙ বীলৰ ওচৰলৈ আহি তেওঁ দিহিঙমুখত(বৰ্তমানৰ পশ্চিম মাজুলী অঞ্চল) কোঠ দি থকা চুতীয়াক আক্ৰমণ কৰিবলৈ সেনা পঠায়। যুদ্ধৰ নেতৃত্বত থকা বৰগোহাঁয়ে চুতীয়া সেনাক দিহিং মুখৰ পৰা পুবলৈ ঠেলি নিয়ে আৰু লাচাই-টাই নামৰ এজনক চুতীয়াৰ পৰা সংগ্ৰহ কৰা বৰ-নাঁৱত উঠাই ৰজাৰ ওচৰলৈ পঠায়। সেই সময়ত ৰজা বীলৰ পৰা আগ বাঢ়ি আহি চেৰুৱাকতা নামৰ অঞ্চল এটাত আছিল। চুহুংমুঙে লাচাই-টাইক যুদ্ধৰ খবৰ লয়। লাচাই-টাই ৰজাক জনাই যে চুতীয়া সৈন্য লুইত(টিলাও) নৈ‌ ওচৰৰ অঞ্চলৰ লগতে ডিব্ৰুমুখৰ(চোপ-নাম-টিফাও) পানীত কোঠ পাতি আছে।<ref>Deodhai Assam Buranji, p. 17.</ref> ইয়াৰ পাছতে হয়টো আগতে উল্লেখ কৰি অহা ডিব্ৰুগড় ৰণখন সংঘটিত হয়। ===ডিব্ৰু-মুখ/ডিব্ৰুগড়ৰ ৰণ=== ১৫২৩ চনৰ কাতি মাহত চুহুংমুঙৰ আদেশত ফ্ৰাচেনমুঙ বৰগোহাঁই আৰু কিঙলুন বুঢ়াগোহাঁই ৰাজমন্ত্ৰীয়ে নিজৰ সমস্ত সৈন্য বাহিনী লয় ডিব্ৰুমুখলৈ আগ বাঢ়ি আহি তাত এটা গড় নিৰ্মাণ কৰে। চুহুংমুঙে চৰাইদেউ লৈ আহি ভগৱানৰ ওচৰত বলি আগ বঢ়ায়। ১৫২৩ চনৰ আঘোণ মাহত চুহুংমুঙে সৈন্য বাহিনী লয় আগ বাঢ়ি চেঁচামুখত কোঠ দিয়ে। নীতিপালে গড় বন্ধাৰ খবৰ পাই শদিয়াৰ পৰা লাৰুপাৰা(বৰ্তমান চাবুৱাৰ ওচৰৰ) লৈ আগ বাঢ়ি আহে। তাৰ পৰা তেওঁ শত্ৰুক দেশৰ পৰা খেদিবলৈ বুঢ়া বৰুৱাৰ নেতৃত্বত ডিব্ৰুমুখ লৈ সৈন্য বাহিনী পঠিয়ায়। সম্ভৱতঃ এজন ডিব্ৰু উপত্যকাৰ শাসনকৰ্তা আছিল। চুতীয়া সেনাপতি জনে ৰজাৰ আদেশ মতে ডিব্ৰুগড় আক্ৰমণ কৰে। আনপিনে চুহুংমুঙেও ডিব্ৰুমুখলৈ আহি যুদ্ধত ভাগ লয়। ফ্ৰাচেনমুঙ বৰগোহাঁই আৰু কিঙলুন বুঢ়াগোহাঁই ৰাজমন্ত্ৰীয়ে একলগ হৈ পথে দি আগ বাঢ়ি চুতীয়াৰ নৌ বাহিনীক আক্ৰমণ কৰে। চুতীয়াৰ নৌ সেনাৰ নেতৃত্বত আছিল কাচিতৰা, চুলুকী চেতিয়া (GC Baruaৰ বুৰঞ্জীত এলেঙী চেতিয়া বুলি কোৱা হৈছে) আৰু বৰপাত্ৰ নামৰ তিনিজন সেনাপতি। বৰপাত্ৰ জন সম্ভৱতঃ সোৱণশিৰি উপত্যকাৰ তথা হাবুঙৰ শাসনকৰ্তা আছিল, যিজনক তামৰ ফলিত হাবুঙাধিপতি বৃহৎ পাত্ৰ বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে। কাচিতৰা আছিল লুইত উপত্যকাৰ শাসনকৰ্তা। যুদ্ধত চুতীয়া সেনা পৰাস্ত হয়। পিছ দিনা চুহুংমুঙ ৰজাই গড়ত থকা সকলো মন্ত্ৰী ডাঙৰীয়া আৰু সেনাক লগত লৈ আগ বাঢ়ি সোণাৰী অঞ্চলত (বৰ্তমান কাকপথাৰ অঞ্চল) সোমায়। <ref>Deodhai Assam Buranji, p. 17.</ref> ===নীতিপালৰ সন্ধি প্ৰস্তাৱ=== ইয়াকে দেখি নীতিপালে আহোম ৰজা লৈ কটকীৰ সৈতে কিছুমান উপহাৰ পঠায়। উপহাৰ সমূহৰ মাজত আছিল সোণৰ কাণফুলী/কেৰু(তং-ৰু-খাম), সোণোৱালী‌ মেখেলা(চিন-খাম), কপাহী কাপোৰ(ফ্ৰা-নোন), ৰূপৰ বিচনা(থা-কা-ঙেন), পাটি, ইত্যাদি। সকলো উপহাৰ গ্ৰহণ কৰিও চুহুংমুঙে চুতীয়া ৰাজ সম্পদ(সোণ-ৰুপৰ মেকুৰী, সোণ-ৰুপৰ ছত্ৰ, ৰাজকীয় খাট আৰু ৰাজ দণ্ড), ১০টা দতাল হাতী, এজনী মাখুন্দী হাতী আৰু এজনী ছোৱালী বিচাৰি পঠায়। নীতিপালে ছোৱালী আৰু হাতী দিবলৈ মান্তি হয় যদিও ৰাজকীয় সম্পদ পূৰ্বপুৰুষৰ সম্পত্তি বুলি দিবলৈ নিবিচাৰে। ইয়াৰ বিপৰীতে এক মাহৰ পাছত সোণ-ৰুপৰ জাপি(কোপ-খাম-ঙেন), সোণৰ তেমি(খোপ-খাম), সোণৰ তোম(লিউ-খাম), সোণৰ ছত্ৰ (চাং-খাম), সোণৰ খাৰু(মাউ-খাম), সোণৰ ভৰিৰ খাৰু(খু-টিন-খাম), হাতী, ঘোঁৰা, হাতীৰ দাতৰ পাটি, কটাৰী আৰু পানীকমলী কাপোৰ দি পঠায়। সমান্তৰাল ভাৱে নীতিপালে লুইতৰ পাৰত এটা দুৰ্গ নিৰ্মাণ কৰিবলৈ লয় আৰু তাতে থাকে। দুৰ্গ নিৰ্মাণৰ কথা শুনি, ৰাজসম্পদ নাপায় আৰু লগতে উপহাৰৰ মাজত কটাৰী দেখি চুহুংমুঙ ৰজাই শদিয়াপুৰ আক্ৰমণ কৰিবলৈ নিৰ্ণয় কৰে।<ref>Deodhai Assam Buranji, p. 18.</ref> ===শদিয়াৰ ৰণ=== ১৫২৪ চনৰ বহাগত লুইত নৈ পাৰ হৈ শদিয়া(সধয়াপুৰ) আক্ৰমণ কৰে। [[ব'হাগ বিহু|ব'হাগ মাহৰ বিহুৰ দিনা]] [[শদিয়া]] আক্ৰমণ কৰা হৈছিল। বিহুৰ দিনা শদিয়াৰ চাৰি শালত বৰ-বলি আয়োজন কৰা হয়, যʼত [[দেউৰী জনগোষ্ঠী|দেউৰী]] পূজাৰীৰ বাহিৰে অন্য লোকে হাতত অস্ত্ৰ লোৱাতো বৰ্জিত আছিল। আজিও এই বৰবলিৰ নিয়ম শদিয়া অঞ্চলৰ থান সমূহত পালন কৰা হয়। সেই সময়ত সৌমাৰ খণ্ডত একমাত্ৰ চুতীয়া সকলৰ মাজত হে খাৰ-বাৰুদ বা হিলৈ-বৰটোপৰ প্ৰচলন আছিল। সেই বাবে হয়তো আক্ৰমণকাৰী সকলে বিহুৰ বতৰত আক্ৰমণ কৰিবলৈ নিৰ্ণয় কৰি লৈছিল। বুৰঞ্জী সমূহৰ মতে সেই সময়ত নীতিপালে পুখুৰী এটাও খন্দাই আছিল। শদিয়াৰ দুৰ্গত কৰা আক্ৰমণ সহিব নোৱাৰি নীতিপাল চন্দনগিৰি লৈ গুচি আহে আৰু কাচিতৰা দৈথাং পৰ্বতত উঠে।<ref>Deodhai Assam Buranji, p. 19.</ref> ===চন্দনগিৰি আৰু দৈথাং পৰ্বতৰ ৰণ=== চুহুংমুঙে শদিয়াৰ বৰনগৰত থাকি ফ্ৰাচেংমুঙ বৰগোহাঁই আৰু কিঙলুন ৰাজমন্ত্ৰীক(বুঢ়াগোহাঁই) চন্দনগিৰি লৈ আক্ৰমণ কৰিবলৈ পঠায়। আনহাতে কনচেং ধনুদাৰী গোহাঁইক (চাও-চঙ কুঙ-ৰিণ) কাচিতৰাৰ লগত যুঁজিবলৈ দৈথাং পৰ্বতলৈ পঠায়। ইফালে চুতীয়া ৰজাৰ তামুলী গজৰাই বৰুৱাক আহোম বাহিনীয়ে বন্দী কৰে‌ আৰু চুতীয়া ৰজা ৰাণীৰ আত্মগোপন স্থান প্ৰকাশ কৰিবলৈ বাধ্য হয়।<ref>Bhuyan, S.K.,''Assam Buranji(SM)'',p.10</ref> পিছত তেওঁ আহোম বিষয়াসকলক জনাইছিল যে চুতীয়া ৰজা ৰাণীয়ে চন্দনগিৰিৰ এটা পাহাৰীয়া নৈৰ ওচৰত আশ্ৰয় লৈছে। চন্দনগিৰি পৰ্বতত উঠিবৰ কাৰণে আহোম সেনাই আপ্ৰাণ চেষ্টা চলাইও সফল নহয়। চুতীয়া সেনাই ওপৰৰ পৰা শিল বগৰাই আৰু দলিয়াই বহুতো আক্ৰমণকাৰীৰ বধ কৰে। সাতসৰী আৰু অসম বুৰঞ্জীৰ (SM)ৰ পৰা জনা যায় যে সেই সময়ত [[সতী সাধনী|সাধনী ৰাণী]] গৰ্ভৱতী আছিল। GC Baruaৰ আহোম ভাষাৰ বুৰঞ্জীত ৰাণী/কোঁৱৰী গৰাকীক‌ নাঙ-লুং কোৱা হৈছে। লগতে উল্লেখ আছে ৰজা আৰু তেওঁৰ পুত্ৰ। যিহেতু নাঙ-লুঙৰ অৰ্থ ৰাণী নে‌ কোঁৱৰী সঠিক কয় ক'ব নোৱাৰি গতিকে এই তিনি গৰাকী লোক নাইবা ধীৰনাৰায়ণ, সাধনী আৰু নীতিপাল/সাধকনাৰায়ণ বা নীতিপাল, সাধনী আৰু তেওঁৰ পুত্ৰ হ'ব পাৰে। উল্লেখযোগ্য যে নীতিপাল সাধনীৰ বিয়া ১৫১২ৰ আগতেই হৈ গৈছিল কাৰণ অসম বুৰঞ্জী(SM)ৰ অনুসৰি ১৫১৩ চনত ধীৰনাৰায়ণক আহোমৰ বিষয়ে তেওঁৰ জোঁৱায়েকে খবৰ দিছিল। সাধনী আৰু নীতিপালৰ‌ লগতে ১২০ গৰাকী কোঁৱৰীয়েও শিলা কুচাই বিৰোধী পক্ষৰ সৈনিকক মাৰে। আহোম সৈন্য চন্দনগিৰি পৰ্বতত উঠিবলৈ সক্ষম নহৈ পিছুৱাই আহিব লগাত পৰে আৰু এজন চুতীয়া সৈনিকক লগত ধৰি আনে। ইয়াৰ পাছত আক্ৰমণকাৰী সকলে ৰননীতি কৰি পৰ্বতৰ তিনিফালে বেৰি ধৰিব লয়। চাও ৰু-পক আৰু কিছু লোক ঘিলা গছৰ সহায়ত চন্দনগিৰি পাহাৰত উঠিল, কিন্তু মানুহ নেদেখিলে। আগ বাঢ়ি গৈ এখন গাঁও পালে আৰু তাত দুকুৰিমান মানুহ দেখিলে। চুতীয়া বুৰঞ্জী অনুসৰি ফ্ৰাচেংমুঙ বৰগোহাঁই কিছু লোকক ঘিলা গছত উঠি [[ঢোল]] বজাবলৈ আদেশ দিয়ে। হয়তো এই সকল আগতে ধৰি অনা‌ চুতীয়া বন্দী আছিল। আগৰ দিনত ঢোল বজোৱাটো যুদ্ধত জয়ৰ প্ৰতীক আছিল। ঢোল বজাই বিজয়ৰ কথা জনাই দিয়া হয়। সেই বাবে পাহাৰৰ ওপৰত উঠি থকা ৰজা ৰাণীয়ে বিহুৰ বতৰত ঢোলৰ মাত শুনি বাহিৰলৈ উলাই আহে আৰু তিনিও ফালৰ পৰা শত্ৰুৰ আক্ৰমণৰ বলি হয়। নীতিপালক আহোম সেনাই বৰদ্বাৰত দেখিলে। তথাপিও চুতীয়া সেনানী যি সকল আছিলে সেই সকলে আকৌ শিল দলিয়াই কিছু শত্ৰুক মাৰিলে।নীতিপালে শত্ৰুৰ গালৈ কাড় মাৰিবলৈ লয় যদিও বিৰোধী পক্ষৰ জানমোঙখাম হাতীবৰুৱাৰ (ফু-কে-চং) কাড় লাগি মৃত্যু বৰণ কৰে। সাধনীয়ে নিজৰ মহিলা সৈন্য বাহিনীক লগত লয় যুঁজ দিয়ে যদিও শেষত পৰাস্ত হৈ চন্দনগিৰিৰ পৰা জাপ মাৰে। প্ৰায় সংখ্যক বুৰঞ্জীত সাধনীয়ে আত্মবলিদান কৰিছিল বুলি আছে যদিও গোপাল চন্দ্ৰ বৰবৰুৱাৰ টাই ভাষাৰ বুৰঞ্জীত ৰাণীৰ (নাঙ-লুং) গাত যাঠি লাগিছিল বুলি উল্লেখ আছে। যিকি নহওক এই তথ্য পৰাও ৰানী সাধনীয়ে আত্মসমৰ্পণ নকৰি শত্ৰুৰ বিৰুদ্ধে যুঁজ দিয়াৰ কথাহে পোহৰলৈ আনে, কাৰণ আত্মসমৰ্পণ কৰা হ'লে তেওঁক যাঠি মাৰি আক্ৰমণ কৰা নহ'ল হয়। আনপিনে কাচিতৰাক কনচেঙে দৈথাং পৰ্বতত পৰাস্ত কৰে। <ref>Deodhai Assam Buranji, p. 19.</ref> [[File:Statue of Queen Sadhani Narayan.jpg|thumb|চুতীয়া বংশৰ শেষ ৰাণী বীৰাঙ্গনা সাধনী নাৰায়ণীৰ প্ৰতিমূর্তি]] ==ৰাজ্য পতনৰ পৰবৰ্তী পৰিস্থিতি== চুতীয়া ৰজা নীতিপাল, তেওঁৰ পুত্ৰ আৰু কাচিতৰা তিনিওৰে মূৰ চন্দগিৰি আৰু দৈথাঙৰ পৰা কাটি আনি শদিয়াত থকা চুহুংমুঙৰ আগত প্ৰস্তুত কৰা হয়। দেওধাই বুৰঞ্জীৰ মতে সাধনীৰ মূৰটো কাটি অনা হৈছিল। ৰজা আৰু পুত্ৰৰ মূৰ কেইটা নচোৱাই পৰ্বতত মুণ্ডামালা বান্ধি শেষত চৰাইদেউৰ শালৰ খটখটিত পোতি থোৱা হয়। অসম বুৰঞ্জী(SM)ৰ মতে আহোম সেনাই সাধনীৰ মৃত শৰীৰৰ পৰা কঁকালত পিন্ধা সোণৰ কঙ্কালি লয় আনি শদিয়াৰ থানলৈ আনিছিল, কিন্তু তাত কিছুমান চুতীয়াই আক্ৰমণ কৰি লাপিত ফাংত্যাং দেওধাই নামৰ এজনক বধ কৰিছিল। Edward Gaitৰ‌ A History of Assamত উল্লেখ কৰা‌ মতে ৰাণীৰ মৃত্যু যাঠী লাগ হৈছিল। GC Baruaৰ Ahom Buranjiত ৰাণীৰ(নাঙ-লুং) বিষয়ে দিয়া আছে যদিও এই অংশৰ অনুবাদ দিয়া হোৱা নাই। অংশটোত "টিং" শব্দৰ উল্লেখ চাই ক'ব পাৰি যে ইয়াতো ৰাণীৰ গাত "যাঠী" লগাৰ কথাই উল্লেখ আছে। "পুৰণি অসম বুৰঞ্জীৰ অনুসৰি কোঁৱৰী কিছুমানক কাটিছিল আৰু কিছুমানক ধৰি আনিছিল<ref>Goswami, Hemchandra,"Purani Assam Buranji, p. 42</ref>। অন্য বুৰঞ্জী সমূহত এই অংশত ৰানী সাধনীৰ(নাঙ-লুং) কথ উল্লেখ কৰা হোৱা নাই। ===চুতীয়া ৰাজ্যত পোৱা সম্পদ=== চুতীয়া ৰাজ্যৰ পৰা কমাৰ, সোণাৰি, কমাৰ, কুমাৰ, কহাৰ, তাতি, খনিকৰ, বাঢ়ৈ, বামুণ, কায়স্থ, গণক, কলিতা, ইত্যাদি বহুতো ভিন্ন ভিন্ন‌‌ বৃক্তিকৰ লোক পোৱা‌ গৈছিল। ইয়াৰ বহুতো লোকক ৰজাই নিজৰ ৰাজধানী লৈ লয় আনে।‌ চুতীয়াৰ বাহিৰে মিচিং‌,‌ দেউৰী, কিছু মৰাণ আৰু কোচ জনগোষ্ঠীৰ লোকো চুতীয়া ৰাজ্যৰ নাগৰিক আছিল। তাৰে চুতীয়া ৰাজ্যৰ মিচিং সকলক "চুতীয়া মিৰি" কোৱা‌ হৈছিল যি‌ সকল আজিৰ দিনৰ বাৰগাম মিচিং যেনে দলে, পেগু, পায়েং, টাইদ, ইত্যাদি। চুতীয়া ৰজাৰ শুকান মাংসৰ ভৰালী জন কোচ লোক আছিল। তিনি হাজাৰ চুতীয়া কমাৰক চুহুংমুঙ ৰজাই যোৰহাট জিলাৰ বছাৰ পিনে আৰু তাৰে উজনি অঞ্চলত বহুৱাইছিল<ref>Sarma, Benudhar, ''Maniram Dewan, p.287</ref>। বন্দী হোৱা লোকৰ পৰা বিভিন্ন "চেতিয়া" খেল/বংশও সৃষ্টি কৰা হয়। ইয়াৰ বাহিৰে শদিয়াত বহুতো সম্পদ যেনে সোণৰ মাইহাং, কেকুৰা দোলা,‌‌ কলাই খাৰ,‌‌ সোণৰ তিনিচুকীয়া সিংহাসন, খাট, ভোগজৰা, বেলা, জাপি, পিকদান, আৰোৱান, দবা, কালি, হিলৈ, বৰটোপ (মিঠাহুলোং),‌ হিলৈ-তোলা চৰা নাও, চুতীয়া ধেনু, বৰধেনু, বাৰু-বৰ্চা, ইত্যাদি পোৱা গৈছিল। বহুতো ঘোৰা, গৰু-মʼহ আৰু হাতীও লাভ কৰা হৈছিল। সম্পদ সমূহ শদিয়াৰ পৰা দিহিং নৈয়ে দি ৰাজধানী‌ লৈ অনা হয় ‌আৰু পাছলৈ চাৰিং অঞ্চলত ৰখা হয়। এখিনি চুতীয়া লোকক চাৰিঙত পাতি নাওবৈচা খেল সৃষ্টি কৰে,‌ য'ৰ পৰা পাছলৈ শেনচোৱা, তাঙোন ধৰা, বচোৱাল বোৱা, ইত্যাদি খেলৰ সৃষ্টি হয়। এই নাওবৈচা সকলে চুতীয়া ৰাজ্যৰ পৰা পোৱা চৰানাও চলাই। একেধৰণে এখিনি লোকক লয় হিলৈধাৰী ফৈদ গঠন কৰা হৈছিল। চুতীয়া ৰাজ্য দখল কৰা পাছত আহোম সকলে প্ৰথম বাৰৰ বাবে মিৰি, মিচিমি, আবৰ, দফলা, ইত্যাদি পাহাৰীয়া জাতিৰ সম্পৰ্কত আহে।<ref>Satsari Assam Buranji,p.14, 61</ref> ===চুতীয়া ভূমিৰ বিতৰণ=== শদিয়া ৰাজধানী শাসন কৰিবলৈ ফ্ৰাচেংমুঙ বৰগোহাঁইক তিনিশ সৈনিক দিয়া হৈছিল। শদিয়া আৰু দিহিং অঞ্চলত নতুনকৈ আহোম ৰাজ্যৰ মানুহ আনি থাকিবলৈ দিয়া হয়। ‌চুতীয়া ৰাজ্যৰ প্ৰদেশ সমূহ ভাল দৰে শাসন কৰিবলৈ বহুতো নতুন পদবী সৃষ্টি কৰা হয়। ১৫২৬ চনত চাওচেং কুঙৰিন (ধনুধৰিয়া গোহাঁই)‌ কনচেঙক থাওমৌঙ মৌঙ-তেও (ভটিয়লীয়া গোহাঁই বা নামনিয়াল সন্দিকৈ<ref>Satsari Buranji, p.62</ref>) পতা হয়। এইজনক হাবুঙ অঞ্চলত ৰখা হয় আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ উত্তৰ পাৰৰ বিশ্বনাথৰ, লখিমপুৰ আৰু ধেমাজি শাসন কৰিবলৈ দিয়া হয়।‌ একেই বছৰতে থাওমৌঙ বানলুং (বানলুঙীয়া গোহাঁই) খেওখেনক থাওমৌঙ লৌঙ-ক্লং (দিহিঙীয়া গোহাঁই)‌ পতা‌ হয়। সেই‌ সময়ত দিহিং নৈ পাটকাইৰ পৰা ডিগবৈ, দিহিং-পাটকাই অৰণ্য, তিপাম,‌ নাহৰকটীয়া, মৰাণহাট, চেপন, বকতা, চৰগুৱা হৈ ব্ৰক্ষ্মপুত্ৰৰ সমান্তৰাল ভাৱে বৈ গৈ পশ্চিম মাজুলী/বোকাখাত অঞ্চলত ব্ৰক্ষ্মপুত্ৰত পাৰিছিল। এইজন গোহাঁইক দিহিং প্ৰদেশ অৰ্থাৎ মাজুলী, উত্তৰ শিৱসাগৰ, ডিব্ৰুগড় আৰু দক্ষিণ তিনিচুকীয়া লৈকে শাসন‌ কৰিবলৈ দিয়া হয়। ১৫২৬ চনত হোৱা চুতীয়া বিদ্ৰোহৰ ফলত ডিব্ৰুগড়ত নতুন এখন প্ৰদেশ গঠন কৰি ১৫২৭ত চাওলুং চুলিঙক শাসনকৰ্তা হিচাপে নিযুক্তি দিয়া হয়, যাতে ১৫২৬ৰ দৰে শদিয়া অঞ্চলত পুনৰ বিদ্ৰোহ হ'লে ডিব্ৰু প্ৰদেশৰ সেনাই শদিয়া বাহিনীৰ সহযোগ কৰিব পাৰে। ইয়াৰ উপৰিও একেই‌ সময়তে কিংলুন বুঢ়াগোহাঁইক "থাও-মুঙ-বঙেন" পাতি তিনিচুকীয়া অঞ্চল শাসন(সোণাৰীৰ পৰা লুইতৰ লৈকে) কৰিবলৈ দিয়া হয়। শদিয়াৰ মহং (নগা পাহাৰৰ মহঙতকৈ পৃথক) অঞ্চলৰ লোণৰ খাট ৰক্ষা কৰিবলৈ "থাও-মুঙ-বক্লাঙ" বা‌ হাটখোৱা গোহাঁই নিযুক্ত কৰা হৈছিল। বুৰঞ্জীৰ পৰা জনা যায় যে ১৫২৯ চনত হোৱা চুতীয়া বিদ্ৰোহত দুয়োজন গোহাঁই (ফ্ৰাচেংমুঙ বৰগোঁহাই আৰু কিংলুন বুঢ়াগোহাঁই) একেলগে শদিয়া-তিনিচুকীয়া অঞ্চলতে শাসন কৰি আছিল। একেই বছৰৰে(১৫২৭) শেষৰ পিনে কনচেঙক ভটিয়লীয়া গোহাঁইৰ পৰা নতুন পদবী‌ "চাও-চেঙলুং"‌(ৰাজমন্ত্ৰী) দিয়া হয়<ref>Barua, Gopal Chandra, ''Ahom Buranji'', p.61</ref>। পূৰ্বতে ৰাজমন্ত্ৰী পদবীটো বৰগোঁহাই বা বুঢ়াগোহাঁই এজনক দিয়া হৈছিল। ৰাজমন্ত্ৰী পাতি চুহুংমুঙে কনচেঙক দুয়োজন‌ গোহাঁইৰ লগত একেই শাৰিতে ৰাখি সমমৰ্যাদা দিছিল। চুতীয়াৰ বৰপাত্ৰ পদবীটো চুহুংমুঙৰ‌ দিনটো অব্যাহত আছিল। চুক্লেংমুঙ(চুহুংমুঙৰ পুত্ৰ) ৰজাৰ দিনত চুতীয়াৰ বৰপাত্ৰ এজনৰ সমৰ্থন পাই হাবুঙৰ ব্ৰাহ্মণ মুখিয়াল এজনে বিদ্ৰোহ কৰে। ফলত যুদ্ধ এখন হয় য'ত বৰপাত্ৰ জনৰ মৃত্যু হয় আৰু ব্ৰাহ্মণজন বেহাৰলৈ পলাই যায়<ref> সুকুমাৰ মহন্তৰ ঘৰত পোৱা অসম বুৰঞ্জী, ২৫ পৃষ্ঠাত আছে-"সেই সময়ত ৰজা দাই ধৰিলে, বোলে-'চুটিয়া মাৰি ভূঞা বিলাকক মাৰি-কাটি বুপা ৰজায়ে ময়েহে ৰাজ্য লৈছো। বামুণে যে ৰজা‌ হয় চুটিয়াৰ বৰপাত্ৰকনো কিহলৈ থৈছোঁ?' এহি বুলি বৰপাত্ৰক মাৰিলে, বামুণকো ‌মাৰিব চালে, সপুত্ৰবান্ধৱে বেহাৰলৈ পলাই গেʼল। " </ref>। এই বৰপাত্ৰ জন হয়টো পুৰণি চুতীয়া বৰপাত্ৰ জনেই আছিল (ডিব্ৰাৰুগড় ৰণত আত্মসমৰ্পণ কৰিব পাৰে) বা‌ একেই পৰিয়ালৰ লোক আছিল‌‌। তেওঁৰ মৃত্যুৰ পাছতে হয়টো "চাও-চেঙলুং" আৰু "বৰপাত্ৰ" উপাধি দুটা মিলি "বৰপাত্ৰগোঁহাই" হিচাপে জনাজাত হয়।<ref>[https://www.jstor.org/stable/3516963?read-now=1&seq=18#page_scan_tab_contents Guha, Amalendu, ''The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228-1714)'',p. 20,''It appears that the noble designation of Barpatragohain was borrowed from the civil list of Habung where the local ruler, a dependent of the Chutia king, had the title of Vrihatpatra''.]</ref> এই‌ সকলো কথাৰ পৰা সহজে ধৰিব পাৰি যে চুহুংমুঙে পূৰ্বৰ চুতীয়া বিষয়া সকলৰ ঠাইতেই একো একোটা নতুন পদবী গঠন কৰিছিল। চুতীয়া বৰপাত্ৰৰ ঠাইত প্ৰথমতে ভটিয়লীয়া গোহাঁই আৰু পাছলৈ বৰপাত্ৰ গোহাঁই, মাণিক চন্দ্ৰ বৰুৱাৰ ঠাইত দিহিঙীয়া গোহাঁই, ডিব্ৰুৰ বুঢ়া বৰুৱাৰ ঠাইত চাওলুং চুলিঙ আৰু শদিয়া-তিনিচুকীয়াত কাচিতৰা বৰুৱা বা ৰজাৰ ঠাইত দুয়ো প্ৰমুখ গোহাঁই। ইয়াৰ পাছত দিহিঙৰ পাৰৰ বকতাত নতুন ৰাজধানী এখন নিৰ্মাণ কৰা হয়।<ref>Ahom Buranji(GC Barua), p.64</ref> [[File:Old course of Dihing river.jpg|thumb|মেপত দিহিং নৈৰ‌ ১৬ শতিকাৰ পুৰণি সুতি দেখোৱা হৈছে। এই সময়ত চৰগুৱা, বকতা, নামৰূপ আৰু তিপাম দিহিঙৰ দক্ষিণ পাৰত অৱস্থিত আছিল]] ==চুতীয়া বিদ্ৰোহ== ১৫২৪ চনত চুতীয়া ৰাজ্যৰ পতন হৈছিল যদিও চুতীয়া সকলৰ মনৰ পৰা স্বাধীনতা আৰু স্বৰাজৰ আশা নাইকিয়া হৈ যোৱা নাছিল। চিৰদিন স্বাধীন হৈ থকা চুতীয়া সকলে বীৰাঙ্গণা ৰাণী সাধনীৰ আত্মোৎসৰ্গৰ কথা সোঁৱৰি পুনৰ জাগ্ৰত হৈ উঠিল আৰু বিদ্ৰোহ ঘোষণা কৰিলে। এই বিদ্ৰোহ ১৫২৭ চনৰ পৰা ১৭০০ শতিকাৰ শেষ ভাগৰ লৈকে চলিছিল। ১৭৭০ দখকৰ মায়ামৰা বিদ্ৰোহে জাতিটোৰ শেষ বিদ্ৰোহ বুলি কব পাৰি যাৰ ফলত সকলো নহলেও এটা অংশয়ে স্বাধীন হৈ নিজৰ ৰাজ্য গঠন কৰিছিল। চুতীয়া ৰাজ্যৰ ৰাজধানী শদিয়া ধ্বংস হোৱাৰ ফলত বহুতো ৰাজকোঁৱৰ আৰু সম্ভ্ৰান্ত পৰিয়ালৰ লোকে পাহাৰীয়া মিচিং, মিচিমি জাতিৰ লোক সকলৰ মাজত আশ্ৰয় লৈছিল আৰু প্ৰথম বিদ্ৰোহ এই সকল লোকে আৰম্ভ কৰিছিল। এই কথা কোচ ৰজা সকলৰ দৰং ৰাজ বংশাৱলীতো উল্লেখ কৰা হৈছে। <poem>"পূৰ্বে চুটিয়াৰ ৰজা সিঠাৱে আছিল। অন্যায়ে অসম ছল কৰিয়া মাৰিলে॥ যিমতে মাৰিল তাৰ শুনিয়ো কাহিনী। বলে নপাৰিয়া স্বৰ্গী ৰাজা মনে গুণি॥ ৩৬৪ ... তাৰ পুত্ৰ ভাই যত সকলে পলাইল। মিৰি মিচিমিত পশি প্ৰাণক ৰাখিলা॥ চুটিয়াৰ ৰাজাক মাৰিয়া ছলে বলে। লৈলা সেহি ৰাজ্যক অসমে কৌতূহলে॥ ৩৭১</poem> ===১৫২৬ চনৰ বিদ্ৰোহ, শদিয়া=== চুতীয়া সকলে প্ৰথম বিদ্ৰোহ ১৫২৬ চনৰ ফাগুন মাহত ৰাজধানী শদিয়াত ঘোষণা কৰিছিল, অৰ্থাৎ ৰাজ্য পতনৰ ৩ বছৰৰ পাছত। বিদ্ৰোহ দমন কৰিবলৈ আৰু ফ্ৰাচেংমুং বৰগোহাঁইক সহযোগ কৰিবলৈ দিহিঙীয়া গোহাঁইক পঠিওৱা হৈছিল। যুদ্ধত বিদ্ৰোহী সকলৰ হাতত ফ্ৰাচেংমুং বৰগোহাঁইৰ হাতী প্লাইপাম আৰু দিহিঙীয়া গোহাঁই মৰা পৰিছিল। কিন্তু শেষ পৰ্যায়ত বিদ্ৰোহী সকল পৰাজিত হৈ উভতি যাবলৈ বাধ্য হ'ল। এই বিদ্ৰোহৰ ফলত চুহুংমুঙ ৰজাই বহুতো প্ৰশাসনীয় পৰিবৰ্তন কৰিবলৈ বাধ্য হৈছিল। ১৫২৭ চনৰ জেঠ মাহত, ডিব্ৰুগড় অঞ্চলত নতুন এখন প্ৰদেশ গঠন কৰি তাত চাওলুং চুলিঙক শাসনকৰ্তা হিচাপে নিযুক্তি দিয়া হৈছিল, যাতে শদিয়া অঞ্চলত পুনৰ বিদ্ৰোহ হ'লে ডিব্ৰু প্ৰদেশৰ সেনাই শদিয়া বাহিনীৰ সহযোগ কৰিব পাৰে। ইয়াৰ উপৰিও কিংলুন বুঢ়াগোহাঁইক "থাও-মুঙ-বঙেন" পাতি পশ্চিম শদিয়া অঞ্চলত (তিনিচুকীয়াৰ সোণাৰিৰ(কাংখাম) পৰা লুহিত নদীৰ গুৰি লৈকে) শাসন কৰিবলৈ দিয়া হ'ল। ===১৫২৯ চনৰ বিদ্ৰোহ, শদিয়া=== প্ৰথম বিদ্ৰোহৰ দুবছৰ পাছতে ১৫২৯ চনৰ পুহ মাহত শদিয়াৰ চুতীয়া সকলে আকৌ মুৰ দাঙি উঠিলে। এইবাৰ চুহুংমুঙ ৰজাই ফ্ৰাচেংমুঙক সহযোগ কৰিবলৈ চাও চুক্লান (তিপামৰ পৰা) আৰু কিংলুনক সহযোগ কৰিবলৈ চাওলুং চুলিঙক (ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা) পঠিয়ালে। ইয়াৰ পাছত চুহুংমুঙে চুক্লেংমুঙ ৰাজকোঁৱৰক ৰাজধানীত ৰাখি সকলো বিষয়ববীয়াৰ সৈতে নিজে শদিয়া আহি উপস্থিত হয়। লুহিতৰ পাৰত, ডিবাং নৈৰ পাৰত, মাৰানকাও, চন্দনগিৰি পৰ্বত, দৈথাং পৰ্বত, ইত্যাদি বিভিন্ন ঠাইত কেইবাখনো যুদ্ধ হয়। প্ৰথম পৰ্যায়ত বিদ্ৰোহী সকলে চাও চুলিঙক ধৰি নিবলৈ সক্ষম হৈছিল কিন্তু পাছৰ পৰ্যায়ত এৰি দিলে। বহু মাহ যুদ্ধ লগা পাছত শেষত বিদ্ৰোহী সকল পৰাজিত হ'ল। যুদ্ধত লাভ কৰা সকলো ধন আৰু সম্পত্তি ৰজা আৰু মন্ত্ৰী সকলে নিজৰ মাজতে ভাগ কৰি ল'লে আৰু ৰজাই বৰগোহাঁই আৰু বুঢ়াগোহাঁইক শদিয়াত ৰাখি নিজে ৰাজধানী লৈ ঘূৰি গ'ল। ===১৫৪২ চনৰ বিদ্ৰোহ, দিচাং নৈৰ পাৰত=== চুতীয়া সকলে পুনৰ বাৰ ১৫৪২ চনত ৰজা চুক্লেংমুঙৰ দিনত বিদ্ৰোহ ঘোষণা কৰে কৰিছিল। এইবাৰ ১৫৪২ চনৰ বহাগ মাহত ডিব্ৰুগড় অঞ্চলৰ চুতীয়া সকলে শিৱসাগৰৰ দিচাং নৈৰ ওচৰত আহোম মন্ত্ৰী চেং-হাননক পৰাস্ত কৰি স্বৰাজ ঘোষণা কৰে। কিন্তু ইয়াৰ পাছতে চুক্লেংমুঙে চাওলুং তিমাক বিদ্ৰোহ দমন কৰিবলৈ পঠিয়াই আৰু দুবছৰ লৈকে পূৰ্বৰ চুতীয়া ৰাজ্যৰ বিভিন্ন অঞ্চল ধ্বংস কৰে যাতে কোনো চুতীয়া সকলে পুনৰ বিদ্ৰোহ কৰিবলৈ সাহস নকৰে। ===১৫৫০ চনৰ বিদ্ৰোহ, শদিয়া=== ১৫৫০ চনত শদিয়াখোৱা গোহাঁইৰ মৃত্যুৰ পাছত, কংসপাত্ৰ নামৰ চুতীয়া নায়ক এজনে শদিয়াত বিদ্ৰোহ কৰি নিজকে ৰজা বুলি ঘোষণা কৰিছিল। আহোম ৰাজ্যৰ বহুতো ৰাজকোঁৱৰে তেওঁক সহযোগ কৰিছিল আৰু শদিয়াত উপস্থিত হৈ আহোম ৰজাৰ বিৰুদ্ধে যুদ্ধ কৰিবলৈ সাজু হৈছিল। এই যুদ্ধ ৩ বছৰ লৈকে চলিছিল আৰু শেষত কংসপাত্ৰৰ লগতে বহুতো চুতীয়াই মৃত্যু বৰণ কৰিছিল। ৰাজকোঁৱৰ সকলৰ ভিতৰত কিছুমানৰ মৃত্যু হৈছিল আৰু বাকী থকা সকলক বন্দী বনাই পাছলৈ চাৰিঙত থাকিবলৈ দিয়া হৈছিল। ===১৫৬৫ চনৰ বিদ্ৰোহ, নামৰূপ আৰু খেৰাম=== ১৫৬৫ চনৰ মাঘ মাহত ডিব্ৰুগড় অঞ্চলৰ চুতীয়া সকলে বিদ্ৰোহ ঘোষণা কৰি নামৰূপ আৰু খেৰাম(বৰ্তমান ডিব্ৰুগড়ৰৰ খেৰেমীয়া) অঞ্চলৰ আহোম গাঁও সমূহ আক্ৰমণ কৰি লুণ্ঠন কৰিছিল। ৰজাই বিদ্ৰোহ দমন কৰিবলৈ চাওলুং তিপামক পঠিয়াইছিল। বিদ্ৰোহী সকলৰ লগত হোৱা যুদ্ধত চাওলুং তিমাৰ হাতী আহত হৈছিল যাৰ বাবে তেওঁ যুদ্ধ এৰি দিহিং পাৰ হৈ উভতি আহে। ইয়াৰ পাছত বিদ্ৰোহৰ কি পৰিণতি হ'ল গম পোৱা নাযায়। সম্ভৱতঃ পাছলৈ বিদ্ৰোহ দমন কৰা হৈছিল। ===১৫৭২ চনৰ বিদ্ৰোহ, শদিয়া=== ১৫৭২ চনত পুনৰ বাব চুতীয়া সেনাপতি এজনৰ নেতৃত্বত শদিয়া অঞ্চলৰ চুতীয়া সকলে মুৰ দাঙি উঠে। বিদ্ৰোহ দমন কৰিবলৈ চাওলুং চাৰিং, চাওফ্ৰাংমুঙ বৰগোহাঁই, শদিয়া খোৱা গোঁহাই, ইত্যাদি বহুতো বিষয়ববীয়াক পঠিওৱা হৈছিল। আহোম সেনাৰ তুলনাত বিদ্ৰোহী সকলৰ সংখ্যা কম থকাৰ বাবে বিদ্ৰোহী সকল কানচাই আৰু পুখুৰীখনা নামৰ অঞ্চল লৈ আতঁৰি আহিছিল আৰু সেই অঞ্চলৰ চুতীয়া সকলৰ সহযোগত পুনৰ ৰণ কৰিছিল। কিন্তু দুৰ্ভাগ্যবশতঃ বিদ্ৰোহী সকল পৰাজিত হৈছিল। চুতীয়া সেনাপতি, কানচাইৰ মুখিয়াল আৰু অন্য বহুতো চুতীয়া সৈন্যক বন্দী বনাই ৰাজধানী লৈ লয় অনা হৈছিল। ===১৬৬৫ চনৰ বিদ্ৰোহ, উত্তৰ পাৰ=== ১৬৬৫ চনত আহোম সেনা নগা সকলৰ লগত হোৱা যুদ্ধত ব্যস্ত আছিল। এই সুযোগ লয়, উত্তৰ পাৰৰ লখিমপুৰৰ এখিনি চুতীয়া লোকে মিৰি আৰু দফলা লোকৰ লগত মিলি বিদ্ৰোহ কৰিছিল। কিন্তু বিদ্ৰোহ সফল নহ'ল। ===১৬৭৩ চনৰ বিদ্ৰোহ, উত্তৰ পাৰ=== ১৬৭৩ চনত ধেমাজি অঞ্চলৰ চুতীয়া সকলে বিদ্ৰোহ ঘোষণা কৰি ৰূপা(বৰ্তমানৰ ৰূপহী) আৰু ডিমৌ(বৰ্তমানৰ ধেমাজিৰ ডিমৌ) মিৰি সকলে আহোম ৰজাক কৰ হিচাপে দিয়া মাৰ নাও তোলাই লৈ গৈছিল। এই কথা শুনি আহোম ৰজাই চুতীয়া অঞ্চললৈ কটকী পঠিয়াই নাও সমূহ ঘূৰাই দিবলৈ আদেশ কৰিছিল, কিন্তু চুতীয়া সকলে আদেশ নামানিলে। ইয়াৰ পাছত সকলো চুতীয়া দেউলীয়া নামৰ গাঁৱ এখনত একগোট হৈছিল। কটকীৰ খবৰ পাই আহোম ৰজাই তিনিমুখিয়া অঞ্চলত থকা নাৰাই নামৰ চুতীয়া বিদ্ৰোহী নেতা জনক ধৰি আনিবলৈ সৈনিক পঠিয়ালে। ইয়াৰ পাছত ৰজাই শদিয়াখোৱা গোঁহাই আৰু মৰঙ্গীখোৱা গোহাঁইক চেঁচামুখত গড় নিৰ্মাণ কৰি যুদ্ধৰ বাবে সাজু হ'বলৈ আদেশ দিলে। দিহিং নদীৰ পাৰত আন এটা গড় নিৰ্মাণ কৰা হ'ল। তাৰ পাছত আহোম সেনাই দিহিং পাৰ হৈ মাজুলী হৈ চুতীয়া গাঁৱলৈ আগ বাঢ়ি আহিল। চুতীয়া সকলেও হাতত ধেনু-কাড় লয় দেউলীয়া গাঁৱৰ পৰা মিৰি গাঁৱ এখনলৈ আগ বাঢ়ি আহিলে। আহোম ৰজাই পুনৰ চুতীয়া সকলৰ ওচৰলৈ কটকী পঠিয়াইলে। চুতীয়া বৰুৱা জনে অৱশেষত বশ্যতা স্বীকাৰ কৰিলে, কিন্তু নিজৰ গৰু-ছাগলী, হাঁহ-কুকুৰ, ইত্যাদি সকলো হেৰুৱালে। নাৰাই আৰু অন্য চুতীয়া বিদ্ৰোহী নেতা সকলক মদ্যপান কৰোৱাই পুনৰ বিদ্ৰোহ নকৰিবলৈ প্ৰতিজ্ঞা কৰালে। সবল আৰু শক্তিশালী চুতীয়া সৈনিক সকলৰ বন্দী বনোৱা হ'ল আৰু অন্য চুতীয়া সকলক প্ৰতি বছৰে কৰ হিচাপে নাও দিবলৈ আদেশ দিয়া হ'ল। ===১৭৬৯-১৮০৫ চনৰ মায়ামৰা বিদ্ৰোহ=== মায়ামৰা ধৰ্মীয় চুতীয়া সকলে ১৭৬৯ চনত আহোম ৰাজ্যৰ বিৰুদ্ধে বিদ্ৰোহ ঘোষণা কৰি ১৭৯১ লৈকে বেংমৰা নামৰ পৃথক ৰাজ্য এখন গঠন কৰিছিল। মায়ামৰা বিদ্ৰোহত ভাগ লোৱা জনগোষ্ঠী সমূহৰ মাজত দ্বিতীয় সৰ্বাধিক লোক চুতীয়া জনগোষ্ঠীৰ আছিল। বেংমৰা ৰাজ্যৰ ৰজা সৰ্বানন্দ সিংহ বীৰপালৰ বংশৰ বুৰুক চুতীয়া ৰাজপৰিয়ালৰ লোক আছিল। হয়তো ১৫২৫ চনত ৰাজ্য হেৰুৱা চুতীয়া ৰাজপৰিয়াল টোৱে সৰুকৈ হ'লেও পুনৰ বাৰ ৰাজ্য ৰাজত্ব কৰিবলৈ সক্ষম হৈছিল। ===১৭৭৫ চনৰ বিদ্ৰোহ, ডিব্ৰু-দিহিং অঞ্চল=== মায়ামৰা বিদ্ৰোহ হৈ থাকোঁতে ডিব্ৰু-দিহিংৰ মাজৰ অঞ্চলৰ একাংশ চুতীয়াই বিদ্ৰোহ ঘোষণা কৰিছিল। টাই ভাষাৰ "আহোম বুৰঞ্জী" নামৰ গ্ৰন্থত উল্লেখ কৰা মতে পূৰ্বৰ চুতীয়া ৰাজ্যৰ সীমান্ত অঞ্চলৰ খামজাং প্ৰদেশৰ পৰা নঙাখাম নামৰ নৰা মুখিয়ালৰ লগত ধৰা সকলে আহি বিদ্ৰোহ ঘোষণা কৰিছিল। এই বিদ্ৰোহত চুতীয়া সকলে নৰা সকলক সহযোগ কৰিছিল। নৰা মুখিয়াল জনে ১৭৭৫ চনত চুতীয়া সকলৰ সহযোগত হাটখোৱা গোহাঁইক পৰাস্ত কৰি নিজকে ডিব্ৰু নৈৰ কাষৰ অঞ্চলৰ ৰজা বুলি ঘোষণা কৰিছিল। ৰজা হৈ নঙাখামে চুতীয়া আৰু বাৰেচিৰিঙীয়া সকলৰ মাজৰ পৰাই ফুকন আৰু বৰুৱা নিযুক্ত কৰিছিল। আহোম ৰজাই নঙাখাম আৰু চুতীয়া সকলৰ বিৰুদ্ধে বুঢ়াগোহাঁইৰ নেতৃত্বত ৪০ হাজাৰ সৈন্য পঠিয়াইছিল। সেনা সকলে আহি ৰঙাগড়াত(বৰ্তমানৰ ডিব্ৰু-চৈখোৱাৰ দক্ষিণত) উপস্থিত হৈছিল। ইয়াত পাছত তেজী আৰু দিহিং নৈৰ পাৰত যুদ্ধ হৈছিল। বিদ্ৰোহী সকল পৰাজিত হৈ আতৰি গৈছিল। নৰা সকলে পূৰ্বৰ চুতীয়া ৰাজ্যৰ পাহাৰীয়া অঞ্চলত আশ্ৰয় লয় আৰু চুতীয়া সকলে ধূনাগুৰি নামৰ ঠাই এদখৰত আশ্ৰয় লয়। বহুতো চুতীয়া, বাৰেচিৰিং আৰু নৰা বিদ্ৰোহীক ৰাজধানী ৰংপুৰলৈ লয় অনা হয়। তাৰে কিছুমানক মৃত্যু দণ্ড দিয়া হৈছিল আৰু আন সকলক বন্দী হিচাপে ৰখা হৈছিল।<ref>Barua, G.C, "Ahom Buranji, p. 331-333</ref> ==অসমীয়া সংস্কৃতিত চুতীয়া ৰাজ্যৰ প্ৰভাব== ==আৰু চাওক== * [[চুতীয়া জনগোষ্ঠী]] * [[সতী সাধনী]] ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} * {{cite book | last = Gait | first = Edward | title = A History of Assam | publisher = Thacker, Spink & Co. | date = 1906 | location = Calcutta | url = http://books.google.com/books?id=w-6kr1IyHJkC}} *{{Cite journal|last=Neog|first=Maheswar|title=Light on a Ruling Dynasty of Arunachal Pradesh in the Fourteenth and Fifteenth Centuries|date=1977|journal=Annals of the Bhandarkar Oriental Research Institute|volume=58/59|pages=813–820|jstor=41691751|issn=0378-1143}} ==বাহ্যিক সংযোগ== {{অসম বুৰঞ্জী}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ ইতিহাস]] [[শ্ৰেণী:চুতীয়া ৰাজ্য]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ সাম্ৰাজ্য আৰু ৰাজ্য]] jw24f6tpd3qozc1dvigxsakmbvdfyaf 10 28469 606229 184905 2026-05-14T02:24:14Z CommonsDelinker 118 Replacing FNL_Flag.svg with [[File:Flag_of_the_National_Liberation_Front_of_South_Vietnam,_Flag_of_South_Vietnam_(1975–1976).svg]] (by [[:c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] because: [[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR2|Criterion 2]] (meaningl 606229 wikitext text/x-wiki {{ {{{1<noinclude>|country showdata</noinclude>}}} | alias = দক্ষিণ ভিয়েটনাম | flag alias =Flag of South Vietnam.svg | flag alias-PRG = Flag of the National Liberation Front of South Vietnam, Flag of South Vietnam (1975–1976).svg | link alias-tennis = Vietnam {{{mw}}} Cup team | link alias-naval = Republic of Vietnam Navy | size = {{{size|}}} | name = {{{name|}}} | altlink = {{{altlink|}}} | altvar = {{{altvar|}}} | variant = {{{variant|}}} <noinclude> | var1 = PRG | related1 = Vietnam </noinclude> }} q2blk8mvlltmeng4ihit39zyxipl83p 0 33997 606147 604709 2026-05-13T13:19:31Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 606147 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = ৰেথ অফ দ্য টাইটানছ | image =Wrath of the Titans.jpg | image size = | alt = | caption = থিয়েট্ৰিকেল ৰিলিজ প'ষ্টাৰ | director = জনাথন লায়েবেছমেন | producer = {{ubl|বাছিল ইৱানিক|পলি ক'হেন জনছন}} | writer = | screenplay = {{ubl|ডেন মেজিউ|ডেভিদ লেছলি জনছন}} | story = {{ubl|গ্ৰেগ বাৰ্লেণ্টি|ডেভিদ লেছলি জনছন|ডেন মেজিউ}} | based on = {{based on|চৰিত্ৰ|বেভাৰলি ক্ৰছ}} | narrator = | starring = {{ubl|[[ছেম ৱৰ্ডিংটন]]|ৰজেমাণ্ড পাইক|বিল নায়ি|এডগাৰ ৰেমিৰেজ|টবি কেবেল|ডেনি হাষ্টন|[[ৰালফ ফিয়েনছ]]|লায়াম নিছন}} | music = জেভিয়াৰ নেভাৰেট<ref>{{cite web|url=http://filmmusicreporter.com/2011/11/21/javier-navarrete-to-score-wrath-of-the-titans/ |title=Javier Navarrete to Score ‘Wrath of the Titans’ |publisher=Film Music Reporter |date= |accessdate=2012-11-07}}</ref> | cinematography = বেন ডেভিছ | editing = মাৰ্টিন ৱালছ | studio = লিজেণ্ডেৰি পিকচাৰ্ছ<br />থাণ্ডাৰ ৰ'ড ফিল্মছ<br />কট প্ৰডাকচন<br />ফিউৰিয়া ডি টাইটানিছ II এ.আই.ই. | distributor = ৱাৰ্ণাৰ ব্ৰাদাৰ্ছ পিকচাৰ্ছ | released = ২৮ মাৰ্চ ২০১২<ref>{{cite web|url=http://www.allocine.fr/film/fichefilm_gen_cfilm=181289.html?nopub=1 |title=La colère des Titans - released|publisher=AlloCiné|accessdate=June 13, 2012}}</ref> | runtime = ৯৯ মিনিট | country = [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]]<br/>স্পেইন<ref>{{cite web|url=http://www.screendaily.com/reviews/the-latest/wrath-of-the-titans/5039858.article|work=Screen Daily|title=Wrath of the Titans|accessdate=December 21, 2012|author=Simon, Brent|date=March 28, 2012}}{{Subscription required}}</ref> <ref>{{cite web|url=http://www.allmovie.com/movie/wrath-of-the-titans-v524599|work=Allmovie|title=Wrath of the Titans|accessdate=December 21, 2012|author=Buchanan, Jason}}</ref> | language = [[ইংৰাজী ভাষা|ইংৰাজী]] | budget = $১৫০ মিলিয়ন | gross = $৩০১অ,৯৭০,০৮৩<ref name="mojo" /> }} '''''ৰেথ অফ দ্য টাইটানছ''''' ২০১২ চনৰ এখন আমেৰিকান-স্পেনিছ ফেণ্টাছী চলচ্চিত্ৰ আৰু ই ২০১০ চনৰ চলচ্চিত্ৰ [[ক্লেশ্ব অফ দ্য টাইটানছ (২০১০ চলচ্চিত্ৰ)|ক্লেশ্ব অফ দ্য টাইটানছ]]ৰ ছিকুৱেল। ছবিখনত ছেম ৱৰ্ডিংটন, ৰজেমাণ্ড পাইক, বিল নায়ি, এডগাৰ ৰেমিৰেজ, টবি কেবেল, ডেনৈ হাষ্টন, ৰালফ ফিয়েনছ আৰু লায়াম নিছনে তাৰকা হিচাপে অভিনয় কৰিছে। ডেন মেজিউ আৰু ডেভিদ লেছলি জনছনে চিত্ৰনাট্য ৰচনা কৰা ছবিখন পৰিচালনা কৰিছে জনাথন লায়েবেছমেনে। ৰেথ অফ দ্য টাইটানছৰ কাহিনীভাগ প্ৰথমখন ছবিৰ ঘটনাৱলীৰ এটা দশকৰ পিছত সংঘটিত হৈছে য'ত দেৱতাসকলে আৱদ্ধ কৰি ৰখা টাইটানসকলৰ ওপৰত নিয়ন্ত্ৰণ হেৰুৱায় আৰু পিতৃ [[জিউচ]]ক ৰক্ষা কৰাৰ লগতে টাইটানসকলক পৰাভূত কৰি মানৱ জাতিক ৰক্ষা কৰিবলৈ পাৰ্ছিয়াছক আহ্বান কৰা হয়। ২০১০ চনৰ মাৰ্চত ক্লেশ্ব অফ দ্য টাইটানছৰ মুক্তিৰ লগে লগে এখন ছিকুৱেল সম্পৰ্কে কথা-বতৰা আৰম্ভ হয়। ২০১০ চনৰ জুনত ডেন মেজিউ আৰু ডেভিদ লেছলি জনছনক মাতি অনা হয় আৰু আগষ্টত পৰিচালক জনাথন লায়বেছমেনক সমিতিলৈ অনা হয়। ২০১১ চনৰ মাৰ্চত লণ্ডনত ছবিখনৰ মুখ্য আলোকচিত্ৰগ্ৰহণ আৰম্ভ হয়। ২০১২ চনৰ ৩০ মাৰ্চত ছবিখনে দ্বিবিমীয় আৰু ত্ৰিবিমীয় ৰূপত [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]]ত মুক্তিলাভ কৰে। সাধাৰণভাৱে সমালোচকৰ নেতিবাচক সঁহাৰি পালেও ছবিখনে বিশ্বজুৰি মুঠ $৩০২ উপাৰ্জন কৰে। ==কাহিনীভাগ== [[জিউচ]]ৰ এজন পুত্ৰ পাৰ্ছিয়াছ তেওঁৰ কণমানি পুত্ৰ হিলিয়াছৰ সৈতে এজন মাছমৰীয়া হিচাপে বাস কৰে। জিউচে পাৰ্ছিয়াছৰ ওচৰলৈ আহি সহায় বিচাৰি কয় যে টাৰ্টেৰাছৰ দেৱালসমূহ ভাগিবলৈ ধৰিছে আৰু বন্দী টাইটান ক্ৰনছ অতি সোনকালেই মুকলি হৈ যাব। পাৰ্ছিয়াছে নিজৰ পৰিয়ালৰ সুৰক্ষাৰ প্ৰতি গুৰুত্ব দি এই বিষয়ৰ মাজত সোমাবলৈ অস্বীকাৰ কৰে। জিউচে টাৰ্টেৰাছত তেওঁৰ ভাতৃদ্বয় [[হেডিছ]] আৰু [[প'ছেইডন]] তথা পুত্ৰ [[এৰিছ]]ক লগ কৰে। তেওঁ হেডিছক টাৰ্টেৰাছৰ দেৱালসমূহ পুনৰ্নিৰ্মাণ কৰিবলৈ হেডিছৰ সহায় বিচাৰে, কিন্তু হেডিছে প্ৰস্তাৱটো প্ৰত্যাখ্যান কৰি তেওঁৰ ভাতৃদ্বয়ক আক্ৰমণ কৰে। এৰিছে জিউচক বিশ্বাসঘাটকতা কৰি তেওঁক বন্দী কৰে আৰু তেওঁৰ বজ্ৰবাণ হস্তগত কৰে। হেডিছ আৰু এৰিছে ক্ৰনছৰ সৈতে এক চুক্তি কৰিবলৈ পৰিকল্পনা কৰে: বাকী থকা অমৰসকলৰ বিনিময়ত, তেওঁলোকে জিউচৰ দৈৱিক শক্তি শুহি তাৰে ক্ৰনছক পুনৰাই উজ্জীৱিত কৰি তুলিব। কথামতে কাম কৰাত টাৰ্টেৰাছৰ দেৱাল ভাগি পৰে আৰু দৈত্যসমূহ মুকলি হৈ পৃথিৱী পায়। আঘাতপ্ৰাপ্ত প'ছেইডনে পলাই আহি পাৰ্ছিয়াছক পৰিস্থিতিৰি বিষয়ে অৱগত কৰে আৰু তেওঁক প'ছেইডনৰ পুত্ৰ এজেনৰক লগ কৰিবলৈ কয় যি পাৰ্চিয়াছক হেফিষ্টাছৰ কাষলৈ লৈ যাব যি টাৰ্টেৰাছলৈ যোৱা পথটো জানে। প'ছেইডনে নিজৰ ত্ৰিশূলডাল পাৰ্ছিয়াছক দিয়ে আৰু দৈৱিক মৃত্যুক সাৱটি লয়। পাৰ্ছিয়াছ, এণ্ড্ৰমেডা আৰু এজেনৰ হেফিষ্টাছক বিচাৰি ওলায়। এজেনৰে ব্যাখ্যা কৰে যে হেফেষ্টাছে জিউচ, হেডিছ আৰু প'ছেইডনে ধাৰণ কৰা ক্ৰমে বজ্ৰবাণ, যাঠী (pitchfork) আৰু ত্ৰিশূল নিৰ্মাণ কৰিছিল আৰু তিনিওডাল অস্ত্ৰ মিলি ট্ৰায়ামৰ যাঠীডাল গঠন কৰে, কেৱল এই অস্ত্ৰৰেহে ক্ৰনছক পৰাভূত কৰিব পাৰি। অভিযাত্ৰীসকলে হেফিষ্টাছক লগ পায় আৰু টাৰ্টেৰাছৰ প্ৰৱেশপথ লেবিৰিন্থ পায়গৈ, য'ত পাৰ্ছিয়াছ, এণ্ড্ৰমেডা আৰু এজেনৰক সুৰক্ষিত ৰূপত সোমাবলৈ দিয়াৰ স্বাৰ্থত আক্ৰমণকাৰী এৰিছৰ হাতত হেফিষ্টাছে আত্মবলিদান দিয়ে। ইয়াৰ পিছত তেওঁলোক টাৰ্টেৰাছত প্ৰৱেশ কৰে। ইতিমধ্যে জিউচৰ প্ৰায়খিনি শক্তি শুহি ক্ৰনছ জাগি উঠে। জিউচে হেডিছক পাতালপুৰীলৈ পথোৱাৰ বাবে তেওঁৰ ওচৰত দোষ স্বীকাৰ কৰে আৰু তেওঁৰ পৰা ক্ষমা প্ৰাৰ্থনা কৰে আৰু কয় যে তেওঁ হেডিছক তেওঁৰ কৰ্মৰ বাবে ক্ষমা কৰি দিছে। হেডিছে জিউচক সহায় কৰি ক্ৰনছৰ গতি ৰূদ্ধ কৰিবলৈ সিদ্ধান্ত লয়, কিন্তু ইয়াৰ বিপৰীতে এৰিছে তেতিয়াও ক্ৰনছৰ উত্থান বিচাৰে। পাৰ্ছিয়াছ উপস্থিত হৈ জিউচক মুকলি কৰে। এৰিছে জিউচক আহত কৰে যদিও তেওঁ পাৰ্ছিয়াছৰ সৈতে টাৰ্টেৰাছৰপৰা পলায়ন কৰে। এৰিছৰপৰা বজ্ৰবাণ আহৰণ কৰি ক্ৰনছক পৰাস্ত কৰিবৰ বাবে পাৰ্ছিয়াছে ইচ্ছাকৃতভাৱে এৰিছক দ্বন্দ্ব্বযুদ্ধলৈ আমন্ত্ৰণ জনায়। চতুৰতাৰে এৰিছক বধ কৰি তেওঁ বজ্ৰবাণ হস্তগত কৰে আৰু তিনিওডাল দৈৱ অস্ত্ৰ একগোট কৰি ট্ৰায়ামৰ যাঠীলৈ পৰিৱৰ্তিত কৰে। আনফালে এণ্ড্ৰমেডাৰ সৈন্যক দৈত্যসমূহে পৰাভূত কৰিবলৈ ধৰে, কিন্তু হেডিছে নিজৰ শক্তিৰে নিজে দুৰ্বল হৈ পৰা এক প্ৰক্ৰিয়াৰে জিউচক সুস্থ কৰি তোলে আৰু দুয়ো একেলগে দৈত্যসমূহক পৰাস্ত কৰে। ক্ৰনছ পূৰ্ণ ৰূপত উজ্জীৱিত হৈ এণ্ড্ৰমেডাৰ সৈন্যক আক্ৰমণ কৰে। জিউচ বেয়াকৈ আহত হয় আৰু পাৰ্ছিয়াছে ক্ৰনছক বধ কৰে। সেই আঘাততে জিউচৰ মৃত্যু হয়। হেডিছে পাৰ্ছিয়াছক কয় যে তেওঁ এতিয়া শক্তিহীন আৰু ইয়াকে কৈ প্ৰস্থান কৰে। হিলিয়াছে তেওঁৰ পিতৃক কয় যে তেওঁ নিজৰ মাছমৰীয়া জীৱনলৈ উলটি যাব। পাৰ্ছিয়াছে হিলিয়াছক কয় যে সি তেওঁৰ পুত্ৰ হিচাপে আৰু জিউচৰ নাতি হিচাপে গৌৰৱ কৰা উচিত আৰু তাকে কৈ তেওঁ হিলিয়াছৰ হাতত নিজৰ তৰোৱালখন তুলি দিয়ে। ==অভিনয় শিল্পী== *জিউচৰ পুত্ৰ অৰ্ধদেৱতা পাৰ্ছিয়াছৰ ভূমিকাত ছেম ৱৰ্ডিংটন *ৰাণী এণ্ড্ৰমেডাৰ ভূমিকাত ৰজেমাণ্ড পাইক। পাইকে এলেক্সা ডাভালছৰ ঠাইত চৰিত্ৰটো ৰূপায়ণ কৰে।<ref>{{cite web|url=http://screenrant.com/wrath-of-the-titans-cast-rosamund-pike-pauly-100738/ |title=Rosamund Pike Joins ‘Wrath of the Titans’ as Andromeda |publisher=screenrant.com |date=2011 |accessdate=13 December 2012}}</ref> *হেফেষ্টাছৰ ভূমিকাত বিল নায়ি *ৰণদেৱতা এৰিছৰ ভূমিকাত এডগাৰ ৰেমিৰেজ *এজেনৰৰ ভূমিকাত টবি কেবেল *প'ছেইডনৰ ভূমিকাত ডেনী হাষ্টন *হেডিছৰ ভূমিকাত ৰালফ ফিয়েনছ *জিউচৰ ভূমিকাত লায়াম নিছন ইয়াৰোপৰি জন বেলে হিলিয়াছ, লিলি জেমছে ক'ৰিণা, ফ্ৰেডি ড্ৰেবলে এপ'ল' আৰু কেথৰিণ কাৰ্পেণ্টাৰ এথেনাৰ চৰিত্ৰ ৰূপায়ণ কৰে।<ref name="prod"/> ==নিৰ্মাণ== ২০১০ চনৰ মাৰ্চৰ আৰম্ভণিতে ক্লেশ্ব অফ দ্য টাইটানছৰ এক ছিকুৱেল নিৰ্মাণৰ কথা-বাৰ্তা চলে। ছবিখনৰ 'ৱ'ৰ্ল্ড প্ৰিমিয়াৰ'ত প্ৰথম ছবিখনত এৰিছৰ চৰিত্ৰ ৰূপায়ণ কৰা তামেৰ হাছানে কয়, "তেওঁলোকে এইখন ভালে ভালে হৈ যোৱাটো বিচাৰিছিল যাতে তেওঁলোকে ছিকুৱেলৰ দিশে আগবাঢ়িব পাৰে...। "<ref>{{cite web| last=Sharp | first=Craig| date=2010-03-29| title=FilmShaft Exclusive! The Stars Align For Clash Of The Titans World Premiere With The SEQUEL Waiting In The Wings| url=http://www.filmshaft.com/exclusive-the-stars-align-for-clash-of-the-titans-world-premiere-with-the-sequel-waiting-in-the-wings/| work=FilmShaft| accessdate=2011-03-23}}</ref> ২০১০ চনৰ এপ্ৰিলত বাতৰি ওলায় যে দ্বিতীয় খণ্ডটো লুইচ লেটেৰিয়াৰে পৰিচালনা নকৰে, কিন্তু কাৰ্যবাহী প্ৰযোজক হিচাপে থাকিব। বাতাৰিটোত ইয়াকো কোৱা হয় যে ছেম ৱৰ্ডিংটনো ইয়াত আছে আৰু গ্ৰেগ বাৰ্লেণ্টিয়ে কাহিনীটো ৰচনা কৰিব।<ref>{{cite web| last=Flemming| first=Mike| date=2010-04-27| title=Sequels For 'Clash Of The Titans' And 'Journey To The Center Of The Earth'| url=http://www.deadline.com/2010/04/creative-lineup-shuffles-loom-for-clash-of-the-titans-and-journey-to-the-center-of-the-earth-sequels/| work=Deadline.com| accessdate=2011-03-23}}</ref> ২০১০ চনৰ জুনত ৱাৰ্ণাৰ ব্ৰাদাৰ্ছে ডেভিদ লেছলি জনছন আৰু ডেন মেজিউক চিত্ৰনাট্য ৰচনা কৰিবলৈ আমন্ত্ৰণ জনায়। বাছিল ইৱানিকে পৰিচালক হিচাপে প্ৰত্যাৱৰ্তন কৰে আৰু ত্ৰিবিমীয় ৰূপলৈ সলনি কৰাতকৈ ইয়াক ত্ৰিবিমীয় ৰূপতে নিৰ্মাণ কৰিবলৈ সিদ্ধান্ত লোৱা হয়।<ref>{{cite web| last=McNary| first=Dave| date=2010-06-11| title='Clash of the Titans' sequel in the works| url=http://www.variety.com/article/VR1118020534?refCatId=13| work=Variety| accessdate=2011-03-23}}</ref> ২০১০ চনৰ আগষ্টত ''দ্য হলিউদ ৰিপৰ্টাৰে'' বাতৰি প্ৰকাশ কৰে যে জনাথন লায়েবেছমেনে ছবিখন পৰিচালনাৰ চুক্তিত হস্তাক্ষৰ কৰিছে।<ref>{{cite web| date=2010-08-31| title=Liebesman Confirmed for Clash of the Titans 2| url=http://www.comingsoon.net/news/movienews.php?id=69406| work=ComingSoon.net| publisher=CraveOnline| accessdate=2011-03-23| archivedate=2010-09-01| archiveurl=https://web.archive.org/web/20100901211351/http://www.comingsoon.net/news/movienews.php?id=69406| deadurl=yes}}</ref> ২০১০ চনৰ ছেপ্টেম্বৰত পৰিচালক জনাথন লায়েবেছমেনে নিশ্চিতি প্ৰদান কৰে যে ছেম ৱৰ্ডিংটন, জেমা আৰ্টাৰটন, ৰালফ ফিয়েনছ আৰু লায়াম নিছনে প্ৰত্যৱৰ্তন কৰিব।<ref>{{cite web| date=2010-09-11| title="Clash of the Titans 2" to Bring Back Ralph Fiennes and Liam Neeson| url=http://www.worstpreviews.com/headline.php?id=18953| work=WorstPreviews| accessdate=2012-04-24| archivedate=2010-09-13| archiveurl=https://web.archive.org/web/20100913214324/http://www.worstpreviews.com/headline.php?id=18953| deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite web| last=Douglas| first=Edward| date=2010-09-10| title=Clash of the Titans 2 and Expendables 2 Updates| url=http://www.comingsoon.net/news/movienews.php?id=69713| work=ComingSoon.net| publisher=CraveOnline| accessdate=2011-03-23| archivedate=2011-09-04| archiveurl=https://web.archive.org/web/20110904041528/http://www.comingsoon.net/news/movienews.php?id=69713| deadurl=yes}}</ref> অৱশ্যে আৰ্টাৰটনে অজ্ঞাত কাৰণত তেওঁৰ চৰিত্ৰটোত পুনৰভিনয় নকৰিলে। একে বছৰৰ ডিচেম্বৰত নিছনে জানিবলৈ দিয়ে যে ছবিখনৰ নাম ৰেথ অফ দ্য টাইটানছ ৰখা হ'ব আৰু মাৰ্চত ইয়াৰ চিত্ৰগ্ৰহণ আৰম্ভ হ'ব বুলি আশা কৰা হৈছে।<ref>{{cite web| date=2010-12-07| title=Neeson looks forward to Titans 2| url=http://www.belfasttelegraph.co.uk/entertainment/film-tv/news/neeson-looks-forward-to-titans-2-15023873.html| work=The Belfast Telegraph|publisher=Independent News & Media| accessdate=2011-03-24}}</ref> ২০১১ চনৰ জানুৱাৰীত বাতৰি ওলায় যে এডগাৰ ৰেমিৰেজ আৰু টবি কেবেলে এৰিছ আৰু এজেনৰৰ ভূমিকাত অৱতীৰ্ণ হ'ব। লগতে এয়াও বাতৰি ওলায় যে বিল নায়িক হেফেষ্টাছক ৰূপায়ণ কৰিবলৈ অনা হৈছে। ইয়াৰোপৰি সময় নিমিলাৰ বাবে প্ৰথম ছবিখনৰ এলেক্সা ডাবালছে এৰি যোৱা এণ্ড্ৰমেডাৰ ভূমিকাৰ বাবে লোৱা 'স্ক্ৰীণ টেষ্ট'ত হেইলি আটৱেলক বাছনি কৰি ৰখা হয়।<ref>{{cite web| last=Sneider| first=Jeff| date=2011-01-07| title=Exclusive: Ramirez, Kebbell to Join 'Titans' Sequel; Atwell Testing| url=http://www.thewrap.com/deal-central/column-post/exclusive-ramirez-kebbell-join-titans-sequel-atwell-testing-23713| work=The Wrap| accessdate=2011-03-23| archivedate=2011-05-12| archiveurl=https://web.archive.org/web/20110512013047/http://www.thewrap.com/deal-central/column-post/exclusive-ramirez-kebbell-join-titans-sequel-atwell-testing-23713| deadurl=yes}}</ref> ২০১১ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰীত বাতৰি প্ৰকাশ হয় যে এই চৰিত্ৰটোৰ বাবে ৰজেমাণ্ড পাইক প্ৰায় চুক্তিবদ্ধ হৈছে।<ref>{{cite web| last=Flemming| first=Mike| date=2011-02-08| title=Rosamund Pike To Play Andromeda In 'Clash Of The Titans 2'| url=http://www.deadline.com/2011/02/rosamunde-pike-to-play-andromeda-in-clash-of-the-titans-2/| work=Deadline.com| accessdate=2011-03-23}}</ref> ফেব্ৰুৱাৰীতে লায়েবেছমেনে ঘোষণা কৰে যে ছবিখন ত্ৰিবিমীয় হিচাপে নিৰ্মাণ কৰাৰ পৰিৱৰ্তে ত্ৰিবিমীয় ৰূপলৈ পৰিৱৰ্তিতহে কৰা হ'ব। ২০১১ চনৰ ২৩ মাৰ্চত চলচ্চিত্ৰখনৰ প্ৰধান আলোকচিত্ৰগ্ৰহণ আৰম্ভ হয়। লণ্ডনৰ বাহিৰৰ ষ্টুডিঅ', দক্ষিণ ৱেলছ, কেনেৰি দ্বীপপুঞ্জ আদিত ছবিখনৰ চিত্ৰগ্ৰহণ আৰম্ভ হয়।<ref name="prod">{{cite web|url=http://www.comingsoon.net/news/movienews.php?id=75488|title=Production Underway for Clash ofthe Titans 2|last=|first=|date=23 March 2011|work=|publisher=ComingSoon.net|accessdate=16 April 2013|archivedate=24 March 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110324140259/http://www.comingsoon.net/news/movienews.php?id=75488|deadurl=yes}}</ref> ==মুক্তি== ২০১২ চনৰ ২৬ মাৰ্চত নিউয়ৰ্কৰ এএমচি লিংকন স্কোৱাৰ থিয়েটাৰত ৰেথ অফ দ্য টাইটানছৰ প্ৰিমিয়াৰ সম্পন্ন হয়।<ref>{{cite web |last= |first= |date= |title="Wrath Of The Titans" New York Premiere - Arrivals |url=http://www.zimbio.com/pictures/us96KQiv3ZY/Wrath+Titans+New+York+Premiere+Arrivals |publisher=Zimbo|accessdate=2011-03-28}}</ref> ===সমালোচকৰ সঁহাৰি=== ৰেথ অফ দ্য টাইটানছে সাধাৰণভাৱে চলচ্চিত্ৰ সমালোচকসকলৰ নেতিবাচক সঁহাৰি লাভ কৰে।<ref name="metacritic"/> ৩২ জন সমালোচকৰ সঁহাৰিৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি ''মেটাক্ৰিটিকে'' ছবিখনক ৩৭/১০০ নম্বৰ দিয়ে।<ref name="metacritic">{{cite web |url=http://www.metacritic.com/movie/clash-of-the-titans-2 |title=Wrath of the Titans |publisher=CBS Interactive|work=Metacritic |accessdate=2012-04-02}}</ref> ''ৰ'টেন টমেট'জে'' ১৬৪টা সমালোচনাৰ ভিত্তিত ইয়াক ৪.৫/১০ অংক দিয়াৰ লগতে ২৬% গ্ৰহণযোগ্য অংক দি মন্তব্য দিয়ে যে ইয়াৰ ত্ৰিবিমীয় এফেক্টসমূহ পূৰ্বৰখনতকৈ উন্নত, কিন্তু বাকী প্ৰায় আটাইবোৰ ক্ষেত্ৰত, ৰেথ অফ দ্য টাইটানছে উন্নতি কৰাত ব্যৰ্থ হৈছে।<ref>{{cite web |url=http://www.rottentomatoes.com/m/clash_of_the_titans_2/ |title=Wrath of the Titans (2012) |work=Rotten Tomatoes | publisher=Flixster |accessdate=May 24, 2012}}</ref> 'হলিউদ ৰিপৰ্টাৰে' ইয়াক "এক কঠোৰভাৱে যন্ত্ৰচালিত কাম.." বুলি অভিহিত কৰে।<ref>{{cite web |date=2012-03-12 |last=McCarthy |first=Todd |authorlink=Todd McCarthy |title=Wrath of the Titans: Film Review |url=http://www.hollywoodreporter.com/review/wrath-titans-film-review-sam-worthington-303462 |work=The Hollywood Reporter |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120331023711/http://www.hollywoodreporter.com/review/wrath-titans-film-review-sam-worthington-303462 |archivedate=2012-03-31 |accessdate=2012-03-28 |deadurl=yes }}</ref> প্ৰথম ছবিখনক তিনিটা তৰা দিয়া ৰ'জাৰ এবাৰ্টে ইয়াক দুটা তৰাহে দিয়ে।<ref>{{cite web |date=2012-03-28 |last=Ebert |first=Roger |authorlink=Roger Ebert |title=Wrath of the Titans |url=http://rogerebert.suntimes.com/apps/pbcs.dll/article?AID=/20120328/REVIEWS/120329982 |work=Chicago Sun-Times |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120331035823/http://rogerebert.suntimes.com/apps/pbcs.dll/article?AID=/20120328/REVIEWS/120329982 |archivedate=2012-03-31 |accessdate=2012-03-29 |deadurl=yes }}</ref> ''লছ এঞ্জেলছ টাইমছ''ৰ মাৰ্ক অ'লছেনে কয়, "জনাথন লায়েবেছমেন পৰিচালিত ছবিখনত কাহিনী কথনৰ জুতি, প্ৰদৰ্শন বা একচনৰ অভাৱ। এয়া এক অমিশ্ৰিত উপাদান, কোনোধৰণৰ শক্তি বা উসাহবিহীন এখন চলচ্চিত্ৰ। "<ref>{{cite web |date=2012-03-12 |last=Olsen |first=Mark |title=Movie review: The gods aren't kind to 'Wrath of the Titans' |url=http://www.latimes.com/entertainment/news/movies/la-et-wrath-of-the-titans-20120330-1,0,7339905.story |work=Los Angeles Times|archiveurl= |archivedate= |accessdate=2012-03-30}}</ref> অৱশ্যে ''ভেৰাইটী'', [[টাইম (আলোচনী)|টাইম]] আদি আলোচনী আৰু ''এণ্টাৰটেইনমেণ্ট ৱিকলী'' আদি কাকতে ছবিখনলৈ ইতিবাচক সঁহাৰি জনায়।<ref>{{cite web |date=2012-03-29 |last=Corliss |first=Richard |authorlink=Richard Corliss |title=Wrath of the Titans: The God-Fathers, Part II |url=http://entertainment.time.com/2012/03/29/wrath-of-the-titans-the-god-fathers-part-ii/2 |work=Time |archiveurl=https://web.archive.org/web/20151119061118/http://entertainment.time.com/2012/03/29/wrath-of-the-titans-the-god-fathers-part-ii/2/ |archivedate=2015-11-19 |accessdate=2012-03-30 |deadurl=yes }}</ref><ref>{{cite web |date=2012-03-12 |last=Barker |first=Andrew |title=Wrath of the Titans |url=http://www.variety.com/review/VE1117947302?refcatid=31 |work=Variety |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120331204328/http://www.variety.com/review/VE1117947302?refcatid=31 |archivedate=2012-03-31 |accessdate=2012-03-28 |deadurl=yes }}</ref><ref>{{cite web |date=2012-03-29 |last=Gleiberman |first=Owen |authorlink=Owen Gleiberman |title=Wrath of the Titans: The God-Fathers, Part II |url=http://www.ew.com/ew/article/0,,20483133_20569838,00.html |work=Entertainment Weekly |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120401192522/http://www.ew.com/ew/article/0,,20483133_20569838,00.html |archivedate=2012-04-01 |accessdate=2012-03-30 |deadurl=yes }}</ref> ===বক্স অফিচ=== ২০১২ চনৰ ৩০ মাৰ্চত ১,৪৯০খন থিয়েটাৰত মাজৰাতি প্ৰদৰ্শনীত $১ মিলিয়ন আৰ্জনেৰে ৰেথ অফ দ্য টাইটানছৰ শুভ উদ্বোধনী ঘটে।<ref>{{cite web |date=2012-03-30 |last=Finke |first=Nikki |authorlink=Nikki Finke |title=‘Wrath Of The Titans’ Opens To $1M Midnights |url=http://www.deadline.com/2012/03/wrath-of-the-titans-opens-to-1m-midnights/ |work=Deadline.com |archiveurl= |archivedate= |accessdate=2012-03-30}}</ref> [[দ্য হাংগাৰ গেমছ]]ৰ পিছতে, উত্তৰ আমেৰিকাত সপ্তাহটোৰ অন্তত ই আনুমানিক $৩৪.২ মিলিয়ন উপাৰ্জনৰ দিশে আগবাঢ়ে।<ref>{{cite web |date=2012-04-01 |last=Subers |first=Ray |title=Weekend Report: 'Wrath,' 'Mirror' No Match for 'Hunger Games' |url=http://boxofficemojo.com/news/?id=3406&p=.htm |work=Box Office Mojo |archiveurl= |archivedate= |accessdate=2012-04-02}}</ref> ছবিখনে [[উত্তৰ আমেৰিকা]]ত $৮৩,৬৭০,০৮৩ আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয়ভাৱে $২১৮,৩০০,০০০ আৰ্জনেৰে মুড $৩০১,৯৭০,০৮৩ উপাৰ্জন কৰে। এয়া প্ৰথমখন ছবিৰ মুঠ উপাৰ্জনতকৈ $৪৯৩ মিলিয়ন কম।<ref name="mojo">{{cite web |date= |last= |first= |title=Wrath of the Titans |url=http://www.boxofficemojo.com/movies/?id=clashofthetitans2.htm |work=Box Office Mojo|archiveurl= |archivedate= |accessdate=June 23, 2012}}</ref> ===হোম মিডিয়া=== ২০১২ চনৰ ২৬ জুনত ৰেথ অফ দ্য টাইটানছক ব্লু-ৰে, ত্ৰিবিমীয় ব্লু-ৰে, ডিভিডি আৰু ডিজিটেল ডাউনলোড কৰিব পৰা ৰূপত মুক্তি দিয়া হয়।<ref>{{cite web |date=May 15, 2012 |last=Shaffer |first=R.L. |title=Wrath of the Titans to Conquer BD, DVD |url=http://bluray.ign.com/articles/122/1224676p1.html |work=IGN |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120518004002/http://bluray.ign.com/articles/122/1224676p1.html |archivedate=May 18, 2012 |accessdate=May 31, 2012 |deadurl=yes }}</ref> ==ছিকুৱেল== ২০১১ চনৰ নৱেম্বৰত ৱাৰ্ণাৰ ব্ৰাদাৰ্ছে ৰেথ অফ দ্য টাইটানছৰ লেখকদ্বয় ডেন মেজিউ আৰু ডেভিদ লেছলি জনছনক তৃতীয় ভাগ এটা লিখিবৰ বাবে আমন্ত্ৰণ কৰি আনে।<ref>{{cite web |last=Kit |first=Borys |date=2011-11-02 |title=Warner Bros. Readying 'Clash of the Titans 3' (Exclusive) |url=http://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/clash-of-the-titans-3-warner-bros-256828 |work=The Hollywood Reporter |accessdate=2011-11-03}}</ref> ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * {{Official website|http://www.wrathofthetitans.com}} * {{IMDb title|1646987|ৰেথ অফ দ্য টাইটানছ}} * {{rotten-tomatoes|clash_of_the_titans_2|ৰেথ অফ দ্য টাইটানছ}} * {{mojo title |id=clashofthetitans2 |title=ৰেথ অফ দ্য টাইটানছ}} [[শ্ৰেণী:ইংৰাজী চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ চলচ্চিত্ৰ]] bg91fg64niidxq182b59ty5ranbfc31 0 35572 606233 380265 2026-05-14T04:07:11Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 606233 wikitext text/x-wiki {{Infobox scientist | name = এডৱাৰ্ড জেনাৰ | image = Edward Jenner by James Northcote.jpg | image_size = | caption = Edward Jenner by James Northcote | birth_name = Edward Anthony Jenner | birth_date = ১৭ মে' ১৭৪৯ | birth_place = [[Berkeley, Gloucestershire]] | death_date = {{Death date and age|1823|1|26|1749|5|17|df=yes}} | death_place = Berkeley, Gloucestershire | residence = Berkeley, Gloucestershire | citizenship = | nationality = English | ethnicity = | field = Microbiology | work_institutions = | alma_mater = [[St George's, University of London]] [[University of St. Andrews]] | doctoral_advisor = [[John Hunter (surgeon)|John Hunter]] | doctoral_students = | known_for = [[Smallpox vaccine]]; [[Vaccination]] | author_abbrev_bot = | author_abbrev_zoo = | influences = | influenced = | prizes = }} '''এডৱাৰ্ড এন্থনী জেনাৰ''' ({{lang-en|Edward Anthony Jenner}}; ১৭ মে' ১৭৪৯ – ২৬ জানুৱাৰী ১৮২৩) বাৰ্কলে, গ্ল'চেষ্টাশ্বায়াৰৰ এজন ইংৰাজ চিকিৎসক আৰু বিজ্ঞানী আছিল। [[বৰআই ছিটা]]ৰ উদ্ভাৱনৰ বাবে তেওঁ বিখ্যাত।<ref>{{cite journal |author=Stefan Riedel, MD, PhD |pmc=1200696 |title=Edward Jenner and the history of smallpox and vaccination |volume=18 |issue=1 |pages=21–25 |date=January 2005 |publisher=Baylor University Medical Center |pmid=16200144}}</ref> তেওঁক প্ৰায়েই "প্ৰতিৰোধ বিজ্ঞানৰ জনক" (the father of immunology) বুলি অভিহিত কৰা হয় আৰু তেওঁৰ কামে "আন যিকোনো মানুহৰ কৰ্মতকৈ বেছি মানুহৰ জীৱন ৰক্ষা কৰা" বুলি কোৱ হয়<ref name="JennerSundayTimes"/><ref name="JennerBBC"/><ref name="JennerDinWeb"/> ==প্ৰাৰম্ভিক জীৱন== ১৭৪৯ চনৰ ১৭ মে'ত<ref>[http://www.jenner.ac.uk/edwardjenner.html The Jenner Institute]{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ([[:en:Old Style and New Style dates|পুৰণি তাৰিখ ৰীতি]] অনুসৰি ৬ মে') গ্ল'চেষ্টাশ্বায়াৰৰ বাৰ্কলে'ত এডৱাৰ্ড জেনাৰৰ জন্ম হয়। বাৰ্কলে'ৰ ভিকাৰ ৰেভাৰেণ্ড ষ্টিফেন জেনাৰ আৰু ছাৰাৰ তেওঁ আছিল অষ্টম সন্তান।<ref>{{cite web |url=http://www.jenner.ac.uk/edwardjenner |title=About Edward Jenner |work=The Jenner Institute |accessdate=25 February 2012 |archivedate=10 January 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140110201523/http://www.jenner.ac.uk/edwardjenner |deadurl=yes }}</ref> জেনাৰে ৱটন-আণ্ডাৰ-এজ আৰু চাইৰেনচেষ্টাৰৰ বিদ্যালয়লৈ গৈছিল। এই সময়তে তেওঁৰ [[বৰআই]] হয় যি তেওঁৰ স্বাস্থ্যৰ ওপৰত গোতেই জীৱন প্ৰভাৱ পেলায়।<ref name="About Edward Jenner">{{cite web |url=http://www.jenner.ac.uk/edwardjenner |title=About Edward Jenner |work=The Jenner Institute |accessdate=12 January 2013 |archivedate=10 January 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140110201523/http://www.jenner.ac.uk/edwardjenner |deadurl=yes }}</ref> ১৪ বছৰ বয়সত তেওঁ দক্ষিণ গ্ল'চেষ্টাশ্বায়াৰৰ শল্য চিকিৎসক ডেনিয়েল লুড্‌ল'ৰ সহায়কাৰী হিচাপে নিযুক্ত হয়। সাত বছৰ ইয়াত কাম কৰি নিজে শল্য চিকিৎসক হ'বৰ জোখাৰে অভিজ্ঞতা সঞ্চয় কৰে।<ref name="About Edward Jenner"/> ১৭৭০ চনত জেনাৰে ছেইণ্ট জৰ্জ চিকিৎসালয়ত চিকিৎসক জন হাণ্টাৰৰ অধীনত [[শল্য চিকিৎসা]] আৰু [[শৰীৰস্থান|শৰীৰস্থানৰ]] প্ৰশিক্ষণ আৰম্ভ কৰে।<ref>{{cite web |url=http://www.jennermuseum.com/Jenner/youngedward.html |title=Young Edward Jenner, Born in Berkeley |work=Edward Jenner Museum |accessdate=4 September 2012 |archivedate=14 September 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120914084340/http://www.jennermuseum.com/Jenner/youngedward.html |deadurl=yes }}</ref> ৱিলিয়াম অছলাৰে লিখি গৈছে যে হাণ্টাৰে জেনাৰক চিকিৎসা জগতত অতি জনপ্ৰিয় [[ৱিলিয়াম হাৰ্ভি|ৱিলিয়াম হাৰ্ভিৰ]] এটা উপদেশ দিছিল, <!-- lectures at Yale in 1913 - Bartlett free bookshelf on Web -->"নাভাবিবা; চেষ্টা কৰিবা (Don't think; try)। "<ref name="Loncarek"/> প্ৰাকৃতিক ইতিহাস বিষয়ত পিছলৈও হাণ্টাৰে জেনাৰৰ সৈতে যোগাযোগ ৰাখিছিল আৰু তেওঁৰ নাম ৰয়েল ছচাইটীলৈ প্ৰস্তাৱ কৰিছিল। ১৭৭৩ চনত নিজৰ ঠাইলৈ ঘূৰি আহি জেনাৰ এজন সফল পাৰিবাৰিক আৰু শল্য চিকিৎসক হৈ পৰে। জেনাৰ আৰু কেইবাজনেও মিলি Fleece Medical Society বা Gloucestershire Medical Society গঠন কৰি নিয়মীয়াকৈ চিকিৎসা বিষয়ক পত্ৰ পাঠ কৰিছিল। জেনাৰে এঞ্জাইনা পেক্টৰিছ, অফ্‌থাল্‌মিয়া, গো-বসন্ত আদি বিষয়ৰ পত্ৰত অৰিহণা যোগাইছিল। ব্ৰিষ্টলৰ ওচৰৰ আল্‌ৱেষ্টনত মিলিত হোৱা একেধৰণৰ এটা গোটৰো তেওঁ সদস্য আছিল।<ref>Papers at the Royal College of Physicians summarised at http://www.aim25.ac.uk/cgi-bin/search2?coll_id=7135&inst_id=8 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171107144243/http://www.aim25.ac.uk/cgi-bin/search2?coll_id=7135&inst_id=8 |date=2017-11-07 }}</ref> == বিবাহ আৰু কৰ্মজীৱন == পৰ্যবে‌ক্ষণ, পৰীক্ষা আৰু ব্যৱচ্ছেদনৰ পিছত জেনাৰে কুলি চৰাইৰ জীৱনৰ বিষয়ে প্ৰকাশ কৰা পত্ৰৰ বাবে তেওঁ ১৭৮৮ চনত ৰয়েল ছচাইটীলৈ নিৰ্বাচিত হয়। <!--or 9 the Roy Soc says 9, RCS say 8 and married afterward, that year--> [[File:Cuculus canorus.jpg|thumb|সাধাৰণ কুলি চৰাই]] ন-কৈ উপজা কুলিয়ে আন চৰাইৰ কণী আৰু পোৱালি সঁজাৰ বাহিৰলৈ পেলাই দিয়া কথাটো (আগতে প্ৰাপ্তবয়স্ক কুলিয়ে এনে কৰে বুলি ভবা হৈছিল) ফটোগ্ৰাফী পোৱাৰ পিছত বিংশ শতিকাতহে নিশ্চিত হৈছিল।<ref>{{Cite web |title=আৰ্কাইভ কপি |url=http://www.jennermuseum.com/ej/cuckoo.shtml |access-date=2013-12-30 |archivedate=2009-09-23 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090923015150/http://www.jennermuseum.com/ej/cuckoo.shtml |deadurl=yes }}</ref> ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist|refs= <ref name="JennerSundayTimes">{{cite web|url=http://sundaytimes.lk/080601/FunDay/famous.html |title=Edward Jenner - (1749–1823) |publisher=Sundaytimes.lk |date=1 June 2008 |accessdate=28 July 2009}}</ref> <ref name="JennerBBC">{{cite web|url=http://www.bbc.co.uk/history/historic_figures/jenner_edward.shtml |title=History - Edward Jenner (1749 - 1823) |publisher=BBC |date=1 November 2006 |accessdate=28 July 2009}}</ref> <ref name="JennerDinWeb">{{cite web |url=http://www.dinweb.org/dinweb/DINMuseum/Edward%20Jenner.asp |title=Edward Jenner - Smallpox and the Discovery of Vaccination |accessdate=28 July 2009 |archivedate=27 August 2010 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100827080455/http://www.dinweb.org/dinweb/DINMuseum/Edward%20Jenner.asp |deadurl=yes }}</ref> <ref name="Loncarek">{{cite journal |author=Loncarek K |title=Revolution or reformation |journal=Croatian Medical Journal |volume=50 |issue=2 |pages=195–7 |year=2009 |month=April |pmid=19399955 |pmc=2681061 |doi=10.3325/cmj.2009.50.195}}</ref> }} ==অতিৰিক্ত পঠন== * [http://www.aim25.ac.uk/cgi-bin/search2?coll_id=7135&inst_id=8 Papers at the Royal College of Physicians] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171107144243/http://www.aim25.ac.uk/cgi-bin/search2?coll_id=7135&inst_id=8 |date=2017-11-07 }} * [[John Baron (physician)|Baron, John]] M.D. F.R.S., "The Life of Edward Jenner MD LLD FRS", Henry Colburn, London, 1827. * Baron, John, "The Life of Edward Jenner with illustrations of his doctrines and selections from his correspondence". Two volumes. London 1838. * Edward Jenner, the man and his work. BMJ 1949 E Ashworth Underwood * Fisher, Richard B., "Edward Jenner 1749-1823," Andre Deutsch, London, 1991. * {{Cite journal |author=Cartwright K |title=From Jenner to modern smallpox vaccines |journal=Occupational Medicine |volume=55 |issue=7 |pages=563–563 |year=2005 |month=October |pmid=16251374 |doi=10.1093/occmed/kqi163}} * {{Cite journal |author=Riedel S |title=Edward Jenner and the history of smallpox and vaccination |journal=Proceedings |volume=18 |issue=1 |pages=21–5 |year=2005 |month=January |pmid=16200144 |pmc=1200696}} * {{Cite journal |author=Tan SY |title=Edward Jenner (1749-1823): conqueror of smallpox |journal=Singapore Medical Journal |volume=45 |issue=11 |pages=507–8 |year=2004 |month=November |pmid=15510320 |url=http://www.sma.org.sg/smj/4511/4511ms1.pdf}} * {{Cite journal |author=van Oss CJ |title=Inoculation against smallpox as the precursor to vaccination |journal=Immunological Investigations |volume=29 |issue=4 |pages=443–6 |year=2000 |month=November |pmid=11130785}} * {{Cite journal |author=Gross CP, Sepkowitz KA |title=The myth of the medical breakthrough: smallpox, vaccination, and Jenner reconsidered |journal=International Journal of Infectious Diseases |volume=3 |issue=1 |pages=54–60 |year=1998 |pmid=9831677 |doi=10.1016/S1201-9712(98)90096-0}} * {{Cite journal |author=Willis NJ |title=Edward Jenner and the eradication of smallpox |journal=Scottish Medical Journal |volume=42 |issue=4 |pages=118–21 |year=1997 |month=August |pmid=9507590}} * {{Cite journal |author=Theves G |trans_title=Smallpox: an historical review |language=German |journal=Bulletin De La Société Des Sciences Médicales Du Grand-Duché De Luxembourg |volume=134 |issue=1 |pages=31–51 |year=1997 |pmid=9303824 |title=Smallpox: an historical review}} * {{Cite journal |author=Kempa ME |trans_title=Edward Jenner (1749-1823)--benefactor to mankind (100th anniversary of the first vaccination against smallpox) |language=Polish |journal=Polski Merkuriusz Lekarski |volume=1 |issue=6 |pages=433–4 |year=1996 |month=December |pmid=9273243 |title=Edward Jenner (1749-1823)--benefactor to mankind (100th anniversary of the first vaccination against smallpox)}} * {{Cite journal |author=Baxby D |title=The Jenner bicentenary: the introduction and early distribution of smallpox vaccine |journal=FEMS Immunology and Medical Microbiology |volume=16 |issue=1 |pages=1–10 |year=1996 |month=November |pmid=8954347 |doi=10.1111/j.1574-695X.1996.tb00105.x}} * {{Cite journal |author=Larner AJ |title=Smallpox |journal=The New England Journal of Medicine |volume=335 |issue=12 |pages=901; author reply 902 |year=1996 |month=September |pmid=8778627}} * {{Cite journal |author=Aly A, Aly S |title=Smallpox |journal=The New England Journal of Medicine |volume=335 |issue=12 |pages=900–1; author reply 902 |year=1996 |month=September |pmid=8778626 |doi=10.1056/NEJM199609193351217}} * {{Cite journal |author=Magner J |title=Smallpox |journal=The New England Journal of Medicine |volume=335 |issue=12 |pages=900–902 |year=1996 |month=September |pmid=8778624 |doi=10.1056/NEJM199609193351217}} * {{Cite journal |author=Kumate-Rodríguez J |trans_title=Bicentennial of smallpox vaccine: experiences and lessons |language=Spanish |journal=Salud Pública De México |volume=38 |issue=5 |pages=379–85 |year=1996 |pmid=9092091 |title=Bicentennial of smallpox vaccine: experiences and lessons}} * {{Cite journal |author=Budai J |trans_title=200th anniversary of the Jenner smallpox vaccine |language=Hungarian |journal=Orvosi Hetilap |volume=137 |issue=34 |pages=1875–7 |year=1996 |month=August |pmid=8927342 |title=200th anniversary of the Jenner smallpox vaccine}} * {{Cite journal |author=Rathbone J |title=Lady Mary Wortley Montague's contribution to the eradication of smallpox |journal=Lancet |volume=347 |issue=9014 |pages=1566 |year=1996 |month=June |pmid=8684145 |doi=10.1016/S0140-6736(96)90724-2}} * {{Cite journal |author=Baxby D |title=The Jenner bicentenary; still uses for smallpox vaccine |journal=Epidemiology and Infection |volume=116 |issue=3 |pages=231–4 |year=1996 |month=June |pmid=8666065 |doi=10.1017/S0950268800052523 |pmc=2271423}} * {{Cite journal |author=Cook GC |title=Dr William Woodville (1752-1805) and the St Pancras Smallpox Hospital |journal=Journal of Medical Biography |volume=4 |issue=2 |pages=71–8 |year=1996 |month=May |pmid=11616267}} * {{Cite journal |author=Baxby D |title=Jenner and the control of smallpox |journal=Transactions of the Medical Society of London |volume=113 |pages=18–22 |year=1996 |pmid=10326082}} * {{Cite journal |author=Dunn PM |title=Dr Edward Jenner (1749-1823) of Berkeley, and vaccination against smallpox |journal=Archives of Disease in Childhood |volume=74 |issue=1 |pages=F77–8 |year=1996 |month=January |pmid=8653442 |pmc=2528332 |url=http://fn.bmj.com/cgi/pmidlookup?view=long&pmid=8653442 |doi=10.1136/fn.74.1.F77}} * {{Cite journal |author=Meynell E |title=French reactions to Jenner's discovery of smallpox vaccination: the primary sources |journal=Social History of Medicine |volume=8 |issue=2 |pages=285–303 |year=1995 |month=August |pmid=11639810 |doi=10.1093/shm/8.2.285}} * {{Cite journal |author=Bloch H |title=Edward Jenner (1749-1823). The history and effects of smallpox, inoculation, and vaccination |journal=American Journal of Diseases of Children |volume=147 |issue=7 |pages=772–4 |year=1993 |month=July |pmid=8322750}} * {{Cite journal |author=Roses DF |title=From Hunter and the Great Pox to Jenner and smallpox |journal=Surgery, Gynecology & Obstetrics |volume=175 |issue=4 |pages=365–72 |year=1992 |month=October |pmid=1411896}} * {{Cite journal |author=Turk JL, Allen E |title=The influence of John Hunter's inoculation practice on Edward Jenner's discovery of vaccination against smallpox |journal=Journal of the Royal Society of Medicine |volume=83 |issue=4 |pages=266–7 |year=1990 |month=April |pmid=2187990 |pmc=1292617}} * {{Cite journal |author=Poliakov VE |trans_title=Edward Jenner and vaccination against smallpox |language=Russian |journal=Meditsinskaia Sestra |volume=44 |issue=12 |pages=49–51 |year=1985 |month=December |pmid=3912642 |title=Edward Jenner and vaccination against smallpox}} * {{Cite journal |author=Hammarsten JF, Tattersall W, Hammarsten JE |title=Who discovered smallpox vaccination? Edward Jenner or Benjamin Jesty? |journal=Transactions of the American Clinical and Climatological Association |volume=90 |pages=44–55 |year=1979 |pmid=390826 |pmc=2279376}} * {{Cite journal |author=Rodrigues BA |title=Smallpox eradication in the Americas |journal=Bulletin of the Pan American Health Organization |volume=9 |issue=1 |pages=53–68 |year=1975 |pmid=167890}} * {{Cite journal |author=Wynder EL |title=A corner of history: Jenner and his smallpox vaccine |journal=Preventive Medicine |volume=3 |issue=1 |pages=173–5 |year=1974 |month=March |pmid=4592685 |doi=10.1016/0091-7435(74)90074-7}} * {{Cite journal |author=Andreae H |trans_title=Edward Jenner, initiator of cowpox vaccination against human smallpox, died 150 years ago |language=German |journal=Das Offentliche Gesundheitswesen |volume=35 |issue=6 |pages=366–7 |year=1973 |month=June |pmid=4269783 |title=Edward Jenner, initiator of cowpox vaccination against human smallpox, died 150 years ago}} * {{Cite journal |author=Friedrich I |trans_title=A cure for smallpox. On the 150th anniversary of Edward Jenner's death |language=Hungarian |journal=Orvosi Hetilap |volume=114 |issue=6 |pages=336–8 |year=1973 |month=February |pmid=4567814 |title=A cure for smallpox. On the 150th anniversary of Edward Jenner's death}} * {{Cite journal |author=MacNalty AS |title=The prevention of smallpox: from Edward Jenner to Monckton Copeman |journal=Medical History |volume=12 |issue=1 |pages=1–18 |year=1968 |month=January |pmid=4867646 |pmc=1033768}} * {{Cite journal |author=Udovitskaia EF |trans_title=Edward Jenner and the history of his scientific achievement. (On the 170th anniversary of the discovery of smallpox vaccination) |language=Russian |journal=Vrachebnoe Delo |volume=11 |pages=111–5 |year=1966 |month=November |pmid=4885910 |title=Edward Jenner and the history of his scientific achievement. (On the 170th anniversary of the discovery of smallpox vaccination)}} * {{Cite journal |author=Voigt K |trans_title=The Pharmacy Display Window. Edward Jenner Discovered Smallpox Vaccination |language=German |journal=Pharmazeutische Praxis |volume=106 |pages=88–9 |year=1964 |pmid=14237138 |title=THE PHARMACY DISPLAY WINDOW. EDWARD JENNER DISCOVERED SMALLPOX VACCINATION}} * Ordnance Survey showing reference to Smallpox Hil: http://explore.ordnancesurvey.co.uk/os_routes/show/1539 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110203014458/http://explore.ordnancesurvey.co.uk/os_routes/show/1539 |date=2011-02-03 }} * 1970 Davies JW. ''A historical note on the Reverend John Clinch, first Canadian vaccinator''. CMAJ 1970;102:957–61. * 1970 Roberts KB. ''Smallpox: an historic disease''. Memorial University of Newfoundland Occas Papers Med Hist 1978;1:31–9. * 1951 LeFanu WR. ''A bio-bibliography of Edward Jenner, 1749–1823''. London (UK): Harvey and Blythe; 1951. p.&nbsp;103–8. == বহিঃ সংযোগ == {{Commons|Edward Jenner|এডৱাৰ্ড জেনাৰ}} * [http://www.bartleby.com/38/4/ Jenner's papers on vaccination] * A [http://posner.library.cmu.edu/Posner/books/book.cgi?call=614.4_J54I_1798 digitized copy] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100626210358/http://posner.library.cmu.edu/Posner/books/book.cgi?call=614.4_J54I_1798 |date=2010-06-26 }} of ''An inquiry into the causes and effects of the variola vaccine'' (1798), from the Posner Memorial Collection at [[Carnegie Mellon]] * [http://www.jennermuseum.com The Edward Jenner Museum & Old Cyder House Conference Centre] * [ftp://ftp.mirrorservice.org/sites/ftp.ibiblio.org/pub/docs/books/gutenberg/etext98/teomm10.txt The Evolution of Modern Medicine. Osler, W] (FTP) * [http://www.flickr.com/search/?q=Edward%20Jenner&w=all Flickr images tagged Edward Jenner] * [http://www.flickr.com/search/?q=Temple%20Vaccinia&w=all Flickr images tagged Temple of Vaccinia] * [http://www.soglos.com/art-culture/garden/26294/The-Edward-Jenner-Museum-review Review of The Edward Jenner Museum] on [[SoGlos.com]] {{Authority control}} [[শ্ৰেণী:যুক্তৰাজ্যৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:চিকিৎসাবিদ]] [[শ্ৰেণী:জীৱবিজ্ঞানী]] 5ezv52gjvr9lh04nvqru4vipjkiga08 0 36493 606209 380007 2026-05-13T23:07:47Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 606209 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = আল্‌ফ্ৰেড' ডি ষ্টিফান' | image = [[Image:Distefano eg 1958.jpg|250px]] | caption = ১৯৫৮ চনত ডি ষ্টিফান' | fullname = Alfredo Stéfano di Stéfano Laulhé<ref>{{cite web | url = http://es.eurosport.yahoo.com/fot/ftxt/alfredo_di_stefano.html | title = di Stéfano Profile | publisher = Yahoo! Deportes España | access-date = 2014-04-18 | archivedate = 2010-08-18 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20100818202701/http://es.eurosport.yahoo.com/fot/ftxt/alfredo_di_stefano.html | deadurl = yes }}</ref> | height = {{convert|1.78|m|ftin|abbr=on}} | birth_date = {{birth date and age|1926|7|4|df=y}} | birth_place = বুৱেন'ছ আয়াৰ্ছ, [[আৰ্জেণ্টিনা]] |death_date = {{Death date and age|2014|7|7|1926|7|4|df=yes}} |death_place = [[মাড্ৰিড]], [[স্পেইন]] | position = [[ফৰৱাৰ্ড (ফুটবল)|ফৰৱাৰ্ড]] | currentclub = [[ৰিয়েল মাড্ৰিড ফুটবল ক্লাব|ৰিয়েল মাড্ৰিড]] (সন্মানীয় জীৱনযোৰা সভাপতি) | years1 = ১৯৪৫-১৯৫১ | clubs1 = [[ক্লাব এট্‌লেটিক' ৰিভাৰ প্লে'ট|ৰিভাৰ প্লে'ট]] | caps1 = ৬৬ | goals1 = ৪৯ | years2 = ১৯৪৬ | clubs2 = → Huracán (ল'ন) | caps2 = ২৪ | goals2 = ১১ | years3 = ১৯৫১-১৯৫৩ | clubs3 = মিল'নেৰিয়'ছ | caps3 = ১০২ | goals3 = ৯০ | years4 = ১৯৫৩-১৯৬৪ | clubs4 = ৰিয়েল মাড্ৰিড | caps4 = ২৮৪ | goals4 = ২১৬ | years5 = ১৯৬৪-১৯৬৬ | clubs5 = ইস্পান্যল | caps5 = ৪৭ | goals5 = ১১ | totalcaps = ৫২১ | totalgoals = ৩৭৭ | nationalyears1 = ১৯৪৭ | nationalteam1 = [[আৰ্জেণ্টিনা ৰাষ্ট্ৰীয় ফুটবল দল|আৰ্জেণ্টিনা]] | nationalcaps1 = ৬ | nationalgoals1 = ৬ | nationalyears2 = ১৯৪৯ | nationalteam2 = [[কলম্বিয়া ৰাষ্ট্ৰীয় ফুটবল দল|কলম্বিয়া]]<ref group="n">Unofficial matches</ref> | nationalcaps2 = ৪ | nationalgoals2 = ০ | nationalyears3 = ১৯৫৭-১৯৬১ | nationalteam3 = [[স্পেইন ৰাষ্ট্ৰীয় ফুটবল দল|Spain]] | nationalcaps3 = ৩১ | nationalgoals3 = ২৩ | nationalyears4 = ১৯৬১-১৯৭০ | nationalyears4 = কাটাল'নিয়া | nationalcaps4 = ৮ | nationalgoals4 = ১০ | managerclubs1 = এল্‌চে | managerclubs2 = ব'কা জুনিয়'ৰ্ছ | managerclubs3 = ভেলেঞ্চিয়া | managerclubs4 = স্প'ৰ্টিং চি পি | managerclubs5 = ৰেয়' ভালেকেন' | managerclubs6 = কেষ্টেল'ন | managerclubs7 = ভেলেঞ্চিয়া | managerclubs8 = ৰিভাৰ প্লে'ট | managerclubs9 = ৰিয়েল মাড্ৰিড | managerclubs10 = ব'কা জুনিয়'ৰ্ছ | managerclubs11 = ভেলেঞ্চিয়া | managerclubs12 = ৰিয়েল মাড্ৰিড | manageryears1 = ১৯৬৭-১৯৬৮ | manageryears2 = ১৯৬৯-১৯৭০ | manageryears3 = ১৯৭০-১৯৭৪ | manageryears4 = ১৯৭৪-১৯৭৪ | manageryears5 = ১৯৭৫-১৯৭৬ | manageryears6 = ১৯৭৬-১৯৭৭ | manageryears7 = ১৯৭৯-১৯৮০ | manageryears8 = ১৯৮১-১৯৮২ | manageryears9 = ১৯৮২-১৯৮৪ | manageryears10 = ১৯৮৫ | manageryears11 = ১৯৮৬-১৯৮৮ | manageryears12 = ১৯৯০-১৯৯১ }} {{Spanish name|di Stéfano|Laulhé}} '''আল্‌ফ্ৰেড' ষ্টিফান' ডি ষ্টিফান' ল'উহি (Alfredo Stéfano di Stéfano Laulhé)'''<ref>{{cite web | url = http://www.realmadrid.com/cs/Satellite/es/1193040475259/1202732249389/contenido/Entrenador/Alfredo_Stefano__Di_Stefano_Laulhe.htm| title = di Stéfano Profile| publisher = Realmadrid.com}}</ref> ({{IPA-es|alˈfɾeðo ði (e)sˈtefano}}; ৪ জুলাই ১৯২৬ – ৭ জুলাই ২০১৪) এজন আৰ্জেণ্টিনীয় ফুটবলাৰ আৰু প্ৰশিক্ষক আছিল। ১৯২৬ চনৰ ৪ জুলাইত বাৰাকাছ, বুৱেন'ছ আয়াৰ্ছত জন্মলাভ কৰা ডি ষ্টিফান'ক সৰ্বকালৰ অন্যতম শ্ৰেষ্ঠ খেলুৱৈ ৰূপে গণ্য কৰা হয়।<ref>[http://www.rsssf.com/miscellaneous/iffhs-century.html IFFHS' Century Elections]. Rsssf.com (30 January 2000). Retrieved on 31 March 2013.</ref><ref>[http://www.rsssf.com/miscellaneous/bestbest.html "The Best of The Best"]. Rsssf.com (19 June 2009). Retrieved on 31 March 2013.</ref><ref>[http://bleacherreport.com/articles/42220-alfredo-di-stfano-the-greatest-footballer-of-all-time Alfredo Di Stéfano: The greatest footballer of all time?]. Bleacher Report. Retrieved on 31 March 2013.</ref><ref>[http://www.youtube.com/watch?v=XnaPY0Osz7k Football's Greatest – Alfredo Di Stefano]. youtube.com</ref> পঞ্চাছৰ দশকত ডি ষ্টিফান'ই [[ৰিয়েল মাড্ৰিড ফুটবল ক্লাব|ৰিয়েল মাড্ৰিড]]ক ১৯৫৬ চনৰ পৰা লেথাৰিয়ে পাঁচবাৰ [[ইউৰোপীয়ান চেম্পিয়ন্‌ছ লীগ|ইউৰোপীয়ান চেম্পিয়ন্‌ছ লীগ]] খিতাপ দখল কৰাত সহায় কৰিছিল। মাত্ৰ [[ফ্ৰান্সিস্ক' গেণ্ট']] আৰু তেৱেঁই সেই খিতাপ লাভ কৰা আটাইকেইখন খেলত খেলা দুজন খেলুৱৈ। বেছিকৈ [[স্পেইন]]ৰ হৈ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ফুটবল খেলা ডি ষ্টিফান'ই [[আৰ্জেণ্টিনা]] আৰু [[কলম্বিয়া|কলম্বিয়া]]ৰ হৈও খেলিছিল। "Saeta rubia" ("blond arrow" বা সোণালী চুলিৰ কাঁড়),<ref>{{cite web | url = http://www.clarin.com/diario/2005/07/16/deportes/d-07303.htm | title = The birth of the Saeta Rubia | publisher = Clarin | date = 16 July 2005 | accessdate = 1 December 2008 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20081213062020/http://www.clarin.com/diario/2005/07/16/deportes/d-07303.htm | archivedate = 13 December 2008 | deadurl = yes }}</ref><ref>{{cite web | url = http://icervantes.wordpress.com/1956/10/24/saeta-rubia/ | title = Saeta Rubia (Movie) | accessdate = 1 December 2008 }}</ref><ref>{{cite web | url = http://albionroad.com/articles/alfredo-di-stefano-saeta-rubia.html | title = Alfredo di Stefano – Saeta Rubia | publisher = AlbionRoad.com | date = 27 June 2008 | accessdate = 1 December 2008 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20081020001357/http://albionroad.com/articles/alfredo-di-stefano-saeta-rubia.html | archivedate = 20 October 2008 | deadurl = no }}</ref> নামেৰেও জনাজাত ডি ষ্টিফান' ষ্টেমিনা, কৌশল আৰু দৃষ্টিৰে সমৃদ্ধ এজন শক্তিশালী ফৰৱাৰ্ড আছিল। খেলপথাৰৰ যিকোনো স্থানতে তেওঁ খেলিব পাৰিছিল। স্পেইনৰ শীৰ্ষ লীগত তেওঁ পঞ্চম সৰ্বোচ্চ স্ক'ৰাৰ। ১৯৫৩ৰ পৰা ১৯৬৪ চনলৈ ২৮২ খন লীগ খেলত ২১৬টা গ'লেৰে তেওঁ ৰিয়েল মাড্ৰিডৰ সৰ্বকালৰ দ্বিতীয় সৰ্বোচ্চ লীগ গ'লস্ক'ৰাৰ। ২০০৩ চনৰ নৱেম্বৰত [[উৱেফা]]ৰ জয়ন্তীৰ লগত সংগতি ৰাখি Royal Spanish Football Federation-এ যোৱা পঞ্চাছ বছৰৰ শ্ৰেষ্ঠ খেলুৱৈ হিচাপে তেওঁক স্পেইনৰ Golden Player হিচাপে নিৰ্বাচিত কৰিছিল।<ref>[https://web.archive.org/web/20070312053707/http://www.uefa.com/uefa/news/Kind=256/newsId=130150.html Golden Players take centre stage]. UEFA.com (29 November 2003).</ref> ২০০৪ চনৰ মাৰ্চত [[পেলে]]ই তেওঁক [[FIFA 100|"১২৫ জন শ্ৰেষ্ঠ জীৱিত খেলুৱৈ"]]ৰ মাজত স্থান দিয়ে (২০০৯ চনৰ ছেপ্টেম্বৰত পেলেই ডি ষ্টিফান'ক আৰ্জেণ্টিনাৰ সৰ্বকালৰ শ্ৰেষ্ঠ খেলুৱৈ বুলি অভিহিত কৰিছিল)<ref>{{cite news| url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/internationals/8261803.stm | work=BBC News | title=Pele hits back in Maradona spat | date=17 September 2009 | accessdate=23 April 2010}}</ref> ফৰাছী সাপ্তাহিক আলোচনী France Football-এ প্ৰাক্তন বেলন ডিঅ'ৰ বিজয়ীসকলৰ লগত আলোচনা কৰি শতিকাৰ শ্ৰেষ্ঠ ফুটবল খেলুৱৈ নিৰ্বাচনৰ বাবে কৰা ভোটত ডি ষ্টিফান'ই [[পেলে]], [[ডিয়েগ' মাৰাড'না]] আৰু [[য়'হান ক্ৰায়্‌‍ফ|য়'হান ক্ৰায়্‌‍ফ]]ৰ পিছত চতুৰ্থ স্থান পাইছিল।<ref>{{cite web | url = http://www.rsssf.com/miscellaneous/best-x-players-of-y.html | title = RSSSF.com – Various Lists of 'Players of the Century/All-Time' }} </ref> [[পেলে]], [[ইউজেবিউ]], লুইছ ছুৱাৰেজ, ছেন্দ্ৰ' মাজ'লা আৰু জন চাৰ্লছৰ দৰে খেলুৱৈয়ে ডি ষ্টিফান'ক "খেলৰ ইতিহাসত সকলোতকৈ সম্পূৰ্ণ খেলুৱৈ" বুলি কৈ গৈছে।<ref>{{cite news| url=http://www.chinadaily.com.cn/cndy/2008-02/19/content_6464831.htm| work=China Daily| title=Football world honors Real Madrid legend Di Stefano| date=19 February 2008 | accessdate=27 June 2010}}</ref> ২০১৪ চনৰ জুলাইৰ হৃদৰোগত আক্ৰান্ত হোৱাত ডি ষ্টিফান'ক মাড্ৰিডৰ গ্ৰেগ'ৰিঅ' মাৰানন চিকিৎসালয়ত ভৰ্তি কৰোৱা হয়<ref>{{cite web |url=http://www.theguardian.com/football/2014/jul/05/alfredo-di-stefano-heart-attack-real-madrid |title=Alfredo Di Stéfano in critical condition after heart attack in Madrid |date=5 July 2014 |accessdate=7 July 2014 |publisher=The Guardian}}</ref> আৰু তাতে ৭ জুলাইত তেওঁৰ মৃত্যু হয়।<ref>{{cite web |url=http://www.theguardian.com/football/2014/jul/07/alfredo-di-stefano-dies-real-madrid |title=Alfredo Di Stéfano dies at the age of 88 |date=7 July 2014 |accessdate=7 July 2014 |publisher=The Guardian}}</ref><ref>{{cite web |last=Rice |first=Simon |url=http://www.independent.co.uk/news/people/alfredo-di-stefano-dead-legendary-argentinian-player-and-honorary-real-madrid-president-passes-away-aged-88-9590151.html?dkdk |title=Alfredo Di Stefano dead: Legendary Argentinian player and honorary Real Madrid President passes away aged 88 |date=7 July 2014 |accessdate=7 July 2014 |publisher=The Independent}}</ref> == টোকা == {{Reflist|group="n"}} == তথ্যসূত্ৰ == ;General * ''(Autobiography)'' {{cite book |last= Di Stéfano |first= Alfredo |title= Gracias, Vieja: Las Memorias del Mayor Mito del Futbol |year= 2000 |publisher= Aguilar|location= Madrid |isbn= 84-03-09200-8}} ;Specific {{reflist|30em}} ==বাহ্যিক সংযোগ== {{Commons category|Alfredo Di Stefano}} * [http://www.realmadrid.com/cs/Satellite/en/1193040472616/1202817703443/jugador/JugadorLegendario/Di_Stefano.htm Alfredo Di Stéfano] at [[Real Madrid]] {{en icon}} * {{FIFA player|174499}} * [http://www.uefa.com/news/newsid=622735.html Di Stéfano's high five] UEFA.com * [http://www.uefa.com/news/newsid=140942.html Di Stéfano's golden memories] UEFA.com * [http://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid=109010.html Madrid salute Di Stéfano] UEFA.com * [http://futbol.sportec.es/seleccion/ficha_jugador.asp?j=168&n=di/stefano/alfredo/di/stefano/laulhe Spain national team stats from Sportec.es] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071014055546/http://futbol.sportec.es/seleccion/ficha_jugador.asp?j=168&n=di%2Fstefano%2Falfredo%2Fdi%2Fstefano%2Flaulhe |date=2007-10-14 }} * [http://www.rsssf.com/miscellaneous/distefano-intl.html Detail of international appearances by RSSSF] * [http://www.rsssf.com/players/ec1winningsquads.html European Champions Cup/UEFA Champions League Winning Squads] * [http://www.meco-steel.ro/index.html European Champions Cup/UEFA Champions League Winning Squads] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130921054133/http://www.meco-steel.ro/index.html |date=2013-09-21 }} [[শ্ৰেণী:আৰ্জেণ্টিনাৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ফুটবল খেলুৱৈ]] 6kqt556ig3e49v0laqda7zsvxe7bp8s 0 42089 606226 384811 2026-05-14T01:42:56Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 606226 wikitext text/x-wiki {{ইছলাম}} <br> {{Infobox holiday |holiday_name = ঈদ-উল-জুহা<br> عيد الأضحى <br> ''Eid al-Adha'' |image = Eid Blessings WDL6855.png |caption = ঈদ-উল- জুহাৰ দোৱা(প্ৰাৰ্থনা) |observedby = [[মুছলিম]] আৰু দ্ৰুজ<ref>{{cite news |last=Kadi |first=Samar |date=25 September 2015 |title=Eid al-Adha celebrated differently by Druze, Alawites |url=http://www.thearabweekly.com/?id=2157 |newspaper=The Arab Weekly |location=London |accessdate=1 August 2016 |archivedate=12 December 2017 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20171212174418/http://www.thearabweekly.com/?id=2157 |deadurl=yes }}</ref> |type = ইছলাম ধৰ্মীয় উৎসৱ |longtype = |significance = * [[নবী]] [[ইব্ৰাহিম|ইব্ৰাহিমে]] তেওঁৰ পুত্ৰ [[ইছমাইল]]ক [[আল্লাহ]]ৰ ইচ্ছাত কোৰবাণী (উচ্ছৰ্গা) কৰিবলৈ ওলোৱাৰ স্মৃতিত পালন কৰা * বিশ্বৰ বিভিন্ন প্ৰান্তৰ হজযাত্ৰী সকলৰ পৱিত্ৰ নগৰ [[মক্কা]]ত উপস্থিত হৈ ঈদৰ নামাজ পঢ়া |begins = ১০ ধু-আল-হিজ্জাহ(Dhu al-Hijjah) |ends = ১৩ ধু-আল-হিজ্জাহ (Dhu al-Hijjah) |date2016 = ১৩ ছেপ্টেম্বৰ([[ভাৰত]])<br> ১২ ছেপ্টেম্বৰ([[চৌদি আৰৱ]])<ref>{{cite web|date=2 September 2016|title=Saudi Arabia: Eid al-Adha 2016 begins on September 12|url=http://www.aljazeera.com/news/2016/09/eid-al-adha-2016-160901181404738.html|website=[[Al Jazeera]]|access-date=12 September 2016|archivedate=11 September 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160911061739/http://www.aljazeera.com/news/2016/09/eid-al-adha-2016-160901181404738.html|deadurl=yes}}</ref> |date2017 = ১ ছেপ্টেম্বৰ<ref name="ummalqura">{{cite web |url=http://www.staff.science.uu.nl/~gent0113/islam/ummalqura.htm |title=The Umm al-Qura Calendar of Saudi Arabia |website=R. H. van Gent |accessdate=27 May 2016 |archivedate=21 June 2020 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200621105742/http://www.staff.science.uu.nl/~gent0113/islam/ummalqura.htm |deadurl=yes }}</ref> |date2018 = 21 August<ref name="ummalqura"/> |celebrations = * ঈদ ছালাত * পৰিয়াল, আত্মীয়-স্বজন তথা বন্ধু-বান্ধৱৰ একেলগে মিলন আৰু খাদ্য গ্ৰহণ * নতুন কাপোৰ পিন্ধন * ঈদি( ঈদৰ উপহাৰ) বিতৰণ *দুখীয়া সকলক [[জাকাত]]ৰ নামত খাদ্য, বস্ত্ৰ, অৰ্থ আৰু মাংস বিতৰণেৰে সহায় |observances = * ঈদৰ নামাজ * ভেড়া ছাগলী, ছাগলী, গৰু, মহ, উট আদিৰ কোৰবাণী * এক তৃতীয়াংশ মাংস বন্ধু তথা ওচৰ চুবুৰীয়াক বিতৰণ * এক তৃতীয়াংশ বা তাতোকৈ বেছি দুখীয়া-নিছলাক বিতৰণ |relatedto = [[হজ্জ|হজযাত্ৰা]], [[উমৰাহ]], [[ঈদুল ফিতৰ|ঈদ-উল-ফিটৰ]] }} '''ঈদ-উল-জুহা''' বা '''ঈদ-উল আজহা''' (আৰৱী:عيد الأضحى) [[ইছলাম ধৰ্ম|ইছলাম ধৰ্মালম্বী]] সকলৰ সকলোতকৈ ডাঙৰ আৰু গুৰুত্বপূৰ্ণ ধৰ্মীয় উৎসৱ দুটাৰ ভিতৰত অন্যতম। এই উৎসৱৰ আন দুটা নাম হ’ল বকৰ-ঈদ আৰু কোৰবাণী ঈদ। ঈদ-উল-জুহা মূলত আৰৱী বাক্যাংশ। ইয়াৰ অৰ্থ হ’ল '''ত্যাগৰ উৎসৱ'''।<ref>[http://www.banglapedia.org/httpdocs/HTB/100560.htm] বাংলাপিডিয়া</ref> এই উৎসৱৰ মূল প্ৰতিপাদ্য বিষয় হৈছে ত্যাগ কৰা। এই দিনটোত [[মুছলিম]] সকলে তেওঁলোকৰ সাধ্য মতে ধৰ্মীয় নিয়মানুযায়ী উট, গৰু, দুম্বা বা ছাগলী কোৰবাণী দিয়ে বা জবেহ কৰে। == কোৰআনৰ ভিত্তিত কোৰবাণীৰ প্ৰাৰম্ভিক ইতিহাস == কুৰবাণীৰ ইতিহাস খুবেই প্ৰাচীন। ইছলামিক ইতিহাস অধ্যয়ন কৰিলে গম পোৱা যায় যে সেই আদি পিতা [[আদম]] (আলাইহিছ ছালাম)ৰ যুগৰ পৰাই কুৰবাণীৰ বিধান চলি আহিছে। [[আদম]] (আলাইহিছ ছালাম)ৰ দুই ল'ৰা [[হাবীল]] আৰু [[কাবীল]]ৰ কুৰবাণী উপস্থাপন কৰাৰ কথা আমি ইছলামৰ মহাগ্ৰন্থ [[কোৰআন|আল-কুৰআন]]ৰ পৰা জানিব পাৰোঁ। আল্লাহে [[কোৰআন]]ত কৈছে, ''' আদমৰ দুই পুত্ৰৰ (হাবিল আৰু কাবিলৰ) প্ৰকৃত কাহিনীটো সিহঁতক যথাযথভাৱে শুনাই দিয়া, যেতিয়া দুয়োজনে কুৰবাণী কৰিছিল, তেতিয়া এজনৰ কুৰবাণী গৃহীত(কবুল) হ'ল আৰু অন্য জনৰ কুৰবাণী গৃহীত(কবুল) নহ'ল। সি ক'লে (কোৰবাণী গৃহীত নোহোৱাজনে), মই তোমাক অৱশ্যেই হত্যা কৰিম। অন্যজনে ক'লে, আল্লাহে তো সংযমীসকলৰ কুৰবাণীকেই গ্ৰহণ(কবুল) কৰি থাকে। তুমি মোক হত্যা কৰিবলৈ হাত উঠালেও মই তোমাক হত্যা কৰিবলৈ হাত নুঠাওঁ। মই বিশ্বজগতৰ প্ৰভুক ভয় কৰোঁ;''' <ref>[(কোৰআনঃ ছূৰা মাইদাহ ২৭ আয়াত)- 5/27]</ref> ইছলাম ধৰ্মগ্ৰন্থ [[কোৰআন]]ৰ মতে কুৰবাণীৰ বিধান প্ৰত্যেক জাতিৰ বাবেই আছিল। আল্লাহে কৈছে, '''প্ৰত্যেক সম্প্ৰদায়ৰ(উম্মদ-ধৰ্ম) বাবে আমি কুৰবাণীৰ বিধান দিছো; যাতে মই সিহঁতক জীৱনোপকৰণৰ বাবে যিসকলো চতুষ্পদ জন্তু দিছো সেইবোৰৰ ওপৰত আল্লাহৰ নাম উচ্চাৰণ কৰে। (এই বিভিন্ন প্ৰথাসমূহৰ উদ্দেশ্যে একেই,) তোমালোকৰ উপাস্য একেজন উপাস্যই, তেওঁৰেই আনুগত্য প্ৰকাশ কৰা আৰু(হে [[নবী]]) নম্ৰতা অৱলম্বনকাৰী সকলক সুসংবাদ দিয়া; যিসকলৰ হূদয় [[আল্লাহ]]ৰ নাম শুনাৰ লগে লগে ভয়ত কপি উঠে, যি বিপদেই তেওঁলোকৰ ওপৰত আপতিত নহওক কিয় তাৰ বাবে ধৰ্যধাৰণ কৰে, [[ছালাত|নামাজ]] প্ৰতিষ্ঠা কৰে আৰু আমি তেওঁলোকক যি জীৱিকা দিছো তাৰ পৰা(সৎকামত) ব্যয় কৰে। <ref>[(কোৰআনঃ ছূৰা হাজ্জ ৩৪-৩৫)-22/35-35]</ref> [[নবী]] [[ইব্ৰাহীম]] (আলাইহিছ ছালাম)ৰ কুৰবাণীৰ আদৰ্শ হোৱাৰ ব্যাপাৰত [[কোৰআন]]ত আল্লাহে কৈছে, ''' সেই ল'ৰাজনে([[ঈছমাইল]]) যেতিয়া তেওঁৰ(ইব্ৰাহীমৰ) লগত লৰাঢপৰা কৰিব পৰা বয়সত উপনীত হ'ল, তেতিয়া(এদিন ইব্ৰাহীমে) তেওঁক(ঈছমাইলক) ক'লে- 'হে মোৰ চেনেহৰ পুত্ৰ, মই সপোনত এই বুলি দেখিছো যে মই তোমাক জবেহ কৰিছো। এতিয়া কি কৰিব লাগে কোৱা। তেওঁ উত্তৰ দিলে- আব্বাজান, আপোনাক যি আদেশ দিয়া হৈছে তাকে কৰক। আল্লাহে কৰিলে আপুনি দেখিব মই এজন ধৈৰ্যশীল দৃঢ়মনা লৰা। যেতিয়া তেওঁলোক দুয়ো আল্লাহৰ শৰণাপন্ন হ'ল আৰু ইব্ৰাহীমে পুতেকক (জবেহ কৰিবৰ বাবে) তলমূৰ কৰি মাটিত বগৰাই ল'লে, তেতিয়া আমি তেওঁক মাত দি ক'লোঁ- হে ইব্ৰাহীম, তুমি তোমাৰ সপোন সিদ্ধি কৰিলা। এনেদৰেই আমি সৎকৰ্মীসকলক প্ৰতিদান দিওঁ। বাস্তৱিকতে এইটো এটা জটিল পৰীক্ষা আছিল। আৰু এটা মহাকুৰবাণীৰ বিনিময়ত আমি শিশুটিক বচাই ৰাখিলোঁ, আৰু তেওঁৰ প্ৰশংসা আৰু গুণ-গৰীমাৰ কথা পৰৱৰ্তী জনগণৰ মাজত বৰ্তাই ৰাখিলোঁ। <ref>[(কোৰআনঃ ছূৰা ছাফফাত ১০২-১০৮)-37/102-108] </ref> [[কোৰআন]]ৰ এন্য আয়াতত আল্লাহে কৈছে, ''' ‘এইবোৰৰ (কুৰবাণীৰ পশুৰ) তেজ, মাংস একোৱেই আল্লাহৰ ওচৰত গৈ নাপায়, গৈ পায় কেৱল তোমালোকৰ ''মনৰ তাক্বওয়া বা আল্লাহ ভীতি''। এনেকৱেই তেখেতে এইবোৰক তোমালোকৰ ''অধীন কৰি দিছে'' যাৰ বাবে তোমালোকে আল্লাহৰ শ্ৰেষ্ঠত্ব ঘোষণা কৰা এই যে, তেখেতে তোমালোকক পথ-প্ৰদৰ্শন কৰিছে; সৎকৰ্মশীল সকলক সুসংবাদ শুনাই দিয়ক। ’ <ref>(কোৰআনঃ ২২/৩৭)</ref> == ইতিহাস == [[File:OldmapofMecca.jpg|thumb|left|upright| মক্কাৰ বছৰেকীয়া হজযাত্ৰাৰ চিত্ৰ ]] ইছলামৰ বিভিন্ন বৰ্ননা অনুযায়ী, [[আল্লাহ]] ইছলামৰ [[নবী]] [[ইব্ৰাহিম|হজৰত ইব্ৰাহীম(আঃ)ক]] সপোনত তেওঁৰ আটাইতকৈ প্ৰিয় বস্তু কোৰবাণী কৰাৰ নিৰ্দেশ দিয়ে। এই আদেশ অনুযায়ী [[ইব্ৰাহিম|হজৰত ইব্ৰাহীম(আঃ)ৰ]] আটাইতকৈ প্ৰিয় পু্ত্ৰ [[ইছমাইল]]ক কোৰবাণ কৰাৰ বাবে ইংগিত কৰা হৈছিল। পাছত তেওঁ [[আল্লাহ]]ৰ আদেশ পালন কৰিবলৈ প্ৰস্তুত হোৱাত আল্লাহে তেওঁক তেনে কৰিবলৈ বাধা দিয়ে আৰু পুত্ৰৰ পৰিৱৰ্তে পশু কুৰবাণীৰ নিৰ্দেশ দিয়ে। এই ঘটনাক স্মৰণ কৰি গোটেই বিশ্বৰ ইছলাম ধৰ্মালম্বী লোক সকলে প্ৰতি বছৰে এই দিৱস পালন কৰে। হিজৰী বৰ্ষপঞ্জী হিচাপে জিলহজ্জ্ব মাহৰ ১০ তাৰিখৰ পৰা আৰম্ভ কৰি ১২ তাৰিখলৈ ৩ দিন ধৰি ঈদ-উল-জুহা পালন কৰা হয়। হিজৰী চন্দ্ৰ বছৰৰ গণনা অনুযায়ী [[ঈদুল ফিতৰ|ঈদ-উল-ফিতৰ]] আৰু ঈদ-উল-জুহা মাজত ২ মাহ ১০ দিনৰ ব্যৱধান থাকে। দিনৰ হিচাপত সৰ্বোচ্চ ৭০ দিন হ’ব পাৰে। == পশু কোৰবাণী == ইছলামৰ মতে যাৰ [[জাকাত]] দিয়াৰ সামৰ্থ আছে তেওঁক ঈদ-উল-জুহা উপলক্ষে পশু কোৰবাণী দিয়াৰ নিৰ্দেশ দিয়া হৈছে। ঈদ-উল-জুহাৰ দিনৰ পৰা আৰম্ভ কৰি পৰৱৰ্তী দুদিন পশু কোৰবাণীৰ বাবে নিৰ্ধাৰিত। ভাৰতৰ [[মুছলিম]] সকলে সাধাৰণতে গৰু, খাহি, ছাগলী কোৰবাণী দিয়ে। এজন ব্যক্তিয়ে এটা গৰু বা এটা ছাগলী কোৰবাণী দিব পাৰে। তদুপৰি গৰুৰ ক্ষেত্ৰত কেইবাজনো ব্যক্তি মিলি কোৰবাণী দিয়াও দেখা যায়। '''কোৰবাণীৰ মাংস তিনি ভাগে ভাগ কৰি ১ ভাগ দুখীয়া-নিছলাৰ মাজত আৰু ১ ভাগ আত্মীয় স্বজনৰ মাজত বিতৰণ কৰাৰ পিছত তৃতীয় ১ ভাগ নিজৰ বাবে ৰখা হয়। কোৰবাণী পশুৰ চামৰা বিক্ৰীৰ বাবে দান কৰাৰ নিৰ্দেশ আছে। ''' মোছাফিৰ বা যাত্ৰী ওপৰত কুৰবাণী দিয়া বাধ্যতামূলক নহয়। ঈদ-উল-জুহাৰ নামাজৰ আগত কোৰবাণী দিয়া উচিত নহয়। সাধাৰণতে গৰু আৰু মহৰ ক্ষেত্ৰত ১ ৰ পৰা ৭ জন পৰ্যন্ত অংশীদাৰ হৈ কোৰবাণী কৰা যায়। কোৰবাণীৰ ছাগলীৰ বয়স কমপক্ষে ১ বছৰ হোৱা উচিত। গৰু আৰু মহৰ বয়স কমপক্ষে ২ বছৰ হোৱা উচিত। নিজ হাতে কোৰবাণী দিয়া ভাল। কোৰবাণী প্ৰাণী দক্ষিণ দিশত ৰাখি [[কিবলা]]মুখী কৰি, ধাৰ থকা অস্ত্ৰৰে 'বিস্মিল্লাহি আল্লাহু আকবৰ' কৈ জবাই কৰা হয়। ==পশু জবেহ বা নাহৰ কৰাৰ [[দুআ]]== [[আল্লাহ]]ৰ নামত, আৰু [[আল্লাহ]] সকলোতকৈ মহান। [হে আল্লাহ! এইটো আপোনাৰ ওচৰৰ পৰা প্ৰাপ্ত আৰু আপোনাৰ কাৰণেই] হে আল্লাহ! আপুনি মোৰ পক্ষৰ পৰা ইয়াক কবুল কৰা। বিছমিল্লা-হি ওৱাল্লা-হু আকবাৰ, [আল্লা-হুম্মা মিনকা ওৱালাকা], আল্লা-হুম্মা তাকাব্বাল মিন্নী। <ref> হাদিছ গ্ৰন্থঃ তিৰমিযী ৫/৮২, নং ২৭৪১; হাদিছ গ্ৰন্থঃ আহমাদ ৪/৪০০, নং ১৯৫৮৬; হাদিছ গ্ৰন্থঃ আবু দাউদ, ৪/৩০৮, নং ৫০৪০। আৰু চাওক, হাদিছ গ্ৰন্থঃ ছহীহুত তিৰমিযী, ২/৩৫৪। </ref> ==কোৰবাণী শুদ্ধ হোৱাৰ চৰ্ত== পশু কোৰবাণী দিয়াৰ কিছু চৰ্ত ইছলামিক কিতাপবোৰৰ পৰা উল্লেখ কৰা হ'ল- (১) কুৰবাণীৰ পশু যাতে শ্বৰীয়ত নিৰ্ধাৰিত শ্ৰেণী আৰু বয়সৰ অন্তৰ্ভুক্ত হয়। নিৰ্ধাৰিত শ্ৰেণীৰ পশু চাৰি প্ৰকাৰ- উট, গৰু, ভেড়া আৰু দুম্বা বা ছাগলী। অধিকাংশ উলামাৰ মতে সকলোতকৈ উৎকৃষ্ট কুৰবাণী হ’ল উট, ইয়াৰ পিছত গৰু, তাৰ পিছত ভেড়া আৰু তাৰ পিছত ছাগলী। আকৌ মতা ভেড়া মাইকী ভেড়াতকৈ উত্তম। যিহেতু এই প্ৰসঙ্গত দলিল বৰ্ণিত হৈছে। <ref> আযওৱাউল বয়ান ৫/৬৩৪</ref> এটি উট অথবা এটি গৰুত সাতজন ব্যক্তি কুৰবাণীৰ কাৰণে শ্বৰীক হ’ব পাৰে। <ref> হাদিছ গ্ৰন্থঃ মুছলিম ১৩১৮নং </ref> অন্য এক বৰ্ণনামতে উট কুৰবাণীত দহজন ব্যক্তি শ্বৰীক হ’ব পাৰে। ইমাম শাওকানী (ৰহঃ)য়ে কৈছে, হজ্জৰ কুৰবাণীত দহ আৰু সাধাৰণ কুৰবাণীত সাত ব্যক্তি শ্বৰীক হোৱাটোৱেই সঠিক। <ref> নাইলুল আওত্বাৰ ৮/১২৬</ref> কিন্তু ভেড়া বা ছাগলীত ভাগাভাগি বৈধ নহয়। কিন্তু তাৰ ছওৱাবত একাধিক ব্যক্তিক শ্বৰীক কৰিব পাৰি। গতিকে এটি পৰিয়ালৰ তৰফৰ পৰা মাত্ৰ এটি ভেড়া বা ছাগলীয়েই যথেষ্ট হ’ব। তাত সেই পৰিয়ালৰ সদস্য-সংখ্যা যিমানেই নহওক কিয়। কিন্তু উট বা গৰুৰ এক সপ্তমাংশ এটি পৰিয়ালৰ তৰফৰ পৰা যথেষ্ট হ’বনে? এই সম্পৰ্কে উলামাসকলৰ মাজত মতভেদ আছে। কিছুমানৰ মতে, যথেষ্ট নহয়। কাৰণ, তাতে ৭ জনৰ অধিক ব্যক্তি শ্বৰীক হোৱা বৈধ নহয়। তদুপৰি পৰিয়ালৰ তৰফৰ পৰা এটি পূৰ্ণ ‘দম’ (জান) যথেষ্ট হ’ব। আনহাতে ৭ ভাগৰ ১ ভাগ পূৰ্ণ দম নহয়। <ref> ফাতাওৱা শায়খ মুহাম্মাদ বিন ইব্ৰাহীম ৬/১৪৯</ref> বহুতৰ মতে এটি ভেড়া বা ছাগলীৰ দৰেই এক সপ্তমাংশ উট বা গৰু যথেষ্ট হ’ব। <ref> মাজালিছু আশ্বৰি যিলহাজ্জাহ, শুমাইমিৰী, ২৬পৃঃ আল-মুমতে’ ইবনে উছাইমীন ৭/৪৬২-৪৬৩</ref> উল্লেখ্য, এটি পৰিয়ালৰ তৰফৰ পৰা এক বা দুই ভাগ গৰু কুৰবাণী দিয়াতকৈ এটি ছাগলী বা ভেড়া দিয়াটোৱেই অধিক উত্তম। কুৰবাণীৰ সৈতে এটি ভাগ [[আকিকা]]ৰ উদ্দেশ্যে দিয়া যথেষ্ট নহয়। যেনেকৈ যথেষ্ট নহয় এটি পশু কুৰবাণী আৰু [[আকিকা]] নিয়তত যবেহ কৰা। কুৰবাণী আৰু [[আকিকা]]ৰ কাৰণে পৃথক পৃথক পশু হ’ব লাগিব। অৱশ্যে যদি কোনো শিশুৰ [[আকিকা]]ৰ দিনা কুৰবাণীৰ দিন পৰে আৰু [[আকিকা]] যবেহ কৰে, তেনেহ’লে আকৌ কুৰবাণী নিদিলেও হয়। যেনে, দুটি গোছলৰ কাৰণ উপস্থিত হ’লে এটি গোছল কৰিলেই যথেষ্ট, জুমআৰ দিনা ঈদৰ নামায পৰিলে আকৌ জুমআহ নপঢ়িলেও হয়, বিদায়ৰ সময়ত হজ্জৰ তওৱাফ কৰিলে আকৌ বিদায়ী তওৱাফ নকৰিলেও হয়, যোহৰৰ সময়ত মছজিদত প্ৰৱেশ কৰি যোহৰৰ ছুন্নাত পঢ়িলে পৃথক কৰি আকৌ তাহিয়্যাতুল মছজিদ নপঢ়িলেও হয় আৰু তামাত্তু হজ্জৰ কুৰবাণী দিলে আকৌ পৃথকভাৱে কুৰবাণী নিদিলেও হয়। <ref> মানাৰুছ ছাবীল ১/২৮০ </ref> বয়সৰ ফালৰ পৰা উটৰ পাঁচ বছৰ, গৰুৰ দুই বছৰ আৰু ভেড়া ও ছাগলীৰ এক বছৰ হোৱা জৰুৰী। অৱশ্যে অসুবিধা বশতঃ ছয় মহীয়া ভেড়া কুৰবাণী কৰিব পাৰি। প্ৰিয় [[নবী]] চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে কৈছে, ‘‘দাঁত নোলোৱালৈকে যবেহ নকৰিবা। কিন্তু সেইটো দুৰ্লভ হ’লে ছয় মাহৰ ভেড়া যবেহ কৰা। ’’<ref>হাদিছ গ্ৰন্থঃ মুছলিম ১৯৬৩ নং </ref> কিন্তু [[উলামা]]সকল এই বিষয়ে একমত যে, ছয় মাহ বয়সীয়া ভেড়াৰ কুৰবাণী সিদ্ধ হ’ব; তদুপৰি অন্য পশু পোৱা যাওক অথবা নাযাওক। অধিকাংশ উলামাই সেই হাদীছৰ আদেশক ‘ইস্তিহবাব’ (উত্তম) বুলি গ্ৰহণ কৰিছে আৰু কৈছে যে, সেই হাদীছৰ মৰ্মাৰ্থ এই নহয় যে, অন্য কুৰবাণীৰ পশু নাপালেহে ছমহীয়া বয়সৰ ভেড়া জাতৰ কুৰবাণী বৈধ। যিহেতু এনেকুৱা অন্যান্য দলিলও আছে যাৰ দ্বাৰা প্ৰমাণিত হয় যে, সেই বয়সীয়া ভেড়াৰও কুৰবাণী বৈধ; প্ৰকাশতঃ যদিও কুৰবাণীদাতা অন্য দাঁতালো পশু পাইও থাকে। যেনে¸ ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে কৈছে, ‘‘ছমাহ বয়সীয়া ভেড়াৰ জাত উত্তম কুৰবাণী। ’’<ref> হাদিছ গ্ৰন্থঃ মুছনাদে আহমাদ ২/৪৪৫, হাদিছ গ্ৰন্থঃ তিৰমিযী </ref> উক্কবাহ বিন আমীৰ (ৰা.)য়ে কৈছে, (এদিন) [[নবী]] [[মুহাম্মাদ]] চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে কুৰবাণীৰ পশু বিতৰণ কৰিলে। উকবাৰ ভাগত পৰিল এটি ছয় মাহৰ ভেড়া। তেওঁ ক’লে, ‘হে [[আল্লাহ]]ৰ [[ৰাছুল]]! মোৰ ভাগত ছয় মাহৰ ভেড়া হ’ল?’ প্ৰত্যুত্তৰত তেওঁ ক’লে, ‘‘এইটোৰ দ্বাৰাই তুমি কুৰবাণী কৰা। ’’<ref> হাদিছ গ্ৰন্থঃ বুখাৰী ২১৭৮, হাদিছ গ্ৰন্থঃ মুছলিম ১৯৬৫ নং </ref> ২। পশু যেন নিম্নোক্ত ত্ৰুটিসমূহৰ পৰা মুক্ত হয়; (ক) এটা চকু স্পষ্ট কণা। (খ) স্পষ্ট ব্যাধি। (গ) স্পষ্ট খোৰা। (ঘ) অন্তিম বাৰ্ধক্য। এই ক্ষেত্ৰত ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে কৈছে, ‘‘চাৰি প্ৰকাৰৰ পশু কুৰবাণী কৰা বৈধ বা সিদ্ধ নহয়; (এটা চকু) স্পষ্ট কণা, স্পষ্ট ৰোগীয়া, স্পষ্ট খোৰা আৰু দুৰাৰোগ্য ভগ্নপদ। ’’<ref>হাদিছ গ্ৰন্থঃ আবূ দাঊদ, হাদিছ গ্ৰন্থঃ তিৰমিযী, হাদিছ গ্ৰন্থঃ নাছাঈ </ref> এতেকে এই চাৰিৰ কোনো এক ত্ৰুটিযুক্ত পশুৰ দ্বাৰা কুৰবাণী সিদ্ধ নহয়। ইবনে কুদামাহ (ৰহ.)য়ে কৈছে, ‘এই বিষয়ে কোনো মতভেদ আমি নাজানো। ’<ref> মুগনী ১৩/৩৬৯</ref> ==কাৰ ওপৰত কোৰবাণী [[ওৱাজিব]]== প্ৰাপ্তবয়স্ক, সুস্থমস্তিষ্কসম্পন্ন প্ৰত্যেক মুছলিম নৰ-নাৰী, যিয়ে ১০ যিলহজ্ব ফজৰৰ পৰা ১২ যিলহজ্ব সূৰ্যাস্ত পৰ্যন্ত সময়ৰ ভিতৰত প্ৰয়োজনৰ অতিৰিক্ত নিছাব পৰিমাণ সম্পদৰ মালিক হ’ব তাৰ ওপৰত কুৰবাণী কৰা ওৱাজিব। টকা-পইচা, সোণ-ৰূপ, অলঙ্কাৰ, বসবাস ও খোৰাকিৰ প্ৰয়োজন নহোৱা এনেকুৱা ভূমি, প্ৰয়োজনৰ অতিৰিক্ত ঘৰ, ব্যৱসায়িক পণ্য ও অপ্ৰয়োজনীয় সকলো আচবাব-পত্ৰ কুৰবাণীৰ [[নিছাব]]ৰ ক্ষেত্ৰত হিচাবযোগ্য। আৰু নিছাব হ’ল স্বৰ্ণৰ ক্ষেত্ৰত ৭.৫ টোলা, ৰূপৰ ক্ষেত্ৰত ৫২.৫ টোলা, টকা-পইচা ও অন্যান্য বস্তুৰ ক্ষেত্ৰত নিছাব হ’ল ইয়াৰ মূল্য ৫২.৫ ৰূপৰ মূল্যৰ সমপৰিমাণ হোৱা। আনহাতে সোণ বা ৰূপ নাইবা টকা-পইচা এইবোৰৰ কোনো এটি যদি পৃথকভাৱে নিছাব পৰিমাণ নাথাকে, কিন্তু প্ৰয়োজনৰ অতিৰিক্ত একাধিক বস্তু মিলি ৫২.৫ টোলা ৰূপৰ মূল্যৰ সমপৰিমাণ হৈ যায় তেনেহ’লেও তাৰ ওপৰত কুৰবাণী কৰা ওৱাজিব। <ref > আলমুহীতুল বুৰহানী ৮/৪৫৫; ফাতাওৱা তাতাৰখানিয়া ১৭/৪০৫ </ref> ==কোৰবাণী সম্বন্ধীয় কেইটিমান জাল-জঈফ হাদীছ== মুছলিমসকলৰ হাদিছৰ ওপৰত থকা কিতাপত কোৰবাণী সম্বন্ধীয় কিছু [[জাল হাদিছ]] (মিছা [[হাদিছ]]) ইয়াত উল্লেখ কৰা হ'ল- (১) কুৰবাণীৰ জন্তু [[কিয়ামত]]ৰ দিনা তাৰ শিং, নোম আৰু খুৰাসহ হাজিৰ হ’ব---। <ref>জঈফ, জঈফ তাৰগীব ৬৭১নং</ref> (২) কুৰবাণী তোমালোকৰ পিতা [[ইব্ৰাহিম]]ৰ [[ছুন্নত]]। তাৰ প্ৰত্যেকডাল নোমৰ পৰিবৰ্তে আছে এটিকৈ নেকী। <ref>হাদীছটো জাল, জঈফ তাৰগীব ৬৭২নং</ref> (৩) কুৰবাণীৰ প্ৰথম বিন্দু ৰক্তৰ সৈতে পূৰ্বৰ সমস্ত গুনাহ মাফ হৈ যায়। পশুটিক তাৰ ৰক্ত আৰু গোস্তসহ তুলাচনীত ৭০ গুণ ওজন কৰি দিয়া হ’ব। <ref> হাদীছটো জাল, জঈফ তাৰগীব ৬৭৪-৬৭৫নং </ref> (৪) শুদ্ধ মনে ছওৱাবৰ উদ্দেশ্যত কুৰবাণী কৰিলে সেইটো [[জাহান্নাম]]ৰ পৰা পৰ্দাৰ দৰে হ’ব। <ref> হাদীছটো জাল, জঈফ তাৰগীব ৬৭৭নং</ref> (৫) তোমালোকে তোমালোকৰ কুৰবাণীক মোটা-তাজা কৰা। কাৰণ সেইটো তোমালোকৰ পুল-ছিৰাত পাৰ কৰাৰ কাৰণে বাহন হ’ব। <ref> অতি দুৰ্বল, চিলচিলা জঈফাহ ১২৫৫নং</ref> ==চিত্ৰমালা== [[File:台北清真寺.JPG|thumb| টাইৱানৰ টাাইপেই মছজিদত ঈদ উল জুহাৰ সমূহীয়া নামাজ]] [[File:Eid Prayers at Barashalghar, Debidwar, Comilla.jpg|thumb| বাংলাদেশৰ কমিল্লাত ঈদৰ নামাজৰ বাবে মানুহৰ আগমন]] [[File:A panorama in 12 folds showing the procession of the Emperor Bahadur Shah to celebrate the feast of the 'Id., 1843.jpg|thumb|মোগল সাম্ৰাজ্যৰ কালত মুছলমান সকলে মজিদৰ পৰা অহা ১২টা ভাঁজৰ এটা পানৰোমা দৃশ্য]] ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{reflist}} == বহিঃসংযোগ == {{Commons category|Eid ul-adha}} * {{cite web|last1=Muttaqi|first1=Shahid ‘Ali|title=The Sacrifice of "Eid al-Adha"|url=http://www.islamicconcern.com/sacrifice01.asp|website=Animals in Islam}} * {{cite web|last1=Islamic|first1=Dhul-Hijjah ‘Month|title="Eid al-Adha"|url=http://www.makkahcalendar.org/en/eid-al-adha/|website=Islamic Festival|access-date=2016-09-12|archivedate=2020-11-24|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201124143522/http://www.makkahcalendar.org/en/eid-al-adha/|deadurl=yes}} * [http://www.exploremyarabia.com/alhajj-bangla.html হজৰ বাবে সাধাৰণ উপদেশ আৰু পৰামৰ্শ ]{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://www.alkawsar.com/article/66 কুৰবাণী আৰু কুৰবাণীৰ তাৎপৰ্য : ইবাদত সম্পৰ্কে বিভ্ৰান্তি থকা উচিত নহয়] [[শ্ৰেণী:উৎসৱ]] [[শ্ৰেণী:ইছলাম ধৰ্ম]] 27mefyos97tjbi8m7d7b19ed7cz0f9z 0 42278 606213 566487 2026-05-14T00:16:21Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 606213 wikitext text/x-wiki '''ইছলামিক বৰ্ষপঞ্জী''' বা '''মুছলিম বৰ্ষপঞ্জী''' বা '''হিজৰী বৰ্ষপঞ্জী ''' এটি চন্দ্ৰ নিৰ্ভৰশীল বৰ্ষপঞ্জী। পৃথিৱীৰ বিভিন্ন মুছলিম দেশ আৰু ইছলাম ধৰ্মৰ মানুহে এই বৰ্ষপঞ্জী অনুসৰণ কৰে। চন্দ্ৰ কলাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰে ইয়াৰ দিন-বাৰ আদি নিৰ্ধাৰিত হয়। গোটেই বিশ্বজুৰি পালন কৰা বিভিন্ন ইছলামিক পৱিত্ৰ দিন তথা উৎসৱ এই বৰ্ষপঞ্জীৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল।<ref name="alkawsar1">{{cite web | url=http://www.alkawsar.com/article/498 | title= হিজিৰী| publisher=| date=ডিচেম্বৰ, ২০১১ | accessdate=3 January 2014 | author=}}</ref> ==ইতিহাস== == বিৱৰণ == প্ৰতিদিন সূৰ্যাস্তৰ মাধ্যমত দিন গণনা আৰম্ভ হয়। কিন্তু মাহ গণনা নিৰ্দিষ্ট ভূখণ্ডত খালি চকু বা বিভিন্ন যন্ত্ৰপাতিৰ (যেনে: দূৰবীণ, সাধাৰণ দূৰবীক্ষণ যন্ত্ৰ) সহায়ত জোন দেখাৰ ওপৰত সম্পূৰ্ণকৈ নিৰ্ভৰ কৰে। এই মাহ সমূহ জোন দেখাৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি ২৯ বা ৩০ দিনৰ হয়। যি মাহ ২৯ দিনত শেষ হলে নতুন মাহৰ জোন দেখা পোৱা নাযায়, সেই মাহ ৩০ দিনত সম্পূৰ্ণ কৰা হয়। == মাহৰ নাম == ইছলামিক মাহসমূহৰ নাম ক্ৰমে: # মহৰম محرّم # চফৰ صفر # ৰবিউল আওয়াল ربيع الأولي # ৰবিউল চানি ربيع الاخري # জমাডিউল আওয়াল جمادى الأولی # জমাডিউছ চানি جمادي الآخر ي # ৰজৱ رجب # শ্ববান شعبان # [[ৰমজান]] رمضان # শাওয়াল شوّال # জ্বিলকদ ذو القعدة # জ্বিলহজ্জ ذو الحجة ==তথ্য উৎস== {{reflist}} == বহিঃসংযোগ == *{{cite Americana|short=1|wstitle=Hegira}} *[http://www.math.nus.edu.sg/aslaksen/calendar/islamic.shtml Helmer Aslaksen The Islamic Calendar] *[http://tabsir.net/?p=1901 Khalid Chraibi, The reform of the Islamic calendar: the terms of the debate, Tabsir.net, September 2012] ===কেলেণ্ডাৰ সলনি কৰা ৱেবছাইট=== <!--linked from [[#Converting Hijri to Gregorian date or vice versa]] above--> *[http://www.fourmilab.ch/documents/calendar/ Calendar Converter] *[http://www.ummulqura.org.sa/default.aspx The Umm Al-Qura (Mecca) Calendar] (in Arabic, English explanation [http://www.kacst.edu.sa/en/services/ummalqura/Pages/about.aspx here]) *[http://www.staff.science.uu.nl/~gent0113/islam/ummalqura.htm The Umm al-Qura Calendar of Saudi Arabia] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200621105742/http://www.staff.science.uu.nl/~gent0113/islam/ummalqura.htm |date=2020-06-21 }} (with date converter valid from 1937 to 2077) *[http://www.makkahcalendar.org: The Islamic Calendar/Hijri Calendar for Makkah] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181231113207/http://makkahcalendar.org/ |date=2018-12-31 }} *[http://alavibohra.org/calendar/alavi%20taiyebi%20calendar/calendar.php Online Alavi Taiyebi Calendar] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110910090221/http://www.alavibohra.org/calendar/alavi%20taiyebi%20calendar/calendar.php |date=2011-09-10 }} *[http://hical.info Interactive Islamic Gregorian Calendar] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161013060544/http://hical.info/ |date=2016-10-13 }} *[http://www.staff.science.uu.nl/~gent0113/islam/islam_tabcal.htm Islamic / Western Calendar Converter] (supports all known variants of the tabular Islamic calendar) [[শ্ৰেণী:ইছলামিক বৰ্ষপঞ্জী]] [[শ্ৰেণী:ইছলাম ধৰ্ম]] 6qkiyf24zvnmywr00amdd67ymt7foh2 0 42622 606262 572076 2026-05-14T08:24:05Z ~2026-29001-88 49861 am sik meme 606262 wikitext text/x-wiki {{Country stub}} {{redirect|আমেৰিকা|আন ব্যৱহাৰ|আমেৰিকা (দ্ব্যৰ্থতা দূৰীকৰণ পৃষ্ঠা)}} {{Infobox country |conventional_long_name = আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ |common_name = the United States |image_flag = Flag_of_the_United_States_(Pantone).svg |image_coat = Great Seal of the United States (obverse).svg |length = 1776–present |symbol_type = Great Seal |national_motto = <!--Please read the talk page before editing these mottos:-->[[In God We Trust]]{{spaces|2}}<small>(official)</small><br />{{lang|la|''[[E pluribus unum|E Pluribus Unum]]''}}{{spaces|2}}<small>(traditional)</small><br /><small>([[Latin]]: Out of Many, One)</small> |image_map = UK orthographic.svg |map_width = 220px |national_anthem = [[চিত্ৰ:Star Spangled Banner instrumental.ogg]]<br />"[[The Star-Spangled Banner]]" |official_languages = যুক্তৰাষ্ট্ৰীয় স্তৰত নাই{{Ref label|engoffbox|a|}} |languages_type = [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰত ব্যৱহৃত ভাষা|ৰাষ্ট্ৰীয় ভাষা]] |languages = [[ইংৰাজী ভাষা|ইংৰাজী]] <small>(''[[:en:de facto|ডি ফেক্টো]]'')</small>{{Ref label|engfactobox|b|}} |capital = [[ৱাছিংটন, ডি চি]] |largest_city = [[নিউয়ৰ্ক মহানগৰ]] |latd = 38|latm=53|latNS=N|longd=77|longm=01|longEW=W |government_type = [[যুক্তৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰজাতন্ত্ৰ|যুক্তৰাষ্ট্ৰীয়]] [[সাংবিধানিক প্ৰজাতন্ত্ৰ|সাংবিধানিক]] [[প্ৰজাতন্ত্ৰ]] |leader_title1 = ৰাষ্ট্ৰপতি |leader_name1 = [[জ’ বাইডেন]] |leader_title2 = ৰাষ্ট্ৰপতি |leader_title3 = {{nowrap|হউচৰ স্পিকাৰ}} |leader_name3 = [[জন বহনাৰ]] ([[ৰিপাব্লিকান পাৰ্টি (আমেৰিকা)|ৰি]]) |leader_title4 = মুখ্য বিচাৰপতি |leader_name4 = [[জন ৰবাৰ্টচ]] |legislature = [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ কংগ্ৰেছ|কংগ্ৰেছ]] |upper_house = ছিনেট |lower_house = হাউচ অফ ৰিপ্ৰেজেনটেটিভ |sovereignty_type = স্বাধীনতা |sovereignty_note = [[যুক্তৰাজ্য]]ৰ পৰা |established_event1 = স্বাধীনতা লাভ |established_date1 = ৪ জুলাই, ১৭৭৬ |established_event2 = [[Treaty of Paris (1783)|Recognized]] |established_date2 = September 3, 1783 |established_event3 = [[United States Constitution|Current constitution]] |established_date3 = June 21, 1788 |area_footnote =<ref name="WF">{{cite web|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/us.html|title=United States|publisher=CIA|work=The World Factbook|date=2009-09-30|accessdate=2010-01-05 (area given in square kilometers)|archivedate=2007-06-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070612213256/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/us.html|deadurl=yes}}</ref>{{Ref label|areabox|c|}} |area_sq_mi = 3794101 |area_km2 = 9826675 |area_rank = 3rd/4th |area_magnitude = 1 E12 |percent_water = 6.76 |population_estimate = {{formatnum:{{data United States | Poptoday }} }}<ref name="POP">{{cite web|url=http://www.census.gov/population/www/popclockus.html|publisher=U.S. Census Bureau|title=U.S. POPClock Projection}} Figure updated automatically.</ref> |population_estimate_year = 2011 |population_estimate_rank = 3rd |population_density_km2 = 33.7 |population_density_sq_mi = 87.4 |GDP_PPP_year = 2011 |GDP_PPP = $15.065 trillion<ref name=IMF_GDP>{{cite web|url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2011/02/weodata/weorept.aspx?sy=2009&ey=2016&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=111&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC%2CLP&grp=0&a=&pr1.x=49&pr1.y=17|title=United States|publisher=International Monetary Fund|accessdate=2011-10-09}}</ref> |GDP_PPP_rank = 1st |GDP_PPP_per_capita = $48,147<ref name="IMF_GDP"/> |GDP_PPP_per_capita_rank = 8th |GDP_nominal = $15.065 trillion<ref name="IMF GDP"/> |GDP_nominal_rank = 1st |GDP_nominal_year = 2011 |GDP_nominal_per_capita = $48,147<ref name="IMF_GDP"/> |GDP_nominal_per_capita_rank = 15th |HDI_year = 2011 |HDI = {{increase}} 0.910<ref name="HDI">{{cite web|url=http://hdr.undp.org/en/media/HDR_2011_EN_Table1.pdf|title=Human Development Report 2011|year=2011|publisher=United Nations|accessdate=5 November 2011}}</ref> |HDI_rank = 4th |HDI_category = <span style="color:#006000; ">very high</span> |EF_year = 2007 |EF = {{decrease}} 8.0 gha<ref name="EF">{{cite web|url=http://www.footprintnetwork.org/images/uploads/Ecological_Footprint_Atlas_2010.pdf|title=Ecological Footprint Atlas 2010|publisher=Global Footprint Network|accessdate=11 July 2011}}</ref> |EF_rank = 6th |Gini = 45.0<ref name="WF"/> |Gini_rank = 39th |Gini_year = 2007 |currency = [[United States dollar]] ($) |currency_code = USD |country_code = USA |utc_offset = −5 to −10 |utc_offset_DST = −4 to −10 |cctld = [[.us]] [[.gov]] [[.mil]] [[.edu]] |calling_code = [[North American Numbering Plan|+1]] |date_format = m/d/yy ([[Anno Domini|AD]]) |drives_on = right |demonym = আমেৰিকান |footnotes = {{note|engoffbox}}a. English is the official language of at least 28 states—some sources give a higher figure, based on differing definitions of "official".<ref name=ILW>{{cite web|author=Feder, Jody| url = http://www.ilw.com/immigrationdaily/news/2007,0515-crs.pdf| title = English as the Official Language of the United States—Legal Background and Analysis of Legislation in the 110th Congress|date=2007-01-25| publisher = Ilw.com (Congressional Research Service)| accessdate = 2007-06-19}}</ref> English and [[Hawaiian language|Hawaiian]] are both official languages in the state of [[Hawaii]]. {{note|engfactobox}}b. English is the ''de facto'' language of American government and the sole language spoken at home by 80% of Americans age five and older. Spanish is the [[Spanish language in the United States|second most commonly spoken language]]. {{note|areabox}}c. Whether the United States or the [[People's Republic of China]] is larger is [[List of countries and outlying territories by total area|disputed]]. The figure given is from the U.S. [[Central Intelligence Agency]]'s ''[[World Factbook]]''. Other sources give smaller figures. All authoritative calculations of the country's size include only the 50 states and the District of Columbia, not the territories. {{note|popbox}}d. The population estimate includes people whose usual residence is in the fifty states and the District of Columbia, including noncitizens. It does not include either those living in the territories, amounting to more than 4&nbsp; million U.S. citizens (most in [[Puerto Rico]]), or U.S. citizens living outside the United States. }} '''আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ''' বা '''মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ''' ({{Lang-en|United States of America}}) [[উত্তৰ আমেৰিকা]] মহাদেশত অৱস্থিত পঞ্চাশখন ৰাজ্য আৰু এখন যুক্তৰাষ্ট্ৰীয় জিলাৰে গঠিত এখন যুক্তৰাষ্ট্ৰীয় সাংবিধানিক গণতান্ত্ৰিক ৰাষ্ট্ৰ। এই দেশ '''ইউনাইটেড ষ্টেট্‌চ অৱ আমেৰিকা''' নামেৰেও জনাজাত। পশ্চিমে [[প্ৰশান্ত মহাসাগৰ|প্ৰশান্ত]] আৰু পূবে [[আটলাণ্টিক মহাসাগৰ]]ৰ মধ্যস্থলত এই ৰাষ্ট্ৰ অৱস্থিত; উত্তৰ আৰু দক্ষিণ সীমান্তত যথাক্ৰমে [[কানাডা]] আৰু [[মেক্সিকো]] ৰাষ্ট্ৰদ্বয় অৱস্থিত। [[আলাস্কা]] ৰাজ্যখন মহাদেশৰ উত্তৰ-পশ্চিমত অৱস্থিত; এই ৰাজ্যৰ পূব সীমাত কানাডা আৰু পশ্চিমে [[বেৰিং প্ৰণালী]]; তাৰ কাষতে [[ৰাছিয়া]]। আনহাতে [[হাৱাই]] ৰাজ্যখন মধ্য-প্ৰশান্ত মহাসাগৰীয় অঞ্চলত [https://www.minderatolyesi.com/ minderci] [https://www.minderatolyesi.com/ minder atölyesi] [https://www.minderatolyesi.com/ bahçe mobilyası minderi] [https://www.minderatolyesi.com/ balkon takımı minderi] অৱস্থিত এটি [[দ্বীপপুঞ্জ]]। ইয়াৰোপৰি [[কেৰিবিয়ান]] আৰু প্ৰশান্ত মহাসাগৰীয় অঞ্চলৰ অসংখ্য দ্বীপপুঞ্জ আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ অন্তৰ্ভুক্ত। == আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ আয়তন ৩.৭৯ মিলিয়ন বৰ্গমাইল (৯.৮৩ মিলিয়ন বৰ্গকিলোমিটাৰ)। দেশখনৰ জনসংখ্যা প্ৰায় ৩০৯ মিলিয়ন। সামগ্ৰিক আয়তনৰ হিচাপ অনুসৰি আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ বিশ্বৰ তৃতীয় অথবা চতুৰ্থ বৃহত্তম ৰাষ্ট্ৰ। আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ সমাজ বিশ্বেৰ সকলোতকৈ বৈচিত্ৰ্য মণ্ডিত [[বহুজাতিক সমাজ|বহুজাতিক সমাজব্যৱস্থা]]। আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ বিশ্বৰ বিভিন্ন দেশৰ বহু মানুহৰ সংমিশ্ৰণত গঠন হোৱা এক বহুসংস্কৃতিবাদী ৰাষ্ট্ৰ।<ref name="DD">Adams, J.Q., and Pearlie Strother-Adams (2001). ''Dealing with Diversity''. Chicago: Kendall/Hunt. {{আইএছবিএন|0-7872-8145-X}}.</ref> আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ হৈছে বিশ্বৰ বৃহত্তম অৰ্থনীতি। ২০০৮ চনত দেশৰ আনুমানিক [[মুঠ ঘৰুৱা উৎপাদন]]ৰ (GDP) হাৰ আছিল ১৪.৪ ট্ৰিলিয়ন [[আমেৰিকান ডলাৰ]] (বিশ্বৰ জিডিপিৰ এক চতুৰ্থাংশ)। == === আমেৰিকাৰ যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ ইতিহাস :- === আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ ইতিহাস বিশ্ব ইতিহাসৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ অধ্যায়। এই ইতিহাস কেৱল এখন দেশৰ বিকাশৰ কাহিনী নহয়, ই স্বাধীনতা, গণতন্ত্ৰ, সামাজিক ন্যায়, অৰ্থনৈতিক উন্নতি আৰু বিশ্ব ৰাজনীতিত প্ৰভাৱ বিস্তাৰৰ এক দীঘল যাত্ৰা। আদিবাসী সভ্যতাৰ পৰা আৰম্ভ কৰি আধুনিক বিশ্বশক্তি হিচাপে গঢ় লোৱা পৰ্যন্ত আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ ইতিহাস বহু ঘাত-প্ৰতিঘাত, আন্দোলন, বিপ্লৱ আৰু পৰিৱর্তনেৰে ভৰা। '''প্ৰাচীন কাল আৰু আদিবাসী সভ্যতা :-''' <small>আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ ইতিহাস ইউৰোপীয়সকলৰ আগমনৰ বহু আগতেই আৰম্ভ হৈছিল। প্ৰায় পন্ৰ হাজাৰ বছৰ আগতে এই ভূখণ্ডত আদিবাসী জনজাতিসমূহ বসবাস কৰিছিল। এই জনজাতিসমূহে শিকাৰ, মাছধৰা, কৃষিকাজ আৰু পশুপালনৰ জৰিয়তে জীৱন নিৰ্বাহ কৰিছিল। ইৰোকুইছ, চিৰোকি, ছিউ, নাভাহো আদি বহু জনজাতিয়ে নিজস্ব সমাজ ব্যৱস্থা, সংস্কৃতি আৰু ধৰ্মীয় বিশ্বাস গঢ়ি তুলিছিল। এই আদিবাসী সভ্যতাই আমেৰিকাৰ ইতিহাসৰ প্ৰথম অধ্যায় গঠন কৰে।</small> '''ইউৰোপীয় আগমন আৰু উপনিবেশ স্থাপন''' পঞ্চদশ শতিকাত ইউৰোপীয় নাবিকসকলে নতুন ভূখণ্ড অনুসন্ধান আৰম্ভ কৰে। ১৪৯২ চনত ক্রিষ্টফাৰ কলম্বাছৰ আগমনৰ পাছত স্পেইন, ফ্ৰান্স আৰু ইংলেণ্ডে আমেৰিকাৰ ভূখণ্ডত উপনিবেশ স্থাপন আৰম্ভ কৰে। স্পেইনে দক্ষিণ আৰু পশ্চিম অঞ্চলত, ফ্ৰান্সে উত্তৰ আৰু মধ্য অঞ্চলত আৰু ইংলেণ্ডে আটলান্টিক উপকূলত নিজৰ আধিপত্য বিস্তাৰ কৰে। ১৬০৭ চনত ভাৰ্জিনিয়াৰ জেমেষ্টাউনত ইংলেণ্ডে প্ৰথম স্থায়ী উপনিবেশ স্থাপন কৰে। ১৬২০ চনত ধৰ্মীয় অত্যাচাৰৰ পৰা মুক্তি বিচাৰি পিলগ্ৰিমস নামৰ লোকসকলে নতুন জীৱনৰ আশাত এই ভূখণ্ডত বসতি স্থাপন কৰে। ধীৰে ধীৰে উত্তৰ আমেৰিকাত তেৰটা ইংৰাজ উপনিবেশ গঢ় লৈ উঠে। '''উপনিবেশিক সমাজ আৰু অর্থ নীতি :-''' <small>এই তেৰটা উপনিবেশত সমাজ আৰু অৰ্থনীতি অঞ্চলভেদে পৃথক আছিল। উত্তৰাঞ্চলত মাছধৰা, জাহাজ নিৰ্মাণ আৰু ব্যৱসায় বিকাশ পাইছিল। মধ্যাঞ্চলত শস্য উৎপাদন আৰু বাণিজ্য প্ৰধান আছিল। দক্ষিণাঞ্চলত বৃহৎ কৃষিভূমিত তামোল, তুলা আৰু চেনি উৎপাদনৰ বাবে দাস প্ৰথা প্ৰচলিত হয়। আফ্ৰিকাৰ পৰা আনা দাসসকলক অমানৱীয় অৱস্থাত কাম কৰোৱা হৈছিল।</small> '''কৰনীতি আৰু স্বাধীনতা আন্দোলন''' {{See also|আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ ৰাজ্যসমূহ}} [[চিত্ৰ:Map of USA with state names as.png|thumb|500px|none]] # ৱাছিংটন # মণ্টানা # নৰ্থ ডকোটা # মিনিচোটা # [[উইচকনচিন]] # মিছিগান # নিউয়ৰ্ক # মেইন # নিউ হেম্পশায়াৰ # ভাৰমণ্ট # মাচাছুছিটাচ # ৰড আইলেণ্ড # কানেকটিকাট # নিউজাৰ্চী # ডেলাৱেৰ # মেৰিলেণ্ড # ৱেষ্ট ভাৰ্জিনিয়া # পেনছিলভেনিয়া # অ’হাঅ’ # ইণ্ডিয়ানা # ইলিনয়চ # আইৱা # চাউথ ডাকোটা # [[ৱায়মিং]] # আইডাহো # অৰেগন # কেলিফৰ্ণিয়া # নেভাডা # ইউটাহ # কল’ৰাডো # নাব্ৰাস্কা # কেনচাচ # মিচৌৰি # কেণ্টাকি # ভাৰ্জিনিয়া # নৰ্থ কেৰলাইনা # টেনেচি # আৰকেনচাচ # অকল’হামা # নিউ মেক্সিকো # আৰিজোনা # টেক্সাচ # চাউথ কেৰলাইনা # জৰ্জিয়া # আলাবামা # মিছিছিপি # ফ্লৰিডা # লুইচিয়ানা # হাৱাই # আলাস্কা == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} [[শ্ৰেণী:উত্তৰ আমেৰিকাৰ দেশ]] [[শ্ৰেণী:আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ|*]] [[শ্ৰেণী:ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ সদস্য ৰাষ্ট্ৰসমূহ]] t806qov9r0751po0689aovy4citnucr 606267 606262 2026-05-14T09:33:24Z A09 37015 [[Special:Contributions/~2026-29001-88|~2026-29001-88]] ([[User talk:~2026-29001-88|কথা-বতৰা]])ৰ সম্পাদনাসমূহ [[User:~2026-58847-2|~2026-58847-2]]য়ে কৰা শেষ সংশোধনলৈ ঘূৰাই নিয়া হৈছে । 572076 wikitext text/x-wiki {{Country stub}} {{redirect|আমেৰিকা|আন ব্যৱহাৰ|আমেৰিকা (দ্ব্যৰ্থতা দূৰীকৰণ পৃষ্ঠা)}} {{Infobox country |conventional_long_name = আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ |common_name = the United States |image_flag = Flag_of_the_United_States_(Pantone).svg |image_coat = Great Seal of the United States (obverse).svg |length = 1776–present |symbol_type = Great Seal |national_motto = <!--Please read the talk page before editing these mottos:-->[[In God We Trust]]{{spaces|2}}<small>(official)</small><br />{{lang|la|''[[E pluribus unum|E Pluribus Unum]]''}}{{spaces|2}}<small>(traditional)</small><br /><small>([[Latin]]: Out of Many, One)</small> |image_map = UK orthographic.svg |map_width = 220px |national_anthem = [[চিত্ৰ:Star Spangled Banner instrumental.ogg]]<br />"[[The Star-Spangled Banner]]" |official_languages = যুক্তৰাষ্ট্ৰীয় স্তৰত নাই{{Ref label|engoffbox|a|}} |languages_type = [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰত ব্যৱহৃত ভাষা|ৰাষ্ট্ৰীয় ভাষা]] |languages = [[ইংৰাজী ভাষা|ইংৰাজী]] <small>(''[[:en:de facto|ডি ফেক্টো]]'')</small>{{Ref label|engfactobox|b|}} |capital = [[ৱাছিংটন, ডি চি]] |largest_city = [[নিউয়ৰ্ক মহানগৰ]] |latd = 38|latm=53|latNS=N|longd=77|longm=01|longEW=W |government_type = [[যুক্তৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰজাতন্ত্ৰ|যুক্তৰাষ্ট্ৰীয়]] [[সাংবিধানিক প্ৰজাতন্ত্ৰ|সাংবিধানিক]] [[প্ৰজাতন্ত্ৰ]] |leader_title1 = ৰাষ্ট্ৰপতি |leader_name1 = [[জ’ বাইডেন]] |leader_title2 = ৰাষ্ট্ৰপতি |leader_title3 = {{nowrap|হউচৰ স্পিকাৰ}} |leader_name3 = [[জন বহনাৰ]] ([[ৰিপাব্লিকান পাৰ্টি (আমেৰিকা)|ৰি]]) |leader_title4 = মুখ্য বিচাৰপতি |leader_name4 = [[জন ৰবাৰ্টচ]] |legislature = [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ কংগ্ৰেছ|কংগ্ৰেছ]] |upper_house = ছিনেট |lower_house = হাউচ অফ ৰিপ্ৰেজেনটেটিভ |sovereignty_type = স্বাধীনতা |sovereignty_note = [[যুক্তৰাজ্য]]ৰ পৰা |established_event1 = স্বাধীনতা লাভ |established_date1 = ৪ জুলাই, ১৭৭৬ |established_event2 = [[Treaty of Paris (1783)|Recognized]] |established_date2 = September 3, 1783 |established_event3 = [[United States Constitution|Current constitution]] |established_date3 = June 21, 1788 |area_footnote =<ref name="WF">{{cite web|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/us.html|title=United States|publisher=CIA|work=The World Factbook|date=2009-09-30|accessdate=2010-01-05 (area given in square kilometers)|archivedate=2007-06-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070612213256/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/us.html|deadurl=yes}}</ref>{{Ref label|areabox|c|}} |area_sq_mi = 3794101 |area_km2 = 9826675 |area_rank = 3rd/4th |area_magnitude = 1 E12 |percent_water = 6.76 |population_estimate = {{formatnum:{{data United States | Poptoday }} }}<ref name="POP">{{cite web|url=http://www.census.gov/population/www/popclockus.html|publisher=U.S. Census Bureau|title=U.S. POPClock Projection}} Figure updated automatically.</ref> |population_estimate_year = 2011 |population_estimate_rank = 3rd |population_density_km2 = 33.7 |population_density_sq_mi = 87.4 |GDP_PPP_year = 2011 |GDP_PPP = $15.065 trillion<ref name=IMF_GDP>{{cite web|url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2011/02/weodata/weorept.aspx?sy=2009&ey=2016&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=111&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC%2CLP&grp=0&a=&pr1.x=49&pr1.y=17|title=United States|publisher=International Monetary Fund|accessdate=2011-10-09}}</ref> |GDP_PPP_rank = 1st |GDP_PPP_per_capita = $48,147<ref name="IMF_GDP"/> |GDP_PPP_per_capita_rank = 8th |GDP_nominal = $15.065 trillion<ref name="IMF GDP"/> |GDP_nominal_rank = 1st |GDP_nominal_year = 2011 |GDP_nominal_per_capita = $48,147<ref name="IMF_GDP"/> |GDP_nominal_per_capita_rank = 15th |HDI_year = 2011 |HDI = {{increase}} 0.910<ref name="HDI">{{cite web|url=http://hdr.undp.org/en/media/HDR_2011_EN_Table1.pdf|title=Human Development Report 2011|year=2011|publisher=United Nations|accessdate=5 November 2011}}</ref> |HDI_rank = 4th |HDI_category = <span style="color:#006000; ">very high</span> |EF_year = 2007 |EF = {{decrease}} 8.0 gha<ref name="EF">{{cite web|url=http://www.footprintnetwork.org/images/uploads/Ecological_Footprint_Atlas_2010.pdf|title=Ecological Footprint Atlas 2010|publisher=Global Footprint Network|accessdate=11 July 2011}}</ref> |EF_rank = 6th |Gini = 45.0<ref name="WF"/> |Gini_rank = 39th |Gini_year = 2007 |currency = [[United States dollar]] ($) |currency_code = USD |country_code = USA |utc_offset = −5 to −10 |utc_offset_DST = −4 to −10 |cctld = [[.us]] [[.gov]] [[.mil]] [[.edu]] |calling_code = [[North American Numbering Plan|+1]] |date_format = m/d/yy ([[Anno Domini|AD]]) |drives_on = right |demonym = আমেৰিকান |footnotes = {{note|engoffbox}}a. English is the official language of at least 28 states—some sources give a higher figure, based on differing definitions of "official".<ref name=ILW>{{cite web|author=Feder, Jody| url = http://www.ilw.com/immigrationdaily/news/2007,0515-crs.pdf| title = English as the Official Language of the United States—Legal Background and Analysis of Legislation in the 110th Congress|date=2007-01-25| publisher = Ilw.com (Congressional Research Service)| accessdate = 2007-06-19}}</ref> English and [[Hawaiian language|Hawaiian]] are both official languages in the state of [[Hawaii]]. {{note|engfactobox}}b. English is the ''de facto'' language of American government and the sole language spoken at home by 80% of Americans age five and older. Spanish is the [[Spanish language in the United States|second most commonly spoken language]]. {{note|areabox}}c. Whether the United States or the [[People's Republic of China]] is larger is [[List of countries and outlying territories by total area|disputed]]. The figure given is from the U.S. [[Central Intelligence Agency]]'s ''[[World Factbook]]''. Other sources give smaller figures. All authoritative calculations of the country's size include only the 50 states and the District of Columbia, not the territories. {{note|popbox}}d. The population estimate includes people whose usual residence is in the fifty states and the District of Columbia, including noncitizens. It does not include either those living in the territories, amounting to more than 4&nbsp; million U.S. citizens (most in [[Puerto Rico]]), or U.S. citizens living outside the United States. }} '''আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ''' বা '''মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ''' ({{Lang-en|United States of America}}) [[উত্তৰ আমেৰিকা]] মহাদেশত অৱস্থিত পঞ্চাশখন ৰাজ্য আৰু এখন যুক্তৰাষ্ট্ৰীয় জিলাৰে গঠিত এখন যুক্তৰাষ্ট্ৰীয় সাংবিধানিক গণতান্ত্ৰিক ৰাষ্ট্ৰ। এই দেশ '''ইউনাইটেড ষ্টেট্‌চ অৱ আমেৰিকা''' নামেৰেও জনাজাত। পশ্চিমে [[প্ৰশান্ত মহাসাগৰ|প্ৰশান্ত]] আৰু পূবে [[আটলাণ্টিক মহাসাগৰ]]ৰ মধ্যস্থলত এই ৰাষ্ট্ৰ অৱস্থিত; উত্তৰ আৰু দক্ষিণ সীমান্তত যথাক্ৰমে [[কানাডা]] আৰু [[মেক্সিকো]] ৰাষ্ট্ৰদ্বয় অৱস্থিত। [[আলাস্কা]] ৰাজ্যখন মহাদেশৰ উত্তৰ-পশ্চিমত অৱস্থিত; এই ৰাজ্যৰ পূব সীমাত কানাডা আৰু পশ্চিমে [[বেৰিং প্ৰণালী]]; তাৰ কাষতে [[ৰাছিয়া]]। আনহাতে [[হাৱাই]] ৰাজ্যখন মধ্য-প্ৰশান্ত মহাসাগৰীয় অঞ্চলত অৱস্থিত এটি [[দ্বীপপুঞ্জ]]। ইয়াৰোপৰি [[কেৰিবিয়ান]] আৰু প্ৰশান্ত মহাসাগৰীয় অঞ্চলৰ অসংখ্য দ্বীপপুঞ্জ আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ অন্তৰ্ভুক্ত। == আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ আয়তন ৩.৭৯ মিলিয়ন বৰ্গমাইল (৯.৮৩ মিলিয়ন বৰ্গকিলোমিটাৰ)। দেশখনৰ জনসংখ্যা প্ৰায় ৩০৯ মিলিয়ন। সামগ্ৰিক আয়তনৰ হিচাপ অনুসৰি আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ বিশ্বৰ তৃতীয় অথবা চতুৰ্থ বৃহত্তম ৰাষ্ট্ৰ। আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ সমাজ বিশ্বেৰ সকলোতকৈ বৈচিত্ৰ্য মণ্ডিত [[বহুজাতিক সমাজ|বহুজাতিক সমাজব্যৱস্থা]]। আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ বিশ্বৰ বিভিন্ন দেশৰ বহু মানুহৰ সংমিশ্ৰণত গঠন হোৱা এক বহুসংস্কৃতিবাদী ৰাষ্ট্ৰ।<ref name="DD">Adams, J.Q., and Pearlie Strother-Adams (2001). ''Dealing with Diversity''. Chicago: Kendall/Hunt. {{আইএছবিএন|0-7872-8145-X}}.</ref> আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ হৈছে বিশ্বৰ বৃহত্তম অৰ্থনীতি। ২০০৮ চনত দেশৰ আনুমানিক [[মুঠ ঘৰুৱা উৎপাদন]]ৰ (GDP) হাৰ আছিল ১৪.৪ ট্ৰিলিয়ন [[আমেৰিকান ডলাৰ]] (বিশ্বৰ জিডিপিৰ এক চতুৰ্থাংশ)। == === আমেৰিকাৰ যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ ইতিহাস :- === আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ ইতিহাস বিশ্ব ইতিহাসৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ অধ্যায়। এই ইতিহাস কেৱল এখন দেশৰ বিকাশৰ কাহিনী নহয়, ই স্বাধীনতা, গণতন্ত্ৰ, সামাজিক ন্যায়, অৰ্থনৈতিক উন্নতি আৰু বিশ্ব ৰাজনীতিত প্ৰভাৱ বিস্তাৰৰ এক দীঘল যাত্ৰা। আদিবাসী সভ্যতাৰ পৰা আৰম্ভ কৰি আধুনিক বিশ্বশক্তি হিচাপে গঢ় লোৱা পৰ্যন্ত আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ ইতিহাস বহু ঘাত-প্ৰতিঘাত, আন্দোলন, বিপ্লৱ আৰু পৰিৱর্তনেৰে ভৰা। '''প্ৰাচীন কাল আৰু আদিবাসী সভ্যতা :-''' <small>আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ ইতিহাস ইউৰোপীয়সকলৰ আগমনৰ বহু আগতেই আৰম্ভ হৈছিল। প্ৰায় পন্ৰ হাজাৰ বছৰ আগতে এই ভূখণ্ডত আদিবাসী জনজাতিসমূহ বসবাস কৰিছিল। এই জনজাতিসমূহে শিকাৰ, মাছধৰা, কৃষিকাজ আৰু পশুপালনৰ জৰিয়তে জীৱন নিৰ্বাহ কৰিছিল। ইৰোকুইছ, চিৰোকি, ছিউ, নাভাহো আদি বহু জনজাতিয়ে নিজস্ব সমাজ ব্যৱস্থা, সংস্কৃতি আৰু ধৰ্মীয় বিশ্বাস গঢ়ি তুলিছিল। এই আদিবাসী সভ্যতাই আমেৰিকাৰ ইতিহাসৰ প্ৰথম অধ্যায় গঠন কৰে।</small> '''ইউৰোপীয় আগমন আৰু উপনিবেশ স্থাপন''' পঞ্চদশ শতিকাত ইউৰোপীয় নাবিকসকলে নতুন ভূখণ্ড অনুসন্ধান আৰম্ভ কৰে। ১৪৯২ চনত ক্রিষ্টফাৰ কলম্বাছৰ আগমনৰ পাছত স্পেইন, ফ্ৰান্স আৰু ইংলেণ্ডে আমেৰিকাৰ ভূখণ্ডত উপনিবেশ স্থাপন আৰম্ভ কৰে। স্পেইনে দক্ষিণ আৰু পশ্চিম অঞ্চলত, ফ্ৰান্সে উত্তৰ আৰু মধ্য অঞ্চলত আৰু ইংলেণ্ডে আটলান্টিক উপকূলত নিজৰ আধিপত্য বিস্তাৰ কৰে। ১৬০৭ চনত ভাৰ্জিনিয়াৰ জেমেষ্টাউনত ইংলেণ্ডে প্ৰথম স্থায়ী উপনিবেশ স্থাপন কৰে। ১৬২০ চনত ধৰ্মীয় অত্যাচাৰৰ পৰা মুক্তি বিচাৰি পিলগ্ৰিমস নামৰ লোকসকলে নতুন জীৱনৰ আশাত এই ভূখণ্ডত বসতি স্থাপন কৰে। ধীৰে ধীৰে উত্তৰ আমেৰিকাত তেৰটা ইংৰাজ উপনিবেশ গঢ় লৈ উঠে। '''উপনিবেশিক সমাজ আৰু অর্থ নীতি :-''' <small>এই তেৰটা উপনিবেশত সমাজ আৰু অৰ্থনীতি অঞ্চলভেদে পৃথক আছিল। উত্তৰাঞ্চলত মাছধৰা, জাহাজ নিৰ্মাণ আৰু ব্যৱসায় বিকাশ পাইছিল। মধ্যাঞ্চলত শস্য উৎপাদন আৰু বাণিজ্য প্ৰধান আছিল। দক্ষিণাঞ্চলত বৃহৎ কৃষিভূমিত তামোল, তুলা আৰু চেনি উৎপাদনৰ বাবে দাস প্ৰথা প্ৰচলিত হয়। আফ্ৰিকাৰ পৰা আনা দাসসকলক অমানৱীয় অৱস্থাত কাম কৰোৱা হৈছিল।</small> '''কৰনীতি আৰু স্বাধীনতা আন্দোলন''' {{See also|আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ ৰাজ্যসমূহ}} [[চিত্ৰ:Map of USA with state names as.png|thumb|500px|none]] # ৱাছিংটন # মণ্টানা # নৰ্থ ডকোটা # মিনিচোটা # [[উইচকনচিন]] # মিছিগান # নিউয়ৰ্ক # মেইন # নিউ হেম্পশায়াৰ # ভাৰমণ্ট # মাচাছুছিটাচ # ৰড আইলেণ্ড # কানেকটিকাট # নিউজাৰ্চী # ডেলাৱেৰ # মেৰিলেণ্ড # ৱেষ্ট ভাৰ্জিনিয়া # পেনছিলভেনিয়া # অ’হাঅ’ # ইণ্ডিয়ানা # ইলিনয়চ # আইৱা # চাউথ ডাকোটা # [[ৱায়মিং]] # আইডাহো # অৰেগন # কেলিফৰ্ণিয়া # নেভাডা # ইউটাহ # কল’ৰাডো # নাব্ৰাস্কা # কেনচাচ # মিচৌৰি # কেণ্টাকি # ভাৰ্জিনিয়া # নৰ্থ কেৰলাইনা # টেনেচি # আৰকেনচাচ # অকল’হামা # নিউ মেক্সিকো # আৰিজোনা # টেক্সাচ # চাউথ কেৰলাইনা # জৰ্জিয়া # আলাবামা # মিছিছিপি # ফ্লৰিডা # লুইচিয়ানা # হাৱাই # আলাস্কা == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} [[শ্ৰেণী:উত্তৰ আমেৰিকাৰ দেশ]] [[শ্ৰেণী:আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ|*]] [[শ্ৰেণী:ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ সদস্য ৰাষ্ট্ৰসমূহ]] acbj5sym2wndz4hn6qbwuse8fui8quz 0 42667 606177 581866 2026-05-13T15:19:05Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 606177 wikitext text/x-wiki '''অণুগল্প''' {{En|Flash fiction}} হৈছে অতি সংক্ষিপ্তভাৱে বৰ্ণনা কৰা [[সাহিত্য]] কৰ্ম।<ref>{{cite news|url=http://shortstories.about.com/od/Flash/a/What-Is-Flash-Fiction.htm|title=What Is Flash Fiction?|author=Catherine Sustana|date=|work=About Entertainment|access-date=2017-01-20|archivedate=2016-11-23|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161123080311/http://shortstories.about.com/od/Flash/a/What-Is-Flash-Fiction.htm|deadurl=yes}}</ref> সাধাৰণতে ই মূল ঘটনা বা কাহিনীৰ লগত অংগাংগীভাৱে জড়িত হৈ থাকে, কিন্তু কেতিয়াবা ই মূলৰপৰা শিথিল হৈ আঁতৰি যোৱাও দেখা যায়। অনুকাহিনী স্বয়ংসম্পূৰ্ণ কাহিনী নহয়; ই কাহিনীৰ মাজৰে কাহিনী। উদাহৰণস্বৰূপে শ্বেক্ছপীয়েৰৰ ‘The Merchant of Venice’ নাটকৰ আঙুঠি সলোৱা কাহিনীটো (the ring episode) এটা অনুকাহিনী।<ref name="প্ৰফুল্ল কটকী">{{cite book | title=অনুকাহিনী | publisher=জ্যোতি প্ৰকাশন | author=প্ৰফুল্ল কটকী | authorlink=অনুকাহিনী | year=২০০৯ | location=গুৱাহাটী | pages=৭}}</ref> কেইটামান উল্লেখযোগ্য অণুগল্প হৈছে: [[:en::For sale: baby shoes, never worn|ছিক্স-ৱৰ্ড ষ্ট'ৰি]],<ref name=Graham>{{cite news|url=https://www.bridportprize.org.uk/blog/flash-fiction-all-you-ever-wanted-know-were-afraid-ask|author=Graham|date=March 8, 2013|work=The Bridport Prize|title=Flash fiction - all you ever wanted to know, but were afraid to ask...|access-date=January 20, 2017|archivedate=January 2, 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200102115443/https://www.bridportprize.org.uk/blog/flash-fiction-all-you-ever-wanted-know-were-afraid-ask|deadurl=yes}}</ref> ১৪০-কেৰেক্টাৰছ্ ষ্ট'ৰিজ, যিবোৰক [[:en::twitterature|টুইটাৰেচাৰ]] বুলিও জনা যায়,<ref>{{cite news|url=http://www.huffingtonpost.com.au/entry/twitter-fiction_n_7205686|author=Maddie Crum|date= May 7, 2015|work=The Huffington Post|title=Twitter Fiction Reveals The Power Of Very, Very Short Stories}}</ref> দ্যা ড্ৰিব্বল (৫০টা শব্দ),<ref name=Graham/> দ্যা [[:en::drabble|ড্ৰাব্বল]] (১০০ শব্দ),<ref name=Graham/> আৰু ছাডেন ফিক্সন (৭৫০ শব্দ)।<ref>{{cite news|url=http://www.thereviewreview.net/publishing-tips/flash-fiction-whats-it-all-about|author=Becky Tuch|date=|work=The Review Review|title=Flash Fiction: What's It All About?|access-date=2017-01-20|archivedate=2019-02-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190216033626/http://www.thereviewreview.net/publishing-tips/flash-fiction-whats-it-all-about|deadurl=yes}}</ref> কিছুমানৰ মতে অণুগল্পৰ এক অনন্য সাহিত্যিক বৈশিষ্ট্য আছে, যেনে- কোনো ইংগিত অথবা বিস্তৃত কাহিনীৰ কম শব্দেৰে প্ৰকাশ কৰাৰ সক্ষমতা।<ref>{{cite news|url=http://www.smokelong.com/why-flash-fiction-because-of-a-parrot-and-a-porn-star-of-course/#_edn3|title=Why Flash Fiction? Because of a Parrot and a Porn Star, Of Course|author=Ashley Chantler|date=|work=Smokelong Quarterly}}</ref><ref>Swartwood, Robert, "Hint Fiction", (New York: W.W. Norton, 2011)</ref> ইংৰাজী ভাষাতো অণুগল্পক Flash Fiction বোলাৰ উপৰি আন আন বিভিন্ন নামেৰে জনা যায়; যেনে, Micro Fiction, Five Minute of Short Story, Short Short Story আদি। হিন্দী ভাষাত অনুগল্পক “লঘুকথা’’ বোলা হয়। অসমীয়াত বহুতে ’কণ কথা’ বোলাৰ প্ৰয়াস কৰিছে যদিও অণুগল্প নামটোৱেই জনপ্ৰিয়। ’অণু’ শব্দৰ অৰ্থ ক্ষুদ্ৰ। ক্ষুদ্ৰ হ’লেও ইয়াৰ স্বাধীন অস্তিত্ব আছে। সাম্প্ৰতিক কালত অণুগল্পৰ জনপ্ৰিয়তালৈ চাই গ্ৰেট ব্ৰিটেইনৰ সাহিত্য জগতত Flash Fiction Day পালন কৰা হয়। নিউজিলেণ্ডতো ’জাতীয় অণুগল্প দিৱস’ পালন কৰা হয়। Henry Lawsonএ অণুগল্পৰ সংজ্ঞা দি কৈছে, ''A sketch story or sketch, is a piece of writing that is generally shorter than a short story, and contains very little, if any, plot''.<ref>অণুগল্প : এটি আলোচনা, ড° লোপা বৰুৱা, বৰ্ণিল যাত্ৰা, দ্বি-বাৰ্ষিক পত্ৰিকা, পশ্চিম গুৱাহাটী লেখিকা সংস্থা, সম্পাদনা ড° কণিকা মেধী, ২০১৯-২১ বৰ্ষ</ref> অণু সাহিত্যত নিদৰ্শন প্ৰাচীন কালৰ সাহিত্যত পোৱা যায়, যেনে পশ্চিমৰ [[ঈছপৰ সাধু]] আৰু [[ভাৰত]]ৰ [[পঞ্চতন্ত্ৰৰ সাধু]] আৰু [[জাতকৰ সাধু]]। আধুনিক যুগত চাদি, [[এণ্টন চেকভ]], [[অ' হেনৰী]], [[ফ্ৰান্‌জ কাফ্‌কা]], [[আৰ্নেষ্ট হেমিংৱে]], [[আৰ্থাৰ চি ক্লাৰ্ক]], জুলিঅ' কৰ্টাজাৰ, জন কেজ আদিয়ে এনে সাহিত্য ৰচনা কৰিছে। ==অণুগল্পৰ প্ৰকাৰ== অণুগল্প বিভিন্ন প্ৰকাৰৰ হ’ব পাৰে। যেনে: বিষয়ভিত্তিক, শৈলীভিত্তিক, ভাবভিত্তিক, আধিভৌতিক, অতীন্দ্ৰিয়, বিজ্ঞানভিত্তিক, প্ৰকৃতিবিষয়ক, দেশপ্ৰেমমূলক, হাস্যৰসাত্মক আদি।<ref>অণুগল্প : এটি আলোচনা, ড° লোপা বৰুৱা, বৰ্ণিল যাত্ৰা, দ্বি-বাৰ্ষিক পত্ৰিকা, পশ্চিম গুৱাহাটী লেখিকা সংস্থা, সম্পাদনা ড° কণিকা মেধী, ২০১৯-২১ বৰ্ষ</ref> ==অণুগল্পৰ বৈশিষ্ট্য== অন্যান্য সাহিত্যৰ দৰে অণুগল্পৰো কিছুমান বৈশিষ্ট্য লক্ষ্য কৰা যায়। প্ৰথমতে, অণুগল্পৰ আকাৰ সৰু। ৰূপকৰ মাধ্যমেৰে অণুগল্পৰ কথনীয় বিষয় তুলি ধৰা হয়। দ্বিতীয়তে, অণুগল্পত দুটা বা তিনিটা অনুচ্ছেদ বা বাক্য থাকিব পাৰে। প্ৰথম দুটা অংশত বিষয়বস্তু উপস্থাপন আৰু তৃতীয় অংশত সিদ্ধান্ত তুলি ধৰা হয়। তৃতীয়তে, অণুগল্পৰ আৰম্ভণি অংশ সহজ-সৰলভাবে বৰ্ণনা কৰিলেও শেষৰ অংশত বলিষ্ঠ জীৱনবোধ থাকিব লাগে। চতুৰ্থতে, এখন উপন্যাস বা এটি গল্পৰ মাজত বহুকেইটা অণুগল্প থাকিব পাৰে যদিও অণুগল্পৰ মাজত উপন্যাস বা গল্পৰ চৰিত্ৰ নাথাকে। পঞ্চমতে, অণুগল্প আকাৰত সৰু হ’লেও তাৰ বক্তব্য বিষয় তাৎপৰ্যপূৰ্ণ আৰু অৰ্থ বিস্তৃত হয়। ষষ্ঠ, অণুগল্পৰ বাক্য কবিতাৰ দৰে শক্তিশালী, দৃঢ় আৰু অলংকাৰযুক্ত। সপ্তম, অণুগল্পই গল্পৰ চৰিত্ৰ। উপমা আৰু উপমাৰে অণুগল্প ৰচিত হয়। অষ্টম, অণুগল্পত বিনোদনতকৈ বৌদ্ধিক চিন্তাৰ বেছি প্ৰয়োগ কৰা হয়। নৱম, অণুগল্পত নীতিকথা সোমাই থাকে।<ref name="তুলসী">{{cite web | url=https://www.tushardhara.com/%E0%A6%85%E0%A6%A3%E0%A7%81%E0%A6%97%E0%A6%B2%E0%A7%8D%E0%A6%AA%E0%A7%87%E0%A6%B0-%E0%A6%AC%E0%A7%8D%E0%A6%AF%E0%A6%BE%E0%A6%95%E0%A6%B0%E0%A6%A3/#:~:text=%E0%A6%85%E0%A6%A3%E0%A7%81%E0%A6%97%E0%A6%B2%E0%A7%8D%E0%A6%AA%E0%A7%87%E0%A6%B0%20%E0%A6%AA%E0%A7%8D%E0%A6%B0%E0%A6%A5%E0%A6%AE%20%E0%A6%AC%E0%A6%BE%20%E0%A6%AA%E0%A7%8D%E0%A6%B0%E0%A6%A5%E0%A6%AE%20%E0%A6%A6%E0%A7%81%E0%A6%9F%E0%A6%BF,%E0%A6%97%E0%A6%B2%E0%A7%8D%E0%A6%AA%E0%A7%87%E0%A6%B0%20%E0%A6%9A%E0%A6%BE%E0%A6%B0%E0%A6%BF%E0%A6%A4%E0%A7%8D%E0%A6%B0%E0%A6%BF%E0%A6%95%20%E0%A6%AC%E0%A7%88%E0%A6%B6%E0%A6%BF%E0%A6%B7%E0%A7%8D%E0%A6%9F%E0%A7%8D%E0%A6%AF%20%E0%A6%A5%E0%A6%BE%E0%A6%95%E0%A7%87%20%E0%A6%A8%E0%A6%BE%E0%A5%A4< | title=অণুগল্পেৰ ব্যাকৰণ | author=হাসান ৰাউফুন | accessdate=24 July 2022 }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> অণুগল্পৰ আকাৰ ১০০ শব্দৰ পৰা এহেজাৰ শব্দৰ ভিতৰত হ’ব লাগে বুলি আজিকালিৰ সমালোচকসকলে মন্তব্য কৰিছে।<ref>অণুগল্প : এটি আলোচনা, ড° লোপা বৰুৱা, বৰ্ণিল যাত্ৰা, দ্বি-বাৰ্ষিক পত্ৰিকা, পশ্চিম গুৱাহাটী লেখিকা সংস্থা, সম্পাদনা ড° কণিকা মেধী, ২০১৯-২১ বৰ্ষ</ref> ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:সাহিত্য]] scaa3e1ivsq9o2f37vyi5cg5egb33d9 0 42895 606227 380142 2026-05-14T01:43:11Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 606227 wikitext text/x-wiki {{Infobox holiday |holiday_name = ঈদ-উল-ফিটৰ<br>{{lang|ar|عيد الفطر}} <br /><small>[[ছিয়াম|ৰোজা]] ভঙাৰ দিৱস</small> |image = Lallygag after eid prayer.jpg |image_size = 200px |caption = ঈদ-উল-ফিটৰৰ [[ছালাত|নামাজ]]ৰ পাছত মৰমৰ আলিংগন |nickname = ৰোজাৰ ঈদ, ৰমজান ঈদ |observedby = মুছলমান |type = ইছলাম |longtype = [[মুছলমান সকলৰ ছুটিৰ দিন|ইছলামিক]] |significance = [[ৰমাদ্বান|ৰমজান]]ৰ [[ছিয়াম|ৰোজা]]ৰ শেষৰ চিহ্ন |date = ১ [[শ্বাওয়াল]] |date2013 = ৮ আগষ্ট (±১ দিন)<ref>{{cite news |title=Wednesday is 29th Ramadan in Saudi Arabia |url=http://www.arabnews.com/news/460445 |newspaper=Arab News |date=7 August 2013 |accessdate=7 August 2013}}</ref> |date2014 = ২৮ জুলাই (± ১ দিন)<ref name="atraveltrip.com">{{cite web |author= |url=http://atraveltrip.com/eid-al-fitr-2013/ |title=Eid al-Fitr 2013 - Travel, Hotels, Trip, Tour, Holidays, Vacation, b&b |publisher=Atraveltrip.com |date=2013-08-07 |accessdate=2013-08-11 |archivedate=2013-05-08 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130508221211/http://atraveltrip.com/eid-al-fitr-2013/ |deadurl=yes }}</ref> |date2015 = 17 July (± 1 day)<ref name="atraveltrip.com"/> |date2016 = 6 July (''[[Islamic calendar#Saudi Arabia's Umm al-Qura calendar|Umm al-Qura]]'')<ref name="ummalqura">{{cite web|url=http://www.staff.science.uu.nl/~gent0113/islam/ummalqura.htm|title=The Umm al-Qura Calendar of Saudi Arabia|publisher=|access-date=23 April 2016|archivedate=21 June 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200621105742/http://www.staff.science.uu.nl/~gent0113/islam/ummalqura.htm|deadurl=yes}}</ref> |date2017 = 25 June<ref name="ummalqura"/> |date2018 = 15 June<ref name="ummalqura"/> |celebrations = পৰিয়াল আৰু বন্ধুসকলকলৈ ভ্ৰমণ, চিৰাচৰিত মিঠাই খুৱাবস্তু, সুগন্ধি ব্যৱহাৰ, নতুন কাপোৰ-কানি পিন্ধা, [[Eidi (gift)|উপহাৰ দিয়া]], ইত্যাদি |observances = [[জাকাত]], [[ঈদৰ নামাজ]] |relatedto = [[ৰমাদ্বান|ৰমজান]], [[ঈদ-উল-জুহা]],}} '''ঈদ-উল-ফিটৰ''' বা '''ঈদুল ফিতৰ''' ([[আৰৱী ভাষা|আৰৱী]]: ''عيد الفطر'' অৰ্থাৎ "[[ছিয়াম|ৰোজা]] ভঙাৰ দিৱস") [[ইছলাম]] ধৰ্মাৱলম্বীসকলৰ দুটা আটাইতকৈ ডাঙৰ ধৰ্মীয় উৎসৱৰ এটা।<ref>{{cite book |title=Islam|first=Jamal J. |last=Elias |publisher=Routledge |year=1999 |isbn=0415211654 |page=75 |accessdate=26 October 2012}}</ref> দ্বিতীয়টো হ'ল [[ঈদ-উল-জুহা]]। ধৰ্মীয় পৰিভাষাত ইয়াক ‍ইয়াউমুল জাএজ‍ (অৰ্থঃ পুৰস্কাৰৰ দিৱস) হিচাপেও বৰ্ণনা কৰা হৈছে। দীৰ্ঘ এমাহ [[ছিয়াম|ৰোজা]] ৰখাৰ পাছত [[মুছলিম]] সকলে এই দিনটো ধৰ্মীয় কৰ্তব্যপালনসহ খুব আনন্দৰ সৈতে পালন কৰা দেখা যায়। == পালন কৰা সময় == চন্দ্ৰ পঞ্জিকাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি ঈদৰ দিন ধাৰ্য কৰা হয়। এটা শুক্ল প্ৰতিপদৰ পৰা তাৰ পিছৰ অমাৱস্যালৈকে সময়ছোৱাই হ'ল চন্দ্ৰ মাহ। এই হিচাপ মতে ৰমজান মাহৰ অন্তত শ্বাওয়াল বা ছাৱাল মাহৰ নতুনদিনে দেখা দিয়াৰ পিছদিনা ঈদ উৎসৱ পালন কৰা হয়।<ref>{{cite book|last=Ghamidi|first=Javed Ahmad|title=Mizan: A Comprehensive Introduction to Islam|publisher=Al-Mawrid|location=Lahore}}</ref> মুছলমান সকলৰ বিশ্বাস মতে ৰমজান মাহ পবিত্ৰ মাহ। এই মাহৰ শেষৰ সপ্তাহত হিৰা পৰ্বতৰ গুহাত ধ্যান কৰি থকা অৱস্থাত হজৰত মহম্মদে আল্লাৰ বাণী শুনিবলৈ পাইছিল। সেই বাণীয়েই হ'ল কোৰানশ্বৰীফ। সেয়ে এই পবিত্ৰ মাহত মুছলমান সকলে ৰোজা বা উপবাস পালন কৰিলে শুভ হয় বুলি বিশ্বাস কৰে। == ঈদৰ নামাজ == [[file:Jama Maszid.jpg|thumb|300px|দিল্লী জামে মছজিদত ঈদৰ নামাজ পঢ়ি থকাৰ এটি দৃশ্য]] ৰাতিপুৱাৰ সমূহীয়া ঈদৰ নমাজৰ সৈতে পবিত্ৰ ঈদৰ আৰম্ভণি হয়; য'ত ইছলাম ধৰ্মীয় লোকসকলে ধৰ্মীয় নীতি অনুসৰি ২ ৰাকাত ঈদৰ নামাজ ৬ তকবিৰসহ পথাৰ (ঈদগাহ) বা মছজিদত বহুতো মানুহ একত্ৰিত হৈ আদায় কৰে বা পঢ়ে। ফজৰৰ নামাজৰ নিৰ্ধাৰিত সময় শেষ হোৱাৰ পিছত ঈদ-উল-ফিতৰৰ নামাজৰ সময় হয়। এই নামাজ আদায় কৰাটো মুছলমানৰ দায়িত্ব। ইমাম কৰ্তৃক শুক্ৰবাৰত জুম্মাৰ নামাজৰ আগত খুদবা (ইছলামিক বক্তব্য) প্ৰদানৰ নীতি থাকিলেও ঈদৰ নামাজৰ ক্ষেত্ৰত খুদবা নামাজৰ পিছত প্ৰদান কৰা হয়। ইছলামীক বৰ্ণনা অনুযায়ী ঈদ-উল-ফিটৰৰ নামাজৰ পিছত খুদবা প্ৰদান ইমামৰ ক্ষেত্ৰত ছুন্নত আৰু শ্ৰৱণকাৰী সকলৰ বাবে দায়িত্ব। == ফিৎৰা বা ফিটৰ == ঈদৰ সময়ত দুখীয়া- নিছলাক টকা-পইচা দান কৰা এটা নিয়ম আছে। এই নিয়মমতে অৱস্থাসম্পন্ন মুছলমান সকলে ঈদৰ নামাজ পঢ়াৰ আগত দুখীয়ালোকক এক কেঃজিঃ আটা (ঘেঁহু) বা তাৰ মূল্য দান কৰাটো বাধ্যতামূলক। <ref>{{cite web |url=http://www.islamicfinder.org/articles/article.php?id=405&lang |title=Articles and FAQs about Islam, Muslims |website=Islamicfinder.org |access-date=11 August 2013}}</ref> ইয়াকে ফিৎৰা বা ফিটৰা বোলে। এই ফিটৰা বা দান কৰি ঈদ বা আনন্দ লাভ কৰা হয় কাৰণে এই ঈদক ঈদ-উল-ফিটৰ বোলা হয়। == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} [[শ্ৰেণী:ইছলাম ধৰ্ম]] [[শ্ৰেণী:উৎসৱ]] ou6xhnqx5giczsv6symqc7z7vdx4515 0 44258 606197 606085 2026-05-13T19:34:25Z Ananya Taye 28065 606197 wikitext text/x-wiki {{Infobox Former Country |native_name = কমতা |conventional_long_name = কমতা ৰাজ্য |common_name = |country = |era = ভাৰতৰ মধ্যযুগীয় ৰাজ্য |status = |event_start = |year_start = ১৩ম শতিকা |date_start = |event1 = |date_event1 = |event_end = হুছেইন শ্বাহৰ আক্ৰমণ |year_end = ১৪৯৮ |date_end = |p1 = কামৰূপ |flag_p1 = |p2 = |flag_p2 = |s1 = [[কোচ ৰাজবংশ|কোচ ৰাজ্য]] |flag_s1 = |image_flag = |flag_type = |image_coat = |image_map = File:Kamata Kingdom Map.jpg |image_map_caption = কমতাপুৰ ৰাজধানীৰ সৈতে ১৪-১৫ শতিকাৰ কমতা ৰাজ্য |capital = [[কমতাপুৰ]] |common_languages = কমতাপুৰীয়া আৰু অসমীয়া |religion = হিন্দু, জনজাতীয় আৰু ইছলাম |government_type = হিন্দু আৰু জনজাতীয়‌ ৰাজতন্ত্ৰ |title_leader = কমতেশ্বৰ |leader1=দুৰ্লভ নাৰায়ণ |year_leader1= ১৪-১৫ শতিকা |legislature = }} '''কমতা ৰাজ্য''' ত্ৰয়োদশ শতিকাত [[পাল ৰাজবংশ]]ৰ পতনৰ পাছত পুৰণি [[কামৰূপ ৰাজ্য]]ৰ পশ্চিম অংশত গঠিত হয়।<ref>Kamarupa was reorganized as a new state. 'Kamata' by name with Kamatapur as capital. The exact time when the change was made is uncertain. But possibly it had been made by Sandhya (c1250-1270) as a safeguard against mounting dangers from the east and the west. Its control on the eastern regions beyond the Manah (Manas river) was lax." {{harv|Sarkar|1992|pp=40–41}}</ref> কমতা ৰাজ্যৰ উত্থানৰ লগে লগে [[অসম বুৰঞ্জী]]ৰ প্ৰাচীন যুগ শেষ হয় আৰু মধ্য যুগ আৰম্ভ হয়। এই অঞ্চলৰ শেষ শাসক আছিল খেন বংশ যাক গৌড়ৰ শাসক আল্লাউদ্দিন হুছেইন শ্বাহে ক্ষমতাচ্যুত কৰে। প্ৰশাসনিক গাঁথনিৰ সৃষ্টি কৰিলেও হুছেইন শ্বাহে এই অঞ্চল নিয়ন্ত্ৰণত ৰাখিব নোৱাৰিলে আৰু [[কোচ ৰাজবংশ]]ই ইয়াত অসাসন কৰিবলৈ লয়। কোচসকলে নিজকে ''কমতেশ্বৰ'' (কমতাৰ শাসক) বুলি কৈছিল, কিন্তু তেওঁলোকৰ প্ৰভাৱ আৰু বিস্তৃতি ইমানেই বাঢ়িছিল যে তেওঁলোকৰ ৰাজ্যক [[কোচ ৰাজ্য]]ও বোলা হয়। পাছলৈ ৰাজ্যখন দুভাগ হৈ পৰে: [[কোচ বিহাৰ]] আৰু [[কোচ হাজো]]। পূবৰ ৰাজ্য কোচ হাজো ১৭শ শতিকাত আহোম ৰাজ্যৰ অন্তৰ্গত হয়। পশ্চিমৰ অংশ কোচ বিহাৰ কোচ ৰাজবংশৰ হাততে থাকে আৰু ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ পাছত ভাৰতত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়।<ref>http://coochbehar.nic.in/htmfiles/royal_history2.html</ref> ==কমতা ৰাজ্য স্থাপন== কোচ বংশৰ উত্থানৰ পূৰ্বৰ কামতা ৰাজ্য অঞ্চলৰ ৰাজনৈতিক ইতিহাস অনিশ্চিত হৈ আছে আৰু ইয়াক বহুলাংশে পৰম্পৰা আৰু সিঁচৰতি উৎসৰ পৰা পুনৰ নিৰ্মাণ কৰা হৈছে। ইতিহাসবিদসকলে পিছৰ সাহিত্যিক গ্ৰন্থ, বংশাৱলীৰ পৰম্পৰা আৰু পুৰ্বদৃষ্টিসম্পন্ন বুৰঞ্জীৰ সমান্তৰালভাৱে সীমিত এপিগ্ৰাফিক প্ৰমাণৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰিছে, যাৰ ফলত পুনৰ্গঠনসমূহ আংশিক হৈয়েই আছে।<ref>Neog, Maheswar, "Early History of the Vaiṣṇava Faith and Movement in Assam, p.39,"The political history of Kāmarūpa of the times immediately preceding the age of Śaṅkaradeva still remains a virgin field of research...For a reconstruction of the history of the fourteenth and fifteenth centuries we have to depend upon the scanty evidences afforded by some copperplate and stone inscriptions, the political works of several pre-Śaṅkaradeva poets and of Śaṅkaradeva himself, the guru-caritas, the rāja-vaṁśāvalīs of the Koch kings of Kāmarūpa; and have also to refer in some instances to Muhammedan chronicles"</ref> ইতিহাসবিদ স্বৰ্ণলতা বৰুৱাৰ মতে ১৩ শতিকাৰ আগভাগত সন্ধ্যা নামৰ এজন ৰজাই কামৰূপৰনগৰ ৰাজধানী কৰি কামৰূপ অঞ্চলত শাসন কৰি আছিল। <ref>{{harvcol|Baruah|1986|p=175}}</ref> ১২৫৭ চনত মালিক ইখতিয়াৰুদ্দিন ইউজবাকৰ আক্ৰমণৰ‌ ফলত (য'ত ইউজবাক নিহত হয়<ref>"Finally the Bengal army was routed in an open encounter in a narrow mountainous defile. An arrowshot wounded the elephant-borne Sultan in the chest. The Rajah allowed the captured Sultan to see his son before being killed." {{harvcol|Sarkar|1992|pp=38–40}}</ref>) সন্ধ্যাই নিজৰ ৰাজধানী বৰ্তমানৰ কুচ বেহাৰ চহৰৰ ওচৰৰ কামতাপুৰলৈ লৈ যায়। সন্ধ্যাই কামেশ্বৰ নাম লয় আৰু ৰাজ্যখন "কামতা" নামেৰে জনাজাত হয়।<ref>{{harvcol|Baruah|1986|p=176}}</ref> এই সময়ছোৱাতে কমতাপুৰৰ ৰাজকুঁৱৰীক‌ [[চুতীয়া ৰাজ্য|চুতীয়া ৰাজ্যৰ]] নৃপতি [[ৰত্নধ্বজপাল|ৰত্নধ্বজপালৰ]] পুত্ৰ বিজয়ধ্বজপাললৈ দিলে।<ref>Bhuyan, Surjya Kumar,"Deodhai Asam Buranji,p. 166</ref> ==চুতীয়া ৰাজবংশ== ১৩-১৪ শতিকাত গৌড়ৰ মুচলমান ৰজাসকলে কেইবা বাৰো কমতা ৰাজ্য আক্ৰমণ কৰিছিল, যাৰ ফলত ৰাজ্যখন দুৰ্বল হৈ পৰিছিল। ১৪ শতিকাৰ অন্তিমটো দশকত ঘিয়াছুদ্দিন আজম শ্বাহে কামৰূপ-কমতা অঞ্চল আক্ৰমণ কৰে। তেওঁৰ ৰাজত্বকালৰ পূৰ্বমুখী সামৰিক অভিযানৰ প্ৰমাণ কামৰুপ অঞ্চলৰ বʼকুত উদ্ধাৰ হোৱা এখন শিলালিপিত পোৱা যায়<ref>Owahedur Zaman, "Study on the Persian Inscriptions discovered in Assam,p.5, "This stone slab inscription is from the time of Ghiyasuddin Azam Shah (ruled from 1389 A.D. to 1410 A.D). It was discovered in Boko of Kamrup district which was issued by Sultan Ghiyasuddin Azam Shah in 1389 A.D. It seems that he extended his sovereignty through Guwahati upto Boko area."</ref>। এই আক্ৰমণৰ ফলত পশ্চিম অসমত ৰাজনৈতিক অস্থিৰতা সৃষ্টি হৈছিল। সেইসময়তে পূব দিশত চুতীয়া ৰাজ্যখন শক্তিশালী হৈ উঠিছিল। ফল স্বৰূপত চুতীয়া ৰাজশক্তিয়ে পশ্চিম পিনে পাতনি মেলে। [[চুতীয়া ৰাজ্য|চুতীয়া ৰজা]] দুৰ্লভনাৰায়ণৰ ১৪২৮ চনৰ তাম্ৰলিপিত উল্লেখ আছে যে তেওঁৰ‌ ককাক সত্যনাৰায়ণে (আন‌ এটা নাম ৰত্ননাৰায়ণ<ref>ৰত্ননাৰায়ণৰ আন এটা নাম সত্যনাৰায়ণো আছিল। এই কথা ঘিলামৰা অঞ্চলৰ বৰমূৰ্তিয়া বিলৰ তাম্ৰপত্ৰৰ পৰা জানিবলৈ পোৱা যায়। ফলিখনৰ মতে ১৩৯২ খ্ৰীষ্টাব্দত সুৰ-ৰিপু(অসুৰ) বংশৰ সধয়াপুৰৰ ৰজা নন্দিশ্বৰৰ পুত্ৰ সত্যনায়াণে ব্ৰাহ্মণক ২০০ পুৰা(৮০০ বিঘা) মাটি দান কৰিছিল। তেওঁৰ পুত্ৰ(আত্মজ) ধৰ্মনাৰায়ণ ৰজাই ফলিখনৰ নবীকৰণ কৰিছিল। গতিকে ইয়াৰ পৰা বুজিব পাৰি যে ধৰ্মনাৰায়ণ ৰজাৰ পিতৃ ৰত্ননাৰায়ণৰ আন এটা নাম সত্যনাৰায়ণ আছিল।</ref>) সেই একে সময়ছোৱাতে (১৩৯০-১৪০০) “কমৰুপৰ শত্রু”ক পৰাস্ত কৰি কমতাপুৰত‌ নিজৰ শাসন প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। ভূমিদানৰ ফলিখনত উল্লেখ আছে, {{blockquote|"একোহভূ্ৎ কমতাপুৰে নৰপতি ভূপাল-ৱাৰাৰ্চ্চিতঃ</br> কন্দৰ্প-প্ৰতিপক্ষ-লক্ষ-ৱিজয়ী শ্ৰী ৰত্ননাৰায়ণঃ।।"</br>}} অৰ্থাৎ এজন হৈছিল (একোহভূৎ) কমতাপুৰৰ ৰজা (কমতাপুৰে নৰপতি), যি জন আছিল "ভূপাল সমূহৰদ্বাৰা অৰ্চিত"(ভূপাল-ৱাৰাৰ্চ্চিত) আৰু "কামদেৱৰ(আন এটা নাম কন্দৰ্প) শত্ৰুৰ বিৰুদ্ধে বিজয়ী" (কন্দৰ্প-প্ৰতিপক্ষ-লক্ষ-ৱিজয়ী) শ্ৰী ৰত্ননাৰায়ণ। যদিও এই “শত্রু”ৰ স্পষ্ট পৰিচয় উল্লেখ কৰা হোৱা নাই, তথাপিও ইতিহাসবিদসকলে সাধাৰণতে ধাৰণা কৰে যে ই গৌড়ৰ মুচলমান সেনাবাহিনী অথবা কমৰুপৰ সিংহাসনৰ বাবে প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা কৰা কোনো স্থানীয় ৰাজনৈতিক শক্তি হ’ব পাৰে, যাক চুতীয়া ৰজাই পৰাস্ত কৰিছিল। এইদৰে গৌড়ৰ সামৰিক চাপ আৰু কমৰুপ-কমতা অঞ্চলত সৃষ্টি হোৱা অস্থিৰতাৰ সুযোগ লৈ চুতীয়া শক্তিয়ে পশ্চিমলৈ বিস্তাৰ কৰি কমতাপুৰত নিজৰ আধিপত্য প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল বুলি বুজা যায়।<ref>"The eastern region, whether it is called Sadhaya or Svadhaya as in the plates or Sadhiya or Sadiya as in Assamese chronicles and the western region of Kamatapura seems to be politically connected and the same Satyanarayana/Ratnanarayana might have held sway over both regions"{{harvcol|Neog|1977|p=818}}</ref> ===দুৰ্লভনাৰায়ণৰ পৰিচয় আৰু বিতৰ্ক=== ঐতিহাসিক তথ্যৰ অনুসৰি কমতা ৰাজ্যৰ দুৰ্লভনাৰায়ণৰ নামৰ এজন ৰজাই অসমীয়া কবি [[হেম সৰস্বতী]], [[হৰিবৰ বিপ্ৰ]], আদি বহু লেখকক পৃষ্ঠপোষকতা আগবঢ়াইছিল।<ref>হেম সৰস্বতীয়ে তেওঁৰ প্ৰহ্লাদ চৰিত গ্ৰন্থত দুৰ্লভনাৰায়ণৰ প্ৰশংসা কৰি লিখিছে—“কামতামণ্ডল দুৰ্লভ নাৰায়ণ নৃপবৰ অনুপাম”। এই শাৰীকেইটাৰ পৰা দুৰ্লভনাৰায়ণক কমতা মণ্ডলৰ অধিপতি আৰু সাহিত্য-সংস্কৃতিৰ পৃষ্ঠপোষক ৰজা হিচাপে বুজা যায়।</ref> উল্লেখ্যযোগ্য যে গুৰু চৰিতৰ বৰ্ণনা অনুসৰি কমতা-কামৰূপৰ ৰজা দুৰ্লভনাৰায়ণে কানৌজৰ পৰা অহা বহু ব্ৰাহ্মণ আৰু কায়স্থ ভুঞা পৰিয়ালক নিজৰ ৰাজ্যত আশ্ৰয় দি পূৰ্বাঞ্চলত বসতি স্থাপনৰ ব্যৱস্থা কৰিছিল। [[শঙ্কৰদেৱ|শ্ৰীমন্ত শঙ্কৰদেৱৰ]] পূৰ্বপুৰুষ সকলো এই স্থানান্তৰিত পৰিয়ালসমূহৰ মাজত অন্তৰ্ভুক্ত আছিল বুলি ধৰা হয়। এই পৰিয়ালসমূহক লেঙামাগুৰি তথা তেম্বুৱানী-বান্ধা(ঢেমনী) অঞ্চলত বসতি দিয়া হৈছিল বুলি গুৰু চৰিতত উল্লেখ আছে।<ref>Baniprasanna Misra, ''Srimanta Sankara and His Times: Some Further Historical Probings'', Centre for Assamese Studies, Tezpur University, 2016, pp. 27–29.</ref> ইতিহাসবিদ মহেশ্বৰ নেওগে পৰৱৰ্তী কালৰ চৰিত-পুথি আৰু বৈষ্ণৱ পৰম্পৰাৰ ভিত্তিত শঙ্কৰদেৱৰ জন্ম-চন ১৪৪৯ খ্ৰীষ্টাব্দ বুলি গ্ৰহণ কৰিছিল। কিন্তু ইতিহাসবিদ বাণীপ্ৰশন্ন মীশ্ৰই উপলব্ধ তথ্যসমূহ পুনৰ বিশ্লেষণ কৰি এই গণনাক নাকচ কৰে আৰু শঙ্কৰদেৱৰ জন্ম সম্ভৱতঃ খ্ৰীষ্টীয় ১৪৭৯–১৪৮৪ চনৰ ভিতৰত হৈছিল বুলি মত প্ৰকাশ কৰিছে।<ref>Baniprasanna Misra, ''Srimanta Sankara and His Times: Some Further Historical Probings'', Centre for Assamese Studies, Tezpur University, 2016, pp. 19-20.</ref> সেই অনুসৰি তেওঁ দুৰ্লভনাৰায়ণৰ শাসনকালকো পূৰ্বৰ অনুমানতকৈ আগবঢ়াই পুনৰ নিৰ্ধাৰণ কৰি চতুৰ্দশ শতিকাৰ শেষ ভাগৰ পৰা পঞ্চদশ শতিকাৰ আৰম্ভণিলৈ শাসন কৰা সম্ভাৱনা প্ৰকাশ কৰিছে।<ref>Baniprasanna Misra, ''Srimanta Sankara and His Times: Some Further Historical Probings'', Centre for Assamese Studies, Tezpur University, 2016, pp.23</ref> হেম সৰস্বতীয়ে দুৰ্লভনাৰায়ণক ‘‘কমতামণ্ডল’’ৰ ৰজা বুলি উল্লেখ কৰিছে।<ref>''প্ৰহ্লাদ চৰিত্ৰ''' উল্লেখ কৰিছে- "কমতামণ্ডল দুলৰ্ভনাৰায়ণ নৃপবৰ অনুপম৷ তাহান ৰাজ্যত ৰুদ্ৰসৰস্বতী দেৱযানী কন্যা নাম৷৷ তাহান তনয় হেমসৰস্বতী ধ্ৰুৱৰ অনুজ ভাই৷"</ref><ref name="sarma">{{cite book | title=অসমীয়া সাহিত্যৰ সমীক্ষাত্মক ইতিবৃত্ত | publisher=প্ৰতিমা দেৱী | author=ড: [[সত্যেন্দ্ৰনাথ শৰ্মা]] | authorlink=| year=১৯৯৬ | location=গুৱাহাটী | pages=৫৩-৫৪}}</ref> প্ৰাচীন কামৰূপৰ তাম্ৰশাসন আৰু সংস্কৃত ৰাজনৈতিক পৰিভাষাত ‘‘মণ্ডল’’ শব্দটো এক আঞ্চলিক বা ৰাজনৈতিক পৰিসৰ বুজাবলৈহে ব্যৱহাৰ কৰিছে। আনহাতে, চুতীয়া তামৰ ফলিত দুৰ্লভনাৰায়ণৰে ‘‘সাধয়াপতি’’ বা সদিয়াৰ ৰজা বুলি পৰিচয় দিয়া দেখা নাযায়; তাৰ বিপৰীতে তেওঁৰ পূৰ্বপুৰুষ ৰত্ননাৰায়ণ ‘‘কমতাপুৰ’’ৰ ৰজা হৈছিল বুলি উল্লেখ কৰিছে। এই তথ্যসমূহৰ ভিত্তিত কিছু গৱেষকে কমতা, কামৰূপ আৰু শদিয়া একেই ৰাজ শক্তিয়ে পৰিচালিত কৰিছিল বুলি ক'ব খোজে।<ref>"The eastern region, whether it is called Sadhaya or Svadhaya as in the plates or Sadhiya or Sadiya as in Assamese chronicles and the western region of Kamatapura seems to be politically connected and the same Satyanarayana/Ratnanarayana might have held sway over both regions"{{harvcol|Neog|1977|p=818}}</ref> তথাপিটো কমতাপুৰৰ এই দুৰ্লভনাৰায়ণ আৰু চুতীয়া বংশৰ দুৰ্লভনাৰায়ণ‌ একে ব্যক্তি আছিল নে নাই, সেই বিষয়ে ইতিহাসবিদ সকলৰ মাজত বৰ্তমানেও একমত পোৱা নাযায়। ==খেন ৰাজবংশ== {{Main|খেন ৰাজবংশ}} [[খেন ৰাজবংশ]]ই তেওঁলোকৰ ৰাজধানী কমতাপুৰ বা গোসানীমাৰীৰ (বৰ্তমান [[কোচ বিহাৰ জিলা]]ত) পৰা শাসন কৰিছিল। শেষ ৰজা [[কমতাৰ নীলাম্বৰ|নীলাম্বৰে]] (১৪৮০-১৪৯৮) ৰাজ্য বহলাই বৰ্তমানৰ পশ্চিম বংগৰ কোচ বিহাৰ জিলা, অসমৰ অবিভক্ত কামৰূপ আৰু [[দৰং জিলা]], আৰু [[বাংলাদেশ]]ৰ উত্তৰ মৈমনছিং আৰু দিনজাপুৰ জিলাৰ পূব অংশ অন্তৰ্ভুক্ত কৰিছিল।<ref>{{Harvcol|Sarkar|1992|p=44}}</ref> এই ৰাজবংশটোৰ শাসনৰ শেষৰ পিনে (১৪৯২–৯৩ খ্ৰীষ্টাব্দত) বংগৰ ছামছুদ্দিন মুজাফ্ফৰ শ্বাহই কামতা ৰাজ্যৰ অন্ততঃ কিছু অংশ আক্ৰমণ কৰি জয় কৰে, আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত ''কমতা মৰ্দন'' উপাধি থকা মোহৰ মাৰে।<ref>{{cite Banglapedia|article=Coins|author=Muhammad Rezaul Karim}}</ref> [[File:Coin of Shamsuddin Muzaffar Shah dated to 1492 (898 AH).png||thumb|১৪৯২ চনৰ (৮৯৮ হিজৰী) শ্বামছুদ্দিন মুজাফ্ফাৰ শ্বাহৰ মুদ্ৰা, কামতাহৰ ওপৰত জয়লাভৰ স্মৃতিত। তেওঁ মুদ্ৰাটোত "কামতাহ মৰ্দন" বুলি উল্লেখ কৰিছে।]] ==হুছেইন শ্বাহৰ আক্ৰমণ== [[গৌড় ৰাজ্য|গৌড়ৰ]] আফগান শাসক আল্লাউদ্দিন হুছেইন শ্বাহে (১৪৯৪-১৫১৯) ১৪৯৮ চনত শেষ খেন ৰজাক ক্ষমতাচ্যুত কৰে।<ref>আক্ৰমণৰ সঠিক তাৰিখ জনা নাযায়। {{Harvcol|Sarkar|1992|pp=46–47}} চাওক। </ref> পৰম্পৰাগত তথ্য অনুসৰি কমতা ৰাণীৰ লগত কমতাৰ বিষয়া এজনৰ পুত্ৰৰ গোপন সম্পৰ্কৰ পৰাই এই ঘটনাৰ সূত্ৰপাত হয়। হুছেইন শ্বাহে ২৪,০০০ পদাতিক, অশ্বাৰোহী সেনা আৰু যুঁজাৰু নাৱেৰে কমতা আক্ৰমণ কৰিছিল।<ref>{{Harvcol|Sarkar|1992|p=46}}</ref> হুছেইন শ্বাহে নগৰখন ধ্বংস কৰি [[হাজো]]লৈকে অঞ্চলটো নিজৰ হাতলৈ আনে আৰু তেওঁৰ পুত্ৰক সিংহাসনত বহুৱায়। হুছেইন শ্বাহে আগৰ গোষ্ঠীপতিসকলক অব্যাহতি দি অঞ্চলটোত সামৰিক শাসন প্ৰতিষ্ঠা কৰে। তেওঁ "কমৰু, কমতাৰ বিজেতা" বুলি নিজৰ মোহৰ সজাইছিল। পাছলৈ [[বাৰ ভূঞা]]কে ধৰি স্থানীয় দলপতিসমূহৰ চেষ্টাত হুছেইন শ্বাহে এই অঞ্চলৰ সামৰিক আৰু ৰাজনৈতিক নিয়ন্ত্ৰণ হেৰুৱায়। স্থানীয় নেতাসকলে এই অঞ্চল শাসন কৰিবলৈ লয় আৰু [[কোচ ৰাজবংশ]]ৰ উত্থান হয়। আফগান শাসনৰ প্ৰভাৱ পাছলৈও থাকি যায়। হুছেইন শ্বাহৰ মোহৰ কোচ বংশৰ শাসনকালত ১৫১৮ চনলৈকে ব্যৱহৃত হৈছিল। ==কোচ ৰাজবংশ== {{Main|কোচ ৰাজবংশ}} ষোড়শ শতিকাৰ আগভাগত[[কোচ ৰাজবংশী]]য় বিশ্ব সিংহ‌ই (১৫১৫-১৫৪০) কমতাত [[কোচ ৰাজ্য]] প্ৰতিষ্ঠা কৰে। সেই শতিকাৰে শেষৰফালে ৰাজ্যখনৰ পূবফালৰ [[কোচ হাজো]] শাসন কৰা ৰজাই নিজকে স্বাধীন ঘোষণা কৰে। কোচ হাজো আৰু কোচ বিহাৰ পৃথক হৈ পৰে আৰু সেই দুখন ৰাজ্যৰ সীমা বৰ্তমানৰ প্ৰায় [[অসম]] আৰু [[পশ্চিম বংগ]]ৰ সীমা হৈ পৰে। ১৬১৫ চনত [[মোগল সাম্ৰাজ্য|মোগলে]] কোচ হাজো অধিকাৰ কৰে। অঞ্চলটো লৈ [[আহোম ৰাজ্য|আহোম]] আৰু মোগলৰ সংঘাতৰ সৃষ্টি হয়। শেষত এই অঞ্চল আহোমৰ হাতলৈ যায়। পশ্চিম অংশৰ [[কোচ বিহাৰ|কোচ বিহাৰে]] প্ৰথমে মোগলৰ লগত আৰু পাছত ব্ৰিটিছৰ লগত মিত্ৰতা কৰে। ভাৰতত ব্ৰিটিছৰ শাসনৰ শেষলৈকে ইয়াত ৰাজকীয় শাসন চলিছিল। ==আৰু চাওক== *[[কোচ ৰাজবংশী]] ==টোকা== {{reflist|2}} ==তথ্যসূত্ৰ== {{refbegin}} * {{Citation |last=Sarkar |first=J. N. |contribution=Chapter II The Turko-Afghan Invasions |editor-last=Barpujari |editor-first=H. K. |title=The Comprehensive History of Assam |volume=2 |pages=35–48 |publisher=Assam Publication Board |place=Guwahati |year=1992}} {{refend}} * {{Citation |last=Baruah |first=S L |title=A Comprehensive History of Assam |publisher=Munshiram Manoharlal Publishers Pvt. Ltd.|place=New Delhi |year=1986}} *{{Cite journal|last=Neog|first=Maheswar|title=Light on a Ruling Dynasty of Arunachal Pradesh in the Fourteenth and Fifteenth Centuries|date=1977|journal=Annals of the Bhandarkar Oriental Research Institute|volume=58/59|pages=813–820|jstor=41691751|issn=0378-1143}} {{History of Assam}} <references/> [[শ্ৰেণী:অসমৰ ইতিহাস]] [[শ্ৰেণী:কামতাপুৰ]] 4uqhxx08540i2ygwn1qbkbmcbqkndcx 606198 606197 2026-05-13T19:35:56Z Ananya Taye 28065 606198 wikitext text/x-wiki {{Infobox Former Country |native_name = কমতা |conventional_long_name = কমতা ৰাজ্য |common_name = |country = |era = ভাৰতৰ মধ্যযুগীয় ৰাজ্য |status = |event_start = |year_start = ১৩ম শতিকা |date_start = |event1 = |date_event1 = |event_end = হুছেইন শ্বাহৰ আক্ৰমণ |year_end = ১৪৯৮ |date_end = |p1 = কামৰূপ |flag_p1 = |p2 = |flag_p2 = |s1 = [[কোচ ৰাজবংশ|কোচ ৰাজ্য]] |flag_s1 = |image_flag = |flag_type = |image_coat = |image_map = File:Kamata Kingdom Map.jpg |image_map_caption = কমতাপুৰ ৰাজধানীৰ সৈতে ১৪-১৫ শতিকাৰ কমতা ৰাজ্য |capital = [[কমতাপুৰ]] |common_languages = কমতাপুৰীয়া আৰু অসমীয়া |religion = হিন্দু, জনজাতীয় আৰু ইছলাম |government_type = হিন্দু আৰু জনজাতীয়‌ ৰাজতন্ত্ৰ |title_leader = কমতেশ্বৰ |leader1=দুৰ্লভ নাৰায়ণ |year_leader1= ১৪-১৫ শতিকা |legislature = }} '''কমতা ৰাজ্য''' ত্ৰয়োদশ শতিকাত [[পাল ৰাজবংশ]]ৰ পতনৰ পাছত পুৰণি [[কামৰূপ ৰাজ্য]]ৰ পশ্চিম অংশত গঠিত হয়।<ref>Kamarupa was reorganized as a new state. 'Kamata' by name with Kamatapur as capital. The exact time when the change was made is uncertain. But possibly it had been made by Sandhya (c1250-1270) as a safeguard against mounting dangers from the east and the west. Its control on the eastern regions beyond the Manah (Manas river) was lax." {{harv|Sarkar|1992|pp=40–41}}</ref> কমতা ৰাজ্যৰ উত্থানৰ লগে লগে [[অসম বুৰঞ্জী]]ৰ প্ৰাচীন যুগ শেষ হয় আৰু মধ্য যুগ আৰম্ভ হয়। এই অঞ্চলৰ শেষ শাসক আছিল খেন বংশ যাক গৌড়ৰ শাসক আল্লাউদ্দিন হুছেইন শ্বাহে ক্ষমতাচ্যুত কৰে। প্ৰশাসনিক গাঁথনিৰ সৃষ্টি কৰিলেও হুছেইন শ্বাহে এই অঞ্চল নিয়ন্ত্ৰণত ৰাখিব নোৱাৰিলে আৰু [[কোচ ৰাজবংশ]]ই ইয়াত অসাসন কৰিবলৈ লয়। কোচসকলে নিজকে ''কমতেশ্বৰ'' (কমতাৰ শাসক) বুলি কৈছিল, কিন্তু তেওঁলোকৰ প্ৰভাৱ আৰু বিস্তৃতি ইমানেই বাঢ়িছিল যে তেওঁলোকৰ ৰাজ্যক [[কোচ ৰাজ্য]]ও বোলা হয়। পাছলৈ ৰাজ্যখন দুভাগ হৈ পৰে: [[কোচ বিহাৰ]] আৰু [[কোচ হাজো]]। পূবৰ ৰাজ্য কোচ হাজো ১৭শ শতিকাত আহোম ৰাজ্যৰ অন্তৰ্গত হয়। পশ্চিমৰ অংশ কোচ বিহাৰ কোচ ৰাজবংশৰ হাততে থাকে আৰু ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ পাছত ভাৰতত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়।<ref>http://coochbehar.nic.in/htmfiles/royal_history2.html</ref> ==কমতা ৰাজ্য স্থাপন== কোচ বংশৰ উত্থানৰ পূৰ্বৰ কামতা ৰাজ্য অঞ্চলৰ ৰাজনৈতিক ইতিহাস অনিশ্চিত হৈ আছে আৰু ইয়াক বহুলাংশে পৰম্পৰা আৰু সিঁচৰতি উৎসৰ পৰা পুনৰ নিৰ্মাণ কৰা হৈছে। ইতিহাসবিদসকলে পিছৰ সাহিত্যিক গ্ৰন্থ, বংশাৱলীৰ পৰম্পৰা আৰু পুৰ্বদৃষ্টিসম্পন্ন বুৰঞ্জীৰ সমান্তৰালভাৱে সীমিত এপিগ্ৰাফিক প্ৰমাণৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰিছে, যাৰ ফলত পুনৰ্গঠনসমূহ আংশিক হৈয়েই আছে।<ref>Neog, Maheswar, "Early History of the Vaiṣṇava Faith and Movement in Assam, p.39,"The political history of Kāmarūpa of the times immediately preceding the age of Śaṅkaradeva still remains a virgin field of research...For a reconstruction of the history of the fourteenth and fifteenth centuries we have to depend upon the scanty evidences afforded by some copperplate and stone inscriptions, the political works of several pre-Śaṅkaradeva poets and of Śaṅkaradeva himself, the guru-caritas, the rāja-vaṁśāvalīs of the Koch kings of Kāmarūpa; and have also to refer in some instances to Muhammedan chronicles"</ref> ইতিহাসবিদ স্বৰ্ণলতা বৰুৱাৰ মতে ১৩ শতিকাৰ আগভাগত সন্ধ্যা নামৰ এজন ৰজাই কামৰূপৰনগৰ ৰাজধানী কৰি কামৰূপ অঞ্চলত শাসন কৰি আছিল। <ref>{{harvcol|Baruah|1986|p=175}}</ref> ১২৫৭ চনত মালিক ইখতিয়াৰুদ্দিন ইউজবাকৰ আক্ৰমণৰ‌ ফলত (য'ত ইউজবাক নিহত হয়<ref>"Finally the Bengal army was routed in an open encounter in a narrow mountainous defile. An arrowshot wounded the elephant-borne Sultan in the chest. The Rajah allowed the captured Sultan to see his son before being killed." {{harvcol|Sarkar|1992|pp=38–40}}</ref>) সন্ধ্যাই নিজৰ ৰাজধানী বৰ্তমানৰ কুচ বেহাৰ চহৰৰ ওচৰৰ কামতাপুৰলৈ লৈ যায়। সন্ধ্যাই কামেশ্বৰ নাম লয় আৰু ৰাজ্যখন "কামতা" নামেৰে জনাজাত হয়।<ref>{{harvcol|Baruah|1986|p=176}}</ref> এই সময়ছোৱাতে কমতাপুৰৰ ৰাজকুঁৱৰীক‌ [[চুতীয়া ৰাজ্য|চুতীয়া ৰাজ্যৰ]] নৃপতি [[ৰত্নধ্বজপাল|ৰত্নধ্বজপালৰ]] পুত্ৰ বিজয়ধ্বজপাললৈ দিলে।<ref>Bhuyan, Surjya Kumar,"Deodhai Asam Buranji,p. 166</ref> ==চুতীয়া ৰাজবংশ== ১৩-১৪ শতিকাত গৌড়ৰ মুচলমান ৰজাসকলে কেইবা বাৰো কমতা ৰাজ্য আক্ৰমণ কৰিছিল, যাৰ ফলত ৰাজ্যখন দুৰ্বল হৈ পৰিছিল। ১৪ শতিকাৰ অন্তিমটো দশকত ঘিয়াছুদ্দিন আজম শ্বাহে কামৰূপ-কমতা অঞ্চল আক্ৰমণ কৰে। তেওঁৰ ৰাজত্বকালৰ পূৰ্বমুখী সামৰিক অভিযানৰ প্ৰমাণ কামৰুপ অঞ্চলৰ বʼকুত উদ্ধাৰ হোৱা এখন শিলালিপিত পোৱা যায়<ref>Owahedur Zaman, "Study on the Persian Inscriptions discovered in Assam,p.5, "This stone slab inscription is from the time of Ghiyasuddin Azam Shah (ruled from 1389 A.D. to 1410 A.D). It was discovered in Boko of Kamrup district which was issued by Sultan Ghiyasuddin Azam Shah in 1389 A.D. It seems that he extended his sovereignty through Guwahati upto Boko area."</ref>। এই আক্ৰমণৰ ফলত পশ্চিম অসমত ৰাজনৈতিক অস্থিৰতা সৃষ্টি হৈছিল। সেইসময়তে পূব দিশত চুতীয়া ৰাজ্যখন শক্তিশালী হৈ উঠিছিল। ফল স্বৰূপত চুতীয়া ৰাজশক্তিয়ে পশ্চিম পিনে পাতনি মেলে। [[চুতীয়া ৰাজ্য|চুতীয়া ৰজা]] দুৰ্লভনাৰায়ণৰ ১৪২৮ চনৰ তাম্ৰলিপিত উল্লেখ আছে যে তেওঁৰ‌ ককাক সত্যনাৰায়ণে (আন‌ এটা নাম ৰত্ননাৰায়ণ<ref>ৰত্ননাৰায়ণৰ আন এটা নাম সত্যনাৰায়ণো আছিল। এই কথা ঘিলামৰা অঞ্চলৰ বৰমূৰ্তিয়া বিলৰ তাম্ৰপত্ৰৰ পৰা জানিবলৈ পোৱা যায়। ফলিখনৰ মতে ১৩৯২ খ্ৰীষ্টাব্দত সুৰ-ৰিপু(অসুৰ) বংশৰ সধয়াপুৰৰ ৰজা নন্দিশ্বৰৰ পুত্ৰ সত্যনায়াণে ব্ৰাহ্মণক ২০০ পুৰা(৮০০ বিঘা) মাটি দান কৰিছিল। তেওঁৰ পুত্ৰ(আত্মজ) ধৰ্মনাৰায়ণ ৰজাই ফলিখনৰ নবীকৰণ কৰিছিল। গতিকে ইয়াৰ পৰা বুজিব পাৰি যে ধৰ্মনাৰায়ণ ৰজাৰ পিতৃ ৰত্ননাৰায়ণৰ আন এটা নাম সত্যনাৰায়ণ আছিল।</ref>) সেই একে সময়ছোৱাতে (১৩৯০-১৪০০) “কামৰুপৰ শত্রু”ক পৰাস্ত কৰি কমতাপুৰত‌ নিজৰ শাসন প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। ভূমিদানৰ ফলিখনত উল্লেখ আছে, {{blockquote|"একোহভূ্ৎ কমতাপুৰে নৰপতি ভূপাল-ৱাৰাৰ্চ্চিতঃ</br> কন্দৰ্প-প্ৰতিপক্ষ-লক্ষ-ৱিজয়ী শ্ৰী ৰত্ননাৰায়ণঃ।।"</br>}} অৰ্থাৎ এজন হৈছিল (একোহভূৎ) কমতাপুৰৰ ৰজা (কমতাপুৰে নৰপতি), যি জন আছিল "ভূপাল সমূহৰদ্বাৰা অৰ্চিত"(ভূপাল-ৱাৰাৰ্চ্চিত) আৰু "কামদেৱৰ(আন এটা নাম কন্দৰ্প) শত্ৰুৰ বিৰুদ্ধে বিজয়ী" (কন্দৰ্প-প্ৰতিপক্ষ-লক্ষ-ৱিজয়ী) শ্ৰী ৰত্ননাৰায়ণ। যদিও এই “শত্রু”ৰ স্পষ্ট পৰিচয় উল্লেখ কৰা হোৱা নাই, তথাপিও ইতিহাসবিদসকলে সাধাৰণতে ধাৰণা কৰে যে ই গৌড়ৰ মুচলমান সেনাবাহিনী অথবা কমৰুপৰ সিংহাসনৰ বাবে প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা কৰা কোনো স্থানীয় ৰাজনৈতিক শক্তি হ’ব পাৰে, যাক চুতীয়া ৰজাই পৰাস্ত কৰিছিল। এইদৰে গৌড়ৰ সামৰিক চাপ আৰু কমৰুপ-কমতা অঞ্চলত সৃষ্টি হোৱা অস্থিৰতাৰ সুযোগ লৈ চুতীয়া শক্তিয়ে পশ্চিমলৈ বিস্তাৰ কৰি কমতাপুৰত নিজৰ আধিপত্য প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল বুলি বুজা যায়।<ref>"The eastern region, whether it is called Sadhaya or Svadhaya as in the plates or Sadhiya or Sadiya as in Assamese chronicles and the western region of Kamatapura seems to be politically connected and the same Satyanarayana/Ratnanarayana might have held sway over both regions"{{harvcol|Neog|1977|p=818}}</ref> ===দুৰ্লভনাৰায়ণৰ পৰিচয় আৰু বিতৰ্ক=== ঐতিহাসিক তথ্যৰ অনুসৰি কমতা ৰাজ্যৰ দুৰ্লভনাৰায়ণৰ নামৰ এজন ৰজাই অসমীয়া কবি [[হেম সৰস্বতী]], [[হৰিবৰ বিপ্ৰ]], আদি বহু লেখকক পৃষ্ঠপোষকতা আগবঢ়াইছিল।<ref>হেম সৰস্বতীয়ে তেওঁৰ প্ৰহ্লাদ চৰিত গ্ৰন্থত দুৰ্লভনাৰায়ণৰ প্ৰশংসা কৰি লিখিছে—“কামতামণ্ডল দুৰ্লভ নাৰায়ণ নৃপবৰ অনুপাম”। এই শাৰীকেইটাৰ পৰা দুৰ্লভনাৰায়ণক কমতা মণ্ডলৰ অধিপতি আৰু সাহিত্য-সংস্কৃতিৰ পৃষ্ঠপোষক ৰজা হিচাপে বুজা যায়।</ref> উল্লেখ্যযোগ্য যে গুৰু চৰিতৰ বৰ্ণনা অনুসৰি কমতা-কামৰূপৰ ৰজা দুৰ্লভনাৰায়ণে কানৌজৰ পৰা অহা বহু ব্ৰাহ্মণ আৰু কায়স্থ ভুঞা পৰিয়ালক নিজৰ ৰাজ্যত আশ্ৰয় দি পূৰ্বাঞ্চলত বসতি স্থাপনৰ ব্যৱস্থা কৰিছিল। [[শঙ্কৰদেৱ|শ্ৰীমন্ত শঙ্কৰদেৱৰ]] পূৰ্বপুৰুষ সকলো এই স্থানান্তৰিত পৰিয়ালসমূহৰ মাজত অন্তৰ্ভুক্ত আছিল বুলি ধৰা হয়। এই পৰিয়ালসমূহক লেঙামাগুৰি তথা তেম্বুৱানী-বান্ধা(ঢেমনী) অঞ্চলত বসতি দিয়া হৈছিল বুলি গুৰু চৰিতত উল্লেখ আছে।<ref>Baniprasanna Misra, ''Srimanta Sankara and His Times: Some Further Historical Probings'', Centre for Assamese Studies, Tezpur University, 2016, pp. 27–29.</ref> ইতিহাসবিদ মহেশ্বৰ নেওগে পৰৱৰ্তী কালৰ চৰিত-পুথি আৰু বৈষ্ণৱ পৰম্পৰাৰ ভিত্তিত শঙ্কৰদেৱৰ জন্ম-চন ১৪৪৯ খ্ৰীষ্টাব্দ বুলি গ্ৰহণ কৰিছিল। কিন্তু ইতিহাসবিদ বাণীপ্ৰশন্ন মীশ্ৰই উপলব্ধ তথ্যসমূহ পুনৰ বিশ্লেষণ কৰি এই গণনাক নাকচ কৰে আৰু শঙ্কৰদেৱৰ জন্ম সম্ভৱতঃ খ্ৰীষ্টীয় ১৪৭৯–১৪৮৪ চনৰ ভিতৰত হৈছিল বুলি মত প্ৰকাশ কৰিছে।<ref>Baniprasanna Misra, ''Srimanta Sankara and His Times: Some Further Historical Probings'', Centre for Assamese Studies, Tezpur University, 2016, pp. 19-20.</ref> সেই অনুসৰি তেওঁ দুৰ্লভনাৰায়ণৰ শাসনকালকো পূৰ্বৰ অনুমানতকৈ আগবঢ়াই পুনৰ নিৰ্ধাৰণ কৰি চতুৰ্দশ শতিকাৰ শেষ ভাগৰ পৰা পঞ্চদশ শতিকাৰ আৰম্ভণিলৈ শাসন কৰা সম্ভাৱনা প্ৰকাশ কৰিছে।<ref>Baniprasanna Misra, ''Srimanta Sankara and His Times: Some Further Historical Probings'', Centre for Assamese Studies, Tezpur University, 2016, pp.23</ref> হেম সৰস্বতীয়ে দুৰ্লভনাৰায়ণক ‘‘কমতামণ্ডল’’ৰ ৰজা বুলি উল্লেখ কৰিছে।<ref>''প্ৰহ্লাদ চৰিত্ৰ''' উল্লেখ কৰিছে- "কমতামণ্ডল দুলৰ্ভনাৰায়ণ নৃপবৰ অনুপম৷ তাহান ৰাজ্যত ৰুদ্ৰসৰস্বতী দেৱযানী কন্যা নাম৷৷ তাহান তনয় হেমসৰস্বতী ধ্ৰুৱৰ অনুজ ভাই৷"</ref><ref name="sarma">{{cite book | title=অসমীয়া সাহিত্যৰ সমীক্ষাত্মক ইতিবৃত্ত | publisher=প্ৰতিমা দেৱী | author=ড: [[সত্যেন্দ্ৰনাথ শৰ্মা]] | authorlink=| year=১৯৯৬ | location=গুৱাহাটী | pages=৫৩-৫৪}}</ref> প্ৰাচীন কামৰূপৰ তাম্ৰশাসন আৰু সংস্কৃত ৰাজনৈতিক পৰিভাষাত ‘‘মণ্ডল’’ শব্দটো এক আঞ্চলিক বা ৰাজনৈতিক পৰিসৰ বুজাবলৈহে ব্যৱহাৰ কৰিছে। আনহাতে, চুতীয়া তামৰ ফলিত দুৰ্লভনাৰায়ণৰে ‘‘সাধয়াপতি’’ বা সদিয়াৰ ৰজা বুলি পৰিচয় দিয়া দেখা নাযায়; তাৰ বিপৰীতে তেওঁৰ পূৰ্বপুৰুষ ৰত্ননাৰায়ণ ‘‘কমতাপুৰ’’ৰ ৰজা হৈছিল বুলি উল্লেখ কৰিছে। এই তথ্যসমূহৰ ভিত্তিত কিছু গৱেষকে কমতা, কামৰূপ আৰু শদিয়া একেই ৰাজ শক্তিয়ে পৰিচালিত কৰিছিল বুলি ক'ব খোজে।<ref>"The eastern region, whether it is called Sadhaya or Svadhaya as in the plates or Sadhiya or Sadiya as in Assamese chronicles and the western region of Kamatapura seems to be politically connected and the same Satyanarayana/Ratnanarayana might have held sway over both regions"{{harvcol|Neog|1977|p=818}}</ref> তথাপিটো কমতাপুৰৰ এই দুৰ্লভনাৰায়ণ আৰু চুতীয়া বংশৰ দুৰ্লভনাৰায়ণ‌ একে ব্যক্তি আছিল নে নাই, সেই বিষয়ে ইতিহাসবিদ সকলৰ মাজত বৰ্তমানেও একমত পোৱা নাযায়। ==খেন ৰাজবংশ== {{Main|খেন ৰাজবংশ}} [[খেন ৰাজবংশ]]ই তেওঁলোকৰ ৰাজধানী কমতাপুৰ বা গোসানীমাৰীৰ (বৰ্তমান [[কোচ বিহাৰ জিলা]]ত) পৰা শাসন কৰিছিল। শেষ ৰজা [[কমতাৰ নীলাম্বৰ|নীলাম্বৰে]] (১৪৮০-১৪৯৮) ৰাজ্য বহলাই বৰ্তমানৰ পশ্চিম বংগৰ কোচ বিহাৰ জিলা, অসমৰ অবিভক্ত কামৰূপ আৰু [[দৰং জিলা]], আৰু [[বাংলাদেশ]]ৰ উত্তৰ মৈমনছিং আৰু দিনজাপুৰ জিলাৰ পূব অংশ অন্তৰ্ভুক্ত কৰিছিল।<ref>{{Harvcol|Sarkar|1992|p=44}}</ref> এই ৰাজবংশটোৰ শাসনৰ শেষৰ পিনে (১৪৯২–৯৩ খ্ৰীষ্টাব্দত) বংগৰ ছামছুদ্দিন মুজাফ্ফৰ শ্বাহই কামতা ৰাজ্যৰ অন্ততঃ কিছু অংশ আক্ৰমণ কৰি জয় কৰে, আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত ''কমতা মৰ্দন'' উপাধি থকা মোহৰ মাৰে।<ref>{{cite Banglapedia|article=Coins|author=Muhammad Rezaul Karim}}</ref> [[File:Coin of Shamsuddin Muzaffar Shah dated to 1492 (898 AH).png||thumb|১৪৯২ চনৰ (৮৯৮ হিজৰী) শ্বামছুদ্দিন মুজাফ্ফাৰ শ্বাহৰ মুদ্ৰা, কামতাহৰ ওপৰত জয়লাভৰ স্মৃতিত। তেওঁ মুদ্ৰাটোত "কামতাহ মৰ্দন" বুলি উল্লেখ কৰিছে।]] ==হুছেইন শ্বাহৰ আক্ৰমণ== [[গৌড় ৰাজ্য|গৌড়ৰ]] আফগান শাসক আল্লাউদ্দিন হুছেইন শ্বাহে (১৪৯৪-১৫১৯) ১৪৯৮ চনত শেষ খেন ৰজাক ক্ষমতাচ্যুত কৰে।<ref>আক্ৰমণৰ সঠিক তাৰিখ জনা নাযায়। {{Harvcol|Sarkar|1992|pp=46–47}} চাওক। </ref> পৰম্পৰাগত তথ্য অনুসৰি কমতা ৰাণীৰ লগত কমতাৰ বিষয়া এজনৰ পুত্ৰৰ গোপন সম্পৰ্কৰ পৰাই এই ঘটনাৰ সূত্ৰপাত হয়। হুছেইন শ্বাহে ২৪,০০০ পদাতিক, অশ্বাৰোহী সেনা আৰু যুঁজাৰু নাৱেৰে কমতা আক্ৰমণ কৰিছিল।<ref>{{Harvcol|Sarkar|1992|p=46}}</ref> হুছেইন শ্বাহে নগৰখন ধ্বংস কৰি [[হাজো]]লৈকে অঞ্চলটো নিজৰ হাতলৈ আনে আৰু তেওঁৰ পুত্ৰক সিংহাসনত বহুৱায়। হুছেইন শ্বাহে আগৰ গোষ্ঠীপতিসকলক অব্যাহতি দি অঞ্চলটোত সামৰিক শাসন প্ৰতিষ্ঠা কৰে। তেওঁ "কমৰু, কমতাৰ বিজেতা" বুলি নিজৰ মোহৰ সজাইছিল। পাছলৈ [[বাৰ ভূঞা]]কে ধৰি স্থানীয় দলপতিসমূহৰ চেষ্টাত হুছেইন শ্বাহে এই অঞ্চলৰ সামৰিক আৰু ৰাজনৈতিক নিয়ন্ত্ৰণ হেৰুৱায়। স্থানীয় নেতাসকলে এই অঞ্চল শাসন কৰিবলৈ লয় আৰু [[কোচ ৰাজবংশ]]ৰ উত্থান হয়। আফগান শাসনৰ প্ৰভাৱ পাছলৈও থাকি যায়। হুছেইন শ্বাহৰ মোহৰ কোচ বংশৰ শাসনকালত ১৫১৮ চনলৈকে ব্যৱহৃত হৈছিল। ==কোচ ৰাজবংশ== {{Main|কোচ ৰাজবংশ}} ষোড়শ শতিকাৰ আগভাগত[[কোচ ৰাজবংশী]]য় বিশ্ব সিংহ‌ই (১৫১৫-১৫৪০) কমতাত [[কোচ ৰাজ্য]] প্ৰতিষ্ঠা কৰে। সেই শতিকাৰে শেষৰফালে ৰাজ্যখনৰ পূবফালৰ [[কোচ হাজো]] শাসন কৰা ৰজাই নিজকে স্বাধীন ঘোষণা কৰে। কোচ হাজো আৰু কোচ বিহাৰ পৃথক হৈ পৰে আৰু সেই দুখন ৰাজ্যৰ সীমা বৰ্তমানৰ প্ৰায় [[অসম]] আৰু [[পশ্চিম বংগ]]ৰ সীমা হৈ পৰে। ১৬১৫ চনত [[মোগল সাম্ৰাজ্য|মোগলে]] কোচ হাজো অধিকাৰ কৰে। অঞ্চলটো লৈ [[আহোম ৰাজ্য|আহোম]] আৰু মোগলৰ সংঘাতৰ সৃষ্টি হয়। শেষত এই অঞ্চল আহোমৰ হাতলৈ যায়। পশ্চিম অংশৰ [[কোচ বিহাৰ|কোচ বিহাৰে]] প্ৰথমে মোগলৰ লগত আৰু পাছত ব্ৰিটিছৰ লগত মিত্ৰতা কৰে। ভাৰতত ব্ৰিটিছৰ শাসনৰ শেষলৈকে ইয়াত ৰাজকীয় শাসন চলিছিল। ==আৰু চাওক== *[[কোচ ৰাজবংশী]] ==টোকা== {{reflist|2}} ==তথ্যসূত্ৰ== {{refbegin}} * {{Citation |last=Sarkar |first=J. N. |contribution=Chapter II The Turko-Afghan Invasions |editor-last=Barpujari |editor-first=H. K. |title=The Comprehensive History of Assam |volume=2 |pages=35–48 |publisher=Assam Publication Board |place=Guwahati |year=1992}} {{refend}} * {{Citation |last=Baruah |first=S L |title=A Comprehensive History of Assam |publisher=Munshiram Manoharlal Publishers Pvt. Ltd.|place=New Delhi |year=1986}} *{{Cite journal|last=Neog|first=Maheswar|title=Light on a Ruling Dynasty of Arunachal Pradesh in the Fourteenth and Fifteenth Centuries|date=1977|journal=Annals of the Bhandarkar Oriental Research Institute|volume=58/59|pages=813–820|jstor=41691751|issn=0378-1143}} {{History of Assam}} <references/> [[শ্ৰেণী:অসমৰ ইতিহাস]] [[শ্ৰেণী:কামতাপুৰ]] rmuebka3xnhony0kkmmjfa747kd6szo 606199 606198 2026-05-13T19:39:23Z Ananya Taye 28065 /* চুতীয়া ৰাজবংশ */ 606199 wikitext text/x-wiki {{Infobox Former Country |native_name = কমতা |conventional_long_name = কমতা ৰাজ্য |common_name = |country = |era = ভাৰতৰ মধ্যযুগীয় ৰাজ্য |status = |event_start = |year_start = ১৩ম শতিকা |date_start = |event1 = |date_event1 = |event_end = হুছেইন শ্বাহৰ আক্ৰমণ |year_end = ১৪৯৮ |date_end = |p1 = কামৰূপ |flag_p1 = |p2 = |flag_p2 = |s1 = [[কোচ ৰাজবংশ|কোচ ৰাজ্য]] |flag_s1 = |image_flag = |flag_type = |image_coat = |image_map = File:Kamata Kingdom Map.jpg |image_map_caption = কমতাপুৰ ৰাজধানীৰ সৈতে ১৪-১৫ শতিকাৰ কমতা ৰাজ্য |capital = [[কমতাপুৰ]] |common_languages = কমতাপুৰীয়া আৰু অসমীয়া |religion = হিন্দু, জনজাতীয় আৰু ইছলাম |government_type = হিন্দু আৰু জনজাতীয়‌ ৰাজতন্ত্ৰ |title_leader = কমতেশ্বৰ |leader1=দুৰ্লভ নাৰায়ণ |year_leader1= ১৪-১৫ শতিকা |legislature = }} '''কমতা ৰাজ্য''' ত্ৰয়োদশ শতিকাত [[পাল ৰাজবংশ]]ৰ পতনৰ পাছত পুৰণি [[কামৰূপ ৰাজ্য]]ৰ পশ্চিম অংশত গঠিত হয়।<ref>Kamarupa was reorganized as a new state. 'Kamata' by name with Kamatapur as capital. The exact time when the change was made is uncertain. But possibly it had been made by Sandhya (c1250-1270) as a safeguard against mounting dangers from the east and the west. Its control on the eastern regions beyond the Manah (Manas river) was lax." {{harv|Sarkar|1992|pp=40–41}}</ref> কমতা ৰাজ্যৰ উত্থানৰ লগে লগে [[অসম বুৰঞ্জী]]ৰ প্ৰাচীন যুগ শেষ হয় আৰু মধ্য যুগ আৰম্ভ হয়। এই অঞ্চলৰ শেষ শাসক আছিল খেন বংশ যাক গৌড়ৰ শাসক আল্লাউদ্দিন হুছেইন শ্বাহে ক্ষমতাচ্যুত কৰে। প্ৰশাসনিক গাঁথনিৰ সৃষ্টি কৰিলেও হুছেইন শ্বাহে এই অঞ্চল নিয়ন্ত্ৰণত ৰাখিব নোৱাৰিলে আৰু [[কোচ ৰাজবংশ]]ই ইয়াত অসাসন কৰিবলৈ লয়। কোচসকলে নিজকে ''কমতেশ্বৰ'' (কমতাৰ শাসক) বুলি কৈছিল, কিন্তু তেওঁলোকৰ প্ৰভাৱ আৰু বিস্তৃতি ইমানেই বাঢ়িছিল যে তেওঁলোকৰ ৰাজ্যক [[কোচ ৰাজ্য]]ও বোলা হয়। পাছলৈ ৰাজ্যখন দুভাগ হৈ পৰে: [[কোচ বিহাৰ]] আৰু [[কোচ হাজো]]। পূবৰ ৰাজ্য কোচ হাজো ১৭শ শতিকাত আহোম ৰাজ্যৰ অন্তৰ্গত হয়। পশ্চিমৰ অংশ কোচ বিহাৰ কোচ ৰাজবংশৰ হাততে থাকে আৰু ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ পাছত ভাৰতত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়।<ref>http://coochbehar.nic.in/htmfiles/royal_history2.html</ref> ==কমতা ৰাজ্য স্থাপন== কোচ বংশৰ উত্থানৰ পূৰ্বৰ কামতা ৰাজ্য অঞ্চলৰ ৰাজনৈতিক ইতিহাস অনিশ্চিত হৈ আছে আৰু ইয়াক বহুলাংশে পৰম্পৰা আৰু সিঁচৰতি উৎসৰ পৰা পুনৰ নিৰ্মাণ কৰা হৈছে। ইতিহাসবিদসকলে পিছৰ সাহিত্যিক গ্ৰন্থ, বংশাৱলীৰ পৰম্পৰা আৰু পুৰ্বদৃষ্টিসম্পন্ন বুৰঞ্জীৰ সমান্তৰালভাৱে সীমিত এপিগ্ৰাফিক প্ৰমাণৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰিছে, যাৰ ফলত পুনৰ্গঠনসমূহ আংশিক হৈয়েই আছে।<ref>Neog, Maheswar, "Early History of the Vaiṣṇava Faith and Movement in Assam, p.39,"The political history of Kāmarūpa of the times immediately preceding the age of Śaṅkaradeva still remains a virgin field of research...For a reconstruction of the history of the fourteenth and fifteenth centuries we have to depend upon the scanty evidences afforded by some copperplate and stone inscriptions, the political works of several pre-Śaṅkaradeva poets and of Śaṅkaradeva himself, the guru-caritas, the rāja-vaṁśāvalīs of the Koch kings of Kāmarūpa; and have also to refer in some instances to Muhammedan chronicles"</ref> ইতিহাসবিদ স্বৰ্ণলতা বৰুৱাৰ মতে ১৩ শতিকাৰ আগভাগত সন্ধ্যা নামৰ এজন ৰজাই কামৰূপৰনগৰ ৰাজধানী কৰি কামৰূপ অঞ্চলত শাসন কৰি আছিল। <ref>{{harvcol|Baruah|1986|p=175}}</ref> ১২৫৭ চনত মালিক ইখতিয়াৰুদ্দিন ইউজবাকৰ আক্ৰমণৰ‌ ফলত (য'ত ইউজবাক নিহত হয়<ref>"Finally the Bengal army was routed in an open encounter in a narrow mountainous defile. An arrowshot wounded the elephant-borne Sultan in the chest. The Rajah allowed the captured Sultan to see his son before being killed." {{harvcol|Sarkar|1992|pp=38–40}}</ref>) সন্ধ্যাই নিজৰ ৰাজধানী বৰ্তমানৰ কুচ বেহাৰ চহৰৰ ওচৰৰ কামতাপুৰলৈ লৈ যায়। সন্ধ্যাই কামেশ্বৰ নাম লয় আৰু ৰাজ্যখন "কামতা" নামেৰে জনাজাত হয়।<ref>{{harvcol|Baruah|1986|p=176}}</ref> এই সময়ছোৱাতে কমতাপুৰৰ ৰাজকুঁৱৰীক‌ [[চুতীয়া ৰাজ্য|চুতীয়া ৰাজ্যৰ]] নৃপতি [[ৰত্নধ্বজপাল|ৰত্নধ্বজপালৰ]] পুত্ৰ বিজয়ধ্বজপাললৈ দিলে।<ref>Bhuyan, Surjya Kumar,"Deodhai Asam Buranji,p. 166</ref> ==চুতীয়া ৰাজবংশ== ১৩-১৪ শতিকাত গৌড়ৰ মুচলমান ৰজাসকলে কেইবা বাৰো কমতা ৰাজ্য আক্ৰমণ কৰিছিল, যাৰ ফলত ৰাজ্যখন দুৰ্বল হৈ পৰিছিল। ১৪ শতিকাৰ অন্তিমটো দশকত ঘিয়াছুদ্দিন আজম শ্বাহে কামৰূপ-কমতা অঞ্চল আক্ৰমণ কৰে। তেওঁৰ ৰাজত্বকালৰ পূৰ্বমুখী সামৰিক অভিযানৰ প্ৰমাণ কামৰুপ অঞ্চলৰ বʼকুত উদ্ধাৰ হোৱা এখন শিলালিপিত পোৱা যায়<ref>Owahedur Zaman, "Study on the Persian Inscriptions discovered in Assam,p.5, "This stone slab inscription is from the time of Ghiyasuddin Azam Shah (ruled from 1389 A.D. to 1410 A.D). It was discovered in Boko of Kamrup district which was issued by Sultan Ghiyasuddin Azam Shah in 1389 A.D. It seems that he extended his sovereignty through Guwahati upto Boko area."</ref>। এই আক্ৰমণৰ ফলত পশ্চিম অসমত ৰাজনৈতিক অস্থিৰতা সৃষ্টি হৈছিল। সেইসময়তে পূব দিশত চুতীয়া ৰাজ্যখন শক্তিশালী হৈ উঠিছিল। ফল স্বৰূপত চুতীয়া ৰাজশক্তিয়ে পশ্চিম পিনে পাতনি মেলে। [[চুতীয়া ৰাজ্য|চুতীয়া ৰজা]] দুৰ্লভনাৰায়ণৰ ১৪২৮ চনৰ তাম্ৰলিপিত উল্লেখ আছে যে তেওঁৰ‌ ককাক সত্যনাৰায়ণে (আন‌ এটা নাম ৰত্ননাৰায়ণ<ref>ৰত্ননাৰায়ণৰ আন এটা নাম সত্যনাৰায়ণো আছিল। এই কথা ঘিলামৰা অঞ্চলৰ বৰমূৰ্তিয়া বিলৰ তাম্ৰপত্ৰৰ পৰা জানিবলৈ পোৱা যায়। ফলিখনৰ মতে ১৩৯২ খ্ৰীষ্টাব্দত সুৰ-ৰিপু(অসুৰ) বংশৰ সধয়াপুৰৰ ৰজা নন্দিশ্বৰৰ পুত্ৰ সত্যনায়াণে ব্ৰাহ্মণক ২০০ পুৰা(৮০০ বিঘা) মাটি দান কৰিছিল। তেওঁৰ পুত্ৰ(আত্মজ) ধৰ্মনাৰায়ণ ৰজাই ফলিখনৰ নবীকৰণ কৰিছিল। গতিকে ইয়াৰ পৰা বুজিব পাৰি যে ধৰ্মনাৰায়ণ ৰজাৰ পিতৃ ৰত্ননাৰায়ণৰ আন এটা নাম সত্যনাৰায়ণ আছিল।</ref>) সেই একে সময়ছোৱাতে (১৩৯০-১৪০০<ref>সত্যনাৰায়ণৰ ৰাজত্ব কাল ১৩৯০ বা তাৰো আগৰ পৰা ১৪০০ লৈকে হ'ব লাগে। তেওঁৰ দিনৰ ১৩৯২ খৃষ্টাব্দৰ দুখন তাম্ৰলিপি উদ্ধাৰ হৈছে। ১৪০১ চনত তেওঁৰ পুত্ৰ লক্ষ্মীনাৰায়ণে ভূমি দান কৰিছিল</ref>) “কামৰুপৰ শত্রু”ক পৰাস্ত কৰি কমতাপুৰত‌ নিজৰ শাসন প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। ভূমিদানৰ ফলিখনত উল্লেখ আছে, {{blockquote|"একোহভূ্ৎ কমতাপুৰে নৰপতি ভূপাল-ৱাৰাৰ্চ্চিতঃ</br> কন্দৰ্প-প্ৰতিপক্ষ-লক্ষ-ৱিজয়ী শ্ৰী ৰত্ননাৰায়ণঃ।।"</br>}} অৰ্থাৎ এজন হৈছিল (একোহভূৎ) কমতাপুৰৰ ৰজা (কমতাপুৰে নৰপতি), যি জন আছিল "ভূপাল সমূহৰদ্বাৰা অৰ্চিত"(ভূপাল-ৱাৰাৰ্চ্চিত) আৰু "কামদেৱৰ(আন এটা নাম কন্দৰ্প) শত্ৰুৰ বিৰুদ্ধে বিজয়ী" (কন্দৰ্প-প্ৰতিপক্ষ-লক্ষ-ৱিজয়ী) শ্ৰী ৰত্ননাৰায়ণ। যদিও এই “শত্রু”ৰ স্পষ্ট পৰিচয় উল্লেখ কৰা হোৱা নাই, তথাপিও ইতিহাসবিদসকলে সাধাৰণতে ধাৰণা কৰে যে ই গৌড়ৰ মুচলমান সেনাবাহিনী অথবা কমৰুপৰ সিংহাসনৰ বাবে প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা কৰা কোনো স্থানীয় ৰাজনৈতিক শক্তি হ’ব পাৰে, যাক চুতীয়া ৰজাই পৰাস্ত কৰিছিল। এইদৰে গৌড়ৰ সামৰিক চাপ আৰু কমৰুপ-কমতা অঞ্চলত সৃষ্টি হোৱা অস্থিৰতাৰ সুযোগ লৈ চুতীয়া শক্তিয়ে পশ্চিমলৈ বিস্তাৰ কৰি কমতাপুৰত নিজৰ আধিপত্য প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল বুলি বুজা যায়।<ref>"The eastern region, whether it is called Sadhaya or Svadhaya as in the plates or Sadhiya or Sadiya as in Assamese chronicles and the western region of Kamatapura seems to be politically connected and the same Satyanarayana/Ratnanarayana might have held sway over both regions"{{harvcol|Neog|1977|p=818}}</ref> ===দুৰ্লভনাৰায়ণৰ পৰিচয় আৰু বিতৰ্ক=== ঐতিহাসিক তথ্যৰ অনুসৰি কমতা ৰাজ্যৰ দুৰ্লভনাৰায়ণৰ নামৰ এজন ৰজাই অসমীয়া কবি [[হেম সৰস্বতী]], [[হৰিবৰ বিপ্ৰ]], আদি বহু লেখকক পৃষ্ঠপোষকতা আগবঢ়াইছিল।<ref>হেম সৰস্বতীয়ে তেওঁৰ প্ৰহ্লাদ চৰিত গ্ৰন্থত দুৰ্লভনাৰায়ণৰ প্ৰশংসা কৰি লিখিছে—“কামতামণ্ডল দুৰ্লভ নাৰায়ণ নৃপবৰ অনুপাম”। এই শাৰীকেইটাৰ পৰা দুৰ্লভনাৰায়ণক কমতা মণ্ডলৰ অধিপতি আৰু সাহিত্য-সংস্কৃতিৰ পৃষ্ঠপোষক ৰজা হিচাপে বুজা যায়।</ref> উল্লেখ্যযোগ্য যে গুৰু চৰিতৰ বৰ্ণনা অনুসৰি কমতা-কামৰূপৰ ৰজা দুৰ্লভনাৰায়ণে কানৌজৰ পৰা অহা বহু ব্ৰাহ্মণ আৰু কায়স্থ ভুঞা পৰিয়ালক নিজৰ ৰাজ্যত আশ্ৰয় দি পূৰ্বাঞ্চলত বসতি স্থাপনৰ ব্যৱস্থা কৰিছিল। [[শঙ্কৰদেৱ|শ্ৰীমন্ত শঙ্কৰদেৱৰ]] পূৰ্বপুৰুষ সকলো এই স্থানান্তৰিত পৰিয়ালসমূহৰ মাজত অন্তৰ্ভুক্ত আছিল বুলি ধৰা হয়। এই পৰিয়ালসমূহক লেঙামাগুৰি তথা তেম্বুৱানী-বান্ধা(ঢেমনী) অঞ্চলত বসতি দিয়া হৈছিল বুলি গুৰু চৰিতত উল্লেখ আছে।<ref>Baniprasanna Misra, ''Srimanta Sankara and His Times: Some Further Historical Probings'', Centre for Assamese Studies, Tezpur University, 2016, pp. 27–29.</ref> ইতিহাসবিদ মহেশ্বৰ নেওগে পৰৱৰ্তী কালৰ চৰিত-পুথি আৰু বৈষ্ণৱ পৰম্পৰাৰ ভিত্তিত শঙ্কৰদেৱৰ জন্ম-চন ১৪৪৯ খ্ৰীষ্টাব্দ বুলি গ্ৰহণ কৰিছিল। কিন্তু ইতিহাসবিদ বাণীপ্ৰশন্ন মীশ্ৰই উপলব্ধ তথ্যসমূহ পুনৰ বিশ্লেষণ কৰি এই গণনাক নাকচ কৰে আৰু শঙ্কৰদেৱৰ জন্ম সম্ভৱতঃ খ্ৰীষ্টীয় ১৪৭৯–১৪৮৪ চনৰ ভিতৰত হৈছিল বুলি মত প্ৰকাশ কৰিছে।<ref>Baniprasanna Misra, ''Srimanta Sankara and His Times: Some Further Historical Probings'', Centre for Assamese Studies, Tezpur University, 2016, pp. 19-20.</ref> সেই অনুসৰি তেওঁ দুৰ্লভনাৰায়ণৰ শাসনকালকো পূৰ্বৰ অনুমানতকৈ আগবঢ়াই পুনৰ নিৰ্ধাৰণ কৰি চতুৰ্দশ শতিকাৰ শেষ ভাগৰ পৰা পঞ্চদশ শতিকাৰ আৰম্ভণিলৈ শাসন কৰা সম্ভাৱনা প্ৰকাশ কৰিছে।<ref>Baniprasanna Misra, ''Srimanta Sankara and His Times: Some Further Historical Probings'', Centre for Assamese Studies, Tezpur University, 2016, pp.23</ref> হেম সৰস্বতীয়ে দুৰ্লভনাৰায়ণক ‘‘কমতামণ্ডল’’ৰ ৰজা বুলি উল্লেখ কৰিছে।<ref>''প্ৰহ্লাদ চৰিত্ৰ''' উল্লেখ কৰিছে- "কমতামণ্ডল দুলৰ্ভনাৰায়ণ নৃপবৰ অনুপম৷ তাহান ৰাজ্যত ৰুদ্ৰসৰস্বতী দেৱযানী কন্যা নাম৷৷ তাহান তনয় হেমসৰস্বতী ধ্ৰুৱৰ অনুজ ভাই৷"</ref><ref name="sarma">{{cite book | title=অসমীয়া সাহিত্যৰ সমীক্ষাত্মক ইতিবৃত্ত | publisher=প্ৰতিমা দেৱী | author=ড: [[সত্যেন্দ্ৰনাথ শৰ্মা]] | authorlink=| year=১৯৯৬ | location=গুৱাহাটী | pages=৫৩-৫৪}}</ref> প্ৰাচীন কামৰূপৰ তাম্ৰশাসন আৰু সংস্কৃত ৰাজনৈতিক পৰিভাষাত ‘‘মণ্ডল’’ শব্দটো এক আঞ্চলিক বা ৰাজনৈতিক পৰিসৰ বুজাবলৈহে ব্যৱহাৰ কৰিছে। আনহাতে, চুতীয়া তামৰ ফলিত দুৰ্লভনাৰায়ণৰে ‘‘সাধয়াপতি’’ বা সদিয়াৰ ৰজা বুলি পৰিচয় দিয়া দেখা নাযায়; তাৰ বিপৰীতে তেওঁৰ পূৰ্বপুৰুষ ৰত্ননাৰায়ণ ‘‘কমতাপুৰ’’ৰ ৰজা হৈছিল বুলি উল্লেখ কৰিছে। এই তথ্যসমূহৰ ভিত্তিত কিছু গৱেষকে কমতা, কামৰূপ আৰু শদিয়া একেই ৰাজ শক্তিয়ে পৰিচালিত কৰিছিল বুলি ক'ব খোজে।<ref>"The eastern region, whether it is called Sadhaya or Svadhaya as in the plates or Sadhiya or Sadiya as in Assamese chronicles and the western region of Kamatapura seems to be politically connected and the same Satyanarayana/Ratnanarayana might have held sway over both regions"{{harvcol|Neog|1977|p=818}}</ref> তথাপিটো কমতাপুৰৰ এই দুৰ্লভনাৰায়ণ আৰু চুতীয়া বংশৰ দুৰ্লভনাৰায়ণ‌ একে ব্যক্তি আছিল নে নাই, সেই বিষয়ে ইতিহাসবিদ সকলৰ মাজত বৰ্তমানেও একমত পোৱা নাযায়। ==খেন ৰাজবংশ== {{Main|খেন ৰাজবংশ}} [[খেন ৰাজবংশ]]ই তেওঁলোকৰ ৰাজধানী কমতাপুৰ বা গোসানীমাৰীৰ (বৰ্তমান [[কোচ বিহাৰ জিলা]]ত) পৰা শাসন কৰিছিল। শেষ ৰজা [[কমতাৰ নীলাম্বৰ|নীলাম্বৰে]] (১৪৮০-১৪৯৮) ৰাজ্য বহলাই বৰ্তমানৰ পশ্চিম বংগৰ কোচ বিহাৰ জিলা, অসমৰ অবিভক্ত কামৰূপ আৰু [[দৰং জিলা]], আৰু [[বাংলাদেশ]]ৰ উত্তৰ মৈমনছিং আৰু দিনজাপুৰ জিলাৰ পূব অংশ অন্তৰ্ভুক্ত কৰিছিল।<ref>{{Harvcol|Sarkar|1992|p=44}}</ref> এই ৰাজবংশটোৰ শাসনৰ শেষৰ পিনে (১৪৯২–৯৩ খ্ৰীষ্টাব্দত) বংগৰ ছামছুদ্দিন মুজাফ্ফৰ শ্বাহই কামতা ৰাজ্যৰ অন্ততঃ কিছু অংশ আক্ৰমণ কৰি জয় কৰে, আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত ''কমতা মৰ্দন'' উপাধি থকা মোহৰ মাৰে।<ref>{{cite Banglapedia|article=Coins|author=Muhammad Rezaul Karim}}</ref> [[File:Coin of Shamsuddin Muzaffar Shah dated to 1492 (898 AH).png||thumb|১৪৯২ চনৰ (৮৯৮ হিজৰী) শ্বামছুদ্দিন মুজাফ্ফাৰ শ্বাহৰ মুদ্ৰা, কামতাহৰ ওপৰত জয়লাভৰ স্মৃতিত। তেওঁ মুদ্ৰাটোত "কামতাহ মৰ্দন" বুলি উল্লেখ কৰিছে।]] ==হুছেইন শ্বাহৰ আক্ৰমণ== [[গৌড় ৰাজ্য|গৌড়ৰ]] আফগান শাসক আল্লাউদ্দিন হুছেইন শ্বাহে (১৪৯৪-১৫১৯) ১৪৯৮ চনত শেষ খেন ৰজাক ক্ষমতাচ্যুত কৰে।<ref>আক্ৰমণৰ সঠিক তাৰিখ জনা নাযায়। {{Harvcol|Sarkar|1992|pp=46–47}} চাওক। </ref> পৰম্পৰাগত তথ্য অনুসৰি কমতা ৰাণীৰ লগত কমতাৰ বিষয়া এজনৰ পুত্ৰৰ গোপন সম্পৰ্কৰ পৰাই এই ঘটনাৰ সূত্ৰপাত হয়। হুছেইন শ্বাহে ২৪,০০০ পদাতিক, অশ্বাৰোহী সেনা আৰু যুঁজাৰু নাৱেৰে কমতা আক্ৰমণ কৰিছিল।<ref>{{Harvcol|Sarkar|1992|p=46}}</ref> হুছেইন শ্বাহে নগৰখন ধ্বংস কৰি [[হাজো]]লৈকে অঞ্চলটো নিজৰ হাতলৈ আনে আৰু তেওঁৰ পুত্ৰক সিংহাসনত বহুৱায়। হুছেইন শ্বাহে আগৰ গোষ্ঠীপতিসকলক অব্যাহতি দি অঞ্চলটোত সামৰিক শাসন প্ৰতিষ্ঠা কৰে। তেওঁ "কমৰু, কমতাৰ বিজেতা" বুলি নিজৰ মোহৰ সজাইছিল। পাছলৈ [[বাৰ ভূঞা]]কে ধৰি স্থানীয় দলপতিসমূহৰ চেষ্টাত হুছেইন শ্বাহে এই অঞ্চলৰ সামৰিক আৰু ৰাজনৈতিক নিয়ন্ত্ৰণ হেৰুৱায়। স্থানীয় নেতাসকলে এই অঞ্চল শাসন কৰিবলৈ লয় আৰু [[কোচ ৰাজবংশ]]ৰ উত্থান হয়। আফগান শাসনৰ প্ৰভাৱ পাছলৈও থাকি যায়। হুছেইন শ্বাহৰ মোহৰ কোচ বংশৰ শাসনকালত ১৫১৮ চনলৈকে ব্যৱহৃত হৈছিল। ==কোচ ৰাজবংশ== {{Main|কোচ ৰাজবংশ}} ষোড়শ শতিকাৰ আগভাগত[[কোচ ৰাজবংশী]]য় বিশ্ব সিংহ‌ই (১৫১৫-১৫৪০) কমতাত [[কোচ ৰাজ্য]] প্ৰতিষ্ঠা কৰে। সেই শতিকাৰে শেষৰফালে ৰাজ্যখনৰ পূবফালৰ [[কোচ হাজো]] শাসন কৰা ৰজাই নিজকে স্বাধীন ঘোষণা কৰে। কোচ হাজো আৰু কোচ বিহাৰ পৃথক হৈ পৰে আৰু সেই দুখন ৰাজ্যৰ সীমা বৰ্তমানৰ প্ৰায় [[অসম]] আৰু [[পশ্চিম বংগ]]ৰ সীমা হৈ পৰে। ১৬১৫ চনত [[মোগল সাম্ৰাজ্য|মোগলে]] কোচ হাজো অধিকাৰ কৰে। অঞ্চলটো লৈ [[আহোম ৰাজ্য|আহোম]] আৰু মোগলৰ সংঘাতৰ সৃষ্টি হয়। শেষত এই অঞ্চল আহোমৰ হাতলৈ যায়। পশ্চিম অংশৰ [[কোচ বিহাৰ|কোচ বিহাৰে]] প্ৰথমে মোগলৰ লগত আৰু পাছত ব্ৰিটিছৰ লগত মিত্ৰতা কৰে। ভাৰতত ব্ৰিটিছৰ শাসনৰ শেষলৈকে ইয়াত ৰাজকীয় শাসন চলিছিল। ==আৰু চাওক== *[[কোচ ৰাজবংশী]] ==টোকা== {{reflist|2}} ==তথ্যসূত্ৰ== {{refbegin}} * {{Citation |last=Sarkar |first=J. N. |contribution=Chapter II The Turko-Afghan Invasions |editor-last=Barpujari |editor-first=H. K. |title=The Comprehensive History of Assam |volume=2 |pages=35–48 |publisher=Assam Publication Board |place=Guwahati |year=1992}} {{refend}} * {{Citation |last=Baruah |first=S L |title=A Comprehensive History of Assam |publisher=Munshiram Manoharlal Publishers Pvt. Ltd.|place=New Delhi |year=1986}} *{{Cite journal|last=Neog|first=Maheswar|title=Light on a Ruling Dynasty of Arunachal Pradesh in the Fourteenth and Fifteenth Centuries|date=1977|journal=Annals of the Bhandarkar Oriental Research Institute|volume=58/59|pages=813–820|jstor=41691751|issn=0378-1143}} {{History of Assam}} <references/> [[শ্ৰেণী:অসমৰ ইতিহাস]] [[শ্ৰেণী:কামতাপুৰ]] cd9gbi8il65fm3ssh5p9lt6la478sbs 606200 606199 2026-05-13T19:40:55Z Ananya Taye 28065 606200 wikitext text/x-wiki {{Infobox Former Country |native_name = কমতা |conventional_long_name = কমতা ৰাজ্য |common_name = |country = |era = ভাৰতৰ মধ্যযুগীয় ৰাজ্য |status = |event_start = |year_start = ১৩ম শতিকা |date_start = |event1 = |date_event1 = |event_end = হুছেইন শ্বাহৰ আক্ৰমণ |year_end = ১৪৯৮ |date_end = |p1 = কামৰূপ |flag_p1 = |p2 = |flag_p2 = |s1 = [[কোচ ৰাজবংশ|কোচ ৰাজ্য]] |flag_s1 = |image_flag = |flag_type = |image_coat = |image_map = File:Kamata Kingdom Map.jpg |image_map_caption = কমতাপুৰ ৰাজধানীৰ সৈতে ১৪-১৫ শতিকাৰ কমতা ৰাজ্য |capital = [[কমতাপুৰ]] |common_languages = কমতাপুৰীয়া আৰু অসমীয়া |religion = হিন্দু, জনজাতীয় আৰু ইছলাম |government_type = হিন্দু আৰু জনজাতীয়‌ ৰাজতন্ত্ৰ |title_leader = কমতেশ্বৰ |leader1=দুৰ্লভ নাৰায়ণ |year_leader1= ১৪-১৫ শতিকা |legislature = }} '''কমতা ৰাজ্য''' ত্ৰয়োদশ শতিকাত [[পাল ৰাজবংশ]]ৰ পতনৰ পাছত পুৰণি [[কামৰূপ ৰাজ্য]]ৰ পশ্চিম অংশত গঠিত হয়।<ref>Kamarupa was reorganized as a new state. 'Kamata' by name with Kamatapur as capital. The exact time when the change was made is uncertain. But possibly it had been made by Sandhya (c1250-1270) as a safeguard against mounting dangers from the east and the west. Its control on the eastern regions beyond the Manah (Manas river) was lax." {{harv|Sarkar|1992|pp=40–41}}</ref> কমতা ৰাজ্যৰ উত্থানৰ লগে লগে [[অসম বুৰঞ্জী]]ৰ প্ৰাচীন যুগ শেষ হয় আৰু মধ্য যুগ আৰম্ভ হয়। এই অঞ্চলৰ শেষ শাসক আছিল খেন বংশ যাক গৌড়ৰ শাসক আল্লাউদ্দিন হুছেইন শ্বাহে ক্ষমতাচ্যুত কৰে। প্ৰশাসনিক গাঁথনিৰ সৃষ্টি কৰিলেও হুছেইন শ্বাহে এই অঞ্চল নিয়ন্ত্ৰণত ৰাখিব নোৱাৰিলে আৰু [[কোচ ৰাজবংশ]]ই ইয়াত অসাসন কৰিবলৈ লয়। কোচসকলে নিজকে ''কমতেশ্বৰ'' (কমতাৰ শাসক) বুলি কৈছিল, কিন্তু তেওঁলোকৰ প্ৰভাৱ আৰু বিস্তৃতি ইমানেই বাঢ়িছিল যে তেওঁলোকৰ ৰাজ্যক [[কোচ ৰাজ্য]]ও বোলা হয়। পাছলৈ ৰাজ্যখন দুভাগ হৈ পৰে: [[কোচ বিহাৰ]] আৰু [[কোচ হাজো]]। পূবৰ ৰাজ্য কোচ হাজো ১৭শ শতিকাত আহোম ৰাজ্যৰ অন্তৰ্গত হয়। পশ্চিমৰ অংশ কোচ বিহাৰ কোচ ৰাজবংশৰ হাততে থাকে আৰু ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ পাছত ভাৰতত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়।<ref>http://coochbehar.nic.in/htmfiles/royal_history2.html</ref> ==কমতা ৰাজ্য স্থাপন== কোচ বংশৰ উত্থানৰ পূৰ্বৰ কামতা ৰাজ্য অঞ্চলৰ ৰাজনৈতিক ইতিহাস অনিশ্চিত হৈ আছে আৰু ইয়াক বহুলাংশে পৰম্পৰা আৰু সিঁচৰতি উৎসৰ পৰা পুনৰ নিৰ্মাণ কৰা হৈছে। ইতিহাসবিদসকলে পিছৰ সাহিত্যিক গ্ৰন্থ, বংশাৱলীৰ পৰম্পৰা আৰু পুৰ্বদৃষ্টিসম্পন্ন বুৰঞ্জীৰ সমান্তৰালভাৱে সীমিত এপিগ্ৰাফিক প্ৰমাণৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰিছে, যাৰ ফলত পুনৰ্গঠনসমূহ আংশিক হৈয়েই আছে।<ref>Neog, Maheswar, "Early History of the Vaiṣṇava Faith and Movement in Assam, p.39,"The political history of Kāmarūpa of the times immediately preceding the age of Śaṅkaradeva still remains a virgin field of research...For a reconstruction of the history of the fourteenth and fifteenth centuries we have to depend upon the scanty evidences afforded by some copperplate and stone inscriptions, the political works of several pre-Śaṅkaradeva poets and of Śaṅkaradeva himself, the guru-caritas, the rāja-vaṁśāvalīs of the Koch kings of Kāmarūpa; and have also to refer in some instances to Muhammedan chronicles"</ref> ইতিহাসবিদ স্বৰ্ণলতা বৰুৱাৰ মতে ১৩ শতিকাৰ আগভাগত সন্ধ্যা নামৰ এজন ৰজাই কামৰূপৰনগৰ ৰাজধানী কৰি কামৰূপ অঞ্চলত শাসন কৰি আছিল। <ref>{{harvcol|Baruah|1986|p=175}}</ref> ১২৫৭ চনত মালিক ইখতিয়াৰুদ্দিন ইউজবাকৰ আক্ৰমণৰ‌ ফলত (য'ত ইউজবাক নিহত হয়<ref>"Finally the Bengal army was routed in an open encounter in a narrow mountainous defile. An arrowshot wounded the elephant-borne Sultan in the chest. The Rajah allowed the captured Sultan to see his son before being killed." {{harvcol|Sarkar|1992|pp=38–40}}</ref>) সন্ধ্যাই নিজৰ ৰাজধানী বৰ্তমানৰ কুচ বেহাৰ চহৰৰ ওচৰৰ কামতাপুৰলৈ লৈ যায়। সন্ধ্যাই কামেশ্বৰ নাম লয় আৰু ৰাজ্যখন "কামতা" নামেৰে জনাজাত হয়।<ref>{{harvcol|Baruah|1986|p=176}}</ref> এই সময়ছোৱাতে কমতাপুৰৰ ৰাজকুঁৱৰীক‌ [[চুতীয়া ৰাজ্য|চুতীয়া ৰাজ্যৰ]] নৃপতি [[ৰত্নধ্বজপাল|ৰত্নধ্বজপালৰ]] পুত্ৰ বিজয়ধ্বজপাললৈ দিলে।<ref>Bhuyan, Surjya Kumar,"Deodhai Asam Buranji,p. 166</ref> ==চুতীয়া ৰাজবংশ== ১৩-১৪ শতিকাত গৌড়ৰ মুচলমান ৰজাসকলে কেইবা বাৰো কমতা ৰাজ্য আক্ৰমণ কৰিছিল, যাৰ ফলত ৰাজ্যখন দুৰ্বল হৈ পৰিছিল। ১৪ শতিকাৰ অন্তিমটো দশকত ঘিয়াছুদ্দিন আজম শ্বাহে কামৰূপ-কমতা অঞ্চল আক্ৰমণ কৰে। তেওঁৰ ৰাজত্বকালৰ পূৰ্বমুখী সামৰিক অভিযানৰ প্ৰমাণ কামৰুপ অঞ্চলৰ বʼকুত উদ্ধাৰ হোৱা এখন শিলালিপিত পোৱা যায়<ref>Owahedur Zaman, "Study on the Persian Inscriptions discovered in Assam,p.5, "This stone slab inscription is from the time of Ghiyasuddin Azam Shah (ruled from 1389 A.D. to 1410 A.D). It was discovered in Boko of Kamrup district which was issued by Sultan Ghiyasuddin Azam Shah in 1389 A.D. It seems that he extended his sovereignty through Guwahati upto Boko area."</ref>। এই আক্ৰমণৰ ফলত পশ্চিম অসমত ৰাজনৈতিক অস্থিৰতা সৃষ্টি হৈছিল। সেইসময়তে পূব দিশত চুতীয়া ৰাজ্যখন শক্তিশালী হৈ উঠিছিল। ফল স্বৰূপত চুতীয়া ৰাজশক্তিয়ে পশ্চিম পিনে পাতনি মেলে। [[চুতীয়া ৰাজ্য|চুতীয়া ৰজা]] দুৰ্লভনাৰায়ণৰ ১৪২৮ চনৰ তাম্ৰলিপিত উল্লেখ আছে যে তেওঁৰ‌ ককাক সত্যনাৰায়ণে (আন‌ এটা নাম ৰত্ননাৰায়ণ<ref>ৰত্ননাৰায়ণৰ আন এটা নাম সত্যনাৰায়ণো আছিল। এই কথা ঘিলামৰা অঞ্চলৰ বৰমূৰ্তিয়া বিলৰ তাম্ৰপত্ৰৰ পৰা জানিবলৈ পোৱা যায়। ফলিখনৰ মতে ১৩৯২ খ্ৰীষ্টাব্দত সুৰ-ৰিপু(অসুৰ) বংশৰ সধয়াপুৰৰ ৰজা নন্দিশ্বৰৰ পুত্ৰ সত্যনায়াণে ব্ৰাহ্মণক ২০০ পুৰা(৮০০ বিঘা) মাটি দান কৰিছিল। তেওঁৰ পুত্ৰ(আত্মজ) ধৰ্মনাৰায়ণ ৰজাই ফলিখনৰ নবীকৰণ কৰিছিল। গতিকে ইয়াৰ পৰা বুজিব পাৰি যে ধৰ্মনাৰায়ণ ৰজাৰ পিতৃ ৰত্ননাৰায়ণৰ আন এটা নাম সত্যনাৰায়ণ আছিল।</ref>) সেই একে সময়ছোৱাতে (১৩৯০-১৪০০<ref>সত্যনাৰায়ণৰ ৰাজত্ব কাল ১৩৯০ বা তাৰো আগৰ পৰা ১৪০০ লৈকে হ'ব লাগে। তেওঁৰ দিনৰ ১৩৯২ খৃষ্টাব্দৰ দুখন তাম্ৰলিপি উদ্ধাৰ হৈছে। ১৪০১ চনত তেওঁৰ পুত্ৰ লক্ষ্মীনাৰায়ণে ভূমি দান কৰিছিল</ref>) “কামৰুপৰ শত্রু”ক পৰাস্ত কৰি কমতাপুৰত‌ নিজৰ শাসন প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। ভূমিদানৰ ফলিখনত উল্লেখ আছে, {{blockquote|"একোহভূ্ৎ কমতাপুৰে নৰপতি ভূপাল-ৱাৰাৰ্চ্চিতঃ</br> কন্দৰ্প-প্ৰতিপক্ষ-লক্ষ-ৱিজয়ী শ্ৰী ৰত্ননাৰায়ণঃ।।"</br>}} অৰ্থাৎ এজন হৈছিল (একোহভূৎ) কমতাপুৰৰ ৰজা (কমতাপুৰে নৰপতি), যি জন আছিল "ভূপাল সমূহৰদ্বাৰা অৰ্চিত"(ভূপাল-ৱাৰাৰ্চ্চিত) আৰু "কামদেৱৰ(আন এটা নাম কন্দৰ্প) শত্ৰুৰ বিৰুদ্ধে বিজয়ী" (কন্দৰ্প-প্ৰতিপক্ষ-লক্ষ-ৱিজয়ী) শ্ৰী ৰত্ননাৰায়ণ। যদিও এই “শত্রু”ৰ স্পষ্ট পৰিচয় উল্লেখ কৰা হোৱা নাই, তথাপিও ইতিহাসবিদসকলে সাধাৰণতে ধাৰণা কৰে যে ই গৌড়ৰ মুচলমান সেনাবাহিনী অথবা কমৰুপৰ সিংহাসনৰ বাবে প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা কৰা কোনো স্থানীয় ৰাজনৈতিক শক্তি হ’ব পাৰে, যাক চুতীয়া ৰজাই পৰাস্ত কৰিছিল। এইদৰে গৌড়ৰ সামৰিক চাপ আৰু কমৰুপ-কমতা অঞ্চলত সৃষ্টি হোৱা অস্থিৰতাৰ সুযোগ লৈ চুতীয়া শক্তিয়ে পশ্চিমলৈ বিস্তাৰ কৰি কমতাপুৰত নিজৰ আধিপত্য প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল বুলি বুজা যায়।<ref>"The eastern region, whether it is called Sadhaya or Svadhaya as in the plates or Sadhiya or Sadiya as in Assamese chronicles and the western region of Kamatapura seems to be politically connected and the same Satyanarayana/Ratnanarayana might have held sway over both regions"{{harvcol|Neog|1977|p=818}}</ref> ===দুৰ্লভনাৰায়ণৰ পৰিচয় আৰু বিতৰ্ক=== ঐতিহাসিক তথ্যৰ অনুসৰি কমতা ৰাজ্যৰ "দুৰ্লভনাৰায়ণ" নামৰ এজন ৰজাই অসমীয়া কবি [[হেম সৰস্বতী]], [[হৰিবৰ বিপ্ৰ]], আদি বহু লেখকক পৃষ্ঠপোষকতা আগবঢ়াইছিল।<ref>হেম সৰস্বতীয়ে তেওঁৰ প্ৰহ্লাদ চৰিত গ্ৰন্থত দুৰ্লভনাৰায়ণৰ প্ৰশংসা কৰি লিখিছে—“কামতামণ্ডল দুৰ্লভ নাৰায়ণ নৃপবৰ অনুপাম”। এই শাৰীকেইটাৰ পৰা দুৰ্লভনাৰায়ণক কমতা মণ্ডলৰ অধিপতি আৰু সাহিত্য-সংস্কৃতিৰ পৃষ্ঠপোষক ৰজা হিচাপে বুজা যায়।</ref> উল্লেখ্যযোগ্য যে গুৰু চৰিতৰ বৰ্ণনা অনুসৰি কমতা-কামৰূপৰ ৰজা দুৰ্লভনাৰায়ণে কানৌজৰ পৰা অহা বহু ব্ৰাহ্মণ আৰু কায়স্থ ভুঞা পৰিয়ালক নিজৰ ৰাজ্যত আশ্ৰয় দি পূৰ্বাঞ্চলত বসতি স্থাপনৰ ব্যৱস্থা কৰিছিল। [[শঙ্কৰদেৱ|শ্ৰীমন্ত শঙ্কৰদেৱৰ]] পূৰ্বপুৰুষ সকলো এই স্থানান্তৰিত পৰিয়ালসমূহৰ মাজত অন্তৰ্ভুক্ত আছিল বুলি ধৰা হয়। এই পৰিয়ালসমূহক লেঙামাগুৰি তথা তেম্বুৱানী-বান্ধা(ঢেমনী) অঞ্চলত বসতি দিয়া হৈছিল বুলি গুৰু চৰিতত উল্লেখ আছে।<ref>Baniprasanna Misra, ''Srimanta Sankara and His Times: Some Further Historical Probings'', Centre for Assamese Studies, Tezpur University, 2016, pp. 27–29.</ref> ইতিহাসবিদ মহেশ্বৰ নেওগে পৰৱৰ্তী কালৰ চৰিত-পুথি আৰু বৈষ্ণৱ পৰম্পৰাৰ ভিত্তিত শঙ্কৰদেৱৰ জন্ম-চন ১৪৪৯ খ্ৰীষ্টাব্দ বুলি গ্ৰহণ কৰিছিল। কিন্তু ইতিহাসবিদ বাণীপ্ৰশন্ন মীশ্ৰই উপলব্ধ তথ্যসমূহ পুনৰ বিশ্লেষণ কৰি এই গণনাক নাকচ কৰে আৰু শঙ্কৰদেৱৰ জন্ম সম্ভৱতঃ খ্ৰীষ্টীয় ১৪৭৯–১৪৮৪ চনৰ ভিতৰত হৈছিল বুলি মত প্ৰকাশ কৰিছে।<ref>Baniprasanna Misra, ''Srimanta Sankara and His Times: Some Further Historical Probings'', Centre for Assamese Studies, Tezpur University, 2016, pp. 19-20.</ref> সেই অনুসৰি তেওঁ দুৰ্লভনাৰায়ণৰ শাসনকালকো পূৰ্বৰ অনুমানতকৈ আগবঢ়াই পুনৰ নিৰ্ধাৰণ কৰি চতুৰ্দশ শতিকাৰ শেষ ভাগৰ পৰা পঞ্চদশ শতিকাৰ আৰম্ভণিলৈ শাসন কৰা সম্ভাৱনা প্ৰকাশ কৰিছে।<ref>Baniprasanna Misra, ''Srimanta Sankara and His Times: Some Further Historical Probings'', Centre for Assamese Studies, Tezpur University, 2016, pp.23</ref> হেম সৰস্বতীয়ে দুৰ্লভনাৰায়ণক ‘‘কমতামণ্ডল’’ৰ ৰজা বুলি উল্লেখ কৰিছে।<ref>''প্ৰহ্লাদ চৰিত্ৰ''' উল্লেখ কৰিছে- "কমতামণ্ডল দুলৰ্ভনাৰায়ণ নৃপবৰ অনুপম৷ তাহান ৰাজ্যত ৰুদ্ৰসৰস্বতী দেৱযানী কন্যা নাম৷৷ তাহান তনয় হেমসৰস্বতী ধ্ৰুৱৰ অনুজ ভাই৷"</ref><ref name="sarma">{{cite book | title=অসমীয়া সাহিত্যৰ সমীক্ষাত্মক ইতিবৃত্ত | publisher=প্ৰতিমা দেৱী | author=ড: [[সত্যেন্দ্ৰনাথ শৰ্মা]] | authorlink=| year=১৯৯৬ | location=গুৱাহাটী | pages=৫৩-৫৪}}</ref> প্ৰাচীন কামৰূপৰ তাম্ৰশাসন আৰু সংস্কৃত ৰাজনৈতিক পৰিভাষাত ‘‘মণ্ডল’’ শব্দটো এক আঞ্চলিক বা ৰাজনৈতিক পৰিসৰ বুজাবলৈহে ব্যৱহাৰ কৰিছে। আনহাতে, চুতীয়া তামৰ ফলিত দুৰ্লভনাৰায়ণৰে ‘‘সাধয়াপতি’’ বা সদিয়াৰ ৰজা বুলি পৰিচয় দিয়া দেখা নাযায়; তাৰ বিপৰীতে তেওঁৰ পূৰ্বপুৰুষ ৰত্ননাৰায়ণ ‘‘কমতাপুৰ’’ৰ ৰজা হৈছিল বুলি উল্লেখ কৰিছে। এই তথ্যসমূহৰ ভিত্তিত কিছু গৱেষকে কমতা, কামৰূপ আৰু শদিয়া একেই ৰাজ শক্তিয়ে পৰিচালিত কৰিছিল বুলি ক'ব খোজে।<ref>"The eastern region, whether it is called Sadhaya or Svadhaya as in the plates or Sadhiya or Sadiya as in Assamese chronicles and the western region of Kamatapura seems to be politically connected and the same Satyanarayana/Ratnanarayana might have held sway over both regions"{{harvcol|Neog|1977|p=818}}</ref> তথাপিটো কমতাপুৰৰ এই দুৰ্লভনাৰায়ণ আৰু চুতীয়া বংশৰ দুৰ্লভনাৰায়ণ‌ একে ব্যক্তি আছিল নে নাই, সেই বিষয়ে ইতিহাসবিদ সকলৰ মাজত বৰ্তমানেও একমত পোৱা নাযায়। ==খেন ৰাজবংশ== {{Main|খেন ৰাজবংশ}} [[খেন ৰাজবংশ]]ই তেওঁলোকৰ ৰাজধানী কমতাপুৰ বা গোসানীমাৰীৰ (বৰ্তমান [[কোচ বিহাৰ জিলা]]ত) পৰা শাসন কৰিছিল। শেষ ৰজা [[কমতাৰ নীলাম্বৰ|নীলাম্বৰে]] (১৪৮০-১৪৯৮) ৰাজ্য বহলাই বৰ্তমানৰ পশ্চিম বংগৰ কোচ বিহাৰ জিলা, অসমৰ অবিভক্ত কামৰূপ আৰু [[দৰং জিলা]], আৰু [[বাংলাদেশ]]ৰ উত্তৰ মৈমনছিং আৰু দিনজাপুৰ জিলাৰ পূব অংশ অন্তৰ্ভুক্ত কৰিছিল।<ref>{{Harvcol|Sarkar|1992|p=44}}</ref> এই ৰাজবংশটোৰ শাসনৰ শেষৰ পিনে (১৪৯২–৯৩ খ্ৰীষ্টাব্দত) বংগৰ ছামছুদ্দিন মুজাফ্ফৰ শ্বাহই কামতা ৰাজ্যৰ অন্ততঃ কিছু অংশ আক্ৰমণ কৰি জয় কৰে, আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত ''কমতা মৰ্দন'' উপাধি থকা মোহৰ মাৰে।<ref>{{cite Banglapedia|article=Coins|author=Muhammad Rezaul Karim}}</ref> [[File:Coin of Shamsuddin Muzaffar Shah dated to 1492 (898 AH).png||thumb|১৪৯২ চনৰ (৮৯৮ হিজৰী) শ্বামছুদ্দিন মুজাফ্ফাৰ শ্বাহৰ মুদ্ৰা, কামতাহৰ ওপৰত জয়লাভৰ স্মৃতিত। তেওঁ মুদ্ৰাটোত "কামতাহ মৰ্দন" বুলি উল্লেখ কৰিছে।]] ==হুছেইন শ্বাহৰ আক্ৰমণ== [[গৌড় ৰাজ্য|গৌড়ৰ]] আফগান শাসক আল্লাউদ্দিন হুছেইন শ্বাহে (১৪৯৪-১৫১৯) ১৪৯৮ চনত শেষ খেন ৰজাক ক্ষমতাচ্যুত কৰে।<ref>আক্ৰমণৰ সঠিক তাৰিখ জনা নাযায়। {{Harvcol|Sarkar|1992|pp=46–47}} চাওক। </ref> পৰম্পৰাগত তথ্য অনুসৰি কমতা ৰাণীৰ লগত কমতাৰ বিষয়া এজনৰ পুত্ৰৰ গোপন সম্পৰ্কৰ পৰাই এই ঘটনাৰ সূত্ৰপাত হয়। হুছেইন শ্বাহে ২৪,০০০ পদাতিক, অশ্বাৰোহী সেনা আৰু যুঁজাৰু নাৱেৰে কমতা আক্ৰমণ কৰিছিল।<ref>{{Harvcol|Sarkar|1992|p=46}}</ref> হুছেইন শ্বাহে নগৰখন ধ্বংস কৰি [[হাজো]]লৈকে অঞ্চলটো নিজৰ হাতলৈ আনে আৰু তেওঁৰ পুত্ৰক সিংহাসনত বহুৱায়। হুছেইন শ্বাহে আগৰ গোষ্ঠীপতিসকলক অব্যাহতি দি অঞ্চলটোত সামৰিক শাসন প্ৰতিষ্ঠা কৰে। তেওঁ "কমৰু, কমতাৰ বিজেতা" বুলি নিজৰ মোহৰ সজাইছিল। পাছলৈ [[বাৰ ভূঞা]]কে ধৰি স্থানীয় দলপতিসমূহৰ চেষ্টাত হুছেইন শ্বাহে এই অঞ্চলৰ সামৰিক আৰু ৰাজনৈতিক নিয়ন্ত্ৰণ হেৰুৱায়। স্থানীয় নেতাসকলে এই অঞ্চল শাসন কৰিবলৈ লয় আৰু [[কোচ ৰাজবংশ]]ৰ উত্থান হয়। আফগান শাসনৰ প্ৰভাৱ পাছলৈও থাকি যায়। হুছেইন শ্বাহৰ মোহৰ কোচ বংশৰ শাসনকালত ১৫১৮ চনলৈকে ব্যৱহৃত হৈছিল। ==কোচ ৰাজবংশ== {{Main|কোচ ৰাজবংশ}} ষোড়শ শতিকাৰ আগভাগত[[কোচ ৰাজবংশী]]য় বিশ্ব সিংহ‌ই (১৫১৫-১৫৪০) কমতাত [[কোচ ৰাজ্য]] প্ৰতিষ্ঠা কৰে। সেই শতিকাৰে শেষৰফালে ৰাজ্যখনৰ পূবফালৰ [[কোচ হাজো]] শাসন কৰা ৰজাই নিজকে স্বাধীন ঘোষণা কৰে। কোচ হাজো আৰু কোচ বিহাৰ পৃথক হৈ পৰে আৰু সেই দুখন ৰাজ্যৰ সীমা বৰ্তমানৰ প্ৰায় [[অসম]] আৰু [[পশ্চিম বংগ]]ৰ সীমা হৈ পৰে। ১৬১৫ চনত [[মোগল সাম্ৰাজ্য|মোগলে]] কোচ হাজো অধিকাৰ কৰে। অঞ্চলটো লৈ [[আহোম ৰাজ্য|আহোম]] আৰু মোগলৰ সংঘাতৰ সৃষ্টি হয়। শেষত এই অঞ্চল আহোমৰ হাতলৈ যায়। পশ্চিম অংশৰ [[কোচ বিহাৰ|কোচ বিহাৰে]] প্ৰথমে মোগলৰ লগত আৰু পাছত ব্ৰিটিছৰ লগত মিত্ৰতা কৰে। ভাৰতত ব্ৰিটিছৰ শাসনৰ শেষলৈকে ইয়াত ৰাজকীয় শাসন চলিছিল। ==আৰু চাওক== *[[কোচ ৰাজবংশী]] ==টোকা== {{reflist|2}} ==তথ্যসূত্ৰ== {{refbegin}} * {{Citation |last=Sarkar |first=J. N. |contribution=Chapter II The Turko-Afghan Invasions |editor-last=Barpujari |editor-first=H. K. |title=The Comprehensive History of Assam |volume=2 |pages=35–48 |publisher=Assam Publication Board |place=Guwahati |year=1992}} {{refend}} * {{Citation |last=Baruah |first=S L |title=A Comprehensive History of Assam |publisher=Munshiram Manoharlal Publishers Pvt. Ltd.|place=New Delhi |year=1986}} *{{Cite journal|last=Neog|first=Maheswar|title=Light on a Ruling Dynasty of Arunachal Pradesh in the Fourteenth and Fifteenth Centuries|date=1977|journal=Annals of the Bhandarkar Oriental Research Institute|volume=58/59|pages=813–820|jstor=41691751|issn=0378-1143}} {{History of Assam}} <references/> [[শ্ৰেণী:অসমৰ ইতিহাস]] [[শ্ৰেণী:কামতাপুৰ]] di7g352sab57f210buerxreavabsxcr 606201 606200 2026-05-13T19:57:13Z Ananya Taye 28065 /* দুৰ্লভনাৰায়ণৰ পৰিচয় আৰু বিতৰ্ক */ 606201 wikitext text/x-wiki {{Infobox Former Country |native_name = কমতা |conventional_long_name = কমতা ৰাজ্য |common_name = |country = |era = ভাৰতৰ মধ্যযুগীয় ৰাজ্য |status = |event_start = |year_start = ১৩ম শতিকা |date_start = |event1 = |date_event1 = |event_end = হুছেইন শ্বাহৰ আক্ৰমণ |year_end = ১৪৯৮ |date_end = |p1 = কামৰূপ |flag_p1 = |p2 = |flag_p2 = |s1 = [[কোচ ৰাজবংশ|কোচ ৰাজ্য]] |flag_s1 = |image_flag = |flag_type = |image_coat = |image_map = File:Kamata Kingdom Map.jpg |image_map_caption = কমতাপুৰ ৰাজধানীৰ সৈতে ১৪-১৫ শতিকাৰ কমতা ৰাজ্য |capital = [[কমতাপুৰ]] |common_languages = কমতাপুৰীয়া আৰু অসমীয়া |religion = হিন্দু, জনজাতীয় আৰু ইছলাম |government_type = হিন্দু আৰু জনজাতীয়‌ ৰাজতন্ত্ৰ |title_leader = কমতেশ্বৰ |leader1=দুৰ্লভ নাৰায়ণ |year_leader1= ১৪-১৫ শতিকা |legislature = }} '''কমতা ৰাজ্য''' ত্ৰয়োদশ শতিকাত [[পাল ৰাজবংশ]]ৰ পতনৰ পাছত পুৰণি [[কামৰূপ ৰাজ্য]]ৰ পশ্চিম অংশত গঠিত হয়।<ref>Kamarupa was reorganized as a new state. 'Kamata' by name with Kamatapur as capital. The exact time when the change was made is uncertain. But possibly it had been made by Sandhya (c1250-1270) as a safeguard against mounting dangers from the east and the west. Its control on the eastern regions beyond the Manah (Manas river) was lax." {{harv|Sarkar|1992|pp=40–41}}</ref> কমতা ৰাজ্যৰ উত্থানৰ লগে লগে [[অসম বুৰঞ্জী]]ৰ প্ৰাচীন যুগ শেষ হয় আৰু মধ্য যুগ আৰম্ভ হয়। এই অঞ্চলৰ শেষ শাসক আছিল খেন বংশ যাক গৌড়ৰ শাসক আল্লাউদ্দিন হুছেইন শ্বাহে ক্ষমতাচ্যুত কৰে। প্ৰশাসনিক গাঁথনিৰ সৃষ্টি কৰিলেও হুছেইন শ্বাহে এই অঞ্চল নিয়ন্ত্ৰণত ৰাখিব নোৱাৰিলে আৰু [[কোচ ৰাজবংশ]]ই ইয়াত অসাসন কৰিবলৈ লয়। কোচসকলে নিজকে ''কমতেশ্বৰ'' (কমতাৰ শাসক) বুলি কৈছিল, কিন্তু তেওঁলোকৰ প্ৰভাৱ আৰু বিস্তৃতি ইমানেই বাঢ়িছিল যে তেওঁলোকৰ ৰাজ্যক [[কোচ ৰাজ্য]]ও বোলা হয়। পাছলৈ ৰাজ্যখন দুভাগ হৈ পৰে: [[কোচ বিহাৰ]] আৰু [[কোচ হাজো]]। পূবৰ ৰাজ্য কোচ হাজো ১৭শ শতিকাত আহোম ৰাজ্যৰ অন্তৰ্গত হয়। পশ্চিমৰ অংশ কোচ বিহাৰ কোচ ৰাজবংশৰ হাততে থাকে আৰু ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ পাছত ভাৰতত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়।<ref>http://coochbehar.nic.in/htmfiles/royal_history2.html</ref> ==কমতা ৰাজ্য স্থাপন== কোচ বংশৰ উত্থানৰ পূৰ্বৰ কামতা ৰাজ্য অঞ্চলৰ ৰাজনৈতিক ইতিহাস অনিশ্চিত হৈ আছে আৰু ইয়াক বহুলাংশে পৰম্পৰা আৰু সিঁচৰতি উৎসৰ পৰা পুনৰ নিৰ্মাণ কৰা হৈছে। ইতিহাসবিদসকলে পিছৰ সাহিত্যিক গ্ৰন্থ, বংশাৱলীৰ পৰম্পৰা আৰু পুৰ্বদৃষ্টিসম্পন্ন বুৰঞ্জীৰ সমান্তৰালভাৱে সীমিত এপিগ্ৰাফিক প্ৰমাণৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰিছে, যাৰ ফলত পুনৰ্গঠনসমূহ আংশিক হৈয়েই আছে।<ref>Neog, Maheswar, "Early History of the Vaiṣṇava Faith and Movement in Assam, p.39,"The political history of Kāmarūpa of the times immediately preceding the age of Śaṅkaradeva still remains a virgin field of research...For a reconstruction of the history of the fourteenth and fifteenth centuries we have to depend upon the scanty evidences afforded by some copperplate and stone inscriptions, the political works of several pre-Śaṅkaradeva poets and of Śaṅkaradeva himself, the guru-caritas, the rāja-vaṁśāvalīs of the Koch kings of Kāmarūpa; and have also to refer in some instances to Muhammedan chronicles"</ref> ইতিহাসবিদ স্বৰ্ণলতা বৰুৱাৰ মতে ১৩ শতিকাৰ আগভাগত সন্ধ্যা নামৰ এজন ৰজাই কামৰূপৰনগৰ ৰাজধানী কৰি কামৰূপ অঞ্চলত শাসন কৰি আছিল। <ref>{{harvcol|Baruah|1986|p=175}}</ref> ১২৫৭ চনত মালিক ইখতিয়াৰুদ্দিন ইউজবাকৰ আক্ৰমণৰ‌ ফলত (য'ত ইউজবাক নিহত হয়<ref>"Finally the Bengal army was routed in an open encounter in a narrow mountainous defile. An arrowshot wounded the elephant-borne Sultan in the chest. The Rajah allowed the captured Sultan to see his son before being killed." {{harvcol|Sarkar|1992|pp=38–40}}</ref>) সন্ধ্যাই নিজৰ ৰাজধানী বৰ্তমানৰ কুচ বেহাৰ চহৰৰ ওচৰৰ কামতাপুৰলৈ লৈ যায়। সন্ধ্যাই কামেশ্বৰ নাম লয় আৰু ৰাজ্যখন "কামতা" নামেৰে জনাজাত হয়।<ref>{{harvcol|Baruah|1986|p=176}}</ref> এই সময়ছোৱাতে কমতাপুৰৰ ৰাজকুঁৱৰীক‌ [[চুতীয়া ৰাজ্য|চুতীয়া ৰাজ্যৰ]] নৃপতি [[ৰত্নধ্বজপাল|ৰত্নধ্বজপালৰ]] পুত্ৰ বিজয়ধ্বজপাললৈ দিলে।<ref>Bhuyan, Surjya Kumar,"Deodhai Asam Buranji,p. 166</ref> ==চুতীয়া ৰাজবংশ== ১৩-১৪ শতিকাত গৌড়ৰ মুচলমান ৰজাসকলে কেইবা বাৰো কমতা ৰাজ্য আক্ৰমণ কৰিছিল, যাৰ ফলত ৰাজ্যখন দুৰ্বল হৈ পৰিছিল। ১৪ শতিকাৰ অন্তিমটো দশকত ঘিয়াছুদ্দিন আজম শ্বাহে কামৰূপ-কমতা অঞ্চল আক্ৰমণ কৰে। তেওঁৰ ৰাজত্বকালৰ পূৰ্বমুখী সামৰিক অভিযানৰ প্ৰমাণ কামৰুপ অঞ্চলৰ বʼকুত উদ্ধাৰ হোৱা এখন শিলালিপিত পোৱা যায়<ref>Owahedur Zaman, "Study on the Persian Inscriptions discovered in Assam,p.5, "This stone slab inscription is from the time of Ghiyasuddin Azam Shah (ruled from 1389 A.D. to 1410 A.D). It was discovered in Boko of Kamrup district which was issued by Sultan Ghiyasuddin Azam Shah in 1389 A.D. It seems that he extended his sovereignty through Guwahati upto Boko area."</ref>। এই আক্ৰমণৰ ফলত পশ্চিম অসমত ৰাজনৈতিক অস্থিৰতা সৃষ্টি হৈছিল। সেইসময়তে পূব দিশত চুতীয়া ৰাজ্যখন শক্তিশালী হৈ উঠিছিল। ফল স্বৰূপত চুতীয়া ৰাজশক্তিয়ে পশ্চিম পিনে পাতনি মেলে। [[চুতীয়া ৰাজ্য|চুতীয়া ৰজা]] দুৰ্লভনাৰায়ণৰ ১৪২৮ চনৰ তাম্ৰলিপিত উল্লেখ আছে যে তেওঁৰ‌ ককাক সত্যনাৰায়ণে (আন‌ এটা নাম ৰত্ননাৰায়ণ<ref>ৰত্ননাৰায়ণৰ আন এটা নাম সত্যনাৰায়ণো আছিল। এই কথা ঘিলামৰা অঞ্চলৰ বৰমূৰ্তিয়া বিলৰ তাম্ৰপত্ৰৰ পৰা জানিবলৈ পোৱা যায়। ফলিখনৰ মতে ১৩৯২ খ্ৰীষ্টাব্দত সুৰ-ৰিপু(অসুৰ) বংশৰ সধয়াপুৰৰ ৰজা নন্দিশ্বৰৰ পুত্ৰ সত্যনায়াণে ব্ৰাহ্মণক ২০০ পুৰা(৮০০ বিঘা) মাটি দান কৰিছিল। তেওঁৰ পুত্ৰ(আত্মজ) ধৰ্মনাৰায়ণ ৰজাই ফলিখনৰ নবীকৰণ কৰিছিল। গতিকে ইয়াৰ পৰা বুজিব পাৰি যে ধৰ্মনাৰায়ণ ৰজাৰ পিতৃ ৰত্ননাৰায়ণৰ আন এটা নাম সত্যনাৰায়ণ আছিল।</ref>) সেই একে সময়ছোৱাতে (১৩৯০-১৪০০<ref>সত্যনাৰায়ণৰ ৰাজত্ব কাল ১৩৯০ বা তাৰো আগৰ পৰা ১৪০০ লৈকে হ'ব লাগে। তেওঁৰ দিনৰ ১৩৯২ খৃষ্টাব্দৰ দুখন তাম্ৰলিপি উদ্ধাৰ হৈছে। ১৪০১ চনত তেওঁৰ পুত্ৰ লক্ষ্মীনাৰায়ণে ভূমি দান কৰিছিল</ref>) “কামৰুপৰ শত্রু”ক পৰাস্ত কৰি কমতাপুৰত‌ নিজৰ শাসন প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। ভূমিদানৰ ফলিখনত উল্লেখ আছে, {{blockquote|"একোহভূ্ৎ কমতাপুৰে নৰপতি ভূপাল-ৱাৰাৰ্চ্চিতঃ</br> কন্দৰ্প-প্ৰতিপক্ষ-লক্ষ-ৱিজয়ী শ্ৰী ৰত্ননাৰায়ণঃ।।"</br>}} অৰ্থাৎ এজন হৈছিল (একোহভূৎ) কমতাপুৰৰ ৰজা (কমতাপুৰে নৰপতি), যি জন আছিল "ভূপাল সমূহৰদ্বাৰা অৰ্চিত"(ভূপাল-ৱাৰাৰ্চ্চিত) আৰু "কামদেৱৰ(আন এটা নাম কন্দৰ্প) শত্ৰুৰ বিৰুদ্ধে বিজয়ী" (কন্দৰ্প-প্ৰতিপক্ষ-লক্ষ-ৱিজয়ী) শ্ৰী ৰত্ননাৰায়ণ। যদিও এই “শত্রু”ৰ স্পষ্ট পৰিচয় উল্লেখ কৰা হোৱা নাই, তথাপিও ইতিহাসবিদসকলে সাধাৰণতে ধাৰণা কৰে যে ই গৌড়ৰ মুচলমান সেনাবাহিনী অথবা কমৰুপৰ সিংহাসনৰ বাবে প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা কৰা কোনো স্থানীয় ৰাজনৈতিক শক্তি হ’ব পাৰে, যাক চুতীয়া ৰজাই পৰাস্ত কৰিছিল। এইদৰে গৌড়ৰ সামৰিক চাপ আৰু কমৰুপ-কমতা অঞ্চলত সৃষ্টি হোৱা অস্থিৰতাৰ সুযোগ লৈ চুতীয়া শক্তিয়ে পশ্চিমলৈ বিস্তাৰ কৰি কমতাপুৰত নিজৰ আধিপত্য প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল বুলি বুজা যায়।<ref>"The eastern region, whether it is called Sadhaya or Svadhaya as in the plates or Sadhiya or Sadiya as in Assamese chronicles and the western region of Kamatapura seems to be politically connected and the same Satyanarayana/Ratnanarayana might have held sway over both regions"{{harvcol|Neog|1977|p=818}}</ref> ===দুৰ্লভনাৰায়ণৰ পৰিচয় আৰু বিতৰ্ক=== ঐতিহাসিক তথ্যৰ অনুসৰি কমতা ৰাজ্যৰ "দুৰ্লভনাৰায়ণ" নামৰ এজন ৰজাই অসমীয়া কবি [[হেম সৰস্বতী]], [[হৰিবৰ বিপ্ৰ]], আদি বহু লেখকক পৃষ্ঠপোষকতা আগবঢ়াইছিল।<ref>হেম সৰস্বতীয়ে তেওঁৰ প্ৰহ্লাদ চৰিত গ্ৰন্থত দুৰ্লভনাৰায়ণৰ প্ৰশংসা কৰি লিখিছে—“কামতামণ্ডল দুৰ্লভ নাৰায়ণ নৃপবৰ অনুপাম”। এই শাৰীকেইটাৰ পৰা দুৰ্লভনাৰায়ণক কমতা মণ্ডলৰ অধিপতি আৰু সাহিত্য-সংস্কৃতিৰ পৃষ্ঠপোষক ৰজা হিচাপে বুজা যায়।</ref> উল্লেখ্যযোগ্য যে গুৰু চৰিতৰ বৰ্ণনা অনুসৰি কমতা-কামৰূপৰ ৰজা দুৰ্লভনাৰায়ণে কানৌজৰ পৰা অহা বহু ব্ৰাহ্মণ আৰু কায়স্থ ভুঞা পৰিয়ালক নিজৰ ৰাজ্যত আশ্ৰয় দি পূৰ্বাঞ্চলত বসতি স্থাপনৰ ব্যৱস্থা কৰিছিল। [[শঙ্কৰদেৱ|শ্ৰীমন্ত শঙ্কৰদেৱৰ]] পূৰ্বপুৰুষ সকলো এই স্থানান্তৰিত পৰিয়ালসমূহৰ মাজৰে এটা পৰিয়াল আছিল। এই পৰিয়ালসমূহক প্ৰথমতে উত্তৰ গুৱাহাটীৰ ওচয়ৰ লেঙামাগুৰি আৰু পাছলৈ নগাঁৱৰ তেম্বুৱানী-বান্ধা(ঢেমনী) অঞ্চলত বসতি দিয়া হৈছিল বুলি গুৰু চৰিতত উল্লেখ আছে।<ref>Baniprasanna Misra, ''Srimanta Sankara and His Times: Some Further Historical Probings'', Centre for Assamese Studies, Tezpur University, 2016, pp. 27–29.</ref> ইতিহাসবিদ মহেশ্বৰ নেওগে পৰৱৰ্তী কালৰ চৰিত-পুথি আৰু বৈষ্ণৱ পৰম্পৰাৰ ভিত্তিত শঙ্কৰদেৱৰ জন্ম-চন ১৪৪৯ খ্ৰীষ্টাব্দ বুলি গ্ৰহণ কৰিছিল আৰু এই অনুসৰি দুৰ্লভনাৰায়ণৰ ৰাজত্ব কাল ১৪ শতিকাৰ মধ্যভাগ বুলি অনুমান কৰিছিল। কিন্তু ইতিহাসবিদ বাণীপ্ৰশন্ন মীশ্ৰই উপলব্ধ তথ্যসমূহ পুনৰ বিশ্লেষণ কৰি এই গণনাক নাকচ কৰে আৰু শঙ্কৰদেৱৰ জন্ম সম্ভৱতঃ খ্ৰীষ্টীয় ১৪৭৯–১৪৮৪ চনৰ ভিতৰত হৈছিল বুলি মত প্ৰকাশ কৰিছে।<ref>Baniprasanna Misra, ''Srimanta Sankara and His Times: Some Further Historical Probings'', Centre for Assamese Studies, Tezpur University, 2016, pp. 19-20.</ref> সেই অনুসৰি তেওঁ দুৰ্লভনাৰায়ণৰ শাসনকালো পুনৰ নিৰ্ধাৰণ কৰি চতুৰ্দশ শতিকাৰ শেষ ভাগৰ পৰা পঞ্চদশ শতিকাৰ প্ৰথম ভাগৰ মাজত হোৱাৰ সম্ভাৱনা প্ৰকাশ কৰিছে।<ref>Baniprasanna Misra, ''Srimanta Sankara and His Times: Some Further Historical Probings'', Centre for Assamese Studies, Tezpur University, 2016, pp.23</ref> হেম সৰস্বতীয়ে দুৰ্লভনাৰায়ণক ‘‘কমতামণ্ডল’’ৰ ৰজা বুলি উল্লেখ কৰিছে।<ref>''প্ৰহ্লাদ চৰিত্ৰ''' উল্লেখ কৰিছে- "কমতামণ্ডল দুলৰ্ভনাৰায়ণ নৃপবৰ অনুপম৷ তাহান ৰাজ্যত ৰুদ্ৰসৰস্বতী দেৱযানী কন্যা নাম৷৷ তাহান তনয় হেমসৰস্বতী ধ্ৰুৱৰ অনুজ ভাই৷"</ref><ref name="sarma">{{cite book | title=অসমীয়া সাহিত্যৰ সমীক্ষাত্মক ইতিবৃত্ত | publisher=প্ৰতিমা দেৱী | author=ড: [[সত্যেন্দ্ৰনাথ শৰ্মা]] | authorlink=| year=১৯৯৬ | location=গুৱাহাটী | pages=৫৩-৫৪}}</ref> প্ৰাচীন কামৰূপৰ তাম্ৰশাসন আৰু সংস্কৃত ৰাজনৈতিক পৰিভাষাত ‘‘মণ্ডল’’ শব্দটো এক আঞ্চলিক বা ৰাজনৈতিক পৰিসৰ বুজাবলৈহে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে। আনহাতে, চুতীয়া তামৰ ফলিত দুৰ্লভনাৰায়ণৰে ‘‘সাধয়াপতি’’ বা সদিয়াৰ ৰজা বুলি পৰিচয় দিয়া দেখা নাযায়; তাৰ বিপৰীতে তেওঁৰ পূৰ্বপুৰুষ ৰত্ননাৰায়ণ ‘‘কমতাপুৰ’’ৰ ৰজা হৈছিল বুলিহে উল্লেখ কৰিছে। এই তথ্যসমূহৰ ভিত্তিত কিছু গৱেষকে কমতা, কামৰূপ আৰু শদিয়া একেই ৰাজ শক্তিয়ে পৰিচালিত কৰিছিল বুলি ক'ব খোজে।<ref>"The eastern region, whether it is called Sadhaya or Svadhaya as in the plates or Sadhiya or Sadiya as in Assamese chronicles and the western region of Kamatapura seems to be politically connected and the same Satyanarayana/Ratnanarayana might have held sway over both regions"{{harvcol|Neog|1977|p=818}}</ref> তথাপিটো কমতাপুৰৰ এই দুৰ্লভনাৰায়ণ আৰু চুতীয়া বংশৰ দুৰ্লভনাৰায়ণ‌ একে ব্যক্তি আছিল নে নাই, সেই বিষয়ে ইতিহাসবিদ সকলৰ মাজত বৰ্তমানেও একমত পোৱা নাযায়। ==খেন ৰাজবংশ== {{Main|খেন ৰাজবংশ}} [[খেন ৰাজবংশ]]ই তেওঁলোকৰ ৰাজধানী কমতাপুৰ বা গোসানীমাৰীৰ (বৰ্তমান [[কোচ বিহাৰ জিলা]]ত) পৰা শাসন কৰিছিল। শেষ ৰজা [[কমতাৰ নীলাম্বৰ|নীলাম্বৰে]] (১৪৮০-১৪৯৮) ৰাজ্য বহলাই বৰ্তমানৰ পশ্চিম বংগৰ কোচ বিহাৰ জিলা, অসমৰ অবিভক্ত কামৰূপ আৰু [[দৰং জিলা]], আৰু [[বাংলাদেশ]]ৰ উত্তৰ মৈমনছিং আৰু দিনজাপুৰ জিলাৰ পূব অংশ অন্তৰ্ভুক্ত কৰিছিল।<ref>{{Harvcol|Sarkar|1992|p=44}}</ref> এই ৰাজবংশটোৰ শাসনৰ শেষৰ পিনে (১৪৯২–৯৩ খ্ৰীষ্টাব্দত) বংগৰ ছামছুদ্দিন মুজাফ্ফৰ শ্বাহই কামতা ৰাজ্যৰ অন্ততঃ কিছু অংশ আক্ৰমণ কৰি জয় কৰে, আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত ''কমতা মৰ্দন'' উপাধি থকা মোহৰ মাৰে।<ref>{{cite Banglapedia|article=Coins|author=Muhammad Rezaul Karim}}</ref> [[File:Coin of Shamsuddin Muzaffar Shah dated to 1492 (898 AH).png||thumb|১৪৯২ চনৰ (৮৯৮ হিজৰী) শ্বামছুদ্দিন মুজাফ্ফাৰ শ্বাহৰ মুদ্ৰা, কামতাহৰ ওপৰত জয়লাভৰ স্মৃতিত। তেওঁ মুদ্ৰাটোত "কামতাহ মৰ্দন" বুলি উল্লেখ কৰিছে।]] ==হুছেইন শ্বাহৰ আক্ৰমণ== [[গৌড় ৰাজ্য|গৌড়ৰ]] আফগান শাসক আল্লাউদ্দিন হুছেইন শ্বাহে (১৪৯৪-১৫১৯) ১৪৯৮ চনত শেষ খেন ৰজাক ক্ষমতাচ্যুত কৰে।<ref>আক্ৰমণৰ সঠিক তাৰিখ জনা নাযায়। {{Harvcol|Sarkar|1992|pp=46–47}} চাওক। </ref> পৰম্পৰাগত তথ্য অনুসৰি কমতা ৰাণীৰ লগত কমতাৰ বিষয়া এজনৰ পুত্ৰৰ গোপন সম্পৰ্কৰ পৰাই এই ঘটনাৰ সূত্ৰপাত হয়। হুছেইন শ্বাহে ২৪,০০০ পদাতিক, অশ্বাৰোহী সেনা আৰু যুঁজাৰু নাৱেৰে কমতা আক্ৰমণ কৰিছিল।<ref>{{Harvcol|Sarkar|1992|p=46}}</ref> হুছেইন শ্বাহে নগৰখন ধ্বংস কৰি [[হাজো]]লৈকে অঞ্চলটো নিজৰ হাতলৈ আনে আৰু তেওঁৰ পুত্ৰক সিংহাসনত বহুৱায়। হুছেইন শ্বাহে আগৰ গোষ্ঠীপতিসকলক অব্যাহতি দি অঞ্চলটোত সামৰিক শাসন প্ৰতিষ্ঠা কৰে। তেওঁ "কমৰু, কমতাৰ বিজেতা" বুলি নিজৰ মোহৰ সজাইছিল। পাছলৈ [[বাৰ ভূঞা]]কে ধৰি স্থানীয় দলপতিসমূহৰ চেষ্টাত হুছেইন শ্বাহে এই অঞ্চলৰ সামৰিক আৰু ৰাজনৈতিক নিয়ন্ত্ৰণ হেৰুৱায়। স্থানীয় নেতাসকলে এই অঞ্চল শাসন কৰিবলৈ লয় আৰু [[কোচ ৰাজবংশ]]ৰ উত্থান হয়। আফগান শাসনৰ প্ৰভাৱ পাছলৈও থাকি যায়। হুছেইন শ্বাহৰ মোহৰ কোচ বংশৰ শাসনকালত ১৫১৮ চনলৈকে ব্যৱহৃত হৈছিল। ==কোচ ৰাজবংশ== {{Main|কোচ ৰাজবংশ}} ষোড়শ শতিকাৰ আগভাগত[[কোচ ৰাজবংশী]]য় বিশ্ব সিংহ‌ই (১৫১৫-১৫৪০) কমতাত [[কোচ ৰাজ্য]] প্ৰতিষ্ঠা কৰে। সেই শতিকাৰে শেষৰফালে ৰাজ্যখনৰ পূবফালৰ [[কোচ হাজো]] শাসন কৰা ৰজাই নিজকে স্বাধীন ঘোষণা কৰে। কোচ হাজো আৰু কোচ বিহাৰ পৃথক হৈ পৰে আৰু সেই দুখন ৰাজ্যৰ সীমা বৰ্তমানৰ প্ৰায় [[অসম]] আৰু [[পশ্চিম বংগ]]ৰ সীমা হৈ পৰে। ১৬১৫ চনত [[মোগল সাম্ৰাজ্য|মোগলে]] কোচ হাজো অধিকাৰ কৰে। অঞ্চলটো লৈ [[আহোম ৰাজ্য|আহোম]] আৰু মোগলৰ সংঘাতৰ সৃষ্টি হয়। শেষত এই অঞ্চল আহোমৰ হাতলৈ যায়। পশ্চিম অংশৰ [[কোচ বিহাৰ|কোচ বিহাৰে]] প্ৰথমে মোগলৰ লগত আৰু পাছত ব্ৰিটিছৰ লগত মিত্ৰতা কৰে। ভাৰতত ব্ৰিটিছৰ শাসনৰ শেষলৈকে ইয়াত ৰাজকীয় শাসন চলিছিল। ==আৰু চাওক== *[[কোচ ৰাজবংশী]] ==টোকা== {{reflist|2}} ==তথ্যসূত্ৰ== {{refbegin}} * {{Citation |last=Sarkar |first=J. N. |contribution=Chapter II The Turko-Afghan Invasions |editor-last=Barpujari |editor-first=H. K. |title=The Comprehensive History of Assam |volume=2 |pages=35–48 |publisher=Assam Publication Board |place=Guwahati |year=1992}} {{refend}} * {{Citation |last=Baruah |first=S L |title=A Comprehensive History of Assam |publisher=Munshiram Manoharlal Publishers Pvt. Ltd.|place=New Delhi |year=1986}} *{{Cite journal|last=Neog|first=Maheswar|title=Light on a Ruling Dynasty of Arunachal Pradesh in the Fourteenth and Fifteenth Centuries|date=1977|journal=Annals of the Bhandarkar Oriental Research Institute|volume=58/59|pages=813–820|jstor=41691751|issn=0378-1143}} {{History of Assam}} <references/> [[শ্ৰেণী:অসমৰ ইতিহাস]] [[শ্ৰেণী:কামতাপুৰ]] 3bomjne1wsn4ju4jrja0fryk956p2mg 606202 606201 2026-05-13T20:54:32Z Ananya Taye 28065 /* দুৰ্লভনাৰায়ণৰ পৰিচয় আৰু বিতৰ্ক */ 606202 wikitext text/x-wiki {{Infobox Former Country |native_name = কমতা |conventional_long_name = কমতা ৰাজ্য |common_name = |country = |era = ভাৰতৰ মধ্যযুগীয় ৰাজ্য |status = |event_start = |year_start = ১৩ম শতিকা |date_start = |event1 = |date_event1 = |event_end = হুছেইন শ্বাহৰ আক্ৰমণ |year_end = ১৪৯৮ |date_end = |p1 = কামৰূপ |flag_p1 = |p2 = |flag_p2 = |s1 = [[কোচ ৰাজবংশ|কোচ ৰাজ্য]] |flag_s1 = |image_flag = |flag_type = |image_coat = |image_map = File:Kamata Kingdom Map.jpg |image_map_caption = কমতাপুৰ ৰাজধানীৰ সৈতে ১৪-১৫ শতিকাৰ কমতা ৰাজ্য |capital = [[কমতাপুৰ]] |common_languages = কমতাপুৰীয়া আৰু অসমীয়া |religion = হিন্দু, জনজাতীয় আৰু ইছলাম |government_type = হিন্দু আৰু জনজাতীয়‌ ৰাজতন্ত্ৰ |title_leader = কমতেশ্বৰ |leader1=দুৰ্লভ নাৰায়ণ |year_leader1= ১৪-১৫ শতিকা |legislature = }} '''কমতা ৰাজ্য''' ত্ৰয়োদশ শতিকাত [[পাল ৰাজবংশ]]ৰ পতনৰ পাছত পুৰণি [[কামৰূপ ৰাজ্য]]ৰ পশ্চিম অংশত গঠিত হয়।<ref>Kamarupa was reorganized as a new state. 'Kamata' by name with Kamatapur as capital. The exact time when the change was made is uncertain. But possibly it had been made by Sandhya (c1250-1270) as a safeguard against mounting dangers from the east and the west. Its control on the eastern regions beyond the Manah (Manas river) was lax." {{harv|Sarkar|1992|pp=40–41}}</ref> কমতা ৰাজ্যৰ উত্থানৰ লগে লগে [[অসম বুৰঞ্জী]]ৰ প্ৰাচীন যুগ শেষ হয় আৰু মধ্য যুগ আৰম্ভ হয়। এই অঞ্চলৰ শেষ শাসক আছিল খেন বংশ যাক গৌড়ৰ শাসক আল্লাউদ্দিন হুছেইন শ্বাহে ক্ষমতাচ্যুত কৰে। প্ৰশাসনিক গাঁথনিৰ সৃষ্টি কৰিলেও হুছেইন শ্বাহে এই অঞ্চল নিয়ন্ত্ৰণত ৰাখিব নোৱাৰিলে আৰু [[কোচ ৰাজবংশ]]ই ইয়াত অসাসন কৰিবলৈ লয়। কোচসকলে নিজকে ''কমতেশ্বৰ'' (কমতাৰ শাসক) বুলি কৈছিল, কিন্তু তেওঁলোকৰ প্ৰভাৱ আৰু বিস্তৃতি ইমানেই বাঢ়িছিল যে তেওঁলোকৰ ৰাজ্যক [[কোচ ৰাজ্য]]ও বোলা হয়। পাছলৈ ৰাজ্যখন দুভাগ হৈ পৰে: [[কোচ বিহাৰ]] আৰু [[কোচ হাজো]]। পূবৰ ৰাজ্য কোচ হাজো ১৭শ শতিকাত আহোম ৰাজ্যৰ অন্তৰ্গত হয়। পশ্চিমৰ অংশ কোচ বিহাৰ কোচ ৰাজবংশৰ হাততে থাকে আৰু ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ পাছত ভাৰতত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়।<ref>http://coochbehar.nic.in/htmfiles/royal_history2.html</ref> ==কমতা ৰাজ্য স্থাপন== কোচ বংশৰ উত্থানৰ পূৰ্বৰ কামতা ৰাজ্য অঞ্চলৰ ৰাজনৈতিক ইতিহাস অনিশ্চিত হৈ আছে আৰু ইয়াক বহুলাংশে পৰম্পৰা আৰু সিঁচৰতি উৎসৰ পৰা পুনৰ নিৰ্মাণ কৰা হৈছে। ইতিহাসবিদসকলে পিছৰ সাহিত্যিক গ্ৰন্থ, বংশাৱলীৰ পৰম্পৰা আৰু পুৰ্বদৃষ্টিসম্পন্ন বুৰঞ্জীৰ সমান্তৰালভাৱে সীমিত এপিগ্ৰাফিক প্ৰমাণৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰিছে, যাৰ ফলত পুনৰ্গঠনসমূহ আংশিক হৈয়েই আছে।<ref>Neog, Maheswar, "Early History of the Vaiṣṇava Faith and Movement in Assam, p.39,"The political history of Kāmarūpa of the times immediately preceding the age of Śaṅkaradeva still remains a virgin field of research...For a reconstruction of the history of the fourteenth and fifteenth centuries we have to depend upon the scanty evidences afforded by some copperplate and stone inscriptions, the political works of several pre-Śaṅkaradeva poets and of Śaṅkaradeva himself, the guru-caritas, the rāja-vaṁśāvalīs of the Koch kings of Kāmarūpa; and have also to refer in some instances to Muhammedan chronicles"</ref> ইতিহাসবিদ স্বৰ্ণলতা বৰুৱাৰ মতে ১৩ শতিকাৰ আগভাগত সন্ধ্যা নামৰ এজন ৰজাই কামৰূপৰনগৰ ৰাজধানী কৰি কামৰূপ অঞ্চলত শাসন কৰি আছিল। <ref>{{harvcol|Baruah|1986|p=175}}</ref> ১২৫৭ চনত মালিক ইখতিয়াৰুদ্দিন ইউজবাকৰ আক্ৰমণৰ‌ ফলত (য'ত ইউজবাক নিহত হয়<ref>"Finally the Bengal army was routed in an open encounter in a narrow mountainous defile. An arrowshot wounded the elephant-borne Sultan in the chest. The Rajah allowed the captured Sultan to see his son before being killed." {{harvcol|Sarkar|1992|pp=38–40}}</ref>) সন্ধ্যাই নিজৰ ৰাজধানী বৰ্তমানৰ কুচ বেহাৰ চহৰৰ ওচৰৰ কামতাপুৰলৈ লৈ যায়। সন্ধ্যাই কামেশ্বৰ নাম লয় আৰু ৰাজ্যখন "কামতা" নামেৰে জনাজাত হয়।<ref>{{harvcol|Baruah|1986|p=176}}</ref> এই সময়ছোৱাতে কমতাপুৰৰ ৰাজকুঁৱৰীক‌ [[চুতীয়া ৰাজ্য|চুতীয়া ৰাজ্যৰ]] নৃপতি [[ৰত্নধ্বজপাল|ৰত্নধ্বজপালৰ]] পুত্ৰ বিজয়ধ্বজপাললৈ দিলে।<ref>Bhuyan, Surjya Kumar,"Deodhai Asam Buranji,p. 166</ref> ==চুতীয়া ৰাজবংশ== ১৩-১৪ শতিকাত গৌড়ৰ মুচলমান ৰজাসকলে কেইবা বাৰো কমতা ৰাজ্য আক্ৰমণ কৰিছিল, যাৰ ফলত ৰাজ্যখন দুৰ্বল হৈ পৰিছিল। ১৪ শতিকাৰ অন্তিমটো দশকত ঘিয়াছুদ্দিন আজম শ্বাহে কামৰূপ-কমতা অঞ্চল আক্ৰমণ কৰে। তেওঁৰ ৰাজত্বকালৰ পূৰ্বমুখী সামৰিক অভিযানৰ প্ৰমাণ কামৰুপ অঞ্চলৰ বʼকুত উদ্ধাৰ হোৱা এখন শিলালিপিত পোৱা যায়<ref>Owahedur Zaman, "Study on the Persian Inscriptions discovered in Assam,p.5, "This stone slab inscription is from the time of Ghiyasuddin Azam Shah (ruled from 1389 A.D. to 1410 A.D). It was discovered in Boko of Kamrup district which was issued by Sultan Ghiyasuddin Azam Shah in 1389 A.D. It seems that he extended his sovereignty through Guwahati upto Boko area."</ref>। এই আক্ৰমণৰ ফলত পশ্চিম অসমত ৰাজনৈতিক অস্থিৰতা সৃষ্টি হৈছিল। সেইসময়তে পূব দিশত চুতীয়া ৰাজ্যখন শক্তিশালী হৈ উঠিছিল। ফল স্বৰূপত চুতীয়া ৰাজশক্তিয়ে পশ্চিম পিনে পাতনি মেলে। [[চুতীয়া ৰাজ্য|চুতীয়া ৰজা]] দুৰ্লভনাৰায়ণৰ ১৪২৮ চনৰ তাম্ৰলিপিত উল্লেখ আছে যে তেওঁৰ‌ ককাক সত্যনাৰায়ণে (আন‌ এটা নাম ৰত্ননাৰায়ণ<ref>ৰত্ননাৰায়ণৰ আন এটা নাম সত্যনাৰায়ণো আছিল। এই কথা ঘিলামৰা অঞ্চলৰ বৰমূৰ্তিয়া বিলৰ তাম্ৰপত্ৰৰ পৰা জানিবলৈ পোৱা যায়। ফলিখনৰ মতে ১৩৯২ খ্ৰীষ্টাব্দত সুৰ-ৰিপু(অসুৰ) বংশৰ সধয়াপুৰৰ ৰজা নন্দিশ্বৰৰ পুত্ৰ সত্যনায়াণে ব্ৰাহ্মণক ২০০ পুৰা(৮০০ বিঘা) মাটি দান কৰিছিল। তেওঁৰ পুত্ৰ(আত্মজ) ধৰ্মনাৰায়ণ ৰজাই ফলিখনৰ নবীকৰণ কৰিছিল। গতিকে ইয়াৰ পৰা বুজিব পাৰি যে ধৰ্মনাৰায়ণ ৰজাৰ পিতৃ ৰত্ননাৰায়ণৰ আন এটা নাম সত্যনাৰায়ণ আছিল।</ref>) সেই একে সময়ছোৱাতে (১৩৯০-১৪০০<ref>সত্যনাৰায়ণৰ ৰাজত্ব কাল ১৩৯০ বা তাৰো আগৰ পৰা ১৪০০ লৈকে হ'ব লাগে। তেওঁৰ দিনৰ ১৩৯২ খৃষ্টাব্দৰ দুখন তাম্ৰলিপি উদ্ধাৰ হৈছে। ১৪০১ চনত তেওঁৰ পুত্ৰ লক্ষ্মীনাৰায়ণে ভূমি দান কৰিছিল</ref>) “কামৰুপৰ শত্রু”ক পৰাস্ত কৰি কমতাপুৰত‌ নিজৰ শাসন প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। ভূমিদানৰ ফলিখনত উল্লেখ আছে, {{blockquote|"একোহভূ্ৎ কমতাপুৰে নৰপতি ভূপাল-ৱাৰাৰ্চ্চিতঃ</br> কন্দৰ্প-প্ৰতিপক্ষ-লক্ষ-ৱিজয়ী শ্ৰী ৰত্ননাৰায়ণঃ।।"</br>}} অৰ্থাৎ এজন হৈছিল (একোহভূৎ) কমতাপুৰৰ ৰজা (কমতাপুৰে নৰপতি), যি জন আছিল "ভূপাল সমূহৰদ্বাৰা অৰ্চিত"(ভূপাল-ৱাৰাৰ্চ্চিত) আৰু "কামদেৱৰ(আন এটা নাম কন্দৰ্প) শত্ৰুৰ বিৰুদ্ধে বিজয়ী" (কন্দৰ্প-প্ৰতিপক্ষ-লক্ষ-ৱিজয়ী) শ্ৰী ৰত্ননাৰায়ণ। যদিও এই “শত্রু”ৰ স্পষ্ট পৰিচয় উল্লেখ কৰা হোৱা নাই, তথাপিও ইতিহাসবিদসকলে সাধাৰণতে ধাৰণা কৰে যে ই গৌড়ৰ মুচলমান সেনাবাহিনী অথবা কমৰুপৰ সিংহাসনৰ বাবে প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা কৰা কোনো স্থানীয় ৰাজনৈতিক শক্তি হ’ব পাৰে, যাক চুতীয়া ৰজাই পৰাস্ত কৰিছিল। এইদৰে গৌড়ৰ সামৰিক চাপ আৰু কমৰুপ-কমতা অঞ্চলত সৃষ্টি হোৱা অস্থিৰতাৰ সুযোগ লৈ চুতীয়া শক্তিয়ে পশ্চিমলৈ বিস্তাৰ কৰি কমতাপুৰত নিজৰ আধিপত্য প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল বুলি বুজা যায়।<ref>"The eastern region, whether it is called Sadhaya or Svadhaya as in the plates or Sadhiya or Sadiya as in Assamese chronicles and the western region of Kamatapura seems to be politically connected and the same Satyanarayana/Ratnanarayana might have held sway over both regions"{{harvcol|Neog|1977|p=818}}</ref> ===দুৰ্লভনাৰায়ণৰ পৰিচয় আৰু বিতৰ্ক=== ঐতিহাসিক তথ্যৰ অনুসৰি কমতা ৰাজ্যৰ "দুৰ্লভনাৰায়ণ" নামৰ এজন ৰজাই অসমীয়া কবি [[হেম সৰস্বতী]], [[হৰিবৰ বিপ্ৰ]], আদি বহু লেখকক পৃষ্ঠপোষকতা আগবঢ়াইছিল।<ref>হেম সৰস্বতীয়ে তেওঁৰ প্ৰহ্লাদ চৰিত গ্ৰন্থত দুৰ্লভনাৰায়ণৰ প্ৰশংসা কৰি লিখিছে—“কামতামণ্ডল দুৰ্লভ নাৰায়ণ নৃপবৰ অনুপাম”। এই শাৰীকেইটাৰ পৰা দুৰ্লভনাৰায়ণক কমতা মণ্ডলৰ অধিপতি আৰু সাহিত্য-সংস্কৃতিৰ পৃষ্ঠপোষক ৰজা হিচাপে বুজা যায়।</ref> উল্লেখ্যযোগ্য যে গুৰু চৰিতৰ বৰ্ণনা অনুসৰি কমতা-কামৰূপৰ ৰজা দুৰ্লভনাৰায়ণে কানৌজৰ পৰা অহা বহু ব্ৰাহ্মণ আৰু কায়স্থ ভুঞা পৰিয়ালক নিজৰ ৰাজ্যত আশ্ৰয় দি পূৰ্বাঞ্চলত বসতি স্থাপনৰ ব্যৱস্থা কৰিছিল। [[শঙ্কৰদেৱ|শ্ৰীমন্ত শঙ্কৰদেৱৰ]] পূৰ্বপুৰুষ সকলো এই স্থানান্তৰিত পৰিয়ালসমূহৰ মাজৰে এটা পৰিয়াল আছিল। এই পৰিয়ালসমূহক প্ৰথমতে উত্তৰ গুৱাহাটীৰ ওচয়ৰ লেঙামাগুৰি আৰু পাছলৈ নগাঁৱৰ তেম্বুৱানী-বান্ধা(ঢেমনী) অঞ্চলত বসতি দিয়া হৈছিল বুলি গুৰু চৰিতত উল্লেখ আছে।<ref>Baniprasanna Misra, ''Srimanta Sankara and His Times: Some Further Historical Probings'', Centre for Assamese Studies, Tezpur University, 2016, pp. 27–29.</ref> ইতিহাসবিদ মহেশ্বৰ নেওগে পৰৱৰ্তী কালৰ চৰিত-পুথি আৰু বৈষ্ণৱ পৰম্পৰাৰ ভিত্তিত শঙ্কৰদেৱৰ জন্ম-চন ১৪৪৯ খ্ৰীষ্টাব্দ বুলি গ্ৰহণ কৰিছিল আৰু এই অনুসৰি দুৰ্লভনাৰায়ণৰ ৰাজত্ব কাল ১৪ শতিকাৰ মধ্যভাগ বুলি অনুমান কৰিছিল। কিন্তু ইতিহাসবিদ বাণীপ্ৰশন্ন মীশ্ৰই উপলব্ধ তথ্যসমূহ পুনৰ বিশ্লেষণ কৰি এই গণনাক নাকচ কৰে আৰু শঙ্কৰদেৱৰ জন্ম সম্ভৱতঃ খ্ৰীষ্টীয় ১৪৭৯–১৪৮৪ চনৰ ভিতৰত হৈছিল বুলি মত প্ৰকাশ কৰিছে।<ref>Baniprasanna Misra, ''Srimanta Sankara and His Times: Some Further Historical Probings'', Centre for Assamese Studies, Tezpur University, 2016, pp. 19-20.</ref> সেই অনুসৰি তেওঁ দুৰ্লভনাৰায়ণৰ শাসনকালো পুনৰ নিৰ্ধাৰণ কৰি চতুৰ্দশ শতিকাৰ শেষ ভাগৰ পৰা পঞ্চদশ শতিকাৰ প্ৰথম ভাগৰ মাজত হোৱাৰ সম্ভাৱনা প্ৰকাশ কৰিছে।<ref>Baniprasanna Misra, ''Srimanta Sankara and His Times: Some Further Historical Probings'', Centre for Assamese Studies, Tezpur University, 2016, pp.23</ref> হেম সৰস্বতীয়ে দুৰ্লভনাৰায়ণক ‘‘কমতামণ্ডল’’ৰ ৰজা বুলি উল্লেখ কৰিছে।<ref>''প্ৰহ্লাদ চৰিত্ৰ''' উল্লেখ কৰিছে- "কমতামণ্ডল দুলৰ্ভনাৰায়ণ নৃপবৰ অনুপম৷ তাহান ৰাজ্যত ৰুদ্ৰসৰস্বতী দেৱযানী কন্যা নাম৷৷ তাহান তনয় হেমসৰস্বতী ধ্ৰুৱৰ অনুজ ভাই৷"</ref><ref name="sarma">{{cite book | title=অসমীয়া সাহিত্যৰ সমীক্ষাত্মক ইতিবৃত্ত | publisher=প্ৰতিমা দেৱী | author=ড: [[সত্যেন্দ্ৰনাথ শৰ্মা]] | authorlink=| year=১৯৯৬ | location=গুৱাহাটী | pages=৫৩-৫৪}}</ref> প্ৰাচীন কামৰূপৰ তাম্ৰশাসন আৰু সংস্কৃত ৰাজনৈতিক পৰিভাষাত ‘‘মণ্ডল’’ শব্দটো এক আঞ্চলিক বা ৰাজনৈতিক পৰিসৰ বুজাবলৈহে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে। আনহাতে, চুতীয়া তামৰ ফলিত দুৰ্লভনাৰায়ণৰে ‘‘সাধয়াপতি’’ বা সদিয়াৰ ৰজা বুলি পৰিচয় দিয়া দেখা নাযায়; তাৰ বিপৰীতে তেওঁৰ পূৰ্বপুৰুষ ৰত্ননাৰায়ণ ‘‘কমতাপুৰ’’ৰ ৰজা হৈছিল বুলিহে উল্লেখ কৰিছে। দুৰ্লভনাৰায়ণে পৃষ্ঠাপোষকতা আগ বঢ়োৱা আন এজন কবি হৈছে হৰিবৰ বিপ্ৰ। তেওঁৰ ৰচনাত ‘‘কুণ্ডিল গোষ্ঠীত জাত পুৰুষ সুন্দৰ / ব্যাঘ্ৰপিণ্ডা গ্ৰামেশ্বৰ মুখ্য পণ্ডিতৰ’’ বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে, যাৰ দ্বাৰা তেওঁ কুণ্ডিল বা সদিয়া অঞ্চলৰ সৈতে সম্পৰ্কিত আছিল বুলি কিছু গৱেষকে ধৰি লয়।<ref>{{cite book |title=Harivara Vipra’s Babrubahnar Yuddha and Tamradhwajar Yuddha |editor=Birinchi Kumar Barua; Maheswar Neog |publisher=Gauhati University |year=1960 |page=110}}</ref> এই তথ্যসমূহৰ ভিত্তিত কিছু গৱেষকে কমতা, কামৰূপ আৰু শদিয়া একেই ৰাজ শক্তিয়ে পৰিচালিত কৰিছিল বুলি ক'ব খোজে।<ref>"The eastern region, whether it is called Sadhaya or Svadhaya as in the plates or Sadhiya or Sadiya as in Assamese chronicles and the western region of Kamatapura seems to be politically connected and the same Satyanarayana/Ratnanarayana might have held sway over both regions"{{harvcol|Neog|1977|p=818}}</ref> তথাপিটো কমতাপুৰৰ এই দুৰ্লভনাৰায়ণ আৰু চুতীয়া বংশৰ দুৰ্লভনাৰায়ণ‌ একে ব্যক্তি আছিল নে নাই, সেই বিষয়ে ইতিহাসবিদ সকলৰ মাজত বৰ্তমানেও একমত পোৱা নাযায়। ==খেন ৰাজবংশ== {{Main|খেন ৰাজবংশ}} [[খেন ৰাজবংশ]]ই তেওঁলোকৰ ৰাজধানী কমতাপুৰ বা গোসানীমাৰীৰ (বৰ্তমান [[কোচ বিহাৰ জিলা]]ত) পৰা শাসন কৰিছিল। শেষ ৰজা [[কমতাৰ নীলাম্বৰ|নীলাম্বৰে]] (১৪৮০-১৪৯৮) ৰাজ্য বহলাই বৰ্তমানৰ পশ্চিম বংগৰ কোচ বিহাৰ জিলা, অসমৰ অবিভক্ত কামৰূপ আৰু [[দৰং জিলা]], আৰু [[বাংলাদেশ]]ৰ উত্তৰ মৈমনছিং আৰু দিনজাপুৰ জিলাৰ পূব অংশ অন্তৰ্ভুক্ত কৰিছিল।<ref>{{Harvcol|Sarkar|1992|p=44}}</ref> এই ৰাজবংশটোৰ শাসনৰ শেষৰ পিনে (১৪৯২–৯৩ খ্ৰীষ্টাব্দত) বংগৰ ছামছুদ্দিন মুজাফ্ফৰ শ্বাহই কামতা ৰাজ্যৰ অন্ততঃ কিছু অংশ আক্ৰমণ কৰি জয় কৰে, আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত ''কমতা মৰ্দন'' উপাধি থকা মোহৰ মাৰে।<ref>{{cite Banglapedia|article=Coins|author=Muhammad Rezaul Karim}}</ref> [[File:Coin of Shamsuddin Muzaffar Shah dated to 1492 (898 AH).png||thumb|১৪৯২ চনৰ (৮৯৮ হিজৰী) শ্বামছুদ্দিন মুজাফ্ফাৰ শ্বাহৰ মুদ্ৰা, কামতাহৰ ওপৰত জয়লাভৰ স্মৃতিত। তেওঁ মুদ্ৰাটোত "কামতাহ মৰ্দন" বুলি উল্লেখ কৰিছে।]] ==হুছেইন শ্বাহৰ আক্ৰমণ== [[গৌড় ৰাজ্য|গৌড়ৰ]] আফগান শাসক আল্লাউদ্দিন হুছেইন শ্বাহে (১৪৯৪-১৫১৯) ১৪৯৮ চনত শেষ খেন ৰজাক ক্ষমতাচ্যুত কৰে।<ref>আক্ৰমণৰ সঠিক তাৰিখ জনা নাযায়। {{Harvcol|Sarkar|1992|pp=46–47}} চাওক। </ref> পৰম্পৰাগত তথ্য অনুসৰি কমতা ৰাণীৰ লগত কমতাৰ বিষয়া এজনৰ পুত্ৰৰ গোপন সম্পৰ্কৰ পৰাই এই ঘটনাৰ সূত্ৰপাত হয়। হুছেইন শ্বাহে ২৪,০০০ পদাতিক, অশ্বাৰোহী সেনা আৰু যুঁজাৰু নাৱেৰে কমতা আক্ৰমণ কৰিছিল।<ref>{{Harvcol|Sarkar|1992|p=46}}</ref> হুছেইন শ্বাহে নগৰখন ধ্বংস কৰি [[হাজো]]লৈকে অঞ্চলটো নিজৰ হাতলৈ আনে আৰু তেওঁৰ পুত্ৰক সিংহাসনত বহুৱায়। হুছেইন শ্বাহে আগৰ গোষ্ঠীপতিসকলক অব্যাহতি দি অঞ্চলটোত সামৰিক শাসন প্ৰতিষ্ঠা কৰে। তেওঁ "কমৰু, কমতাৰ বিজেতা" বুলি নিজৰ মোহৰ সজাইছিল। পাছলৈ [[বাৰ ভূঞা]]কে ধৰি স্থানীয় দলপতিসমূহৰ চেষ্টাত হুছেইন শ্বাহে এই অঞ্চলৰ সামৰিক আৰু ৰাজনৈতিক নিয়ন্ত্ৰণ হেৰুৱায়। স্থানীয় নেতাসকলে এই অঞ্চল শাসন কৰিবলৈ লয় আৰু [[কোচ ৰাজবংশ]]ৰ উত্থান হয়। আফগান শাসনৰ প্ৰভাৱ পাছলৈও থাকি যায়। হুছেইন শ্বাহৰ মোহৰ কোচ বংশৰ শাসনকালত ১৫১৮ চনলৈকে ব্যৱহৃত হৈছিল। ==কোচ ৰাজবংশ== {{Main|কোচ ৰাজবংশ}} ষোড়শ শতিকাৰ আগভাগত[[কোচ ৰাজবংশী]]য় বিশ্ব সিংহ‌ই (১৫১৫-১৫৪০) কমতাত [[কোচ ৰাজ্য]] প্ৰতিষ্ঠা কৰে। সেই শতিকাৰে শেষৰফালে ৰাজ্যখনৰ পূবফালৰ [[কোচ হাজো]] শাসন কৰা ৰজাই নিজকে স্বাধীন ঘোষণা কৰে। কোচ হাজো আৰু কোচ বিহাৰ পৃথক হৈ পৰে আৰু সেই দুখন ৰাজ্যৰ সীমা বৰ্তমানৰ প্ৰায় [[অসম]] আৰু [[পশ্চিম বংগ]]ৰ সীমা হৈ পৰে। ১৬১৫ চনত [[মোগল সাম্ৰাজ্য|মোগলে]] কোচ হাজো অধিকাৰ কৰে। অঞ্চলটো লৈ [[আহোম ৰাজ্য|আহোম]] আৰু মোগলৰ সংঘাতৰ সৃষ্টি হয়। শেষত এই অঞ্চল আহোমৰ হাতলৈ যায়। পশ্চিম অংশৰ [[কোচ বিহাৰ|কোচ বিহাৰে]] প্ৰথমে মোগলৰ লগত আৰু পাছত ব্ৰিটিছৰ লগত মিত্ৰতা কৰে। ভাৰতত ব্ৰিটিছৰ শাসনৰ শেষলৈকে ইয়াত ৰাজকীয় শাসন চলিছিল। ==আৰু চাওক== *[[কোচ ৰাজবংশী]] ==টোকা== {{reflist|2}} ==তথ্যসূত্ৰ== {{refbegin}} * {{Citation |last=Sarkar |first=J. N. |contribution=Chapter II The Turko-Afghan Invasions |editor-last=Barpujari |editor-first=H. K. |title=The Comprehensive History of Assam |volume=2 |pages=35–48 |publisher=Assam Publication Board |place=Guwahati |year=1992}} {{refend}} * {{Citation |last=Baruah |first=S L |title=A Comprehensive History of Assam |publisher=Munshiram Manoharlal Publishers Pvt. Ltd.|place=New Delhi |year=1986}} *{{Cite journal|last=Neog|first=Maheswar|title=Light on a Ruling Dynasty of Arunachal Pradesh in the Fourteenth and Fifteenth Centuries|date=1977|journal=Annals of the Bhandarkar Oriental Research Institute|volume=58/59|pages=813–820|jstor=41691751|issn=0378-1143}} {{History of Assam}} <references/> [[শ্ৰেণী:অসমৰ ইতিহাস]] [[শ্ৰেণী:কামতাপুৰ]] smnws64j6kvb5u651cf9tyb9n6js64e 606203 606202 2026-05-13T21:05:31Z Ananya Taye 28065 /* দুৰ্লভনাৰায়ণৰ পৰিচয় আৰু বিতৰ্ক */ 606203 wikitext text/x-wiki {{Infobox Former Country |native_name = কমতা |conventional_long_name = কমতা ৰাজ্য |common_name = |country = |era = ভাৰতৰ মধ্যযুগীয় ৰাজ্য |status = |event_start = |year_start = ১৩ম শতিকা |date_start = |event1 = |date_event1 = |event_end = হুছেইন শ্বাহৰ আক্ৰমণ |year_end = ১৪৯৮ |date_end = |p1 = কামৰূপ |flag_p1 = |p2 = |flag_p2 = |s1 = [[কোচ ৰাজবংশ|কোচ ৰাজ্য]] |flag_s1 = |image_flag = |flag_type = |image_coat = |image_map = File:Kamata Kingdom Map.jpg |image_map_caption = কমতাপুৰ ৰাজধানীৰ সৈতে ১৪-১৫ শতিকাৰ কমতা ৰাজ্য |capital = [[কমতাপুৰ]] |common_languages = কমতাপুৰীয়া আৰু অসমীয়া |religion = হিন্দু, জনজাতীয় আৰু ইছলাম |government_type = হিন্দু আৰু জনজাতীয়‌ ৰাজতন্ত্ৰ |title_leader = কমতেশ্বৰ |leader1=দুৰ্লভ নাৰায়ণ |year_leader1= ১৪-১৫ শতিকা |legislature = }} '''কমতা ৰাজ্য''' ত্ৰয়োদশ শতিকাত [[পাল ৰাজবংশ]]ৰ পতনৰ পাছত পুৰণি [[কামৰূপ ৰাজ্য]]ৰ পশ্চিম অংশত গঠিত হয়।<ref>Kamarupa was reorganized as a new state. 'Kamata' by name with Kamatapur as capital. The exact time when the change was made is uncertain. But possibly it had been made by Sandhya (c1250-1270) as a safeguard against mounting dangers from the east and the west. Its control on the eastern regions beyond the Manah (Manas river) was lax." {{harv|Sarkar|1992|pp=40–41}}</ref> কমতা ৰাজ্যৰ উত্থানৰ লগে লগে [[অসম বুৰঞ্জী]]ৰ প্ৰাচীন যুগ শেষ হয় আৰু মধ্য যুগ আৰম্ভ হয়। এই অঞ্চলৰ শেষ শাসক আছিল খেন বংশ যাক গৌড়ৰ শাসক আল্লাউদ্দিন হুছেইন শ্বাহে ক্ষমতাচ্যুত কৰে। প্ৰশাসনিক গাঁথনিৰ সৃষ্টি কৰিলেও হুছেইন শ্বাহে এই অঞ্চল নিয়ন্ত্ৰণত ৰাখিব নোৱাৰিলে আৰু [[কোচ ৰাজবংশ]]ই ইয়াত অসাসন কৰিবলৈ লয়। কোচসকলে নিজকে ''কমতেশ্বৰ'' (কমতাৰ শাসক) বুলি কৈছিল, কিন্তু তেওঁলোকৰ প্ৰভাৱ আৰু বিস্তৃতি ইমানেই বাঢ়িছিল যে তেওঁলোকৰ ৰাজ্যক [[কোচ ৰাজ্য]]ও বোলা হয়। পাছলৈ ৰাজ্যখন দুভাগ হৈ পৰে: [[কোচ বিহাৰ]] আৰু [[কোচ হাজো]]। পূবৰ ৰাজ্য কোচ হাজো ১৭শ শতিকাত আহোম ৰাজ্যৰ অন্তৰ্গত হয়। পশ্চিমৰ অংশ কোচ বিহাৰ কোচ ৰাজবংশৰ হাততে থাকে আৰু ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ পাছত ভাৰতত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়।<ref>http://coochbehar.nic.in/htmfiles/royal_history2.html</ref> ==কমতা ৰাজ্য স্থাপন== কোচ বংশৰ উত্থানৰ পূৰ্বৰ কামতা ৰাজ্য অঞ্চলৰ ৰাজনৈতিক ইতিহাস অনিশ্চিত হৈ আছে আৰু ইয়াক বহুলাংশে পৰম্পৰা আৰু সিঁচৰতি উৎসৰ পৰা পুনৰ নিৰ্মাণ কৰা হৈছে। ইতিহাসবিদসকলে পিছৰ সাহিত্যিক গ্ৰন্থ, বংশাৱলীৰ পৰম্পৰা আৰু পুৰ্বদৃষ্টিসম্পন্ন বুৰঞ্জীৰ সমান্তৰালভাৱে সীমিত এপিগ্ৰাফিক প্ৰমাণৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰিছে, যাৰ ফলত পুনৰ্গঠনসমূহ আংশিক হৈয়েই আছে।<ref>Neog, Maheswar, "Early History of the Vaiṣṇava Faith and Movement in Assam, p.39,"The political history of Kāmarūpa of the times immediately preceding the age of Śaṅkaradeva still remains a virgin field of research...For a reconstruction of the history of the fourteenth and fifteenth centuries we have to depend upon the scanty evidences afforded by some copperplate and stone inscriptions, the political works of several pre-Śaṅkaradeva poets and of Śaṅkaradeva himself, the guru-caritas, the rāja-vaṁśāvalīs of the Koch kings of Kāmarūpa; and have also to refer in some instances to Muhammedan chronicles"</ref> ইতিহাসবিদ স্বৰ্ণলতা বৰুৱাৰ মতে ১৩ শতিকাৰ আগভাগত সন্ধ্যা নামৰ এজন ৰজাই কামৰূপৰনগৰ ৰাজধানী কৰি কামৰূপ অঞ্চলত শাসন কৰি আছিল। <ref>{{harvcol|Baruah|1986|p=175}}</ref> ১২৫৭ চনত মালিক ইখতিয়াৰুদ্দিন ইউজবাকৰ আক্ৰমণৰ‌ ফলত (য'ত ইউজবাক নিহত হয়<ref>"Finally the Bengal army was routed in an open encounter in a narrow mountainous defile. An arrowshot wounded the elephant-borne Sultan in the chest. The Rajah allowed the captured Sultan to see his son before being killed." {{harvcol|Sarkar|1992|pp=38–40}}</ref>) সন্ধ্যাই নিজৰ ৰাজধানী বৰ্তমানৰ কুচ বেহাৰ চহৰৰ ওচৰৰ কামতাপুৰলৈ লৈ যায়। সন্ধ্যাই কামেশ্বৰ নাম লয় আৰু ৰাজ্যখন "কামতা" নামেৰে জনাজাত হয়।<ref>{{harvcol|Baruah|1986|p=176}}</ref> এই সময়ছোৱাতে কমতাপুৰৰ ৰাজকুঁৱৰীক‌ [[চুতীয়া ৰাজ্য|চুতীয়া ৰাজ্যৰ]] নৃপতি [[ৰত্নধ্বজপাল|ৰত্নধ্বজপালৰ]] পুত্ৰ বিজয়ধ্বজপাললৈ দিলে।<ref>Bhuyan, Surjya Kumar,"Deodhai Asam Buranji,p. 166</ref> ==চুতীয়া ৰাজবংশ== ১৩-১৪ শতিকাত গৌড়ৰ মুচলমান ৰজাসকলে কেইবা বাৰো কমতা ৰাজ্য আক্ৰমণ কৰিছিল, যাৰ ফলত ৰাজ্যখন দুৰ্বল হৈ পৰিছিল। ১৪ শতিকাৰ অন্তিমটো দশকত ঘিয়াছুদ্দিন আজম শ্বাহে কামৰূপ-কমতা অঞ্চল আক্ৰমণ কৰে। তেওঁৰ ৰাজত্বকালৰ পূৰ্বমুখী সামৰিক অভিযানৰ প্ৰমাণ কামৰুপ অঞ্চলৰ বʼকুত উদ্ধাৰ হোৱা এখন শিলালিপিত পোৱা যায়<ref>Owahedur Zaman, "Study on the Persian Inscriptions discovered in Assam,p.5, "This stone slab inscription is from the time of Ghiyasuddin Azam Shah (ruled from 1389 A.D. to 1410 A.D). It was discovered in Boko of Kamrup district which was issued by Sultan Ghiyasuddin Azam Shah in 1389 A.D. It seems that he extended his sovereignty through Guwahati upto Boko area."</ref>। এই আক্ৰমণৰ ফলত পশ্চিম অসমত ৰাজনৈতিক অস্থিৰতা সৃষ্টি হৈছিল। সেইসময়তে পূব দিশত চুতীয়া ৰাজ্যখন শক্তিশালী হৈ উঠিছিল। ফল স্বৰূপত চুতীয়া ৰাজশক্তিয়ে পশ্চিম পিনে পাতনি মেলে। [[চুতীয়া ৰাজ্য|চুতীয়া ৰজা]] দুৰ্লভনাৰায়ণৰ ১৪২৮ চনৰ তাম্ৰলিপিত উল্লেখ আছে যে তেওঁৰ‌ ককাক সত্যনাৰায়ণে (আন‌ এটা নাম ৰত্ননাৰায়ণ<ref>ৰত্ননাৰায়ণৰ আন এটা নাম সত্যনাৰায়ণো আছিল। এই কথা ঘিলামৰা অঞ্চলৰ বৰমূৰ্তিয়া বিলৰ তাম্ৰপত্ৰৰ পৰা জানিবলৈ পোৱা যায়। ফলিখনৰ মতে ১৩৯২ খ্ৰীষ্টাব্দত সুৰ-ৰিপু(অসুৰ) বংশৰ সধয়াপুৰৰ ৰজা নন্দিশ্বৰৰ পুত্ৰ সত্যনায়াণে ব্ৰাহ্মণক ২০০ পুৰা(৮০০ বিঘা) মাটি দান কৰিছিল। তেওঁৰ পুত্ৰ(আত্মজ) ধৰ্মনাৰায়ণ ৰজাই ফলিখনৰ নবীকৰণ কৰিছিল। গতিকে ইয়াৰ পৰা বুজিব পাৰি যে ধৰ্মনাৰায়ণ ৰজাৰ পিতৃ ৰত্ননাৰায়ণৰ আন এটা নাম সত্যনাৰায়ণ আছিল।</ref>) সেই একে সময়ছোৱাতে (১৩৯০-১৪০০<ref>সত্যনাৰায়ণৰ ৰাজত্ব কাল ১৩৯০ বা তাৰো আগৰ পৰা ১৪০০ লৈকে হ'ব লাগে। তেওঁৰ দিনৰ ১৩৯২ খৃষ্টাব্দৰ দুখন তাম্ৰলিপি উদ্ধাৰ হৈছে। ১৪০১ চনত তেওঁৰ পুত্ৰ লক্ষ্মীনাৰায়ণে ভূমি দান কৰিছিল</ref>) “কামৰুপৰ শত্রু”ক পৰাস্ত কৰি কমতাপুৰত‌ নিজৰ শাসন প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। ভূমিদানৰ ফলিখনত উল্লেখ আছে, {{blockquote|"একোহভূ্ৎ কমতাপুৰে নৰপতি ভূপাল-ৱাৰাৰ্চ্চিতঃ</br> কন্দৰ্প-প্ৰতিপক্ষ-লক্ষ-ৱিজয়ী শ্ৰী ৰত্ননাৰায়ণঃ।।"</br>}} অৰ্থাৎ এজন হৈছিল (একোহভূৎ) কমতাপুৰৰ ৰজা (কমতাপুৰে নৰপতি), যি জন আছিল "ভূপাল সমূহৰদ্বাৰা অৰ্চিত"(ভূপাল-ৱাৰাৰ্চ্চিত) আৰু "কামদেৱৰ(আন এটা নাম কন্দৰ্প) শত্ৰুৰ বিৰুদ্ধে বিজয়ী" (কন্দৰ্প-প্ৰতিপক্ষ-লক্ষ-ৱিজয়ী) শ্ৰী ৰত্ননাৰায়ণ। যদিও এই “শত্রু”ৰ স্পষ্ট পৰিচয় উল্লেখ কৰা হোৱা নাই, তথাপিও ইতিহাসবিদসকলে সাধাৰণতে ধাৰণা কৰে যে ই গৌড়ৰ মুচলমান সেনাবাহিনী অথবা কমৰুপৰ সিংহাসনৰ বাবে প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা কৰা কোনো স্থানীয় ৰাজনৈতিক শক্তি হ’ব পাৰে, যাক চুতীয়া ৰজাই পৰাস্ত কৰিছিল। এইদৰে গৌড়ৰ সামৰিক চাপ আৰু কমৰুপ-কমতা অঞ্চলত সৃষ্টি হোৱা অস্থিৰতাৰ সুযোগ লৈ চুতীয়া শক্তিয়ে পশ্চিমলৈ বিস্তাৰ কৰি কমতাপুৰত নিজৰ আধিপত্য প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল বুলি বুজা যায়।<ref>"The eastern region, whether it is called Sadhaya or Svadhaya as in the plates or Sadhiya or Sadiya as in Assamese chronicles and the western region of Kamatapura seems to be politically connected and the same Satyanarayana/Ratnanarayana might have held sway over both regions"{{harvcol|Neog|1977|p=818}}</ref> ===দুৰ্লভনাৰায়ণৰ পৰিচয় আৰু বিতৰ্ক=== ঐতিহাসিক তথ্যৰ অনুসৰি কমতা ৰাজ্যৰ "দুৰ্লভনাৰায়ণ" নামৰ এজন ৰজাই অসমীয়া কবি [[হেম সৰস্বতী]], [[হৰিবৰ বিপ্ৰ]], আদি বহু লেখকক পৃষ্ঠপোষকতা আগবঢ়াইছিল।<ref>হেম সৰস্বতীয়ে তেওঁৰ প্ৰহ্লাদ চৰিত গ্ৰন্থত দুৰ্লভনাৰায়ণৰ প্ৰশংসা কৰি লিখিছে—“কামতামণ্ডল দুৰ্লভ নাৰায়ণ নৃপবৰ অনুপাম”। এই শাৰীকেইটাৰ পৰা দুৰ্লভনাৰায়ণক কমতা মণ্ডলৰ অধিপতি আৰু সাহিত্য-সংস্কৃতিৰ পৃষ্ঠপোষক ৰজা হিচাপে বুজা যায়।</ref> উল্লেখ্যযোগ্য যে গুৰু চৰিতৰ বৰ্ণনা অনুসৰি কমতা-কামৰূপৰ ৰজা দুৰ্লভনাৰায়ণে কানৌজৰ পৰা অহা বহু ব্ৰাহ্মণ আৰু কায়স্থ ভুঞা পৰিয়ালক নিজৰ ৰাজ্যত আশ্ৰয় দি পূৰ্বাঞ্চলত বসতি স্থাপনৰ ব্যৱস্থা কৰিছিল। [[শঙ্কৰদেৱ|শ্ৰীমন্ত শঙ্কৰদেৱৰ]] পূৰ্বপুৰুষ সকলো এই স্থানান্তৰিত পৰিয়ালসমূহৰ মাজৰে এটা পৰিয়াল আছিল। এই পৰিয়ালসমূহক প্ৰথমতে উত্তৰ গুৱাহাটীৰ ওচয়ৰ লেঙামাগুৰি আৰু পাছলৈ নগাঁৱৰ তেম্বুৱানী-বান্ধা(ঢেমনী) অঞ্চলত বসতি দিয়া হৈছিল বুলি গুৰু চৰিতত উল্লেখ আছে।<ref>Baniprasanna Misra, ''Srimanta Sankara and His Times: Some Further Historical Probings'', Centre for Assamese Studies, Tezpur University, 2016, pp. 27–29.</ref> ইতিহাসবিদ মহেশ্বৰ নেওগে পৰৱৰ্তী কালৰ চৰিত-পুথি আৰু বৈষ্ণৱ পৰম্পৰাৰ ভিত্তিত শঙ্কৰদেৱৰ জন্ম-চন ১৪৪৯ খ্ৰীষ্টাব্দ বুলি গ্ৰহণ কৰিছিল আৰু এই অনুসৰি দুৰ্লভনাৰায়ণৰ ৰাজত্ব কাল ১৪ শতিকাৰ মধ্যভাগ বুলি অনুমান কৰিছিল। কিন্তু ইতিহাসবিদ বাণীপ্ৰশন্ন মীশ্ৰই উপলব্ধ তথ্যসমূহ পুনৰ বিশ্লেষণ কৰি এই গণনাক নাকচ কৰে আৰু শঙ্কৰদেৱৰ জন্ম সম্ভৱতঃ খ্ৰীষ্টীয় ১৪৭৯–১৪৮৪ চনৰ ভিতৰত হৈছিল বুলি মত প্ৰকাশ কৰিছে।<ref>Baniprasanna Misra, ''Srimanta Sankara and His Times: Some Further Historical Probings'', Centre for Assamese Studies, Tezpur University, 2016, pp. 19-20.</ref> সেই অনুসৰি তেওঁ দুৰ্লভনাৰায়ণৰ শাসনকালো পুনৰ নিৰ্ধাৰণ কৰি চতুৰ্দশ শতিকাৰ শেষ ভাগৰ পৰা পঞ্চদশ শতিকাৰ প্ৰথম ভাগৰ মাজত হোৱাৰ সম্ভাৱনা প্ৰকাশ কৰিছে।<ref>Baniprasanna Misra, ''Srimanta Sankara and His Times: Some Further Historical Probings'', Centre for Assamese Studies, Tezpur University, 2016, pp.23</ref> হেম সৰস্বতীয়ে দুৰ্লভনাৰায়ণক ‘‘কমতামণ্ডল’’ৰ ৰজা বুলি উল্লেখ কৰিছে।<ref>''প্ৰহ্লাদ চৰিত্ৰ''' উল্লেখ কৰিছে- "কমতামণ্ডল দুলৰ্ভনাৰায়ণ নৃপবৰ অনুপম৷ তাহান ৰাজ্যত ৰুদ্ৰসৰস্বতী দেৱযানী কন্যা নাম৷৷ তাহান তনয় হেমসৰস্বতী ধ্ৰুৱৰ অনুজ ভাই৷"</ref><ref name="sarma">{{cite book | title=অসমীয়া সাহিত্যৰ সমীক্ষাত্মক ইতিবৃত্ত | publisher=প্ৰতিমা দেৱী | author=ড: [[সত্যেন্দ্ৰনাথ শৰ্মা]] | authorlink=| year=১৯৯৬ | location=গুৱাহাটী | pages=৫৩-৫৪}}</ref> প্ৰাচীন কামৰূপৰ তাম্ৰশাসন আৰু সংস্কৃত ৰাজনৈতিক পৰিভাষাত ‘‘মণ্ডল’’ শব্দটো এক আঞ্চলিক বা ৰাজনৈতিক পৰিসৰ বুজাবলৈহে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে। আনহাতে, চুতীয়া তামৰ ফলিত দুৰ্লভনাৰায়ণৰে ‘‘সাধয়াপতি’’ বা সদিয়াৰ ৰজা বুলি পৰিচয় দিয়া দেখা নাযায়; তাৰ বিপৰীতে তেওঁৰ পূৰ্বপুৰুষ ৰত্ননাৰায়ণ ‘‘কমতাপুৰ’’ৰ ৰজা হৈছিল বুলিহে উল্লেখ কৰিছে। দুৰ্লভনাৰায়ণে পৃষ্ঠাপোষকতা আগ বঢ়োৱা আন এজন কবি হৈছে হৰিবৰ বিপ্ৰ। ইতিহাসবিদ মহেশ্বৰ নেওগে এইজন কবিকে ৰামানন্দ দ্বিজৰ "শ্ৰী শ্ৰী বংশী গোপালদেৱ চৰিত'ত উল্লেখ কৰা বংশীগোপালদেৱৰ ককাক হৰিবৰ বিপ্ৰ বুলি চিনাক্ত কৰিছে। ৰচনাখনত হৰিবৰ বিপ্ৰক ‘‘কুণ্ডিল গোষ্ঠীত জাত পুৰুষ সুন্দৰ / ব্যাঘ্ৰপিণ্ডা গ্ৰামেশ্বৰ মুখ্য পণ্ডিতৰ’’ বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে, যাৰ দ্বাৰা তেওঁক কুণ্ডিল বা [[সদিয়া]] অঞ্চলৰ গ্ৰামেশ্বৰ বুলি কোৱা হৈছে।<ref>{{cite book |title=Harivara Vipra’s Babrubahnar Yuddha and Tamradhwajar Yuddha |editor=Birinchi Kumar Barua; Maheswar Neog |publisher=Gauhati University |year=1960 |page=110}}</ref> এই তথ্যসমূহৰ ভিত্তিত কিছু গৱেষকে কমতা, কামৰূপ আৰু শদিয়া একেই ৰাজ শক্তিয়ে পৰিচালিত কৰিছিল বুলি ক'ব খোজে।<ref>"The eastern region, whether it is called Sadhaya or Svadhaya as in the plates or Sadhiya or Sadiya as in Assamese chronicles and the western region of Kamatapura seems to be politically connected and the same Satyanarayana/Ratnanarayana might have held sway over both regions"{{harvcol|Neog|1977|p=818}}</ref> তথাপিটো কমতাপুৰৰ এই দুৰ্লভনাৰায়ণ আৰু চুতীয়া বংশৰ দুৰ্লভনাৰায়ণ‌ একে ব্যক্তি আছিল নে নাই, সেই বিষয়ে ইতিহাসবিদ সকলৰ মাজত বৰ্তমানেও একমত পোৱা নাযায়। ==খেন ৰাজবংশ== {{Main|খেন ৰাজবংশ}} [[খেন ৰাজবংশ]]ই তেওঁলোকৰ ৰাজধানী কমতাপুৰ বা গোসানীমাৰীৰ (বৰ্তমান [[কোচ বিহাৰ জিলা]]ত) পৰা শাসন কৰিছিল। শেষ ৰজা [[কমতাৰ নীলাম্বৰ|নীলাম্বৰে]] (১৪৮০-১৪৯৮) ৰাজ্য বহলাই বৰ্তমানৰ পশ্চিম বংগৰ কোচ বিহাৰ জিলা, অসমৰ অবিভক্ত কামৰূপ আৰু [[দৰং জিলা]], আৰু [[বাংলাদেশ]]ৰ উত্তৰ মৈমনছিং আৰু দিনজাপুৰ জিলাৰ পূব অংশ অন্তৰ্ভুক্ত কৰিছিল।<ref>{{Harvcol|Sarkar|1992|p=44}}</ref> এই ৰাজবংশটোৰ শাসনৰ শেষৰ পিনে (১৪৯২–৯৩ খ্ৰীষ্টাব্দত) বংগৰ ছামছুদ্দিন মুজাফ্ফৰ শ্বাহই কামতা ৰাজ্যৰ অন্ততঃ কিছু অংশ আক্ৰমণ কৰি জয় কৰে, আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত ''কমতা মৰ্দন'' উপাধি থকা মোহৰ মাৰে।<ref>{{cite Banglapedia|article=Coins|author=Muhammad Rezaul Karim}}</ref> [[File:Coin of Shamsuddin Muzaffar Shah dated to 1492 (898 AH).png||thumb|১৪৯২ চনৰ (৮৯৮ হিজৰী) শ্বামছুদ্দিন মুজাফ্ফাৰ শ্বাহৰ মুদ্ৰা, কামতাহৰ ওপৰত জয়লাভৰ স্মৃতিত। তেওঁ মুদ্ৰাটোত "কামতাহ মৰ্দন" বুলি উল্লেখ কৰিছে।]] ==হুছেইন শ্বাহৰ আক্ৰমণ== [[গৌড় ৰাজ্য|গৌড়ৰ]] আফগান শাসক আল্লাউদ্দিন হুছেইন শ্বাহে (১৪৯৪-১৫১৯) ১৪৯৮ চনত শেষ খেন ৰজাক ক্ষমতাচ্যুত কৰে।<ref>আক্ৰমণৰ সঠিক তাৰিখ জনা নাযায়। {{Harvcol|Sarkar|1992|pp=46–47}} চাওক। </ref> পৰম্পৰাগত তথ্য অনুসৰি কমতা ৰাণীৰ লগত কমতাৰ বিষয়া এজনৰ পুত্ৰৰ গোপন সম্পৰ্কৰ পৰাই এই ঘটনাৰ সূত্ৰপাত হয়। হুছেইন শ্বাহে ২৪,০০০ পদাতিক, অশ্বাৰোহী সেনা আৰু যুঁজাৰু নাৱেৰে কমতা আক্ৰমণ কৰিছিল।<ref>{{Harvcol|Sarkar|1992|p=46}}</ref> হুছেইন শ্বাহে নগৰখন ধ্বংস কৰি [[হাজো]]লৈকে অঞ্চলটো নিজৰ হাতলৈ আনে আৰু তেওঁৰ পুত্ৰক সিংহাসনত বহুৱায়। হুছেইন শ্বাহে আগৰ গোষ্ঠীপতিসকলক অব্যাহতি দি অঞ্চলটোত সামৰিক শাসন প্ৰতিষ্ঠা কৰে। তেওঁ "কমৰু, কমতাৰ বিজেতা" বুলি নিজৰ মোহৰ সজাইছিল। পাছলৈ [[বাৰ ভূঞা]]কে ধৰি স্থানীয় দলপতিসমূহৰ চেষ্টাত হুছেইন শ্বাহে এই অঞ্চলৰ সামৰিক আৰু ৰাজনৈতিক নিয়ন্ত্ৰণ হেৰুৱায়। স্থানীয় নেতাসকলে এই অঞ্চল শাসন কৰিবলৈ লয় আৰু [[কোচ ৰাজবংশ]]ৰ উত্থান হয়। আফগান শাসনৰ প্ৰভাৱ পাছলৈও থাকি যায়। হুছেইন শ্বাহৰ মোহৰ কোচ বংশৰ শাসনকালত ১৫১৮ চনলৈকে ব্যৱহৃত হৈছিল। ==কোচ ৰাজবংশ== {{Main|কোচ ৰাজবংশ}} ষোড়শ শতিকাৰ আগভাগত[[কোচ ৰাজবংশী]]য় বিশ্ব সিংহ‌ই (১৫১৫-১৫৪০) কমতাত [[কোচ ৰাজ্য]] প্ৰতিষ্ঠা কৰে। সেই শতিকাৰে শেষৰফালে ৰাজ্যখনৰ পূবফালৰ [[কোচ হাজো]] শাসন কৰা ৰজাই নিজকে স্বাধীন ঘোষণা কৰে। কোচ হাজো আৰু কোচ বিহাৰ পৃথক হৈ পৰে আৰু সেই দুখন ৰাজ্যৰ সীমা বৰ্তমানৰ প্ৰায় [[অসম]] আৰু [[পশ্চিম বংগ]]ৰ সীমা হৈ পৰে। ১৬১৫ চনত [[মোগল সাম্ৰাজ্য|মোগলে]] কোচ হাজো অধিকাৰ কৰে। অঞ্চলটো লৈ [[আহোম ৰাজ্য|আহোম]] আৰু মোগলৰ সংঘাতৰ সৃষ্টি হয়। শেষত এই অঞ্চল আহোমৰ হাতলৈ যায়। পশ্চিম অংশৰ [[কোচ বিহাৰ|কোচ বিহাৰে]] প্ৰথমে মোগলৰ লগত আৰু পাছত ব্ৰিটিছৰ লগত মিত্ৰতা কৰে। ভাৰতত ব্ৰিটিছৰ শাসনৰ শেষলৈকে ইয়াত ৰাজকীয় শাসন চলিছিল। ==আৰু চাওক== *[[কোচ ৰাজবংশী]] ==টোকা== {{reflist|2}} ==তথ্যসূত্ৰ== {{refbegin}} * {{Citation |last=Sarkar |first=J. N. |contribution=Chapter II The Turko-Afghan Invasions |editor-last=Barpujari |editor-first=H. K. |title=The Comprehensive History of Assam |volume=2 |pages=35–48 |publisher=Assam Publication Board |place=Guwahati |year=1992}} {{refend}} * {{Citation |last=Baruah |first=S L |title=A Comprehensive History of Assam |publisher=Munshiram Manoharlal Publishers Pvt. Ltd.|place=New Delhi |year=1986}} *{{Cite journal|last=Neog|first=Maheswar|title=Light on a Ruling Dynasty of Arunachal Pradesh in the Fourteenth and Fifteenth Centuries|date=1977|journal=Annals of the Bhandarkar Oriental Research Institute|volume=58/59|pages=813–820|jstor=41691751|issn=0378-1143}} {{History of Assam}} <references/> [[শ্ৰেণী:অসমৰ ইতিহাস]] [[শ্ৰেণী:কামতাপুৰ]] 77cadej17vafbcxjrvlwq2ynw1z1c38 606204 606203 2026-05-13T21:16:01Z Ananya Taye 28065 /* দুৰ্লভনাৰায়ণৰ পৰিচয় আৰু বিতৰ্ক */ 606204 wikitext text/x-wiki {{Infobox Former Country |native_name = কমতা |conventional_long_name = কমতা ৰাজ্য |common_name = |country = |era = ভাৰতৰ মধ্যযুগীয় ৰাজ্য |status = |event_start = |year_start = ১৩ম শতিকা |date_start = |event1 = |date_event1 = |event_end = হুছেইন শ্বাহৰ আক্ৰমণ |year_end = ১৪৯৮ |date_end = |p1 = কামৰূপ |flag_p1 = |p2 = |flag_p2 = |s1 = [[কোচ ৰাজবংশ|কোচ ৰাজ্য]] |flag_s1 = |image_flag = |flag_type = |image_coat = |image_map = File:Kamata Kingdom Map.jpg |image_map_caption = কমতাপুৰ ৰাজধানীৰ সৈতে ১৪-১৫ শতিকাৰ কমতা ৰাজ্য |capital = [[কমতাপুৰ]] |common_languages = কমতাপুৰীয়া আৰু অসমীয়া |religion = হিন্দু, জনজাতীয় আৰু ইছলাম |government_type = হিন্দু আৰু জনজাতীয়‌ ৰাজতন্ত্ৰ |title_leader = কমতেশ্বৰ |leader1=দুৰ্লভ নাৰায়ণ |year_leader1= ১৪-১৫ শতিকা |legislature = }} '''কমতা ৰাজ্য''' ত্ৰয়োদশ শতিকাত [[পাল ৰাজবংশ]]ৰ পতনৰ পাছত পুৰণি [[কামৰূপ ৰাজ্য]]ৰ পশ্চিম অংশত গঠিত হয়।<ref>Kamarupa was reorganized as a new state. 'Kamata' by name with Kamatapur as capital. The exact time when the change was made is uncertain. But possibly it had been made by Sandhya (c1250-1270) as a safeguard against mounting dangers from the east and the west. Its control on the eastern regions beyond the Manah (Manas river) was lax." {{harv|Sarkar|1992|pp=40–41}}</ref> কমতা ৰাজ্যৰ উত্থানৰ লগে লগে [[অসম বুৰঞ্জী]]ৰ প্ৰাচীন যুগ শেষ হয় আৰু মধ্য যুগ আৰম্ভ হয়। এই অঞ্চলৰ শেষ শাসক আছিল খেন বংশ যাক গৌড়ৰ শাসক আল্লাউদ্দিন হুছেইন শ্বাহে ক্ষমতাচ্যুত কৰে। প্ৰশাসনিক গাঁথনিৰ সৃষ্টি কৰিলেও হুছেইন শ্বাহে এই অঞ্চল নিয়ন্ত্ৰণত ৰাখিব নোৱাৰিলে আৰু [[কোচ ৰাজবংশ]]ই ইয়াত অসাসন কৰিবলৈ লয়। কোচসকলে নিজকে ''কমতেশ্বৰ'' (কমতাৰ শাসক) বুলি কৈছিল, কিন্তু তেওঁলোকৰ প্ৰভাৱ আৰু বিস্তৃতি ইমানেই বাঢ়িছিল যে তেওঁলোকৰ ৰাজ্যক [[কোচ ৰাজ্য]]ও বোলা হয়। পাছলৈ ৰাজ্যখন দুভাগ হৈ পৰে: [[কোচ বিহাৰ]] আৰু [[কোচ হাজো]]। পূবৰ ৰাজ্য কোচ হাজো ১৭শ শতিকাত আহোম ৰাজ্যৰ অন্তৰ্গত হয়। পশ্চিমৰ অংশ কোচ বিহাৰ কোচ ৰাজবংশৰ হাততে থাকে আৰু ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ পাছত ভাৰতত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়।<ref>http://coochbehar.nic.in/htmfiles/royal_history2.html</ref> ==কমতা ৰাজ্য স্থাপন== কোচ বংশৰ উত্থানৰ পূৰ্বৰ কামতা ৰাজ্য অঞ্চলৰ ৰাজনৈতিক ইতিহাস অনিশ্চিত হৈ আছে আৰু ইয়াক বহুলাংশে পৰম্পৰা আৰু সিঁচৰতি উৎসৰ পৰা পুনৰ নিৰ্মাণ কৰা হৈছে। ইতিহাসবিদসকলে পিছৰ সাহিত্যিক গ্ৰন্থ, বংশাৱলীৰ পৰম্পৰা আৰু পুৰ্বদৃষ্টিসম্পন্ন বুৰঞ্জীৰ সমান্তৰালভাৱে সীমিত এপিগ্ৰাফিক প্ৰমাণৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰিছে, যাৰ ফলত পুনৰ্গঠনসমূহ আংশিক হৈয়েই আছে।<ref>Neog, Maheswar, "Early History of the Vaiṣṇava Faith and Movement in Assam, p.39,"The political history of Kāmarūpa of the times immediately preceding the age of Śaṅkaradeva still remains a virgin field of research...For a reconstruction of the history of the fourteenth and fifteenth centuries we have to depend upon the scanty evidences afforded by some copperplate and stone inscriptions, the political works of several pre-Śaṅkaradeva poets and of Śaṅkaradeva himself, the guru-caritas, the rāja-vaṁśāvalīs of the Koch kings of Kāmarūpa; and have also to refer in some instances to Muhammedan chronicles"</ref> ইতিহাসবিদ স্বৰ্ণলতা বৰুৱাৰ মতে ১৩ শতিকাৰ আগভাগত সন্ধ্যা নামৰ এজন ৰজাই কামৰূপৰনগৰ ৰাজধানী কৰি কামৰূপ অঞ্চলত শাসন কৰি আছিল। <ref>{{harvcol|Baruah|1986|p=175}}</ref> ১২৫৭ চনত মালিক ইখতিয়াৰুদ্দিন ইউজবাকৰ আক্ৰমণৰ‌ ফলত (য'ত ইউজবাক নিহত হয়<ref>"Finally the Bengal army was routed in an open encounter in a narrow mountainous defile. An arrowshot wounded the elephant-borne Sultan in the chest. The Rajah allowed the captured Sultan to see his son before being killed." {{harvcol|Sarkar|1992|pp=38–40}}</ref>) সন্ধ্যাই নিজৰ ৰাজধানী বৰ্তমানৰ কুচ বেহাৰ চহৰৰ ওচৰৰ কামতাপুৰলৈ লৈ যায়। সন্ধ্যাই কামেশ্বৰ নাম লয় আৰু ৰাজ্যখন "কামতা" নামেৰে জনাজাত হয়।<ref>{{harvcol|Baruah|1986|p=176}}</ref> এই সময়ছোৱাতে কমতাপুৰৰ ৰাজকুঁৱৰীক‌ [[চুতীয়া ৰাজ্য|চুতীয়া ৰাজ্যৰ]] নৃপতি [[ৰত্নধ্বজপাল|ৰত্নধ্বজপালৰ]] পুত্ৰ বিজয়ধ্বজপাললৈ দিলে।<ref>Bhuyan, Surjya Kumar,"Deodhai Asam Buranji,p. 166</ref> ==চুতীয়া ৰাজবংশ== ১৩-১৪ শতিকাত গৌড়ৰ মুচলমান ৰজাসকলে কেইবা বাৰো কমতা ৰাজ্য আক্ৰমণ কৰিছিল, যাৰ ফলত ৰাজ্যখন দুৰ্বল হৈ পৰিছিল। ১৪ শতিকাৰ অন্তিমটো দশকত ঘিয়াছুদ্দিন আজম শ্বাহে কামৰূপ-কমতা অঞ্চল আক্ৰমণ কৰে। তেওঁৰ ৰাজত্বকালৰ পূৰ্বমুখী সামৰিক অভিযানৰ প্ৰমাণ কামৰুপ অঞ্চলৰ বʼকুত উদ্ধাৰ হোৱা এখন শিলালিপিত পোৱা যায়<ref>Owahedur Zaman, "Study on the Persian Inscriptions discovered in Assam,p.5, "This stone slab inscription is from the time of Ghiyasuddin Azam Shah (ruled from 1389 A.D. to 1410 A.D). It was discovered in Boko of Kamrup district which was issued by Sultan Ghiyasuddin Azam Shah in 1389 A.D. It seems that he extended his sovereignty through Guwahati upto Boko area."</ref>। এই আক্ৰমণৰ ফলত পশ্চিম অসমত ৰাজনৈতিক অস্থিৰতা সৃষ্টি হৈছিল। সেইসময়তে পূব দিশত চুতীয়া ৰাজ্যখন শক্তিশালী হৈ উঠিছিল। ফল স্বৰূপত চুতীয়া ৰাজশক্তিয়ে পশ্চিম পিনে পাতনি মেলে। [[চুতীয়া ৰাজ্য|চুতীয়া ৰজা]] দুৰ্লভনাৰায়ণৰ ১৪২৮ চনৰ তাম্ৰলিপিত উল্লেখ আছে যে তেওঁৰ‌ ককাক সত্যনাৰায়ণে (আন‌ এটা নাম ৰত্ননাৰায়ণ<ref>ৰত্ননাৰায়ণৰ আন এটা নাম সত্যনাৰায়ণো আছিল। এই কথা ঘিলামৰা অঞ্চলৰ বৰমূৰ্তিয়া বিলৰ তাম্ৰপত্ৰৰ পৰা জানিবলৈ পোৱা যায়। ফলিখনৰ মতে ১৩৯২ খ্ৰীষ্টাব্দত সুৰ-ৰিপু(অসুৰ) বংশৰ সধয়াপুৰৰ ৰজা নন্দিশ্বৰৰ পুত্ৰ সত্যনায়াণে ব্ৰাহ্মণক ২০০ পুৰা(৮০০ বিঘা) মাটি দান কৰিছিল। তেওঁৰ পুত্ৰ(আত্মজ) ধৰ্মনাৰায়ণ ৰজাই ফলিখনৰ নবীকৰণ কৰিছিল। গতিকে ইয়াৰ পৰা বুজিব পাৰি যে ধৰ্মনাৰায়ণ ৰজাৰ পিতৃ ৰত্ননাৰায়ণৰ আন এটা নাম সত্যনাৰায়ণ আছিল।</ref>) সেই একে সময়ছোৱাতে (১৩৯০-১৪০০<ref>সত্যনাৰায়ণৰ ৰাজত্ব কাল ১৩৯০ বা তাৰো আগৰ পৰা ১৪০০ লৈকে হ'ব লাগে। তেওঁৰ দিনৰ ১৩৯২ খৃষ্টাব্দৰ দুখন তাম্ৰলিপি উদ্ধাৰ হৈছে। ১৪০১ চনত তেওঁৰ পুত্ৰ লক্ষ্মীনাৰায়ণে ভূমি দান কৰিছিল</ref>) “কামৰুপৰ শত্রু”ক পৰাস্ত কৰি কমতাপুৰত‌ নিজৰ শাসন প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। ভূমিদানৰ ফলিখনত উল্লেখ আছে, {{blockquote|"একোহভূ্ৎ কমতাপুৰে নৰপতি ভূপাল-ৱাৰাৰ্চ্চিতঃ</br> কন্দৰ্প-প্ৰতিপক্ষ-লক্ষ-ৱিজয়ী শ্ৰী ৰত্ননাৰায়ণঃ।।"</br>}} অৰ্থাৎ এজন হৈছিল (একোহভূৎ) কমতাপুৰৰ ৰজা (কমতাপুৰে নৰপতি), যি জন আছিল "ভূপাল সমূহৰদ্বাৰা অৰ্চিত"(ভূপাল-ৱাৰাৰ্চ্চিত) আৰু "কামদেৱৰ(আন এটা নাম কন্দৰ্প) শত্ৰুৰ বিৰুদ্ধে বিজয়ী" (কন্দৰ্প-প্ৰতিপক্ষ-লক্ষ-ৱিজয়ী) শ্ৰী ৰত্ননাৰায়ণ। যদিও এই “শত্রু”ৰ স্পষ্ট পৰিচয় উল্লেখ কৰা হোৱা নাই, তথাপিও ইতিহাসবিদসকলে সাধাৰণতে ধাৰণা কৰে যে ই গৌড়ৰ মুচলমান সেনাবাহিনী অথবা কমৰুপৰ সিংহাসনৰ বাবে প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা কৰা কোনো স্থানীয় ৰাজনৈতিক শক্তি হ’ব পাৰে, যাক চুতীয়া ৰজাই পৰাস্ত কৰিছিল। এইদৰে গৌড়ৰ সামৰিক চাপ আৰু কমৰুপ-কমতা অঞ্চলত সৃষ্টি হোৱা অস্থিৰতাৰ সুযোগ লৈ চুতীয়া শক্তিয়ে পশ্চিমলৈ বিস্তাৰ কৰি কমতাপুৰত নিজৰ আধিপত্য প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল বুলি বুজা যায়।<ref>"The eastern region, whether it is called Sadhaya or Svadhaya as in the plates or Sadhiya or Sadiya as in Assamese chronicles and the western region of Kamatapura seems to be politically connected and the same Satyanarayana/Ratnanarayana might have held sway over both regions"{{harvcol|Neog|1977|p=818}}</ref> ===দুৰ্লভনাৰায়ণৰ পৰিচয় আৰু বিতৰ্ক=== ঐতিহাসিক তথ্যৰ অনুসৰি কমতা ৰাজ্যৰ "দুৰ্লভনাৰায়ণ" নামৰ এজন ৰজাই অসমীয়া কবি [[হেম সৰস্বতী]], [[হৰিবৰ বিপ্ৰ]], আদি বহু লেখকক পৃষ্ঠপোষকতা আগবঢ়াইছিল।<ref>হেম সৰস্বতীয়ে তেওঁৰ প্ৰহ্লাদ চৰিত গ্ৰন্থত দুৰ্লভনাৰায়ণৰ প্ৰশংসা কৰি লিখিছে—“কামতামণ্ডল দুৰ্লভ নাৰায়ণ নৃপবৰ অনুপাম”। এই শাৰীকেইটাৰ পৰা দুৰ্লভনাৰায়ণক কমতা মণ্ডলৰ অধিপতি আৰু সাহিত্য-সংস্কৃতিৰ পৃষ্ঠপোষক ৰজা হিচাপে বুজা যায়।</ref> উল্লেখ্যযোগ্য যে গুৰু চৰিতৰ বৰ্ণনা অনুসৰি কমতা-কামৰূপৰ ৰজা দুৰ্লভনাৰায়ণে কানৌজৰ পৰা অহা বহু ব্ৰাহ্মণ আৰু কায়স্থ ভুঞা পৰিয়ালক নিজৰ ৰাজ্যত আশ্ৰয় দি পূৰ্বাঞ্চলত বসতি স্থাপনৰ ব্যৱস্থা কৰিছিল। [[শঙ্কৰদেৱ|শ্ৰীমন্ত শঙ্কৰদেৱৰ]] পূৰ্বপুৰুষ সকলো এই স্থানান্তৰিত পৰিয়ালসমূহৰ মাজৰে এটা পৰিয়াল আছিল। এই পৰিয়ালসমূহক প্ৰথমতে উত্তৰ গুৱাহাটীৰ ওচয়ৰ লেঙামাগুৰি আৰু পাছলৈ নগাঁৱৰ তেম্বুৱানী-বান্ধা(ঢেমনী) অঞ্চলত বসতি দিয়া হৈছিল বুলি গুৰু চৰিতত উল্লেখ আছে।<ref>Baniprasanna Misra, ''Srimanta Sankara and His Times: Some Further Historical Probings'', Centre for Assamese Studies, Tezpur University, 2016, pp. 27–29.</ref> ইতিহাসবিদ মহেশ্বৰ নেওগে পৰৱৰ্তী কালৰ চৰিত-পুথি আৰু বৈষ্ণৱ পৰম্পৰাৰ ভিত্তিত শঙ্কৰদেৱৰ জন্ম-চন ১৪৪৯ খ্ৰীষ্টাব্দ বুলি গ্ৰহণ কৰিছিল আৰু এই অনুসৰি দুৰ্লভনাৰায়ণৰ ৰাজত্ব কাল ১৪ শতিকাৰ মধ্যভাগ বুলি অনুমান কৰিছিল। কিন্তু ইতিহাসবিদ বাণীপ্ৰশন্ন মীশ্ৰই উপলব্ধ তথ্যসমূহ পুনৰ বিশ্লেষণ কৰি এই গণনাক নাকচ কৰে আৰু শঙ্কৰদেৱৰ জন্ম সম্ভৱতঃ খ্ৰীষ্টীয় ১৪৭৯–১৪৮৪ চনৰ ভিতৰত হৈছিল বুলি মত প্ৰকাশ কৰিছে।<ref>Baniprasanna Misra, ''Srimanta Sankara and His Times: Some Further Historical Probings'', Centre for Assamese Studies, Tezpur University, 2016, pp. 19-20.</ref> সেই অনুসৰি তেওঁ দুৰ্লভনাৰায়ণৰ শাসনকালো পুনৰ নিৰ্ধাৰণ কৰি চতুৰ্দশ শতিকাৰ শেষ ভাগৰ পৰা পঞ্চদশ শতিকাৰ প্ৰথম ভাগৰ মাজত হোৱাৰ সম্ভাৱনা প্ৰকাশ কৰিছে।<ref>Baniprasanna Misra, ''Srimanta Sankara and His Times: Some Further Historical Probings'', Centre for Assamese Studies, Tezpur University, 2016, pp.23</ref> হেম সৰস্বতীয়ে দুৰ্লভনাৰায়ণক ‘‘কমতামণ্ডল’’ৰ ৰজা বুলি উল্লেখ কৰিছে।<ref>''প্ৰহ্লাদ চৰিত্ৰ''' উল্লেখ কৰিছে- "কমতামণ্ডল দুলৰ্ভনাৰায়ণ নৃপবৰ অনুপম৷ তাহান ৰাজ্যত ৰুদ্ৰসৰস্বতী দেৱযানী কন্যা নাম৷৷ তাহান তনয় হেমসৰস্বতী ধ্ৰুৱৰ অনুজ ভাই৷"</ref><ref name="sarma">{{cite book | title=অসমীয়া সাহিত্যৰ সমীক্ষাত্মক ইতিবৃত্ত | publisher=প্ৰতিমা দেৱী | author=ড: [[সত্যেন্দ্ৰনাথ শৰ্মা]] | authorlink=| year=১৯৯৬ | location=গুৱাহাটী | pages=৫৩-৫৪}}</ref> প্ৰাচীন কামৰূপৰ তাম্ৰশাসন আৰু সংস্কৃত ৰাজনৈতিক পৰিভাষাত ‘‘মণ্ডল’’ শব্দটো এক আঞ্চলিক বা ৰাজনৈতিক পৰিসৰ বুজাবলৈহে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে। আনহাতে, চুতীয়া তামৰ ফলিত দুৰ্লভনাৰায়ণৰে ‘‘সাধয়াপতি’’ বা সদিয়াৰ ৰজা বুলি পৰিচয় দিয়া দেখা নাযায়; তাৰ বিপৰীতে তেওঁৰ পূৰ্বপুৰুষ ৰত্ননাৰায়ণ ‘‘কমতাপুৰ’’ৰ ৰজা হৈছিল বুলিহে উল্লেখ কৰিছে। দুৰ্লভনাৰায়ণে পৃষ্ঠাপোষকতা আগ বঢ়োৱা আন এজন কবি হৈছে হৰিবৰ বিপ্ৰ। ইতিহাসবিদ মহেশ্বৰ নেওগে এইজন কবিকে ৰামানন্দ দ্বিজৰ "শ্ৰী শ্ৰী বংশী গোপালদেৱ চৰিত'ত উল্লেখ কৰা বংশীগোপালদেৱৰ ককাক হৰিবৰ বিপ্ৰ বুলি চিনাক্ত কৰিছে। ৰচনাখনত হৰিবৰ বিপ্ৰক ‘‘কুণ্ডিল গোষ্ঠীত জাত পুৰুষ সুন্দৰ / ব্যাঘ্ৰপিণ্ডা গ্ৰামেশ্বৰ মুখ্য পণ্ডিতৰ’’ বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে, যাৰ দ্বাৰা তেওঁক কুণ্ডিল বা চুতীয়া ৰাজধানী [[শদিয়া]] অঞ্চলৰ গ্ৰামেশ্বৰ বুলি কোৱা হৈছে।<ref>{{cite book |title=Harivara Vipra’s Babrubahnar Yuddha and Tamradhwajar Yuddha |editor=Birinchi Kumar Barua; Maheswar Neog |publisher=Gauhati University |year=1960 |page=}}</ref><ref name="ভৰালী">{{cite book | title=এহেজাৰ বছৰৰ এশগৰাকী অসমীয়া | publisher=চিত্ৰলেখা পাব্লিকেশ্বন্‌ছ | author=ভৰালী, হেমন্ত কুমাৰ | year=২০০১ | location=গুৱাহাটী | pages=২৯৮-২৯৯}}</ref> এই তথ্যসমূহৰ ভিত্তিত কিছু গৱেষকে কমতা, কামৰূপ আৰু শদিয়া একেই ৰাজ শক্তিয়ে পৰিচালিত কৰিছিল বুলি ক'ব খোজে।<ref>"The eastern region, whether it is called Sadhaya or Svadhaya as in the plates or Sadhiya or Sadiya as in Assamese chronicles and the western region of Kamatapura seems to be politically connected and the same Satyanarayana/Ratnanarayana might have held sway over both regions"{{harvcol|Neog|1977|p=818}}</ref> তথাপিটো কমতাপুৰৰ এই দুৰ্লভনাৰায়ণ আৰু চুতীয়া বংশৰ দুৰ্লভনাৰায়ণ‌ একে ব্যক্তি আছিল নে নাই, সেই বিষয়ে ইতিহাসবিদ সকলৰ মাজত বৰ্তমানেও একমত পোৱা নাযায়। ==খেন ৰাজবংশ== {{Main|খেন ৰাজবংশ}} [[খেন ৰাজবংশ]]ই তেওঁলোকৰ ৰাজধানী কমতাপুৰ বা গোসানীমাৰীৰ (বৰ্তমান [[কোচ বিহাৰ জিলা]]ত) পৰা শাসন কৰিছিল। শেষ ৰজা [[কমতাৰ নীলাম্বৰ|নীলাম্বৰে]] (১৪৮০-১৪৯৮) ৰাজ্য বহলাই বৰ্তমানৰ পশ্চিম বংগৰ কোচ বিহাৰ জিলা, অসমৰ অবিভক্ত কামৰূপ আৰু [[দৰং জিলা]], আৰু [[বাংলাদেশ]]ৰ উত্তৰ মৈমনছিং আৰু দিনজাপুৰ জিলাৰ পূব অংশ অন্তৰ্ভুক্ত কৰিছিল।<ref>{{Harvcol|Sarkar|1992|p=44}}</ref> এই ৰাজবংশটোৰ শাসনৰ শেষৰ পিনে (১৪৯২–৯৩ খ্ৰীষ্টাব্দত) বংগৰ ছামছুদ্দিন মুজাফ্ফৰ শ্বাহই কামতা ৰাজ্যৰ অন্ততঃ কিছু অংশ আক্ৰমণ কৰি জয় কৰে, আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত ''কমতা মৰ্দন'' উপাধি থকা মোহৰ মাৰে।<ref>{{cite Banglapedia|article=Coins|author=Muhammad Rezaul Karim}}</ref> [[File:Coin of Shamsuddin Muzaffar Shah dated to 1492 (898 AH).png||thumb|১৪৯২ চনৰ (৮৯৮ হিজৰী) শ্বামছুদ্দিন মুজাফ্ফাৰ শ্বাহৰ মুদ্ৰা, কামতাহৰ ওপৰত জয়লাভৰ স্মৃতিত। তেওঁ মুদ্ৰাটোত "কামতাহ মৰ্দন" বুলি উল্লেখ কৰিছে।]] ==হুছেইন শ্বাহৰ আক্ৰমণ== [[গৌড় ৰাজ্য|গৌড়ৰ]] আফগান শাসক আল্লাউদ্দিন হুছেইন শ্বাহে (১৪৯৪-১৫১৯) ১৪৯৮ চনত শেষ খেন ৰজাক ক্ষমতাচ্যুত কৰে।<ref>আক্ৰমণৰ সঠিক তাৰিখ জনা নাযায়। {{Harvcol|Sarkar|1992|pp=46–47}} চাওক। </ref> পৰম্পৰাগত তথ্য অনুসৰি কমতা ৰাণীৰ লগত কমতাৰ বিষয়া এজনৰ পুত্ৰৰ গোপন সম্পৰ্কৰ পৰাই এই ঘটনাৰ সূত্ৰপাত হয়। হুছেইন শ্বাহে ২৪,০০০ পদাতিক, অশ্বাৰোহী সেনা আৰু যুঁজাৰু নাৱেৰে কমতা আক্ৰমণ কৰিছিল।<ref>{{Harvcol|Sarkar|1992|p=46}}</ref> হুছেইন শ্বাহে নগৰখন ধ্বংস কৰি [[হাজো]]লৈকে অঞ্চলটো নিজৰ হাতলৈ আনে আৰু তেওঁৰ পুত্ৰক সিংহাসনত বহুৱায়। হুছেইন শ্বাহে আগৰ গোষ্ঠীপতিসকলক অব্যাহতি দি অঞ্চলটোত সামৰিক শাসন প্ৰতিষ্ঠা কৰে। তেওঁ "কমৰু, কমতাৰ বিজেতা" বুলি নিজৰ মোহৰ সজাইছিল। পাছলৈ [[বাৰ ভূঞা]]কে ধৰি স্থানীয় দলপতিসমূহৰ চেষ্টাত হুছেইন শ্বাহে এই অঞ্চলৰ সামৰিক আৰু ৰাজনৈতিক নিয়ন্ত্ৰণ হেৰুৱায়। স্থানীয় নেতাসকলে এই অঞ্চল শাসন কৰিবলৈ লয় আৰু [[কোচ ৰাজবংশ]]ৰ উত্থান হয়। আফগান শাসনৰ প্ৰভাৱ পাছলৈও থাকি যায়। হুছেইন শ্বাহৰ মোহৰ কোচ বংশৰ শাসনকালত ১৫১৮ চনলৈকে ব্যৱহৃত হৈছিল। ==কোচ ৰাজবংশ== {{Main|কোচ ৰাজবংশ}} ষোড়শ শতিকাৰ আগভাগত[[কোচ ৰাজবংশী]]য় বিশ্ব সিংহ‌ই (১৫১৫-১৫৪০) কমতাত [[কোচ ৰাজ্য]] প্ৰতিষ্ঠা কৰে। সেই শতিকাৰে শেষৰফালে ৰাজ্যখনৰ পূবফালৰ [[কোচ হাজো]] শাসন কৰা ৰজাই নিজকে স্বাধীন ঘোষণা কৰে। কোচ হাজো আৰু কোচ বিহাৰ পৃথক হৈ পৰে আৰু সেই দুখন ৰাজ্যৰ সীমা বৰ্তমানৰ প্ৰায় [[অসম]] আৰু [[পশ্চিম বংগ]]ৰ সীমা হৈ পৰে। ১৬১৫ চনত [[মোগল সাম্ৰাজ্য|মোগলে]] কোচ হাজো অধিকাৰ কৰে। অঞ্চলটো লৈ [[আহোম ৰাজ্য|আহোম]] আৰু মোগলৰ সংঘাতৰ সৃষ্টি হয়। শেষত এই অঞ্চল আহোমৰ হাতলৈ যায়। পশ্চিম অংশৰ [[কোচ বিহাৰ|কোচ বিহাৰে]] প্ৰথমে মোগলৰ লগত আৰু পাছত ব্ৰিটিছৰ লগত মিত্ৰতা কৰে। ভাৰতত ব্ৰিটিছৰ শাসনৰ শেষলৈকে ইয়াত ৰাজকীয় শাসন চলিছিল। ==আৰু চাওক== *[[কোচ ৰাজবংশী]] ==টোকা== {{reflist|2}} ==তথ্যসূত্ৰ== {{refbegin}} * {{Citation |last=Sarkar |first=J. N. |contribution=Chapter II The Turko-Afghan Invasions |editor-last=Barpujari |editor-first=H. K. |title=The Comprehensive History of Assam |volume=2 |pages=35–48 |publisher=Assam Publication Board |place=Guwahati |year=1992}} {{refend}} * {{Citation |last=Baruah |first=S L |title=A Comprehensive History of Assam |publisher=Munshiram Manoharlal Publishers Pvt. Ltd.|place=New Delhi |year=1986}} *{{Cite journal|last=Neog|first=Maheswar|title=Light on a Ruling Dynasty of Arunachal Pradesh in the Fourteenth and Fifteenth Centuries|date=1977|journal=Annals of the Bhandarkar Oriental Research Institute|volume=58/59|pages=813–820|jstor=41691751|issn=0378-1143}} {{History of Assam}} <references/> [[শ্ৰেণী:অসমৰ ইতিহাস]] [[শ্ৰেণী:কামতাপুৰ]] h0ycmcyf2xvq1dp67pqztuio3qh4eyh 606205 606204 2026-05-13T22:02:15Z Ananya Taye 28065 606205 wikitext text/x-wiki {{Infobox Former Country |native_name = কমতা |conventional_long_name = কমতা ৰাজ্য |common_name = |country = |era = ভাৰতৰ মধ্যযুগীয় ৰাজ্য |status = |event_start = |year_start = ১৩ম শতিকা |date_start = |event1 = |date_event1 = |event_end = হুছেইন শ্বাহৰ আক্ৰমণ |year_end = ১৪৯৮ |date_end = |p1 = কামৰূপ |flag_p1 = |p2 = |flag_p2 = |s1 = [[কোচ ৰাজবংশ|কোচ ৰাজ্য]] |flag_s1 = |image_flag = |flag_type = |image_coat = |image_map = File:Kamata Kingdom Map.jpg |image_map_caption = কমতাপুৰ ৰাজধানীৰ সৈতে ১৪-১৫ শতিকাৰ কমতা ৰাজ্য |capital = [[কমতাপুৰ]] |common_languages = কমতাপুৰীয়া আৰু অসমীয়া |religion = হিন্দু, জনজাতীয় আৰু ইছলাম |government_type = হিন্দু আৰু জনজাতীয়‌ ৰাজতন্ত্ৰ |title_leader = কমতেশ্বৰ |leader1=দুৰ্লভ নাৰায়ণ |year_leader1= ১৪-১৫ শতিকা |legislature = }} '''কমতা ৰাজ্য''' ত্ৰয়োদশ শতিকাত [[পাল ৰাজবংশ]]ৰ পতনৰ পাছত পুৰণি [[কামৰূপ ৰাজ্য]]ৰ পশ্চিম অংশত গঠিত হয়।<ref>Kamarupa was reorganized as a new state. 'Kamata' by name with Kamatapur as capital. The exact time when the change was made is uncertain. But possibly it had been made by Sandhya (c1250-1270) as a safeguard against mounting dangers from the east and the west. Its control on the eastern regions beyond the Manah (Manas river) was lax." {{harv|Sarkar|1992|pp=40–41}}</ref> কমতা ৰাজ্যৰ উত্থানৰ লগে লগে [[অসম বুৰঞ্জী]]ৰ প্ৰাচীন যুগ শেষ হয় আৰু মধ্য যুগ আৰম্ভ হয়। এই অঞ্চলৰ শেষ শাসক আছিল খেন বংশ যাক গৌড়ৰ শাসক আল্লাউদ্দিন হুছেইন শ্বাহে ক্ষমতাচ্যুত কৰে। প্ৰশাসনিক গাঁথনিৰ সৃষ্টি কৰিলেও হুছেইন শ্বাহে এই অঞ্চল নিয়ন্ত্ৰণত ৰাখিব নোৱাৰিলে আৰু [[কোচ ৰাজবংশ]]ই ইয়াত অসাসন কৰিবলৈ লয়। কোচসকলে নিজকে ''কমতেশ্বৰ'' (কমতাৰ শাসক) বুলি কৈছিল, কিন্তু তেওঁলোকৰ প্ৰভাৱ আৰু বিস্তৃতি ইমানেই বাঢ়িছিল যে তেওঁলোকৰ ৰাজ্যক [[কোচ ৰাজ্য]]ও বোলা হয়। পাছলৈ ৰাজ্যখন দুভাগ হৈ পৰে: [[কোচ বিহাৰ]] আৰু [[কোচ হাজো]]। পূবৰ ৰাজ্য কোচ হাজো ১৭শ শতিকাত আহোম ৰাজ্যৰ অন্তৰ্গত হয়। পশ্চিমৰ অংশ কোচ বিহাৰ কোচ ৰাজবংশৰ হাততে থাকে আৰু ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ পাছত ভাৰতত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়।<ref>http://coochbehar.nic.in/htmfiles/royal_history2.html</ref> ==কমতা ৰাজ্য স্থাপন== কোচ বংশৰ উত্থানৰ পূৰ্বৰ কামতা ৰাজ্য অঞ্চলৰ ৰাজনৈতিক ইতিহাস অনিশ্চিত হৈ আছে আৰু ইয়াক বহুলাংশে পৰম্পৰা আৰু সিঁচৰতি উৎসৰ পৰা পুনৰ নিৰ্মাণ কৰা হৈছে। ইতিহাসবিদসকলে পিছৰ সাহিত্যিক গ্ৰন্থ, বংশাৱলীৰ পৰম্পৰা আৰু পুৰ্বদৃষ্টিসম্পন্ন বুৰঞ্জীৰ সমান্তৰালভাৱে সীমিত এপিগ্ৰাফিক প্ৰমাণৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰিছে, যাৰ ফলত পুনৰ্গঠনসমূহ আংশিক হৈয়েই আছে।<ref>Neog, Maheswar, "Early History of the Vaiṣṇava Faith and Movement in Assam, p.39,"The political history of Kāmarūpa of the times immediately preceding the age of Śaṅkaradeva still remains a virgin field of research...For a reconstruction of the history of the fourteenth and fifteenth centuries we have to depend upon the scanty evidences afforded by some copperplate and stone inscriptions, the political works of several pre-Śaṅkaradeva poets and of Śaṅkaradeva himself, the guru-caritas, the rāja-vaṁśāvalīs of the Koch kings of Kāmarūpa; and have also to refer in some instances to Muhammedan chronicles"</ref> ইতিহাসবিদ স্বৰ্ণলতা বৰুৱাৰ মতে ১৩ শতিকাৰ আগভাগত সন্ধ্যা নামৰ এজন ৰজাই কামৰূপৰনগৰ ৰাজধানী কৰি কামৰূপ অঞ্চলত শাসন কৰি আছিল। <ref>{{harvcol|Baruah|1986|p=175}}</ref> ১২৫৭ চনত মালিক ইখতিয়াৰুদ্দিন ইউজবাকৰ আক্ৰমণৰ‌ ফলত (য'ত ইউজবাক নিহত হয়<ref>"Finally the Bengal army was routed in an open encounter in a narrow mountainous defile. An arrowshot wounded the elephant-borne Sultan in the chest. The Rajah allowed the captured Sultan to see his son before being killed." {{harvcol|Sarkar|1992|pp=38–40}}</ref>) সন্ধ্যাই নিজৰ ৰাজধানী বৰ্তমানৰ কুচ বেহাৰ চহৰৰ ওচৰৰ কামতাপুৰলৈ লৈ যায়। সন্ধ্যাই কামেশ্বৰ নাম লয় আৰু ৰাজ্যখন "কামতা" নামেৰে জনাজাত হয়।<ref>{{harvcol|Baruah|1986|p=176}}</ref> এই সময়ছোৱাতে কমতাপুৰৰ ৰাজকুঁৱৰীক‌ [[চুতীয়া ৰাজ্য|চুতীয়া ৰাজ্যৰ]] নৃপতি [[ৰত্নধ্বজপাল|ৰত্নধ্বজপালৰ]] পুত্ৰ বিজয়ধ্বজপাললৈ দিলে।<ref>Bhuyan, Surjya Kumar,"Deodhai Asam Buranji,p. 166</ref> ==চুতীয়া ৰাজবংশ== ১৩-১৪ শতিকাত গৌড়ৰ মুচলমান ৰজাসকলে কেইবা বাৰো কমতা ৰাজ্য আক্ৰমণ কৰিছিল, যাৰ ফলত ৰাজ্যখন দুৰ্বল হৈ পৰিছিল। ১৪ শতিকাৰ অন্তিমটো দশকত ঘিয়াছুদ্দিন আজম শ্বাহে কামৰূপ-কমতা অঞ্চল আক্ৰমণ কৰে। তেওঁৰ ৰাজত্বকালৰ পূৰ্বমুখী সামৰিক অভিযানৰ প্ৰমাণ কামৰুপ অঞ্চলৰ বʼকুত উদ্ধাৰ হোৱা এখন শিলালিপিত পোৱা যায়<ref>Owahedur Zaman, "Study on the Persian Inscriptions discovered in Assam,p.5, "This stone slab inscription is from the time of Ghiyasuddin Azam Shah (ruled from 1389 A.D. to 1410 A.D). It was discovered in Boko of Kamrup district which was issued by Sultan Ghiyasuddin Azam Shah in 1389 A.D. It seems that he extended his sovereignty through Guwahati upto Boko area."</ref>। এই আক্ৰমণৰ ফলত পশ্চিম অসমত ৰাজনৈতিক অস্থিৰতা সৃষ্টি হৈছিল। সেইসময়তে পূব দিশত চুতীয়া ৰাজ্যখন শক্তিশালী হৈ উঠিছিল। ফল স্বৰূপত চুতীয়া ৰাজশক্তিয়ে পশ্চিম পিনে পাতনি মেলে। [[চুতীয়া ৰাজ্য|চুতীয়া ৰজা]] দুৰ্লভনাৰায়ণৰ ১৪২৮ চনৰ তাম্ৰলিপিত উল্লেখ আছে যে তেওঁৰ‌ ককাক সত্যনাৰায়ণে (আন‌ এটা নাম ৰত্ননাৰায়ণ<ref>ৰত্ননাৰায়ণৰ আন এটা নাম সত্যনাৰায়ণো আছিল। এই কথা ঘিলামৰা অঞ্চলৰ বৰমূৰ্তিয়া বিলৰ তাম্ৰপত্ৰৰ পৰা জানিবলৈ পোৱা যায়। ফলিখনৰ মতে ১৩৯২ খ্ৰীষ্টাব্দত সুৰ-ৰিপু(অসুৰ) বংশৰ সধয়াপুৰৰ ৰজা নন্দিশ্বৰৰ পুত্ৰ সত্যনায়াণে ব্ৰাহ্মণক ২০০ পুৰা(৮০০ বিঘা) মাটি দান কৰিছিল। তেওঁৰ পুত্ৰ(আত্মজ) ধৰ্মনাৰায়ণ ৰজাই ফলিখনৰ নবীকৰণ কৰিছিল। গতিকে ইয়াৰ পৰা বুজিব পাৰি যে ধৰ্মনাৰায়ণ ৰজাৰ পিতৃ ৰত্ননাৰায়ণৰ আন এটা নাম সত্যনাৰায়ণ আছিল।</ref>) সেই একে সময়ছোৱাতে (১৩৯০-১৪০০<ref>সত্যনাৰায়ণৰ ৰাজত্ব কাল ১৩৯০ বা তাৰো আগৰ পৰা ১৪০০ লৈকে হ'ব লাগে। তেওঁৰ দিনৰ ১৩৯২ খৃষ্টাব্দৰ দুখন তাম্ৰলিপি উদ্ধাৰ হৈছে। ১৪০১ চনত তেওঁৰ পুত্ৰ লক্ষ্মীনাৰায়ণে ভূমি দান কৰিছিল</ref>) “কামৰুপৰ শত্রু”ক পৰাস্ত কৰি কমতাপুৰত‌ নিজৰ শাসন প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। ভূমিদানৰ ফলিখনত উল্লেখ আছে, {{blockquote|"একোহভূ্ৎ কমতাপুৰে নৰপতি ভূপাল-ৱাৰাৰ্চ্চিতঃ</br> কন্দৰ্প-প্ৰতিপক্ষ-লক্ষ-ৱিজয়ী শ্ৰী ৰত্ননাৰায়ণঃ।।"</br>}} অৰ্থাৎ এজন হৈছিল (একোহভূৎ) কমতাপুৰৰ ৰজা (কমতাপুৰে নৰপতি), যি জন আছিল "ভূপাল সমূহৰদ্বাৰা অৰ্চিত"(ভূপাল-ৱাৰাৰ্চ্চিত) আৰু "কামদেৱৰ(আন এটা নাম কন্দৰ্প) শত্ৰুৰ বিৰুদ্ধে বিজয়ী" (কন্দৰ্প-প্ৰতিপক্ষ-লক্ষ-ৱিজয়ী) শ্ৰী ৰত্ননাৰায়ণ। যদিও এই “শত্রু”ৰ স্পষ্ট পৰিচয় উল্লেখ কৰা হোৱা নাই, তথাপিও ইতিহাসবিদসকলে সাধাৰণতে ধাৰণা কৰে যে ই গৌড়ৰ মুচলমান সেনাবাহিনী অথবা কমৰুপৰ সিংহাসনৰ বাবে প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা কৰা কোনো স্থানীয় ৰাজনৈতিক শক্তি হ’ব পাৰে, যাক চুতীয়া ৰজাই পৰাস্ত কৰিছিল। এইদৰে গৌড়ৰ সামৰিক চাপ আৰু কমৰুপ-কমতা অঞ্চলত সৃষ্টি হোৱা অস্থিৰতাৰ সুযোগ লৈ চুতীয়া শক্তিয়ে পশ্চিমলৈ বিস্তাৰ কৰি কমতাপুৰত নিজৰ আধিপত্য প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল বুলি বুজা যায়।<ref>"The eastern region, whether it is called Sadhaya or Svadhaya as in the plates or Sadhiya or Sadiya as in Assamese chronicles and the western region of Kamatapura seems to be politically connected and the same Satyanarayana/Ratnanarayana might have held sway over both regions"{{harvcol|Neog|1977|p=818}}</ref> ===দুৰ্লভনাৰায়ণৰ পৰিচয় আৰু বিতৰ্ক=== ঐতিহাসিক তথ্যৰ অনুসৰি কমতা ৰাজ্যৰ "দুৰ্লভনাৰায়ণ" নামৰ এজন ৰজাই অসমীয়া কবি [[হেম সৰস্বতী]], [[হৰিবৰ বিপ্ৰ]], আদি বহু লেখকক পৃষ্ঠপোষকতা আগবঢ়াইছিল।<ref>হেম সৰস্বতীয়ে তেওঁৰ প্ৰহ্লাদ চৰিত গ্ৰন্থত দুৰ্লভনাৰায়ণৰ প্ৰশংসা কৰি লিখিছে—“কামতামণ্ডল দুৰ্লভ নাৰায়ণ নৃপবৰ অনুপাম”। এই শাৰীকেইটাৰ পৰা দুৰ্লভনাৰায়ণক কমতা মণ্ডলৰ অধিপতি আৰু সাহিত্য-সংস্কৃতিৰ পৃষ্ঠপোষক ৰজা হিচাপে বুজা যায়।</ref> উল্লেখ্যযোগ্য যে গুৰু চৰিতৰ বৰ্ণনা অনুসৰি কমতা-কামৰূপৰ ৰজা দুৰ্লভনাৰায়ণে কানৌজৰ পৰা অহা বহু ব্ৰাহ্মণ আৰু কায়স্থ ভুঞা পৰিয়ালক নিজৰ ৰাজ্যত আশ্ৰয় দি পূৰ্বাঞ্চলত বসতি স্থাপনৰ ব্যৱস্থা কৰিছিল। [[শঙ্কৰদেৱ|শ্ৰীমন্ত শঙ্কৰদেৱৰ]] পূৰ্বপুৰুষ সকলো এই স্থানান্তৰিত পৰিয়ালসমূহৰ মাজৰে এটা পৰিয়াল আছিল। এই পৰিয়ালসমূহক প্ৰথমতে উত্তৰ গুৱাহাটীৰ ওচয়ৰ লেঙামাগুৰি আৰু পাছলৈ নগাঁৱৰ তেম্বুৱানী-বান্ধা(ঢেমনী) অঞ্চলত বসতি দিয়া হৈছিল বুলি গুৰু চৰিতত উল্লেখ আছে।<ref>Baniprasanna Misra, ''Srimanta Sankara and His Times: Some Further Historical Probings'', Centre for Assamese Studies, Tezpur University, 2016, pp. 27–29.</ref> ইতিহাসবিদ মহেশ্বৰ নেওগে পৰৱৰ্তী কালৰ চৰিত-পুথি আৰু বৈষ্ণৱ পৰম্পৰাৰ ভিত্তিত শঙ্কৰদেৱৰ জন্ম-চন ১৪৪৯ খ্ৰীষ্টাব্দ বুলি গ্ৰহণ কৰিছিল আৰু এই অনুসৰি দুৰ্লভনাৰায়ণৰ ৰাজত্ব কাল ১৪ শতিকাৰ মধ্যভাগ বুলি অনুমান কৰিছিল। কিন্তু ইতিহাসবিদ বাণীপ্ৰশন্ন মীশ্ৰই উপলব্ধ তথ্যসমূহ পুনৰ বিশ্লেষণ কৰি এই গণনাক নাকচ কৰে আৰু শঙ্কৰদেৱৰ জন্ম সম্ভৱতঃ খ্ৰীষ্টীয় ১৪৭৯–১৪৮৪ চনৰ ভিতৰত হৈছিল বুলি মত প্ৰকাশ কৰিছে।<ref>Baniprasanna Misra, ''Srimanta Sankara and His Times: Some Further Historical Probings'', Centre for Assamese Studies, Tezpur University, 2016, pp. 19-20.</ref> সেই অনুসৰি তেওঁ দুৰ্লভনাৰায়ণৰ শাসনকালো পুনৰ নিৰ্ধাৰণ কৰি চতুৰ্দশ শতিকাৰ শেষ ভাগৰ পৰা পঞ্চদশ শতিকাৰ প্ৰথম ভাগৰ মাজত হোৱাৰ সম্ভাৱনা প্ৰকাশ কৰিছে।<ref>Baniprasanna Misra, ''Srimanta Sankara and His Times: Some Further Historical Probings'', Centre for Assamese Studies, Tezpur University, 2016, pp.23</ref> হেম সৰস্বতীয়ে দুৰ্লভনাৰায়ণক ‘‘কমতামণ্ডল’’ৰ ৰজা বুলি উল্লেখ কৰিছে।<ref>''প্ৰহ্লাদ চৰিত্ৰ''' উল্লেখ কৰিছে- "কমতামণ্ডল দুলৰ্ভনাৰায়ণ নৃপবৰ অনুপম৷ তাহান ৰাজ্যত ৰুদ্ৰসৰস্বতী দেৱযানী কন্যা নাম৷৷ তাহান তনয় হেমসৰস্বতী ধ্ৰুৱৰ অনুজ ভাই৷"</ref><ref name="sarma">{{cite book | title=অসমীয়া সাহিত্যৰ সমীক্ষাত্মক ইতিবৃত্ত | publisher=প্ৰতিমা দেৱী | author=ড: [[সত্যেন্দ্ৰনাথ শৰ্মা]] | authorlink=| year=১৯৯৬ | location=গুৱাহাটী | pages=৫৩-৫৪}}</ref> প্ৰাচীন কামৰূপৰ তাম্ৰশাসন আৰু সংস্কৃত ৰাজনৈতিক পৰিভাষাত ‘‘মণ্ডল’’ শব্দটো এক আঞ্চলিক বা ৰাজনৈতিক পৰিসৰ বুজাবলৈহে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে। আনহাতে, চুতীয়া তামৰ ফলিত দুৰ্লভনাৰায়ণৰে ‘‘সাধয়াপতি’’ বা সদিয়াৰ ৰজা বুলি পৰিচয় দিয়া দেখা নাযায়; তাৰ বিপৰীতে তেওঁৰ পূৰ্বপুৰুষ ৰত্ননাৰায়ণ ‘‘কমতাপুৰ’’ৰ ৰজা হৈছিল বুলিহে উল্লেখ কৰিছে। দুৰ্লভনাৰায়ণে পৃষ্ঠাপোষকতা আগ বঢ়োৱা আন এজন কবি হৈছে "হৰিবৰ বিপ্ৰ"। ইতিহাসবিদ মহেশ্বৰ নেওগে এইজন কবিকে ৰামানন্দ দ্বিজৰ "শ্ৰী শ্ৰী বংশী গোপালদেৱ চৰিত"ত উল্লেখ কৰা বংশীগোপালদেৱৰ ককাক হৰিবৰ বিপ্ৰ বুলি চিনাক্ত কৰিছে।<ref name="ভৰালী">{{cite book | title=এহেজাৰ বছৰৰ এশগৰাকী অসমীয়া | publisher=চিত্ৰলেখা পাব্লিকেশ্বন্‌ছ | author=ভৰালী, হেমন্ত কুমাৰ | year=২০০১ | location=গুৱাহাটী | pages=২৯৮-২৯৯}}</ref> ৰচনাখনত হৰিবৰ বিপ্ৰক ‘‘কুণ্ডিল গোষ্ঠীত জাত পুৰুষ সুন্দৰ / ব্যাঘ্ৰপিণ্ডা গ্ৰামেশ্বৰ মুখ্য পণ্ডিতৰ’’ বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে, যাৰ দ্বাৰা তেওঁক কুণ্ডিল বা চুতীয়া ৰাজধানী [[শদিয়া]] অঞ্চলৰ গ্ৰামেশ্বৰ বুলি কোৱা হৈছে।<ref>{{cite book |title=Harivara Vipra’s Babrubahnar Yuddha and Tamradhwajar Yuddha |editor=Birinchi Kumar Barua; Maheswar Neog |publisher=Gauhati University |year=1960 |page=}}</ref> এই তথ্যসমূহৰ ভিত্তিত কিছু গৱেষকে কমতা, কামৰূপ আৰু শদিয়া একেই ৰাজ শক্তিয়ে পৰিচালিত কৰিছিল বুলি ক'ব খোজে।<ref>"The eastern region, whether it is called Sadhaya or Svadhaya as in the plates or Sadhiya or Sadiya as in Assamese chronicles and the western region of Kamatapura seems to be politically connected and the same Satyanarayana/Ratnanarayana might have held sway over both regions"{{harvcol|Neog|1977|p=818}}</ref> তথাপিটো কমতাপুৰৰ এই দুৰ্লভনাৰায়ণ আৰু চুতীয়া বংশৰ দুৰ্লভনাৰায়ণ‌ একে ব্যক্তি আছিল নে নাই, সেই বিষয়ে ইতিহাসবিদ সকলৰ মাজত বৰ্তমানেও একমত পোৱা নাযায়। ==খেন ৰাজবংশ== {{Main|খেন ৰাজবংশ}} [[খেন ৰাজবংশ]]ই তেওঁলোকৰ ৰাজধানী কমতাপুৰ বা গোসানীমাৰীৰ (বৰ্তমান [[কোচ বিহাৰ জিলা]]ত) পৰা শাসন কৰিছিল। শেষ ৰজা [[কমতাৰ নীলাম্বৰ|নীলাম্বৰে]] (১৪৮০-১৪৯৮) ৰাজ্য বহলাই বৰ্তমানৰ পশ্চিম বংগৰ কোচ বিহাৰ জিলা, অসমৰ অবিভক্ত কামৰূপ আৰু [[দৰং জিলা]], আৰু [[বাংলাদেশ]]ৰ উত্তৰ মৈমনছিং আৰু দিনজাপুৰ জিলাৰ পূব অংশ অন্তৰ্ভুক্ত কৰিছিল।<ref>{{Harvcol|Sarkar|1992|p=44}}</ref> এই ৰাজবংশটোৰ শাসনৰ শেষৰ পিনে (১৪৯২–৯৩ খ্ৰীষ্টাব্দত) বংগৰ ছামছুদ্দিন মুজাফ্ফৰ শ্বাহই কামতা ৰাজ্যৰ অন্ততঃ কিছু অংশ আক্ৰমণ কৰি জয় কৰে, আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত ''কমতা মৰ্দন'' উপাধি থকা মোহৰ মাৰে।<ref>{{cite Banglapedia|article=Coins|author=Muhammad Rezaul Karim}}</ref> [[File:Coin of Shamsuddin Muzaffar Shah dated to 1492 (898 AH).png||thumb|১৪৯২ চনৰ (৮৯৮ হিজৰী) শ্বামছুদ্দিন মুজাফ্ফাৰ শ্বাহৰ মুদ্ৰা, কামতাহৰ ওপৰত জয়লাভৰ স্মৃতিত। তেওঁ মুদ্ৰাটোত "কামতাহ মৰ্দন" বুলি উল্লেখ কৰিছে।]] ==হুছেইন শ্বাহৰ আক্ৰমণ== [[গৌড় ৰাজ্য|গৌড়ৰ]] আফগান শাসক আল্লাউদ্দিন হুছেইন শ্বাহে (১৪৯৪-১৫১৯) ১৪৯৮ চনত শেষ খেন ৰজাক ক্ষমতাচ্যুত কৰে।<ref>আক্ৰমণৰ সঠিক তাৰিখ জনা নাযায়। {{Harvcol|Sarkar|1992|pp=46–47}} চাওক। </ref> পৰম্পৰাগত তথ্য অনুসৰি কমতা ৰাণীৰ লগত কমতাৰ বিষয়া এজনৰ পুত্ৰৰ গোপন সম্পৰ্কৰ পৰাই এই ঘটনাৰ সূত্ৰপাত হয়। হুছেইন শ্বাহে ২৪,০০০ পদাতিক, অশ্বাৰোহী সেনা আৰু যুঁজাৰু নাৱেৰে কমতা আক্ৰমণ কৰিছিল।<ref>{{Harvcol|Sarkar|1992|p=46}}</ref> হুছেইন শ্বাহে নগৰখন ধ্বংস কৰি [[হাজো]]লৈকে অঞ্চলটো নিজৰ হাতলৈ আনে আৰু তেওঁৰ পুত্ৰক সিংহাসনত বহুৱায়। হুছেইন শ্বাহে আগৰ গোষ্ঠীপতিসকলক অব্যাহতি দি অঞ্চলটোত সামৰিক শাসন প্ৰতিষ্ঠা কৰে। তেওঁ "কমৰু, কমতাৰ বিজেতা" বুলি নিজৰ মোহৰ সজাইছিল। পাছলৈ [[বাৰ ভূঞা]]কে ধৰি স্থানীয় দলপতিসমূহৰ চেষ্টাত হুছেইন শ্বাহে এই অঞ্চলৰ সামৰিক আৰু ৰাজনৈতিক নিয়ন্ত্ৰণ হেৰুৱায়। স্থানীয় নেতাসকলে এই অঞ্চল শাসন কৰিবলৈ লয় আৰু [[কোচ ৰাজবংশ]]ৰ উত্থান হয়। আফগান শাসনৰ প্ৰভাৱ পাছলৈও থাকি যায়। হুছেইন শ্বাহৰ মোহৰ কোচ বংশৰ শাসনকালত ১৫১৮ চনলৈকে ব্যৱহৃত হৈছিল। ==কোচ ৰাজবংশ== {{Main|কোচ ৰাজবংশ}} ষোড়শ শতিকাৰ আগভাগত[[কোচ ৰাজবংশী]]য় বিশ্ব সিংহ‌ই (১৫১৫-১৫৪০) কমতাত [[কোচ ৰাজ্য]] প্ৰতিষ্ঠা কৰে। সেই শতিকাৰে শেষৰফালে ৰাজ্যখনৰ পূবফালৰ [[কোচ হাজো]] শাসন কৰা ৰজাই নিজকে স্বাধীন ঘোষণা কৰে। কোচ হাজো আৰু কোচ বিহাৰ পৃথক হৈ পৰে আৰু সেই দুখন ৰাজ্যৰ সীমা বৰ্তমানৰ প্ৰায় [[অসম]] আৰু [[পশ্চিম বংগ]]ৰ সীমা হৈ পৰে। ১৬১৫ চনত [[মোগল সাম্ৰাজ্য|মোগলে]] কোচ হাজো অধিকাৰ কৰে। অঞ্চলটো লৈ [[আহোম ৰাজ্য|আহোম]] আৰু মোগলৰ সংঘাতৰ সৃষ্টি হয়। শেষত এই অঞ্চল আহোমৰ হাতলৈ যায়। পশ্চিম অংশৰ [[কোচ বিহাৰ|কোচ বিহাৰে]] প্ৰথমে মোগলৰ লগত আৰু পাছত ব্ৰিটিছৰ লগত মিত্ৰতা কৰে। ভাৰতত ব্ৰিটিছৰ শাসনৰ শেষলৈকে ইয়াত ৰাজকীয় শাসন চলিছিল। ==আৰু চাওক== *[[কোচ ৰাজবংশী]] ==টোকা== {{reflist|2}} ==তথ্যসূত্ৰ== {{refbegin}} * {{Citation |last=Sarkar |first=J. N. |contribution=Chapter II The Turko-Afghan Invasions |editor-last=Barpujari |editor-first=H. K. |title=The Comprehensive History of Assam |volume=2 |pages=35–48 |publisher=Assam Publication Board |place=Guwahati |year=1992}} {{refend}} * {{Citation |last=Baruah |first=S L |title=A Comprehensive History of Assam |publisher=Munshiram Manoharlal Publishers Pvt. Ltd.|place=New Delhi |year=1986}} *{{Cite journal|last=Neog|first=Maheswar|title=Light on a Ruling Dynasty of Arunachal Pradesh in the Fourteenth and Fifteenth Centuries|date=1977|journal=Annals of the Bhandarkar Oriental Research Institute|volume=58/59|pages=813–820|jstor=41691751|issn=0378-1143}} {{History of Assam}} <references/> [[শ্ৰেণী:অসমৰ ইতিহাস]] [[শ্ৰেণী:কামতাপুৰ]] 6sesexv5jldmictkg9hmu9bkb59motm 606207 606205 2026-05-13T22:50:53Z Ananya Taye 28065 /* দুৰ্লভনাৰায়ণৰ পৰিচয় আৰু বিতৰ্ক */ 606207 wikitext text/x-wiki {{Infobox Former Country |native_name = কমতা |conventional_long_name = কমতা ৰাজ্য |common_name = |country = |era = ভাৰতৰ মধ্যযুগীয় ৰাজ্য |status = |event_start = |year_start = ১৩ম শতিকা |date_start = |event1 = |date_event1 = |event_end = হুছেইন শ্বাহৰ আক্ৰমণ |year_end = ১৪৯৮ |date_end = |p1 = কামৰূপ |flag_p1 = |p2 = |flag_p2 = |s1 = [[কোচ ৰাজবংশ|কোচ ৰাজ্য]] |flag_s1 = |image_flag = |flag_type = |image_coat = |image_map = File:Kamata Kingdom Map.jpg |image_map_caption = কমতাপুৰ ৰাজধানীৰ সৈতে ১৪-১৫ শতিকাৰ কমতা ৰাজ্য |capital = [[কমতাপুৰ]] |common_languages = কমতাপুৰীয়া আৰু অসমীয়া |religion = হিন্দু, জনজাতীয় আৰু ইছলাম |government_type = হিন্দু আৰু জনজাতীয়‌ ৰাজতন্ত্ৰ |title_leader = কমতেশ্বৰ |leader1=দুৰ্লভ নাৰায়ণ |year_leader1= ১৪-১৫ শতিকা |legislature = }} '''কমতা ৰাজ্য''' ত্ৰয়োদশ শতিকাত [[পাল ৰাজবংশ]]ৰ পতনৰ পাছত পুৰণি [[কামৰূপ ৰাজ্য]]ৰ পশ্চিম অংশত গঠিত হয়।<ref>Kamarupa was reorganized as a new state. 'Kamata' by name with Kamatapur as capital. The exact time when the change was made is uncertain. But possibly it had been made by Sandhya (c1250-1270) as a safeguard against mounting dangers from the east and the west. Its control on the eastern regions beyond the Manah (Manas river) was lax." {{harv|Sarkar|1992|pp=40–41}}</ref> কমতা ৰাজ্যৰ উত্থানৰ লগে লগে [[অসম বুৰঞ্জী]]ৰ প্ৰাচীন যুগ শেষ হয় আৰু মধ্য যুগ আৰম্ভ হয়। এই অঞ্চলৰ শেষ শাসক আছিল খেন বংশ যাক গৌড়ৰ শাসক আল্লাউদ্দিন হুছেইন শ্বাহে ক্ষমতাচ্যুত কৰে। প্ৰশাসনিক গাঁথনিৰ সৃষ্টি কৰিলেও হুছেইন শ্বাহে এই অঞ্চল নিয়ন্ত্ৰণত ৰাখিব নোৱাৰিলে আৰু [[কোচ ৰাজবংশ]]ই ইয়াত অসাসন কৰিবলৈ লয়। কোচসকলে নিজকে ''কমতেশ্বৰ'' (কমতাৰ শাসক) বুলি কৈছিল, কিন্তু তেওঁলোকৰ প্ৰভাৱ আৰু বিস্তৃতি ইমানেই বাঢ়িছিল যে তেওঁলোকৰ ৰাজ্যক [[কোচ ৰাজ্য]]ও বোলা হয়। পাছলৈ ৰাজ্যখন দুভাগ হৈ পৰে: [[কোচ বিহাৰ]] আৰু [[কোচ হাজো]]। পূবৰ ৰাজ্য কোচ হাজো ১৭শ শতিকাত আহোম ৰাজ্যৰ অন্তৰ্গত হয়। পশ্চিমৰ অংশ কোচ বিহাৰ কোচ ৰাজবংশৰ হাততে থাকে আৰু ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ পাছত ভাৰতত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়।<ref>http://coochbehar.nic.in/htmfiles/royal_history2.html</ref> ==কমতা ৰাজ্য স্থাপন== কোচ বংশৰ উত্থানৰ পূৰ্বৰ কামতা ৰাজ্য অঞ্চলৰ ৰাজনৈতিক ইতিহাস অনিশ্চিত হৈ আছে আৰু ইয়াক বহুলাংশে পৰম্পৰা আৰু সিঁচৰতি উৎসৰ পৰা পুনৰ নিৰ্মাণ কৰা হৈছে। ইতিহাসবিদসকলে পিছৰ সাহিত্যিক গ্ৰন্থ, বংশাৱলীৰ পৰম্পৰা আৰু পুৰ্বদৃষ্টিসম্পন্ন বুৰঞ্জীৰ সমান্তৰালভাৱে সীমিত এপিগ্ৰাফিক প্ৰমাণৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰিছে, যাৰ ফলত পুনৰ্গঠনসমূহ আংশিক হৈয়েই আছে।<ref>Neog, Maheswar, "Early History of the Vaiṣṇava Faith and Movement in Assam, p.39,"The political history of Kāmarūpa of the times immediately preceding the age of Śaṅkaradeva still remains a virgin field of research...For a reconstruction of the history of the fourteenth and fifteenth centuries we have to depend upon the scanty evidences afforded by some copperplate and stone inscriptions, the political works of several pre-Śaṅkaradeva poets and of Śaṅkaradeva himself, the guru-caritas, the rāja-vaṁśāvalīs of the Koch kings of Kāmarūpa; and have also to refer in some instances to Muhammedan chronicles"</ref> ইতিহাসবিদ স্বৰ্ণলতা বৰুৱাৰ মতে ১৩ শতিকাৰ আগভাগত সন্ধ্যা নামৰ এজন ৰজাই কামৰূপৰনগৰ ৰাজধানী কৰি কামৰূপ অঞ্চলত শাসন কৰি আছিল। <ref>{{harvcol|Baruah|1986|p=175}}</ref> ১২৫৭ চনত মালিক ইখতিয়াৰুদ্দিন ইউজবাকৰ আক্ৰমণৰ‌ ফলত (য'ত ইউজবাক নিহত হয়<ref>"Finally the Bengal army was routed in an open encounter in a narrow mountainous defile. An arrowshot wounded the elephant-borne Sultan in the chest. The Rajah allowed the captured Sultan to see his son before being killed." {{harvcol|Sarkar|1992|pp=38–40}}</ref>) সন্ধ্যাই নিজৰ ৰাজধানী বৰ্তমানৰ কুচ বেহাৰ চহৰৰ ওচৰৰ কামতাপুৰলৈ লৈ যায়। সন্ধ্যাই কামেশ্বৰ নাম লয় আৰু ৰাজ্যখন "কামতা" নামেৰে জনাজাত হয়।<ref>{{harvcol|Baruah|1986|p=176}}</ref> এই সময়ছোৱাতে কমতাপুৰৰ ৰাজকুঁৱৰীক‌ [[চুতীয়া ৰাজ্য|চুতীয়া ৰাজ্যৰ]] নৃপতি [[ৰত্নধ্বজপাল|ৰত্নধ্বজপালৰ]] পুত্ৰ বিজয়ধ্বজপাললৈ দিলে।<ref>Bhuyan, Surjya Kumar,"Deodhai Asam Buranji,p. 166</ref> ==চুতীয়া ৰাজবংশ== ১৩-১৪ শতিকাত গৌড়ৰ মুচলমান ৰজাসকলে কেইবা বাৰো কমতা ৰাজ্য আক্ৰমণ কৰিছিল, যাৰ ফলত ৰাজ্যখন দুৰ্বল হৈ পৰিছিল। ১৪ শতিকাৰ অন্তিমটো দশকত ঘিয়াছুদ্দিন আজম শ্বাহে কামৰূপ-কমতা অঞ্চল আক্ৰমণ কৰে। তেওঁৰ ৰাজত্বকালৰ পূৰ্বমুখী সামৰিক অভিযানৰ প্ৰমাণ কামৰুপ অঞ্চলৰ বʼকুত উদ্ধাৰ হোৱা এখন শিলালিপিত পোৱা যায়<ref>Owahedur Zaman, "Study on the Persian Inscriptions discovered in Assam,p.5, "This stone slab inscription is from the time of Ghiyasuddin Azam Shah (ruled from 1389 A.D. to 1410 A.D). It was discovered in Boko of Kamrup district which was issued by Sultan Ghiyasuddin Azam Shah in 1389 A.D. It seems that he extended his sovereignty through Guwahati upto Boko area."</ref>। এই আক্ৰমণৰ ফলত পশ্চিম অসমত ৰাজনৈতিক অস্থিৰতা সৃষ্টি হৈছিল। সেইসময়তে পূব দিশত চুতীয়া ৰাজ্যখন শক্তিশালী হৈ উঠিছিল। ফল স্বৰূপত চুতীয়া ৰাজশক্তিয়ে পশ্চিম পিনে পাতনি মেলে। [[চুতীয়া ৰাজ্য|চুতীয়া ৰজা]] দুৰ্লভনাৰায়ণৰ ১৪২৮ চনৰ তাম্ৰলিপিত উল্লেখ আছে যে তেওঁৰ‌ ককাক সত্যনাৰায়ণে (আন‌ এটা নাম ৰত্ননাৰায়ণ<ref>ৰত্ননাৰায়ণৰ আন এটা নাম সত্যনাৰায়ণো আছিল। এই কথা ঘিলামৰা অঞ্চলৰ বৰমূৰ্তিয়া বিলৰ তাম্ৰপত্ৰৰ পৰা জানিবলৈ পোৱা যায়। ফলিখনৰ মতে ১৩৯২ খ্ৰীষ্টাব্দত সুৰ-ৰিপু(অসুৰ) বংশৰ সধয়াপুৰৰ ৰজা নন্দিশ্বৰৰ পুত্ৰ সত্যনায়াণে ব্ৰাহ্মণক ২০০ পুৰা(৮০০ বিঘা) মাটি দান কৰিছিল। তেওঁৰ পুত্ৰ(আত্মজ) ধৰ্মনাৰায়ণ ৰজাই ফলিখনৰ নবীকৰণ কৰিছিল। গতিকে ইয়াৰ পৰা বুজিব পাৰি যে ধৰ্মনাৰায়ণ ৰজাৰ পিতৃ ৰত্ননাৰায়ণৰ আন এটা নাম সত্যনাৰায়ণ আছিল।</ref>) সেই একে সময়ছোৱাতে (১৩৯০-১৪০০<ref>সত্যনাৰায়ণৰ ৰাজত্ব কাল ১৩৯০ বা তাৰো আগৰ পৰা ১৪০০ লৈকে হ'ব লাগে। তেওঁৰ দিনৰ ১৩৯২ খৃষ্টাব্দৰ দুখন তাম্ৰলিপি উদ্ধাৰ হৈছে। ১৪০১ চনত তেওঁৰ পুত্ৰ লক্ষ্মীনাৰায়ণে ভূমি দান কৰিছিল</ref>) “কামৰুপৰ শত্রু”ক পৰাস্ত কৰি কমতাপুৰত‌ নিজৰ শাসন প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। ভূমিদানৰ ফলিখনত উল্লেখ আছে, {{blockquote|"একোহভূ্ৎ কমতাপুৰে নৰপতি ভূপাল-ৱাৰাৰ্চ্চিতঃ</br> কন্দৰ্প-প্ৰতিপক্ষ-লক্ষ-ৱিজয়ী শ্ৰী ৰত্ননাৰায়ণঃ।।"</br>}} অৰ্থাৎ এজন হৈছিল (একোহভূৎ) কমতাপুৰৰ ৰজা (কমতাপুৰে নৰপতি), যি জন আছিল "ভূপাল সমূহৰদ্বাৰা অৰ্চিত"(ভূপাল-ৱাৰাৰ্চ্চিত) আৰু "কামদেৱৰ(আন এটা নাম কন্দৰ্প) শত্ৰুৰ বিৰুদ্ধে বিজয়ী" (কন্দৰ্প-প্ৰতিপক্ষ-লক্ষ-ৱিজয়ী) শ্ৰী ৰত্ননাৰায়ণ। যদিও এই “শত্রু”ৰ স্পষ্ট পৰিচয় উল্লেখ কৰা হোৱা নাই, তথাপিও ইতিহাসবিদসকলে সাধাৰণতে ধাৰণা কৰে যে ই গৌড়ৰ মুচলমান সেনাবাহিনী অথবা কমৰুপৰ সিংহাসনৰ বাবে প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা কৰা কোনো স্থানীয় ৰাজনৈতিক শক্তি হ’ব পাৰে, যাক চুতীয়া ৰজাই পৰাস্ত কৰিছিল। এইদৰে গৌড়ৰ সামৰিক চাপ আৰু কমৰুপ-কমতা অঞ্চলত সৃষ্টি হোৱা অস্থিৰতাৰ সুযোগ লৈ চুতীয়া শক্তিয়ে পশ্চিমলৈ বিস্তাৰ কৰি কমতাপুৰত নিজৰ আধিপত্য প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল বুলি বুজা যায়।<ref>"The eastern region, whether it is called Sadhaya or Svadhaya as in the plates or Sadhiya or Sadiya as in Assamese chronicles and the western region of Kamatapura seems to be politically connected and the same Satyanarayana/Ratnanarayana might have held sway over both regions"{{harvcol|Neog|1977|p=818}}</ref> ===দুৰ্লভনাৰায়ণৰ পৰিচয় আৰু বিতৰ্ক=== ঐতিহাসিক তথ্যৰ অনুসৰি কমতা ৰাজ্যৰ "দুৰ্লভনাৰায়ণ" নামৰ এজন ৰজাই অসমীয়া কবি [[হেম সৰস্বতী]], [[হৰিবৰ বিপ্ৰ]], আদি বহু লেখকক পৃষ্ঠপোষকতা আগবঢ়াইছিল।<ref>হেম সৰস্বতীয়ে তেওঁৰ প্ৰহ্লাদ চৰিত গ্ৰন্থত দুৰ্লভনাৰায়ণৰ প্ৰশংসা কৰি লিখিছে—“কামতামণ্ডল দুৰ্লভ নাৰায়ণ নৃপবৰ অনুপাম”। এই শাৰীকেইটাৰ পৰা দুৰ্লভনাৰায়ণক কমতা মণ্ডলৰ অধিপতি আৰু সাহিত্য-সংস্কৃতিৰ পৃষ্ঠপোষক ৰজা হিচাপে বুজা যায়।</ref> উল্লেখ্যযোগ্য যে গুৰু চৰিতৰ বৰ্ণনা অনুসৰি কমতা-কামৰূপৰ ৰজা দুৰ্লভনাৰায়ণে কানৌজৰ পৰা অহা বহু ব্ৰাহ্মণ আৰু কায়স্থ ভুঞা পৰিয়ালক নিজৰ ৰাজ্যত আশ্ৰয় দি পূৰ্বাঞ্চলত বসতি স্থাপনৰ ব্যৱস্থা কৰিছিল। [[শঙ্কৰদেৱ|শ্ৰীমন্ত শঙ্কৰদেৱৰ]] পূৰ্বপুৰুষ সকলো এই স্থানান্তৰিত পৰিয়ালসমূহৰ মাজৰে এটা পৰিয়াল আছিল। এই পৰিয়ালসমূহক প্ৰথমতে উত্তৰ গুৱাহাটীৰ ওচয়ৰ লেঙামাগুৰি আৰু পাছলৈ নগাঁৱৰ তেম্বুৱানী-বান্ধা(ঢেমনী) অঞ্চলত বসতি দিয়া হৈছিল বুলি গুৰু চৰিতত উল্লেখ আছে।<ref>Baniprasanna Misra, ''Srimanta Sankara and His Times: Some Further Historical Probings'', Centre for Assamese Studies, Tezpur University, 2016, pp. 27–29.</ref> ইতিহাসবিদ মহেশ্বৰ নেওগে পৰৱৰ্তী কালৰ চৰিত-পুথি আৰু বৈষ্ণৱ পৰম্পৰাৰ ভিত্তিত শঙ্কৰদেৱৰ জন্ম-চন ১৪৪৯ খ্ৰীষ্টাব্দ বুলি গ্ৰহণ কৰিছিল আৰু এই অনুসৰি দুৰ্লভনাৰায়ণৰ ৰাজত্ব কাল ১৪ শতিকাৰ মধ্যভাগ বুলি অনুমান কৰিছিল। কিন্তু ইতিহাসবিদ বাণীপ্ৰশন্ন মীশ্ৰই উপলব্ধ তথ্যসমূহ পুনৰ বিশ্লেষণ কৰি এই গণনাক নাকচ কৰে আৰু শঙ্কৰদেৱৰ জন্ম সম্ভৱতঃ খ্ৰীষ্টীয় ১৪৭৯–১৪৮৪ চনৰ ভিতৰত হৈছিল বুলি মত প্ৰকাশ কৰিছে।<ref>Baniprasanna Misra, ''Srimanta Sankara and His Times: Some Further Historical Probings'', Centre for Assamese Studies, Tezpur University, 2016, pp. 19-20.</ref> সেই অনুসৰি তেওঁ দুৰ্লভনাৰায়ণৰ শাসনকালো পুনৰ নিৰ্ধাৰণ কৰি চতুৰ্দশ শতিকাৰ শেষ ভাগৰ পৰা পঞ্চদশ শতিকাৰ প্ৰথম ভাগৰ মাজত হোৱাৰ সম্ভাৱনা প্ৰকাশ কৰিছে।<ref>Baniprasanna Misra, ''Srimanta Sankara and His Times: Some Further Historical Probings'', Centre for Assamese Studies, Tezpur University, 2016, pp.23</ref> হেম সৰস্বতীয়ে দুৰ্লভনাৰায়ণক ‘‘কমতামণ্ডল’’ৰ ৰজা বুলি উল্লেখ কৰিছে।<ref>''প্ৰহ্লাদ চৰিত্ৰ''' উল্লেখ কৰিছে- "কমতামণ্ডল দুলৰ্ভনাৰায়ণ নৃপবৰ অনুপম৷ তাহান ৰাজ্যত ৰুদ্ৰসৰস্বতী দেৱযানী কন্যা নাম৷৷ তাহান তনয় হেমসৰস্বতী ধ্ৰুৱৰ অনুজ ভাই৷"</ref><ref name="sarma">{{cite book | title=অসমীয়া সাহিত্যৰ সমীক্ষাত্মক ইতিবৃত্ত | publisher=প্ৰতিমা দেৱী | author=ড: [[সত্যেন্দ্ৰনাথ শৰ্মা]] | authorlink=| year=১৯৯৬ | location=গুৱাহাটী | pages=৫৩-৫৪}}</ref> প্ৰাচীন কামৰূপৰ তাম্ৰশাসন আৰু সংস্কৃত ৰাজনৈতিক পৰিভাষাত ‘‘মণ্ডল’’ শব্দটো এক আঞ্চলিক বা ৰাজনৈতিক পৰিসৰ বুজাবলৈহে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে। আনহাতে, চুতীয়া তামৰ ফলিত দুৰ্লভনাৰায়ণৰে ‘‘সাধয়াপতি’’ বা সদিয়াৰ ৰজা বুলি পৰিচয় দিয়া দেখা নাযায়; তাৰ বিপৰীতে তেওঁৰ পূৰ্বপুৰুষ ৰত্ননাৰায়ণ ‘‘কমতাপুৰ’’ৰ ৰজা হৈছিল বুলিহে উল্লেখ কৰিছে। দুৰ্লভনাৰায়ণে পৃষ্ঠাপোষকতা আগ বঢ়োৱা আন এজন কবি হৈছে "হৰিবৰ বিপ্ৰ"। ইতিহাসবিদ মহেশ্বৰ নেওগে এইজন কবিকে ৰামানন্দ দ্বিজৰ "শ্ৰী শ্ৰী বংশী গোপালদেৱ চৰিত"ত উল্লেখ কৰা বংশীগোপালদেৱৰ ককাক হৰিবৰ বিপ্ৰ বুলি চিনাক্ত কৰিছে।<ref name="ভৰালী">{{cite book | title=এহেজাৰ বছৰৰ এশগৰাকী অসমীয়া | publisher=চিত্ৰলেখা পাব্লিকেশ্বন্‌ছ | author=ভৰালী, হেমন্ত কুমাৰ | year=২০০১ | location=গুৱাহাটী | pages=২৯৮-২৯৯}}</ref> ৰচনাখনত হৰিবৰ বিপ্ৰক ‘‘কুণ্ডিল গোষ্ঠীত জাত পুৰুষ সুন্দৰ / ব্যাঘ্ৰপিণ্ডা গ্ৰামেশ্বৰ মুখ্য পণ্ডিতৰ’’ বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে, যাৰ দ্বাৰা তেওঁক কুণ্ডিল বা চুতীয়া ৰাজধানী [[শদিয়া]] অঞ্চলৰ গ্ৰামেশ্বৰ বুলি কোৱা হৈছে।<ref>{{cite book |title=Harivara Vipra’s Babrubahnar Yuddha and Tamradhwajar Yuddha |editor=Birinchi Kumar Barua; Maheswar Neog |publisher=Gauhati University |year=1960 |page=}}</ref> হৰিবৰ বিপ্ৰৰ ৰচনাত ‘‘চেতিয়া’’ শব্দৰ উল্লেখো পোৱা যায়, যাক কিছু ইতিহাসবিদে আহোম যুগৰ পৰৱৰ্তী সংস্কৰণত যুগ হোৱা বুলি ক'ব খোজে।<ref>{{cite book |last=Kakati |first=Banikanta |title=Aspects of Early Assamese Literature |publisher=Gauhati University |year=1953 |page=34}}</ref> কিন্তু বুৰঞ্জী সমূহৰ পৰা দেখা যে এই ''চেতিয়া'' পদবী টো চুতীয়া ৰাজ্যতো আছিল<ref>Bhuyan, S.K, "Deodhai Buranji, p.16<ref> আৰু চুহুংমুঙে চুতীয়া ৰাজ্য দখল কৰাৰ পাছৰ পৰাহে আহোম ৰাজ্যত প্ৰচলিত হৈছিল।<ref>S.K, "Satsari Buranji, p.16</ref> এই তথ্যসমূহৰ ভিত্তিত কিছু গৱেষকে কমতা, কামৰূপ আৰু শদিয়া একেই ৰাজ শক্তিয়ে পৰিচালিত কৰিছিল বুলি ক'ব খোজে।<ref>"The eastern region, whether it is called Sadhaya or Svadhaya as in the plates or Sadhiya or Sadiya as in Assamese chronicles and the western region of Kamatapura seems to be politically connected and the same Satyanarayana/Ratnanarayana might have held sway over both regions"{{harvcol|Neog|1977|p=818}}</ref> তথাপিটো কমতাপুৰৰ এই দুৰ্লভনাৰায়ণ আৰু চুতীয়া বংশৰ দুৰ্লভনাৰায়ণ‌ একে ব্যক্তি আছিল নে নাই, সেই বিষয়ে ইতিহাসবিদ সকলৰ মাজত বৰ্তমানেও একমত পোৱা নাযায়। ==খেন ৰাজবংশ== {{Main|খেন ৰাজবংশ}} [[খেন ৰাজবংশ]]ই তেওঁলোকৰ ৰাজধানী কমতাপুৰ বা গোসানীমাৰীৰ (বৰ্তমান [[কোচ বিহাৰ জিলা]]ত) পৰা শাসন কৰিছিল। শেষ ৰজা [[কমতাৰ নীলাম্বৰ|নীলাম্বৰে]] (১৪৮০-১৪৯৮) ৰাজ্য বহলাই বৰ্তমানৰ পশ্চিম বংগৰ কোচ বিহাৰ জিলা, অসমৰ অবিভক্ত কামৰূপ আৰু [[দৰং জিলা]], আৰু [[বাংলাদেশ]]ৰ উত্তৰ মৈমনছিং আৰু দিনজাপুৰ জিলাৰ পূব অংশ অন্তৰ্ভুক্ত কৰিছিল।<ref>{{Harvcol|Sarkar|1992|p=44}}</ref> এই ৰাজবংশটোৰ শাসনৰ শেষৰ পিনে (১৪৯২–৯৩ খ্ৰীষ্টাব্দত) বংগৰ ছামছুদ্দিন মুজাফ্ফৰ শ্বাহই কামতা ৰাজ্যৰ অন্ততঃ কিছু অংশ আক্ৰমণ কৰি জয় কৰে, আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত ''কমতা মৰ্দন'' উপাধি থকা মোহৰ মাৰে।<ref>{{cite Banglapedia|article=Coins|author=Muhammad Rezaul Karim}}</ref> [[File:Coin of Shamsuddin Muzaffar Shah dated to 1492 (898 AH).png||thumb|১৪৯২ চনৰ (৮৯৮ হিজৰী) শ্বামছুদ্দিন মুজাফ্ফাৰ শ্বাহৰ মুদ্ৰা, কামতাহৰ ওপৰত জয়লাভৰ স্মৃতিত। তেওঁ মুদ্ৰাটোত "কামতাহ মৰ্দন" বুলি উল্লেখ কৰিছে।]] ==হুছেইন শ্বাহৰ আক্ৰমণ== [[গৌড় ৰাজ্য|গৌড়ৰ]] আফগান শাসক আল্লাউদ্দিন হুছেইন শ্বাহে (১৪৯৪-১৫১৯) ১৪৯৮ চনত শেষ খেন ৰজাক ক্ষমতাচ্যুত কৰে।<ref>আক্ৰমণৰ সঠিক তাৰিখ জনা নাযায়। {{Harvcol|Sarkar|1992|pp=46–47}} চাওক। </ref> পৰম্পৰাগত তথ্য অনুসৰি কমতা ৰাণীৰ লগত কমতাৰ বিষয়া এজনৰ পুত্ৰৰ গোপন সম্পৰ্কৰ পৰাই এই ঘটনাৰ সূত্ৰপাত হয়। হুছেইন শ্বাহে ২৪,০০০ পদাতিক, অশ্বাৰোহী সেনা আৰু যুঁজাৰু নাৱেৰে কমতা আক্ৰমণ কৰিছিল।<ref>{{Harvcol|Sarkar|1992|p=46}}</ref> হুছেইন শ্বাহে নগৰখন ধ্বংস কৰি [[হাজো]]লৈকে অঞ্চলটো নিজৰ হাতলৈ আনে আৰু তেওঁৰ পুত্ৰক সিংহাসনত বহুৱায়। হুছেইন শ্বাহে আগৰ গোষ্ঠীপতিসকলক অব্যাহতি দি অঞ্চলটোত সামৰিক শাসন প্ৰতিষ্ঠা কৰে। তেওঁ "কমৰু, কমতাৰ বিজেতা" বুলি নিজৰ মোহৰ সজাইছিল। পাছলৈ [[বাৰ ভূঞা]]কে ধৰি স্থানীয় দলপতিসমূহৰ চেষ্টাত হুছেইন শ্বাহে এই অঞ্চলৰ সামৰিক আৰু ৰাজনৈতিক নিয়ন্ত্ৰণ হেৰুৱায়। স্থানীয় নেতাসকলে এই অঞ্চল শাসন কৰিবলৈ লয় আৰু [[কোচ ৰাজবংশ]]ৰ উত্থান হয়। আফগান শাসনৰ প্ৰভাৱ পাছলৈও থাকি যায়। হুছেইন শ্বাহৰ মোহৰ কোচ বংশৰ শাসনকালত ১৫১৮ চনলৈকে ব্যৱহৃত হৈছিল। ==কোচ ৰাজবংশ== {{Main|কোচ ৰাজবংশ}} ষোড়শ শতিকাৰ আগভাগত[[কোচ ৰাজবংশী]]য় বিশ্ব সিংহ‌ই (১৫১৫-১৫৪০) কমতাত [[কোচ ৰাজ্য]] প্ৰতিষ্ঠা কৰে। সেই শতিকাৰে শেষৰফালে ৰাজ্যখনৰ পূবফালৰ [[কোচ হাজো]] শাসন কৰা ৰজাই নিজকে স্বাধীন ঘোষণা কৰে। কোচ হাজো আৰু কোচ বিহাৰ পৃথক হৈ পৰে আৰু সেই দুখন ৰাজ্যৰ সীমা বৰ্তমানৰ প্ৰায় [[অসম]] আৰু [[পশ্চিম বংগ]]ৰ সীমা হৈ পৰে। ১৬১৫ চনত [[মোগল সাম্ৰাজ্য|মোগলে]] কোচ হাজো অধিকাৰ কৰে। অঞ্চলটো লৈ [[আহোম ৰাজ্য|আহোম]] আৰু মোগলৰ সংঘাতৰ সৃষ্টি হয়। শেষত এই অঞ্চল আহোমৰ হাতলৈ যায়। পশ্চিম অংশৰ [[কোচ বিহাৰ|কোচ বিহাৰে]] প্ৰথমে মোগলৰ লগত আৰু পাছত ব্ৰিটিছৰ লগত মিত্ৰতা কৰে। ভাৰতত ব্ৰিটিছৰ শাসনৰ শেষলৈকে ইয়াত ৰাজকীয় শাসন চলিছিল। ==আৰু চাওক== *[[কোচ ৰাজবংশী]] ==টোকা== {{reflist|2}} ==তথ্যসূত্ৰ== {{refbegin}} * {{Citation |last=Sarkar |first=J. N. |contribution=Chapter II The Turko-Afghan Invasions |editor-last=Barpujari |editor-first=H. K. |title=The Comprehensive History of Assam |volume=2 |pages=35–48 |publisher=Assam Publication Board |place=Guwahati |year=1992}} {{refend}} * {{Citation |last=Baruah |first=S L |title=A Comprehensive History of Assam |publisher=Munshiram Manoharlal Publishers Pvt. Ltd.|place=New Delhi |year=1986}} *{{Cite journal|last=Neog|first=Maheswar|title=Light on a Ruling Dynasty of Arunachal Pradesh in the Fourteenth and Fifteenth Centuries|date=1977|journal=Annals of the Bhandarkar Oriental Research Institute|volume=58/59|pages=813–820|jstor=41691751|issn=0378-1143}} {{History of Assam}} <references/> [[শ্ৰেণী:অসমৰ ইতিহাস]] [[শ্ৰেণী:কামতাপুৰ]] 50zwkx5sv4y1o2487fbem3v8bucmeqa 606208 606207 2026-05-13T22:53:05Z Ananya Taye 28065 606208 wikitext text/x-wiki {{Infobox Former Country |native_name = কমতা |conventional_long_name = কমতা ৰাজ্য |common_name = |country = |era = ভাৰতৰ মধ্যযুগীয় ৰাজ্য |status = |event_start = |year_start = ১৩ম শতিকা |date_start = |event1 = |date_event1 = |event_end = হুছেইন শ্বাহৰ আক্ৰমণ |year_end = ১৪৯৮ |date_end = |p1 = কামৰূপ |flag_p1 = |p2 = |flag_p2 = |s1 = [[কোচ ৰাজবংশ|কোচ ৰাজ্য]] |flag_s1 = |image_flag = |flag_type = |image_coat = |image_map = File:Kamata Kingdom Map.jpg |image_map_caption = কমতাপুৰ ৰাজধানীৰ সৈতে ১৪-১৫ শতিকাৰ কমতা ৰাজ্য |capital = [[কমতাপুৰ]] |common_languages = কমতাপুৰীয়া আৰু অসমীয়া |religion = হিন্দু, জনজাতীয় আৰু ইছলাম |government_type = হিন্দু আৰু জনজাতীয়‌ ৰাজতন্ত্ৰ |title_leader = কমতেশ্বৰ |leader1=দুৰ্লভ নাৰায়ণ |year_leader1= ১৪-১৫ শতিকা |legislature = }} '''কমতা ৰাজ্য''' ত্ৰয়োদশ শতিকাত [[পাল ৰাজবংশ]]ৰ পতনৰ পাছত পুৰণি [[কামৰূপ ৰাজ্য]]ৰ পশ্চিম অংশত গঠিত হয়।<ref>Kamarupa was reorganized as a new state. 'Kamata' by name with Kamatapur as capital. The exact time when the change was made is uncertain. But possibly it had been made by Sandhya (c1250-1270) as a safeguard against mounting dangers from the east and the west. Its control on the eastern regions beyond the Manah (Manas river) was lax." {{harv|Sarkar|1992|pp=40–41}}</ref> কমতা ৰাজ্যৰ উত্থানৰ লগে লগে [[অসম বুৰঞ্জী]]ৰ প্ৰাচীন যুগ শেষ হয় আৰু মধ্য যুগ আৰম্ভ হয়। এই অঞ্চলৰ শেষ শাসক আছিল খেন বংশ যাক গৌড়ৰ শাসক আল্লাউদ্দিন হুছেইন শ্বাহে ক্ষমতাচ্যুত কৰে। প্ৰশাসনিক গাঁথনিৰ সৃষ্টি কৰিলেও হুছেইন শ্বাহে এই অঞ্চল নিয়ন্ত্ৰণত ৰাখিব নোৱাৰিলে আৰু [[কোচ ৰাজবংশ]]ই ইয়াত অসাসন কৰিবলৈ লয়। কোচসকলে নিজকে ''কমতেশ্বৰ'' (কমতাৰ শাসক) বুলি কৈছিল, কিন্তু তেওঁলোকৰ প্ৰভাৱ আৰু বিস্তৃতি ইমানেই বাঢ়িছিল যে তেওঁলোকৰ ৰাজ্যক [[কোচ ৰাজ্য]]ও বোলা হয়। পাছলৈ ৰাজ্যখন দুভাগ হৈ পৰে: [[কোচ বিহাৰ]] আৰু [[কোচ হাজো]]। পূবৰ ৰাজ্য কোচ হাজো ১৭শ শতিকাত আহোম ৰাজ্যৰ অন্তৰ্গত হয়। পশ্চিমৰ অংশ কোচ বিহাৰ কোচ ৰাজবংশৰ হাততে থাকে আৰু ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ পাছত ভাৰতত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়।<ref>http://coochbehar.nic.in/htmfiles/royal_history2.html</ref> ==কমতা ৰাজ্য স্থাপন== কোচ বংশৰ উত্থানৰ পূৰ্বৰ কামতা ৰাজ্য অঞ্চলৰ ৰাজনৈতিক ইতিহাস অনিশ্চিত হৈ আছে আৰু ইয়াক বহুলাংশে পৰম্পৰা আৰু সিঁচৰতি উৎসৰ পৰা পুনৰ নিৰ্মাণ কৰা হৈছে। ইতিহাসবিদসকলে পিছৰ সাহিত্যিক গ্ৰন্থ, বংশাৱলীৰ পৰম্পৰা আৰু পুৰ্বদৃষ্টিসম্পন্ন বুৰঞ্জীৰ সমান্তৰালভাৱে সীমিত এপিগ্ৰাফিক প্ৰমাণৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰিছে, যাৰ ফলত পুনৰ্গঠনসমূহ আংশিক হৈয়েই আছে।<ref>Neog, Maheswar, "Early History of the Vaiṣṇava Faith and Movement in Assam, p.39,"The political history of Kāmarūpa of the times immediately preceding the age of Śaṅkaradeva still remains a virgin field of research...For a reconstruction of the history of the fourteenth and fifteenth centuries we have to depend upon the scanty evidences afforded by some copperplate and stone inscriptions, the political works of several pre-Śaṅkaradeva poets and of Śaṅkaradeva himself, the guru-caritas, the rāja-vaṁśāvalīs of the Koch kings of Kāmarūpa; and have also to refer in some instances to Muhammedan chronicles"</ref> ইতিহাসবিদ স্বৰ্ণলতা বৰুৱাৰ মতে ১৩ শতিকাৰ আগভাগত সন্ধ্যা নামৰ এজন ৰজাই কামৰূপৰনগৰ ৰাজধানী কৰি কামৰূপ অঞ্চলত শাসন কৰি আছিল। <ref>{{harvcol|Baruah|1986|p=175}}</ref> ১২৫৭ চনত মালিক ইখতিয়াৰুদ্দিন ইউজবাকৰ আক্ৰমণৰ‌ ফলত (য'ত ইউজবাক নিহত হয়<ref>"Finally the Bengal army was routed in an open encounter in a narrow mountainous defile. An arrowshot wounded the elephant-borne Sultan in the chest. The Rajah allowed the captured Sultan to see his son before being killed." {{harvcol|Sarkar|1992|pp=38–40}}</ref>) সন্ধ্যাই নিজৰ ৰাজধানী বৰ্তমানৰ কুচ বেহাৰ চহৰৰ ওচৰৰ কামতাপুৰলৈ লৈ যায়। সন্ধ্যাই কামেশ্বৰ নাম লয় আৰু ৰাজ্যখন "কামতা" নামেৰে জনাজাত হয়।<ref>{{harvcol|Baruah|1986|p=176}}</ref> এই সময়ছোৱাতে কমতাপুৰৰ ৰাজকুঁৱৰীক‌ [[চুতীয়া ৰাজ্য|চুতীয়া ৰাজ্যৰ]] নৃপতি [[ৰত্নধ্বজপাল|ৰত্নধ্বজপালৰ]] পুত্ৰ বিজয়ধ্বজপাললৈ দিলে।<ref>Bhuyan, Surjya Kumar,"Deodhai Asam Buranji,p. 166</ref> ==চুতীয়া ৰাজবংশ== ১৩-১৪ শতিকাত গৌড়ৰ মুচলমান ৰজাসকলে কেইবা বাৰো কমতা ৰাজ্য আক্ৰমণ কৰিছিল, যাৰ ফলত ৰাজ্যখন দুৰ্বল হৈ পৰিছিল। ১৪ শতিকাৰ অন্তিমটো দশকত ঘিয়াছুদ্দিন আজম শ্বাহে কামৰূপ-কমতা অঞ্চল আক্ৰমণ কৰে। তেওঁৰ ৰাজত্বকালৰ পূৰ্বমুখী সামৰিক অভিযানৰ প্ৰমাণ কামৰুপ অঞ্চলৰ বʼকুত উদ্ধাৰ হোৱা এখন শিলালিপিত পোৱা যায়<ref>Owahedur Zaman, "Study on the Persian Inscriptions discovered in Assam,p.5, "This stone slab inscription is from the time of Ghiyasuddin Azam Shah (ruled from 1389 A.D. to 1410 A.D). It was discovered in Boko of Kamrup district which was issued by Sultan Ghiyasuddin Azam Shah in 1389 A.D. It seems that he extended his sovereignty through Guwahati upto Boko area."</ref>। এই আক্ৰমণৰ ফলত পশ্চিম অসমত ৰাজনৈতিক অস্থিৰতা সৃষ্টি হৈছিল। সেইসময়তে পূব দিশত চুতীয়া ৰাজ্যখন শক্তিশালী হৈ উঠিছিল। ফল স্বৰূপত চুতীয়া ৰাজশক্তিয়ে পশ্চিম পিনে পাতনি মেলে। [[চুতীয়া ৰাজ্য|চুতীয়া ৰজা]] দুৰ্লভনাৰায়ণৰ ১৪২৮ চনৰ তাম্ৰলিপিত উল্লেখ আছে যে তেওঁৰ‌ ককাক সত্যনাৰায়ণে (আন‌ এটা নাম ৰত্ননাৰায়ণ<ref>ৰত্ননাৰায়ণৰ আন এটা নাম সত্যনাৰায়ণো আছিল। এই কথা ঘিলামৰা অঞ্চলৰ বৰমূৰ্তিয়া বিলৰ তাম্ৰপত্ৰৰ পৰা জানিবলৈ পোৱা যায়। ফলিখনৰ মতে ১৩৯২ খ্ৰীষ্টাব্দত সুৰ-ৰিপু(অসুৰ) বংশৰ সধয়াপুৰৰ ৰজা নন্দিশ্বৰৰ পুত্ৰ সত্যনায়াণে ব্ৰাহ্মণক ২০০ পুৰা(৮০০ বিঘা) মাটি দান কৰিছিল। তেওঁৰ পুত্ৰ(আত্মজ) ধৰ্মনাৰায়ণ ৰজাই ফলিখনৰ নবীকৰণ কৰিছিল। গতিকে ইয়াৰ পৰা বুজিব পাৰি যে ধৰ্মনাৰায়ণ ৰজাৰ পিতৃ ৰত্ননাৰায়ণৰ আন এটা নাম সত্যনাৰায়ণ আছিল।</ref>) সেই একে সময়ছোৱাতে (১৩৯০-১৪০০<ref>সত্যনাৰায়ণৰ ৰাজত্ব কাল ১৩৯০ বা তাৰো আগৰ পৰা ১৪০০ লৈকে হ'ব লাগে। তেওঁৰ দিনৰ ১৩৯২ খৃষ্টাব্দৰ দুখন তাম্ৰলিপি উদ্ধাৰ হৈছে। ১৪০১ চনত তেওঁৰ পুত্ৰ লক্ষ্মীনাৰায়ণে ভূমি দান কৰিছিল</ref>) “কামৰুপৰ শত্রু”ক পৰাস্ত কৰি কমতাপুৰত‌ নিজৰ শাসন প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। ভূমিদানৰ ফলিখনত উল্লেখ আছে, {{blockquote|"একোহভূ্ৎ কমতাপুৰে নৰপতি ভূপাল-ৱাৰাৰ্চ্চিতঃ</br> কন্দৰ্প-প্ৰতিপক্ষ-লক্ষ-ৱিজয়ী শ্ৰী ৰত্ননাৰায়ণঃ।।"</br>}} অৰ্থাৎ এজন হৈছিল (একোহভূৎ) কমতাপুৰৰ ৰজা (কমতাপুৰে নৰপতি), যি জন আছিল "ভূপাল সমূহৰদ্বাৰা অৰ্চিত"(ভূপাল-ৱাৰাৰ্চ্চিত) আৰু "কামদেৱৰ(আন এটা নাম কন্দৰ্প) শত্ৰুৰ বিৰুদ্ধে বিজয়ী" (কন্দৰ্প-প্ৰতিপক্ষ-লক্ষ-ৱিজয়ী) শ্ৰী ৰত্ননাৰায়ণ। যদিও এই “শত্রু”ৰ স্পষ্ট পৰিচয় উল্লেখ কৰা হোৱা নাই, তথাপিও ইতিহাসবিদসকলে সাধাৰণতে ধাৰণা কৰে যে ই গৌড়ৰ মুচলমান সেনাবাহিনী অথবা কমৰুপৰ সিংহাসনৰ বাবে প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা কৰা কোনো স্থানীয় ৰাজনৈতিক শক্তি হ’ব পাৰে, যাক চুতীয়া ৰজাই পৰাস্ত কৰিছিল। এইদৰে গৌড়ৰ সামৰিক চাপ আৰু কমৰুপ-কমতা অঞ্চলত সৃষ্টি হোৱা অস্থিৰতাৰ সুযোগ লৈ চুতীয়া শক্তিয়ে পশ্চিমলৈ বিস্তাৰ কৰি কমতাপুৰত নিজৰ আধিপত্য প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল বুলি বুজা যায়।<ref>"The eastern region, whether it is called Sadhaya or Svadhaya as in the plates or Sadhiya or Sadiya as in Assamese chronicles and the western region of Kamatapura seems to be politically connected and the same Satyanarayana/Ratnanarayana might have held sway over both regions"{{harvcol|Neog|1977|p=818}}</ref> ===দুৰ্লভনাৰায়ণৰ পৰিচয় আৰু বিতৰ্ক=== ঐতিহাসিক তথ্যৰ অনুসৰি কমতা ৰাজ্যৰ "দুৰ্লভনাৰায়ণ" নামৰ এজন ৰজাই অসমীয়া কবি [[হেম সৰস্বতী]], [[হৰিবৰ বিপ্ৰ]], আদি বহু লেখকক পৃষ্ঠপোষকতা আগবঢ়াইছিল।<ref>হেম সৰস্বতীয়ে তেওঁৰ প্ৰহ্লাদ চৰিত গ্ৰন্থত দুৰ্লভনাৰায়ণৰ প্ৰশংসা কৰি লিখিছে—“কামতামণ্ডল দুৰ্লভ নাৰায়ণ নৃপবৰ অনুপাম”। এই শাৰীকেইটাৰ পৰা দুৰ্লভনাৰায়ণক কমতা মণ্ডলৰ অধিপতি আৰু সাহিত্য-সংস্কৃতিৰ পৃষ্ঠপোষক ৰজা হিচাপে বুজা যায়।</ref> উল্লেখ্যযোগ্য যে গুৰু চৰিতৰ বৰ্ণনা অনুসৰি কমতা-কামৰূপৰ ৰজা দুৰ্লভনাৰায়ণে কানৌজৰ পৰা অহা বহু ব্ৰাহ্মণ আৰু কায়স্থ ভুঞা পৰিয়ালক নিজৰ ৰাজ্যত আশ্ৰয় দি পূৰ্বাঞ্চলত বসতি স্থাপনৰ ব্যৱস্থা কৰিছিল। [[শঙ্কৰদেৱ|শ্ৰীমন্ত শঙ্কৰদেৱৰ]] পূৰ্বপুৰুষ সকলো এই স্থানান্তৰিত পৰিয়ালসমূহৰ মাজৰে এটা পৰিয়াল আছিল। এই পৰিয়ালসমূহক প্ৰথমতে উত্তৰ গুৱাহাটীৰ ওচয়ৰ লেঙামাগুৰি আৰু পাছলৈ নগাঁৱৰ তেম্বুৱানী-বান্ধা(ঢেমনী) অঞ্চলত বসতি দিয়া হৈছিল বুলি গুৰু চৰিতত উল্লেখ আছে।<ref>Baniprasanna Misra, ''Srimanta Sankara and His Times: Some Further Historical Probings'', Centre for Assamese Studies, Tezpur University, 2016, pp. 27–29.</ref> ইতিহাসবিদ মহেশ্বৰ নেওগে পৰৱৰ্তী কালৰ চৰিত-পুথি আৰু বৈষ্ণৱ পৰম্পৰাৰ ভিত্তিত শঙ্কৰদেৱৰ জন্ম-চন ১৪৪৯ খ্ৰীষ্টাব্দ বুলি গ্ৰহণ কৰিছিল আৰু এই অনুসৰি দুৰ্লভনাৰায়ণৰ ৰাজত্ব কাল ১৪ শতিকাৰ মধ্যভাগ বুলি অনুমান কৰিছিল। কিন্তু ইতিহাসবিদ বাণীপ্ৰশন্ন মীশ্ৰই উপলব্ধ তথ্যসমূহ পুনৰ বিশ্লেষণ কৰি এই গণনাক নাকচ কৰে আৰু শঙ্কৰদেৱৰ জন্ম সম্ভৱতঃ খ্ৰীষ্টীয় ১৪৭৯–১৪৮৪ চনৰ ভিতৰত হৈছিল বুলি মত প্ৰকাশ কৰিছে।<ref>Baniprasanna Misra, ''Srimanta Sankara and His Times: Some Further Historical Probings'', Centre for Assamese Studies, Tezpur University, 2016, pp. 19-20.</ref> সেই অনুসৰি তেওঁ দুৰ্লভনাৰায়ণৰ শাসনকালো পুনৰ নিৰ্ধাৰণ কৰি চতুৰ্দশ শতিকাৰ শেষ ভাগৰ পৰা পঞ্চদশ শতিকাৰ প্ৰথম ভাগৰ মাজত হোৱাৰ সম্ভাৱনা প্ৰকাশ কৰিছে।<ref>Baniprasanna Misra, ''Srimanta Sankara and His Times: Some Further Historical Probings'', Centre for Assamese Studies, Tezpur University, 2016, pp.23</ref> হেম সৰস্বতীয়ে দুৰ্লভনাৰায়ণক ‘‘কমতামণ্ডল’’ৰ ৰজা বুলি উল্লেখ কৰিছে।<ref>''প্ৰহ্লাদ চৰিত্ৰ''' উল্লেখ কৰিছে- "কমতামণ্ডল দুলৰ্ভনাৰায়ণ নৃপবৰ অনুপম৷ তাহান ৰাজ্যত ৰুদ্ৰসৰস্বতী দেৱযানী কন্যা নাম৷৷ তাহান তনয় হেমসৰস্বতী ধ্ৰুৱৰ অনুজ ভাই৷"</ref><ref name="sarma">{{cite book | title=অসমীয়া সাহিত্যৰ সমীক্ষাত্মক ইতিবৃত্ত | publisher=প্ৰতিমা দেৱী | author=ড: [[সত্যেন্দ্ৰনাথ শৰ্মা]] | authorlink=| year=১৯৯৬ | location=গুৱাহাটী | pages=৫৩-৫৪}}</ref> প্ৰাচীন কামৰূপৰ তাম্ৰশাসন আৰু সংস্কৃত ৰাজনৈতিক পৰিভাষাত ‘‘মণ্ডল’’ শব্দটো এক আঞ্চলিক বা ৰাজনৈতিক পৰিসৰ বুজাবলৈহে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে। আনহাতে, চুতীয়া তামৰ ফলিত দুৰ্লভনাৰায়ণৰে ‘‘সাধয়াপতি’’ বা সদিয়াৰ ৰজা বুলি পৰিচয় দিয়া দেখা নাযায়; তাৰ বিপৰীতে তেওঁৰ পূৰ্বপুৰুষ ৰত্ননাৰায়ণ ‘‘কমতাপুৰ’’ৰ ৰজা হৈছিল বুলিহে উল্লেখ কৰিছে। দুৰ্লভনাৰায়ণে পৃষ্ঠাপোষকতা আগ বঢ়োৱা আন এজন কবি হৈছে "হৰিবৰ বিপ্ৰ"। ইতিহাসবিদ মহেশ্বৰ নেওগে এইজন কবিকে ৰামানন্দ দ্বিজৰ "শ্ৰী শ্ৰী বংশী গোপালদেৱ চৰিত"ত উল্লেখ কৰা বংশীগোপালদেৱৰ ককাক হৰিবৰ বিপ্ৰ বুলি চিনাক্ত কৰিছে।<ref name="ভৰালী">{{cite book | title=এহেজাৰ বছৰৰ এশগৰাকী অসমীয়া | publisher=চিত্ৰলেখা পাব্লিকেশ্বন্‌ছ | author=ভৰালী, হেমন্ত কুমাৰ | year=২০০১ | location=গুৱাহাটী | pages=২৯৮-২৯৯}}</ref> ৰচনাখনত হৰিবৰ বিপ্ৰক ‘‘কুণ্ডিল গোষ্ঠীত জাত পুৰুষ সুন্দৰ / ব্যাঘ্ৰপিণ্ডা গ্ৰামেশ্বৰ মুখ্য পণ্ডিতৰ’’ বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে, যাৰ দ্বাৰা তেওঁক কুণ্ডিল বা চুতীয়া ৰাজধানী [[শদিয়া]] অঞ্চলৰ গ্ৰামেশ্বৰ বুলি কোৱা হৈছে।<ref>{{cite book |title=Harivara Vipra’s Babrubahnar Yuddha and Tamradhwajar Yuddha |editor=Birinchi Kumar Barua; Maheswar Neog |publisher=Gauhati University |year=1960 |page=}}</ref> হৰিবৰ বিপ্ৰৰ ৰচনাত ‘‘চেতিয়া’’ শব্দৰ উল্লেখো পোৱা যায়, যাক কিছু ইতিহাসবিদে আহোম যুগৰ পৰৱৰ্তী সংস্কৰণত যুগ হোৱা বুলি ক'ব খোজে।<ref>{{cite book |last=Kakati |first=Banikanta |title=Aspects of Early Assamese Literature |publisher=Gauhati University |year=1953 |page=34}}</ref> কিন্তু বুৰঞ্জী সমূহৰ পৰা দেখা যে এই ''চেতিয়া'' পদবী চুতীয়া ৰাজ্যতো আছিল<ref>Bhuyan, S.K, "Deodhai Buranji, p.16</ref> আৰু চুহুংমুঙে চুতীয়া ৰাজ্য দখল কৰাৰ পাছৰ পৰাহে আহোম ৰাজ্যত প্ৰচলিত হৈছিল।<ref>S.K, "Satsari Buranji, p.16</ref> এই সকলো তথ্যসমূহৰ ভিত্তিত কিছু গৱেষকে কমতা, কামৰূপ আৰু শদিয়া একেই ৰাজ শক্তিয়ে পৰিচালিত কৰিছিল বুলি ক'ব খোজে।<ref>"The eastern region, whether it is called Sadhaya or Svadhaya as in the plates or Sadhiya or Sadiya as in Assamese chronicles and the western region of Kamatapura seems to be politically connected and the same Satyanarayana/Ratnanarayana might have held sway over both regions"{{harvcol|Neog|1977|p=818}}</ref> তথাপিটো কমতাপুৰৰ এই দুৰ্লভনাৰায়ণ আৰু চুতীয়া বংশৰ দুৰ্লভনাৰায়ণ‌ একে ব্যক্তি আছিল নে নাই, সেই বিষয়ে ইতিহাসবিদ সকলৰ মাজত বৰ্তমানেও একমত পোৱা নাযায়। ==খেন ৰাজবংশ== {{Main|খেন ৰাজবংশ}} [[খেন ৰাজবংশ]]ই তেওঁলোকৰ ৰাজধানী কমতাপুৰ বা গোসানীমাৰীৰ (বৰ্তমান [[কোচ বিহাৰ জিলা]]ত) পৰা শাসন কৰিছিল। শেষ ৰজা [[কমতাৰ নীলাম্বৰ|নীলাম্বৰে]] (১৪৮০-১৪৯৮) ৰাজ্য বহলাই বৰ্তমানৰ পশ্চিম বংগৰ কোচ বিহাৰ জিলা, অসমৰ অবিভক্ত কামৰূপ আৰু [[দৰং জিলা]], আৰু [[বাংলাদেশ]]ৰ উত্তৰ মৈমনছিং আৰু দিনজাপুৰ জিলাৰ পূব অংশ অন্তৰ্ভুক্ত কৰিছিল।<ref>{{Harvcol|Sarkar|1992|p=44}}</ref> এই ৰাজবংশটোৰ শাসনৰ শেষৰ পিনে (১৪৯২–৯৩ খ্ৰীষ্টাব্দত) বংগৰ ছামছুদ্দিন মুজাফ্ফৰ শ্বাহই কামতা ৰাজ্যৰ অন্ততঃ কিছু অংশ আক্ৰমণ কৰি জয় কৰে, আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত ''কমতা মৰ্দন'' উপাধি থকা মোহৰ মাৰে।<ref>{{cite Banglapedia|article=Coins|author=Muhammad Rezaul Karim}}</ref> [[File:Coin of Shamsuddin Muzaffar Shah dated to 1492 (898 AH).png||thumb|১৪৯২ চনৰ (৮৯৮ হিজৰী) শ্বামছুদ্দিন মুজাফ্ফাৰ শ্বাহৰ মুদ্ৰা, কামতাহৰ ওপৰত জয়লাভৰ স্মৃতিত। তেওঁ মুদ্ৰাটোত "কামতাহ মৰ্দন" বুলি উল্লেখ কৰিছে।]] ==হুছেইন শ্বাহৰ আক্ৰমণ== [[গৌড় ৰাজ্য|গৌড়ৰ]] আফগান শাসক আল্লাউদ্দিন হুছেইন শ্বাহে (১৪৯৪-১৫১৯) ১৪৯৮ চনত শেষ খেন ৰজাক ক্ষমতাচ্যুত কৰে।<ref>আক্ৰমণৰ সঠিক তাৰিখ জনা নাযায়। {{Harvcol|Sarkar|1992|pp=46–47}} চাওক। </ref> পৰম্পৰাগত তথ্য অনুসৰি কমতা ৰাণীৰ লগত কমতাৰ বিষয়া এজনৰ পুত্ৰৰ গোপন সম্পৰ্কৰ পৰাই এই ঘটনাৰ সূত্ৰপাত হয়। হুছেইন শ্বাহে ২৪,০০০ পদাতিক, অশ্বাৰোহী সেনা আৰু যুঁজাৰু নাৱেৰে কমতা আক্ৰমণ কৰিছিল।<ref>{{Harvcol|Sarkar|1992|p=46}}</ref> হুছেইন শ্বাহে নগৰখন ধ্বংস কৰি [[হাজো]]লৈকে অঞ্চলটো নিজৰ হাতলৈ আনে আৰু তেওঁৰ পুত্ৰক সিংহাসনত বহুৱায়। হুছেইন শ্বাহে আগৰ গোষ্ঠীপতিসকলক অব্যাহতি দি অঞ্চলটোত সামৰিক শাসন প্ৰতিষ্ঠা কৰে। তেওঁ "কমৰু, কমতাৰ বিজেতা" বুলি নিজৰ মোহৰ সজাইছিল। পাছলৈ [[বাৰ ভূঞা]]কে ধৰি স্থানীয় দলপতিসমূহৰ চেষ্টাত হুছেইন শ্বাহে এই অঞ্চলৰ সামৰিক আৰু ৰাজনৈতিক নিয়ন্ত্ৰণ হেৰুৱায়। স্থানীয় নেতাসকলে এই অঞ্চল শাসন কৰিবলৈ লয় আৰু [[কোচ ৰাজবংশ]]ৰ উত্থান হয়। আফগান শাসনৰ প্ৰভাৱ পাছলৈও থাকি যায়। হুছেইন শ্বাহৰ মোহৰ কোচ বংশৰ শাসনকালত ১৫১৮ চনলৈকে ব্যৱহৃত হৈছিল। ==কোচ ৰাজবংশ== {{Main|কোচ ৰাজবংশ}} ষোড়শ শতিকাৰ আগভাগত[[কোচ ৰাজবংশী]]য় বিশ্ব সিংহ‌ই (১৫১৫-১৫৪০) কমতাত [[কোচ ৰাজ্য]] প্ৰতিষ্ঠা কৰে। সেই শতিকাৰে শেষৰফালে ৰাজ্যখনৰ পূবফালৰ [[কোচ হাজো]] শাসন কৰা ৰজাই নিজকে স্বাধীন ঘোষণা কৰে। কোচ হাজো আৰু কোচ বিহাৰ পৃথক হৈ পৰে আৰু সেই দুখন ৰাজ্যৰ সীমা বৰ্তমানৰ প্ৰায় [[অসম]] আৰু [[পশ্চিম বংগ]]ৰ সীমা হৈ পৰে। ১৬১৫ চনত [[মোগল সাম্ৰাজ্য|মোগলে]] কোচ হাজো অধিকাৰ কৰে। অঞ্চলটো লৈ [[আহোম ৰাজ্য|আহোম]] আৰু মোগলৰ সংঘাতৰ সৃষ্টি হয়। শেষত এই অঞ্চল আহোমৰ হাতলৈ যায়। পশ্চিম অংশৰ [[কোচ বিহাৰ|কোচ বিহাৰে]] প্ৰথমে মোগলৰ লগত আৰু পাছত ব্ৰিটিছৰ লগত মিত্ৰতা কৰে। ভাৰতত ব্ৰিটিছৰ শাসনৰ শেষলৈকে ইয়াত ৰাজকীয় শাসন চলিছিল। ==আৰু চাওক== *[[কোচ ৰাজবংশী]] ==টোকা== {{reflist|2}} ==তথ্যসূত্ৰ== {{refbegin}} * {{Citation |last=Sarkar |first=J. N. |contribution=Chapter II The Turko-Afghan Invasions |editor-last=Barpujari |editor-first=H. K. |title=The Comprehensive History of Assam |volume=2 |pages=35–48 |publisher=Assam Publication Board |place=Guwahati |year=1992}} {{refend}} * {{Citation |last=Baruah |first=S L |title=A Comprehensive History of Assam |publisher=Munshiram Manoharlal Publishers Pvt. Ltd.|place=New Delhi |year=1986}} *{{Cite journal|last=Neog|first=Maheswar|title=Light on a Ruling Dynasty of Arunachal Pradesh in the Fourteenth and Fifteenth Centuries|date=1977|journal=Annals of the Bhandarkar Oriental Research Institute|volume=58/59|pages=813–820|jstor=41691751|issn=0378-1143}} {{History of Assam}} <references/> [[শ্ৰেণী:অসমৰ ইতিহাস]] [[শ্ৰেণী:কামতাপুৰ]] d73jckrg7lsnibqxl68uup0atr2dp55 606214 606208 2026-05-14T00:25:15Z Ananya Taye 28065 /* দুৰ্লভনাৰায়ণৰ পৰিচয় আৰু বিতৰ্ক */ 606214 wikitext text/x-wiki {{Infobox Former Country |native_name = কমতা |conventional_long_name = কমতা ৰাজ্য |common_name = |country = |era = ভাৰতৰ মধ্যযুগীয় ৰাজ্য |status = |event_start = |year_start = ১৩ম শতিকা |date_start = |event1 = |date_event1 = |event_end = হুছেইন শ্বাহৰ আক্ৰমণ |year_end = ১৪৯৮ |date_end = |p1 = কামৰূপ |flag_p1 = |p2 = |flag_p2 = |s1 = [[কোচ ৰাজবংশ|কোচ ৰাজ্য]] |flag_s1 = |image_flag = |flag_type = |image_coat = |image_map = File:Kamata Kingdom Map.jpg |image_map_caption = কমতাপুৰ ৰাজধানীৰ সৈতে ১৪-১৫ শতিকাৰ কমতা ৰাজ্য |capital = [[কমতাপুৰ]] |common_languages = কমতাপুৰীয়া আৰু অসমীয়া |religion = হিন্দু, জনজাতীয় আৰু ইছলাম |government_type = হিন্দু আৰু জনজাতীয়‌ ৰাজতন্ত্ৰ |title_leader = কমতেশ্বৰ |leader1=দুৰ্লভ নাৰায়ণ |year_leader1= ১৪-১৫ শতিকা |legislature = }} '''কমতা ৰাজ্য''' ত্ৰয়োদশ শতিকাত [[পাল ৰাজবংশ]]ৰ পতনৰ পাছত পুৰণি [[কামৰূপ ৰাজ্য]]ৰ পশ্চিম অংশত গঠিত হয়।<ref>Kamarupa was reorganized as a new state. 'Kamata' by name with Kamatapur as capital. The exact time when the change was made is uncertain. But possibly it had been made by Sandhya (c1250-1270) as a safeguard against mounting dangers from the east and the west. Its control on the eastern regions beyond the Manah (Manas river) was lax." {{harv|Sarkar|1992|pp=40–41}}</ref> কমতা ৰাজ্যৰ উত্থানৰ লগে লগে [[অসম বুৰঞ্জী]]ৰ প্ৰাচীন যুগ শেষ হয় আৰু মধ্য যুগ আৰম্ভ হয়। এই অঞ্চলৰ শেষ শাসক আছিল খেন বংশ যাক গৌড়ৰ শাসক আল্লাউদ্দিন হুছেইন শ্বাহে ক্ষমতাচ্যুত কৰে। প্ৰশাসনিক গাঁথনিৰ সৃষ্টি কৰিলেও হুছেইন শ্বাহে এই অঞ্চল নিয়ন্ত্ৰণত ৰাখিব নোৱাৰিলে আৰু [[কোচ ৰাজবংশ]]ই ইয়াত অসাসন কৰিবলৈ লয়। কোচসকলে নিজকে ''কমতেশ্বৰ'' (কমতাৰ শাসক) বুলি কৈছিল, কিন্তু তেওঁলোকৰ প্ৰভাৱ আৰু বিস্তৃতি ইমানেই বাঢ়িছিল যে তেওঁলোকৰ ৰাজ্যক [[কোচ ৰাজ্য]]ও বোলা হয়। পাছলৈ ৰাজ্যখন দুভাগ হৈ পৰে: [[কোচ বিহাৰ]] আৰু [[কোচ হাজো]]। পূবৰ ৰাজ্য কোচ হাজো ১৭শ শতিকাত আহোম ৰাজ্যৰ অন্তৰ্গত হয়। পশ্চিমৰ অংশ কোচ বিহাৰ কোচ ৰাজবংশৰ হাততে থাকে আৰু ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ পাছত ভাৰতত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়।<ref>http://coochbehar.nic.in/htmfiles/royal_history2.html</ref> ==কমতা ৰাজ্য স্থাপন== কোচ বংশৰ উত্থানৰ পূৰ্বৰ কামতা ৰাজ্য অঞ্চলৰ ৰাজনৈতিক ইতিহাস অনিশ্চিত হৈ আছে আৰু ইয়াক বহুলাংশে পৰম্পৰা আৰু সিঁচৰতি উৎসৰ পৰা পুনৰ নিৰ্মাণ কৰা হৈছে। ইতিহাসবিদসকলে পিছৰ সাহিত্যিক গ্ৰন্থ, বংশাৱলীৰ পৰম্পৰা আৰু পুৰ্বদৃষ্টিসম্পন্ন বুৰঞ্জীৰ সমান্তৰালভাৱে সীমিত এপিগ্ৰাফিক প্ৰমাণৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰিছে, যাৰ ফলত পুনৰ্গঠনসমূহ আংশিক হৈয়েই আছে।<ref>Neog, Maheswar, "Early History of the Vaiṣṇava Faith and Movement in Assam, p.39,"The political history of Kāmarūpa of the times immediately preceding the age of Śaṅkaradeva still remains a virgin field of research...For a reconstruction of the history of the fourteenth and fifteenth centuries we have to depend upon the scanty evidences afforded by some copperplate and stone inscriptions, the political works of several pre-Śaṅkaradeva poets and of Śaṅkaradeva himself, the guru-caritas, the rāja-vaṁśāvalīs of the Koch kings of Kāmarūpa; and have also to refer in some instances to Muhammedan chronicles"</ref> ইতিহাসবিদ স্বৰ্ণলতা বৰুৱাৰ মতে ১৩ শতিকাৰ আগভাগত সন্ধ্যা নামৰ এজন ৰজাই কামৰূপৰনগৰ ৰাজধানী কৰি কামৰূপ অঞ্চলত শাসন কৰি আছিল। <ref>{{harvcol|Baruah|1986|p=175}}</ref> ১২৫৭ চনত মালিক ইখতিয়াৰুদ্দিন ইউজবাকৰ আক্ৰমণৰ‌ ফলত (য'ত ইউজবাক নিহত হয়<ref>"Finally the Bengal army was routed in an open encounter in a narrow mountainous defile. An arrowshot wounded the elephant-borne Sultan in the chest. The Rajah allowed the captured Sultan to see his son before being killed." {{harvcol|Sarkar|1992|pp=38–40}}</ref>) সন্ধ্যাই নিজৰ ৰাজধানী বৰ্তমানৰ কুচ বেহাৰ চহৰৰ ওচৰৰ কামতাপুৰলৈ লৈ যায়। সন্ধ্যাই কামেশ্বৰ নাম লয় আৰু ৰাজ্যখন "কামতা" নামেৰে জনাজাত হয়।<ref>{{harvcol|Baruah|1986|p=176}}</ref> এই সময়ছোৱাতে কমতাপুৰৰ ৰাজকুঁৱৰীক‌ [[চুতীয়া ৰাজ্য|চুতীয়া ৰাজ্যৰ]] নৃপতি [[ৰত্নধ্বজপাল|ৰত্নধ্বজপালৰ]] পুত্ৰ বিজয়ধ্বজপাললৈ দিলে।<ref>Bhuyan, Surjya Kumar,"Deodhai Asam Buranji,p. 166</ref> ==চুতীয়া ৰাজবংশ== ১৩-১৪ শতিকাত গৌড়ৰ মুচলমান ৰজাসকলে কেইবা বাৰো কমতা ৰাজ্য আক্ৰমণ কৰিছিল, যাৰ ফলত ৰাজ্যখন দুৰ্বল হৈ পৰিছিল। ১৪ শতিকাৰ অন্তিমটো দশকত ঘিয়াছুদ্দিন আজম শ্বাহে কামৰূপ-কমতা অঞ্চল আক্ৰমণ কৰে। তেওঁৰ ৰাজত্বকালৰ পূৰ্বমুখী সামৰিক অভিযানৰ প্ৰমাণ কামৰুপ অঞ্চলৰ বʼকুত উদ্ধাৰ হোৱা এখন শিলালিপিত পোৱা যায়<ref>Owahedur Zaman, "Study on the Persian Inscriptions discovered in Assam,p.5, "This stone slab inscription is from the time of Ghiyasuddin Azam Shah (ruled from 1389 A.D. to 1410 A.D). It was discovered in Boko of Kamrup district which was issued by Sultan Ghiyasuddin Azam Shah in 1389 A.D. It seems that he extended his sovereignty through Guwahati upto Boko area."</ref>। এই আক্ৰমণৰ ফলত পশ্চিম অসমত ৰাজনৈতিক অস্থিৰতা সৃষ্টি হৈছিল। সেইসময়তে পূব দিশত চুতীয়া ৰাজ্যখন শক্তিশালী হৈ উঠিছিল। ফল স্বৰূপত চুতীয়া ৰাজশক্তিয়ে পশ্চিম পিনে পাতনি মেলে। [[চুতীয়া ৰাজ্য|চুতীয়া ৰজা]] দুৰ্লভনাৰায়ণৰ ১৪২৮ চনৰ তাম্ৰলিপিত উল্লেখ আছে যে তেওঁৰ‌ ককাক সত্যনাৰায়ণে (আন‌ এটা নাম ৰত্ননাৰায়ণ<ref>ৰত্ননাৰায়ণৰ আন এটা নাম সত্যনাৰায়ণো আছিল। এই কথা ঘিলামৰা অঞ্চলৰ বৰমূৰ্তিয়া বিলৰ তাম্ৰপত্ৰৰ পৰা জানিবলৈ পোৱা যায়। ফলিখনৰ মতে ১৩৯২ খ্ৰীষ্টাব্দত সুৰ-ৰিপু(অসুৰ) বংশৰ সধয়াপুৰৰ ৰজা নন্দিশ্বৰৰ পুত্ৰ সত্যনায়াণে ব্ৰাহ্মণক ২০০ পুৰা(৮০০ বিঘা) মাটি দান কৰিছিল। তেওঁৰ পুত্ৰ(আত্মজ) ধৰ্মনাৰায়ণ ৰজাই ফলিখনৰ নবীকৰণ কৰিছিল। গতিকে ইয়াৰ পৰা বুজিব পাৰি যে ধৰ্মনাৰায়ণ ৰজাৰ পিতৃ ৰত্ননাৰায়ণৰ আন এটা নাম সত্যনাৰায়ণ আছিল।</ref>) সেই একে সময়ছোৱাতে (১৩৯০-১৪০০<ref>সত্যনাৰায়ণৰ ৰাজত্ব কাল ১৩৯০ বা তাৰো আগৰ পৰা ১৪০০ লৈকে হ'ব লাগে। তেওঁৰ দিনৰ ১৩৯২ খৃষ্টাব্দৰ দুখন তাম্ৰলিপি উদ্ধাৰ হৈছে। ১৪০১ চনত তেওঁৰ পুত্ৰ লক্ষ্মীনাৰায়ণে ভূমি দান কৰিছিল</ref>) “কামৰুপৰ শত্রু”ক পৰাস্ত কৰি কমতাপুৰত‌ নিজৰ শাসন প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। ভূমিদানৰ ফলিখনত উল্লেখ আছে, {{blockquote|"একোহভূ্ৎ কমতাপুৰে নৰপতি ভূপাল-ৱাৰাৰ্চ্চিতঃ</br> কন্দৰ্প-প্ৰতিপক্ষ-লক্ষ-ৱিজয়ী শ্ৰী ৰত্ননাৰায়ণঃ।।"</br>}} অৰ্থাৎ এজন হৈছিল (একোহভূৎ) কমতাপুৰৰ ৰজা (কমতাপুৰে নৰপতি), যি জন আছিল "ভূপাল সমূহৰদ্বাৰা অৰ্চিত"(ভূপাল-ৱাৰাৰ্চ্চিত) আৰু "কামদেৱৰ(আন এটা নাম কন্দৰ্প) শত্ৰুৰ বিৰুদ্ধে বিজয়ী" (কন্দৰ্প-প্ৰতিপক্ষ-লক্ষ-ৱিজয়ী) শ্ৰী ৰত্ননাৰায়ণ। যদিও এই “শত্রু”ৰ স্পষ্ট পৰিচয় উল্লেখ কৰা হোৱা নাই, তথাপিও ইতিহাসবিদসকলে সাধাৰণতে ধাৰণা কৰে যে ই গৌড়ৰ মুচলমান সেনাবাহিনী অথবা কমৰুপৰ সিংহাসনৰ বাবে প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা কৰা কোনো স্থানীয় ৰাজনৈতিক শক্তি হ’ব পাৰে, যাক চুতীয়া ৰজাই পৰাস্ত কৰিছিল। এইদৰে গৌড়ৰ সামৰিক চাপ আৰু কমৰুপ-কমতা অঞ্চলত সৃষ্টি হোৱা অস্থিৰতাৰ সুযোগ লৈ চুতীয়া শক্তিয়ে পশ্চিমলৈ বিস্তাৰ কৰি কমতাপুৰত নিজৰ আধিপত্য প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল বুলি বুজা যায়।<ref>"The eastern region, whether it is called Sadhaya or Svadhaya as in the plates or Sadhiya or Sadiya as in Assamese chronicles and the western region of Kamatapura seems to be politically connected and the same Satyanarayana/Ratnanarayana might have held sway over both regions"{{harvcol|Neog|1977|p=818}}</ref> ===দুৰ্লভনাৰায়ণৰ পৰিচয় আৰু বিতৰ্ক=== ঐতিহাসিক তথ্যৰ অনুসৰি কমতা ৰাজ্যৰ "দুৰ্লভনাৰায়ণ" নামৰ এজন ৰজাই অসমীয়া কবি [[হেম সৰস্বতী]], [[হৰিবৰ বিপ্ৰ]], আদি বহু লেখকক পৃষ্ঠপোষকতা আগবঢ়াইছিল।<ref>হেম সৰস্বতীয়ে তেওঁৰ প্ৰহ্লাদ চৰিত গ্ৰন্থত দুৰ্লভনাৰায়ণৰ প্ৰশংসা কৰি লিখিছে—“কামতামণ্ডল দুৰ্লভ নাৰায়ণ নৃপবৰ অনুপাম”। এই শাৰীকেইটাৰ পৰা দুৰ্লভনাৰায়ণক কমতা মণ্ডলৰ অধিপতি আৰু সাহিত্য-সংস্কৃতিৰ পৃষ্ঠপোষক ৰজা হিচাপে বুজা যায়।</ref> উল্লেখ্যযোগ্য যে গুৰু চৰিতৰ বৰ্ণনা অনুসৰি কমতা-কামৰূপৰ ৰজা দুৰ্লভনাৰায়ণে কানৌজৰ পৰা অহা বহু ব্ৰাহ্মণ আৰু কায়স্থ ভুঞা পৰিয়ালক নিজৰ ৰাজ্যত আশ্ৰয় দি পূৰ্বাঞ্চলত বসতি স্থাপনৰ ব্যৱস্থা কৰিছিল। [[শঙ্কৰদেৱ|শ্ৰীমন্ত শঙ্কৰদেৱৰ]] পূৰ্বপুৰুষ সকলো এই স্থানান্তৰিত পৰিয়ালসমূহৰ মাজৰে এটা পৰিয়াল আছিল। এই পৰিয়ালসমূহক প্ৰথমতে উত্তৰ গুৱাহাটীৰ ওচয়ৰ লেঙামাগুৰি আৰু পাছলৈ নগাঁৱৰ তেম্বুৱানী-বান্ধা(ঢেমনী) অঞ্চলত বসতি দিয়া হৈছিল বুলি গুৰু চৰিতত উল্লেখ আছে।<ref>Baniprasanna Misra, ''Srimanta Sankara and His Times: Some Further Historical Probings'', Centre for Assamese Studies, Tezpur University, 2016, pp. 27–29.</ref> ইতিহাসবিদ মহেশ্বৰ নেওগে পৰৱৰ্তী কালৰ চৰিত-পুথি আৰু বৈষ্ণৱ পৰম্পৰাৰ ভিত্তিত শঙ্কৰদেৱৰ জন্ম-চন ১৪৪৯ খ্ৰীষ্টাব্দ বুলি গ্ৰহণ কৰিছিল আৰু এই অনুসৰি দুৰ্লভনাৰায়ণৰ ৰাজত্ব কাল ১৪ শতিকাৰ মধ্যভাগ বুলি অনুমান কৰিছিল। কিন্তু ইতিহাসবিদ বাণীপ্ৰশন্ন মীশ্ৰই উপলব্ধ তথ্যসমূহ পুনৰ বিশ্লেষণ কৰি এই গণনাক নাকচ কৰে আৰু শঙ্কৰদেৱৰ জন্ম সম্ভৱতঃ খ্ৰীষ্টীয় ১৪৭৯–১৪৮৪ চনৰ ভিতৰত হৈছিল বুলি মত প্ৰকাশ কৰিছে।<ref>Baniprasanna Misra, ''Srimanta Sankara and His Times: Some Further Historical Probings'', Centre for Assamese Studies, Tezpur University, 2016, pp. 19-20.</ref> সেই অনুসৰি তেওঁ দুৰ্লভনাৰায়ণৰ শাসনকালো পুনৰ নিৰ্ধাৰণ কৰি চতুৰ্দশ শতিকাৰ শেষ ভাগৰ পৰা পঞ্চদশ শতিকাৰ প্ৰথম ভাগৰ মাজত হোৱাৰ সম্ভাৱনা প্ৰকাশ কৰিছে।<ref>Baniprasanna Misra, ''Srimanta Sankara and His Times: Some Further Historical Probings'', Centre for Assamese Studies, Tezpur University, 2016, pp.23</ref> হেম সৰস্বতীয়ে দুৰ্লভনাৰায়ণক ‘‘কমতামণ্ডল’’ৰ ৰজা বুলি উল্লেখ কৰিছে।<ref>''প্ৰহ্লাদ চৰিত্ৰ''' উল্লেখ কৰিছে- "কমতামণ্ডল দুলৰ্ভনাৰায়ণ নৃপবৰ অনুপম৷ তাহান ৰাজ্যত ৰুদ্ৰসৰস্বতী দেৱযানী কন্যা নাম৷৷ তাহান তনয় হেমসৰস্বতী ধ্ৰুৱৰ অনুজ ভাই৷"</ref><ref name="sarma">{{cite book | title=অসমীয়া সাহিত্যৰ সমীক্ষাত্মক ইতিবৃত্ত | publisher=প্ৰতিমা দেৱী | author=ড: [[সত্যেন্দ্ৰনাথ শৰ্মা]] | authorlink=| year=১৯৯৬ | location=গুৱাহাটী | pages=৫৩-৫৪}}</ref> প্ৰাচীন কামৰূপৰ তাম্ৰশাসন আৰু সংস্কৃত ৰাজনৈতিক পৰিভাষাত ‘‘মণ্ডল’’ শব্দটো এক আঞ্চলিক বা ৰাজনৈতিক পৰিসৰ বুজাবলৈহে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে। আনহাতে, চুতীয়া তামৰ ফলিত দুৰ্লভনাৰায়ণৰে ‘‘সাধয়াপতি’’ বা সদিয়াৰ ৰজা বুলি পৰিচয় দিয়া দেখা নাযায়; তাৰ বিপৰীতে তেওঁৰ পূৰ্বপুৰুষ ৰত্ননাৰায়ণ ‘‘কমতাপুৰ’’ৰ ৰজা হৈছিল বুলিহে উল্লেখ কৰিছে। দুৰ্লভনাৰায়ণে পৃষ্ঠাপোষকতা আগ বঢ়োৱা আন এজন কবি হৈছে "হৰিবৰ বিপ্ৰ"। ইতিহাসবিদ মহেশ্বৰ নেওগে এইজন কবিকে ৰামানন্দ দ্বিজৰ "শ্ৰী শ্ৰী বংশী গোপালদেৱ চৰিত"ত উল্লেখ কৰা বংশীগোপালদেৱৰ ককাক হৰিবৰ বিপ্ৰ বুলি চিনাক্ত কৰিছে।<ref name="ভৰালী">{{cite book | title=এহেজাৰ বছৰৰ এশগৰাকী অসমীয়া | publisher=চিত্ৰলেখা পাব্লিকেশ্বন্‌ছ | author=ভৰালী, হেমন্ত কুমাৰ | year=২০০১ | location=গুৱাহাটী | pages=২৯৮-২৯৯}}</ref> ৰচনাখনত হৰিবৰ বিপ্ৰক ‘‘কুণ্ডিল গোষ্ঠীত জাত পুৰুষ সুন্দৰ / ব্যাঘ্ৰপিণ্ডা গ্ৰামেশ্বৰ মুখ্য পণ্ডিতৰ’’ বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে, যাৰ দ্বাৰা তেওঁক কুণ্ডিল বা চুতীয়া ৰাজধানী [[শদিয়া]] অঞ্চলৰ গ্ৰামেশ্বৰ বুলি কোৱা হৈছে।<ref>{{cite book |title=Harivara Vipra’s Babrubahnar Yuddha and Tamradhwajar Yuddha |editor=Birinchi Kumar Barua; Maheswar Neog |publisher=Gauhati University |year=1960 |page=}}</ref> হৰিবৰ বিপ্ৰৰ ৰচনাত ‘‘চেতিয়া’’ শব্দৰ উল্লেখো পোৱা যায়, যাক কিছু ইতিহাসবিদে আহোম যুগৰ পৰৱৰ্তী সংস্কৰণত যুগ হোৱা বুলি ক'ব খোজে।<ref>{{cite book |last=Kakati |first=Banikanta |title=Aspects of Early Assamese Literature |publisher=Gauhati University |year=1953 |page=34}}</ref> কিন্তু বুৰঞ্জী সমূহৰ পৰা দেখা যে এই ''চেতিয়া'' পদবী চুতীয়া ৰাজ্যতো আছিল<ref>Bhuyan, S.K, "Deodhai Buranji, p.16</ref> আৰু চুহুংমুঙে চুতীয়া ৰাজ্য দখল কৰাৰ পাছৰ পৰাহে আহোম ৰাজ্যত প্ৰচলিত হৈছিল।<ref>S.K, "Satsari Buranji, p.16</ref> "কবিৰত্ন সৰস্বতী"ৰ ৰচনাৰ পৰা জনা যায় যে তেওঁক দুৰ্লভনাৰায়ণৰ পুত্ৰ ইন্দ্ৰনাৰায়ণয়ে পৃষ্ঠা পোষকতা আগ বঢ়াইছিল। ইতিহাসবিদ বাণীপ্ৰশন্ন মীশ্ৰৰ মতে মাধৱদেৱৰ ভনীয়েক উৰ্মীবশীয়ে দহ বছৰ বয়সত (১৫২৬ শতিকাত)<ref>{{cite book |last=Misra |first=Baniprasanna |title=Deprovincialising Srimanta Sankaradeva |publisher=Centre for Assamese Studies, Tezpur University |year=2015 |pages=24–25 }}</ref> এই কবিজনৰ বংশৰ ৰামদাস আতাক বিয়া কৰাইছিল। ৰামদাস ৰত্ন সৰস্বতীৰ পাছৰ ষষ্ঠ প্ৰজন্মৰ ব্যক্তি আছিল।<ref>{{cite book |last=Kakati |first=Banikanta |title=Aspects of Early Assamese Literature |publisher=Gauhati University |year=1953 |page=44}}</ref> সেই অনুসৰি ইন্দ্ৰনাৰায়ণৰ শাসনকালো পঞ্চদশ শতিকাৰ প্ৰথমাৰ্ধৰ মাজভাগত (প্ৰায় ১৪২০–১৪৪০ খ্ৰীষ্টাব্দ) আছিল বুলি অনুমান কৰিব পাৰি। এই সকলো তথ্যসমূহৰ ভিত্তিত কিছু গৱেষকে কমতা, কামৰূপ আৰু শদিয়া একেই ৰাজ শক্তিয়ে পৰিচালিত কৰিছিল বুলি ক'ব খোজে।<ref>"The eastern region, whether it is called Sadhaya or Svadhaya as in the plates or Sadhiya or Sadiya as in Assamese chronicles and the western region of Kamatapura seems to be politically connected and the same Satyanarayana/Ratnanarayana might have held sway over both regions"{{harvcol|Neog|1977|p=818}}</ref> তথাপিটো কমতাপুৰৰ এই দুৰ্লভনাৰায়ণ আৰু চুতীয়া বংশৰ দুৰ্লভনাৰায়ণ‌ একে ব্যক্তি আছিল নে নাই, সেই বিষয়ে ইতিহাসবিদ সকলৰ মাজত বৰ্তমানেও একমত পোৱা নাযায়। ==খেন ৰাজবংশ== {{Main|খেন ৰাজবংশ}} [[খেন ৰাজবংশ]]ই তেওঁলোকৰ ৰাজধানী কমতাপুৰ বা গোসানীমাৰীৰ (বৰ্তমান [[কোচ বিহাৰ জিলা]]ত) পৰা শাসন কৰিছিল। শেষ ৰজা [[কমতাৰ নীলাম্বৰ|নীলাম্বৰে]] (১৪৮০-১৪৯৮) ৰাজ্য বহলাই বৰ্তমানৰ পশ্চিম বংগৰ কোচ বিহাৰ জিলা, অসমৰ অবিভক্ত কামৰূপ আৰু [[দৰং জিলা]], আৰু [[বাংলাদেশ]]ৰ উত্তৰ মৈমনছিং আৰু দিনজাপুৰ জিলাৰ পূব অংশ অন্তৰ্ভুক্ত কৰিছিল।<ref>{{Harvcol|Sarkar|1992|p=44}}</ref> এই ৰাজবংশটোৰ শাসনৰ শেষৰ পিনে (১৪৯২–৯৩ খ্ৰীষ্টাব্দত) বংগৰ ছামছুদ্দিন মুজাফ্ফৰ শ্বাহই কামতা ৰাজ্যৰ অন্ততঃ কিছু অংশ আক্ৰমণ কৰি জয় কৰে, আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত ''কমতা মৰ্দন'' উপাধি থকা মোহৰ মাৰে।<ref>{{cite Banglapedia|article=Coins|author=Muhammad Rezaul Karim}}</ref> [[File:Coin of Shamsuddin Muzaffar Shah dated to 1492 (898 AH).png||thumb|১৪৯২ চনৰ (৮৯৮ হিজৰী) শ্বামছুদ্দিন মুজাফ্ফাৰ শ্বাহৰ মুদ্ৰা, কামতাহৰ ওপৰত জয়লাভৰ স্মৃতিত। তেওঁ মুদ্ৰাটোত "কামতাহ মৰ্দন" বুলি উল্লেখ কৰিছে।]] ==হুছেইন শ্বাহৰ আক্ৰমণ== [[গৌড় ৰাজ্য|গৌড়ৰ]] আফগান শাসক আল্লাউদ্দিন হুছেইন শ্বাহে (১৪৯৪-১৫১৯) ১৪৯৮ চনত শেষ খেন ৰজাক ক্ষমতাচ্যুত কৰে।<ref>আক্ৰমণৰ সঠিক তাৰিখ জনা নাযায়। {{Harvcol|Sarkar|1992|pp=46–47}} চাওক। </ref> পৰম্পৰাগত তথ্য অনুসৰি কমতা ৰাণীৰ লগত কমতাৰ বিষয়া এজনৰ পুত্ৰৰ গোপন সম্পৰ্কৰ পৰাই এই ঘটনাৰ সূত্ৰপাত হয়। হুছেইন শ্বাহে ২৪,০০০ পদাতিক, অশ্বাৰোহী সেনা আৰু যুঁজাৰু নাৱেৰে কমতা আক্ৰমণ কৰিছিল।<ref>{{Harvcol|Sarkar|1992|p=46}}</ref> হুছেইন শ্বাহে নগৰখন ধ্বংস কৰি [[হাজো]]লৈকে অঞ্চলটো নিজৰ হাতলৈ আনে আৰু তেওঁৰ পুত্ৰক সিংহাসনত বহুৱায়। হুছেইন শ্বাহে আগৰ গোষ্ঠীপতিসকলক অব্যাহতি দি অঞ্চলটোত সামৰিক শাসন প্ৰতিষ্ঠা কৰে। তেওঁ "কমৰু, কমতাৰ বিজেতা" বুলি নিজৰ মোহৰ সজাইছিল। পাছলৈ [[বাৰ ভূঞা]]কে ধৰি স্থানীয় দলপতিসমূহৰ চেষ্টাত হুছেইন শ্বাহে এই অঞ্চলৰ সামৰিক আৰু ৰাজনৈতিক নিয়ন্ত্ৰণ হেৰুৱায়। স্থানীয় নেতাসকলে এই অঞ্চল শাসন কৰিবলৈ লয় আৰু [[কোচ ৰাজবংশ]]ৰ উত্থান হয়। আফগান শাসনৰ প্ৰভাৱ পাছলৈও থাকি যায়। হুছেইন শ্বাহৰ মোহৰ কোচ বংশৰ শাসনকালত ১৫১৮ চনলৈকে ব্যৱহৃত হৈছিল। ==কোচ ৰাজবংশ== {{Main|কোচ ৰাজবংশ}} ষোড়শ শতিকাৰ আগভাগত[[কোচ ৰাজবংশী]]য় বিশ্ব সিংহ‌ই (১৫১৫-১৫৪০) কমতাত [[কোচ ৰাজ্য]] প্ৰতিষ্ঠা কৰে। সেই শতিকাৰে শেষৰফালে ৰাজ্যখনৰ পূবফালৰ [[কোচ হাজো]] শাসন কৰা ৰজাই নিজকে স্বাধীন ঘোষণা কৰে। কোচ হাজো আৰু কোচ বিহাৰ পৃথক হৈ পৰে আৰু সেই দুখন ৰাজ্যৰ সীমা বৰ্তমানৰ প্ৰায় [[অসম]] আৰু [[পশ্চিম বংগ]]ৰ সীমা হৈ পৰে। ১৬১৫ চনত [[মোগল সাম্ৰাজ্য|মোগলে]] কোচ হাজো অধিকাৰ কৰে। অঞ্চলটো লৈ [[আহোম ৰাজ্য|আহোম]] আৰু মোগলৰ সংঘাতৰ সৃষ্টি হয়। শেষত এই অঞ্চল আহোমৰ হাতলৈ যায়। পশ্চিম অংশৰ [[কোচ বিহাৰ|কোচ বিহাৰে]] প্ৰথমে মোগলৰ লগত আৰু পাছত ব্ৰিটিছৰ লগত মিত্ৰতা কৰে। ভাৰতত ব্ৰিটিছৰ শাসনৰ শেষলৈকে ইয়াত ৰাজকীয় শাসন চলিছিল। ==আৰু চাওক== *[[কোচ ৰাজবংশী]] ==টোকা== {{reflist|2}} ==তথ্যসূত্ৰ== {{refbegin}} * {{Citation |last=Sarkar |first=J. N. |contribution=Chapter II The Turko-Afghan Invasions |editor-last=Barpujari |editor-first=H. K. |title=The Comprehensive History of Assam |volume=2 |pages=35–48 |publisher=Assam Publication Board |place=Guwahati |year=1992}} {{refend}} * {{Citation |last=Baruah |first=S L |title=A Comprehensive History of Assam |publisher=Munshiram Manoharlal Publishers Pvt. Ltd.|place=New Delhi |year=1986}} *{{Cite journal|last=Neog|first=Maheswar|title=Light on a Ruling Dynasty of Arunachal Pradesh in the Fourteenth and Fifteenth Centuries|date=1977|journal=Annals of the Bhandarkar Oriental Research Institute|volume=58/59|pages=813–820|jstor=41691751|issn=0378-1143}} {{History of Assam}} <references/> [[শ্ৰেণী:অসমৰ ইতিহাস]] [[শ্ৰেণী:কামতাপুৰ]] lowrqbekahw87allwupxy00cx49sw1m 606216 606214 2026-05-14T00:38:46Z Ananya Taye 28065 606216 wikitext text/x-wiki {{Infobox Former Country |native_name = কমতা |conventional_long_name = কমতা ৰাজ্য |common_name = |country = |era = ভাৰতৰ মধ্যযুগীয় ৰাজ্য |status = |event_start = |year_start = ১৩ম শতিকা |date_start = |event1 = |date_event1 = |event_end = হুছেইন শ্বাহৰ আক্ৰমণ |year_end = ১৪৯৮ |date_end = |p1 = কামৰূপ |flag_p1 = |p2 = |flag_p2 = |s1 = [[কোচ ৰাজবংশ|কোচ ৰাজ্য]] |flag_s1 = |image_flag = |flag_type = |image_coat = |image_map = File:Kamata Kingdom Map.jpg |image_map_caption = কমতাপুৰ ৰাজধানীৰ সৈতে ১৪-১৫ শতিকাৰ কমতা ৰাজ্য |capital = [[কমতাপুৰ]] |common_languages = কমতাপুৰীয়া আৰু অসমীয়া |religion = হিন্দু, জনজাতীয় আৰু ইছলাম |government_type = হিন্দু আৰু জনজাতীয়‌ ৰাজতন্ত্ৰ |title_leader = কমতেশ্বৰ |leader1=দুৰ্লভ নাৰায়ণ |year_leader1= ১৪-১৫ শতিকা |legislature = }} '''কমতা ৰাজ্য''' ত্ৰয়োদশ শতিকাত [[পাল ৰাজবংশ]]ৰ পতনৰ পাছত পুৰণি [[কামৰূপ ৰাজ্য]]ৰ পশ্চিম অংশত গঠিত হয়।<ref>Kamarupa was reorganized as a new state. 'Kamata' by name with Kamatapur as capital. The exact time when the change was made is uncertain. But possibly it had been made by Sandhya (c1250-1270) as a safeguard against mounting dangers from the east and the west. Its control on the eastern regions beyond the Manah (Manas river) was lax." {{harv|Sarkar|1992|pp=40–41}}</ref> কমতা ৰাজ্যৰ উত্থানৰ লগে লগে [[অসম বুৰঞ্জী]]ৰ প্ৰাচীন যুগ শেষ হয় আৰু মধ্য যুগ আৰম্ভ হয়। এই অঞ্চলৰ শেষ শাসক আছিল খেন বংশ যাক গৌড়ৰ শাসক আল্লাউদ্দিন হুছেইন শ্বাহে ক্ষমতাচ্যুত কৰে। প্ৰশাসনিক গাঁথনিৰ সৃষ্টি কৰিলেও হুছেইন শ্বাহে এই অঞ্চল নিয়ন্ত্ৰণত ৰাখিব নোৱাৰিলে আৰু [[কোচ ৰাজবংশ]]ই ইয়াত অসাসন কৰিবলৈ লয়। কোচসকলে নিজকে ''কমতেশ্বৰ'' (কমতাৰ শাসক) বুলি কৈছিল, কিন্তু তেওঁলোকৰ প্ৰভাৱ আৰু বিস্তৃতি ইমানেই বাঢ়িছিল যে তেওঁলোকৰ ৰাজ্যক [[কোচ ৰাজ্য]]ও বোলা হয়। পাছলৈ ৰাজ্যখন দুভাগ হৈ পৰে: [[কোচ বিহাৰ]] আৰু [[কোচ হাজো]]। পূবৰ ৰাজ্য কোচ হাজো ১৭শ শতিকাত আহোম ৰাজ্যৰ অন্তৰ্গত হয়। পশ্চিমৰ অংশ কোচ বিহাৰ কোচ ৰাজবংশৰ হাততে থাকে আৰু ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ পাছত ভাৰতত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়।<ref>http://coochbehar.nic.in/htmfiles/royal_history2.html</ref> ==কমতা ৰাজ্য স্থাপন== কোচ বংশৰ উত্থানৰ পূৰ্বৰ কামতা ৰাজ্য অঞ্চলৰ ৰাজনৈতিক ইতিহাস অনিশ্চিত হৈ আছে আৰু ইয়াক বহুলাংশে পৰম্পৰা আৰু সিঁচৰতি উৎসৰ পৰা পুনৰ নিৰ্মাণ কৰা হৈছে। ইতিহাসবিদসকলে পিছৰ সাহিত্যিক গ্ৰন্থ, বংশাৱলীৰ পৰম্পৰা আৰু পুৰ্বদৃষ্টিসম্পন্ন বুৰঞ্জীৰ সমান্তৰালভাৱে সীমিত এপিগ্ৰাফিক প্ৰমাণৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰিছে, যাৰ ফলত পুনৰ্গঠনসমূহ আংশিক হৈয়েই আছে।<ref>Neog, Maheswar, "Early History of the Vaiṣṇava Faith and Movement in Assam, p.39,"The political history of Kāmarūpa of the times immediately preceding the age of Śaṅkaradeva still remains a virgin field of research...For a reconstruction of the history of the fourteenth and fifteenth centuries we have to depend upon the scanty evidences afforded by some copperplate and stone inscriptions, the political works of several pre-Śaṅkaradeva poets and of Śaṅkaradeva himself, the guru-caritas, the rāja-vaṁśāvalīs of the Koch kings of Kāmarūpa; and have also to refer in some instances to Muhammedan chronicles"</ref> ইতিহাসবিদ স্বৰ্ণলতা বৰুৱাৰ মতে ১৩ শতিকাৰ আগভাগত সন্ধ্যা নামৰ এজন ৰজাই কামৰূপৰনগৰ ৰাজধানী কৰি কামৰূপ অঞ্চলত শাসন কৰি আছিল। <ref>{{harvcol|Baruah|1986|p=175}}</ref> ১২৫৭ চনত মালিক ইখতিয়াৰুদ্দিন ইউজবাকৰ আক্ৰমণৰ‌ ফলত (য'ত ইউজবাক নিহত হয়<ref>"Finally the Bengal army was routed in an open encounter in a narrow mountainous defile. An arrowshot wounded the elephant-borne Sultan in the chest. The Rajah allowed the captured Sultan to see his son before being killed." {{harvcol|Sarkar|1992|pp=38–40}}</ref>) সন্ধ্যাই নিজৰ ৰাজধানী বৰ্তমানৰ কুচ বেহাৰ চহৰৰ ওচৰৰ কামতাপুৰলৈ লৈ যায়। সন্ধ্যাই কামেশ্বৰ নাম লয় আৰু ৰাজ্যখন "কামতা" নামেৰে জনাজাত হয়।<ref>{{harvcol|Baruah|1986|p=176}}</ref> এই সময়ছোৱাতে কমতাপুৰৰ ৰাজকুঁৱৰীক‌ [[চুতীয়া ৰাজ্য|চুতীয়া ৰাজ্যৰ]] নৃপতি [[ৰত্নধ্বজপাল|ৰত্নধ্বজপালৰ]] পুত্ৰ বিজয়ধ্বজপাললৈ দিলে।<ref>Bhuyan, Surjya Kumar,"Deodhai Asam Buranji,p. 166</ref> ==চুতীয়া ৰাজবংশ== ১৩-১৪ শতিকাত গৌড়ৰ মুচলমান ৰজাসকলে কেইবা বাৰো কমতা ৰাজ্য আক্ৰমণ কৰিছিল, যাৰ ফলত ৰাজ্যখন দুৰ্বল হৈ পৰিছিল। ১৪ শতিকাৰ অন্তিমটো দশকত ঘিয়াছুদ্দিন আজম শ্বাহে কামৰূপ-কমতা অঞ্চল আক্ৰমণ কৰে। তেওঁৰ ৰাজত্বকালৰ পূৰ্বমুখী সামৰিক অভিযানৰ প্ৰমাণ কামৰুপ অঞ্চলৰ বʼকুত উদ্ধাৰ হোৱা এখন শিলালিপিত পোৱা যায়<ref>Owahedur Zaman, "Study on the Persian Inscriptions discovered in Assam,p.5, "This stone slab inscription is from the time of Ghiyasuddin Azam Shah (ruled from 1389 A.D. to 1410 A.D). It was discovered in Boko of Kamrup district which was issued by Sultan Ghiyasuddin Azam Shah in 1389 A.D. It seems that he extended his sovereignty through Guwahati upto Boko area."</ref>। এই আক্ৰমণৰ ফলত পশ্চিম অসমত ৰাজনৈতিক অস্থিৰতা সৃষ্টি হৈছিল। সেইসময়তে পূব দিশত চুতীয়া ৰাজ্যখন শক্তিশালী হৈ উঠিছিল। ফল স্বৰূপত চুতীয়া ৰাজশক্তিয়ে পশ্চিম পিনে পাতনি মেলে। [[চুতীয়া ৰাজ্য|চুতীয়া ৰজা]] দুৰ্লভনাৰায়ণৰ ১৪২৮ চনৰ তাম্ৰলিপিত উল্লেখ আছে যে তেওঁৰ‌ ককাক সত্যনাৰায়ণে (আন‌ এটা নাম ৰত্ননাৰায়ণ<ref>ৰত্ননাৰায়ণৰ আন এটা নাম সত্যনাৰায়ণো আছিল। এই কথা ঘিলামৰা অঞ্চলৰ বৰমূৰ্তিয়া বিলৰ তাম্ৰপত্ৰৰ পৰা জানিবলৈ পোৱা যায়। ফলিখনৰ মতে ১৩৯২ খ্ৰীষ্টাব্দত সুৰ-ৰিপু(অসুৰ) বংশৰ সধয়াপুৰৰ ৰজা নন্দিশ্বৰৰ পুত্ৰ সত্যনায়াণে ব্ৰাহ্মণক ২০০ পুৰা(৮০০ বিঘা) মাটি দান কৰিছিল। তেওঁৰ পুত্ৰ(আত্মজ) ধৰ্মনাৰায়ণ ৰজাই ফলিখনৰ নবীকৰণ কৰিছিল। গতিকে ইয়াৰ পৰা বুজিব পাৰি যে ধৰ্মনাৰায়ণ ৰজাৰ পিতৃ ৰত্ননাৰায়ণৰ আন এটা নাম সত্যনাৰায়ণ আছিল।</ref>) সেই একে সময়ছোৱাতে (১৩৯০-১৪০০<ref>সত্যনাৰায়ণৰ ৰাজত্ব কাল ১৩৯০ বা তাৰো আগৰ পৰা ১৪০০ লৈকে হ'ব লাগে। তেওঁৰ দিনৰ ১৩৯২ খৃষ্টাব্দৰ দুখন তাম্ৰলিপি উদ্ধাৰ হৈছে। ১৪০১ চনত তেওঁৰ পুত্ৰ লক্ষ্মীনাৰায়ণে ভূমি দান কৰিছিল</ref>) “কামৰুপৰ শত্রু”ক পৰাস্ত কৰি কমতাপুৰত‌ নিজৰ শাসন প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। ভূমিদানৰ ফলিখনত উল্লেখ আছে, {{blockquote|"একোহভূ্ৎ কমতাপুৰে নৰপতি ভূপাল-ৱাৰাৰ্চ্চিতঃ</br> কন্দৰ্প-প্ৰতিপক্ষ-লক্ষ-ৱিজয়ী শ্ৰী ৰত্ননাৰায়ণঃ।।"</br>}} অৰ্থাৎ এজন হৈছিল (একোহভূৎ) কমতাপুৰৰ ৰজা (কমতাপুৰে নৰপতি), যি জন আছিল "ভূপাল সমূহৰদ্বাৰা অৰ্চিত"(ভূপাল-ৱাৰাৰ্চ্চিত) আৰু "কামদেৱৰ(আন এটা নাম কন্দৰ্প) শত্ৰুৰ বিৰুদ্ধে বিজয়ী" (কন্দৰ্প-প্ৰতিপক্ষ-লক্ষ-ৱিজয়ী) শ্ৰী ৰত্ননাৰায়ণ। ফলিখনত যদিও এই “শত্রু”ৰ স্পষ্ট পৰিচয় উল্লেখ কৰা হোৱা নাই, তথাপিও ইতিহাসবিদসকলে ধাৰণা কৰে যে ই গৌড়ৰ মুচলমান সেনাবাহিনী অথবা কমৰুপৰ সিংহাসনৰ বাবে প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা কৰা কোনো স্থানীয় ৰাজনৈতিক শক্তি হ’ব পাৰে, যাক চুতীয়া ৰজাই পৰাস্ত কৰিছিল। এইদৰে গৌড়ৰ সামৰিক চাপ আৰু কমৰুপ-কমতা অঞ্চলত সৃষ্টি হোৱা অস্থিৰতাৰ সুযোগ লৈ চুতীয়া শক্তিয়ে পশ্চিমলৈ বিস্তাৰ কৰি কমতাপুৰত নিজৰ আধিপত্য প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল বুলি বুজা যায়।<ref>"The eastern region, whether it is called Sadhaya or Svadhaya as in the plates or Sadhiya or Sadiya as in Assamese chronicles and the western region of Kamatapura seems to be politically connected and the same Satyanarayana/Ratnanarayana might have held sway over both regions"{{harvcol|Neog|1977|p=818}}</ref> ===দুৰ্লভনাৰায়ণৰ পৰিচয় আৰু বিতৰ্ক=== ঐতিহাসিক তথ্যৰ অনুসৰি কমতা ৰাজ্যৰ "দুৰ্লভনাৰায়ণ" নামৰ এজন ৰজাই অসমীয়া কবি [[হেম সৰস্বতী]], [[হৰিবৰ বিপ্ৰ]], আদি বহু লেখকক পৃষ্ঠপোষকতা আগবঢ়াইছিল।<ref>হেম সৰস্বতীয়ে তেওঁৰ প্ৰহ্লাদ চৰিত গ্ৰন্থত দুৰ্লভনাৰায়ণৰ প্ৰশংসা কৰি লিখিছে—“কামতামণ্ডল দুৰ্লভ নাৰায়ণ নৃপবৰ অনুপাম”। এই শাৰীকেইটাৰ পৰা দুৰ্লভনাৰায়ণক কমতা মণ্ডলৰ অধিপতি আৰু সাহিত্য-সংস্কৃতিৰ পৃষ্ঠপোষক ৰজা হিচাপে বুজা যায়।</ref> উল্লেখ্যযোগ্য যে গুৰু চৰিতৰ বৰ্ণনা অনুসৰি কমতা-কামৰূপৰ ৰজা দুৰ্লভনাৰায়ণে কানৌজৰ পৰা অহা বহু ব্ৰাহ্মণ আৰু কায়স্থ ভুঞা পৰিয়ালক নিজৰ ৰাজ্যত আশ্ৰয় দি পূৰ্বাঞ্চলত বসতি স্থাপনৰ ব্যৱস্থা কৰিছিল। [[শঙ্কৰদেৱ|শ্ৰীমন্ত শঙ্কৰদেৱৰ]] পূৰ্বপুৰুষ সকলো এই স্থানান্তৰিত পৰিয়ালসমূহৰ মাজৰে এটা পৰিয়াল আছিল। এই পৰিয়ালসমূহক প্ৰথমতে উত্তৰ গুৱাহাটীৰ ওচয়ৰ লেঙামাগুৰি আৰু পাছলৈ নগাঁৱৰ তেম্বুৱানী-বান্ধা(ঢেমনী) অঞ্চলত বসতি দিয়া হৈছিল বুলি গুৰু চৰিতত উল্লেখ আছে।<ref>Baniprasanna Misra, ''Srimanta Sankara and His Times: Some Further Historical Probings'', Centre for Assamese Studies, Tezpur University, 2016, pp. 27–29.</ref> ইতিহাসবিদ মহেশ্বৰ নেওগে পৰৱৰ্তী কালৰ চৰিত-পুথি আৰু বৈষ্ণৱ পৰম্পৰাৰ ভিত্তিত শঙ্কৰদেৱৰ জন্ম-চন ১৪৪৯ খ্ৰীষ্টাব্দ বুলি গ্ৰহণ কৰিছিল আৰু এই অনুসৰি দুৰ্লভনাৰায়ণৰ ৰাজত্ব কাল ১৪ শতিকাৰ মধ্যভাগ বুলি অনুমান কৰিছিল। কিন্তু ইতিহাসবিদ বাণীপ্ৰশন্ন মীশ্ৰই উপলব্ধ তথ্যসমূহ পুনৰ বিশ্লেষণ কৰি এই গণনাক নাকচ কৰে আৰু শঙ্কৰদেৱৰ জন্ম সম্ভৱতঃ খ্ৰীষ্টীয় ১৪৭৯–১৪৮৪ চনৰ ভিতৰত হৈছিল বুলি মত প্ৰকাশ কৰিছে।<ref>Baniprasanna Misra, ''Srimanta Sankara and His Times: Some Further Historical Probings'', Centre for Assamese Studies, Tezpur University, 2016, pp. 19-20.</ref> সেই অনুসৰি তেওঁ দুৰ্লভনাৰায়ণৰ শাসনকালো পুনৰ নিৰ্ধাৰণ কৰি চতুৰ্দশ শতিকাৰ শেষ ভাগৰ পৰা পঞ্চদশ শতিকাৰ প্ৰথম ভাগৰ মাজত হোৱাৰ সম্ভাৱনা প্ৰকাশ কৰিছে।<ref>Baniprasanna Misra, ''Srimanta Sankara and His Times: Some Further Historical Probings'', Centre for Assamese Studies, Tezpur University, 2016, pp.23</ref> হেম সৰস্বতীয়ে দুৰ্লভনাৰায়ণক ‘‘কমতামণ্ডল’’ৰ ৰজা বুলি উল্লেখ কৰিছে।<ref>''প্ৰহ্লাদ চৰিত্ৰ''' উল্লেখ কৰিছে- "কমতামণ্ডল দুলৰ্ভনাৰায়ণ নৃপবৰ অনুপম৷ তাহান ৰাজ্যত ৰুদ্ৰসৰস্বতী দেৱযানী কন্যা নাম৷৷ তাহান তনয় হেমসৰস্বতী ধ্ৰুৱৰ অনুজ ভাই৷"</ref><ref name="sarma">{{cite book | title=অসমীয়া সাহিত্যৰ সমীক্ষাত্মক ইতিবৃত্ত | publisher=প্ৰতিমা দেৱী | author=ড: [[সত্যেন্দ্ৰনাথ শৰ্মা]] | authorlink=| year=১৯৯৬ | location=গুৱাহাটী | pages=৫৩-৫৪}}</ref> প্ৰাচীন কামৰূপৰ তাম্ৰশাসন আৰু সংস্কৃত ৰাজনৈতিক পৰিভাষাত ‘‘মণ্ডল’’ শব্দটো এক আঞ্চলিক বা ৰাজনৈতিক পৰিসৰ বুজাবলৈহে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে। আনহাতে, চুতীয়া তামৰ ফলিত দুৰ্লভনাৰায়ণৰে ‘‘সাধয়াপতি’’ বা সদিয়াৰ ৰজা বুলি পৰিচয় দিয়া দেখা নাযায়; তাৰ বিপৰীতে তেওঁৰ পূৰ্বপুৰুষ ৰত্ননাৰায়ণ ‘‘কমতাপুৰ’’ৰ ৰজা হৈছিল বুলিহে উল্লেখ কৰিছে। দুৰ্লভনাৰায়ণে পৃষ্ঠাপোষকতা আগ বঢ়োৱা আন এজন কবি হৈছে "হৰিবৰ বিপ্ৰ"। ইতিহাসবিদ মহেশ্বৰ নেওগে এইজন কবিকে ৰামানন্দ দ্বিজৰ "শ্ৰী শ্ৰী বংশী গোপালদেৱ চৰিত"ত উল্লেখ কৰা বংশীগোপালদেৱৰ ককাক হৰিবৰ বিপ্ৰ বুলি চিনাক্ত কৰিছে।<ref name="ভৰালী">{{cite book | title=এহেজাৰ বছৰৰ এশগৰাকী অসমীয়া | publisher=চিত্ৰলেখা পাব্লিকেশ্বন্‌ছ | author=ভৰালী, হেমন্ত কুমাৰ | year=২০০১ | location=গুৱাহাটী | pages=২৯৮-২৯৯}}</ref> ৰচনাখনত হৰিবৰ বিপ্ৰক ‘‘কুণ্ডিল গোষ্ঠীত জাত পুৰুষ সুন্দৰ / ব্যাঘ্ৰপিণ্ডা গ্ৰামেশ্বৰ মুখ্য পণ্ডিতৰ’’ বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে, যাৰ দ্বাৰা তেওঁক কুণ্ডিল বা চুতীয়া ৰাজধানী [[শদিয়া]] অঞ্চলৰ গ্ৰামেশ্বৰ বুলি কোৱা হৈছে।<ref>{{cite book |title=Harivara Vipra’s Babrubahnar Yuddha and Tamradhwajar Yuddha |editor=Birinchi Kumar Barua; Maheswar Neog |publisher=Gauhati University |year=1960 |page=}}</ref> হৰিবৰ বিপ্ৰৰ ৰচনাত ‘‘চেতিয়া’’ শব্দৰ উল্লেখো পোৱা যায়, যাক কিছু ইতিহাসবিদে আহোম যুগৰ পৰৱৰ্তী সংস্কৰণত যুগ হোৱা বুলি ক'ব খোজে।<ref>{{cite book |last=Kakati |first=Banikanta |title=Aspects of Early Assamese Literature |publisher=Gauhati University |year=1953 |page=34}}</ref> কিন্তু বুৰঞ্জী সমূহৰ পৰা দেখা যে এই ''চেতিয়া'' পদবী চুতীয়া ৰাজ্যতো আছিল<ref>Bhuyan, S.K, "Deodhai Buranji, p.16</ref> আৰু চুহুংমুঙে চুতীয়া ৰাজ্য দখল কৰাৰ পাছৰ পৰাহে আহোম ৰাজ্যত প্ৰচলিত হৈছিল।<ref>S.K, "Satsari Buranji, p.16</ref> "কবিৰত্ন সৰস্বতী"ৰ ৰচনাৰ পৰা জনা যায় যে তেওঁক দুৰ্লভনাৰায়ণৰ পুত্ৰ ইন্দ্ৰনাৰায়ণয়ে পৃষ্ঠা পোষকতা আগ বঢ়াইছিল। ইতিহাসবিদ বাণীপ্ৰশন্ন মীশ্ৰৰ মতে মাধৱদেৱৰ ভনীয়েক উৰ্মীবশীয়ে দহ বছৰ বয়সত (১৫২৬ শতিকাত)<ref>{{cite book |last=Misra |first=Baniprasanna |title=Deprovincialising Srimanta Sankaradeva |publisher=Centre for Assamese Studies, Tezpur University |year=2015 |pages=24–25 }}</ref> এই কবিজনৰ বংশৰ ৰামদাস আতাক বিয়া কৰাইছিল। ৰামদাস ৰত্ন সৰস্বতীৰ পাছৰ ষষ্ঠ প্ৰজন্মৰ ব্যক্তি আছিল।<ref>{{cite book |last=Kakati |first=Banikanta |title=Aspects of Early Assamese Literature |publisher=Gauhati University |year=1953 |page=44}}</ref> সেই অনুসৰি ইন্দ্ৰনাৰায়ণৰ শাসনকালো পঞ্চদশ শতিকাৰ প্ৰথমাৰ্ধৰ মাজভাগত (প্ৰায় ১৪২০–১৪৪০ খ্ৰীষ্টাব্দ) আছিল বুলি অনুমান কৰিব পাৰি। এই সকলো তথ্যসমূহৰ ভিত্তিত কিছু গৱেষকে কমতা, কামৰূপ আৰু শদিয়া একেই ৰাজ শক্তিয়ে পৰিচালিত কৰিছিল বুলি ক'ব খোজে।<ref>"The eastern region, whether it is called Sadhaya or Svadhaya as in the plates or Sadhiya or Sadiya as in Assamese chronicles and the western region of Kamatapura seems to be politically connected and the same Satyanarayana/Ratnanarayana might have held sway over both regions"{{harvcol|Neog|1977|p=818}}</ref> তথাপিটো কমতাপুৰৰ এই দুৰ্লভনাৰায়ণ আৰু চুতীয়া বংশৰ দুৰ্লভনাৰায়ণ‌ একে ব্যক্তি আছিল নে নাই, সেই বিষয়ে ইতিহাসবিদ সকলৰ মাজত বৰ্তমানেও একমত পোৱা নাযায়। ==খেন ৰাজবংশ== {{Main|খেন ৰাজবংশ}} [[খেন ৰাজবংশ]]ই তেওঁলোকৰ ৰাজধানী কমতাপুৰ বা গোসানীমাৰীৰ (বৰ্তমান [[কোচ বিহাৰ জিলা]]ত) পৰা শাসন কৰিছিল। শেষ ৰজা [[কমতাৰ নীলাম্বৰ|নীলাম্বৰে]] (১৪৮০-১৪৯৮) ৰাজ্য বহলাই বৰ্তমানৰ পশ্চিম বংগৰ কোচ বিহাৰ জিলা, অসমৰ অবিভক্ত কামৰূপ আৰু [[দৰং জিলা]], আৰু [[বাংলাদেশ]]ৰ উত্তৰ মৈমনছিং আৰু দিনজাপুৰ জিলাৰ পূব অংশ অন্তৰ্ভুক্ত কৰিছিল।<ref>{{Harvcol|Sarkar|1992|p=44}}</ref> এই ৰাজবংশটোৰ শাসনৰ শেষৰ পিনে (১৪৯২–৯৩ খ্ৰীষ্টাব্দত) বংগৰ ছামছুদ্দিন মুজাফ্ফৰ শ্বাহই কামতা ৰাজ্যৰ অন্ততঃ কিছু অংশ আক্ৰমণ কৰি জয় কৰে, আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত ''কমতা মৰ্দন'' উপাধি থকা মোহৰ মাৰে।<ref>{{cite Banglapedia|article=Coins|author=Muhammad Rezaul Karim}}</ref> [[File:Coin of Shamsuddin Muzaffar Shah dated to 1492 (898 AH).png||thumb|১৪৯২ চনৰ (৮৯৮ হিজৰী) শ্বামছুদ্দিন মুজাফ্ফাৰ শ্বাহৰ মুদ্ৰা, কামতাহৰ ওপৰত জয়লাভৰ স্মৃতিত। তেওঁ মুদ্ৰাটোত "কামতাহ মৰ্দন" বুলি উল্লেখ কৰিছে।]] ==হুছেইন শ্বাহৰ আক্ৰমণ== [[গৌড় ৰাজ্য|গৌড়ৰ]] আফগান শাসক আল্লাউদ্দিন হুছেইন শ্বাহে (১৪৯৪-১৫১৯) ১৪৯৮ চনত শেষ খেন ৰজাক ক্ষমতাচ্যুত কৰে।<ref>আক্ৰমণৰ সঠিক তাৰিখ জনা নাযায়। {{Harvcol|Sarkar|1992|pp=46–47}} চাওক। </ref> পৰম্পৰাগত তথ্য অনুসৰি কমতা ৰাণীৰ লগত কমতাৰ বিষয়া এজনৰ পুত্ৰৰ গোপন সম্পৰ্কৰ পৰাই এই ঘটনাৰ সূত্ৰপাত হয়। হুছেইন শ্বাহে ২৪,০০০ পদাতিক, অশ্বাৰোহী সেনা আৰু যুঁজাৰু নাৱেৰে কমতা আক্ৰমণ কৰিছিল।<ref>{{Harvcol|Sarkar|1992|p=46}}</ref> হুছেইন শ্বাহে নগৰখন ধ্বংস কৰি [[হাজো]]লৈকে অঞ্চলটো নিজৰ হাতলৈ আনে আৰু তেওঁৰ পুত্ৰক সিংহাসনত বহুৱায়। হুছেইন শ্বাহে আগৰ গোষ্ঠীপতিসকলক অব্যাহতি দি অঞ্চলটোত সামৰিক শাসন প্ৰতিষ্ঠা কৰে। তেওঁ "কমৰু, কমতাৰ বিজেতা" বুলি নিজৰ মোহৰ সজাইছিল। পাছলৈ [[বাৰ ভূঞা]]কে ধৰি স্থানীয় দলপতিসমূহৰ চেষ্টাত হুছেইন শ্বাহে এই অঞ্চলৰ সামৰিক আৰু ৰাজনৈতিক নিয়ন্ত্ৰণ হেৰুৱায়। স্থানীয় নেতাসকলে এই অঞ্চল শাসন কৰিবলৈ লয় আৰু [[কোচ ৰাজবংশ]]ৰ উত্থান হয়। আফগান শাসনৰ প্ৰভাৱ পাছলৈও থাকি যায়। হুছেইন শ্বাহৰ মোহৰ কোচ বংশৰ শাসনকালত ১৫১৮ চনলৈকে ব্যৱহৃত হৈছিল। ==কোচ ৰাজবংশ== {{Main|কোচ ৰাজবংশ}} ষোড়শ শতিকাৰ আগভাগত[[কোচ ৰাজবংশী]]য় বিশ্ব সিংহ‌ই (১৫১৫-১৫৪০) কমতাত [[কোচ ৰাজ্য]] প্ৰতিষ্ঠা কৰে। সেই শতিকাৰে শেষৰফালে ৰাজ্যখনৰ পূবফালৰ [[কোচ হাজো]] শাসন কৰা ৰজাই নিজকে স্বাধীন ঘোষণা কৰে। কোচ হাজো আৰু কোচ বিহাৰ পৃথক হৈ পৰে আৰু সেই দুখন ৰাজ্যৰ সীমা বৰ্তমানৰ প্ৰায় [[অসম]] আৰু [[পশ্চিম বংগ]]ৰ সীমা হৈ পৰে। ১৬১৫ চনত [[মোগল সাম্ৰাজ্য|মোগলে]] কোচ হাজো অধিকাৰ কৰে। অঞ্চলটো লৈ [[আহোম ৰাজ্য|আহোম]] আৰু মোগলৰ সংঘাতৰ সৃষ্টি হয়। শেষত এই অঞ্চল আহোমৰ হাতলৈ যায়। পশ্চিম অংশৰ [[কোচ বিহাৰ|কোচ বিহাৰে]] প্ৰথমে মোগলৰ লগত আৰু পাছত ব্ৰিটিছৰ লগত মিত্ৰতা কৰে। ভাৰতত ব্ৰিটিছৰ শাসনৰ শেষলৈকে ইয়াত ৰাজকীয় শাসন চলিছিল। ==আৰু চাওক== *[[কোচ ৰাজবংশী]] ==টোকা== {{reflist|2}} ==তথ্যসূত্ৰ== {{refbegin}} * {{Citation |last=Sarkar |first=J. N. |contribution=Chapter II The Turko-Afghan Invasions |editor-last=Barpujari |editor-first=H. K. |title=The Comprehensive History of Assam |volume=2 |pages=35–48 |publisher=Assam Publication Board |place=Guwahati |year=1992}} {{refend}} * {{Citation |last=Baruah |first=S L |title=A Comprehensive History of Assam |publisher=Munshiram Manoharlal Publishers Pvt. Ltd.|place=New Delhi |year=1986}} *{{Cite journal|last=Neog|first=Maheswar|title=Light on a Ruling Dynasty of Arunachal Pradesh in the Fourteenth and Fifteenth Centuries|date=1977|journal=Annals of the Bhandarkar Oriental Research Institute|volume=58/59|pages=813–820|jstor=41691751|issn=0378-1143}} {{History of Assam}} <references/> [[শ্ৰেণী:অসমৰ ইতিহাস]] [[শ্ৰেণী:কামতাপুৰ]] nix0an0og7l35cmeauq3wr2h9d9suhx 606217 606216 2026-05-14T00:41:01Z Ananya Taye 28065 606217 wikitext text/x-wiki {{Infobox Former Country |native_name = কমতা |conventional_long_name = কমতা ৰাজ্য |common_name = |country = |era = ভাৰতৰ মধ্যযুগীয় ৰাজ্য |status = |event_start = |year_start = ১৩ম শতিকা |date_start = |event1 = |date_event1 = |event_end = হুছেইন শ্বাহৰ আক্ৰমণ |year_end = ১৪৯৮ |date_end = |p1 = কামৰূপ |flag_p1 = |p2 = |flag_p2 = |s1 = [[কোচ ৰাজবংশ|কোচ ৰাজ্য]] |flag_s1 = |image_flag = |flag_type = |image_coat = |image_map = File:Kamata Kingdom Map.jpg |image_map_caption = কমতাপুৰ ৰাজধানীৰ সৈতে ১৪-১৫ শতিকাৰ কমতা ৰাজ্য |capital = [[কমতাপুৰ]] |common_languages = কমতাপুৰীয়া আৰু অসমীয়া |religion = হিন্দু, জনজাতীয় আৰু ইছলাম |government_type = হিন্দু আৰু জনজাতীয়‌ ৰাজতন্ত্ৰ |title_leader = কমতেশ্বৰ |leader1=দুৰ্লভ নাৰায়ণ |year_leader1= ১৪-১৫ শতিকা |legislature = }} '''কমতা ৰাজ্য''' ত্ৰয়োদশ শতিকাত [[পাল ৰাজবংশ]]ৰ পতনৰ পাছত পুৰণি [[কামৰূপ ৰাজ্য]]ৰ পশ্চিম অংশত গঠিত হয়।<ref>Kamarupa was reorganized as a new state. 'Kamata' by name with Kamatapur as capital. The exact time when the change was made is uncertain. But possibly it had been made by Sandhya (c1250-1270) as a safeguard against mounting dangers from the east and the west. Its control on the eastern regions beyond the Manah (Manas river) was lax." {{harv|Sarkar|1992|pp=40–41}}</ref> কমতা ৰাজ্যৰ উত্থানৰ লগে লগে [[অসম বুৰঞ্জী]]ৰ প্ৰাচীন যুগ শেষ হয় আৰু মধ্য যুগ আৰম্ভ হয়। এই অঞ্চলৰ শেষ শাসক আছিল খেন বংশ যাক গৌড়ৰ শাসক আল্লাউদ্দিন হুছেইন শ্বাহে ক্ষমতাচ্যুত কৰে। প্ৰশাসনিক গাঁথনিৰ সৃষ্টি কৰিলেও হুছেইন শ্বাহে এই অঞ্চল নিয়ন্ত্ৰণত ৰাখিব নোৱাৰিলে আৰু [[কোচ ৰাজবংশ]]ই ইয়াত অসাসন কৰিবলৈ লয়। কোচসকলে নিজকে ''কমতেশ্বৰ'' (কমতাৰ শাসক) বুলি কৈছিল, কিন্তু তেওঁলোকৰ প্ৰভাৱ আৰু বিস্তৃতি ইমানেই বাঢ়িছিল যে তেওঁলোকৰ ৰাজ্যক [[কোচ ৰাজ্য]]ও বোলা হয়। পাছলৈ ৰাজ্যখন দুভাগ হৈ পৰে: [[কোচ বিহাৰ]] আৰু [[কোচ হাজো]]। পূবৰ ৰাজ্য কোচ হাজো ১৭শ শতিকাত আহোম ৰাজ্যৰ অন্তৰ্গত হয়। পশ্চিমৰ অংশ কোচ বিহাৰ কোচ ৰাজবংশৰ হাততে থাকে আৰু ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ পাছত ভাৰতত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়।<ref>http://coochbehar.nic.in/htmfiles/royal_history2.html</ref> ==কমতা ৰাজ্য স্থাপন== কোচ বংশৰ উত্থানৰ পূৰ্বৰ কামতা ৰাজ্য অঞ্চলৰ ৰাজনৈতিক ইতিহাস অনিশ্চিত হৈ আছে আৰু ইয়াক বহুলাংশে পৰম্পৰা আৰু সিঁচৰতি উৎসৰ পৰা পুনৰ নিৰ্মাণ কৰা হৈছে। ইতিহাসবিদসকলে পিছৰ সাহিত্যিক গ্ৰন্থ, বংশাৱলীৰ পৰম্পৰা আৰু পুৰ্বদৃষ্টিসম্পন্ন বুৰঞ্জীৰ সমান্তৰালভাৱে সীমিত এপিগ্ৰাফিক প্ৰমাণৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰিছে, যাৰ ফলত পুনৰ্গঠনসমূহ আংশিক হৈয়েই আছে।<ref>Neog, Maheswar, "Early History of the Vaiṣṇava Faith and Movement in Assam, p.39,"The political history of Kāmarūpa of the times immediately preceding the age of Śaṅkaradeva still remains a virgin field of research...For a reconstruction of the history of the fourteenth and fifteenth centuries we have to depend upon the scanty evidences afforded by some copperplate and stone inscriptions, the political works of several pre-Śaṅkaradeva poets and of Śaṅkaradeva himself, the guru-caritas, the rāja-vaṁśāvalīs of the Koch kings of Kāmarūpa; and have also to refer in some instances to Muhammedan chronicles"</ref> ইতিহাসবিদ স্বৰ্ণলতা বৰুৱাৰ মতে ১৩ শতিকাৰ আগভাগত সন্ধ্যা নামৰ এজন ৰজাই কামৰূপৰনগৰ ৰাজধানী কৰি কামৰূপ অঞ্চলত শাসন কৰি আছিল। <ref>{{harvcol|Baruah|1986|p=175}}</ref> ১২৫৭ চনত মালিক ইখতিয়াৰুদ্দিন ইউজবাকৰ আক্ৰমণৰ‌ ফলত (য'ত ইউজবাক নিহত হয়<ref>"Finally the Bengal army was routed in an open encounter in a narrow mountainous defile. An arrowshot wounded the elephant-borne Sultan in the chest. The Rajah allowed the captured Sultan to see his son before being killed." {{harvcol|Sarkar|1992|pp=38–40}}</ref>) সন্ধ্যাই নিজৰ ৰাজধানী বৰ্তমানৰ কুচ বেহাৰ চহৰৰ ওচৰৰ কামতাপুৰলৈ লৈ যায়। সন্ধ্যাই কামেশ্বৰ নাম লয় আৰু ৰাজ্যখন "কামতা" নামেৰে জনাজাত হয়।<ref>{{harvcol|Baruah|1986|p=176}}</ref> এই সময়ছোৱাতে কমতাপুৰৰ ৰাজকুঁৱৰীক‌ [[চুতীয়া ৰাজ্য|চুতীয়া ৰাজ্যৰ]] নৃপতি [[ৰত্নধ্বজপাল|ৰত্নধ্বজপালৰ]] পুত্ৰ বিজয়ধ্বজপাললৈ দিলে।<ref>Bhuyan, Surjya Kumar,"Deodhai Asam Buranji,p. 166</ref> ==চুতীয়া ৰাজবংশ== ১৩-১৪ শতিকাত গৌড়ৰ মুচলমান ৰজাসকলে কেইবা বাৰো কমতা ৰাজ্য আক্ৰমণ কৰিছিল, যাৰ ফলত ৰাজ্যখন দুৰ্বল হৈ পৰিছিল। ১৪ শতিকাৰ অন্তিমটো দশকত ঘিয়াছুদ্দিন আজম শ্বাহে কামৰূপ-কমতা অঞ্চল আক্ৰমণ কৰে। তেওঁৰ ৰাজত্বকালৰ পূৰ্বমুখী সামৰিক অভিযানৰ প্ৰমাণ কামৰুপ অঞ্চলৰ বʼকুত উদ্ধাৰ হোৱা এখন শিলালিপিত পোৱা যায়<ref>Owahedur Zaman, "Study on the Persian Inscriptions discovered in Assam,p.5, "This stone slab inscription is from the time of Ghiyasuddin Azam Shah (ruled from 1389 A.D. to 1410 A.D). It was discovered in Boko of Kamrup district which was issued by Sultan Ghiyasuddin Azam Shah in 1389 A.D. It seems that he extended his sovereignty through Guwahati upto Boko area."</ref>। এই আক্ৰমণৰ ফলত পশ্চিম অসমত ৰাজনৈতিক অস্থিৰতা সৃষ্টি হৈছিল। সেইসময়তে পূব দিশত চুতীয়া ৰাজ্যখন শক্তিশালী হৈ উঠিছিল। ফল স্বৰূপত চুতীয়া ৰাজশক্তিয়ে পশ্চিম পিনে পাতনি মেলে। [[চুতীয়া ৰাজ্য|চুতীয়া ৰজা]] দুৰ্লভনাৰায়ণৰ ১৪২৮ চনৰ তাম্ৰলিপিত উল্লেখ আছে যে তেওঁৰ‌ ককাক সত্যনাৰায়ণে (আন‌ এটা নাম ৰত্ননাৰায়ণ<ref>ৰত্ননাৰায়ণৰ আন এটা নাম সত্যনাৰায়ণো আছিল। এই কথা ঘিলামৰা অঞ্চলৰ বৰমূৰ্তিয়া বিলৰ তাম্ৰপত্ৰৰ পৰা জানিবলৈ পোৱা যায়। ফলিখনৰ মতে ১৩৯২ খ্ৰীষ্টাব্দত সুৰ-ৰিপু(অসুৰ) বংশৰ সধয়াপুৰৰ ৰজা নন্দিশ্বৰৰ পুত্ৰ সত্যনায়াণে ব্ৰাহ্মণক ২০০ পুৰা(৮০০ বিঘা) মাটি দান কৰিছিল। তেওঁৰ পুত্ৰ(আত্মজ) ধৰ্মনাৰায়ণ ৰজাই ফলিখনৰ নবীকৰণ কৰিছিল। গতিকে ইয়াৰ পৰা বুজিব পাৰি যে ধৰ্মনাৰায়ণ ৰজাৰ পিতৃ ৰত্ননাৰায়ণৰ আন এটা নাম সত্যনাৰায়ণ আছিল।</ref>) সেই একে সময়ছোৱাতে (১৩৯০-১৪০০<ref>সত্যনাৰায়ণৰ ৰাজত্ব কাল ১৩৯০ বা তাৰো আগৰ পৰা ১৪০০ লৈকে হ'ব লাগে। তেওঁৰ দিনৰ ১৩৯২ খৃষ্টাব্দৰ দুখন তাম্ৰলিপি উদ্ধাৰ হৈছে। ১৪০১ চনত তেওঁৰ পুত্ৰ লক্ষ্মীনাৰায়ণে ভূমি দান কৰিছিল</ref>) “কামৰুপৰ শত্রু”ক পৰাস্ত কৰি কমতাপুৰত‌ নিজৰ শাসন প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। ভূমিদানৰ ফলিখনত উল্লেখ আছে, {{blockquote|"একোহভূ্ৎ কমতাপুৰে নৰপতি ভূপাল-ৱাৰাৰ্চ্চিতঃ</br> কন্দৰ্প-প্ৰতিপক্ষ-লক্ষ-ৱিজয়ী শ্ৰী ৰত্ননাৰায়ণঃ।।"</br>}} অৰ্থাৎ এজন হৈছিল (একোহভূৎ) কমতাপুৰৰ ৰজা (কমতাপুৰে নৰপতি), যি জন আছিল "ভূপাল সমূহৰদ্বাৰা অৰ্চিত"(ভূপাল-ৱাৰাৰ্চ্চিত) আৰু "কামদেৱৰ(আন এটা নাম কন্দৰ্প) শত্ৰুৰ বিৰুদ্ধে বিজয়ী" (কন্দৰ্প-প্ৰতিপক্ষ-লক্ষ-ৱিজয়ী) শ্ৰী ৰত্ননাৰায়ণ। ফলিখনত যদিও এই “শত্রু”ৰ স্পষ্ট পৰিচয় উল্লেখ কৰা হোৱা নাই, তথাপিও ইতিহাসবিদসকলে ধাৰণা কৰে যে ই গৌড়ৰ মুচলমান সেনাবাহিনী অথবা কমৰুপৰ সিংহাসনৰ বাবে প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা কৰা কোনো স্থানীয় ৰাজনৈতিক শক্তি হ’ব পাৰে, যাক চুতীয়া ৰজাই পৰাস্ত কৰিছিল। এইদৰে গৌড়ৰ সামৰিক চাপ আৰু কমৰুপ-কমতা অঞ্চলত সৃষ্টি হোৱা অস্থিৰতাৰ সুযোগ লৈ চুতীয়া শক্তিয়ে পশ্চিমলৈ বিস্তাৰ কৰি কমতাপুৰত নিজৰ আধিপত্য প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল বুলি বুজা যায়।<ref>"The eastern region, whether it is called Sadhaya or Svadhaya as in the plates or Sadhiya or Sadiya as in Assamese chronicles and the western region of Kamatapura seems to be politically connected and the same Satyanarayana/Ratnanarayana might have held sway over both regions"{{harvcol|Neog|1977|p=818}}</ref> ===দুৰ্লভনাৰায়ণৰ পৰিচয় আৰু বিতৰ্ক=== ঐতিহাসিক তথ্যৰ অনুসৰি কমতা ৰাজ্যৰ "দুৰ্লভনাৰায়ণ" নামৰ এজন ৰজাই অসমীয়া কবি [[হেম সৰস্বতী]], [[হৰিবৰ বিপ্ৰ]], আদি বহু লেখকক পৃষ্ঠপোষকতা আগবঢ়াইছিল।<ref>হেম সৰস্বতীয়ে তেওঁৰ প্ৰহ্লাদ চৰিত গ্ৰন্থত দুৰ্লভনাৰায়ণৰ প্ৰশংসা কৰি লিখিছে—“কামতামণ্ডল দুৰ্লভ নাৰায়ণ নৃপবৰ অনুপাম”। এই শাৰীকেইটাৰ পৰা দুৰ্লভনাৰায়ণক কমতা মণ্ডলৰ অধিপতি আৰু সাহিত্য-সংস্কৃতিৰ পৃষ্ঠপোষক ৰজা হিচাপে বুজা যায়।</ref> গুৰু চৰিতৰ বৰ্ণনা অনুসৰি কমতা-কামৰূপৰ ৰজা দুৰ্লভনাৰায়ণে কানৌজৰ পৰা অহা বহু ব্ৰাহ্মণ আৰু কায়স্থ ভুঞা পৰিয়ালক নিজৰ ৰাজ্যত আশ্ৰয় দি পূৰ্বাঞ্চলত বসতি স্থাপনৰ ব্যৱস্থা কৰিছিল। [[শঙ্কৰদেৱ|শ্ৰীমন্ত শঙ্কৰদেৱৰ]] পূৰ্বপুৰুষ সকলো এই স্থানান্তৰিত পৰিয়ালসমূহৰ মাজৰে এটা পৰিয়াল আছিল। এই পৰিয়ালসমূহক প্ৰথমতে উত্তৰ গুৱাহাটীৰ ওচয়ৰ লেঙামাগুৰি আৰু পাছলৈ নগাঁৱৰ তেম্বুৱানী-বান্ধা(ঢেমনী) অঞ্চলত বসতি দিয়া হৈছিল বুলি গুৰু চৰিতত উল্লেখ আছে।<ref>Baniprasanna Misra, ''Srimanta Sankara and His Times: Some Further Historical Probings'', Centre for Assamese Studies, Tezpur University, 2016, pp. 27–29.</ref> ইতিহাসবিদ মহেশ্বৰ নেওগে পৰৱৰ্তী কালৰ চৰিত-পুথি আৰু বৈষ্ণৱ পৰম্পৰাৰ ভিত্তিত শঙ্কৰদেৱৰ জন্ম-চন ১৪৪৯ খ্ৰীষ্টাব্দ বুলি গ্ৰহণ কৰিছিল আৰু এই অনুসৰি দুৰ্লভনাৰায়ণৰ ৰাজত্ব কাল ১৪ শতিকাৰ মধ্যভাগ বুলি অনুমান কৰিছিল। কিন্তু ইতিহাসবিদ বাণীপ্ৰশন্ন মীশ্ৰই উপলব্ধ তথ্যসমূহ পুনৰ বিশ্লেষণ কৰি এই গণনাক নাকচ কৰে আৰু শঙ্কৰদেৱৰ জন্ম সম্ভৱতঃ খ্ৰীষ্টীয় ১৪৭৯–১৪৮৪ চনৰ ভিতৰত হৈছিল বুলি মত প্ৰকাশ কৰিছে।<ref>Baniprasanna Misra, ''Srimanta Sankara and His Times: Some Further Historical Probings'', Centre for Assamese Studies, Tezpur University, 2016, pp. 19-20.</ref> সেই অনুসৰি তেওঁ দুৰ্লভনাৰায়ণৰ শাসনকালো পুনৰ নিৰ্ধাৰণ কৰি চতুৰ্দশ শতিকাৰ শেষ ভাগৰ পৰা পঞ্চদশ শতিকাৰ প্ৰথম ভাগৰ মাজত হোৱাৰ সম্ভাৱনা প্ৰকাশ কৰিছে।<ref>Baniprasanna Misra, ''Srimanta Sankara and His Times: Some Further Historical Probings'', Centre for Assamese Studies, Tezpur University, 2016, pp.23</ref> হেম সৰস্বতীয়ে দুৰ্লভনাৰায়ণক ‘‘কমতামণ্ডল’’ৰ ৰজা বুলি উল্লেখ কৰিছে।<ref>''প্ৰহ্লাদ চৰিত্ৰ''' উল্লেখ কৰিছে- "কমতামণ্ডল দুলৰ্ভনাৰায়ণ নৃপবৰ অনুপম৷ তাহান ৰাজ্যত ৰুদ্ৰসৰস্বতী দেৱযানী কন্যা নাম৷৷ তাহান তনয় হেমসৰস্বতী ধ্ৰুৱৰ অনুজ ভাই৷"</ref><ref name="sarma">{{cite book | title=অসমীয়া সাহিত্যৰ সমীক্ষাত্মক ইতিবৃত্ত | publisher=প্ৰতিমা দেৱী | author=ড: [[সত্যেন্দ্ৰনাথ শৰ্মা]] | authorlink=| year=১৯৯৬ | location=গুৱাহাটী | pages=৫৩-৫৪}}</ref> প্ৰাচীন কামৰূপৰ তাম্ৰশাসন আৰু সংস্কৃত ৰাজনৈতিক পৰিভাষাত ‘‘মণ্ডল’’ শব্দটো এক আঞ্চলিক বা ৰাজনৈতিক পৰিসৰ বুজাবলৈহে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে। আনহাতে, চুতীয়া তামৰ ফলিত দুৰ্লভনাৰায়ণৰে ‘‘সাধয়াপতি’’ বা সদিয়াৰ ৰজা বুলি পৰিচয় দিয়া দেখা নাযায়; তাৰ বিপৰীতে তেওঁৰ পূৰ্বপুৰুষ ৰত্ননাৰায়ণ ‘‘কমতাপুৰ’’ৰ ৰজা হৈছিল বুলিহে উল্লেখ কৰিছে। দুৰ্লভনাৰায়ণে পৃষ্ঠাপোষকতা আগ বঢ়োৱা আন এজন কবি হৈছে "হৰিবৰ বিপ্ৰ"। ইতিহাসবিদ মহেশ্বৰ নেওগে এইজন কবিকে ৰামানন্দ দ্বিজৰ "শ্ৰী শ্ৰী বংশী গোপালদেৱ চৰিত"ত উল্লেখ কৰা বংশীগোপালদেৱৰ ককাক হৰিবৰ বিপ্ৰ বুলি চিনাক্ত কৰিছে।<ref name="ভৰালী">{{cite book | title=এহেজাৰ বছৰৰ এশগৰাকী অসমীয়া | publisher=চিত্ৰলেখা পাব্লিকেশ্বন্‌ছ | author=ভৰালী, হেমন্ত কুমাৰ | year=২০০১ | location=গুৱাহাটী | pages=২৯৮-২৯৯}}</ref> ৰচনাখনত হৰিবৰ বিপ্ৰক ‘‘কুণ্ডিল গোষ্ঠীত জাত পুৰুষ সুন্দৰ / ব্যাঘ্ৰপিণ্ডা গ্ৰামেশ্বৰ মুখ্য পণ্ডিতৰ’’ বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে, যাৰ দ্বাৰা তেওঁক কুণ্ডিল বা চুতীয়া ৰাজধানী [[শদিয়া]] অঞ্চলৰ গ্ৰামেশ্বৰ বুলি কোৱা হৈছে।<ref>{{cite book |title=Harivara Vipra’s Babrubahnar Yuddha and Tamradhwajar Yuddha |editor=Birinchi Kumar Barua; Maheswar Neog |publisher=Gauhati University |year=1960 |page=}}</ref> হৰিবৰ বিপ্ৰৰ ৰচনাত ‘‘চেতিয়া’’ শব্দৰ উল্লেখো পোৱা যায়, যাক কিছু ইতিহাসবিদে আহোম যুগৰ পৰৱৰ্তী সংস্কৰণত যুগ হোৱা বুলি ক'ব খোজে।<ref>{{cite book |last=Kakati |first=Banikanta |title=Aspects of Early Assamese Literature |publisher=Gauhati University |year=1953 |page=34}}</ref> কিন্তু বুৰঞ্জী সমূহৰ পৰা দেখা যে এই ''চেতিয়া'' পদবী চুতীয়া ৰাজ্যতো আছিল<ref>Bhuyan, S.K, "Deodhai Buranji, p.16</ref> আৰু চুহুংমুঙে চুতীয়া ৰাজ্য দখল কৰাৰ পাছৰ পৰাহে আহোম ৰাজ্যত প্ৰচলিত হৈছিল।<ref>S.K, "Satsari Buranji, p.16</ref> "কবিৰত্ন সৰস্বতী"ৰ ৰচনাৰ পৰা জনা যায় যে তেওঁক দুৰ্লভনাৰায়ণৰ পুত্ৰ ইন্দ্ৰনাৰায়ণয়ে পৃষ্ঠা পোষকতা আগ বঢ়াইছিল। ইতিহাসবিদ বাণীপ্ৰশন্ন মীশ্ৰৰ মতে মাধৱদেৱৰ ভনীয়েক উৰ্মীবশীয়ে দহ বছৰ বয়সত (১৫২৬ শতিকাত)<ref>{{cite book |last=Misra |first=Baniprasanna |title=Deprovincialising Srimanta Sankaradeva |publisher=Centre for Assamese Studies, Tezpur University |year=2015 |pages=24–25 }}</ref> এই কবিজনৰ বংশৰ ৰামদাস আতাক বিয়া কৰাইছিল। ৰামদাস ৰত্ন সৰস্বতীৰ পাছৰ ষষ্ঠ প্ৰজন্মৰ ব্যক্তি আছিল।<ref>{{cite book |last=Kakati |first=Banikanta |title=Aspects of Early Assamese Literature |publisher=Gauhati University |year=1953 |page=44}}</ref> সেই অনুসৰি ইন্দ্ৰনাৰায়ণৰ শাসনকালো পঞ্চদশ শতিকাৰ প্ৰথমাৰ্ধৰ মাজভাগত (প্ৰায় ১৪২০–১৪৪০ খ্ৰীষ্টাব্দ) আছিল বুলি অনুমান কৰিব পাৰি। এই সকলো তথ্যসমূহৰ ভিত্তিত কিছু গৱেষকে কমতা, কামৰূপ আৰু শদিয়া একেই ৰাজ শক্তিয়ে পৰিচালিত কৰিছিল বুলি ক'ব খোজে।<ref>"The eastern region, whether it is called Sadhaya or Svadhaya as in the plates or Sadhiya or Sadiya as in Assamese chronicles and the western region of Kamatapura seems to be politically connected and the same Satyanarayana/Ratnanarayana might have held sway over both regions"{{harvcol|Neog|1977|p=818}}</ref> তথাপিটো কমতাপুৰৰ এই দুৰ্লভনাৰায়ণ আৰু চুতীয়া বংশৰ দুৰ্লভনাৰায়ণ‌ একে ব্যক্তি আছিল নে নাই, সেই বিষয়ে ইতিহাসবিদ সকলৰ মাজত বৰ্তমানেও একমত পোৱা নাযায়। ==খেন ৰাজবংশ== {{Main|খেন ৰাজবংশ}} [[খেন ৰাজবংশ]]ই তেওঁলোকৰ ৰাজধানী কমতাপুৰ বা গোসানীমাৰীৰ (বৰ্তমান [[কোচ বিহাৰ জিলা]]ত) পৰা শাসন কৰিছিল। শেষ ৰজা [[কমতাৰ নীলাম্বৰ|নীলাম্বৰে]] (১৪৮০-১৪৯৮) ৰাজ্য বহলাই বৰ্তমানৰ পশ্চিম বংগৰ কোচ বিহাৰ জিলা, অসমৰ অবিভক্ত কামৰূপ আৰু [[দৰং জিলা]], আৰু [[বাংলাদেশ]]ৰ উত্তৰ মৈমনছিং আৰু দিনজাপুৰ জিলাৰ পূব অংশ অন্তৰ্ভুক্ত কৰিছিল।<ref>{{Harvcol|Sarkar|1992|p=44}}</ref> এই ৰাজবংশটোৰ শাসনৰ শেষৰ পিনে (১৪৯২–৯৩ খ্ৰীষ্টাব্দত) বংগৰ ছামছুদ্দিন মুজাফ্ফৰ শ্বাহই কামতা ৰাজ্যৰ অন্ততঃ কিছু অংশ আক্ৰমণ কৰি জয় কৰে, আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত ''কমতা মৰ্দন'' উপাধি থকা মোহৰ মাৰে।<ref>{{cite Banglapedia|article=Coins|author=Muhammad Rezaul Karim}}</ref> [[File:Coin of Shamsuddin Muzaffar Shah dated to 1492 (898 AH).png||thumb|১৪৯২ চনৰ (৮৯৮ হিজৰী) শ্বামছুদ্দিন মুজাফ্ফাৰ শ্বাহৰ মুদ্ৰা, কামতাহৰ ওপৰত জয়লাভৰ স্মৃতিত। তেওঁ মুদ্ৰাটোত "কামতাহ মৰ্দন" বুলি উল্লেখ কৰিছে।]] ==হুছেইন শ্বাহৰ আক্ৰমণ== [[গৌড় ৰাজ্য|গৌড়ৰ]] আফগান শাসক আল্লাউদ্দিন হুছেইন শ্বাহে (১৪৯৪-১৫১৯) ১৪৯৮ চনত শেষ খেন ৰজাক ক্ষমতাচ্যুত কৰে।<ref>আক্ৰমণৰ সঠিক তাৰিখ জনা নাযায়। {{Harvcol|Sarkar|1992|pp=46–47}} চাওক। </ref> পৰম্পৰাগত তথ্য অনুসৰি কমতা ৰাণীৰ লগত কমতাৰ বিষয়া এজনৰ পুত্ৰৰ গোপন সম্পৰ্কৰ পৰাই এই ঘটনাৰ সূত্ৰপাত হয়। হুছেইন শ্বাহে ২৪,০০০ পদাতিক, অশ্বাৰোহী সেনা আৰু যুঁজাৰু নাৱেৰে কমতা আক্ৰমণ কৰিছিল।<ref>{{Harvcol|Sarkar|1992|p=46}}</ref> হুছেইন শ্বাহে নগৰখন ধ্বংস কৰি [[হাজো]]লৈকে অঞ্চলটো নিজৰ হাতলৈ আনে আৰু তেওঁৰ পুত্ৰক সিংহাসনত বহুৱায়। হুছেইন শ্বাহে আগৰ গোষ্ঠীপতিসকলক অব্যাহতি দি অঞ্চলটোত সামৰিক শাসন প্ৰতিষ্ঠা কৰে। তেওঁ "কমৰু, কমতাৰ বিজেতা" বুলি নিজৰ মোহৰ সজাইছিল। পাছলৈ [[বাৰ ভূঞা]]কে ধৰি স্থানীয় দলপতিসমূহৰ চেষ্টাত হুছেইন শ্বাহে এই অঞ্চলৰ সামৰিক আৰু ৰাজনৈতিক নিয়ন্ত্ৰণ হেৰুৱায়। স্থানীয় নেতাসকলে এই অঞ্চল শাসন কৰিবলৈ লয় আৰু [[কোচ ৰাজবংশ]]ৰ উত্থান হয়। আফগান শাসনৰ প্ৰভাৱ পাছলৈও থাকি যায়। হুছেইন শ্বাহৰ মোহৰ কোচ বংশৰ শাসনকালত ১৫১৮ চনলৈকে ব্যৱহৃত হৈছিল। ==কোচ ৰাজবংশ== {{Main|কোচ ৰাজবংশ}} ষোড়শ শতিকাৰ আগভাগত[[কোচ ৰাজবংশী]]য় বিশ্ব সিংহ‌ই (১৫১৫-১৫৪০) কমতাত [[কোচ ৰাজ্য]] প্ৰতিষ্ঠা কৰে। সেই শতিকাৰে শেষৰফালে ৰাজ্যখনৰ পূবফালৰ [[কোচ হাজো]] শাসন কৰা ৰজাই নিজকে স্বাধীন ঘোষণা কৰে। কোচ হাজো আৰু কোচ বিহাৰ পৃথক হৈ পৰে আৰু সেই দুখন ৰাজ্যৰ সীমা বৰ্তমানৰ প্ৰায় [[অসম]] আৰু [[পশ্চিম বংগ]]ৰ সীমা হৈ পৰে। ১৬১৫ চনত [[মোগল সাম্ৰাজ্য|মোগলে]] কোচ হাজো অধিকাৰ কৰে। অঞ্চলটো লৈ [[আহোম ৰাজ্য|আহোম]] আৰু মোগলৰ সংঘাতৰ সৃষ্টি হয়। শেষত এই অঞ্চল আহোমৰ হাতলৈ যায়। পশ্চিম অংশৰ [[কোচ বিহাৰ|কোচ বিহাৰে]] প্ৰথমে মোগলৰ লগত আৰু পাছত ব্ৰিটিছৰ লগত মিত্ৰতা কৰে। ভাৰতত ব্ৰিটিছৰ শাসনৰ শেষলৈকে ইয়াত ৰাজকীয় শাসন চলিছিল। ==আৰু চাওক== *[[কোচ ৰাজবংশী]] ==টোকা== {{reflist|2}} ==তথ্যসূত্ৰ== {{refbegin}} * {{Citation |last=Sarkar |first=J. N. |contribution=Chapter II The Turko-Afghan Invasions |editor-last=Barpujari |editor-first=H. K. |title=The Comprehensive History of Assam |volume=2 |pages=35–48 |publisher=Assam Publication Board |place=Guwahati |year=1992}} {{refend}} * {{Citation |last=Baruah |first=S L |title=A Comprehensive History of Assam |publisher=Munshiram Manoharlal Publishers Pvt. Ltd.|place=New Delhi |year=1986}} *{{Cite journal|last=Neog|first=Maheswar|title=Light on a Ruling Dynasty of Arunachal Pradesh in the Fourteenth and Fifteenth Centuries|date=1977|journal=Annals of the Bhandarkar Oriental Research Institute|volume=58/59|pages=813–820|jstor=41691751|issn=0378-1143}} {{History of Assam}} <references/> [[শ্ৰেণী:অসমৰ ইতিহাস]] [[শ্ৰেণী:কামতাপুৰ]] 29fcp13v8lvcwpsat1jxpupvfp8augj 606218 606217 2026-05-14T00:55:50Z Ananya Taye 28065 /* দুৰ্লভনাৰায়ণৰ পৰিচয় আৰু বিতৰ্ক */ 606218 wikitext text/x-wiki {{Infobox Former Country |native_name = কমতা |conventional_long_name = কমতা ৰাজ্য |common_name = |country = |era = ভাৰতৰ মধ্যযুগীয় ৰাজ্য |status = |event_start = |year_start = ১৩ম শতিকা |date_start = |event1 = |date_event1 = |event_end = হুছেইন শ্বাহৰ আক্ৰমণ |year_end = ১৪৯৮ |date_end = |p1 = কামৰূপ |flag_p1 = |p2 = |flag_p2 = |s1 = [[কোচ ৰাজবংশ|কোচ ৰাজ্য]] |flag_s1 = |image_flag = |flag_type = |image_coat = |image_map = File:Kamata Kingdom Map.jpg |image_map_caption = কমতাপুৰ ৰাজধানীৰ সৈতে ১৪-১৫ শতিকাৰ কমতা ৰাজ্য |capital = [[কমতাপুৰ]] |common_languages = কমতাপুৰীয়া আৰু অসমীয়া |religion = হিন্দু, জনজাতীয় আৰু ইছলাম |government_type = হিন্দু আৰু জনজাতীয়‌ ৰাজতন্ত্ৰ |title_leader = কমতেশ্বৰ |leader1=দুৰ্লভ নাৰায়ণ |year_leader1= ১৪-১৫ শতিকা |legislature = }} '''কমতা ৰাজ্য''' ত্ৰয়োদশ শতিকাত [[পাল ৰাজবংশ]]ৰ পতনৰ পাছত পুৰণি [[কামৰূপ ৰাজ্য]]ৰ পশ্চিম অংশত গঠিত হয়।<ref>Kamarupa was reorganized as a new state. 'Kamata' by name with Kamatapur as capital. The exact time when the change was made is uncertain. But possibly it had been made by Sandhya (c1250-1270) as a safeguard against mounting dangers from the east and the west. Its control on the eastern regions beyond the Manah (Manas river) was lax." {{harv|Sarkar|1992|pp=40–41}}</ref> কমতা ৰাজ্যৰ উত্থানৰ লগে লগে [[অসম বুৰঞ্জী]]ৰ প্ৰাচীন যুগ শেষ হয় আৰু মধ্য যুগ আৰম্ভ হয়। এই অঞ্চলৰ শেষ শাসক আছিল খেন বংশ যাক গৌড়ৰ শাসক আল্লাউদ্দিন হুছেইন শ্বাহে ক্ষমতাচ্যুত কৰে। প্ৰশাসনিক গাঁথনিৰ সৃষ্টি কৰিলেও হুছেইন শ্বাহে এই অঞ্চল নিয়ন্ত্ৰণত ৰাখিব নোৱাৰিলে আৰু [[কোচ ৰাজবংশ]]ই ইয়াত অসাসন কৰিবলৈ লয়। কোচসকলে নিজকে ''কমতেশ্বৰ'' (কমতাৰ শাসক) বুলি কৈছিল, কিন্তু তেওঁলোকৰ প্ৰভাৱ আৰু বিস্তৃতি ইমানেই বাঢ়িছিল যে তেওঁলোকৰ ৰাজ্যক [[কোচ ৰাজ্য]]ও বোলা হয়। পাছলৈ ৰাজ্যখন দুভাগ হৈ পৰে: [[কোচ বিহাৰ]] আৰু [[কোচ হাজো]]। পূবৰ ৰাজ্য কোচ হাজো ১৭শ শতিকাত আহোম ৰাজ্যৰ অন্তৰ্গত হয়। পশ্চিমৰ অংশ কোচ বিহাৰ কোচ ৰাজবংশৰ হাততে থাকে আৰু ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ পাছত ভাৰতত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়।<ref>http://coochbehar.nic.in/htmfiles/royal_history2.html</ref> ==কমতা ৰাজ্য স্থাপন== কোচ বংশৰ উত্থানৰ পূৰ্বৰ কামতা ৰাজ্য অঞ্চলৰ ৰাজনৈতিক ইতিহাস অনিশ্চিত হৈ আছে আৰু ইয়াক বহুলাংশে পৰম্পৰা আৰু সিঁচৰতি উৎসৰ পৰা পুনৰ নিৰ্মাণ কৰা হৈছে। ইতিহাসবিদসকলে পিছৰ সাহিত্যিক গ্ৰন্থ, বংশাৱলীৰ পৰম্পৰা আৰু পুৰ্বদৃষ্টিসম্পন্ন বুৰঞ্জীৰ সমান্তৰালভাৱে সীমিত এপিগ্ৰাফিক প্ৰমাণৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰিছে, যাৰ ফলত পুনৰ্গঠনসমূহ আংশিক হৈয়েই আছে।<ref>Neog, Maheswar, "Early History of the Vaiṣṇava Faith and Movement in Assam, p.39,"The political history of Kāmarūpa of the times immediately preceding the age of Śaṅkaradeva still remains a virgin field of research...For a reconstruction of the history of the fourteenth and fifteenth centuries we have to depend upon the scanty evidences afforded by some copperplate and stone inscriptions, the political works of several pre-Śaṅkaradeva poets and of Śaṅkaradeva himself, the guru-caritas, the rāja-vaṁśāvalīs of the Koch kings of Kāmarūpa; and have also to refer in some instances to Muhammedan chronicles"</ref> ইতিহাসবিদ স্বৰ্ণলতা বৰুৱাৰ মতে ১৩ শতিকাৰ আগভাগত সন্ধ্যা নামৰ এজন ৰজাই কামৰূপৰনগৰ ৰাজধানী কৰি কামৰূপ অঞ্চলত শাসন কৰি আছিল। <ref>{{harvcol|Baruah|1986|p=175}}</ref> ১২৫৭ চনত মালিক ইখতিয়াৰুদ্দিন ইউজবাকৰ আক্ৰমণৰ‌ ফলত (য'ত ইউজবাক নিহত হয়<ref>"Finally the Bengal army was routed in an open encounter in a narrow mountainous defile. An arrowshot wounded the elephant-borne Sultan in the chest. The Rajah allowed the captured Sultan to see his son before being killed." {{harvcol|Sarkar|1992|pp=38–40}}</ref>) সন্ধ্যাই নিজৰ ৰাজধানী বৰ্তমানৰ কুচ বেহাৰ চহৰৰ ওচৰৰ কামতাপুৰলৈ লৈ যায়। সন্ধ্যাই কামেশ্বৰ নাম লয় আৰু ৰাজ্যখন "কামতা" নামেৰে জনাজাত হয়।<ref>{{harvcol|Baruah|1986|p=176}}</ref> এই সময়ছোৱাতে কমতাপুৰৰ ৰাজকুঁৱৰীক‌ [[চুতীয়া ৰাজ্য|চুতীয়া ৰাজ্যৰ]] নৃপতি [[ৰত্নধ্বজপাল|ৰত্নধ্বজপালৰ]] পুত্ৰ বিজয়ধ্বজপাললৈ দিলে।<ref>Bhuyan, Surjya Kumar,"Deodhai Asam Buranji,p. 166</ref> ==চুতীয়া ৰাজবংশ== ১৩-১৪ শতিকাত গৌড়ৰ মুচলমান ৰজাসকলে কেইবা বাৰো কমতা ৰাজ্য আক্ৰমণ কৰিছিল, যাৰ ফলত ৰাজ্যখন দুৰ্বল হৈ পৰিছিল। ১৪ শতিকাৰ অন্তিমটো দশকত ঘিয়াছুদ্দিন আজম শ্বাহে কামৰূপ-কমতা অঞ্চল আক্ৰমণ কৰে। তেওঁৰ ৰাজত্বকালৰ পূৰ্বমুখী সামৰিক অভিযানৰ প্ৰমাণ কামৰুপ অঞ্চলৰ বʼকুত উদ্ধাৰ হোৱা এখন শিলালিপিত পোৱা যায়<ref>Owahedur Zaman, "Study on the Persian Inscriptions discovered in Assam,p.5, "This stone slab inscription is from the time of Ghiyasuddin Azam Shah (ruled from 1389 A.D. to 1410 A.D). It was discovered in Boko of Kamrup district which was issued by Sultan Ghiyasuddin Azam Shah in 1389 A.D. It seems that he extended his sovereignty through Guwahati upto Boko area."</ref>। এই আক্ৰমণৰ ফলত পশ্চিম অসমত ৰাজনৈতিক অস্থিৰতা সৃষ্টি হৈছিল। সেইসময়তে পূব দিশত চুতীয়া ৰাজ্যখন শক্তিশালী হৈ উঠিছিল। ফল স্বৰূপত চুতীয়া ৰাজশক্তিয়ে পশ্চিম পিনে পাতনি মেলে। [[চুতীয়া ৰাজ্য|চুতীয়া ৰজা]] দুৰ্লভনাৰায়ণৰ ১৪২৮ চনৰ তাম্ৰলিপিত উল্লেখ আছে যে তেওঁৰ‌ ককাক সত্যনাৰায়ণে (আন‌ এটা নাম ৰত্ননাৰায়ণ<ref>ৰত্ননাৰায়ণৰ আন এটা নাম সত্যনাৰায়ণো আছিল। এই কথা ঘিলামৰা অঞ্চলৰ বৰমূৰ্তিয়া বিলৰ তাম্ৰপত্ৰৰ পৰা জানিবলৈ পোৱা যায়। ফলিখনৰ মতে ১৩৯২ খ্ৰীষ্টাব্দত সুৰ-ৰিপু(অসুৰ) বংশৰ সধয়াপুৰৰ ৰজা নন্দিশ্বৰৰ পুত্ৰ সত্যনায়াণে ব্ৰাহ্মণক ২০০ পুৰা(৮০০ বিঘা) মাটি দান কৰিছিল। তেওঁৰ পুত্ৰ(আত্মজ) ধৰ্মনাৰায়ণ ৰজাই ফলিখনৰ নবীকৰণ কৰিছিল। গতিকে ইয়াৰ পৰা বুজিব পাৰি যে ধৰ্মনাৰায়ণ ৰজাৰ পিতৃ ৰত্ননাৰায়ণৰ আন এটা নাম সত্যনাৰায়ণ আছিল।</ref>) সেই একে সময়ছোৱাতে (১৩৯০-১৪০০<ref>সত্যনাৰায়ণৰ ৰাজত্ব কাল ১৩৯০ বা তাৰো আগৰ পৰা ১৪০০ লৈকে হ'ব লাগে। তেওঁৰ দিনৰ ১৩৯২ খৃষ্টাব্দৰ দুখন তাম্ৰলিপি উদ্ধাৰ হৈছে। ১৪০১ চনত তেওঁৰ পুত্ৰ লক্ষ্মীনাৰায়ণে ভূমি দান কৰিছিল</ref>) “কামৰুপৰ শত্রু”ক পৰাস্ত কৰি কমতাপুৰত‌ নিজৰ শাসন প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। ভূমিদানৰ ফলিখনত উল্লেখ আছে, {{blockquote|"একোহভূ্ৎ কমতাপুৰে নৰপতি ভূপাল-ৱাৰাৰ্চ্চিতঃ</br> কন্দৰ্প-প্ৰতিপক্ষ-লক্ষ-ৱিজয়ী শ্ৰী ৰত্ননাৰায়ণঃ।।"</br>}} অৰ্থাৎ এজন হৈছিল (একোহভূৎ) কমতাপুৰৰ ৰজা (কমতাপুৰে নৰপতি), যি জন আছিল "ভূপাল সমূহৰদ্বাৰা অৰ্চিত"(ভূপাল-ৱাৰাৰ্চ্চিত) আৰু "কামদেৱৰ(আন এটা নাম কন্দৰ্প) শত্ৰুৰ বিৰুদ্ধে বিজয়ী" (কন্দৰ্প-প্ৰতিপক্ষ-লক্ষ-ৱিজয়ী) শ্ৰী ৰত্ননাৰায়ণ। ফলিখনত যদিও এই “শত্রু”ৰ স্পষ্ট পৰিচয় উল্লেখ কৰা হোৱা নাই, তথাপিও ইতিহাসবিদসকলে ধাৰণা কৰে যে ই গৌড়ৰ মুচলমান সেনাবাহিনী অথবা কমৰুপৰ সিংহাসনৰ বাবে প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা কৰা কোনো স্থানীয় ৰাজনৈতিক শক্তি হ’ব পাৰে, যাক চুতীয়া ৰজাই পৰাস্ত কৰিছিল। এইদৰে গৌড়ৰ সামৰিক চাপ আৰু কমৰুপ-কমতা অঞ্চলত সৃষ্টি হোৱা অস্থিৰতাৰ সুযোগ লৈ চুতীয়া শক্তিয়ে পশ্চিমলৈ বিস্তাৰ কৰি কমতাপুৰত নিজৰ আধিপত্য প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল বুলি বুজা যায়।<ref>"The eastern region, whether it is called Sadhaya or Svadhaya as in the plates or Sadhiya or Sadiya as in Assamese chronicles and the western region of Kamatapura seems to be politically connected and the same Satyanarayana/Ratnanarayana might have held sway over both regions"{{harvcol|Neog|1977|p=818}}</ref> ===দুৰ্লভনাৰায়ণৰ পৰিচয় আৰু বিতৰ্ক=== ঐতিহাসিক তথ্যৰ অনুসৰি কমতা ৰাজ্যৰ "দুৰ্লভনাৰায়ণ" নামৰ এজন ৰজাই অসমীয়া কবি [[হেম সৰস্বতী]], [[হৰিবৰ বিপ্ৰ]], আদি বহু লেখকক পৃষ্ঠপোষকতা আগবঢ়াইছিল।<ref>হেম সৰস্বতীয়ে তেওঁৰ প্ৰহ্লাদ চৰিত গ্ৰন্থত দুৰ্লভনাৰায়ণৰ প্ৰশংসা কৰি লিখিছে—“কামতামণ্ডল দুৰ্লভ নাৰায়ণ নৃপবৰ অনুপাম”। এই শাৰীকেইটাৰ পৰা দুৰ্লভনাৰায়ণক কমতা মণ্ডলৰ অধিপতি আৰু সাহিত্য-সংস্কৃতিৰ পৃষ্ঠপোষক ৰজা হিচাপে বুজা যায়।</ref> গুৰু চৰিতৰ বৰ্ণনা অনুসৰি কমতা-কামৰূপৰ ৰজা দুৰ্লভনাৰায়ণে কানৌজৰ পৰা অহা বহু ব্ৰাহ্মণ আৰু কায়স্থ ভুঞা পৰিয়ালক নিজৰ ৰাজ্যত আশ্ৰয় দি পূৰ্বাঞ্চলত বসতি স্থাপনৰ ব্যৱস্থা কৰিছিল। [[শঙ্কৰদেৱ|শ্ৰীমন্ত শঙ্কৰদেৱৰ]] পূৰ্বপুৰুষ সকলও এই স্থানান্তৰিত পৰিয়ালসমূহৰ মাজৰে এটা পৰিয়াল আছিল। এই পৰিয়ালসমূহক প্ৰথমতে উত্তৰ গুৱাহাটীৰ ওচয়ৰ লেঙামাগুৰি আৰু পাছলৈ নগাঁৱৰ তেম্বুৱানী-বান্ধা(ঢেমনী) অঞ্চলত বসতি দিয়া হৈছিল বুলি গুৰু চৰিতত উল্লেখ আছে।<ref>Baniprasanna Misra, ''Srimanta Sankara and His Times: Some Further Historical Probings'', Centre for Assamese Studies, Tezpur University, 2016, pp. 27–29.</ref> ইতিহাসবিদ মহেশ্বৰ নেওগে পৰৱৰ্তী কালৰ চৰিত-পুথি আৰু বৈষ্ণৱ পৰম্পৰাৰ ভিত্তিত শঙ্কৰদেৱৰ জন্ম-চন ১৪৪৯ খ্ৰীষ্টাব্দ বুলি গ্ৰহণ কৰিছিল আৰু এই অনুসৰি দুৰ্লভনাৰায়ণৰ ৰাজত্ব কাল ১৪ শতিকাৰ মধ্যভাগ বুলি অনুমান কৰিছিল। কিন্তু ২০১৬ চনত লিখা গৱেষণামূলক প্ৰবন্ধত ইতিহাসবিদ বাণীপ্ৰশন্ন মীশ্ৰই উপলব্ধ তথ্যসমূহ পুনৰ বিশ্লেষণ কৰি এই গণনাক নাকচ কৰে আৰু শঙ্কৰদেৱৰ জন্ম সম্ভৱতঃ খ্ৰীষ্টীয় ১৪৭৯–১৪৮৪ চনৰ ভিতৰত হৈছিল বুলি মত প্ৰকাশ কৰিছে।<ref>Baniprasanna Misra, ''Srimanta Sankara and His Times: Some Further Historical Probings'', Centre for Assamese Studies, Tezpur University, 2016, pp. 19-20.</ref> সেই অনুসৰি তেওঁ দুৰ্লভনাৰায়ণৰ শাসনকালো পুনৰ নিৰ্ধাৰণ কৰি চতুৰ্দশ শতিকাৰ শেষ ভাগৰ পৰা পঞ্চদশ শতিকাৰ প্ৰথম ভাগৰ মাজত হোৱাৰ সম্ভাৱনা প্ৰকাশ কৰিছে।<ref>Baniprasanna Misra, ''Srimanta Sankara and His Times: Some Further Historical Probings'', Centre for Assamese Studies, Tezpur University, 2016, pp.23</ref> হেম সৰস্বতীয়ে দুৰ্লভনাৰায়ণক ‘‘কমতামণ্ডল’’ৰ ৰজা বুলি উল্লেখ কৰিছে।<ref>''প্ৰহ্লাদ চৰিত্ৰ''' উল্লেখ কৰিছে- "কমতামণ্ডল দুলৰ্ভনাৰায়ণ নৃপবৰ অনুপম৷ তাহান ৰাজ্যত ৰুদ্ৰসৰস্বতী দেৱযানী কন্যা নাম৷৷ তাহান তনয় হেমসৰস্বতী ধ্ৰুৱৰ অনুজ ভাই৷"</ref><ref name="sarma">{{cite book | title=অসমীয়া সাহিত্যৰ সমীক্ষাত্মক ইতিবৃত্ত | publisher=প্ৰতিমা দেৱী | author=ড: [[সত্যেন্দ্ৰনাথ শৰ্মা]] | authorlink=| year=১৯৯৬ | location=গুৱাহাটী | pages=৫৩-৫৪}}</ref> প্ৰাচীন কামৰূপৰ তাম্ৰশাসন আৰু সংস্কৃত ৰাজনৈতিক পৰিভাষাত ‘‘মণ্ডল’’ শব্দটো এক আঞ্চলিক বা ৰাজনৈতিক পৰিসৰ বুজাবলৈহে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে। আনহাতে, চুতীয়া তামৰ ফলিত দুৰ্লভনাৰায়ণৰে ‘‘সাধয়াপতি’’ বা সদিয়াৰ ৰজা বুলি পৰিচয় দিয়া দেখা নাযায়; তাৰ বিপৰীতে তেওঁৰ পূৰ্বপুৰুষ ৰত্ননাৰায়ণ ‘‘কমতাপুৰ’’ৰ ৰজা হৈছিল বুলিহে উল্লেখ কৰিছে। দুৰ্লভনাৰায়ণে পৃষ্ঠাপোষকতা আগ বঢ়োৱা আন এজন কবি হৈছে "হৰিবৰ বিপ্ৰ"। ইতিহাসবিদ মহেশ্বৰ নেওগে এইজন কবিকে ৰামানন্দ দ্বিজৰ "শ্ৰী শ্ৰী বংশী গোপালদেৱ চৰিত"ত উল্লেখ কৰা বংশীগোপালদেৱৰ ককাক হৰিবৰ বিপ্ৰ বুলি চিনাক্ত কৰিছে।<ref name="ভৰালী">{{cite book | title=এহেজাৰ বছৰৰ এশগৰাকী অসমীয়া | publisher=চিত্ৰলেখা পাব্লিকেশ্বন্‌ছ | author=ভৰালী, হেমন্ত কুমাৰ | year=২০০১ | location=গুৱাহাটী | pages=২৯৮-২৯৯}}</ref> ৰচনাখনত হৰিবৰ বিপ্ৰক ''"কুণ্ডিল গোষ্ঠীত জাত পুৰুষ সুন্দৰ / ব্যাঘ্ৰপিণ্ডা গ্ৰামেশ্বৰ মুখ্য পণ্ডিতৰ"'' বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে, অৰ্থাৎ তেওঁক কুণ্ডিল বা চুতীয়া ৰাজধানী [[শদিয়া]] অঞ্চলৰ লোক আৰু ব্যাঘ্ৰপিণ্ডা গাঁৱৰ গ্ৰামেশ্বৰ বুলি কোৱা হৈছে।<ref>{{cite book |title=Harivara Vipra’s Babrubahnar Yuddha and Tamradhwajar Yuddha |editor=Birinchi Kumar Barua; Maheswar Neog |publisher=Gauhati University |year=1960 |page=}}</ref> মহেশ্বৰ নেওগৰ মতে হৰিবৰ বিপ্ৰৰ ৰচনাত ‘‘চেতিয়া’’ শব্দৰ উল্লেখো পোৱা যায়। এই শব্দ কিছু ইতিহাসবিদে আহোম যুগৰ পৰৱৰ্তী সংস্কৰণত যোগ হোৱা বুলি ক'ব খোজে।<ref>{{cite book |last=Kakati |first=Banikanta |title=Aspects of Early Assamese Literature |publisher=Gauhati University |year=1953 |page=34}}</ref> কিন্তু বুৰঞ্জী সমূহৰ পৰা দেখা যে এই ''চেতিয়া'' পদবী চুতীয়া ৰাজ্যতো আছিল<ref>Bhuyan, S.K, "Deodhai Buranji, p.16</ref> আৰু চুহুংমুঙে চুতীয়া ৰাজ্য দখল কৰাৰ পাছৰ পৰাহে আহোম ৰাজ্যত প্ৰচলিত হৈছিল।<ref>S.K, "Satsari Buranji, p.16</ref> "কবিৰত্ন সৰস্বতী"ৰ ৰচনাৰ পৰা জনা যায় যে তেওঁক দুৰ্লভনাৰায়ণৰ পুত্ৰ ইন্দ্ৰনাৰায়ণয়ে পৃষ্ঠা পোষকতা আগ বঢ়াইছিল। ইতিহাসবিদ বাণীপ্ৰশন্ন মীশ্ৰৰ মতে মাধৱদেৱৰ ভনীয়েক উৰ্বশীয়ে দহ বছৰ বয়সত (১৫২৬ শতিকাত)<ref>{{cite book |last=Misra |first=Baniprasanna |title=Deprovincialising Srimanta Sankaradeva |publisher=Centre for Assamese Studies, Tezpur University |year=2015 |pages=24–25 }}</ref> এই কবিজনৰ বংশৰ ৰামদাস আতাক বিয়া কৰাইছিল। ৰামদাস ৰত্ন সৰস্বতীৰ পাছৰ ষষ্ঠ প্ৰজন্মৰ পুৰুষ আছিল।<ref>{{cite book |last=Kakati |first=Banikanta |title=Aspects of Early Assamese Literature |publisher=Gauhati University |year=1953 |page=44}}</ref> সেই অনুসৰি ইন্দ্ৰনাৰায়ণৰ শাসনকালও পঞ্চদশ শতিকাৰ প্ৰথমাৰ্ধৰ মাজভাগত (প্ৰায় ১৪২০–১৪৪০ খ্ৰীষ্টাব্দ) আছিল বুলি অনুমান কৰিব পাৰি। এই সকলো তথ্যসমূহৰ ভিত্তিত কিছু গৱেষকে কমতা, কামৰূপ আৰু শদিয়া একেই ৰাজ শক্তিয়ে পৰিচালিত কৰিছিল বুলি ক'ব খোজে।<ref>"The eastern region, whether it is called Sadhaya or Svadhaya as in the plates or Sadhiya or Sadiya as in Assamese chronicles and the western region of Kamatapura seems to be politically connected and the same Satyanarayana/Ratnanarayana might have held sway over both regions"{{harvcol|Neog|1977|p=818}}</ref> তথাপিটো কমতাপুৰৰ এই দুৰ্লভনাৰায়ণ আৰু চুতীয়া বংশৰ দুৰ্লভনাৰায়ণ‌ একে ব্যক্তি আছিল নে নাই, সেই বিষয়ে ইতিহাসবিদ সকলৰ মাজত বৰ্তমানেও একমত পোৱা নাযায়। ==খেন ৰাজবংশ== {{Main|খেন ৰাজবংশ}} [[খেন ৰাজবংশ]]ই তেওঁলোকৰ ৰাজধানী কমতাপুৰ বা গোসানীমাৰীৰ (বৰ্তমান [[কোচ বিহাৰ জিলা]]ত) পৰা শাসন কৰিছিল। শেষ ৰজা [[কমতাৰ নীলাম্বৰ|নীলাম্বৰে]] (১৪৮০-১৪৯৮) ৰাজ্য বহলাই বৰ্তমানৰ পশ্চিম বংগৰ কোচ বিহাৰ জিলা, অসমৰ অবিভক্ত কামৰূপ আৰু [[দৰং জিলা]], আৰু [[বাংলাদেশ]]ৰ উত্তৰ মৈমনছিং আৰু দিনজাপুৰ জিলাৰ পূব অংশ অন্তৰ্ভুক্ত কৰিছিল।<ref>{{Harvcol|Sarkar|1992|p=44}}</ref> এই ৰাজবংশটোৰ শাসনৰ শেষৰ পিনে (১৪৯২–৯৩ খ্ৰীষ্টাব্দত) বংগৰ ছামছুদ্দিন মুজাফ্ফৰ শ্বাহই কামতা ৰাজ্যৰ অন্ততঃ কিছু অংশ আক্ৰমণ কৰি জয় কৰে, আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত ''কমতা মৰ্দন'' উপাধি থকা মোহৰ মাৰে।<ref>{{cite Banglapedia|article=Coins|author=Muhammad Rezaul Karim}}</ref> [[File:Coin of Shamsuddin Muzaffar Shah dated to 1492 (898 AH).png||thumb|১৪৯২ চনৰ (৮৯৮ হিজৰী) শ্বামছুদ্দিন মুজাফ্ফাৰ শ্বাহৰ মুদ্ৰা, কামতাহৰ ওপৰত জয়লাভৰ স্মৃতিত। তেওঁ মুদ্ৰাটোত "কামতাহ মৰ্দন" বুলি উল্লেখ কৰিছে।]] ==হুছেইন শ্বাহৰ আক্ৰমণ== [[গৌড় ৰাজ্য|গৌড়ৰ]] আফগান শাসক আল্লাউদ্দিন হুছেইন শ্বাহে (১৪৯৪-১৫১৯) ১৪৯৮ চনত শেষ খেন ৰজাক ক্ষমতাচ্যুত কৰে।<ref>আক্ৰমণৰ সঠিক তাৰিখ জনা নাযায়। {{Harvcol|Sarkar|1992|pp=46–47}} চাওক। </ref> পৰম্পৰাগত তথ্য অনুসৰি কমতা ৰাণীৰ লগত কমতাৰ বিষয়া এজনৰ পুত্ৰৰ গোপন সম্পৰ্কৰ পৰাই এই ঘটনাৰ সূত্ৰপাত হয়। হুছেইন শ্বাহে ২৪,০০০ পদাতিক, অশ্বাৰোহী সেনা আৰু যুঁজাৰু নাৱেৰে কমতা আক্ৰমণ কৰিছিল।<ref>{{Harvcol|Sarkar|1992|p=46}}</ref> হুছেইন শ্বাহে নগৰখন ধ্বংস কৰি [[হাজো]]লৈকে অঞ্চলটো নিজৰ হাতলৈ আনে আৰু তেওঁৰ পুত্ৰক সিংহাসনত বহুৱায়। হুছেইন শ্বাহে আগৰ গোষ্ঠীপতিসকলক অব্যাহতি দি অঞ্চলটোত সামৰিক শাসন প্ৰতিষ্ঠা কৰে। তেওঁ "কমৰু, কমতাৰ বিজেতা" বুলি নিজৰ মোহৰ সজাইছিল। পাছলৈ [[বাৰ ভূঞা]]কে ধৰি স্থানীয় দলপতিসমূহৰ চেষ্টাত হুছেইন শ্বাহে এই অঞ্চলৰ সামৰিক আৰু ৰাজনৈতিক নিয়ন্ত্ৰণ হেৰুৱায়। স্থানীয় নেতাসকলে এই অঞ্চল শাসন কৰিবলৈ লয় আৰু [[কোচ ৰাজবংশ]]ৰ উত্থান হয়। আফগান শাসনৰ প্ৰভাৱ পাছলৈও থাকি যায়। হুছেইন শ্বাহৰ মোহৰ কোচ বংশৰ শাসনকালত ১৫১৮ চনলৈকে ব্যৱহৃত হৈছিল। ==কোচ ৰাজবংশ== {{Main|কোচ ৰাজবংশ}} ষোড়শ শতিকাৰ আগভাগত[[কোচ ৰাজবংশী]]য় বিশ্ব সিংহ‌ই (১৫১৫-১৫৪০) কমতাত [[কোচ ৰাজ্য]] প্ৰতিষ্ঠা কৰে। সেই শতিকাৰে শেষৰফালে ৰাজ্যখনৰ পূবফালৰ [[কোচ হাজো]] শাসন কৰা ৰজাই নিজকে স্বাধীন ঘোষণা কৰে। কোচ হাজো আৰু কোচ বিহাৰ পৃথক হৈ পৰে আৰু সেই দুখন ৰাজ্যৰ সীমা বৰ্তমানৰ প্ৰায় [[অসম]] আৰু [[পশ্চিম বংগ]]ৰ সীমা হৈ পৰে। ১৬১৫ চনত [[মোগল সাম্ৰাজ্য|মোগলে]] কোচ হাজো অধিকাৰ কৰে। অঞ্চলটো লৈ [[আহোম ৰাজ্য|আহোম]] আৰু মোগলৰ সংঘাতৰ সৃষ্টি হয়। শেষত এই অঞ্চল আহোমৰ হাতলৈ যায়। পশ্চিম অংশৰ [[কোচ বিহাৰ|কোচ বিহাৰে]] প্ৰথমে মোগলৰ লগত আৰু পাছত ব্ৰিটিছৰ লগত মিত্ৰতা কৰে। ভাৰতত ব্ৰিটিছৰ শাসনৰ শেষলৈকে ইয়াত ৰাজকীয় শাসন চলিছিল। ==আৰু চাওক== *[[কোচ ৰাজবংশী]] ==টোকা== {{reflist|2}} ==তথ্যসূত্ৰ== {{refbegin}} * {{Citation |last=Sarkar |first=J. N. |contribution=Chapter II The Turko-Afghan Invasions |editor-last=Barpujari |editor-first=H. K. |title=The Comprehensive History of Assam |volume=2 |pages=35–48 |publisher=Assam Publication Board |place=Guwahati |year=1992}} {{refend}} * {{Citation |last=Baruah |first=S L |title=A Comprehensive History of Assam |publisher=Munshiram Manoharlal Publishers Pvt. Ltd.|place=New Delhi |year=1986}} *{{Cite journal|last=Neog|first=Maheswar|title=Light on a Ruling Dynasty of Arunachal Pradesh in the Fourteenth and Fifteenth Centuries|date=1977|journal=Annals of the Bhandarkar Oriental Research Institute|volume=58/59|pages=813–820|jstor=41691751|issn=0378-1143}} {{History of Assam}} <references/> [[শ্ৰেণী:অসমৰ ইতিহাস]] [[শ্ৰেণী:কামতাপুৰ]] me353smqn81lrligdvx4tk9jjog593d 606220 606218 2026-05-14T01:00:23Z Ananya Taye 28065 /* চুতীয়া ৰাজবংশ */ 606220 wikitext text/x-wiki {{Infobox Former Country |native_name = কমতা |conventional_long_name = কমতা ৰাজ্য |common_name = |country = |era = ভাৰতৰ মধ্যযুগীয় ৰাজ্য |status = |event_start = |year_start = ১৩ম শতিকা |date_start = |event1 = |date_event1 = |event_end = হুছেইন শ্বাহৰ আক্ৰমণ |year_end = ১৪৯৮ |date_end = |p1 = কামৰূপ |flag_p1 = |p2 = |flag_p2 = |s1 = [[কোচ ৰাজবংশ|কোচ ৰাজ্য]] |flag_s1 = |image_flag = |flag_type = |image_coat = |image_map = File:Kamata Kingdom Map.jpg |image_map_caption = কমতাপুৰ ৰাজধানীৰ সৈতে ১৪-১৫ শতিকাৰ কমতা ৰাজ্য |capital = [[কমতাপুৰ]] |common_languages = কমতাপুৰীয়া আৰু অসমীয়া |religion = হিন্দু, জনজাতীয় আৰু ইছলাম |government_type = হিন্দু আৰু জনজাতীয়‌ ৰাজতন্ত্ৰ |title_leader = কমতেশ্বৰ |leader1=দুৰ্লভ নাৰায়ণ |year_leader1= ১৪-১৫ শতিকা |legislature = }} '''কমতা ৰাজ্য''' ত্ৰয়োদশ শতিকাত [[পাল ৰাজবংশ]]ৰ পতনৰ পাছত পুৰণি [[কামৰূপ ৰাজ্য]]ৰ পশ্চিম অংশত গঠিত হয়।<ref>Kamarupa was reorganized as a new state. 'Kamata' by name with Kamatapur as capital. The exact time when the change was made is uncertain. But possibly it had been made by Sandhya (c1250-1270) as a safeguard against mounting dangers from the east and the west. Its control on the eastern regions beyond the Manah (Manas river) was lax." {{harv|Sarkar|1992|pp=40–41}}</ref> কমতা ৰাজ্যৰ উত্থানৰ লগে লগে [[অসম বুৰঞ্জী]]ৰ প্ৰাচীন যুগ শেষ হয় আৰু মধ্য যুগ আৰম্ভ হয়। এই অঞ্চলৰ শেষ শাসক আছিল খেন বংশ যাক গৌড়ৰ শাসক আল্লাউদ্দিন হুছেইন শ্বাহে ক্ষমতাচ্যুত কৰে। প্ৰশাসনিক গাঁথনিৰ সৃষ্টি কৰিলেও হুছেইন শ্বাহে এই অঞ্চল নিয়ন্ত্ৰণত ৰাখিব নোৱাৰিলে আৰু [[কোচ ৰাজবংশ]]ই ইয়াত অসাসন কৰিবলৈ লয়। কোচসকলে নিজকে ''কমতেশ্বৰ'' (কমতাৰ শাসক) বুলি কৈছিল, কিন্তু তেওঁলোকৰ প্ৰভাৱ আৰু বিস্তৃতি ইমানেই বাঢ়িছিল যে তেওঁলোকৰ ৰাজ্যক [[কোচ ৰাজ্য]]ও বোলা হয়। পাছলৈ ৰাজ্যখন দুভাগ হৈ পৰে: [[কোচ বিহাৰ]] আৰু [[কোচ হাজো]]। পূবৰ ৰাজ্য কোচ হাজো ১৭শ শতিকাত আহোম ৰাজ্যৰ অন্তৰ্গত হয়। পশ্চিমৰ অংশ কোচ বিহাৰ কোচ ৰাজবংশৰ হাততে থাকে আৰু ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ পাছত ভাৰতত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়।<ref>http://coochbehar.nic.in/htmfiles/royal_history2.html</ref> ==কমতা ৰাজ্য স্থাপন== কোচ বংশৰ উত্থানৰ পূৰ্বৰ কামতা ৰাজ্য অঞ্চলৰ ৰাজনৈতিক ইতিহাস অনিশ্চিত হৈ আছে আৰু ইয়াক বহুলাংশে পৰম্পৰা আৰু সিঁচৰতি উৎসৰ পৰা পুনৰ নিৰ্মাণ কৰা হৈছে। ইতিহাসবিদসকলে পিছৰ সাহিত্যিক গ্ৰন্থ, বংশাৱলীৰ পৰম্পৰা আৰু পুৰ্বদৃষ্টিসম্পন্ন বুৰঞ্জীৰ সমান্তৰালভাৱে সীমিত এপিগ্ৰাফিক প্ৰমাণৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰিছে, যাৰ ফলত পুনৰ্গঠনসমূহ আংশিক হৈয়েই আছে।<ref>Neog, Maheswar, "Early History of the Vaiṣṇava Faith and Movement in Assam, p.39,"The political history of Kāmarūpa of the times immediately preceding the age of Śaṅkaradeva still remains a virgin field of research...For a reconstruction of the history of the fourteenth and fifteenth centuries we have to depend upon the scanty evidences afforded by some copperplate and stone inscriptions, the political works of several pre-Śaṅkaradeva poets and of Śaṅkaradeva himself, the guru-caritas, the rāja-vaṁśāvalīs of the Koch kings of Kāmarūpa; and have also to refer in some instances to Muhammedan chronicles"</ref> ইতিহাসবিদ স্বৰ্ণলতা বৰুৱাৰ মতে ১৩ শতিকাৰ আগভাগত সন্ধ্যা নামৰ এজন ৰজাই কামৰূপৰনগৰ ৰাজধানী কৰি কামৰূপ অঞ্চলত শাসন কৰি আছিল। <ref>{{harvcol|Baruah|1986|p=175}}</ref> ১২৫৭ চনত মালিক ইখতিয়াৰুদ্দিন ইউজবাকৰ আক্ৰমণৰ‌ ফলত (য'ত ইউজবাক নিহত হয়<ref>"Finally the Bengal army was routed in an open encounter in a narrow mountainous defile. An arrowshot wounded the elephant-borne Sultan in the chest. The Rajah allowed the captured Sultan to see his son before being killed." {{harvcol|Sarkar|1992|pp=38–40}}</ref>) সন্ধ্যাই নিজৰ ৰাজধানী বৰ্তমানৰ কুচ বেহাৰ চহৰৰ ওচৰৰ কামতাপুৰলৈ লৈ যায়। সন্ধ্যাই কামেশ্বৰ নাম লয় আৰু ৰাজ্যখন "কামতা" নামেৰে জনাজাত হয়।<ref>{{harvcol|Baruah|1986|p=176}}</ref> এই সময়ছোৱাতে কমতাপুৰৰ ৰাজকুঁৱৰীক‌ [[চুতীয়া ৰাজ্য|চুতীয়া ৰাজ্যৰ]] নৃপতি [[ৰত্নধ্বজপাল|ৰত্নধ্বজপালৰ]] পুত্ৰ বিজয়ধ্বজপাললৈ দিলে।<ref>Bhuyan, Surjya Kumar,"Deodhai Asam Buranji,p. 166</ref> ==চুতীয়া ৰাজবংশ== ১৩-১৪ শতিকাত গৌড়ৰ মুচলমান ৰজাসকলে কেইবা বাৰো কমতা ৰাজ্য আক্ৰমণ কৰিছিল, যাৰ ফলত ৰাজ্যখন দুৰ্বল হৈ পৰিছিল। ১৪ শতিকাৰ অন্তিমটো দশকত ঘিয়াছুদ্দিন আজম শ্বাহে কামৰূপ-কমতা অঞ্চল আক্ৰমণ কৰে। তেওঁৰ ৰাজত্বকালৰ পূৰ্বমুখী সামৰিক অভিযানৰ প্ৰমাণ কামৰুপ অঞ্চলৰ বʼকুত উদ্ধাৰ হোৱা এখন শিলালিপিত পোৱা যায়<ref>Owahedur Zaman, "Study on the Persian Inscriptions discovered in Assam,p.5, "This stone slab inscription is from the time of Ghiyasuddin Azam Shah (ruled from 1389 A.D. to 1410 A.D). It was discovered in Boko of Kamrup district which was issued by Sultan Ghiyasuddin Azam Shah in 1389 A.D. It seems that he extended his sovereignty through Guwahati upto Boko area."</ref>। এই আক্ৰমণৰ ফলত পশ্চিম অসমত ৰাজনৈতিক অস্থিৰতা সৃষ্টি হৈছিল। সেইসময়তে পূব দিশত চুতীয়া ৰাজ্যখন শক্তিশালী হৈ উঠিছিল। ফল স্বৰূপত চুতীয়া ৰাজশক্তিয়ে পশ্চিম পিনে পাতনি মেলে। [[চুতীয়া ৰাজ্য|চুতীয়া ৰজা]] দুৰ্লভনাৰায়ণৰ (ধৰ্মনাৰায়ণৰ পুত্ৰ) ১৪২৮ চনৰ তাম্ৰলিপিত উল্লেখ আছে যে তেওঁৰ‌ ককাক সত্যনাৰায়ণে (আন‌ এটা নাম ৰত্ননাৰায়ণ<ref>ৰত্ননাৰায়ণৰ আন এটা নাম সত্যনাৰায়ণো আছিল। এই কথা ঘিলামৰা অঞ্চলৰ বৰমূৰ্তিয়া বিলৰ তাম্ৰপত্ৰৰ পৰা জানিবলৈ পোৱা যায়। ফলিখনৰ মতে ১৩৯২ খ্ৰীষ্টাব্দত সুৰ-ৰিপু(অসুৰ) বংশৰ সধয়াপুৰৰ ৰজা নন্দিশ্বৰৰ পুত্ৰ সত্যনায়াণে ব্ৰাহ্মণক ২০০ পুৰা(৮০০ বিঘা) মাটি দান কৰিছিল। তেওঁৰ পুত্ৰ(আত্মজ) ধৰ্মনাৰায়ণ ৰজাই ফলিখনৰ নবীকৰণ কৰিছিল। গতিকে ইয়াৰ পৰা বুজিব পাৰি যে ধৰ্মনাৰায়ণ ৰজাৰ পিতৃ ৰত্ননাৰায়ণৰ আন এটা নাম সত্যনাৰায়ণ আছিল।</ref>) সেই একে সময়ছোৱাতে (১৩৯০-১৪০০<ref>সত্যনাৰায়ণৰ ৰাজত্ব কাল ১৩৯০ বা তাৰো আগৰ পৰা ১৪০০ লৈকে হ'ব লাগে। তেওঁৰ দিনৰ ১৩৯২ খৃষ্টাব্দৰ দুখন তাম্ৰলিপি উদ্ধাৰ হৈছে। ১৪০১ চনত তেওঁৰ পুত্ৰ লক্ষ্মীনাৰায়ণে ভূমি দান কৰিছিল</ref>) “কামৰুপৰ শত্রু”ক পৰাস্ত কৰি কমতাপুৰত‌ নিজৰ শাসন প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। ভূমিদানৰ ফলিখনত উল্লেখ আছে, {{blockquote|"একোহভূ্ৎ কমতাপুৰে নৰপতি ভূপাল-ৱাৰাৰ্চ্চিতঃ</br> কন্দৰ্প-প্ৰতিপক্ষ-লক্ষ-ৱিজয়ী শ্ৰী ৰত্ননাৰায়ণঃ।।"</br>}} অৰ্থাৎ এজন হৈছিল (একোহভূৎ) কমতাপুৰৰ ৰজা (কমতাপুৰে নৰপতি), যি জন আছিল "ভূপাল সমূহৰদ্বাৰা অৰ্চিত"(ভূপাল-ৱাৰাৰ্চ্চিত) আৰু "কামদেৱৰ(আন এটা নাম কন্দৰ্প) শত্ৰুৰ বিৰুদ্ধে বিজয়ী" (কন্দৰ্প-প্ৰতিপক্ষ-লক্ষ-ৱিজয়ী) শ্ৰী ৰত্ননাৰায়ণ। ফলিখনত যদিও এই “শত্রু”ৰ স্পষ্ট পৰিচয় উল্লেখ কৰা হোৱা নাই, তথাপিও ইতিহাসবিদসকলে ধাৰণা কৰে যে ই গৌড়ৰ মুচলমান সেনাবাহিনী অথবা কমৰুপৰ সিংহাসনৰ বাবে প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা কৰা কোনো স্থানীয় ৰাজনৈতিক শক্তি হ’ব পাৰে, যাক চুতীয়া ৰজাই পৰাস্ত কৰিছিল। এইদৰে গৌড়ৰ সামৰিক চাপ আৰু কমৰুপ-কমতা অঞ্চলত সৃষ্টি হোৱা অস্থিৰতাৰ সুযোগ লৈ চুতীয়া শক্তিয়ে পশ্চিমলৈ বিস্তাৰ কৰি কমতাপুৰত নিজৰ আধিপত্য প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল বুলি বুজা যায়।<ref>"The eastern region, whether it is called Sadhaya or Svadhaya as in the plates or Sadhiya or Sadiya as in Assamese chronicles and the western region of Kamatapura seems to be politically connected and the same Satyanarayana/Ratnanarayana might have held sway over both regions"{{harvcol|Neog|1977|p=818}}</ref> ===দুৰ্লভনাৰায়ণৰ পৰিচয় আৰু বিতৰ্ক=== ঐতিহাসিক তথ্যৰ অনুসৰি কমতা ৰাজ্যৰ "দুৰ্লভনাৰায়ণ" নামৰ এজন ৰজাই অসমীয়া কবি [[হেম সৰস্বতী]], [[হৰিবৰ বিপ্ৰ]], আদি বহু লেখকক পৃষ্ঠপোষকতা আগবঢ়াইছিল।<ref>হেম সৰস্বতীয়ে তেওঁৰ প্ৰহ্লাদ চৰিত গ্ৰন্থত দুৰ্লভনাৰায়ণৰ প্ৰশংসা কৰি লিখিছে—“কামতামণ্ডল দুৰ্লভ নাৰায়ণ নৃপবৰ অনুপাম”। এই শাৰীকেইটাৰ পৰা দুৰ্লভনাৰায়ণক কমতা মণ্ডলৰ অধিপতি আৰু সাহিত্য-সংস্কৃতিৰ পৃষ্ঠপোষক ৰজা হিচাপে বুজা যায়।</ref> গুৰু চৰিতৰ বৰ্ণনা অনুসৰি কমতা-কামৰূপৰ ৰজা দুৰ্লভনাৰায়ণে কানৌজৰ পৰা অহা বহু ব্ৰাহ্মণ আৰু কায়স্থ ভুঞা পৰিয়ালক নিজৰ ৰাজ্যত আশ্ৰয় দি পূৰ্বাঞ্চলত বসতি স্থাপনৰ ব্যৱস্থা কৰিছিল। [[শঙ্কৰদেৱ|শ্ৰীমন্ত শঙ্কৰদেৱৰ]] পূৰ্বপুৰুষ সকলও এই স্থানান্তৰিত পৰিয়ালসমূহৰ মাজৰে এটা পৰিয়াল আছিল। এই পৰিয়ালসমূহক প্ৰথমতে উত্তৰ গুৱাহাটীৰ ওচয়ৰ লেঙামাগুৰি আৰু পাছলৈ নগাঁৱৰ তেম্বুৱানী-বান্ধা(ঢেমনী) অঞ্চলত বসতি দিয়া হৈছিল বুলি গুৰু চৰিতত উল্লেখ আছে।<ref>Baniprasanna Misra, ''Srimanta Sankara and His Times: Some Further Historical Probings'', Centre for Assamese Studies, Tezpur University, 2016, pp. 27–29.</ref> ইতিহাসবিদ মহেশ্বৰ নেওগে পৰৱৰ্তী কালৰ চৰিত-পুথি আৰু বৈষ্ণৱ পৰম্পৰাৰ ভিত্তিত শঙ্কৰদেৱৰ জন্ম-চন ১৪৪৯ খ্ৰীষ্টাব্দ বুলি গ্ৰহণ কৰিছিল আৰু এই অনুসৰি দুৰ্লভনাৰায়ণৰ ৰাজত্ব কাল ১৪ শতিকাৰ মধ্যভাগ বুলি অনুমান কৰিছিল। কিন্তু ২০১৬ চনত লিখা গৱেষণামূলক প্ৰবন্ধত ইতিহাসবিদ বাণীপ্ৰশন্ন মীশ্ৰই উপলব্ধ তথ্যসমূহ পুনৰ বিশ্লেষণ কৰি এই গণনাক নাকচ কৰে আৰু শঙ্কৰদেৱৰ জন্ম সম্ভৱতঃ খ্ৰীষ্টীয় ১৪৭৯–১৪৮৪ চনৰ ভিতৰত হৈছিল বুলি মত প্ৰকাশ কৰিছে।<ref>Baniprasanna Misra, ''Srimanta Sankara and His Times: Some Further Historical Probings'', Centre for Assamese Studies, Tezpur University, 2016, pp. 19-20.</ref> সেই অনুসৰি তেওঁ দুৰ্লভনাৰায়ণৰ শাসনকালো পুনৰ নিৰ্ধাৰণ কৰি চতুৰ্দশ শতিকাৰ শেষ ভাগৰ পৰা পঞ্চদশ শতিকাৰ প্ৰথম ভাগৰ মাজত হোৱাৰ সম্ভাৱনা প্ৰকাশ কৰিছে।<ref>Baniprasanna Misra, ''Srimanta Sankara and His Times: Some Further Historical Probings'', Centre for Assamese Studies, Tezpur University, 2016, pp.23</ref> হেম সৰস্বতীয়ে দুৰ্লভনাৰায়ণক ‘‘কমতামণ্ডল’’ৰ ৰজা বুলি উল্লেখ কৰিছে।<ref>''প্ৰহ্লাদ চৰিত্ৰ''' উল্লেখ কৰিছে- "কমতামণ্ডল দুলৰ্ভনাৰায়ণ নৃপবৰ অনুপম৷ তাহান ৰাজ্যত ৰুদ্ৰসৰস্বতী দেৱযানী কন্যা নাম৷৷ তাহান তনয় হেমসৰস্বতী ধ্ৰুৱৰ অনুজ ভাই৷"</ref><ref name="sarma">{{cite book | title=অসমীয়া সাহিত্যৰ সমীক্ষাত্মক ইতিবৃত্ত | publisher=প্ৰতিমা দেৱী | author=ড: [[সত্যেন্দ্ৰনাথ শৰ্মা]] | authorlink=| year=১৯৯৬ | location=গুৱাহাটী | pages=৫৩-৫৪}}</ref> প্ৰাচীন কামৰূপৰ তাম্ৰশাসন আৰু সংস্কৃত ৰাজনৈতিক পৰিভাষাত ‘‘মণ্ডল’’ শব্দটো এক আঞ্চলিক বা ৰাজনৈতিক পৰিসৰ বুজাবলৈহে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে। আনহাতে, চুতীয়া তামৰ ফলিত দুৰ্লভনাৰায়ণৰে ‘‘সাধয়াপতি’’ বা সদিয়াৰ ৰজা বুলি পৰিচয় দিয়া দেখা নাযায়; তাৰ বিপৰীতে তেওঁৰ পূৰ্বপুৰুষ ৰত্ননাৰায়ণ ‘‘কমতাপুৰ’’ৰ ৰজা হৈছিল বুলিহে উল্লেখ কৰিছে। দুৰ্লভনাৰায়ণে পৃষ্ঠাপোষকতা আগ বঢ়োৱা আন এজন কবি হৈছে "হৰিবৰ বিপ্ৰ"। ইতিহাসবিদ মহেশ্বৰ নেওগে এইজন কবিকে ৰামানন্দ দ্বিজৰ "শ্ৰী শ্ৰী বংশী গোপালদেৱ চৰিত"ত উল্লেখ কৰা বংশীগোপালদেৱৰ ককাক হৰিবৰ বিপ্ৰ বুলি চিনাক্ত কৰিছে।<ref name="ভৰালী">{{cite book | title=এহেজাৰ বছৰৰ এশগৰাকী অসমীয়া | publisher=চিত্ৰলেখা পাব্লিকেশ্বন্‌ছ | author=ভৰালী, হেমন্ত কুমাৰ | year=২০০১ | location=গুৱাহাটী | pages=২৯৮-২৯৯}}</ref> ৰচনাখনত হৰিবৰ বিপ্ৰক ''"কুণ্ডিল গোষ্ঠীত জাত পুৰুষ সুন্দৰ / ব্যাঘ্ৰপিণ্ডা গ্ৰামেশ্বৰ মুখ্য পণ্ডিতৰ"'' বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে, অৰ্থাৎ তেওঁক কুণ্ডিল বা চুতীয়া ৰাজধানী [[শদিয়া]] অঞ্চলৰ লোক আৰু ব্যাঘ্ৰপিণ্ডা গাঁৱৰ গ্ৰামেশ্বৰ বুলি কোৱা হৈছে।<ref>{{cite book |title=Harivara Vipra’s Babrubahnar Yuddha and Tamradhwajar Yuddha |editor=Birinchi Kumar Barua; Maheswar Neog |publisher=Gauhati University |year=1960 |page=}}</ref> মহেশ্বৰ নেওগৰ মতে হৰিবৰ বিপ্ৰৰ ৰচনাত ‘‘চেতিয়া’’ শব্দৰ উল্লেখো পোৱা যায়। এই শব্দ কিছু ইতিহাসবিদে আহোম যুগৰ পৰৱৰ্তী সংস্কৰণত যোগ হোৱা বুলি ক'ব খোজে।<ref>{{cite book |last=Kakati |first=Banikanta |title=Aspects of Early Assamese Literature |publisher=Gauhati University |year=1953 |page=34}}</ref> কিন্তু বুৰঞ্জী সমূহৰ পৰা দেখা যে এই ''চেতিয়া'' পদবী চুতীয়া ৰাজ্যতো আছিল<ref>Bhuyan, S.K, "Deodhai Buranji, p.16</ref> আৰু চুহুংমুঙে চুতীয়া ৰাজ্য দখল কৰাৰ পাছৰ পৰাহে আহোম ৰাজ্যত প্ৰচলিত হৈছিল।<ref>S.K, "Satsari Buranji, p.16</ref> "কবিৰত্ন সৰস্বতী"ৰ ৰচনাৰ পৰা জনা যায় যে তেওঁক দুৰ্লভনাৰায়ণৰ পুত্ৰ ইন্দ্ৰনাৰায়ণয়ে পৃষ্ঠা পোষকতা আগ বঢ়াইছিল। ইতিহাসবিদ বাণীপ্ৰশন্ন মীশ্ৰৰ মতে মাধৱদেৱৰ ভনীয়েক উৰ্বশীয়ে দহ বছৰ বয়সত (১৫২৬ শতিকাত)<ref>{{cite book |last=Misra |first=Baniprasanna |title=Deprovincialising Srimanta Sankaradeva |publisher=Centre for Assamese Studies, Tezpur University |year=2015 |pages=24–25 }}</ref> এই কবিজনৰ বংশৰ ৰামদাস আতাক বিয়া কৰাইছিল। ৰামদাস ৰত্ন সৰস্বতীৰ পাছৰ ষষ্ঠ প্ৰজন্মৰ পুৰুষ আছিল।<ref>{{cite book |last=Kakati |first=Banikanta |title=Aspects of Early Assamese Literature |publisher=Gauhati University |year=1953 |page=44}}</ref> সেই অনুসৰি ইন্দ্ৰনাৰায়ণৰ শাসনকালও পঞ্চদশ শতিকাৰ প্ৰথমাৰ্ধৰ মাজভাগত (প্ৰায় ১৪২০–১৪৪০ খ্ৰীষ্টাব্দ) আছিল বুলি অনুমান কৰিব পাৰি। এই সকলো তথ্যসমূহৰ ভিত্তিত কিছু গৱেষকে কমতা, কামৰূপ আৰু শদিয়া একেই ৰাজ শক্তিয়ে পৰিচালিত কৰিছিল বুলি ক'ব খোজে।<ref>"The eastern region, whether it is called Sadhaya or Svadhaya as in the plates or Sadhiya or Sadiya as in Assamese chronicles and the western region of Kamatapura seems to be politically connected and the same Satyanarayana/Ratnanarayana might have held sway over both regions"{{harvcol|Neog|1977|p=818}}</ref> তথাপিটো কমতাপুৰৰ এই দুৰ্লভনাৰায়ণ আৰু চুতীয়া বংশৰ দুৰ্লভনাৰায়ণ‌ একে ব্যক্তি আছিল নে নাই, সেই বিষয়ে ইতিহাসবিদ সকলৰ মাজত বৰ্তমানেও একমত পোৱা নাযায়। ==খেন ৰাজবংশ== {{Main|খেন ৰাজবংশ}} [[খেন ৰাজবংশ]]ই তেওঁলোকৰ ৰাজধানী কমতাপুৰ বা গোসানীমাৰীৰ (বৰ্তমান [[কোচ বিহাৰ জিলা]]ত) পৰা শাসন কৰিছিল। শেষ ৰজা [[কমতাৰ নীলাম্বৰ|নীলাম্বৰে]] (১৪৮০-১৪৯৮) ৰাজ্য বহলাই বৰ্তমানৰ পশ্চিম বংগৰ কোচ বিহাৰ জিলা, অসমৰ অবিভক্ত কামৰূপ আৰু [[দৰং জিলা]], আৰু [[বাংলাদেশ]]ৰ উত্তৰ মৈমনছিং আৰু দিনজাপুৰ জিলাৰ পূব অংশ অন্তৰ্ভুক্ত কৰিছিল।<ref>{{Harvcol|Sarkar|1992|p=44}}</ref> এই ৰাজবংশটোৰ শাসনৰ শেষৰ পিনে (১৪৯২–৯৩ খ্ৰীষ্টাব্দত) বংগৰ ছামছুদ্দিন মুজাফ্ফৰ শ্বাহই কামতা ৰাজ্যৰ অন্ততঃ কিছু অংশ আক্ৰমণ কৰি জয় কৰে, আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত ''কমতা মৰ্দন'' উপাধি থকা মোহৰ মাৰে।<ref>{{cite Banglapedia|article=Coins|author=Muhammad Rezaul Karim}}</ref> [[File:Coin of Shamsuddin Muzaffar Shah dated to 1492 (898 AH).png||thumb|১৪৯২ চনৰ (৮৯৮ হিজৰী) শ্বামছুদ্দিন মুজাফ্ফাৰ শ্বাহৰ মুদ্ৰা, কামতাহৰ ওপৰত জয়লাভৰ স্মৃতিত। তেওঁ মুদ্ৰাটোত "কামতাহ মৰ্দন" বুলি উল্লেখ কৰিছে।]] ==হুছেইন শ্বাহৰ আক্ৰমণ== [[গৌড় ৰাজ্য|গৌড়ৰ]] আফগান শাসক আল্লাউদ্দিন হুছেইন শ্বাহে (১৪৯৪-১৫১৯) ১৪৯৮ চনত শেষ খেন ৰজাক ক্ষমতাচ্যুত কৰে।<ref>আক্ৰমণৰ সঠিক তাৰিখ জনা নাযায়। {{Harvcol|Sarkar|1992|pp=46–47}} চাওক। </ref> পৰম্পৰাগত তথ্য অনুসৰি কমতা ৰাণীৰ লগত কমতাৰ বিষয়া এজনৰ পুত্ৰৰ গোপন সম্পৰ্কৰ পৰাই এই ঘটনাৰ সূত্ৰপাত হয়। হুছেইন শ্বাহে ২৪,০০০ পদাতিক, অশ্বাৰোহী সেনা আৰু যুঁজাৰু নাৱেৰে কমতা আক্ৰমণ কৰিছিল।<ref>{{Harvcol|Sarkar|1992|p=46}}</ref> হুছেইন শ্বাহে নগৰখন ধ্বংস কৰি [[হাজো]]লৈকে অঞ্চলটো নিজৰ হাতলৈ আনে আৰু তেওঁৰ পুত্ৰক সিংহাসনত বহুৱায়। হুছেইন শ্বাহে আগৰ গোষ্ঠীপতিসকলক অব্যাহতি দি অঞ্চলটোত সামৰিক শাসন প্ৰতিষ্ঠা কৰে। তেওঁ "কমৰু, কমতাৰ বিজেতা" বুলি নিজৰ মোহৰ সজাইছিল। পাছলৈ [[বাৰ ভূঞা]]কে ধৰি স্থানীয় দলপতিসমূহৰ চেষ্টাত হুছেইন শ্বাহে এই অঞ্চলৰ সামৰিক আৰু ৰাজনৈতিক নিয়ন্ত্ৰণ হেৰুৱায়। স্থানীয় নেতাসকলে এই অঞ্চল শাসন কৰিবলৈ লয় আৰু [[কোচ ৰাজবংশ]]ৰ উত্থান হয়। আফগান শাসনৰ প্ৰভাৱ পাছলৈও থাকি যায়। হুছেইন শ্বাহৰ মোহৰ কোচ বংশৰ শাসনকালত ১৫১৮ চনলৈকে ব্যৱহৃত হৈছিল। ==কোচ ৰাজবংশ== {{Main|কোচ ৰাজবংশ}} ষোড়শ শতিকাৰ আগভাগত[[কোচ ৰাজবংশী]]য় বিশ্ব সিংহ‌ই (১৫১৫-১৫৪০) কমতাত [[কোচ ৰাজ্য]] প্ৰতিষ্ঠা কৰে। সেই শতিকাৰে শেষৰফালে ৰাজ্যখনৰ পূবফালৰ [[কোচ হাজো]] শাসন কৰা ৰজাই নিজকে স্বাধীন ঘোষণা কৰে। কোচ হাজো আৰু কোচ বিহাৰ পৃথক হৈ পৰে আৰু সেই দুখন ৰাজ্যৰ সীমা বৰ্তমানৰ প্ৰায় [[অসম]] আৰু [[পশ্চিম বংগ]]ৰ সীমা হৈ পৰে। ১৬১৫ চনত [[মোগল সাম্ৰাজ্য|মোগলে]] কোচ হাজো অধিকাৰ কৰে। অঞ্চলটো লৈ [[আহোম ৰাজ্য|আহোম]] আৰু মোগলৰ সংঘাতৰ সৃষ্টি হয়। শেষত এই অঞ্চল আহোমৰ হাতলৈ যায়। পশ্চিম অংশৰ [[কোচ বিহাৰ|কোচ বিহাৰে]] প্ৰথমে মোগলৰ লগত আৰু পাছত ব্ৰিটিছৰ লগত মিত্ৰতা কৰে। ভাৰতত ব্ৰিটিছৰ শাসনৰ শেষলৈকে ইয়াত ৰাজকীয় শাসন চলিছিল। ==আৰু চাওক== *[[কোচ ৰাজবংশী]] ==টোকা== {{reflist|2}} ==তথ্যসূত্ৰ== {{refbegin}} * {{Citation |last=Sarkar |first=J. N. |contribution=Chapter II The Turko-Afghan Invasions |editor-last=Barpujari |editor-first=H. K. |title=The Comprehensive History of Assam |volume=2 |pages=35–48 |publisher=Assam Publication Board |place=Guwahati |year=1992}} {{refend}} * {{Citation |last=Baruah |first=S L |title=A Comprehensive History of Assam |publisher=Munshiram Manoharlal Publishers Pvt. Ltd.|place=New Delhi |year=1986}} *{{Cite journal|last=Neog|first=Maheswar|title=Light on a Ruling Dynasty of Arunachal Pradesh in the Fourteenth and Fifteenth Centuries|date=1977|journal=Annals of the Bhandarkar Oriental Research Institute|volume=58/59|pages=813–820|jstor=41691751|issn=0378-1143}} {{History of Assam}} <references/> [[শ্ৰেণী:অসমৰ ইতিহাস]] [[শ্ৰেণী:কামতাপুৰ]] km3z1smtda3b4rtwi4e5u1q34rixclm 0 50682 606169 300580 2026-05-13T15:01:04Z ~2026-28974-02 49852 থঢছছীথভঘডবয 606169 wikitext text/x-wiki {{Infobox royalty |name = ৰাজিয়া চুলতানা |title = দিল্লীৰ চুলতান |image = Razia Jital.JPG |caption = Billon Jital of Razia |succession = 5th [[Delhi Sultanate|Sultana of the Delhi Sultanate]] |reign = 10 October 1236 − 14 October 1240 |coronation = 10 October 1236 |predecessor = [[Rukn ud din Firuz]] |successor = [[Muiz ud din Bahram]] |spouse = [[Malik Altunia]] |issue = |house = [[Mamluk Dynasty (Delhi)|Mamluk]] |father = [[Iltutmish]] |mother = Qutub Begum |birth_date = {{circa}} 1205 |birth_place = [[Budaun]], [[Uttar Pradesh]], India |death_date = 14 October 1240 (aged 35) |death_place =delhi [[Kaithal]], [[Delhi Sultanate]] |place of burial = Bulbul-i-Khan near Turkmen Gate, [[Delhi]] |religion = [[Islam]] |full name = Raziya Begum bint Shams-ud-Din Iltutmish |regnal name = Jalâlat-ud-Dîn Raziyâ }} '''ৰাজিয়া চুলতানা''' ১০ অক্টোবৰ ১২৩৬-ৰ পৰা ১৪ অক্টোবৰ ১২৪০-লৈ দিল্লীৰ চুলতান আছিল। তেওঁ [[দিল্লী]]ৰ মামলুক ৰাজবংশৰ পৰিয়ালৰ আছিল আৰু দিল্লীৰ সিংহাসনত বহা একমাত্ৰ মহিলা শাসিকা আছিল। ==শৈশৱ আৰু কৰ্মজীৱন== ৰাজিয়া চুলতানাৰ পিতৃ আছিল [[চামছুদ্দিন ইলতুৎমিছ]]<ref>{{cite web|url=http://www.thehindu.com/opinion/columns/the-rise-and-fall-of-delhis-only-female-monarch/article19525480.ece?homepage=true|title=The rise and fall of Delhi’s only female monarch}}</ref> যি তুৰ্ক দাস হিচাপে জীৱনৰ আৰম্ভণি কৰিছিল।<ref name="Amazons">{{cite book|author=Reina Pennington|title=Amazons to Fighter Pilots: a Biographical Dictionary of Military Women|date=2003|publisher=Greenwood press|location=Westport, CT|isbn=0313291977|page=355}}</ref> ইলতুৎমিছ তেওঁৰ গৰাকী তথা দিল্লীৰ প্ৰথম চুলতান [[কুতুবুদ্দিন আইবাক]]ৰ প্ৰিয়পাত্ৰ আছিল আৰু কুতুবুদ্দিনৰ একমাত্ৰ জীয়ৰী কুতুব বেগমক(বা তুৰ্কান খাতুন) বিয়া কৰাইছিল যাৰ গৰ্ভত ৰাজিয়া চুলতানাৰ জন্ম হৈছিল।<ref>{{cite book|first=Sudha|last=Sharma|title=The Status of Muslim Women in Medieval India|publisher=SAGE Publications India|date=21 March 2016|pages=196, n.2, 3|isbn=978-9-351-50567-9}}</ref><ref>{{cite book|first=Guida Myrl|last=Jackson-Laufer|title=Women Rulers Throughout the Ages: An Illustrated Guide|publisher=ABC-CLIO|year=1999|pages=341|isbn=978-1-576-07091-8}}</ref> ৰাজিয়াৰ নাছিৰুদ্দিন মাহমুদ নামৰ এগৰাকী ভাতৃ আছিল।<ref>{{cite book|first=Iqtidar Husain|last=Siddiqi|title=Perso-Arabic sources of information on the life and conditions in the Sultanate of Delhi |publisher=Munshiram Manoharlal Publishers|year=1992|pages=6|isbn=}}</ref> শাসকীয় পৰিয়ালৰ সদস্যা হোৱা হেতুকে ৰেজিয়া এটা আগবঢ়া পৰিৱেশত ডাঙৰ দীঘল হৈছিল।লগতে হেৰেম(য’ত তেওঁৰ মাতৃৰ আধিপত্য চলিছিল) আৰু দৰবাৰৰ নিকট সান্নিধ্য পাইছিল।দৰবাৰত তেওঁ মাতামহ আৰু পিতৃ দুয়োৰেই প্ৰিয় হৈ পৰিছিল। ৰাজিয়াৰ পাঁচবছৰ বয়সত কুতুবুদ্দিন আইবাকৰ মৃত্যু হয় আৰু ইলতুৎমিছ সিংহাসনত আৰোহণ কৰে।ৰেজিয়া পিতৃৰ প্ৰিয় হোৱা হেতুকে বিভিন্ন শাসন সংক্ৰান্তীয় কামত পিতৃৰ আশেপাশে থকাৰ সুবিধা পাইছিল।পিছলৈ ৰাজিয়াক আন ৰাজকুমাৰীৰ দৰেই প্ৰয়োজন হ’লে ৰাজকাৰ্য চলাব পৰাকৈ উপযুক্ত প্ৰশিক্ষণ দিয়া হৈছিল।<ref name="herstory">Gloria Steinem (Introduction), [http://www.crescentlife.com/thisthat/feminist%20muslims/razia.htm ''Herstory: Women Who Changed the World,''] eds. Deborah G. Ohrn and Ruth Ashby, Viking, (1995) p. 34-36. {{ISBN|978-0670854349}} {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20060619053357/http://www.crescentlife.com/thisthat/feminist%20muslims/razia.htm |date=19 June 2006 }}</ref>।তেওঁৰ দক্ষতা আৰু কষ্টসহিষ্ণুতাত নিজৰ মাতৃৰ ফালৰ ৰাজকীয় গুণ ফুটি উঠিছিল।ৰাজিয়াৰ নেতৃত্ব গুণক সম্ৰাট ইলতুৎমিছে প্ৰশংসাৰ চকুৰে চাইছিল। ইপিনে ইলতুৎমিছৰ বৰপুত্ৰ নাছিৰুদ্দিন মাহমুদকো ভৱিষ্যতে সম্ৰাট হব পৰাকৈ উপযুক্ত কৰি তোলা হৈছিল। কিন্ত ১২২৯খ্ৰীষ্টাব্দত নাছিৰুদ্দিন আহমেদৰ আকস্মিক বিয়োগ ঘটে।যাৰফলত সম্ৰাট ইলতুৎমিছে এগৰাকী উপযুক্ত উত্তৰাধিকাৰী হেৰুৱায় কিয়নো সম্ৰাটৰ বাকীকেইগৰাকী পত্নীৰ ফালৰ সন্তানসমূহ সম্ৰাটৰ দৃষ্টিত ৰজা হোৱাৰ উপযুক্ত নাছিল।<ref name="Amazons"/> ১২৩০ খ্ৰীষ্টাব্দত [[গোৱালিয়ৰ]]ৰ বিৰুদ্ধে এটা অভিযান চলাবলৈ ইলতুৎমিছে ৰাজধানী এৰে। তেখেতৰ অনুপস্থিতিত ৰেজিয়াই সম্ৰাটৰ বিশ্বাসী মন্ত্ৰীৰ সৈতে ৰাজকাৰ্যত অংশ লয়। গোৱালিয়ৰক পৰাভূত কৰি ১২৩১ খ্ৰীষ্টাব্দত চুলতান দিল্লীলৈ ঘূৰি আহে আৰু সেইসময়তে সিংহাসনৰ উত্তৰাধিকাৰী সম্পৰ্কে চিন্তা-চৰ্চা আৰম্ভ কৰে। তাৰপিছত ইলতুৎমিছে নিজৰ পুত্ৰী ৰেজিয়া চুলতানাক পৰৱৰ্ত্তী সাম্ৰাজ্ঞী হিচাপে মনোনীত কৰে। ইলতুৎমিছেই আছিল প্ৰথমগৰাকী শাসক যিয়ে এগৰাকী মহিলাক সিংহাসনৰ উত্তৰাধিকাৰী হিচাপে মনোনীত কৰিছিল। কিন্তু ১২৩৬ চনৰ ৩০ এপ্ৰিলত চুলতানৰ মৃত্যুৰ পিছত ৰেজিয়াৰ সতীয়া ভ্ৰাতৃ ৰুকুনুদ্দিন ফিৰোজে ৰাজপাটত বহে। ৰুকুনুদ্দিনৰ শাসনকাল খুবেই চুটি আছিল। ইলতুৎমিছৰ বিধৱা পত্নী শ্বাহ তুৰ্কানে প্ৰ্কৃততে শাসনভাৰ চলাই আছিল। ইপিনে ৰুকুনুদ্দিন কেৱল আমোদ প্ৰমোদতেই ব্যস্ত আছিল। ১২৩৬ চনৰ ৯ নৱেম্বৰৰ দিনা ৰুকুনুদ্দিন আৰু শ্বাহ তুৰ্কানক হত্যা কৰা হয়। তাৰ পিছত অমাত্যবৰ্গই ৰাজিয়াক শাসনভাৰ চলাবলৈ অনুমতি দিয়ে।<ref>Satish Chandra, ''History of Medieval India(800–1700),'' New Delhi, Orient Longman, (2007), p.100. {{ISBN|81-250-3226-6}}</ref><ref name="Amazons2">{{cite book|author=Reina Pennington|title=Amazons to Fighter Pilots: a Biographical Dictionary of Military Women|date=2003|publisher=Greenwood press|location=Westport, CT|isbn=0313291977|page=356}}</ref> ৰাজিয়া এগৰাকী দক্ষ শাসক আছিল আৰু ৰজা হোৱাৰ আটাইবোৰ গুণেই তেওঁৰ গাত আছিল। পাৰ্ছিয়ান বুৰঞ্জীবিদ মিনহাজ-ই-চিৰাজৰ মতে ৰেজিয়া আছিল ‘ন্যায়পৰায়ণ,পৰোপকাৰী,শিক্ষাৰ অনুগামী,নিজৰ বিষয়ৰ প্ৰতি আন্তৰিকতা,যুদ্ধনিপুণ আৰু ৰজা হোৱাৰ প্ৰয়োজনীয় সকলো গুণেৰে বিভূষিতা। তদুপৰি ৰাজিয়া নিজৰ প্ৰেমিক আৰু পৰৱৰ্ত্তী পতি মালিক-ইখতিয়াৰ-উদ-দিন-আলতুৱাৰ সৈতে প্ৰণয়মূলক সম্পৰ্ক বৰ্ত্তাই ৰাখিছিল"।<ref name="sen2">{{Cite book |last=Sen |first=Sailendra |title=A Textbook of Medieval Indian History |publisher=Primus Books |year=2013 |isbn=978-9-38060-734-4 |pages=74–76}}</ref> ==ব্যক্তিগত জীৱন== ৰাজিয়া আৰু বাথিন্দাৰ গভৰ্ণৰ মালিক-ইখতিয়াৰ-উদ-দিন-আলতুৱা শৈশৱৰে পৰাই বন্ধু আছিল। কিছুমানৰ মতে তেওঁলোক দুয়ো শৈশৱৰে পৰাই সুতীব্ৰ প্ৰেমৰ আকৰ্ষণেৰে বান্ধ খাই পৰিছিল। আলতুনিয়া বাথিন্দাত থকাৰ সময়ত কিছুমানে ৰেজিয়াৰ জামাল-উদ-দিন-য়াকুটৰ সৈতে প্ৰেমৰ সম্পৰ্ক থকা বুলি উৰাবাতৰি উলিয়াই দিছিল। ইয়াতে ক্ষুদ্ধ হৈ আলতুনিয়াই ৰাজিয়াৰ বিৰুদ্ধে বিদ্ৰোহ ঘোষণা কৰে<ref>Richard Pankhurst (21 May 1999) [http://www.civicwebs.com/cwvlib/africa/ethiopia/pankhurst/ethiopia_across_red_sea_&_indian_ocean.htm#3 "Ethiopia Across the Red Sea and Indian Ocean"] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080513032816/http://www.civicwebs.com/cwvlib/africa/ethiopia/pankhurst/ethiopia_across_red_sea_%26_indian_ocean.htm |date=2008-05-13 }}, Addis Ababa, ''Addis Tribune.''</ref> আৰু পিছলৈ ৰেজিয়াই আলতুৱাৰ সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হয়। ==মৃত্যু== পাৰ্ছিয়ান বুৰঞ্জীবিদ মিনহাজ-ই-চিৰাজে তেওঁৰ গ্ৰন্থ তবকত-ই-নাছিৰিত উল্লেখ কৰিছে, "তেওঁলোক দুয়ো (ৰাজিয়া আৰু আলতুৱা) সৈন্য-সামন্তসহিতে দিল্লীলৈ বাহৰাম শ্বাহক ৰাজপাটৰ পৰা খেদিবলৈ যাত্ৰা কৰে। কিন্তু নতুন চুলতানে ৰেজিয়া আৰু আলতুৱাক পৰাভূত কৰিবলৈ সক্ষম হয়। দুয়োৰে সৈতে অহা সৈন্যসমূহ পলাই যায় আৰু দুয়োকে বন্দী কৰি ১৪ অক্টোবৰ ১২৪০ৰ দিনা হত্যা কৰা হয়।"<ref>http://ranasafvi.com/4733-2/</ref> আন এগৰাকী পাৰ্ছিয়ান বুৰঞ্জীবিদ ফেৰিষ্টাই তেখেতৰ তাৰিখ-ই-ফেৰিষ্টা নামৰ গ্ৰন্থত বৰ্ণনা কৰা মতে ৰাজিয়াই নিজৰ ভ্ৰাতৃৰ সৈন্যৰ সৈতে হাৰি বাথিন্দালৈ পলাই যায় যদিও পুনৰ সৈন্য-সামন্তৰে সজ্জিত হৈ দিল্লীলৈ আগবাঢ়ে। কিন্তু তেখেতক কাইথালত মালিক ই বুজবানে পৰাভূত কৰে। ৰেজিয়াক তেওঁৰ স্বামীৰ সৈতে বন্দী কৰি হত্যা কৰা হয়। ==যণমডজঘু== [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ শাসক]] m4d5iz44o14qocdaoei5l3ygi6egz3m 0 59082 606174 602188 2026-05-13T15:15:56Z Hemchandra Mili, Dergaon 49582 606174 wikitext text/x-wiki {{Geobox | River |name = ভোগদৈ নদী |category_hide= 1 |native_name = |other_name = |other_name1 = |image = |image_size = |image_caption = |etymology = |country = {{flag|ভাৰত}} |country1 = |state = |state1 = |region = |region1 = |district = [[যোৰহাট জিলা|যোৰহাট]] |district1 = |city = |city1 = |landmark = |landmark1 = |landmark 2 = |length = |watershed = |discharge_location = |discharge = |discharge_max = |discharge_min = |discharge1_location = |discharge1 = |source_name = নগা পাহাৰ |source_location = |source_district = |source_region = |source_state = |source_country = |source_lat_d = |source_lat_m = |source_lat_s = |source_lat_NS = |source_long_d = |source_long_m = |source_long_s = |source_long_EW = |source_elevation = |source_length = |mouth_name = [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদ]] |mouth_location = |mouth_district = |mouth_region = |mouth_state = |mouth_country = |mouth_lat_d = |mouth_lat_m = |mouth_lat_s = |mouth_lat_NS = |mouth_long_d = |mouth_long_m = |mouth_long_s = |mouth_long_EW = |mouth_elevation = |tributary_left = |tributary_left1 = |tributary_right = |tributary_right1 = |free_name = |free_value = |map = |map_size = |map_caption = }} '''ভোগদৈ নদী''' ({{lang-en|Bhogdoi River}}) [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদ]]ৰ এখন দক্ষিণ বাহিনী উপনদী। নগা পাহাৰৰ পৰা উৎপত্তি হৈ ই [[যোৰহাট]] চহৰৰ মাজেদি প্ৰবাহিত হৈছে আৰু অন্য এখন নদীৰ সৈতে মিলিত হৈ নদীখনৰ নাম গেলাবিল হৈ যায় আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰত লগ লাগে। পূৰ্বতে ভোগদৈ নদী খনৰ নাম আছিল দিচৈ।<ref>{{Cite news|url=https://www.telegraphindia.com/states/north-east/meet-bhogdoi-river-of-jorhat-s-ancestors/cid/1527624|title=Meet Bhogdoi, river of Jorhat's ancestors|last=|first=|date=28 November 2015|work=[[The Telegraph (Calcutta)|The Telegraph India]] online|access-date=25 January 2019}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://shodhganga.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/5500/13/13_chapter%208.pdf|title=A CASE STUDY OF BHOGDOI RIVER BASIN|last=|first=|date=|website=[[Shodhganga|Shodhganga : a reservoir of Indian theses]]|archive-url=|archive-date=|access-date=25 January 2019}}</ref> ইয়াৰ পুৰণা সুঁতিটো বৰ্তমান মৰিদিচৈ নামেৰে জনাজাত। মৰিদিচৈ সুঁতিটো বৰ্তমান যোৰহাট জিলাৰ উত্তৰ-পশ্চিম দিশ হৈ গোলাঘাট জিলাৰ দেৰগাঁৱৰ উত্তৰ দিশৰ বাঁহগুৰি, টায়ুং, দানিচাপৰি মিচিং, গঁড়মৰা, [[লেঙেৰা চাপৰি]], [[চাৰহ মিচিং]], খকন্দগুৰি, চুমনীয়া, ওপৰ টেমেৰা (দেশৰ স্বাধীনতা আন্দোলনৰ শ্বহীদ কমলা মিৰিৰ জন্মস্থান)হৈ বোকাখাট মহকুমাৰ ৰঙাগড়া নামে ঠাইত গেলাবিলৰ লগত মিলিত হৈছে। এই [[মৰিদিচৈ]] সুঁতিটোৱে অতীতৰ [[দিচৈ নদী]]ৰ অস্তিত্ব আজিও বহন কৰি আছে। যোৱা কেইবছৰমানৰ পৰা ভোগদৈ নদীখন যথেষ্ট প্ৰদূষিত হৈ পৰিছে।<ref>{{Cite web|url=http://www.ijirset.com/upload/2017/august/53_13_Paper%20ID_IJ60808089_Final%20Manuscript_Sujayita.pdf|title=The Poisoned Waters: A Critical Study of River Pollution in the Middle Bhogdoi Basin|last=|first=|date=|website=|archive-url=|archive-date=|access-date=25 January 2019}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://indiageomorph.org/uploads/pdf/JoIG-v1-(2012)-p083-090_Nath--Bora---Depositional-activities-of-Lower-Bhogdoi-river.pdf|title=Depositional activities of Lower Bhogdoi river|last=|first=|date=|website=|archive-url=|archive-date=|access-date=25 January 2019}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} {{অসমৰ নদীসমূহ}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ নদী]] [[শ্ৰেণী:যোৰহাট জিলা]] [[শ্ৰেণী:পোখালি (অসম)]] [[শ্ৰেণী:ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীৰ উপনৈ]] e9s1rkjg6x0xt7zkvdcgvdfjtwmwl74 606279 606174 2026-05-14T11:25:55Z ~2026-29169-05 49864 606279 wikitext text/x-wiki {{Geobox | River |name = ভোগদৈ নদী |category_hide= 1 |native_name = |other_name = |other_name1 = |image = |image_size = |image_caption = |etymology = |country = {{flag|ভাৰত}} |country1 = |state = |state1 = |region = |region1 = |district = [[যোৰহাট জিলা|যোৰহাট]] |district1 = |city = |city1 = |landmark = |landmark1 = |landmark 2 = |length = |watershed = |discharge_location = |discharge = |discharge_max = |discharge_min = |discharge1_location = |discharge1 = |source_name = নগা পাহাৰ |source_location = |source_district = |source_region = |source_state = |source_country = |source_lat_d = |source_lat_m = |source_lat_s = |source_lat_NS = |source_long_d = |source_long_m = |source_long_s = |source_long_EW = |source_elevation = |source_length = |mouth_name = [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদ]] |mouth_location = |mouth_district = |mouth_region = |mouth_state = |mouth_country = |mouth_lat_d = |mouth_lat_m = |mouth_lat_s = |mouth_lat_NS = |mouth_long_d = |mouth_long_m = |mouth_long_s = |mouth_long_EW = |mouth_elevation = |tributary_left = |tributary_left1 = |tributary_right = |tributary_right1 = |free_name = |free_value = |map = |map_size = |map_caption = }} '''ভোগদৈ নদী''' ({{lang-en|Bhogdoi River}}) [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদ]]ৰ এখন দক্ষিণ বাহিনী উপনদী। নগা পাহাৰৰ পৰা উৎপত্তি হৈ ই [[যোৰহাট]] চহৰৰ মাজেদি প্ৰবাহিত হৈছে আৰু অন্য এখন নদীৰ সৈতে মিলিত হৈ নদীখনৰ নাম গেলাবিল হৈ যায় আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰত লগ লাগে। পূৰ্বতে ভোগদৈ নদী খনৰ নাম আছিল দিচৈ।<ref>{{Cite news|url=https://www.telegraphindia.com/states/north-east/meet-bhogdoi-river-of-jorhat-s-ancestors/cid/1527624|title=Meet Bhogdoi, river of Jorhat's ancestors|last=|first=|date=28 November 2015|work=[[The Telegraph (Calcutta)|The Telegraph India]] online|access-date=25 January 2019}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://shodhganga.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/5500/13/13_chapter%208.pdf|title=A CASE STUDY OF BHOGDOI RIVER BASIN|last=|first=|date=|website=[[Shodhganga|Shodhganga : a reservoir of Indian theses]]|archive-url=|archive-date=|access-date=25 January 2019}}</ref> ইয়াৰ পুৰণা সুঁতিটো বৰ্তমান মৰিদিচৈ নামেৰে জনাজাত। মৰিদিচৈ সুঁতিটো বৰ্তমান যোৰহাট জিলাৰ উত্তৰ-পশ্চিম দিশ হৈ গোলাঘাট জিলাৰ দেৰগাঁৱৰ উত্তৰ দিশৰ বাঁহগুৰি, টায়ুং, দানিচাপৰি মিচিং, গঁড়মৰা, [[লেঙেৰা চাপৰি]], [[চাৰহ মিচিং]], চুমনীয়া, ওপৰ টেমেৰা (দেশৰ স্বাধীনতা আন্দোলনৰ শ্বহীদ কমলা মিৰিৰ জন্মস্থান)হৈ বোকাখাট মহকুমাৰ ৰঙাগড়া নামে ঠাইত গেলাবিলৰ লগত মিলিত হৈছে। এই [[মৰিদিচৈ]] সুঁতিটোৱে অতীতৰ [[দিচৈ নদী]]ৰ অস্তিত্ব আজিও বহন কৰি আছে। যোৱা কেইবছৰমানৰ পৰা ভোগদৈ নদীখন যথেষ্ট প্ৰদূষিত হৈ পৰিছে।<ref>{{Cite web|url=http://www.ijirset.com/upload/2017/august/53_13_Paper%20ID_IJ60808089_Final%20Manuscript_Sujayita.pdf|title=The Poisoned Waters: A Critical Study of River Pollution in the Middle Bhogdoi Basin|last=|first=|date=|website=|archive-url=|archive-date=|access-date=25 January 2019}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://indiageomorph.org/uploads/pdf/JoIG-v1-(2012)-p083-090_Nath--Bora---Depositional-activities-of-Lower-Bhogdoi-river.pdf|title=Depositional activities of Lower Bhogdoi river|last=|first=|date=|website=|archive-url=|archive-date=|access-date=25 January 2019}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} {{অসমৰ নদীসমূহ}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ নদী]] [[শ্ৰেণী:যোৰহাট জিলা]] [[শ্ৰেণী:পোখালি (অসম)]] [[শ্ৰেণী:ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীৰ উপনৈ]] ipgbov3o97p8bh4xetmxra1nzcaono3 0 61442 606248 603829 2026-05-14T07:18:45Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 606248 wikitext text/x-wiki {{about|কাজল আগৰৱাল|অজয় দেৱগনৰ পত্নী|কাজল}} {{Infobox person | name = কাজল আগৰৱাল | image = Kajal Aggarwal on the sets of Queen Kannada remake.jpg | image_size = 220px | alt = | caption = ২০১৮ চনত কাজল আগৰৱাল | birth_name = <!-- only use if different from name --> | birth_date = {{Birth date and age|1985|6|19}}<ref name="kajal">{{cite web | title=Kajal Aggarwal takes a break on her birthday | year=19 jun 2012 | url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/Kajal-Aggarwal-takes-a-break-on-her-birthday/articleshow/14267750.cms | accessdate= | archivedate=25 March 2016 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20160325013449/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/Kajal-Aggarwal-takes-a-break-on-her-birthday/articleshow/14267750.cms | deadurl=unfit }}</ref> | birth_place = [[মুম্বাই]], [[মহাৰাষ্ট্ৰ]], [[ভাৰত]]<ref name="Agr" /> | death_date = <!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (DEATH date then BIRTH date) --> | death_place = | residence = মুম্বাই, মহাৰাষ্ট্ৰ, ভাৰত | nationality = [[ভাৰত|ভাৰতীয়]] | other_names = | parents = {{Unbulleted list|সুমন আগৰৱাল (মাতৃ)|বিনয় আগৰৱাল (পিতৃ)}} | relatives = {{Unbulleted list|নিশা আগৰৱাল (ভনী)}} | education = [[Bachelor of Journalism|বিএমএম]] | occupation = অভিনেত্ৰী, গায়িকা, মডেল |height= ৫ ফুট ৬&nbsp; ইঞ্চি (১.৬৮&nbsp; মিঃ)<ref name="Agr">{{cite web | url=https://m.imdb.com/name/nm2570245/ | title=Kajal Aggarwal | publisher=Imdb.com | accessdate=18 June 2020}}</ref> | years_active = ২০০৪-বৰ্তমান | known_for = {{Unbulleted list|মাগাধীৰা (২০০৯),<br/>ডাৰ্লিং (২০১০), <br/> বৃন্দাভানাম (২০১০),<br/>মিষ্টাৰ পাৰফেক্ট (২০১১)}} | awards = ফিল্মফেয়াৰ বঁটা<ref name="Imdb" /> | notable_works = }} '''কাজল আগৰৱাল''' ({{lang-en|Kajal Aggarwal}}) হৈছে ১৯৮৫ চনৰ ১৯ জুনত জন্মগ্ৰহণ কৰা এগৰাকী [[ভাৰত|ভাৰতীয়]] চলচ্চিত্ৰ জগতৰ অভিনেত্ৰী।<ref name="Agr" /> তেওঁৰ সফল চলচ্চিত্ৰ অভিনয় আৰু দক্ষিণ ভাৰতৰ জনপ্ৰিয়তা অৰ্জন কৰাৰ লগতে তেওঁ চাৰিবাৰকৈ [[ফিল্মফেয়াৰ বঁটা]]ৰ মনোনয়ন লাভ কৰিবলৈ সক্ষম হয়।<ref name="Imdb">{{cite web | url=https://m.imdb.com/name/nm2570245/awards | title=Filmfare Awards South | publisher=Imdb.com | accessdate=18 June 2020}}</ref><ref name="Ka" /><ref name="Kajala1">{{cite web | url=http://outlookindia.com/printarticle.aspx?277580 | title=If You’re Willing, She’s Reddy | publisher=archive.org | date=18 Jul 2011 | accessdate=19 June 2020 | archivedate=11 July 2011 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20110711223009/http://outlookindia.com/printarticle.aspx?277580 | deadurl=unfit }}</ref><ref name="Kj2">{{cite web | url=http://www.sify.com/movies/Kajal-Most-wanted-imagegallery-tollywood-kcxsq9fghaf.html | title=Kajal: Most wanted | publisher=archive.org | date=16 January 2015 | accessdate=19 June 2020 | archivedate=16 January 2015 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20150116132555/http://www.sify.com/movies/Kajal-Most-wanted-imagegallery-tollywood-kcxsq9fghaf.html | deadurl=unfit }}</ref> আগৰৱালে অভিনয় জগতত খোজ দিয়ে ২০০৪ চনৰ বলিউডৰ 'কিউ! হো গায়া না...' চলচ্চিত্ৰখনৰ জৰিয়তে৷ তেওঁৰ প্ৰথম [[তেলেগু ভাষা]]ৰ চলচ্চিত্ৰ মুক্তিলাভ কৰে ২০০৭ চনত 'লক্ষ্মী কল্যাণাম'। তেওঁৰ প্ৰথম বাণিজ্যিক সাফল্য চলচ্চিত্ৰ আছিল 'চান্দামামা' (২০০৭)। তেওঁ জনপ্ৰিয়তা অৰ্জন কৰে মূলত 'মাগাধীৰা' (২০০৯) নামৰ চলচ্চিত্ৰখনৰ পৰা, যি আছিল তেওঁৰ অভিনীত চলচ্চিত্ৰবোৰৰ মাজৰ সকলোতকৈ ডাঙৰ বাণিজ্যিক সফলতাৰ ছবি৷<ref name="Im">{{cite web | url=https://m.imdb.com/name/nm2570245/bio?ref_=m_mn_ov_bio | title=Kajal Aggarwal Biography | publisher=Imdb.com | accessdate=18 June 2020}}</ref> এই ছবিখনৰ শ্ৰেষ্ঠ তেলেগু অভিনেত্ৰীৰ বাবে তেওঁ '[[ফিল্মফেয়াৰ বঁটা]]'লৈ মনোনীত হয়।<ref name="Ka">{{cite web | url=https://timesofindia.indiatimes.com/topic/kajal-agarwal | title=Kajal Agarwal | publisher=Timesofindia.indiatimes.com | accessdate=18 June 2020}}</ref> 'ডাৰ্লিং' (২০১০), 'বৃন্দাভানাম' (২০১০), 'মি. পাৰফেক্ট' (২০১১), 'বিজনেচমেন' (২০১২), 'নায়ক' (২০১৩) আৰু 'বাদশাহ' (২০১৩), 'গোবিন্দুদু আন্দাৰিভাদেলে' (২০১৪), টেম্পাৰ (২০১৫), 'খিলাড়ী নং ১৫০' (২০১৭) আদি চলচ্চিত্ৰত ধাৰাবাহিক সাফল্য অৰ্জন কৰি তেওঁ তেলেগু চলচ্চিত্ৰত শীৰ্ষস্থানীয় অভিনেত্ৰী হিচাবে নিজকে প্ৰতিষ্ঠিত কৰে।<ref name="Ka" /> তেওঁ তামিল চলচ্চিত্ৰত অভিনয় কৰিছে ক্ৰমে- 'নান মহান আল্লা' (২০১০), মাট্টাৰ্ৰাণ (২০১২), 'ঠুপ্পাক্কি' (২০১২), জিল্লা (২০১৪), ভিভেগাম (২০১৭), মাৰচেল (২০১৭) আদিত।<ref name="Ka" /> তেওঁৰ 'মাত্তাৰান' (২০১২) নামৰ ছবিখন “মাগাধীৰা” (২০০৯) চলচ্চিত্ৰৰ পিছত দ্বিতীয়খন সৰ্বাধিক সাফল্য অৰ্জন কৰা চলচ্চিত্ৰ, যাৰ জৰিয়তে তামিল চলচ্চিত্ৰ জগতত তেওঁ নেতৃস্থানীয় অভিনেত্ৰী হিচাপে আৱিৰ্ভূত হয়। তেওঁ পুনৰ বলিউডত খোজ দিয়ে 'সিংঘাম' (২০১১) নামৰ চলচ্চিত্ৰখনৰ জৰিয়তে, যি আছিল ব্লকবাষ্টাৰ ছবি। তাৰ পৰৱৰ্তী চলচ্চিত্ৰ 'স্পেচিয়েল ২৬'ও তেওঁৰ বক্স অফিচত সাফল্য অৰ্জন কৰিবলৈ সক্ষম হয়।<ref name="Kjag">{{cite web | url=https://inwww.rediff.com/movies/2011/aug/01singham-declared-big-hit-at-box-office.htm | title=Singham declared big hit at box office | publisher=1 August 2011 | work=Rediff.com | accessdate=19 June 2020}}</ref><ref name="Kjl1">{{cite web | url=https://bollyspice.com/special-chabbis-and-abcd-perform-decently-at-the-box-office/ | title=Special Chabbis and ABCD A Hit! | publisher=Bollyspice.com | date=13 Feb 2013 | accessdate=19 June 2020}}</ref> ==জন্ম পৰিচয়== মহাৰাষ্ট্ৰৰ মুম্বাইত ১৯৮৫ চনৰ ১৯ জুনত জন্মগ্ৰহণ কৰা কাজল আগৰৱালৰ পিতৃ আছিল বিনয় আগৰৱাল আৰু মাতৃ সুমন আগৰৱাল।<ref name=”kajalbirth”>{{cite web | title=Kajal Agarwal: I am here to stay... | url=http://www.mid-day.com/entertainment/2011/jun/020611-Tollywood-star-Kajal-Agarwal-opposite-Ajay-Devgn-Singham.html | publisher=মিড-ডে | author=সিং, মৌলি | accessdate=19 June 2020 }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> তেওঁৰ ভনী নিশা আগৰৱাল তেলুগু আৰু তামিল চলচ্চিত্ৰৰ এগৰাকী অভিনেত্ৰী।<ref name="Kajalsister">{{cite web | url=https://inwww.rediff.com/movies/slide-show/slide-show-1-south-nisha-agarwal-on-emaindi-ee-vela/20101111.htm | title=Kajal Agarwal's sister takes the plunge | publisher=Rediff.com | date=11 November 2010 | accessdate=19 June 2020}}</ref><ref>{{cite web|title=Kajal Agarwal’s sister takes the plunge | url=http://www.rediff.com/movies/slide-show/slide-show-1-south-nisha-agarwal-on-emaindi-ee-vela/20101111.html | publisher=Rediff | accessdate=19 june 2020}}</ref> তেওঁ কোলাবা, মুম্বাইৰ চেণ্ট অন উচ্চ বিদ্যালয়ত আৰু জয় হিন্দ কলেজত পঢ়াশুনা কৰে।<ref name="Ka11">{{cite web | url=https://m.timesofindia.com/entertainment/hindi/bollywood/news/I-dont-cross-the-border-with-my-co-stars-Kajal-Aggarwal/articleshow/18349237.cms | title=I don’t cross the border with my co-stars: Kajal Aggarwal | publisher=Timesofindia.com | date=6 Feb 2013 | accessdate=19 June 2020}}</ref><ref name=”kajaledu”>{{cite web|title=Meet Ajay Devgn’s love in Singh | url=http://www.rediff.com/movies/slide-show/slide-show-1-kajal-agarwal-interview-on-singham/20110713.htm | publisher=Rediff.com | accessdate=19 June 2020}}</ref> ইয়াৰ পিছত তেওঁ মুম্বাইৰ কে. সি. কলেজৰ পৰা গণমাধ্যম বিষয়ত স্নাতক ডিগ্ৰী লয়।<ref name=”kajaledu”/> মহাবিদ্যালয়ত পঢ়ি থকা অৱস্থাতে মডেলিংৰ কৰ্মজীৱন আৰম্ভ কৰে।<ref name="Clg">{{cite web | url=https://m.timesofindia.com/entertainment/bollywood/news-interviews/Salman-should-do-Magadheera-remake-Kajal/articleshow/9186450.cms?referral=PM | title=Salman should do Magadheera remake: Kajal | publisher=Timesofindia.com | date=11 Jul 2011 | accessdate=19 June 2020}}</ref><ref>{{cite web|title=Telugu cinema &#124; Telugu movie &#124; Telugu movies &#124; Telugu films &#124; Telugu cinema hero &#124; Telugu movie hero &#124; Telugu cinema heroine &#124; Telugu movie heroine &#124; Tollywood hero &#124; Tollywood heroine &#124; Telugu cinema news | url=http://www.teluguone.com/tmdb/celebrity/Kajal-en-3.html | publisher=Teluguone.com। accessdate=19 june 2020}}</ref> অভিনয়ৰ জগতত প্ৰৱেশ কৰাৰ আগতে তেওঁৰ এম.বি.এ কৰাৰ ইচ্ছা আছিল।<ref>{{cite web | title=Salman should do Magadheera remake: Kajal | author=Gaurav Malani | url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-07-11/news-interviews/29760519_1_hindi-films-rohit-shetty-south-actress | publisher=Articles.timesofindia.indiatimes.com | year=11 july 2011 | accessdate=19 june 2020 | archivedate=13 November 2013 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20131113111630/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-07-11/news-interviews/29760519_1_hindi-films-rohit-shetty-south-actress | deadurl=yes }}</ref> ==কৰ্মজীৱন== ===চলচ্চিত্ৰত আত্মপ্ৰকাশ আৰু সংগ্ৰাম (২০০৪–০৮)=== আগৰৱাল ২০০৪ চনত বলিউডৰ 'কিউ...! হো গায়া না' ছবিত অভিনয়ৰ জৰিয়তে আত্মপ্ৰকাশ কৰিছিল। ছবিখনত তেওঁ এটি সৰু শিশুৰ সহায়ক ভূমিকা পালন কৰিছিল।<ref>{{cite news|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-02-15/news-interviews/28545814_1_ajay-devgn-singam-romance|title=Ajay Devgn to romance South actress Kajal|newspaper=[[The Times of India]]|accessdate=15 February 2011|date=15 February 2011|archivedate=11 September 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110911155445/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-02-15/news-interviews/28545814_1_ajay-devgn-singam-romance|deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite news|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-02-13/news-interviews/28546105_1_kajal-agarwal-ajay-devgn-magadheera|title=Kajal to star with Ajay Devgn|newspaper=Times of India|accessdate=13 February 2011|date=13 February 2011|archivedate=2 December 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121202193827/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-02-13/news-interviews/28546105_1_kajal-agarwal-ajay-devgn-magadheera|deadurl=yes}}</ref> তেওঁ অৰ্জুন সৰ্জাৰ সমসাময়িক প্ৰবীণ তামিল পৰিচালক ভাৰতিৰাজৰ ভেটাৰানত আছিল। ছবিখনে ২০০৮ চনৰ শেষৰপিছে মুক্তিলাভ কৰিছিল। আগৰৱালে তেলেগু চলচ্চিত্ৰ জগতত আত্মপ্ৰকাশ কৰিছিল আৰু ২০০৭ চনত কল্যাণ ৰামৰৰ সাময়িক তেজাৰ 'লক্ষ্মী কল্যাণাম'ত তেওঁ প্ৰথম শীৰ্ষস্থানীয় ভূমিকা পালন কৰিছিল; ই বক্স অফিচত সফল নহ’ল যদিও পিছৰ বছৰৰ পিনে, তেওঁ কৃষ্ণ বংশী পৰিচালিত 'চান্দামামা'ত উপস্থিত হৈছিল, যি ইতিবাচক পৰ্যালোচনাৰ বাবে উন্মুক্ত হৈছিল আৰু তেওঁৰ প্ৰথম ডাঙৰ সফল চলচ্চিত্ৰ হৈ উঠিছিল।<ref>{{cite news|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2008-06-17/news-interviews/27767417_1_tamil-film-chandamama-telugu-films|title=Kajal: Flying high|newspaper=Times of India|accessdate=17 June 2008|date=17 June 2008|archivedate=10 September 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110910140538/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2008-06-17/news-interviews/27767417_1_tamil-film-chandamama-telugu-films|deadurl=yes}}</ref> ২০০৮ চনত, তেওঁ তাৰ প্ৰথম তামিল ছবি মুক্তি পাইছিল, পেৰাৰসুৰ একশ্বন এণ্টাৰটেইনাৰ 'পাজনি', সহ-অভিনীত ভাৰত। সেই বছৰে ভেঙ্কট প্ৰভুৰ কমেডি-থ্ৰিলাৰ সৰোজাৰ সৈতে তেওঁৰ আৰু দুখন তামিল ছবি মুক্তি পায়, য’ত তেওঁ অতিথি হিচাপে উপস্থিত আছিল আৰু ভাৰতীৰাজৰ অনুসন্ধানী থ্ৰিলাৰ 'বোম্মালাট্টাম' সমালোচনামূলক তথা বাণিজ্যিকভাৱে সাফল্য লাভ কৰে,<ref>{{cite web|url=http://www.sify.com/movies/boxoffice.php?id=14786285&cid=13525926|title=Chennai Box Office (Oct 25 to 27, 2008)|publisher=Sify|accessdate=29 October 2008}}</ref> দুয়োখন চলচ্চিত্ৰই তেওঁৰ কেৰিয়াৰক বঢ়াব নোৱাৰিলে কাৰণ তাত তেওঁৰ ভূমিকা তাৎপৰ্যপূৰ্ণ নাছিল।<ref>{{cite news|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2009-02-21/news-interviews/28001798_1_lady-luck-lass-allu-arjun|title=Waiting for Lady Luck|newspaper=[[The Times of India]]|accessdate=21 February 2009|archivedate=2012-12-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121203001416/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2009-02-21/news-interviews/28001798_1_lady-luck-lass-allu-arjun|deadurl=yes}}</ref> তেওঁৰ তেলেগু ছবি যথাক্ৰমে 'পুৰুদু' আৰু 'আটাদিষ্টা'ত সুমান্থ আৰু নিতিনৰ বিপৰীতে অভিনয় কৰা আগৰৱালে ইতিবাচক মতামত নাপালেও, দুখনেই বক্স অফিচত সফল হৈছিল। ===জনগণৰ স্বীকৃতি আৰু সমালোচনা প্ৰশংসা (২০০৯-১১)=== আগৰৱালৰ ২০০৯ চনত চাৰিখন ছবি মুক্তি পাইছিল। তেওঁ প্ৰথমে বিনয় ৰায়ৰ বিপৰীতে তামিল ছবি 'মোধি ভিলেয়াডুত'ত অভিনয় কৰিছিল, যি মিশ্ৰ পৰ্যালোচনা অৰ্জন কৰিছিল আৰু আৰ্থিক ব্যৰ্থতা আছিল। ইয়াৰ পিছত তেওঁ [[ৰাম চৰণ তেজা|ৰামচৰণ তেজাৰ]] লগত উচ্চ বাজেটৰ তেলেগু ঐতিহাসিক নাটক 'মাগধীৰা'ত উপস্থিত হৈছিল, ইয়াতে তেওঁক প্ৰথমবাৰৰ বাবে দ্বৈত চৰিত্ৰত অভিনয় কৰা দেখা যায়। এছ এছ ৰাজামৌলি পৰিচালিত ছবিখন অত্যন্ত সমালোচিত প্ৰশংসা পাইছিল, বিশেষকৈ আগৰৱালে ৰাজকন্যাৰ চৰিত্ৰত অভিনয়ৰ বাবে প্ৰশংসিত হৈছিল। আগৰৱালে তেলেগুৰ শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰীৰ ফিল্মফেয়াৰ পুৰস্কাৰৰ বাবে মনোনীত হয় আৰু সেই অভিনয়ৰ বাবে দক্ষিণ স্কোপ পুৰস্কাৰৰ শ্ৰেষ্ঠ তেলেগু অভিনেত্ৰীৰ পুৰস্কাৰৰ বাবে মনোনীত হয়।<ref>{{cite web |url=http://www.andhraspider.com/resources/2488-th-Filmfare-Awards-South-Tollywood-Results.aspx |title=57th South Filmfare Awards Winners (Telugu)&#124; Nominees &#124; Other Details |publisher=Andhraspider.com |date= |accessdate=10 August 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303173928/http://www.andhraspider.com/resources/2488-th-Filmfare-Awards-South-Tollywood-Results.aspx |archive-date=3 March 2016 |url-status=dead |archivedate=3 March 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160303173928/http://www.andhraspider.com/resources/2488-th-Filmfare-Awards-South-Tollywood-Results.aspx |deadurl=yes }}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.andhraspider.com/resources/2585-South-Scope-Cine-Awards-Telugu-Winners.aspx|title=South Scope Cine Awards Winners (Telugu) &#124; Nominees &#124; Other Details|publisher=Andhraspider.com|date=|accessdate=13 October 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20160305023621/http://www.andhraspider.com/resources/2585-South-Scope-Cine-Awards-Telugu-Winners.aspx|archive-date=5 March 2016|url-status=dead|archivedate=5 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305023621/http://www.andhraspider.com/resources/2585-South-Scope-Cine-Awards-Telugu-Winners.aspx|deadurl=yes}}</ref> ই বাণিজ্যিকভাৱে অত্যন্ত সফল ছবি আছিল আৰু ই বহুতো ৰেকৰ্ড ভাঙিবলৈ সক্ষম হৈছিল,<ref>{{cite web|url=http://www.idlebrain.com/trade/magadheera-bozofficelegend.html |title=Magadheera&nbsp; – a box office legend |publisher=idlebrain |accessdate=17 August 2009 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20141112151152/http://www.idlebrain.com/trade/magadheera-bozofficelegend.html |archivedate=12 November 2014 |df= }}</ref> যি সৰ্বকালৰ সৰ্বাধিক উপাৰ্জনকাৰী তেলেগু চলচ্চিত্ৰ হিচাবে আবিৰ্ভূত হৈছে।<ref>{{cite web|url=http://www.indiaglitz.com/channels/telugu/article/53748.html|title='Magadheera' earns 175 successful days!|publisher=Indiaglitz|accessdate=21 January 2010|archivedate=13 November 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141113083214/http://www.indiaglitz.com/channels/telugu/article/53748.html|deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite web|url=http://movies.rediff.com/report/2009/nov/12/south-report-magadheera-not-out.htm|title=Magadheera, 100 not out!|publisher=Rediff|accessdate=12 November 2009}}</ref><ref>{{cite news|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2009-12-19/news-interviews/28105702_1_film-industry-hindi-films-tollywood|title=Tolly's bigger than Bolly|newspaper=Times of India|accessdate=19 December 2009|date=19 December 2009|archivedate=8 July 2012|archiveurl=https://archive.is/20120708134559/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2009-12-19/news-interviews/28105702_1_film-industry-hindi-films-tollywood|deadurl=yes}}</ref> 'মাগধিৰা'ৰ সাফল্যই আগৰৱালক তেলেগু চলচ্চিত্ৰৰ অন্যতম সৰ্বাধিক চৰ্চাৰ অভিনেত্ৰী হিচাবে পৰিণত কৰিছিল।<ref>{{cite web|url=http://www.indiaglitz.com/channels/telugu/article/53748.html|title='Magadheera' earns 175 successful days!|work=Indiaglitz|accessdate=21 January 2010|archivedate=13 November 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141113083214/http://www.indiaglitz.com/channels/telugu/article/53748.html|deadurl=yes}}</ref> ই ২০১১ চনত আকৌ তামিল ভাষাত 'মাভীৰণ' হিচাবে প্ৰকাশিত হৈছিল আৰু বক্স অফিচতো সফল হৈছিল।<ref>{{cite web |author=23 June 2011 by admin |url=http://ramcharanteja.bizhat.com/news/ram-charans-maaveeran-rocks-tamil-nadu/ |title=Ram Charan's Maaveeran rocks Tamil Nadu &#124; Ram Charan Teja |publisher=Ramcharanteja.bizhat.com |date=23 June 2011 |accessdate=10 August 2012 |archivedate=3 March 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160303225117/http://ramcharanteja.bizhat.com/news/ram-charans-maaveeran-rocks-tamil-nadu/ |deadurl=yes }}</ref> তেওঁৰ পৰৱৰ্তী প্ৰকাশিত গণেশ জাষ্ট গণেশ, ৰাম আৰু আৰ্য 2-ৰ বিপৰীতে আল্লু অৰ্জুন সমালোচকসকলোৰ পৰা মিশ্ৰ সমালোচনা পাইছিল, আৰু তেওঁ অভিনয়ৰ বাবে ইতিবাচক প্ৰতিক্ৰিয়া অৰ্জন কৰিছিল।<ref>{{cite web|url=http://movies.rediff.com/review/2009/nov/27/south-telugu-review-arya2.htm|title=Arya 2 is disappointing|publisher=[[Rediff]]|accessdate=27 November 2009}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.greatandhra.com/viewnews.php?id=16275&cat=1&scat=12|title=Review-Ganesh- Just Ganesh' Review: Just Ok}}</ref> [[File:Kajal Aggarwal 3.jpg|thumb|left|IIJW -ত আগৰৱাল, ২০১১|226x226px]] আগৰৱালৰ প্ৰথম ২০১০ চনত মুক্তিপ্ৰাপ্ত এ কৰুণাকৰণৰ ৰোমাণ্টিক কমেডী ছবি 'ডাৰ্লিং’ত [[প্ৰভাস]]ৰ সৈ অভিনয় কৰিছিল আৰু ই বক্স অফিচত বাণিজ্যিকভাৱে সাফল্য লাভ কৰিছিল।<ref>{{cite news|url=http://www.indianexpress.com/news/an-average-fare/645827/4|title=AN AVERAGE FARE|newspaper=[[Indian Express]]|accessdate=16 July 2010}}</ref> কাজলে তেওঁৰ অভিনয়ৰ বাবে দ্বিতীয়বাৰ ফিল্মফেয়াৰলৈ মনোনীত হৈছিল। সেই বছৰৰ পিছত, আগৰৱালে তামিল থ্ৰিলাৰ ফিল্ম 'নান মহান আল্লা'ত কাৰ্তিৰ বিপৰীতে অভিনয় কৰে, যি এখন বাস্তৱ জীৱনৰ ঘটনা ওপৰত ভিত্তি কৰি নিৰ্মিত হৈছিল আৰু ইতিবাচক পৰ্যালোচনাৰ বাবে উন্মুক্ত হৈছিল।<ref>{{cite web|url=http://www.sify.com/movies/naan-mahaan-alla-review-tamil-14954041.html|title=Review|publisher=[[Sify]]}}</ref> ই বক্স অফিচত সাফল্য হৈছিল। কাৰ্তিৰ আৰু আগৰৱালৰ মাজত ব্যাপকভাৱে প্ৰশংসিত হৈছিল।<ref>{{cite web|author=12.58&nbsp; pm IST 16 May 2012 |url=http://www.bollywoodlife.com/south-gossip/karthi-sivakumar-to-romance-kajal-aggarwal-again/ |title=Karthi Sivakumar to romance Kajal Aggarwal again |publisher=Bollywoodlife.com |date=16 May 2012 |accessdate=10 August 2012}}</ref> পিছত এটি অন্ধ্ৰ প্ৰদেশৰ 'না পেৰু শিৱা' নামে তেলেগু ভাষাত ডাব হৈছিল আৰু ই সাফল্য হৈছিল।<ref>{{cite news|url=http://www.deccanchronicle.com/channels/showbiz/tollywood/karthi-hits-t%E2%80%99wood-big-time-180|title=Karthi hits T'wood big time|newspaper=Deccan Chronicle|accessdate=12 August 2011|archivedate=12 August 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110812075955/http://www.deccanchronicle.com/channels/showbiz/tollywood/karthi-hits-t%E2%80%99wood-big-time-180|deadurl=yes}}</ref> ২০১০ চনত আগৰৱালৰ চূড়ান্ত মুক্তিপ্ৰাপ্ত চলচ্চিত্ৰ জেআৰ এনটিআৰ আৰু [[সামান্থা আক্কিনেনী|সামান্থা]]ৰ বিপৰীতে আৰু এখন ৰোমাণ্টিক কমেডী ছবি 'ব্ৰিন্দাভানাম'ত অভিনয় কৰে, আগৰৱালে শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰীৰ বাবে চিনেমাৰ পুৰস্কাৰ প্ৰদানৰ সময়ত সমালোচকসকলোৰ পৰা প্ৰশংসা লাভ কৰে আৰু বাণিজ্যিক সাফলতা লাভ কৰিবলৈ সক্ষম হয়।<ref>{{cite web|url=http://movies.ndtv.com/movie_story.aspx?ID=ENTEN20100156619&keyword=regional&subcatg=MOVIESINDIA|title=Review of Telugu film Brindavanam|publisher=[[NDTV]]|accessdate=14 October 2010|archivedate=12 October 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201012032402/https://movies.ndtv.com/|deadurl=yes}}</ref> ২০১১ চনত, দশৰথ পৰিচালিত ৰোমাণ্টিক ব্যংগাত্মক 'মিঃ পাৰফেক্ট'ত দ্বিতীয়বাৰৰ বাবে [[প্ৰভাস]]ৰ সৈতে আগৰৱালক দেখা গৈছিল। ছবিখনে সমালোচনা আৰু বাণিজ্যিক সাফল্য লাভ কৰিছিল। ৰক্ষণশীল চিকিৎসক আৰু প্ৰভাসৰ সৈতে আগৰৱালৰ অভিনয় সমালোচকসকলোৰ দ্বাৰা প্ৰশংসিত হৈছিল।<ref>{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/movie-reviews/telugu/Mr-Perfect/moviereview/8072486.cms|title=Review: Mr Perfect|newspaper=[[The Times of India]]|accessdate=25 April 2011}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.telugucinema.com/c/publish/moviereviews/mrperfect_moviereview_printer.php |title=Mr.Perfect – Movie Review |publisher=TeluguCinema.Com |date=22 April 2011 |accessdate=10 August 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110427211448/http://www.telugucinema.com/c/publish/moviereviews/mrperfect_moviereview_printer.php |archive-date=27 April 2011 |url-status=dead |archivedate=27 April 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110427211448/http://www.telugucinema.com/c/publish/moviereviews/mrperfect_moviereview_printer.php |deadurl=yes }}</ref> আগৰৱালে তেওঁৰ অভিনয়ৰ বাবে তেলেগুত শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰীৰ তৃতীয় ফিল্মফেয়াৰলৈ মনোনীত হৈছিল।<ref>{{cite web |url=http://www.businessoftollywood.com/news/59th-filmfare-awards-south-nominees/ |title=59th Filmfare Awards South Nominees |publisher=Business of Tollywood |date=6 August 2012 |accessdate=10 August 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120710072946/http://www.businessoftollywood.com/news/59th-filmfare-awards-south-nominees/ |archive-date=10 July 2012 |url-status=dead |archivedate=10 July 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120710072946/http://www.businessoftollywood.com/news/59th-filmfare-awards-south-nominees/ |deadurl=yes }}</ref> মে মাহত, তেওঁ 'বীৰা'ত অনুষ্কা চেত্ৰীৰ পৰিৱৰ্তে উপস্থিত হয়,<ref>{{cite web|url=http://www.sify.com/movies/kajal-replaces-anushka-imagegallery-tollywood-km5rFkbjehgsi.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20170424215609/http://www.sify.com/movies/kajal-replaces-anushka-imagegallery-tollywood-km5rFkbjehgsi.html|url-status=live|archive-date=24 April 2017|title=replaces Anushka|website=sify.com|accessdate=2 April 2018}}</ref> তেওঁ প্ৰথমবাৰৰ বাবে ৰবি তেজাৰ বিপৰীতে অভিনয় কৰিছিল।<ref>{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/others/news-interviews/Ravi-Teja-and-Kajal-fly-to-Switzerland/articleshow/8141595.cms"Ravi|title=Teja and Kajal fly to Switzerland|website=indiatimes.com|accessdate=2 April 2018}}</ref> চলচ্চিত্ৰখনে মডাৰেট পৰ্যালোচনা পাইছিল।<ref>{{cite web|url=http://www.rediff.com/movies/review/south-review-veera/20110520.htm|title=Review: Veera is a tedious watch|publisher=Rediff|accessdate=20 May 2011}}</ref> সেই বছৰৰে জুলাই মাহত, সাত বছৰ পিছত আগৰৱালে বলিউডে পুনৰ খোজ পেলায় ২০১০ চনৰ তামিল চলচ্চিত্ৰৰ ৰিমেক, পুলিচৰ কাহিনী সিংগামৰ প্ৰধান ভূমিকাত অজয় ​​দেৱগনৰ বিপৰীতে একে নামৰ গল্পৰ শিৰোনামত।<ref>{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/Ajay-Devgn-to-romance-South-actress-Kajal-/articleshow/7500764.cms"Ajay|title=Devgn to romance South actress Kajal...|website=indiatimes.com|accessdate=2 April 2018}}</ref><ref>{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/others/news-interviews/Kajal-to-star-with-Ajay-Devgn/articleshow/7482720.cms"Kajal|title=to star with Ajay Devgn|website=indiatimes.com|accessdate=2 April 2018}}</ref> ই সমালোচকসকলোৰ দ্বাৰা মিশ্ৰ পৰ্যালোচনা পাইছিল,<ref>{{cite web|title=Singham Movie Reviews with Ratings|url=http://www.top10bollywood.com/2011/07/singham-movie-reviews-with-ratings.html|accessdate=30 July 2011|archivedate=29 December 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20111229184053/http://www.top10bollywood.com/2011/07/singham-movie-reviews-with-ratings.html|deadurl=yes}}</ref> য’ত তেওঁ গাঁৱৰ ছোৱালী কাব্য ভোঁসলীৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল, সমালোচকসকলে কৈছিল যে, নায়ককেন্দ্ৰিক ছবিখনত আগৰৱালক প্ৰস্তাৱ দিয়াৰ তেনে একো নাই। কোমল নাহতা উল্লেখ কৰিছে যে, “কাজল আগৰৱালে অনায়াসে অভিনয় কৰিছে। তেওঁৰ অভিনয় ভাল।” ("Kaajal Aggarwal acts with effortless ease. Her performance is good"),<ref>{{cite news|last=Nahta|first=Komal|title=Singham Review|url=http://www.koimoi.com/reviews/singham-review/|accessdate=23 July 2011|newspaper=Koimoi}}</ref> ফিল্মফেয়াৰত লিখিছে যে “কাজল যিয়ে দেখাত খুব সুন্দৰ আৰু তেওঁক যি কোৱা হৈছে তাকেই কৰিছে, সেয়ে সম্ভৱত অভিষেকৰ বাবে যোগ্য হৈছিল।” (Kajal who looks pretty and has done what she has been told to, but probably deserved a meatier debut".)<ref>{{cite magazine |url=http://filmfare.com/articles/singham-2554.html |title=Singham movie review |magazine=[[Filmfare]]|author=Sukanya Venkatraghavan|accessdate=3 July 2014}}</ref> নহ’লেও, বক্স অফিচত ছবিখন জনপ্ৰিয় হৈছিল।<ref name="Rediff.com">{{cite web|url=http://www.rediff.com/movies/2011/aug/01singham-declared-big-hit-at-box-office.htm |title=Singham declared big hit at box office |publisher=Rediff.com |date=1 August 2011 |accessdate=10 August 2012}}</ref> অভিনয়ৰ বাবে তেওঁ দুটি পুৰস্কাৰলৈ মনোনীত হৈছিল: শ্ৰেষ্ঠ মহিলা আত্মপ্ৰকাশৰ বাবে ফিল্মফেয়াৰ বঁটা আৰু শ্ৰেষ্ঠ মহিলা আত্মপ্ৰকাশৰ বাবে জি চিনেমা বঁটা। আগৰৱালে নাগা চৈতন্যেৰ বিপৰীতে তেলেগু ছবি 'ধাদা'ৰ জৰিয়তে ২০১১ শেষ কৰিছিল, যি বক্স অফিচত ব্যৰ্থ হৈছিল।<ref>{{cite web |url=http://www.manatelugu.in/2011/08/sampaths-rachcha-tensions-with-dhada.html |title=Sampath's 'Rachcha' tensions with 'Dhada' failure &#124; ManaTelugu.in : Movies &#124; Shows &#124; Serials &#124; News &#124; Galleries and Many More |publisher=ManaTelugu.in |date= |accessdate=10 August 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131224111012/http://www.manatelugu.in/2011/08/sampaths-rachcha-tensions-with-dhada.html |archive-date=24 December 2013 |url-status=dead |archivedate=24 December 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131224111012/http://www.manatelugu.in/2011/08/sampaths-rachcha-tensions-with-dhada.html |deadurl=yes }}</ref> ===বাণিজ্যিক সাফল্য (২০১২–১৪)=== ২০১২ৰ প্ৰথমৰ পিনে, আগৰৱালে পুৰী জগন্নাধ পৰিচালিত মহেশ বাবুৰ সৈতে তেলেগু গেংষ্টাৰ ফিল্ম 'বিজনেচমেন'ত উপস্থিত হয়। এক সংক্ৰান্তি মুক্তিপ্ৰাপ্ত, ই ইতিবাচক পৰ্যালোচনাৰ বাবে উন্মুক্ত আৰু বাণিজ্যিক সাফল্য ছবি।<ref>{{cite news|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-01-19/news-interviews/30639703_1_lip-lock-mahesh-babu-hindi|title=Kajal Aggarwal has no dates for marriage|author=Sarah Salvadore|newspaper=The Times of India|accessdate=19 January 2012|archivedate=2012-03-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120311105043/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-01-19/news-interviews/30639703_1_lip-lock-mahesh-babu-hindi|deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite web|url=http://greatandhra.com/viewnews.php?id=35164&cat=1&scat=26|title=Mahesh's Businessman Rewrites Boxoffice HISTORY|publisher=greatandhra.com|accessdate=19 January 2012}}</ref> আগৰৱালৰ অভিনয় যদিও সীমাবদ্ধ আছিল, তথাপিও সমালোচকসকলোৰ দ্বাৰা প্ৰশংসিত হৈছিল।<ref>{{cite web|url=http://ibnlive.in.com/news/telugu-review-businessman-is-a-must-watch/221104-62-131.html |title=Telugu Review: 'Businessman' a must watch for punchy dialogues, Mahesh's superb acting |publisher=IBNLive |accessdate=15 January 2012 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150222154518/http://ibnlive.in.com/news/telugu-review-businessman-is-a-must-watch/221104-62-131.html |archivedate=22 February 2015 |df= }}</ref> আগৰৱালে সেই বছৰৰ শেষৰ পিনে তামিল চলচ্চিত্ৰ জগতলৈ উভতি আহিছিল দুখন হাই-প্ৰফাইল একশ্বন ফ্লিক্সৰ যোগেদি। প্ৰথমখন আছিল সুৰিয়া অভিনীত আৰু কে.ভি.ভি আনন্দ পৰিচালিত 'মাট্ৰান'। চলচ্চিত্ৰখন সমালোচকসকলোৰ দ্বাৰা মিশ্ৰিত ইতিবাচক পৰ্যালোচনা পাইছিল। তেওঁৰ অভিনয় প্ৰশংসিত হৈছিল; দ্যা ইণ্ডিয়ান এক্সপ্ৰেচে এটি পৰ্যালোচনা সংক্ষেপে কৈছিল: “Kajal does with utmost sincerity as the foreign language translator Anjali. It's this trait and her graceful demeanour which makes Kajal a pleasant watch.”<ref>{{cite news|url=http://newindianexpress.com/entertainment/reviews/article1298601.ece|title='Maattrraan' (Tamil)|author=Malini Mannath|newspaper=The Indian Express|accessdate=14 October 2012|archivedate=7 April 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130407211907/http://newindianexpress.com/entertainment/reviews/article1298601.ece|deadurl=yes}}</ref> {{Quote box|width=30%|align=Left|quote=“মই তেলেগু ফিল্ম ইণ্ডাষ্ট্ৰিক বেছি পছন্দ কৰোঁ কাৰণ তামিল ফিল্ম ইণ্ডাষ্ট্ৰিৰ তুলনাত নাৰীক তাত বেছি শ্ৰদ্ধা কৰে। তামিল ফিল্মত সিহঁতে কেৱল সিহঁতৰ নায়ককহে যত্ন কৰে। অৱশ্যে, মই আসন নিবিচাৰোঁ আৰু গৈ নিজৰ গাড়ীতে বহোঁ।” (“I prefer Telugu film industry as women are respected more than they are in the Tamil film industry. In Tamil cinema, they care only about their hero. Of course, I don't give a shit and go and sit in my van”)|source=&nbsp; — তেলিগু আৰু তামিল ইণ্ডাষ্ট্ৰিৰ মাজত তেওঁ যি পাৰ্থক্য অনুভৱ কৰিছিল সেই সম্পৰ্কত আগৰৱাল<ref name=TOI>{{cite news |url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/I-dont-cross-the-border-with-my-co-stars-Kajal-Aggarwal/articleshow/18349237.cms |title=I don't cross the border with my co-stars: Kajal Aggarwal |newspaper=The Times of India|accessdate=Feb 6, 2013}}</ref>}} দ্বিতীয়খন আছিল [[বিজয় (অভিনেতা)|বিজয়]] অভিনীত আৰু এআৰ মুৰুগাদোশৰ 'ঠুপ্পাক্কি', ইয়াত তেওঁ এগৰাকী বক্সা হিচাপে অভিনয় কৰিছিল। ই সমালোচকসকলোৰ দ্বাৰা প্ৰায় ইতিবাচক পৰ্যালোচনা পাইছিল আৰু ই ডাঙৰ বাণিজ্যিক সাফল্য পাইছিল, ই এতিয়া লৈকে দ্বিতীয় তমিল ছবি হৈ পৰিছে যি ₹১০০ কোটি ডলাৰ (মাৰ্কিন ডলাৰ ১৪ মিলিয়ন ডলাৰ) সংগ্ৰহ কৰিছে।<ref>{{cite web|url=http://ibnlive.in.com/news/tamil-film-thuppakki-enters-rs-100-crore-club/307482-71-174.html|title=Tamil film 'Thuppakki' enters Rs100 crore club|publisher=CNN-IBN|accessdate=26 November 2012|archivedate=28 November 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121128045433/http://ibnlive.in.com/news/tamil-film-thuppakki-enters-rs-100-crore-club/307482-71-174.html|deadurl=yes}}</ref> ২০১২ চনত তেওঁৰ মুক্তিপ্ৰাপ্ত তেলেগু ৰোমাঞ্চ চলচ্চিত্ৰ 'চৰোচাৰু'ত ৰবি তেজাৰ বিপৰীতে দ্বিতীয়বাৰৰ বাবে তেওঁক দেখা গৈছিল।<ref>{{cite web |url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-05-23/news-interviews/31813724_1_ravi-teja-kajal-aggarwal-producer-ashwini-dutt |title=Kajal to pair opposite Ravi Teja |work=[[The Times of India]] |date=23 May 2012 |accessdate=5 June 2012 |archivedate=28 September 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130928034512/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-05-23/news-interviews/31813724_1_ravi-teja-kajal-aggarwal-producer-ashwini-dutt |deadurl=yes }}</ref> সমালোচকসকলোৰ দ্বাৰা তেওঁৰ অভিনয় প্ৰশংসা কৰা হ’লেও ছবিখনে ভাল প্ৰতিক্ৰিয়া নাপালে আৰু বক্স অফিচত গড়-তলত হয়।<ref>{{cite web |url=http://123telugu.com/slideshow/movies/B/Box_Office_Report_30_12_2012/Box_Office_Report_Sarocharu4.html |title=Box office report |publisher=123telugu.com |date=1 January 1998 |accessdate=8 March 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130102231523/http://123telugu.com/slideshow/movies/B/Box_Office_Report_30_12_2012/Box_Office_Report_Sarocharu4.html |archive-date=2 January 2013 |url-status=dead |archivedate=2 January 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130102231523/http://123telugu.com/slideshow/movies/B/Box_Office_Report_30_12_2012/Box_Office_Report_Sarocharu4.html |deadurl=yes }}</ref> [[File:Nisha and Kajal Aggarwal.jpg|thumb|২০১২ চনৰ লক্ষ্মী ফেশ্বন ৱিকত ভনী [[নিশা আগৰৱাল]]ৰ সৈতে কাজল আগৰৱাল|243x243px]] ২০১৩ৰ প্ৰথমৰ পিনে, আগৰৱালে [[ৰাম চৰণ তেজা]] আৰু [[আমালা পল]]ৰ বিপৰীতে ভি.ভি. বিনাকৰ একশ্যন ফিল্ম নায়কত অভিনয় কৰিছিল। মুক্তিৰ পিছত, ই ইতিবাচক পৰ্যালোচনা পাইছে আৰু ই এটি ডাঙৰ বাণিজ্যিক সাফল্য লাভ কৰে। সেইটো বছৰতে, তেওঁ নীৰজ পাণ্ডে পৰিচালিত এটি উত্তৰাধিকাৰী নাটক হিন্দী ফিল্ম 'স্পেচিয়েল ২৬' -ত অভিনয় কৰিছিল, এইটো এটি ডাঙৰ সমালোচনা আৰু বাণিজ্যিকভাৱে সাফল্য লাভ কৰে। পিছত তেওঁ কেৰিয়াৰত দ্বিতীয়বাৰ বাবে জেআৰ. এনটিআৰৰ বিপৰীতে শ্ৰীনু ভাইটলাৰ 'বাদশাহ'ত উপস্থিত হয়। মুক্তৰ পিছত, সমালোচকসকলে তেওঁৰ অভিনয়ৰ প্ৰশংসা কৰিছিল। টাইমচ্‌ অফ ইণ্ডিয়াই মন্তব্য কৰিছে: “Kajal is as usual an eye-candy. She's got a good role and has done justice to her performance. Also she looks stunning in the songs.”<ref>{{cite news|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2013-04-05/news-interviews/38306228_1_film-baadshah-ntr-fans-director-sreenu-vaitla|title=Baadshah Telugu movie review highlights|newspaper=The Times of India|accessdate=5 April 2013<!--, 11.30AM IST-->|archivedate=2013-04-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130408053040/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2013-04-05/news-interviews/38306228_1_film-baadshah-ntr-fans-director-sreenu-vaitla|deadurl=yes}}</ref> চলচ্চিত্ৰখনে বাণিজ্যিকভাৱে সাফল্য লাভ কৰে।<ref>{{cite web|url=http://123telugu.com/slideshow/movies/B/Box_Office_Report_29_4_2013/Box_Office_Report_Baadshah3.html|title=Box office report|publisher=123telugu.com|accessdate=29 April 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130501235940/http://123telugu.com/slideshow/movies/B/Box_Office_Report_29_4_2013/Box_Office_Report_Baadshah3.html|archive-date=1 May 2013|url-status=dead|archivedate=1 May 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130501235940/http://123telugu.com/slideshow/movies/B/Box_Office_Report_29_4_2013/Box_Office_Report_Baadshah3.html|deadurl=yes}}</ref> ২০১৩ চনৰ [[দিপাৱলী]]ত কাৰ্তিৰ বিপৰীতে তেওঁৰ মুক্তিপ্ৰাপ্ত ছবি 'অল ইন অল আজাগু ৰাজা'য়ে সমালোচনাসকলোৰ পৰা নেতিবাচক পৰ্যালোচনা পাইছিল।<ref>{{cite web|url=http://www.ibtimes.co.in/039all-in-all-azhaguraja039-review-roundup-joke-is-on-audiences-519090|title='All in All Azhaguraja' Review Roundup: Joke is on Audiences|first=IBTimes Staff|last=Reporter|website=ibtimes.co.in|accessdate=2 April 2018|date=3 November 2013}}</ref> ২০১৪ চনৰ প্ৰথমতে, আগৰৱালে আৰ.টি. নেচনৰ মাচালা ছবি 'জিল্লা'ত অভিনয় কৰিছিল, য’ত তেওঁ এগৰাকী পুলিচ অফিচাৰৰ ভূমিকাত অভিনয় কৰিছিল। ইয়াৰ পিছত তেওঁ তেলেগু একশ্যন থ্ৰিলাৰ ফিল্ম 'য়েভাডু'ত কেমিঅ’ এপিয়াৰেঞ্চ হিচাপে অভিনয় কৰিছিল।<ref>{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/telugu/movies/news/Kajal-in-Ram-Charans-Yevadu/articleshow/15490191.cms?|title=Kajal in Ram Charan's Yevadu - Times of India|website=indiatimes.com|accessdate=2 April 2018}}</ref> ইয়াৰ পৰৱৰ্তী মুক্তিপ্ৰাপ্ত ছবি আছিল কৃষ্ণ বংশীৰ পাৰিবাৰিক নাটক 'গোবিন্দুদু এণ্ডাৰিভাদেলে', যি অক্টোবৰত মুক্তিপ্ৰাপ্ত ইতিবাচক পৰ্যালোচনা পাইছিল।<ref>{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/telugu/movies/news/Govindudu-Andarivadele-opens-to-positive-reviews/articleshow/43983722.cms|title=Govindudu Andarivadele opens to positive reviews - Times of India ►|website=indiatimes.com|accessdate=2 April 2018}}</ref> ই বক্স অফিচত ₹৪১৬.৫ মিলিয়ন (মাৰ্কিন $ ৫.৮ মিলিয়ন) আয় কৰিছে আৰু ২০১৪ চনৰ সৰ্বাধিক উপাৰ্জনকাৰী তেলেগু চলচ্চিত্ৰ হিচাপে পৰিগণিত হৈছিল।<ref>{{cite web|url=http://www.ibtimes.co.in/box-office-collection-ram-charans-govindudu-andarivadele-gav-mints-over-41-crore-612912|title=Box Office Collection: Ram Charan's 'Govindudu Andarivadele' (GAV) Mints over ₹41 Crore|date=3 November 2014|accessdate=2 April 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20141103100900/http://www.ibtimes.co.in/box-office-collection-ram-charans-govindudu-andarivadele-gav-mints-over-41-crore-612912|archive-date=3 November 2014}}</ref> ===বাধা-বিপত্তি আৰু শেহতীয়া কৰ্ম (২০১৫ – বৰ্তমান)=== আগৰৱালৰ ২০১৫ চনৰ মুক্তিপ্ৰাপ্ত এনটিএৰ জেআৰৰ লগত অভিনয় কৰা পুৰী জগন্নাধ পৰিচালিত তেলেগু একশ্যন ফিল্ম 'টেম্পাৰ' চলচ্চিত্ৰখন সমালোচকসকলোৰ পৰা ইতিবাচক মন্তব্য পাইছিল আৰু ই বক্স অফিচত বাণিজ্যিক সাফল্য লাভ কৰিছিল।<ref>{{cite web|url=http://www.ibtimes.co.in/temper-review-round-jr-ntr-gets-thumbs-critics-623400|title='Temper' Review Round Up: Jr. NTR Gets Thumbs Up from Critics|date=13 February 2015|accessdate=2 April 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20150213120804/http://www.ibtimes.co.in/temper-review-round-jr-ntr-gets-thumbs-critics-623400|archive-date=13 February 2015}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.ibtimes.co.in/temper-box-office-collection-junior-ntr-starrer-gross-66-75-crore-worldwide-625021 |title='Temper' Box Office Collection: Junior NTR Starrer Gross ₹66.75 Crore Worldwide |website=International Business Times |accessdate=2 March 2015 |url-status=unfit |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150303045340/http://www.ibtimes.co.in/temper-box-office-collection-junior-ntr-starrer-gross-66-75-crore-worldwide-625021 |archivedate=3 March 2015 }}</ref> আগৰৱাল এগৰাকী প্ৰাণীক খুব ভালপোৱা চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল আৰু তেওঁৰ অভিনয় সম্পৰ্কে 'টাইমচ্‌ অফ ইণ্ডিয়া'ৰ সমালোচকে কৈছে: “তেওঁৰ ভূমিকা সীমিত থকা সত্ত্বেও, অভিনেত্ৰীয়ে ভাল কৰিছে” (“Despite her limited role, the actress does well.”)।<ref>{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/telugu/movie-reviews/Temper/movie-review/46235000.cms |title=Temper Movie Review |author=Hemanth Kumar |newspaper=The Times of India |accessdate=13 February 2015 |url-status=dead |archiveurl=https://www.webcitation.org/6WJYfAuEi?url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/telugu/movie-reviews/Temper/movie-review/46235000.cms |archivedate=13 February 2015 }}</ref> [[File:Kajal Aggarwal at 62nd Filmfare awards south.jpg|thumb|left|upright|৬২তম দক্ষিণ [[ফিল্মফেয়াৰ বঁটা]]ত আগৰৱাল, ২০১৫]] ইয়াৰ পিছত, তেওঁ দুখন তামিল চলচ্চিত্ৰত অভিনয় কৰিছে, ইণ্ডাষ্ট্ৰিৰ শীৰ্ষস্থানীয় অভিনেতা আৰু পৰিচালকসকলোৰ লগত কাম কৰিছে। জুলাই ২০১৫ৰ তেওঁক [[ধনুষ]]ৰ বিপৰীতে বালাজী মোহনৰ গেংষ্টাৰ ব্যংগাত্মক ছবি 'মাৰি'ত এগৰাকী উদ্যোক্তা হিচাবে দেখা গৈছিল। সমালোচকসকলে ইয়াক এক “regular masala movie” হিচাবে চিহ্নিত কৰিছে আৰু ৰেডিফে উল্লেখ কৰিছে: “Kajal Aggarwal does have a significant role to play, but their onscreen chemistry just does not work.”<ref>{{cite web|url=http://www.rediff.com/movies/report/review-maari-is-uninspiring/20150720.htm|title=Review: Maari is uninspiring|publisher=Rediff|accessdate=20 July 2015}}</ref> চলচ্চিত্ৰখন বাণিজ্যিক সাফল্য লাভ কৰিছে।<ref>{{cite magazine|url=https://www.forbes.com/sites/robcain/2015/07/28/danushs-maari-mints-him-an-8-million-50-crore-box-office-birthday-gift/#5cb9be3d2e25|title=Dhanush's 'Maari' Mints Him An $8 Million / 50 Crore Box Office Birthday Gift|author=Rob Cain|magazine=Forbes.com|accessdate=28 July 2015}}</ref> তেওঁৰ অন্য মুক্তিপ্ৰাপ্ত, সুচেনথিৰানৰ একশ্যন ফিল্ম 'পায়ুম পুলি' বিশাল সৈতে মিশ্ৰ পৰ্যালোচনা পাইছিল আৰু বক্স অফিচত ব্যৰ্থ হৈছিল।<ref>{{cite web|url=http://www.ibtimes.co.in/paayum-puli-box-office-collection-jayam-ravis-thani-oruvan-takes-toll-vishals-film-business-645780|title='Paayum Puli' Box Office Collection: Jayam Ravi's 'Thani Oruvan' Takes Toll on Vishal's Film Business|website=International Business Times|accessdate=8 September 2015|date=8 September 2015}}</ref> পৰ্যালোচকসকলে তেওঁৰ চৰিত্ৰৰ সমালোচনা কৰি কৈছিল: “badly written and has nothing more to do with the script.”<ref>{{cite magazine|url=http://indiatoday.intoday.in/story/paayum-puli-review-suseenthiran-takes-a-tried-and-tested-script-to-make-it-look-fresh/1/465817.html |title=Paayum Puli review: Suseenthiran takes a tried-and-tested script to make it look fresh |magazine=India Today |accessdate=4 September 2015 |url-status=unfit |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150905012315/http://indiatoday.intoday.in/story/paayum-puli-review-suseenthiran-takes-a-tried-and-tested-script-to-make-it-look-fresh/1/465817.html |archivedate=5 September 2015 }}</ref> দ্বিভাষিক ৰোমাণ্টিক কমেডি ছবি ''চাইজ জিৰো’''ত তেওঁ এগৰাকী কেমিঅ’ এপিয়াৰেঞ্চ হিচাপে থাকে। ২০১৬ চনত আগৰৱালে দুখন উচ্চ-প্ৰফাইলৰ তেলেগু চলচ্চিত্ৰত উপস্থিত হৈছিল। তেওঁ কে. এছ ৰবীন্দ্ৰ পৰিচালিত মাচালা ছবি 'চৰ্দাৰ গব্বৰ সিং'ত পবন কল্যাণৰ সৈতে তেওঁ প্ৰথম সহযোগিতা হিচাবে প্ৰধান নাৰী চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল। ছবিখনক সমালোচনামূলক প্ৰতিক্ৰিয়া নেতিবাচক মিশ্ৰিত হৈছিল, যদিও আগৰৱালৰ অভিনয় ইতিবাচক আছিল। ডেকান ক্ৰনিকল (Deccan Chronicle) -ৰ এগৰাকী পৰ্যালোচকে লিখিছে: “Kajal Aggarwal plays the perfect princess and looks beautiful and elegant. In fact, she is a breath of air in the film.”<ref>{{cite news|url=http://www.deccanchronicle.com/entertainment/movie-reviews/090416/sardar-gabbar-singh-movie-review-strictly-for-pk-fans.html|title=Sardar Gabbar Singh movie review: Strictly for PK fans|newspaper=Deccan Chronicle|accessdate=9 April 2016}}</ref> চলচ্চিত্ৰখনে বিশ্বব্যাপী ৯০ কৌটি ডলাৰ (১৩ মিলিয়ন মাৰ্কিন ডলাৰ) আয় কৰিছে।<ref>{{cite web|url=http://www.ibtimes.co.in/sardar-gabbar-singh-box-office-collection-pawan-kalyan-starrer-may-not-cross-rs-100-crore-mark-675452|title='Sardar Gabbar Singh' box office collection: Pawan Kalyan starrer may not cross Rs. 100 crore mark|website=International Business Times|accessdate=20 April 2016|date=20 April 2016}}</ref> তেওঁৰ দ্বিতীয় তেলেগু চলচ্চিত্ৰ মহেশ বাবুৰ বিপৰীতে শ্ৰীকান্ত আদ্দালাৰ পাৰিবাৰিক নাটক 'ব্ৰহ্মোৎসৱম', যিখন মুখ্য সমালোচনা আৰু বাণিজ্যিকভাৱে ব্যৰ্থ হৈছিল।<ref>{{cite news|url=http://www.thehindu.com/features/cinema/mahesh-babu-takes-full-responsibility-for-brahmotsavam-flop/article8659989.ece|title=Mahesh Babu takes full responsibility for Brahmotsavam flop|newspaper=The Hindu|accessdate=28 May 2016}}</ref> মহিলা শীৰ্ষস্থানীসকলোৰ মাজৰ, “নতুন বয়সৰ ছোৱালী” হিচাবে তেওঁ অভিনয় পৰ্দাত সীমিত সময়ত থকাৰ পিছতো বহু প্ৰশংসিত হৈছিল।<ref>{{cite news|url=http://www.thehindu.com/features/cinema/cinema-reviews/despite-a-huge-star-cast-and-good-performances-the-movie-meanders-in-a-meaningless-way/article8625503.ece|title=Brahmotsavam: Stale story, weak treatment|newspaper=The Hindu|accessdate=21 May 2016}}</ref> ইয়াৰ পিছত তেওঁ ৰণদীপ হুডাৰ বিপৰীতে অভিনয় কৰিছিল ৰোমাণ্টিক নাটক হিন্দী ছবি 'দো লাফজো কী কাহানী'ত। ছবিখনে মডাৰেট পৰ্যালোচনা পাইছে। ২০১৬ চনৰ এপ্ৰিলত, তেওঁ ৰানা ডাগগুবাতিৰ বিপৰীতে অভিনয় কৰি তেজা পৰিচালিত আৰু এখন তেলেগু চলচ্চিত্ৰত স্বাক্ষৰ কৰিছিল।<ref>{{cite web|url=http://www.dnaindia.com/entertainment/report-rana-daggubati-teams-up-with-kajal-aggarwal-for-teja-film-2203433|title=Rana Daggubati teams up with Kajal Aggarwal for Teja film!|publisher=DNA|date=18 April 2016|accessdate=18 April 2016}}</ref><ref name="timesofindia.indiatimes.com">{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/telugu/movies/news/Rana-Kajal-and-Tejas-movie-starts-shoot/articleshow/54828622.cms?%22Rana,|title=Rana, Kajal and Teja's movie starts shoot - Times of India|website=indiatimes.com|accessdate=2 April 2018}}</ref> ২০১৬ চনৰ জুনত, তেওঁ [[অজিৎ কুমাৰ (অভিনেতা)|অজিৎ কুমাৰ]]ৰ বিপৰীতে অভিনয়ৰ বাবে 'বিবেগম'ত স্বাক্ষৰ কৰিছিল।<ref name="KajalAjith">{{cite web|url=http://www.sify.com/movies/kajal-aggarwal-to-join-ajith-in-bulgaria-news-tamil-qh1liGbaefbbe.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20160731225616/http://www.sify.com/movies/kajal-aggarwal-to-join-ajith-in-bulgaria-news-tamil-qh1liGbaefbbe.html|url-status=live|archive-date=31 July 2016|title=Aggarwal to join Ajith in Bulgaria!|website=sify.com|accessdate=2 April 2018}}</ref> ২০১৬ চনৰ জুলাইত, 'খিলাড়ী নং ১৫০' তেলেগু চলচ্চিত্ৰত তেওঁ প্ৰথমবাৰ চিৰঞ্জীৱীৰ বিপৰীতে অভিনয় কৰাৰ বাবে চুক্তিবদ্ধ হয়।<ref>{{Cite web|url=http://www.deccanchronicle.com/entertainment/tollywood/310716/kajal-aggarwal-now-bags-chiranjeevis-150th-film.html"Kajal|title=Aggarwal now bags chiranjeevi's 150th film"|accessdate=11 March 2020}}{{Dead link|date=February 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/Kajal-Aggarwal-teams-up-with-Chiranjeevi/articleshow/53463857.cms|title=Kajal Aggarwal teams up with Chiranjeevi|newspaper=The Times of india|accessdate=30 July 2016}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.deccanchronicle.com/entertainment/tollywood/270816/amazing-to-work-with-chiranjeevi-kajal-aggarwal.html"Amazing|title=to work with Chiranjeevi: Kajal Aggarwal"|accessdate=11 March 2020}}{{Dead link|date=February 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> জুলাই ২০১৬ৰ শেষৰ পিনে, তেওঁ প্ৰথম আইটেম নম্বৰত সম্পাদনৰ বাবে স্বাক্ষৰ কৰিছিল কোৰাতলা শিৱৰ 'জনতা গেৰেজ'ত, মুখ্য চৰিত্ৰত আছিল মোহনলাল, এনটিআৰ জেআৰ, [[সামান্থা আক্কিনেনী|সামান্থা ৰুথ প্ৰভু]] আৰু নিত্যা মেনন।<ref>{{Cite web|url=http://www.deccanchronicle.com/entertainment/tollywood/300716/kajal-aggarwal-to-shake-a-leg-with-jr-ntr.html"Kajal|title=Aggarwal to Shake a leg with Jr NTR!"|accessdate=11 March 2020}}{{Dead link|date=February 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> গানৰ শ্বটিংটো ২০১৬ চনৰ আগষ্টৰ মাজভাগত হৈছিল।<ref>{{Cite web|url=http://www.deccanchronicle.com/entertainment/tollywood/190816/kajal-aggarwals-item-song-shoot-at-night.html"Kajal|title=Aggarwal's special song shoot at night"|accessdate=11 March 2020}}{{Dead link|date=February 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> “পাক্কা লোকেল” শিৰোনামৰ এই গানটো শ্ৰোতাসকলোৰ দ্বাৰা প্ৰশংসিত হৈছিল।<ref>{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/telugu/music/check-out-kajals-avatar-in-Pakka-Local/articleshow/53898362.cms"check|title=out kajal's avatar in Pakka Local|website=indiatimes.com|accessdate=2 April 2018}}</ref> তেওঁৰ পৰৱৰ্তী প্ৰকাশিত কাভালাই ভেণ্ডাম, ইতিবাচক পৰ্যালোচনা মিশ্ৰিত হৈছিল, তেতিয়া অভিনয় সমালোচকসকলোৰ দ্বাৰা প্ৰশংসিত হৈছিল।<ref>{{cite web|url=http://www.rediff.com/movies/report/review-kavalai-vendam-is-a-fun-film/20161124.htm|title=Review: Kavalai Vendam is a fun film|website=rediff.com|accessdate=2 April 2018}}</ref> ২০১৬ চনৰ ডিচেম্বৰত, তেওঁ বিজয়ৰ বিপৰীতে '[[:en:Mersal (film)|বিজয় ৬১]]'ত অভিনয়ৰ বাবে স্বাক্ষৰ কৰিছিল।<ref>{{cite web|url=http://indianexpress.com/article/entertainment/telugu/kajal-aggarwal-to-pair-up-with-vijay-for-his-61st-film-4481412/|title=Kajal Aggarwal to pair up with Vijay for his 61st film|date=19 January 2017|website=indianexpress.com|accessdate=2 April 2018}}</ref> আগৰৱালৰ ২০১৭ চনত প্ৰথম মুক্তিপ্ৰাপ্ত চিৰঞ্জিৱীৰ বিপৰীতে অভিনয় কৰা [[তেলেগু ভাষা]]ৰ একশ্যন নাটক চলচ্চিত্ৰ 'খিলাড়ী নং ১৫০'খন ইতিবাচক পৰ্যালোচনা পাইছিল আৰু ই বাণিজ্যিক সাফল্য লাভ কৰিছিল,<ref>{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/telugu/movies/previews/khaidi-no-150-movie-review-box-office-story-synopsis-trailer-cast-crew-khaidi-no-150-review/articleshow/56468780.cms|title=Khaidi No 150 Movie Review, Box Office Collection, Story, Synopsis, Trailer, Cast & Crew - Times of India|website=indiatimes.com|accessdate=2 April 2018}}</ref> লগতে আগৰৱাল সমালোচকসকলোৰ দ্বাৰা প্ৰশংসিত হৈছিল।<ref>{{cite web|url=http://www.filmibeat.com/telugu/reviews/2017/khaidi-no-150-movie-review-chiranjeevi-rating-251419.html|title=Khaidi No 150 Movie Review: A Party Time For All Chiranjeevi Fans!|date=11 January 2017|website=filmibeat.com|accessdate=2 April 2018}}</ref> ২০১৭ চনৰ জানুৱাৰীত, হায়দ্ৰাবাদ টাইমচ্‌ৰ দ্বাৰা পৰিচালিত এখন জৰিপত, তেওঁ সৰ্বাধিক আকাঙ্ক্ষিত মহিলা ২০১৬ৰ তালিকাৰ শীৰ্ষত আছিল।<ref name="indiatimes.com">{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/telugu/movies/news/most-desirable-woman-2016-kajal-aggarwal/articleshow/56854697.cms|title=Most Desirable Woman 2016: Kajal Aggarwal - Times of India|website=indiatimes.com|accessdate=2 April 2018}}</ref> <ref>{{cite web|url=https://quintdaily.com/2017/08/vivegam-tamil-movie-rating-audience-review/|title=Vivegam Tamil Movie Rating [4/5],Audience Review – QuintDaily|last=quintdaily|date=23 August 2017|publisher=}}</ref> ২০১৭ চনত, তেওঁ ৰাজনৈতিক নাটক 'নেনে ৰাজু নেনে মন্ত্ৰী'ত ৰাধা জোগ্ৰেন্দ্ৰৰ চৰিত্ৰত উপস্থিত হৈছিল। তেওঁ অভিনয়ৰ বাবে সমালোচকসকলোৰ পৰা প্ৰশংসা পাইছিল। ইয়াৰ পিছত তেওঁ গুপ্তচৰ একশ্যন ফিল্ম, 'ভিভেগম'ত এগৰাকী প্ৰধান নাৰী চৰিত্ৰত ইয়াজিনী কুমাৰ নামেৰে এগৰাকী সংগীত শিক্ষক আৰু এগৰাকী গুপ্তচৰ প্ৰেমিক স্ত্ৰী হিচাবে উপস্থিত হৈছিল। তেওঁ অভিনয়ৰ বাবে আকৌ সমালোচকসকলোৰ দ্বাৰা প্ৰশংসিত হৈছিল। তাৰ পিছত তেওঁ আত্‌লীৰ 'মাৰ্চেল'ত এগৰাকী ডাক্তৰ হিচাবে সহায়ক চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল আৰু বিজয়ৰ সৈতে চলচ্চিত্ৰ কৰ্মজীৱনত তৃতীয়বাৰৰ বাবে অভিনয় কৰিছিল আৰু তেওঁৰ অভিনয় ইতিবাচক সমালোচনা পাইছিল, য’ত চলচ্চিত্ৰখনে ২০১৭ চনৰ সৰ্বাধিক উপাৰ্জনকাৰী তামিল ছবি হিচাপে পৰিণত হৈছিল। মাৰ্চেল ২০০ কৌটি ক্লাব হ’বলৈ গৈ আছে।<ref>{{cite web|url=http://www.businesstoday.in/trending/box-office/mersal-box-office-collection-vijay-rs-210-crore-worldwide/story/262920.html|title=Mersal Box Office Collection: Vijay's movie makes Rs 210 crore worldwide|website=www.businesstoday.in|accessdate=2 April 2018}}</ref> ২০১৮ চনত, তেলেগু চলচ্চিত্ৰ 'এমএলএ'ত আগৰৱালে মুখ্য ভূমিকা পালন কৰে।<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/telugu/movie-reviews/mla/movie-review/63427634.cms|title=MLA Telugu Movie Review {3/5}: Entertaining, 'time-pass' kind of a film to watch along with your family|website=indiatimes.com|accessdate=2 April 2018}}</ref> ২০১৮ চনৰ এপ্ৰিল মাহত তেওঁ এখন তেলেগু চলচ্চিত্ৰত স্বাক্ষৰ কৰিছিল য’ত ৰবি তেজাও আছিল, অভিনেতা ৰবি তেজাৰ সৈতে তেওঁ তৃতীয় সহযোগিতা হিচাবে চিহ্নিত।<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/telugu/movies/news/ravi-teja-to-romance-kajal-aggarwal/articleshow/63952056.cms"Ravi|title=Teja to romance Kajal Aggarwal|author=|date=|website=indiatimes.com}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.deccanchronicle.com/entertainment/tollywood/280418/kajal-aggarwal-ravi-teja-set-for-hat-trick.html"Kajal|title=Aggarwal-Ravi Teja set for hat trick!"|accessdate=11 March 2020}}{{Dead link|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{cite web|url=https://regional.pinkvilla.com/telugu/news/kajal-aggarwal-confirms-part-telugu-remake-theri-starring-ravi-teja/|title=Kajal Aggarwal confirms signing Telugu remake of Vijay's Theri starring Ravi Teja|author=|date=|website=pinkvilla.com|access-date=2020-08-08|archivedate=2018-06-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180612142713/https://regional.pinkvilla.com/telugu/news/kajal-aggarwal-confirms-part-telugu-remake-theri-starring-ravi-teja/|deadurl=yes}}</ref> তেওঁ 'এৱে'ত অভিনয় কৰিছিল, য’ত তেওঁ এগৰাকী সমস্যা জৰ্জড়িত মহিলাৰ অভিনয় কৰিছিল। আগৰৱালে পিছত 'কাভাচাম'ত এটি ভূমিকা পালন কৰিছিল।<ref>{{cite news |last1=Johnson |first1=David |title=Kajal Aggarwal's Kavacham set for digital premiere on Viu |url=https://www.ibtimes.co.in/kajal-aggarwals-kavacham-set-digital-premiere-viu-799384 |accessdate=14 March 2020 |work=International Business Times, India Edition |date=11 June 2019 |language=english}}</ref> ২০১৯ চনত, আগৰৱালক 'কমলি'ত দেখা গৈছিল। ইয়াৰ পিছত তেওঁৰ 'সীতা'ত পৰিচালক তেজাৰ সৈতে পুনৰ মিলিত হৈছিল, য’ত তেওঁ এগৰাকী অহংকাৰী, স্বাৰ্থপৰ ব্যৱসায়ীৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল।<ref>{{cite news |title=Fans Go Gaga Over Kajal Aggarwal's FIRST LOOK From 'Mosagallu' |url=https://news.abplive.com/entertainment/movies/kajal-aggarwal-first-look-from-mosagallu-pic-1163385 |accessdate=14 March 2020 |work=news.abplive.com |date=21 February 2020 |language=en}}</ref> তেওঁৰ মুক্তিপাবলগীয়া চলচ্চিত্ৰসমূহ হ’ল মোচাগল্লু পৰিচালিত 'জেফাৰি গি চিন' সহ-অভিনীত বিষ্ণু মাঞ্চু আৰু সুনীল চেত্তী; <ref>{{cite news |title=Mosagallu first look out. Vishnu Manchu and Kajal Aggarwal join hands for film on IT scam |url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/mosagallu-first-look-out-vishnu-manchu-and-kajal-aggarwal-join-hands-for-film-on-it-scam-1621937-2019-11-23 |accessdate=14 March 2020 |work=India Today |date=23 November 2019 |language=en}}</ref> সঞ্জয় গুপ্ত পৰিচালিত হিন্দী চলচ্চিত্ৰ 'মুম্বাই চেগ'; <ref>{{cite news |title='Mumbai Saga': Sanjay Gupta fumes over reports of Kajal Agarwal being replaced by Tamannaah Bhatia - Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/mumbai-saga-sanjay-gupta-fumes-over-reports-of-kajal-agarwal-being-replaced-by-tamannaah-bhatia/articleshow/71062186.cms |accessdate=14 March 2020 |work=The Times of India |date=10 September 2019 |language=en}}</ref> আৰু 'ইণ্ডিয়ান ২', সহ-অভিনেত্ৰী কমল হাচান আৰু [[ৰাকুল প্ৰীত সিং]]।<ref>{{cite news |title=It's official: Kajal Aggarwal is the heroine of Indian 2 |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/tamil/kajal-aggarwal-indian-2-heroine-kamal-haasan-5476047/ |accessdate=14 March 2020 |work=The Indian Express |date=3 December 2018}}</ref> ==চলচ্চিত্ৰপঞ্জী== === চলচ্চিত্ৰসমূহ === {| class="wikitable" |+টোকা | style="background:#FFFFCC; "| {{dagger|alt=এতিয়াও মুক্তি লাভ কৰা নাই}} | এতিয়াও মুক্তি লাভ কৰা নাই |} {| class="wikitable sortable" style="width:100%; " |- ! চন ! শিৰোনাম ! চৰিত্ৰ ! পৰিচালক ! ভাষা ! class="unsortable" | টোকা ! class="unsortable" | {{Tooltip|তথ্য প্ৰসংগ}} |- | ২০০৪ |scope="row"| ''কিউ! হো গায়া না...'' | দিয়াৰ ভনী |সমীৰ কাৰ্ণীক | হিন্দী | |<ref>{{cite news | url=http://timesofindia.indiatimes.com/others/news-interviews/Kajal-to-star-with-Ajay-Devgn/articleshow/7482720.cms? | title=Kajal to star with Ajay Devgn | work=[[The Times of India]] | date=13 February 2011 | accessdate=21 April 2017 | url-status=live | archiveurl=https://web.archive.org/web/20170427063343/http://timesofindia.indiatimes.com/others/news-interviews/Kajal-to-star-with-Ajay-Devgn/articleshow/7482720.cms | archivedate=27 April 2017 | df=dmy-all }}</ref> |- |২০০৭ |''লক্ষ্মী কল্যাণাম'' | ''লক্ষ্মী'' | তেজা | rowspan="3" | তেলেগু | |<ref>{{cite web | url=http://www.rediff.com/movies/review/lakshmi/20070219.htm | title=Lakshmi Kalyanam--a tired love story | publisher=Rediff.com | accessdate=22 April 2017 | url-status=live | archiveurl=https://web.archive.org/web/20170422125514/http://www.rediff.com/movies/review/lakshmi/20070219.htm | archivedate=22 April 2017 | df=dmy-all }}</ref> |- |২০০৭ |''চান্দামামা'' | মহালক্ষ্মী |কৃষ্ণ বংশী | |<ref>{{cite web|url=http://www.rediff.com/movies/review/sschanda/20070910.htm|title=Chandamama, a good entertainer|publisher=Rediff.com|accessdate=22 April 2017|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170422130112/http://www.rediff.com/movies/review/sschanda/20070910.htm|archivedate=22 April 2017|df=dmy-all}}</ref> |- |২০০৮ |''পুৰুদু'' | চামিউক্তা |ৰাজ আদিত্য | |<ref>{{cite web|url=http://www.rediff.com/movies/review/sspour/20080114.htm|title=Review: Pourudu is just average|publisher=Rediff.com|accessdate=22 April 2017|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170427062731/http://www.rediff.com/movies/review/sspour/20080114.htm|archivedate=27 April 2017|df=dmy-all}}</ref> |- |২০০৮ |''পাজনি'' | দীপ্তি |পেৰাৰাসু | তামিল | |<ref>{{cite web|url=http://www.rediff.com/movies/review/sspaz/20080115.htm|title=South review: An insipid Pazhani|publisher=Rediff.com|accessdate=22 April 2017|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170422131149/http://www.rediff.com/movies/review/sspaz/20080115.htm|archivedate=22 April 2017|df=dmy-all}}</ref> |- |২০০৮ |''আটাদিষ্টা'' | সুনন্দা |ৰবিকুমাৰ চৌধুৰী | তেলেগু | |<ref>{{Cite web|url=http://movies.fullhyderabad.com/aatadista/telugu/aatadista-movie-reviews-24-2.html|title=Aatadista Movie Review|website=movies.fullhyderabad.com|accessdate=22 April 2017|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170427052510/http://movies.fullhyderabad.com/aatadista/telugu/aatadista-movie-reviews-24-2.html|archivedate=27 April 2017|df=dmy-all}}</ref> |- |২০০৮ |''সৰোজা'' | পূজা |ভেংকট প্ৰভু | rowspan="3" | তামিল |কেমিঅ’ এপিয়াৰেঞ্চ |<ref>{{cite web|url=http://www.rediff.com/movies/review/sss/20080904.htm|title=Review: Saroja|publisher=Rediff.com|accessdate=22 April 2017|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170422135758/http://www.rediff.com/movies/review/sss/20080904.htm|archivedate=22 April 2017|df=dmy-all}}</ref> |- |২০০৮ |''বোম্মালাট্টাম'' | অনিতা |পি. ভাৰতীৰাজ | |<ref>{{Cite web|url=http://www.sify.com/movies/bommalattam-review-tamil-pclwPSebieidi.html |title=Bommalattam |date=12 December 2008 |website=Sify |archive-url=https://archive.is/20170422040758/http://www.sify.com/movies/bommalattam-review-tamil-pclwPSebieidi.html |archive-date=22 April 2017 |url-status=dead |accessdate=22 April 2017 }}</ref> |- |২০০৯ |''মোধী ভিলায়াদু'' | এল. আৰ. ঈশ্বৰী |চৰণ | |<ref>{{cite web | url=http://movies.rediff.com/report/2009/jul/27/tamil-film-review-modhi-vilaiyadu.htm | title=Unimpressive Modhi Vilaiyadu | publisher=Rediff.com | accessdate=21 April 2017 | url-status=live | archiveurl=https://web.archive.org/web/20170423152131/http://movies.rediff.com/report/2009/jul/27/tamil-film-review-modhi-vilaiyadu.htm | archivedate=23 April 2017 | df=dmy-all }}</ref> |- |২০০৯ |''মাগাধীৰা'' | মিত্ৰাবিন্ধা দেৱী / ইণ্ডিৰা{{efn|পুনৰজনম লাভ কৰা 'ইণ্ডিৰা' হিচাপে আগৰৱালে 'মিথ্ৰাভিন্দা'ৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল৷}} |এছ এছ ৰাজমুলী | rowspan="5" | তেলেগু | মনোনীত&nbsp; — শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰীৰ বাবে ফিল্মফেয়াৰ বঁটা  – তেলেগুলে |<ref>{{Cite news|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-andhrapradesh/crowds-gather-to-catch-a-glimpse-of-kajal/article4237397.ece|title=Crowds gather to catch a glimpse of Kajal|date=25 December 2012|work=The Hindu|accessdate=21 April 2017|language=en|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130102015401/http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-andhrapradesh/crowds-gather-to-catch-a-glimpse-of-kajal/article4237397.ece|archivedate=2 January 2013|df=dmy-all}}</ref><br /><ref>{{Cite web|url=http://ssrajamouli.in/filmography/magadheera/|title=Magadheera|website=ssrajamouli.in|accessdate=21 April 2017|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170423062437/http://ssrajamouli.in/filmography/magadheera/|archivedate=23 April 2017|df=dmy-all}}</ref> |- |২০০৯ |''গণেশ জাষ্ট গণেশ'' | দিব্যা |এম. সৰভাৰণ | |<ref>{{cite web|url=http://movies.rediff.com/report/2009/sep/24/south-telugu-movie-review-ganesh.htm|title=Review: Ganesh is fun|publisher=Rediff.com|accessdate=22 April 2017|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170929001044/http://movies.rediff.com/report/2009/sep/24/south-telugu-movie-review-ganesh.htm|archivedate=29 September 2017|df=dmy-all}}</ref> |- |২০০৯ |''আৰ্য্য ২'' | গীতা |সুকুমাৰ | |<ref>{{cite web|url=http://movies.rediff.com/report/2009/nov/27/south-telugu-review-arya2.htm|title=Review: Arya 2 is disappointing|publisher=Rediff.com|accessdate=22 April 2017|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150314172110/http://movies.rediff.com/report/2009/nov/27/south-telugu-review-arya2.htm|archivedate=14 March 2015|df=dmy-all}}</ref> |- |২০১০ |''ওঁম শান্তি'' | মেঘনা |প্ৰকাশ দান্তুলৰী | |<ref>{{Cite web|url=http://movies.fullhyderabad.com/om-shanti/telugu/om-shanti-movie-reviews-3369-2.html|title=Om Shanti Movie Review|website=movies.fullhyderabad.com|accessdate=22 April 2017|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161117011820/http://movies.fullhyderabad.com/om-shanti/telugu/om-shanti-movie-reviews-3369-2.html|archivedate=17 November 2016|df=dmy-all}}</ref> |- |২০১০ |''দাৰ্লিং'' | নন্দিনী |এ. কৰুণাকৰণ | মনোনীত&nbsp; — শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰীৰ বাবে ফিল্মফেয়াৰ বঁটা  – তেলেগু |<ref>{{Cite web |url=http://www.sify.com/movies/darling-review-telugu-pclx8eiegfbji.html |title=Darling |website=Sify |language=en |access-date=22 April 2017 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170422212755/http://www.sify.com/movies/darling-review-telugu-pclx8eiegfbji.html |archivedate=22 April 2017 |df=dmy-all }}</ref> |- |২০১০ |''নান মহান আল্লা'' | প্ৰিয়া সুদৰ্শন |সুচেনথিৰান | তামিল | |<ref>{{cite web|title=Naan Mahaan Alla|url=https://www.rottentomatoes.com/m/naan_mahaan_alla|publisher=Rotten Tomatoes|accessdate=21 April 2017|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121215120040/http://www.rottentomatoes.com/m/naan_mahaan_alla/|archivedate=15 December 2012|df=dmy-all}}</ref> |- |২০১০ |''বৃন্দাভনম'' | ভূমি |বংশী পৈদিপাল্লী | rowspan="3" | তেলেগু | |<ref>{{cite web|url=http://movies.rediff.com/review/2010/oct/14/south-review-brindavanam-is-predictable.htm|title=Brindavanam is predictable|publisher=Rediff.com|accessdate=22 April 2017|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141202085732/http://movies.rediff.com/review/2010/oct/14/south-review-brindavanam-is-predictable.htm|archivedate=2 December 2014|df=dmy-all}}</ref> |- |২০১১ |''মিঃ পাৰফেক্ট'' | প্ৰিয়া |কে. দশৰথ | মনোনীত&nbsp; — শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰীৰ বাবে ফিল্মফেয়াৰ বঁটা  – তেলেগু |<ref>{{Cite news |url=http://bangaloremirror.indiatimes.com/entertainment/reviews//articleshow/21620957.cms? |title=Mr Perfect: Nearly perfect |work=[[Bangalore Mirror]] |access-date=22 April 2017 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170422214029/http://bangaloremirror.indiatimes.com/entertainment/reviews//articleshow/21620957.cms |archivedate=22 April 2017 |df=dmy-all }}</ref> |- |২০১১ |''বীৰা'' | চিত্তী | ৰমেশ বৰ্মা | |<ref>{{cite web|url=http://www.rediff.com/movies/review/south-review-veera/20110520.htm|title=Review: Veera is a tedious watch|publisher=Rediff.com|accessdate=22 April 2017|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170203001751/http://www.rediff.com/movies/review/south-review-veera/20110520.htm|archivedate=3 February 2017|df=dmy-all}}</ref> |- |২০১১ |''সিংগাম'' | কাব্য ভোঁচলী |ৰহিত চেত্ৰী | হিন্দী | মনোনীত&nbsp; — শ্ৰেষ্ঠ নাৰী অভিষেকৰ বাবে ফিল্মফেয়াৰ বঁটা |<ref>{{cite web|url=http://www.rediff.com/movies/review/aseem-chhabra-reviews-singham/20110722.htm|title=Review: Singham is for Ajay Devgn fans only|publisher=Rediff.com|accessdate=22 April 2017|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170422135305/http://www.rediff.com/movies/review/aseem-chhabra-reviews-singham/20110722.htm|archivedate=22 April 2017|df=dmy-all}}</ref> |- |২০১১ |''ধাদা'' | ৰিয়া | অজয় ভূঞা | rowspan="2" | তেলেগু | |<ref>{{cite web|url=http://www.rediff.com/movies/report/south-review-dhada-lacks-punch/20110811.htm|title=Review: Dhada lacks punch|publisher=Rediff.com|accessdate=22 April 2017|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170423061801/http://www.rediff.com/movies/report/south-review-dhada-lacks-punch/20110811.htm|archivedate=23 April 2017|df=dmy-all}}</ref> |- |২০১২ |''বিজিনেছ মেন'' | চিত্ৰা |পুৰী জগন্নাথ | |<ref>{{cite web|url=http://www.rediff.com/movies/review/south-review-businessman-is-a-treat-for-mahesh-fans/20120113.htm |title=Review: Businessman is a treat for Mahesh fans |publisher=Rediff.com |accessdate=22 April 2017 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150222154640/http://www.rediff.com/movies/review/south-review-businessman-is-a-treat-for-mahesh-fans/20120113.htm |archivedate=22 February 2015 }}</ref> |- |২০১২ |''মাট্টাৰ্ৰাণ'' | অঞ্জলি |কে. ভি. আনন্দ | rowspan="2" | তামিল | |<ref>{{cite web|url=http://www.rediff.com/movies/report/south-review-maattraan-is-not-up-to-the-mark/20121012.htm|title=Review: Maattrraan is not up to the mark|publisher=Rediff.com|accessdate=22 April 2017|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170115161957/http://www.rediff.com/movies/report/south-review-maattraan-is-not-up-to-the-mark/20121012.htm|archivedate=15 January 2017|df=dmy-all}}</ref> |- |২০১২ |''ঠুপ্পাকী'' | নিশা |এআৰ মুৰুগাদোশ | |<ref>{{Cite news|url=http://www.news18.com/news/india/thuppakki-review-this-tamil-film-is-well-written-521708.html|title='Thuppakki' Review: This Tamil film is well written|date=14 November 2012|work=News18|accessdate=22 April 2017|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170422212708/http://www.news18.com/news/india/thuppakki-review-this-tamil-film-is-well-written-521708.html|archivedate=22 April 2017|df=dmy-all}}</ref> |- |২০১২ |''চৰোচাৰু'' | সন্ধ্যা |পৰশুৰাম | rowspan="2" | তেলেগু | |<ref>{{cite news | url=http://indiatoday.intoday.in/story/sarocharu-movie-review/1/239031.html | title=Telugu movie review: Sarocharu | work=India Today | accessdate=22 April 2017 | url-status=live | archiveurl=https://web.archive.org/web/20170422213454/http://indiatoday.intoday.in/story/sarocharu-movie-review/1/239031.html | archivedate=22 April 2017 | df=dmy-all }}</ref> |- |২০১৩ |''নায়ক'' | মধু |ভি. ভি. বিনায়ক | |<ref>{{cite web|url=http://www.rediff.com/movies/review/south-review-naayak-is-a-masala-pot-boiler/20130109.htm|title=Review: Naayak is a masala pot-boiler|publisher=Rediff.com|accessdate=22 April 2017|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150201125747/http://www.rediff.com/movies/review/south-review-naayak-is-a-masala-pot-boiler/20130109.htm|archivedate=1 February 2015|df=dmy-all}}</ref> |- |২০১৩ |''স্পেচিয়েল ২৬'' | প্ৰিয়া চৌহান |নিৰাজ পাণ্ডে | হিন্দী | |<ref>{{cite web | url=http://movies.ndtv.com/movie-reviews/movie-review-special-26-781 | title=Movie review: Special 26 | publisher=[[NDTV]] | accessdate=22 April 2017 | url-status=live | archiveurl=https://web.archive.org/web/20170422212502/http://movies.ndtv.com/movie-reviews/movie-review-special-26-781 | archivedate=22 April 2017 | df=dmy-all }}</ref><br /><ref>{{Cite news |url=http://www.freepressjournal.in/entertainment/i-had-never-ridden-a-cycle/142243 |title=I had never ridden a cycle |work=[[The Free Press Journal]] |access-date=22 April 2017 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170422141510/http://www.freepressjournal.in/entertainment/i-had-never-ridden-a-cycle/142243 |archivedate=22 April 2017 |df=dmy-all }}</ref> |- |২০১৩ |বাদশাহ | জোনাকী |শ্ৰীণু ভৈত্লা | তেলেগু | |<ref>{{cite web | url=http://www.ebay.in/itm/BAADSHAH-N-T-R-KAJAL-AGARWAL-TELUGU-INDIAN-DVD-/151088441339 | title=BAADSHAH (N.T.R, KAJAL AGARWAL) - TELUGU INDIAN DVD | publisher=[[eBay]] | accessdate=22 April 2017 | url-status=live | archiveurl=https://web.archive.org/web/20170422214819/http://www.ebay.in/itm/BAADSHAH-N-T-R-KAJAL-AGARWAL-TELUGU-INDIAN-DVD-/151088441339 | archivedate=22 April 2017 | df=dmy-all }}</ref> |- |২০১৩ |''অল ইন অল আজাগু ৰাজা'' | চিত্ৰা দেৱী প্ৰিয়া |এম. ৰাজেশ | rowspan="2" | তামিল | |<ref>{{cite web|url=http://www.rediff.com/movies/review/review-all-in-all-azhagu-raja-is-a-waste-of-time-south/20131105.htm|title=Review: All in All Azhagu Raja is a waste of time|publisher=Rediff.com|accessdate=22 April 2017|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170427063220/http://www.rediff.com/movies/review/review-all-in-all-azhagu-raja-is-a-waste-of-time-south/20131105.htm|archivedate=27 April 2017|df=dmy-all}}</ref> |- |২০১৪ |''জিল্লা'' | চান্থী |আৰ. টি. নিয়াচন | |<ref>{{Cite news|url=http://www.pressreader.com/south-africa/the-new-age-free-state/20140124/282849368849907|title=Jilla|date=24 January 2014|work=[[The New Age (South African newspaper)|The New Age]]|location=South Africa|archive-url=https://web.archive.org/web/20170422213522/http://www.pressreader.com/south-africa/the-new-age-free-state/20140124/282849368849907|archive-date=22 April 2017|url-status=live|accessdate=22 April 2017|df=dmy-all}}</ref> |- |২০১৪ |''য়েবাদু'' | দীপ্তি |বংশী পৈদিপাল্লী | rowspan="3" | তেলেগু | কেমিঅ’ এপিয়াৰেঞ্চ |<ref>{{Cite web |url=http://www.sify.com/movies/yevadu-review-telugu-pcmbigigfhidi.html |title=Yevadu |website=Sify |access-date=22 April 2017 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170422134922/http://www.sify.com/movies/yevadu-review-telugu-pcmbigigfhidi.html |archivedate=22 April 2017 |df=dmy-all }}</ref> |- |২০১৪ |''গোবিন্দুদু এণ্ডাৰিভাদেলে'' | সত্যা |কৃষ্ণ বংশী | মনোনীত&nbsp; — শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰীৰ বাবে ফিল্মফেয়াৰ বঁটা  – তেলেগু |<ref>{{Cite web|url=https://in.bookmyshow.com/entertainment/govindudu-andarivadele-film-review-treat-family/46927|title=Govindudu Andarivadele Review, Rating & Trailer. Latest Tollywood Telugu Movie|website=in.bookmyshow.com|language=en-US|accessdate=22 April 2017|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150529212103/http://in.bookmyshow.com/entertainment/govindudu-andarivadele-film-review-treat-family/46927|archivedate=29 May 2015|df=dmy-all}}</ref> |- |scope="row"| ২০১৫ |''টেম্পাৰ'' | চানভী |পুৰী জগন্নাথ | |<ref>{{Cite news|url=http://www.deccanchronicle.com/150214/entertainment-movie-review/article/movie-review-temper-jr-ntr-back-bang|title=Movie review 'Temper': Jr NTR is back with a bang|date=14 February 2015|work=Deccan Chronicle|accessdate=22 April 2017|language=en|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150214054920/http://www.deccanchronicle.com/150214/entertainment-movie-review/article/movie-review-temper-jr-ntr-back-bang|archivedate=14 February 2015|df=dmy-all}}</ref> |- |২০১৫ |''মাৰী'' | শ্ৰীদেৱী |বালাজী মোহন | rowspan="2" | তামিল | |<ref>{{cite news | url=http://www.thehindu.com/features/cinema/maari-some-nice-bits-cant-save-a-grindingly-ordinary-movie/article7434590.ece | title=Maari: Some nice bits can’t save a grindingly ordinary movie | work=The Hindu | accessdate=22 April 2017 | last=Rangan | first=Baradwaj | url-status=live | archiveurl=https://web.archive.org/web/20161128100235/http://www.thehindu.com/features/cinema/maari-some-nice-bits-cant-save-a-grindingly-ordinary-movie/article7434590.ece | archivedate=28 November 2016 | df=dmy-all }}</ref> |- |২০১৫ |''পায়ুম পুলি'' | Sowmya |সুচেনথিৰান | |<ref>{{Cite news|url=http://www.deccanchronicle.com/150905/entertainment-movie-review/article/movie-review-paayum-puli-pure-entertainer|title=Movie review 'Paayum Puli': A pure entertainer|date=5 September 2015|work=Deccan Chronicle|accessdate=22 April 2017|language=en|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150905091302/http://www.deccanchronicle.com/150905/entertainment-movie-review/article/movie-review-paayum-puli-pure-entertainer|archivedate=5 September 2015|df=dmy-all}}</ref> |- |২০১৫ |''চাইজ জিৰ’'' | rowspan=2| নেজে | rowspan=2|প্ৰকাশ কোবেলামুদী | তেলেগু | rowspan=2|গেষ্ট এপিয়াৰেঞ্চ |<ref>{{cite web|url=http://indianexpress.com/article/entertainment/regional/anushka-shettys-size-zero-opens-to-positve-response/|title=Anushka Shetty’s ‘Size Zero’ opens to positive response|date=27 November 2015|accessdate=22 April 2017|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170422214115/http://indianexpress.com/article/entertainment/regional/anushka-shettys-size-zero-opens-to-positve-response/|archivedate=22 April 2017|df=dmy-all}}</ref> |- |২০১৫ |''ইঞ্জি ইদুপ্পাজাগী'' | তামিল |<ref>{{cite news | url=http://www.hindustantimes.com/movie-reviews/inji-iduppazhagi-review-more-a-fitness-ad-than-an-engaging-story/story-yzlatBYfHtqE5BfEswqqDN.html | title=Inji Iduppazhagi review: More a fitness ad than an engaging story | work=[[Hindustan Times]] | date=30 November 2015 | accessdate=22 April 2017 | url-status=live | archiveurl=https://web.archive.org/web/20170422222225/http://www.hindustantimes.com/movie-reviews/inji-iduppazhagi-review-more-a-fitness-ad-than-an-engaging-story/story-yzlatBYfHtqE5BfEswqqDN.html | archivedate=22 April 2017 | df=dmy-all }}</ref> |- |scope="row"| ২০১৬ | ''চৰ্দাৰ গব্বৰ সিং'' | আৰ্শী |কে. এছ. ৰবীন্দ্ৰ | rowspan="2" | তেলেগু | |<ref>{{Cite news|url=http://www.dnaindia.com/entertainment/review-sardaar-gabbar-singh-review-an-action-fest-for-pawan-kalyan-fans-2199732|title='Sardaar Gabbar Singh' Review: An action fest for Pawan Kalyan fans|date=8 April 2016|work=Daily News & Analysis|accessdate=22 April 2017|language=en-US|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170422142853/http://www.dnaindia.com/entertainment/review-sardaar-gabbar-singh-review-an-action-fest-for-pawan-kalyan-fans-2199732|archivedate=22 April 2017|df=dmy-all}}</ref> |- |২০১৬ | ''ব্ৰহ্মোৎসৱম'' | কাশী |শ্ৰীকান্ত আদ্দালা | |<ref>{{Cite news|url=http://www.deccanchronicle.com/entertainment/movie-reviews/210516/brahmotsavam-movie-review-mahesh-babu-the-saving-grace.html|title=Brahmotsavam movie review: Mahesh Babu the saving grace|date=21 May 2016|work=Deccan Chronicle|accessdate=22 April 2017|language=en|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160924155144/http://www.deccanchronicle.com/entertainment/movie-reviews/210516/brahmotsavam-movie-review-mahesh-babu-the-saving-grace.html|archivedate=24 September 2016|df=dmy-all}}</ref> |- |২০১৬ | ''দো লাফজো কী কাহানী'' | জেন্নী |দীপক টিজৰী | হিন্দী | |<ref>{{Cite news|url=http://www.hindustantimes.com/movie-reviews/do-lafzon-ki-kahani-review-randeep-hooda-makes-you-believe-in-fairytale-love/story-TseTVN1XIuYP7eaxpiyDhK.html|title=Do Lafzon Ki Kahani review: Randeep makes you believe in fairytale love|date=10 June 2016|work=Hindustan Times|accessdate=22 April 2017|language=en|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170422135734/http://www.hindustantimes.com/movie-reviews/do-lafzon-ki-kahani-review-randeep-hooda-makes-you-believe-in-fairytale-love/story-TseTVN1XIuYP7eaxpiyDhK.html|archivedate=22 April 2017|df=dmy-all}}</ref> |- |২০১৬ |''জনতা গেৰেজ'' | নিজে |কোৰাতলা শিৱা | তেলেগু | “পাক্কা লোকেল” গীতত স্পেচিয়েল এপিয়াৰেঞ্চ। |<ref>{{cite web| author=Lahari Music |publisher=T-Series|title=Pakka Local Video Song|date=10 October 2016|url=https://www.youtube.com/watch?v=GFEj1vnhvxA|accessdate=21 April 2017}}</ref> |- |২০১৬ |''কাভালাই ভেন্দাম'' | দিব্যা | দীকায় | তামিল | |<ref>{{cite news | url=http://www.thehindu.com/entertainment/reviews/Kavalai-Vendam-In-sickness-and-in-wealth/article16700041.ece | title=Kavalai Vendam: In sickness and in wealth | work=The Hindu | accessdate=22 April 2017 | last=Menon | first=Vishal | url-status=live | archiveurl=https://web.archive.org/web/20170427064216/http://www.thehindu.com/entertainment/reviews/Kavalai-Vendam-In-sickness-and-in-wealth/article16700041.ece | archivedate=27 April 2017 | df=dmy-all }}</ref> |- |scope="row"| ২০১৭ |''খিলাড়ী নং ১৫০'' | লক্ষ্মী |ভি. ভি. বিনায়ক | rowspan="2" | তেলেগু | |<ref>{{cite news | url=http://www.newindianexpress.com/entertainment/telugu/2017/jan/11/khaidi-no150-review-boss-is-back-but-is-it-good-enough-1558529.html | title=Khaidi No.150 Review: Boss is back, but is it good enough? | work=The New Indian Express | accessdate=22 April 2017 | url-status=live | archiveurl=https://web.archive.org/web/20170422123915/http://www.newindianexpress.com/entertainment/telugu/2017/jan/11/khaidi-no150-review-boss-is-back-but-is-it-good-enough-1558529.html | archivedate=22 April 2017 | df=dmy-all }}</ref> |- |২০১৭ |''নেনে ৰাজু নেনে মন্ত্ৰী'' | ৰাধা | তেজা | |<ref>{{Cite news|url=http://www.firstpost.com/entertainment/nene-raju-nene-mantri-movie-review-rana-daggubati-kajal-shine-in-this-riveting-political-drama-3919591.html|title=Nene Raju Nene Mantri movie review: Rana Daggubati, Kajal shine in this riveting political drama|last=Kumar|first=Hemanth|date=11 August 2017|work=[[Firstpost]]|access-date=12 August 2017|archive-url=https://archive.is/20170812044442/http://www.firstpost.com/entertainment/nene-raju-nene-mantri-movie-review-rana-daggubati-kajal-shine-in-this-riveting-political-drama-3919591.html|archive-date=12 August 2017|url-status=dead|df=dmy-all}}</ref> |- |২০১৭ |ভিভেগাম | য়াজিনী | শিৱ | rowspan="2" | তামিল | |<ref>{{cite news |url=http://www.thehindu.com/entertainment/movies/vivegam-review-fast-without-fury/article19551775.ece |title=‘Vivegam’ review: Fast without fury |date=24 August 2017 | work=The Hindu |last=Ramanujam |first=Srinivasa |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170824082935/http://www.thehindu.com/entertainment/movies/vivegam-review-fast-without-fury/article19551775.ece |archivedate=24 August 2017}}</ref> |- |২০১৭ | |অনুপল্লৱী |আত্লী | |<ref>{{Cite news|url=http://www.hindustantimes.com/movie-reviews/mersal-movie-review-what-is-better-than-one-vijay-three-vijays/story-CdvJzyDYEXgEpCmCBDY42N.html|title=Mersal movie review: For Vijay and his fans, Atlee has delivered a celebratory film|last=Sundar|first=Priyanka|date=18 October 2017|work=[[Hindustan Times]]|accessdate=19 October 2017|archiveurl=https://archive.is/20171019051945/http://www.hindustantimes.com/movie-reviews/mersal-movie-review-what-is-better-than-one-vijay-three-vijays/story-CdvJzyDYEXgEpCmCBDY42N.html|archivedate=19 October 2017}}</ref> |- |২০১৮ |এৱী | কালী | প্ৰশান্ত বৰ্মা | rowspan="5" | তেলেগু | |<ref>{{Cite news |url=https://www.hindustantimes.com/movie-reviews/awe-movie-review-in-awe-of-this-nani-film-its-director-prasanth-varma/story-DtVNKVlpQxLMNrhLiDUMXM.html |title=Awe movie review: Nani and Prasanth Varma’s film is technically brilliant |last=Sundar |first=Priyanka |date=16 February 2018 |work=[[Hindustan Times]] |access-date=17 February 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180217112612/https://www.hindustantimes.com/movie-reviews/awe-movie-review-in-awe-of-this-nani-film-its-director-prasanth-varma/story-DtVNKVlpQxLMNrhLiDUMXM.html |archive-date=17 February 2018}}</ref> |- |২০১৮ |''এমএলএ'' | ইন্দু |উপেন্দ্ৰ মাধৱ | |<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/telugu/movie-reviews/mla/movie-review/63427634.cms|title=MLA Movie Review|last=Adivi|first=Sridhar|date=23 March 2018|work=The Times of India|access-date=25 March 2018|archive-url=https://archive.today/20180325083525/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/telugu/movie-reviews/mla/movie-review/63427634.cms|archive-date=25 March 2018|url-status=live|df=dmy-all}}</ref> |- |২০১৮ |''কাভাচাম'' | চামীউক্তা |শ্ৰীনিবাস মামিল্লা | |<ref>{{Cite web|url=https://www.firstpost.com/entertainment/kavacham-movie-review-bellamkonda-sai-sreenivas-kajal-aggarwal-cant-save-this-low-impact-action-thriller-5691251.html|title=Kavacham movie review: Bellamkonda Sai Sreenivas, Kajal Aggarwal can't save this low-impact action-thriller|last=Kumar|first=Hemanth|date=7 December 2018|website=Firstpost|url-status=live|access-date=22 December 2018}}</ref> |- |২০১৯ |''সীতা'' | ভি. সীতা মহালক্ষ্মী |তেজা | |<ref>{{Cite web|url=http://www.123telugu.com/reviews/sita-telugu-movie-review.html|title=Sita movie review: Only for Kajal’s act|date= 24 May 2019|website=123Telugu|url-status=live|access-date=25 May 2018}}</ref> |- |২০১৯ |''ৰাণাৰাঙ্গাম'' | গীতা |সুধীৰ বৰ্মা | |<ref>{{Cite web|url=http://www.123telugu.com/reviews/ranarangam-telugu-movie-review.html|title=Ranarangam – Slow Paced Crime Drama|date=15 August 2019|website=123Telugu|access-date=2019-08-28}}</ref> |- |২০১৯ |''কোমালী'' | ঋতিকা মোহন |প্ৰদীপ ৰাঙ্গানাথন |তামিল | |<ref>{{Cite web|url=https://www.in.com/entertainment/regional/a-whacky-title-for-jayam-ravis-school-boy-drama-255045.htm|title=A whacky title for Jayam Ravi’s school boy drama!|last=Srinivas|first=Siddarth|date=30 November 2018|website=[[In.com]]|access-date=2019-02-02|archivedate=2018-12-24|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181224023801/https://www.in.com/entertainment/regional/a-whacky-title-for-jayam-ravis-school-boy-drama-255045.htm|deadurl=yes}}</ref> |- |২০২০ | scope="row" style="background:#ffc; " | ''মোচাগাল্লু'' {{dagger|alt=Films that have not yet been released}} | অণু | জেফ্ৰী গী চীন |তেলেগু ইংৰাজী | ফিল্মিং |<ref>{{Cite news|url=http://www.telugucinema.com/news/kajal-aggarwals-hollywood-movie-underway|title=Kajal Aggarwal's Hollywood movie underway|date=7 July 2019|website=Telugucinema|access-date=2019-08-28|archivedate=2019-07-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190707135525/https://www.telugucinema.com/news/kajal-aggarwals-hollywood-movie-underway|deadurl=yes}}</ref> |- |২০২০ |scope="row" style="background:#ffc; " | ''আচাৰ্য {{dagger|alt=Films that have not yet been released}}'' |{{TBA}} |কোৰাতলা শিৱা |তেলেগু |ফিল্মিং | |- |২০২০ | scope="row" style="background:#ffc; " | মুম্বাই চেগ{{dagger|alt=Films that have not yet been released}} | যমুনা | সঞ্জয় গুপ্তা |হিন্দী | ফিল্মিং |<ref>{{Cite news|url=https://mumbaimirror.indiatimes.com/entertainment/bollywood/john-abraham-to-team-up-with-kajal-aggarwal-for-mumbai-saga/articleshow/70864760.cms|title=John Abraham to team up with Kajal Aggarwal for Mumbai Saga|date=28 August 2019|website=Mumbai Miror|access-date=2019-08-28}}</ref> |- |২০২০ | scope="row" style="background:#ffc; " | ''হে চিনামিকা''{{dagger|alt=Films that have not yet been released}} | {{TBA}} | বৃন্দা |তামিল | ফিল্মিং |<ref>{{cite news |title=Aditi Rao Hydari, Kajal Aggarwal, Dulquer team up for first time for 'Hey Sinamika' |url=https://www.deccanchronicle.com/entertainment/kollywood/120320/aditi-rao-hydari-kajal-aggarwal-dulquer-team-up-for-first-time-for.html |publisher=Deccan Chronicle}}</ref> |- |২০২১ |scope="row" style="background:#ffc; " | ইণ্ডিয়ান ২{{dagger|alt=Films that have not yet been released}} | {{TBA}} |এছ শংকৰ |তামিল |ফিল্মিং |<ref>{{Cite news|url=http://www.pinkvilla.com/entertainment/south/kajal-aggarwal-confirms-being-part-kamal-haasans-indian-2-says-i-never-walked-out-film-467542%3famp|title=Kajal Aggarwal CONFIRMS being a part of Kamal Haasan's Indian 2, Says 'I never walked out of the film'|date=14 August 2019|website=Pinkvilla|access-date=2019-08-28|archivedate=2019-08-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190829074849/http://www.pinkvilla.com/entertainment/south/kajal-aggarwal-confirms-being-part-kamal-haasans-indian-2-says-i-never-walked-out-film-467542%253Famp|deadurl=yes}}</ref> |- |{{TBA}} | scope="row" style="background:#ffc; " |''পেৰিছ পেৰিছ'' | পৰমেশ্বৰী | ৰমেশ অৰবিন্দ | তামিল | বিলম্বিত | |- |} === টেলিভিচন === {| class="wikitable plainrowheaders sortable" |- style="background:#ccc; text-align:center; " ! scope="col" | চন ! scope="col" | শিৰোনাম ! scope="col" | চৰিত্ৰ ! scope="col" | পৰিচালক <!--! scope="col" | Language(s) --> ! scope="col" class="unsortable" | টোকা ! scope="col" class="unsortable" | {{Tooltip|তথ্য প্ৰসংগ|Reference(s)}} |- | ২০২০ ! scope="row" style="background:#FFFFCC; " | ''লাইভ টেলিকাষ্ট''{{dagger|alt=Films that have not yet been released}} | {{TBA}} | ভেংকট প্ৰভু | ফিল্মিং |<ref>{{Cite news|url=http://behindwoods.com/amp/tamil-movies-cinema-news-16/kajal-aggarwal-roped-in-for-venkat-prabhus-web-series.html|title=Wow! Kajal Aggarwal teams up with Maanaadu director again!|date=20 July 2019|website=Behindwoods|access-date=2019-08-28}}{{Dead link|date=December 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- |} ==পুৰস্কাৰ আৰু মনোনয়ন== [[File:Kajal Aggarwal.jpg|thumb| right|জি চিনে পুৰস্কাৰ ২০১২, কাজল আগৰৱাল]] {|class="wikitable sortable" |- ! scope=”col|পুৰস্কাৰ ! scope=”col|বিভাগ ! scope=”col|চলচ্চিত্ৰ ! scope=”col|ফলাফল |- |rowspan=2|চিনেমা এৱাৰ্ড |শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰী |বৃন্দাভানাম (২০১০) |{{won}} |- |শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰী |ঠুপ্পাক্কি (২০১৩) |{{won}} |- |দক্ষিণ স্কোপ বঁটা |শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰী - তেলেগু |rowspan=2|মাগাধীৰা (২০০৯) |{{nom}} |- |rowspan=3|ফিল্মফেয়াৰ বঁটা দক্ষিণ |শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰী |{{nom}} |- |শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰী |ডাৰ্লিং (২০১০) |{{nom}} |- |শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰী |মি. পাৰফেক্ট (২০১১) |{{nom}} |- |ফিল্মফেয়াৰ বঁটা |শ্ৰেষ্ঠ নাৰী অভিষেক | rowspan="2" |সিংগাম (২০১১) |{{nom}} |- |জি চিনে এৱাৰ্ড |শ্ৰেষ্ঠ নাৰী অভিষেক |{{won}} |- |rowspan=2|বিজয় বঁটা |শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰী |rowspan=3|” ঠুপ্পাক্কি” (২০১৩) |{{won}} |- |প্ৰিয় নায়িকা |{{won}} |- |rowspan=2|২য় দক্ষিণ ভাৰতীয় আন্তৰ্জাতিক চলচ্চিত্ৰ পুৰস্কাৰ |rowspan=2|শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰী |{{won}} (সমালোচক) |- |বিজনেচমেন (২০১৩) | {{nom}} |- |কচমোপলিটন পিপলচ্‌ চয়েচ এৱাৰ্ড | শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰী |ঠুপ্পাক্কি (২০১৩) |{{won}} |} == টোকা == {{notes | colwidth = | notes = }} ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{reflist|30em}} ==বাহ্যিক সংযোজন== {{Commons category|Kajal Aggarwal|কাজল আগৰৱাল}} * {{IMDb name|2570245}} * {{Instagram|kajalaggarwalofficial}} * {{Twitter|MsKajalAggarwal}} [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় অভিনেত্ৰী]] [[শ্ৰেণী:দাক্ষিণাত্যৰ অভিনেত্ৰী]] [[শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি]] osfmkq0hei3wjy5u2nkqulidhgvs3xu 0 61505 606228 606033 2026-05-14T01:55:21Z CommonsDelinker 118 Replacing Vijay-tranperent-signature.png with [[File:Vijay-transparent-signature.png]] (by [[:c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] because: [[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR3|Criterion 3]] (obvious error)). 606228 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | office = তামিলনাডুৰ মুখ্যমন্ত্ৰী | order = নৱম | term_start = ১০ মে' ২০২৬ | governor = ৰাজেন্দ্ৰ আৰলেকাৰ | predecessor = এম. কে. ষ্টালিন {{Collapsed infobox section begin|অতিৰিক্ত মন্ত্ৰালয়সমূহ}} | 1blankname1 = মন্ত্ৰালয় আৰু বিভাগসমূহ | 1namedata1 = * ৰাজহুৱা * সাধাৰণ প্ৰশাসন * জিলা ৰাজহ বিষয়াসকল * আৰক্ষী * গৃহ * বিশেষ পদক্ষেপ * বিশেষ আঁচনি ৰূপায়ণ * বিশেষভাৱে সক্ষম ব্যক্তিসকলৰ কল্যাণ | term_start1 = ১০ মে' ২০২৬ | predecessor1 = এম. কে. ষ্টালিন {{Collapsed infobox section end}} | office2 = সদস্য, তামিলনাডু বিধানসভা | constituency2 = পেৰাম্বুৰ | term_start2 = ৪ মে' ২০২৬ | predecessor2 = আৰ. ডি. শেখৰ | term_start3 = ৪ মে' ২০২৬ | term_end3 = ১০ মে' ২০২৬ | constituency3 = ত্ৰিচী পূব | predecessor3 = ইনিগো ইৰুধায়ৰাজ | office4 = তামিলাগা ভেট্টি কাজাগামৰ সভাপতি | term_start4 = ২ ফেব্ৰুৱাৰী ২০২৪ | 1blankname4 = সাধাৰণ সম্পাদক | 1namedata4 = এন. আনন্দ | predecessor4 = পদটো প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছে | image = Vijay at Jana Nayagan's pooja ceremony.jpg | caption = ২০২৪ চনত বিজয় | birth_name = চন্দ্ৰশেখৰন জোচেফ বিজয় | birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1974|6|22}} | birth_place = [[মাদ্ৰাজ]] (বৰ্তমান [[চেন্নাই]]), [[তামিলনাডু]], [[ভাৰত]] | party = তামিলাগা ভেট্টি কাজাগাম (২০২৪-ৰ পৰা) | spouse = {{marriage|সংগীতা সোৰ্ণালিংগম|25 August 1999|2025|end={{abbr|sep.|বিচ্ছেদ}}}} | children = ২ | father = এছ. এ. চন্দ্ৰশেখৰন | mother = শোভা চন্দ্ৰশেখৰ | occupation = {{hlist|ৰাজনীতিবিদ|অভিনেতা}} | relatives = চন্দ্ৰশেখৰন পৰিয়াল | awards = | signature = Vijay-transparent-signature.png | education = লায়লা কলেজ, মাদ্ৰাজ (আধাতে এৰে) | nickname = থালাপাথি (কমাণ্ডাৰ) }} '''চন্দ্ৰশেখৰন জোচেফ বিজয়''' (জন্ম ২২ জুন ১৯৭৪, '''''বিজয় থালাপতি''' বা '''থালাপতি বিজয়''' নামেৰে পৰিচিত'') এগৰাকী ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ আৰু প্ৰাক্তন অভিনেতা যিয়ে ২০২৬ চনৰ মে' মাহৰ পৰা [[তামিলনাডু]]ৰ নৱম মুখ্যমন্ত্ৰী হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰি আছে। তেওঁ ৰাজনৈতিক দল তামিলাগা ভেট্টি কাজাগাম (TVK)ৰ প্ৰতিষ্ঠাপক আৰু সভাপতি। ৰাজনীতিত প্ৰৱেশ কৰাৰ পূৰ্বে তেওঁ তামিল চলচ্চিত্ৰৰ এজন আগশাৰীৰ অভিনেতা আৰু মাজে-মাজে নেপথ্য কণ্ঠশিল্পী আছিল। ১৯৮০ চনৰ দশকত শিশু অভিনেতা হিচাপে কেৰিয়াৰ আৰম্ভ কৰাৰ পিছত বিজয়ে তেওঁৰ পিতৃ এছ. এ. চন্দ্ৰশেখৰনৰ পৰিচালনাত ''নালাইয়্য থীৰ্পু'' (১৯৯২) ছবিৰ জৰিয়তে নায়ক হিচাপে আত্মপ্ৰকাশ কৰে। তেওঁ ''পুভে উনাক্কাগা'' (১৯৯৬), ''লাভ টুডে'' (১৯৯৭), ''কাধালুকু মাৰিয়াদাই'' (১৯৯৭) আৰু ''থুল্লাথা মানামুম থুল্লুম'' (১৯৯৯) ৰ দৰে ৰোমাণ্টিক ছবিৰ জৰিয়তে জনপ্ৰিয়তা অৰ্জন কৰে। ইয়াৰ পিছত তেওঁ ''থিৰুমালাই'' (২০০৩), ''গিলী'' (২০০৪) আৰু ''পক্কিৰী'' (২০০৭) ছবিৰ জৰিয়তে এজন একচন ষ্টাৰ হিচাপে পৰিগণিত হয়। ২০১০ চনৰ পৰা তেওঁ ''থুপ্পাক্কি'' (২০১২), ''কাথ্থি'' (২০১৪), ''মেৰ্ছাল'' (২০১৭), ''সৰকাৰ'' (২০১৮), ''মাষ্টাৰ'' (২০ ২০২১), ''লিঅ''' (২০২৩), আৰু ''দ্য গ্ৰেটেষ্ট অৱ অল টাইম'' (২০২৪) ৰ দৰে বৃহৎ বাণিজ্যিক সফলতা লাভ কৰা ছবিত অভিনয় কৰে, যিবোৰ সৰ্বাধিক উপাৰ্জন কৰা তামিল ছবিৰ ভিতৰত অন্যতম। ২০২৪ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহত বিজয়ে চলচ্চিত্ৰৰ পৰা অৱসৰ আৰু ৰাজনীতিত প্ৰৱেশৰ কথা ঘোষণা কৰে। তেওঁ TVK প্ৰতিষ্ঠা কৰে, যিয়ে ২০২৬ চনৰ তামিলনাডু বিধানসভা নিৰ্বাচনত ১০৮খন আসন লাভ কৰে। একক সৰ্ববৃহৎ দল হিচাপে আত্মপ্ৰকাশ কৰি TVK-ই তামিলনাডুৰ ৰাজনীতিত আধা শতিকা জোৰা DMK–AIADMK-ৰ দ্বৈত আধিপত্য ভংগ কৰে।<ref>{{Cite news |date=4 May 2026 |title=TVK storms Tamil Nadu, eclipses DMK and AIADMK but falls short of majority: What next for Vijay? |url=https://indiatimes.com |access-date=4 May 2026 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref><ref>{{Cite news |last=Kumar |first=D. Suresh |date=4 May 2026 |title=TVK chief Vijay makes stunning debut, disrupts T.N.’s bipolar politics but falls short of magic figure |url=https://thehindu.com |access-date=4 May 2026 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref> কেইবাটাও সৰু দলৰ সমৰ্থনত বিজয় ২০২৬ চনৰ ১০ মে'ত মুখ্যমন্ত্ৰী হয়। == প্ৰাৰম্ভিক জীৱন, পৰিয়াল আৰু শিক্ষা == জোচেফ বিজয় চন্দ্ৰশেখৰৰ জন্ম ১৯৭৪ চনৰ ২২ জুনত তামিলনাডুৰ [[মাদ্ৰাজ]]ত হৈছিল।<ref>{{cite news |url=https://www.newindianexpress.com/galleries/entertainment/2018/jun/22/happy-birthday-thalapathy-check-out-some-rare-images-of-the-vijay-101592.html |title=Happy birthday Thalapathy! Check out some rare images of the Vijay |newspaper=[[The New Indian Express]] |date=22 June 2021|access-date=15 September 2023|archive-date=4 October 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231004131004/https://www.newindianexpress.com/galleries/entertainment/2018/jun/22/happy-birthday-thalapathy-check-out-some-rare-images-of-the-vijay-101592.html|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news |author=Manoj Kumar R |title='Thalapathy' Vijay, the last superstar of Tamil box office |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/opinion-entertainment/thalapathy-vijay-birthday-the-last-superstar-of-tamil-box-office-7982426/|orig-date=22 June 2022 |date=24 June 2022|access-date=27 October 2022 |newspaper=[[The Indian Express]]|archive-date=27 October 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221027094938/https://indianexpress.com/article/entertainment/opinion-entertainment/thalapathy-vijay-birthday-the-last-superstar-of-tamil-box-office-7982426/|url-status=live}}</ref> তেওঁৰ পিতৃ এছ. এ. চন্দ্ৰশেখৰন এজন চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক আৰু মাতৃ শোভা চন্দ্ৰশেখৰ এগৰাকী নেপথ্য কণ্ঠশিল্পী।<ref>{{cite news |date=28 November 2023 |title=Did you know Kizhakku Vasal fame S.A. Chandrasekhar was a director? |newspaper=[[The Times of India]] |url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/tamil/tuesday-trivia-did-you-know-kizhakku-vasal-fame-s-a-chandrasekhar-was-a-director-once/articleshow/105555369.cms |access-date=12 November 2022 |archive-date=2 February 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240202134037/https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/tamil/tuesday-trivia-did-you-know-kizhakku-vasal-fame-s-a-chandrasekhar-was-a-director-once/articleshow/105555369.cms |url-status=live }}</ref> তেওঁৰ পিতৃ এজন কেথলিক [[খ্ৰীষ্টান]] আছিল আৰু মাতৃ এগৰাকী [[হিন্দু]] ধৰ্মাৱলম্বী।<ref>{{cite web |title=About Vijay |work=Vikatan |date=27 December 2021 |url=https://www.vikatan.com/topics/vijay-person-2|archive-url=https://web.archive.org/web/20211227053108/https://www.vikatan.com/topics/vijay-person-2|archive-date=27 December 2021|url-status=live|access-date=27 December 2021}}</ref><ref>{{cite web |title="I was born as a Christian, my wife is a Hindu": Vijay's father SA Chandrasekhar responds to allegations |work=Keralakaumudi Daily |date=21 February 2020 |url=https://keralakaumudi.com/en/news/news.php?id=249358&u=i-was-born-as-a-christian-my-wife-is-a-hindu-vijays-father-sa-chandrasekhar-responds-to-allegations-249358|archive-url=https://web.archive.org/web/20220104152739/https://keralakaumudi.com/en/news/news.php?id=249358&u=i-was-born-as-a-christian-my-wife-is-a-hindu-vijays-father-sa-chandrasekhar-responds-to-allegations-249358|archive-date=4 January 2022|url-status=live|access-date=4 January 2022}}</ref> বিজয়ৰ বিদ্যা নামৰ এগৰাকী ভগ্নী আছিল, যাৰ মাত্ৰ দুবছৰ বয়সতে মৃত্যু হৈছিল।<ref>{{Cite web |date=2026-05-04 |title=Who was Vidhya Vijay? Thalapathy Vijay’s sister, died tragically at young age due to…, caused TVK chief to become… |url=https://news24online.com/photos/entertainment/who-was-vidhya-vijay-thalapathy-vijay-sister-died-tragically-at-young-age-due-to-illness-caused-tvk-chief-to-become-introvert-826994 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260510225544/https://news24online.com/photos/entertainment/who-was-vidhya-vijay-thalapathy-vijay-sister-died-tragically-at-young-age-due-to-illness-caused-tvk-chief-to-become-introvert-826994 |archive-date=2026-05-10 |access-date=2026-05-10 |website=[[News 24 (Indian TV channel)|News 24]] |language=en}}</ref> বিজয়ে প্ৰাথমিক শিক্ষা কডাম্বাক্কামৰ ফাতিমা স্কুলত আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত বিৰুগাম্বাক্কামৰ বাললোক স্কুলত লাভ কৰিছিল।<ref>{{cite video |url=https://www.youtube.com/watch?v=t1Ecr-4c5F0|archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211212/t1Ecr-4c5F0|archive-date=12 December 2021|url-status=live |title=Vijay speaks about his childhood schooling in fathima matriculation school chennai |work=YouTube}}{{cbignore}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.behindwoods.com/tamil-movies/slideshow/which-celebritiy-belongs-to-your-schoolcollege/vijay.html |title=Vijay {{!}} Which Celebrity belongs to your school/college?|work=Behindwoods|date=23 April 2016|access-date=28 December 2017|archive-date=28 December 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171228171818/http://www.behindwoods.com/tamil-movies/slideshow/which-celebritiy-belongs-to-your-schoolcollege/vijay.html|url-status=live}}</ref> তেওঁ লয়লা কলেজৰ পৰা দৃশ্যমান যোগাযোগ (Visual Communication) বিষয়ত স্নাতক ডিগ্ৰীৰ বাবে অধ্যয়ন কৰিছিল, কিন্তু অভিনয় জীৱনত মনোনিবেশ কৰিবলৈ তেওঁ আধাতে কলেজ ত্যাগ কৰে।<ref>{{cite news |url=https://economictimes.indiatimes.com/news/india/top-south-actors-who-studied-in-loyala-college-chennai/vijay/slideshow/100422211.cms |title=Top actors who studied in Loyola college |newspaper=[[The Economic Times]] |date=22 May 2023|access-date=1 December 2023}}</ref><ref>{{Cite web |date=5 February 2026 |title=Actor-politician Vijay's wife Sankgeetha files for divorce |url=https://www.thenewsminute.com/flix/actor-politician-vijays-wife-sankgeetha-files-for-divorce |website=The News Minute}}</ref><ref name="N">{{Cite news |date=27 February 2026 |title=Who Is Vijay's Wife Sankgeetha Sornalingam, Who Filed For Divorce After 26 Years Of Marriage? |url=https://www.ndtv.com/entertainment/who-is-vijays-wife-sangeetha-sornalingam-who-filed-for-divorce-after-26-years-of-marriage-11145347 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260304070139/https://www.ndtv.com/entertainment/who-is-vijays-wife-sangeetha-sornalingam-who-filed-for-divorce-after-26-years-of-marriage-11145347 |archive-date=4 March 2026 |access-date=4 March 2026 |work=NDTV |language=en}}</ref> == ব্যক্তিগত জীৱন == === বিবাহ, সম্পৰ্ক আৰু বন্ধুত্ব === বিজয়ে ১৯৯৯ চনৰ ২৫ আগষ্টত [[শ্ৰীলংকা]]ত জন্মগ্ৰহণ কৰা [[ব্ৰিটিছ]] [[তামিল]] মূলৰ এক আঢ্যৱন্ত ব্যৱসায়ী পৰিয়ালৰ কন্যা সংগীতা সোৰ্ণালিংগমৰ সৈতে বিবাহপাশত আৱদ্ধ হয়।<ref>{{cite news |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/photo-features/five-reasons-why-we-love-vijay/photostory/49378288.cms |title=Five reasons why we love Vijay |newspaper=[[The Times of India]]|access-date=25 August 2018|archive-date=26 August 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180826052512/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/photo-features/five-reasons-why-we-love-vijay/photostory/49378288.cms|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news |url=http://www.rediff.com/movies/1998/aug/17ss.htm |title=Rediff On The Net, Movies: Gossip from the southern film industry |work=Rediff |date=17 August 1998|access-date=18 July 2010|archive-date=3 March 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160303181918/http://www.rediff.com/movies/1998/aug/17ss.htm|url-status=live}}</ref> ''কালামেল্লাম কাথিৰুপ্পেন'' (১৯৯৭) ছবিৰ শ্বুটিঙৰ সময়ত সংগীতাই বিজয়ক এজন অনুৰাগী হিচাপে লগ পাইছিল আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত দুই পৰিয়ালৰ সন্মতিমৰ্মে তেওঁলোকৰ বিবাহ সম্পন্ন হয়। তেওঁলোকৰ দুটি সন্তান আছে: এজন পুত্ৰ (জেছন সঞ্জয়) আৰু এগৰাকী কন্যা (দিব্য ছাশা)।<ref>{{cite news |date=17 February 2021 |title=Rumour has it! Vijay's son Jason Sanjay to direct the 'Master' actor's film soon |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/rumour-has-it-vijays-son-jason-sanjay-to-direct-the-master-actors-film-soon/articleshow/81042743.cms |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230829085004/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/rumour-has-it-vijays-son-jason-sanjay-to-direct-the-master-actors-film-soon/articleshow/81042743.cms |archive-date=29 August 2023 |access-date=29 August 2023 |newspaper=[[The Times of India]]}}</ref><ref name="DS">{{cite news |date=21 January 2016 |title=Vijay's daughter to make her debut with Theri |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/vijays-daughter-to-make-her-debut-with-theri/articleshow/50654152.cms |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231006085241/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/vijays-daughter-to-make-her-debut-with-theri/articleshow/50654152.cms |archive-date=6 October 2023 |access-date=15 September 2023 |newspaper=[[The Times of India]]}}</ref> জেছন সঞ্জয় এজন নৱাগত চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক যিয়ে ''চিগমা'' ছবিৰ জৰিয়তে পৰিচালক হিচাপে আত্মপ্ৰকাশ কৰিব আৰু ইয়াৰ পূৰ্বে তেওঁ পিতৃৰ সৈতে ''ভেট্টাইক্কাৰন'' ছবিত অভিনয় কৰিছিল; আনহাতে দিব্য ছাশায়ো পিতৃৰ সৈতে ''থেৰী'' ছবিত অভিনয় কৰিছিল।<ref>{{Cite news |date=23 December 2025 |title='Sigma' teaser: Jason Sanjay's directorial debut impresses, Fans sense a hit |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/sigma-teaser-jason-sanjays-directorial-debut-impresses-fans-sense-a-hit/articleshow/126141509.cms |access-date=28 April 2026 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref><ref name="DS"/> ২০২৫ চনত সংগীতাই বিবাহ বিচ্ছেদৰ বাবে আবেদন কৰে।<ref>{{Cite web |last=Madhav |first=Pramod |date=27 February 2026 |title=Actor and TVK chief Vijay's wife files for divorce, alleges affair with actor |url=https://www.indiatoday.in/movies/story/tvk-chief-and-actor-vijays-wife-files-for-divorce-accuses-him-of-infidelity-2875467-2026-02-27 |access-date=27 February 2026 |website=India Today |language=en |archive-date=28 February 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260228005132/https://www.indiatoday.in/movies/story/tvk-chief-and-actor-vijays-wife-files-for-divorce-accuses-him-of-infidelity-2875467-2026-02-27 |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |last=Sajeev |first=Upasana |date=27 February 2026 |title=Actor Vijay's Wife Moves Family Court Seeking Divorce |url=https://www.livelaw.in/news-updates/actor-vijay-wife-divorce-petition-adultery-524930 |access-date=27 February 2026 |website=livelaw.in |language=en |archive-date=28 February 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260228005132/https://www.livelaw.in/news-updates/actor-vijay-wife-divorce-petition-adultery-524930 |url-status=live }}</ref><ref name="N"/> ২০২৬ চনত তেওঁ এখন আৱেদন দাখিল কৰি অভিযোগ কৰে যে বিজয়ে তেওঁক বৈবাহিক গৃহত প্ৰৱেশ কৰাত বাধা দিছে আৰু এগৰাকী নাম অপ্ৰকাশিত অভিনেত্ৰীৰ সৈতে তেওঁৰ অবৈধ সম্পৰ্ক আছে।<ref>{{Cite web |date=7 March 2026 |title=Sankgeetha Sornalingam files fresh petition, alleges Vijay is denying her entry to Neelankarai home |url=https://www.moneycontrol.com/entertainment/regional/sankgeetha-sornalingam-files-fresh-petition-alleges-vijay-is-denying-her-entry-to-neelankarai-home-article-13853696.html |website=Moneycontrol}}</ref><ref name=":0">{{Cite web |last=Madhav |first=Pramod |date=7 March 2026 |title=Vijay's wife's plea seeking residential rights surfaces amid viral pics with Trisha |url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/vijay-thalapathy-wife-sangeetha-files-fresh-plea-to-stay-in-matrimonial-home-2878608-2026-03-07 |access-date=8 March 2026 |website=India Today |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Vijay Divorce: Sangeetha seeks court nod to stay in matrimonial home |url=https://www.deccanherald.com/india/tamil-nadu/sangeetha-seeks-court-direction-to-stay-in-matrimonial-house-vijay-breaks-his-silence-over-wife-seeking-divorce-3923383 |access-date=8 March 2026 |website=Deccan Herald |language=en}}</ref> অভিনেত্ৰী তৃষা কৃষ্ণনৰ সৈতে বিজয়ক এটা অনুষ্ঠানত দেখা পোৱাৰ পিছত এই আৱেদনে সংবাদ মাধ্যমৰ বিশেষ দৃষ্টি আকৰ্ষণ কৰে।<ref name=":0" /><ref>{{Cite web |title=TVK chief Vijay attends wedding reception with actor Trisha days after his wife files for divorce |url=https://www.deccanherald.com/entertainment/tvk-chief-vijay-attends-wedding-reception-with-actor-trisha-days-after-his-wife-files-for-divorce-3921104 |access-date=8 March 2026 |website=Deccan Herald |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=5 March 2026 |title=Vijay arriving with Trisha at Kalpathi Suresh's son's wedding days after wife Sankgeetha's divorce filing fuels buzz |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/tamil-cinema/vijay-and-trisha-attend-kalpathi-suresh-s-sons-wedding-reception-after-his-wife-sankgeetha-filed-for-divorce-watch-101772726318991.html |access-date=8 March 2026 |website=Hindustan Times |language=en}}</ref> পাৰ্শ্ব অভিনেতা সঞ্জীৱ ভেংকট, শ্ৰীমান আৰু শ্ৰীনাথ কলেজীয়া দিনৰ পৰাই বিজয়ৰ অন্তৰংগ বন্ধু আৰু তেওঁলোকৰ কেইবাখনো ছবিত বিজয়ৰ সৈতে অভিনয় কৰিছে। নেপথ্য কণ্ঠশিল্পী এছ. এন. সুৰেন্দৰ বিজয়ৰ মোমায়েক; আনহাতে অভিনেতা তথা ক্ৰিকেটাৰ বিক্ৰান্ত বিজয়ৰ এজন সম্পৰ্কীয় ভাতৃ, যদিও তেওঁলোকে একেলগে কোনো ছবিত কাম কৰা নাই। তামিলনাডুৰ প্ৰাক্তন উপ-মুখ্যমন্ত্ৰী উদয়নিধি ষ্টালিন, যিয়ে বিজয়ৰ ছবি ''কুৰুভি'' প্ৰযোজনা কৰিছিল, তেওঁ বিজয়ক শৈশৱৰ পৰাই "এজন ঘনিষ্ঠ বন্ধু" বুলি অভিহিত কৰিছিল।<ref>{{cite news |last=Nair |first=Shilpa |title=Actor Vijay calls out 'dynastic selfish family', DMK says no basis to remarks |work=India Today |date=28 October 2024 |access-date=8 October 2025 |url=https://www.indiatoday.in/india/tamil-nadu/story/actor-vijay-tamilaga-vettri-kazhagam-tvk-rally-villupuram-bjp-dmk-corruption-2624107-2024-10-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241029051244/https://www.indiatoday.in/india/tamil-nadu/story/actor-vijay-tamilaga-vettri-kazhagam-tvk-rally-villupuram-bjp-dmk-corruption-2624107-2024-10-28 |archive-date=29 October 2024 |url-status=live}}</ref> বিজয়ৰ তামিলাগা ভেট্টি কাজাগামে উদয়নিধিৰ পিতৃ তথা তামিলনাডুৰ তদানীন্তন মুখ্যমন্ত্ৰী এম. কে. ষ্টালিনৰ বিৰুদ্ধে নিৰ্বাচনী প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা আৰু প্ৰচাৰ চলোৱাৰ পিছত তেওঁলোক দুয়ো ৰাজনৈতিক প্ৰতিদ্বন্দ্বী হৈ পৰে। === সম্পত্তি আৰু উপাৰ্জন === বিজয় তামিল চলচ্চিত্ৰৰ সৰ্বাধিক দৰমহা পোৱা অভিনেতাসকলৰ ভিতৰত অন্যতম।<ref>{{cite web|title=Rajinikanth to Thalapathy Vijay, highest paid actors of Kollywood. Here's how much they earn per film |url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/rajinikanth-to-thalapathy-vijay-highest-paid-actors-of-kollywood-2382520-2023-05-22|date=22 May 2023|work=[[India Today]]|access-date=27 January 2024}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.news18.com/news/movies/vijay-to-suriya-8-highest-paid-actors-of-the-tamil-film-industry-4940618.html|title=Vijay to Suriya: 8 Highest-Paid Actors of The Tamil Film Industry|work=[[News18]]|access-date=26 December 2023|date=4 April 2022}}</ref> ২০২৬ চনৰ মাৰ্চ মাহৰ তথ্য অনুসৰি বিজয়ৰ মুঠ সম্পত্তিৰ পৰিমাণ আছিল ৬২৫ কোটি টকাতকৈও অধিক।<ref>{{Cite news |date=30 March 2026 |title=Tamil Nadu election 2026: TVK president Vijay declares nearly ₹625 crore in assets |url=https://www.thehindu.com/elections/tamil-nadu-assembly/tvk-president-vijaydeclares-nearly-625crorein-assets-and-loans-to-family-members/article70803856.ece |access-date=31 March 2026 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref> তেওঁ ''বিষ্ট'' ছবিখনৰ বাবে ১০০ কোটি টকা আৰু ''ৱাৰিছু'' ছবিখনৰ বাবে আনুমানিক ১২০ কোটিৰ পৰা ১৫০ কোটি টকা দৰমহা হিচাপে লাভ কৰিছিল।<ref>{{cite web |date=22 June 2021 |title=Thalapathy Vijay turns 47: Luxury cars to hefty pay package, a look at Tamil actor's wealth |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/tamil-cinema/thalapathy-vijay-turns-47-luxury-cars-to-hefty-pay-package-a-look-at-tamil-actor-s-wealth-101624287592254.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20211116033433/https://www.hindustantimes.com/entertainment/tamil-cinema/thalapathy-vijay-turns-47-luxury-cars-to-hefty-pay-package-a-look-at-tamil-actor-s-wealth-101624287592254.html|archive-date=16 November 2021|access-date=27 December 2021 |work=[[The Hindustan Times]]}}</ref><ref>{{cite web |title=Vijay confirms 'Thalapathy 66' for highest salary in south? |work=[[The Times of India]] |date=20 August 2021 |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/vijay-confirms-thalapathy-66-for-highest-salary-in-south/articleshow/85480625.cms|url-status=live|access-date=29 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210829073537/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/vijay-confirms-thalapathy-66-for-highest-salary-in-south/articleshow/85480625.cms|archive-date=29 August 2021}}</ref> ২০২৩ চনত প্ৰকাশিত খবৰ অনুসৰি তেওঁ ''দ্য গ্ৰেটেষ্ট অৱ অল টাইম'' ছবিখনৰ বাবে ২০০ কোটি টকা লাভ কৰি ভাৰতৰ সৰ্বাধিক দৰমহা পোৱা অভিনেতাসকলৰ মাজত স্থান লাভ কৰে।<ref>{{cite web |title=Thalapathy Vijay Gets Rs 200 Crore For Next Film, Becomes Highest-paid Indian Actor: Reports |work=[[News18]] |date=29 May 2023 |url=https://www.news18.com/movies/thalapathy-vijay-gets-rs-200-crore-for-next-film-becomes-highest-paid-indian-actor-reports-7947139.html|access-date=17 July 2023|archive-date=17 July 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230717090628/https://www.news18.com/movies/thalapathy-vijay-gets-rs-200-crore-for-next-film-becomes-highest-paid-indian-actor-reports-7947139.html|url-status=live}}</ref> === কৰ সম্পৰ্কীয় আইনী বিবাদ === ২০১৫ চনত আয়কৰ বিভাগে অভিনেতা বিজয়ৰ বাসগৃহত তালাচী চলাইছিল, যাৰ ফলত ২০১৫–১৬ বিত্তীয় বৰ্ষৰ বাবে অতিৰিক্ত ১৫ কোটি টকাৰ আয় প্ৰকাশ পাইছিল, য'ত ''পুলি'' চলচ্চিত্ৰৰ সৈতে জড়িত ধনো অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। যদিও বিজয়ে প্ৰকাশিত ধনৰ ওপৰত কৰ দিছিল, বিভাগে পিছলৈ আয়কৰ আইনৰ ধাৰা 271AAB(1) ৰ অধীনত ১.৫ কোটি টকাৰ জৰিমনা বিহে। বিজয়ে ২০২২ চনত মাদ্ৰাছ উচ্চ ন্যায়ালয়ত এই জৰিমনাক প্ৰত্যাহ্বান জনাইছিল। ২০২৫ চনলৈকে এই বিষয়টো বিচাৰধীন হৈ আছে আৰু জৰিমনা আদায়ৰ বিৰুদ্ধে অন্তৱৰ্তীকালীন সুৰক্ষা প্ৰদান কৰা হৈছে।<ref>{{Cite news |title=Income Tax department opposes TVK leader Vijay's plea against penalty of ₹1.5 crore |url=https://www.thehindu.com/news/national/tamil-nadu/income-tax-department-opposes-tvk-leader-vijays-plea-against-penalty-of-15-crore/article70084175.ece |archive-url=https://web.archive.org/web/20250923150724/https://www.thehindu.com/news/national/tamil-nadu/income-tax-department-opposes-tvk-leader-vijays-plea-against-penalty-of-15-crore/article70084175.ece |archive-date=23 September 2025 |access-date=13 January 2026 |work=The Hindu |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |date=24 September 2025 |title=Thalapathy Vijay's income tax row: All you need to know about the 2017 case, 'Jana Nayagan' actor's dispute over Rs 1.50 crore fine |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/thalapathy-vijays-income-tax-row-all-you-need-to-know-about-the-2017-case-jana-nayagan-actors-dispute-over-rs-1-50-crore-fine/articleshow/124084738.cms |access-date=13 January 2026 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref><ref>{{Cite news |date=24 September 2025 |title=TVK chief Vijay challenges Rs 1.5 crore penalty imposed by income tax dept |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/chennai/tvk-chief-vijay-challenges-rs-1-5-crore-penalty-imposed-by-income-tax-dept/articleshow/124082395.cms |access-date=13 January 2026 |work=The Times of India |issn=0971-8257 |archive-date=18 February 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260218225143/https://timesofindia.indiatimes.com/city/chennai/tvk-chief-vijay-challenges-rs-1-5-crore-penalty-imposed-by-income-tax-dept/articleshow/124082395.cms |url-status=live }}</ref> ২০২০ চনৰ ৫ ফেব্ৰুৱাৰীত আয়কৰ বিভাগে কৰ ফাঁকিৰ সন্দেহ আৰু স্থাৱৰ সম্পত্তিৰ বিনিয়োগৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি চেন্নাইত বিজয়ৰ বাসগৃহত অভিযান চলায়।<ref>{{cite news |last=Kandavel |first=Sangeetha |date=6 February 2020 |title=Over ₹77 crore seized from film producer; searches continue at actor Vijay's properties |newspaper=[[The Hindu]] |url=https://www.thehindu.com/news/national/tamil-nadu/over-77-crore-seized-from-film-producer-raids-continue-in-actor-vijays-properties/article30751954.ece|url-access=subscription|access-date=6 February 2020 |issn=0971-751X|archive-date=6 February 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200206115538/https://www.thehindu.com/news/national/tamil-nadu/over-77-crore-seized-from-film-producer-raids-continue-in-actor-vijays-properties/article30751954.ece|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news |title=Rs 65 crore recovered in IT raid from film financer of actor Vijay |url=https://www.dnaindia.com/india/video-rs-65-crore-recovered-in-it-raid-from-film-financer-of-actor-vijay-2812574|access-date=6 February 2020 |work=[[Daily News and Analysis]]|archive-date=6 February 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200206175855/https://www.dnaindia.com/india/video-rs-65-crore-recovered-in-it-raid-from-film-financer-of-actor-vijay-2812574|url-status=live}}</ref> পৰৱৰ্তী সময়ত বিষয়াসকলে জনায় যে অভিযানত বিশেষ একো পোৱা নগ'ল।<ref>{{cite news |title=I-T search at Vijay's residence concludes, officials say he has paid all taxes |url=https://www.theweek.in/news/entertainment/2020/03/13/it-search-vijay-residence-conclude-officials-say-he-haspaid-all-taxes.html|access-date=15 March 2020 |work=The Week|archive-date=15 March 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200315175126/https://www.theweek.in/news/entertainment/2020/03/13/it-search-vijay-residence-conclude-officials-say-he-haspaid-all-taxes.html|url-status=live}}</ref> ২০২১ চনৰ ১৩ জুলাইত মাদ্ৰাছ উচ্চ ন্যায়ালয়ে ব্ৰিটেইনৰ পৰা আমদানিকৃত তেওঁৰ ৰোলছ-ৰয়েচ ঘষ্ট (Rolls-Royce Ghost) গাড়ীখনৰ প্ৰৱেশ কৰ ৰেহাই বিচাৰি বিজয়ে দাখিল কৰা আবেদন খাৰিজ কৰে আৰু ১ লাখ টকাৰ জৰিমনা বিহে।<ref>{{cite news |last=S. |first=Mohamed Imranullah |date=13 July 2021 |title=Court comes down hard on actor Vijay for seeking tax exemption for his Rolls-Royce Ghost |url=https://www.thehindu.com/news/national/tamil-nadu/court-comes-down-hard-on-actor-vijay-for-seeking-tax-exemption-for-his-rolls-royce-ghost/article35295852.ece|url-access=subscription|access-date=16 July 2021 |newspaper=[[The Hindu]]|archive-date=16 July 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210716023450/https://www.thehindu.com/news/national/tamil-nadu/court-comes-down-hard-on-actor-vijay-for-seeking-tax-exemption-for-his-rolls-royce-ghost/article35295852.ece|url-status=live}}</ref> অৱশ্যে পিছলৈ ন্যায়ালয়ে পূৰ্বৰ নিৰ্দেশত স্থগিতাদেশ জাৰি কৰে আৰু ২০২২ চনৰ ১৫ জুলাইত ঘোষণা কৰে যে কোনো জৰিমনা আৰোপ কৰা নহ'ব।<ref>{{cite news |title=Madras High Court Bench Deletes Remarks Made By Single Judge Against Actor Vijay |work=[[NDTV]] |date=18 January 2022 |url=https://www.ndtv.com/india-news/hc-bench-deletes-remarks-made-by-single-judge-against-actor-vijay-2729301|access-date=25 January 2022|archive-date=25 January 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220125153221/https://www.ndtv.com/india-news/hc-bench-deletes-remarks-made-by-single-judge-against-actor-vijay-2729301|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news |title=Chennai High court closes Vijay's Rolls-Royce case |newspaper=[[The Times of India]] |date=15 July 2022 |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/chennai-high-court-closes-vijays-rolls-royce-case/articleshow/92894757.cms|archive-url=https://web.archive.org/web/20220715152652/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/chennai-high-court-closes-vijays-rolls-royce-case/articleshow/92894757.cms|archive-date=15 July 2022|url-status=live|access-date=15 July 2022}}</ref><ref>{{cite news |title=Madras HC relief to actor Vijay in car import case |newspaper=[[The Hindu]] |date=15 July 2022 |url=https://www.thehindu.com/news/national/tamil-nadu/madras-hc-relief-to-actor-vijay-in-car-import-case/article65643041.ece|url-access=subscription|access-date=15 July 2022|archive-date=15 July 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220715083642/https://www.thehindu.com/news/national/tamil-nadu/madras-hc-relief-to-actor-vijay-in-car-import-case/article65643041.ece|url-status=live}}</ref> == সন্মান আৰু বঁটা == [[File:IARA Award R FEmi Odelusi Vijay.jpg|thumb|২০১৮ চনত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰাপ্তি স্বীকৃতি বঁটা (International Achievement Recognition Awards) প্ৰদান অনুষ্ঠানত বিজয়]] ১৯৯৮ চনত তামিলনাডু চৰকাৰে বিজয়ক ''কালাইমামানি'' বঁটা প্ৰদান কৰে। চলচ্চিত্ৰ জগতত তেওঁৰ কৃতিত্বৰ বাবে ২০০৭ চনত ড° এম.জি.আৰ. বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা তেওঁ সন্মানীয় ডক্টৰেট ডিগ্ৰী লাভ কৰে।<ref>{{cite news |title=Vijay gets Doctorate |work=[[Sify]] |url=http://www.sify.com/movies/vijay-gets-doctorate-news-tamil-kkfuGojaggbsi.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20170411012906/http://www.sify.com/movies/vijay-gets-doctorate-news-tamil-kkfuGojaggbsi.html|archive-date=11 April 2017|access-date=24 November 2017}}</ref> তেওঁ নিজৰ অভিনয়ৰ বাবে আন বহুতো বঁটা আৰু সন্মান লাভ কৰিছে।<ref>{{cite web |title=Thalapathy Vijay Wins Best Actor Award At Osaka Asian Film Festival In Japan |work=News18 |date=22 May 2023 |url=https://www.news18.com/movies/thalapathy-vijay-wins-best-actor-award-at-osaka-tamil-film-festival-in-japan-7882879.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20230522173400/https://www.news18.com/movies/thalapathy-vijay-wins-best-actor-award-at-osaka-tamil-film-festival-in-japan-7882879.html|archive-date=22 May 2023|url-status=live|access-date=22 May 2023}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.thenewsminute.com/article/vijay-collects-his-iara-award-mersal-person-93275 |title=Vijay collects his IARA Award for 'Mersal' in person |date=13 December 2018|access-date=23 December 2020|archive-date=17 April 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210417121006/https://www.thenewsminute.com/article/vijay-collects-his-iara-award-mersal-person-93275#:~:text=The%20International%20Achievement%20Recognition%20Awards,gave%20the%20event%20a%20miss.|url-status=live}}</ref> ''মেৰ্ছাল'' ছবিত কৰা অভিনয়ৰ বাবে তেওঁক আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰাপ্তি স্বীকৃতি বঁটা (IARA)-ত ২০১৮ চনৰ শ্ৰেষ্ঠ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় অভিনেতাৰ বঁটা প্ৰদান কৰা হয়।<ref>{{cite web |title=Thalapathy Vijay wins Best International Actor award |work=[[India Today]] |date=23 September 2018 |url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/vijay-best-international-actor-iara-awards-2018-1346857-2018-09-23|access-date=31 December 2021|archive-date=31 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211231072713/https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/vijay-best-international-actor-iara-awards-2018-1346857-2018-09-23|url-status=live}}</ref> == সংবাদ মাধ্যমত == '''''থালাপাথি''''' হিচাপে অভিহিত বিজয়ৰ ভাৰতত এক বুজনসংখ্যক অনুৰাগী আছে।<ref>{{cite web |first1=Latha |last1=Srinivasan |date=2 December 2022 |url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/30-years-of-superstar-vijay-from-child-artist-to-kollywood-star-thalapathy-vijay-2304322-2022-12-02 |title=30 years of Superstar Vijay: From child artist to Kollywood star Thalapathy Vijay |work=[[India Today]]|access-date=3 April 2023|archive-date=2 April 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230402083607/https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/30-years-of-superstar-vijay-from-child-artist-to-kollywood-star-thalapathy-vijay-2304322-2022-12-02|url-status=live}}</ref> ''নিউজ ১৮''-এ বিজয়ক এজন "বহুমুখী অভিনেতা" আৰু এজন "অসাধাৰণ নেপথ্য গায়ক, নৃত্যশিল্পী আৰু সমাজহিতৈষী" বুলি বৰ্ণনা কৰিছে।<ref>{{cite web |date=22 June 2020 |title=Film facts about versatile actor Thalapathy Vijay |url=https://www.news18.com/news/movies/happy-birthday-vijay-thuppakki-to-bigil-5-of-thalapathys-biggest-blockbusters-2680957.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220726092912/https://www.news18.com/news/movies/happy-birthday-vijay-thuppakki-to-bigil-5-of-thalapathys-biggest-blockbusters-2680957.html |archive-date=26 July 2022 |access-date=26 July 2022 |work=[[News18]]}}</ref><ref>{{cite web |date=27 July 2022 |title=Priyamudan and other films of Vijay- Top 20 Best Films of Vijay |url=https://www.behindwoods.com/tamil-movies/slideshow/top-20-best-films-of-vijay/12-priyamudan1998.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220727063556/https://www.behindwoods.com/tamil-movies/slideshow/top-20-best-films-of-vijay/12-priyamudan1998.html |archive-date=27 July 2022 |access-date=27 July 2022 |work=Behindwoods}}</ref> তেওঁৰ নৃত্যৰ বাবে তেওঁ প্ৰশংসা বুটলিছে,<ref>{{cite web|title=Thalapathy Vijay got some octane dance moves |url=https://odishatv.in/news/entertainment/thalapathy-vijay-got-some-serious-dance-moves-watch-throwback-video-179997 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220728090916/https://odishatv.in/news/entertainment/thalapathy-vijay-got-some-serious-dance-moves-watch-throwback-video-179997 |archive-date=28 July 2022 |access-date=28 July 2022 |work=Odisha News}}</ref> ''[[দ্য টাইমছ অৱ ইণ্ডিয়া]]''ই তেওঁৰ নৃত্যৰ ভঙ্গীবোৰক "শক্তিশালী আৰু অনায়াস" বুলি অভিহিত কৰিছে।<ref>{{cite web |date=15 October 2015 |title=Vijay's energetic dance moves |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/photo-features/five-reasons-why-we-love-vijay/photostory/49378314.cms |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210712160604/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/photo-features/five-reasons-why-we-love-vijay/photostory/49378314.cms |archive-date=12 July 2021 |access-date=12 July 2021 |work=[[The Times of India]]}}</ref><ref>{{cite web |date=15 October 2015 |title=Five reasons why we love Vijay |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/photo-features/five-reasons-why-we-love-vijay/photostory/49378314.cms |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210712160604/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/photo-features/five-reasons-why-we-love-vijay/photostory/49378314.cms |archive-date=12 July 2021 |access-date=13 November 2022 |work=[[The Times of India]]}}</ref> তেওঁৰ অভিনয় দক্ষতাৰ বাবেও তেওঁ প্ৰশংসিত হৈছে; ''জী মিডিয়া''ই ৰিপৰ্ট কৰিছে যে "বিজয়ে তেওঁৰ অভিনয় আৰু পৰ্দাৰ উপস্থিতিৰে দৰ্শকক বিহিত কৰিছিল"।<ref>{{cite web |last=Shyam |first=Shrudi |date=24 June 2021 |title=Thalapathy Vijay's amazing acting skills |url=https://www.zee5.com/zee5news/thalapathy-vijay-becomes-the-highest-paid-tamil-actor-charges-a-whopping-amount-for-beast |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220808094400/https://www.zee5.com/zee5news/thalapathy-vijay-becomes-the-highest-paid-tamil-actor-charges-a-whopping-amount-for-beast |archive-date=8 August 2022 |access-date=8 August 2022 |work=[[Zee Media Corporation]]}}</ref> ২০১২ চনত ''ৰেডিফ ডট কম''ৰ "শ্ৰেষ্ঠ তামিল অভিনেতা"ৰ তালিকাত বিজয় দ্বিতীয় স্থানত আছিল।<ref>{{cite web |title=The Top Tamil Actors of 2012 |date=18 January 2013 |work=[[Rediff.com]] |access-date=28 February 2019 |url=https://m.rediff.com/movies/report/slide-show-1-top-tamil-actors-of-2012/20130115.htm}}</ref> ২০১২ চনৰ পৰা ২০১৯ চনলৈকে তেওঁ ''ফৰ্বছ ইণ্ডিয়া''ৰ ''চেলিব্ৰিটি ১০০'' তালিকাত কেইবাবাৰো স্থান লাভ কৰিছিল,<ref>[http://www.forbesindia.com/lists/2013-celebrity-100/1439/1 2013 Celebrity 100] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180104110158/http://www.forbesindia.com/lists/2013-celebrity-100/1439/1 |date=4 January 2018 }}. [[Forbes]] (1 February 2013). Retrieved 26 December 2013.</ref><ref>[http://www.forbesindia.com/lists/2017-celebrity-100/1665/all 2017 Celebrity 100] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180711185628/http://www.forbesindia.com/lists/2017-celebrity-100/1665/all |date=11 July 2018 }}. [[Forbes]] Retrieved 30 December 2017.</ref> আৰু ২০১৮ চনত তেওঁ ২৬তম স্থানত উপনীত হৈছিল।<ref>{{cite web|title=2018 Forbes India Celebrity 100 list: Rajinikanth, Thalapathy Vijay among the wealthiest South Indian stars! |url=https://www.timesnownews.com/entertainment/south-gossip/photo-gallery/2018-forbes-india-celebrity-100-list-rajinikanth-thalapathy-vijay-among-the-wealthiest-south-indian-stars/326398|work=[[Times Now]]|access-date=27 May 2020|archive-date=30 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201130030805/https://www.timesnownews.com/entertainment/south-gossip/photo-gallery/2018-forbes-india-celebrity-100-list-rajinikanth-thalapathy-vijay-among-the-wealthiest-south-indian-stars/326398|url-status=live}}</ref> ২০২০ চনত তেওঁ আছিল [[টুইটাৰ]]ত সৰ্বাধিক চৰ্চিত দক্ষিণ ভাৰতীয় অভিনেতাৰ ভিতৰত তৃতীয়গৰাকী আৰু ২০২১ চনত তেওঁ একেখন তালিকাতে শীৰ্ষস্থান দখল কৰিছিল।<ref>{{cite web |title=Keerthy Suresh and Mahesh Babu are Most Tweeted About South Indian Superstars of 2020 |url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/keerthy-suresh-and-mahesh-babu-are-most-tweeted-about-south-indian-superstars-of-2020-1749313-2020-12-14 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201214073820/https://www.indiatoday.in/amp/movies/regional-cinema/story/keerthy-suresh-and-mahesh-babu-are-most-tweeted-about-south-indian-superstars-of-2020-1749313-2020-12-14 |archive-date=14 December 2020 |access-date=16 December 2020 |work=[[India Today]] |date=14 December 2020 }}</ref><ref>{{cite web |title=Thalapthy Vijay, Keerthy Suresh 'Most Tweeted About' Actors of 2021 From South Industry |url=https://www.news18.com/news/movies/thalapthy-vijay-keerthy-suresh-most-tweeted-about-actors-of-2021-from-south-industry-4556723.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230508055833/https://www.news18.com/amp/news/movies/thalapthy-vijay-keerthy-suresh-most-tweeted-about-actors-of-2021-from-south-industry-4556723.html |archive-date=8 May 2023 |access-date=15 December 2021 |work=[[News18]] }}</ref> ২০১৯ চনত কন্যাকুমাৰীৰ এটি সংগ্ৰহালয়ত বিজয়ৰ এক মমৰ মূৰ্তি উন্মোচন কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web |title=Thalapathy Vijay gets an impressive wax statue in Kanyakumari museum |work=[[The Times of India]] |date=23 November 2019 |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/thalapathy-vijay-gets-an-impressive-wax-statue-in-kanyakumari-museum/articleshow/72197457.cms|access-date=3 August 2021|archive-date=3 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210803125147/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/thalapathy-vijay-gets-an-impressive-wax-statue-in-kanyakumari-museum/articleshow/72197457.cms|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news |title=Vijay's statue unveiled at Behindwoods Gold Medals |work=Behindwoods |date=11 June 2017 |url=https://m.behindwoods.com/tamil-movies-cinema-news-16/vijays-statue-unveiled-at-behindwoods-gold-medals-2017.html|access-date=3 August 2021|archive-date=15 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210515142913/https://m.behindwoods.com/tamil-movies-cinema-news-16/vijays-statue-unveiled-at-behindwoods-gold-medals-2017.html|url-status=live}}</ref> ২০২৩ চনত ''ইষ্টাৰ্ণ আই'' আলোচনীত এছিয়াৰ বিশ্বব্যাপী চেলিব্ৰিটিসকলৰ ভিতৰত বিজয় অষ্টম স্থানত আছিল।<ref>{{cite web | last=R | first=Ansgar | title=Vijay secures 8th place among top asian celebrities in eastern eye | work=[[Asianet News]] | date=15 December 2023 | url=https://tamil.asianetnews.com/gallery/gallery/eastern-eye-top-50-asian-celebrities-thalapathy-vijay-tops-in-10-full-list-ans-s5pao8#image1 | language=ta | access-date=18 February 2024 | archive-date=7 October 2024 | archive-url=https://web.archive.org/web/20241007155804/https://tamil.asianetnews.com/gallery/gallery/eastern-eye-top-50-asian-celebrities-thalapathy-vijay-tops-in-10-full-list-ans-s5pao8#image1 | url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |date=14 December 2023 |title=Top 10 Asian celebrities in the world (2023) |url=https://www.deccanherald.com/ampstories/entertainment/top-10-asian-celebrities-in-the-world-2023-2810559 |access-date=11 October 2024 |work=[[Deccan Herald]]}}</ref> ২০২৩ চনত ইণ্ডিয়ান ইনষ্টিটিউট অৱ হিউমেন ব্ৰেণ্ডছে কৰা এক গৱেষণা অনুসৰি বিজয় দক্ষিণ ভাৰতৰ সৰ্বাধিক বজাৰমূল্য থকা চেলিব্ৰিটিসকলৰ ভিতৰত এজন আছিল।<ref>{{cite web|url=https://brandequity.economictimes.indiatimes.com/news/research/suriya-is-the-number-one-celebrity-in-south-india-report/97019588 |title=Suriya is the number one celebrity in South India: Report |date=16 January 2023 |work=[[The Economic Times]] |access-date=27 January 2023}}</ref> ২০২৪ চনত ''আইএমডিবি (IMDb)''-ৰ ১০০গৰাকী সৰ্বাধিক দৰ্শন কৰা ভাৰতীয় তাৰকাৰ তালিকাত তেওঁৰ স্থান আছিল ৩৫তম।<ref>{{cite web |access-date=29 August 2024 |title=Deepika Padukone, Shah Rukh Khan Top IMDb's List of Most Viewed Indian Stars |url=https://variety.com/2024/film/news/deepika-padukone-shah-rukh-khan-imdb-indian-stars-list-1236018332/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241122092159/https://variety.com/2024/film/news/deepika-padukone-shah-rukh-khan-imdb-indian-stars-list-1236018332/ |archive-date=22 November 2024 |work=Variety |date=29 May 2024 }}</ref> একে বছৰতে তেওঁ ''ইষ্টাৰ্ণ আই''ৰ শীৰ্ষ ৫০ এছিয়ান তাৰকাৰ তালিকাত ষষ্ঠ স্থান লাভ কৰে।<ref>{{cite web|date=13 December 2024 |title=Top 50 Asian stars of 2024 |work=Eastern Eye |url=https://www.easterneye.biz/top-50-asian-stars-of-2024/ |url-status=live |access-date=21 December 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241228104722/https://www.easterneye.biz/top-50-asian-stars-of-2024/ |archive-date=28 December 2024}}</ref> == নিৰ্বাচনী ইতিহাস == ;তামিলনাডু বিধানসভা {|class="wikitable sortable" style="text-align:center" !rowspan=2|নিৰ্বাচন !rowspan=2|বিধানসভা !rowspan=2|সমষ্টি !colspan=2 rowspan=2|ৰাজনৈতিক দল !rowspan=2|ফলাফল !rowspan=2|ভোটৰ শতাংশ !colspan=5|প্ৰতিদ্বন্দ্বী |- !প্ৰাৰ্থী !colspan=2|ৰাজনৈতিক দল !ভোটৰ শতাংশ |- |rowspan='2'|২০২৬||rowspan='2'|১৭শ||পেৰাম্বুৰ||rowspan=2|তামিলাগা ভেট্টি কাজাগাম||rowspan=2 {{party color cell|Tamilaga Vettri Kazhagam}}||rowspan=2 {{Won}} || ৫৮.৮৯% ||আৰ. ডি. শেখৰ||ডিএমকে||{{party color cell|Dravida Munnetra Kazhagam}}|| ৩২.৬১% |- |ত্ৰিচী পূব ||৫০.০৭% ||ইনিগো এছ. ইৰুধায়ৰাজ || ডিএমকে||{{party color cell|Dravida Munnetra Kazhagam}}|| ৩৫.০৫% |} ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== {{Commons category|Vijay}} * {{IMDb name|0897201}} r70fucqbdj3azbrfvbqbxs83jsc13ce 0 64512 606221 577978 2026-05-14T01:03:51Z Ananya Taye 28065 /* শিলালিপি */ 606221 wikitext text/x-wiki [[File:Statue in Tamreswari Temple.png|thumb|তাম্ৰেশ্বৰী মন্দিৰত অৱস্থিত মূৰ্তিৰ ছবি]] '''তাম্ৰেশ্বৰী মন্দিৰ''' বা '''কেঁচাই খাইতি শাল'''<ref>Leslie Shakespear,''History of Upper Assam, Upper Burmah and North-East Frontier'', p.24</ref> [[অসম]]-[[অৰুণাচল প্ৰদেশ]]ৰ সীমান্তত অৱস্থিত এক ঐতিহাসিক মন্দিৰ। অসমৰ [[তিনিচুকীয়া জিলা]]ৰ [[শদিয়া]]ৰ পৰা প্ৰায় ১৮ কিঃমিঃ নিলগত বৰ্তমান এই মন্দিৰৰ ধ্বংসাৱশেষ অৰুণাচল প্ৰদেশৰ [[লোহিত জিলা]]ত অৱস্থিত।<ref name=ASI>{{cite web|url=http://asiguwahaticircle.gov.in/coppertemple.html|title=RUINS OF COPPER TEMPLE (TAMRESWARI), NEAR PAYA|publisher=Archeological Survey of India|accessdate=23 November 2020}}</ref> এই মন্দিৰ তাম্ৰেশ্বৰী বা কেঁচাই খাইতি দেৱীলৈ উছৰ্গিত। তাম্ৰেশ্বৰী দেৱী [[হিন্দু ধৰ্ম]]ৰ [[কালী]], [[তাৰা]], [[চামুণ্ডা]] আদিৰ দৰে উগ্ৰ দেৱী। কিছুমানৰ মতে এই মন্দিৰ জনজাতীয় লোকদেৱী কেঁচাই খাইতিৰ মূল মন্দিৰ। কেঁচাই খাইতি [[চুতীয়া জনগোষ্ঠী]]ৰ দেৱী আছিল, য'ত পূজা-পাতল কৰিবলৈ [[দেউৰী জনগোষ্ঠী|দেউৰী]] সকলক ৰখা হৈছিল। <ref>'According to E.A. Gait, "The religion of the Chutiyas was a curious one. They worshipped various forms of Kali with the aid not of the Brahmanas but of their own tribal priests or Deoris. The favorite form in which they worshipped this deity was that of Kesai-khati 'the eater of raw flesh' to whom human sacrifices were offered. After their subjugation by the Ahoms, the Deoris were permitted to continue their ghastly rites; but they were usually given for this purpose, criminals who have been sentenced to capital punishment..."' {{harvcol|Gogoi|2011|236}}</ref> [[কালিকা পুৰাণ]]ত উল্লিখিত মতে কামৰূপত কামাখ্যা আৰু কামৰূপ নামৰ দুখন মুখ্য শক্তিপীঠ আছিল। তাৰেই কামৰূপ বা দিক্কৰবাসিনী নামৰ এখন শক্তিপীঠ কামৰূপৰ উত্তৰ অঞ্চলত আছিল। দিক্কৰ বাসিনীৰ দুটা ৰূপ বিদ্যমান, তীক্ষ্ণ কণ্ঠ আৰু ললিত কণ্ঠ। তীক্ষ্ণ কণ্ঠৰ দেহৰ বৰণ ক'লা আৰু পেট ঘটিৰ দৰে। এইৰূপক উগ্ৰতাৰা বা এক জঁটা বোলে। ললিত কণ্ঠ, ধুনীয়া আৰু আকৰ্ষণীয় আৰু তেওঁক তাম্ৰেশ্বৰী বোলা হয়। একেইখন গ্ৰন্থৰ মতে কামৰূপ পীঠ বৃষোদকা নৈৰ(অৰ্থ বহল নৈ)‌ পূবত আৰু সিতগংগা (অৰ্থ বগা নৈ) নৈৰ পাৰত অৱস্থিত আছিল। সেই কেইখন সম্ভৱতঃ তাম্ৰেশ্বৰীৰ পশ্চিমৰ দিবাং নৈৰ(অৰ্থ বহল) আৰু দিফু নৈ (অৰ্থ বগা) আছিল। অতীতত এই শালত নৰবলি প্ৰথা প্ৰচলিত আছিল।<ref name=ASI/> কালিকা পুৰাণত এই শালৰ নৰবলিৰ কথা উল্লেখ কৰা হৈছে, ''"হে ৰাজন, পানেষু মদিৰা শ্ৰেষ্ঠ,নৰো বলিষু পাৰ্থিৱ"'', অৰ্থাৎ এই পীঠত দ্ৰব্যৰ ভিতৰত মদ্যপান আৰু বলিৰ ভিতৰত নৰবলিয়ে শ্ৰেষ্ঠ। ==নামৰ উৎপত্তি== তাম্ৰেশ্বৰী মন্দিৰ তাম ধাতুৰে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। বিশেষকৈ ইয়াৰ ছাদ তামেৰে তৈয়াৰ কৰা হৈছিল। ইয়াৰ পৰায়ে তাম্ৰেশ্বৰী নামটো প্ৰচলিত হ'ল।<ref name=vp>{{cite web|url=https://as.vikaspedia.in/education/9859b89ae9f0-9b89829b89cd9959c39a49bf/9a49be9b99be9a89bf9f0-9859b89ae9f0-9979f09f1-9a49be9ae-9b69bf9b29cd9aa|title=তাহানিৰ অসমৰ গৌৰৱ তাম শিল্প|publisher=বিকাশপিডিয়া|accessdate=23 November 2020}}</ref> আনহাতে কেঁচাই খাইতি নাম ইয়াৰ উগ্ৰ স্বভাৱ আৰু নৰবলি প্ৰথাৰ পৰা আহিছে বুলি গণ্য কৰা হয়। ==শিলালিপি== তাম্ৰেশ্বৰী মন্দিৰত উদ্ধাৰ কৰা পাথৰ শিলালিপিত লিখা আছে,<ref>[https://www.caluniv.ac.in/digital-lib/ebook/pdf_view.php?pdflink=https://s3.ap-south-1.amazonaws.com/calcutta-university/departmental-journals/H00289.pdf&cat_type=A Sircar,D.C,''Journal of Ancient Indian History, p. 21.]</ref> {{Quote |text=“শিৱ চৰণ প্ৰসাদৎ বৃদ্ধাৰাজতন<br/>য়া শ্ৰী শ্ৰীমত মুক্ত ধৰ্মনাৰায়ণ<br/>শ্ৰী শ্ৰীমতী দিক্কৰবাসিনী ইষ্টকা<br/>দি বিৰচিত প্ৰকাৰ নিবন্ধ<br/>কৃত অগ্ৰহায়নকে শক ১৩৬৪” |author=Tamresari Wall inscription }} শিলালিপিত বৰ্ণনা কৰা মতে ১৩৬৪ শকত (১৪৪২ খ্ৰীষ্টাব্দ) বৃদ্ধাৰাজৰ পুত্ৰ [[চুতীয়া ৰাজ্য|চুতীয়া ৰজা]] মুক্তধৰ্মনাৰায়ণে ইটা ('ইষ্টক') আৰু অন্য সামগ্ৰীৰে ('আদি') মন্দিৰৰ সীমাৰ দেৱাল নিৰ্মাণ কৰাইছিল। মন্দিৰটো দেৱী দিক্কৰ বাসিনীৰ প্ৰতি উৎসৰ্গিত। দিক্কৰবাসিনী নৱম-দশম শতিকাৰ [[কালিকা পুৰাণ]]ত 'কামৰূপ পীঠ' হিচাপে উল্লেখ আছে। ==স্থাপত্য== মন্দিৰখনৰ দেৱাল আৰু দুৱাৰবোৰ সুন্দৰ কাৰু-কাৰ্য খচিত আছিল। মূলদ্বাৰৰ সন্মুখত ৰূপালী দাঁতৰ সৈতে দুটা প্ৰকাৰৰ হাতীৰ ভাস্কৰ্য আছিল। ১৭১১ খ্ৰীষ্টাব্দৰ চামৰুং ফুকনৰ বুৰঞ্জী মতে তাম্ৰেশ্বৰী মন্দিৰৰ ছাদ তামেৰে নিৰ্মিত আছিল। ১৮৪৮ চনত ব্ৰিটিছ পুৰাতত্ত্ববিদ ডেল্টনে সেই স্থানত শিলৰ মন্দিৰৰ গাঁথনি লক্ষ্য কৰিছিল। কিন্তু তামৰ ছাদ ইতিমধ্যে আঁতৰোৱা হৈছিল। ১৯০৫ চনত এই স্থান ভ্ৰমণ কৰা টি. ব্লকৰ অনুসৰি, এই বৰ্গাকাৰ গাঁথনিটো ভিতৰত মুল মন্দিৰটো হ'ব নোৱাৰে আৰু ইটাৰ বেৰটোৱে স্পষ্টভাৱে কেন্দ্ৰত কোনো এক প্ৰকাৰৰ বৃহৎ মন্দিৰ আছিল যি সময়ৰ সৈতে নাইকিয়া হৈছে। গোটেই মন্দিৰটো ইটাৰ দেৱালেৰে পৰিবেষ্টিত আছিল আৰু পশ্চিম ফালে নৰবলি স্থান আছিল।<ref>{{cite web|url=http://onlinesivasagar.com/tourism/sadiya.php|title=Sadiya - Tourism, History, Culture and other facts|publisher=|accessdate=12 June 2015|archivedate=14 June 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150614195936/http://onlinesivasagar.com/tourism/sadiya.php|deadurl=yes}}</ref> ==লগতে চাওক== * [[কেঁচাইখাঁতী পূজা]] ==তথ্য উৎস== {{ৰেফলিষ্ট|<ref>{{Cite journal| last = Gogoi| first=Kakoli| title = Envisioning Goddess Tara: A Study of the Tara Traditions in Assam | journal= Proceedings of the Indian History Congress| volume=72 |number= | year=2011| pages= 232–239| ref = harv| jstor=44146715}}</ref>}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * {{wikisource-inline|তাম্ৰেশ্বৰীৰ মন্দিৰ}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ ধৰ্মীয় স্থান]] [[শ্ৰেণী:হিন্দুধৰ্মৰ মঠ-মন্দিৰ]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ ইতিহাস]] 7426fj5uguhnkbhkk1ne4vkomh030h9 0 74022 606235 396028 2026-05-14T06:00:41Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 606235 wikitext text/x-wiki {{Distinguish|সতীদাহ প্ৰথা}} '''কইনা দাহ''' ({{lang-en| Bride burning}}) [[ভাৰতীয় উপমহাদেশ]]ত আৰু ইয়াৰ আশে পাশে অৱস্থিত দেশবোৰত প্ৰচলিত ঘৰুৱা হিংসাৰ এক প্ৰকাৰ। [[যৌতুকৰ বাবে মৃত্যু]] কইনাৰ অগ্নি সংযোগৰ এক শ্ৰেণী। যৌতুকৰ বাবে মৃত্যুত এগৰাকী যুৱতীক তেওঁৰ স্বামী বা তেওঁৰ পৰিয়ালে তেওঁৰ পৰিয়ালে অতিৰিক্ত [[যৌতুক]] পৰিশোধ কৰিবলৈ অস্বীকাৰ কৰাৰ বাবে হত্যা কৰে। কইনাক সাধাৰণতে কেৰাচিন, গেছ'লিন বা অন্যান্য জ্বলনশীল তৰলৰ সহায়ত অগ্নি সংযোগ কৰা হয়। ইয়াৰ ফলত অগ্নিদগ্ধ হৈ কইনাৰ মৃত্যু হয়।<ref name="autogenerated2003">{{cite news |last=Ash |first=Lucy |title=India's dowry deaths |publisher=BBC |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/programmes/crossing_continents/3071963.stm |date=16 July 2003 |access-date=30 July 2007}}</ref><ref name="Bride Burning">{{cite journal | last = Lakhani | first = Avnita | title = Bride-burning: the "elephant in the room" is out of control | journal = Pepperdine Dispute Resolution Law Journal | volume = 5 | issue = 2 | pages = 249–298 | date = 2005 | url = http://heinonline.org/HOL/LandingPage?handle=hein.journals/pepds5&div=14&id=&page= }} [http://digitalcommons.pepperdine.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1103&context=drlj pdf.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190224173650/http://digitalcommons.pepperdine.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1103&context=drlj |date=2019-02-24 }}</ref> কেৰাচিন প্ৰায়ে ষ্টোভৰ বাবে ঘৰুৱা ৰন্ধন ইন্ধন হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। সেয়েহে এই অপৰাধক প্ৰায়ে দুৰ্ঘটনা ৰূপ দিবলৈ চেষ্টা কৰা হয়। এয়া ভাৰতত আটাইতকৈ সচৰাচৰ ঘটনা আৰু কমেও ১৯৯৩ চনৰ পৰা ই এক ডাঙৰ সমস্যা হিচাপে পৰিগণিত হৈছে।<ref>{{cite web |url=http://articles.cnn.com/1996-08-18/world/9608_18_bride.burn_1_dowry-hindu-attitudes?_s=PM:WORLD |title=Brideburning claims hundreds in India – CNN |publisher=Articles.cnn.com |date=18 August 1996 |access-date=28 January 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120326011219/http://articles.cnn.com/1996-08-18/world/9608_18_bride.burn_1_dowry-hindu-attitudes?_s=PM:WORLD |archive-date=26 March 2012 |url-status=dead }}</ref> এই অপৰাধক অপৰাধমূলক নৰহত্যা হিচাপে গণ্য কৰা হৈছে আৰু যদি প্ৰমাণিত হয় সাধাৰণতে সেই অনুসৰি আজীৱন কাৰাবাস বা মৃত্যুলৈকে শাস্তি বিহা হয়।<ref name="autogenerated2003"/> কইনাৰ অগ্নি সংযোগ ভাৰতত এক গুৰুত্বপূৰ্ণ সমস্যা হিচাপে স্বীকৃতি দিয়া হৈছে।<ref name="Kumar">{{cite journal | last1 = Kumar | first1 = Virendra | last2 = Kanth | first2 = Sarita | title = Bride burning | journal = [[The Lancet]] | volume = 364 | issue = special issue | pages = 18–19 | doi = 10.1016/S0140-6736(04)17625-3 | pmid = 15967137 | date = December 2004 | s2cid = 32625512 }}</ref> ভাৰতত প্ৰতি বছৰে প্ৰায় ২,৫০০০ গৰাকী মহিলাৰ মৃত্যু ইয়াৰ ফলত সংঘটিত হয়। ১৯৯৫ চনত টাইম আলোচনীয়ে প্ৰকাশ কৰিছিল যে ১৯৮০ৰ দশকৰ আৰম্ভণিতে ভাৰতত যৌতুকৰ বাবে মৃত্যু বছৰত প্ৰায় ৪০০ৰ পৰা ১৯৯০ৰ দশকৰ মাজভাগলৈ বছৰত প্ৰায় ৫,৮০০ লৈ বৃদ্ধি পাইছিল।<ref name=Pratap>{{cite magazine | last = Pratap | first = Anita | author-link = Anita Pratap | title = Killed by greed and oppression |magazine=Time (magazine) | volume = 146 | issue = 11 | date = 11 September 1995 }}</ref> এবছৰ পিছত চিএনএন-এ এক প্ৰতিবেদনত কৈছিল যে প্ৰতি বছৰে আৰক্ষীয়ে কইনাৰ দাহত ২,৫০০ তকৈও অধিক গোচৰ লাভ কৰে।<ref name=CNN1996>{{cite news|url=http://www.time.com/time/world/article/0,8599,100748,00.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20070312124744/http://www.time.com/time/world/article/0,8599,100748,00.html|url-status=dead|archive-date=12 March 2007|title=Indian Society Needs To Change|last=Rahman|first=Maseeh|magazine=Time|date=27 February 2001|access-date=3 September 2021|archivedate=30 September 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070930073930/http://www.time.com/time/world/article/0,8599,100748,00.html|deadurl=yes}}</ref> ভাৰতীয় ৰাষ্ট্ৰীয় অপৰাধ ৰেকৰ্ড ব্যুৰোৰ মতে ২০০৮ চনত যৌতুকৰ বাবে মৃত্যুৰ মুঠ ৩,৮৭৬টা গোচৰত ১,৯৪৮জন দোষী সাব্যস্ত হৈছিল।<ref name=ncrb>{{cite book |url=http://ncrb.nic.in/CII2008/cii-2008/Table%204.9.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20130527053603/http://ncrb.nic.in/CII2008/cii-2008/Table%204.9.pdf |archive-date=27 May 2013 |url-status=dead |title=Disposal of Cases by Courts |publisher=National Crime Records Bureau, India |date=16 January 2010 |access-date=17 January 2011}}</ref> ==ইতিহাস== ===যৌতুকৰ বাবে মৃত্যু=== [[যৌতুকৰ বাবে মৃত্যু]] হৈছে দক্ষিণ এছিয়াৰ দেশসমূহত এগৰাকী বিবাহিতা যুৱতীৰ যৌতুকৰ বাবে মৃত্যু। সাধাৰণতে যুৱতী গৰাকীৰ স্বামীয়ে বা স্বামীৰ ঘৰৰ আনে তেওঁক হত্যা কৰে বা আত্মহত্যাৰ বাবে প্ৰেৰিত কৰে। স্বামী আৰু তেওঁৰ পৰিয়ালৰ সদস্যয়ে কইনা বা তেওঁৰ পৰিয়ালৰ পৰা অধিক যৌতুক আহৰণ কৰিবলৈ নিৰন্তৰ চেষ্টা চলাই এনে অপৰাধ সংঘটিত কৰে। কইনা দাহ যৌতুকৰ বাবাৰ মৃত্যুৰ মাত্ৰ এটা প্ৰকাৰ। ইয়াৰ লগত জড়িত অন্যান্য আনুষংগিক বিষয়ৰ ভিতৰত [[এচিড নিক্ষেপ]] আৰু [[মহিলাৰ হাৰাশাস্তি]] অন্যতম। যিহেতু যৌতুক সাধাৰণতে শ্ৰেণী বা আৰ্থসামাজিক স্থিতিৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে সেয়ে মহিলাসকলক প্ৰায়ে তেওঁলোকৰ ভৱিষ্যত স্বামী বা তেওঁৰ আত্মীয়সকলৰ যৌতুকৰ চাপৰ সন্মুখীন হ'ব লগা হয়।<ref name="Bride Burning"/> ===কইনা দাহৰ উৎপত্তি=== অৱনীতা লাখানীয়ে "দ্য এলিফেণ্ট ইন দা ৰুম ইজ আউট অফ কণ্ট্ৰোল" শীৰ্ষক কইনা দাহৰ প্ৰতিবেদনত দক্ষিণ এছিয়াৰ দেশবোৰত কইনা দাহৰ উৎপত্তি সম্পৰ্কে কমেও চাৰিটা দৃষ্টিভংগী আছে বুলি উল্লেখ কৰিছে। এই তত্ত্ববোৰে সামগ্ৰিকভাৱে যৌতুকৰ উত্থানত অৰিহণা যোগোৱা প্ৰথাবোৰ বৰ্ণনা কৰে আৰু এনেদৰে অৱশেষত কইনা দাহৰ দৰে অপৰাধত অৰিহণা যোগায়।<ref name="Nangia">{{cite journal | last = Nangia | first = Anshu | title = Note: the tragedy of bride burning in India: how should the law address it? | journal = Brooklyn Journal of International Law | volume = 22 | pages = 637–694 | date = 1996–1997 | url = http://heinonline.org/HOL/LandingPage?handle=hein.journals/bjil22&div=31&id=&page }} [https://litigation-essentials.lexisnexis.com/webcd/app?action=DocumentDisplay&crawlid=1&doctype=cite&docid=22+Brooklyn+J.+Int%27l+L.+637&srctype=smi&srcid=3B15&key=6a3e2417a95ef12fac702ce6549e7ea1 Lexis Nexis.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151208000228/https://litigation-essentials.lexisnexis.com/webcd/app?action=DocumentDisplay&crawlid=1&doctype=cite&docid=22+Brooklyn+J.+Int%27l+L.+637&srctype=smi&srcid=3B15&key=6a3e2417a95ef12fac702ce6549e7ea1 |date=8 December 2015 }}</ref> সাংস্কৃতিকভাৱে অধিক প্ৰতিষ্ঠিত তত্ত্ববোৰৰ ভিতৰত উল্লেখযোগ্য প্ৰথমটো হৈছে যে ভাৰতৰ দৰে এক উচ্চ পুৰুষতান্ত্ৰিক সমাজত এগৰাকী মহিলাৰ ভূমিকা তেওঁৰ জন্মৰ আগৰ পৰা সংজ্ঞায়িত কৰা হয়। ভাৰতীয় সমাজ ব্যবস্থায়ে পুৰুষতকৈ নাৰীক কম স্থান দিয়ে। কিয়নো নাৰীক পৰিয়ালৰ এক বোজা আৰু "খুৱাবলৈ অতিৰিক্ত মুখ" হিচাপে গণ্য কৰা দেখা যায়। <ref name="Bride Burning"/> অৰ্থনৈতিক দায়বদ্ধতা হিচাপে মহিলা গৰাকীৰ স্থিতিয়ে এই ধাৰণাটো কঢ়িয়াই আনে যে শাৰীৰিক সম্পদ বুলি গণ্য কৰা পুৰুষসকলে মহিলাসকলক অধীনস্থ বুলি গণ্য কৰিব পাৰে। <ref name="Bride Burning"/> এগৰাকী মহিলাই বিয়া কৰাৰ পিছত তেওঁ তেওঁৰ স্বামী আৰু তেওঁৰ ইচ্ছাৰ সৈতে বাধ্য কিয়নো "সমাজে তেওঁৰ স্বামীৰ প্ৰতি আজ্ঞাকাৰী হোৱাটো বাধ্যতামূলক কৰে।" <ref name="Bride Burning"/><ref name="Nangia"/> আন এটা তত্ত্বই দাবী কৰিছে যে উপভোক্তাবাদৰ ফলত ভাৰতৰ দৰে দেশৰ নাগৰিক লোভী হৈ পৰিছে।<ref>{{cite journal | last = Pardee | first = Laurel Remers | title = The dilemma of dowry deaths: domestic disgrace or international human rights catastrophe | journal = Arizona Journal of International and Comparative Law| volume = 13 | pages = 491–522 | date = 1996 | url = http://heinonline.org/HOL/LandingPage?handle=hein.journals/ajicl13&div=19 }} [https://litigation-essentials.lexisnexis.com/webcd/app?action=DocumentDisplay&crawlid=1&srctype=smi&srcid=3B15&doctype=cite&docid=13+Ariz.+J.+Int%27l+%26+Comp.+Law+491&key=6ea9a61e42cea63ac6e5cbac4f0d6cd6 Lexis Nexis.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151208073516/https://litigation-essentials.lexisnexis.com/webcd/app?action=DocumentDisplay&crawlid=1&srctype=smi&srcid=3B15&doctype=cite&docid=13+Ariz.+J.+Int%27l+%26+Comp.+Law+491&key=6ea9a61e42cea63ac6e5cbac4f0d6cd6 |date=8 December 2015 }}</ref> ইয়াৰ বাবে যৌতুকক উচ্চ আৰ্থসামাজিক মৰ্যাদা লাভ কৰাৰ উপায় হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। সেয়ে সামাজিক জখলাৰ ওপৰলৈ আগবাঢ়ি যাবলৈ কইনাৰ পৰা যৌতুকৰ চাহিদা বৃদ্ধি পায়। লাখনীয়ে লগতে পৰামৰ্শ দিয়ে যে ঐতিহাসিকভাৱে ক'বলৈ গ'লে যৌতুক ব্যৱস্থাটো হয়তো মুছলমানসকলক হিন্দু সংস্কৃতিৰ পৰা পৃথক কৰাৰ উপায় হিচাপে ধাৰণা কৰা হৈছিল, ইয়াৰ ফলত সম্প্ৰদায়ৰ মাজত জাতিগত ভাৱে অধিক বিভাজন সৃষ্টি হৈছিল। বেছি যৌতুকে ইছলামৰ পৰা উচ্চ স্থিতি আৰু পাৰ্থক্য সূচায় এনেদৰে বেছি যৌতুক দাবী কৰাৰ বাবে এক উদগনি প্ৰদান কৰে। আন কিছুমান পণ্ডিতে যুক্তি দিয়ে যে যৌতুক প্ৰথা ব্ৰিটিছ শাসন আৰু প্ৰভাৱৰ পৰা ভাৰতত "বিবাহৰ বিভিন্ন প্ৰকাৰ" হিচাপে জাতিগত পাৰ্থক্য সৃষ্টি কৰিবলৈ প্ৰচলিত হৈ আহিছিল। যেতিয়া উচ্চ বৰ্ণৰ ভিতৰত যৌতুক ব্যৱস্থা প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল, ব্ৰিটিছ চৰকাৰে নিম্ন বৰ্ণত ইয়াক তেওঁলোকৰ অধিক ৰীতি-নীতিপূৰ্ণ বিবাহ নিৰ্মূল কৰাৰ উপায় হিচাপে শক্তিশালী কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল। কেৱল উচ্চ বৰ্ণৰ বিবাহ ব্যৱস্থাক স্বীকৃতি দিয়ালৈকে এনে ধৰণৰ মিলনক বদনাম কৰা হৈছিল।<ref name="Bride Burning"/> ==দক্ষিণ এছিয়াত কইনা দাহ== ২০১১ চনৰ আনুমানিক পৰিসংখ্যা অনুসৰি [[ভাৰত]], [[পাকিস্তান]] আৰু [[বাংলাদেশ]]ত প্ৰতি বছৰে কইনা দাহৰ ফলত ৪,০০০ৰ পৰা ২৫,০০০ মহিলাৰ মৃত্যু হয়।<ref>{{cite web|url=https://www.eupschools.org/cms/lib/MI17000134/Centricity/Domain/31/Bride-Burning%20in%20India.pdf|title=Bride Burning|date=18 August 2011|access-date=3 May 2020|archive-date=31 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201031160432/https://www.eupschools.org/cms/lib/MI17000134/Centricity/Domain/31/Bride-Burning%20in%20India.pdf|url-status=dead|archivedate=31 October 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201031160432/https://www.eupschools.org/cms/lib/MI17000134/Centricity/Domain/31/Bride-Burning%20in%20India.pdf|deadurl=yes}}</ref> ===ভাৰতত কইনা দাহ=== ভাৰতত যৌতুকৰ পৰিমাণ একপ্ৰকাৰৰ সম্পদৰ প্ৰতিফলন। ভাৰতীয় লেখক ৰাজেশ তলৱাৰে যৌতুকৰ বাবে মৃত্যুৰ ওপৰত 'দ্য ব্ৰাইড হু উড নট বাৰ্ণ' শীৰ্ষক এখন নাটক লিখিছে।<ref>{{cite web | title = Rajesh Talwar | url = https://www.amazon.com/author/rajeshtalwar | website = amazon.com }}</ref> ১৯৬১ চনত ভাৰত চৰকাৰে যৌতুক নিষিদ্ধকৰণ আইন গৃহীত কৰে যাৰ ফলত বিবাহৰ ব্যৱস্থাত যৌতুকৰ দাবী অবৈধ হৈ পৰে।<ref name="Act">{{cite web | title = The Dowry Prohibition Act, 1961 | url = http://www.wcd.nic.in/dowryprohibitionact.htm | archive-url = https://web.archive.org/web/20150909082421/http://www.wcd.nic.in/dowryprohibitionact.htm | website = wcd.nic.in | publisher = Ministry of Women and Child Development (India) | date = 20 May 1961 | archive-date = 9 September 2015 }}</ref> ১৯৮৬ চনত ভাৰতীয় সংসদই যৌতুকৰ বাবে মৃত্যুক এক নতুন ঘৰুৱা হিংসাৰ অপৰাধ হিচাপে যোগ দিছিল। ভাৰতীয় দণ্ডবিধিৰ নতুন ধাৰা ৩০৪-বি অনুসৰি, য'ত এগৰাকী কইনাক "তেওঁৰ বিবাহৰ ৭ বছৰৰ ভিতৰত হত্যা কৰা হয় আৰু তেওঁৰ মৃত্যুৰ আগতে তেওঁক তেওঁৰ স্বামী বা তেওঁৰ স্বামীৰ যিকোনো আত্মীয়ই যৌতুকৰ যিকোনো দাবীৰ সন্দৰ্ভত নিষ্ঠুৰতা বা নিৰ্যাতনৰ সন্মুখীন হৈছিল বুলি প্ৰমাণিত হয় তেন্তে এনে মৃত্যুক 'যৌতুকৰ বাবে মৃত্যু' বুলি কোৱা হ'ব আৰু এনে স্বামী বা আত্মীয়ই মহিলা গৰাকীৰ মৃত্যু ঘটাইছে বুলি গণ্য কৰা হ'ব।" <ref name="Act" /> ইয়াৰ বাবে অপৰাধীসকলক নিম্নতম সাত বছৰৰ কাৰাবাসৰ পৰা সৰ্বাধিক আজীৱন কাৰাদণ্ডলৈ শাস্তি বিহা হয়।<ref>{{cite book | contribution = Annex C: Legal framework surrounding domestic violence in India | editor-last1 = Johnson | editor-first1 = Cate | title = Domestic violence in India: recommendations of the women's rights team: report to USAID/India PROWID | date = October 1996 | pages = 28–42 |display-editors=etal}} (Explaining section 304-B of the Indian Penal Code.)</ref> যৌতুক সম্পৰ্কীয় ঘৰুৱা হিংসা, আত্মহত্যা আৰু হত্যাৰ বহুতো ঘটনা পঞ্জীয়ন কৰা হৈছে। ১৯৯৭ চনৰ এক প্ৰতিবেদনত দাবী কৰা হৈছিল যে যৌতুকৰ মৃত্যুৰ বাবে প্ৰতি বছৰে কমেও ৫০০০ মহিলাৰ মৃত্যু হয় আৰু 'পাকঘৰৰ জুই'ত প্ৰতিদিনে কমেও এক ডজন মহিলাৰ মৃত্যু হয় বুলি অনুমান কৰা হয়।<ref>{{cite news | last = Staff writer | title = Kitchen fires kill Indian brides with inadequate dowry | publisher = United Press International | location = New Delhi, India | date = 23 July 1997 }} [http://www.hartford-hwp.com/archives/52a/033.html Extract.]</ref> যৌতুকৰ বাবে মৃত্যুৰ অপৰাধৰ অপৰাধীৰ প্ৰায় ৩০ শতাংশৰ ফলত আদালতত দোষী সাব্যস্ত হয়।<ref name=ncrb/> ===পাকিস্তানত কইনা দাহ=== [[পাকিস্তান]]ত প্ৰগ্ৰেছিভ মহিলা সংস্থাই কয় যে প্ৰতি বছৰে ৩০০ গৰাকী মহিলাক তেওঁলোকৰ স্বামীৰ পৰিয়ালে জ্বলাই হত্যা কৰে আৰু কইনা দাহৰ ঘটনা প্ৰায়ে দুৰ্ঘটনাৰ ছদ্মবেশ দিয়া হয়। এছ'চিয়েশ্যনৰ মতে, চিকিৎসকসকলে কয় যে এই দুৰ্ঘটনাবোৰত পতিত ভুক্তভোগীসকলৰ ষ্টোভৰ পৰা দহনৰ সৈতে অসামঞ্জস্যপূৰ্ণ আঘাত দেখা যায়।<ref name="BBC_1999">{{cite news |title=World:South Asia Bride burning 'kills hundreds' |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/431607.stm |access-date=11 June 2009 |publisher=BBC.co.uk | date=27 August 1999}}</ref> ১৯৯৯ চনত এমনেষ্টি ইণ্টাৰনেচনেলৰ এক প্ৰতিবেদন অনুসৰি পাকিস্তানত যদিও ১৬০০টা কইনা দাহৰ ঘটনা পঞ্জীভূক্ত কৰা হৈছিল, মাত্ৰ ৬০ জনৰ বিৰুদ্ধে মোকৰ্দমা তৰা হৈছিল আৰু তাৰ ভিতৰত মাত্ৰ দুটা গোচৰত হে দোষী সাব্যস্ত হৈছিল। পাকিস্তানত [[শ্বাহনাজ বুখাৰী]]কে ধৰি মহিলাসকলে এই প্ৰথাৰ বিৰুদ্ধে সুৰক্ষামূলক আইন প্ৰণয়ন, মহিলা আশ্ৰয় গৃহ প্ৰতিষ্ঠা আৰু বিশেষ অগ্নিদগ্ধ ৱাৰ্ড থকা চিকিৎসালয়ৰ বাবে প্ৰচাৰ চলাই আহিছে।<ref>{{cite news |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/3097469.stm |title=Acid attack victim demands justice |last=Ali |first=Sahar |publisher=BBC |date=28 July 2003 |access-date=30 July 2007 }}</ref> এমনেষ্টি ইণ্টাৰনেচনেলে কৈছে যে দেশৰ আভ্যন্তৰৰ পৰা লগতে আন্তৰ্জাতিক মানৱ অধিকাৰ গোটৰ চাপৰ ফলত পাকিস্তান চৰকাৰৰ ভিতৰত সজাগতাৰ স্তৰ বৃদ্ধি পাব পাৰে।<ref>'Pakistan: Honour killings of girls and women' in Amnesty International Report 1999, (London: September 1999)</ref> বিবিচিয়ে অনুমান কৰিছিল যে ১৯৯৯ চনত প্ৰায় ৩০০ গৰাকী পাকিস্তানী কইনা দাহ কৰি হত্যা কৰা হৈছিল।<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/south_asia/431607.stm |title=South Asia &#124; Bride burning 'kills hundreds' |work=BBC News |date=27 August 1999 |access-date=28 January 2012}}</ref> ১৯৮৮ চনৰ এক সমীক্ষাত দেখুওৱা হৈছিল যে এনেদৰে ৮০০ গৰাকী মহিলাক হত্যা কৰা হৈছিল; ১৯৮৯ চনত এই সংখ্যা ১১০০ লৈ বৃদ্ধি পায় আৰু ১৯৯০ চনত ই ১৮০০টা আনুমানিক হত্যাকাণ্ডৰ পৰিসংখ্যা পায়। লাহোৰৰ বাতৰি কাকতসমূহে ছয় মাহৰ (১৯৯৭) সময়ছোৱাত মাহত গড়ে ১৫টা আক্ৰমণৰ খবৰ প্ৰতিবেদিত কৰিছিল।<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/south_asia/431607.stm |title=South Asia &#124; Bride burning 'kills hundreds' |work=BBC News |date=27 August 1999 |access-date=28 January 2012}}</ref> দক্ষিণ এছিয়াৰ মানৱ উন্নয়নৰ এক অনুমান অনুসৰি প্ৰতি মাহে গড়ে ১৬টা কইনা দাহৰ ঘটনা সংঘটিত হয়।<ref name="Ajmal 2012-04-25">{{cite news|last=Ajmal|first=Umer Bin|title=Domestic violence|newspaper=Dawn|date=25 April 2012|url=http://dawn.com/2012/04/25/domestic-violence-2/|access-date=28 July 2012}}</ref> ৱমেন ইনিউজে প্ৰতিবেদন দিছিল যে আঠ বছৰৰ ভিতৰত ইছলামাবাদৰ চাৰিওফালে ৪০০০ মহিলাই এনেদৰে আক্ৰমণৰ বলি হৈছিল আৰু মৃত্যুৰ সময়ত আনুমানিক ৩০ শতাংশ গৰ্ভৱতী হোৱাৰ সৈতে ভুক্তভোগীৰ গড় বয়সৰ পৰিসৰ ১৮ ৰ পৰা ৩৫ বছৰৰ ভিতৰত আছিল। শ্বাহনাজ বুখাৰীয়ে এনে আক্ৰমণৰ বিষয়ে কৈছে:<ref name="Terzieff">{{cite news | last = Terzieff | first = Juliette | title = Pakistan's fiery shame: women die in stove deaths | url = http://womensenews.org/story/domestic-violence/021027/pakistans-fiery-shame-women-die-stove-deaths | work = Women's eNews | date = 27 October 2002}}</ref> <blockquote> হয় পাকিস্তানত ষ্টোভ আছে যি কেৱল যুৱ গৃহিনীসকলক অগ্নিদগ্ধ কৰে আৰু বিশেষকৈ যৌনাঙ্গৰ প্ৰতি অনুৰাগী বা এই ঘটনাবোৰ যি সঘনতাৰে সংঘটিত হয় তাৰ এক ভয়ংকৰ নিদৰ্শন হৈছে এই মহিলাসকল ইচ্ছাকৃতভাৱে হত্যাৰ ভুক্তভোগী।</blockquote> প্ৰগ্ৰেছিভ মহিলা সন্থাৰ মতে এনে আক্ৰমণ এক বৰ্ধিত সমস্যা আৰু ১৯৯৪ চনত [[আন্তৰ্জাতিক নাৰী দিৱস]]ত ঘোষণা কৰিছিল যে বিভিন্ন বেচৰকাৰী সংগঠনে বিষয়টোৰ সজাগতা বৃদ্ধিৰ বাবে যোগদান কৰা উচিত।<ref name=Rappaport>{{cite book | editor-last = Rappaport | editor-first = Helen | title = Encyclopedia of women social reformers, volume 1 | page = 115 | publisher = ABC-CLIO | location = Santa Barbara, California | year = 2001 | isbn = 9781576071014 }}</ref> ==অন্যান্য অঞ্চলত কইনা দাহ== মাজে সময়ে [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]]কে ধৰি বিশ্বৰ অন্যান্য প্ৰান্তত বসতি স্থাপন কৰা ভাৰতীয়, পাকিস্তানী আৰু বাংলাদেশী সম্প্ৰদায়ৰ মাজত কইনা দাহ সংঘটিত হয়। ===আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰত কইনা দাহ=== আলিয়াম্মা মেথিউ টেক্সাছৰ কেৰলটনৰ এখন চিকিৎসালয়ত এগৰাকী পঞ্জীভুক্ত নাৰ্ছ আছিল। তেওঁ ১৯৯২ চনৰ ৫ এপ্ৰিলত অগ্নিদগ্ধ হোৱাৰ ফলত মৃত্যু বৰণ কৰিছিল।<ref name="jthomasniu.org">{{cite journal | last = Parameswaran | first = Radhika | title = Coverage of "Bride Burning" in the "Dallas Observer": a cultural analysis of the "Other" | journal = [[Frontiers: A Journal of Women Studies]] | volume = 16 | issue = 2–3 | pages = 69–100 | doi = 10.2307/3346804 | jstor = 3346804 | date = 1996 }} [http://jthomasniu.org/class/781/Assigs/otheriing111.pdf Pdf.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210807080631/http://jthomasniu.org/class/781/Assigs/otheriing111.pdf |date=2021-08-07 }}</ref> তেওঁ আৰু তেওঁৰ স্বামী মেথিউ ভাৰুগেছে দুদশক আগতে ভাৰতৰ পৰা প্ৰব্ৰজন কৰিছিল আৰু আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰত তেওঁলোকৰ তিনিজনী কন্যা সন্তান আছিল। দম্পতীহালৰ ১৯৮০ৰ দশকৰ শেষৰ ফালৰ পৰা বৈবাহিক সমস্যা আছিল যাৰ ফলত এক কাজিয়াৰ সৃষ্টি হৈছিল যাৰ ফলত আলেয়াম্মাৰ মৃত্যু হৈছিল। তেওঁৰ সন্তানে গেছ'লিনত নিমজ্জিত আৰু জুই আৱৰি থকা অৱস্থাত তেওঁক উদ্ধাৰ কৰিছিল আৰু কিছুসময় পিছতে তেওঁ মৃত্যুমুখত পৰিছিল। ঘটনাটোৰ পিছত ডালাছ মৰ্ণিং নিউজ আৰু আটলাণ্টা-জাৰ্নেল কনষ্টিটিউচনত সংক্ষিপ্তকৈ প্ৰতিবেদন প্ৰদৰ্শন কৰা হৈছিল। আনহাতে ডালাছ অবজাৰ্ভাৰে আলিয়াম্মাৰ মৃত্যুক সামৰি এটা বিতং ন পৃষ্ঠাৰ প্ৰবন্ধ প্ৰকাশ কৰিছিল। প্ৰবন্ধটোৱে প্ৰাচ্যৰ দেশসমূহক পিছপৰা বা অনুপযুক্ত বুলি চিত্ৰিত কৰাৰ বাবে কিছু সমালোচনাৰ সন্মুখীন হৈছিল: "তেওঁৰ স্বামীৰ দ্বাৰা আঘাতপ্ৰাপ্ত, আলিয়াম্মা মেথিউ তেওঁৰ সংস্কৃতিৰ প্ৰতি সদয় আছিল। অৱশেষত তেওঁ ইয়াৰ ভুক্তভোগী হ'ল।" <ref name="jthomasniu.org"/> ==নিয়ন্ত্ৰণ== তৃণমূল পৰ্যায়ৰ সংগঠনবোৰে এই প্ৰথাৰ বিৰুদ্ধে যুঁজিবলৈ ইয়াক অপৰাধ হিচাপে গণ্য কৰাৰ লগতে মানৱ অধিকাৰ উলংঘনৰ বিৰুদ্ধে কাম কৰা আন্তৰ্জাতিক আইনসমূহক অপৰাধ হিচাপে গণ্য কৰাৰ বাবে বৰ্তমান বিভিন্ন চৰকাৰী পদক্ষেপ আছে। [2] ইয়াৰ লগতে বিশ্বব্যাপী কইনা দাহ বন্ধ কৰিবলৈ বহুতো প্ৰস্তাৱিত পদক্ষেপ আছে। ===চৰকাৰী প্ৰচেষ্টা=== ১৯৬১ চনত ভাৰতে যৌতুক নিষিদ্ধকৰণ আইন প্ৰণয়ন কৰে।<ref>{{cite journal | last = Greenberg | first = Judith G. | title = Criminalizing dowry deaths: the Indian experience | journal = Journal of Gender, Social Policy & the Law | volume = 11 | issue = 2 | pages = 801–846 | date = 2003 | url = http://heinonline.org/HOL/LandingPage?handle=hein.journals/geoimlj7&div=40&id=&page= }} [http://digitalcommons.wcl.american.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1410&context=jgspl Pdf.]</ref> ১৯৮০ৰ দশকৰ আৰম্ভণিতে ইয়াক সংশোধন কৰা হৈছিল যাতে "কেইবাটাও অন্তৰ্নিহিত দুৰ্বলতা আৰু ত্ৰুটি সংশোধন কৰা হয়।" ইয়াত "যদি স্বামী বা তেওঁৰ আত্মীয়সকলে এগৰাকী মহিলাক "বিবাহৰ সাত বছৰৰ ভিতৰত দাহ বা শাৰীৰিক আঘাত বা অপ্ৰাকৃতিক পৰিস্থিতিত মৃত্যুবৰণ কৰে আৰু য'ত যৌতুকৰ সন্দৰ্ভত তেওঁ নিষ্ঠুৰতা আৰু নিৰ্যাতনৰ সন্মুখীন হোৱাৰ প্ৰমাণ পোৱা যায়। দুৰ্ভাগ্যবশতঃ, এই নিৰ্দিষ্ট আইনে যৌতুকৰ এক বিস্তৃত সংজ্ঞা প্ৰদান নকৰে যি ইয়াক দাবী কৰা আৰু প্ৰদান কৰাৰ পদ্ধতি সলনি কৰিব পাৰে। অৱশেষত ই অপৰাধীসকলক যৌতুকৰ বাবে মৃত্যুৰ আদালতত অধিক নমনীয়তা হে প্ৰদান কৰিছিল। সাত বছৰীয়া ধাৰাটোও সমানে সমস্যাজনক কিয়নো ই স্বামীসকলক সেই সময়খিনি জ্বলি যোৱালৈ কেৱল অপেক্ষা কৰিবলৈ বা অন্যথা তেওঁলোকৰ কইনাৰ মৃত্যুৰ কাৰণ হোৱালৈ কেৱল অপেক্ষা কৰিবলৈ অনুমতি দিছিল। আন এক মুখ্য ভাৰতীয় আইন হৈছে ১৯৮৩ চনৰ "নিষ্ঠুৰতা বিৰোধী আইন"ত পত্নীৰ প্ৰতি নিষ্ঠুৰতা নিষিদ্ধ কৰা হৈছে আৰু স্বামী বা তেওঁৰ পৰিয়ালৰ সদস্যৰ জৰিমনা বা কাৰাবাসৰ বিধান আছে। অৱশ্যে আইনখন সমানে অস্পষ্ট আৰু ত্ৰুটিপূৰ্ণ। যাৰ ফলত কইনা দাহ আৰু যৌতুকৰ বাবে হত্যাৰ প্ৰৱৰ্তনত বাধা আহি পৰে। [[মানৱ অধিকাৰৰ সৰ্বজনীন ঘোষণাপত্ৰ]]ৰ অনুচ্ছেদ ১ত নিম্নলিখিতবোৰ ঘোষণা কৰা হৈছে: "সকলো মানুহ মৰ্যাদা আৰু অধিকাৰত মুক্ত আৰু সমানভাৱে জন্ম গ্ৰহণ কৰে। তেওঁলোক যুক্তি আৰু বিবেকেৰে সমৃদ্ধ আৰু তেওঁলোকে ভাতৃত্ববোধেৰে ইজনে সিজনৰ প্ৰতি কাম কৰা উচিত।" <ref name="un.org">{{cite web | title = The Universal Declaration of Human Rights | url = https://www.un.org/en/documents/udhr/index.shtml | website = un.org | publisher = United Nations }} [http://www.ohchr.org/EN/UDHR/Documents/UDHR_Translations/eng.pdf Pdf.]</ref> অনুচ্ছেদ ৫ত এইদৰে ঘোষণা কৰা হৈছে: "কাকো অত্যাচাৰ বা নিষ্ঠুৰ, অমানৱীয় বা অপমানজনক আচৰণ বা শাস্তি দিয়া নহ'ব।" ===বেচৰকাৰী প্ৰচেষ্টা=== ভাৰতত আইনৰ বিষয়ে সজাগতা নথকাৰ বাবে ভুক্তভোগী সকল নিজৰ অধিকাৰৰ পৰা বঞ্চিত হয়। ইয়াৰ বাবে তৃণমূল সংগঠনবোৰে "কইনা দাহ বন্ধ কৰা"ৰ বাবে আগবাঢ়ি আহিছে। ইয়াৰ এটা উদাহৰণ হৈছে চৰকাৰৰ দ্বাৰা অনুদান প্ৰাপ্ত পাৰিবাৰিক পৰামৰ্শ কেন্দ্ৰকোষ। ইয়াৰ উদ্দেশ্য হৈছে পাৰিবাৰিক সম্পৰ্ক শক্তিশালী কৰা আৰু আইনী হস্তক্ষেপ হ্ৰাস কৰা। অৱশ্যে প্ৰায়ে এনে কোষবোৰে কেৱল "মহিলাৰ তীক্ষ্ণ জিভা" আৰু পুৰুষৰ "আঘাত আৰু প্ৰহাৰ" কৰাৰ শক্তিৰ ধাৰণাক শক্তিশালী কৰে। একে ধৰণৰ পৰিণামৰ সৈতে এনে সমস্যা সমাধানৰ বাবে একে ধৰণৰ আন পৰামৰ্শ-শৈলীৰ বেচৰকাৰী সংগঠন বিকশিত কৰা হৈছে।<ref name="Nangia"/> ===সম্ভাব্য প্ৰচেষ্টা=== প্ৰাথমিকভাৱে বৈকল্পিক পদক্ষেপবোৰে বৰ্তমানৰ ত্ৰুটিপূৰ্ণ, বিফল আইনৰ সংস্কাৰৰ সমাধানৰ পৰামৰ্শ দিয়ে। এটা প্ৰস্তাৱত লিংগ বৈষম্য বা লিংগ বিক্ৰিয়াৰ ভুক্তভোগীসকলক আশ্ৰয় প্ৰদান কৰাৰ বাবে আন্তৰ্জাতিক শৰণাৰ্থী আইনৰ অধীনত মহিলাসকলৰ সুৰক্ষা সম্প্ৰসাৰণৰ বাবে আহ্বান জনোৱা হৈছে।<ref>{{cite journal | last = Cipriani | first = Linda | title = Gender and persecution: protecting women under international refugee law | journal = Georgetown Immigration Law Journal | volume = 7 | pages = 511–548 | date = 1993 | url = http://heinonline.org/HOL/LandingPage?handle=hein.journals/geoimlj7&div=39&id=&page= }}</ref> এইটো প্ৰাপ্ত কৰাৰ এটা উপায় হ'ব মহিলাসকলক "নিৰ্যাতিত সামাজিক গোট"ৰ সংজ্ঞাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা যি তেওঁলোকৰ লিংগক বিশ্বব্যাপী যৌতুক সম্পৰ্কীয় অত্যাচাৰৰ ভয়ত আন্তৰ্জাতিক আশ্ৰয় বিচাৰিবলৈ অনুমতি দিব। ১৯৮৪ চনৰ এপ্ৰিল মাহত ইউৰোপীয় সংসদে এক প্ৰস্তাৱ উত্থাপন কৰা হৈছিল যাৰ ফলত "আন্তৰ্জাতিক শৰণাৰ্থী আইনৰ সংস্কাৰ কৰি মহিলাসকলক লিংগৰ ভিত্তিত উৎপীড়নৰ পৰা সুৰক্ষিত কৰিব।" অৱশ্যে প্ৰস্তাৱটো নাকচ কৰা হৈছিল। আন এটা সমাধান হ'ল মহিলাসকলৰ সম্পত্তিৰ অধিকাৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰি তেওঁলোকৰ বাবে অৰ্থনৈতিক আগ্ৰহ বৃদ্ধি কৰা।<ref>{{cite journal | last = Gopal | first = Gita | title = Gender and economic inequality in India: the legal connection | journal = Boston College Third World Law Journal | volume = 13 | issue = 1 | pages = 63–86 | date = 1993 | url = http://heinonline.org/HOL/LandingPage?handle=hein.journals/bctw13&div=7&id=&page= }} [http://lawdigitalcommons.bc.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1280&context=twlj Pdf.]</ref> বিয়া হ'লেও কইনা গৰাকীয়ে জীয়াই থাকোঁতে স্বামীৰ সম্পত্তিৰ ওপৰত কোনো অধিকাৰ নাই। মহিলাসকলক সম্পত্তিৰ অধিকাৰ দিয়াৰ ফলত মহিলাসকলে অৰ্থনৈতিক বা আইনী উদ্দেশ্যৰ বাবে বিবাহ কৰাৰ প্ৰয়োজন নহ'ব আৰু এনেদৰে যৌতুক প্ৰথাক শেষ হব।<ref name="Bride Burning"/> ==তথ্য উৎস== {{reflist|30em}} ==বাহ্যিক সংযোগ== *[https://web.archive.org/web/20051230085700/http://ncrb.nic.in/crime2003/cii.htmlভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰীয় অপৰাধ ৰেকৰ্ড ব্যুৰো] *[http://news.bbc.co.uk/2/hi/programmes/crossing_continents/3071963.stm ভাৰতত যৌতুকৰ বাবে মৃত্যু, বিবিচি] [[শ্ৰেণী:অপৰাধ]] [[শ্ৰেণী:মানৱ অধিকাৰ উলঙ্ঘন]] [[শ্ৰেণী:নাৰীৰ বিৰুদ্ধে হিংসা]] 5mow3osaoevqi3rxq69ug7h47sjf8pv 0 101828 606230 606138 2026-05-14T02:43:40Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 606230 wikitext text/x-wiki {{under construction}} '''উমৈহতীয়া দেৱানী বিধি ('''{{Lang-en|Uniform Civil Code}}) হৈছে ভাৰতত নাগৰিকৰ ব্যক্তিগত আইন প্ৰণয়ন আৰু কাৰ্যকৰীকৰণৰ প্ৰস্তাৱ,যিসমূহ সকলো নাগৰিকৰ ক্ষেত্ৰত তেওঁলোকৰ ধৰ্ম, লিংগ আৰু যৌন অভিমুখ নিৰ্বিশেষে সমানে প্ৰযোজ্য৷ বৰ্তমান বিভিন্ন সম্প্ৰদায়ৰ ব্যক্তিগত আইন তেওঁলোকৰ ধৰ্মীয় শাস্ত্ৰৰ দ্বাৰা পৰিচালিত হয়।<ref name="HTMAR21">{{Cite news|last=Anand|first=Utkarsh|date=2021-03-15|title=Has the Supreme Court set the ball rolling for a Uniform Civil Code?|newspaper=Hindustan Times|url=https://www.hindustantimes.com/india-news/has-the-supreme-court-set-the-ball-rolling-for-a-uniform-civil-code-101615802810671.html|access-date=2021-04-21}}</ref> সমগ্ৰ দেশতে একেধৰণৰ নাগৰিক সংহিতা ৰূপায়ণ ভাৰতৰ শাসকীয় ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টিৰ অন্যতম বিতৰ্কিত প্ৰতিশ্ৰুতি। ব্যক্তিগত আইন ৰাজহুৱা আইনৰ পৰা পৃথক আৰু ইয়াত বিবাহ, বিবাহ বিচ্ছেদ, উত্তৰাধিকাৰ, তুলি লোৱা তথা ভৰণ-পোষণ আদি সামৰি লোৱা হয়। ভাৰতীয় সংবিধানৰ ২৫-২৮ অনুচ্ছেদত ভাৰতীয় নাগৰিকক ধৰ্মীয় স্বাধীনতা নিশ্চিত কৰাৰ লগতে ধৰ্মীয় গোষ্ঠীসমূহক নিজৰ কাম-কাজ বৰ্তাই ৰাখিবলৈ অনুমতি দিয়াৰ বিপৰীতে সংবিধানৰ ৪৪ নং অনুচ্ছেদত ভাৰতীয় ৰাষ্ট্ৰই ৰাষ্ট্ৰীয় নীতি প্ৰণয়ন কৰাৰ সময়ত সকলো ভাৰতীয় নাগৰিকৰ বাবে নিৰ্দেশনামূলক নীতি আৰু সাধাৰণ আইন প্ৰয়োগ কৰিব বুলি বাঞ্ছা কৰা হৈছে। <ref name="Blueprint for scholarly discourse">{{Cite book|author1=Shimon Shetreet|author2=Hiram E. Chodosh|title=Uniform Civil Code for India: Proposed Blueprint for Scholarly Discourse|url=https://books.google.com/books?id=y-pIDwAAQBAJ&pg=PT4|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-807712-1|date=December 2014|access-date=2020-08-22}}</ref><ref>{{Cite web|title=Article 44 in the Constitution of India 1949|url=https://indiankanoon.org/doc/1406604/|access-date=2020-08-22}}</ref> ব্ৰিটিছ ৰাজৰ সময়ত প্ৰথমে ব্যক্তিগত আইন প্ৰণয়ন কৰা হৈছিল, মূলতঃ হিন্দু আৰু মুছলমান নাগৰিকৰ বাবে। ব্ৰিটিছে সম্প্ৰদায়ৰ নেতাসকলৰ বিৰোধিতাৰ আশংকা কৰিছিল আৰু এই ঘৰুৱা ক্ষেত্ৰখনৰ ভিতৰত অধিক হস্তক্ষেপ কৰাৰ পৰা বিৰত আছিল। পূৰ্বতে পৰ্তুগীজ, গোৱা আৰু দমনত ঔপনিৱেশিক শাসনৰ বাবে ভাৰতৰ গোৱা ৰাজ্য ভাৰতৰ পৰা পৃথক হৈ গোৱা নাগৰিক সংহিতা নামেৰে জনাজাত সাধাৰণ পৰিয়াল আইন বৰ্তাই ৰাখিছিল আৰু এইদৰে ২০২৪ চনৰ ৭ ফেব্ৰুৱাৰীলৈকে দেৱানী বিধি মানি চলা ভাৰতৰ একমাত্ৰ ৰাজ্য আছিল৷ কিন্তু গোৱা দেৱানী বিধিত কিছুমান অসামঞ্জস্যতা আছে; কাৰণ ইয়াত বিভিন্ন সম্প্ৰদায়ৰ বাবে বিশেষ ব্যৱস্থা আছে৷ যেনে- পত্নীয়ে ২৫ বছৰৰ আগতে সন্তান জন্ম নিদিলে বা ৩০ বছৰ বয়সৰ আগতে পুৰুষ সন্তান জন্ম নিদিলে হিন্দু পুৰুষক দুগৰাকী বিয়া পতাৰ অনুমতি দিয়ে৷ স্বাধীনতাৰ পিছত হিন্দু সংহিতা বিধেয়ক প্ৰৱৰ্তন কৰা হয় যিয়ে বৌদ্ধ, হিন্দু, জৈন আৰু শিখ আদি ভাৰতীয় ধৰ্মৰ মাজত বিভিন্ন সম্প্ৰদায়ৰ ব্যক্তিগত আইনসমূহ বহুলাংশে সংহিতা আৰু সংস্কাৰ কৰে৷ অৱশ্যে ই খ্ৰীষ্টান, ইহুদী, মুছলমান আৰু পাৰ্চীসকলক ৰেহাই দিছিল৷ আৰু হিন্দুৰ পৰা পৃথক সম্প্ৰদায় হিচাপে চিনাক্ত কৰা হৈছিল।<ref name="Rina Wiiliams">{{Cite book|author=Rina Verma Williams|title=Postcolonial Politics and Personal Laws|pages=18, 28, 106, 107, 119|publisher=[[Oxford University Press]]|isbn=0-19-568014-6|date=2006}}</ref><ref name="The Wire UCC gender justice">{{cite news|last1=Dasgupta|first1=Sravasti|title=BJP Equates UCC With Gender Justice. But Can It End Discrimination In-Built in Personal Laws?|url=https://thewire.in/women/bjp-ucc-with-gender-justice-discrimination-personal-laws|access-date=6 July 2023|work=[[The Wire (India)|The Wire]]|date=6 July 2023|location=New Delhi|language=en}}</ref> == আইনী মৰ্যাদা আৰু সম্ভাৱনা== ১৯৯৮,২০১৯ আৰু ২০২৪ ৰ সাধাৰণ নিৰ্বাচনৰ ইস্তাহাৰত বিজেপিয়ে উমৈহতীয়া দেৱানী বিধিক অন্তৰ্ভুক্ত কৰি আহিছে৷<ref>{{Cite news |last=PTI |date=2024-04-14 |title=BJP's Lok Sabha poll manifesto highlights: UCC implementation, maintaining peace in Northeast |url=https://www.thehindu.com/elections/lok-sabha/lok-sabha-polls-2024-bjp-manifesto-sankalp-patra-highlights-pm-modi/article68064276.ece |access-date=2024-04-14 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref> নাৰায়ণ লাল পাঞ্চাৰিয়াই ২০১৯ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত প্ৰথমবাৰৰ বাবে সংসদত এই বিধি উত্থাপন কৰাৰ প্ৰস্তাৱ দিছিল। আন সাংসদসকলৰ প্ৰতিবাদৰ বাবে সংশোধনী বাবে ৰখা বিধেয়কখন অতি সোনকালে প্ৰত্যাহাৰ কৰা হয়।<ref>{{Cite news|last=Chari|first=Seshadri|title=Modi govt has been working for a Uniform Civil Code and we didn't even notice. Until now|url=https://theprint.in/opinion/modi-govt-has-been-working-for-a-uniform-civil-code-and-we-didnt-even-notice-until-now/278053/|publisher=The Print|date=2019-08-16|access-date=2020-08-22}}</ref><ref name="AM Jigeesh">{{Cite news|author=Jigeesh|first=AM|date=2019-12-06|title=After objections, BJP member withdraws Bill for UCC|publisher=The Hindu Business Line|url=https://www.thehindubusinessline.com/news/national/after-objections-bjp-member-withdraws-bill-for-ucc/article30217193.ece|access-date=2020-08-22}}</ref> ২০২০ চনৰ মাৰ্চ মাহত কিৰোডী লাল মীনাই দ্বিতীয়বাৰৰ বাবে এই বিধেয়কখন আনিছিল যদিও পুনৰ উত্থাপন কৰা হোৱা নাছিল।<ref>{{Cite news|author=Joy|first=Shemin|date=2020-03-13|title=BJP MP once again does not introduce Uniform Civil Code Bill|publisher=Deccan Herald|location=New Delhi|url=https://www.deccanherald.com/national/north-and-central/bjp-mp-once-again-does-not-introduce-uniform-civil-code-bill-813445.html|access-date=2020-09-14}}</ref> ২০২০ চনত প্ৰকাশ পোৱা প্ৰতিবেদন অনুসৰি [[ৰাষ্ট্ৰীয় স্বয়ংসেৱক সংঘ|আৰ এছ এছ]]ৰ সৈতে সাময়িক মতানৈক্যৰ বাবে বিজেপিয়ে বিধেয়কখনৰ নিৰ্দিষ্টতাসমূহৰ বিষয়ে চিন্তা কৰি আছে।<ref name="Ramchandran">{{Cite news|author=Ramchandran|first=Smriti Kak|date=2020-08-06|title=BJP, RSS hope for consensus on Uniform Civil Code|newspaper=The Hindu|url=https://m.hindustantimes.com/india-news/bjp-rss-hope-for-consensus-on-ucc/story-ASFagZCCQPEIfQT59HMgkK.html|access-date=2020-08-22}}{{Dead link|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite news|last=Sharma|first=Vibha|title=UCC next on Modi govt agenda?|url=https://m.tribuneindia.com/news/nation/ucc-next-on-modi-govt-agenda-123130|newspaper=The Tribune|date=2020-08-06|access-date=2020-08-22|archive-date=1 July 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230701075743/https://m.tribuneindia.com/news/nation/ucc-next-on-modi-govt-agenda-123130|url-status=dead|archivedate=2023-07-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230701075743/https://m.tribuneindia.com/news/nation/ucc-next-on-modi-govt-agenda-123130|deadurl=yes}}</ref> দিল্লী উচ্চ ন্যায়ালয়ত এক আবেদন দাখিল কৰা হৈছিল য’ত ন্যায়িক আয়োগ বা উচ্চ পৰ্যায়ৰ বিশেষজ্ঞ সমিতি গঠন কৰি কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰক তিনিমাহৰ ভিতৰত ইউচিচিৰ খচৰা প্ৰস্তুত কৰিবলৈ নিৰ্দেশ দিয়া হৈছিল। ২০২১ চনৰ এপ্ৰিল মাহত এই আবেদন উচ্চতম ন্যায়ালয়লৈ হস্তান্তৰ কৰিবলৈ অনুৰোধ দাখিল কৰা হৈছিল যাতে সমগ্ৰ বিভিন্ন উচ্চ ন্যায়ালয়ত এনেধৰণৰ অধিক আবেদন দাখিল কৰিলে ভাৰতত অসামঞ্জস্যতা নাহে। এই খচৰাখন ৬০ দিনৰ বাবে ৱেবছাইটত প্ৰকাশ কৰা হ'ব যাতে বিস্তৃত ৰাজহুৱা বিতৰ্ক আৰু মতামতৰ সুবিধা হয়।<ref name="LiveLawAPR21">{{Cite news|last=Ojha|first=Drishti|date=2021-04-11|title=Plea In Supreme Court Seeks Transfer Of Plea For Uniform Civil Code From Delhi High Court To SC|url=https://www.livelaw.in/top-stories/supreme-court-uniform-civil-code-delhi-high-court-transfer-of-case-ucc-172432|newspaper=LiveLaw|access-date=2021-04-21}}</ref> == তথ্যসূত্ৰ == [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ আইন]] 30yj76xlznlebe5wbt1ch1k04y5robb 0 102618 606180 465855 2026-05-13T15:49:59Z Hemchandra Mili, Dergaon 49582 সংযোগ 606180 wikitext text/x-wiki {{merge|ভোগদৈ নদী}} অসমৰ ইতিহাসত বিশেষভাৱে উল্লিখিত এখন নদীৰ নাম হৈছে দিচৈ। নৈখনৰ বৰ্তমানৰ নাম ভোগদৈ বুলি জনা যায়। কোৱা হয় যে দিচৈ নদীৰ উৎপত্তিস্থল নাগালেণ্ডৰ চামটাং অঞ্চল। নগা পাহাৰৰ পৰা বৈ অহা দিচৈ নৈক আহোম ৰজা গৌৰীনাথ সিংহৰ দিনত পানীৰ অভাৱ পূৰ কৰিবলৈ ৰাজধানী যোৰহাটৰ মাজেৰে বোৱাই নিয়াৰ আঁচনি লোৱা হয়। আৰু সেই মতে দিচৈ নৈক খান্দি নতুন সুঁতি সৃষ্টি কৰি যোৰহাট চহৰৰ মাজেৰে বোৱাই নিয়ে। নৈখন খন্দাৰ আগেয়ে দিচৈৰ পাৰত ভোগ দি পূজা-অৰ্চনা কৰা হৈছিল আৰু তেতিয়াৰ পৰা নতুন সুঁতিটোৱে ভোগদৈ নাম পায়। দিচৈৰ নতুন সুঁতিটো বৰ্তমানেও ভোগদৈ নামেৰেই বৈ আছে। পুৰণা সুঁতিটো এতিয়াও যোৰহাট জিলাৰ উত্তৰ-পশ্চিম অঞ্চলৰ বাঁহফলা-গৰুমৰা হৈ গোলাঘাট জিলাৰ দেৰগাঁও অঞ্চলৰ উত্তৰেদি বাঁহগুৰি, টায়ুং, দানিচাপৰি, লেঙেৰা চাপৰি, চাৰহ মিচিং, ওপৰ টেমেৰাদিৰে বৈ আছে বুলি জনা যায়। অৱশ্যে এই সুঁতিটো এতিয়া মৰা সুঁতিলৈ পৰিণত হোৱাৰ উপক্ৰম হৈছে। সেয়ে এইছোৱা দিচৈক বহুতে এতিয়া মৰিদিচৈ বুলিও কয়। ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{reflist}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ নদী]] chzp8qc302z5piytgomf0ap4wwg2cxg 0 111976 606183 469367 2026-05-13T17:10:21Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 606183 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = অলিভাৰ থমাছ কট্টাৰ<br/>Oliver Thomas Cutter | image = | alt = | caption = | birth_name = | birth_date = ১৮১১ | birth_place = লেক্সিণ্টন, আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ | death_date = ১৮৮১ | death_place = | nationality = আমেৰিকান, ব্ৰিটিছ | other_names = | known_for = | occupation = বাপ্টিষ্ট মিচনেৰী, মুদ্ৰক }} '''অলিভাৰ থমাছ কট্টাৰ''' (১৮১১-১৮৮১)<ref name="baptist">{{cite web | url=https://abhs.access.preservica.com/uncategorized/SO_9aad18ea-20ac-44e3-9078-541285701621/ | title=Cutter, Oliver T. (1827-1881) | publisher=American Baptist Historical Society | accessdate=4 February 2025}}</ref> আছিল অসমলৈ অহা আমেৰিকান মিচনেৰী দলৰ অন্যতম সদস্য। ১৮৩১ চনত আমেৰিকাৰ পৰা ব্ৰহ্মদেশ (ম্যানমাৰ) হৈ অসমলৈ আহে। ১৮৩৬ চনৰ ২৩ মাৰ্চত শদিয়া পায়হি। ১৮৪৩ চনত শিৱসাগৰলৈ আহি তাত স্থাপন কৰা ‘মিচন প্ৰেছ’ৰ অধ্যক্ষ হয়।<ref name="বিশ্বকোষ">{{cite book | title=সংক্ষিপ্ত অসম বিশ্বকোষ | publisher=সঞ্জীৱন প্ৰকাশন | author=কৌশিক বৰুৱা, শান্তনু | year=২০২১ | location=গুৱাহাটী | pages=৭৬}}</ref> ১৮৪৬ চনৰ পৰা প্ৰকাশ পোৱা অসমৰ প্ৰথম বাৰ্তালোচনী ‘[[অৰুনোদই]]’ৰ প্ৰতিষ্ঠাপক মুদ্ৰক আৰু প্ৰকাশক আছিল।<ref name="ijstr">{{cite web | url=http://www.ijstr.org/final-print/mar2020/A-Study-On-Educational-Environment-During-The-Era-Of-Orunodoi-In-Assamese-Literature.pdf | title=A Study On Educational Environment During The Era Of Orunodoi In Assamese Literature | publisher=INTERNATIONAL JOURNAL OF SCIENTIFIC & TECHNOLOGY RESEARCH | date=March 2020 | accessdate=4 February 2025 | author=Kalita, Monmi }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ১৮৫২ চনলৈ তেওঁ এই কাম কৰিছিল। তেওঁ অসমত বাংলা ভাষাৰ পৰিৱৰ্তে অসমীয়া ভাষা প্ৰৱৰ্তনৰ অন্যতম পৃষ্ঠপোষক আছিল। ১৮৫২ চনত তেওঁ লণ্ডনলৈ যায় আৰু ১৮৮১ চনৰ এপ্ৰিলত তাতে মৃত্যু হয়। তেওঁৰ পত্নী [[হেৰিয়েট বাউমেন ল’ কট্টাৰ]]-এও অসমীয়া সাহিত্যলৈ উল্লেখনীয় বৰঙনি আগবঢ়াইছিল। ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:আমেৰিকান বেপ্তিষ্ট মিছনেৰী]] lfx5zipl77uvv0flhptghr73dmlndbm 0 112464 606179 473577 2026-05-13T15:35:23Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 606179 wikitext text/x-wiki [[File:Priyanka_Chopra_walks_for_Manish_Malhotra_&_Shaina_NC's_show_for_CPAA_02.jpg|right|thumb|আনাৰকলি ছালৱাৰৰ মডেলিং ৰূপত ভাৰতীয় অভিনেত্ৰী [[প্ৰিয়ংকা চোপ্ৰা]]।]] '''অনাৰকালি ছালৱাৰ কামিজ''' হৈছে মহিলাৰ বাবে তৈয়াৰ কৰা একপ্ৰকাৰৰ ছালৱাৰ কামিজ, যিটো দীঘল ফ্ৰক ষ্টাইলৰ টপেৰে গঠিত আৰু ইয়াৰ তলৰ অংশটো মিহিকৈ উপযুক্ত কৰা হয়। ইয়াৰ দৈৰ্ঘ্য আৰু এম্ব্ৰয়ডাৰী যেনে মজিয়াৰ দৈৰ্ঘ্যৰ ভিন্নতা থাকে আৰু সাধাৰণতে আঁঠুৰ ওপৰত শেষ হয়। [[মোগল সাম্ৰাজ্য|মোগল]] সম্ৰাট [[আকবৰ|আকবৰৰ]] দৰবাৰৰ এগৰাকী কৰ্টেছান কিংবদন্তি [[আনাৰকলী|অনাৰকলিৰ]] নামেৰে ইয়াৰ নামাকৰণ কৰা হৈছে। কিংবদন্তি অনুসৰি, ক্ৰাউন প্ৰিন্স চেলিমৰ সৈতে থকা অবৈধ সম্পৰ্কৰ বাবে তেওঁক হত্যা কৰা হৈছিল, যি পিছলৈ সম্ৰাট জাহাংগীৰ হৈছিল।<ref>{{Cite web|url=http://dawn.com/2012/02/12/legend-anarkali-myth-mystery-and-history/|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121214014845/http://dawn.com/2012/02/12/legend-anarkali-myth-mystery-and-history|archivedate=2012-12-14|title=Legend: Anarkali: myth, mystery and history {{!}} DAWN.COM|access-date=2025-02-06|deadurl=unfit}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">. Archived from [http://dawn.com/2012/02/12/legend-anarkali-myth-mystery-and-history/ the original] on 2012-12-14.</cite></ref> অনাৰকালি শব্দটোৰ অৰ্থ হ'ল "ডালিমৰ ফুল/গছৰ সুক্ষ্ম কলি"। এই নামটোৱে অনাৰকালি পিন্ধা মহিলাসকলৰ লগত জড়িত কোমলতা, দুৰ্বলতা, নিৰ্দোষতা আৰু সৌন্দৰ্য্যৰ গুণক বুজায়। এই পোছাক সাধাৰণতে [[কথক]] নৃত্যশিল্পীয়ে পিন্ধে। বিকাশৰ লগে লগে মধ্যদৈৰ্ঘ্য আৰু মজিয়া দৈৰ্ঘ্যৰ অনাৰকালি জনপ্ৰিয় হৈ উঠিল। অৱশেষত চাহিদা বৃদ্ধি পাইছে, আৰু ই অন্যতম জনপ্ৰিয় ছালৱাৰ কামিজ শৈলী। ইয়াৰ দীঘলীয়া, বৈ যোৱা কুৰ্তাৰ বাবে জনাজাত যিয়ে প্ৰতিগৰাকী মহিলাৰ ৰূপক সুন্দৰকৈ পৰিপূৰক কৰে। == প্ৰকাৰ == অনাৰকলি চুটৰ কিছুমান প্ৰকাৰ তলত উল্লেখ কৰা হ'ল:<ref>{{cite web | url=https://www.shopkund.co.uk/bloguk/types-of-anarkali-salwar-kameez-that-should-grace-every-womans-wardrobe.html | title=Types of Anarkalis that should Grace Every Woman's Wardrobe | date=2 January 2020 | access-date=6 February 2025 | archivedate=3 February 2023 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20230203125614/https://www.shopkund.co.uk/bloguk/types-of-anarkali-salwar-kameez-that-should-grace-every-womans-wardrobe.html | deadurl=yes }}</ref> #মজিয়া দৈৰ্ঘ্যৰ অনাৰকলি চুট #পাকিস্তানী অনাৰকলি চুট #কেপ অনাৰকালি চুট #জেকেট অনাৰকলি চুট #স্তৰযুক্ত অনাৰকলি চুট #গাউন ষ্টাইলৰ অনাৰকলি চুট #প্লাজো অনাৰকলি চুট #চুৰিদাৰ অনাৰকলি চুট == লগতে চাওক == * [[আও দাই]] * [[চুৰিদাৰ]] * [[ছালৱাৰ কামিজ]] ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:পোচাক]] [[শ্ৰেণী:নাৰী]] m24e124yzhdfl0wp4r7gewo3voftbri 0 117474 606148 506927 2026-05-13T13:36:22Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 606148 wikitext text/x-wiki '''ৰোছানেহ জাফৰ''' ({{Lang-en|Roshaneh Zafar}}) এগৰাকী পাকিস্তানী উন্নয়ন কৰ্মী, যিয়ে মহিলাৰ অৰ্থনৈতিক সবলীকৰণৰ ক্ষেত্ৰত কাম কৰে। ১৯৯৬ চনত তেওঁ পাকিস্তানত প্ৰথমটো বিশেষ ক্ষুদ্ৰ বিত্তীয় সংস্থা কাছফ ফাউণ্ডেশ্যন গঠন কৰে যিয়ে সমগ্ৰ পাকিস্তানত ৫০ লাখতকৈ অধিক মহিলা উদ্যোগীক সেৱা আগবঢ়াইছে আৰু ইয়াৰ সামগ্ৰিক বিত্তীয় সেৱা কাৰ্যসূচীৰ জৰিয়তে মহিলাৰ অৰ্থনৈতিক সবলীকৰণৰ পথ প্ৰশস্ত কৰি আহিছে।<ref>{{cite web|title=Roshaneh Zafar: Social Entrepreneur Empowers Women|url=http://iipdigital.usembassy.gov/st/english/publication/2012/02/20120227123445ael0.2555898.html#axzz414Q6vdnD|website=US Embassy IIP Digital|publisher=United States Government Department of State|access-date=24 February 2016|archivedate=25 December 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181225132426/https://publications.america.gov/#axzz414Q6vdnD|deadurl=yes}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.globalvillagespace.com/roshaneh-zafar-founder-of-kashf-foundation-celebrating-pakistani-women/|title=Roshaneh Zafar – Founder of Kashf Foundation: Celebrating Pakistani Women|author=News Desk|date=2019-03-08|website=Global Village Space|language=en-US|access-date=2019-10-22}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://fp.brecorder.com/2019/03/20190324458176/|title=Kashf Foundation awards women entrepreneurs|date=2019-03-24|website=Business Recorder|language=en-US|access-date=2019-10-22}}</ref> == কৰ্মজীৱন == পাকিস্তানী ৰাজনীতিবিদ এছ এম জাফৰৰ কন্যা আৰু বিখ্যাত সংগীতজ্ঞ মালিকা পুখৰাজৰ নাতিনী ৰোছানেহে লাহোৰত জন্মগ্ৰহণ কৰে আৰু তাতেই ডাঙৰ-দীঘল হয়। <ref>{{Cite web|date=2015-10-25|title=Roshaneh Zafar: Microfinance Pioneer in Pakistan|url=http://leaders.womensworldbanking.org/2015/10/25/microfinance-pioneer-%ef%bf%bcin-pakistan/|access-date=2021-04-11|website=Women's World Banking|language=en-US}}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name=":0">{{Cite book|last=Coleman|first=Isobel |title=Paradise beneath her feet: how women are transforming the Middle East |date=2010 |publisher=Random House |isbn=978-1-4000-6695-7 |edition=1st |location=New York |oclc=436030258}}</ref>আমেৰিকাৰ পেনচিলভেনিয়া বিশ্ববিদ্যালয়ৰ ৱাৰ্টন বিজনেছ স্কুলৰ পৰা তেওঁ স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰাৰ পিছত ইয়েল বিশ্ববিদ্যালয়ত উন্নয়ন অৰ্থনীতি অধ্যয়ন কৰে আৰু পাকিস্তানলৈ উভতি অহাৰ পিছত '৯০ৰ দশকৰ আৰম্ভণিতে ইছলামবাদৰ বিশ্ব বেংকত কাম কৰে। ১৯৯৬ চনত বাংলাদেশৰ গ্ৰামীণ বেংক আৰু ইয়াৰ প্ৰতিষ্ঠাপক [[মুহাম্মদ ইউনুছ|মহম্মদ ইউনুছ]]ৰ পৰা অনুপ্ৰাণিত হৈ জাফৰে লাহোৰত পাকিস্তানৰ প্ৰথমটো বিশেষ ক্ষুদ্ৰ বিত্তীয় সংস্থা কাছফ ফাউণ্ডেশ্যন প্ৰতিষ্ঠা কৰে, য'ত ইউনুছ আৰু তেওঁৰ আইতাক মালিকা পুখৰাজৰ আৰ্থিক সহায়ত মহিলা সবলীকৰণত দৃঢ় বিশ্বাস আছিল।<ref>{{Cite web|last=Arabic|last2=Africa|first2=Middle East &|title=Small Loans, Large Purpose: How Roshaneh Zafar Became a Leader in Pakistani Microfinance|url=https://knowledge.wharton.upenn.edu/article/small-loans-large-purpose-how-roshaneh-zafar-became-a-leader-in-pakistani-microfinance/|access-date=2021-04-11|website=Knowledge@Wharton|language=en}}</ref><ref name=":0" /> জাফৰ পাকিস্তানৰ প্ৰথম অশোক ফেলোসকলৰ ভিতৰত অন্যতম আছিল আৰু ২০০৪ চনত তেওঁক শ্বৱাব ফাউণ্ডেশ্যনৰ সামাজিক উদ্যোগী হিচাপে নিৰ্বাচিত কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite news|url=https://www.womensworldbanking.org/news/news-news/roshaneh-zafar-featured-in-ashoka-blog-on-forbes-com/|title=Roshaneh Zafar featured in Ashoka blog on Forbes.com – Women's World Banking|date=2013-09-05|work=Women's World Banking|access-date=2018-11-19|language=en-US}}</ref> ২০০৭ চনত জাফাৰক উন্নয়ন আৰু মহিলা সবলীকৰণৰ ক্ষেত্ৰত কৰা কামৰ স্বীকৃতি স্বৰূপে তেতিয়াৰ ৰাষ্ট্ৰপতি পাৰভেজ মুশ্বাৰফে পাকিস্তানৰ অন্যতম সৰ্বোচ্চ অসামৰিক বঁটা তামঘা-ই-ইমটিয়াজ প্ৰদান কৰে।<ref>{{Cite news|url=https://tribune.com.pk/story/9481/obama-pays-tribute-to-roshaneh-zafar-of-kashf/?amp=1|title=Obama pays tribute to Roshaneh Zafar of Kashf Foundation}}</ref> সেই বছৰতে জাফাৰে সামাজিক উদ্যোগীকৰণৰ বাবে স্কোল বঁটাও লাভ কৰে।<ref>{{Cite web|url=https://nation.com.pk/22-Mar-2019/kashf-entrepreneurship-awards-2019|title=Kashf Entrepreneurship Awards 2019|date=2019-03-22|website=The Nation|language=en|access-date=2019-10-22}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:পাকিস্তানৰ মহিলা অধিকাৰ কৰ্মী]] [[শ্ৰেণী:পাকিস্তানৰ ব্যক্তি]] excvyu7yp3ji3yl1f9ply31dioh80sy 0 119095 606277 578601 2026-05-14T09:56:20Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 606277 wikitext text/x-wiki ১৯৭৬ চনৰ ১৫ ছেপ্টেম্বৰত বুয়েনছ আয়াৰ্ছত জন্মগ্ৰহণ কৰা '''কেটালিনা বাউয়াৰ নভোয়া'''<ref>{{cite web|title=Date of birth, within biography at Chilean National Gallery Website|url=http://www.artistasplasticoschilenos.cl/biografia.aspx?itmid=4070|website=Museo Nacional de Bellas Artes|accessdate=1 July 2014}}</ref> চিলিৰ এগৰাকী ভিচুৱেল আৰ্টিষ্ট। ==পটভূমি আৰু শিক্ষা== তেওঁ ইউনিভাৰ্চিটি ফিনিছ টেৰেৰ পৰা কলাৰ ডিগ্ৰী লাভ কৰে আৰু পিছলৈ ইউনিভাৰ্চিটি ডি চিলিত বিশেষজ্ঞ হয়, য'ত তেওঁ ইউজেনিঅ’ ডিটবৰ্ণৰ ছাত্ৰী আছিল।<ref>{{cite web|title=General biographical information at Chilean National Gallery Website|url=http://www.artistasplasticoschilenos.cl/biografia.aspx?itmid=4070|website=Museo Nacional de Bellas Artes|accessdate=1 July 2014}}</ref> ২০০৭ চনত বাউয়াৰে বৃত্তি লাভ কৰে যাৰ ফলত তেওঁ মেক্সিকোৰ ছালাপাত ছালাপা মিউজিয়াম অৱ এন্থ্ৰ’প’লজীত তিনিমাহৰ বাবে ৰেচিডেন্সি কৰিব পাৰে আৰু য’ত তেওঁ সূক্ষ্ম কলাৰ দক্ষতা আৰু অধিক বিকশিত কৰে<ref>{{cite web|title=Catalina Bauer|url=http://curiator.com/art/catalina-bauer|website=Curiator Beta|accessdate=1 April 2015}}</ref>বাউয়াৰে ২০১১ চনত লণ্ডনৰ গেছৱৰ্কছত আৰ্টিষ্ট ৰেচিডেন্সিতো অংশগ্ৰহণ কৰে।<ref name=GasPR>{{cite web|title=Press release|url=http://www.gasworks.org.uk/residencies/detail.php?id=635|website=Gasworks Gallery|accessdate=1 July 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140714134620/http://www.gasworks.org.uk/residencies/detail.php?id=635|archive-date=14 July 2014|url-status=dead|archivedate=14 July 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140714134620/http://www.gasworks.org.uk/residencies/detail.php?id=635|deadurl=yes}}</ref> ২০১২ চনত তেওঁক একেটা প্ৰতিষ্ঠানৰ অংশগ্ৰহণ কাৰ্যসূচীৰে এটা প্ৰকল্প প্ৰস্তুত কৰিবলৈ আমন্ত্ৰণ জনোৱা হয়।<ref name=GasPR/> ২০১৪ চনৰ অক্টোবৰ মাহত জাৰ্মানীৰ লাইপজিগত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় কলা কাৰ্যসূচীত ছমাহৰ ৰেচিডেন্সিত অংশগ্ৰহণ কৰে।<ref>{{Cite news|url=https://liap.eu/index.php/en/2017/03/28/catalina-bauer-2/|title=Catalina Bauer - LIA|date=2017-03-28|work=LIA|access-date=2018-03-13|language=en-GB}}</ref> ২০১৮ চনত তেওঁ বেকা আৰ্টে, চিচিইউ - কৰ্প’ৰেচন কালচাৰেল লা আৰাউকানা (আৰ্ট গ্ৰাণ্ট, চিচিইউ - লা আৰাউকানা কালচাৰেল কৰ্প'ৰেশ্যন) লাভ কৰে।<ref name="International Studio & Curatorial Program">{{cite web |title=Catalina Bauer |url=https://iscp-nyc.org/resident/catalina-bauer |website=International Studio & Curatorial Program |access-date=30 September 2021}}</ref> ==কলাকৰ্ম শৈলী== বাউয়াৰে তেওঁৰ দৈনন্দিন জীৱনৰ পৰা মিশ্ৰিত মাধ্যম আৰু প্ৰাথমিক শিল্পকৰ্মৰ কিছুমান বিশেষ কৌশল, যেনে ব্ৰেইডিং, বয়ন, আৰু নিটিংৰ ব্যৱহাৰ কৰে। তেখেতৰ সংবাদ মাধ্যমৰ অধিকাংশই সম্প্ৰদায়ৰ সদস্যসকলৰ পৰা যোগানৰ অনুদানৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰিছিল, যিসকলক তেওঁৰ কাৰ্যসূচীত অংশগ্ৰহণ কৰিবলৈ উৎসাহিত কৰা হৈছিল।<ref name=GasPR/> তেওঁৰ শিল্পই প্ৰাচীন বস্ত্ৰ পৰম্পৰাক ৰং, ৰূপ আৰু পৰিসৰৰ বাউহাউছৰ নীতিৰ সৈতে মিহলাই দিয়ে<ref>{{cite web|title=Catalina Bauer: Incessant|url=http://www.ceciliabrunsonprojects.com/projects/catalina-bauer/|website=Cecilia Brunson Projects|accessdate=1 April 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402093259/http://www.ceciliabrunsonprojects.com/projects/catalina-bauer/|archive-date=2 April 2015|url-status=dead|archivedate=2 April 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150402093259/http://www.ceciliabrunsonprojects.com/projects/catalina-bauer/|deadurl=yes}}</ref> গেছৱৰ্কছ গেলেৰীত প্ৰদৰ্শিত তেওঁৰ কামসমূহ স্বতন্ত্ৰ প্ৰকল্প আৰু প্ৰদৰ্শনীৰ লগতে স্থানীয় সম্প্ৰদায়ৰ সদস্যসকলৰ সৈতে সহযোগিতামূলক প্ৰকল্পৰ দ্বাৰা গঠিত আছিল।<ref>{{Cite web|url=https://www.gasworks.org.uk/events/open-studio-weekend-catalina-bauer/|title=Gasworks Catalina Bauer Open Studio Weekend|last=|first=|date=|website=www.gasworks.org.uk|access-date=2018-03-13}}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==শিল্পকৰ্ম আৰু সহযোগিতা== তেওঁ আন চাৰিজন চিলিৰ শিল্পীৰ সৈতে কাম কৰিছে, টালাৰ ব্লক আৰ্কাইভ কৰা ২০১৯-০৫-০১ ৱেবেক মেচিনত, এটা শিল্পী-চালিত স্থান যাৰ এটা অতি সফল টিউটৰিয়েল প্ৰগ্ৰেম আছে।<ref>{{cite web|title=About Us Article|url=http://tallerbloc.cl/sobre-bloc/quienes-somos/|website=Taller Bloc Website|accessdate=1 July 2014|archive-date=1 May 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190501090704/http://tallerbloc.cl/sobre-bloc/quienes-somos/|url-status=dead|archivedate=1 May 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190501090704/http://tallerbloc.cl/sobre-bloc/quienes-somos/|deadurl=yes}}</ref> বাউয়াৰে বহুতো ৰাষ্ট্ৰীয় আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰকল্প আৰু প্ৰদৰ্শনীত অংশগ্ৰহণ কৰি আহিছে, যেনে; "মেটেৰিয়েল লিগেৰো", বিএলঅ'চি গোটৰ সৈতে বিনিময়ৰ এক ভ্ৰমণকাৰী প্ৰকল্প: ২০০৯ চনত মাৰ্গাৰেট লৰেন্স গেলেৰী, মেলবৰ্ণ, অষ্ট্ৰেলিয়া<ref>{{cite web|title=PDF press release from Taller Bloc|url=http://tallerbloc.cl/eng/wp-content/uploads/material-ligero.pdf|website=Taller Bloc|accessdate=1 July 2014|archive-date=28 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210128074824/http://tallerbloc.cl/eng/wp-content/uploads/material-ligero.pdf|url-status=dead|archivedate=28 January 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210128074824/http://tallerbloc.cl/eng/wp-content/uploads/material-ligero.pdf|deadurl=yes}}</ref> আৰু এএমএ মিউজিয়াম, ৱাশ্বিংটন ডিচি, ২০১১ চনত।.<ref>{{cite web|title=Article on Taller Bloc in Washington DC|url=http://www.artishock.cl/2011/09/artistas-de-bloc-exponen-en-washington-d-c/|website=Artishock|accessdate=1 July 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140714141940/http://www.artishock.cl/2011/09/artistas-de-bloc-exponen-en-washington-d-c/|archive-date=14 July 2014|url-status=dead|archivedate=14 July 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140714141940/http://www.artishock.cl/2011/09/artistas-de-bloc-exponen-en-washington-d-c/|deadurl=yes}}</ref> “টেকটনিক শ্বিফ্ট, চিলিৰ পৰা সমসাময়িক কলা, দ্য জুয়ান ইয়াৰুৰ সংগ্ৰহৰ পৰা”; ফিলিপছ ডি পিউৰি এণ্ড কোম্পানী, হাউইক প্লেচ, লণ্ডন, ইউ কে।<ref>{{cite web|title=Exhibition Website|url=https://www.phillips.com/exhibitions.aspx?sn=EXUK0610|website=Phillips|accessdate=1 July 2014}}</ref> “ৰিৰাইটিং ৱৰ্ল্ড”, ৰাছিয়াৰ মস্কোত চতুৰ্থ বিয়েনাল অৱ কণ্টেম্পৰেৰী আৰ্ট,<ref>{{cite web|title=Report on Moscow Biennale|url=http://www.artishock.cl/2011/09/mapa-de-catalina-bauer-en-la-bienal-de-moscu/|archive-url=https://archive.today/20140702100431/http://www.artishock.cl/2011/09/mapa-de-catalina-bauer-en-la-bienal-de-moscu/|url-status=dead|archive-date=2 July 2014|website=Artishock|accessdate=1 July 2014|archivedate=2 July 2014|archiveurl=https://archive.today/20140702100431/http://www.artishock.cl/2011/09/mapa-de-catalina-bauer-en-la-bienal-de-moscu/|deadurl=yes}}</ref> “যেতিয়া সম্ভৱ”, হাউচ অৱ দ্য আমেৰিকাছ, মাদ্ৰিদ, স্পেইন ২০১০ চনত।<ref>{{cite web|title=Press release at Chilean Culture Ministry|url=http://www.cultura.gob.cl/institucionales/arte-contemporaneo-chileno-es-protagonista-en-el-museo-de-arte-de-las-americas/|website=Cultural Ministry of Chile|accessdate=1 July 2014}}</ref> বাউয়াৰৰ আন এটা বিখ্যাত টুকুৰা হৈছে আমেৰিকাৰ আৰ্ট মিউজিয়ামত। ইয়াৰ শিৰোনাম হৈছে Frivolité আৰু ইয়াক চাইটটোৰ বিন্যাসৰ প্ৰতি লক্ষ্য ৰাখি ডিজাইন কৰা হৈছে। ইয়াৰ নাৰীত্বৰ বিষয়বস্তু আছে, যিবোৰ ড’ইলি আৰু ক্ৰ’চেট হস্তশিল্পৰ ব্যৱহাৰৰ দ্বাৰা প্ৰদৰ্শিত হয়, যিবোৰ প্ৰায়ে দক্ষিণ আমেৰিকাৰ দেশৰ মহিলাসকলে হাতেৰে তৈয়াৰ কৰে।<ref>{{cite web|title=Catalina Bauer Contemporary Art from Chile|url=http://amamuseum.blogspot.com/2011_09_01_archive.html|website=Art Museum of the Americas|accessdate=1 April 2015}}</ref> ==তথ্য সূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:চিলিৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:শিল্পী]] 8tpon884gp236z5kg1q9xf06y5aqoef 0 123838 606173 528897 2026-05-13T15:14:58Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 606173 wikitext text/x-wiki {{পোখালি}}[[File:Bundesarchiv Bild 146-2005-0057, Otto von Bismarck (cropped).jpg|thumb|১৮৯০ চনত বিজমাৰ্ক]] '''অটো ৱন বিজমাৰ্ক''' (১ এপ্ৰিল ১৮১৫ – ৩০ জুলাই ১৮৯৮) এজন [[জাৰ্মান]] ৰাষ্ট্ৰনেতা আৰু কূটনীতিবিদ যিয়ে [[জাৰ্মানী]]ৰ একত্ৰীকৰণৰ তদাৰক কৰিছিল আৰু ইয়াৰ প্ৰথম হিচাপে কাম কৰিছিল ১৮৭১ চনৰ পৰা ১৮৯০ চনলৈকে।<ref name="oxfordbio">{{cite web |title=Bismarck, Otto von (1815–1898) |url=https://www.oxfordreference.com/display/10.1093/oi/authority.20110803095510650 |website=Oxford Reference |publisher=Oxford University Press |access-date=২৩ জুলাই ২০২৫}}</ref> বিজমাৰ্কৰ ৰিয়েলপলিটিক আৰু দৃঢ় শাসনৰ ফলত তেওঁক জনপ্ৰিয়ভাৱে '''আইৰন চ্যান্সেলৰ''' (জাৰ্মান: ''Eisenkanzler'') বুলি জনা যায়। জাংকাৰৰ মাটিৰ মালিকৰ পৰা অটো ৱন বিজমাৰ্কে [[প্ৰুছিয়া]]ৰ ৰজা প্ৰথম উইলহেমৰ অধীনত প্ৰুছিয়াৰ ৰাজনীতিত দ্ৰুতগতিত উত্থান ঘটায়। তেওঁ [[ৰাছিয়া]] আৰু [[ফ্ৰান্স]]ত প্ৰুছিয়াৰ ৰাষ্ট্ৰদূত হিচাপে আৰু প্ৰুছিয়াৰ সংসদৰ দুয়োটা সদনত কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল।<ref name="britannica">{{cite web |title=Otto von Bismarck |url=https://www.britannica.com/biography/Otto-von-Bismarck |website=Encyclopaedia Britannica |access-date=২৩ জুলাই ২০২৫}}</ref> ১৮৬২ চনৰ পৰা ১৮৯০ চনলৈকে তেওঁ প্ৰুছিয়াৰ মন্ত্ৰী ৰাষ্ট্ৰপতি আৰু বৈদেশিক মন্ত্ৰী হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। বিজমাৰ্কৰ নেতৃত্বত প্ৰুছিয়াই [[ডেনমাৰ্ক]], [[অষ্ট্ৰিয়া]] আৰু [[ফ্ৰান্স]]ৰ বিৰুদ্ধে তিনিটা চুটি, নিৰ্ণায়ক যুদ্ধৰ সৃষ্টি কৰে। ১৮৬৬ চনত অষ্ট্ৰিয়াৰ পৰাজয়ৰ পিছত তেওঁ জাৰ্মান কনফেডাৰেচনৰ ঠাইত উত্তৰ জাৰ্মান কনফেডাৰেচন গঠন কৰে, যিয়ে অষ্ট্ৰিয়াক বাদ দি সৰু উত্তৰ জাৰ্মান ৰাষ্ট্ৰসমূহক প্ৰুছিয়াৰ সৈতে মিলাই দিয়ে। ১৮৭০ চনত বিজমাৰ্কে প্ৰুছিয়ান শাসনৰ অধীনত ঐক্যবদ্ধ [[জাৰ্মান সাম্ৰাজ্য]] গঠনৰ তদাৰক কৰাৰ পূৰ্বে স্বাধীন দক্ষিণ জাৰ্মান ৰাষ্ট্ৰৰ সমৰ্থনত ফ্ৰান্সৰ পৰাজয় নিশ্চিত কৰে। জাৰ্মানীৰ একত্ৰীকৰণৰ পিছত তেওঁক অভিজাত উপাধি দিয়া হয়, '''প্ৰিন্স অৱ বিজমাৰ্ক''' (জাৰ্মান: ''Fürst von Bismarck'')।<ref name="germanhistorydocs">{{cite web |title=Founding of the German Empire (January 18, 1871) |url=https://ghdi.ghi-dc.org/sub_document.cfm?document_id=2420 |website=German History in Documents and Images |publisher=German Historical Institute |access-date=২৩ জুলাই ২০২৫ }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ১৮৭১ চনৰ পৰা কূটনীতিৰ ক্ষেত্ৰত তেওঁৰ শক্তিৰ ভাৰসাম্যৰ দৃষ্টিভংগীয়ে শান্তিপূৰ্ণ ইউৰোপত জাৰ্মানীৰ স্থান বজাই ৰখাত সহায় কৰিছিল। সামুদ্ৰিক ঔপনিৱেশিকতাবাদৰ প্ৰতি বিমুখ হৈ থকাৰ সময়তে বিজমাৰ্কে উপনিবেশ অধিগ্ৰহণ কৰি অভিজাত আৰু জনপ্ৰিয় মতামতৰ সৈতে সন্মতি দিছিল। তেওঁৰ ঘৰুৱা ৰাজনৈতিক কৌশলৰ অংশ হিচাপে বিজমাৰ্কে প্ৰথমখন কল্যাণকামী ৰাষ্ট্ৰ গঠন কৰে, যাৰ লক্ষ্য আছিল তেওঁৰ সমাজবাদী বিৰোধীসকলক ভেঙুচালি কৰা<ref name="britannica" />। ১৮৭০ চনত তেওঁ কম শুল্কযুক্ত, কেথলিক বিৰোধী লিবাৰেলসকলৰ সৈতে মিত্ৰতা কৰে আৰু কেথলিক গীৰ্জাৰ সৈতে যুঁজিছিল, প্ৰুছিয়ান দখল কৰা [[পোলেণ্ড]]ৰ ভিতৰত পোলেণ্ডৰ সংখ্যাগৰিষ্ঠতাক ভোটাধিকাৰৰ পৰা বঞ্চিত আৰু হ্ৰাস কৰাৰ অতিৰিক্ত লক্ষ্যৰে, যাক '''কুল্টুৰকাম্পফ''' ("সংস্কৃতি সংগ্ৰাম") বুলি কোৱা হৈছিল। এইটো বিফল হয়, কেথলিকসকলে ইয়াৰ প্ৰতিক্ৰিয়া স্বৰূপে শক্তিশালী [[জাৰ্মান চেণ্টাৰ পাৰ্টি]] গঠন কৰে আৰু সৰ্বজনীন পুৰুষৰ ভোটাধিকাৰ ব্যৱহাৰ কৰি আসনৰ এটা গোট লাভ কৰে। বিজমাৰ্কে ইয়াৰ উত্তৰত কুল্টুৰকাম্পফৰ অন্ত পেলায়, লিবাৰেলসকলৰ সৈতে বিচ্ছেদ ঘটায়, পোলেণ্ডৰ প্ৰত্যক্ষ বহিষ্কাৰ সম্পন্ন কৰাৰ লক্ষ্যৰে আৰু সমাজবাদীসকলৰ বিৰুদ্ধে যুঁজিবলৈ চেণ্টাৰ পাৰ্টিৰ সৈতে ৰাজনৈতিক মিত্ৰতা গঠন কৰে। তেওঁৰ শাসনকালত ইম্পেৰিয়েল ৰাইচষ্টাগক একাষৰীয়া কৰি ৰখা হৈছিল আৰু চৰকাৰী নীতি নিয়ন্ত্ৰণ কৰা নাছিল। এজন কঠোৰ ৰাজতন্ত্ৰবাদী বিজমাৰ্কে জাংকাৰ অভিজাত শ্ৰেণীৰ হাতত ক্ষমতা কেন্দ্ৰীভূত হৈ শক্তিশালী আমোলাতন্ত্ৰৰ জৰিয়তে স্বৈৰাচাৰীভাৱে শাসন কৰিছিল। [[দ্বিতীয় উইলহেম]]ে পদৰ পৰা বৰ্খাস্ত কৰাৰ পিছত তেওঁ নিজৰ স্মৃতিগ্ৰন্থ লিখিবলৈ অৱসৰ গ্ৰহণ কৰে। জাৰ্মান একত্ৰীকৰণত অটো ৱন বিজমাৰ্কৰ ভূমিকা আটাইতকৈ বিখ্যাত। [[জাৰ্মান জাতীয়তাবাদ]]ীসকলৰ বাবে তেওঁ নায়ক হৈ পৰিছিল, যিয়ে তেওঁক সন্মান জনাই কীৰ্তিচিহ্ন নিৰ্মাণ কৰিছিল। প্ৰশংসা কৰি থকাৰ সময়ত কূটনীতিৰ জৰিয়তে [[ইউৰোপ]]ত শান্তি ৰক্ষা কৰা এজন দূৰদৰ্শী হিচাপে তেওঁক পোলেণ্ড আৰু কেথলিকসকলৰ ওপৰত অত্যাচাৰ কৰাৰ লগতে চ্যান্সেলৰ হিচাপে তেওঁৰ কাৰ্যালয়ৰ ভিতৰত কেন্দ্ৰীভূত কৰা অপৰিসীম ক্ষমতাৰ বাবে সমালোচনা কৰা হয়<ref name="oxfordbio" />। জাৰ্মান জাতীয়তাবাদৰ বিৰোধীসকলেও তেওঁক সমালোচনা কৰে, কিয়নো ই জাৰ্মান সংস্কৃতিত শিপাই গৈছিল, যাৰ ফলত দেশখনক দুয়োটা [[বিশ্বযুদ্ধ]]তে আগ্ৰাসীভাৱে জাতীয়তাবাদী নীতি গ্ৰহণ কৰিবলৈ প্ৰেৰণা যোগাইছিল। == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} [[শ্ৰেণী:জাৰ্মানীৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ৰাজনীতিবিদ]] iz75sxtwdiipckituo9z6sod9nze19t 0 124477 606181 544734 2026-05-13T16:12:38Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 606181 wikitext text/x-wiki {{Notability}}{{unreferenced}} '''অন্নপূৰ্ণা মুহিম''' হৈছে ২০২৫ চনৰ মাজভাগত জগদগুৰু তত্ত্বদৰ্শী সন্ত ৰামপাল মহাৰাজে আৰম্ভ কৰা এক দাতব্য সেৱা অভিযান। মূলতঃ ভাৰতৰ হাৰিয়ানাৰ ৰোহতক জিলাৰপৰা আৰম্ভ কৰি গ্ৰাম্য আৰু চহৰ অঞ্চলৰ দৰিদ্ৰ পৰিয়ালসমূহক খাদ্য ৰেচন, বস্ত্ৰ, বাসস্থান, শিক্ষা আৰু চিকিৎসাৰ সহায় আগবঢ়াবলৈ ৰচনা কৰা হৈছে।{{উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন}} == পটভূমি == ক্ষুধাৰ ফলত হোৱা পাৰিবাৰিক আত্মহত্যাৰ টোকাৰ দৰে গুৰুতৰ হৃদয় বিদাৰক গোচৰৰ কথা শুনি ৰামপাল মহাৰাজে অভিযানৰ মূলমন্ত্ৰ ঘোষণা কৰিলে: “खाली पेट ना सोए कोई "কোনোৱে ভোকত শুব নালাগে।" ২০২৫ চনৰ ৩১ জুলাই তাৰিখে SA NEWS ৰ এটা প্ৰবন্ধত এই আনুষ্ঠানিক আৰম্ভণিৰ কথা ঘোষণা কৰা হৈছে আৰু চৰকাৰী ব্যৱস্থাৰদ্বাৰা অৱহেলিত পৰিয়ালসমূহক উন্নীত কৰাৰ পদক্ষেপ বুলি অভিহিত কৰা হৈছে।<ref>{{cite web|title =sa news|url=https://news.jagatgururampalji.org/annapurna-muhim-hindi/}}</ref> SA NEWS ৰ এটা পূৰ্বৰ বৈশিষ্ট্যই(২২ জুন ২০২৫)কলিযুগ(বৰ্তমান যুগ)ৰ ঠাই সত্যযুগে(আধ্যাত্মিকভাৱে জাগ্ৰত যুগ)লোৱাৰ অভিযানৰ দৰ্শনৰ প্ৰৱৰ্তন কৰিছিল। <ref>{{cite web|title=sanews|url=https://news.jagatgururampalji.org/annapurna-muhim-kalyug-mai-satyug-hindi/}}</ref> == চমু আভাস == ২০২৫ চনৰ মাজভাগত হাৰিয়ানাৰ ৰোহতক জিলাত অন্নপূৰ্ণা অভিযানে সক্ৰিয়ভাৱে কাম কৰিছিল। আয়োজকসকলে অতিৰিক্ত জিলা আৰু ৰাজ্যসমূহলৈ অন্নপূৰ্ণা অভিযান সম্প্ৰসাৰণৰ পৰিকল্পনা ঘোষণা কৰে,য’ত সামূহিক পাকঘৰ নিৰ্মাণ, শিশুৰ পুষ্টি কাৰ্যসূচী,আৰু ভ্ৰাম্যমাণ দলৰ জৰিয়তে গ্ৰাম্য প্ৰচাৰ আদিও অন্তৰ্ভুক্ত। <ref>{{cite web|title=पंजाब केसरी टीवी, latest news in hindi, हिन्दी समाचार, |url=https://www.kesari.tv/videos/haryana/live-being-made-by-sant-rampal-ji-maharaj-under-annapurna-593361}}</ref> সাধাৰণ সহায়ৰ ভিতৰত আছিল: ২৫ কিলোগ্ৰাম পৰ্যন্ত আটা বা চাউল,দালি,চেনি,খাব পৰা তেল,মচলা আৰু গা-ধোৱা/কাপোৰ ধোৱা চাবোনৰ সৈতে মাহিলী খাদ্যৰ পাৰ্চেল,কাপোৰ-কানি,শিক্ষাৰ সামগ্ৰী আৰু স্কুলৰ মাচুল। পৰ্যাপ্ত আশ্ৰয় অবিহনে বাস কৰা পৰিয়ালৰ বাবে ১৫–২০ দিনৰ ভিতৰত বিনামূলীয়া আশ্ৰয় (দুৱাৰ,খিৰিকী,বিদ্যুৎ আৰু প্লাম্বিং থকা পকা ঘৰ)। সাধাৰণতে খাদ্য-সামগ্ৰী শেষ হোৱাৰ দুদিন আগতে নিয়মিতভাৱে সাহায্য লাভ কৰিবলৈ হিতাধিকাৰীসকলক এটা নিৰ্দিষ্ট হেল্পলাইন ফোন নম্বৰ প্ৰদান কৰিছে। <ref>{{cite web |title=वेदांत समाचार, latest news in hindi, हिन्दी समाचार, |url=https://vedantsamachar.in/annapurna-campaign-the-helpless-family-got-a-lifetime-of-life-from-the-annapurna-campaign-of-sant-rampal-ji-maharaj/ }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==মুখ্য কাৰ্য্যকলাপ আৰু ৰূপায়ণ== সন্ত ৰামপাল মহাৰাজৰ সৎসংগ(আধ্যাত্মিক সমাৱেশ)ৰ স্থান চিনাক্তকৰণ আৰু প্ৰসাৰৰ বাবে স্বেচ্ছাসেৱকসকলে বস্তি আৰু গ্ৰাম্য বসতিস্থলত ঘৰে ঘৰে জৰীপ চলাইছে,ৰাজ্যিক কল্যাণমূলক আঁচনিৰপৰা লাভৱান নোহোৱা পৰিয়ালসমূহ চিনাক্ত কৰিছে। “জাতি, ধৰ্ম বা ৰাজনীতিৰ কোনো বৈষম্য নোহোৱাকৈ”সহায় আগবঢ়োৱা হৈছে। ==সাহায্য বিতৰণ== সৰু পৰিয়ালসমূহে(১–৩ জন সদস্য)সাধাৰণতে ১৫ কিলোগ্ৰাম শস্য লাভ কৰিছিল,আনহাতে ডাঙৰ পৰিয়ালসমূহে(৪+ সদস্য)অন্যান্য মানক যোগানৰ সৈতে ২৫ কিলোগ্ৰাম শস্য লাভ কৰিছিল। প্ৰয়োজন অনুসৰি পৰিষ্কাৰ-পৰিচ্ছন্নতাৰ সামগ্ৰী আৰু ৰন্ধন বাচন আদিও যোগান ধৰা হৈ আছিল। <ref>{{cite web|title=divyabhaskar latest news in hindi, हिन्दी समाचार, |url=https://www.divyabhaskar.co.in/local/gujarat/panchmahal/sahera/news/annapurna-campaign-of-sant-rampalji-maharaj-135521298.html}}</ref> ==গৃহ নিৰ্মাণ আৰু দীৰ্ঘম্যাদী সহায়== ঘৰ নথকা পৰিয়ালবোৰে ৰন্ধা-বঢ়াৰ ঠাই,বাথৰুম আৰু বিদ্যুৎ সংযোগৰ সৈতে সম্পূৰ্ণ নিৰ্মিত ঘৰ লাভ কৰে। পৰিয়ালসমূহ আত্ম-নিৰ্ভৰশীল নোহোৱালৈকে শিক্ষা, চিকিৎসা সেৱা,এল পি জি-ৰিফিল আৰু কাপোৰৰ বাবে সমৰ্থন অব্যাহত থাকিব। == পুঁজিৰ আৰ্হি == অনুদান নোলোৱাকৈ এই কাৰ্যসূচী চলি থকা বুলি কোৱা হৈছে। আয়োজকসকলে কয় যে তেওঁলোকে‘চান্দা’(পুঁজি)গ্ৰহণ নকৰে আৰু মুনিন্দ্ৰ ধৰ্মাৰ্থ ট্ৰাষ্টৰ দৰে নিৰ্দিষ্ট দাতব্য ট্ৰাষ্টৰ অধীনত ভক্ত আৰু আশ্ৰমৰ স্বেচ্ছাসেৱকসকলে ব্যৱস্থা প্ৰদান কৰে। ==হিতাধিকাৰীৰ বিৱৰণ== অন্নপূৰ্ণা অভিযানৰ তালিকাত কেইবাটাও লাভাৰ্থী পৰিয়ালৰ ৰূপৰেখা দাঙি ধৰা হৈছে,য'ত আছে: এগৰাকী কন্যাৰ কৰ্কট ৰোগৰ বাবদ ঘূৰাই পোৱা শিক্ষাৰ খৰচ,স্কুলৰ কিতাপ, ৰেচনৰ সহায়ৰ ব্যৱস্থা কৰা হৈছিল; পৰিয়ালটোৱে পুনৰ নিৰ্মাণ কৰা ঘৰৰ কথা জনাইছিল। ১৯৯৭ চনৰপৰা নিজৰ জুপুৰিটোত দুৱাৰ নথকা মানুহ জগদীশৰ বাবে চাৰিটা নতুন দুৱাৰ নিৰ্মাণ কৰি যোগান ধৰা হৈছে। পূৰ্বে টাৰ্পলিন চাদৰ তলত বাস কৰা সুৰেশ আৰু তেওঁৰ বিশেষভাৱে সক্ষম পুত্ৰক ১৫ দিনৰ ভিতৰতে পাকঘৰ আৰু গা-ধোৱাৰ সুবিধা থকা এটা কোঠাৰ ঘৰ নিৰ্মাণ কৰি দিয়া হৈছে। পৰিষ্কাৰ কাপোৰ আৰু বাচন-বৰ্তনেৰে ঘৰখন সজ্জিত কৰা হৈছে। ==তথ্যসূত্ৰ== 1jj3odigkmlvkh7dfqdhshc2w2bvqml 0 125010 606270 537200 2026-05-14T09:37:11Z Sasifow 48425 পৃষ্ঠা [[চ্যাৱন]]ৰ পৰা [[চ্যৱন]]লৈ Sasifowয়ে স্থানান্তৰ কৰিলে: Misspelled title 537200 wikitext text/x-wiki {{Infobox religious biography | image = Chyavana.jpg | alt = চ্যাৱন | caption = ১৭ শতিকাত শিল্পীৰ কল্পনাত চ্যাৱন | father = [[ভৃগু]] | mother = [[পুলমা]] | spouse = [[সুকন্যা]] | children = ঔৰৱা, অপ্নাৱানা, দধিচা, প্ৰমতি, সুমনা, আৰু হৰিতা | religion = [[হিন্দুধৰ্ম]] }} [[File:The Goddess Worshiped by Rishi Chyavana.jpeg|thumb|নুৰপুৰৰ কৃপাল বুলি কোৱা তান্ত্ৰিক দেৱী শৃংখলাৰ পৰা চ্যাৱন ঋষিয়ে পূজা কৰা দেৱীক দেৱী [[লক্ষ্মী]]<ref>{{Cite web |title=Rishi Chyavana Worships The Tantric Roopa Of Lakshmi (Tantric Devi Series) {{!}} Exotic India Art |url=https://www.exoticindiaart.com/product/paintings/rishi-chyavana-worships-tantric-roopa-of-lakshmi-tantric-devi-series-hl32/ |access-date=2025-04-16 |website=www.exoticindiaart.com |language=en}}</ref>(সক্ৰিয় প্ৰায় ১৬৬০ - প্ৰায় ১৬৯০) দেৱীৰ তান্ত্ৰিক ৰূপ হিচাপে চিনাক্ত কৰা হয়। ফ্ৰিয়াৰ গেলেৰী অৱ আৰ্ট]] '''চ্যাৱন''' হিন্দু ধৰ্মৰ এজন ঋষি আছিল। উপনিষদত [[ভৃগু]] বাৰুণী নামেৰেও জনাজাত ভৃগুৰ পুত্ৰ আছিল আৰু [[অশ্বিন]]সকলে প্ৰস্তুত কৰা বিশেষ বনৌষধি মলম বা [[চ্যাৱনপ্ৰাছ]]<ref>{{Cite book |last1=Sivarajan |first1=V. V. |url=https://books.google.com/books?id=jCMNAQAAMAAJ&q=Cyavanapr%C4%81%C5%9Bam |title=Ayurvedic Drugs and Their Plant Sources |last2=Balachandran |first2=Indira |date=1994 |publisher=International Science Publisher |isbn=978-1-881570-21-9 |pages=28 |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=www.wisdomlib.org |date=2020-04-06 |title=Cyavanaprasha, Cyavanaprāśa, Cyavana-prasha: 5 definitions |url=https://www.wisdomlib.org/definition/cyavanaprasha |access-date=2022-10-31 |website=www.wisdomlib.org |language=en}}</ref> নামৰ টনিকৰদ্বাৰা সজীৱ কৰি তোলাৰ বাবে জনাজাত।<ref>Mahabharat</ref> [[মহাভাৰত]]ৰ মতে তেওঁ [[ইন্দ্ৰ]]ৰ স্বৰ্গীয় বজ্ৰৰ বিৰোধিতা কৰিব পৰাকৈ শক্তিশালী আছিল, আৰু অশ্বিনসকলে বলিদানৰ অংশ লাভ কৰাৰ বাবে তেওঁ দায়বদ্ধ আছিল। ইয়াক লাভ কৰিবলৈ তেওঁ [[মাদ]] নামৰ এটা অসুৰ সৃষ্টি কৰিছিল।<ref name="dowson">{{cite book|last=Dowson|first=John|title=A classical dictionary of Hindu mythology, and religion, geography, history|publisher=Asian Educational Services|location=Delhi|year=2004|pages= 73–5|url=https://books.google.com/books?id=ejh82j8G_CYC&pg=PA73 | isbn=978-81-206-1786-5}}</ref> ঋগবেদতো চ্যাৱনৰ উল্লেখ আছে, য’ত তেওঁক এজন বৃদ্ধ আৰু দুৰ্বল ব্যক্তি হিচাপে বৰ্ণনা কৰা হৈছে, যাৰ যৌৱন আৰু শক্তি অশ্বিনভাতৃদ্বয়ে পুনৰ ঘূৰাই আনিছিল (RV VII.68:6)।<ref>{{Cite book|title=The Rigveda : the earliest religious poetry of India|others=Jamison, Stephanie W., Brereton, Joel P., 1948-|year=2014|isbn=9780199370184|location=New York|pages=968|oclc=849801119}}</ref> ঋগ্বেদ X.61:1-3 ৰ মতে,<ref>{{Cite book|title=The Rigveda : the earliest religious poetry of India|others=Jamison, Stephanie W., Brereton, Joel P., 1948-|year=2014|isbn=9780199370184|location=New York|pages=1475|oclc=849801119}}</ref> চ্যৱন ইন্দ্ৰ উপাসক [[তুৰ্বায়ণ]]ৰ দুৰ্বল বিৰোধী আছিল, প্ৰথমজন অশ্বিনসকলৰ ওচৰৰ আছিল।<ref name=vi>{{cite book|last1=Macdonnel|first1=Arthur Anthony |last2=Keith|first2=Arthur Berriedale |title=Vedic Index of Names and Subjects|url=https://books.google.com/books?id=t6TVLlPvuMAC&pg=PA264 |volume=1|orig-year=1912|year=1985|publisher=Motilal Banarsidass|location=Delhi|isbn=81-208-1332-4|pages=264–5}}</ref> এটা পৰম্পৰা অনুসৰি তেওঁ বৈৱস্বত মনুৰ কন্যা আৰুষীক বিয়া কৰাইছিল। তেওঁলোকৰ পুত্ৰৰ নাম আছিল [[ঔৰ্ব]]। আন এক পৰম্পৰা অনুসৰি বৈদিক ৰজা শৰ্যতীৰ কন্যা আৰু বৈৱস্বত মনুৰ নাতিনী [[সুকন্যা]]ক বিয়া কৰাইছিল। তেওঁলোকৰ দুজন পুত্ৰ আছিল: অপ্নাৱন আৰু দধিচা।<ref>Pargiter, F.E. (1922, reprint 1972). ''Ancient Indian Historical Tradition'', Delhi: Motilal Banarsidass, pp.193-7</ref> তেওঁক হৰিতা আৰু উদ্দালক বাৰুণীৰ পিতৃ হিচাপেও গণ্য কৰা হয়।<ref name="dowson"/> ==কিম্বদন্তি== ===জন্ম=== মহাভাৰতত পোৱা এটা বিৱৰণী অনুসৰি, (আদি পৰ্ব, অধ্যায় ৫-৬) যেতিয়া ভৃগুৰ পত্নী পুলোমা গৰ্ভৱতী হৈ তেওঁৰ আশ্ৰমত বাস কৰিছিল, তেতিয়া এজন ৰাক্ষসে তেওঁক হাৰাশাস্তি কৰিছিল। পুলোমাৰ গৰ্ভস্থ সন্তানটো তেওঁ গৰ্ভৰপৰা স্থানচ্যুত হৈ আগতীয়াকৈ প্ৰসৱ হয়, যাক সংস্কৃতত 'চ্যুত' শিশু বুলি কয় আৰু এইদৰেই তেওঁ নাম চ্যাৱন পালে। শিশুটি ভূমিষ্ঠ হোৱা দেখি ৰাক্ষসে মাতৃক মুকলি কৰি দিলে,<ref>{{cite book|last=O'Flaherty|first=Wendy Doniger|title=The Origins of Evil in Hindu Mythology|url=https://books.google.com/books?id=sktbYRG_LO8C&dq=Bhrgu+Puloma+Cyavana&pg=PA304|year=1988|publisher=Motilal Banarsidass|location=Delhi|isbn=81-208-0386-8|page=304}}</ref> কিন্তু লগে লগে ছাইলৈ ৰূপান্তৰিত হ'ল। চ্যাৱনে পিতৃৰপৰা বেদ অধ্যয়ন কৰি পিছলৈ ব্ৰহ্মৰপৰা বেদৰ জ্ঞান আহৰণ কৰে। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ ব্ৰহ্মৰ্ষি হৈ পৰে। ===তপস্যা আৰু পুনৰ্জীৱন=== চ্যাৱনৰ তপস্যা আৰু পৰৱৰ্তী যৌৱন পুনৰুদ্ধাৰৰ আখ্যান ''ব্ৰাহ্মণ''ৰ আদিম সংস্কৰণত পোৱা যায়। এই আখ্যানৰ পৰৱৰ্তী সংস্কৰণ মহাভাৰতত পোৱা যায়। তাৰ পিছৰ অধিক সংস্কৰণ ভাগৱত পুৰাণ আৰু পদ্ম পুৰাণত পোৱা যায়।<ref name="wilson">{{cite book|last=Wilson|first=Horace Hayman (tr.)|title=The Vishnu Purana|year=1840|publisher=John Murray|page=354fn29|url=http://www.sacred-texts.com/hin/vp/vp093.htm|location=London}}</ref> ===ব্ৰাহ্মণ=== ''শতপথ ব্ৰাহ্মণ'' (IV.1.5.1-13)ত পোৱা এটা আখ্যানত চ্যাৱনক [[ভৃগু]]ৰ বংশধৰ বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে। আন ভৃগুসকল আঁতৰত থকাৰ সময়তে জড়াগ্ৰস্ত চ্যাৱনে তেওঁৰ আশ্ৰমত বাস কৰি আছিল। এবাৰ [[মনু]]ৰ পুত্ৰ ৰজা শৰ্যতীয়ে সৈন্যবাহিনীৰ সৈতে চ্যৱণৰ আশ্ৰম (আশ্ৰম)ৰ ওচৰত চিকাৰৰ বাবে আহিছিল। শৰ্যতীৰ সন্তানবোৰো তেওঁৰ লগত আছিল। তেওঁলোক চ্যাৱন ঋষিৰ আশ্ৰমলৈ গ’ল, য’ত ঋষি ধ্যান কৰি আছিল। উঁয়ে তেওঁৰ শৰীৰটো ঢাকি ৰাখিছিল, কেৱল তেওঁৰ চকু দুটাহে দেখা গৈছিল। তেওঁলোকে চ্যাৱনক অপমান কৰিলে আৰু তাৰ ক্ৰোধত ঋষিয়ে তেওঁলোকক অভিশাপ দিলে। তেওঁৰ এই অভিশাপে শৰ্যাতীৰ পৰিয়ালৰ মাজত বিসংগতিৰ সৃষ্টি কৰিছিল। শৰ্যাতিয়ে যেতিয়া তেওঁৰ দুৰ্ভাগ্যৰ কাৰণ বিচাৰি পালে, তেতিয়া তেওঁ নিজৰ কন্যা সুকন্যাক চ্যাৱনক বিয়া দিবলৈ আগবঢ়ালে, যাতে তাই পূজনীয় সাধুজনৰ যত্ন ল’ব পাৰে। পিছত অশ্বিনসকলে তেওঁৰ আশ্ৰমলৈ আহি, সুকন্যাক মোহ নিয়াবলৈ চেষ্টা কৰিলে। স্বামীক এৰি যাবলৈ অস্বীকাৰ কৰা সুকন্যায় তাৰ পৰিৱৰ্তে অশ্বিনহঁতক চ্যাৱনৰ যৌৱন পুনৰ ঘূৰাই আনিবলৈ ক’লে। তেওঁলোকৰ পৰামৰ্শ অনুসৰণ কৰি তিনিটা চিকিৎসাৰ সংমিশ্ৰণেৰে চ্যাৱনৰ যৌৱন পুনৰ ঘূৰি আহিল। কিছুমান বনৌষধি পুখুৰীত ভৰাই থৈ ঋষিক পুখুৰীত ডুব যাবলৈ কোৱা হৈছিল।<ref>{{cite book|last=O'Flaherty|first=Wendy Doniger|title=Śiva, the Erotic Ascetic |url=https://books.google.com/books?id=dnfZ_MBErlQC&dq=Cyavana+rejuvenation&pg=PA57|year=1981|publisher=Oxford University Press|location=London|isbn=0-19-520250-3|pages=57–61}}</ref> [[কায়াকল্প]]ৰ অংশ ঋষিৰ শৰীৰত প্ৰয়োগৰ বাবে বনৌষধিৰ পেষ্ট প্ৰস্তুত কৰা হৈছিল। ঋষিৰ বাবে ঔষধ হিচাপে গ্ৰহণ কৰিবলৈ বিশেষ বনৌষধিৰ পেষ্ট [[চ্যাৱনপ্ৰাছ]] প্ৰস্তুত কৰা হৈছিল। বিনিময়ত আশ্বিনসকলে সুকন্যাৰ পৰামৰ্শমতে কুৰুক্ষেত্ৰৰ যজ্ঞত অংশ লাভ কৰিছিল। [[ঐতৰেয় ব্ৰাহ্মণ]]ত (VIII.21.4) তেওঁৰদ্বাৰা শৰ্যতীৰ উদ্বোধনী অনুষ্ঠানক ইন্দ্ৰৰ ৰাজ অভিষেকৰ সৈতে তুলনা কৰা হৈছে।<ref name=vi/> ===মহাভাৰত=== [[মহাভাৰত]]ৰ বন পৰ্বত (অধ্যায় ১২২-৫) পোৱা আখ্যান অনুসৰি চ্যাৱনে হ্ৰদৰ কাষত তপস্যাত ইমানেই মগ্ন হৈ পৰিছিল যে, তেওঁৰ গোটেই শৰীৰত উঁয়ে মাটি তুলি টিলা গঢ়ি তুলিছিল আৰু তেওঁৰ চকু দুটাহে বাকী আছিল। এবাৰ শৰ্যতীয়ে সৈন্য আৰু ঘৰৰ লোকৰ সৈতে সেই ঠাইখন চাবলৈ আহিছিল। ৰজা শৰ্যতীৰ কন্যা সুকন্যায় ঢিপটোত জোনাকী পৰুৱাৰ দৰে উজ্জ্বল চকু দুটা দেখা পাই পৰুৱা বুলি লাঠিৰে খুচি দিলে। চ্যাৱনে অত্যধিক বিষ অনুভৱ কৰি ক্ৰোধিত হৈ পৰিল। শৰ্যতীৰ সৈন্যই প্ৰকৃতিৰ আহ্বানত বাধা দিছিল। ৰজাই তেওঁক নিজৰ কন্যাক বিয়া দিয়াৰ পাছতহে চ্যাৱন সন্তুষ্ট হৈছিল।<ref name="ganguli1">{{cite book|last=Ganguli|first=Kisari Mohan |title=The Mahabharata: Book 3: Vana Parva|url=http://www.sacred-texts.com/hin/m03/m03122.htm|date=1883–1896|publisher=Sacred texts archive|chapter=Ch.CXXII}}</ref> পৰৱৰ্তী সময়ত অশ্বিনসকল চ্যাৱনৰ আশ্ৰমলৈ আহিছিল। সুকন্যা গা ধুই থাকোঁতে দেখা পাই, সুকন্যাক বুঢ়া আৰু কুৎসিত চ্যাৱনক নাকচ কৰি তাৰে এজনক স্বামী বুলি মানি ল’বলৈ পতিয়ন নিয়াবলৈ চেষ্টা কৰিলে। তেওঁলোকে প্ৰথমে চ্যাৱনৰ যৌৱন পুনৰুদ্ধাৰ কৰাৰ প্ৰতিশ্ৰুতিও দিছিল যাতে সুকন্যায় চ্যাৱন আৰু তেওঁলোকৰ এজনৰ মাজত নিৰপেক্ষ বাছনি কৰিব পাৰে। সুকন্যায় তেওঁলোকৰ প্ৰস্তাৱ নাকচ কৰি চ্যাৱনক খবৰ দিলে। পিছত চ্যাৱনৰ নিৰ্দেশত সুকন্যায় অশ্বিনসকলক অনুৰোধ কৰিলে, তিনিওজনে পুখুৰীত গা ধুই ওলাই আহিল একেই যৌৱনৰ ঐশ্বৰিক ৰূপ পালে। প্ৰত্যেকেই সুকন্যাক নিজৰ কইনা হ’বলৈ অনুৰোধ কৰিলে, কিন্তু তেওঁ চ্যাৱনক চিনাক্ত কৰি ল’ব পাৰিলে। কৃতজ্ঞতা প্ৰকাশ কৰি চ্যাৱনে অশ্বিনসকলক আশ্বাস দিলে যে, তেওঁ নিশ্চিত কৰিব যে অশ্বিনসকলে যজ্ঞৰ অংশ লাভ কৰে।<ref name="ganguli2">{{cite book|last=Ganguli|first=Kisari Mohan |title=The Mahabharata: Book 3: Vana Parva|url=http://www.sacred-texts.com/hin/m03/m03123.htm|date=1883–1896|publisher=Sacred texts archive|chapter=Ch.CXXIII}}</ref> সেই অনুসৰি চ্যাৱনে সোমযজ্ঞত শৰ্যতীৰ পুৰোহিত হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰি থকাৰ সময়তে যজ্ঞৰ অংশ অশ্বিনসকলক আগবঢ়াইছিল। ইন্দ্ৰই ইয়াৰ বিৰুদ্ধে আপত্তি কৰি কয় যে, কেৱল দেৱতাৰ দাস হিচাপে তেওঁলোকৰ সোমৰ ৰস প্ৰসাদ গ্ৰহণ কৰাৰ কোনো অধিকাৰ নাই। তেতিয়া ঋষিয়ে তেওঁৰ মতামতক আওকাণ কৰিলে, আৰু ইন্দ্ৰই তেওঁৰ নিজৰ বজ্ৰ (বজ্ৰ) চ্যাৱনৰফালে নিক্ষেপ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিলে, কিন্তু তেওঁ তেনে কৰাৰ আগতেই চ্যাৱনে ইন্দ্ৰৰ দুয়োটা বাহু অৱশ কৰি পেলালে। চ্যাৱনে নিজৰ তপস্বী শক্তিৰদ্বাৰা চাৰিটা দাঁতৰ সৈতে [[মাদ]] নামৰ এক বিশাল অসুৰ সৃষ্টি কৰিছিল।<ref name="ganguli3">{{cite book|last=Ganguli|first=Kisari Mohan |title=The Mahabharata: Book 3: Vana Parva|url=http://www.sacred-texts.com/hin/m03/m03124.htm|date=1883–1896|publisher=Sacred texts archive|chapter=Ch.CXXIV}}</ref> মাদে ইন্দ্ৰক গ্ৰাস কৰাৰ পথত আছিল, যেতিয়া তেওঁ ভয় খাইছিল আৰু অৱশেষত অশ্বিনসকলৰ প্ৰসাদৰ অংশ লোৱাৰ অধিকাৰ মানি লৈছিল।<ref name="ganguli4">{{cite book|last=Ganguli|first=Kisari Mohan |title=The Mahabharata: Book 3: Vana Parva|url=http://www.sacred-texts.com/hin/m03/m03125.htm|date=1883–1896|publisher=Sacred texts archive|chapter=Ch.CXXV}}</ref> ===চ্যাৱন আৰু কুশিক=== [[File:King kushik with sage Chyavan.jpg |thumb|ঋষি চ্যাৱনৰ সৈতে ৰজা কুশিক]] মহাভাৰতৰ অনুশাসন পৰ্বত (অধ্যায় ৫২-৫৬) পোৱা এটা আখ্যানত চ্যাৱনে ২১ দিনৰ বাবে কুশিক ৰজা আৰু তেওঁৰ ৰাণীৰপৰা বহুতো সেৱা আদায় কৰিছিল। পিছলৈ তেওঁলোকৰ ভক্তিত সন্তুষ্ট হৈ সোণৰ যাদুকৰী ৰাজপ্ৰাসাদ সৃষ্টি কৰি ব্ৰাহ্মণৰ মৰ্যাদা লাভ কৰা তেওঁলোকৰ নাতি বিশ্বমিত্ৰৰ জন্মৰ ভৱিষ্যদ্বাণী কৰি পুৰস্কৃত কৰিলে।<ref name="dowson"/><ref name = "ganguli5">{{cite book|last=Ganguli|first=Kisari Mohan |title=The Mahabharata: Book 13: Anusasana Parva|url=http://www.sacred-texts.com/hin/m13/m13b020.htm|date=1883–1896|publisher=Sacred texts archive|chapter=Ch.LV}}</ref> ===আশ্ৰম=== [[পদ্ম পুৰাণ]] (পাতল খণ্ড, অধ্যায় ৮) মতে, তেওঁৰ আশ্ৰম আছিল পায়োষ্ণী নদীৰ ওচৰত সাতপূৰা পৰ্বতত। আন এটা পৰম্পৰা অনুসৰি, তেওঁৰ আশ্ৰম মহেন্দ্ৰগড় জিলাৰ নৰনাউলৰ ওচৰৰ বৈদিক ৰাজ্য ব্ৰহ্মৱৰ্তৰ ধোশী পাহাৰত আছিল।<ref>Bhargava, Sudhir (20–22 November 2009). Location of Brahmavarta and Drishadwati river is important to find earliest alignment of Saraswati river. Saraswati river – a perspective. organised by: Saraswati Nadi Shodh Sansthan, Haryana. Kurukshetra: Kurukshetra University. pp. 114–117</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:ঋষি]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় দাৰ্শনিক]] fq0md2gdzlxeyzadqsym4h0xfybsr30 606272 606270 2026-05-14T09:39:30Z Sasifow 48425 /* */ Fixed misspellings 606272 wikitext text/x-wiki {{Infobox religious biography | image = Chyavana.jpg | alt = চ্যৱন | caption = ১৭ শতিকাত শিল্পীৰ কল্পনাত চ্যাৱন | father = [[ভৃগু]] | mother = [[পুলমা]] | spouse = [[সুকন্যা]] | children = ঔৰৱা, অপ্নাৱানা, দধিচা, প্ৰমতি, সুমনা, আৰু হৰিতা | religion = [[হিন্দুধৰ্ম]] }} [[File:The Goddess Worshiped by Rishi Chyavana.jpeg|thumb|নুৰপুৰৰ কৃপাল বুলি কোৱা তান্ত্ৰিক দেৱী শৃংখলাৰ পৰা চ্যৱন ঋষিয়ে পূজা কৰা দেৱীক দেৱী [[লক্ষ্মী]]<ref>{{Cite web |title=Rishi Chyavana Worships The Tantric Roopa Of Lakshmi (Tantric Devi Series) {{!}} Exotic India Art |url=https://www.exoticindiaart.com/product/paintings/rishi-chyavana-worships-tantric-roopa-of-lakshmi-tantric-devi-series-hl32/ |access-date=2025-04-16 |website=www.exoticindiaart.com |language=en}}</ref>(সক্ৰিয় প্ৰায় ১৬৬০ - প্ৰায় ১৬৯০) দেৱীৰ তান্ত্ৰিক ৰূপ হিচাপে চিনাক্ত কৰা হয়। ফ্ৰিয়াৰ গেলেৰী অৱ আৰ্ট]] '''চ্যৱন''' হিন্দু ধৰ্মৰ এজন ঋষি আছিল। উপনিষদত [[ভৃগু]] বাৰুণী নামেৰেও জনাজাত ভৃগুৰ পুত্ৰ আছিল আৰু [[অশ্বিন]]সকলে প্ৰস্তুত কৰা বিশেষ বনৌষধি মলম বা [[চ্যাৱনপ্ৰাছ|চ্যৱনপ্রাশ]]<ref>{{Cite book |last1=Sivarajan |first1=V. V. |url=https://books.google.com/books?id=jCMNAQAAMAAJ&q=Cyavanapr%C4%81%C5%9Bam |title=Ayurvedic Drugs and Their Plant Sources |last2=Balachandran |first2=Indira |date=1994 |publisher=International Science Publisher |isbn=978-1-881570-21-9 |pages=28 |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=www.wisdomlib.org |date=2020-04-06 |title=Cyavanaprasha, Cyavanaprāśa, Cyavana-prasha: 5 definitions |url=https://www.wisdomlib.org/definition/cyavanaprasha |access-date=2022-10-31 |website=www.wisdomlib.org |language=en}}</ref> নামৰ টনিকৰদ্বাৰা সজীৱ কৰি তোলাৰ বাবে জনাজাত।<ref>Mahabharat</ref> [[মহাভাৰত]]ৰ মতে তেওঁ [[ইন্দ্ৰ]]ৰ স্বৰ্গীয় বজ্ৰৰ বিৰোধিতা কৰিব পৰাকৈ শক্তিশালী আছিল, আৰু অশ্বিনসকলে বলিদানৰ অংশ লাভ কৰাৰ বাবে তেওঁ দায়বদ্ধ আছিল। ইয়াক লাভ কৰিবলৈ তেওঁ [[মাদ]] নামৰ এটা অসুৰ সৃষ্টি কৰিছিল।<ref name="dowson">{{cite book|last=Dowson|first=John|title=A classical dictionary of Hindu mythology, and religion, geography, history|publisher=Asian Educational Services|location=Delhi|year=2004|pages= 73–5|url=https://books.google.com/books?id=ejh82j8G_CYC&pg=PA73 | isbn=978-81-206-1786-5}}</ref> ঋগবেদতো চ্যৱনৰ উল্লেখ আছে, য’ত তেওঁক এজন বৃদ্ধ আৰু দুৰ্বল ব্যক্তি হিচাপে বৰ্ণনা কৰা হৈছে, যাৰ যৌৱন আৰু শক্তি অশ্বিনভাতৃদ্বয়ে পুনৰ ঘূৰাই আনিছিল (RV VII.68:6)।<ref>{{Cite book|title=The Rigveda : the earliest religious poetry of India|others=Jamison, Stephanie W., Brereton, Joel P., 1948-|year=2014|isbn=9780199370184|location=New York|pages=968|oclc=849801119}}</ref> ঋগ্বেদ X.61:1-3 ৰ মতে,<ref>{{Cite book|title=The Rigveda : the earliest religious poetry of India|others=Jamison, Stephanie W., Brereton, Joel P., 1948-|year=2014|isbn=9780199370184|location=New York|pages=1475|oclc=849801119}}</ref> চ্যৱন ইন্দ্ৰ উপাসক [[তুৰ্বায়ণ]]ৰ দুৰ্বল বিৰোধী আছিল, প্ৰথমজন অশ্বিনসকলৰ ওচৰৰ আছিল।<ref name=vi>{{cite book|last1=Macdonnel|first1=Arthur Anthony |last2=Keith|first2=Arthur Berriedale |title=Vedic Index of Names and Subjects|url=https://books.google.com/books?id=t6TVLlPvuMAC&pg=PA264 |volume=1|orig-year=1912|year=1985|publisher=Motilal Banarsidass|location=Delhi|isbn=81-208-1332-4|pages=264–5}}</ref> এটা পৰম্পৰা অনুসৰি তেওঁ বৈৱস্বত মনুৰ কন্যা আৰুষীক বিয়া কৰাইছিল। তেওঁলোকৰ পুত্ৰৰ নাম আছিল [[ঔৰ্ব]]। আন এক পৰম্পৰা অনুসৰি বৈদিক ৰজা শৰ্যতীৰ কন্যা আৰু বৈৱস্বত মনুৰ নাতিনী [[সুকন্যা]]ক বিয়া কৰাইছিল। তেওঁলোকৰ দুজন পুত্ৰ আছিল: অপ্নাৱন আৰু দধিচা।<ref>Pargiter, F.E. (1922, reprint 1972). ''Ancient Indian Historical Tradition'', Delhi: Motilal Banarsidass, pp.193-7</ref> তেওঁক হৰিতা আৰু উদ্দালক বাৰুণীৰ পিতৃ হিচাপেও গণ্য কৰা হয়।<ref name="dowson"/> ==কিম্বদন্তি== ===জন্ম=== মহাভাৰতত পোৱা এটা বিৱৰণী অনুসৰি, (আদি পৰ্ব, অধ্যায় ৫-৬) যেতিয়া ভৃগুৰ পত্নী পুলোমা গৰ্ভৱতী হৈ তেওঁৰ আশ্ৰমত বাস কৰিছিল, তেতিয়া এজন ৰাক্ষসে তেওঁক হাৰাশাস্তি কৰিছিল। পুলোমাৰ গৰ্ভস্থ সন্তানটো তেওঁ গৰ্ভৰপৰা স্থানচ্যুত হৈ আগতীয়াকৈ প্ৰসৱ হয়, যাক সংস্কৃতত 'চ্যুত' শিশু বুলি কয় আৰু এইদৰেই তেওঁ নাম চ্যাৱন পালে। শিশুটি ভূমিষ্ঠ হোৱা দেখি ৰাক্ষসে মাতৃক মুকলি কৰি দিলে,<ref>{{cite book|last=O'Flaherty|first=Wendy Doniger|title=The Origins of Evil in Hindu Mythology|url=https://books.google.com/books?id=sktbYRG_LO8C&dq=Bhrgu+Puloma+Cyavana&pg=PA304|year=1988|publisher=Motilal Banarsidass|location=Delhi|isbn=81-208-0386-8|page=304}}</ref> কিন্তু লগে লগে ছাইলৈ ৰূপান্তৰিত হ'ল। চ্যাৱনে পিতৃৰপৰা বেদ অধ্যয়ন কৰি পিছলৈ ব্ৰহ্মৰপৰা বেদৰ জ্ঞান আহৰণ কৰে। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ ব্ৰহ্মৰ্ষি হৈ পৰে। ===তপস্যা আৰু পুনৰ্জীৱন=== চ্যাৱনৰ তপস্যা আৰু পৰৱৰ্তী যৌৱন পুনৰুদ্ধাৰৰ আখ্যান ''ব্ৰাহ্মণ''ৰ আদিম সংস্কৰণত পোৱা যায়। এই আখ্যানৰ পৰৱৰ্তী সংস্কৰণ মহাভাৰতত পোৱা যায়। তাৰ পিছৰ অধিক সংস্কৰণ ভাগৱত পুৰাণ আৰু পদ্ম পুৰাণত পোৱা যায়।<ref name="wilson">{{cite book|last=Wilson|first=Horace Hayman (tr.)|title=The Vishnu Purana|year=1840|publisher=John Murray|page=354fn29|url=http://www.sacred-texts.com/hin/vp/vp093.htm|location=London}}</ref> ===ব্ৰাহ্মণ=== ''শতপথ ব্ৰাহ্মণ'' (IV.1.5.1-13)ত পোৱা এটা আখ্যানত চ্যাৱনক [[ভৃগু]]ৰ বংশধৰ বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে। আন ভৃগুসকল আঁতৰত থকাৰ সময়তে জড়াগ্ৰস্ত চ্যাৱনে তেওঁৰ আশ্ৰমত বাস কৰি আছিল। এবাৰ [[মনু]]ৰ পুত্ৰ ৰজা শৰ্যতীয়ে সৈন্যবাহিনীৰ সৈতে চ্যৱণৰ আশ্ৰম (আশ্ৰম)ৰ ওচৰত চিকাৰৰ বাবে আহিছিল। শৰ্যতীৰ সন্তানবোৰো তেওঁৰ লগত আছিল। তেওঁলোক চ্যাৱন ঋষিৰ আশ্ৰমলৈ গ’ল, য’ত ঋষি ধ্যান কৰি আছিল। উঁয়ে তেওঁৰ শৰীৰটো ঢাকি ৰাখিছিল, কেৱল তেওঁৰ চকু দুটাহে দেখা গৈছিল। তেওঁলোকে চ্যাৱনক অপমান কৰিলে আৰু তাৰ ক্ৰোধত ঋষিয়ে তেওঁলোকক অভিশাপ দিলে। তেওঁৰ এই অভিশাপে শৰ্যাতীৰ পৰিয়ালৰ মাজত বিসংগতিৰ সৃষ্টি কৰিছিল। শৰ্যাতিয়ে যেতিয়া তেওঁৰ দুৰ্ভাগ্যৰ কাৰণ বিচাৰি পালে, তেতিয়া তেওঁ নিজৰ কন্যা সুকন্যাক চ্যাৱনক বিয়া দিবলৈ আগবঢ়ালে, যাতে তাই পূজনীয় সাধুজনৰ যত্ন ল’ব পাৰে। পিছত অশ্বিনসকলে তেওঁৰ আশ্ৰমলৈ আহি, সুকন্যাক মোহ নিয়াবলৈ চেষ্টা কৰিলে। স্বামীক এৰি যাবলৈ অস্বীকাৰ কৰা সুকন্যায় তাৰ পৰিৱৰ্তে অশ্বিনহঁতক চ্যাৱনৰ যৌৱন পুনৰ ঘূৰাই আনিবলৈ ক’লে। তেওঁলোকৰ পৰামৰ্শ অনুসৰণ কৰি তিনিটা চিকিৎসাৰ সংমিশ্ৰণেৰে চ্যাৱনৰ যৌৱন পুনৰ ঘূৰি আহিল। কিছুমান বনৌষধি পুখুৰীত ভৰাই থৈ ঋষিক পুখুৰীত ডুব যাবলৈ কোৱা হৈছিল।<ref>{{cite book|last=O'Flaherty|first=Wendy Doniger|title=Śiva, the Erotic Ascetic |url=https://books.google.com/books?id=dnfZ_MBErlQC&dq=Cyavana+rejuvenation&pg=PA57|year=1981|publisher=Oxford University Press|location=London|isbn=0-19-520250-3|pages=57–61}}</ref> [[কায়াকল্প]]ৰ অংশ ঋষিৰ শৰীৰত প্ৰয়োগৰ বাবে বনৌষধিৰ পেষ্ট প্ৰস্তুত কৰা হৈছিল। ঋষিৰ বাবে ঔষধ হিচাপে গ্ৰহণ কৰিবলৈ বিশেষ বনৌষধিৰ পেষ্ট [[চ্যাৱনপ্ৰাছ]] প্ৰস্তুত কৰা হৈছিল। বিনিময়ত আশ্বিনসকলে সুকন্যাৰ পৰামৰ্শমতে কুৰুক্ষেত্ৰৰ যজ্ঞত অংশ লাভ কৰিছিল। [[ঐতৰেয় ব্ৰাহ্মণ]]ত (VIII.21.4) তেওঁৰদ্বাৰা শৰ্যতীৰ উদ্বোধনী অনুষ্ঠানক ইন্দ্ৰৰ ৰাজ অভিষেকৰ সৈতে তুলনা কৰা হৈছে।<ref name=vi/> ===মহাভাৰত=== [[মহাভাৰত]]ৰ বন পৰ্বত (অধ্যায় ১২২-৫) পোৱা আখ্যান অনুসৰি চ্যাৱনে হ্ৰদৰ কাষত তপস্যাত ইমানেই মগ্ন হৈ পৰিছিল যে, তেওঁৰ গোটেই শৰীৰত উঁয়ে মাটি তুলি টিলা গঢ়ি তুলিছিল আৰু তেওঁৰ চকু দুটাহে বাকী আছিল। এবাৰ শৰ্যতীয়ে সৈন্য আৰু ঘৰৰ লোকৰ সৈতে সেই ঠাইখন চাবলৈ আহিছিল। ৰজা শৰ্যতীৰ কন্যা সুকন্যায় ঢিপটোত জোনাকী পৰুৱাৰ দৰে উজ্জ্বল চকু দুটা দেখা পাই পৰুৱা বুলি লাঠিৰে খুচি দিলে। চ্যাৱনে অত্যধিক বিষ অনুভৱ কৰি ক্ৰোধিত হৈ পৰিল। শৰ্যতীৰ সৈন্যই প্ৰকৃতিৰ আহ্বানত বাধা দিছিল। ৰজাই তেওঁক নিজৰ কন্যাক বিয়া দিয়াৰ পাছতহে চ্যাৱন সন্তুষ্ট হৈছিল।<ref name="ganguli1">{{cite book|last=Ganguli|first=Kisari Mohan |title=The Mahabharata: Book 3: Vana Parva|url=http://www.sacred-texts.com/hin/m03/m03122.htm|date=1883–1896|publisher=Sacred texts archive|chapter=Ch.CXXII}}</ref> পৰৱৰ্তী সময়ত অশ্বিনসকল চ্যাৱনৰ আশ্ৰমলৈ আহিছিল। সুকন্যা গা ধুই থাকোঁতে দেখা পাই, সুকন্যাক বুঢ়া আৰু কুৎসিত চ্যাৱনক নাকচ কৰি তাৰে এজনক স্বামী বুলি মানি ল’বলৈ পতিয়ন নিয়াবলৈ চেষ্টা কৰিলে। তেওঁলোকে প্ৰথমে চ্যাৱনৰ যৌৱন পুনৰুদ্ধাৰ কৰাৰ প্ৰতিশ্ৰুতিও দিছিল যাতে সুকন্যায় চ্যাৱন আৰু তেওঁলোকৰ এজনৰ মাজত নিৰপেক্ষ বাছনি কৰিব পাৰে। সুকন্যায় তেওঁলোকৰ প্ৰস্তাৱ নাকচ কৰি চ্যাৱনক খবৰ দিলে। পিছত চ্যাৱনৰ নিৰ্দেশত সুকন্যায় অশ্বিনসকলক অনুৰোধ কৰিলে, তিনিওজনে পুখুৰীত গা ধুই ওলাই আহিল একেই যৌৱনৰ ঐশ্বৰিক ৰূপ পালে। প্ৰত্যেকেই সুকন্যাক নিজৰ কইনা হ’বলৈ অনুৰোধ কৰিলে, কিন্তু তেওঁ চ্যাৱনক চিনাক্ত কৰি ল’ব পাৰিলে। কৃতজ্ঞতা প্ৰকাশ কৰি চ্যাৱনে অশ্বিনসকলক আশ্বাস দিলে যে, তেওঁ নিশ্চিত কৰিব যে অশ্বিনসকলে যজ্ঞৰ অংশ লাভ কৰে।<ref name="ganguli2">{{cite book|last=Ganguli|first=Kisari Mohan |title=The Mahabharata: Book 3: Vana Parva|url=http://www.sacred-texts.com/hin/m03/m03123.htm|date=1883–1896|publisher=Sacred texts archive|chapter=Ch.CXXIII}}</ref> সেই অনুসৰি চ্যাৱনে সোমযজ্ঞত শৰ্যতীৰ পুৰোহিত হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰি থকাৰ সময়তে যজ্ঞৰ অংশ অশ্বিনসকলক আগবঢ়াইছিল। ইন্দ্ৰই ইয়াৰ বিৰুদ্ধে আপত্তি কৰি কয় যে, কেৱল দেৱতাৰ দাস হিচাপে তেওঁলোকৰ সোমৰ ৰস প্ৰসাদ গ্ৰহণ কৰাৰ কোনো অধিকাৰ নাই। তেতিয়া ঋষিয়ে তেওঁৰ মতামতক আওকাণ কৰিলে, আৰু ইন্দ্ৰই তেওঁৰ নিজৰ বজ্ৰ (বজ্ৰ) চ্যাৱনৰফালে নিক্ষেপ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিলে, কিন্তু তেওঁ তেনে কৰাৰ আগতেই চ্যাৱনে ইন্দ্ৰৰ দুয়োটা বাহু অৱশ কৰি পেলালে। চ্যাৱনে নিজৰ তপস্বী শক্তিৰদ্বাৰা চাৰিটা দাঁতৰ সৈতে [[মাদ]] নামৰ এক বিশাল অসুৰ সৃষ্টি কৰিছিল।<ref name="ganguli3">{{cite book|last=Ganguli|first=Kisari Mohan |title=The Mahabharata: Book 3: Vana Parva|url=http://www.sacred-texts.com/hin/m03/m03124.htm|date=1883–1896|publisher=Sacred texts archive|chapter=Ch.CXXIV}}</ref> মাদে ইন্দ্ৰক গ্ৰাস কৰাৰ পথত আছিল, যেতিয়া তেওঁ ভয় খাইছিল আৰু অৱশেষত অশ্বিনসকলৰ প্ৰসাদৰ অংশ লোৱাৰ অধিকাৰ মানি লৈছিল।<ref name="ganguli4">{{cite book|last=Ganguli|first=Kisari Mohan |title=The Mahabharata: Book 3: Vana Parva|url=http://www.sacred-texts.com/hin/m03/m03125.htm|date=1883–1896|publisher=Sacred texts archive|chapter=Ch.CXXV}}</ref> ===চ্যাৱন আৰু কুশিক=== [[File:King kushik with sage Chyavan.jpg |thumb|ঋষি চ্যাৱনৰ সৈতে ৰজা কুশিক]] মহাভাৰতৰ অনুশাসন পৰ্বত (অধ্যায় ৫২-৫৬) পোৱা এটা আখ্যানত চ্যাৱনে ২১ দিনৰ বাবে কুশিক ৰজা আৰু তেওঁৰ ৰাণীৰপৰা বহুতো সেৱা আদায় কৰিছিল। পিছলৈ তেওঁলোকৰ ভক্তিত সন্তুষ্ট হৈ সোণৰ যাদুকৰী ৰাজপ্ৰাসাদ সৃষ্টি কৰি ব্ৰাহ্মণৰ মৰ্যাদা লাভ কৰা তেওঁলোকৰ নাতি বিশ্বমিত্ৰৰ জন্মৰ ভৱিষ্যদ্বাণী কৰি পুৰস্কৃত কৰিলে।<ref name="dowson"/><ref name = "ganguli5">{{cite book|last=Ganguli|first=Kisari Mohan |title=The Mahabharata: Book 13: Anusasana Parva|url=http://www.sacred-texts.com/hin/m13/m13b020.htm|date=1883–1896|publisher=Sacred texts archive|chapter=Ch.LV}}</ref> ===আশ্ৰম=== [[পদ্ম পুৰাণ]] (পাতল খণ্ড, অধ্যায় ৮) মতে, তেওঁৰ আশ্ৰম আছিল পায়োষ্ণী নদীৰ ওচৰত সাতপূৰা পৰ্বতত। আন এটা পৰম্পৰা অনুসৰি, তেওঁৰ আশ্ৰম মহেন্দ্ৰগড় জিলাৰ নৰনাউলৰ ওচৰৰ বৈদিক ৰাজ্য ব্ৰহ্মৱৰ্তৰ ধোশী পাহাৰত আছিল।<ref>Bhargava, Sudhir (20–22 November 2009). Location of Brahmavarta and Drishadwati river is important to find earliest alignment of Saraswati river. Saraswati river – a perspective. organised by: Saraswati Nadi Shodh Sansthan, Haryana. Kurukshetra: Kurukshetra University. pp. 114–117</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:ঋষি]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় দাৰ্শনিক]] 4nb277c79y8w8rbl7mfdxwdd6ty4uag 606273 606272 2026-05-14T09:40:09Z Sasifow 48425 /* */ Fixed typo 606273 wikitext text/x-wiki {{Infobox religious biography | image = Chyavana.jpg | alt = চ্যৱন | caption = ১৭ শতিকাত শিল্পীৰ কল্পনাত চ্যাৱন | father = [[ভৃগু]] | mother = [[পুলমা]] | spouse = [[সুকন্যা]] | children = ঔৰৱা, অপ্নাৱানা, দধিচা, প্ৰমতি, সুমনা, আৰু হৰিতা | religion = [[হিন্দুধৰ্ম]] }} [[File:The Goddess Worshiped by Rishi Chyavana.jpeg|thumb|নুৰপুৰৰ কৃপাল বুলি কোৱা তান্ত্ৰিক দেৱী শৃংখলাৰ পৰা চ্যৱন ঋষিয়ে পূজা কৰা দেৱীক দেৱী [[লক্ষ্মী]]<ref>{{Cite web |title=Rishi Chyavana Worships The Tantric Roopa Of Lakshmi (Tantric Devi Series) {{!}} Exotic India Art |url=https://www.exoticindiaart.com/product/paintings/rishi-chyavana-worships-tantric-roopa-of-lakshmi-tantric-devi-series-hl32/ |access-date=2025-04-16 |website=www.exoticindiaart.com |language=en}}</ref>(সক্ৰিয় প্ৰায় ১৬৬০ - প্ৰায় ১৬৯০) দেৱীৰ তান্ত্ৰিক ৰূপ হিচাপে চিনাক্ত কৰা হয়। ফ্ৰিয়াৰ গেলেৰী অৱ আৰ্ট]] '''চ্যৱন''' হিন্দু ধৰ্মৰ এজন ঋষি আছিল। উপনিষদত [[ভৃগু]] বাৰুণী নামেৰেও জনাজাত ভৃগুৰ পুত্ৰ আছিল আৰু [[অশ্বিন]]সকলে প্ৰস্তুত কৰা বিশেষ বনৌষধি মলম বা [[চ্যাৱনপ্ৰাছ|চ্যৱনপ্ৰাশ]]<ref>{{Cite book |last1=Sivarajan |first1=V. V. |url=https://books.google.com/books?id=jCMNAQAAMAAJ&q=Cyavanapr%C4%81%C5%9Bam |title=Ayurvedic Drugs and Their Plant Sources |last2=Balachandran |first2=Indira |date=1994 |publisher=International Science Publisher |isbn=978-1-881570-21-9 |pages=28 |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=www.wisdomlib.org |date=2020-04-06 |title=Cyavanaprasha, Cyavanaprāśa, Cyavana-prasha: 5 definitions |url=https://www.wisdomlib.org/definition/cyavanaprasha |access-date=2022-10-31 |website=www.wisdomlib.org |language=en}}</ref> নামৰ টনিকৰদ্বাৰা সজীৱ কৰি তোলাৰ বাবে জনাজাত।<ref>Mahabharat</ref> [[মহাভাৰত]]ৰ মতে তেওঁ [[ইন্দ্ৰ]]ৰ স্বৰ্গীয় বজ্ৰৰ বিৰোধিতা কৰিব পৰাকৈ শক্তিশালী আছিল, আৰু অশ্বিনসকলে বলিদানৰ অংশ লাভ কৰাৰ বাবে তেওঁ দায়বদ্ধ আছিল। ইয়াক লাভ কৰিবলৈ তেওঁ [[মাদ]] নামৰ এটা অসুৰ সৃষ্টি কৰিছিল।<ref name="dowson">{{cite book|last=Dowson|first=John|title=A classical dictionary of Hindu mythology, and religion, geography, history|publisher=Asian Educational Services|location=Delhi|year=2004|pages= 73–5|url=https://books.google.com/books?id=ejh82j8G_CYC&pg=PA73 | isbn=978-81-206-1786-5}}</ref> ঋগবেদতো চ্যৱনৰ উল্লেখ আছে, য’ত তেওঁক এজন বৃদ্ধ আৰু দুৰ্বল ব্যক্তি হিচাপে বৰ্ণনা কৰা হৈছে, যাৰ যৌৱন আৰু শক্তি অশ্বিনভাতৃদ্বয়ে পুনৰ ঘূৰাই আনিছিল (RV VII.68:6)।<ref>{{Cite book|title=The Rigveda : the earliest religious poetry of India|others=Jamison, Stephanie W., Brereton, Joel P., 1948-|year=2014|isbn=9780199370184|location=New York|pages=968|oclc=849801119}}</ref> ঋগ্বেদ X.61:1-3 ৰ মতে,<ref>{{Cite book|title=The Rigveda : the earliest religious poetry of India|others=Jamison, Stephanie W., Brereton, Joel P., 1948-|year=2014|isbn=9780199370184|location=New York|pages=1475|oclc=849801119}}</ref> চ্যৱন ইন্দ্ৰ উপাসক [[তুৰ্বায়ণ]]ৰ দুৰ্বল বিৰোধী আছিল, প্ৰথমজন অশ্বিনসকলৰ ওচৰৰ আছিল।<ref name=vi>{{cite book|last1=Macdonnel|first1=Arthur Anthony |last2=Keith|first2=Arthur Berriedale |title=Vedic Index of Names and Subjects|url=https://books.google.com/books?id=t6TVLlPvuMAC&pg=PA264 |volume=1|orig-year=1912|year=1985|publisher=Motilal Banarsidass|location=Delhi|isbn=81-208-1332-4|pages=264–5}}</ref> এটা পৰম্পৰা অনুসৰি তেওঁ বৈৱস্বত মনুৰ কন্যা আৰুষীক বিয়া কৰাইছিল। তেওঁলোকৰ পুত্ৰৰ নাম আছিল [[ঔৰ্ব]]। আন এক পৰম্পৰা অনুসৰি বৈদিক ৰজা শৰ্যতীৰ কন্যা আৰু বৈৱস্বত মনুৰ নাতিনী [[সুকন্যা]]ক বিয়া কৰাইছিল। তেওঁলোকৰ দুজন পুত্ৰ আছিল: অপ্নাৱন আৰু দধিচা।<ref>Pargiter, F.E. (1922, reprint 1972). ''Ancient Indian Historical Tradition'', Delhi: Motilal Banarsidass, pp.193-7</ref> তেওঁক হৰিতা আৰু উদ্দালক বাৰুণীৰ পিতৃ হিচাপেও গণ্য কৰা হয়।<ref name="dowson"/> ==কিম্বদন্তি== ===জন্ম=== মহাভাৰতত পোৱা এটা বিৱৰণী অনুসৰি, (আদি পৰ্ব, অধ্যায় ৫-৬) যেতিয়া ভৃগুৰ পত্নী পুলোমা গৰ্ভৱতী হৈ তেওঁৰ আশ্ৰমত বাস কৰিছিল, তেতিয়া এজন ৰাক্ষসে তেওঁক হাৰাশাস্তি কৰিছিল। পুলোমাৰ গৰ্ভস্থ সন্তানটো তেওঁ গৰ্ভৰপৰা স্থানচ্যুত হৈ আগতীয়াকৈ প্ৰসৱ হয়, যাক সংস্কৃতত 'চ্যুত' শিশু বুলি কয় আৰু এইদৰেই তেওঁ নাম চ্যাৱন পালে। শিশুটি ভূমিষ্ঠ হোৱা দেখি ৰাক্ষসে মাতৃক মুকলি কৰি দিলে,<ref>{{cite book|last=O'Flaherty|first=Wendy Doniger|title=The Origins of Evil in Hindu Mythology|url=https://books.google.com/books?id=sktbYRG_LO8C&dq=Bhrgu+Puloma+Cyavana&pg=PA304|year=1988|publisher=Motilal Banarsidass|location=Delhi|isbn=81-208-0386-8|page=304}}</ref> কিন্তু লগে লগে ছাইলৈ ৰূপান্তৰিত হ'ল। চ্যাৱনে পিতৃৰপৰা বেদ অধ্যয়ন কৰি পিছলৈ ব্ৰহ্মৰপৰা বেদৰ জ্ঞান আহৰণ কৰে। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ ব্ৰহ্মৰ্ষি হৈ পৰে। ===তপস্যা আৰু পুনৰ্জীৱন=== চ্যাৱনৰ তপস্যা আৰু পৰৱৰ্তী যৌৱন পুনৰুদ্ধাৰৰ আখ্যান ''ব্ৰাহ্মণ''ৰ আদিম সংস্কৰণত পোৱা যায়। এই আখ্যানৰ পৰৱৰ্তী সংস্কৰণ মহাভাৰতত পোৱা যায়। তাৰ পিছৰ অধিক সংস্কৰণ ভাগৱত পুৰাণ আৰু পদ্ম পুৰাণত পোৱা যায়।<ref name="wilson">{{cite book|last=Wilson|first=Horace Hayman (tr.)|title=The Vishnu Purana|year=1840|publisher=John Murray|page=354fn29|url=http://www.sacred-texts.com/hin/vp/vp093.htm|location=London}}</ref> ===ব্ৰাহ্মণ=== ''শতপথ ব্ৰাহ্মণ'' (IV.1.5.1-13)ত পোৱা এটা আখ্যানত চ্যাৱনক [[ভৃগু]]ৰ বংশধৰ বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে। আন ভৃগুসকল আঁতৰত থকাৰ সময়তে জড়াগ্ৰস্ত চ্যাৱনে তেওঁৰ আশ্ৰমত বাস কৰি আছিল। এবাৰ [[মনু]]ৰ পুত্ৰ ৰজা শৰ্যতীয়ে সৈন্যবাহিনীৰ সৈতে চ্যৱণৰ আশ্ৰম (আশ্ৰম)ৰ ওচৰত চিকাৰৰ বাবে আহিছিল। শৰ্যতীৰ সন্তানবোৰো তেওঁৰ লগত আছিল। তেওঁলোক চ্যাৱন ঋষিৰ আশ্ৰমলৈ গ’ল, য’ত ঋষি ধ্যান কৰি আছিল। উঁয়ে তেওঁৰ শৰীৰটো ঢাকি ৰাখিছিল, কেৱল তেওঁৰ চকু দুটাহে দেখা গৈছিল। তেওঁলোকে চ্যাৱনক অপমান কৰিলে আৰু তাৰ ক্ৰোধত ঋষিয়ে তেওঁলোকক অভিশাপ দিলে। তেওঁৰ এই অভিশাপে শৰ্যাতীৰ পৰিয়ালৰ মাজত বিসংগতিৰ সৃষ্টি কৰিছিল। শৰ্যাতিয়ে যেতিয়া তেওঁৰ দুৰ্ভাগ্যৰ কাৰণ বিচাৰি পালে, তেতিয়া তেওঁ নিজৰ কন্যা সুকন্যাক চ্যাৱনক বিয়া দিবলৈ আগবঢ়ালে, যাতে তাই পূজনীয় সাধুজনৰ যত্ন ল’ব পাৰে। পিছত অশ্বিনসকলে তেওঁৰ আশ্ৰমলৈ আহি, সুকন্যাক মোহ নিয়াবলৈ চেষ্টা কৰিলে। স্বামীক এৰি যাবলৈ অস্বীকাৰ কৰা সুকন্যায় তাৰ পৰিৱৰ্তে অশ্বিনহঁতক চ্যাৱনৰ যৌৱন পুনৰ ঘূৰাই আনিবলৈ ক’লে। তেওঁলোকৰ পৰামৰ্শ অনুসৰণ কৰি তিনিটা চিকিৎসাৰ সংমিশ্ৰণেৰে চ্যাৱনৰ যৌৱন পুনৰ ঘূৰি আহিল। কিছুমান বনৌষধি পুখুৰীত ভৰাই থৈ ঋষিক পুখুৰীত ডুব যাবলৈ কোৱা হৈছিল।<ref>{{cite book|last=O'Flaherty|first=Wendy Doniger|title=Śiva, the Erotic Ascetic |url=https://books.google.com/books?id=dnfZ_MBErlQC&dq=Cyavana+rejuvenation&pg=PA57|year=1981|publisher=Oxford University Press|location=London|isbn=0-19-520250-3|pages=57–61}}</ref> [[কায়াকল্প]]ৰ অংশ ঋষিৰ শৰীৰত প্ৰয়োগৰ বাবে বনৌষধিৰ পেষ্ট প্ৰস্তুত কৰা হৈছিল। ঋষিৰ বাবে ঔষধ হিচাপে গ্ৰহণ কৰিবলৈ বিশেষ বনৌষধিৰ পেষ্ট [[চ্যাৱনপ্ৰাছ]] প্ৰস্তুত কৰা হৈছিল। বিনিময়ত আশ্বিনসকলে সুকন্যাৰ পৰামৰ্শমতে কুৰুক্ষেত্ৰৰ যজ্ঞত অংশ লাভ কৰিছিল। [[ঐতৰেয় ব্ৰাহ্মণ]]ত (VIII.21.4) তেওঁৰদ্বাৰা শৰ্যতীৰ উদ্বোধনী অনুষ্ঠানক ইন্দ্ৰৰ ৰাজ অভিষেকৰ সৈতে তুলনা কৰা হৈছে।<ref name=vi/> ===মহাভাৰত=== [[মহাভাৰত]]ৰ বন পৰ্বত (অধ্যায় ১২২-৫) পোৱা আখ্যান অনুসৰি চ্যাৱনে হ্ৰদৰ কাষত তপস্যাত ইমানেই মগ্ন হৈ পৰিছিল যে, তেওঁৰ গোটেই শৰীৰত উঁয়ে মাটি তুলি টিলা গঢ়ি তুলিছিল আৰু তেওঁৰ চকু দুটাহে বাকী আছিল। এবাৰ শৰ্যতীয়ে সৈন্য আৰু ঘৰৰ লোকৰ সৈতে সেই ঠাইখন চাবলৈ আহিছিল। ৰজা শৰ্যতীৰ কন্যা সুকন্যায় ঢিপটোত জোনাকী পৰুৱাৰ দৰে উজ্জ্বল চকু দুটা দেখা পাই পৰুৱা বুলি লাঠিৰে খুচি দিলে। চ্যাৱনে অত্যধিক বিষ অনুভৱ কৰি ক্ৰোধিত হৈ পৰিল। শৰ্যতীৰ সৈন্যই প্ৰকৃতিৰ আহ্বানত বাধা দিছিল। ৰজাই তেওঁক নিজৰ কন্যাক বিয়া দিয়াৰ পাছতহে চ্যাৱন সন্তুষ্ট হৈছিল।<ref name="ganguli1">{{cite book|last=Ganguli|first=Kisari Mohan |title=The Mahabharata: Book 3: Vana Parva|url=http://www.sacred-texts.com/hin/m03/m03122.htm|date=1883–1896|publisher=Sacred texts archive|chapter=Ch.CXXII}}</ref> পৰৱৰ্তী সময়ত অশ্বিনসকল চ্যাৱনৰ আশ্ৰমলৈ আহিছিল। সুকন্যা গা ধুই থাকোঁতে দেখা পাই, সুকন্যাক বুঢ়া আৰু কুৎসিত চ্যাৱনক নাকচ কৰি তাৰে এজনক স্বামী বুলি মানি ল’বলৈ পতিয়ন নিয়াবলৈ চেষ্টা কৰিলে। তেওঁলোকে প্ৰথমে চ্যাৱনৰ যৌৱন পুনৰুদ্ধাৰ কৰাৰ প্ৰতিশ্ৰুতিও দিছিল যাতে সুকন্যায় চ্যাৱন আৰু তেওঁলোকৰ এজনৰ মাজত নিৰপেক্ষ বাছনি কৰিব পাৰে। সুকন্যায় তেওঁলোকৰ প্ৰস্তাৱ নাকচ কৰি চ্যাৱনক খবৰ দিলে। পিছত চ্যাৱনৰ নিৰ্দেশত সুকন্যায় অশ্বিনসকলক অনুৰোধ কৰিলে, তিনিওজনে পুখুৰীত গা ধুই ওলাই আহিল একেই যৌৱনৰ ঐশ্বৰিক ৰূপ পালে। প্ৰত্যেকেই সুকন্যাক নিজৰ কইনা হ’বলৈ অনুৰোধ কৰিলে, কিন্তু তেওঁ চ্যাৱনক চিনাক্ত কৰি ল’ব পাৰিলে। কৃতজ্ঞতা প্ৰকাশ কৰি চ্যাৱনে অশ্বিনসকলক আশ্বাস দিলে যে, তেওঁ নিশ্চিত কৰিব যে অশ্বিনসকলে যজ্ঞৰ অংশ লাভ কৰে।<ref name="ganguli2">{{cite book|last=Ganguli|first=Kisari Mohan |title=The Mahabharata: Book 3: Vana Parva|url=http://www.sacred-texts.com/hin/m03/m03123.htm|date=1883–1896|publisher=Sacred texts archive|chapter=Ch.CXXIII}}</ref> সেই অনুসৰি চ্যাৱনে সোমযজ্ঞত শৰ্যতীৰ পুৰোহিত হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰি থকাৰ সময়তে যজ্ঞৰ অংশ অশ্বিনসকলক আগবঢ়াইছিল। ইন্দ্ৰই ইয়াৰ বিৰুদ্ধে আপত্তি কৰি কয় যে, কেৱল দেৱতাৰ দাস হিচাপে তেওঁলোকৰ সোমৰ ৰস প্ৰসাদ গ্ৰহণ কৰাৰ কোনো অধিকাৰ নাই। তেতিয়া ঋষিয়ে তেওঁৰ মতামতক আওকাণ কৰিলে, আৰু ইন্দ্ৰই তেওঁৰ নিজৰ বজ্ৰ (বজ্ৰ) চ্যাৱনৰফালে নিক্ষেপ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিলে, কিন্তু তেওঁ তেনে কৰাৰ আগতেই চ্যাৱনে ইন্দ্ৰৰ দুয়োটা বাহু অৱশ কৰি পেলালে। চ্যাৱনে নিজৰ তপস্বী শক্তিৰদ্বাৰা চাৰিটা দাঁতৰ সৈতে [[মাদ]] নামৰ এক বিশাল অসুৰ সৃষ্টি কৰিছিল।<ref name="ganguli3">{{cite book|last=Ganguli|first=Kisari Mohan |title=The Mahabharata: Book 3: Vana Parva|url=http://www.sacred-texts.com/hin/m03/m03124.htm|date=1883–1896|publisher=Sacred texts archive|chapter=Ch.CXXIV}}</ref> মাদে ইন্দ্ৰক গ্ৰাস কৰাৰ পথত আছিল, যেতিয়া তেওঁ ভয় খাইছিল আৰু অৱশেষত অশ্বিনসকলৰ প্ৰসাদৰ অংশ লোৱাৰ অধিকাৰ মানি লৈছিল।<ref name="ganguli4">{{cite book|last=Ganguli|first=Kisari Mohan |title=The Mahabharata: Book 3: Vana Parva|url=http://www.sacred-texts.com/hin/m03/m03125.htm|date=1883–1896|publisher=Sacred texts archive|chapter=Ch.CXXV}}</ref> ===চ্যাৱন আৰু কুশিক=== [[File:King kushik with sage Chyavan.jpg |thumb|ঋষি চ্যাৱনৰ সৈতে ৰজা কুশিক]] মহাভাৰতৰ অনুশাসন পৰ্বত (অধ্যায় ৫২-৫৬) পোৱা এটা আখ্যানত চ্যাৱনে ২১ দিনৰ বাবে কুশিক ৰজা আৰু তেওঁৰ ৰাণীৰপৰা বহুতো সেৱা আদায় কৰিছিল। পিছলৈ তেওঁলোকৰ ভক্তিত সন্তুষ্ট হৈ সোণৰ যাদুকৰী ৰাজপ্ৰাসাদ সৃষ্টি কৰি ব্ৰাহ্মণৰ মৰ্যাদা লাভ কৰা তেওঁলোকৰ নাতি বিশ্বমিত্ৰৰ জন্মৰ ভৱিষ্যদ্বাণী কৰি পুৰস্কৃত কৰিলে।<ref name="dowson"/><ref name = "ganguli5">{{cite book|last=Ganguli|first=Kisari Mohan |title=The Mahabharata: Book 13: Anusasana Parva|url=http://www.sacred-texts.com/hin/m13/m13b020.htm|date=1883–1896|publisher=Sacred texts archive|chapter=Ch.LV}}</ref> ===আশ্ৰম=== [[পদ্ম পুৰাণ]] (পাতল খণ্ড, অধ্যায় ৮) মতে, তেওঁৰ আশ্ৰম আছিল পায়োষ্ণী নদীৰ ওচৰত সাতপূৰা পৰ্বতত। আন এটা পৰম্পৰা অনুসৰি, তেওঁৰ আশ্ৰম মহেন্দ্ৰগড় জিলাৰ নৰনাউলৰ ওচৰৰ বৈদিক ৰাজ্য ব্ৰহ্মৱৰ্তৰ ধোশী পাহাৰত আছিল।<ref>Bhargava, Sudhir (20–22 November 2009). Location of Brahmavarta and Drishadwati river is important to find earliest alignment of Saraswati river. Saraswati river – a perspective. organised by: Saraswati Nadi Shodh Sansthan, Haryana. Kurukshetra: Kurukshetra University. pp. 114–117</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:ঋষি]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় দাৰ্শনিক]] m3mf4oom6yqex2rrmhuauy0mhj9yaao 0 125015 606274 537189 2026-05-14T09:40:51Z Sasifow 48425 পৃষ্ঠা [[চ্যাৱনপ্ৰাছ]]ৰ পৰা [[চ্যৱনপ্ৰাশ]]লৈ Sasifowয়ে স্থানান্তৰ কৰিলে: Misspelled title 537189 wikitext text/x-wiki '''চ্যাৱনপ্ৰাছ''' ({{Langx|sa|च्यवनप्राश|translit=Cyavanaprāśa}}),<ref>{{Cite web |last=www.wisdomlib.org |date=2020-04-06 |title=Cyavanaprasha, Cyavanaprāśa, Cyavana-prasha: 5 definitions |url=https://www.wisdomlib.org/definition/cyavanaprasha |access-date=2022-10-31 |website=www.wisdomlib.org |language=en |archive-date=2022-10-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221031080017/https://www.wisdomlib.org/definition/cyavanaprasha |url-status=live }}</ref> মূলতঃ চ্যাৱনপ্ৰাছ,<ref>{{Cite web |last=www.wisdomlib.org |date=2021-08-06 |title=Section 35 [Ashtanga-hridaya-samhita, Sanskrit text] |url=https://www.wisdomlib.org/hinduism/book/ashtanga-hridaya-samhita-sanskrit/d/doc727582.html |access-date=2022-10-31 |website=www.wisdomlib.org |language=en |archive-date=2022-10-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221031080544/https://www.wisdomlib.org/hinduism/book/ashtanga-hridaya-samhita-sanskrit/d/doc727582.html |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite book |last1=Sivarajan |first1=V. V. |url=https://books.google.com/books?id=jCMNAQAAMAAJ&q=Cyavanapr%C4%81%C5%9Bam |title=Ayurvedic Drugs and Their Plant Sources |last2=Balachandran |first2=Indira |date=1994 |publisher=International Science Publisher |isbn=978-1-881570-21-9 |pages=28 |language=en |access-date=2023-01-29 |archive-date=2023-02-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230216070747/https://books.google.com/books?id=jCMNAQAAMAAJ&q=Cyavanapr%C4%81%C5%9Bam |url-status=live }}</ref> হৈছে [[চেনি]], [[মৌ]], [[ঘিউ]], আমলখি, তিলৰ তেল, জামু আৰু বিভিন্ন বনৌষধি আৰু মছলাৰে ৰন্ধা এক মিশ্ৰণ।<ref>{{cite book | vauthors=Vora MS | title=Rasayana: The Fountain of Life | publisher=Partridge Publishing India | year=2015 | isbn=978-1-4828-4315-6 | url=https://books.google.com/books?id=xqIVCgAAQBAJ&pg=PT217 | access-date=November 2, 2017 | page=217 | archive-date=November 4, 2023 | archive-url=https://web.archive.org/web/20231104063219/https://books.google.com/books?id=xqIVCgAAQBAJ&pg=PT217#v=onepage&q&f=false | url-status=live }}</ref> আয়ুৰ্বেদিক গ্ৰন্থত দিয়া পৰামৰ্শ বা নিৰ্দেশনা অনুসৰি ইয়াক প্ৰস্তুত কৰা হয়। ভাৰতত খাদ্য পৰিপূৰক হিচাপে চ্যাৱনপ্ৰাছ বহুলভাৱে বিক্ৰী আৰু সেৱন কৰা হয়। ==উৎপত্তি== চ্যাৱনপ্ৰাছৰ প্ৰস্তুতি আৰু উৎপাদন অতি প্ৰাচীন।<ref>{{cite book | vauthors=Gupta SK | title=Pharmacology and Therapeutics in the New Millennium | publisher=Springer Netherlands | year=2001 | isbn=978-0-7923-7059-8 | url=https://books.google.com/books?id=yrJ3M1KMv-AC&pg=PA332 | access-date=November 2, 2017 | page=332 | archive-date=November 4, 2023 | archive-url=https://web.archive.org/web/20231104063219/https://books.google.com/books?id=yrJ3M1KMv-AC&pg=PA332#v=onepage&q&f=false | url-status=live }}</ref> মহাভাৰত, পুৰাণ আদি বিভিন্ন প্ৰাচীন ভাৰতীয় গ্ৰন্থত উল্লেখ আছে যে, বৈদিক চিকিৎসা বিজ্ঞানৰ দেৱতা অশ্বিন ভাতৃদ্বয়ে প্ৰথমে ভাৰতৰ হাৰিয়ানাৰ নৰনাউলৰ ওচৰৰ ধোশী পাহাৰত থকা তেওঁৰ আশ্ৰমত চ্যাৱন ঋষিৰ বাবে এই ঔষধ সৃষ্টি কৰি প্ৰস্তুত কৰিছিল, সেয়েহে ইয়াৰ নাম চ্যাৱনপ্ৰাছ।<ref>Panda, H; ''Handbook On Ayurvedic Medicines With Formulae, Processes And Their Uses'', 2004, p10 {{ISBN|978-81-86623-63-3}}</ref> চ্যৱনপ্ৰাছৰ প্ৰথম ঐতিহাসিকভাৱে নথিভুক্ত সূত্ৰ খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰথম সহস্ৰাব্দৰ আৰম্ভণিৰ প্ৰাচীন আয়ুৰ্বেদিক গ্ৰন্থ<ref>Bates, D, ''Knowledge and the Scholarly Medical Traditions'' Cambridge University Press 1995, p325 {{ISBN|978-0-521-49975-0}}</ref> [[চৰক সংহিতা]]ত পোৱা যায়। ==সেৱন আৰু সোৱাদ== চ্যাৱনপ্ৰাছ সাধাৰণতে পোনপটীয়াকৈ সেৱন কৰা হয়। গৰম পানীৰ লগতো ইয়াক সেৱন কৰিব পাৰি। চ্যাৱনপ্ৰাছৰ সোৱাদ একে সময়তে মিঠা আৰু টেঙা। সোৱাদত মৌ, ঘিউ (ক্লেৰিফাইড বাটাৰ) আৰু কেঁহা সোৱাদ, আৰু ঘিউ আৰু চন্দন, ডালচেনি, ইলাচিকে ধৰি অন্যান্য মছলাৰ গোন্ধেই প্ৰধান। ==উপাদান== আয়ুৰ্বেদিক পদ্ধতিৰ চিকিৎসাৰ বাবে লিখা পাণ্ডুলিপিত চ্যৱনপ্ৰাছৰ প্ৰকৰণৰ উল্লেখ কৰা হৈছে, যেনে অষ্টাংগহৃদয়ম, চৰকসংহিতা, সংগন্ধৰসংহিতা। ব্যৱহৃত বনৌষধিৰ সংখ্যা ২৫ৰ পৰা ৮০লৈকে হ’ব পাৰে কিন্তু সকলো চ্যাৱনপ্ৰাছৰ মূল উপাদান হ’ল আমলখি।<ref name="Johnston 2004 p. 226 ">{{cite book| vauthors = Johnston R |title=The politics of healing : histories of alternative medicine in twentieth-century North America|publisher=Routledge|location=New York|year=2004|isbn=0-415-93338-2|page=226}}</ref> আন মূল উপাদানসমূহ হ’ল- *অশ্বগন্ধা *শতমূল *আমলখি *বাঁহৰ শৰ্কৰা *নীলা মিচৰীয় ভেটফুল *ইলাচি *শিলিখা *চীনা ডালচেনি *ডালচেনিৰ বাকলি *লৱণ *নাগকেশৰ বা নাগচম্পা *স্থূলপৰ্ণা *ভূঁই আমলখি *গালছ *ঘিউ *দৈত্য আলু *জিলয় (গুডুচি) *মৌ *ভাৰতীয় কাজু *আইৰিছ শিপা *লিকুৰাইচ *দীঘল জলকীয়া (Piper longum) *মালাবাৰ বাদাম (Adhatoda vasica ৰ বীজ) *বাদামৰ ঘাঁহ *পটাছিয়াম ছৰবেট *কিচমিচ *ঘূৰণীয়া জিডোয়াৰী *চন্দন কাঠ *তিলৰ তেল *বিস্তাৰ কৰা হগৱিড (Boerhavia diffusa) *চেনি *বাঘ নখ (Erythrina variegata) *মাটিমাহ *মগু মাহ ২০১১ চনৰ পৰা কনজিউমাৰ ভয়েচে গধুৰ ধাতুৰ পৰিমাণৰ ক্ষেত্ৰত চ্যাৱনপ্ৰাছৰ সকলোবোৰ প্ৰধান ব্ৰেণ্ড নিৰাপদ বুলি নিৰ্ধাৰণ কৰিছিল।<ref>{{cite journal | vauthors = Sharma R, Martins N, Kuca K, Chaudhary A, Kabra A, Rao MM, Prajapati PK | title = Chyawanprash: A Traditional Indian Bioactive Health Supplement | journal = Biomolecules | volume = 9 | issue = 5 | pages = 161 | date = April 2019 | pmid = 31035513 | pmc = 6571565 | doi = 10.3390/biom9050161 | doi-access = free }}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:ঔষধ]] az6s46u41y39kt4q720gkde03y6ombg 606276 606274 2026-05-14T09:41:50Z Sasifow 48425 /* */ Fixed typo 606276 wikitext text/x-wiki '''চ্যৱনপ্ৰাশ''' ({{Langx|sa|च्यवनप्राश|translit=Cyavanaprāśa}}),<ref>{{Cite web |last=www.wisdomlib.org |date=2020-04-06 |title=Cyavanaprasha, Cyavanaprāśa, Cyavana-prasha: 5 definitions |url=https://www.wisdomlib.org/definition/cyavanaprasha |access-date=2022-10-31 |website=www.wisdomlib.org |language=en |archive-date=2022-10-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221031080017/https://www.wisdomlib.org/definition/cyavanaprasha |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |last=www.wisdomlib.org |date=2021-08-06 |title=Section 35 [Ashtanga-hridaya-samhita, Sanskrit text] |url=https://www.wisdomlib.org/hinduism/book/ashtanga-hridaya-samhita-sanskrit/d/doc727582.html |access-date=2022-10-31 |website=www.wisdomlib.org |language=en |archive-date=2022-10-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221031080544/https://www.wisdomlib.org/hinduism/book/ashtanga-hridaya-samhita-sanskrit/d/doc727582.html |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite book |last1=Sivarajan |first1=V. V. |url=https://books.google.com/books?id=jCMNAQAAMAAJ&q=Cyavanapr%C4%81%C5%9Bam |title=Ayurvedic Drugs and Their Plant Sources |last2=Balachandran |first2=Indira |date=1994 |publisher=International Science Publisher |isbn=978-1-881570-21-9 |pages=28 |language=en |access-date=2023-01-29 |archive-date=2023-02-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230216070747/https://books.google.com/books?id=jCMNAQAAMAAJ&q=Cyavanapr%C4%81%C5%9Bam |url-status=live }}</ref> হৈছে [[চেনি]], [[মৌ]], [[ঘিউ]], আমলখি, তিলৰ তেল, জামু আৰু বিভিন্ন বনৌষধি আৰু মছলাৰে ৰন্ধা এক মিশ্ৰণ।<ref>{{cite book | vauthors=Vora MS | title=Rasayana: The Fountain of Life | publisher=Partridge Publishing India | year=2015 | isbn=978-1-4828-4315-6 | url=https://books.google.com/books?id=xqIVCgAAQBAJ&pg=PT217 | access-date=November 2, 2017 | page=217 | archive-date=November 4, 2023 | archive-url=https://web.archive.org/web/20231104063219/https://books.google.com/books?id=xqIVCgAAQBAJ&pg=PT217#v=onepage&q&f=false | url-status=live }}</ref> আয়ুৰ্বেদিক গ্ৰন্থত দিয়া পৰামৰ্শ বা নিৰ্দেশনা অনুসৰি ইয়াক প্ৰস্তুত কৰা হয়। ভাৰতত খাদ্য পৰিপূৰক হিচাপে চ্যৱনপ্ৰাশ বহুলভাৱে বিক্ৰী আৰু সেৱন কৰা হয়। ==উৎপত্তি== চ্যাৱনপ্ৰাছৰ প্ৰস্তুতি আৰু উৎপাদন অতি প্ৰাচীন।<ref>{{cite book | vauthors=Gupta SK | title=Pharmacology and Therapeutics in the New Millennium | publisher=Springer Netherlands | year=2001 | isbn=978-0-7923-7059-8 | url=https://books.google.com/books?id=yrJ3M1KMv-AC&pg=PA332 | access-date=November 2, 2017 | page=332 | archive-date=November 4, 2023 | archive-url=https://web.archive.org/web/20231104063219/https://books.google.com/books?id=yrJ3M1KMv-AC&pg=PA332#v=onepage&q&f=false | url-status=live }}</ref> মহাভাৰত, পুৰাণ আদি বিভিন্ন প্ৰাচীন ভাৰতীয় গ্ৰন্থত উল্লেখ আছে যে, বৈদিক চিকিৎসা বিজ্ঞানৰ দেৱতা অশ্বিন ভাতৃদ্বয়ে প্ৰথমে ভাৰতৰ হাৰিয়ানাৰ নৰনাউলৰ ওচৰৰ ধোশী পাহাৰত থকা তেওঁৰ আশ্ৰমত চ্যাৱন ঋষিৰ বাবে এই ঔষধ সৃষ্টি কৰি প্ৰস্তুত কৰিছিল, সেয়েহে ইয়াৰ নাম চ্যাৱনপ্ৰাছ।<ref>Panda, H; ''Handbook On Ayurvedic Medicines With Formulae, Processes And Their Uses'', 2004, p10 {{ISBN|978-81-86623-63-3}}</ref> চ্যৱনপ্ৰাছৰ প্ৰথম ঐতিহাসিকভাৱে নথিভুক্ত সূত্ৰ খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰথম সহস্ৰাব্দৰ আৰম্ভণিৰ প্ৰাচীন আয়ুৰ্বেদিক গ্ৰন্থ<ref>Bates, D, ''Knowledge and the Scholarly Medical Traditions'' Cambridge University Press 1995, p325 {{ISBN|978-0-521-49975-0}}</ref> [[চৰক সংহিতা]]ত পোৱা যায়। ==সেৱন আৰু সোৱাদ== চ্যাৱনপ্ৰাছ সাধাৰণতে পোনপটীয়াকৈ সেৱন কৰা হয়। গৰম পানীৰ লগতো ইয়াক সেৱন কৰিব পাৰি। চ্যাৱনপ্ৰাছৰ সোৱাদ একে সময়তে মিঠা আৰু টেঙা। সোৱাদত মৌ, ঘিউ (ক্লেৰিফাইড বাটাৰ) আৰু কেঁহা সোৱাদ, আৰু ঘিউ আৰু চন্দন, ডালচেনি, ইলাচিকে ধৰি অন্যান্য মছলাৰ গোন্ধেই প্ৰধান। ==উপাদান== আয়ুৰ্বেদিক পদ্ধতিৰ চিকিৎসাৰ বাবে লিখা পাণ্ডুলিপিত চ্যৱনপ্ৰাছৰ প্ৰকৰণৰ উল্লেখ কৰা হৈছে, যেনে অষ্টাংগহৃদয়ম, চৰকসংহিতা, সংগন্ধৰসংহিতা। ব্যৱহৃত বনৌষধিৰ সংখ্যা ২৫ৰ পৰা ৮০লৈকে হ’ব পাৰে কিন্তু সকলো চ্যাৱনপ্ৰাছৰ মূল উপাদান হ’ল আমলখি।<ref name="Johnston 2004 p. 226 ">{{cite book| vauthors = Johnston R |title=The politics of healing : histories of alternative medicine in twentieth-century North America|publisher=Routledge|location=New York|year=2004|isbn=0-415-93338-2|page=226}}</ref> আন মূল উপাদানসমূহ হ’ল- *অশ্বগন্ধা *শতমূল *আমলখি *বাঁহৰ শৰ্কৰা *নীলা মিচৰীয় ভেটফুল *ইলাচি *শিলিখা *চীনা ডালচেনি *ডালচেনিৰ বাকলি *লৱণ *নাগকেশৰ বা নাগচম্পা *স্থূলপৰ্ণা *ভূঁই আমলখি *গালছ *ঘিউ *দৈত্য আলু *জিলয় (গুডুচি) *মৌ *ভাৰতীয় কাজু *আইৰিছ শিপা *লিকুৰাইচ *দীঘল জলকীয়া (Piper longum) *মালাবাৰ বাদাম (Adhatoda vasica ৰ বীজ) *বাদামৰ ঘাঁহ *পটাছিয়াম ছৰবেট *কিচমিচ *ঘূৰণীয়া জিডোয়াৰী *চন্দন কাঠ *তিলৰ তেল *বিস্তাৰ কৰা হগৱিড (Boerhavia diffusa) *চেনি *বাঘ নখ (Erythrina variegata) *মাটিমাহ *মগু মাহ ২০১১ চনৰ পৰা কনজিউমাৰ ভয়েচে গধুৰ ধাতুৰ পৰিমাণৰ ক্ষেত্ৰত চ্যাৱনপ্ৰাছৰ সকলোবোৰ প্ৰধান ব্ৰেণ্ড নিৰাপদ বুলি নিৰ্ধাৰণ কৰিছিল।<ref>{{cite journal | vauthors = Sharma R, Martins N, Kuca K, Chaudhary A, Kabra A, Rao MM, Prajapati PK | title = Chyawanprash: A Traditional Indian Bioactive Health Supplement | journal = Biomolecules | volume = 9 | issue = 5 | pages = 161 | date = April 2019 | pmid = 31035513 | pmc = 6571565 | doi = 10.3390/biom9050161 | doi-access = free }}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:ঔষধ]] r0ze9sjlzmlk288h3ui06cbuhtf5vow 0 125473 606186 544887 2026-05-13T17:53:59Z Abhiraj Mohan 31 31070 /* গীটাৰিষ্ট হিচাপে */ 606186 wikitext text/x-wiki [[File:Zubeen Garg in Audio Release of "Zindagi".jpg|thumb|২০০৭ চনত ''জিন্দাগী''ৰ অডিঅ’ মুক্তিত জুবিন গাৰ্গ]] [[File:Zubeen EUphuism.JPG|thumb|২০১১ চনত লাইভত কণ্ঠদান কৰা জুবিন গাৰ্গ]] '''[[জুবিন গাৰ্গ]]''' (১৯৭২–২০২৫) এগৰাকী ভাৰতীয় গায়ক-গীতিকাৰ; যি মূলতঃ [[অসমীয়া]], [[বাংলা]] আৰু [[হিন্দী]] চলচ্চিত্ৰ আৰু সংগীতৰ লগত জড়িত আছিল। ৩৩বছৰীয়া কেৰিয়াৰত তেওঁ [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]], [[হিন্দী ভাষা|হিন্দী]], [[বঙালী ভাষা|বঙালী]], [[বড়ো ভাষা|বড়ো]], [[কোচ ৰাজবংশী ভাষা|কোচ-ৰাজবংশী]] (কমতাপুৰী/[[গোৱালপাৰীয়া উপভাষা|গোৱালপাৰীয়া]]), চাহ বাগানীয়া, [[হাজং ভাষা|হাজং]], [[মিচিং ভাষা|মিচিং]], [[কাৰ্বি ভাষা|কাৰ্বি]], [[গাৰো ভাষা|গাৰো]], [[ৰাভা ভাষা|ৰাভা]], পাতিৰাভা, [[ডিমাচা ভাষা|ডিমাচা]], [[আহোম ভাষা|টাই-আহোম]], [[দেউৰী ভাষা|দেউৰী]], [[নেপালী ভাষা|নেপালী]], [[ভোজপুৰী ভাষা|ভোজপুৰী]], [[বিষ্ণুপ্ৰিয়া মণিপুৰী ভাষা|বিষ্ণুপ্ৰিয়া মণিপুৰী]], [[ককবৰক ভাষা|ককবৰক]], [[ওড়িয়া ভাষা|ওড়িয়া]], [[তামিল ভাষা|তামিল]], [[তেলুগু ভাষা|তেলুগু]], [[কন্নড় ভাষা|কন্নড়]], [[ইংৰাজী ভাষা|ইংৰাজী]], আদি, গালো, তিৱা, নিচি, [[মালয়ালম ভাষা|মালয়ালম]], [[মাৰাঠী ভাষা|মাৰাঠী]], [[সংস্কৃত]], [[সিন্ধী]], [[উৰ্দু]] ইত্যাদি ৪০টা ভিন্ন ভাষাত ৩৮ হাজাৰতকৈ অধিক গীত ৰেকৰ্ডিং কৰিছিল।<ref name=":13">{{Citation |title=He is a young man who has preserved 35,000 songs of Zubeen Garg from 'Anamika' to 'Maya' | date=18 November 2022 |url=https://www.youtube.com/watch?v=WdwhYtMoJuc |language=en |access-date=2022-11-20}}</ref><ref>{{Citation |title='After singing 35,000 songs, I don't need to take the Best Singer award' | date=13 March 2023 |url=https://www.youtube.com/watch?v=dJWoPZknc0w |access-date=2023-03-13 |language=en}}</ref> তেওঁ প্ৰায়ে একেটা বছৰতে আঠশতকৈ অধিক গীত ৰেকৰ্ডিং কৰিছিল<ref name=":14">{{Cite web |title=I am a super-confident person: Zubeen Garg |date=22 April 2008 |url=https://www.oneindia.com/2008/04/22/i-am-a-super-confident-person-zubeen-garg-1208849715.html}}</ref><ref name=":15">{{Cite news |title=Zubeen is a born singer |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/zubeen-is-a-born-singer/articleshow/2480292.cms |access-date=2022-11-30 |website=The Times of India |date=23 October 2007 |language=en}}</ref> আৰু এবাৰ এটা নিশাতে ৩৬টা গীত ৰেকৰ্ডিং কৰিছিল।<ref name=":9">{{Cite web |date=2007-11-06 |title=For the sound of music |url=http://www.hindu.com/mp/2007/11/03/stories/2007110351381400.htm |access-date=2022-11-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071106061809/http://www.hindu.com:80/mp/2007/11/03/stories/2007110351381400.htm |archive-date=6 November 2007 |archivedate=2007-11-06 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20071106061809/http://www.hindu.com/mp/2007/11/03/stories/2007110351381400.htm |deadurl=yes }}</ref><ref name=":1">{{Citation |title=NKTV - জুবিন গাৰ্গ - য'ত শেষ তাৰপৰাই আৰম্ভ, 'জনসাধাৰণ' LIVE {{!}} Facebook |url=https://www.facebook.com/nktvNE/videos/%E0%A6%9C%E0%A7%81%E0%A6%AC%E0%A6%BF%E0%A6%A8-%E0%A6%97%E0%A6%BE%E0%A7%B0%E0%A7%8D%E0%A6%97-%E0%A6%AF%E0%A6%A4-%E0%A6%B6%E0%A7%87%E0%A6%B7-%E0%A6%A4%E0%A6%BE%E0%A7%B0-%E0%A6%AA%E0%A7%B0%E0%A6%BE%E0%A6%87-%E0%A6%86%E0%A7%B0%E0%A6%AE%E0%A7%8D%E0%A6%AD-%E0%A6%9C%E0%A6%A8%E0%A6%B8%E0%A6%BE%E0%A6%A7%E0%A6%BE%E0%A6%B0%E0%A6%A3-live/528448252064550/ |access-date=2022-05-19 |language=en}}</ref> ==[[অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ|অসমীয়া চলচ্চিত্ৰৰ]] গীত== {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" | বৰ্ষ ! scope="col" | চলচ্চিত্ৰ ! scope="col" | গান ! scope="col" | সংগীত পৰিচালক ! scope="col" | গীতিকাৰ ! scope="col" | সহশিল্পী ! scope="col" | তথ্যসূত্ৰ |- | rowspan="2" |১৯৯৮ ! ''[[যৌৱনে আমনি কৰে]]'' |"বুকু দুৰু দুৰু" |ভূপেন উজিৰ |[[হেমন্ত দত্ত]] | একক |<ref>{{Citation |title=Buku Duru Duru Lage Kiyo Baru // Hits of Zubeen Garg // Jouwane Aamoni Kore (1998) | date=March 2018 |url=https://www.youtube.com/watch?v=dgT43nBUcos |language=en |access-date=2022-10-30}}</ref><ref>{{Citation |title=Buku Duru Duru (feat. Zubeen Garg) by Bhupen Uzir |date=2020-07-27 |url=https://music.apple.com/us/album/buku-duru-duru-feat-zubeen-garg/1524700952?i=1524700954 |language=en-US |access-date=2023-01-05 |archivedate=2023-01-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230105164100/https://music.apple.com/us/album/buku-duru-duru-feat-zubeen-garg/1524700952?i=1524700954 }}</ref> |- ! ''[[বুকুৰ মাজত জ্বলে]]'' |"তুমিয়েই দিলাহি মিঠাকৈ" |জয়ন্ত দাস |[[চাৰু গোহাঁই]] |[[মহালক্ষ্মী আয়াৰ]] |<ref>{{Citation |title=Film : Bukur Majot Jole_(1999) {{!}} Assamese Film Song | date=23 May 2020 |url=https://www.youtube.com/watch?v=lhLoA5BsorQ |language=en |access-date=2022-10-30}}</ref><ref>{{Citation |title=Tumiyei Dilahi Mithakoi (Bukur Maajot Jole) Movie Video Song, Assamese Movie Song, Barsha Raani |url=https://www.youtube.com/watch?v=wokJNoikyUU |language=en |access-date=2022-11-01}}</ref><ref>{{Cite web |last=Boruah |first=Pallab Saikia, Kulendra Bora, Tinkumoni |title=Assamese Songs with Lyrics : Collection of Old and New Assamese Songs |url=https://geetsankalan.com/lyrics/Tumie_Dilahi_Mitha_Koi |access-date=2022-11-01 |website=geetsankalan.com |language=en}}</ref> |- | rowspan="18" |১৯৯৯ ! ''মহাৰথী'' |"সোণ নালাগে ৰূপ নালাগে" | | |একক | |- ! rowspan="3" |''[[মৰম নদীৰ গাভৰু ঘাট]]'' |"মৰম নদীৰ গাভৰু ঘাট" | [[জুবিন গাৰ্গ]] | | rowspan="2" |[[মহালক্ষ্মী আয়াৰ]] |<ref>{{Citation |title=Morom Nodir Gabharu Ghat (1999) // Title song // Sung by Zubeen Garg & Mahalakshmi Iyer | date=28 July 2017 |url=https://www.youtube.com/watch?v=q9Kc6sjIx7s |language=en |access-date=2022-10-30}}</ref> |- |"বুকুৰে ভাষা মোৰ নোপোৱানে" | rowspan="2" | অতুল মেধি | |<ref>{{Citation |title=Bukure Bhaxa Mor Buji Nopowane // Hits of Zubeen & Mahalakshmi Iyer // Morom Nodir Gabharu Ghat (1999) | date=21 March 2018 |url=https://www.youtube.com/watch?v=I298ue_FAew |language=en |access-date=2022-10-30}}</ref> |- |"কি কৰোঁ কি কৰোঁ নাজানো" | |একক |<ref>{{Citation |title=Ki Koru Ki Koru Nejano // Best of Zubeen Garg & Bikram Hazarika // Morom Nodir Gabharu Ghat (1999) | date=20 July 2018 |url=https://www.youtube.com/watch?v=DcVQCQCikBI |language=en |access-date=2022-10-30}}</ref> |- ! ''প্ৰিয়া অ' প্ৰিয়া'' |"তুমি মৰমৰে" |[[মানস ৰবীন]] |দিগন্ত ভাৰতী |শান্তা উজিৰ |<ref>{{Citation |title=Tumi Moromore |date=2019-09-26 |url=https://open.spotify.com/track/04YV5Y7uanWMwlgovxnnyz |language=en |access-date=2022-11-05}}</ref> |- ! rowspan="6" |''[[হিয়া দিয়া নিয়া]]'' |"নহ'লে পৰিচয়" | rowspan="13" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | rowspan="6" |হেমন্ত দত্ত, দিগন্ত ভাৰতী, জীমণি চৌধুৰী |একক |<ref>{{Citation |title=Nohole Parichoi Hiyare - Original |date=2021-10-05 |url=https://open.spotify.com/track/2QLoE6D5or50kzCe7O3nXQ |language=en |access-date=2023-01-10}}</ref> |- |"মলয়াৰ দুপাখিত" |[[তৰালী শৰ্মা]] |<ref>{{Citation |title=Malayar Pakhi - Original |date=2021-10-05 |url=https://open.spotify.com/track/3Opgmr8QMJH7HIZdDMlzLA |language=en |access-date=2023-01-10}}</ref> |- |"কথাটি বুজিলোঁ" |[[তৰালী শৰ্মা]] |<ref>{{Citation |title=Kothati Bhujila - Original |date=2021-10-05 |url=https://open.spotify.com/track/6gtZ992bJV9wWfydsMyC75 |language=en |access-date=2023-01-10}}</ref> |- |"মিছাতে মিছাতে" |দিগন্ত ভাৰতী, [[চেতনা দাস]], [[হিৰণ্য ডেকা]] |<ref>{{Citation |title=Misate Misate - Original |date=2021-10-05 |url=https://open.spotify.com/track/3rimAAGopr69uTibYQCBqc |language=en |access-date=2023-01-10}}</ref> |- |"হিয়া দিয়া নিয়া (থিম)" |একক |<ref>{{Citation |title=Hiya Diya Niya - Theme - Original |date=2021-10-05 |url=https://open.spotify.com/track/5fJyqS35hbmi7QYFlKhBYM |language=en |access-date=2023-01-10}}</ref> |- |"মিঠা মিঠা" |দেৱজিৎ চৌধুৰী, শান্তা উজিৰ, মালবিকা বৰা |<ref>{{Citation |title=Mitha Mitha - Original |date=2021-10-05 |url=https://open.spotify.com/track/18ZTyTiIMO7N0pFk7TZ7hB |language=en |access-date=2023-01-10}}</ref> |- ! rowspan="7" |[[তুমি মোৰ মাথোঁ মোৰ]] |"মায়াৱী এই ৰাতি" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |অজ্ঞাত | rowspan="7" |<ref>{{Citation|title=Tumi Mur Mathu Mur (2000) – IMDb|url=http://www.imdb.com/title/tt8561732/soundtrack|access-date=18 September 2019}}</ref> |- |"গুণ গুণ" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |লুনা সোণোৱাল |- |"পোহৰৰে চাকি" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |লুনা সোণোৱাল |- |"কি যে পালোঁ তোমাক" |দিগন্ত ভাৰতী |মালবিকা বৰা |- |"এতিয়া হিয়া মোৰ" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | rowspan="3" |একক |- |"কোনে ৰিঙিয়ায়" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |- |"চকু মেলি চাওঁতে" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |- | rowspan="15" |২০০০ ! rowspan="4" |''আছেনে কোনোবা হিয়াত'' |"মৌ সনা কথাৰে" | rowspan="3" |মনোজ শৰ্মা |মনোজ শৰ্মা |অজ্ঞাত |<ref>{{Cite web|title=|url=https://mirchiassam.com/fileDownload/5049/mousona_kothare|archive-url=https://web.archive.org/web/20230110080411/https://mirchiassam.com/fileDownload/5049/mousona_kothare|url-status=usurped|archive-date=10 January 2023|access-date=23 September 2025|archivedate=10 January 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230110080416/https://mirchiassam.com/fileDownload/5049/mousona_kothare|deadurl=yes}}</ref> |- |"জুমি জুমি | হেমন্ত দত্ত |rowspan ="2" |[[কল্পনা পাটোৱাৰী]] |<ref>{{Cite web|title=|url=https://mirchiassam.com/fileDownload/5048/jumi_jumi|archive-url=https://web.archive.org/web/20230110080901/https://mirchiassam.com/fileDownload/5048/jumi_jumi|url-status=usurped|archive-date=10 January 2023|access-date=23 September 2025|archivedate=10 January 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230110082405/https://mirchiassam.com/fileDownload/5048/jumi_jumi|deadurl=yes}}</ref> |- | "চকু লোতকেৰে" | মনোজ শৰ্মা | |- |"দিপ-লিপ ছোৱালীয়ে" | |মনোজ শৰ্মা |<ref>{{Cite web|title=|url=https://mirchiassam.com/fileDownload/5046/dip_lip_suwaliye|archive-url=https://web.archive.org/web/20230110081622/https://mirchiassam.com/fileDownload/5046/dip_lip_suwaliye|url-status=usurped|archive-date=10 January 2023|access-date=23 September 2025|archivedate=10 January 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230110082405/https://mirchiassam.com/fileDownload/5046/dip_lip_suwaliye|deadurl=yes}}</ref> |- ! ''ভূমিপুত্ৰ'' |"মৰমে ভৰা" | rowspan="3" |জয়ন্ত দাস |ৰুবুল বৰা |একক |<ref>{{Citation |title=Morome Bhora (Full Song) - Zubeen Garg - Download or Listen Free - JioSaavn |date=1993-04-01 |url=https://www.jiosaavn.com/song/morome-bhora/JBkcWhBhfH8 |language=en-US |access-date=2023-01-10}}</ref> |- ! rowspan="2" |''জোন জ্বলে কপালত'' |"কোৱা চোন কোৱানা" |ৰুবুল বৰা |[[Shaan (singer)|ছান]], [[বাবুল সুপ্ৰিয়]], জয়ন্ত দাস |<ref>{{Citation|title=Kuasun Kuana (Music Video)|url=https://vimeo.com/719855547/|website=Vimeo|language=en-US|access-date=2022-07-08}}</ref> |- |"ৰূপহী ৰঙেদৈ" |ৰুবুল বৰা |তৰালী শৰ্মা | |- ! মৰমে মৰম জানে |"তামোল" | rowspan="6" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |ড° বীৰেন গোহাঁই |মিলি | |- ! rowspan="5" |''[[দাগ (চলচ্চিত্ৰ)|দাগ]]'' |"[[মায়াবিনী ৰাতিৰ বুকুত|মায়াবিনী]]" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |একক | rowspan="5" |<ref>{{Citation|title=Daag (2001) – IMDb|url=http://www.imdb.com/title/tt8228424/soundtrack|access-date=18 September 2019}}</ref> |- |"বতাহে বতাহে" |দিগন্ত ভাৰতী | |- |"মনলে উভতি আহে" |দিগন্ত ভাৰতী |দিগন্ত ভাৰতী |- |""বিচাৰিছোঁ কাষৰতে |দিগন্ত ভাৰতী |[[মহালক্ষ্মী আয়াৰ]] |- |""দাগ দাগ |[[জুবিন গাৰ্গ]] |একক |- ! rowspan="2" |''শেষ উপহাৰ'' |"শেষ উপহাৰ" |colspan="2"; style="text-align:center; |[[জুবিন গাৰ্গ]] |একক | |- |"হিয়াৰে মৰম |[[জে পি দাস]] |বিজয় বৰদলৈ |সংগীতা বৰঠাকুৰ | |- | ! ''সেউজী ধৰণী ধুনীয়া'' |"অ' গছে ক'ব সুধিলে" |জুবিন গাৰ্গ |আনন্দিৰাম দাস |একক | |- | ! rowspan="5" |''অন্য এক যাত্ৰা'' |"মনে মোৰ বিচাৰে" |rowspan="2" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |rowspan="2" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |[[তৰালী শৰ্মা]] |rowspan="3" | |- | |"দুখৰ সাগৰ" |একক |- | |"এনেকৈ নাচাবা তুমি" |rowspan="3" |ঋষিৰাজ দুৱৰা |rowspan="3" |অজ্ঞাত |[[কল্পনা পাটোৱাৰী]] |- | |"ফাগুনে ফুলালে ফুল" |rowspan="2" |একক | |- | |"কালে কাঢ়ি নিলে" | |- | ! rowspan="4" |''গৰম বতাহ'' |"তেনেকৈ নাচাবা" |যতীন শৰ্মা |[[জুবিন গাৰ্গ]] |[[সাগৰিকা মুখাৰ্জী]] |<ref>{{Citation|title=Tenekoi Nasaba" - Sagarika and Zubeen|url=https://www.youtube.com/watch?v=4_q6V3iDmqM|website=YouTube|language=en-US|access-date=2021-08-09}}</ref><ref>{{Cite web|title=Tenekoi Nasaba" (With Lyrics)|url=https://geetsankalan.com/lyrics/Tenekoi_Nesaba_Laj_Lagi_Jai|access-date=2021-08-10|language=en}}</ref> |- | |"ফুল ফুলে বনে বনে" |মনোজ শৰ্মা |[[হেমন্ত দত্ত]] |শান্তা উজীৰ | |- | |"মন চহৰৰ" |rowspan="2" |যতীন শৰ্মা |জুবিন গাৰ্গ, গৰিমা শইকীয়া গাৰ্গ |একক | |- | |"বহাগ মাহত গছৰ ডালত" |[[মানস ৰবীন]] |কুমাৰ ভৱেশ, দিলীপ ফাৰ্ণাণ্ডেজ, [[Shaan (singer)|ছান]], [[সাগৰিকা মুখাৰ্জী]] আৰু বহুতো |<ref>{{Cite web|title=Bohag Mahot Gosor Dalot (Assamese 12 months song) - Assamese Lyrical Video Song|url=https://www.youtube.com/watch?v=6ZDQwWRrRVQ|website=YouTube| date=21 August 2021 |language=en}}</ref> |- | rowspan="8" |২০০১ ! rowspan="7" |''[[নায়ক (চলচ্চিত্ৰ)|নায়ক]]'' |"মতলীয়া বতাহে" | rowspan="7" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | rowspan="7" |জুবিন গাৰ্গ, হেমন্ত দত্ত, দিগন্ত কলিতা |[[মহালক্ষ্মী আয়াৰ]] | rowspan="5" | |- |"লাহে লাহে" |[[মহালক্ষ্মী আয়াৰ]] |- |"মনতে নো আজি " |একক |- |"কিনো সুৰীয়া গানেৰে" |[[মহালক্ষ্মী আয়াৰ]] |- |"নায়ক হ'ব খুজি" |একক |- |"মন গহনত" |[[Shaan (singer)|ছান]], [[মহালক্ষ্মী আয়াৰ]], পামেলা জৈন, [[সাগৰিকা]] |<ref>{{Cite web|title=Mon Ghonot on JioSaavn|url=https://www.jiosaavn.com/song/mon-ghonot/FgUAcjNVcmA|access-date=2021-08-10|website=JioSaavn|date=18 July 2009 |language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=Mon Ghonot (Music Video)|url=https://www.youtube.com/watch?v=1BzeWWVox3U&t|access-date=2021-08-14|website=YouTube| date=22 July 2013 |language=en}}</ref> |- |"নায়ক- Theme Song" |rowspan="2" |একক | |- ! ''জখম'' |"জখম" |ভূপেন উজীৰ | | |- | rowspan="15" |২০০২ ! rowspan="3" |''ইমান মৰম কিয় লাগে'' |"নিবিড় মৰমে" |rowspan="3" |মনোজ শৰ্মা |rowspan="3" | |rowspan="2" |মহালক্ষ্মী আয়াৰ |<ref>{{Citation |title=Iman Morom Kiyo Lage (2002) // Nibir Morome নিবিড় মৰমে // Hits of Ravi Sarma & Luna Lahkar | date=14 November 2017 |url=https://www.youtube.com/watch?v=vcZXyiHia1s |language=en |access-date=2022-11-23}}</ref><ref>{{Citation |title=Nilim Aakahe | date=24 December 2016 |url=https://www.youtube.com/watch?v=ILmg4EfC0wI |language=en |access-date=2022-11-23}}</ref> |- |"নাই বুজা কিয়নো" |<ref>{{Citation |title=Nai Bujhay Kiono | date=9 February 2017 |url=https://www.youtube.com/watch?v=yq30IgAj7Fw |language=en |access-date=2022-11-23}}</ref> |- |"তোৰেই ছবি" | |<ref>{{Cite web |last=Boruah |first=Pallab Saikia, Kulendra Bora, Tinkumoni |title=Assamese Songs with Lyrics : Collection of Old and New Assamese Songs |url=https://geetsankalan.com/lyrics/Turei_Sobi_Janambhumi |access-date=2022-11-23 |website=geetsankalan.com |language=en}}</ref> |- ! rowspan="6" |''[[কন্যাদান (চলচ্চিত্ৰ)|কন্যাদান]]'' |"ঊল গোঠিব জানেনে" | rowspan="8" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |[[মানস ৰবীন]] |[[মহালক্ষ্মী আয়াৰ]], সৰস্বতী ফুকন | |- |"বান্ধৈ অই" |দিগন্ত ভাৰতী |একক | |- |"চোৱা চোৱা" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |মিতালী বৰকটকী | |- |"সোণ-ৰূপেৰে" |দিগন্ত ভাৰতী |[[মানস ৰবীন]], জংকী বৰঠাকুৰ | |- |"লহিয়ালে ৰঙা বেলি" |[[মানস ৰবীন]] |নিৰ্মালি দাস | |- |"নীলা নীলা" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |[[কল্পনা পাটোৱাৰী]] | |- ! ''[[জোনাকী মন]]'' |"ফুলে ফুলে আজি শোৱণী" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |[[Shaan (singer)|ছান]], [[সাগৰিকা মুখাৰ্জী]], অৰ্ণৱ ভট্টাচাৰ্য, পমিলা জৈন |<ref>{{Citation|title=Phule Phule Aji Huoni" (Music Video)|url=https://www.youtube.com/watch?v=Wugag9CDvaI|website=YouTube| date=18 April 2013 |language=en-US|access-date=2021-08-12}}</ref><ref>{{Citation|title=Phule Phule Aji Huoni" (With Lyrics)|url=https://www.youtube.com/watch?v=CRMU77oSp4k|website=YouTube| date=20 April 2020 |language=en-US|access-date=2021-08-12}}</ref> |- ! ''[[জীৱন নদীৰ দুটি পাৰ]]'' |"কিয়নো জ্বলি আছা মোৰ সোণ" |দিগন্ত ভাৰতী |একক |<ref>{{Citation |title=Kiya Nu Jali Aasa |date=2019-09-26 |url=https://open.spotify.com/track/3nsHX1ce8BMVKjD2sdRegc |language=en |access-date=2022-11-01}}</ref><ref>{{cite web |title=Kiyanu Joli Aasa (High Pitch)| date=2 October 2019 |url=https://www.youtube.com/watch?v=EC-J1aSdhes|publisher=YouTube|access-date=21 August 2020}}</ref> |- ! ''মৰমী হʼবানে লগৰী'' |"এটুপি দুটুপি পৰে" |মানস হাজৰিকা, ভূপেন উজীৰ |অজ্ঞাত |একক |<ref>{{Cite web|title=Atupi Dtupi Pore (With Lyrics)|url=https://geetsankalan.com/lyrics/Atupi_Ditupi_Pore|access-date=2021-08-11|language=en}}</ref> |- ! ''প্ৰেমগীত'' |"নীলা নীলা দুচকুটে" |মানস হাজৰিকা |অজ্ঞাত |[[সুনিধি চৌহান]] | |- ! rowspan="2" |''ককা দেউতাৰ ঘৰ জোৱাঁই'' |"ককা দেউতাৰ ঘৰ জোৱাঁই " | rowspan="2" |প্ৰভাত শৰ্মা, মানস ৰবীন, বীজু প্ৰভা & মণ্টি বশ্য | | rowspan="2" |একক |<ref>{{Cite web |last=Boruah |first=Pallab Saikia, Kulendra Bora, Tinkumoni |title=Assamese Songs with Lyrics : Collection of Old and New Assamese Songs |url=https://geetsankalan.com/lyrics/Kokadeuta_Suasun |access-date=2022-11-01 |website=geetsankalan.com |language=en}}</ref> |- |"মন কিয়নো মোৰ অবুজন" | |<ref>{{Cite web |last=Boruah |first=Pallab Saikia, Kulendra Bora, Tinkumoni |title=Assamese Songs with Lyrics : Collection of Old and New Assamese Songs |url=https://geetsankalan.com/lyrics/Mon_Kionu_Mur_Obujon |access-date=2022-11-01 |website=geetsankalan.com |language=en}}</ref> |- | rowspan="6" |২০০৩ ! rowspan="6" scope="row" |'''''[[বিধাতা (চলচ্চিত্ৰ)|বিধাতা]]''''' |"আলফুলে সাবটি" | rowspan="6" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |[[জুবিন গাৰ্গ]] | | |- |"আঁতৰি আঁতৰি" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |শ্বাশ্বতী ফুকন | |- |"আকাশৰ ঠিকনা" |[[মানস ৰবীন]] | | |- |"যা যা আঁতৰি যা" |দিগন্ত ভাৰতী | | |- |"মামা অ' মামী অ'" |[[মানস ৰবীন]] | | |- |"টেটেৰা টেটেৰা" |দিগন্ত ভাৰতী | | |- | rowspan="2" |২০০৩ ! rowspan="2" |''সত্যম শিৱম সুন্দৰম'' |"আহিছে ক'ৰে পৰা" | rowspan="2" |ভূপেন উজীৰ | |একক | |- |"বনে বনে" | |শান্তা উজীৰ | |- | rowspan="5" |২০০৩ ! rowspan="5" |''জুমন সুমন'' |"সপোনে দিঠকে" | rowspan="5" |জুবিন গাৰ্গ | | rowspan="5" |একক | |- |"নাচ নাচনী" | | |- |"নাই একো নাই" | | |- |"ক'লা ক'লা এই আন্ধাৰে" | |<ref>{{Cite web|title=Kola Kola Hoi Endhare (With Lyrics)|url=https://geetsankalan.com/lyrics/Kola_Kola_Hoi_Endhare|access-date=2021-08-10|language=en}}</ref> |- |"তুমি জানানে" | | |- | rowspan="2" |২০০৪ ! rowspan="2" scope="row" |'''''[[হৃদয় কঁপোৱা গান]]''''' |গুণ-গুণ গুণ-গুণ কৈ | rowspan="2" |[[জয়ন্ত নাথ]] |জীতবন বৰুৱা |মহালক্ষ্মী আয়াৰ | |- |শাৰদীয় ফুলে আজি |জীতবন বৰুৱা |শ্বাশ্বতী ফুকন | |- |২০০৪ ! ''কাদম্বৰী'' |"আজি শনিবাৰ" |[[মানস ৰবীন]] |[[মানস ৰবীন]] |একক | |- | rowspan="8" |২০০৪ ! rowspan="8" scooe="row" |''ৰং'' |"ৰং তুমি হোৱানে" | rowspan="8" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |[[জুবিন গাৰ্গ]] |মহালক্ষ্মী আয়াৰ | |- |"বৰষা যেতিয়া নামে" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | | |- |"সেউজীয়া মন" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | | |- |"এতিয়া কাষত" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | | |- |"আজি তুমি নহ'লে" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | | |- |"তুমি দূৰ অতীতৰ" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | | |- |"মোৰো যে মনে" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | | |- |"জোন বেলি তৰা" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | | |- |rowspan ="4"|২০০৫ ! scope ="row" rowspan =3| '''''জোনবাই''''' |"জোনবাই এ" | rowspan ="3" |মানস ৰবীন |মানস ৰবীন |ভিতালী দাস | |- | "তুমি মই এদিন জানা" |মানস ৰবীন |সুবাসনা দত্ত | |- | "ব'ৰ'লিন এছপ'লিন" |মানস ৰবীন | Various | |- ! scope ="row" rowspan =1|'''''[[চুৰেণ চোৰৰ পুতেক]]''''' |"এই যাদুৰ নিশা" |হিতেশ বৰুৱা |হিতেশ বৰুৱা |একক | |- |rowspan ="5"|২০০৬ ! scope ="row" rowspan =3|'''''[[অধিনায়ক (চলচ্চিত্ৰ)|অধিনায়ক]]''''' |"অচিনাকি দুটি মনে" |rowspan =3|[[জুবিন গাৰ্গ]] | |নৱনীতা শৰ্মা |rowspan =3| |- |"সপোনৰ পাহে পাহে" | |[[অনিন্দিতা পল]] |- |"পছোৱা বলিছে" | |ভিতালী দাস |- ! ''স্নেহবন্ধন'' |"ৰ'দ পৰে চোতালত" (পুৰুষ) |নন্দ বেনাৰ্জী |অজ্ঞাত |একক |<ref>{{Citation|title=Rod Pore Sutlot" (Male Version)|url=https://www.youtube.com/watch?v=DTIo33KCTcI|website=YouTube|language=en-US|access-date=2009-05-30}}</ref> |- ! scope=="row" |'''''তোমাৰ মৰমেৰে''''' | "মৰমেৰে মাতিছোঁ" | বুবুল | |[[গায়ত্ৰী আয়াৰ]] | |- | rowspan="2" |২০০৭ ! rowspan="2" scope="row" |'''''[[জোনদা ইমান গুণ্ডা]]''''' |"শিৰতে সেন্দুৰ ল'বা" | rowspan="2" |হিতেশ বৰুৱা |হিতেশ বৰুৱা |মৌচুমী, জিণ্টি, জুবলী | |- |"গাঁৱৰে সৰু সৰু পদূলি" | হিতেশ বৰুৱা |জিণ্টি, জুবলী, নেহা, গাৰ্গী | |- |২০০৮ ! ''[[মন যায়]]'' |"মন যায়" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |দিগন্ত ভাৰতী |একক | |- | rowspan="4" |২০০৯ ! rowspan="4" |''[[জীৱন বাটৰ লগৰী|জীৱন বাটৰ লগৰী]]'' |"জীৱন বাটৰ লগৰী" | rowspan="4" |অৰূপ দত্ত, বিমান বৰুৱা আৰু তিমথি দাস হান্সে | rowspan="4" |তিমথি দাস হান্সে | |- |"মোৰ মন তুলসীৰ তলতে" | | |- |"যদি জীৱনৰ ৰং" | | |- |"তুমিতো নুবুজা" | | |- | rowspan="8" |২০০৯ ! rowspan="8" |''অভিমানী মন (চলচ্চিত্ৰ)'' |"নাও লৈ আহিম গৈ" | rowspan="2" |দিগন্ত ভাৰতী |ধ্ৰুৱ ৰাজখোৱা | | |- |"ধিন ধিন" |[[দিগন্ত ভাৰতী]] | | |- |"কলীয়া মেঘে" |ৰেকিবুল,বাবু, চন্দন |[[দিগন্ত ভাৰতী]] | | |- |"লাহে দৈ" |ৰেকিবুল |[[দিগন্ত ভাৰতী]] | | |- |"মাছৰে ভালে পাওঁ" |[[মানস ৰবীন]] |[[মানস ৰবীন]] | | |- |"পগলা পগলা" |বাবু, ৰেকিবুল |[[দিগন্ত ভাৰতী]] | | |- |"চকুলোৰে মালা" |দিগন্ত ভাৰতী |[[দিগন্ত ভাৰতী]] | | |- |"চুই চাব দে" |দিগন্ত ভাৰতী |[[দিগন্ত ভাৰতী]] | | |- | rowspan="2" |২০১১ ! rowspan="2" scope="row" |'''''[[ৰামধেনু (চলচ্চিত্ৰ)|ৰামধেনু]]''''' |"টুপি টুপি" | rowspan="2" |যতীন শৰ্মা | ইবচন লাল বৰুৱা |[[সুনিধি চৌহান]] | rowspan="2" | |- | "ৰং দিয়া মৰম" | দিগন্ত ভাৰতী | [[শ্ৰেয়া ঘোষাল]] |- | rowspan="3" |২০১১ ! rowspan="3" |''[[জেতুকা পাতৰ দৰে]]'' |"পুৱাৰ হাঁহিত" | rowspan="3" |পলাশ সূৰ্য গগৈ |দিগন্ত ভাৰতী |একক | |- |"পুৱাৰ হাঁহিত (দ্বৈত)" |দিগন্ত ভাৰতী |শান্তা উজীৰ | |- |"পখিলা পৰিছে" |পলাশ সূৰ্য গগৈ |একক | |- | rowspan="2" |২০১১ ! rowspan="2" scope="row" | '''''[[পলে পলে উৰে মন]] ''''' |"পঁইতা ভাত" | rowspan="2" |বিমান বৰুৱা, অৰূপ দত্ত |[[তিমথী দাস হান্সে]] |একক | |- |"প্ৰতি পলে" |বিমান বৰুৱা |সুবাসনা দত্ত | |- |২০১২ ! ''মি এণ্ড মাই চিষ্টাৰ'' |"থুনুক থানাক" |বাপী |দিগন্ত ভাৰতী |একক | |- |২০১৩ ! ''[[তুমি যদি কোৱা]]'' |"মন আকাশী" |চন্দন বেজবৰুৱা | |নৱনীতা | |- |২০১৩ ! ''চিঞৰ'' |"কালৰ অসুৰ" |[[অনুৰাগ শইকীয়া]] | |বৰ্ণালী | |- | rowspan="4" |২০১৪ ! rowspan="4" |''[[ৰ'দৰ চিঠি]]'' |"ৰ'দৰ চিঠি" | rowspan="4" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | rowspan="2" |শশাংক সমীৰ | rowspan="4" |একক | |- |"আকাশে দিয়া" | |- |"এন্ধাৰে" |[[হীৰেণ ভট্টাচাৰ্য]] | rowspan="2" | |- |"প্ৰতিদিনে" |দিগন্ত ভাৰতী |- | rowspan="3" |২০১৫ ! rowspan="3" scope="row" |'''''[[অহেতুক]]''''' | "অহেতুক" | rowspan="3" |পৰাণ বৰকটকী | rowspan="2" |ইবচন লাল বৰুৱা | rowspan="3" |একক | rowspan="3" | |- |"অহেতুক" (Dub Mix) |- | "লাহে লাহে" |বাণী দাস |- |২০১৫ ! [[অনুৰাধা (চলচ্চিত্ৰ)|''অনুৰাধা'']] |"এচেৰেঙা পোহৰ" |গীত প্ৰিয়ম |গীত প্ৰিয়ম |একক | |- | rowspan="2" |২০১৬ ! rowspan="2" scope="row" |'''''পাগলি''''' | "তোমাৰ হিয়াত" | rowspan="2" |অৰূপ দত্ত, অনুপম শইকীয়া | | সুবাসনা দত্ত | rowspan="6" | |- | "লাজুকী লাজুকী খোজতে" | |প্ৰিয়ংকা ভৰালী |- | rowspan="4" |২০১৬ ! scope="row" rowspan="4"|'''''[[গানে কি আনে]]''''' | "জানো জানো" | colspan="2"|[[জুবিন গাৰ্গ]] | [[পৰিণীতা বৰঠাকুৰ]] |- | "গানৰে পথাৰতে" | [[জুবিন গাৰ্গ]] | শশাংক সমীৰ | |- | "ডান্সিং টুনাইট" | colspan="2"|[[জুবিন গাৰ্গ]] | অনিন্দিতা পল |- | "গানে কি আনে" | [[জুবিন গাৰ্গ]] | [[হীৰেন ভট্টাচাৰ্য]] |[[পৰিণীতা বৰঠাকুৰ]] |- |২০১৭ ! ''দূৰ'' |"শেষ হয় কিয়" |সিদ্ধাৰ্থ হাজৰিকা আৰু ৰাহুল দেৱ নাথ | |বৰ্ণালী দেউৰী | |- | rowspan="5" |২০১৭ ! rowspan="5" |''[[মিছন চাইনা]]'' | "মিছন চাইনা" | rowspan="5" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | rowspan="3" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | সিদ্ধাৰ্থ হাজৰিকা, ৰোহিত সোনাৰ, [[অমিত পল]] | rowspan="5" | |- |"দিন জ্বলে ৰাতি জ্বলে" | জুবলী বৰুৱা |- | "এভ্ৰি মৰ্ণিং কামছ্‌" | [[জয় বৰুৱা]] |- | "মেৰ' মায়ালায়" | শশাংক সমীৰ | শতাব্দী বৰা |- | "নেন' চে নিকলতে (Reprise)" | চুমিত আচাৰ্য | টুৰি |- |২০১৭ ! ''[[কোঁৱৰপুৰৰ কোঁৱৰ (চলচ্চিত্ৰ)|কোঁৱৰপুৰৰ কোঁৱৰ]]'' |"কবিতা কেনেকৈ লিখে" |পাৰ্থ প্ৰতীম |ইবচন লাল বৰুৱা |সুবাসনা দত্ত | |- | rowspan="4" |২০১৭ ! rowspan="4" |''প্ৰিয়াৰ প্ৰিয়'' |"প্ৰিয়াৰ প্ৰিয়" | rowspan="4" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |দিগন্ত ভাৰতী |নীল আকাশ, কুমাৰ ভৱেশ | |- |"অ' প্ৰিয়া" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |সিদ্ধাৰ্থ হাজৰিকা, বৰ্ণালী কলিতা, ৰিতৃশা শৰ্মা | |- |"আকুলি বিকুলি" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |[[নাহিদ আফ্ৰিন]] | |- |"প্ৰিয়াৰ বচন" |শশাংক সমীৰ |ময়ূৰপংখী | |- |২০১৮ ! scope="row"|'''''সঁচা প্ৰেম''''' | "সঁচা প্ৰেম-Disco song" | বাবলি হক | ৰেকিবুল হাছান | অনন্যা মুখাৰ্জী | |- |২০১৮ ! ''ৰক্তবীজ'' |"ধীৰে ধীৰে" |পলাশ সূৰ্য গগৈ |পলাশ সূৰ্য গগৈ |দিপলীনা ডেকা |<ref>{{Citation|title=Dhire Dhire (Full Song) - Raktabeez - Download or Listen Free - JioSaavn|date=10 April 2018|url=https://www.jiosaavn.com/song/dhire-dhire/RF8heTZEf2E|language=en-US|access-date=2020-09-15|archivedate=2023-07-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230712103120/https://www.jiosaavn.com/song/dhire-dhire/RF8heTZEf2E}}</ref> |- | rowspan="6" |২০১৮ ! rowspan="6" |''দ্য আণ্ডাৰৱৰ্ল্ড'' | "দ্য আণ্ডাৰৱৰ্ল্ড" | rowspan="6" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | rowspan="2" |ৰাহুল গৌতম শৰ্মা | ৰাহুল গৌতম শৰ্মা |<ref>{{Citation|title=Listen to The Underworld Theme Song by Zubeen Garg on Gaana.com|url=https://gaana.com/song/the-underworld-theme|access-date=2020-09-15}}</ref> |- | "উলাহে আবৰে" | গল্ডী চহেল, কাবেৰী সিং, [[পৰিণীতা বৰঠাকুৰ]] |<ref>{{Citation|title=Listen to Ulahe Abore Song by Zubeen Garg on Gaana.com|url=https://gaana.com/song/ulahe-abore|access-date=2020-09-15}}</ref> |- | "যাতনাৰে" | rowspan="2" |শশাংক সমীৰ | অনন্যা দত্ত |<ref>{{Citation|title=Listen to Jatonare Song by Zubeen Garg on Gaana.com|url=https://gaana.com/song/jatonare|access-date=2020-09-15}}</ref> |- | "ছুপাৰমেন" |একক |<ref>{{Citation|title=Listen to Superman Song by Zubeen Garg on Gaana.com|url=https://gaana.com/song/superman-688|access-date=2020-09-15}}</ref> |- |"থ'ৰা চা ঠেহেৰ যা" |গল্ডী চহেল |[[পৰিণীতা বৰঠাকুৰ]] |<ref>{{Citation|title=Listen to Thoda Sa Theher Ja Song by Parineeta Borthakur on Gaana.com|url=https://gaana.com/song/thoda-sa-theher-ja|access-date=2020-09-15}}</ref> |- |"টোপা টোপে" |মৌচুম গগৈ |মৌচুম গগৈ, শতাব্দী বৰা |<ref>{{Citation|title=Listen to Tupa Tupe Song by Mausam Gogoi on Gaana.com|url=https://gaana.com/song/tupa-tupe-1|access-date=2020-09-15}}</ref> |- | rowspan="2" |২০১৮ ! rowspan="2" |''নিজানৰ গান'' |"নিজানৰ গান" | rowspan="2" |যতীন শৰ্মা |শশাংক সমীৰ |একক |<ref>{{Citation|title=Listen to Nijanor Gaan Song by Zubeen Garg on Gaana.com|url=https://gaana.com/song/nijanor-gaan|access-date=2020-09-15}}</ref> |- |নীলাতে লুকা-ভাকু |[[ৰাজদ্বীপ]] |ৰূপজ্যোতি |<ref>{{Citation|title=Listen to Neelate Luka Bhaku Song by Zubeen Garg on Gaana.com|url=https://gaana.com/song/neelate-luka-bhaku|access-date=2020-09-15}}</ref> |- | rowspan="15" |২০১৯ ! ''ককাইদেউ বিন্দাছ'' |"মইনা বাখৰ" | colspan="2" |[[মানস ৰবীন]] |একক |<ref>{{Citation |title=MOINA BAKHOR {{!}} KOKAIDEU BINDAAS {{!}} NEW SONG 2019 {{!}} ZUBEEN MANAS {{!}} মানস ৰবীন | date=8 January 2019 |url=https://www.youtube.com/watch?v=LJK1k0RQobQ |language=en |access-date=2023-01-08}}</ref> |- ! rowspan="5" |''[[ৰত্নাকৰ (চলচ্চিত্ৰ)|ৰত্নাকৰ]]'' |"ৰত্নাকৰ" | rowspan="12" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | rowspan="2" |শশাংক সমীৰ |Joshua Queah, Synicah |<ref>{{Citation|title=Listen to Ratnakar Song by Joshua Queah on Gaana.com|url=https://gaana.com/song/ratnakar-1|access-date=2020-09-15}}</ref> |- | "এটা কথা" |হৰ্ষিতা ভট্টাচাৰ্য |<ref>{{Citation|title=Listen to Eta Kotha Song by Zubeen Garg on Gaana.com|url=https://gaana.com/song/eta-kotha|access-date=2020-09-15}}</ref> |- | "ভাল পোৱাৰে" | rowspan="2" |ৰাহুল গৌতম শৰ্মা | শতাব্দী বৰা |<ref>{{Citation|title=Listen to Bhal Puware Song by Zubeen Garg on Gaana.com|url=https://gaana.com/song/bhal-puware|access-date=2020-09-15}}</ref> |- | "কলি মেলিলে" |নৱনীতা শৰ্মা বৰা |<ref>{{Citation|title=Listen to Koli Meliley Song by Zubeen Garg on Gaana.com|url=https://gaana.com/song/koli-meliley|access-date=2020-09-15}}</ref> |- | "ৰাতি ৰাতি" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | গায়ত্ৰী হাজৰিকা |<ref>{{Citation|title=Listen to Rati Rati Song by Zubeen Garg on Gaana.com|url=https://gaana.com/song/rati-rati-3|access-date=20 August 2019}}</ref> |- ! rowspan="6" |''[[কাঞ্চনজংঘা (চলচ্চিত্ৰ)|কাঞ্চনজংঘা]]'' |"কাঞ্চনজংঘা" |[[জ্যোতি প্ৰসাদ আগৰৱালা]] | ৰাহুল গৌতম, Aum S. Varenyam |<ref>{{Citation|title=Kanchanjangha (Full Song & Lyrics) - Kanchanjangha - Download or Listen Free - JioSaavn|date=20 June 2019 |url=https://www.jiosaavn.com/song/kanchanjangha/HgAufkx5eXA|language=en-US|access-date=2020-09-15}}</ref> |- | "ধূলিকণা" | rowspan="3" |শশাংক সমীৰ | জুবলী বৰুৱা, পাঞ্চনা ৰাভা |<ref>{{Citation|title=Dhulikona (Full Song & Lyrics) - Kanchanjangha - Download or Listen Free - JioSaavn|date=20 June 2019 |url=https://www.jiosaavn.com/song/dhulikona/Mg0EfAJndFU|language=en-US|access-date=2020-09-15}}</ref> |- |"প্ৰীতি ভৰা" | গায়ত্ৰী হাজৰিকা | <ref>{{Citation|title=Priti Bhora (Full Song & Lyrics) - Kanchanjangha - Download or Listen Free - JioSaavn|date=2019-06-20|url=https://www.jiosaavn.com/song/Priti-Bhora/NQUbBix7VAA?autoplay=enabled|language=en-US|access-date=2020-09-15}}</ref> |- |"প্ৰীতি ভৰা ২" |মানসী |<ref>{{Citation|title=Priti Bhora (Full Song & Lyrics) - Kanchanjangha - Download or Listen Free - JioSaavn|date=20 June 2019 |url=https://www.jiosaavn.com/song/priti-bhora/HAcdQTxDVQY|language=en-US|access-date=2020-09-15}}</ref> |- | "পাঞ্চনা" |শশাংক সমীৰ আৰু পৰম্পৰাগত | পাঞ্চনা ৰাভা |<ref>{{Citation|title=Panchana (Full Song & Lyrics) - Kanchanjangha - Download or Listen Free - JioSaavn|date=20 June 2019 |url=https://www.jiosaavn.com/song/panchana/E1sbRDFjc3U|language=en-US|access-date=2020-09-15}}</ref> |- | "ৰিক্ত সিক্ত" | পুনম নাথ | ৰাহুল গৌতম শৰ্মা, গৌৰাংগ | <ref>{{Citation|title=Rikto Xikto (Full Song) - Kanchanjangha - Download or Listen Free - JioSaavn|date=20 June 2019 |url=https://www.jiosaavn.com/song/rikto-xikto/Bz00CANiXXU|language=en-US|access-date=2020-09-15}}</ref> |- ! scop="row" "rowspan "="1" |''প্ৰতিঘাত'' |"প্ৰতিঘাত" |শশাংক সমীৰ |একক |<ref>{{Citation|title=Listen to Pratighaat Song by Zubeen Garg on Gaana.com|url=https://gaana.com/song/pratighaat|access-date=2020-12-27}}</ref> |- ! ''জনকনন্দিনী'' |"দুৰু দুৰু" |নন্দা বেনাৰ্জী |অপূৰ্ব জ্যোতি ভূঞা |জুবলী |<ref>{{Citation |title=Duru Duru |date=2019-12-01 |url=https://open.spotify.com/track/3ecWDrxk66EMqgf8yVz9P1 |language=en |access-date=2023-01-10}}</ref> |- ! ''বন্ধু'' |"বন্ধু" |পাৰ্থ |ইবচন লাল বৰুৱা |একক |<ref>{{Citation|title=Listen to Bandhu Song by Zubeen Garg on Gaana.com|url=https://gaana.com/song/bandhu-19|access-date=2020-12-27}}</ref> |- |২০২০ ! ''ৰাজনীতি'' |"ইনক্লাৱ" |জয়ন্ত কাকতি |ৰাহুল গৌতম শৰ্মা, মিন্মি |মিন্মি |<ref>{{Citation|title=Inquilab Songs: Inquilab MP3 Assamese Songs by Online Free on Gaana.com|url=https://gaana.com/album/inquilab-assamese|access-date=2020-12-27}}</ref> |- | rowspan="2" |২০২১ ! rowspan="2" |''চন্দ্ৰাৱলী'' |"এচেৰেঙা চেনেহী (টাইটেল ট্ৰেক)" | rowspan="2" |অজয় ফুকন |অজয় ফুকন |প্ৰকৃতি শৰ্মা | |- |"সপোন সপোন" | |সুবাসনা দত্ত | |- | rowspan="2" |২০২১ ! rowspan="2" |''লংকাকাণ্ড'' |"বন্দে" |ৰাহুল গৌতম শৰ্মা |ৰাহুল গৌতম শৰ্মা |একক |<ref>{{Citation|title=Vande|date=2021-10-17|url=https://open.spotify.com/track/6SEeAtEsuYtXlrKowkFzfz|language=en|access-date=2021-10-19}}</ref> |- |"ৰেগেজ গেজ" |মৃণাল বৈশ্য |মৃণাল বৈশ্য |একক |<ref>{{Citation|title=Regez Gez|date=2021-10-17|url=https://open.spotify.com/track/0BDxNzkqQddo7aM5AZDXEf|language=en|access-date=2021-10-19}}</ref> |- |২০২২ ! ''দাদা তুমি দুষ্ট বৰ'' |"কোৱানা" |আলাপ দুদুল শইকীয়া |ৰাহুল গৌতম শৰ্মা |গায়ত্ৰী হাজৰিকা |<ref>{{Citation |title=Kuwana |date=2022-05-29 |url=https://open.spotify.com/track/1H0PUuwh8wkDAQ9RYQvC4R |language=en |access-date=2023-01-10}}</ref> |- | rowspan="5" |২০২২ ! rowspan="5" |''ড° বেজবৰুৱা ২'' |"জিলিকি জিলিকা" | rowspan="6" |জুবিন গাৰ্গ |[[ব্ৰজেন বৰুৱা]] |চৈনিচা | |- |"কি নাম দি মাতিম" |দিগন্ত ভাৰতী |ভাস্বতী ভাৰতী | |- |"ফুল ফুল" |[[এলি আহমেদ]] |জুবলী বৰুৱা | |- |"মইনা কোন বিধাতাই" |[[ব্ৰজেন বৰুৱা]] |ইন্দ্ৰাণী তালুকদাৰ | |- |"ড° বেজবৰুৱা (টাইটেল ট্ৰেক)" |ৰাহুল গৌতম শৰ্মা |জুবলী বৰুৱা | |- | rowspan="4" |২০২৩ ! ''যোদ্ধা'' |"এই মায়াবী ৰাতি" |ৰাহুল গৌতম শৰ্মা |চৈনিচা |<ref>{{Citation |title=Ei Mayabi Raati (From "Joddha: The Warrior of Life") |date=2023-01-10 |url=https://open.spotify.com/track/6JQcDTwGmKNqiLV3OQ2awK |language=en |access-date=2023-01-10}}</ref> |- ! ''[[শ্ৰী ৰঘুপতি]]'' |"তুমি আৰু মই" |প্ৰণয় দত্ত |দিগন্ত ভাৰতী |দ্বীপলিনা ডেকা | |- ! ''ৰাঘৱ'' |"মা" |জুবিন গাৰ্গ |দিগন্ত ভাৰতী |শান্তা উজীৰ | |- ! ''মহাবাহু'' |"সাতোৰঙী" |চাব্বি চাবৰৱাল |সমীৰ দত্ত |দীপ্লিনা ডেকা | |- |২০২৫ ! ''[[ভাইমন দা (চলচ্চিত্ৰ)|ভাইমন দা]]'' |"এৰা-এৰি" |জুবিন গাৰ্গ |[[দিগন্ত ভাৰতী]] |[[মহালক্ষ্মী আয়াৰ]] | |} ==[[অসমীয়া]] এলবামৰ গীত== {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" | বৰ্ষ ! scope="col" | এলবাম ! scope="col" | গান ! scope="col" | সুৰকাৰ ! scope="col" | লেখক ! scope="col" | সহশিল্পী ! scope="col" | তথ্যসূত্ৰ |- | rowspan="10" |'''১৯৯২''' ! rowspan="7" |''[[অনামিকা (শ্ৰব্য এলবাম)|অনামিকা]]'' |"অনামিকা" | rowspan="7" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | rowspan="2" |জুবিন গাৰ্গ |একক |<ref>{{Citation |title=Aanimika |date=2015-10-09 |url=https://open.spotify.com/track/1jNvx0JDToJd3w7UuC5T6O |language=en |access-date=2022-08-04}}</ref> |- |"হিয়া দহে" | rowspan="3" |একক |<ref>{{Citation |title=Hiya Dohe {{!}} Lyrical Video {{!}} Zubeen Garg {{!}} Anamika {{!}} Assamese Evergreen Song {{!}} 1992 | date=28 September 2022 |url=https://www.youtube.com/watch?v=pjHr-Ep04II |language=en |access-date=2022-12-06}}</ref> |- | "প্ৰীতিৰ সুবাসে" |ৰেণু শৰ্মা |<ref>{{Citation |title=Piritir Hubakhe |date=2015-10-09 |url=https://open.spotify.com/track/3Ak1p03MoRmpRwivzP7I7m |language=en |access-date=2022-08-04}}</ref> |- |"মনৰ নিজানত" | rowspan="2" |জুবিন গাৰ্গ |<ref>{{Citation |title=Monor Nijanot |date=2015-10-09 |url=https://open.spotify.com/track/27OOy5h0p02ZwsdN7Oh2Yh |language=en |access-date=2022-08-04}}</ref> |- |"কিয় জানো আজি" |কবিতা কৃষ্ণমূৰ্তি |<ref>{{Citation |title=Kiyo Janu {{!}} Lyrical Video {{!}} Zubeen Garg {{!}} Kavita Krishnamurthi {{!}} Anamika {{!}} Assamese Modern Song | date=25 November 2022 |url=https://www.youtube.com/watch?v=26BZwLojCYc |language=en |access-date=2022-12-06}}</ref> |- |"গানে কি আনে" |[[হীৰেন ভট্টাচাৰ্য]] |একক |<ref>{{Citation |title=Gane Ki Aane |date=2018-09-01 |url=https://open.spotify.com/track/6RV9hwDaJuaP81WPVF07QR |language=en |access-date=2022-08-04}}</ref> |- |"শুনা শুনা " |জুবিন গাৰ্গ |কবিতা কৃষ্ণমূৰ্তি |<ref>{{Citation |title=Huna Huna |date=2015-10-09 |url=https://open.spotify.com/track/2sX9cI5oHXYyMfSA01jo63 |language=en |access-date=2022-08-04}}</ref> |- ! rowspan="3" |''সপোনৰ সুৰ '' |"নিবিড় জোনাকী ৰাতি" | colspan="2" |জুবিন গাৰ্গ |একক |<ref>{{Citation |last=Hungama |title=Nibid Junaki Rati |url=https://www.hungama.com/song/nibid-junaki-rati/2391261/ |language=en |access-date=2022-08-04}}</ref> |- |"মৌচুমী" |Feedback (Bangladeshi Band) |গৌতম হাজৰিকা |একক |<ref>{{Citation |last=Hungama |title=Moushumi |url=https://www.hungama.com/song/moushumi/2391267/ |language=en |access-date=2022-08-04}}</ref> |- |"সপোনৰে পক্ষী" | colspan="2" |জুবিন গাৰ্গ |সবিতা শৰ্মা |<ref>{{Citation |last=Hungama |title=Saponor Pokhi |url=https://www.hungama.com/song/saponor-pokhi/2391268/ |language=en |access-date=2022-08-04}}</ref> |- | rowspan="4" |'''১৯৯৩''' ! rowspan="3" |''ঋতু'' |"দূৰণি দূৰণি" | rowspan="3" |উৎপল শৰ্মা,অৰোণ দাস |[[জুবিন গাৰ্গ]] | rowspan="2" |একক |<ref>{{Citation |last=Hungama |title=Duroni Duroni |url=https://www.hungama.com/song/duroni-duroni/2391717/ |language=en |access-date=2022-08-05}}</ref> |- |"তুমি জোনাকী সুবাস" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |<ref>{{Citation |last=Hungama |title=Tumi Junaki Subhash |url=https://www.hungama.com/song/tumi-junaki-subhash/2391722/ |language=en |access-date=2022-08-05}}</ref> |- |"তুমি জানো পাৰিবা সোণ" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |লীণা বেজবৰা |<ref>{{Citation |last=Hungama |title=Tumi Jana Pariba Sun |url=https://www.hungama.com/song/tumi-jana-pariba-sun/2391720/ |language=en |access-date=2022-08-05}}</ref> |- ! ''জোনাকী মন'' |"জোনাকী মন" |আৰোণ দাস |[[জুবিন গাৰ্গ]] |মিতালী চৌধুৰী |<ref>{{Citation|title=Junaki Mon|date=2021-05-19|url=https://open.spotify.com/track/3pzoVibzKPg568XUt9W5xD|language=en|access-date=2021-10-13}}</ref> |- | rowspan="7" |'''১৯৯৪''' ! rowspan="7" | ''[[মায়া (শ্ৰব্য এলবাম)|মায়া]]'' |"মায়া" | rowspan="7" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |rowspan="2" |জুবিন গাৰ্গ |একক |<ref>{{Citation |title=Maya |date=2015-10-09 |url=https://open.spotify.com/track/4sVALJRvgpuUzfcptODdQK |language=en |access-date=2022-08-04}}</ref> |- |"নিৰিবিলি গধুলি" |কবিতা কৃষ্ণমূৰ্তি |<ref>{{Citation |title=Niribili Godhuli (Original) by Zubeen Garg |date=2022-04-12 |url=https://music.apple.com/in/album/niribili-godhuli-original/1618986227?i=1618986228 |language=en-GB |access-date=2022-08-04}}</ref> |- |"জোনাকে কাণে কাণে" |জুবিন গাৰ্গ |একক |<ref>{{Citation |title=Junake Kane Kane |date=2015-10-09 |url=https://open.spotify.com/track/3BZSzyK7NVnP2RNzFg9B66 |language=en |access-date=2022-08-04}}</ref> |- |"দূৰে দূৰে" | rowspan="4" |জুবিন গাৰ্গ, কপিল ঠাকুৰ, জুবিন গাৰ্গ |একক |<ref>{{Citation |title=Dure Dure |date=2015-10-09 |url=https://open.spotify.com/track/3urXailCNfOmvsEkqAK7pR |language=en |access-date=2022-08-04}}</ref> |- |"উজাগৰী বুকুতে" |কবিতা কৃষ্ণমূৰ্তি |<ref>{{Citation |title=Ujagori Bukute - Original |date=2022-04-12 |url=https://open.spotify.com/track/3rzUuxGyOlQGCHd4fAkgru |language=en |access-date=2022-08-04}}</ref> |- |"জোনাক গলা" | rowspan="2" |একক |<ref>{{Citation |title=Junak Gola - Original |date=2022-04-12 |url=https://open.spotify.com/track/2s1BL3tnK5peQgR44J4oYn |language=en |access-date=2022-08-04}}</ref> |- |"উন্মনা মনে মাথোঁ" |<ref>{{Citation |title=Unmona Mone Mathu |date=2015-10-09 |url=https://open.spotify.com/track/72WEi7Ut9yj890HyZ9KCJa |language=en |access-date=2022-08-04}}</ref> |- | rowspan="15" |'''১৯৯৫''' ! rowspan="7" |''[[আশা (এলবাম)|আশা]]'' |"আশা" | rowspan="7" |জুবিন গাৰ্গ | rowspan="2" |জুবিন গাৰ্গ |একক |<ref>{{Citation |title=Aasha |date=2015-10-09 |url=https://open.spotify.com/track/7lEuFFRto17aHBsmBPVX04 |language=en |access-date=2022-08-05}}</ref> |- |"তুমি যদি কোৱা" |সবিতা শৰ্মা |<ref>{{Citation |title=Tumi Jodi Kuwa |date=2015-10-09 |url=https://open.spotify.com/track/3NhKrnFt47iGcGHGhRkVSh |language=en |access-date=2022-08-05}}</ref> |- |"জ্বলিলা পুৰিলা" | rowspan="5" |জুবিন গাৰ্গ |একক |<ref>{{Citation |title=Jolila Purila |date=2015-10-09 |url=https://open.spotify.com/track/5OZ5I3EpWvanQca2MWhn4Q |language=en |access-date=2022-08-05}}</ref> |- |"আমি যেন" |সবিতা শৰ্মা | |- |"তুমি জানানে" |একক |<ref>{{Citation |title=Tumi Janane |date=2015-10-09 |url=https://open.spotify.com/track/6s8d1JqJUyt9DANFy0KRpX |language=en |access-date=2022-08-05}}</ref> |- |"মোৰ মন" |সবিতা শৰ্মা | |- |"অভিমানী মন" |একক | |- ! rowspan="8" |''[[জুবিনৰ গান (শ্ৰব্য এলবাম)|জুবিনৰ গান]]'' |"এন্ধাৰ হ'ব নোৱাৰো" | rowspan="8" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |জুবিন গাৰ্গ | rowspan="5" |একক |rowspan="5" | |- |"এতিয়া আছে মাথোঁ" |জুবিন গাৰ্গ |- |"লাহে লাহে অচিনাকি" |জুবিন গাৰ্গ |- |"এতিয়াও সাৰে আছো" |জুবিন গাৰ্গ |- |"তুমি নিদিয়া" |জুবিন গাৰ্গ |- |"উমি উমি জ্বলে" |জুবিন গাৰ্গ |[[মহালক্ষ্মী আয়াৰ]], [[হেমা সৰদেসাই]] | |- |"উজাগৰী নিশাৰ" |বিজয় দুৱৰা |[[মহালক্ষ্মী আয়াৰ]] | |- |"আঁকিলো ছবিখন" |জুবিন গাৰ্গ |একক | |- | rowspan="8" | ! rowspan="8" |''[[ৰং (শ্ৰব্য এলবাম)|ৰং]]'' |"ৰং তুমি" | rowspan="8" |জুবিন গাৰ্গ | rowspan="8" |জুবিন গাৰ্গ |rowspan="2" |[[মহালক্ষ্মী আয়াৰ]] |<ref>{{Citation |title=Rong Tumi Hobane |date=2015-10-09 |url=https://open.spotify.com/track/5ZXDqK2YKc2DFYIudXymq7 |language=en |access-date=2022-08-05}}</ref> |- |"আজি তুমি নহ'লে" | |- |"এতিয়া কাষত" | rowspan="6" |একক | |- |"তুমি দূৰ" | |- |"জোন বেলি সকলো" | |- |"বৰষা যেতিয়া নামে" | |- |"মোৰো যে" | |- |"সেউজীয়া মন" | |- |১৯৯৬ ! ''জানমণি'' |"জানমণি অ' পছোৱা" |বিমান বৰুৱা |জুবিন গাৰ্গ |শান্তা উজিৰ |- | rowspan="8" |১৯৯৭ ! rowspan="8" |''[[মুক্তি (শ্ৰব্য এলবাম)|মুক্তি]]'' |"মুক্তি" | rowspan="8" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |জুবিন গাৰ্গ | rowspan="2" |একক | |- |"ফুল ‌ফুলক" |[[দ্বিজেন্দ্ৰ মোহন শৰ্মা ]] | |- |"চকুৱে চকুৱে" |জুবিন গাৰ্গ |জংকী বৰঠাকুৰ | |- |"সোণেৰে সজোৱা" |জুবিন গাৰ্গ |rowspan="4" |একক |- |"মেঘৰ বৰণ" |জুবিন গাৰ্গ |<ref>{{citation|title=Meghor Boron (With Lyrics)|url=https://geetsankalan.com/lyrics/Meghor_Boron|language=en|access-date=2021-09-20}}</ref> |- |"অবাক অবাক" |জুবিন গাৰ্গ |<ref>{{citation|title=Obak Obak (With Lyrics)|url=https://geetsankalan.com/lyrics/Obak_Obak_Xopun_Xopun|language=en|access-date=2021-09-20}}</ref> |- |"প্ৰতিটো প্ৰহৰ" |জুবিন গাৰ্গ |<ref>{{citation|title=Pratitu Prahar (With Lyrics)|url=https://geetsankalan.com/lyrics/Protitu_Prohor_Protitu_Xomoi; |language=en|access-date=2021-09-20}}</ref> |- |"উজলাই ‌ৰাখিছো" |জুবিন গাৰ্গ |জংকী বৰঠাকুৰ |<ref>{{citation|title=Ujolai Rakhisu Moi (With Lyrics)|url=https://www.geetsankalan.com/lyrics/Ujolai_Rakhisu_Moi|language=en|access-date=2021-09-20}}</ref> |- | rowspan="11" |১৯৯৮ ! ''স্নিগ্ধ জোনাক'' |"নাচাবা চকুলে" | rowspan="11" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |rowspan="2" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |[[পাপন]] | |- ! rowspan="2" |''পানচৈ'' |"দূৰ-দূৰণিৰে মন জোনাকী মন" |[[Sagarika|Sagarika Mukherjee]] |<ref>{{Citation|title=Door Duronire Mon Junaki Mon on JioSaavn|date=19 May 2021|url=https://www.jiosaavn.com/song/junaki-mon/JB89BAVCYQM|language=en-US|access-date=2021-05-29}}</ref><ref>{{Citation|title=Door Duronire Mon Junaki Mon by Zubeen Garg and Sagarika on YouTube|url=https://www.youtube.com/watch?v=GLxGUXd8wWw|language=en-US|access-date=2021-04-01}}</ref> |- |"নিশাটিয়ে কিনো কয়" |জুবিন গাৰ্গ |একক | |- ! rowspan="8" |''শব্দ'' |"শব্দ" |জুবিন গাৰ্গ |একক | |- |"ৰৈ ৰৈ বিনালে" |জুবিন গাৰ্গ |একক | |- |"এতিয়া জোনাকে" |জুবিন গাৰ্গ |[[মহালক্ষ্মী আয়াৰ]] | |- |"নক'বা নকবা" |জুবিন গাৰ্গ |একক | |- |"জগত পোহৰ কৰি" |জুবিন গাৰ্গ |একক | |- |"কঁকাল খামুচিয়া" |জুবিন গাৰ্গ |[[মহালক্ষ্মী আয়াৰ]] | |- |"কোনোবাই ৰিঙিয়াই" |জুবিন গাৰ্গ |একক | |- |"মন হেৰুৱা" |জুবিন গাৰ্গ |একক | |- | rowspan="19" |১৯৯৯ ! ''মেঘ'' |"যাযাবৰ হৈ ফুৰিছো আজি" (Instrumental Version) |[[জুবিন গাৰ্গ]] |অমৰজ্যোতি চৌধুৰী |একক |- ! rowspan="3" |''মেঘৰ বৰণ'' |"যদিহে জোন তৰা" (প্ৰথম ভাৰ্চন) |rowspan="3" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |rowspan="3" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |মহালক্ষ্মী আয়াৰ |rowspan="2" |<ref>{{Citation|title=Jodihe Jun Tora Nethake (Version 1) on JioSaavn|date=8 October 2015|url=https://www.jiosaavn.com/song/jodihe-jun-tora/EiEoewFgYgM|access-date=2021-09-05}}</ref><ref>{{Citation|title=Meghor Boron (1999) - Assamese Album, Tracklist, Full Album Details and more|url=http://www.zubeendiscography.com/2021/09/4700118663098219250.html|access-date=2021-09-05|archive-date=4 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210904190836/http://www.zubeendiscography.com/2021/09/4700118663098219250.html|url-status=dead|archivedate=2021-09-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210904190836/http://www.zubeendiscography.com/2021/09/4700118663098219250.html}}</ref> |- |"যদিহে জোন তৰা" (দ্বিতীয় ভাৰ্চন) |সাগৰিকা |- |"তুমি চোৱা যেতিয়া" |একক |<ref>{{Citation|title="Tumi Sua Jetiya" (Original Version) on JioSaavn|date=8 October 2015|url=https://www.jiosaavn.com/song/tumi-suwa-jetia/PiUoZiRHe3E|access-date=2021-09-05}}</ref><ref>{{Citation|title="Tumi Sua Jetiya" (Bengali Version) on JioSaavn|date=31 October 2007|url=https://www.jiosaavn.com/song/tumi/HixdSRNeX2c|access-date=2021-09-05}}</ref> |- ! rowspan="7" |''দিলৰুৱা'' |"হিয়া দিয়া লোৱা" |rowspan="7" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |rowspan="7" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |rowspan="7" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |একক |- |"চোৱা জুমি চোৱা" |একক |- |"আইনা ভঙাদি" |একক |- |"বেদৰ্দী দুনীয়া" |একক |- |"দিল্লগী কৰোঁ এধানি" |একক |- |"কাৰবালা" |একক |- |"তুমি মোৰ দিলৰে" |একক |- ! rowspan="8" scope="row" |'''''[[পাখি (শ্ৰব্য এলবাম)|পাখি]]''''' |"পাখি মেলি দিয়ে" | rowspan="8" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | rowspan="8" |[[জুবিন গাৰ্গ]], দিগন্ত ভাৰতী | rowspan="4" |একক | |- |"বুকুতে গুপুতে" | |- |"পাখি পাখি এই মন" | |- |"আহে বা নাহে" | |- |"শিকলি" |মন্দাকিনী বৰা | |- |"দুগালতে যেন" |প্ৰণিতা বৈশ্য মেধি | |- |"তুমি দিনৰ" | rowspan="2"|একক | |- |"আঙুলি কাটিলো" | |- ! rowspan="8" scope="row" |'''''পাখি''''' |"পাখি মেলি দিয়ে" | rowspan="8" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | rowspan="8" |[[জুবিন গাৰ্গ]], দিগন্ত ভাৰতী | rowspan="4" |একক | |- |"বুকুতে গুপুতে" | |- |"পাখি পাখি এই মন" | |- |"আহে বা নাহে" | |- |"শিকলি" |মন্দাকিনী বৰা | |- |"দুগালতে যেন" |পৰিনীতা বৈশ্য মেধি | |- |"তুমি দিনৰ" | rowspan="2"|একক | |- |"আঙুলি কাটিলোঁ" | |- |'''১৯৯৯''' ! ''Remix 99'' |"পূব আকাশৰ (ৰিমিক্স)" |যতীন শৰ্মাৰ দ্বাৰা ৰিমিক্স |অনুপম শইকীয়া |অনুপম শইকীয়া, শান্তা উজিৰ |<ref>{{Citation |title=Pub Akashor - Remix |date=1999-08-10 |url=https://open.spotify.com/track/15TwxbvnUQPAPQBcRQnd4A |language=en |access-date=2022-05-14}}</ref> |- | rowspan="3" |২০০০ ! rowspan="2" |সপোন |"নিলিম আকাশ তিৰবিৰ" | rowspan="2" |জুবিন গাৰ্গ |অমৰজ্যোতি চৌধুৰী | rowspan="3" |একক | |- |"কলা চকু জুৰি" |জুবিন গাৰ্গ | |- ! ''নাহৰ'' |"পাহি মেলি ওলালে" |মানস ৰবীন |মানস ৰবীন | |- |rowspan="2" |২০০১ ! ''জানমণি ২০০১'' |"দৰা বাছি বাছি" |বিৰেন বৰুৱা |জুবিন গাৰ্গ |ভিতালী দাস, মিলি বৰুৱা, নিৰ্মালি দাস | |- ! ''ৰঙামণি'' |"মাটি কলহৰ পানী" |কৃষ্ণামণি চুতীয়া |কৃষ্ণামণি চুতীয়া |ভিটালি দাস | |- | rowspan="9" |২০০২ ! rowspan="8" |''শিশু'' |"মুগ্ধ হিয়া মোৰ" | rowspan="8" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | rowspan="" |জুবিন গাৰ্গ |জংকী | rowspan="8" | |- |"দিয়া ঘুৰাই দিয়া" |জুবিন গাৰ্গ |rowspan =4|একক |- |"ভবা কথা" |জুবিন গাৰ্গ |- |"কাৰ পৰশ" |জুবিন গাৰ্গ |- |"শান্তি দিয়া" |জুবিন গাৰ্গ |- |"আঁউসীৰ জোন মোৰ'' |জুবিন গাৰ্গ |জংকী |- |"কাঁহী বাতি'' |জুবিন গাৰ্গ |rowspan =2|একক |- |"নিদিয়া নিদিয়া" |- ! ''ইন্দ্ৰধনু '' |"মোৰ জীৱনৰ আকাশতে" |বিজয় তালুকদাৰ |[[বিষ্ণুপ্ৰসাদ ৰাভা]] |[[সাগৰীকা]] |<ref>{{Citation|title=Mur Jibonor Akashote (Original Version)|url=https://vimeo.com/581746571|website=Vimeo|language=en-US|access-date=2021-08-01}}</ref><ref>{{Citation|title=Mur Jibonor Akashote (Reprise Version)|url=https://www.youtube.com/watch?v=KFMkwPfi4Uw|website=YouTube| date=15 October 2019 |language=en-US|access-date=2020-06-20}}</ref> |- | rowspan="8" |২০০৪ ! rowspan="8" |''যন্ত্ৰ'' |"যন্ত্ৰ" | rowspan="8" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | rowspan="8" |[[জুবিন গাৰ্গ]], [[মানস ৰবীন]], প্ৰশান্ত বৰদলৈ, [[লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱা]], [[পঙ্কজ শৰ্মা]] | rowspan="4" |একক | |- |"এই মায়াৰ ধৰাত" | |- |"আই লাভ ইউ" | |- |"মাইনা মাইনা" | |- |"মাজুলীৰ এজনী ছোৱালীয়ে" |ৰূপা মিলি | |- |"নাজানো মন দলে" |rowspan="3" |একক | |- |"অ মোৰ ‌আপোনাৰ দেশ" | |- |"তোমাৰ মিঠা এই চাৱনি" | |- | rowspan="8" |২০০৬ ! rowspan="8" |''মুখা'' |"মুখা মুখা" | rowspan="8" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | rowspan="8" |[[জুবিন গাৰ্গ]], দিগন্ত ভাৰতী, [[নৱকান্ত বৰুৱাৰ]] | rowspan="8" |একক | |- |"চুমা চুমা মিঠা" | |- |"পামনে মই ঘুৰাই" | |- |"বেবী বুলি লাহেকৈ" | |- |"নিয়ৰৰে ফুল" | |- |"দুচকুৰে নীলাৰে" | |- |"নিয়ৰে টুপে টুপে" | |- |"বুকুতে বুকুখন" | |- | rowspan="8" |২০০৮ ! rowspan="8" |''ৰুমাল'' |"দুপৰৰ মোহনাত" | rowspan="8" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | rowspan="8" |জুবিন গাৰ্গ, [[দিগন্ত ভাৰতী]], [[মানস ৰবীন]], ইবছন লাল বৰুৱা | rowspan="8" |একক | rowspan="8" | |- |"ৰুমাল ৰুমাল" |- |"আই মোৰ অ " |- |"অমানিশা" |- |"তুমি সুবাস" |- |"হাই হাই মাৰি দিলা" |- |"কি দৰে" |- |"স্বৰ্গদেউ চ্যুকাফা" |- | rowspan="10" | ২০১১ ! rowspan="10" |''বাঁহী'' |"সপোন ৰঙৰ" | rowspan="10" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | rowspan="10" |জুবিন গাৰ্গ, দিগন্ত ভাৰতী, মানস ৰবীন, [[হীৰেন ভট্টাচাৰ্য]] | rowspan="10" |একক | rowspan="10" | |- |"লৈয়া হৰি নাম" |- |"বাঁহী (মিক্স)" |- |"শ্লোক" |- |"ধূলি উৰুৱাই" |- |"বাঁহী তুমি" |- |"অনুৰাধা" |- |"তুমি কোন" |- |"ঘূৰি চোৱাচোন" |- |"হেৰ'ও বাঁহী" |- | rowspan="14" |২০১২ ! rowspan="14" |''ৰক'' |"ৰক ৰক" | rowspan="14" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |জুবিন গাৰ্গ |একক | |- |"এজাক বৰষুণে" |জুবিন গাৰ্গ |একক | |- |"বকুল ফুলৰ দৰে" |[[হীৰেন ভট্টাচাৰ্য]] |একক | |- |"কাজল কাজল" |অজয় ফুকন |একক | |- |"টিপ টিপ" |জুবিন গাৰ্গ |একক | |- |"ছেন'ৰিতা" |জুবিন গাৰ্গ |একক | |- |"গান দিয়া" |জুবিন গাৰ্গ |একক | |- |"জীউ তুমি" |জুবিন গাৰ্গ |একক | |- |"বিছমিল্লা" |জুবিন গাৰ্গ |একক | |- |"দুচকুৰে নিলামতে" |জুবিন গাৰ্গ |জুবলি | |- |"গুৰি গুৰি হম" |দিগন্ত ভাৰতী |একক | |- |"ৰজনী দুখৰ" |জুবিন গাৰ্গ |একক | |- |"স্বাধীনতা" |জুবিন গাৰ্গ |একক | |- |"তুমি প্ৰজাপতি" |জুবিন গাৰ্গ |একক | |- | rowspan="8" |২০১৯ ! rowspan="8" scope=" row" |"মা'' |"মোৰ মনৰে কল্পনাত" | rowspan="8" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | rowspan="3" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | rowspan="8" |একক | rowspan="8" |<ref>{{Cite web|url=https://www.hungama.com/album/maa/47118687/|title=Maa Songs Download {{!}} Maa Songs MP3 Free Online: Movie Songs – Hungama|website=www.hungama.com|access-date=23 August 2019}}</ref> |- |"কেতিয়াবা" |- |"নিচুকনি গীত" |- |"পপীয়া তৰা" |ৰাহুল গৌতম শৰ্মা |- |"সেউজী পক্ষীৰে" |[[শশাংক সমীৰ]] |- |"আখৰ" |ৰাহুল গৌতম শৰ্মা |- |"মোৰ মা " |[[শশাংক সমীৰ]] |- |"পলিটিকছ্ নকৰিবা বন্ধু" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |- | rowspan="6" |২০২০-২৩ ! rowspan="6" |''চিলা'' |"চিলা" | rowspan="6" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |[[জুবিন গাৰ্গ]] | rowspan="6" |একক |<ref>{{Citation|title=Listen to Silaa Song by Zubeen Garg on Gaana.com|url=https://gaana.com/song/silaa|access-date=2020-10-18}}</ref> |- |"উভতি চোৱা" |ৰাহুল গৌতম শৰ্মা পূজাৰী |<ref>{{Citation|title=Listen to Ubhoti Suwa Song by Zubeen Garg on Gaana.com|url=https://gaana.com/song/ubhoti-suwa|access-date=2020-11-18}}</ref> |- |"অগ্নিবীণাৰ তান" |[[অম্বিকাগিৰী ৰায়চৌধুৰী]] | |- |"একো যে নাই" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | |- |"মনৰে কইনা" |[[জুবিন গাৰ্গ]], ৰাহুল গৌতম শৰ্মা | |- |"বিহগী কবিতাৰ ৰাতি" ! [[গৰিমা শইকীয়া গাৰ্গ]] | |} ==[[অসমৰ ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰৰ তালিকা|অসমীয়া থিয়েটাৰৰ]] গীত== {|class ="wikitable plainrow headers" |- ! scope ="col" |বৰ্ষ ! scope ="col" |থিয়েটাৰ ! scope ="col" |নাটক ! scope ="col" |গীত ! scope ="col" |সংগীত পৰিচালক ! scope ="col" |গীতিকাৰ ! scope ="col" |সহশিল্পী ! scope ="col" |তথ্যসূত্ৰ |- |২০০৮-০৯ ! rowspan="2" |''হেঙুল থিয়েটাৰ'' |চকু |"তুমি দুচকুতে" |পলাশ সূৰ্য গগৈ |পলাশ সূৰ্য গগৈ |একক |<ref>{{Citation |title=Tumi Dusokute | date=12 September 2009 |url=https://www.youtube.com/watch?v=qJWE49x3JY4 |access-date=2023-01-15 |language=en}}</ref> |- |২০০৯-১০ |জোনাকৰ বৰষুণ |"চকুলে' চাই" |পলাশ সূৰ্য গগৈ |পলাশ সূৰ্য গগৈ |চাণক্য ভূঞা | |- |২০১০-১১ ! ''কহিনুৰ থিয়েটাৰ'' |ৰুমাল |"আছোঁ সূতাৰে এপাহি" |বিমান বৰা |বিমান বৰা |একক | |- | rowspan="3" |২০১১-১২ ! ''থিয়েটাৰ ভাগ্যদেৱী'' |মালৱিকা মোৰ বান্ধৱী |"কলিজা কলিজা" |পলাশ সূৰ্য গগৈ |পলাশ সূৰ্য গগৈ | rowspan="3" |একক | |- ! ''হেঙুল থিয়েটাৰ'' |চমক |"দুম দুম" |পাপু |পলাশ সূৰ্য গগৈ |<ref>{{Citation |title=Dum Dum | date=14 June 2011 |url=https://www.youtube.com/watch?v=G__zymIQoIA |access-date=2023-01-11 |language=en}}</ref> |- ! ''শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ থিয়েটাৰ'' |লুকা ভাকু |"লুকা ভাকু" |অৰূপ দত্ত |মৌচম গগৈ |<ref>{{Citation |title=Luka Bhaku | date=29 October 2011 |url=https://www.youtube.com/watch?v=LaIOJ8oD_r8 |access-date=2023-01-11 |language=en}}</ref> |- |২০১২-১৩ ! ''কহিনুৰ থিয়েটাৰ'' |হিয়াত এপাহি গোলাপ |"হিয়াত এপাহি গোলাপ" |দিগন্ত ভাৰতী |দিগন্ত ভাৰতী |প্ৰিয়ংকা ভৰালী | |- |২০১৩-১৪ ! ''ইতিহাস থিয়েটাৰ'' |ডকাইত |"ৰঙীন ৰঙীন" |অজয় ফুকন |অজয় ফুকন |একক | |- | rowspan="3" |২০১৭–১৮ ! rowspan="1" scope="row" |''থিয়েটাৰ ভাগ্যদেৱী'' |জোনবাইলৈ চিঠি |"জোনবাইলৈ চিঠি" |অজয় ফুকন |অজয় ফুকন |ঋতৃষা শৰ্মা |<ref>{{Citation |title=Junbailoi Sithi | date=5 April 2020 |url=https://www.youtube.com/watch?v=jhuR1lAB2IA |access-date=2023-08-19 |language=en}}</ref> |- ! scope =" row"rowspan =2|''আৱাহন থিয়েটাৰ'' |rowspan =2|মই মাৰ ছোৱালী |"গান এটি গোৱা না" |অজয় ফুকন |অজয় ফুকন |একক |<ref>{{Citation |title=Gaan Ati Guwa Nah | date=10 July 2017 |url=https://www.youtube.com/watch?v=kZDCVEP-IAM |access-date=2023-08-19 |language=en}}</ref> |- |"নীলিম নীলিম মৰম" |অজয় ফুকন |অজয় ফুকন |একক |<ref>{{Citation |title=Nilim Nilim Morom | date=9 November 2018 |url=https://www.youtube.com/watch?v=FFJaxAtcR4U |access-date=2023-08-19 |language=en}}</ref> |- | rowspan="8" |২০১৮–১৯ ! scope=" row" rowsapn="1" |''ৰাজতিলক থিয়েটাৰ'' |মায়াৱী সন্তান |"অ' মায়া" |অজয় ফুকন |অভিজিত ভট্টাচাৰ্য, অজয় ফুকন |ৰাকেশ ৰিয়ান, চয়নিকা ভূঞা |<ref>{{Citation |title=O Maya | date=6 August 2018 |url=https://www.youtube.com/watch?v=Wa9NDbh5lvU |access-date=2023-08-18 |language=en}}</ref> |- ! scope="row"|''বৃন্দাবন থিয়েটাৰ'' |প্ৰিয়তমা |"প্ৰিয়তমা" |অজয় ফুকন |অভিজিত ভট্টাচাৰ্য, অজয় ফুকন |গায়ত্ৰী মহন্ত |<ref>{{Citation |title=Priyotoma |date=2018-12-03 |url=https://open.spotify.com/track/45MVivAdxmbEIwEmeuODka |language=en |access-date=2023-01-15}}</ref> |- ! scope="row"rowspan =2|''আৱাহন থিয়েটাৰ'' |rowspan =2|মাধুৰী মোৰ নাম |"মেঘালী মেঘালী" |অজয় ফুকন |অজয় ফুকন |গীতালি |<ref>{{Citation |title=Meghali Meghali | date=27 September 2018 |url=https://www.youtube.com/watch?v=BER8IciLens |access-date=2023-08-18 |language=en}}</ref> |- |"ক'ত মোৰ মা" |অজয় ফুকন (Original 100 Miles song) |অভিজিত ভট্টাচাৰ্য, অজয় ফুকন (Ref. by 100 Miles song) |পাপৰি গগৈ |<ref>{{Citation |title=Kot Mur Maa | date=13 July 2018 |url=https://www.youtube.com/watch?v=LjjjRlI21fE |access-date=2023-08-18 |language=en}}</ref> |- ! scope ="row" |''চিৰঞ্জীৱ থিয়েটাৰ'' |ৰাজকুমাৰীৰ বিয়া |"অ' দেউতা" |অজয় ফুকন |অভিজিত ভট্টাচাৰ্য |একক |<ref>{{Citation |title=O Deuta | date=July 2018 |url=https://www.youtube.com/watch?v=Zo6OyHqlVa0 |access-date=2023-08-18 |language=en}}</ref> |- ! ''হেঙুল থিয়েটাৰ'' |মহাবীৰ |"কি হ'ব এই জীৱন" |সিদ্ধাৰ্থ শৰ্মা |পৰীক্ষিত কলিতা |নৱনিতা শৰ্মা |<ref>{{Citation |title=Ki Hobo Ei Jibon | date=11 February 2020 |url=https://www.youtube.com/watch?v=YeMMqr9rTrE |access-date=2023-08-18 |language=en}}</ref> |- ! scope ="row" |''ইতিহাস থিয়েটাৰ'' |ডকাইতৰ তেজ |"হেল্ল' মাজনী" |অজয় ফুকন |অভিজিত ভট্টাচাৰ্য |একক |<ref>{{Citation |title=Hello Majoni | date=4 August 2018 |url=https://www.youtube.com/watch?v=9iWIpVIQVg8 |access-date=2023-08-18 |language=en}}</ref> |- ! ''থিয়েটাৰ ভাগ্যদেৱী'' |আজিৰ চাণক্য |"ৰ'দালী তুমি" |পলাশ গগৈ |ঋতুভ হাজৰিকা |ৰাজশ্ৰী কলিতা |<ref>{{Citation |title=Rodali Tumi | date=7 July 2019 |url=https://www.youtube.com/watch?v=CVbQvzA5i7k |access-date=2023-08-18 |language=en}}</ref> |- | rowspan="8" |২৯১৯–২০ ! scope="row"rowspan =2|''আৱাহন থিয়েটাৰ'' |rowspan =2|মেমচাহাৱ |"দেখিবলে' মই ধুনীয়া" |অজয় ফুকন |অভিজিত ভট্টাচাৰ্য |rowspan =2|একক |<ref>{{Citation |title=Dekhibole Moi Dhuniya | date=August 2019 |url=https://www.youtube.com/watch?v=2CqYw19S4rY |access-date=2023-08-18 |language=en}}</ref> |- |"যদিহে জীৱন নৈ পাৰতে" |অজয় ফুকন |অভিজিত ভট্টাচাৰ্য |<ref>{{Citation |title=Jodihe Jibon Noi Parote | date=26 October 2019 |url=https://www.youtube.com/watch?v=67QyOLKHyKE |access-date=2023-08-18 |language=en}}</ref> |- ! scope =" row" rowspan =2|''বৰদৈচিলা থিয়েটাৰ'' | মহিয়সী |"কইনা ঐ" |অজয় ফুকন |অভিজিত ভট্টাচাৰ্য |একক |<ref>{{Citation |title=Koina Oi | date=10 September 2019 |url=https://www.youtube.com/watch?v=VzwV-7zqLLA |access-date=2023-08-18 |language=en}}</ref> |- |মৰমৰ বান্ধৱী বিদায় দিয়া |"মৰমৰ বান্ধৱী বিদায় দিয়া" |অজয় ফুকন |অভিজিত ভট্টাচাৰ্য, অজয় ফুকন |পাৰৱিন হুছেইন |<ref>{{Citation |title=Moromor Bandhobi Bidai Diya | date=11 July 2019 |url=https://www.youtube.com/watch?v=8fdD9kb_U4A |access-date=2023-08-18 |language=en}}</ref> |- ! scope ="row'|''থিয়েটাৰ সূৰ্য'' |ইমান মৰম কিয় লাগে |"ইমান মৰম কিয় লাগে" |অজয় ফুকন |অভিজিত ভট্টাচাৰ্য |পাপৰি গগৈ |<ref>{{Citation |title=Iman Morom Kio Lage | date=5 July 2019 |url=https://www.youtube.com/watch?v=Qf6boRy3UX4 |access-date=2023-08-18 |language=en}}</ref> |- ! rowspan="2" scope=" row" |''কহিনুৰ থিয়েটাৰ'' |বৰষা যেতিয়া নামে |"বৰষা যেতিয়া নামে" |পৰাণ বৰকটকী |ৰাজদ্বীপ |একক | <ref>{{Citation |title=Boroxa Jetiya Name | date=14 August 2019 |url=https://www.youtube.com/watch?v=x_BJ7a_CE4o |access-date=2023-08-18 |language=en}}</ref> |- |মোৰ তেজত তোমাৰে নাম |"মোৰ তেজত তোমাৰে নাম" |অজয় ফুকন |অজয় ফুকন |একক |<ref>{{Citation |title=Mur Tezot Tumare Naam | date=23 April 2020 |url=https://www.youtube.com/watch?v=4khedBXGMXg |access-date=2023-08-18 |language=en}}</ref> |- ! scope="row" |''হেঙুল থিয়েটাৰ'' |বাহাদুৰ |"বাহাদুৰ" |অৰূপজ্যোতি বৰুৱা |ৰাজদ্বীপ |একক |<ref>{{Citation |title=Bahadur | date=19 July 2019 |url=https://www.youtube.com/watch?v=REcetlsCUbA |access-date=2023-08-18 |language=en}}</ref> |- | rowspan="2" |২০২১-২২ ! ''উদয়ণ থিয়েটাৰ'' |সীতাৰ অগ্নিপৰীক্ষা |"সাতোবৰণীয়া" |জেকিব |নেকিব |ৰূপালী কাশ্যপ |<ref>{{Citation |title=Satoboroniya | date=7 November 2020 |url=https://www.youtube.com/watch?v=SQiQAA5mfPs |access-date=2023-08-18 |language=en}}</ref> |- ! ''আৱাহন থিয়েটাৰ'' |জয়মতী |"জয়া নাই" |অজয় ফুকন |অভিজিত ভট্টাচাৰ্য |একক |<ref>{{Citation |title=Joya Nai | date=30 August 2021 |url=https://www.youtube.com/watch?v=Eklmw80BQVI |access-date=2023-08-18 |language=en}}</ref> |- | rowspan="2" |২০২২-২৩ ! ''বৃন্দাবন থিয়েটাৰ'' |ৰাজকন্যা |"বৰষুণ" |জয়ন্ত কাকতি |শশাংক সমীৰ |একক |<ref>{{Citation |title=Boroxun | date=5 August 2022 |url=https://www.youtube.com/watch?v=QomqmtfLycM |access-date=2023-08-18 |language=en}}</ref> |- ! ''ইতিহাস থিয়েটাৰ'' |মৰম বিচাৰি যাওঁ ব'লা |"মৰম বিচাৰি যাওঁ ব'লা" |অজয় ফুকন |অজয় ফুকন, অভিজিত ভট্টাচাৰ্য |পাপৰি গগৈ |<ref>{{Citation |title=Morom Bisari Jau Bola | date=10 August 2022 |url=https://www.youtube.com/watch?v=Qx-6zg-QnC4 |access-date=2023-08-18 |language=en}}</ref> |- |} ==[[অসমৰ দূৰদৰ্শন কেন্দ্ৰসমূহৰ তালিকা|অসমীয়া টেলিভিছনৰ]] গীত== {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! বৰ্ষ ! scope="col" | ধাৰাবাহিক/শ্ব' ! scope="col" | গান ! scope="col" | সুৰকাৰ ! scope="col" | লেখক ! scope="col" | সহশিল্পী ! scope="col" | তথ্যসূত্ৰ |- |২০১১ ! ''অনুৰাধা'' | "অনুৰাধা" | জুবিন গাৰ্গ |জুবিন গাৰ্গ | টিনা শৰ্মা |<ref>{{Citation |title=Anuradha | date=9 January 2019 |url=https://www.youtube.com/watch?v=aWWE4WbAO2g |access-date=2023-08-19 |language=en}}</ref> |- |২০১২ ! ''মেঘৰঞ্জনী'' |"মেঘৰঞ্জনী" |পৰীক্ষিত কলিতা |পৰীক্ষিত কলিতা |একক |<ref>{{Citation |title=Meghranjani | date=28 April 2012 |url=https://www.youtube.com/watch?v=gI4st3TU2LE |access-date=2023-08-19 |language=en}}</ref> |- |২০২২ ! ''হৃদয়ৰ গান'' |"হৃদয়ৰ গান" |দীক্ষু শৰ্মা |বিজিয়েতা পাটগিৰি |একক | |- |} ==অসমীয়া একক গীত== {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" | বৰ্ষ ! scope="col" | গান ! scope="col" | সুৰকাৰ ! scope="col" | লেখক ! scope="col" | সহশিল্পী ! scope="col" | টোকা/তথ্যসূত্ৰ. |- ! colspan="6" |একক পপ গীতসমূহ |- ! rowspan="2" |২০২১ |"মা" | colspan="2" |জয়ন্ত কাকতি | rowspan |একক |<ref>{{Citation |title=Maa | date=27 October 2021 |url=https://www.youtube.com/watch?v=ZCsJL0JvXjg |access-date=2021-10-27 |language=en}}</ref> |- |"ৰুণজুন" | colspan="2" |Kritiman Red |কাশ্মীৰী ডেকা |<ref>{{Citation |title=Runjun | date=13 December 2021 |url=https://www.youtube.com/watch?v=c-R7t5SmyuM |access-date=2023-12-14 |language=en}}</ref> |- ! rowspan="14" |২০২২ |"লৈ যা" | colspan="2" |দেৱেশ ৰয় |ডোৰোথি বৰদলৈ |<ref>{{Citation |title=Loi Ja | date=21 December 2021 |url=https://www.youtube.com/watch?v=7KyIkk7zZvs |access-date=2023-12-14 |language=en}}</ref> |- |"তোক চাই থাকিলে" | colspan="2" |ড° লোহিত ৰোহিত |একক |<ref>{{Citation |title=Tuk Sai Thakile | date=16 July 2022 |url=https://www.youtube.com/watch?v=9oBGnyKIZmE |access-date=2023-12-14 |language=en}}</ref> |- |"এমুঠি আবিৰ" |জয়ন্ত কাকতি |শশাংক সমীৰ |ঋতুৰাণী মৌচুমী |<ref>{{Citation |title=Emuthi Aabir | date=4 February 2022 |url=https://www.youtube.com/watch?v=khIIuIDK6bU |access-date=2023-12-14 |language=en}}</ref> |- |"Saati" | colspan="2" |ৰাহুল গৌতম শৰ্মা |জুবলী বৰুৱা |<ref>{{Citation |title=Saati | date=15 March 2022 |url=https://www.youtube.com/watch?v=blC7CCTYicY |access-date=2023-12-14 |language=en}}</ref> |- |"মোৰ বসন্ত" |মৃণ্ময় শৰ্মা আৰু অশ্বিন শৰ্মা |কুকিল প্ৰতিম |একক | |- |"এবাৰ যদি কোৱা" | colspan="2" |ইক্ৰাম এইছ জুৱেল |শতাব্দী বৰা | |- |"ৰ'দে বৰষুণে" |প্ৰসেনজিৎ লাহন |ধ্ৰুৱজ্যোতি ৰাজখোৱা |ড° অঞ্জলি চুতীয়া শইকীয়া | |- |"কঠিয়াডোৰা" |অভি শইকীয়া |প্ৰশান্ত দাস |একক | |- |"ইতিহাসো উচুপি ৰ'য়" | colspan="2" |ৰূপম ৰাজ পাঠক |একক | |- |"কাজলি" | colspan="2" |ৰেকিবুল |একক | |- |"দাদা" | colspan="2" |কুমাৰেশ কৌশিক |নিৰ্ভিতা বৰা | |- |"প্ৰেম লিপিৰ আখৰ" |সুমন কাশ্যপ, শিৱনন্দা বৰুৱা |বিকাশ বৰা |মানসী দেৱী | |- |"আছোঁনে কুশলে" |সুমিত গগৈ, বিজয় শংকৰ |সুমিত গগৈ |প্ৰিয়ংকা ভৰালী | |- |"বৰষাৰে চেঁচা টোপাল" |Kritiman Red |চয়নিকা নাথ আৰু অৰিন্দম দাস |ৰিমজিম কলিতা | |- ! rowspan="6" |২০২৩ |"বালিমাহি" |বজ্ৰপাত মিউজিক |মৈত্ৰিয়ী পাটৰ |একক |<ref>{{Citation |title=Balimahi | date=21 January 2023 |url=https://www.youtube.com/watch?v=Dqd08xpuv4s |access-date=2023-12-14 |language=en}}</ref> |- |"জান বুলি নেমাতিবা" | colspan="2" |কেশৱ নাৰায়ণ |দিব্য দাস |<ref>{{Citation |title=Jaan Buli Nematiba | date=11 February 2023 |url=https://www.youtube.com/watch?v=F9vu2-9vVKQ |access-date=2023-12-14 |language=en}}</ref> |- |"লাহি লাহি" |শিৱব্ৰত শৰ্মা |জুবিন গাৰ্গ |ড° অদিতি দাস |<ref>{{Citation |title=Lahi Lahi | date=14 February 2023 |url=https://www.youtube.com/watch?v=h-qmEO99FZU |access-date=2023-12-14 |language=en}}</ref> |- |জয় ভোলে | colspan="2" |স্বৰূপ কাকতি |একক |<ref>{{Citation |title=Jai Bhole | date=15 February 2023 |url=https://www.youtube.com/watch?v=AqqjEgHg2gc |access-date=2023-12-14 |language=en}}</ref> |- |বিহগী কবিতা |জুবিন গাৰ্গ |গৰিমা শইকীয়া গাৰ্গ |একক |<ref>{{Citation |title=Bihogi Kobita | date=2 May 2023 |url=https://www.youtube.com/watch?v=OKZsuMvaht8 |access-date=2023-12-14 |language=en}}</ref> |- |নিশিগন্ধা |Aarxslan |ৰাজীৱ ভূঞা |সান্নিধ্য ভূঞা |<ref>{{Citation |title=Nishigandha |url=https://baahi.xomoy.com/song/Nishigandha/18767/0 |access-date=2023-12-14 |archivedate=2023-10-06 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231006153421/https://baahi.xomoy.com/song/Nishigandha/18767/0 }}</ref> |- ! ২০২৪ |"টোপা টোপে" |অতনু গৌতম |শশাংক সমীৰ |একক | |- ! ২০২৫ |"অচিনাকি কোন তুমি" |প্ৰদ্যুৎ বৰুৱা |প্ৰদ্যুৎ বৰুৱা |একক | |- ! colspan="6" |একক বিহু গীতসমূহ |- ! ২০০৩ |"মৰম দিলোঁ চিঠি দিলোঁ" |বিমান বৰুৱা |বিমান বৰুৱা |ভিটালী দাস | |- ! ২০২২ |"বিহুৰে বলিয়া" |অভিনৱ বৰা |Traditional Folk |নিষ্ঠা প্ৰিয়া |<ref>{{Citation |title=Bihure Boliya |date=2022-11-29 |url=https://open.spotify.com/track/5fxyuA7VpBYnr6BiqDWKCT |language=en |access-date=2023-02-18}}</ref> |- ! ২০২৩ |"টুলুং ভুটুং নাও" |স্বৰূপ কাকতি |স্বৰূপ কাকতি |কৃষ্ণা দেৱী |<ref>{{Citation |title=Tulung Vutung Naau |date=2023-02-13 |url=https://open.spotify.com/album/6Rx6Iz6CL6kj6Q4iVp2641 |language=en |access-date=2023-02-18}}</ref> |- |} ==অসমীয়া অন্যান্য গীত== ===বৰগীত=== {{Div col|3}} *আগোমাই *উদ্ধৱ চলহু গোকুল লাই *গোপালে কি গতি কৈলে *তেজৰে কমলাপতি ([[শংকৰদেৱ]]) *পৰভাতে শ্যামকানু *পাৱে পৰি হৰি ([[শংকৰদেৱ]]) *শুন শুন ৰে সুৰ ([[শংকৰদেৱ]]) {{Div col end}} ===লোকগীত=== লোকগীতৰ এলবামসমূহ: *লোকগীত, Vol-1, এন কে প্ৰডাকচন *লোকগীত, Vol-2, এন কে প্ৰডাকচন *লোকগীত, Vol-3, এন কে প্ৰডাকচন *লোকগীত, Vol-4, এন কে প্ৰডাকচন *লোকগীত, Vol-5, এন কে প্ৰডাকচন ===ভক্তিমূলক গীত=== ভক্তিমূলক গীতৰ এলবামসমূহ: *জুবিনৰ দিহানাম, খণ্ড ১ ===বিহুগীত=== বিহুগীতৰ এলবামসমূহ: {{Div col|2}} *অঞ্জনা ২০০৫ *অঞ্জনা ২০০৬ *জানমণি ২০১০ *পকা ধানে ৰিঙিয়ায় {{Div col end}} ==[[কোচ ৰাজবংশী ভাষা|ৰাজবংশী]] গীত== [[কোচ ৰাজবংশী ভাষা|কোচ-ৰাজবংশী]]/[[কামতাপুৰী ভাষা|কামতাপুৰী]]/[[গোৱালপৰীয়া উপভাষা|গোৱালপাৰীয়া]] গান: ===লোকগীত=== {{Div col|2}} * আগা নাওয়ে ডুবু ডুবু * ও জীবন ৰে * ও বৈদেশীয়া প্ৰাণ বন্ধুয়া ৰে * ভাল কৰিয়া * মন মোৰ ৰসনা * সোণাৰ বৰণ পাখি * সোণাৰ বৰণ কন্যা {{Div col end}} ===আধুনিক গীত=== {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" | গান ! scope="col" | শিল্পী |- | অৰে বন্ধু | [[জুবিন গাৰ্গ]] |- | আৰে অ' বন্ধু | জুবিন গাৰ্গ, জয়মতী ৰায় |- | কান্দে কানাই | জুবিন গাৰ্গ |- | নামানেকে | জুবিন গাৰ্গ |- | পিতলেৰ কলস | জুবিন গাৰ্গ, বিলকিছ |- | মন দিলুং যাক | জুবিন গাৰ্গ |- | লেখা পঢ়া শিকিলুং | জুবিন গাৰ্গ |- | শালি চাবি বিহানে | জুবিন গাৰ্গ |- |} ==[[হাজং ভাষা|হাজং]] গীত== * ও আপি সূতা নাকাতা * ও সুন্দৰ গাভুৰ ==চাহ-বাগানীয়া গীত== এলবামসমূহ: {{Div col|3}} *চল চম্পা চল *দিলৰুবা *লেয়লা {{Div col end}} ==[[বাংলা]] চলচ্চিত্ৰৰ গীত== {| class="wikitable plainrowheaders" style="width:100%; textcolor:#000" |- ! scope="col" style="width:1%; "|''বৰ্ষ'' ! scope="col" style="width:23%; "|চলচ্চিত্ৰ ! scope="col" style="width:21%; "|গান ! scope="col" style="width:18%; "|সুৰকাৰ ! scope="col" style="width:18%; "|লেখক ! সহশিল্পী ! scope="col" style="width:1%; " |তথ্যসূত্ৰ |- | rowspan="2" |'''২০০৩''' ! rowspan="2" | ''মন (Dubbed)'' | "মন পাখি হয়ে" | rowspan="2" | মানস হাজৰিকা আৰু দিলীপ নাথ | rowspan="2" |গৌতম কুমাৰ চক্ৰৱৰ্তী |[[কুইন হাজৰিকা]] |<ref>{{Citation |title=Mon Pakhi Hoye Ure Jabe {{!}} Mon {{!}} Bengali Movie Song {{!}} Zubeen Garg | date=12 April 2013 |url=https://www.youtube.com/watch?v=y37ZV0i8TPI |language=en |access-date=2023-01-10}}</ref> |- |"ও মন বলাকা" |একক |<ref>{{Citation |title=O Mon Balaka Aaj Kothay Harale {{!}} Mon {{!}} Bengali Movie Song {{!}} Zubeen Garg | date=6 October 2019 |url=https://www.youtube.com/watch?v=LaMYoWAtKtM |language=en |access-date=2023-01-10}}</ref> |- | rowspan="9" |'''২০০৪''' ! rowspan="8" |''শুধু তুমি'' |"একটু ছুয়াঁ লাগে" | rowspan="8" | [[জুবিন গাৰ্গ]] | rowspan="8" |সুমিত আচাৰ্য, [[ৰবীন্দ্ৰনাথ ঠাকুৰ]] | rowspan="2" |একক | rowspan="8" | <ref>{{cite web |title=Shudhu Tumi songs info|date=January 2004 |url=https://www.jiosaavn.com/album/shudhu-tumi/lEUdwOaxDZU_|publisher=JioSaavn|access-date=12 February 2025}}</ref> |- |"ভেজা ভেজা স্মৃতিৰ পাথৰ" |- |"পিৰিতি কাঁঠালেৰ আঁঠা" |[[জয় বৰুৱা]], শ্বাস্বতী ফুকন |- |"সুৰে সুৰে গান হলো" | rowspan="2" |[[Shaan (singer)|ছান]], শ্বাস্বতী ফুকন |- |"এ চোঁখেৰ কাছেতে" |- |"গুণ গুণ গুণ গুঞ্জৰে, অন্তৰে" |[[শ্ৰেয়া ঘোষাল]] |- |"একটু ছুয়াঁ লাগে" |বাবুল সুপ্ৰিয়, [[শ্ৰেয়া ঘোষাল]] |- |"সাজবে এবাৰ কনেৰ সাজে" |[[উদিত নাৰায়ণ]], পামেলা জৈন |- ! ''প্ৰেমী'' |"ও বন্ধু ৰে (তোৰ খুশীতে)" | [[জিৎ গাংগুলী]] | গৌতম সুস্মিত |একক |<ref>{{cite web |title=O Bondhu Re song info|date=July 2005 |url=https://www.jiosaavn.com/song/o-bondhu-re/HFA8fxleTmU|publisher=JioSaavn|access-date=12 February 2025}}</ref> |- | rowspan="6" |'''২০০৮''' ! ''গোলমাল'' | "আকাশে বাতাসে" | অশোক ভাদ্ৰা | |একক |<ref>{{cite web|title=Akashe Batashe song info|url=http://www.gomolo.com/golmaal-song-aakashe-batase-khushir-galpo/20985/24742|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015|archivedate=4 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304120516/http://www.gomolo.com/golmaal-song-aakashe-batase-khushir-galpo/20985/24742|deadurl=yes}}</ref> |- ! ''চিৰদিনি তুমি যে আমাৰ'' | "পিয়া ৰে পিয়া ৰে" |[[জিৎ গাংগুলী]] |প্ৰিয় চট্টোপাধ্যায় |একক |<ref>{{cite web|title=Piya Re Piya Re song info|url=http://mio.to/album/Chirodini+Tumi+Je+Amar+%282008%29|archive-url=https://web.archive.org/web/20141001055035/http://mio.to/album/Chirodini+Tumi+Je+Amar+%282008%29|url-status=dead|archive-date=1 October 2014|publisher=MusicIndiaOnline|access-date=23 August 2015|archivedate=1 October 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141001055035/http://mio.to/album/Chirodini+Tumi+Je+Amar+%282008%29|deadurl=yes}}</ref> |- ! ''হেল্ল' কলকাতা'' | "আলো আৰ আধাৰেৰ" | অভিজিত বোস | |একক | |- ! ''লাভ ষ্টৰী'' | "মন যেতে চায়" | জলী মুখাৰ্জী | সৰেন দত্ত |জেনিভা ৰয় | |- ! rowspan="2" |''মন মানে না'' | "মন মানে না" | rowspan="2" |[[জিৎ গাংগুলী]] |rowspan="2" |প্ৰিয় চট্টোপাধ্যায় |জুন বেনাৰ্জী |<ref>{{cite web|title=Mon Mane Na song info|url=http://mio.to/album/Mon+Maane+Naa+%282008%29|archive-url=https://web.archive.org/web/20141014100806/http://mio.to/album/Mon+Maane+Naa+%282008%29|url-status=dead|archive-date=14 October 2014|publisher=MusicIndiaOnline|access-date=23 August 2015|archivedate=14 October 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141014100806/http://mio.to/album/Mon+Maane+Naa+%282008%29|deadurl=yes}}</ref> |- |"শুভ মঙ্গলম" |একক |<ref>{{cite web|title=Subho Mangalam song info|url=http://mio.to/album/Mon+Maane+Naa+%282008%29|archive-url=https://web.archive.org/web/20141014100806/http://mio.to/album/Mon+Maane+Naa+%282008%29|url-status=dead|archive-date=14 October 2014|publisher=MusicIndiaOnline|access-date=23 August 2015|archivedate=14 October 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141014100806/http://mio.to/album/Mon+Maane+Naa+%282008%29|deadurl=yes}}</ref> |- | rowspan="15" | '''২০০৯''' ! scope"row" |''[[পৰাণ যায় জ্বলিয়া ৰে]]'' | আমি তোমাৰি থাকবো |[[জিৎ গাংগুলী]] |প্ৰিয় চট্টোপাধ্যায় | | |- ! ''চাওয়া পাওয়া'' | "বন্ধু আজ থেকে" | অশোক ভাদ্ৰা | |[[অভিজিৎ ভট্টাচাৰ্য]] | |- ! rowspan="3" |''ফ্ৰেইণ্ড'' | "তোমাৰ ছবি" | rowspan="3" |আকাশ | rowspan="3" | | | |- |"তোমায় ভেবে" | | |- |"দেশী মূৰ্গী" | | |- ! ''প্ৰেম আমাৰ'' | "বোঝেনা সে বোঝেনা" | জিৎ গাংগুলী | গৌতম সুস্মিত |একক |<ref>{{cite web|title=Bojhena Se Bojhena song info|url=http://www.gomolo.com/prem-amar-song-bojhe-na-se-bojhe-na/22028/24481|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015|archivedate=4 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304115837/http://www.gomolo.com/prem-amar-song-bojhe-na-se-bojhe-na/22028/24481|deadurl=yes}}</ref> |- ! ''ক্ৰোধ'' | "ভুলে থাকা ছিলো ভালো" | বাবুল বোস | |একক |<ref>{{cite web|title=Bhule Thaka Chilo song info|url=http://www.gomolo.com/krodh-song-bhule-thaka-chhilo-bhalo/22102/24509|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015}}{{Dead link|date=September 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- ! rowspan="2" |''কেনো কিছু কথা বলো না'' |"ডুবাই ডুবা" | rowspan="2"|জিৎ গাংগুলী | |পামেলা জৈন |<ref>{{cite web|title=Dooba Dooba song info|url=http://www.gomolo.com/keno-kichhu-kotha-bolo-naa-song-dooba-dooba/21808/24410|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015}}{{Dead link|date=September 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- |"মৌলা ৰে মৌলা" | |একক |<ref>{{cite web|title=Maula Re Maula song info|url=http://www.gomolo.com/keno-kichhu-kotha-bolo-naa-song-maula-re-maula/21808/24411|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015|archivedate=4 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304224633/http://www.gomolo.com/keno-kichhu-kotha-bolo-naa-song-maula-re-maula/21808/24411|deadurl=yes}}</ref> |- ! rowspan="3" |''দুজনে '' |"কাৰ চোখে" | rowspan="3" |জিৎ গাংগুলী | | rowspan="2" |মনালি ঠাকুৰ |<ref>{{cite web|title=Kar Chokhe song info|url=http://www.gomolo.com/dujone-song-karo-chokhe-chokh-rekhe/21964/24449|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015|archivedate=4 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304211005/http://www.gomolo.com/dujone-song-karo-chokhe-chokh-rekhe/21964/24449|deadurl=yes}}</ref> |- |"বধুয়া" | |<ref>{{cite web|title=Badhua song info|url=http://www.gomolo.com/dujone-song-badhua/21964/24446|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015}}{{Dead link|date=September 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- |"বধুয়া (Sad)" | | একক |<ref>{{cite web|title=Badhua (Sad) song info|url=http://www.gomolo.com/dujone-song-badhua-sad/21964/24447|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015|archivedate=4 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304210404/http://www.gomolo.com/dujone-song-badhua-sad/21964/24447|deadurl=yes}}</ref> |- ! rowspan="2" |''বলো না তুমি আমাৰ'' | "বলো না তুমি আমাৰ" (Reprise) | rowspan="2" |জিৎ গাংগুলী |গৌতম সুস্মিত |মনালি ঠাকুৰ |<ref>{{cite web|title=Bolo Na Tumi Amar song info|url=http://www.gomolo.com/bolo-na-tumi-aamar-song-bolo-na-tumi-aamar-title-song/22062/23480|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015|archivedate=7 March 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180307103835/http://www.gomolo.com/bolo-na-tumi-aamar-song-bolo-na-tumi-aamar-title-song/22062/23480|deadurl=yes}}</ref> |- |"আয়না মন ভাঙা" | প্ৰিয় চট্টোপাধ্যায় |একক |<ref>{{cite web|title=Aaina song info|url=http://www.gomolo.com/bolo-na-tumi-aamar-song-aaina-emon-bhanga-aaina/22062/23479|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015|archivedate=4 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304130047/http://www.gomolo.com/bolo-na-tumi-aamar-song-aaina-emon-bhanga-aaina/22062/23479|deadurl=yes}}</ref> |- ! ''আমাৰ সঙ্গে'' | "যে প্ৰেমেতে" | বাবুল বোস | গৌতম সুস্মিত |একক |<ref>{{cite web|title=Je Premete song info|url=http://www.gomolo.com/amar-sangee-song-je-preme-swapno-dekhe-mon/21824/24473|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015|archivedate=24 August 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170824072902/http://www.gomolo.com/amar-sangee-song-je-preme-swapno-dekhe-mon/21824/24473|deadurl=yes}}</ref> |- | rowspan="20" |'''২০১০''' ! rowspan="2" | ''মন যে কৰে উড়ু উড়ু'' |"না জানে মন" | rowspan="2" |জিৎ গাংগুলী | |rowspan="2" | একক |<ref>{{cite web|title=Na jene Mon song info|url=http://www.gomolo.com/mon-je-kore-uru-uru-song-na-jane-mon/39894/23407|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015|archivedate=29 July 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180729233529/http://www.gomolo.com/mon-je-kore-uru-uru-song-na-jane-mon/39894/23407|deadurl=yes}}</ref> |- |"তোৰ পিৰিতে" | |<ref>{{cite web|title=Tor Pirite song info|url=http://www.gomolo.com/mon-je-kore-uru-uru-song-tor-peerite/39894/23405|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015|archivedate=29 July 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180729233534/http://www.gomolo.com/mon-je-kore-uru-uru-song-tor-peerite/39894/23405|deadurl=yes}}</ref> |- ! ''লাভ চাৰ্কাছ'' | "লাভ চাৰ্কাছ" | অশোক ভাদ্ৰা | | |<ref>{{cite web|title=Love Circus song info|url=http://www.gomolo.com/love-circus-song-love-circus-love-circus/22091/24311|publisher=Gomolo|access-date=23 August 2015}}{{Dead link|date=September 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- ! rowspan="5" |''মন নিয়ে'' | "শীৰ্ষক গীত" | rowspan="5" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | | |<ref>{{cite web|title=Mon Niye (Title song) song info|url=http://www.gomolo.com/mon-niye-song-mon-niye-title-song/22092/23361|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015}}{{Dead link|date=September 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- |"কি যে হলো" | | |<ref>{{cite web|title=Ki Je Holo song info|url=http://www.gomolo.com/mon-niye-song-ki-je-holo/22092/23362|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015|archivedate=4 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304131418/http://www.gomolo.com/mon-niye-song-ki-je-holo/22092/23362|deadurl=yes}}</ref> |- |"চেনা চেনা" | |অনিন্দিতা পাল |<ref>{{cite web|title=Chena Chena song info|url=http://www.gomolo.com/mon-niye-song-chena-chena/22092/23363|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015|archivedate=4 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304210343/http://www.gomolo.com/mon-niye-song-chena-chena/22092/23363|deadurl=yes}}</ref> |- |"জোনাকী মন" | |অনিন্দিতা পাল, সোহম চক্ৰৱৰ্তী |<ref>{{cite web|title=Jonaki Mon song info|url=http://www.gomolo.com/mon-niye-song-jonaki-mon/22092/23364|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015|archivedate=7 April 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150407153434/http://www.gomolo.com/mon-niye-song-jonaki-mon/22092/23364|deadurl=yes}}</ref> |- |"তোমাৰি চোখে" | |ছান, পৃথা মজুমদাৰ |<ref>{{cite web|title=Tomari Chokhe song info|url=http://www.gomolo.com/mon-niye-song-tomari-chokhe/22092/23365|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015|archivedate=16 October 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131016224954/http://www.gomolo.com/mon-niye-song-tomari-chokhe/22092/23365|deadurl=yes}}</ref> |- ! rowspan="3" |''মন আমাৰ শুধু তোমাৰ'' |"ভো কাট্টা" | rowspan="3" | শুভায়ু | rowspan="3" | |একক |<ref>{{cite web|title=Bho Katta song info|url=http://www.gomolo.com/mon-aamar-shudhu-tomar-song-bho-katta/22104/24316|publisher=Gomolo|access-date=23 August 2015}}{{Dead link|date=September 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- |"জানি আমি কিছু" | |<ref>{{cite web|title=Janina Ami Kichu song info|url=http://www.gomolo.com/mon-aamar-shudhu-tomar-song-jani-na-ami-kichhu/22104/24317|publisher=Gomolo|access-date=23 August 2015|archivedate=4 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304195234/http://www.gomolo.com/mon-aamar-shudhu-tomar-song-jani-na-ami-kichhu/22104/24317|deadurl=yes}}</ref> |- |"লাগে না লাগে না মন" | |<ref>{{cite web|title=Lage Na Lage Na Mon song info|url=http://www.gomolo.com/mon-aamar-shudhu-tomar-song-lage-na-lage-na/22104/24318|publisher=Gomolo|access-date=23 August 2015|archivedate=4 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304121036/http://www.gomolo.com/mon-aamar-shudhu-tomar-song-lage-na-lage-na/22104/24318|deadurl=yes}}</ref> |- ! rowspan="7" |''কাছে আসো তুমি'' |"চোখে চোখে" | rowspan="7" | [[জুবিন গাৰ্গ]] | |[[অনিন্দিতা পাল]] |<ref>{{cite web |title= Chokhe Chokhe song info|url=http://gaana.com/song/chokhe-chokhe|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- |"এই ৰঙ্গীন" | |জুন বেনাৰ্জী |<ref>{{cite web |title=Ei Rangeen song info|url=http://gaana.com/song/ei-rangin|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- |"চুপি চুপি" | |ছান, জুবলী |<ref>{{cite web |title=Chupi Chupi song info|url=http://gaana.com/song/chupi-chupi|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- |"কাছে এসো তুমি" | |একক |<ref>{{cite web |title=Kachhe Acho Tumi song info|url=http://gaana.com/song/kachhe-aachho-original|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- |"প্ৰেম আগুন" | |ছান, জুন বেনাৰ্জী |<ref>{{cite web|title=Prem Agune song info|url=http://www.gomolo.com/kachhe-achho-tumi-song-prem-aagune/38966/23564|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015|archivedate=22 February 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180222031543/http://www.gomolo.com/kachhe-achho-tumi-song-prem-aagune/38966/23564|deadurl=yes}}</ref> |- |"কেনো যে" | |[[কুমাৰ চানু]] |<ref>{{cite web |title=Keno Je song info |date=January 2010 |url=https://www.jiosaavn.com/song/keno-je/ITdZVyVBQQM|publisher=JioSaavn|access-date=12 Feb 2025}}</ref> |- |"কাছে আসো (ৰিমিক্স)" | | একক |<ref>{{cite web |title=Kachhe Achho-Remix song info |date=January 2010 |url=https://www.jiosaavn.com/song/kachhe-aachho-remix/ByENVTNgeWQ|publisher=JioSaavn|access-date=12 Feb 2025}}</ref> |- ! ''জোৰ যাৰ মুলুক তাৰ'' | "বন্ধু তিন দিন" | অশোক ৰাজ | |একক |<ref>{{cite web|title=Bondhu Tin Din song info|url=http://www.gomolo.com/jor-jar-muluk-tar-song-bondhu-tindin/22063/23223|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015|archivedate=4 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304194859/http://www.gomolo.com/jor-jar-muluk-tar-song-bondhu-tindin/22063/23223|deadurl=yes}}</ref> |- ! ''হেংঅ'ভাৰ'' |"মেইড ইন ইণ্ডিয়া" | বাপ্পী লাহড়ী | |[[সুনিধি চৌহান]] |<ref>{{cite web|title=Made in India song info|url=http://www.gomolo.com/lattoo-song-bhabnar-tuli-diye/44174/29526|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015|archivedate=28 May 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160528162151/http://www.gomolo.com/lattoo-song-bhabnar-tuli-diye/44174/29526|deadurl=yes}}</ref> |- | rowspan="14" |'''২০১১''' ! ''১০০% লাভ'' | "এক মুঠো স্বপ্ন (Sad)" | জিৎ গাংগুলী | |একক |<ref>{{cite web|title=Ek Mutho Swapno song info|url=http://www.gomolo.com/100-love-song-ek-mutho-swapno/43777/24896|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015|archivedate=4 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304120401/http://www.gomolo.com/100-love-song-ek-mutho-swapno/43777/24896|deadurl=yes}}</ref> |- ! rowspan="2" |''খোকাবাবু'' | "তোৰে নিয়ে যাই" |rowspan="2" | ঋষি চন্দা | rowspan="2" | গৌতম সুস্মিত |মহালক্ষ্মী আয়াৰ |<ref>{{cite web|title=Tore Niye Jai song info|url=http://www.gomolo.com/khokababu-song-tore-niye-jai/42053/25085|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015|archivedate=4 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304121325/http://www.gomolo.com/khokababu-song-tore-niye-jai/42053/25085|deadurl=yes}}</ref> |- |"ছোনিয়ে তু জানিয়ে তু" |জুন বেনাৰ্জী |<ref>{{cite web|title=Soniye Tu Janiye Tu song info|url=http://www.gomolo.com/khokababu-song-soniye-tu-janiye-tu/42053/25088|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015|archivedate=4 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304200203/http://www.gomolo.com/khokababu-song-soniye-tu-janiye-tu/42053/25088|deadurl=yes}}</ref> |- ! ''বাজ'' | "দু চোখে" | দেৱজিৎ | |একক | |- ! ''ভালো মেয়ে মন্দ মেয়ে'' | "ভালোবাসা" | "ভালোবাসা" |অশোক ভাদ্ৰা | |একক | |- ! ''বেষ্ট ফ্ৰেইণ্ড'' |"ভুল বোঝাতেই এই জীবনেৰ" | অশোক ভাদ্ৰা | |একক | |- ! ''পাগলু'' | "প্ৰেম কি বুঝিনি" |জিৎ গাংগুলী | প্ৰসেনজিৎ মুখাৰ্জী |আকৃতি কক্কৰ |<ref>{{cite web|title=Prem Ki Bujhini song info|url=http://www.gomolo.com/paglu-song-prem-ki-bujhini/41111/23417|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015}}{{Dead link|date=September 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- ! ''ওগো বিদেশীনি'' |"দু চোখেৰ অই নীল আকাশে" | অশোক ভাদ্ৰা | |একক |<ref>{{cite web |title=Du Chokher Oi Neel Aakashe song info |date=6 May 2011 |url=https://www.jiosaavn.com/song/duchokher-oi-neel-akashe/XT8gBB9of10|publisher=JioSaavn|access-date=12 February 2025}}</ref> |- ! ''লাভ মি'' | "ফিৰবেনা ফিৰবেনা এই মন" | | |একক | |- ! ''ছুপাৰষ্টাৰ – এ লাভ ষ্টৰী '' |"কেউ জানে না" |অশোক ৰাজ | |অন্বেষা |<ref>{{cite web|title=Keu Jane Na song info|url=http://mio.to/album/Superstar+-+A+Love+Story+%282011%29|archive-url=https://web.archive.org/web/20160305132410/http://mio.to/album/Superstar+-+A+Love+Story+(2011)|url-status=dead|archive-date=5 March 2016|publisher=MusicIndiaOnline|access-date=23 August 2015|archivedate=5 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305132410/http://mio.to/album/Superstar+-+A+Love+Story+(2011)|deadurl=yes}}</ref> |- ! ''ঊনিশ কুড়ি গল্প'' | "স্বপ্ন ভাঙা" | অৰূপ প্ৰণয় | |একক |<ref>{{cite web|title=Swapno Bhanga song info|url=http://www.gomolo.com/unish-kurir-galpo-song-swapno-bhanga-ei-andhakare/40877/23293|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015|archivedate=4 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304120216/http://www.gomolo.com/unish-kurir-galpo-song-swapno-bhanga-ei-andhakare/40877/23293|deadurl=yes}}</ref> |- ! ''ৰোমিঅ''' | "মন তোকে দিলাম" | জিৎ গাংগুলী | প্ৰিয় চট্টোপাধ্যায় |একক |<ref>{{cite web|title=Mon Toke Dilam Song info|url=http://mio.to/album/Romeo+%282011%29|archive-url=https://web.archive.org/web/20141014132057/http://mio.to/album/Romeo+%282011%29|url-status=dead|archive-date=14 October 2014|publisher=MusicIndiaOnline|access-date=23 August 2015|archivedate=14 October 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141014132057/http://mio.to/album/Romeo+%282011%29|deadurl=yes}}</ref> |- ! rowspan="2" |''প্ৰিয়া তুমি'' |"মাহিয়া (পুৰুষ)" | rowspan="2" |অশোক ভাদ্ৰা | |একক |<ref>{{cite web|title=Mahiya song info|url=http://www.gomolo.com/piya-tumi-song-mahiya/41278/23253|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015|archivedate=4 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304111213/http://www.gomolo.com/piya-tumi-song-mahiya/41278/23253|deadurl=yes}}</ref> |- |"মাহিয়া কেনো মন" | |নিৰুপমা ৰয় |<ref>{{cite web|title=Mahiya Keno Mon song info|url=http://www.gomolo.com/piya-tumi-song-mahiya-mon-je-mane-na/41278/23250|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015|archivedate=4 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304224653/http://www.gomolo.com/piya-tumi-song-mahiya-mon-je-mane-na/41278/23250|deadurl=yes}}</ref> |- | rowspan="11" |'''২০১২''' ! rowspan="2" | তোৰ নাম | "ও বন্ধু ৰে" | আকাশ | | একক |<ref>{{cite web|title=O Bondhu Re song info|url=http://mio.to/album/Tor+Naam+(2012)|archive-url=https://web.archive.org/web/20150731191509/http://mio.to/album/Tor+Naam+%282012%29|url-status=dead|archive-date=31 July 2015|publisher=MusicIndiaOnline|access-date=23 August 2015|archivedate=31 July 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150731191509/http://mio.to/album/Tor+Naam+%282012%29|deadurl=yes}}</ref> |- |"হৰে হৰে ৰামা" |Mickey J. Meyer | |নীলাক্ষি |<ref>{{cite web|title=Hare Hare Rama song info|url=http://mio.to/album/Tor+Naam+(2012)|archive-url=https://web.archive.org/web/20150731191509/http://mio.to/album/Tor+Naam+%282012%29|url-status=dead|archive-date=31 July 2015|publisher=MusicIndiaOnline|access-date=23 August 2015|archivedate=31 July 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150731191509/http://mio.to/album/Tor+Naam+%282012%29|deadurl=yes}}</ref> |- ! rowspan="4" |''ইডিয়ট'' | "পাগলী তোকে ৰাখবো" | rowspan="4" |শ্ৰী প্ৰিতম | |আকৃতি কক্কৰ |<ref>{{cite web|title=Pagli Toke Rakhbo song info|url=http://mio.to/album/Idiot+%282012%29|archive-url=https://web.archive.org/web/20151204111347/http://mio.to/album/Idiot+%282012%29|url-status=dead|archive-date=4 December 2015|publisher=MusicIndiaOnline|access-date=23 August 2015|archivedate=4 December 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151204111347/http://mio.to/album/Idiot+%282012%29|deadurl=yes}}</ref> |- |"ঝড় ওঠে মনে" | |[[মহালক্ষ্মী আয়াৰ]] |<ref>{{cite web|title=Jhor Othe Mone song info|url=http://mio.to/album/Idiot+%282012%29|archive-url=https://web.archive.org/web/20151204111347/http://mio.to/album/Idiot+%282012%29|url-status=dead|archive-date=4 December 2015|publisher=MusicIndiaOnline|access-date=23 August 2015|archivedate=4 December 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151204111347/http://mio.to/album/Idiot+%282012%29|deadurl=yes}}</ref> |- |"হৰি দিন তো গেলো" | |একক |<ref>{{cite web|title=Hori Din To Gelo song info|url=http://mio.to/album/Idiot+%282012%29|archive-url=https://web.archive.org/web/20151204111347/http://mio.to/album/Idiot+%282012%29|url-status=dead|archive-date=4 December 2015|publisher=MusicIndiaOnline|access-date=23 August 2015|archivedate=4 December 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151204111347/http://mio.to/album/Idiot+%282012%29|deadurl=yes}}</ref> |- |"হেভি লাগছে" | |একক |<ref>{{cite web|title=Heavy Lagchhe song info|url=http://mio.to/album/Idiot+%282012%29|archive-url=https://web.archive.org/web/20151204111347/http://mio.to/album/Idiot+%282012%29|url-status=dead|archive-date=4 December 2015|publisher=MusicIndiaOnline|access-date=23 August 2015|archivedate=4 December 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151204111347/http://mio.to/album/Idiot+%282012%29|deadurl=yes}}</ref> |- ! rowspan="2"|''পাগলু ২'' | "খুদা জানে" | rowspan="2" |জিৎ গাংগুলী |rowspan="2" |প্ৰসেন | [[শ্ৰেয়া ঘোষাল]], শ্যাম ভট্ট |<ref>{{cite web|title=Khuda Jaane song info|url=http://mio.to/album/Paglu+2+%282012%29|archive-url=https://web.archive.org/web/20141012081806/http://mio.to/album/Paglu+2+%282012%29|url-status=dead|archive-date=12 October 2014|publisher=MusicIndiaOnline|access-date=23 August 2015|archivedate=12 October 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141012081806/http://mio.to/album/Paglu+2+%282012%29|deadurl=yes}}</ref> |- |"হাবুডুবু হাবুডুবু" |আকৃতি কক্কৰ |<ref>{{cite web|title=Habudubu Habudubu Song info|url=http://mio.to/album/Paglu+2+%282012%29|archive-url=https://web.archive.org/web/20141012081806/http://mio.to/album/Paglu+2+%282012%29|url-status=dead|archive-date=12 October 2014|publisher=MusicIndiaOnline|access-date=23 August 2015|archivedate=12 October 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141012081806/http://mio.to/album/Paglu+2+%282012%29|deadurl=yes}}</ref> |- ! rowspan="2" |''ফিৰে এসো তুমি'' |"কিছু চুপি চুপি কথা" | rowspan="2" |অশোক ভাদ্ৰা | | জুন বেনাৰ্জী |<ref>{{cite web|title=Kichhu Chupi Chupi Kotha song info|url=http://www.gomolo.com/phire-eso-tumi-song-kichhu-chupi-chupi-katha/44004/25517|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015|archivedate=4 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304141444/http://www.gomolo.com/phire-eso-tumi-song-kichhu-chupi-chupi-katha/44004/25517|deadurl=yes}}</ref> |- |"কিছু কিছু কথা" | |একক |<ref>{{cite web|title=Kichhu Kichhu song info|url=http://www.gomolo.com/phire-eso-tumi-song-kichhu-kichhu-katha-bola-jay-na/44004/25518|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015|archivedate=4 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304210355/http://www.gomolo.com/phire-eso-tumi-song-kichhu-kichhu-katha-bola-jay-na/44004/25518|deadurl=yes}}</ref> |- ! ''জানেমন'' |"তোমাৰ আমাৰ প্ৰেম" | জিৎ গাংগুলী | প্ৰিয় চট্টোপাধ্যায় | একক |<ref>{{cite web|title=Tomar Amar Prem song info|url=http://mio.to/album/Jaaneman+%282012%29|archive-url=https://web.archive.org/web/20140816142715/http://mio.to/album/Jaaneman+%282012%29|url-status=dead|archive-date=16 August 2014|publisher=MusicIndiaOnline|access-date=23 August 2015|archivedate=16 August 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140816142715/http://mio.to/album/Jaaneman+%282012%29|deadurl=yes}}</ref> |- | rowspan="12" |'''২০১৩''' ! ''মজনু'' | "লনলি ভেৰি লনলি" | Savvy Gupta |প্ৰসেন | একক |- ! ''ৰংবাজ'' | "লাভ ইউ ছোনিয়" | জিৎ গাংগুলী | প্ৰসেন |মনালি ঠাকুৰ |<ref>{{cite web|title=Love You Soniyo song info|url=http://www.gomolo.com/rongbaaz-song-love-you-soniyo/45666/29744|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015|archivedate=4 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304121742/http://www.gomolo.com/rongbaaz-song-love-you-soniyo/45666/29744|deadurl=yes}}</ref> |- ! rowspan="2" |''খিলাড়ী'' | "পাগল আমি অলৰেডি" | rowspan="2" |শ্ৰী প্ৰিতম |rowspan="2" |শ্ৰী প্ৰিতম | [[মহালক্ষ্মী আয়াৰ]] |<ref>{{cite web|title=Pagol Ami Already Song Info|url=http://gaana.com/song/pagol-ami-already|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=16 August 2015|archivedate=6 October 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231006153425/https://gaana.com/song/pagol-ami-already|deadurl=yes}}</ref> |- |"কি দিয়া বানাইছে" | একক |<ref>{{cite web|title=Ki Diya Banaise Song Info|url=http://gaana.com/song/ki-diya-banaiche-tore-bhogoban|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=16 August 2015|archivedate=6 October 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231006153424/https://gaana.com/song/ki-diya-banaiche-tore-bhogoban|deadurl=yes}}</ref> |- ! ''খোকা ৪২০'' |"বিন তেৰে তেৰে বিন" | শ্ৰী প্ৰিতম | Smarajit Bandyopadhyay |একক |<ref>{{cite web|title=Bin Tere Tere Bin Song Info|url=http://gaana.com/song/bin-tere-tere-bin|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=16 August 2015|archivedate=6 October 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231006153443/https://gaana.com/song/bin-tere-tere-bin|deadurl=yes}}</ref> |- ! ''লাট্টু'' | "ভাবনাৰ তুলি দিয়ে" |বাপ্পী লাহড়ী | | একক |<ref>{{cite web|title=Bhabnaar Tuli Diye song info|url=http://www.gomolo.com/lattoo-song-bhabnar-tuli-diye/44174/29526|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015|archivedate=28 May 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160528162151/http://www.gomolo.com/lattoo-song-bhabnar-tuli-diye/44174/29526|deadurl=yes}}</ref> |- ! ''কানামাছি'' | "দিল দৰিয়ায়" | ঋষি চন্দা | প্ৰসেন |জুন বেনাৰ্জী |<ref>{{cite web|title=Dil Dorodiay song info|url=http://www.gomolo.com/kanamachhi-song-dil-darodiya/44000/29344|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015|archivedate=4 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304201900/http://www.gomolo.com/kanamachhi-song-dil-darodiya/44000/29344|deadurl=yes}}</ref> |- ! ''দিওয়ানা'' | "দে ছিগনেল" | দেব সেন | প্ৰসেনজিৎ মল্লিক | জুন বেনাৰ্জী, দেব সেন |<ref>{{cite web |title=De Signal song info|url=http://gaana.com/song/de-signal-1|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- ! ''মেঘ ৰ'দ্দুৰ'' | "আজ এবাৰ আমি একা" | ঋষি চন্দা | | একক |<ref>{{cite web|title=Aaj Abar Ami Eka song info|url=http://www.gomolo.com/megh-roddur-song-aaj-aabar-aami-eka/44715/29136|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015|archivedate=18 June 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170618000916/http://www.gomolo.com/megh-roddur-song-aaj-aabar-aami-eka/44715/29136|deadurl=yes}}</ref> |- ! rowspan="2"|''নিস্বাৰ্থ ভালোবাসা'' | "ঢাকাৰ পোলা" | rowspan="3" |আকাশ | rowspan="2" |আকাশ | rowspan="3" |একক | |- |"ঢাকাৰ পোলা" <small>(ৰিমিক্স ভাৰ্চন)</small> | |- ! ''এক টুকৰো তাৰা'' | "কান্দে ৰে" |দেবাংশু |<ref>{{cite web |title=Kande Re I কাঁদে ৰে I Zubeen Garg I Akassh I Ak Tukro Tara I 2013 Film Song info| website=[[YouTube]] | date=30 August 2020 |url=https://www.youtube.com/watch?v=jdJPZeZGtiY&ab_channel=Akassh |access-date=19 May 2025}}</ref> |- | rowspan="9" |'''২০১৪''' ! '' একচন '' | "ম্যায় আশিক হুঁ" | আকাশ |প্ৰিয় চট্টোপাধ্যায় | একক |<ref>{{cite web|title=Main Aashiq Hoon song info|url=http://gaana.com/song/main-aashiq-hoon|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015|archivedate=6 May 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150506051602/http://gaana.com/song/main-aashiq-hoon|deadurl=yes}}</ref> |- ! ''বিন্দাচ'' | "আজকে এই খুশিৰ দিনে" |দেৱী শ্ৰী প্ৰসাদ | প্ৰিয় চট্টোপাধ্যায় |একক | |- ! ''ম্যানগ্ৰুভ'' | "মাঝি ৰে মাঝি ৰে" | বৰুণ আৰু সুব্ৰত | | একক | |- ! ''ৰাতেৰ ৰজনীগন্ধা'' | "জীবন ৰে" |দেৱজিৎ ৰয় | | একক |<ref>{{cite web|title=Jibon Re song info|url=http://gaana.com/song/jibon-re-1|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=30 July 2015}}{{Dead link|date=October 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- ! ''চিৰদিনে তুমি যে আমাৰ ২'' |"মৌলা" |জিৎ গাংগুলী | | একক |<ref>{{cite web |title=Maula Song Info |url=https://itunes.apple.com/us/album/maula-re-maula-from-chirodini/id848867678|archive-url=https://web.archive.org/web/20160306231542/https://itunes.apple.com/us/album/maula-re-maula-from-chirodini/id848867678|url-status=dead|archive-date=6 March 2016|publisher=[[iTunes Store]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- ! rowspan="2" |''[[টান (২০১৪ চলচ্চিত্ৰ)|টান]] '' |"দূৰে কাছে আৰ কাছে দূৰে" | rowspan="2" |ইন্দ্ৰনীল দাশগুপ্ত | |rowspan="2" | একক | |- |"ফাগুন" (পুৰুষ) | |<ref>{{cite web|title=Fagun(Male) song info|url=http://gaana.com/song/fagun|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015|archivedate=13 May 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150513010305/http://gaana.com/song/fagun|deadurl=yes}}</ref> |- ! rowspan="2" | ''সাৰে চুয়াত্তৰ ঘোষপাড়া'' | "বাৰে বাৰে আৰ আসা হবেনা" | rowspan="2" | অশোক ভাদ্ৰা | | একক | |- |"চল যাই তোৰ হাত ধৰে" | | জুন বেনাৰ্জী | |- | rowspan="6" |'''২০১৫''' ! ''ৰোমিঅ' ভাৰ্চেচ জুলিয়েট'' |"ছাইয়্যা" | Savvy |প্ৰসেন |আকৃতি কক্কৰ |<ref>{{cite web|title=Saiyaan Song Info|url=http://gaana.com/album/romeo-vs-juliet-original-motion-picture-soundtrack|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}{{Dead link|date=October 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- ! rowspan="2" |''মিচ বাটাৰফ্লাই'' | "সাথিয়া" | rowspan="2" |শ্ৰী প্ৰিতম | |শীৰ্ষ ৰক্ষিত |<ref>{{cite web |title=Sathiyaa song info|url=http://www.saavn.com/s/song/bengali/Miss-Butterfly/Sathiyaa/AjAPWTdeRUQ|publisher=[[saavn]]|access-date=22 August 2016}}</ref> |- |"লেগেছে আগুন" | |পূৰ্ণিমা শ্ৰেষ্ঠ |<ref>{{cite web |title=Legeche Agun song info|url=http://www.saavn.com/s/song/bengali/Miss-Butterfly/Legecha-Agun/NVoAXS4EGnk|publisher=[[saavn]]|access-date=22 August 2016}}</ref> |- ! ''গ্ৰহণ'' | "ও প্ৰিয়া" | | |শ্ৰীজা সেনগুপ্তা | |- ! ''গুৰুকৃপা'' | "এ কেমন পৃথিবী" |অশোক ভাদ্ৰা | |একক |<ref>{{cite web |title= E Kemon Prithibi song info|url=http://gaana.com/song/e-kemon-prithibi|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- ! ''ফেচবুক'' |"মন" | দোলান মাইন্নাক | | একক | |- | rowspan="5" |'''২০১৬''' ! ''ডন নাম্বাৰ ৱান'' | "তোৰ ঠোঁটে লাভলি স্মাইল" | অশোক ভাদ্ৰা | | জুন বেনাৰ্জী | |- ! ''প্ৰেম কি বুঝিনি'' | "ৰং দিলো" |Savvy | সৌম্যদেব | একক | |- ! ''শেষ সংবাদ'' | "মাহি বে" | অমিত সূৰ | | একক | |- ! rowspan="2" | ''তুই যে আমাৰ'' | "একটু ছোঁৱাতে" | rowspan="2" |অশোক ভাদ্ৰা | |অন্বেষা দত্ত গুপ্ত |<ref>{{cite web |title=Ektu Chowate song info|date=March 2016 |url=http://www.saavn.com/s/song/bengali/Tui-Je-Amar/Ektu-Choyate/RB44eyV2YkE|publisher=[[saavn]]|access-date=22 August 2016}}</ref> |- | "স্বপ্ন সত্যি হলো" | |[[মহালক্ষ্মী আয়াৰ]] |<ref>{{cite web |title=Swapna Sotti Holo song info|date=March 2016 |url=http://www.saavn.com/s/song/bengali/Tui-Je-Amar/Swapna-Sotti-Holo/IVBGYQVxRkc|publisher=[[saavn]]|access-date=22 August 2016}}</ref> |- | rowspan="4" |'''২০১৭''' ! ''প্ৰেমি ও প্ৰেমি'' | "অনেক কথা ছিলো" | আকাশ |ৰবিউল ইছলাম জীবন | একক | |- ! rowspan="3" |''গোলিৰ মেছি'' |"এ পাড়াতে একটা মেছি" | rowspan="3" | Manas Kd. Madhyam | rowspan="3" |ৰাণ সমীৰণ | rowspan="3" |একক | |- |"এবুকেৰ আগুনে" | |- |"একটা ভুল কিযে যন্ত্ৰনা" | |- | rowspan="4" |'''২০১৮''' ! ''তবুও বসন্ত'' | "চেনা চেনা পথেৰ কুঁয়াশা সৰিয়ে" | সৌমিত্ৰ চট্টোপাধ্যায় (ৰামজী) | প্ৰিয় চট্টোপাধ্যায় | একক |<ref>{{cite web |title=Chena Chena Pather Kuasa Soriye song info| date=27 August 2018 |url=https://m.youtube.com/watch?v=5FpEBWb0PQE&feature=youtu.be|via=YouTube|access-date=7 December 2018}}</ref> |- ! ''তুই শুধু আমাৰ'' | "শানাইয়েৰ সুৰ" | দোলান মাইন্নাক | | মহালক্ষ্মী আয়াৰ |<ref>{{cite web |title=Shanai er Sur song info| date=22 August 2018 |url=https://m.youtube.com/watch?v=_fVuJ0RoLwI|via=YouTube|access-date=7 December 2018}}</ref> |- ! ''ৰং ৰুটে'' | "বনি বনি বনি" | দেব সেন | | বিকি এ খান, দেব সেন | |- ! ''আমি তোমাকে ভালোবাসি'' |"আমি ভালো নেই" |কুন্দন সাহা | |একক |<ref>{{Citation |title=Ami Valo Nei (Full Song) - Zubeen Garg - Download or Listen Free - JioSaavn |date=2018-05-23 |url=https://www.jiosaavn.com/song/ami-valo-nei/RAscRCRSQ3s |language=en-US |access-date=2022-05-14}}</ref> |- | rowspan="3" |'''২০১৯''' ! ''দ্য নাগৰিক'' | "সময়েৰ কথা আৰ" | দেবাংশু চক্ৰৱৰ্তী | | মৌমিতা ঘোষ | |- ! ''চামচাৰা'' | "সময়েৰ মায়াজাল" | [[জুবিন গাৰ্গ]] | সুমিত আচাৰ্য | বৰ্ণালী কলিতা | |- ! ''ও বন্ধু আমাৰ'' |"ও বন্ধু আমাৰ (শীৰ্ষক গীত)" |জয় - অঞ্জন |Bethun Bera |একক | |- | '''২০২১''' ! ''কিশলয়'' | "ভালো থাকে মন" | অমিত মিত্ৰ | সন্নয় মিত্ৰ | ইন্দ্ৰানী বেনাৰ্জী |<ref>{{Citation|title=Bhalo Thake Mon|date=2021-11-08|url=https://open.spotify.com/track/4F16cXoWM1l3k2piq6gbht|language=en|access-date=2021-11-13}}</ref> |- |'''২০২২''' ! ''ৰিয়েলিটি শ্ব''' |"ইচ্ছে মানেই তো স্বপ্ন দেখা" |অশোক ভাদ্ৰা | |একক | |} ==বাংলা এলবামৰ গীত== {| class="wikitable plainrowheaders" style="width:100%; textcolor:#000" |- ! scope="col" style="width:1%; "|''বছৰ'' ! scope="col" style="width:23%; "|এলবাম ! scope="col" style="width:21%; "|গীত ! scope="col" style="width:18%; "|সংগীতকাৰ ! scope="col" style="width:18%; "|লেখক ! সহশিল্পী ! scope="col" style="width:1%; " |তথ্যসূত্ৰ |- | rowspan="8" |২০০৭ ! rowspan="8" |''তুমি'' |"আসে কি না আসে" | rowspan="8" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | rowspan="8" |সুমিত আচাৰ্য |একক | |- |"মায়াবিনী" |কল্পনা | |- |"পাখি" | rowspan="4" |একক | |- |"নাৰ নেইয়া ৰে" | |- |"তুমি" | |- |"মায়া" | |- |"কে সুখী ধাৰাই" |কল্পনা | |- |"চখেৰী তাৰাতে" |কল্পনা | |- | rowspan="7" scope="row" | ২০১১ ! rowspan="7" |''প্ৰেম'' |"আমাৰ গানৰ কথাই" | colspan="2" rowspan="7" |ৰাজু সাহা | rowspan="2" |একক |<ref>{{cite web |title= Amar Gaaner Kothay Song Info|url=https://music.apple.com/us/album/amar-gaaner-kothay/581060056?i=581060110|publisher=[[iTunes Store]]|access-date=17 August 2015}}</ref> |- |"মাঝি ৰে" |<ref>{{cite web |title= Majhi Re Song Info|url=https://music.apple.com/us/album/majhi-re/581060056?i=581060119|publisher=[[iTunes Store]]|access-date=17 August 2015}}</ref> |- |"স্বপ্ন গুলো" | মণিষা |<ref>{{cite web |title= Swapno Gulo Song Info|url=https://music.apple.com/us/album/majhi-re/581060056?i=581060119|publisher=[[iTunes Store]]|access-date=17 August 2015}}</ref> |- |"আকাশ নীলে" | rowspan="4" |একক |<ref>{{cite web |title= Oi Akash Neele Song Info|url=https://music.apple.com/us/album/oi-akash-neele/581060056?i=581060126|publisher=[[iTunes Store]]|access-date=17 August 2015}}</ref> |- |"তুমি কেন আমাকে" |<ref>{{cite web |title= Tumi Keno Amake Song Info|url=https://music.apple.com/us/album/tumi-keno-amake/581060056?i=581060127|publisher=[[iTunes Store]]|access-date=17 August 2015}}</ref> |- |"বুঝি নি আমি" |<ref>{{cite web |title=Bujhi Ni Ami Song Info|url=https://music.apple.com/us/album/bujhi-ni-ami/581060056?i=581060249|publisher=[[iTunes Store]]|access-date=17 August 2015}}</ref> |- |"যাৰে যাৰে মন" |<ref>{{cite web |title=Jare Jare Mon Song Info|url=https://music.apple.com/us/album/jaare-jaare-mon/581060056?i=581060250|publisher=[[iTunes Store]]|access-date=17 August 2015}}</ref> |- | rowspan="4" scope="row" | ২০১২ ! rowspan="4" | ''মোৰে প্ৰিয়া '' |"মোৰে প্ৰিয়া" | colspan="2" rowspan="4" |প্ৰিয়ম সাহা | rowspan="4" |একক |<ref>{{Citation |title=More Priya |date=2022-12-09 |url=https://open.spotify.com/track/7KvdOhQU4DxHDdtiepjpCm |language=en |access-date=2023-01-09}}</ref><ref>{{Cite web |title=Zubeen Garg - Released... Bengali album "MORE PRIYA"... |url=https://www.facebook.com/ZUBEENsOFFICIAL/photos/a.441320525930993/456674737728905/?type=3 |access-date=2023-01-09 |website=www.facebook.com |language=en}}</ref> |- |"দিল দিল" |<ref>{{Citation |title=Dil Dil |date=2022-12-09 |url=https://open.spotify.com/track/0zrQxyoHWvf8TRoJyugP7I |language=en |access-date=2023-01-09}}</ref> |- | "হিয়া জ্বলে" |<ref>{{Citation |title=Hiya jole |date=2022-12-09 |url=https://open.spotify.com/track/3PuOQiCMAUoyVmnpfmPddu |language=en |access-date=2023-01-09}}</ref> |- | "এই পাগল মন" |<ref>{{Citation |title=Ei Pagol Mon |date=2022-12-09 |url=https://open.spotify.com/track/7IAzffijMxenSXXIrHkEMd |language=en |access-date=2023-01-09}}</ref> |- |২০১৩ ! ''বন্ধু যদি'' | "বন্ধু যদি (শীৰ্ষক গীত)" | অভিজিৎ ভট্টাচাৰ্য |সুমিত আচাৰ্য | একক |<ref>{{Citation |title=Bondhu Jodi |date=2025-05-19 |url=https://www.jiosaavn.com/album/bondhu-jodi/tLK2,r8xsIQ_ |language=en |access-date=2025-05-19}}</ref> |- |rowspan="2" |২০১৫ ! rowspan="2" | ''বন্ধু আমাৰ'' |"বন্ধু আমাৰ" |rowspan="2" | সম্ৰাট বোস |rowspan="2" | বৰ্ণালী | সোমচন্দ্ৰ ভট্টাচাৰ্য |<ref>{{Citation |title=Bondhu Aamar|date=2025-05-19 |url=https://open.spotify.com/track/2WBddS2VELfIsZsFqMhBgi?si=3ee566a6e0e343e4 |language=en |access-date=2025-05-19}}</ref> |- | "তোকে ছাড়া" |একক |<ref>{{Citation |title=Toke Chhara |date=2025-05-19 |url=https://open.spotify.com/track/1b984Dp386tQY2xt2QdhUA?si=21ceacec25cb4137 |language=en |access-date=2025-05-19}}</ref> |- |rowspan="2" |২০১৬ | '''ফিৰবনা আৰ বাড়ি''' (বাংলাদেশী এলবাম) | "ফিৰবনা বাড়ি (শীৰ্ষক গীত)" | পলাশ চৌধুৰী |পলাশ চৌধুৰী | একক | |- ! ''অ কন্যা'' | "কন্যা ৰে তুই" | অশোক ভাদ্ৰা |অশোক ভাদ্ৰা | চান্দা, গাৰ্গী |<ref>{{Citation |title=Konna Re Tui |date=2025-05-19 |url=https://open.spotify.com/track/0wgU14EsUWrRnt3wkvKRA7?si=91b9819e324a471a |language=en |access-date=2025-05-19}}</ref> |- | rowspan="2" |২০১৯ ! rowspan="2" | ''বৃষ্টি'' | "ঝাম ঝামা ঝাম" | rowspan="2" | তাপস ভাদুৰী | rowspan="2" | প্ৰিয় চতুপাধ্যায় | rowspan="2" |একক |<ref>{{Citation |title=Jham Jhama Jham |date=2025-05-19 |url=https://open.spotify.com/track/0kiwoZXv8AxduIuS53IB70?si=d6a04dd5c7a1495b |language=en |access-date=2025-05-19}}</ref> |- |"মন যা চায়" |<ref>{{Citation |title=Mon Jaa Chay |date=2025-05-19 |url=https://open.spotify.com/track/3VoPf5Act4FRz6UHoWCZMu?si=6ea644192dc24770 |language=en |access-date=2025-05-19}}</ref> |- | rowspan="2" |২০২১ ! ''এহসাস'' |"তোৰ জন্যে স্বপ্ন দেখেছি" |colspan="2" | লিংকন ৰয় চৌধুৰী |একক |<ref>{{Citation |title=Tor Jonye Swapno Dekhechi | date=19 May 2025|url=https://open.spotify.com/track/3ifRygrjLxdZVyo8mPmlyu?si=f75aae60596e4aac |language=en |access-date=2025-05-19}}</ref> |- ! ''আজ বাজা তুই ঢাক'' |"আজ বাজা তুই ঢাক" |বিক্ৰম ঘোষ |সুগতা গুহ |অমিত কুমাৰ, হৰিহৰণ, ছান, সোণা মোহপাত্ৰ, [[মহালক্ষ্মী আয়াৰ]], কৌশিকী চক্ৰৱৰ্তী |<ref name=":0">{{Citation|title=Aaj Baaja Tui Dhaak|date=2021-10-06|url=https://open.spotify.com/track/48Kj3jWFO94l4KX2cc1cwn|language=en|access-date=2021-10-19}}</ref> |- |} ==বাংলা একক গীত== {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" | বৰ্ষ ! scope="col" | গান ! scope="col" | সুৰকাৰ ! লেখক ! scope="col" | সহশিল্পী ! scope="col" | তথ্যসূত্ৰ |- | ২০১৯ | "ও মন" |colspan="2" |নীল |একক |<ref>{{Citation |title=O MON II A Bengali Sad song by Zubeen Garg II NEEL II 2019 |date=2025-05-19 |url=https://www.youtube.com/watch?v=BqVVTWn3MCc&ab_channel=NeeLzEntertainment |language=en-US |access-date=2025-05-19}}</ref> |- | rowspan="4" |২০২১ |"ও বেবী" |rowspan="3" |প্ৰসুন দাস |rowspan="2" |ৰিদ্ধি বৰুৱা | rowspan="3" |ৰিশা |<ref>{{Citation |title=O Baby {{!}} Zubeen Garg {{!}} Raisha {{!}} Official Music Video {{!}} Bangla New Song 2021 | date=6 May 2021 |url=https://www.youtube.com/watch?v=lHfmvtaFefw |language=en |access-date=2023-01-04}}</ref> |- |"কুৰ্বান" |<ref>{{Citation |title=Kurban (feat. Zubeen Garg) by Raisha Malik |date=2021-07-28 |url=https://music.apple.com/gb/album/kurban-feat-zubeen-garg/1578931536?i=1578931537 |language=en-GB |access-date=2023-01-04 |archivedate=2023-01-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230104062208/https://music.apple.com/gb/album/kurban-feat-zubeen-garg/1578931536?i=1578931537 }}</ref> |- |"পাৰোতো হাত বাড়িয়ে দাও" |প্ৰসেন |<ref>{{Citation |title=Paroto Hat Bariye Dao by Raisha Malik |date=2021-07-28 |url=https://music.apple.com/us/album/paroto-hat-bariye-dao/1578649711?i=1578649715 |language=en-US |access-date=2023-01-04 |archivedate=2023-01-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230104062207/https://music.apple.com/us/album/paroto-hat-bariye-dao/1578649711?i=1578649715 }}</ref> |- |"কলংক তোমাৰ নামে" |পলাশ চৌধুৰী |অন্ধ গোপাল গোসাঁই |একক |<ref>{{Citation |title=Kolongko Tomar Naame {{!}} কলংক তোমাৰ নামে {{!}} Zubeen Garg {{!}} Official Bengali Song 2021 | date=3 August 2021 |url=https://www.youtube.com/watch?v=OEKrVMREESY |language=en |access-date=2023-01-04}}</ref> |- |rowspan="2" |২০২২ | "য়াৰা বে" |colspan="2" |লিংকন ৰয় চৌধুৰী |একক |<ref>{{Citation |title=Yarra Ve song info | date=19 May 2025|url=https://open.spotify.com/track/04PMlrDiGyO4XDEHBZxKNS?si=0201fbf1693b4968 |language=en |access-date=2025-05-19}}</ref> |- |"তোমাৰ কথাই বোলে" |পূৰব সিংহ |মহম্মদ শহীদূৰ ৰহমান |একক |<ref>{{Citation |title=Tumar Kothai Bole on YouTube | date=19 May 2025|url=https://www.youtube.com/watch?v=DAHfpeQUIOk&ab_channel=ZeeMusicBangla |language=en |access-date=2025-05-19}}</ref> |- |rowspan="2" |২০২৩ |"বাজলো মাদল" |বিক্ৰম ঘোষ |সুগাত গুহ | দলীয় |<ref>{{Citation |title=Bajlo Madol | date=19 May 2025|url=https://open.spotify.com/track/0Vk0zPOz8Yrgit4O5sY6La?si=d637d48ff4fd4da7 |language=en |access-date=2025-05-19}}</ref> |- |"তোমাৰি আছি" |মনদ্বীপ কুমাৰ |সাহিন খান |একক |<ref>{{Citation |title=Tomari Achi - Single {{!}} Zubeen Garg {{!}} Sahin Khan {{!}} Official Bengali Song |url=https://open.spotify.com/track/2AveBVItgYd0QRVOiYD5nr?si=9b032ec2af5447a4 |language=en |access-date=2023-01-04}}</ref> |} ==[[ওড়িয়া]] গীত== {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" | বৰ্ষ ! scope="col" | এলবাম ! scope="col" | গান ! scope="col" | সুৰকাৰ ! গীতিকাৰ ! scope="col" | সহশিল্পী ! scope="col" | তথ্যসূত্ৰ |- |২০২২ | ''অঙ্গনা'' | "মোলী ফুলো কাহাৰো" | সঞ্জয় নায়ক | | একক |<ref>{{Citation |title=Moli Fulow Kaharo (Full Song) - Zubeen Garg, Sajan Nayak - Download or Listen Free - JioSaavn |date=2021-09-18 |url=https://www.jiosaavn.com/song/moli-fulow-kaharo/FlsiazloAUE |language=en-US |access-date=2023-01-04}}</ref> |} ==[[হিন্দী]] চলচ্চিত্ৰৰ গীত== {| class="wikitable plainrowheaders" style="width:100%" |- ! বছৰ ! scope="col" style="width:25%; "| ছবি ! scope="col" style="width:30%; "| গান ! scope="col" style="width:40%; "| সংগীত নিৰ্দেশক ! scope="col" style="width:25%; "| লেখক ! scope="col" style="width:20%; "| সহশিল্পী ! scope="col" style="width:1%; "| তথ্যসূত্ৰ |- |rowspan="2" |১৯৯৭ ! rowspan="2" |''পুৰাণি কবৰ'' |"কুছ তু কহোঁ" |rowspan="2" |ইছফাকুৱেল |rowspan="2" |বিষু ৰাজ | rowspan="6" |একক | |- |"দিল মেৰা চুৰায়া এক হাছিনা" | |- | rowspan="2" |১৯৯৮ ! ''[[দিল ছে..]]'' |"পখি পখি বিদেখী" (Score) | rowspan="2" |[[এ আৰ ৰহমান]] |জুবিন গাৰ্গ |<ref name=":8">{{Cite web |date=2004-12-30 |title=The Week |url=http://www.the-week.com/25jan02/currentevents_article10.htm |access-date= |archive-url=https://web.archive.org/web/20041230013855/http://www.the-week.com/25jan02/currentevents_article10.htm |archive-date=30 December 2004 }}</ref> |- ! ''ডোলী সজা কে ৰখনা'' |(Score) | | |- |১৯৯৯ ! ''বাস্তৱ'' |(Score) |যতীন-ললিত | | |- |২০০০ ! ''[[ফিজা]]'' |"মেৰে ৱতন : Amaan's Fury" |ৰঞ্জিত বাৰোত |[[গুলজাৰ]] |<ref name=":3">{{Citation |title=Fiza (July 2000, Cassette) |date= July 2000|url=https://www.discogs.com/release/13462031-Anu-Malik-Fiza-In-Search-Of-Her-Brother |language=en |access-date=}}</ref><ref name=":4">{{Citation |title=Mere Watan: Amaan's Fury |date= |url=https://open.spotify.com/track/7xNesrcsdqTOh3S4o8vUTF |language=en |access-date=}}</ref> |- | rowspan="2" |২০০১ ! ''মুঝে কুছ কহনা হ্যায়'' |"গুঞ্চা হ্যায় গুল হ্যায়" | rowspan="2" |অনু মালিক |সমীৰ |[[চনু নিগম]] |<ref name=":5">{{Citation |title=Mujhe Kucch Kehna Hai (Apr 2001, Cassette) |date=April 2001 |url=https://www.discogs.com/release/14588553-Anu-Malik-Sameer-Mujhe-Kucch-Kehna-Hai |language=en |access-date=}}</ref><ref name=":6">{{Citation |title=Guncha Hai Gul Hai |date= |url=https://open.spotify.com/track/4ir5QTK8PUY08ROWc4Aary |language=en |access-date=}}</ref> |- ! ''অশোকা'' |"ৰশ্নি সে" |গুলজাৰ |অভিজিৎ ভট্টাচাৰ্য, অলকা য়াগনিক |<ref name=":8" /> |- | rowspan="8" |২০০২ ! ''য়ে হ্যায় জ্বলবা'' |"ধীৰে ধীৰে" |হিমেশ ৰেচমিয়া |সুধাকৰ শৰ্মা |[[উদিত নাৰায়ণ]], [[অলকা য়াগনিক]] |<ref>{{Citation |title=Yeh Hai Jalwa (Feb 2002, Cassette) |date=February 2002 |url=https://www.discogs.com/release/17834350-Himesh-Reshammiya-Sudhakar-Sharma-Yeh-Hai-Jalwa |language=en |access-date=}}</ref><ref>{{Citation |title=Dhire Dhire |date= |url=https://open.spotify.com/track/5rrkmXZG3l5Dwjllpw1Fua |language=en |access-date=}}</ref> |- ! rowspan="4" |''কাঁটে'' |"ৰামা ৰে" | rowspan="6" | আনন্দ ৰাজ আনন্দ | rowspan="4" | দেৱ কোহলী |[[সঞ্জয় দত্ত]], [[শান]], আনন্দ ৰাজ আনন্দ, সুদেশ ভোছলে |<ref>{{Citation |title=Kaante (June 2002, Cassette) |date=June 2002 |url=https://www.discogs.com/release/13675746-Anand-Raaj-Anand-Lucky-Ali-VishalShekhar-Kaante |language=en |access-date=}}</ref><ref>{{Citation |title=Rama Re |date=2002-06-28 |url=https://open.spotify.com/track/7c1m5A039cjQHzZa9Lw3xh |language=en |access-date=}}</ref> |- |"সোচা নহী থা" |[[শান]] |<ref>{{Citation |title=Socha Nahin Tha |date=2002-06-28 |url=https://open.spotify.com/track/1HwRA6ut0fQ8cfPNi7Jjw7 |language=en |access-date=}}</ref> |- |"ৰামা ৰে (Thums Up Remix)" |[[সঞ্জয় দত্ত]], [[শান]], আনন্দ ৰাজ আনন্দ, সুদেশ ভোছলে |<ref>{{Citation |title=Rama Re (Thums Up Remix) |date=2002-06-28 |url=https://open.spotify.com/track/5iYyWMsnTnzR7vWMA0hchY |language=en |access-date=}}</ref> |- |"মাহি বে" |সুখবিন্দৰ সিং, ৰিচা শৰ্মা |<ref>{{Citation |title=Maahi Ve |date=2002-06-28 |url=https://open.spotify.com/track/1wqdo6IYGnS4NYx98cWk1d |language=en |access-date=}}</ref> |- ! ''জাল'' |"জো প্যাৰ তুমনে" |সমীৰ |চিত্ৰা, আনন্দ ৰাজ আনন্দ |<ref>{{Cite web |title=Jaal (Aug 2002, CD) |url=https://www.ebay.com/itm/304278887958?_ul=IN |access-date= |website= |language=en}}</ref><ref>{{Citation |title=Jo Pyar Tumne |date= |url=https://open.spotify.com/track/27ux7hlhATIJGTpvY8qQL1 |language=en |access-date=}}</ref> |- ! ''সন্ধ্যা'' |"সন্ধ্যা" |সাহিন ইকবাল |একক |<ref>{{Citation |title=Sandhya (Sept 2002, CD) |date=September 2002 |url=https://www.discogs.com/release/12459484-Anand-Raj-Anand-Sandhya-The-Fear-Within |language=en |access-date=}}</ref> |- ! ''হাথিয়াৰ'' |"সঞ্জয় দত্তৰ থিম্" (score) |আনন্দ ৰাজ আনন্দ | |একক |<ref>{{Citation |title=Sanjay Dutt & Shilpa Shetty get Married (Hathyar) | date=19 April 2012 |url=https://www.youtube.com/watch?v=w1jkYt564cw |access-date=2023-06-24 |language=en}}</ref><ref>{{Citation |title=Sanjay Dutt shoots himself (Hathyar) | date=19 April 2012 |url=https://www.youtube.com/watch?v=CaIS_SNKM8E |access-date=2023-06-24 |language=en}}</ref> |- | rowspan="11" |২০০৩ ! rowspan="3" |''ভেলেণ্টাইন ডেচ'' |"জীনা জীনা - ইংৰাজী" | rowspan="3" |জয়ন্ত পাঠক | rowspan="3" |ৰূপ জোহাৰী |কে কে, মেহনাজ |<ref>{{Citation |title=Jeena Jeena - English |date=2002-01-01 |url=https://open.spotify.com/track/2V4gStjlZCMkV5EmG2HyCE |access-date=2023-06-21 |language=en}}</ref> |- |"জীনা জীনা - হিন্দী" |Leslie Lewis, সঞ্জীৱনী |<ref>{{Citation |title=Jeena Jeena - Hindi |date=2002-01-01 |url=https://open.spotify.com/track/0AHote7fqLKWWhJF3JXOqn |access-date=2023-06-21 |language=en}}</ref> |- |"চাহতে হ্যায় প্যাৰ" |সস্তিকা |<ref>{{Citation |title=Chahate Hain Pyar |date=2002-01-01 |url=https://open.spotify.com/track/6NmYF14cTBglUByGGLvpxy |access-date=2023-06-21 |language=en}}</ref> |- ! ''মুম্বাই ছে আয়া মেৰা দোস্ত'' |"কোই ভিগা হে ৰং ছে" |অনু মালিক |সমীৰ |চনু নিগম, অলকা য়াগনিক |<ref>{{Citation |title=Mumbai Se Aaya Mera Dost |date=2003 |url=https://www.discogs.com/release/12466223-Anu-Malik-Sameer-Mumbai-Se-Aaya-Mera-Dost |language=en |access-date=}}</ref><ref>{{Citation |title=Koi Bheege Hai Rang Se |date=2003-04-14 |url=https://open.spotify.com/track/7maVfE3mYseTVjfJKs2SGA |language=en |access-date=}}</ref> |- ! ''ম্যায়ঁ প্ৰেম কী দিৱানী হুঁ'' |"বানী বানী" |অনু মালিক |দেৱ কোহলী |চিত্ৰা |<ref>{{Citation |title=Bani Bani |date=2003-01-01 |url=https://open.spotify.com/track/3D8ft7ZiUhIPojGw0knOlx |access-date=2023-06-29 |language=en}}</ref> |- ! ''চুপকে ছে'' |"দিলদৰা" |ৰঞ্জিত বাৰোত |আব্বাছ |গায়ত্ৰী গাঞ্জাৱালা |<ref>{{Citation |title=Chupke Se (...One More Reason To Smile! ) |date=2003 |url=https://www.discogs.com/release/12300780-Vishal-Bhardwaj-Gulzar-Chupke-Se-One-More-Reason-To-Smile |language=en |access-date=}}</ref><ref>{{Citation |title=Dildara |date=2003-05-27 |url=https://open.spotify.com/track/4zNGb7WyuvzdoTH5vUx07o |language=en |access-date=}}</ref> |- ! rowspan="3"|''মুদ্দা'' |"সোপনে সাৰে" |rowspan="3"|জিৎ-প্ৰীতম |rowspan="3"|সৌৰভ শুক্লা |একক |<ref>{{Citation |title=Mudda (The Issue) |date=2003 |url=https://www.discogs.com/release/12466287-Jeet-Pritam-Mudda-The-Issue |language=en |access-date=}}</ref> |- |"খ্বাবোঁ কী (পুৰুষ ভাৰ্চন)" |[[হৰিহৰণ]] | |- |"খ্বাবোঁ কী (মহিলা ভাৰ্চন)" |[[কবিতা কৃষ্ণমূৰ্তি]] | |- ! rowspan="2"|''প্লেন'' |"আনে ৱালা পল (দ্বিতীয় ভাৰ্চন)" |rowspan="2"|আনন্দ ৰাজ আনন্দ |rowspan="2"|দেৱ কোহলী |rowspan="2"|উদিত নাৰায়ণ, আনন্দ ৰাজ আনন্দ, অভিজিৎ ভট্টাচাৰ্য, বাবুল সুপ্ৰিয় | |- |"আনে ৱালা পল" | |- | rowspan="7" |২০০৪ ! rowspan="2" |''অগ্নিপংখ'' |"ইস্ক ইস্ক মে" | rowspan="2" | প্ৰীতম | rowspan="2" | ৰবি বসন্ত |[[কৈলাশ খেৰ]], জছপ্ৰীত নৰুলা, ছেলিম মাৰ্ছেণ্ট | |- |"ৰব্বা" |কৈলাশ খেৰ, জছপ্ৰীত নৰুলা | |- ! ''আন'' |"জুগনু কী পায়ল" |অনু মালিক | তেজপাল কৌৰ | শাস্বতী ফুকন | |- ! ''গৰ্ব'' |"মাৰহাবা" |অনু মালিক |দেৱ কোহলী |[[সুনীধি চৌহান]] | |- ! ''এক হাচিনা থী'' |"এক হাচিনা থী" | rowspan="2" |অমৰ মোহিলে | rowspan="2" | | rowspan="2" |ডোমিনিক | |- ! ''গৰ্ব'' | "এক হাচিনা থী (ৰিমিক্স)" | |- ! ''মুছাফিৰ'' |"ৰামা ৰে<br /><small>(The Boys Are Back Mix)"</small> |আনন্দ ৰাজ আনন্দ |দেৱ কোহলী |সঞ্জয় দত্ত, শান | |- | rowspan="2" |২০০৫ ! ''Fareb'' |"জাউঁ কাহাঁ" |অনু মালিক |ছৈয়দ কোৱাদ্ৰী |উদিত নাৰায়ণ, শ্ৰদ্ধা পণ্ডিত |<ref>{{Citation |title=Fareb |date=May 2005 |url=https://www.discogs.com/release/13470365-Anu-Malik-Sayeed-Quadri-Fareb |language=en |access-date=}}</ref><ref>{{Citation |title=Jaoon Kahan |date=2005-07-05 |url=https://open.spotify.com/track/0TgenblkncPvhPvajUe2pC |language=en |access-date=}}</ref> |- ! ''Brides Wanted'' |"পায়েল কী ছম ছম" |ৰঞ্জিত বাৰোত |দেৱ কোহলী |একক |<ref>{{Citation |title=Ranjit Barot - Brides Wanted |url=https://www.discogs.com/release/24965035-Ranjit-Barot-Brides-Wanted- |language=en |access-date=2023-01-08}}</ref> |- | rowspan="15" |২০০৬ ! rowspan="2"|''গেংষ্টাৰ'' |"য়া আলি" |rowspan="2"|প্ৰীতম |rowspan="2"|ছৌয়িদ কোৱাদ্ৰী |rowspan="2"|একক |<ref>{{Citation |title=Gangster - A Love Story |date=2006 |url=https://www.discogs.com/release/11567792-Pritam-Sayeed-Quadri-Gangster-A-Love-Story |language=en |access-date=}}</ref><ref>{{Citation |title=Ya Ali |date=2006-12-01 |url=https://open.spotify.com/track/1LJRNbwOZ9TopITPaWDbsr |language=en |access-date=}}</ref> |- |"য়া আলি (ৰিমিক্স)" | |- ! rowspan="6"|''ষ্ট্ৰিংচ'' |"পিয়া মিলন কো জানা" |rowspan="6"|[[জুবিন গাৰ্গ]] | দীপক স্নেহ |একক | |- |"কেয়চে কহুঁ" |অজয় ঝিংৰাণ, জুবিন গাৰ্গ |শাস্বতী ফুকন | |- |"ইস্ক নমাজী" |মিনু সিং |rowspan="2"|একক | |- |"ৰামো ৰামো" |অজয় ঝিংৰাণ | |- |"ৰিমঝিম ৰিমঝিম" |সুমিত আচাৰ্য |[[অনিন্দিতা পাল]], বৃষ্টি শইকীয়া | |- |"মন্ত্ৰ (ওম)" |বাবা নাগাৰ্জুন |পাপন, সৌৰিন ৰয় চৌধুৰী | |- ! rowspan="2" |''বচ এক পল'' |"জিন্দেগী হোশ মে" | rowspan="2" |বিবেক ফিলিপ | rowspan="2" |অমিতাভ বাৰ্মা |[[কে কে]] |<ref>{{Citation |title=Bas Ek Pal |date=15 September 2006 |url=https://www.discogs.com/release/21271087-Pritam-Mithoon-Vivek-Philip-Bas-Ek-Pal-Original-Motion-Picture-Soundtrack |language=en |access-date=}}</ref><ref>{{Citation |title=Zindagi Hosh Mein (From "Bas Ek Pal") |date=2006-09-15 |url=https://open.spotify.com/track/52noDYPxsTMJ4o8vWHWDXu |language=en |access-date=2023-01-08}}</ref> |- |"জিন্দেগী হোশ মে<br /><small>(ৰিমিক্স)"</small> |একক |<ref>{{Citation |title=Zindagi Hosh Main - Remix |date=2006-09-15 |url=https://open.spotify.com/track/6HbUZf0WGodbagJiYU74ek |language=en |access-date=2023-01-08}}</ref> |- ! ''প্যাৰ কা ছাইড এফেক্ট '' |"জানে ক্যা" |প্ৰীতম |ময়ূৰ পুৰী |একক |<ref>{{Citation |title=Pritam, Mayur Puri - Pyaar Ke Side/Effects |date=November 2006 |url=https://www.discogs.com/release/17942224-Pritam-Mayur-Puri-Pyaar-Ke-SideEffects |language=en |access-date=2023-01-08}}</ref><ref>{{Citation |title=Jaane Kya |date=2006-06-20 |url=https://open.spotify.com/track/56iHSxAZ2jKlUSDvIOcFxm |language=en |access-date=2023-01-08}}</ref> |- ! rowspan="2"|''জিন্দেগী ৰকচ্'' |"ৰাব্বী" |rowspan="2"|অনু মালিক |rowspan="2"|মুদ্দাছাৰ আজিছ |rowspan="2"|[[সুনিধি চৌহান]], কৃষ্ণা বেওৰা | |- |"ৰাব্বী (ৰিমিক্স)" | |- ! rowspan="2"|''আই ছি ইউ'' |"সুবহ সুবহ" |rowspan="2"|বিশাল-শেখৰ |rowspan="2"|বিশাল দদলানি |rowspan="2"|একক |<ref>{{cite web|title=Subah Subah song info|url=http://gaana.com/song/subah-subah-4|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=27 July 2015|archivedate=1 May 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150501064222/http://gaana.com/song/subah-subah-4|deadurl=yes}}</ref> |- |"সুবহ সুবহ (ৰিমিক্স)" |<ref>{{cite web|title=Subah Subah Remix song info|url=http://gaana.com/song/subah-subah-remix|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=27 July 2015|archivedate=8 May 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150508162148/http://gaana.com/song/subah-subah-remix|deadurl=yes}}</ref> |- | rowspan="20" |২০০৭ ! ''নেহলে পে দেহলা'' |"হোগা হোগা খুদা গৱা" |আনন্দ ৰাজ আনন্দ |সমীৰ |একক |<ref>{{cite web |title=Hoga Hoga Khuda Gawa song info |url=http://gaana.com/song/hoga-hoga-khuda-gawah|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=30 July 2015}}</ref> |- ! rowspan="2"|''নমস্তে লণ্ডন'' |"দিলৰুবা" |rowspan="2"|হিমেশ ৰেচমিয়া |rowspan="2"|জাভেদ আখটাৰ |rowspan="2"|আলিছা চিহনাই |<ref>{{cite web|title=Dilruba song info|url=http://gaana.com/song/dilruba-25|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015|archivedate=10 August 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150810205855/http://gaana.com/song/dilruba-25|deadurl=yes}}</ref> |- |"দিলৰুবা (ৰিমিক্স)" |<ref>{{cite web|title=Dilruba Remix|url=http://gaana.com/song/dilruba-remix|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015|archivedate=10 August 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150810191731/http://gaana.com/song/dilruba-remix|deadurl=yes}}</ref> |- ! rowspan="2"|''বিগ ব্ৰাদাৰ'' |"জগ লাল লাল লাল" |rowspan="2"|সন্দেশ শাণ্ডিল্য |rowspan="2"| অনিল পাণ্ডে |একক |<ref>{{cite web |title=Jag Lal Lal song info|url=http://www.saavn.com/s/song/hindi/Big-Brother/Jag-Lal-Lal-Lal-Lal-Ii/MSZbBxdyUlU|publisher=[[saavn]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- |"জগ লাল লাল লাল (ভাৰ্চন ৩)" |ওস্তাদ চুলতান খান |<ref>{{cite web |title=Jag Lal Lal III song info|url=http://www.saavn.com/s/song/hindi/Big-Brother/Jag-Lal-Lal-Lal-Lal-Ii/MSZbBxdyUlU|publisher=[[saavn]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- ! rowspan="2"|''লাইফ মে কভী কভী'' |"হম খুশী কী চাহ মে" |rowspan="2"|ললিত পণ্ডিত |rowspan="2"|সমীৰ |একক |<ref>{{cite web |title=Hum Khushi Ki Chah Mein song info|url=http://www.saavn.com/s/song/hindi/Life-Mein-Kabhie-Kabhiee/Hum-Khushi-Ki-Chah-Mein/Iy4hUDwHTkc|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- |"হম খুশী কী চাহ মে (দ্বৈত)" |[[অলকা য়াগনিক]] |<ref>{{cite web |title=Hum Khushi Ki Chah Mein (Rock mix) song info|url=http://www.saavn.com/s/song/hindi/Life-Mein-Kabhie-Kabhiee/Hum-Khushi-Ki-Chah-Rock-Remix/OF45fDVyRUU|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- ! ''গুড বয়, বেড বয়'' |"দৰ্দ-এ-দিল" |হিমেশ ৰেচমিয়া |সমীৰ | |<ref>{{cite web |title=Dard-E-Dil |url= http://www.saavn.com/s/song/hindi/Good-Boy-Bad-Boy/Dard-E-Dil/XT9YYj9ZQ2Q|publisher=[[saavn]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- ! ''ৰকিব'' |"তুম হ'" |প্ৰীতম |সমীৰ |তুলসী কুমাৰ |<ref>{{cite web |title=Tum Ho Meri Sadaa song info|url=http://www.saavn.com/s/song/hindi/Raqeeb---Rival-In-Love/Tum-Ho-Meri-Duwa/JiwDUBtHQ2A|publisher=[[saavn]]|access-date=30 July 2015}}</ref> |- ! ''আপনে'' |"আঁখ বিচ" (ফিল্ম ভাৰ্চন) |হিমেশ ৰেচমিয়া |সমীৰ |[[শান]], কুনাল গাঞ্জাৱালা, অমৃতা, হিমেশ ৰেচমিয়া | |- ! rowspan="3"|''দ্য ট্ৰেইন'' |"তেৰী তমন্না" |rowspan="3"|মিথুন |rowspan="3"|ছৈয়দ কোৱাদ্ৰী |rowspan="3"|শিল্পা ৰাও, কে কে |<ref>{{cite web |title=Teri Tamanna song info |url=https://itunes.apple.com/in/album/teri-tamanna/id510344093?i=510344156|archive-url=https://web.archive.org/web/20141208013132/https://itunes.apple.com/in/album/teri-tamanna/id510344093?i=510344156|url-status=dead|archive-date=8 December 2014|publisher=[[iTunes Store]]|access-date=18 September 2014}}</ref> |- |"তেৰী তমন্না (ইউৰ' মিক্স)" |<ref>{{cite web |title=Teri Tamanna (Euro Mix) song info |url=https://itunes.apple.com/in/album/teri-tamanna-euro-mix-goldeyy/id510344093?i=510344169|archive-url=https://web.archive.org/web/20141208013136/https://itunes.apple.com/in/album/teri-tamanna-euro-mix-goldeyy/id510344093?i=510344169|url-status=dead|archive-date=8 December 2014|publisher=[[iTunes Store]]|access-date=18 September 2014}}</ref> |- |"তেৰী তমন্না (ক্লাব মিক্স)" |<ref>{{cite web |title=Teri Tamanna (Club Mix) song info |url=https://itunes.apple.com/in/album/teri-tamanna-club-mix-ak|publisher=[[iTunes Store]]|access-date=18 September 2014}}{{dead link|date=March 2025|bot=medic}}{{cbignore|bot=medic}}</ref> |- ! ''ঝুম বৰাবৰ ঝুম'' |"J-B-J" |শংকৰ-এহশান-লয় |[[গুলজাৰ]] |[[শংকৰ মহাদেৱন]], [[সুনিধি চৌহান]] |<ref>{{cite web |title= J-B-J Song Info|url=http://www.saavn.com/s/song/hindi/Jhoom-Barabar-Jhoom/Jbj/MTBGfTVFX1Q|publisher=[[saavn]]|access-date=30 July 2015}}</ref> |- ! ''বম্বে টু গোৱা'' |"লেটচ্ এনজয়" |নীতিন শংকৰ |শাব্বিৰ আহমেদ |একক |<ref>{{cite web |title=Let's Enjoy song info|url=http://www.saavn.com/s/song/hindi/Journey-Bombay-to-Goa:-Laughter-Unlimited/Lets-Enjoy/BCwFWkJUeVk|publisher=[[saavn]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- ! ''মাই ফ্ৰেইণ্ড গণেশা'' |"শিল সুত্তা কী আঁখো" |পি. শংকৰ, এহশান আহমেদ, নিৰ্মল-শংকৰ, আৰ্. ৰয়, লক্ষ্মী-বসন্ত |ৰবি বাৰ্মা | |<ref>{{cite web|title=Shael Sutta Ki Aankhon song info|url=http://myswar.com/song_details/my-friend-ganesha-2007-shael-sutha-ke-ankhon-1|publisher=myswar|access-date=26 July 2015}}{{Dead link|date=September 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- ! ''নকাব'' |"এক দিন তেৰী ৰাহোঁ (ৰিমিক্স)" |প্ৰীতম |সমীৰ | |<ref>{{cite web |title=Ek Din Teri Rahoon (remix) song info|url=http://www.saavn.com/s/song/hindi/Naqaab/Ek-Din-Teri-Raahon-Remix/JwwJeRNEU0I|publisher=[[saavn]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- ! ''ভিক্ট'ৰিয়া নং ২০৩'' |"জিন্দেগী আ গয়ী" |বিজু শাহ |বিৰ্মা মালিক |একক |<ref>{{cite web |title=Zindagi Aa Gayi song info|url=http://gaana.com/song/zindagi-aa-gayi|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- ! ''কেয়ছে কহে'' |"কি কছুৰ" |প্ৰীতম |কুঁৱৰ জুনেজা | |<ref>{{cite web |title=Kee Kasoor song info|url=http://gaana.com/song/kee-kasoor|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- ! ''Manorama Six Feet Under'' |"ৱহ ভিগী পল" |জয়েশ গান্ধী |সুৰেন্দ্ৰ মিশ্ৰ, জয়েশ গান্ধী |একক |<ref>{{cite web |title= Woh Bheege Pal Song Info|date=10 December 2007|url=http://www.saavn.com/s/song/hindi/Manorama-Six-Feet-Under/Woh-Bheege-Pal-Zubeen-Garg/AhgzQy0FQUo|publisher=[[saavn]]|access-date=30 July 2015}}</ref> |- |rowspan="11" |২০০৮ ! scope="row" rowspan="4"|''দেশদ্ৰোহী'' |"তু জান ছে প্যাৰা" |rowspan="4"|নিখিল-বিনয় |rowspan="4"|কামাল ৰশিদ খান |rowspan="2"|শ্বেতা পণ্ডিত |<ref>{{cite web |title= Tu Jaan Se Pyara song info|url=http://gaana.com/song/tu-jaan-se-pyara|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- |"তু জান ছে প্যাৰা" (ৰিমিক্স) |<ref>{{cite web |title= Tu Jaan Se Pyara Remix song info|url=http://gaana.com/song/tu-jaan-se-pyara-remix|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- |"মেৰে হালাত য়েহ" |rowspan=2|একক |<ref>{{cite web |title= Mere Halaat Yeh song info |url=http://gaana.com/song/mere-halaat-ye|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- |"মেৰে হালাত য়েহ (ভাৰ্চন ২)" |<ref>{{cite web |title= Mere Halaat Yeh Part 1 song info|url=http://gaana.com/song/mere-halaat-ye-1|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- ! ''তেৰা নাম'' |"চশমে বদ্দুৰ" |বিষ্ণু নাৰায়ণ |ৰিশি আজাদ |একক | |- ! scope="row"|''হেল্ল''' |"ৰব কা বন্দা" |সাজিদ-ৱাজিদ |জালিছ শ্বেৰৱানী |[[চনু নিগম]], [[সুনিধি চৌহান]] |<ref>{{cite web |title=Rab Ka Banda song info|url=http://www.saavn.com/s/song/hindi/Hello/Rab-Ka-Banda/Mh4mVzFmcHI|publisher=[[saavn]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- ! scope="row"|''মিছন ইন্তানবুল'' |"দিলদাৰা" |অনু মালিক |সমীৰ |সুনিধি চৌহান |<ref>{{cite web |title=Yaar Mera Dildara song info|url=http://www.saavn.com/s/song/hindi/Mission-Istaanbul/Yaar-Mera-Dildaara/BDsGBzEHfmU|publisher=[[saavn]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- ! scope="row"|''হাস্তে হাস্তে'' |"আলমাদা শেৰে খুদা" |অনু মালিক |সমীৰ |rowspan=5|একক |<ref>{{cite web |title=Almaad Sere Khuda Song Info|url=http://www.saavn.com/s/song/hindi/Hastey-Hastey-Follow-Your-Heart/Almadad/JTAjAExHc0k|publisher=[[saavn]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- ! scope="row" rowspan="3"|''বম্বে টু বেংকক'' |"ধীৰে ধীৰে" |rowspan="3"|ছেলিম–ছুলেইমান |rowspan="3"|মীৰ আলী হাচান |<ref>{{cite web |title=Dheere Dheere song info|url=http://gaana.com/song/dheere-dheere-7|access-date=26 July 2015}}</ref> |- |"ধীৰে ধীৰে" (ৰিমিক্স) |<ref>{{cite web |title=Dheere Dheere (remix) song info|url=http://gaana.com/song/dheere-dheere-remix|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- |"চাহে জুদা হো" (মুভি ভাৰ্চন) | |- |rowspan="4"|২০০৯ ! ''ক্যি ক্লাব'' |"এক পল তেৰে বীনা" |সাগৰ দেশাই | |একক |- ! scope="row"|''Y.M.I. য়েহ মেৰা ইণ্ডিয়া'' |"বাঁসুৰী" |সুহাস, সিদ্ধাৰ্থ, কবিতা শেঠ |কবিতা শেঠ, আশ্ৰিফ দেহেলভী, এন. চন্দ্ৰা |একক |<ref>{{cite web |title= Bansuri song info|url=http://www.saavn.com/s/song/hindi/Y.M.I.-Yeh-Mera-India/Bansuri/PEU4V0V9WFo|publisher=[[saavn]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- |'''ফাষ্ট ফ'ৰৱাৰ্ড''' |"দিল মে জুনুন হ্যায়" |ডিজে আকবৰ ছামি |ইৰশাদ কামিল, শাব্বিৰ আহমেদ |rowspan="3"|একক |<ref>{{cite web |title= Dil Mein Junoon Hai song info|date=27 November 2012|url=http://www.saavn.com/s/song/hindi/Fast-Forward/Dil-Mein-Junoon/Nz8yWQB8A2Y|publisher=[[saavn]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- |'''লণ্ডন ড্ৰিমছ''' |"শোলা শোলা" |শংকৰ-এহশান-লয় |প্ৰসূন জোশী |<ref>{{cite web |title=Shola Shola song info|date=16 September 2009 |url=http://www.saavn.com/s/song/hindi/London-Dreams/Shola-Shola-Hai-Tu/F1A5WhMCVVU|publisher=[[saavn]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- |rowspan="9"|২০১০ |'''দায়েঁ য়া বায়েঁ''' |"ভোৰ কা সাজ" |বিবেক ফিলিপ | |rowspan=3|একক |- ! scope="row" rowspan="2"|''Musaa-The Most Wanted'' |"ৱক্ত বড়া বেইমান" |rowspan="2"|ইলিয়াচ, জয়দ্বীপ, সন্তোষ শৰ্মা |rowspan="2"|ইব্ৰাহিম আশিক |<ref>{{cite web |title=Waqt Bada Baimaan O Rabba song info|url=http://www.saavn.com/s/song/hindi/Musaa-The-Most-Wanted/Waqt-Bada-Baimaan-O-Rabba/ElsBVTkFXkY|publisher=[[saavn]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- |"দিলনে জিছে আপনা কাহা" |<ref>{{cite web |title=Dil Ne Jise Apna Kaha song info|url=http://www.saavn.com/s/song/hindi/Musaa-The-Most-Wanted/Dil-Ne-Jise-Apna-Kaha/SAsYQRleQn0|publisher=[[saavn]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- ! scope="row" rowspan="2"|''আশায়েঁ'' |"অব মুঝকো জীনা" |rowspan="2"|ছেলিম–ছুলেইমান |rowspan="2"|মীৰ আলী হাচান |rowspan="2"|সমীক্ষা চন্দ্ৰা |<ref>{{cite web |title=Ab Mujko Jeena song info |url=http://gaana.com/song/ab-mujhko-jeena|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- |"অব মুঝকো জীনা" (ৰিমিক্স) |<ref>{{cite web |title= Ab Mujko Jeena (Remix) song info |url=http://gaana.com/song/ab-mujhko-jeena-remix|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- ! scope="row"|''কুছ কৰিয়ে'' |"ৱজুদ কী তালাশ হ্যায়" |ওংকাৰ, সুমিত্ৰা আয়াৰ |ছেলিম বঞ্জাৰী |[[মহালক্ষ্মী আয়াৰ]], নৱৰাজ |<ref>{{cite web|title=Wajood Ki Talash Hai song info|url=http://myswar.com/song_details/kuchh-kariye-2010-wajood-ki-talash-hai-9|publisher=myswar|access-date=26 July 2015|archivedate=4 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304085347/http://myswar.com/song_details/kuchh-kariye-2010-wajood-ki-talash-hai-9|deadurl=yes}}</ref> |- ! scope="row" rowspan="2"|''আখিৰি ডিছিছন'' |"মৌলা মেৰে মৌলা" | colspan="2" rowspan="2" |হানিফ শ্বেইখ |rowspan="3"|একক |<ref>{{cite web |title=Maula Mere Maula song info|url=http://www.saavn.com/s/song/hindi/Aakhari-Decision/Maula-Mere-Maula-Mere/QRkgHEcCDwo|publisher=[[saavn]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- |"মৌলা মেৰে মৌলা" (ৰিমিক্স) |<ref>{{cite web |title=Maula Mere Maula (Remix) song info|url=http://www.saavn.com/s/song/hindi/Aakhari-Decision/Maula-Mere-Maula-Mere-Remix/JQZfVCF9bl8|publisher=[[saavn]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- ! scope="row"|''মিছন ১১ জুলাই'' |"মৌলা ৰেহেম কৰ" |আফছাৰ – সাজিদ |চাহাব আল্লাহাবাদী | |- |rowspan="3"|২০১১ ! scope="row" rowspan="2"|''পল পল ডোলে মন'' |"দিল ডোলে" |rowspan="2"|তিমথী হাঞ্চে দাস, বিমান বৰুৱা, অৰূপ দত্ত |rowspan="2"|পৱন মিশ্ৰ |rowspan="2"|মহালক্ষ্মী আয়াৰ |<ref>{{cite web|title=Dil Doley song info|url=http://gaana.com/song/dil-doley|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}{{Dead link|date=October 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- |"পইথা ভাত" |<ref>{{cite web|title=Poitha Bhat song info|url=http://gaana.com/song/paita-bhaat|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015|archivedate=19 March 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150319113236/http://gaana.com/song/paita-bhaat|deadurl=yes}}</ref> |- ! scope="row"|''দম মাৰো দম'' |"জানা হ্যায়" |প্ৰীতম |জয়দ্বীপ সাহনী |একক |<ref>{{cite web |title=Jaana Hai song info |url=http://gaana.com/song/jaana-hai-5|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- |rowspan="5"|২০১২ ! scope="row"|''ইটচ্ ৰকিং দৰ্দ-এ-ডিস্ক''' |"মহব্বত" |বাপ্পী লাহড়ী |বিৰাগ মিশ্ৰ |[[অলকা য়াগনিক]] |<ref>{{cite web |title= Mohabbat song info|date=15 October 2012|url=http://www.saavn.com/s/song/hindi/Its-Rocking-Dard-E-Disco/Mohabat/AhABay5KBHU|publisher=[[saavn]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- ! scope="row"|''OMG – ওহ মাই গড্! '' | "ওহ মাই গড্ (ছাউণ্ডট্ৰেক)" |হিমেশ ৰেচমিয়া |শাব্বিৰ আহমেদ | |<ref>{{cite web |title=Oh My God (Soundtrack) song info|date=24 August 2012|url=http://www.saavn.com/s/song/hindi/OMG-Oh-My-God! /Oh-My-God-Sound-Track/EQQfWjl3T3Q|publisher=[[saavn]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- ! scope="row"|''ৰাজ 3D'' |"ক্যা ৰাজ হ্যায়" |জিৎ গাংগুলী |কুমাৰ |[[শ্ৰেয়া ঘোষাল]] |<ref>{{cite web |title=Kya Raaz Hai song info|date=24 August 2012|url=http://www.saavn.com/s/song/hindi/OMG-Oh-My-God! /Oh-My-God-Sound-Track/EQQfWjl3T3Q|publisher=[[saavn]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- ! scope="row" rowspan="2"|''উমংগ'' |"অকেলা হুঁ ম্যায়ঁ" |rowspan="2"|জগদীশ লালৱানী |rowspan="2"|শাদাব আখতাৰ |rowspan="2"|একক |<ref>{{cite web |title= Akela Hoon Mein song info|url=http://gaana.com/song/akela-hoon-main-3|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- |"অকেলা হুঁ ম্যায়ঁ" (ৰিমিক্স) |<ref>{{cite web |title= Akela Hoon Mein Remix song info|url=http://gaana.com/song/akela-hoon-main-remix|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- |rowspan="4"|২০১৩ ! scope="row"|''মহাভাৰত'' |"কাল কিউ" |ৰাজেন্দ্ৰ শিৱ |আছাদ আজমেৰী |একক |<ref>{{cite web |title=Kaal Kyon Song Info|url=http://www.saavn.com/s/song/hindi/Mahabharat/Kaal-Kyon/RFgyQgNWBVg|publisher=[[saavn]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- ! scope="row" rowspan="2"|''কৃষ থ্ৰি'' |"দিল তুহি বাতা" |rowspan="2"|ৰাজেশ ৰোছন |rowspan="2"|সমীৰ |rowspan="2"|আলিছা চিহনাই |<ref name="gaana1">{{cite web |title= Dil Tu Hi Bataa song info |url=http://gaana.com/song/03-dil-tu-hi-bataamp3|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- |"দিল তুহি বাতা" (ৰিমিক্স) |<ref name="gaana1"/> |- ! scope="row"|''ব্লাডি ইস্ক'' |"কিল মি" |অশোক ভাদ্ৰা |Kumaar |ঊষা উত্থুপ |<ref>{{cite web|title=Kill Me song info|url=http://gaana.com/song/kill-me|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015|archivedate=19 March 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150319224941/http://gaana.com/song/kill-me|deadurl=yes}}</ref> |- |২০১৪ ! scope="row"|''মুম্বাই ১২৫ কিঃমিঃ 3D'' |"তেৰে বিনা" |মণি শৰ্মা |হৰ্ষিত তোমাৰ |একক |<ref>{{cite web |title=Tere Bina Song info|url=http://www.saavn.com/s/song/hindi/Mahabharat/Kaal-Kyon/RFgyQgNWBVg|publisher=[[saavn]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- |rowspan="4"|২০১৫ ! scope="row"|''হামাৰী অধুৰী কাহানী'' |"য়েহ কেইছা জগহ" |[[জিৎ গাংগুলী]] |ৰশ্মি বিৰাগ |দিপালী সাঠে | |- ! scope="row"|''Chinar Daastaan-E-Ishq'' |"আলবিদা" |ছেলিম সেন, ছিদ্দিক সেন |জামিল আহমেদ |একক |<ref>{{cite web |title=Alvida song info |url=https://itunes.apple.com/us/album/alvida/id1126338814?i=1126339386|archive-url=https://web.archive.org/web/20160921201910/https://itunes.apple.com/us/album/alvida/id1126338814?i=1126339386|url-status=dead|archive-date=21 September 2016|publisher=[[iTunes Store]]|access-date=18 July 2016}}</ref> |- ! scope="row"|''Meeruthiya Gangsters'' |"শীৰ্ষক গীত" |বিবেক কৰ |কুমাৰ |দেৱ নেগী |<ref>{{cite web |title= Title Song Info |url=https://itunes.apple.com/us/album/meeruthiya-gangsters-from/id1033840830?i=1033840978|archive-url=https://web.archive.org/web/20160204000536/https://itunes.apple.com/us/album/meeruthiya-gangsters-from/id1033840830?i=1033840978|url-status=dead|archive-date=4 February 2016|publisher=[[iTunes Store]]|access-date=28 August 2015}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.indiawest.com/entertainment/bollywood/meeruthiya-gangsters-music-review-title-track-has-smart-but-noisy/article_f1a25e28-4dd3-11e5-b381-23b2dc93335e.html|title='Meeruthiya Gangsters' Music Review: Title Track Has Smart but Noisy Lyrics|date=29 August 2015|work=IndiaWest.com|access-date=11 November 2015|archivedate=1 September 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150901100911/http://www.indiawest.com/entertainment/bollywood/meeruthiya-gangsters-music-review-title-track-has-smart-but-noisy/article_f1a25e28-4dd3-11e5-b381-23b2dc93335e.html|deadurl=yes}}</ref> |- ! scope="row"|''One Last Question'' |"চলতে চলতে" |অনুৰাগ শইকীয়া |ৰোহিত নিকাম |একক | |- |rowspan="2"|২০১৬ ! scope="row" rowspan="2"|''দিল তো দিৱানা হ্যায়'' |"দিল তো দিৱানা হ্যায় (শীৰ্ষক গীত)" |rowspan="2"|[[জুবিন গাৰ্গ]], আনন্দ ৰাজ আনন্দ |rowspan="2"|[[Kumar Vishwas]] |rowspan="2"|একক |<ref>{{cite web |title=Dil Toh Deewana Hai Song Info |date = 24 February 2016|url=https://itunes.apple.com/us/album/dil-toh-deewana-hai/id1118904686?i=1118904824|archive-url=https://web.archive.org/web/20160921205013/https://itunes.apple.com/us/album/dil-toh-deewana-hai/id1118904686?i=1118904824|url-status=dead|archive-date=21 September 2016|publisher=[[iTunes Store]]|access-date=5 June 2016}}</ref> |- |"ধূপ খিলে জব তুম মুছকুৰাও" |<ref>{{cite web |title=Dhoop Khile Jab Tum Muskarao Song Info |date = 24 February 2016|url=https://itunes.apple.com/us/album/dhoop-khile-jab-tum-muskarao/id1118904686?i=1118904887|archive-url=https://web.archive.org/web/20160921204956/https://itunes.apple.com/us/album/dhoop-khile-jab-tum-muskarao/id1118904686?i=1118904887|url-status=dead|archive-date=21 September 2016|publisher=[[iTunes Store]]|access-date=5 June 2016}}</ref> |- |rowspan="4"|২০১৭ ! scope="row"|''গলতী ছিৰ্ফ তুম্হাৰী'' |"তেৰা চেহৰা" |সাহিল ৰায়ান |ছেলিম আশফ্ৰি |ছেলিম আশফ্ৰি |rowspan=2|একক |- ! scope="row"|''গেংচ অৱ নৰ্থ ইষ্ট'' |"ধীৰে ধীৰে" |rowspan = "2" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |বেঞ্জামিন | |- ! scope="row"|''মিছন চাইনা'' |"নেইনো ছে নিকলতে" |সুমিত আচাৰ্য |তোৰী | |- ! scope="row"|''লাভ ইউ ফেমিলি'' |"তুনে ছুৱাঁ – বৰস জা" |নৰেশ কাৰৱালা |নৰেশ কাৰৱালা |মেগনা য়াগনিক | |- |২০২১ ! ''Murder At Teesri Manzil 302'' |"ইস্ক ন্যেয়্য কৰনা" |সাজিদ-ৱাজিদ |জেলিচ শ্বেৰৱানী |একক |<ref>{{Citation |title=Ishq Nayo Karna {{!}} Murder At Teesri Manzil 302 {{!}} Music Video {{!}} Watch Now on ZEE5 | date=10 January 2022 |url=https://www.youtube.com/watch?v=yTi-FMrFF0Y |language=en |access-date=2022-10-19}}</ref> |- |২০২২ ! ''Shadow Assassins'' |"কভী ধূপ কভী ছাৱঁ" |আশু চক্ৰৱৰ্তী |ৰাজশ্ৰী দে |একক |<ref>{{Citation |title=Kabhi Dhoop Kabhi Chaon (From "Shadow Assassins") | date=19 October 2022 |url=https://www.youtube.com/watch?v=khvdH0SLqVk |language=en |access-date=2022-10-20}}</ref> |- |২০২৪ ! ''ৱহ ভী দিন থে'' |"ৰুঠোঁ" |[[জয় বৰুৱা]] |ইৰছাদ কামিল |মনালি ঠাকুৰ | |- |} ==হিন্দী ৱেবচিৰিজৰ গীত== {| class="wikitable plainrowheaders" style="width:100%" |- ! scope="col" style="width:23%; "| ৱেবচিৰিজ ! scope="col" style="width:1%; "| বৰ্ষ ! scope="col" style="width:21%; "| গীত ! scope="col" style="width:17%; "| সুৰকাৰ ! লেখক ! scope="col" style="width:18%; "| সহশিল্পী ! scope="col" style="width:1%; "| Ref. |- ! ''TVF Tripling:(Season 2)'' | ২০১৯ |"তু কাহাঁ হ্যায়" | নীলোৎপল বৰা | হুছেইন হাইদ্ৰী | একক | <ref>{{Citation |title=Tu Kahaan Hai |date=2019-04-03 |url=https://open.spotify.com/track/3JW9ymWCxaI4DZuu1sSqmI |language=en |access-date=2019-04-03}}</ref> |- |} ==হিন্দী এলবামৰ গীত== {| class="wikitable plainrowheaders" style="width:100%" |- ! scope="col"| বৰ্ষ ! scope="col"| এলবাম ! scope="col"| গীত ! scope="col"| সুৰকাৰ ! লেখক ! scope="col"| সহশিল্পী ! scope="col"| তথ্যসূত্ৰ ! টোকা |- | rowspan="8" |'''১৯৯৫''' ! rowspan="8" |''চান্দনী ৰাত'' |"চান্দনী ৰাতহ্যায় ছনম" | rowspan="8" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | rowspan="8" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | rowspan="8" |একক | | ''হাঁহিলে তুমি''ৰ হিন্দী সংস্কৰণ |- |"আশা মেৰী আশা" | |''আশা মোৰ আশা''ৰ হিন্দী সংস্কৰণ |- |"মায়া কেইছী হে য়ে মায়া" | |''মায়া মাথো মায়া''ৰ হিন্দী সংস্কৰণ |- |"আখীয়া হে য়া কোয়ি" | | |- |"কাম অন ছুইট গাৰ্ল" | | |- |"কেইছে কহু কব ছে মে'" | | |- |"মেহবুবা অ' মেহবুবা" |<ref>{{Cite web|title="Mehbooba O Mehbooba" (Zubeen's First Animation Video)|url=https://vimeo.com/594234827|access-date=2020-08-30|website=Vimeo|language=en}}</ref> | |- |"অঞ্জনা অ' নীলাঞ্জনা" | | |- | rowspan="8" |'''১৯৯৬''' ! rowspan="8" |''ছন্দা'' |"ছন্দা" | rowspan="8" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | rowspan="8" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | rowspan="8" |একক | | |- |"প্যাৰ চে" | | |- |"কাল কো" | | |- |"জীৱন হে'" | | |- |"গীত গানে" | | |- |"য়ে সচ্ছ্ হে'" | | |- |"জীনা" | | |- |"দূৰ" | |''দূৰ দূৰণিৰে মন জোনাকী মন''ৰ হিন্দী সংস্কৰণ |- | rowspan="4" |'''১৯৯৮''' ! rowspan="4" |''য়ুহী কভী'' |"য়ুহী কভী" | rowspan="3" |মিকো |অনন্ত যোশী | rowspan="4" |একক | rowspan="4" |<ref>{{Citation |title=জুবিন গাৰ্গ, জ'জ', অজয় সিং মিকো - য়ুহী কভী |date=১৯৯৮ |url=https://www.discogs.com/release/15323196-Zubeen-Garg-Jojo-Ajay-Singha-Miko-Yuhi-Kabhi |language=en |access-date=2022-07-28}}</ref> | |- |"তুম ঔৰ তুমহাৰা খয়াল" | rowspan="2" |মিকো | |- |"ক্যা য়ে প্যাৰ হে'" | |- |"আই নিড ইয়ৰ লাভ টুডে" |জুবিন গাৰ্গ |সুমিত আচাৰ্য | |- | rowspan="7" |'''২০০০''' ! rowspan="5" |''স্পৰ্শ'' |"ইছ দুনীয়া কী ৰাহ' মে'" | rowspan="5" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | rowspan="3" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | rowspan="4" |একক |<ref>{{Citation|title="Iss Duniya Ki Raahon Mein"|url=https://www.youtube.com/watch?v=_NvulTi4wqM|access-date=2020-08-17|website=YouTube| date=31 July 2020 |language=en}}</ref> | |- |"নাম অপনা" |<ref>{{Citation|title="Naam Apna Likh Gaya Hai" by Zubeen Garg and Sagarika|url=https://www.youtube.com/watch?v=QgyFxF0QDGo|access-date=2018-06-17|website=YouTube| date=27 December 2017 |language=en}}</ref> | |- |"সুনো য়ে আছমান" |<ref>{{Citation|title="Sunoh Yeh Aasman" (Cover Song)|url=https://www.youtube.com/watch?v=XQ9NXN_DhVA|access-date=2010-12-12|website=YouTube| date=11 November 2010 |language=en}}</ref><ref>{{Citation|title="Sunoh Yeh Aasman" (Original Version)|url=https://www.youtube.com/watch?v=8C86unXVIcY|access-date=2020-08-12|website=YouTube| date=16 May 2020 |language=en}}</ref> | |- |"কভী চ'ছা" |সাগৰিকা মুখাৰ্জী দা ক'ষ্টা |<ref>{{Citation|title="Kabhi Socha (Cover Song)"|url=https://www.youtube.com/watch?v=n6cNCWnj-Lk|access-date=2011-11-27|website=YouTube| date=10 November 2011 |language=en}}</ref> | |- |"ক্যা হোনে লাগা মুঝে" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |[[মহালক্ষ্মী আয়াৰ]], সাগৰিকা মুখাৰ্জী দা ক'ষ্টা |<ref>{{Citation|title="Kya Hone Laga Mujhe" - Zubeen Garg, Mahalaxmi Iyer and Sagarika| date=9 July 2021 |url=https://www.youtube.com/watch?v=zQwkGbsx7dE|publisher=YouTube|access-date=10 July 2021}}</ref> | |- ! rowspan="2" |''ছেণ্ড্ৰম অফ লাভ'' |"য়ে লেহৰে'" | rowspan="2" |চাবা | rowspan="2" |চাবা |পদ্মিনী | | |- |"কুচ্ছ্ লমহে" |একক | | |- | rowspan="15" |'''২০০৭''' ! ''Ustad Sultan Khan & Friends'' | "ছান্দ্ তাৰে" |চুহেল ৰেইজ খান | | |<ref>{{cite web|title=Chand taare Song Info|url=http://myswar.com/song_details/ustad-sultan-khan-friends-yaad-piya-ki-aayi-2007-chand-taare-7|publisher=myswar|access-date=26 July 2015|archivedate=4 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304085351/http://myswar.com/song_details/ustad-sultan-khan-friends-yaad-piya-ki-aayi-2007-chand-taare-7|deadurl=yes}}</ref> | |- ! rowspan="3" |''ৰসিয়া সাজন'' |"ৰসিয়া সাজন" | rowspan="3" | ইছমাইল দৰবাৰ | | rowspan="3" |একক |<ref>{{cite web|title=Rasiya Saajan song info|url=https://mio.to/album/Rasiya+Saajan|publisher=MusicIndiaOnline|access-date=23 August 2015|archive-date=8 June 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180608084521/http://mio.to/album/Rasiya+Saajan|url-status=dead|archivedate=8 June 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180608084521/http://mio.to/album/Rasiya+Saajan|deadurl=yes}}</ref> | |- |"ৰানাইয়া" | |<ref>{{cite web|title=Ranaiya song info|url=https://mio.to/album/Rasiya+Saajan|publisher=MusicIndiaOnline|access-date=23 August 2015|archive-date=8 June 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180608084521/http://mio.to/album/Rasiya+Saajan|url-status=dead|archivedate=8 June 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180608084521/http://mio.to/album/Rasiya+Saajan|deadurl=yes}}</ref> | |- |"ৰসিয়া সাজন (নৃত্যৰ মিশ্ৰণ)" | | | |- ! ''ইণ্ডিয়ান ব্ৰাদাৰ্ছ'' |"মৌলা" | colspan="2" |হানিফ শ্বেইখ |একক |<ref>{{Citation |title=Maula (Full Song) - Zubeen Garg - Download or Listen Free - JioSaavn |date=2007-07-26 |url=https://www.jiosaavn.com/song/maula/NlwbZT5-eXU |language=en-US |access-date=2023-01-09}}</ref> | |- ! rowspan="10" |'' [[জিন্দেগী (শ্ৰব্য এলবাম)|জিন্দেগী]]'' |"জিয়া লাগে না" | rowspan="10" |আলাপ দুদুল | | rowspan="3" |একক |<ref>{{cite web |title=Jia Lage Na Song Info|url=http://gaana.com/song/jia-lage-na-1|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> | |- |"জিয়া ৰে' জিয়া" | |<ref>{{cite web|title=Jia Re Jia Song Info|url=http://gaana.com/song/jia-re-jia-re|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015|archive-date=15 September 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140915125623/http://gaana.com/song/jia-re-jia-re|url-status=dead|archivedate=15 September 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140915125623/http://gaana.com/song/jia-re-jia-re|deadurl=yes}}</ref> | | |- |"নজাৰে' কৰম হো" | |<ref>{{cite web |title=Nazaren Karam Ho Song Info|url=http://gaana.com/song/shaam-dhal-jaye|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> | |- |"পল পল বেকল" | |rowspan=2|কে এছ চিথ্ৰা |<ref>{{cite web |title=Pal Pal Bekal Song Info|url=http://gaana.com/song/pal-pal-bekal|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> | |- |"শাম ধাল জায়ে'" | |<ref>{{cite web |title=Shaam Dhal Jaye Song Info|url=http://gaana.com/song/shaam-dhal-jaye|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> | |- |"তু হী তু হে'" | |শ্বাফকাট আমানাত আলী |<ref>{{cite web |title=Tu Hi Tu Hai Song Info|url=http://gaana.com/song/tu-hi-tu-hai-3|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> | |- |"উড়তে পৰিন্দো কে" | |rowspan=4|একক |<ref>{{cite web |title=Udte Parindon Ke Song Info|url=http://gaana.com/song/udte-parindon-ke|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> | |- |"উড়তে পৰিন্দো কে (হাউচ মিক্স)" | |<ref>{{cite web|title=Udte Parindon Ke song info|url=http://mio.to/album/Zubeen+Garg/Zindagi|archive-url=https://web.archive.org/web/20211019214429/https://mio.to/album/Zubeen+Garg/Zindagi|url-status=dead|archive-date=19 October 2021|publisher=MusicIndiaOnline|access-date=23 August 2015|archivedate=19 October 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211019214429/https://mio.to/album/Zubeen+Garg/Zindagi|deadurl=yes}}</ref> | |- |"জিন্দেগী কহী গুম হ্যায়" | |<ref>{{cite web |title=Zindagi Kahin Gum Hai Song Info|url=http://gaana.com/song/zindagi-kahin-gum-hai|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> | |- |"জিন্দেগী কহী গুম হ্যায় (ৰিমিক্স)" | |<ref>{{cite web |title=Zindagi Kahin Gum Hai (Remix) Song Info|url=http://gaana.com/song/zindagi-kahin-gum-hai|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> | |- | rowspan="5" | '''২০০৮''' ! rowspan="4" |''দিৱাংগী বোলে লোগ'' |"আল্লা আল্লা মেৰে মৌলা" | rowspan="4" |নায়াব ৰাজা | |ৰুবিনা | rowspan="4" | | |- |"তেৰা ছায়া নেহী" | |rowspan=3|একক | |- |"ইস্ক্ হুৱা" | | |- |"কুৰ্বান মেৰী জিন্দেগী" | | |- ! ''Aye! Hip Hopper – IshQ Bector '' |"My World- অ' জোনে জোনালী" |ইস্ক্ বেক্টৰ | |একক |<ref>{{cite web |title=My World- O June Junali song Info|url=http://www.saavn.com/s/song/hindi/Junglee-Mirchi-Mix/Aye-Hip-Hoppers---Ishq-Bector/HQ8kAg5ncnk|publisher=[[saavn]]|access-date=30 July 2015}}</ref> | |- | rowspan="2" | ২০০৮ ! rowspan="2" | ''ফিৰ আয়া বিহু ঝুম কে ১'' | "দিল মে' তু হে" | rowspan="2" | | | rowspan="2" | | | |- | "নিন্দ উৰী মেৰা ছে'ন" | | | |- | rowspan="4" |'''২০০৯''' ! rowspan="4" |''ফিৰ আয়া বিহু ঝুম কে ২'' |"দিল দিৱানা" |rowspan=4| | |একক |<ref>{{cite web |title=Dil Diwana song Info|url=http://www.saavn.com/s/song/hindi/Phir-Bhiu-Aaya-Jhoom-Ke/Dil-Diwana/NiYzUjBJflc|publisher=[[saavn]]|access-date=30 July 2015}}</ref> | |- | "দিলৰুবা" | |rowspan=2|সুমাধা |<ref>{{cite web |title=Dilruba song Info|url=http://www.saavn.com/s/song/hindi/Phir-Bhiu-Aaya-Jhoom-Ke/Dilruba/XT8YeiRmZkA|publisher=[[saavn]]|access-date=30 July 2015}}</ref> | |- | "গ'ৰী জৰা" | |<ref>{{cite web |title=Gori Jara song Info|url=http://www.saavn.com/s/song/hindi/Phir-Bhiu-Aaya-Jhoom-Ke/Gori-Jara/KT8bUh5kfnA|publisher=[[saavn]]|access-date=30 July 2015}}</ref> | |- | "বিহু – অলপ মৰম" | | জংকী |<ref>{{cite web |title=Bihu – Alop Morom song Info|url=http://www.saavn.com/s/song/hindi/Phir-Bhiu-Aaya-Jhoom-Ke/Bihu---Alop-Morom/XREIbgBAfGw|publisher=[[saavn]]|access-date=30 July 2015}}</ref> | |- | rowspan="2" |'''২০০৯''' ! ''Humm – Towards Nirvana'' | "তিতলিয়ো জেইচা মন" |কমলেশ শামনিয়া | |একক |<ref>{{cite web|title=Titliyon Jaisa Mann Song Info|url=http://gaana.com/song/titliyon-jaisa-mann|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=16 August 2015|archivedate=10 May 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150510023748/http://gaana.com/song/titliyon-jaisa-mann|deadurl=yes}}</ref> | |- ! ''A.R. Rahman – Signature Collection (CD 3)'' | "মেয় ৰামতা জোগী" |[[এ আৰ ৰহমান]] | | তুলসী কুমাৰ |<ref>{{Cite web |title=Ramta Jogi |url=http://www.saavn.com/s/song/hindi/A.R.-Rahman-Signature-Collection/Main-Ramta-Jogi/BQcnBANGYGQ&#124; publisher= |access-date=17 August 2015 |website=}}{{dead link|date=September 2023}}</ref> | |- | rowspan="3" |'''২০১০''' ! rowspan="2" |''আজাদী – Voice of the People (Sampler)'' | "অভি অভি" | rowspan="2" | | | rowspan="2" | | | |- |"আজাদী" | | | |- ! ''ARRK '' |"সুনলে ৰাহি" | | | rowspan="2" |একক | | |- |'''২০১১''' ! ''তেৰী আঁখে'' | "য়া খুদা" |ৰাজ আশু |মুৰলি আগৰৱাল |<ref>{{cite web |title=Ya Khuda Song Info|url=http://www.saavn.com/s/song/hindi/Teri-Aankhein/Ya-Khuda/RykmBiRAZkM|publisher=[[saavn]]|access-date=30 July 2015}}</ref> | |- | rowspan="15" | '''২০১৩''' ! rowspan="8" | ''[[পাকীজা (শ্ৰব্য এলবাম)|পাকীজা]]'' |"পাকীজা" | rowspan="8" | [[জুবিন গাৰ্গ]] | | rowspan="8" | একক |<ref>{{cite web |title=Pakeeza Song Info|url=http://gaana.com/song/pakeeza|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> | |- |"প্ৰিয়া" | |<ref>{{cite web |title= Piya Song Info|url=http://gaana.com/song/piya-3|access-date=26 July 2015}}</ref> | |- |"কেহকশা" | |<ref>{{cite web |title= Kehkasha Song Info|url=http://gaana.com/song/kehkasha|access-date=26 July 2015}}</ref> | |- |"পিয়া মোৰে" | |<ref>{{cite web |title= Piya More Song Info|url=http://gaana.com/song/piya-more |publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> | |- |"চলতে চলো ৰে" | |<ref>{{cite web |title= Chalte Chalo Re Song Info|url=http://gaana.com/song/chalte-chalo-re|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> | |- |"ৰামা ৰামা" | |<ref>{{cite web |title= Rama Rama Song Info|url=http://gaana.com/song/pakeeza|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> | |- |"আই কেন লিভ ফ'ৰ ইউ" | | | |- |"কাফুৰ" | |<ref>{{cite web |title=Kafur Song Info |url=http://gaana.com/song/kafur|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=17 August 2015}}</ref> | |- ! ''বাহোঁ মেঁ'' |"হেয় বদতোমীজ" | | | | |Recorded the song in 2009.<ref>{{Cite web |title=#Tbt the recording session with Zubeen... - Staccato Records |url=https://www.facebook.com/795742413822775/posts/tbt-the-recording-session-with-zubeen-garg-for-the-album-baahon-meinreminiscence/3135306846532975/ |access-date=2023-01-14 |website=www.facebook.com |language=en}}</ref> |- ! rowspan="2" |''দিল কি জুবান'' |"কৰম কৰ এয় ইলাহি" | rowspan="2" | য়াচিন দৰবাৰ | | rowspan="2" | |<ref>{{cite web |title=Karam Kar Aie Elahi Song Info|url=http://gaana.com/song/karam-kar-aie-elahii|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=30 July 2015}}</ref> | |- |"নেইনা তো নেইনা" | |<ref>{{cite web |title= Naina To Naina Song Info|url=http://gaana.com/song/naina-to-naina|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=30 July 2015}}</ref> | |- ! rowspan="4" |''ইস্ক ফৰেভাৰ'' |"ফৰোগ জিন্দেগী মে" | rowspan="4" | অমিত শাৰদ ত্ৰিবেদী | | rowspan="4" | একক |<ref>{{cite web|title=Farog Zindgi Main Song Info|url=http://gaana.com/song/farog-zindgi-main|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=30 July 2015|archivedate=9 February 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160209231535/http://gaana.com/song/farog-zindgi-main|deadurl=yes}}</ref> | |- |"মেৰা য়াৰ মিলা দে ৰব্বা" | |<ref>{{cite web|title=Mera Yaar Mila De Rabba Song Info|url=http://gaana.com/song/mera-yaar-mila-de-rabba|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=30 July 2015|archivedate=9 February 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160209231745/http://gaana.com/song/mera-yaar-mila-de-rabba|deadurl=yes}}</ref> | |- |"তেৰী তালাশ" | |<ref>{{cite web|title=Teri Talash Song Info|url=http://gaana.com/song/teri-talash-hai|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=30 July 2015|archivedate=17 July 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150717141410/http://gaana.com/song/teri-talash-hai|deadurl=yes}}</ref> | |- |"তেৰী তালাশ (ৰিমিক্স)" | |<ref>{{cite web|title=Teri Talash (Remix)|url=http://gaana.com/song/teri-talash-hai-remix|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=30 July 2015|archivedate=17 July 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150717141416/http://gaana.com/song/teri-talash-hai-remix|deadurl=yes}}</ref> | |- | rowspan="6" | '''২০১৭''' ! rowspan="6" |''ছুফি ইস্ক'' |"ইস্ক হুৱা" | rowspan="6" |নয়াব ৰাজা | |একক |<ref>{{cite web |title= Ishq Hua Song Info |date=30 September 2017|url=https://www.saavn.com/s/song/hindi/Sufi-Ishq/Ishq-Hua/GxlfRQwdBFU|publisher=Saavn.com|access-date=28 November 2017}}</ref> | |- |"আল্লাহ আল্লাহ" | |ছাবিনা, ৰুবিনা |<ref>{{cite web |title= Allah Allah Song Info |date=30 September 2017|url=https://www.saavn.com/s/song/hindi/Sufi-Ishq/Allah-Allah/JCUqQTgGcmQ|publisher=Saavn.com|access-date=28 November 2017}}</ref> | |- |"কুৰ্বান মেৰী জিন্দেগী" | | rowspan="2" |একক |<ref>{{cite web |title= Qurban Meri Zindagi Song Info |date=30 September 2017|url=https://www.saavn.com/s/song/hindi/Sufi-Ishq/Qurban-Meri-Zindagi/RT4eCAx5QHw|publisher=Saavn.com|access-date=28 November 2017}}</ref> | |- |- |"তু হি তু" | | | | |- |"তু মেৰী আশিকী" | |ছাবিনা |<ref>{{cite web |title= Tu Meri Aashiqui Song Info |date=30 September 2017|url=https://www.saavn.com/s/song/hindi/Sufi-Ishq/Tu-Meri-Aashiqui/OSZSYQN3Z1c|publisher=Saavn.com|access-date=28 November 2017}}</ref> | |- ! colspan="7" |Cover/Tribute Album Songs ! |- | rowspan="12" |'''১৯৯৬''' ! rowspan="12" |''শ্ৰদ্ধাঞ্জলি Vol-1'' |"হম তুম ছে প্যাৰ" | | | |<ref>{{Citation |title=Hume Tumse Pyar Kitna/(Shraddhanjali) Audio cassette by Zubeen Garg |url=https://www.youtube.com/shorts/53udyrVfxJM |access-date=2023-07-05 |language=en}}</ref> | |- |"ৰূপ তেৰা মস্তানা" | | | |<ref>{{Citation |title=Roop Tera {{!}} Cover By Zubeen Garg {{!}} Shraddhanjali {{!}} Kishore Kumar {{!}} Aradhana |url=https://www.youtube.com/watch?v=n2ATzHKrG9U |language=en |access-date=2022-10-21}}</ref> | |- |"কৰৱতে বদলতে" | rowspan="24" | | | |<ref>{{Citation |title=Karvaten Badalte Rahe song {{!}}{{!}} Zubeen garg & priyanka Bharali {{!}}{{!}} Hindi old song {{!}}{{!}} Kishore kumer {{!}}{{!}} | date=22 August 2020 |url=https://www.youtube.com/watch?v=vbU9ZMkNAx4 |access-date=2023-07-02 |language=en}}</ref> | |- |"দিল ক্যা কৰে" | |একক |<ref>{{Citation |title=Dil Kya Kare Jab Kisi Se {{!}} Cover By Zubeen Garg {{!}} Kishore Kumar {{!}} Julie |url=https://www.youtube.com/watch?v=hm8aDkgIlmI |language=en |access-date=2022-10-21}}</ref> | |- |"পল পল দিল কে" | | | | |- |"চান্দনী ৰাত মে" | | | | |- |"ও মেৰে দিল কে" | | | | |- |"ঘুংগৰূ" | | | | |- |"কোৰা কাগজ" | | |<ref>{{Citation |title=Kora Kagaz Tha Yeh Man Mera {{!}} Cover By Zubeen Garg & Anupama Deshpande {{!}} Aradhana |url=https://www.youtube.com/watch?v=7WedywqtUPs |language=en |access-date=2022-10-21}}</ref> | |- |"ও মাঝি ৰে" | | |<ref>{{Citation |title=O Majhi Re Apna Kinara {{!}} Cover By Zubeen Garg {{!}} Shraddhanjali {{!}} Khushboo {{!}} Kishore Kumar |url=https://www.youtube.com/watch?v=T4Uz_Qbuin4 |language=en |access-date=2022-10-21}}</ref> | |- |"হম দোনো" | | | | |- |"চলতে চলতে" | | |<ref>{{Citation |title=Chalte Chalte by Zubeen Garg | date=31 January 2020 |url=https://www.youtube.com/watch?v=kQUZR6LgIYw |access-date=2023-07-02 |language=en}}</ref> | |- | rowspan="17" |'''১৯৯৭''' ! rowspan="12" |''শ্ৰদ্ধাঞ্জলি Vol-2'' |"মেয় হুঁ" | | | | |- |"দিন মহিনে" | | |<ref>{{Citation |title=remake hindi song by zubeen garg, origin kishur kumar lata mangeshkar | date=30 October 2018 |url=https://www.youtube.com/watch?v=BHWCSQ5xwtc |access-date=2023-07-02 |language=en}}</ref> | |- |"ও সাথী ৰে" | |অনুপমা দেশপাণ্ডে |<ref>{{Citation |title=O Sathi Re {{!}} Cover By Zubeen Garg {{!}} Shraddhanjali {{!}} Muqaddar Ka Sikandar {{!}} Rekha, Amitabh Bachan |url=https://www.youtube.com/watch?v=MROi0k8Vid8 |language=en |access-date=2022-10-21}}</ref> | |- |"কিতনে খূব" | | | | |- |"চিংগাৰী" | | | | |- |"পৰদেশী" | | | | |- |"তুঝ সংগ" | | | | |- |"গুম হেয়" | | | | |- |"মেৰে নেইনা" | | |<ref>{{Citation |title=Remake hindi song by zubeen garg mere naina origin kishur kumar | date=30 October 2018 |url=https://www.youtube.com/watch?v=nt9X1viSqjs |access-date=2023-07-02 |language=en}}</ref> | |- |"য়ে জীৱন" | | | | |- |"মুছাফিৰ হুঁ" | | |<ref>{{Citation |title=Musafir by zubeen garg | date=21 October 2018 |url=https://www.youtube.com/watch?v=LkuDy1jB3RY |access-date=2023-07-02 |language=en}}</ref> | |- |"তেৰে বিনা" | | | | |- ! rowspan="5" |''শ্ৰদ্ধাঞ্জলি Vol-3'' |"আঁখোঁ মেঁ হমনে আপকে" | | |<ref>{{Citation |title=Ankhon Mein Humne Aapke {{!}} आँखों में हमने {{!}} Zubeen Garg {{!}} Shraddhanjali {{!}} Kishore {{!}} Thodi Si Bewafai |url=https://www.youtube.com/watch?v=fCBL0b2oQLQ |language=en |access-date=2022-10-21}}</ref> | |- |"মিত না মিলা" | |সাস্বতী |<ref>{{Citation |title=Meet na mila re mon kaa by zubeen garg (cover) | date=10 March 2021 |url=https://www.youtube.com/watch?v=kO6vDqiNii0 |access-date=2023-07-02 |language=en}}</ref> | |- |"গোৰে ৰং পে না" | | | |<ref>{{Citation |title=Zubeen Garg-Gore Rang Pe Na Itna Gumaan Kar (HINDI) | date=24 June 2012 |url=https://www.youtube.com/watch?v=IzULdR3zQaE |access-date=2023-07-02 |language=en}}</ref> | |- |"আঁখোঁ মেঁ কাজল হ্যায়" | | | |<ref>{{Citation |title=Aankhon Mein Kajal Hai {{!}} Zubeen Garg {{!}} Shraddhanjali {{!}} Kishore K., Lata M. {{!}} Doosara Aadmi |url=https://www.youtube.com/watch?v=avnhB_hsmjM |access-date=2023-07-05 |language=en}}</ref> | |- |"ফূলোঁ কা তাৰোঁ কা" | | | |<ref>{{Citation |title=Phoolon Ka Taron Ka {{!}} Zubeen Garg {{!}} Shraddhanjali {{!}} Kishore Kumar {{!}} Hare Ram Hare Krishna |url=https://www.youtube.com/watch?v=La7rxJZiKxw |access-date=2023-07-05 |language=en}}</ref> | |- |'''২০০০''' ! ''ভূমি'' |"শুনো শুনো ৰে সুৰো" ''(অসমীয়া গীত)'' |[[শংকৰদেৱ]] |[[শংকৰদেৱ]] |একক |<ref>{{Cite web|title=Listen & Download Latest MP3 Hindi, English, Bollywood Songs Online|url=https://wynk.in/music|access-date=2020-12-27|website=Wynk Music|language=en}}</ref> | |- | '''২০০২''' ! ''মোৰ সপোনৰে কথা'' |"হিন্দুস্তান হিন্দুস্তান" |[[জ্যোতিপ্ৰসাদ আগৰৱালা]] |[[জ্যোতিপ্ৰসাদ আগৰৱালা]] |একক | |- | rowspan="2" |'''২০০৬''' ! rowspan="2" |''Bollywood Unplugged'' |"লাখোঁ হ্যায় নিগাহঁ মেঁ (Unplugged)" | | |একক |<ref>{{Citation |title=Lakhoon Hain Nighan Mein |date=2006-09-07 |url=https://open.spotify.com/track/7hBVUkZGu9pbMBvlfbfE0v |language=en |access-date=2023-02-17}}</ref> | |- |"ৰুক জানা নেহীঁ (Unplugged)" | | |একক |<ref>{{Citation |title=Ruk Jana Nahin (Unplugged) |date=2006-09-07 |url=https://open.spotify.com/track/3oFPMs5p6A6GYO1jepv46I |language=en |access-date=2023-02-17}}</ref> | |- ! colspan="9" |ৰিমিক্স এলবামৰ গীত |- |'''১৯৯৮''' ! ''জলৱা'' |"হম কিছি সে কম নহীঁ (Tribal Medley Mix)" | | | |<ref>{{Citation |title=Jalwa Dance Hungama - Vol. 1 Part 1 | date=21 April 2022 |url=https://www.youtube.com/watch?v=t40bI8oFWcA |language=en |access-date=2022-10-21}}</ref> | |- | rowspan="3" |'''১৯৯৯''' ! rowspan="3" |''জাদু'' |"সাৰা জমানা (Savage lovers mix)" | | |একক |<ref>{{Citation |title=Saara Zamana (Savage Lovers Mix) - DJ Akbar Sami - Jadoo Remix - Hindi Bollywood Remix - Yaarana | date=23 August ==হিন্দী একক গীত== {| class="wikitable plainrowheaders" style="width:100%" |- ! বৰ্ষ ! scope="col" style="width:30%; "| গান ! scope="col" style="width:40%; "| সুৰকাৰ ! scope="col" style="width:25%; "| লেখক ! scope="col" style="width:20%; "| সহশিল্পী ! scope="col" style="width:1%; "| তথ্যসূত্ৰ |- | rowspan="2" |২০১৭ |"তেৰে বিনা" |নন্দা বেনাৰ্জী |চিত্ৰা দুধোৰিয়া |একক |<ref>{{Citation|title=Listen to Tere Bina Song by Zubeen Garg on Gaana.com|url=https://gaana.com/song/tere-bina-177|access-date=2021-01-30}}</ref> |- |"চলতে চলতে" |নন্দা বেনাৰ্জী |চিত্ৰা দুধোৰিয়া |একক | |- |২০১৮ |"ৰং দে চুনৰীয়া" |টাবুন |মীৰাবাই |একক | |- | rowspan="4" |২০১৯ |"এক নজৰ" |অভিনৱ বৰা |ৰীতা ৰায় |এঞ্জেল ৰায় | |- |"সাজনা" |এঞ্জেল বৰঠাকুৰ |এঞ্জেল বৰঠাকুৰ, অভিনৱ মজুমদাৰ |একক |<ref>{{Citation|title=Listen to Sajna Song by Zubeen Garg on Gaana.com|url=https://gaana.com/song/sajna-132|access-date=2021-01-30}}</ref> |- |"আনে ৱালা পল" |অভিনৱ বৰা |ৰীতা ৰায় |এঞ্জেল ৰায় | |- |"ৰাঞ্ঝনা" |অভিনৱ বৰা |ৰীতা ৰায় |এঞ্জেল ৰায় | |- |২০২০ |"বন্দেমাতৰম" |যদুনাথ ভট্টাচাৰ্য (Recreated by শেখৰজ্যোতি গোস্বামী) |বংকিম চন্দ্ৰ চট্টোপাধ্যায় |একক | |- | rowspan="2" |২০২১ |"এয় খুদা" |অৰবিন্দ / লিটন |Moied Elhaam |এঞ্জেল ৰায় | |- |"কংগন" |এঞ্জেল বৰঠাকুৰ |অভিনৱ মজুমদাৰ, এঞ্জেল বৰঠাকুৰ |ৰিতৃষা শৰ্মা |<ref>{{Citation|title=Kangan|date=17 November 2021|url=https://open.spotify.com/track/1h5vfpX2okpiuZCvTiWjmz}}</ref> |- | rowspan="2" |২০২২ |"আয়া ঈদ কা দিন" |ৰিতু জিয়াদ |বিলকিচ ইনাম, বাবুল |বিলকিচ ইনাম | |- |"য়েহ দিল" |প্ৰিয়াংকু বৰদলৈ |অনুপম নাথ |নিতুমণি কলিতা | |- |২০২৫ |"বজতি গীটাৰ পৰে ৰাতেঁ" |পুলক দাস |চিত্ৰা দুধোৰিয়া |একক | |} ==হিন্দী পুনৰ্নিমিত গীত== {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" | বৰ্ষ ! scope="col" | চলচ্চিত্ৰ ! scope="col" | গীত ! scope="col" | সলনি কৰা হৈছে ! scope="col" | সুৰকাৰ ! scope="col" | সহশিল্পী ! scope="col" | তথ্যসূত্ৰ |- |১৯৯৮ ! ''দ'লী চাজা কে' ৰাখনা'' |"তাৰাম পাম" |বাবুল সুপ্ৰিয় | rowspan="2" |[[এ আৰ ৰহমান]] |শ্ৰীনিৱাস | |- |১৯৯৯ ! তাল |"নেহী চামনে তু" | হৰিহৰণ |সুখৱিন্দৰ সিং | |- | rowspan="2" |২০০২ ! গেংষ্টাৰ |"টু হী মেৰি শ্বব হে'" |[[কে কে]] |[[প্ৰীতম]] | |<ref name=":10">{{Citation |title=Zubeen Garg Interview {{!}} Xakhyat with Ajit Kumar Bhuyan on Prag News | date=31 July 2017 |url=https://www.youtube.com/watch?v=mT77SmzYLlY |language=en |access-date=2022-12-01}}</ref> |- ! ''ৱ' লমহে'' |"ক্যা মুঝে' প্যাৰ হে'" |[[কে কে]] |[[প্ৰীতম]] | |<ref>{{Cite web |agency=TNN|date=May 15, 2006 |title=Let's get vocal... {{!}} undefined News - Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/calcutta-times/lets-get-vocal-/articleshow/1531588.cms |access-date=2022-12-01 |website=The Times of India |language=en}}</ref><ref name=":7">{{Cite web |title=rediff.com: The voice behind Gangster's Ya Ali |url=http://specials.rediff.com/movies/2006/aug/07sd5.htm |access-date=2022-12-02 |website=specials.rediff.com}}</ref> |- |২০১৬ ! ''ৰাজ: ৰিবুট'' |"ল' মান লিয়া" |[[অৰিজিৎ সিং]] |জিৎ গাংগুলী | |<ref>{{Citation |title=Zubeen at India Beats - India TV Part 2 | date=8 April 2007 |url=https://www.youtube.com/watch?v=lA4U1BvtB9k |language=en |access-date=2022-12-23}}</ref> |- |২০১৬ ! ''কাবিল'' |"কাবিল হু - শীৰ্ষ গীত" |জুবিন ন'টিয়াল |ৰাজেশ ৰোশ্বন | |<ref>{{Cite web |title=Zubeen Garg - Singing for Hrithik Roshan's new movie... |url=https://www.facebook.com/ZUBEENsOFFICIAL/photos/a.441320525930993/1090522607677445/?type=3 |access-date=2022-11-27 |website=www.facebook.com |language=en}}</ref><ref name=":11">{{Cite web |url=https://twitter.com/palakmuchhal3/status/690147169442107392 |access-date=2022-11-27 |website=Twitter |language=en}}</ref> |- |২০১৯ ! ''মিলন টকিজ্'' |"শ্বাৰ্ট" |[[চনু নিগম]] |ৰানা মজুমদাৰ | |<ref name=":12">{{Citation |title=আকৌ বলীউদৰ ছবিত গীত গালে জুবিন গাৰ্গে {{!}}{{!}} Zubeen in Celebrity Northeast Festival | date=17 December 2018 |url=https://www.youtube.com/watch?v=L1zAX8deJJc |language=en |access-date=2022-12-01}}</ref><ref>{{Citation |title=Zubeen Garg in Bollywood again | date=17 December 2018 |url=https://www.youtube.com/watch?v=ZrXal1xVkQw |language=en |access-date=2022-11-27}}</ref> |} {| class="wikitable plainrowheaders" |- |} ==[[সংস্কৃত]] গীত== *মধু দানৱ দাৰণ দেৱ বৰং ([[শংকৰদেৱ]]) *জয়তু দশভূজা ==[[ভোজপুৰী]] গান== {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" | বৰ্ষ ! scope="col" | চলচ্চিত্ৰ/এলবাম ! scope="col" | গান ! scope="col" | সুৰকাৰ ! গীতিকাৰ ! scope="col" | সহশিল্পী ! scope="col" | তথ্যসূত্ৰ |- | rowspan="2" |২০০৮ ! scope="row" | | "জবছে স্যান ভৈলু" | [[জুবিন গাৰ্গ]] | | একক | |- ! ''সব গোল ভাল হ্যায় (চলচ্চিত্ৰ)'' |"হো জেকৰা কে দিল চাহে" |নিখিল |ফণীন্দৰ ৰাও |প্ৰিয়া ভট্টাচাৰ্য |<ref>{{Citation|title=Ho Jekara Ke Dil Chahe (Full Song) - Nikhil, Priya Bhattacharya, Zubeen Garg - Download or Listen Free - JioSaavn|date=4 January 2020|url=https://www.jiosaavn.com/song/ho-jekara-ke-dil-chahe/G1o9ZTtHDmo|language=en-US|access-date=2021-01-02}}</ref> |} ==[[নেপালী]] গীত== {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" | বৰ্ষ ! scope="col" | চলচ্চিত্ৰ/এলবাম/একক ! scope="col" | গীত ! scope="col" | সুৰকাৰ ! গীতিকাৰ ! scope="col" | সহশিল্পী ! scope="col" | তথ্যসূত্ৰ |- | rowspan="2" | ! rowspan="2" |''পাচৌৰী'' |"মখমলী" | rowspan="2" | | |একক |<ref>{{Citation|title=Makhmali|date=2021-05-14|url=https://open.spotify.com/track/3b2aDgB65lOJwJkcYidvEs|language=en|access-date=2021-10-19}}</ref> |- |"ফাৰেৰ পৰি পাচৌৰী" | |একক |<ref>{{Citation|title=Farer Pari Pachhauri|date=2021-05-14|url=https://open.spotify.com/track/3BA22srCJnwTFUZOpU70LY|language=en|access-date=2021-10-19}}</ref> |- |২০১১ ! ''ঝঝলকো (VCD film)'' |"ঝঝলকো তিম্ৰো মায়া কো" |মানস হাজৰিকা | |একক | |- |২০১১ ! ''বাদুলী (এলবাম)'' |"সিৰৈমা সিৰবন্দী" |অৰ্জুন কুশল | |একক | |- | ! scope="row" | ''সৌগাত (এলবাম)'' | "মেৰে নিম্তো" | rowspan="3" | ধৰ্মৰাজ উপাধ্যায় | rowspan="3" |ধৰ্মৰাজ উপাধ্যায় | একক | |- | ! ''মেৰী সন্নানী (এলবাম)'' |"হিজো আজা" |একক | |- | ! ''স্পৰ্শ'' ''(এলবাম)'' |"ছড়েৰো জাদেই ছেউ" |একক | |- |২০১৭ ! |"মনমা কুৰা খেলাউদৈ" |বিজয় কাট্টেল |গুৰু ভটিয়া |জুনু ৰিজাল | |- |২০১৮ ! |"নদী বড়্যো হৈ" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |কৃষ্ণা KC, অখিল শৰ্মা |অঞ্জু পন্ত | |} ==[[মাৰাঠী]] গীত== {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" | বৰ্ষ ! চলচ্চিত্ৰ/এলবাম ! scope="col" | গীত ! scope="col" | সুৰকাৰ ! গীতিকাৰ ! scope="col" | সহশিল্পী ! scope="col" | তথ্যসূত্ৰ |- | ২০০৪ ! scope="row" | য়েহ পৰ্দা হটা দো | "আউশি চ' ঘ'" | পৰেশ এন শ্বাহ | | শাস্বতী ফুকন |<ref>{{Citation|title=Aushi Cha Gho (Original) - Remix|date=January 2004|url=https://open.spotify.com/track/60lv7rzqoM6ii8qD36gHIX|language=en|access-date=2021-04-08}}</ref> |} ==[[সিন্ধী]] গীত== {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" | বৰ্ষ ! চলচ্চিত্ৰ/এলবাম ! scope="col" | গীত ! scope="col" | সুৰকাৰ ! গীতিকাৰ ! scope="col" | সহশিল্পী ! scope="col" | তথ্যসূত্ৰ |- | ২০১৩ ! ''সিন্ধী ৰকচ্'' | "জিয়ে সিন্ধী জিয়ে" | নীতিন গুপ্ত আৰু ভূষণ গোগাদ | | একক |<ref>{{Citation|title=Jiye Sindhi Jiye (Full Song) - Zubeen Garg, Nitin Gupta, Bhushan Gogad - Download or Listen Free - JioSaavn|date=3 April 2015|url=https://www.jiosaavn.com/song/jiye-sindhi-jiye/FCM4Uz9Sc1Y|language=en-US|access-date=2020-10-21}}</ref> |} ==[[বিষ্ণুপ্ৰিয়া মণিপুৰী]] গীত== {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" | বৰ্ষ ! scope="col" | চলচ্চিত্ৰ/এলবাম ! scope="col" | গীত ! scope="col" | সুৰকাৰ ! গীতিকাৰ ! scope="col" | সহশিল্পী ! scope="col" | তথ্যসূত্ৰ |- | rowspan="2" |২০১৩ ! rowspan="2" |''লখন (চলচ্চিত্ৰ)'' |"জীৱনে মৰনে" | rowspan="2" |পৰিমল সিংহা আৰু তৰুণ তন্ময় | rowspan="2" |পৰিমল সিংহা |একক | |- |"জীৱনে মৰনে" (দ্বৈত) |বিথি সিংহা |<ref>{{Citation |title=Jibone Morone song from Film Lakhan | date=24 April 2018 |url=https://www.youtube.com/watch?v=HhtWZURxMww |language=en |access-date=2023-02-12}}</ref> |- | ২০১৮ ! scope="row" |''কফি এলা বাৰো য়াৰি (এলবাম)'' | "নিৰলে খানি" | দিলীপ সিংহা |পদ্মজা সিংহা | ডোল সিংহা |<ref>{{Citation|title=Listen to Nirole Khaani Song by Doll Sinha on Gaana.com|url=https://gaana.com/song/nirole-khaani|access-date=2020-10-01|archivedate=2023-02-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230212075154/https://gaana.com/song/nirole-khaani}}</ref><ref>{{Cite web |title=Doll Sinha debuts with an album in Bishnupriya Manipuri |url=https://www.indulgexpress.com/culture/music/2018/mar/16/doll-sinha-debuts-with-an-album-in-bishnupriya-manipuri-6438.html |access-date=2023-02-12 |website=www.indulgexpress.com |date=16 March 2018 |language=en}}</ref> |} ==[[বড়ো]] গীত== {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" | বৰ্ষ ! চলচ্চিত্ৰ/এলবাম ! scope="col" | গীত ! scope="col" | সুৰকাৰ ! গীতিকাৰ ! scope="col" | সহশিল্পী ! scope="col" | তথ্যসূত্ৰ |- | rowspan="2" |২০০৪ ! rowspan="2" |''সিৰি সিৰি মৗথৗ মৗথৗ'' |"সিৰি সিৰি মৗথৗ মৗথৗ" |মুশুখা | |একক |<ref>{{Citation|title=Chiri Chiri Mwthw Mwthw|date=26 August 2004|url=https://open.spotify.com/track/7equVqlwOBa0tNjErXilC3|language=en|access-date=2021-09-07}}</ref> |- |"মনালিছা" |কানু আৰু প্ৰভু | |সুলেখা বসুমতাৰী |<ref>{{Citation|title=Monalisha|date=26 August 2004|url=https://open.spotify.com/track/4Lgn4CdkJPRE4ETJqcFMLj|language=en|access-date=2021-09-07}}</ref> |- | rowspan="2" |২০০৫ ! rowspan="2" |''সিৰি সিৰি সিখাৱায়'' |"অন্নাই আং" | rowspan="2" |লেনি | | rowspan="2" |একক |<ref>{{Citation|title=Onnai Ang|date=29 October 2005|url=https://open.spotify.com/track/7C0ZvVpYmWhtjQZFtuRudR|language=en|access-date=2021-09-07}}</ref> |- |"বাৰফুনাই" | |<ref>{{Citation|title=Barfunai|date=29 October 2005|url=https://open.spotify.com/track/1vWetaYx8BgyuJ5a24pNuv|language=en|access-date=2021-09-07}}</ref> |- | rowspan="4" |২০০৭ ! rowspan="4" |''সিৰি সিৰি লাসৗই লাসৗই'' |"সিৰি সিৰি লাসৗই লাসৗই" | rowspan="4" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | rowspan="4" |ফাইলাও বসুমতাৰী | rowspan="4" |একক |<ref>{{Citation |title=SIRI SIRI LASWE LASWE {{!}}{{!}} ZUBEEN GARG {{!}}{{!}} BODO ROMANTIC SUPERHIT SONG | date=2 August 2021 |url=https://www.youtube.com/watch?v=TMUm7XBrgAg |language=en |access-date=2022-11-20}}</ref> |- |"ৰে'ল দাবাখেন" |<ref>{{Citation |title=RAIL DABAKHEN {{!}}{{!}} ZUBEEN GARG {{!}}{{!}} BODO {{!}}{{!}} JUPITORA - UDAY | date=2 August 2021 |url=https://www.youtube.com/watch?v=97WRYaao_1w |language=en |access-date=2022-11-20}}</ref> |- |"বাৰা খৗলৗ খৗলৗ " |<ref>{{Citation |title=BARA KHWLW KHWLW {{!}}{{!}} ZUBEEN GARG {{!}}{{!}} JG PRODUCTION | date=7 August 2021 |url=https://www.youtube.com/watch?v=U6DQdJRxwu0 |language=en |access-date=2022-11-20}}</ref> |- |"নৗং আং" |<ref>{{Citation |title=NONG AANG {{!}}{{!}} ZUBEEN GARG {{!}}{{!}} SIRI SIRI LASWI LASWI | date=7 August 2021 |url=https://www.youtube.com/watch?v=xaMNQwN7fiE |language=en |access-date=2022-11-20}}</ref> |- | rowspan="9" |২০০৭ ! rowspan="9" |''সৗনাথাই ৰূফাথাই'' |"জাহাৰু সৗৰনি সুৰমাই ৰিঝামাই" | | | rowspan="9" |একক |<ref>{{Citation|title=Jaharu Sorni Surmai Rijhamai|date=12 September 2007|url=https://open.spotify.com/track/4ZIglK0qHY2jLCjVB6oLSU|language=en|access-date=2021-09-07}}</ref> |- |"অ' সোনা নৗং আংনি জুলিয়া" | | |<ref>{{Citation|title=O Chana No Aani Julia|date=12 September 2007|url=https://open.spotify.com/track/23htSWRklzRJSChm1ac6OI|language=en|access-date=2021-09-07}}</ref> |- |"দিৱানা অঞ্জালি সানা" | | |<ref>{{Citation|title=Diwana Anjli Chana|date=12 September 2007|url=https://open.spotify.com/track/4M7dpDJr5pMZrfQKqX5bqM|language=en|access-date=2021-09-07}}</ref> |- |"আংনি মেথায়ু গাজনাইদানবালু" | | |<ref>{{Citation|title=Ani Maithayau Gajnainindanblau|date=12 September 2007|url=https://open.spotify.com/track/7sQSta4OE7tPeRwfYSN9Ty|language=en|access-date=2021-09-07}}</ref> |- |"সানা হাব্বাই প্ৰজে" | | |<ref>{{Citation|title=Chana Habbai Poroje|url=https://open.spotify.com/track/3Fu56xqmm6gVJ0Y9y51kjc|language=en|access-date=2021-09-07}}</ref> |- |"খাম জোথা গোম খানবাই" | | |<ref>{{Citation|title=Kham Jotha Gom Khanbai|date=12 September 2007|url=https://open.spotify.com/track/34RJFhD1feOzdUilJGRkWS|language=en|access-date=2021-09-07}}</ref> |- |"আয়ৗ মৗনমাৰবাই" | | |<ref>{{Citation|title=Aayo Monmaarbaai|date=12 September 2007|url=https://open.spotify.com/track/0VM9c9fYQZEoRnoKIek38D|language=en|access-date=2021-09-07}}</ref> |- |"মিনিনাই মেগনজৗৰা নৗংনি" | | |<ref>{{Citation|title=Mini Naai Megan Jora|date=12 September 2007|url=https://open.spotify.com/track/7IwEdmHOiuXuqDbM9VjCw2|language=en|access-date=2021-09-07}}</ref> |- |"সৗনাথাই ৰূফাথাই" | | |<ref>{{Citation|title=Chonathi Ruphathi|date=12 September 2007|url=https://open.spotify.com/track/6WFMuJe9xbDWNQgjv1WkQf|language=en|access-date=2021-09-07}}</ref> |- |২০১০ ! |"খালাও খাচাও" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | |একক | |- |২০১০ ! ''মিজিং'' |"বেসায়বাগৗবাৱনি" |প্ৰকাশ | |একক | |- |২০১৬ ! ''খৗইনা'' |"খৗইনা নৗং আংনি" | | |গীতাশ্ৰী ৰামচিয়াৰী | |} ==[[ককবৰক ভাষা|ককবৰক]] গীত== {{Div col|2}} * আনি ইমাংলে * কুৱাই খিলি নৗং চাতি ৰৗ * হামজাগমুং ন' কৗথাৰ হিনখে {{Div col end}} ==[[ৰাভা ভাষা|ৰাভা]] গীত== {{Div col|2}} * ফাৰ্চা নুকবা মুক জুমাং * চমে চমে * হাচঙাইঙি আমই আৱা * নাঙো যে আং নাছিবা * অ' তোপাক নাঙো নাছিবা আং {{Div col end}} ==পাতিৰাভা গীত== * ধূতি লেম লেম (এলবাম: চিকুন আপী), সহশিল্পী: সুবাসনা দত্ত * লিং লিং লাং লাং (এলবাম: চিকুন আপী) ==[[মিচিং ভাষা|মিচিং]] গীত== {{Div col|2}} * আচিন ছে'ম ময়াতবং ডাৰ্লিং ওয়া * আচিনাং অলা আদিক' নম * আচিনাং অলা নম ঙ * আদি বাৰগ'লা * আনা বাগ্ৰা দ' * ঐয়া ঐয়া ঐয়া ন' কাংকানা * দিঃতে ছিলুং আৰাদ' * নম ৰিকচু পংক'দে * মিতপান কুপে মেলাচিন {{Div col end}} ==[[কাৰ্বি]] গীত== {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" | বৰ্ষ ! এলবাম ! scope="col" | গীত ! scope="col" | সুৰকাৰ ! সংগীত ! গীতিকাৰ ! scope="col" | সহশিল্পী ! scope="col" | তথ্যসূত্ৰ |- | rowspan="5" | ১৯৯৭ ! rowspan="3" |''মনাই'' |"মনাই" |জুবিন গাৰ্গ | rowspan="5" |জুবিন গাৰ্গ | rowspan="2" |জয়সিং ৰংপি | rowspan="2" |একক | |- |"লি চেটং চোট পাচু" | | |- |"জয় জয় পেনলে" | | |পখিলা লেকথেপি | |- ! rowspan="2" |''কিমো'' |"পিচিং আচাৰনাম" |জয়ৰাম তিচো |লংচিং টেৰোন | rowspan="2" |একক | |- |"মনিত মনিত" | | | |} ==[[তিৱা]] গীত== {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" | বৰ্ষ ! চলচ্চিত্ৰ/এলবাম ! scope="col" | গীত ! scope="col" | সুৰকাৰ ! গীতিকাৰ ! scope="col" | সহশিল্পী ! scope="col" | তথ্যসূত্ৰ |- | rowspan="2" | ২০০১ ! rowspan="2" |''খুমজিল কুঁৱৰী'' | "খুমজিল কুঁৱৰী" (শীৰ্ষক গীত) | rowspan="2" | | rowspan="2" |দ্বিপেন মদাৰ পাতৰ | একক |<ref>{{Citation |title=KHUMJIL KHUWORI {{!}} খুমজীল খোৱৰি {{!}} VIDEO SONG {{!}} ZUBEEN GARG TIWA SONG {{!}} OLD COLLECTION |url=https://www.youtube.com/watch?v=KAekY2EiFjg |language=en |access-date=2023-01-03}}</ref> |- |"খুমজিল কুঁৱৰী (দ্বৈত)" | |<ref>{{Citation |title=KHUMJIL KHUWORI (DUET VERSION) {{!}} খুমজিল কুঁৱৰী {{!}} VIDEO SONG {{!}} OLD COLLECTION |url=https://www.youtube.com/watch?v=CR4wHacNah8 |language=en |access-date=2023-01-03}}</ref> |} ==[[টাই-আহোম ভাষা|টাই-আহোম]] গীত== * প' কাও চাওলুং (অসমীয়া মিশ্ৰিত), সহশিল্পী: জুতিমালা ==[[দেউৰী ভাষা|দেউৰী]] গীত== * ননা লাদুঁনুমদে * চা নিজিয় দিপুৰ মাই আঁ দামদি চান * শদিয়া ইবাচি (সহশিল্পী: মৌৰুচি বৰা) * আনা ন' লেৰুবা ছেৰেমনা * লুগুৰু কিংনা গাতিগিৰে লাচেমেম ==[[গাৰো ভাষা|গাৰো]] গীত== {{Div col|2}} * আমেৰিকা চি * চ্ৰিক চ্ৰিক {{Div col end}} ==গালো গীত== {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" | বৰ্ষ ! scope="col" | এলবাম ! scope="col" | গান ! scope="col" | সুৰকাৰ ! গীতিকাৰ ! scope="col" | সহশিল্পী ! scope="col" | তথ্যসূত্ৰ |- | ! scope="row" | |য়াৰ না মানা গামো‌ গদা |জুবিন গাৰ্গ | | একক |<ref>{{Citation |title=ZUBEEN GARG-ARUNACHALI SONG (GALO) | date=13 January 2017 |url=https://www.youtube.com/watch?v=oe4vuhOLBGc |language=en |access-date=2023-01-03}}</ref> |} ==আদি গীত== * কাপেনা আপিয়াং কৈ নগম কাৰ্বিদুন * তেনা প'ল' কাৰ্দিংকু ==নিচি গীত== * তুদি য়ামি ==[[তেলুগু]] গীত== {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" | বৰ্ষ ! scope="col" | ছবি ! scope="col" | গীত ! scope="col" | সুৰকাৰ ! scope="col" | গীতিকাৰ ! scope="col" | সহ-শিল্পী ! scope="col" | তথ্যসূত্ৰ |- |১৯৯৮ ! ''দিল ছে,প্ৰেমাটো'' |"পখি পখি বিদেখী" |[[এ আৰ ৰহমান]] | |একক | |- |২০০৪ ! ''ক্লাৱ মিক্স'' |"ছান্নাজাজি পাড়াকা" | | |স্মিতা | |- | ২০০৭ ! ''টাক্কাৰি'' | "য়েলে য়েলে" | rowspan="3" |ছক্ৰি(সুৰকাৰ) |কাণ্ডিকোণ্ডা | একক |<ref>{{Citation|title=Yele Yele (Full Song) - Takkari - Download or Listen Free - JioSaavn|date=11 April 2007|url=https://www.jiosaavn.com/song/yele-yele/NjAjBT9CXn0|language=en-US|access-date=2020-09-14|archivedate=2023-07-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230712103120/https://www.jiosaavn.com/song/yele-yele/NjAjBT9CXn0}}</ref> |- | ২০০৮ ! ''ভিক্টৰী'' | "অ' বেচেলোৰ" |চন্দ্ৰবোস | [[সুনিধি চৌহান]] | <ref>{{Citation|title=O Bachelor (Full Song) - Victory - Download or Listen Free - JioSaavn|date=13 May 2008|url=https://www.jiosaavn.com/song/o-bachelor/PAQkdkZUaFs|language=en-US|access-date=2020-09-14}}</ref> |- |২০০৯ ! ''মাছকা'' |"গুণ্ডে গোডাৰিলা" |কাণ্ডিকোণ্ডা |কৌশল্যা |<ref>{{Citation|title=Gunde Godarila (Full Song & Lyrics) - Maskaa - Download or Listen Free - JioSaavn|url=https://www.jiosaavn.com/song/gunde-godarila/PioccANgVWw|language=en-US|access-date=2020-09-14}}</ref> |} ==[[কন্নড়]] গীত== {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" | বৰ্ষ ! scope="col" | ছবি ! scope="col" | গীত ! scope="col" | সুৰকাৰ ! গীতিকাৰ ! scope="col" | সহ-শিল্পী(সকল) ! scope="col" | তথ্যসূত্ৰ |- | ২০০৭ ! scope="row" | ''হুডুগাটা'' | "অমোমে হিগো" | rowspan="2" |জেছি গিফ্ট |কৱিৰাজ | [[আলিছা চিনাই]] |<ref>{{Citation|title=Listen to Ommomme Heegu Song by Aisha Chennai on Gaana.com|url=https://gaana.com/song/ommomme-heegu-1|access-date=2020-09-14}}</ref> |- |২০০৯ ! scope="row" | ''পৰিচয়া'' |"হলিহাদু" |জয়ন্ত কৈকনী |এইচ্ছ. জি. চৈত্ৰ্য, জেছি গিফ্ট |<ref>{{Citation|title=Holihadu (Full Song) - Parichaya - Download or Listen Free - JioSaavn|date=9 May 2008|url=https://www.jiosaavn.com/song/holihadu/PwoSZAJncXQ|language=en-US|access-date=2020-09-14|archivedate=2023-07-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230712103532/https://www.jiosaavn.com/song/holihadu/PwoSZAJncXQ}}</ref> |- |২০২২ ! scope="row" | ''মহা ৰৌদ্ৰম'' |"আম্মা নিনে থানে" |আদিত্য আশিস সিং | | আদিত্য আশিস সিং |<ref>{{Citation|title=Amma Neene Thane - Maha Roudram Songs - Hungama|date=16 Feb 2022|url=https://www.hungama.com/amp/song/amma-neene-thane/82931337/|access-date=2022-03-19}}</ref> |} ==[[তামিল]] গীত== {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! বৰ্ষ ! scope="col" | চলচ্চিত্ৰ/এলবাম ! scope="col" | গীত ! scope="col" | সুৰকাৰ ! গীতিকাৰ ! scope="col" | সহশিল্পী ! scope="col" | তথ্যসূত্ৰ |- |১৯৯৮ ! ''উয়্যিৰে'' |"পখি পখি বিদেখী" |এ আৰ ৰহমান | |একক | |- | rowspan="2" |২০০৪ ! ''কালাক্কাল'' |"ইঞ্জিন ইদুপ্পাঝাগি" |ইলাইয়িৰাজা |ৱালি |স্মিতা | |- ! ''কুথু'' |"আসানা আসানা" |শ্ৰীকান্ত দেৱা |স্নেহন |[[মহালক্ষ্মী আয়াৰ]] |<ref>{{Citation |title=Assana Assana |date=2020-07-25 |url=https://open.spotify.com/track/7zMxZlsdnVy9UA6SQo0gHX |language=en |access-date=2022-10-01}}</ref> |- |২০০৭ ! scope="row" | ''উৰ্চাগাম'' | "কাংগাল এনকাংগালো" | ৰঞ্জিত বাৰোত |কাবিলাঁ |একক |<ref>{{Citation|title=Kangal Enkangalo (Full Song) - Zubeen Garg - Download or Listen Free - JioSaavn|date=31 May 2001|url=https://www.jiosaavn.com/song/kangal-enkangalo/JQE7VkRyeQE|language=en-US|access-date=2020-09-14}}</ref> |} ==[[মালয়ালম]] গীত== {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" | বৰ্ষ ! scope="col" | চলচ্চিত্ৰ ! scope="col" | গান ! scope="col" | সুৰকাৰ ! গীতিকাৰ ! scope="col" | সহশিল্পী ! scope="col" | তথ্যসূত্ৰ |- |১৯৯৮ ! ''উয়্যীৰে'' |"পখী পখী বিদেখী" |[[এ আৰ ৰহমান]] | |একক | |- |} ==[[ইংৰাজী]] গীত== {{Div col|2}} * এভ্ৰি মৰ্ণিং কামচ * টিয়াৰ্চ ইন হেভেন {{Div col end}} ==সুৰকাৰ হিচাপে== ===হিন্দী গীত=== {| class="wikitable plainrowheaders" style="width:100%" |- ! scope="col"| বৰ্ষ ! scope="col"| এলবাম ! scope="col"| গীত ! scope="col" | কণ্ঠশিল্পী ! scope="col"| তথ্যসূত্ৰ |- | rowspan="8" |১৯৯৫ ! rowspan="8" |''চান্দনী ৰাত'' |"চান্দনী ৰাত হ্যায় ছনম" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"আশা মেৰী আশা" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"মায়া কেইছি হ্যায় য়ে মায়া" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"আখিয়াঁ হ্যায় য়া কোই" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"কাম অন ছুইট গাৰ্ল" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"কেয়ছে কহু কবছে ম্যায়" |জুবিন গাৰ্গ, কবিতা কৃষ্ণমূৰ্তি | |- |"মেহবুবা ও মেহবুবা" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"অঞ্জনা ও নীলাঞ্জনা" |জুবিন গাৰ্গ, কবিতা কৃষ্ণমূৰ্তি | |- | rowspan="8" |১৯৯৮ ! rowspan="8" |''চন্দা'' |"চন্দা" |rowspan="2" |জুবিন গাৰ্গ, জংকী বৰঠাকুৰ | |- |"প্যাৰ ছে" | |- |"কল কো" |rowspan="6" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"জীৱন হ্যায়" | |- |"গীত গানে" | |- |"য়ে সচ হ্যায়" | |- |"জীনা" | |- |"দূৰ" | |- |১৯৯৮ ! ''য়ুহি কহি'' |"আই নিড ইয়ৰ লাভ টুডে" |জুবিন গাৰ্গ |<ref>{{Citation |title=Zubeen Garg, Jojo, Ajay Singha Miko - Yuhi Kabhi |url=https://www.discogs.com/release/15323196-Zubeen-Garg-Jojo-Ajay-Singha-Miko-Yuhi-Kabhi |language=en |access-date=2022-07-28}}</ref> |- | rowspan="3" |২০০০ ! rowspan="3" |''স্পৰ্শ'' |"ইচ দুনীয়া কী" |rowspan="3" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"নাম আপনা" | |- |"সুনো য়ে আছমান" | |- |২০০৭ ! ''ধন্যবাদ'' |"চেইন ঔৰ ছুকুন" |প্ৰশান্ত তামাং |<ref>{{Citation |title=Chain Aur Sukoon |date=2007-10-19 |url=https://open.spotify.com/track/1SPKRsC2vA88KkC5e5g1MZ |language=en |access-date=2023-02-18}}</ref><ref>{{Cite web |last=Karthik |title=Dhanyavad (Prashant Tamang) – Milliblog! |url=https://milliblog.com/2007/12/03/dhanyavad-prashant-tamang/ |access-date=2023-02-18 |language=en-US}}</ref> |- | rowspan="8" |২০১৩ ! rowspan="8" |''পাকীজা'' |"পাকীজা" | rowspan="8" |জুবিন গাৰ্গ | rowspan="8" | |- |"কাফুৰ" |- |"পিয়া ম'ৰে" |- |"আই কেন লিভ ফ'ৰ ইউ" |- |"চলতে চলো ৰে" |- |"ৰামা ৰামা" |- |"পিয়া" |- |"কেহকশা" |} ===অসমীয়া গীত=== {| class=wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" | বৰ্ষ ! এলবাম ! scope="col" | গীত ! scope="col" | কণ্ঠশিল্পী ! scope="col" | তথ্যসূত্ৰ |- | rowspan="9"|১৯৯২ ! rowspan="8" |''অনামিকা'' |"অনামিকা" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | |- |"পথে পথে" |[[কবিতা কৃষ্ণমূৰ্তি]] | |- |"হিয়া দোহে" | rowspan="3" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"প্ৰীতিৰ সুবাসে" | |- |"মনৰ নিজানত" | |- |"কিয় জানো আজি" |জুবিন গাৰ্গ, কবিতা কৃষ্ণমূৰ্তি | |- |"গানে কি আনে" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"শুনা শুনা" |জুবিন গাৰ্গ, কবিতা কৃষ্ণমূৰ্তি | |- ! ''সপোনৰ সুৰ'' |"নিবিড় জোনাকী ৰাতি" |জুবিন গাৰ্গ | |- | rowspan="4" |১৯৯৩ ! rowspan="2" |''ৰ'দালী'' |"জানানে আজিও তোমাক" |কবিতা কৃষ্ণমূৰ্তি | |- |"ৰূপহী বিজুলী" |কুমাৰ চানু | |- ! ''ঋতু'' |"দূৰনী দূৰনী" |rowspan="2" |জুবিন গাৰ্গ | |- ! ''জোনাকী মন'' |"দূৰ দূৰনীৰে" | |- |rowspan="8" |১৯৯৪ ! rowspan="8" |''মায়া'' |"মায়া মাথোঁ মায়া" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"নিৰিবিলি গোধূলি" |rowspan="2" |জুবিন গাৰ্গ, কবিতা কৃষ্ণমূৰ্তি | |- |"উজাগৰী বুকুতে" | |- |"দূৰে দূৰে" |rowspan="4" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"জোনাক গোলা" | |- |"উন্মনা" | |- |"জোনাকে কাণে কাণে" | |- |"ফুলেৰে সজালোঁ" |কবিতা কৃষ্ণমূৰ্তি | |- |rowspan="7" |১৯৯৫ ! rowspan="7" |''আশা'' |"আশা মোৰ আশা" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"তুমি যদি কোৱা" |জুবিন গাৰ্গ, সবিতা শৰ্মা | |- |"জ্বলিলা পুৰিয়া" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"মুৰ মন" |rowspan="2" |জুবিন গাৰ্গ, সবিতা শৰ্মা | |- |"আমি যেন" | |- |"অভিমনী মন" |rowspan="2" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"তুমি জানানে" | |- |rowspan="16" |১৯৯৬ ! rowspan="8" |''জুবিনৰ গান'' |"এতিয়া আছে মাথোঁ" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"উমি উমি" |জুবিন গাৰ্গ, [[মহালক্ষ্মী আয়াৰ]] | |- |"লাহে লাহে" |rowspan="4" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"এতিয়াও সাৰে আছোঁ" | |- |"আঁকিলোঁ ছবিখনি" | |- |"তুমি নিদিয়া" | |- |"উজাগৰি নিশাটি উতলা মন" |জুবিন গাৰ্গ, [[হেমা ছৰদেশাই]], মহালক্ষ্মী আয়াৰ | |- |"এন্ধাৰ হ'ব নোৱাৰোঁ" |জুবিন গাৰ্গ | |- ! rowspan="8" |''ৰং'' |"ৰং তুমি হোবানে" |জুবিন গাৰ্গ, মহালক্ষ্মী আয়াৰ | |- |"তুমি দূৰ অতীতৰ" |rowspan="4" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"এতিয়া কথাটো" | |- |"সেউজীয়া মন" | |- |"জোন বেলি" | |- |"আজি তুমি নহ'লে" |জুবিন গাৰ্গ, মহালক্ষ্মী আয়াৰ | |- |"বৰষা যেতিয়া নামে" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"মোৰো যে" |জুবিন গাৰ্গ | |- |rowspan="8" |১৯৯৭ ! rowspan="8" |''মুক্তি'' |"ফুল ফুলক" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"চকুৱে চকুৱে" |জুবিন গাৰ্গ, জংকী বৰঠাকুৰ | |- |"সোণেৰে সজোৱা" |rowspan="4" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"মেঘৰ বৰণ" | |- |"অবাক অবাক" | |- |"প্ৰতিটো প্ৰহৰ" | |- |"উজলাই ৰাখিছোঁ" |rowspan ="2" |জুবিন গাৰ্গ, জংকী বৰঠাকুৰ | |- |"মুক্তি" | |- |rowspan="12" |১৯৯৮ ! rowspan="4" |''স্নিগ্ধ জোনাক'' |"নাচাবা চকুলে" |জুবিন গাৰ্গ, [[পাপন]] | |- |"এই কিনো হৈ যায়" |rowspan="2" |উদিত নাৰায়ণ | |- |"কলেজীয়া" | |- |"ফাগুন আহিলে" |[[মহালক্ষ্মী আয়াৰ]] | |- ! rowspan="8" |''শব্দ'' |"কঁকাল খামুচিয়া" |rowspan="2" |জুবিন গাৰ্গ, মহালক্ষ্মী আয়াৰ | |- |"এতিয়া জোনাকে" | |- |"কোনোবা ৰিঙিয়াই" |rowspan="6" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"নকবা নকবা" | |- |"মন হেৰুৱা" | |- |"জগত পোহৰ কৰি" | |- |"ৰৈ ৰৈ বিনালে" | |- |"শব্দ" | |- |rowspan="9" |১৯৯৯ ! rowspan="8" |''মেঘৰ বৰণ'' |"যদিহে জোন তৰা" |জুবিন গাৰ্গ, মহালক্ষ্মী আয়াৰ | |- |"তুমি চোৱা যেতিয়া" |rowspan="3" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"জ্বলি উঠা" | |- |"জ্বলোৱা হিয়া মোৰ" | |- |"পাহাৰী গাভৰু" |উদিত নাৰায়ণ | |- |"আগলি কলাপাত" |মহালক্ষ্মী আয়াৰ | |- |"পূৰ্ণিমা জোন তুমি" |জুবিন গাৰ্গ, উদিত নাৰায়ণ, মহালক্ষ্মী আয়াৰ, সাগৰিকা | |- |"বুকুৰে ভিতৰত" |উদিত নাৰায়ণ | |- ! ''সোণাৰু '৯৯'' |"জোনমা মোৰ মৰমী" |জুবিন গাৰ্গ, শান্তা উজিৰ | |- |rowspan="8" |২০০০ ! rowspan="8" |''পাখি'' |"পাখি পাখি" |rowspan="6" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"আহে বা নাহে" | |- |"তুমি দিনৰ" | |- |"পাখি মেলি দিয়ে" | |- |"চকু মেলা" | |- |"আঙুলি কাটিলোঁ" | |- |"দুগালতে যেন" |জুবিন গাৰ্গ, প্ৰণিতা | |- |"শিকোলি" |জুবিন গাৰ্গ, মন্দাকিনী | |- |rowspan="8" |২০০১ ! rowspan="8" |''পাঞ্চই'' |"বৰষুণত কথা" |rowspan="2" |দিগন্ত ভাৰতী |- |"সোণ ৰ'দৰ আঁহে আঁহে" | |- |"সঁচা মৰমে" |দিগন্ত ভাৰতী, বৰ্ণালী দাস | |- |"ফাগুনৰ পচোৱা" |rowspan="5" |বৰ্ণালী দাস | |- |"ফুল ফুলা বতৰতে" | |- |"দুখৰ বাঁহী" | |- |"সেমেকা এই" | |- |"বতাহত শুনিলোঁ" | |- |rowspan="8" |২০০২ ! rowspan="8" |''শিশু'' |"ভবা কথা" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"মুগ্ধ হিয়া মোৰ" |জুবিন গাৰ্গ আৰু জংকী বৰঠাকুৰ | |- |"কাৰ পৰশ" |rowspan="3" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"নিদিয়া নিদিয়া" | |- |"দিয়া ঘূৰাই দিয়া" | |- |"আউশিৰ জোন মোৰ" |জংকী বৰঠাকুৰ | |- |"শান্তি দিয়া" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"কাঁহী বাটি" |জুবিন গাৰ্গ, চুজেন ডি মেলো | |- |২০০৩ ! ''চিনাকি মন'' |"ভাল পাও নে" |rowspan="11" |জুবিন গাৰ্গ |- |rowspan="10" |২০০৪ ! ''লাজুকী মন'' |"ধিনিকী ধিন দাও" |- ! rowspan="9" |''যন্ত্ৰ'' |"মাইনা মাইনা" |- |"যন্ত্ৰ" |- |"এই মায়াৰ ধৰাত" |- |"নেজানো মন ডোলে" |- |"অলপ শান্তি দিয়া" |- |"আই লাভ ইউ" |- |"তোমাৰ মিঠা এই চাৱনী" |- |"মাজুলীৰ এজনী" |- |"অ মোৰ আপোনাৰ দেশ" |- |rowspan="16" |২০০৬ ! rowspan="8" |''বৰষুণ'' |"কৰ এজাক" |[[অনিন্দিতা পাল]] |- |"দিয়া মোক দিয়া" |জুবিন গাৰ্গ, অনিন্দিতা পাল |- |"টোপাল টোপাল" |rowspan="10" |জুবিন গাৰ্গ |- |"অ মোৰ ৰণৰ তেজিঘোঁৰা" |- |"এপাহি বুকুতে" |- |"আনে যোৱা বাটে" |- |"আজি পুণ্য" |- |"বেলি পৰোঁ পৰোঁ হ'ল" |- ! rowspan="8" |''মুখা'' |"মুখা" |- |"মিঠা প্ৰেম" |- |"পামনে মই ঘূৰাই" |- |"নিয়ৰৰে ফুল" |- |"দুচকুৰে নীলাৰে" |জুবিন গাৰ্গ, অৰুনিমা ভট্টাচাৰ্য |- |"নিয়ৰে" |rowspan="3" |জুবিন গাৰ্গ |- |"বুকুতে বুকুখন" |- |"বেবী বুলি লাহেকৈ" |} ==সংগীত পৰিচালক হিচাপে== {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" | বৰ্ষ ! এলবাম/চলচ্চিত্ৰ ! scope="col" | গীত ! scope="col" | কণ্ঠশিল্পী ! scope="col" | তথ্যসূত্ৰ |- | rowspan="14" |২০০০ ! rowspan="8" |''[[তুমি মোৰ মাথোঁ মোৰ]]'' | পোহৰৰে চাকি |জুবিন গাৰ্গ, লুনা সোণোৱাল | |- |এতিয়া হিয়া মোৰ |জুবিন গাৰ্গ | |- |কিযে পালোঁ |জুবিন গাৰ্গ | |- |কোনো ৰিঙিয়ায় |জুবিন গাৰ্গ | |- |চকু মেলি চাওঁতে |জুবিন গাৰ্গ | |- |মায়াবী এই ৰাতি |জুবিন গাৰ্গ | |- |গুণ্ গুণ্ |জুবিন গাৰ্গ | |- |ৰ'দ আজি কেনি পাওঁ |জুবিন গাৰ্গ | |- ! rowspan="6" |''[[হিয়া দিয়া নিয়া]]'' |নহ'লে পৰিচয় |জুবিন গাৰ্গ | |- |বুকু ভৰা |মালবিকা বৰা | |- |মলয়াৰ দুপাখিত |[[জুবিন গাৰ্গ]], [[তৰালী শৰ্মা]] | |- |কথাটো বুজিলোঁ |জুবিন গাৰ্গ, তৰালী শৰ্মা | |- |মিছাতে মিছাতে |[[জুবিন গাৰ্গ]], দিগন্ত কলিতা, [[হিৰণ্য ডেকা]], [[চেতনা দাস]] | |- |মিঠা মিঠা |জুবিন গাৰ্গ, দেৱজিৎ চৌধুৰী, শান্তা উজীৰ | |- |rowspan="6" |২০০০ ! rowspan="5" |''মৰমে মৰম জানে'' |মৰমে মৰম জানে (শীৰ্ষক গীত) |[[অভিজিৎ ভট্টাচাৰ্য]], অনুৰাধা পৌড়ৱাল | |- |কলেজ ক্লাছ হ'লে |জোজো, মিতালী চৌধুৰী | |- |মা কালি চোৱা চকু মেলি |শান্তা উজীৰ | |- |তামোল |জুবিন গাৰ্গ, মিলি | |- |কৰ্ম আমাৰ ধৰ্ম |বিনোদ ৰাঠোড়, মিতালী চৌধুৰী |- ! ''[[দাগ (চলচ্চিত্ৰ)|দাগ]]'' |সকলো গান |জুবিন গাৰ্গ, দিগন্ত ভাৰতী, শাস্বতী ফুকন, মহালক্ষ্মী আয়াৰ | |- |rowspan="10" |২০০১ ! rowspan="3" |''শেষ উপহাৰ'' |পৰিচয় বিহীন |জিণ্টি দাস | |- |আমাৰ দুচকুতে |জুবিন গাৰ্গ | |- |পাহাৰে সীমনা |সংগীতা হাজৰিকা | |- ! ''অন্য এক যাত্ৰা'' |দুখৰ সাগৰ |জুবিন গাৰ্গ | |- ! rowspan="6" |''[[নায়ক (চলচ্চিত্ৰ)|নায়ক]]'' |মনতে নো আজি |জুবিন গাৰ্গ, অৰ্ণৱ | |- |লাহে লাহে বাঢ়িছে |জুবিন গাৰ্গ, শাস্বতী ফুকন | |- |কিনো সুৰীয়া |জুবিন গাৰ্গ, পামেলা | |- |মন গহনত |জুবিন গাৰ্গ, ছান, পামেলা জৈন, সাগৰিকা | |- |নায়ক হ'ব |জুবিন গাৰ্গ | |- |মতলীয়া বতাহে |[[জুবিন গাৰ্গ]], [[মহালক্ষ্মী আয়াৰ]] | |- |rowspan ="8" |২০০২ ! rowspan="8" |''[[প্ৰেম আৰু প্ৰেম]]'' |"চকুৱে চকুৱে" |জুবিন গাৰ্গ, ববিতা শৰ্মা | |- |"মুকুতা মুকুতা" |শ্ৰুতজয় দাস, নিৰ্মালি দাস | |- |"প্ৰেম আৰু প্ৰেম" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"বিয়পি বিয়পি" |জুবিন গাৰ্গ, বৃষ্টি | |- |"মমৰ শিখাটি" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"মুকলি মন" |জুবিন গাৰ্গ আৰু chorus | |- |"বৰ মজা নহয়" |জুবিন গাৰ্গ, কাশ্মীৰী শইকীয়া বৰুৱা | |- |"মৰম এধানি মৰম" |জুবিন গাৰ্গ, অনিন্দিতা পাল | |- |rowspan ="6" |২০০২ ! rowspan="6" |''[[কন্যাদান (চলচ্চিত্ৰ)|কন্যাদান]]'' |"ঊল গুঠিব জানানে" |জুবিন গাৰ্গ, মহালক্ষ্মী আয়াৰ, শাশ্বতী ফুকন | |- |"বান্ধৈ ঐ" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"চোৱা চোৱা" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"সোণ ৰূপেৰেও" |[[জুবিন গাৰ্গ]], [[মানস ৰবীন]], জংকী বৰঠাকুৰ | |- |"লহিয়ালে ৰঙা বেলি" |জুবিন গাৰ্গ, শাস্বতী ফুকন | |- |"নীলা নীলা" |[[জুবিন গাৰ্গ]], [[কল্পনা পাটোৱাৰী]] | |- |rowspan ="7" |২০০২ ! rowspan = "7" |''জোনাকী মন'' |"অচিনা দেশত" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"বগে ধকে ধকি" |জুবিন গাৰ্গ, শাশ্বতী ফুকন | |- |"তুমি সুৰীয়া" |জুবিন গাৰ্গ, কাশ্মীৰী শইকীয়া বৰুৱা | |- |"ফুলে ফুলে" |জুবিন গাৰ্গ, অৰ্ণৱ, পামেলা জৈন, [[শান]], সাগৰিকা | |- |"তুমি জানানে" |পামেলা জৈন আৰু chorus | |- |"জোনাকে জোনাকে" |পামেলা জৈন আৰু chorus | |- |"আঙুল বুলালে" |জুবিন গাৰ্গ, ববিতা শৰ্মা | |- |rowspan="7" |২০০২ ! rowspan="7" |''[[জীৱন নদীৰ দুটি পাৰ]]'' |"এই ঘৰ আমাৰ" |জুবিন গাৰ্গ, জংকী, প্ৰেম, অৰ্ণৱ | |- |"কঁকাল খামুচিয়া" |জুবিন গাৰ্গ, মহালক্ষ্মী আয়াৰ | |- |"প্ৰীতিৰে জুৰি" |জুবিন গাৰ্গ, ৰূপাংকিতা পাপৰি | |- |"জীৱন নদীৰ দুটি পাৰ" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"বিবাভৰীয়া আমাৰে" |জুবিন গাৰ্গ, কাশ্মীৰী শইকীয়া | |- |"উমি উমি" |জুবিন গাৰ্গ, মহালক্ষ্মী আয়াৰ | |- |"কিয়নো জ্বলি" |জুবিন গাৰ্গ | |- |rowspan ="8" |২০০৩ ! rowspan = "8" |''অগ্নিশিখা'' |"মহাদেৱ কেনি গ'ল" |জুবিন গাৰ্গ, মানস ৰবীন, মৌচুমী চহৰীয়া, দীপক | |- |"এছাটি প্ৰণয়ৰ" |জুবিন গাৰ্গ, মিতালী চৌধুৰী | |- |"জীৱনে প্ৰতি পলে" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"তুমি সোণ আমাৰে" |জুবিন গাৰ্গ, মৌচুমী চহৰীয়া | |- |"কাৰোবাৰ চকুৱে" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"তুমি সোণ আমাৰে" (Sad Version) |উৎপল শৰ্মা | |- |"জীৱনে প্ৰতি খোজে" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"ওম প্ৰজাপতয়ে" |জুবিন গাৰ্গ | |- |rowspan ="7" |২০০৩ ! rowspan ="7" |''প্ৰিয়া মিলন'' |"ভালপাওঁ বুলি" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"সপোনৰ মৰমী" |rowspan="2" |জুবিন গাৰ্গ, শাশ্বতী ফুকন | |- |"মৰাই চৰাই" | |- |"কাম কাম" |জুবিন গাৰ্গ, নিৱেদিতা | |- |"ফুলে ফুলে কতো ৰং" |জুবিন গাৰ্গ, শাশ্বতী ফুকন | |- |"নাই একো নাই" |জুবিন গাৰ্গ, নিৰ্মালি দাস | |- |"মনৰে প্ৰিয়া মোৰ" |জুবিন গাৰ্গ | |- |rowspan ="8" |২০০৩ ! rowspan ="8" |''[[বিধাতা (চলচ্চিত্ৰ)|বিধাতা]]'' |"ধুনীয়া ধুনীয়া" |জুবিন গাৰ্গ, পৰিণীতা বৰঠাকুৰ, সৌৰিন, শাশ্বতী ফুকন | |- |"আঁতৰি আঁতৰি" |জুবিন গাৰ্গ, শাশ্বতী ফুকন | |- |"টেটেৰা টেটেৰা" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"আলফুলে সাঁবটি" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"বিধাতা" (Theme Song) |জুবিন গাৰ্গ | |- |"যা যা আঁতৰি যা" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"হৰিবোল" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"শ্যামকানু" |শাশ্বতী ফুকন | |- |rowspan ="8" |২০০৩ ! rowspan ="8" |''জুমন সুমন'' |"সপোনে দিঠকে" |জুবিন গাৰ্গ, শাশ্বতী ফুকন | |- |"তুমি জানানে" |জুবিন গাৰ্গ, ভিটালী দাস | |- |"কাৱালি" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"নাচ নাচনে" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"হাঁহি হাঁহি" |জুবিন গাৰ্গ, কল্লোল | |- |"মৰিয়ে যা" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"হালধি মাহেৰে" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"ক'লা ক'লা" |জুবিন গাৰ্গ | |- |rowspan ="6"|২০০৪ ! rowspan ="6"|''[[বাৰুদ (চলচ্চিত্ৰ)|বাৰুদ]]'' |"দেশখন" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"সমাজকে" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"দেখোঁ যে স্বপ্ন" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"মনৰে" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"পূজা আহা" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"ঘমকে পৰা" |পদ্মিনী কোহলাপুৰী | |- |rowspan ="5"|২০০৪ ! rowspan ="5"|''ৰং'' |"এঠেঙীয়া বগলী" |জুবিন গাৰ্গ, সুবাসনা দত্ত | |- |"ছাঁয়াৰ দৰে" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"ৰং তুমি" |জুবিন গাৰ্গ, মহালক্ষ্মী আয়াৰ | |- |"ঘৰ আমাৰ" |শাশ্বতী ফুকন, মহালক্ষ্মী আয়াৰ, পদ্মিনী কোহলাপুৰী | |- |"মৰুভূ তুমি" |জুবিন গাৰ্গ, শাশ্বতী ফুকন | |- |rowspan ="2"|২০০৪ ! rowspan ="2"|''[[দীনবন্ধু (চলচ্চিত্ৰ)|দীনবন্ধু]]'' |"ক'ৰ এজাক" |অনিন্দিতা পাল | |- |"দিয়া মোক দিয়া" |জুবিন গাৰ্গ, অনিন্দিতা পাল | |- |rowspan ="4"|২০০৬ ! rowspan ="4"|''[[অধিনায়ক (চলচ্চিত্ৰ)|অধিনায়ক]]'' |"আজি এনে ঘটনা হ'ল" |জুবিন গাৰ্গ, মানস ৰবীন | |- |"অচিনাকি দুটি" |জুবিন গাৰ্গ, নৱনীতা বৰা | |- |"সপোনৰ পাহে পাহে" |জুবিন গাৰ্গ, অনিন্দিতা পাল | |- |"পছোৱা বলিছে" |জুবিন গাৰ্গ, ভিটালী দাস | |- |rowspan="4" |২০০৮ ! rowspan="4" |[[মন যায়]] |"মন যায়" |rowspan="3" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"ধীৰে ধীৰে হেৰাই যায়" | |- |"অনুৰাগ এতিয়া" | |- |"হাঁহি হাঁহি" |দিগন্ত ভাৰতী | |- | rowspan="12" |২০১৯ ! rowspan="5" |''[[ৰত্নাকৰ (চলচ্চিত্ৰ)|ৰত্নাকৰ]]'' | | | |- | | | |- | | | |- | | | |- | | | |- ! rowspan="6" |''[[কাঞ্চনজংঘা]]'' | | | |- | | | |- | | | |- | | | |- | | | |- | | | |- ! ''প্ৰতিঘাত'' | | | |- | rowspan="5" |২০২২ ! rowspan="5" |''ডক্টৰ বেজবৰুৱা ২'' |"জিলিকা জিলিকি" |জুবিন গাৰ্গ, Synicha | |- |"কি নাম দি মাতিম" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"ফুল ফুল" |জুবিন গাৰ্গ, জুবলী | |- |"মইনা কোন বিধাতাই" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"শীৰ্ষ সংগীত" |জুবিন গাৰ্গ | |- | rowspan="5" |২০২৩ ! ''যুদ্ধ'' |"এই মায়াৱী ৰাতি" |জুবিন গাৰ্গ, Synicah | |- ! rowspan="4" |''ৰাঘৱ'' |"মা" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"চাৰি চকা" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"চিলমিল টোপনিতে" |জুবিন গাৰ্গ, মহালক্ষ্মী আয়াৰ | |- |"চাৰি চকা" (ফিল্ম ভাৰ্চন) |জুবিন গাৰ্গ, প্ৰবীণ বৰা |- |rowspan="6" |২০২৪ ! rowspan="6" |''চিকাৰ'' |"একাদশী ৰাতিয়ে" |জুবিন গাৰ্গ, আচুৰ্য বৰপাত্ৰ | |- |"সাতৰংগী" |জুবিন গাৰ্গ, পৰীস্মিতা ফুকন | |- |"কিয় বুকুতে" | | |- |"লণ্ডন ড্ৰিমচ" |আপাচি ইণ্ডিয়ান, ঊষা উত্থুপ | |- |"একাদশী ৰাতিয়ে" (ৰিমিক্স) |জুবিন গাৰ্গ, আচুৰ্য বৰপাত্ৰ | |- |"চিকাৰ" |জুবিন গাৰ্গ, গীতাঞ্জলি দাস | |- |rowspan="9" |২০২৫ ! rowspan="4" |''[[ভাইমন দা (চলচ্চিত্ৰ)|ভাইমন দা]]'' |"এৰা এৰি" |জুবিন গাৰ্গ, মহালক্ষ্মী আয়াৰ | |- |"এৰা এৰি" (Acoustic) |জুবিন গাৰ্গ, অমৃতপ্ৰভা মহন্ত | |- |"বিয়েৰ ব্ৰেণ্ডি হুইস্কি" |প্ৰবীণ বৰা | |- |"হিয়া দিয়া নিয়া" (BGM) | |- ! rowspan="3" |''যুদ্ধ: দ্য ৱাৰিয়ৰ অব লাইফ'' |"এছাঁটি সপোনে" |জুবিন গাৰ্গ, মেঘনা বৰপূজাৰী | |- |"মিচিকিয়া দুচকুৱে" |জুবিন গাৰ্গ, সংগীতা হাজৰিকা | |- |"নীলিময় নীলা হয়" |জুবিন গাৰ্গ, Synciah | |- ! ''হোমৱাৰ্ক'' |"যন্ত্ৰ" |জুবিন গাৰ্গ | |- ! ''[[ৰৈ ৰৈ বিনালে (চলচ্চিত্ৰ)|ৰৈ ৰৈ বিনালে]]'' |"ৰৈ ৰৈ বিনালে" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | |} == গীতিকাৰ হিচাপে == {| class="wikitable plainrowheaders" |- |- style="background:#b0c4de; text-align:center; " ! style="width:33px; " | বৰ্ষ ! এলবাম ! গীতসমূহ |- style="background:#b0c4de; text-align:center; " |- |rowspan="3" | ১৯৯২ |rowspan="3" | ''অনামিকা'' | "অনামিকা" |- | "হিয়া দোহে" |- | "মনৰ নিজানত" |- |rowspan="2" | ১৯৯৪ |rowspan="2" | ''মায়া'' | "মায়া" |- | "দূৰে দূৰে" |- |rowspan="3" | ১৯৯৫ |rowspan="3" | ''আশা'' | "আশা" |- | "জলিলা পুৰীয়া" |- | "অভিমানী মন" |- |rowspan="3" | ১৯৯৬ |rowspan="3" | ''জুবিনৰ গান'' | "এতিয়া আছে মাথোঁ" |- | "উমি উমি" |- | "তুমি নিদিয়া" |- | ১৯৯৬ | ''ৰং'' | সকলো গান |- | ১৯৯৭ | ''মুক্তি'' | সকলো গান |- |rowspan="5" | ১৯৯৮ |rowspan="2" | ''স্নিগ্ধ জোনাক'' | "নাচাবা চকুলে" |- | "ফাগুন আহিলে বৈ" |- | ''শব্দ'' | |- | ''পানচই'' | |- | ''মেঘৰ বৰণ'' | সকলো গান |- |rowspan="5" | ১৯৯৯ | ''মেঘ'' | |- | ''ভোৰ দুপৰীয়া'' | |- | ''ৰাংঢালী'' | |- | ''পাখি'' | সকলো গান |- | ''সপোন'' | "সময় যেন" |- | ২০০০ | ''স্পৰ্শ'' | |- |rowspan="2" | ২০০১ | ''মেৰে লিয়ে'' | |- | ''নূপুৰ'' | |- |rowspan="3" | ২০০২ | ''শিশু'' | |- | ''বান্ধৈ'' | |- | ''সন্ধ্যা – অম্বিকাগিৰী ৰায় চৌধুৰীলৈ উৎসৰ্গিত'' | "নিটোল নিশা" |- | ২০০৩ | ''চিনাকি মন'' | |- |rowspan="2" | ২০০৪ | ''যন্ত্ৰ'' | সকলো গান |- | ''তোমাৰ আকাশ'' | |- | ২০০৫ | ''বৰষুণ'' | |- |rowspan="2" | ২০০৬ |rowspan="2" | ''মুখা'' | "মুখা মুখা" |- | "চুইট লাভ" |- | ২০০৭ | ''তুমি'' | |- |rowspan="2" | ২০০৮ | ''জোনাকী মন'' | "বগাকৈ বগলী" |- | ''ৰুমাল'' | সকলো গান |- | ২০১১ | ''বাঁহী'' | |- |rowspan="3" | ২০১২ | ''ৰুনজুন'' | |- | ''সোণালী মন'' | |- | ''ৰক'' | |- | ২০১৩ | ''পাকীজা'' | সকলো গান |- | ২০১৪ | ''পথ'' | |- | ২০১৭ | ''তুমি আহিবানে'' | |- | ২০১৯ | ''মা'' | |- | ২০২০ | ''চিলা'' | |} ==গীটাৰিষ্ট হিচাপে== বেছিভাগ এলবামতে বহু সংগীতজ্ঞৰ নামৰ ক্ৰেডিট দিয়া হোৱা নাছিল যদিও নিৰ্বাচিত কেইটামান গীতত গীটাৰ বজোৱাৰ বৈশিষ্ট্য আছিল, যিটো তেওঁৰ ক্ৰেডিট নাছিল। তলত তলত দিয়াবোৰ দিয়া হৈছিল: {| class="wikitable plainrowheaders" |- |- style="background:#b0c4de; text-align:center;" ! style="width:33px;" |বৰ্ষ ! এলবাম ! গীত ! কণ্ঠশিল্পী |- style="background:#b0c4de; text-align:center;" |- |১৯৯৭ |''দুনীয়া'' |দুনীয়া |ৰাগেশ্বৰী |- |২০০১ |''অনলি ইউ'' |"তুম হো মেৰে" |শিখা |- |} ==বাহ্যিক সংযোগ== * [https://fb.com/ZUBEENsOFFICIAL ফেচবুকত জুবিন গাৰ্গ] ==আৰু চাওক== * [[জুবিন গাৰ্গ]] * [[হাচটেগ জাষ্টিচ ফ'ৰ জুবিন গাৰ্গ]] ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:জুবিন গাৰ্গ]] [[শ্ৰেণী:গীত]] [[শ্ৰেণী:অসমীয়া গীত]] edrxl5m3g92cw6uh0nbug3s3e43adrr 606187 606186 2026-05-13T17:55:21Z Abhiraj Mohan 31 31070 /* গীটাৰিষ্ট হিচাপে */ 606187 wikitext text/x-wiki [[File:Zubeen Garg in Audio Release of "Zindagi".jpg|thumb|২০০৭ চনত ''জিন্দাগী''ৰ অডিঅ’ মুক্তিত জুবিন গাৰ্গ]] [[File:Zubeen EUphuism.JPG|thumb|২০১১ চনত লাইভত কণ্ঠদান কৰা জুবিন গাৰ্গ]] '''[[জুবিন গাৰ্গ]]''' (১৯৭২–২০২৫) এগৰাকী ভাৰতীয় গায়ক-গীতিকাৰ; যি মূলতঃ [[অসমীয়া]], [[বাংলা]] আৰু [[হিন্দী]] চলচ্চিত্ৰ আৰু সংগীতৰ লগত জড়িত আছিল। ৩৩বছৰীয়া কেৰিয়াৰত তেওঁ [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]], [[হিন্দী ভাষা|হিন্দী]], [[বঙালী ভাষা|বঙালী]], [[বড়ো ভাষা|বড়ো]], [[কোচ ৰাজবংশী ভাষা|কোচ-ৰাজবংশী]] (কমতাপুৰী/[[গোৱালপাৰীয়া উপভাষা|গোৱালপাৰীয়া]]), চাহ বাগানীয়া, [[হাজং ভাষা|হাজং]], [[মিচিং ভাষা|মিচিং]], [[কাৰ্বি ভাষা|কাৰ্বি]], [[গাৰো ভাষা|গাৰো]], [[ৰাভা ভাষা|ৰাভা]], পাতিৰাভা, [[ডিমাচা ভাষা|ডিমাচা]], [[আহোম ভাষা|টাই-আহোম]], [[দেউৰী ভাষা|দেউৰী]], [[নেপালী ভাষা|নেপালী]], [[ভোজপুৰী ভাষা|ভোজপুৰী]], [[বিষ্ণুপ্ৰিয়া মণিপুৰী ভাষা|বিষ্ণুপ্ৰিয়া মণিপুৰী]], [[ককবৰক ভাষা|ককবৰক]], [[ওড়িয়া ভাষা|ওড়িয়া]], [[তামিল ভাষা|তামিল]], [[তেলুগু ভাষা|তেলুগু]], [[কন্নড় ভাষা|কন্নড়]], [[ইংৰাজী ভাষা|ইংৰাজী]], আদি, গালো, তিৱা, নিচি, [[মালয়ালম ভাষা|মালয়ালম]], [[মাৰাঠী ভাষা|মাৰাঠী]], [[সংস্কৃত]], [[সিন্ধী]], [[উৰ্দু]] ইত্যাদি ৪০টা ভিন্ন ভাষাত ৩৮ হাজাৰতকৈ অধিক গীত ৰেকৰ্ডিং কৰিছিল।<ref name=":13">{{Citation |title=He is a young man who has preserved 35,000 songs of Zubeen Garg from 'Anamika' to 'Maya' | date=18 November 2022 |url=https://www.youtube.com/watch?v=WdwhYtMoJuc |language=en |access-date=2022-11-20}}</ref><ref>{{Citation |title='After singing 35,000 songs, I don't need to take the Best Singer award' | date=13 March 2023 |url=https://www.youtube.com/watch?v=dJWoPZknc0w |access-date=2023-03-13 |language=en}}</ref> তেওঁ প্ৰায়ে একেটা বছৰতে আঠশতকৈ অধিক গীত ৰেকৰ্ডিং কৰিছিল<ref name=":14">{{Cite web |title=I am a super-confident person: Zubeen Garg |date=22 April 2008 |url=https://www.oneindia.com/2008/04/22/i-am-a-super-confident-person-zubeen-garg-1208849715.html}}</ref><ref name=":15">{{Cite news |title=Zubeen is a born singer |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/zubeen-is-a-born-singer/articleshow/2480292.cms |access-date=2022-11-30 |website=The Times of India |date=23 October 2007 |language=en}}</ref> আৰু এবাৰ এটা নিশাতে ৩৬টা গীত ৰেকৰ্ডিং কৰিছিল।<ref name=":9">{{Cite web |date=2007-11-06 |title=For the sound of music |url=http://www.hindu.com/mp/2007/11/03/stories/2007110351381400.htm |access-date=2022-11-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071106061809/http://www.hindu.com:80/mp/2007/11/03/stories/2007110351381400.htm |archive-date=6 November 2007 |archivedate=2007-11-06 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20071106061809/http://www.hindu.com/mp/2007/11/03/stories/2007110351381400.htm |deadurl=yes }}</ref><ref name=":1">{{Citation |title=NKTV - জুবিন গাৰ্গ - য'ত শেষ তাৰপৰাই আৰম্ভ, 'জনসাধাৰণ' LIVE {{!}} Facebook |url=https://www.facebook.com/nktvNE/videos/%E0%A6%9C%E0%A7%81%E0%A6%AC%E0%A6%BF%E0%A6%A8-%E0%A6%97%E0%A6%BE%E0%A7%B0%E0%A7%8D%E0%A6%97-%E0%A6%AF%E0%A6%A4-%E0%A6%B6%E0%A7%87%E0%A6%B7-%E0%A6%A4%E0%A6%BE%E0%A7%B0-%E0%A6%AA%E0%A7%B0%E0%A6%BE%E0%A6%87-%E0%A6%86%E0%A7%B0%E0%A6%AE%E0%A7%8D%E0%A6%AD-%E0%A6%9C%E0%A6%A8%E0%A6%B8%E0%A6%BE%E0%A6%A7%E0%A6%BE%E0%A6%B0%E0%A6%A3-live/528448252064550/ |access-date=2022-05-19 |language=en}}</ref> ==[[অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ|অসমীয়া চলচ্চিত্ৰৰ]] গীত== {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" | বৰ্ষ ! scope="col" | চলচ্চিত্ৰ ! scope="col" | গান ! scope="col" | সংগীত পৰিচালক ! scope="col" | গীতিকাৰ ! scope="col" | সহশিল্পী ! scope="col" | তথ্যসূত্ৰ |- | rowspan="2" |১৯৯৮ ! ''[[যৌৱনে আমনি কৰে]]'' |"বুকু দুৰু দুৰু" |ভূপেন উজিৰ |[[হেমন্ত দত্ত]] | একক |<ref>{{Citation |title=Buku Duru Duru Lage Kiyo Baru // Hits of Zubeen Garg // Jouwane Aamoni Kore (1998) | date=March 2018 |url=https://www.youtube.com/watch?v=dgT43nBUcos |language=en |access-date=2022-10-30}}</ref><ref>{{Citation |title=Buku Duru Duru (feat. Zubeen Garg) by Bhupen Uzir |date=2020-07-27 |url=https://music.apple.com/us/album/buku-duru-duru-feat-zubeen-garg/1524700952?i=1524700954 |language=en-US |access-date=2023-01-05 |archivedate=2023-01-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230105164100/https://music.apple.com/us/album/buku-duru-duru-feat-zubeen-garg/1524700952?i=1524700954 }}</ref> |- ! ''[[বুকুৰ মাজত জ্বলে]]'' |"তুমিয়েই দিলাহি মিঠাকৈ" |জয়ন্ত দাস |[[চাৰু গোহাঁই]] |[[মহালক্ষ্মী আয়াৰ]] |<ref>{{Citation |title=Film : Bukur Majot Jole_(1999) {{!}} Assamese Film Song | date=23 May 2020 |url=https://www.youtube.com/watch?v=lhLoA5BsorQ |language=en |access-date=2022-10-30}}</ref><ref>{{Citation |title=Tumiyei Dilahi Mithakoi (Bukur Maajot Jole) Movie Video Song, Assamese Movie Song, Barsha Raani |url=https://www.youtube.com/watch?v=wokJNoikyUU |language=en |access-date=2022-11-01}}</ref><ref>{{Cite web |last=Boruah |first=Pallab Saikia, Kulendra Bora, Tinkumoni |title=Assamese Songs with Lyrics : Collection of Old and New Assamese Songs |url=https://geetsankalan.com/lyrics/Tumie_Dilahi_Mitha_Koi |access-date=2022-11-01 |website=geetsankalan.com |language=en}}</ref> |- | rowspan="18" |১৯৯৯ ! ''মহাৰথী'' |"সোণ নালাগে ৰূপ নালাগে" | | |একক | |- ! rowspan="3" |''[[মৰম নদীৰ গাভৰু ঘাট]]'' |"মৰম নদীৰ গাভৰু ঘাট" | [[জুবিন গাৰ্গ]] | | rowspan="2" |[[মহালক্ষ্মী আয়াৰ]] |<ref>{{Citation |title=Morom Nodir Gabharu Ghat (1999) // Title song // Sung by Zubeen Garg & Mahalakshmi Iyer | date=28 July 2017 |url=https://www.youtube.com/watch?v=q9Kc6sjIx7s |language=en |access-date=2022-10-30}}</ref> |- |"বুকুৰে ভাষা মোৰ নোপোৱানে" | rowspan="2" | অতুল মেধি | |<ref>{{Citation |title=Bukure Bhaxa Mor Buji Nopowane // Hits of Zubeen & Mahalakshmi Iyer // Morom Nodir Gabharu Ghat (1999) | date=21 March 2018 |url=https://www.youtube.com/watch?v=I298ue_FAew |language=en |access-date=2022-10-30}}</ref> |- |"কি কৰোঁ কি কৰোঁ নাজানো" | |একক |<ref>{{Citation |title=Ki Koru Ki Koru Nejano // Best of Zubeen Garg & Bikram Hazarika // Morom Nodir Gabharu Ghat (1999) | date=20 July 2018 |url=https://www.youtube.com/watch?v=DcVQCQCikBI |language=en |access-date=2022-10-30}}</ref> |- ! ''প্ৰিয়া অ' প্ৰিয়া'' |"তুমি মৰমৰে" |[[মানস ৰবীন]] |দিগন্ত ভাৰতী |শান্তা উজিৰ |<ref>{{Citation |title=Tumi Moromore |date=2019-09-26 |url=https://open.spotify.com/track/04YV5Y7uanWMwlgovxnnyz |language=en |access-date=2022-11-05}}</ref> |- ! rowspan="6" |''[[হিয়া দিয়া নিয়া]]'' |"নহ'লে পৰিচয়" | rowspan="13" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | rowspan="6" |হেমন্ত দত্ত, দিগন্ত ভাৰতী, জীমণি চৌধুৰী |একক |<ref>{{Citation |title=Nohole Parichoi Hiyare - Original |date=2021-10-05 |url=https://open.spotify.com/track/2QLoE6D5or50kzCe7O3nXQ |language=en |access-date=2023-01-10}}</ref> |- |"মলয়াৰ দুপাখিত" |[[তৰালী শৰ্মা]] |<ref>{{Citation |title=Malayar Pakhi - Original |date=2021-10-05 |url=https://open.spotify.com/track/3Opgmr8QMJH7HIZdDMlzLA |language=en |access-date=2023-01-10}}</ref> |- |"কথাটি বুজিলোঁ" |[[তৰালী শৰ্মা]] |<ref>{{Citation |title=Kothati Bhujila - Original |date=2021-10-05 |url=https://open.spotify.com/track/6gtZ992bJV9wWfydsMyC75 |language=en |access-date=2023-01-10}}</ref> |- |"মিছাতে মিছাতে" |দিগন্ত ভাৰতী, [[চেতনা দাস]], [[হিৰণ্য ডেকা]] |<ref>{{Citation |title=Misate Misate - Original |date=2021-10-05 |url=https://open.spotify.com/track/3rimAAGopr69uTibYQCBqc |language=en |access-date=2023-01-10}}</ref> |- |"হিয়া দিয়া নিয়া (থিম)" |একক |<ref>{{Citation |title=Hiya Diya Niya - Theme - Original |date=2021-10-05 |url=https://open.spotify.com/track/5fJyqS35hbmi7QYFlKhBYM |language=en |access-date=2023-01-10}}</ref> |- |"মিঠা মিঠা" |দেৱজিৎ চৌধুৰী, শান্তা উজিৰ, মালবিকা বৰা |<ref>{{Citation |title=Mitha Mitha - Original |date=2021-10-05 |url=https://open.spotify.com/track/18ZTyTiIMO7N0pFk7TZ7hB |language=en |access-date=2023-01-10}}</ref> |- ! rowspan="7" |[[তুমি মোৰ মাথোঁ মোৰ]] |"মায়াৱী এই ৰাতি" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |অজ্ঞাত | rowspan="7" |<ref>{{Citation|title=Tumi Mur Mathu Mur (2000) – IMDb|url=http://www.imdb.com/title/tt8561732/soundtrack|access-date=18 September 2019}}</ref> |- |"গুণ গুণ" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |লুনা সোণোৱাল |- |"পোহৰৰে চাকি" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |লুনা সোণোৱাল |- |"কি যে পালোঁ তোমাক" |দিগন্ত ভাৰতী |মালবিকা বৰা |- |"এতিয়া হিয়া মোৰ" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | rowspan="3" |একক |- |"কোনে ৰিঙিয়ায়" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |- |"চকু মেলি চাওঁতে" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |- | rowspan="15" |২০০০ ! rowspan="4" |''আছেনে কোনোবা হিয়াত'' |"মৌ সনা কথাৰে" | rowspan="3" |মনোজ শৰ্মা |মনোজ শৰ্মা |অজ্ঞাত |<ref>{{Cite web|title=|url=https://mirchiassam.com/fileDownload/5049/mousona_kothare|archive-url=https://web.archive.org/web/20230110080411/https://mirchiassam.com/fileDownload/5049/mousona_kothare|url-status=usurped|archive-date=10 January 2023|access-date=23 September 2025|archivedate=10 January 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230110080416/https://mirchiassam.com/fileDownload/5049/mousona_kothare|deadurl=yes}}</ref> |- |"জুমি জুমি | হেমন্ত দত্ত |rowspan ="2" |[[কল্পনা পাটোৱাৰী]] |<ref>{{Cite web|title=|url=https://mirchiassam.com/fileDownload/5048/jumi_jumi|archive-url=https://web.archive.org/web/20230110080901/https://mirchiassam.com/fileDownload/5048/jumi_jumi|url-status=usurped|archive-date=10 January 2023|access-date=23 September 2025|archivedate=10 January 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230110082405/https://mirchiassam.com/fileDownload/5048/jumi_jumi|deadurl=yes}}</ref> |- | "চকু লোতকেৰে" | মনোজ শৰ্মা | |- |"দিপ-লিপ ছোৱালীয়ে" | |মনোজ শৰ্মা |<ref>{{Cite web|title=|url=https://mirchiassam.com/fileDownload/5046/dip_lip_suwaliye|archive-url=https://web.archive.org/web/20230110081622/https://mirchiassam.com/fileDownload/5046/dip_lip_suwaliye|url-status=usurped|archive-date=10 January 2023|access-date=23 September 2025|archivedate=10 January 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230110082405/https://mirchiassam.com/fileDownload/5046/dip_lip_suwaliye|deadurl=yes}}</ref> |- ! ''ভূমিপুত্ৰ'' |"মৰমে ভৰা" | rowspan="3" |জয়ন্ত দাস |ৰুবুল বৰা |একক |<ref>{{Citation |title=Morome Bhora (Full Song) - Zubeen Garg - Download or Listen Free - JioSaavn |date=1993-04-01 |url=https://www.jiosaavn.com/song/morome-bhora/JBkcWhBhfH8 |language=en-US |access-date=2023-01-10}}</ref> |- ! rowspan="2" |''জোন জ্বলে কপালত'' |"কোৱা চোন কোৱানা" |ৰুবুল বৰা |[[Shaan (singer)|ছান]], [[বাবুল সুপ্ৰিয়]], জয়ন্ত দাস |<ref>{{Citation|title=Kuasun Kuana (Music Video)|url=https://vimeo.com/719855547/|website=Vimeo|language=en-US|access-date=2022-07-08}}</ref> |- |"ৰূপহী ৰঙেদৈ" |ৰুবুল বৰা |তৰালী শৰ্মা | |- ! মৰমে মৰম জানে |"তামোল" | rowspan="6" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |ড° বীৰেন গোহাঁই |মিলি | |- ! rowspan="5" |''[[দাগ (চলচ্চিত্ৰ)|দাগ]]'' |"[[মায়াবিনী ৰাতিৰ বুকুত|মায়াবিনী]]" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |একক | rowspan="5" |<ref>{{Citation|title=Daag (2001) – IMDb|url=http://www.imdb.com/title/tt8228424/soundtrack|access-date=18 September 2019}}</ref> |- |"বতাহে বতাহে" |দিগন্ত ভাৰতী | |- |"মনলে উভতি আহে" |দিগন্ত ভাৰতী |দিগন্ত ভাৰতী |- |""বিচাৰিছোঁ কাষৰতে |দিগন্ত ভাৰতী |[[মহালক্ষ্মী আয়াৰ]] |- |""দাগ দাগ |[[জুবিন গাৰ্গ]] |একক |- ! rowspan="2" |''শেষ উপহাৰ'' |"শেষ উপহাৰ" |colspan="2"; style="text-align:center; |[[জুবিন গাৰ্গ]] |একক | |- |"হিয়াৰে মৰম |[[জে পি দাস]] |বিজয় বৰদলৈ |সংগীতা বৰঠাকুৰ | |- | ! ''সেউজী ধৰণী ধুনীয়া'' |"অ' গছে ক'ব সুধিলে" |জুবিন গাৰ্গ |আনন্দিৰাম দাস |একক | |- | ! rowspan="5" |''অন্য এক যাত্ৰা'' |"মনে মোৰ বিচাৰে" |rowspan="2" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |rowspan="2" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |[[তৰালী শৰ্মা]] |rowspan="3" | |- | |"দুখৰ সাগৰ" |একক |- | |"এনেকৈ নাচাবা তুমি" |rowspan="3" |ঋষিৰাজ দুৱৰা |rowspan="3" |অজ্ঞাত |[[কল্পনা পাটোৱাৰী]] |- | |"ফাগুনে ফুলালে ফুল" |rowspan="2" |একক | |- | |"কালে কাঢ়ি নিলে" | |- | ! rowspan="4" |''গৰম বতাহ'' |"তেনেকৈ নাচাবা" |যতীন শৰ্মা |[[জুবিন গাৰ্গ]] |[[সাগৰিকা মুখাৰ্জী]] |<ref>{{Citation|title=Tenekoi Nasaba" - Sagarika and Zubeen|url=https://www.youtube.com/watch?v=4_q6V3iDmqM|website=YouTube|language=en-US|access-date=2021-08-09}}</ref><ref>{{Cite web|title=Tenekoi Nasaba" (With Lyrics)|url=https://geetsankalan.com/lyrics/Tenekoi_Nesaba_Laj_Lagi_Jai|access-date=2021-08-10|language=en}}</ref> |- | |"ফুল ফুলে বনে বনে" |মনোজ শৰ্মা |[[হেমন্ত দত্ত]] |শান্তা উজীৰ | |- | |"মন চহৰৰ" |rowspan="2" |যতীন শৰ্মা |জুবিন গাৰ্গ, গৰিমা শইকীয়া গাৰ্গ |একক | |- | |"বহাগ মাহত গছৰ ডালত" |[[মানস ৰবীন]] |কুমাৰ ভৱেশ, দিলীপ ফাৰ্ণাণ্ডেজ, [[Shaan (singer)|ছান]], [[সাগৰিকা মুখাৰ্জী]] আৰু বহুতো |<ref>{{Cite web|title=Bohag Mahot Gosor Dalot (Assamese 12 months song) - Assamese Lyrical Video Song|url=https://www.youtube.com/watch?v=6ZDQwWRrRVQ|website=YouTube| date=21 August 2021 |language=en}}</ref> |- | rowspan="8" |২০০১ ! rowspan="7" |''[[নায়ক (চলচ্চিত্ৰ)|নায়ক]]'' |"মতলীয়া বতাহে" | rowspan="7" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | rowspan="7" |জুবিন গাৰ্গ, হেমন্ত দত্ত, দিগন্ত কলিতা |[[মহালক্ষ্মী আয়াৰ]] | rowspan="5" | |- |"লাহে লাহে" |[[মহালক্ষ্মী আয়াৰ]] |- |"মনতে নো আজি " |একক |- |"কিনো সুৰীয়া গানেৰে" |[[মহালক্ষ্মী আয়াৰ]] |- |"নায়ক হ'ব খুজি" |একক |- |"মন গহনত" |[[Shaan (singer)|ছান]], [[মহালক্ষ্মী আয়াৰ]], পামেলা জৈন, [[সাগৰিকা]] |<ref>{{Cite web|title=Mon Ghonot on JioSaavn|url=https://www.jiosaavn.com/song/mon-ghonot/FgUAcjNVcmA|access-date=2021-08-10|website=JioSaavn|date=18 July 2009 |language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=Mon Ghonot (Music Video)|url=https://www.youtube.com/watch?v=1BzeWWVox3U&t|access-date=2021-08-14|website=YouTube| date=22 July 2013 |language=en}}</ref> |- |"নায়ক- Theme Song" |rowspan="2" |একক | |- ! ''জখম'' |"জখম" |ভূপেন উজীৰ | | |- | rowspan="15" |২০০২ ! rowspan="3" |''ইমান মৰম কিয় লাগে'' |"নিবিড় মৰমে" |rowspan="3" |মনোজ শৰ্মা |rowspan="3" | |rowspan="2" |মহালক্ষ্মী আয়াৰ |<ref>{{Citation |title=Iman Morom Kiyo Lage (2002) // Nibir Morome নিবিড় মৰমে // Hits of Ravi Sarma & Luna Lahkar | date=14 November 2017 |url=https://www.youtube.com/watch?v=vcZXyiHia1s |language=en |access-date=2022-11-23}}</ref><ref>{{Citation |title=Nilim Aakahe | date=24 December 2016 |url=https://www.youtube.com/watch?v=ILmg4EfC0wI |language=en |access-date=2022-11-23}}</ref> |- |"নাই বুজা কিয়নো" |<ref>{{Citation |title=Nai Bujhay Kiono | date=9 February 2017 |url=https://www.youtube.com/watch?v=yq30IgAj7Fw |language=en |access-date=2022-11-23}}</ref> |- |"তোৰেই ছবি" | |<ref>{{Cite web |last=Boruah |first=Pallab Saikia, Kulendra Bora, Tinkumoni |title=Assamese Songs with Lyrics : Collection of Old and New Assamese Songs |url=https://geetsankalan.com/lyrics/Turei_Sobi_Janambhumi |access-date=2022-11-23 |website=geetsankalan.com |language=en}}</ref> |- ! rowspan="6" |''[[কন্যাদান (চলচ্চিত্ৰ)|কন্যাদান]]'' |"ঊল গোঠিব জানেনে" | rowspan="8" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |[[মানস ৰবীন]] |[[মহালক্ষ্মী আয়াৰ]], সৰস্বতী ফুকন | |- |"বান্ধৈ অই" |দিগন্ত ভাৰতী |একক | |- |"চোৱা চোৱা" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |মিতালী বৰকটকী | |- |"সোণ-ৰূপেৰে" |দিগন্ত ভাৰতী |[[মানস ৰবীন]], জংকী বৰঠাকুৰ | |- |"লহিয়ালে ৰঙা বেলি" |[[মানস ৰবীন]] |নিৰ্মালি দাস | |- |"নীলা নীলা" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |[[কল্পনা পাটোৱাৰী]] | |- ! ''[[জোনাকী মন]]'' |"ফুলে ফুলে আজি শোৱণী" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |[[Shaan (singer)|ছান]], [[সাগৰিকা মুখাৰ্জী]], অৰ্ণৱ ভট্টাচাৰ্য, পমিলা জৈন |<ref>{{Citation|title=Phule Phule Aji Huoni" (Music Video)|url=https://www.youtube.com/watch?v=Wugag9CDvaI|website=YouTube| date=18 April 2013 |language=en-US|access-date=2021-08-12}}</ref><ref>{{Citation|title=Phule Phule Aji Huoni" (With Lyrics)|url=https://www.youtube.com/watch?v=CRMU77oSp4k|website=YouTube| date=20 April 2020 |language=en-US|access-date=2021-08-12}}</ref> |- ! ''[[জীৱন নদীৰ দুটি পাৰ]]'' |"কিয়নো জ্বলি আছা মোৰ সোণ" |দিগন্ত ভাৰতী |একক |<ref>{{Citation |title=Kiya Nu Jali Aasa |date=2019-09-26 |url=https://open.spotify.com/track/3nsHX1ce8BMVKjD2sdRegc |language=en |access-date=2022-11-01}}</ref><ref>{{cite web |title=Kiyanu Joli Aasa (High Pitch)| date=2 October 2019 |url=https://www.youtube.com/watch?v=EC-J1aSdhes|publisher=YouTube|access-date=21 August 2020}}</ref> |- ! ''মৰমী হʼবানে লগৰী'' |"এটুপি দুটুপি পৰে" |মানস হাজৰিকা, ভূপেন উজীৰ |অজ্ঞাত |একক |<ref>{{Cite web|title=Atupi Dtupi Pore (With Lyrics)|url=https://geetsankalan.com/lyrics/Atupi_Ditupi_Pore|access-date=2021-08-11|language=en}}</ref> |- ! ''প্ৰেমগীত'' |"নীলা নীলা দুচকুটে" |মানস হাজৰিকা |অজ্ঞাত |[[সুনিধি চৌহান]] | |- ! rowspan="2" |''ককা দেউতাৰ ঘৰ জোৱাঁই'' |"ককা দেউতাৰ ঘৰ জোৱাঁই " | rowspan="2" |প্ৰভাত শৰ্মা, মানস ৰবীন, বীজু প্ৰভা & মণ্টি বশ্য | | rowspan="2" |একক |<ref>{{Cite web |last=Boruah |first=Pallab Saikia, Kulendra Bora, Tinkumoni |title=Assamese Songs with Lyrics : Collection of Old and New Assamese Songs |url=https://geetsankalan.com/lyrics/Kokadeuta_Suasun |access-date=2022-11-01 |website=geetsankalan.com |language=en}}</ref> |- |"মন কিয়নো মোৰ অবুজন" | |<ref>{{Cite web |last=Boruah |first=Pallab Saikia, Kulendra Bora, Tinkumoni |title=Assamese Songs with Lyrics : Collection of Old and New Assamese Songs |url=https://geetsankalan.com/lyrics/Mon_Kionu_Mur_Obujon |access-date=2022-11-01 |website=geetsankalan.com |language=en}}</ref> |- | rowspan="6" |২০০৩ ! rowspan="6" scope="row" |'''''[[বিধাতা (চলচ্চিত্ৰ)|বিধাতা]]''''' |"আলফুলে সাবটি" | rowspan="6" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |[[জুবিন গাৰ্গ]] | | |- |"আঁতৰি আঁতৰি" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |শ্বাশ্বতী ফুকন | |- |"আকাশৰ ঠিকনা" |[[মানস ৰবীন]] | | |- |"যা যা আঁতৰি যা" |দিগন্ত ভাৰতী | | |- |"মামা অ' মামী অ'" |[[মানস ৰবীন]] | | |- |"টেটেৰা টেটেৰা" |দিগন্ত ভাৰতী | | |- | rowspan="2" |২০০৩ ! rowspan="2" |''সত্যম শিৱম সুন্দৰম'' |"আহিছে ক'ৰে পৰা" | rowspan="2" |ভূপেন উজীৰ | |একক | |- |"বনে বনে" | |শান্তা উজীৰ | |- | rowspan="5" |২০০৩ ! rowspan="5" |''জুমন সুমন'' |"সপোনে দিঠকে" | rowspan="5" |জুবিন গাৰ্গ | | rowspan="5" |একক | |- |"নাচ নাচনী" | | |- |"নাই একো নাই" | | |- |"ক'লা ক'লা এই আন্ধাৰে" | |<ref>{{Cite web|title=Kola Kola Hoi Endhare (With Lyrics)|url=https://geetsankalan.com/lyrics/Kola_Kola_Hoi_Endhare|access-date=2021-08-10|language=en}}</ref> |- |"তুমি জানানে" | | |- | rowspan="2" |২০০৪ ! rowspan="2" scope="row" |'''''[[হৃদয় কঁপোৱা গান]]''''' |গুণ-গুণ গুণ-গুণ কৈ | rowspan="2" |[[জয়ন্ত নাথ]] |জীতবন বৰুৱা |মহালক্ষ্মী আয়াৰ | |- |শাৰদীয় ফুলে আজি |জীতবন বৰুৱা |শ্বাশ্বতী ফুকন | |- |২০০৪ ! ''কাদম্বৰী'' |"আজি শনিবাৰ" |[[মানস ৰবীন]] |[[মানস ৰবীন]] |একক | |- | rowspan="8" |২০০৪ ! rowspan="8" scooe="row" |''ৰং'' |"ৰং তুমি হোৱানে" | rowspan="8" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |[[জুবিন গাৰ্গ]] |মহালক্ষ্মী আয়াৰ | |- |"বৰষা যেতিয়া নামে" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | | |- |"সেউজীয়া মন" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | | |- |"এতিয়া কাষত" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | | |- |"আজি তুমি নহ'লে" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | | |- |"তুমি দূৰ অতীতৰ" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | | |- |"মোৰো যে মনে" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | | |- |"জোন বেলি তৰা" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | | |- |rowspan ="4"|২০০৫ ! scope ="row" rowspan =3| '''''জোনবাই''''' |"জোনবাই এ" | rowspan ="3" |মানস ৰবীন |মানস ৰবীন |ভিতালী দাস | |- | "তুমি মই এদিন জানা" |মানস ৰবীন |সুবাসনা দত্ত | |- | "ব'ৰ'লিন এছপ'লিন" |মানস ৰবীন | Various | |- ! scope ="row" rowspan =1|'''''[[চুৰেণ চোৰৰ পুতেক]]''''' |"এই যাদুৰ নিশা" |হিতেশ বৰুৱা |হিতেশ বৰুৱা |একক | |- |rowspan ="5"|২০০৬ ! scope ="row" rowspan =3|'''''[[অধিনায়ক (চলচ্চিত্ৰ)|অধিনায়ক]]''''' |"অচিনাকি দুটি মনে" |rowspan =3|[[জুবিন গাৰ্গ]] | |নৱনীতা শৰ্মা |rowspan =3| |- |"সপোনৰ পাহে পাহে" | |[[অনিন্দিতা পল]] |- |"পছোৱা বলিছে" | |ভিতালী দাস |- ! ''স্নেহবন্ধন'' |"ৰ'দ পৰে চোতালত" (পুৰুষ) |নন্দ বেনাৰ্জী |অজ্ঞাত |একক |<ref>{{Citation|title=Rod Pore Sutlot" (Male Version)|url=https://www.youtube.com/watch?v=DTIo33KCTcI|website=YouTube|language=en-US|access-date=2009-05-30}}</ref> |- ! scope=="row" |'''''তোমাৰ মৰমেৰে''''' | "মৰমেৰে মাতিছোঁ" | বুবুল | |[[গায়ত্ৰী আয়াৰ]] | |- | rowspan="2" |২০০৭ ! rowspan="2" scope="row" |'''''[[জোনদা ইমান গুণ্ডা]]''''' |"শিৰতে সেন্দুৰ ল'বা" | rowspan="2" |হিতেশ বৰুৱা |হিতেশ বৰুৱা |মৌচুমী, জিণ্টি, জুবলী | |- |"গাঁৱৰে সৰু সৰু পদূলি" | হিতেশ বৰুৱা |জিণ্টি, জুবলী, নেহা, গাৰ্গী | |- |২০০৮ ! ''[[মন যায়]]'' |"মন যায়" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |দিগন্ত ভাৰতী |একক | |- | rowspan="4" |২০০৯ ! rowspan="4" |''[[জীৱন বাটৰ লগৰী|জীৱন বাটৰ লগৰী]]'' |"জীৱন বাটৰ লগৰী" | rowspan="4" |অৰূপ দত্ত, বিমান বৰুৱা আৰু তিমথি দাস হান্সে | rowspan="4" |তিমথি দাস হান্সে | |- |"মোৰ মন তুলসীৰ তলতে" | | |- |"যদি জীৱনৰ ৰং" | | |- |"তুমিতো নুবুজা" | | |- | rowspan="8" |২০০৯ ! rowspan="8" |''অভিমানী মন (চলচ্চিত্ৰ)'' |"নাও লৈ আহিম গৈ" | rowspan="2" |দিগন্ত ভাৰতী |ধ্ৰুৱ ৰাজখোৱা | | |- |"ধিন ধিন" |[[দিগন্ত ভাৰতী]] | | |- |"কলীয়া মেঘে" |ৰেকিবুল,বাবু, চন্দন |[[দিগন্ত ভাৰতী]] | | |- |"লাহে দৈ" |ৰেকিবুল |[[দিগন্ত ভাৰতী]] | | |- |"মাছৰে ভালে পাওঁ" |[[মানস ৰবীন]] |[[মানস ৰবীন]] | | |- |"পগলা পগলা" |বাবু, ৰেকিবুল |[[দিগন্ত ভাৰতী]] | | |- |"চকুলোৰে মালা" |দিগন্ত ভাৰতী |[[দিগন্ত ভাৰতী]] | | |- |"চুই চাব দে" |দিগন্ত ভাৰতী |[[দিগন্ত ভাৰতী]] | | |- | rowspan="2" |২০১১ ! rowspan="2" scope="row" |'''''[[ৰামধেনু (চলচ্চিত্ৰ)|ৰামধেনু]]''''' |"টুপি টুপি" | rowspan="2" |যতীন শৰ্মা | ইবচন লাল বৰুৱা |[[সুনিধি চৌহান]] | rowspan="2" | |- | "ৰং দিয়া মৰম" | দিগন্ত ভাৰতী | [[শ্ৰেয়া ঘোষাল]] |- | rowspan="3" |২০১১ ! rowspan="3" |''[[জেতুকা পাতৰ দৰে]]'' |"পুৱাৰ হাঁহিত" | rowspan="3" |পলাশ সূৰ্য গগৈ |দিগন্ত ভাৰতী |একক | |- |"পুৱাৰ হাঁহিত (দ্বৈত)" |দিগন্ত ভাৰতী |শান্তা উজীৰ | |- |"পখিলা পৰিছে" |পলাশ সূৰ্য গগৈ |একক | |- | rowspan="2" |২০১১ ! rowspan="2" scope="row" | '''''[[পলে পলে উৰে মন]] ''''' |"পঁইতা ভাত" | rowspan="2" |বিমান বৰুৱা, অৰূপ দত্ত |[[তিমথী দাস হান্সে]] |একক | |- |"প্ৰতি পলে" |বিমান বৰুৱা |সুবাসনা দত্ত | |- |২০১২ ! ''মি এণ্ড মাই চিষ্টাৰ'' |"থুনুক থানাক" |বাপী |দিগন্ত ভাৰতী |একক | |- |২০১৩ ! ''[[তুমি যদি কোৱা]]'' |"মন আকাশী" |চন্দন বেজবৰুৱা | |নৱনীতা | |- |২০১৩ ! ''চিঞৰ'' |"কালৰ অসুৰ" |[[অনুৰাগ শইকীয়া]] | |বৰ্ণালী | |- | rowspan="4" |২০১৪ ! rowspan="4" |''[[ৰ'দৰ চিঠি]]'' |"ৰ'দৰ চিঠি" | rowspan="4" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | rowspan="2" |শশাংক সমীৰ | rowspan="4" |একক | |- |"আকাশে দিয়া" | |- |"এন্ধাৰে" |[[হীৰেণ ভট্টাচাৰ্য]] | rowspan="2" | |- |"প্ৰতিদিনে" |দিগন্ত ভাৰতী |- | rowspan="3" |২০১৫ ! rowspan="3" scope="row" |'''''[[অহেতুক]]''''' | "অহেতুক" | rowspan="3" |পৰাণ বৰকটকী | rowspan="2" |ইবচন লাল বৰুৱা | rowspan="3" |একক | rowspan="3" | |- |"অহেতুক" (Dub Mix) |- | "লাহে লাহে" |বাণী দাস |- |২০১৫ ! [[অনুৰাধা (চলচ্চিত্ৰ)|''অনুৰাধা'']] |"এচেৰেঙা পোহৰ" |গীত প্ৰিয়ম |গীত প্ৰিয়ম |একক | |- | rowspan="2" |২০১৬ ! rowspan="2" scope="row" |'''''পাগলি''''' | "তোমাৰ হিয়াত" | rowspan="2" |অৰূপ দত্ত, অনুপম শইকীয়া | | সুবাসনা দত্ত | rowspan="6" | |- | "লাজুকী লাজুকী খোজতে" | |প্ৰিয়ংকা ভৰালী |- | rowspan="4" |২০১৬ ! scope="row" rowspan="4"|'''''[[গানে কি আনে]]''''' | "জানো জানো" | colspan="2"|[[জুবিন গাৰ্গ]] | [[পৰিণীতা বৰঠাকুৰ]] |- | "গানৰে পথাৰতে" | [[জুবিন গাৰ্গ]] | শশাংক সমীৰ | |- | "ডান্সিং টুনাইট" | colspan="2"|[[জুবিন গাৰ্গ]] | অনিন্দিতা পল |- | "গানে কি আনে" | [[জুবিন গাৰ্গ]] | [[হীৰেন ভট্টাচাৰ্য]] |[[পৰিণীতা বৰঠাকুৰ]] |- |২০১৭ ! ''দূৰ'' |"শেষ হয় কিয়" |সিদ্ধাৰ্থ হাজৰিকা আৰু ৰাহুল দেৱ নাথ | |বৰ্ণালী দেউৰী | |- | rowspan="5" |২০১৭ ! rowspan="5" |''[[মিছন চাইনা]]'' | "মিছন চাইনা" | rowspan="5" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | rowspan="3" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | সিদ্ধাৰ্থ হাজৰিকা, ৰোহিত সোনাৰ, [[অমিত পল]] | rowspan="5" | |- |"দিন জ্বলে ৰাতি জ্বলে" | জুবলী বৰুৱা |- | "এভ্ৰি মৰ্ণিং কামছ্‌" | [[জয় বৰুৱা]] |- | "মেৰ' মায়ালায়" | শশাংক সমীৰ | শতাব্দী বৰা |- | "নেন' চে নিকলতে (Reprise)" | চুমিত আচাৰ্য | টুৰি |- |২০১৭ ! ''[[কোঁৱৰপুৰৰ কোঁৱৰ (চলচ্চিত্ৰ)|কোঁৱৰপুৰৰ কোঁৱৰ]]'' |"কবিতা কেনেকৈ লিখে" |পাৰ্থ প্ৰতীম |ইবচন লাল বৰুৱা |সুবাসনা দত্ত | |- | rowspan="4" |২০১৭ ! rowspan="4" |''প্ৰিয়াৰ প্ৰিয়'' |"প্ৰিয়াৰ প্ৰিয়" | rowspan="4" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |দিগন্ত ভাৰতী |নীল আকাশ, কুমাৰ ভৱেশ | |- |"অ' প্ৰিয়া" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |সিদ্ধাৰ্থ হাজৰিকা, বৰ্ণালী কলিতা, ৰিতৃশা শৰ্মা | |- |"আকুলি বিকুলি" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |[[নাহিদ আফ্ৰিন]] | |- |"প্ৰিয়াৰ বচন" |শশাংক সমীৰ |ময়ূৰপংখী | |- |২০১৮ ! scope="row"|'''''সঁচা প্ৰেম''''' | "সঁচা প্ৰেম-Disco song" | বাবলি হক | ৰেকিবুল হাছান | অনন্যা মুখাৰ্জী | |- |২০১৮ ! ''ৰক্তবীজ'' |"ধীৰে ধীৰে" |পলাশ সূৰ্য গগৈ |পলাশ সূৰ্য গগৈ |দিপলীনা ডেকা |<ref>{{Citation|title=Dhire Dhire (Full Song) - Raktabeez - Download or Listen Free - JioSaavn|date=10 April 2018|url=https://www.jiosaavn.com/song/dhire-dhire/RF8heTZEf2E|language=en-US|access-date=2020-09-15|archivedate=2023-07-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230712103120/https://www.jiosaavn.com/song/dhire-dhire/RF8heTZEf2E}}</ref> |- | rowspan="6" |২০১৮ ! rowspan="6" |''দ্য আণ্ডাৰৱৰ্ল্ড'' | "দ্য আণ্ডাৰৱৰ্ল্ড" | rowspan="6" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | rowspan="2" |ৰাহুল গৌতম শৰ্মা | ৰাহুল গৌতম শৰ্মা |<ref>{{Citation|title=Listen to The Underworld Theme Song by Zubeen Garg on Gaana.com|url=https://gaana.com/song/the-underworld-theme|access-date=2020-09-15}}</ref> |- | "উলাহে আবৰে" | গল্ডী চহেল, কাবেৰী সিং, [[পৰিণীতা বৰঠাকুৰ]] |<ref>{{Citation|title=Listen to Ulahe Abore Song by Zubeen Garg on Gaana.com|url=https://gaana.com/song/ulahe-abore|access-date=2020-09-15}}</ref> |- | "যাতনাৰে" | rowspan="2" |শশাংক সমীৰ | অনন্যা দত্ত |<ref>{{Citation|title=Listen to Jatonare Song by Zubeen Garg on Gaana.com|url=https://gaana.com/song/jatonare|access-date=2020-09-15}}</ref> |- | "ছুপাৰমেন" |একক |<ref>{{Citation|title=Listen to Superman Song by Zubeen Garg on Gaana.com|url=https://gaana.com/song/superman-688|access-date=2020-09-15}}</ref> |- |"থ'ৰা চা ঠেহেৰ যা" |গল্ডী চহেল |[[পৰিণীতা বৰঠাকুৰ]] |<ref>{{Citation|title=Listen to Thoda Sa Theher Ja Song by Parineeta Borthakur on Gaana.com|url=https://gaana.com/song/thoda-sa-theher-ja|access-date=2020-09-15}}</ref> |- |"টোপা টোপে" |মৌচুম গগৈ |মৌচুম গগৈ, শতাব্দী বৰা |<ref>{{Citation|title=Listen to Tupa Tupe Song by Mausam Gogoi on Gaana.com|url=https://gaana.com/song/tupa-tupe-1|access-date=2020-09-15}}</ref> |- | rowspan="2" |২০১৮ ! rowspan="2" |''নিজানৰ গান'' |"নিজানৰ গান" | rowspan="2" |যতীন শৰ্মা |শশাংক সমীৰ |একক |<ref>{{Citation|title=Listen to Nijanor Gaan Song by Zubeen Garg on Gaana.com|url=https://gaana.com/song/nijanor-gaan|access-date=2020-09-15}}</ref> |- |নীলাতে লুকা-ভাকু |[[ৰাজদ্বীপ]] |ৰূপজ্যোতি |<ref>{{Citation|title=Listen to Neelate Luka Bhaku Song by Zubeen Garg on Gaana.com|url=https://gaana.com/song/neelate-luka-bhaku|access-date=2020-09-15}}</ref> |- | rowspan="15" |২০১৯ ! ''ককাইদেউ বিন্দাছ'' |"মইনা বাখৰ" | colspan="2" |[[মানস ৰবীন]] |একক |<ref>{{Citation |title=MOINA BAKHOR {{!}} KOKAIDEU BINDAAS {{!}} NEW SONG 2019 {{!}} ZUBEEN MANAS {{!}} মানস ৰবীন | date=8 January 2019 |url=https://www.youtube.com/watch?v=LJK1k0RQobQ |language=en |access-date=2023-01-08}}</ref> |- ! rowspan="5" |''[[ৰত্নাকৰ (চলচ্চিত্ৰ)|ৰত্নাকৰ]]'' |"ৰত্নাকৰ" | rowspan="12" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | rowspan="2" |শশাংক সমীৰ |Joshua Queah, Synicah |<ref>{{Citation|title=Listen to Ratnakar Song by Joshua Queah on Gaana.com|url=https://gaana.com/song/ratnakar-1|access-date=2020-09-15}}</ref> |- | "এটা কথা" |হৰ্ষিতা ভট্টাচাৰ্য |<ref>{{Citation|title=Listen to Eta Kotha Song by Zubeen Garg on Gaana.com|url=https://gaana.com/song/eta-kotha|access-date=2020-09-15}}</ref> |- | "ভাল পোৱাৰে" | rowspan="2" |ৰাহুল গৌতম শৰ্মা | শতাব্দী বৰা |<ref>{{Citation|title=Listen to Bhal Puware Song by Zubeen Garg on Gaana.com|url=https://gaana.com/song/bhal-puware|access-date=2020-09-15}}</ref> |- | "কলি মেলিলে" |নৱনীতা শৰ্মা বৰা |<ref>{{Citation|title=Listen to Koli Meliley Song by Zubeen Garg on Gaana.com|url=https://gaana.com/song/koli-meliley|access-date=2020-09-15}}</ref> |- | "ৰাতি ৰাতি" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | গায়ত্ৰী হাজৰিকা |<ref>{{Citation|title=Listen to Rati Rati Song by Zubeen Garg on Gaana.com|url=https://gaana.com/song/rati-rati-3|access-date=20 August 2019}}</ref> |- ! rowspan="6" |''[[কাঞ্চনজংঘা (চলচ্চিত্ৰ)|কাঞ্চনজংঘা]]'' |"কাঞ্চনজংঘা" |[[জ্যোতি প্ৰসাদ আগৰৱালা]] | ৰাহুল গৌতম, Aum S. Varenyam |<ref>{{Citation|title=Kanchanjangha (Full Song & Lyrics) - Kanchanjangha - Download or Listen Free - JioSaavn|date=20 June 2019 |url=https://www.jiosaavn.com/song/kanchanjangha/HgAufkx5eXA|language=en-US|access-date=2020-09-15}}</ref> |- | "ধূলিকণা" | rowspan="3" |শশাংক সমীৰ | জুবলী বৰুৱা, পাঞ্চনা ৰাভা |<ref>{{Citation|title=Dhulikona (Full Song & Lyrics) - Kanchanjangha - Download or Listen Free - JioSaavn|date=20 June 2019 |url=https://www.jiosaavn.com/song/dhulikona/Mg0EfAJndFU|language=en-US|access-date=2020-09-15}}</ref> |- |"প্ৰীতি ভৰা" | গায়ত্ৰী হাজৰিকা | <ref>{{Citation|title=Priti Bhora (Full Song & Lyrics) - Kanchanjangha - Download or Listen Free - JioSaavn|date=2019-06-20|url=https://www.jiosaavn.com/song/Priti-Bhora/NQUbBix7VAA?autoplay=enabled|language=en-US|access-date=2020-09-15}}</ref> |- |"প্ৰীতি ভৰা ২" |মানসী |<ref>{{Citation|title=Priti Bhora (Full Song & Lyrics) - Kanchanjangha - Download or Listen Free - JioSaavn|date=20 June 2019 |url=https://www.jiosaavn.com/song/priti-bhora/HAcdQTxDVQY|language=en-US|access-date=2020-09-15}}</ref> |- | "পাঞ্চনা" |শশাংক সমীৰ আৰু পৰম্পৰাগত | পাঞ্চনা ৰাভা |<ref>{{Citation|title=Panchana (Full Song & Lyrics) - Kanchanjangha - Download or Listen Free - JioSaavn|date=20 June 2019 |url=https://www.jiosaavn.com/song/panchana/E1sbRDFjc3U|language=en-US|access-date=2020-09-15}}</ref> |- | "ৰিক্ত সিক্ত" | পুনম নাথ | ৰাহুল গৌতম শৰ্মা, গৌৰাংগ | <ref>{{Citation|title=Rikto Xikto (Full Song) - Kanchanjangha - Download or Listen Free - JioSaavn|date=20 June 2019 |url=https://www.jiosaavn.com/song/rikto-xikto/Bz00CANiXXU|language=en-US|access-date=2020-09-15}}</ref> |- ! scop="row" "rowspan "="1" |''প্ৰতিঘাত'' |"প্ৰতিঘাত" |শশাংক সমীৰ |একক |<ref>{{Citation|title=Listen to Pratighaat Song by Zubeen Garg on Gaana.com|url=https://gaana.com/song/pratighaat|access-date=2020-12-27}}</ref> |- ! ''জনকনন্দিনী'' |"দুৰু দুৰু" |নন্দা বেনাৰ্জী |অপূৰ্ব জ্যোতি ভূঞা |জুবলী |<ref>{{Citation |title=Duru Duru |date=2019-12-01 |url=https://open.spotify.com/track/3ecWDrxk66EMqgf8yVz9P1 |language=en |access-date=2023-01-10}}</ref> |- ! ''বন্ধু'' |"বন্ধু" |পাৰ্থ |ইবচন লাল বৰুৱা |একক |<ref>{{Citation|title=Listen to Bandhu Song by Zubeen Garg on Gaana.com|url=https://gaana.com/song/bandhu-19|access-date=2020-12-27}}</ref> |- |২০২০ ! ''ৰাজনীতি'' |"ইনক্লাৱ" |জয়ন্ত কাকতি |ৰাহুল গৌতম শৰ্মা, মিন্মি |মিন্মি |<ref>{{Citation|title=Inquilab Songs: Inquilab MP3 Assamese Songs by Online Free on Gaana.com|url=https://gaana.com/album/inquilab-assamese|access-date=2020-12-27}}</ref> |- | rowspan="2" |২০২১ ! rowspan="2" |''চন্দ্ৰাৱলী'' |"এচেৰেঙা চেনেহী (টাইটেল ট্ৰেক)" | rowspan="2" |অজয় ফুকন |অজয় ফুকন |প্ৰকৃতি শৰ্মা | |- |"সপোন সপোন" | |সুবাসনা দত্ত | |- | rowspan="2" |২০২১ ! rowspan="2" |''লংকাকাণ্ড'' |"বন্দে" |ৰাহুল গৌতম শৰ্মা |ৰাহুল গৌতম শৰ্মা |একক |<ref>{{Citation|title=Vande|date=2021-10-17|url=https://open.spotify.com/track/6SEeAtEsuYtXlrKowkFzfz|language=en|access-date=2021-10-19}}</ref> |- |"ৰেগেজ গেজ" |মৃণাল বৈশ্য |মৃণাল বৈশ্য |একক |<ref>{{Citation|title=Regez Gez|date=2021-10-17|url=https://open.spotify.com/track/0BDxNzkqQddo7aM5AZDXEf|language=en|access-date=2021-10-19}}</ref> |- |২০২২ ! ''দাদা তুমি দুষ্ট বৰ'' |"কোৱানা" |আলাপ দুদুল শইকীয়া |ৰাহুল গৌতম শৰ্মা |গায়ত্ৰী হাজৰিকা |<ref>{{Citation |title=Kuwana |date=2022-05-29 |url=https://open.spotify.com/track/1H0PUuwh8wkDAQ9RYQvC4R |language=en |access-date=2023-01-10}}</ref> |- | rowspan="5" |২০২২ ! rowspan="5" |''ড° বেজবৰুৱা ২'' |"জিলিকি জিলিকা" | rowspan="6" |জুবিন গাৰ্গ |[[ব্ৰজেন বৰুৱা]] |চৈনিচা | |- |"কি নাম দি মাতিম" |দিগন্ত ভাৰতী |ভাস্বতী ভাৰতী | |- |"ফুল ফুল" |[[এলি আহমেদ]] |জুবলী বৰুৱা | |- |"মইনা কোন বিধাতাই" |[[ব্ৰজেন বৰুৱা]] |ইন্দ্ৰাণী তালুকদাৰ | |- |"ড° বেজবৰুৱা (টাইটেল ট্ৰেক)" |ৰাহুল গৌতম শৰ্মা |জুবলী বৰুৱা | |- | rowspan="4" |২০২৩ ! ''যোদ্ধা'' |"এই মায়াবী ৰাতি" |ৰাহুল গৌতম শৰ্মা |চৈনিচা |<ref>{{Citation |title=Ei Mayabi Raati (From "Joddha: The Warrior of Life") |date=2023-01-10 |url=https://open.spotify.com/track/6JQcDTwGmKNqiLV3OQ2awK |language=en |access-date=2023-01-10}}</ref> |- ! ''[[শ্ৰী ৰঘুপতি]]'' |"তুমি আৰু মই" |প্ৰণয় দত্ত |দিগন্ত ভাৰতী |দ্বীপলিনা ডেকা | |- ! ''ৰাঘৱ'' |"মা" |জুবিন গাৰ্গ |দিগন্ত ভাৰতী |শান্তা উজীৰ | |- ! ''মহাবাহু'' |"সাতোৰঙী" |চাব্বি চাবৰৱাল |সমীৰ দত্ত |দীপ্লিনা ডেকা | |- |২০২৫ ! ''[[ভাইমন দা (চলচ্চিত্ৰ)|ভাইমন দা]]'' |"এৰা-এৰি" |জুবিন গাৰ্গ |[[দিগন্ত ভাৰতী]] |[[মহালক্ষ্মী আয়াৰ]] | |} ==[[অসমীয়া]] এলবামৰ গীত== {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" | বৰ্ষ ! scope="col" | এলবাম ! scope="col" | গান ! scope="col" | সুৰকাৰ ! scope="col" | লেখক ! scope="col" | সহশিল্পী ! scope="col" | তথ্যসূত্ৰ |- | rowspan="10" |'''১৯৯২''' ! rowspan="7" |''[[অনামিকা (শ্ৰব্য এলবাম)|অনামিকা]]'' |"অনামিকা" | rowspan="7" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | rowspan="2" |জুবিন গাৰ্গ |একক |<ref>{{Citation |title=Aanimika |date=2015-10-09 |url=https://open.spotify.com/track/1jNvx0JDToJd3w7UuC5T6O |language=en |access-date=2022-08-04}}</ref> |- |"হিয়া দহে" | rowspan="3" |একক |<ref>{{Citation |title=Hiya Dohe {{!}} Lyrical Video {{!}} Zubeen Garg {{!}} Anamika {{!}} Assamese Evergreen Song {{!}} 1992 | date=28 September 2022 |url=https://www.youtube.com/watch?v=pjHr-Ep04II |language=en |access-date=2022-12-06}}</ref> |- | "প্ৰীতিৰ সুবাসে" |ৰেণু শৰ্মা |<ref>{{Citation |title=Piritir Hubakhe |date=2015-10-09 |url=https://open.spotify.com/track/3Ak1p03MoRmpRwivzP7I7m |language=en |access-date=2022-08-04}}</ref> |- |"মনৰ নিজানত" | rowspan="2" |জুবিন গাৰ্গ |<ref>{{Citation |title=Monor Nijanot |date=2015-10-09 |url=https://open.spotify.com/track/27OOy5h0p02ZwsdN7Oh2Yh |language=en |access-date=2022-08-04}}</ref> |- |"কিয় জানো আজি" |কবিতা কৃষ্ণমূৰ্তি |<ref>{{Citation |title=Kiyo Janu {{!}} Lyrical Video {{!}} Zubeen Garg {{!}} Kavita Krishnamurthi {{!}} Anamika {{!}} Assamese Modern Song | date=25 November 2022 |url=https://www.youtube.com/watch?v=26BZwLojCYc |language=en |access-date=2022-12-06}}</ref> |- |"গানে কি আনে" |[[হীৰেন ভট্টাচাৰ্য]] |একক |<ref>{{Citation |title=Gane Ki Aane |date=2018-09-01 |url=https://open.spotify.com/track/6RV9hwDaJuaP81WPVF07QR |language=en |access-date=2022-08-04}}</ref> |- |"শুনা শুনা " |জুবিন গাৰ্গ |কবিতা কৃষ্ণমূৰ্তি |<ref>{{Citation |title=Huna Huna |date=2015-10-09 |url=https://open.spotify.com/track/2sX9cI5oHXYyMfSA01jo63 |language=en |access-date=2022-08-04}}</ref> |- ! rowspan="3" |''সপোনৰ সুৰ '' |"নিবিড় জোনাকী ৰাতি" | colspan="2" |জুবিন গাৰ্গ |একক |<ref>{{Citation |last=Hungama |title=Nibid Junaki Rati |url=https://www.hungama.com/song/nibid-junaki-rati/2391261/ |language=en |access-date=2022-08-04}}</ref> |- |"মৌচুমী" |Feedback (Bangladeshi Band) |গৌতম হাজৰিকা |একক |<ref>{{Citation |last=Hungama |title=Moushumi |url=https://www.hungama.com/song/moushumi/2391267/ |language=en |access-date=2022-08-04}}</ref> |- |"সপোনৰে পক্ষী" | colspan="2" |জুবিন গাৰ্গ |সবিতা শৰ্মা |<ref>{{Citation |last=Hungama |title=Saponor Pokhi |url=https://www.hungama.com/song/saponor-pokhi/2391268/ |language=en |access-date=2022-08-04}}</ref> |- | rowspan="4" |'''১৯৯৩''' ! rowspan="3" |''ঋতু'' |"দূৰণি দূৰণি" | rowspan="3" |উৎপল শৰ্মা,অৰোণ দাস |[[জুবিন গাৰ্গ]] | rowspan="2" |একক |<ref>{{Citation |last=Hungama |title=Duroni Duroni |url=https://www.hungama.com/song/duroni-duroni/2391717/ |language=en |access-date=2022-08-05}}</ref> |- |"তুমি জোনাকী সুবাস" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |<ref>{{Citation |last=Hungama |title=Tumi Junaki Subhash |url=https://www.hungama.com/song/tumi-junaki-subhash/2391722/ |language=en |access-date=2022-08-05}}</ref> |- |"তুমি জানো পাৰিবা সোণ" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |লীণা বেজবৰা |<ref>{{Citation |last=Hungama |title=Tumi Jana Pariba Sun |url=https://www.hungama.com/song/tumi-jana-pariba-sun/2391720/ |language=en |access-date=2022-08-05}}</ref> |- ! ''জোনাকী মন'' |"জোনাকী মন" |আৰোণ দাস |[[জুবিন গাৰ্গ]] |মিতালী চৌধুৰী |<ref>{{Citation|title=Junaki Mon|date=2021-05-19|url=https://open.spotify.com/track/3pzoVibzKPg568XUt9W5xD|language=en|access-date=2021-10-13}}</ref> |- | rowspan="7" |'''১৯৯৪''' ! rowspan="7" | ''[[মায়া (শ্ৰব্য এলবাম)|মায়া]]'' |"মায়া" | rowspan="7" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |rowspan="2" |জুবিন গাৰ্গ |একক |<ref>{{Citation |title=Maya |date=2015-10-09 |url=https://open.spotify.com/track/4sVALJRvgpuUzfcptODdQK |language=en |access-date=2022-08-04}}</ref> |- |"নিৰিবিলি গধুলি" |কবিতা কৃষ্ণমূৰ্তি |<ref>{{Citation |title=Niribili Godhuli (Original) by Zubeen Garg |date=2022-04-12 |url=https://music.apple.com/in/album/niribili-godhuli-original/1618986227?i=1618986228 |language=en-GB |access-date=2022-08-04}}</ref> |- |"জোনাকে কাণে কাণে" |জুবিন গাৰ্গ |একক |<ref>{{Citation |title=Junake Kane Kane |date=2015-10-09 |url=https://open.spotify.com/track/3BZSzyK7NVnP2RNzFg9B66 |language=en |access-date=2022-08-04}}</ref> |- |"দূৰে দূৰে" | rowspan="4" |জুবিন গাৰ্গ, কপিল ঠাকুৰ, জুবিন গাৰ্গ |একক |<ref>{{Citation |title=Dure Dure |date=2015-10-09 |url=https://open.spotify.com/track/3urXailCNfOmvsEkqAK7pR |language=en |access-date=2022-08-04}}</ref> |- |"উজাগৰী বুকুতে" |কবিতা কৃষ্ণমূৰ্তি |<ref>{{Citation |title=Ujagori Bukute - Original |date=2022-04-12 |url=https://open.spotify.com/track/3rzUuxGyOlQGCHd4fAkgru |language=en |access-date=2022-08-04}}</ref> |- |"জোনাক গলা" | rowspan="2" |একক |<ref>{{Citation |title=Junak Gola - Original |date=2022-04-12 |url=https://open.spotify.com/track/2s1BL3tnK5peQgR44J4oYn |language=en |access-date=2022-08-04}}</ref> |- |"উন্মনা মনে মাথোঁ" |<ref>{{Citation |title=Unmona Mone Mathu |date=2015-10-09 |url=https://open.spotify.com/track/72WEi7Ut9yj890HyZ9KCJa |language=en |access-date=2022-08-04}}</ref> |- | rowspan="15" |'''১৯৯৫''' ! rowspan="7" |''[[আশা (এলবাম)|আশা]]'' |"আশা" | rowspan="7" |জুবিন গাৰ্গ | rowspan="2" |জুবিন গাৰ্গ |একক |<ref>{{Citation |title=Aasha |date=2015-10-09 |url=https://open.spotify.com/track/7lEuFFRto17aHBsmBPVX04 |language=en |access-date=2022-08-05}}</ref> |- |"তুমি যদি কোৱা" |সবিতা শৰ্মা |<ref>{{Citation |title=Tumi Jodi Kuwa |date=2015-10-09 |url=https://open.spotify.com/track/3NhKrnFt47iGcGHGhRkVSh |language=en |access-date=2022-08-05}}</ref> |- |"জ্বলিলা পুৰিলা" | rowspan="5" |জুবিন গাৰ্গ |একক |<ref>{{Citation |title=Jolila Purila |date=2015-10-09 |url=https://open.spotify.com/track/5OZ5I3EpWvanQca2MWhn4Q |language=en |access-date=2022-08-05}}</ref> |- |"আমি যেন" |সবিতা শৰ্মা | |- |"তুমি জানানে" |একক |<ref>{{Citation |title=Tumi Janane |date=2015-10-09 |url=https://open.spotify.com/track/6s8d1JqJUyt9DANFy0KRpX |language=en |access-date=2022-08-05}}</ref> |- |"মোৰ মন" |সবিতা শৰ্মা | |- |"অভিমানী মন" |একক | |- ! rowspan="8" |''[[জুবিনৰ গান (শ্ৰব্য এলবাম)|জুবিনৰ গান]]'' |"এন্ধাৰ হ'ব নোৱাৰো" | rowspan="8" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |জুবিন গাৰ্গ | rowspan="5" |একক |rowspan="5" | |- |"এতিয়া আছে মাথোঁ" |জুবিন গাৰ্গ |- |"লাহে লাহে অচিনাকি" |জুবিন গাৰ্গ |- |"এতিয়াও সাৰে আছো" |জুবিন গাৰ্গ |- |"তুমি নিদিয়া" |জুবিন গাৰ্গ |- |"উমি উমি জ্বলে" |জুবিন গাৰ্গ |[[মহালক্ষ্মী আয়াৰ]], [[হেমা সৰদেসাই]] | |- |"উজাগৰী নিশাৰ" |বিজয় দুৱৰা |[[মহালক্ষ্মী আয়াৰ]] | |- |"আঁকিলো ছবিখন" |জুবিন গাৰ্গ |একক | |- | rowspan="8" | ! rowspan="8" |''[[ৰং (শ্ৰব্য এলবাম)|ৰং]]'' |"ৰং তুমি" | rowspan="8" |জুবিন গাৰ্গ | rowspan="8" |জুবিন গাৰ্গ |rowspan="2" |[[মহালক্ষ্মী আয়াৰ]] |<ref>{{Citation |title=Rong Tumi Hobane |date=2015-10-09 |url=https://open.spotify.com/track/5ZXDqK2YKc2DFYIudXymq7 |language=en |access-date=2022-08-05}}</ref> |- |"আজি তুমি নহ'লে" | |- |"এতিয়া কাষত" | rowspan="6" |একক | |- |"তুমি দূৰ" | |- |"জোন বেলি সকলো" | |- |"বৰষা যেতিয়া নামে" | |- |"মোৰো যে" | |- |"সেউজীয়া মন" | |- |১৯৯৬ ! ''জানমণি'' |"জানমণি অ' পছোৱা" |বিমান বৰুৱা |জুবিন গাৰ্গ |শান্তা উজিৰ |- | rowspan="8" |১৯৯৭ ! rowspan="8" |''[[মুক্তি (শ্ৰব্য এলবাম)|মুক্তি]]'' |"মুক্তি" | rowspan="8" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |জুবিন গাৰ্গ | rowspan="2" |একক | |- |"ফুল ‌ফুলক" |[[দ্বিজেন্দ্ৰ মোহন শৰ্মা ]] | |- |"চকুৱে চকুৱে" |জুবিন গাৰ্গ |জংকী বৰঠাকুৰ | |- |"সোণেৰে সজোৱা" |জুবিন গাৰ্গ |rowspan="4" |একক |- |"মেঘৰ বৰণ" |জুবিন গাৰ্গ |<ref>{{citation|title=Meghor Boron (With Lyrics)|url=https://geetsankalan.com/lyrics/Meghor_Boron|language=en|access-date=2021-09-20}}</ref> |- |"অবাক অবাক" |জুবিন গাৰ্গ |<ref>{{citation|title=Obak Obak (With Lyrics)|url=https://geetsankalan.com/lyrics/Obak_Obak_Xopun_Xopun|language=en|access-date=2021-09-20}}</ref> |- |"প্ৰতিটো প্ৰহৰ" |জুবিন গাৰ্গ |<ref>{{citation|title=Pratitu Prahar (With Lyrics)|url=https://geetsankalan.com/lyrics/Protitu_Prohor_Protitu_Xomoi; |language=en|access-date=2021-09-20}}</ref> |- |"উজলাই ‌ৰাখিছো" |জুবিন গাৰ্গ |জংকী বৰঠাকুৰ |<ref>{{citation|title=Ujolai Rakhisu Moi (With Lyrics)|url=https://www.geetsankalan.com/lyrics/Ujolai_Rakhisu_Moi|language=en|access-date=2021-09-20}}</ref> |- | rowspan="11" |১৯৯৮ ! ''স্নিগ্ধ জোনাক'' |"নাচাবা চকুলে" | rowspan="11" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |rowspan="2" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |[[পাপন]] | |- ! rowspan="2" |''পানচৈ'' |"দূৰ-দূৰণিৰে মন জোনাকী মন" |[[Sagarika|Sagarika Mukherjee]] |<ref>{{Citation|title=Door Duronire Mon Junaki Mon on JioSaavn|date=19 May 2021|url=https://www.jiosaavn.com/song/junaki-mon/JB89BAVCYQM|language=en-US|access-date=2021-05-29}}</ref><ref>{{Citation|title=Door Duronire Mon Junaki Mon by Zubeen Garg and Sagarika on YouTube|url=https://www.youtube.com/watch?v=GLxGUXd8wWw|language=en-US|access-date=2021-04-01}}</ref> |- |"নিশাটিয়ে কিনো কয়" |জুবিন গাৰ্গ |একক | |- ! rowspan="8" |''শব্দ'' |"শব্দ" |জুবিন গাৰ্গ |একক | |- |"ৰৈ ৰৈ বিনালে" |জুবিন গাৰ্গ |একক | |- |"এতিয়া জোনাকে" |জুবিন গাৰ্গ |[[মহালক্ষ্মী আয়াৰ]] | |- |"নক'বা নকবা" |জুবিন গাৰ্গ |একক | |- |"জগত পোহৰ কৰি" |জুবিন গাৰ্গ |একক | |- |"কঁকাল খামুচিয়া" |জুবিন গাৰ্গ |[[মহালক্ষ্মী আয়াৰ]] | |- |"কোনোবাই ৰিঙিয়াই" |জুবিন গাৰ্গ |একক | |- |"মন হেৰুৱা" |জুবিন গাৰ্গ |একক | |- | rowspan="19" |১৯৯৯ ! ''মেঘ'' |"যাযাবৰ হৈ ফুৰিছো আজি" (Instrumental Version) |[[জুবিন গাৰ্গ]] |অমৰজ্যোতি চৌধুৰী |একক |- ! rowspan="3" |''মেঘৰ বৰণ'' |"যদিহে জোন তৰা" (প্ৰথম ভাৰ্চন) |rowspan="3" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |rowspan="3" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |মহালক্ষ্মী আয়াৰ |rowspan="2" |<ref>{{Citation|title=Jodihe Jun Tora Nethake (Version 1) on JioSaavn|date=8 October 2015|url=https://www.jiosaavn.com/song/jodihe-jun-tora/EiEoewFgYgM|access-date=2021-09-05}}</ref><ref>{{Citation|title=Meghor Boron (1999) - Assamese Album, Tracklist, Full Album Details and more|url=http://www.zubeendiscography.com/2021/09/4700118663098219250.html|access-date=2021-09-05|archive-date=4 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210904190836/http://www.zubeendiscography.com/2021/09/4700118663098219250.html|url-status=dead|archivedate=2021-09-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210904190836/http://www.zubeendiscography.com/2021/09/4700118663098219250.html}}</ref> |- |"যদিহে জোন তৰা" (দ্বিতীয় ভাৰ্চন) |সাগৰিকা |- |"তুমি চোৱা যেতিয়া" |একক |<ref>{{Citation|title="Tumi Sua Jetiya" (Original Version) on JioSaavn|date=8 October 2015|url=https://www.jiosaavn.com/song/tumi-suwa-jetia/PiUoZiRHe3E|access-date=2021-09-05}}</ref><ref>{{Citation|title="Tumi Sua Jetiya" (Bengali Version) on JioSaavn|date=31 October 2007|url=https://www.jiosaavn.com/song/tumi/HixdSRNeX2c|access-date=2021-09-05}}</ref> |- ! rowspan="7" |''দিলৰুৱা'' |"হিয়া দিয়া লোৱা" |rowspan="7" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |rowspan="7" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |rowspan="7" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |একক |- |"চোৱা জুমি চোৱা" |একক |- |"আইনা ভঙাদি" |একক |- |"বেদৰ্দী দুনীয়া" |একক |- |"দিল্লগী কৰোঁ এধানি" |একক |- |"কাৰবালা" |একক |- |"তুমি মোৰ দিলৰে" |একক |- ! rowspan="8" scope="row" |'''''[[পাখি (শ্ৰব্য এলবাম)|পাখি]]''''' |"পাখি মেলি দিয়ে" | rowspan="8" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | rowspan="8" |[[জুবিন গাৰ্গ]], দিগন্ত ভাৰতী | rowspan="4" |একক | |- |"বুকুতে গুপুতে" | |- |"পাখি পাখি এই মন" | |- |"আহে বা নাহে" | |- |"শিকলি" |মন্দাকিনী বৰা | |- |"দুগালতে যেন" |প্ৰণিতা বৈশ্য মেধি | |- |"তুমি দিনৰ" | rowspan="2"|একক | |- |"আঙুলি কাটিলো" | |- ! rowspan="8" scope="row" |'''''পাখি''''' |"পাখি মেলি দিয়ে" | rowspan="8" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | rowspan="8" |[[জুবিন গাৰ্গ]], দিগন্ত ভাৰতী | rowspan="4" |একক | |- |"বুকুতে গুপুতে" | |- |"পাখি পাখি এই মন" | |- |"আহে বা নাহে" | |- |"শিকলি" |মন্দাকিনী বৰা | |- |"দুগালতে যেন" |পৰিনীতা বৈশ্য মেধি | |- |"তুমি দিনৰ" | rowspan="2"|একক | |- |"আঙুলি কাটিলোঁ" | |- |'''১৯৯৯''' ! ''Remix 99'' |"পূব আকাশৰ (ৰিমিক্স)" |যতীন শৰ্মাৰ দ্বাৰা ৰিমিক্স |অনুপম শইকীয়া |অনুপম শইকীয়া, শান্তা উজিৰ |<ref>{{Citation |title=Pub Akashor - Remix |date=1999-08-10 |url=https://open.spotify.com/track/15TwxbvnUQPAPQBcRQnd4A |language=en |access-date=2022-05-14}}</ref> |- | rowspan="3" |২০০০ ! rowspan="2" |সপোন |"নিলিম আকাশ তিৰবিৰ" | rowspan="2" |জুবিন গাৰ্গ |অমৰজ্যোতি চৌধুৰী | rowspan="3" |একক | |- |"কলা চকু জুৰি" |জুবিন গাৰ্গ | |- ! ''নাহৰ'' |"পাহি মেলি ওলালে" |মানস ৰবীন |মানস ৰবীন | |- |rowspan="2" |২০০১ ! ''জানমণি ২০০১'' |"দৰা বাছি বাছি" |বিৰেন বৰুৱা |জুবিন গাৰ্গ |ভিতালী দাস, মিলি বৰুৱা, নিৰ্মালি দাস | |- ! ''ৰঙামণি'' |"মাটি কলহৰ পানী" |কৃষ্ণামণি চুতীয়া |কৃষ্ণামণি চুতীয়া |ভিটালি দাস | |- | rowspan="9" |২০০২ ! rowspan="8" |''শিশু'' |"মুগ্ধ হিয়া মোৰ" | rowspan="8" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | rowspan="" |জুবিন গাৰ্গ |জংকী | rowspan="8" | |- |"দিয়া ঘুৰাই দিয়া" |জুবিন গাৰ্গ |rowspan =4|একক |- |"ভবা কথা" |জুবিন গাৰ্গ |- |"কাৰ পৰশ" |জুবিন গাৰ্গ |- |"শান্তি দিয়া" |জুবিন গাৰ্গ |- |"আঁউসীৰ জোন মোৰ'' |জুবিন গাৰ্গ |জংকী |- |"কাঁহী বাতি'' |জুবিন গাৰ্গ |rowspan =2|একক |- |"নিদিয়া নিদিয়া" |- ! ''ইন্দ্ৰধনু '' |"মোৰ জীৱনৰ আকাশতে" |বিজয় তালুকদাৰ |[[বিষ্ণুপ্ৰসাদ ৰাভা]] |[[সাগৰীকা]] |<ref>{{Citation|title=Mur Jibonor Akashote (Original Version)|url=https://vimeo.com/581746571|website=Vimeo|language=en-US|access-date=2021-08-01}}</ref><ref>{{Citation|title=Mur Jibonor Akashote (Reprise Version)|url=https://www.youtube.com/watch?v=KFMkwPfi4Uw|website=YouTube| date=15 October 2019 |language=en-US|access-date=2020-06-20}}</ref> |- | rowspan="8" |২০০৪ ! rowspan="8" |''যন্ত্ৰ'' |"যন্ত্ৰ" | rowspan="8" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | rowspan="8" |[[জুবিন গাৰ্গ]], [[মানস ৰবীন]], প্ৰশান্ত বৰদলৈ, [[লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱা]], [[পঙ্কজ শৰ্মা]] | rowspan="4" |একক | |- |"এই মায়াৰ ধৰাত" | |- |"আই লাভ ইউ" | |- |"মাইনা মাইনা" | |- |"মাজুলীৰ এজনী ছোৱালীয়ে" |ৰূপা মিলি | |- |"নাজানো মন দলে" |rowspan="3" |একক | |- |"অ মোৰ ‌আপোনাৰ দেশ" | |- |"তোমাৰ মিঠা এই চাৱনি" | |- | rowspan="8" |২০০৬ ! rowspan="8" |''মুখা'' |"মুখা মুখা" | rowspan="8" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | rowspan="8" |[[জুবিন গাৰ্গ]], দিগন্ত ভাৰতী, [[নৱকান্ত বৰুৱাৰ]] | rowspan="8" |একক | |- |"চুমা চুমা মিঠা" | |- |"পামনে মই ঘুৰাই" | |- |"বেবী বুলি লাহেকৈ" | |- |"নিয়ৰৰে ফুল" | |- |"দুচকুৰে নীলাৰে" | |- |"নিয়ৰে টুপে টুপে" | |- |"বুকুতে বুকুখন" | |- | rowspan="8" |২০০৮ ! rowspan="8" |''ৰুমাল'' |"দুপৰৰ মোহনাত" | rowspan="8" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | rowspan="8" |জুবিন গাৰ্গ, [[দিগন্ত ভাৰতী]], [[মানস ৰবীন]], ইবছন লাল বৰুৱা | rowspan="8" |একক | rowspan="8" | |- |"ৰুমাল ৰুমাল" |- |"আই মোৰ অ " |- |"অমানিশা" |- |"তুমি সুবাস" |- |"হাই হাই মাৰি দিলা" |- |"কি দৰে" |- |"স্বৰ্গদেউ চ্যুকাফা" |- | rowspan="10" | ২০১১ ! rowspan="10" |''বাঁহী'' |"সপোন ৰঙৰ" | rowspan="10" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | rowspan="10" |জুবিন গাৰ্গ, দিগন্ত ভাৰতী, মানস ৰবীন, [[হীৰেন ভট্টাচাৰ্য]] | rowspan="10" |একক | rowspan="10" | |- |"লৈয়া হৰি নাম" |- |"বাঁহী (মিক্স)" |- |"শ্লোক" |- |"ধূলি উৰুৱাই" |- |"বাঁহী তুমি" |- |"অনুৰাধা" |- |"তুমি কোন" |- |"ঘূৰি চোৱাচোন" |- |"হেৰ'ও বাঁহী" |- | rowspan="14" |২০১২ ! rowspan="14" |''ৰক'' |"ৰক ৰক" | rowspan="14" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |জুবিন গাৰ্গ |একক | |- |"এজাক বৰষুণে" |জুবিন গাৰ্গ |একক | |- |"বকুল ফুলৰ দৰে" |[[হীৰেন ভট্টাচাৰ্য]] |একক | |- |"কাজল কাজল" |অজয় ফুকন |একক | |- |"টিপ টিপ" |জুবিন গাৰ্গ |একক | |- |"ছেন'ৰিতা" |জুবিন গাৰ্গ |একক | |- |"গান দিয়া" |জুবিন গাৰ্গ |একক | |- |"জীউ তুমি" |জুবিন গাৰ্গ |একক | |- |"বিছমিল্লা" |জুবিন গাৰ্গ |একক | |- |"দুচকুৰে নিলামতে" |জুবিন গাৰ্গ |জুবলি | |- |"গুৰি গুৰি হম" |দিগন্ত ভাৰতী |একক | |- |"ৰজনী দুখৰ" |জুবিন গাৰ্গ |একক | |- |"স্বাধীনতা" |জুবিন গাৰ্গ |একক | |- |"তুমি প্ৰজাপতি" |জুবিন গাৰ্গ |একক | |- | rowspan="8" |২০১৯ ! rowspan="8" scope=" row" |"মা'' |"মোৰ মনৰে কল্পনাত" | rowspan="8" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | rowspan="3" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | rowspan="8" |একক | rowspan="8" |<ref>{{Cite web|url=https://www.hungama.com/album/maa/47118687/|title=Maa Songs Download {{!}} Maa Songs MP3 Free Online: Movie Songs – Hungama|website=www.hungama.com|access-date=23 August 2019}}</ref> |- |"কেতিয়াবা" |- |"নিচুকনি গীত" |- |"পপীয়া তৰা" |ৰাহুল গৌতম শৰ্মা |- |"সেউজী পক্ষীৰে" |[[শশাংক সমীৰ]] |- |"আখৰ" |ৰাহুল গৌতম শৰ্মা |- |"মোৰ মা " |[[শশাংক সমীৰ]] |- |"পলিটিকছ্ নকৰিবা বন্ধু" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |- | rowspan="6" |২০২০-২৩ ! rowspan="6" |''চিলা'' |"চিলা" | rowspan="6" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |[[জুবিন গাৰ্গ]] | rowspan="6" |একক |<ref>{{Citation|title=Listen to Silaa Song by Zubeen Garg on Gaana.com|url=https://gaana.com/song/silaa|access-date=2020-10-18}}</ref> |- |"উভতি চোৱা" |ৰাহুল গৌতম শৰ্মা পূজাৰী |<ref>{{Citation|title=Listen to Ubhoti Suwa Song by Zubeen Garg on Gaana.com|url=https://gaana.com/song/ubhoti-suwa|access-date=2020-11-18}}</ref> |- |"অগ্নিবীণাৰ তান" |[[অম্বিকাগিৰী ৰায়চৌধুৰী]] | |- |"একো যে নাই" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | |- |"মনৰে কইনা" |[[জুবিন গাৰ্গ]], ৰাহুল গৌতম শৰ্মা | |- |"বিহগী কবিতাৰ ৰাতি" ! [[গৰিমা শইকীয়া গাৰ্গ]] | |} ==[[অসমৰ ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰৰ তালিকা|অসমীয়া থিয়েটাৰৰ]] গীত== {|class ="wikitable plainrow headers" |- ! scope ="col" |বৰ্ষ ! scope ="col" |থিয়েটাৰ ! scope ="col" |নাটক ! scope ="col" |গীত ! scope ="col" |সংগীত পৰিচালক ! scope ="col" |গীতিকাৰ ! scope ="col" |সহশিল্পী ! scope ="col" |তথ্যসূত্ৰ |- |২০০৮-০৯ ! rowspan="2" |''হেঙুল থিয়েটাৰ'' |চকু |"তুমি দুচকুতে" |পলাশ সূৰ্য গগৈ |পলাশ সূৰ্য গগৈ |একক |<ref>{{Citation |title=Tumi Dusokute | date=12 September 2009 |url=https://www.youtube.com/watch?v=qJWE49x3JY4 |access-date=2023-01-15 |language=en}}</ref> |- |২০০৯-১০ |জোনাকৰ বৰষুণ |"চকুলে' চাই" |পলাশ সূৰ্য গগৈ |পলাশ সূৰ্য গগৈ |চাণক্য ভূঞা | |- |২০১০-১১ ! ''কহিনুৰ থিয়েটাৰ'' |ৰুমাল |"আছোঁ সূতাৰে এপাহি" |বিমান বৰা |বিমান বৰা |একক | |- | rowspan="3" |২০১১-১২ ! ''থিয়েটাৰ ভাগ্যদেৱী'' |মালৱিকা মোৰ বান্ধৱী |"কলিজা কলিজা" |পলাশ সূৰ্য গগৈ |পলাশ সূৰ্য গগৈ | rowspan="3" |একক | |- ! ''হেঙুল থিয়েটাৰ'' |চমক |"দুম দুম" |পাপু |পলাশ সূৰ্য গগৈ |<ref>{{Citation |title=Dum Dum | date=14 June 2011 |url=https://www.youtube.com/watch?v=G__zymIQoIA |access-date=2023-01-11 |language=en}}</ref> |- ! ''শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ থিয়েটাৰ'' |লুকা ভাকু |"লুকা ভাকু" |অৰূপ দত্ত |মৌচম গগৈ |<ref>{{Citation |title=Luka Bhaku | date=29 October 2011 |url=https://www.youtube.com/watch?v=LaIOJ8oD_r8 |access-date=2023-01-11 |language=en}}</ref> |- |২০১২-১৩ ! ''কহিনুৰ থিয়েটাৰ'' |হিয়াত এপাহি গোলাপ |"হিয়াত এপাহি গোলাপ" |দিগন্ত ভাৰতী |দিগন্ত ভাৰতী |প্ৰিয়ংকা ভৰালী | |- |২০১৩-১৪ ! ''ইতিহাস থিয়েটাৰ'' |ডকাইত |"ৰঙীন ৰঙীন" |অজয় ফুকন |অজয় ফুকন |একক | |- | rowspan="3" |২০১৭–১৮ ! rowspan="1" scope="row" |''থিয়েটাৰ ভাগ্যদেৱী'' |জোনবাইলৈ চিঠি |"জোনবাইলৈ চিঠি" |অজয় ফুকন |অজয় ফুকন |ঋতৃষা শৰ্মা |<ref>{{Citation |title=Junbailoi Sithi | date=5 April 2020 |url=https://www.youtube.com/watch?v=jhuR1lAB2IA |access-date=2023-08-19 |language=en}}</ref> |- ! scope =" row"rowspan =2|''আৱাহন থিয়েটাৰ'' |rowspan =2|মই মাৰ ছোৱালী |"গান এটি গোৱা না" |অজয় ফুকন |অজয় ফুকন |একক |<ref>{{Citation |title=Gaan Ati Guwa Nah | date=10 July 2017 |url=https://www.youtube.com/watch?v=kZDCVEP-IAM |access-date=2023-08-19 |language=en}}</ref> |- |"নীলিম নীলিম মৰম" |অজয় ফুকন |অজয় ফুকন |একক |<ref>{{Citation |title=Nilim Nilim Morom | date=9 November 2018 |url=https://www.youtube.com/watch?v=FFJaxAtcR4U |access-date=2023-08-19 |language=en}}</ref> |- | rowspan="8" |২০১৮–১৯ ! scope=" row" rowsapn="1" |''ৰাজতিলক থিয়েটাৰ'' |মায়াৱী সন্তান |"অ' মায়া" |অজয় ফুকন |অভিজিত ভট্টাচাৰ্য, অজয় ফুকন |ৰাকেশ ৰিয়ান, চয়নিকা ভূঞা |<ref>{{Citation |title=O Maya | date=6 August 2018 |url=https://www.youtube.com/watch?v=Wa9NDbh5lvU |access-date=2023-08-18 |language=en}}</ref> |- ! scope="row"|''বৃন্দাবন থিয়েটাৰ'' |প্ৰিয়তমা |"প্ৰিয়তমা" |অজয় ফুকন |অভিজিত ভট্টাচাৰ্য, অজয় ফুকন |গায়ত্ৰী মহন্ত |<ref>{{Citation |title=Priyotoma |date=2018-12-03 |url=https://open.spotify.com/track/45MVivAdxmbEIwEmeuODka |language=en |access-date=2023-01-15}}</ref> |- ! scope="row"rowspan =2|''আৱাহন থিয়েটাৰ'' |rowspan =2|মাধুৰী মোৰ নাম |"মেঘালী মেঘালী" |অজয় ফুকন |অজয় ফুকন |গীতালি |<ref>{{Citation |title=Meghali Meghali | date=27 September 2018 |url=https://www.youtube.com/watch?v=BER8IciLens |access-date=2023-08-18 |language=en}}</ref> |- |"ক'ত মোৰ মা" |অজয় ফুকন (Original 100 Miles song) |অভিজিত ভট্টাচাৰ্য, অজয় ফুকন (Ref. by 100 Miles song) |পাপৰি গগৈ |<ref>{{Citation |title=Kot Mur Maa | date=13 July 2018 |url=https://www.youtube.com/watch?v=LjjjRlI21fE |access-date=2023-08-18 |language=en}}</ref> |- ! scope ="row" |''চিৰঞ্জীৱ থিয়েটাৰ'' |ৰাজকুমাৰীৰ বিয়া |"অ' দেউতা" |অজয় ফুকন |অভিজিত ভট্টাচাৰ্য |একক |<ref>{{Citation |title=O Deuta | date=July 2018 |url=https://www.youtube.com/watch?v=Zo6OyHqlVa0 |access-date=2023-08-18 |language=en}}</ref> |- ! ''হেঙুল থিয়েটাৰ'' |মহাবীৰ |"কি হ'ব এই জীৱন" |সিদ্ধাৰ্থ শৰ্মা |পৰীক্ষিত কলিতা |নৱনিতা শৰ্মা |<ref>{{Citation |title=Ki Hobo Ei Jibon | date=11 February 2020 |url=https://www.youtube.com/watch?v=YeMMqr9rTrE |access-date=2023-08-18 |language=en}}</ref> |- ! scope ="row" |''ইতিহাস থিয়েটাৰ'' |ডকাইতৰ তেজ |"হেল্ল' মাজনী" |অজয় ফুকন |অভিজিত ভট্টাচাৰ্য |একক |<ref>{{Citation |title=Hello Majoni | date=4 August 2018 |url=https://www.youtube.com/watch?v=9iWIpVIQVg8 |access-date=2023-08-18 |language=en}}</ref> |- ! ''থিয়েটাৰ ভাগ্যদেৱী'' |আজিৰ চাণক্য |"ৰ'দালী তুমি" |পলাশ গগৈ |ঋতুভ হাজৰিকা |ৰাজশ্ৰী কলিতা |<ref>{{Citation |title=Rodali Tumi | date=7 July 2019 |url=https://www.youtube.com/watch?v=CVbQvzA5i7k |access-date=2023-08-18 |language=en}}</ref> |- | rowspan="8" |২৯১৯–২০ ! scope="row"rowspan =2|''আৱাহন থিয়েটাৰ'' |rowspan =2|মেমচাহাৱ |"দেখিবলে' মই ধুনীয়া" |অজয় ফুকন |অভিজিত ভট্টাচাৰ্য |rowspan =2|একক |<ref>{{Citation |title=Dekhibole Moi Dhuniya | date=August 2019 |url=https://www.youtube.com/watch?v=2CqYw19S4rY |access-date=2023-08-18 |language=en}}</ref> |- |"যদিহে জীৱন নৈ পাৰতে" |অজয় ফুকন |অভিজিত ভট্টাচাৰ্য |<ref>{{Citation |title=Jodihe Jibon Noi Parote | date=26 October 2019 |url=https://www.youtube.com/watch?v=67QyOLKHyKE |access-date=2023-08-18 |language=en}}</ref> |- ! scope =" row" rowspan =2|''বৰদৈচিলা থিয়েটাৰ'' | মহিয়সী |"কইনা ঐ" |অজয় ফুকন |অভিজিত ভট্টাচাৰ্য |একক |<ref>{{Citation |title=Koina Oi | date=10 September 2019 |url=https://www.youtube.com/watch?v=VzwV-7zqLLA |access-date=2023-08-18 |language=en}}</ref> |- |মৰমৰ বান্ধৱী বিদায় দিয়া |"মৰমৰ বান্ধৱী বিদায় দিয়া" |অজয় ফুকন |অভিজিত ভট্টাচাৰ্য, অজয় ফুকন |পাৰৱিন হুছেইন |<ref>{{Citation |title=Moromor Bandhobi Bidai Diya | date=11 July 2019 |url=https://www.youtube.com/watch?v=8fdD9kb_U4A |access-date=2023-08-18 |language=en}}</ref> |- ! scope ="row'|''থিয়েটাৰ সূৰ্য'' |ইমান মৰম কিয় লাগে |"ইমান মৰম কিয় লাগে" |অজয় ফুকন |অভিজিত ভট্টাচাৰ্য |পাপৰি গগৈ |<ref>{{Citation |title=Iman Morom Kio Lage | date=5 July 2019 |url=https://www.youtube.com/watch?v=Qf6boRy3UX4 |access-date=2023-08-18 |language=en}}</ref> |- ! rowspan="2" scope=" row" |''কহিনুৰ থিয়েটাৰ'' |বৰষা যেতিয়া নামে |"বৰষা যেতিয়া নামে" |পৰাণ বৰকটকী |ৰাজদ্বীপ |একক | <ref>{{Citation |title=Boroxa Jetiya Name | date=14 August 2019 |url=https://www.youtube.com/watch?v=x_BJ7a_CE4o |access-date=2023-08-18 |language=en}}</ref> |- |মোৰ তেজত তোমাৰে নাম |"মোৰ তেজত তোমাৰে নাম" |অজয় ফুকন |অজয় ফুকন |একক |<ref>{{Citation |title=Mur Tezot Tumare Naam | date=23 April 2020 |url=https://www.youtube.com/watch?v=4khedBXGMXg |access-date=2023-08-18 |language=en}}</ref> |- ! scope="row" |''হেঙুল থিয়েটাৰ'' |বাহাদুৰ |"বাহাদুৰ" |অৰূপজ্যোতি বৰুৱা |ৰাজদ্বীপ |একক |<ref>{{Citation |title=Bahadur | date=19 July 2019 |url=https://www.youtube.com/watch?v=REcetlsCUbA |access-date=2023-08-18 |language=en}}</ref> |- | rowspan="2" |২০২১-২২ ! ''উদয়ণ থিয়েটাৰ'' |সীতাৰ অগ্নিপৰীক্ষা |"সাতোবৰণীয়া" |জেকিব |নেকিব |ৰূপালী কাশ্যপ |<ref>{{Citation |title=Satoboroniya | date=7 November 2020 |url=https://www.youtube.com/watch?v=SQiQAA5mfPs |access-date=2023-08-18 |language=en}}</ref> |- ! ''আৱাহন থিয়েটাৰ'' |জয়মতী |"জয়া নাই" |অজয় ফুকন |অভিজিত ভট্টাচাৰ্য |একক |<ref>{{Citation |title=Joya Nai | date=30 August 2021 |url=https://www.youtube.com/watch?v=Eklmw80BQVI |access-date=2023-08-18 |language=en}}</ref> |- | rowspan="2" |২০২২-২৩ ! ''বৃন্দাবন থিয়েটাৰ'' |ৰাজকন্যা |"বৰষুণ" |জয়ন্ত কাকতি |শশাংক সমীৰ |একক |<ref>{{Citation |title=Boroxun | date=5 August 2022 |url=https://www.youtube.com/watch?v=QomqmtfLycM |access-date=2023-08-18 |language=en}}</ref> |- ! ''ইতিহাস থিয়েটাৰ'' |মৰম বিচাৰি যাওঁ ব'লা |"মৰম বিচাৰি যাওঁ ব'লা" |অজয় ফুকন |অজয় ফুকন, অভিজিত ভট্টাচাৰ্য |পাপৰি গগৈ |<ref>{{Citation |title=Morom Bisari Jau Bola | date=10 August 2022 |url=https://www.youtube.com/watch?v=Qx-6zg-QnC4 |access-date=2023-08-18 |language=en}}</ref> |- |} ==[[অসমৰ দূৰদৰ্শন কেন্দ্ৰসমূহৰ তালিকা|অসমীয়া টেলিভিছনৰ]] গীত== {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! বৰ্ষ ! scope="col" | ধাৰাবাহিক/শ্ব' ! scope="col" | গান ! scope="col" | সুৰকাৰ ! scope="col" | লেখক ! scope="col" | সহশিল্পী ! scope="col" | তথ্যসূত্ৰ |- |২০১১ ! ''অনুৰাধা'' | "অনুৰাধা" | জুবিন গাৰ্গ |জুবিন গাৰ্গ | টিনা শৰ্মা |<ref>{{Citation |title=Anuradha | date=9 January 2019 |url=https://www.youtube.com/watch?v=aWWE4WbAO2g |access-date=2023-08-19 |language=en}}</ref> |- |২০১২ ! ''মেঘৰঞ্জনী'' |"মেঘৰঞ্জনী" |পৰীক্ষিত কলিতা |পৰীক্ষিত কলিতা |একক |<ref>{{Citation |title=Meghranjani | date=28 April 2012 |url=https://www.youtube.com/watch?v=gI4st3TU2LE |access-date=2023-08-19 |language=en}}</ref> |- |২০২২ ! ''হৃদয়ৰ গান'' |"হৃদয়ৰ গান" |দীক্ষু শৰ্মা |বিজিয়েতা পাটগিৰি |একক | |- |} ==অসমীয়া একক গীত== {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" | বৰ্ষ ! scope="col" | গান ! scope="col" | সুৰকাৰ ! scope="col" | লেখক ! scope="col" | সহশিল্পী ! scope="col" | টোকা/তথ্যসূত্ৰ. |- ! colspan="6" |একক পপ গীতসমূহ |- ! rowspan="2" |২০২১ |"মা" | colspan="2" |জয়ন্ত কাকতি | rowspan |একক |<ref>{{Citation |title=Maa | date=27 October 2021 |url=https://www.youtube.com/watch?v=ZCsJL0JvXjg |access-date=2021-10-27 |language=en}}</ref> |- |"ৰুণজুন" | colspan="2" |Kritiman Red |কাশ্মীৰী ডেকা |<ref>{{Citation |title=Runjun | date=13 December 2021 |url=https://www.youtube.com/watch?v=c-R7t5SmyuM |access-date=2023-12-14 |language=en}}</ref> |- ! rowspan="14" |২০২২ |"লৈ যা" | colspan="2" |দেৱেশ ৰয় |ডোৰোথি বৰদলৈ |<ref>{{Citation |title=Loi Ja | date=21 December 2021 |url=https://www.youtube.com/watch?v=7KyIkk7zZvs |access-date=2023-12-14 |language=en}}</ref> |- |"তোক চাই থাকিলে" | colspan="2" |ড° লোহিত ৰোহিত |একক |<ref>{{Citation |title=Tuk Sai Thakile | date=16 July 2022 |url=https://www.youtube.com/watch?v=9oBGnyKIZmE |access-date=2023-12-14 |language=en}}</ref> |- |"এমুঠি আবিৰ" |জয়ন্ত কাকতি |শশাংক সমীৰ |ঋতুৰাণী মৌচুমী |<ref>{{Citation |title=Emuthi Aabir | date=4 February 2022 |url=https://www.youtube.com/watch?v=khIIuIDK6bU |access-date=2023-12-14 |language=en}}</ref> |- |"Saati" | colspan="2" |ৰাহুল গৌতম শৰ্মা |জুবলী বৰুৱা |<ref>{{Citation |title=Saati | date=15 March 2022 |url=https://www.youtube.com/watch?v=blC7CCTYicY |access-date=2023-12-14 |language=en}}</ref> |- |"মোৰ বসন্ত" |মৃণ্ময় শৰ্মা আৰু অশ্বিন শৰ্মা |কুকিল প্ৰতিম |একক | |- |"এবাৰ যদি কোৱা" | colspan="2" |ইক্ৰাম এইছ জুৱেল |শতাব্দী বৰা | |- |"ৰ'দে বৰষুণে" |প্ৰসেনজিৎ লাহন |ধ্ৰুৱজ্যোতি ৰাজখোৱা |ড° অঞ্জলি চুতীয়া শইকীয়া | |- |"কঠিয়াডোৰা" |অভি শইকীয়া |প্ৰশান্ত দাস |একক | |- |"ইতিহাসো উচুপি ৰ'য়" | colspan="2" |ৰূপম ৰাজ পাঠক |একক | |- |"কাজলি" | colspan="2" |ৰেকিবুল |একক | |- |"দাদা" | colspan="2" |কুমাৰেশ কৌশিক |নিৰ্ভিতা বৰা | |- |"প্ৰেম লিপিৰ আখৰ" |সুমন কাশ্যপ, শিৱনন্দা বৰুৱা |বিকাশ বৰা |মানসী দেৱী | |- |"আছোঁনে কুশলে" |সুমিত গগৈ, বিজয় শংকৰ |সুমিত গগৈ |প্ৰিয়ংকা ভৰালী | |- |"বৰষাৰে চেঁচা টোপাল" |Kritiman Red |চয়নিকা নাথ আৰু অৰিন্দম দাস |ৰিমজিম কলিতা | |- ! rowspan="6" |২০২৩ |"বালিমাহি" |বজ্ৰপাত মিউজিক |মৈত্ৰিয়ী পাটৰ |একক |<ref>{{Citation |title=Balimahi | date=21 January 2023 |url=https://www.youtube.com/watch?v=Dqd08xpuv4s |access-date=2023-12-14 |language=en}}</ref> |- |"জান বুলি নেমাতিবা" | colspan="2" |কেশৱ নাৰায়ণ |দিব্য দাস |<ref>{{Citation |title=Jaan Buli Nematiba | date=11 February 2023 |url=https://www.youtube.com/watch?v=F9vu2-9vVKQ |access-date=2023-12-14 |language=en}}</ref> |- |"লাহি লাহি" |শিৱব্ৰত শৰ্মা |জুবিন গাৰ্গ |ড° অদিতি দাস |<ref>{{Citation |title=Lahi Lahi | date=14 February 2023 |url=https://www.youtube.com/watch?v=h-qmEO99FZU |access-date=2023-12-14 |language=en}}</ref> |- |জয় ভোলে | colspan="2" |স্বৰূপ কাকতি |একক |<ref>{{Citation |title=Jai Bhole | date=15 February 2023 |url=https://www.youtube.com/watch?v=AqqjEgHg2gc |access-date=2023-12-14 |language=en}}</ref> |- |বিহগী কবিতা |জুবিন গাৰ্গ |গৰিমা শইকীয়া গাৰ্গ |একক |<ref>{{Citation |title=Bihogi Kobita | date=2 May 2023 |url=https://www.youtube.com/watch?v=OKZsuMvaht8 |access-date=2023-12-14 |language=en}}</ref> |- |নিশিগন্ধা |Aarxslan |ৰাজীৱ ভূঞা |সান্নিধ্য ভূঞা |<ref>{{Citation |title=Nishigandha |url=https://baahi.xomoy.com/song/Nishigandha/18767/0 |access-date=2023-12-14 |archivedate=2023-10-06 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231006153421/https://baahi.xomoy.com/song/Nishigandha/18767/0 }}</ref> |- ! ২০২৪ |"টোপা টোপে" |অতনু গৌতম |শশাংক সমীৰ |একক | |- ! ২০২৫ |"অচিনাকি কোন তুমি" |প্ৰদ্যুৎ বৰুৱা |প্ৰদ্যুৎ বৰুৱা |একক | |- ! colspan="6" |একক বিহু গীতসমূহ |- ! ২০০৩ |"মৰম দিলোঁ চিঠি দিলোঁ" |বিমান বৰুৱা |বিমান বৰুৱা |ভিটালী দাস | |- ! ২০২২ |"বিহুৰে বলিয়া" |অভিনৱ বৰা |Traditional Folk |নিষ্ঠা প্ৰিয়া |<ref>{{Citation |title=Bihure Boliya |date=2022-11-29 |url=https://open.spotify.com/track/5fxyuA7VpBYnr6BiqDWKCT |language=en |access-date=2023-02-18}}</ref> |- ! ২০২৩ |"টুলুং ভুটুং নাও" |স্বৰূপ কাকতি |স্বৰূপ কাকতি |কৃষ্ণা দেৱী |<ref>{{Citation |title=Tulung Vutung Naau |date=2023-02-13 |url=https://open.spotify.com/album/6Rx6Iz6CL6kj6Q4iVp2641 |language=en |access-date=2023-02-18}}</ref> |- |} ==অসমীয়া অন্যান্য গীত== ===বৰগীত=== {{Div col|3}} *আগোমাই *উদ্ধৱ চলহু গোকুল লাই *গোপালে কি গতি কৈলে *তেজৰে কমলাপতি ([[শংকৰদেৱ]]) *পৰভাতে শ্যামকানু *পাৱে পৰি হৰি ([[শংকৰদেৱ]]) *শুন শুন ৰে সুৰ ([[শংকৰদেৱ]]) {{Div col end}} ===লোকগীত=== লোকগীতৰ এলবামসমূহ: *লোকগীত, Vol-1, এন কে প্ৰডাকচন *লোকগীত, Vol-2, এন কে প্ৰডাকচন *লোকগীত, Vol-3, এন কে প্ৰডাকচন *লোকগীত, Vol-4, এন কে প্ৰডাকচন *লোকগীত, Vol-5, এন কে প্ৰডাকচন ===ভক্তিমূলক গীত=== ভক্তিমূলক গীতৰ এলবামসমূহ: *জুবিনৰ দিহানাম, খণ্ড ১ ===বিহুগীত=== বিহুগীতৰ এলবামসমূহ: {{Div col|2}} *অঞ্জনা ২০০৫ *অঞ্জনা ২০০৬ *জানমণি ২০১০ *পকা ধানে ৰিঙিয়ায় {{Div col end}} ==[[কোচ ৰাজবংশী ভাষা|ৰাজবংশী]] গীত== [[কোচ ৰাজবংশী ভাষা|কোচ-ৰাজবংশী]]/[[কামতাপুৰী ভাষা|কামতাপুৰী]]/[[গোৱালপৰীয়া উপভাষা|গোৱালপাৰীয়া]] গান: ===লোকগীত=== {{Div col|2}} * আগা নাওয়ে ডুবু ডুবু * ও জীবন ৰে * ও বৈদেশীয়া প্ৰাণ বন্ধুয়া ৰে * ভাল কৰিয়া * মন মোৰ ৰসনা * সোণাৰ বৰণ পাখি * সোণাৰ বৰণ কন্যা {{Div col end}} ===আধুনিক গীত=== {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" | গান ! scope="col" | শিল্পী |- | অৰে বন্ধু | [[জুবিন গাৰ্গ]] |- | আৰে অ' বন্ধু | জুবিন গাৰ্গ, জয়মতী ৰায় |- | কান্দে কানাই | জুবিন গাৰ্গ |- | নামানেকে | জুবিন গাৰ্গ |- | পিতলেৰ কলস | জুবিন গাৰ্গ, বিলকিছ |- | মন দিলুং যাক | জুবিন গাৰ্গ |- | লেখা পঢ়া শিকিলুং | জুবিন গাৰ্গ |- | শালি চাবি বিহানে | জুবিন গাৰ্গ |- |} ==[[হাজং ভাষা|হাজং]] গীত== * ও আপি সূতা নাকাতা * ও সুন্দৰ গাভুৰ ==চাহ-বাগানীয়া গীত== এলবামসমূহ: {{Div col|3}} *চল চম্পা চল *দিলৰুবা *লেয়লা {{Div col end}} ==[[বাংলা]] চলচ্চিত্ৰৰ গীত== {| class="wikitable plainrowheaders" style="width:100%; textcolor:#000" |- ! scope="col" style="width:1%; "|''বৰ্ষ'' ! scope="col" style="width:23%; "|চলচ্চিত্ৰ ! scope="col" style="width:21%; "|গান ! scope="col" style="width:18%; "|সুৰকাৰ ! scope="col" style="width:18%; "|লেখক ! সহশিল্পী ! scope="col" style="width:1%; " |তথ্যসূত্ৰ |- | rowspan="2" |'''২০০৩''' ! rowspan="2" | ''মন (Dubbed)'' | "মন পাখি হয়ে" | rowspan="2" | মানস হাজৰিকা আৰু দিলীপ নাথ | rowspan="2" |গৌতম কুমাৰ চক্ৰৱৰ্তী |[[কুইন হাজৰিকা]] |<ref>{{Citation |title=Mon Pakhi Hoye Ure Jabe {{!}} Mon {{!}} Bengali Movie Song {{!}} Zubeen Garg | date=12 April 2013 |url=https://www.youtube.com/watch?v=y37ZV0i8TPI |language=en |access-date=2023-01-10}}</ref> |- |"ও মন বলাকা" |একক |<ref>{{Citation |title=O Mon Balaka Aaj Kothay Harale {{!}} Mon {{!}} Bengali Movie Song {{!}} Zubeen Garg | date=6 October 2019 |url=https://www.youtube.com/watch?v=LaMYoWAtKtM |language=en |access-date=2023-01-10}}</ref> |- | rowspan="9" |'''২০০৪''' ! rowspan="8" |''শুধু তুমি'' |"একটু ছুয়াঁ লাগে" | rowspan="8" | [[জুবিন গাৰ্গ]] | rowspan="8" |সুমিত আচাৰ্য, [[ৰবীন্দ্ৰনাথ ঠাকুৰ]] | rowspan="2" |একক | rowspan="8" | <ref>{{cite web |title=Shudhu Tumi songs info|date=January 2004 |url=https://www.jiosaavn.com/album/shudhu-tumi/lEUdwOaxDZU_|publisher=JioSaavn|access-date=12 February 2025}}</ref> |- |"ভেজা ভেজা স্মৃতিৰ পাথৰ" |- |"পিৰিতি কাঁঠালেৰ আঁঠা" |[[জয় বৰুৱা]], শ্বাস্বতী ফুকন |- |"সুৰে সুৰে গান হলো" | rowspan="2" |[[Shaan (singer)|ছান]], শ্বাস্বতী ফুকন |- |"এ চোঁখেৰ কাছেতে" |- |"গুণ গুণ গুণ গুঞ্জৰে, অন্তৰে" |[[শ্ৰেয়া ঘোষাল]] |- |"একটু ছুয়াঁ লাগে" |বাবুল সুপ্ৰিয়, [[শ্ৰেয়া ঘোষাল]] |- |"সাজবে এবাৰ কনেৰ সাজে" |[[উদিত নাৰায়ণ]], পামেলা জৈন |- ! ''প্ৰেমী'' |"ও বন্ধু ৰে (তোৰ খুশীতে)" | [[জিৎ গাংগুলী]] | গৌতম সুস্মিত |একক |<ref>{{cite web |title=O Bondhu Re song info|date=July 2005 |url=https://www.jiosaavn.com/song/o-bondhu-re/HFA8fxleTmU|publisher=JioSaavn|access-date=12 February 2025}}</ref> |- | rowspan="6" |'''২০০৮''' ! ''গোলমাল'' | "আকাশে বাতাসে" | অশোক ভাদ্ৰা | |একক |<ref>{{cite web|title=Akashe Batashe song info|url=http://www.gomolo.com/golmaal-song-aakashe-batase-khushir-galpo/20985/24742|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015|archivedate=4 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304120516/http://www.gomolo.com/golmaal-song-aakashe-batase-khushir-galpo/20985/24742|deadurl=yes}}</ref> |- ! ''চিৰদিনি তুমি যে আমাৰ'' | "পিয়া ৰে পিয়া ৰে" |[[জিৎ গাংগুলী]] |প্ৰিয় চট্টোপাধ্যায় |একক |<ref>{{cite web|title=Piya Re Piya Re song info|url=http://mio.to/album/Chirodini+Tumi+Je+Amar+%282008%29|archive-url=https://web.archive.org/web/20141001055035/http://mio.to/album/Chirodini+Tumi+Je+Amar+%282008%29|url-status=dead|archive-date=1 October 2014|publisher=MusicIndiaOnline|access-date=23 August 2015|archivedate=1 October 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141001055035/http://mio.to/album/Chirodini+Tumi+Je+Amar+%282008%29|deadurl=yes}}</ref> |- ! ''হেল্ল' কলকাতা'' | "আলো আৰ আধাৰেৰ" | অভিজিত বোস | |একক | |- ! ''লাভ ষ্টৰী'' | "মন যেতে চায়" | জলী মুখাৰ্জী | সৰেন দত্ত |জেনিভা ৰয় | |- ! rowspan="2" |''মন মানে না'' | "মন মানে না" | rowspan="2" |[[জিৎ গাংগুলী]] |rowspan="2" |প্ৰিয় চট্টোপাধ্যায় |জুন বেনাৰ্জী |<ref>{{cite web|title=Mon Mane Na song info|url=http://mio.to/album/Mon+Maane+Naa+%282008%29|archive-url=https://web.archive.org/web/20141014100806/http://mio.to/album/Mon+Maane+Naa+%282008%29|url-status=dead|archive-date=14 October 2014|publisher=MusicIndiaOnline|access-date=23 August 2015|archivedate=14 October 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141014100806/http://mio.to/album/Mon+Maane+Naa+%282008%29|deadurl=yes}}</ref> |- |"শুভ মঙ্গলম" |একক |<ref>{{cite web|title=Subho Mangalam song info|url=http://mio.to/album/Mon+Maane+Naa+%282008%29|archive-url=https://web.archive.org/web/20141014100806/http://mio.to/album/Mon+Maane+Naa+%282008%29|url-status=dead|archive-date=14 October 2014|publisher=MusicIndiaOnline|access-date=23 August 2015|archivedate=14 October 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141014100806/http://mio.to/album/Mon+Maane+Naa+%282008%29|deadurl=yes}}</ref> |- | rowspan="15" | '''২০০৯''' ! scope"row" |''[[পৰাণ যায় জ্বলিয়া ৰে]]'' | আমি তোমাৰি থাকবো |[[জিৎ গাংগুলী]] |প্ৰিয় চট্টোপাধ্যায় | | |- ! ''চাওয়া পাওয়া'' | "বন্ধু আজ থেকে" | অশোক ভাদ্ৰা | |[[অভিজিৎ ভট্টাচাৰ্য]] | |- ! rowspan="3" |''ফ্ৰেইণ্ড'' | "তোমাৰ ছবি" | rowspan="3" |আকাশ | rowspan="3" | | | |- |"তোমায় ভেবে" | | |- |"দেশী মূৰ্গী" | | |- ! ''প্ৰেম আমাৰ'' | "বোঝেনা সে বোঝেনা" | জিৎ গাংগুলী | গৌতম সুস্মিত |একক |<ref>{{cite web|title=Bojhena Se Bojhena song info|url=http://www.gomolo.com/prem-amar-song-bojhe-na-se-bojhe-na/22028/24481|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015|archivedate=4 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304115837/http://www.gomolo.com/prem-amar-song-bojhe-na-se-bojhe-na/22028/24481|deadurl=yes}}</ref> |- ! ''ক্ৰোধ'' | "ভুলে থাকা ছিলো ভালো" | বাবুল বোস | |একক |<ref>{{cite web|title=Bhule Thaka Chilo song info|url=http://www.gomolo.com/krodh-song-bhule-thaka-chhilo-bhalo/22102/24509|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015}}{{Dead link|date=September 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- ! rowspan="2" |''কেনো কিছু কথা বলো না'' |"ডুবাই ডুবা" | rowspan="2"|জিৎ গাংগুলী | |পামেলা জৈন |<ref>{{cite web|title=Dooba Dooba song info|url=http://www.gomolo.com/keno-kichhu-kotha-bolo-naa-song-dooba-dooba/21808/24410|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015}}{{Dead link|date=September 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- |"মৌলা ৰে মৌলা" | |একক |<ref>{{cite web|title=Maula Re Maula song info|url=http://www.gomolo.com/keno-kichhu-kotha-bolo-naa-song-maula-re-maula/21808/24411|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015|archivedate=4 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304224633/http://www.gomolo.com/keno-kichhu-kotha-bolo-naa-song-maula-re-maula/21808/24411|deadurl=yes}}</ref> |- ! rowspan="3" |''দুজনে '' |"কাৰ চোখে" | rowspan="3" |জিৎ গাংগুলী | | rowspan="2" |মনালি ঠাকুৰ |<ref>{{cite web|title=Kar Chokhe song info|url=http://www.gomolo.com/dujone-song-karo-chokhe-chokh-rekhe/21964/24449|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015|archivedate=4 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304211005/http://www.gomolo.com/dujone-song-karo-chokhe-chokh-rekhe/21964/24449|deadurl=yes}}</ref> |- |"বধুয়া" | |<ref>{{cite web|title=Badhua song info|url=http://www.gomolo.com/dujone-song-badhua/21964/24446|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015}}{{Dead link|date=September 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- |"বধুয়া (Sad)" | | একক |<ref>{{cite web|title=Badhua (Sad) song info|url=http://www.gomolo.com/dujone-song-badhua-sad/21964/24447|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015|archivedate=4 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304210404/http://www.gomolo.com/dujone-song-badhua-sad/21964/24447|deadurl=yes}}</ref> |- ! rowspan="2" |''বলো না তুমি আমাৰ'' | "বলো না তুমি আমাৰ" (Reprise) | rowspan="2" |জিৎ গাংগুলী |গৌতম সুস্মিত |মনালি ঠাকুৰ |<ref>{{cite web|title=Bolo Na Tumi Amar song info|url=http://www.gomolo.com/bolo-na-tumi-aamar-song-bolo-na-tumi-aamar-title-song/22062/23480|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015|archivedate=7 March 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180307103835/http://www.gomolo.com/bolo-na-tumi-aamar-song-bolo-na-tumi-aamar-title-song/22062/23480|deadurl=yes}}</ref> |- |"আয়না মন ভাঙা" | প্ৰিয় চট্টোপাধ্যায় |একক |<ref>{{cite web|title=Aaina song info|url=http://www.gomolo.com/bolo-na-tumi-aamar-song-aaina-emon-bhanga-aaina/22062/23479|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015|archivedate=4 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304130047/http://www.gomolo.com/bolo-na-tumi-aamar-song-aaina-emon-bhanga-aaina/22062/23479|deadurl=yes}}</ref> |- ! ''আমাৰ সঙ্গে'' | "যে প্ৰেমেতে" | বাবুল বোস | গৌতম সুস্মিত |একক |<ref>{{cite web|title=Je Premete song info|url=http://www.gomolo.com/amar-sangee-song-je-preme-swapno-dekhe-mon/21824/24473|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015|archivedate=24 August 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170824072902/http://www.gomolo.com/amar-sangee-song-je-preme-swapno-dekhe-mon/21824/24473|deadurl=yes}}</ref> |- | rowspan="20" |'''২০১০''' ! rowspan="2" | ''মন যে কৰে উড়ু উড়ু'' |"না জানে মন" | rowspan="2" |জিৎ গাংগুলী | |rowspan="2" | একক |<ref>{{cite web|title=Na jene Mon song info|url=http://www.gomolo.com/mon-je-kore-uru-uru-song-na-jane-mon/39894/23407|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015|archivedate=29 July 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180729233529/http://www.gomolo.com/mon-je-kore-uru-uru-song-na-jane-mon/39894/23407|deadurl=yes}}</ref> |- |"তোৰ পিৰিতে" | |<ref>{{cite web|title=Tor Pirite song info|url=http://www.gomolo.com/mon-je-kore-uru-uru-song-tor-peerite/39894/23405|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015|archivedate=29 July 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180729233534/http://www.gomolo.com/mon-je-kore-uru-uru-song-tor-peerite/39894/23405|deadurl=yes}}</ref> |- ! ''লাভ চাৰ্কাছ'' | "লাভ চাৰ্কাছ" | অশোক ভাদ্ৰা | | |<ref>{{cite web|title=Love Circus song info|url=http://www.gomolo.com/love-circus-song-love-circus-love-circus/22091/24311|publisher=Gomolo|access-date=23 August 2015}}{{Dead link|date=September 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- ! rowspan="5" |''মন নিয়ে'' | "শীৰ্ষক গীত" | rowspan="5" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | | |<ref>{{cite web|title=Mon Niye (Title song) song info|url=http://www.gomolo.com/mon-niye-song-mon-niye-title-song/22092/23361|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015}}{{Dead link|date=September 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- |"কি যে হলো" | | |<ref>{{cite web|title=Ki Je Holo song info|url=http://www.gomolo.com/mon-niye-song-ki-je-holo/22092/23362|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015|archivedate=4 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304131418/http://www.gomolo.com/mon-niye-song-ki-je-holo/22092/23362|deadurl=yes}}</ref> |- |"চেনা চেনা" | |অনিন্দিতা পাল |<ref>{{cite web|title=Chena Chena song info|url=http://www.gomolo.com/mon-niye-song-chena-chena/22092/23363|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015|archivedate=4 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304210343/http://www.gomolo.com/mon-niye-song-chena-chena/22092/23363|deadurl=yes}}</ref> |- |"জোনাকী মন" | |অনিন্দিতা পাল, সোহম চক্ৰৱৰ্তী |<ref>{{cite web|title=Jonaki Mon song info|url=http://www.gomolo.com/mon-niye-song-jonaki-mon/22092/23364|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015|archivedate=7 April 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150407153434/http://www.gomolo.com/mon-niye-song-jonaki-mon/22092/23364|deadurl=yes}}</ref> |- |"তোমাৰি চোখে" | |ছান, পৃথা মজুমদাৰ |<ref>{{cite web|title=Tomari Chokhe song info|url=http://www.gomolo.com/mon-niye-song-tomari-chokhe/22092/23365|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015|archivedate=16 October 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131016224954/http://www.gomolo.com/mon-niye-song-tomari-chokhe/22092/23365|deadurl=yes}}</ref> |- ! rowspan="3" |''মন আমাৰ শুধু তোমাৰ'' |"ভো কাট্টা" | rowspan="3" | শুভায়ু | rowspan="3" | |একক |<ref>{{cite web|title=Bho Katta song info|url=http://www.gomolo.com/mon-aamar-shudhu-tomar-song-bho-katta/22104/24316|publisher=Gomolo|access-date=23 August 2015}}{{Dead link|date=September 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- |"জানি আমি কিছু" | |<ref>{{cite web|title=Janina Ami Kichu song info|url=http://www.gomolo.com/mon-aamar-shudhu-tomar-song-jani-na-ami-kichhu/22104/24317|publisher=Gomolo|access-date=23 August 2015|archivedate=4 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304195234/http://www.gomolo.com/mon-aamar-shudhu-tomar-song-jani-na-ami-kichhu/22104/24317|deadurl=yes}}</ref> |- |"লাগে না লাগে না মন" | |<ref>{{cite web|title=Lage Na Lage Na Mon song info|url=http://www.gomolo.com/mon-aamar-shudhu-tomar-song-lage-na-lage-na/22104/24318|publisher=Gomolo|access-date=23 August 2015|archivedate=4 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304121036/http://www.gomolo.com/mon-aamar-shudhu-tomar-song-lage-na-lage-na/22104/24318|deadurl=yes}}</ref> |- ! rowspan="7" |''কাছে আসো তুমি'' |"চোখে চোখে" | rowspan="7" | [[জুবিন গাৰ্গ]] | |[[অনিন্দিতা পাল]] |<ref>{{cite web |title= Chokhe Chokhe song info|url=http://gaana.com/song/chokhe-chokhe|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- |"এই ৰঙ্গীন" | |জুন বেনাৰ্জী |<ref>{{cite web |title=Ei Rangeen song info|url=http://gaana.com/song/ei-rangin|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- |"চুপি চুপি" | |ছান, জুবলী |<ref>{{cite web |title=Chupi Chupi song info|url=http://gaana.com/song/chupi-chupi|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- |"কাছে এসো তুমি" | |একক |<ref>{{cite web |title=Kachhe Acho Tumi song info|url=http://gaana.com/song/kachhe-aachho-original|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- |"প্ৰেম আগুন" | |ছান, জুন বেনাৰ্জী |<ref>{{cite web|title=Prem Agune song info|url=http://www.gomolo.com/kachhe-achho-tumi-song-prem-aagune/38966/23564|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015|archivedate=22 February 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180222031543/http://www.gomolo.com/kachhe-achho-tumi-song-prem-aagune/38966/23564|deadurl=yes}}</ref> |- |"কেনো যে" | |[[কুমাৰ চানু]] |<ref>{{cite web |title=Keno Je song info |date=January 2010 |url=https://www.jiosaavn.com/song/keno-je/ITdZVyVBQQM|publisher=JioSaavn|access-date=12 Feb 2025}}</ref> |- |"কাছে আসো (ৰিমিক্স)" | | একক |<ref>{{cite web |title=Kachhe Achho-Remix song info |date=January 2010 |url=https://www.jiosaavn.com/song/kachhe-aachho-remix/ByENVTNgeWQ|publisher=JioSaavn|access-date=12 Feb 2025}}</ref> |- ! ''জোৰ যাৰ মুলুক তাৰ'' | "বন্ধু তিন দিন" | অশোক ৰাজ | |একক |<ref>{{cite web|title=Bondhu Tin Din song info|url=http://www.gomolo.com/jor-jar-muluk-tar-song-bondhu-tindin/22063/23223|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015|archivedate=4 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304194859/http://www.gomolo.com/jor-jar-muluk-tar-song-bondhu-tindin/22063/23223|deadurl=yes}}</ref> |- ! ''হেংঅ'ভাৰ'' |"মেইড ইন ইণ্ডিয়া" | বাপ্পী লাহড়ী | |[[সুনিধি চৌহান]] |<ref>{{cite web|title=Made in India song info|url=http://www.gomolo.com/lattoo-song-bhabnar-tuli-diye/44174/29526|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015|archivedate=28 May 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160528162151/http://www.gomolo.com/lattoo-song-bhabnar-tuli-diye/44174/29526|deadurl=yes}}</ref> |- | rowspan="14" |'''২০১১''' ! ''১০০% লাভ'' | "এক মুঠো স্বপ্ন (Sad)" | জিৎ গাংগুলী | |একক |<ref>{{cite web|title=Ek Mutho Swapno song info|url=http://www.gomolo.com/100-love-song-ek-mutho-swapno/43777/24896|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015|archivedate=4 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304120401/http://www.gomolo.com/100-love-song-ek-mutho-swapno/43777/24896|deadurl=yes}}</ref> |- ! rowspan="2" |''খোকাবাবু'' | "তোৰে নিয়ে যাই" |rowspan="2" | ঋষি চন্দা | rowspan="2" | গৌতম সুস্মিত |মহালক্ষ্মী আয়াৰ |<ref>{{cite web|title=Tore Niye Jai song info|url=http://www.gomolo.com/khokababu-song-tore-niye-jai/42053/25085|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015|archivedate=4 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304121325/http://www.gomolo.com/khokababu-song-tore-niye-jai/42053/25085|deadurl=yes}}</ref> |- |"ছোনিয়ে তু জানিয়ে তু" |জুন বেনাৰ্জী |<ref>{{cite web|title=Soniye Tu Janiye Tu song info|url=http://www.gomolo.com/khokababu-song-soniye-tu-janiye-tu/42053/25088|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015|archivedate=4 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304200203/http://www.gomolo.com/khokababu-song-soniye-tu-janiye-tu/42053/25088|deadurl=yes}}</ref> |- ! ''বাজ'' | "দু চোখে" | দেৱজিৎ | |একক | |- ! ''ভালো মেয়ে মন্দ মেয়ে'' | "ভালোবাসা" | "ভালোবাসা" |অশোক ভাদ্ৰা | |একক | |- ! ''বেষ্ট ফ্ৰেইণ্ড'' |"ভুল বোঝাতেই এই জীবনেৰ" | অশোক ভাদ্ৰা | |একক | |- ! ''পাগলু'' | "প্ৰেম কি বুঝিনি" |জিৎ গাংগুলী | প্ৰসেনজিৎ মুখাৰ্জী |আকৃতি কক্কৰ |<ref>{{cite web|title=Prem Ki Bujhini song info|url=http://www.gomolo.com/paglu-song-prem-ki-bujhini/41111/23417|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015}}{{Dead link|date=September 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- ! ''ওগো বিদেশীনি'' |"দু চোখেৰ অই নীল আকাশে" | অশোক ভাদ্ৰা | |একক |<ref>{{cite web |title=Du Chokher Oi Neel Aakashe song info |date=6 May 2011 |url=https://www.jiosaavn.com/song/duchokher-oi-neel-akashe/XT8gBB9of10|publisher=JioSaavn|access-date=12 February 2025}}</ref> |- ! ''লাভ মি'' | "ফিৰবেনা ফিৰবেনা এই মন" | | |একক | |- ! ''ছুপাৰষ্টাৰ – এ লাভ ষ্টৰী '' |"কেউ জানে না" |অশোক ৰাজ | |অন্বেষা |<ref>{{cite web|title=Keu Jane Na song info|url=http://mio.to/album/Superstar+-+A+Love+Story+%282011%29|archive-url=https://web.archive.org/web/20160305132410/http://mio.to/album/Superstar+-+A+Love+Story+(2011)|url-status=dead|archive-date=5 March 2016|publisher=MusicIndiaOnline|access-date=23 August 2015|archivedate=5 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305132410/http://mio.to/album/Superstar+-+A+Love+Story+(2011)|deadurl=yes}}</ref> |- ! ''ঊনিশ কুড়ি গল্প'' | "স্বপ্ন ভাঙা" | অৰূপ প্ৰণয় | |একক |<ref>{{cite web|title=Swapno Bhanga song info|url=http://www.gomolo.com/unish-kurir-galpo-song-swapno-bhanga-ei-andhakare/40877/23293|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015|archivedate=4 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304120216/http://www.gomolo.com/unish-kurir-galpo-song-swapno-bhanga-ei-andhakare/40877/23293|deadurl=yes}}</ref> |- ! ''ৰোমিঅ''' | "মন তোকে দিলাম" | জিৎ গাংগুলী | প্ৰিয় চট্টোপাধ্যায় |একক |<ref>{{cite web|title=Mon Toke Dilam Song info|url=http://mio.to/album/Romeo+%282011%29|archive-url=https://web.archive.org/web/20141014132057/http://mio.to/album/Romeo+%282011%29|url-status=dead|archive-date=14 October 2014|publisher=MusicIndiaOnline|access-date=23 August 2015|archivedate=14 October 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141014132057/http://mio.to/album/Romeo+%282011%29|deadurl=yes}}</ref> |- ! rowspan="2" |''প্ৰিয়া তুমি'' |"মাহিয়া (পুৰুষ)" | rowspan="2" |অশোক ভাদ্ৰা | |একক |<ref>{{cite web|title=Mahiya song info|url=http://www.gomolo.com/piya-tumi-song-mahiya/41278/23253|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015|archivedate=4 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304111213/http://www.gomolo.com/piya-tumi-song-mahiya/41278/23253|deadurl=yes}}</ref> |- |"মাহিয়া কেনো মন" | |নিৰুপমা ৰয় |<ref>{{cite web|title=Mahiya Keno Mon song info|url=http://www.gomolo.com/piya-tumi-song-mahiya-mon-je-mane-na/41278/23250|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015|archivedate=4 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304224653/http://www.gomolo.com/piya-tumi-song-mahiya-mon-je-mane-na/41278/23250|deadurl=yes}}</ref> |- | rowspan="11" |'''২০১২''' ! rowspan="2" | তোৰ নাম | "ও বন্ধু ৰে" | আকাশ | | একক |<ref>{{cite web|title=O Bondhu Re song info|url=http://mio.to/album/Tor+Naam+(2012)|archive-url=https://web.archive.org/web/20150731191509/http://mio.to/album/Tor+Naam+%282012%29|url-status=dead|archive-date=31 July 2015|publisher=MusicIndiaOnline|access-date=23 August 2015|archivedate=31 July 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150731191509/http://mio.to/album/Tor+Naam+%282012%29|deadurl=yes}}</ref> |- |"হৰে হৰে ৰামা" |Mickey J. Meyer | |নীলাক্ষি |<ref>{{cite web|title=Hare Hare Rama song info|url=http://mio.to/album/Tor+Naam+(2012)|archive-url=https://web.archive.org/web/20150731191509/http://mio.to/album/Tor+Naam+%282012%29|url-status=dead|archive-date=31 July 2015|publisher=MusicIndiaOnline|access-date=23 August 2015|archivedate=31 July 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150731191509/http://mio.to/album/Tor+Naam+%282012%29|deadurl=yes}}</ref> |- ! rowspan="4" |''ইডিয়ট'' | "পাগলী তোকে ৰাখবো" | rowspan="4" |শ্ৰী প্ৰিতম | |আকৃতি কক্কৰ |<ref>{{cite web|title=Pagli Toke Rakhbo song info|url=http://mio.to/album/Idiot+%282012%29|archive-url=https://web.archive.org/web/20151204111347/http://mio.to/album/Idiot+%282012%29|url-status=dead|archive-date=4 December 2015|publisher=MusicIndiaOnline|access-date=23 August 2015|archivedate=4 December 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151204111347/http://mio.to/album/Idiot+%282012%29|deadurl=yes}}</ref> |- |"ঝড় ওঠে মনে" | |[[মহালক্ষ্মী আয়াৰ]] |<ref>{{cite web|title=Jhor Othe Mone song info|url=http://mio.to/album/Idiot+%282012%29|archive-url=https://web.archive.org/web/20151204111347/http://mio.to/album/Idiot+%282012%29|url-status=dead|archive-date=4 December 2015|publisher=MusicIndiaOnline|access-date=23 August 2015|archivedate=4 December 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151204111347/http://mio.to/album/Idiot+%282012%29|deadurl=yes}}</ref> |- |"হৰি দিন তো গেলো" | |একক |<ref>{{cite web|title=Hori Din To Gelo song info|url=http://mio.to/album/Idiot+%282012%29|archive-url=https://web.archive.org/web/20151204111347/http://mio.to/album/Idiot+%282012%29|url-status=dead|archive-date=4 December 2015|publisher=MusicIndiaOnline|access-date=23 August 2015|archivedate=4 December 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151204111347/http://mio.to/album/Idiot+%282012%29|deadurl=yes}}</ref> |- |"হেভি লাগছে" | |একক |<ref>{{cite web|title=Heavy Lagchhe song info|url=http://mio.to/album/Idiot+%282012%29|archive-url=https://web.archive.org/web/20151204111347/http://mio.to/album/Idiot+%282012%29|url-status=dead|archive-date=4 December 2015|publisher=MusicIndiaOnline|access-date=23 August 2015|archivedate=4 December 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151204111347/http://mio.to/album/Idiot+%282012%29|deadurl=yes}}</ref> |- ! rowspan="2"|''পাগলু ২'' | "খুদা জানে" | rowspan="2" |জিৎ গাংগুলী |rowspan="2" |প্ৰসেন | [[শ্ৰেয়া ঘোষাল]], শ্যাম ভট্ট |<ref>{{cite web|title=Khuda Jaane song info|url=http://mio.to/album/Paglu+2+%282012%29|archive-url=https://web.archive.org/web/20141012081806/http://mio.to/album/Paglu+2+%282012%29|url-status=dead|archive-date=12 October 2014|publisher=MusicIndiaOnline|access-date=23 August 2015|archivedate=12 October 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141012081806/http://mio.to/album/Paglu+2+%282012%29|deadurl=yes}}</ref> |- |"হাবুডুবু হাবুডুবু" |আকৃতি কক্কৰ |<ref>{{cite web|title=Habudubu Habudubu Song info|url=http://mio.to/album/Paglu+2+%282012%29|archive-url=https://web.archive.org/web/20141012081806/http://mio.to/album/Paglu+2+%282012%29|url-status=dead|archive-date=12 October 2014|publisher=MusicIndiaOnline|access-date=23 August 2015|archivedate=12 October 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141012081806/http://mio.to/album/Paglu+2+%282012%29|deadurl=yes}}</ref> |- ! rowspan="2" |''ফিৰে এসো তুমি'' |"কিছু চুপি চুপি কথা" | rowspan="2" |অশোক ভাদ্ৰা | | জুন বেনাৰ্জী |<ref>{{cite web|title=Kichhu Chupi Chupi Kotha song info|url=http://www.gomolo.com/phire-eso-tumi-song-kichhu-chupi-chupi-katha/44004/25517|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015|archivedate=4 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304141444/http://www.gomolo.com/phire-eso-tumi-song-kichhu-chupi-chupi-katha/44004/25517|deadurl=yes}}</ref> |- |"কিছু কিছু কথা" | |একক |<ref>{{cite web|title=Kichhu Kichhu song info|url=http://www.gomolo.com/phire-eso-tumi-song-kichhu-kichhu-katha-bola-jay-na/44004/25518|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015|archivedate=4 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304210355/http://www.gomolo.com/phire-eso-tumi-song-kichhu-kichhu-katha-bola-jay-na/44004/25518|deadurl=yes}}</ref> |- ! ''জানেমন'' |"তোমাৰ আমাৰ প্ৰেম" | জিৎ গাংগুলী | প্ৰিয় চট্টোপাধ্যায় | একক |<ref>{{cite web|title=Tomar Amar Prem song info|url=http://mio.to/album/Jaaneman+%282012%29|archive-url=https://web.archive.org/web/20140816142715/http://mio.to/album/Jaaneman+%282012%29|url-status=dead|archive-date=16 August 2014|publisher=MusicIndiaOnline|access-date=23 August 2015|archivedate=16 August 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140816142715/http://mio.to/album/Jaaneman+%282012%29|deadurl=yes}}</ref> |- | rowspan="12" |'''২০১৩''' ! ''মজনু'' | "লনলি ভেৰি লনলি" | Savvy Gupta |প্ৰসেন | একক |- ! ''ৰংবাজ'' | "লাভ ইউ ছোনিয়" | জিৎ গাংগুলী | প্ৰসেন |মনালি ঠাকুৰ |<ref>{{cite web|title=Love You Soniyo song info|url=http://www.gomolo.com/rongbaaz-song-love-you-soniyo/45666/29744|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015|archivedate=4 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304121742/http://www.gomolo.com/rongbaaz-song-love-you-soniyo/45666/29744|deadurl=yes}}</ref> |- ! rowspan="2" |''খিলাড়ী'' | "পাগল আমি অলৰেডি" | rowspan="2" |শ্ৰী প্ৰিতম |rowspan="2" |শ্ৰী প্ৰিতম | [[মহালক্ষ্মী আয়াৰ]] |<ref>{{cite web|title=Pagol Ami Already Song Info|url=http://gaana.com/song/pagol-ami-already|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=16 August 2015|archivedate=6 October 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231006153425/https://gaana.com/song/pagol-ami-already|deadurl=yes}}</ref> |- |"কি দিয়া বানাইছে" | একক |<ref>{{cite web|title=Ki Diya Banaise Song Info|url=http://gaana.com/song/ki-diya-banaiche-tore-bhogoban|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=16 August 2015|archivedate=6 October 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231006153424/https://gaana.com/song/ki-diya-banaiche-tore-bhogoban|deadurl=yes}}</ref> |- ! ''খোকা ৪২০'' |"বিন তেৰে তেৰে বিন" | শ্ৰী প্ৰিতম | Smarajit Bandyopadhyay |একক |<ref>{{cite web|title=Bin Tere Tere Bin Song Info|url=http://gaana.com/song/bin-tere-tere-bin|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=16 August 2015|archivedate=6 October 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231006153443/https://gaana.com/song/bin-tere-tere-bin|deadurl=yes}}</ref> |- ! ''লাট্টু'' | "ভাবনাৰ তুলি দিয়ে" |বাপ্পী লাহড়ী | | একক |<ref>{{cite web|title=Bhabnaar Tuli Diye song info|url=http://www.gomolo.com/lattoo-song-bhabnar-tuli-diye/44174/29526|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015|archivedate=28 May 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160528162151/http://www.gomolo.com/lattoo-song-bhabnar-tuli-diye/44174/29526|deadurl=yes}}</ref> |- ! ''কানামাছি'' | "দিল দৰিয়ায়" | ঋষি চন্দা | প্ৰসেন |জুন বেনাৰ্জী |<ref>{{cite web|title=Dil Dorodiay song info|url=http://www.gomolo.com/kanamachhi-song-dil-darodiya/44000/29344|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015|archivedate=4 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304201900/http://www.gomolo.com/kanamachhi-song-dil-darodiya/44000/29344|deadurl=yes}}</ref> |- ! ''দিওয়ানা'' | "দে ছিগনেল" | দেব সেন | প্ৰসেনজিৎ মল্লিক | জুন বেনাৰ্জী, দেব সেন |<ref>{{cite web |title=De Signal song info|url=http://gaana.com/song/de-signal-1|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- ! ''মেঘ ৰ'দ্দুৰ'' | "আজ এবাৰ আমি একা" | ঋষি চন্দা | | একক |<ref>{{cite web|title=Aaj Abar Ami Eka song info|url=http://www.gomolo.com/megh-roddur-song-aaj-aabar-aami-eka/44715/29136|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015|archivedate=18 June 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170618000916/http://www.gomolo.com/megh-roddur-song-aaj-aabar-aami-eka/44715/29136|deadurl=yes}}</ref> |- ! rowspan="2"|''নিস্বাৰ্থ ভালোবাসা'' | "ঢাকাৰ পোলা" | rowspan="3" |আকাশ | rowspan="2" |আকাশ | rowspan="3" |একক | |- |"ঢাকাৰ পোলা" <small>(ৰিমিক্স ভাৰ্চন)</small> | |- ! ''এক টুকৰো তাৰা'' | "কান্দে ৰে" |দেবাংশু |<ref>{{cite web |title=Kande Re I কাঁদে ৰে I Zubeen Garg I Akassh I Ak Tukro Tara I 2013 Film Song info| website=[[YouTube]] | date=30 August 2020 |url=https://www.youtube.com/watch?v=jdJPZeZGtiY&ab_channel=Akassh |access-date=19 May 2025}}</ref> |- | rowspan="9" |'''২০১৪''' ! '' একচন '' | "ম্যায় আশিক হুঁ" | আকাশ |প্ৰিয় চট্টোপাধ্যায় | একক |<ref>{{cite web|title=Main Aashiq Hoon song info|url=http://gaana.com/song/main-aashiq-hoon|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015|archivedate=6 May 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150506051602/http://gaana.com/song/main-aashiq-hoon|deadurl=yes}}</ref> |- ! ''বিন্দাচ'' | "আজকে এই খুশিৰ দিনে" |দেৱী শ্ৰী প্ৰসাদ | প্ৰিয় চট্টোপাধ্যায় |একক | |- ! ''ম্যানগ্ৰুভ'' | "মাঝি ৰে মাঝি ৰে" | বৰুণ আৰু সুব্ৰত | | একক | |- ! ''ৰাতেৰ ৰজনীগন্ধা'' | "জীবন ৰে" |দেৱজিৎ ৰয় | | একক |<ref>{{cite web|title=Jibon Re song info|url=http://gaana.com/song/jibon-re-1|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=30 July 2015}}{{Dead link|date=October 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- ! ''চিৰদিনে তুমি যে আমাৰ ২'' |"মৌলা" |জিৎ গাংগুলী | | একক |<ref>{{cite web |title=Maula Song Info |url=https://itunes.apple.com/us/album/maula-re-maula-from-chirodini/id848867678|archive-url=https://web.archive.org/web/20160306231542/https://itunes.apple.com/us/album/maula-re-maula-from-chirodini/id848867678|url-status=dead|archive-date=6 March 2016|publisher=[[iTunes Store]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- ! rowspan="2" |''[[টান (২০১৪ চলচ্চিত্ৰ)|টান]] '' |"দূৰে কাছে আৰ কাছে দূৰে" | rowspan="2" |ইন্দ্ৰনীল দাশগুপ্ত | |rowspan="2" | একক | |- |"ফাগুন" (পুৰুষ) | |<ref>{{cite web|title=Fagun(Male) song info|url=http://gaana.com/song/fagun|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015|archivedate=13 May 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150513010305/http://gaana.com/song/fagun|deadurl=yes}}</ref> |- ! rowspan="2" | ''সাৰে চুয়াত্তৰ ঘোষপাড়া'' | "বাৰে বাৰে আৰ আসা হবেনা" | rowspan="2" | অশোক ভাদ্ৰা | | একক | |- |"চল যাই তোৰ হাত ধৰে" | | জুন বেনাৰ্জী | |- | rowspan="6" |'''২০১৫''' ! ''ৰোমিঅ' ভাৰ্চেচ জুলিয়েট'' |"ছাইয়্যা" | Savvy |প্ৰসেন |আকৃতি কক্কৰ |<ref>{{cite web|title=Saiyaan Song Info|url=http://gaana.com/album/romeo-vs-juliet-original-motion-picture-soundtrack|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}{{Dead link|date=October 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- ! rowspan="2" |''মিচ বাটাৰফ্লাই'' | "সাথিয়া" | rowspan="2" |শ্ৰী প্ৰিতম | |শীৰ্ষ ৰক্ষিত |<ref>{{cite web |title=Sathiyaa song info|url=http://www.saavn.com/s/song/bengali/Miss-Butterfly/Sathiyaa/AjAPWTdeRUQ|publisher=[[saavn]]|access-date=22 August 2016}}</ref> |- |"লেগেছে আগুন" | |পূৰ্ণিমা শ্ৰেষ্ঠ |<ref>{{cite web |title=Legeche Agun song info|url=http://www.saavn.com/s/song/bengali/Miss-Butterfly/Legecha-Agun/NVoAXS4EGnk|publisher=[[saavn]]|access-date=22 August 2016}}</ref> |- ! ''গ্ৰহণ'' | "ও প্ৰিয়া" | | |শ্ৰীজা সেনগুপ্তা | |- ! ''গুৰুকৃপা'' | "এ কেমন পৃথিবী" |অশোক ভাদ্ৰা | |একক |<ref>{{cite web |title= E Kemon Prithibi song info|url=http://gaana.com/song/e-kemon-prithibi|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- ! ''ফেচবুক'' |"মন" | দোলান মাইন্নাক | | একক | |- | rowspan="5" |'''২০১৬''' ! ''ডন নাম্বাৰ ৱান'' | "তোৰ ঠোঁটে লাভলি স্মাইল" | অশোক ভাদ্ৰা | | জুন বেনাৰ্জী | |- ! ''প্ৰেম কি বুঝিনি'' | "ৰং দিলো" |Savvy | সৌম্যদেব | একক | |- ! ''শেষ সংবাদ'' | "মাহি বে" | অমিত সূৰ | | একক | |- ! rowspan="2" | ''তুই যে আমাৰ'' | "একটু ছোঁৱাতে" | rowspan="2" |অশোক ভাদ্ৰা | |অন্বেষা দত্ত গুপ্ত |<ref>{{cite web |title=Ektu Chowate song info|date=March 2016 |url=http://www.saavn.com/s/song/bengali/Tui-Je-Amar/Ektu-Choyate/RB44eyV2YkE|publisher=[[saavn]]|access-date=22 August 2016}}</ref> |- | "স্বপ্ন সত্যি হলো" | |[[মহালক্ষ্মী আয়াৰ]] |<ref>{{cite web |title=Swapna Sotti Holo song info|date=March 2016 |url=http://www.saavn.com/s/song/bengali/Tui-Je-Amar/Swapna-Sotti-Holo/IVBGYQVxRkc|publisher=[[saavn]]|access-date=22 August 2016}}</ref> |- | rowspan="4" |'''২০১৭''' ! ''প্ৰেমি ও প্ৰেমি'' | "অনেক কথা ছিলো" | আকাশ |ৰবিউল ইছলাম জীবন | একক | |- ! rowspan="3" |''গোলিৰ মেছি'' |"এ পাড়াতে একটা মেছি" | rowspan="3" | Manas Kd. Madhyam | rowspan="3" |ৰাণ সমীৰণ | rowspan="3" |একক | |- |"এবুকেৰ আগুনে" | |- |"একটা ভুল কিযে যন্ত্ৰনা" | |- | rowspan="4" |'''২০১৮''' ! ''তবুও বসন্ত'' | "চেনা চেনা পথেৰ কুঁয়াশা সৰিয়ে" | সৌমিত্ৰ চট্টোপাধ্যায় (ৰামজী) | প্ৰিয় চট্টোপাধ্যায় | একক |<ref>{{cite web |title=Chena Chena Pather Kuasa Soriye song info| date=27 August 2018 |url=https://m.youtube.com/watch?v=5FpEBWb0PQE&feature=youtu.be|via=YouTube|access-date=7 December 2018}}</ref> |- ! ''তুই শুধু আমাৰ'' | "শানাইয়েৰ সুৰ" | দোলান মাইন্নাক | | মহালক্ষ্মী আয়াৰ |<ref>{{cite web |title=Shanai er Sur song info| date=22 August 2018 |url=https://m.youtube.com/watch?v=_fVuJ0RoLwI|via=YouTube|access-date=7 December 2018}}</ref> |- ! ''ৰং ৰুটে'' | "বনি বনি বনি" | দেব সেন | | বিকি এ খান, দেব সেন | |- ! ''আমি তোমাকে ভালোবাসি'' |"আমি ভালো নেই" |কুন্দন সাহা | |একক |<ref>{{Citation |title=Ami Valo Nei (Full Song) - Zubeen Garg - Download or Listen Free - JioSaavn |date=2018-05-23 |url=https://www.jiosaavn.com/song/ami-valo-nei/RAscRCRSQ3s |language=en-US |access-date=2022-05-14}}</ref> |- | rowspan="3" |'''২০১৯''' ! ''দ্য নাগৰিক'' | "সময়েৰ কথা আৰ" | দেবাংশু চক্ৰৱৰ্তী | | মৌমিতা ঘোষ | |- ! ''চামচাৰা'' | "সময়েৰ মায়াজাল" | [[জুবিন গাৰ্গ]] | সুমিত আচাৰ্য | বৰ্ণালী কলিতা | |- ! ''ও বন্ধু আমাৰ'' |"ও বন্ধু আমাৰ (শীৰ্ষক গীত)" |জয় - অঞ্জন |Bethun Bera |একক | |- | '''২০২১''' ! ''কিশলয়'' | "ভালো থাকে মন" | অমিত মিত্ৰ | সন্নয় মিত্ৰ | ইন্দ্ৰানী বেনাৰ্জী |<ref>{{Citation|title=Bhalo Thake Mon|date=2021-11-08|url=https://open.spotify.com/track/4F16cXoWM1l3k2piq6gbht|language=en|access-date=2021-11-13}}</ref> |- |'''২০২২''' ! ''ৰিয়েলিটি শ্ব''' |"ইচ্ছে মানেই তো স্বপ্ন দেখা" |অশোক ভাদ্ৰা | |একক | |} ==বাংলা এলবামৰ গীত== {| class="wikitable plainrowheaders" style="width:100%; textcolor:#000" |- ! scope="col" style="width:1%; "|''বছৰ'' ! scope="col" style="width:23%; "|এলবাম ! scope="col" style="width:21%; "|গীত ! scope="col" style="width:18%; "|সংগীতকাৰ ! scope="col" style="width:18%; "|লেখক ! সহশিল্পী ! scope="col" style="width:1%; " |তথ্যসূত্ৰ |- | rowspan="8" |২০০৭ ! rowspan="8" |''তুমি'' |"আসে কি না আসে" | rowspan="8" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | rowspan="8" |সুমিত আচাৰ্য |একক | |- |"মায়াবিনী" |কল্পনা | |- |"পাখি" | rowspan="4" |একক | |- |"নাৰ নেইয়া ৰে" | |- |"তুমি" | |- |"মায়া" | |- |"কে সুখী ধাৰাই" |কল্পনা | |- |"চখেৰী তাৰাতে" |কল্পনা | |- | rowspan="7" scope="row" | ২০১১ ! rowspan="7" |''প্ৰেম'' |"আমাৰ গানৰ কথাই" | colspan="2" rowspan="7" |ৰাজু সাহা | rowspan="2" |একক |<ref>{{cite web |title= Amar Gaaner Kothay Song Info|url=https://music.apple.com/us/album/amar-gaaner-kothay/581060056?i=581060110|publisher=[[iTunes Store]]|access-date=17 August 2015}}</ref> |- |"মাঝি ৰে" |<ref>{{cite web |title= Majhi Re Song Info|url=https://music.apple.com/us/album/majhi-re/581060056?i=581060119|publisher=[[iTunes Store]]|access-date=17 August 2015}}</ref> |- |"স্বপ্ন গুলো" | মণিষা |<ref>{{cite web |title= Swapno Gulo Song Info|url=https://music.apple.com/us/album/majhi-re/581060056?i=581060119|publisher=[[iTunes Store]]|access-date=17 August 2015}}</ref> |- |"আকাশ নীলে" | rowspan="4" |একক |<ref>{{cite web |title= Oi Akash Neele Song Info|url=https://music.apple.com/us/album/oi-akash-neele/581060056?i=581060126|publisher=[[iTunes Store]]|access-date=17 August 2015}}</ref> |- |"তুমি কেন আমাকে" |<ref>{{cite web |title= Tumi Keno Amake Song Info|url=https://music.apple.com/us/album/tumi-keno-amake/581060056?i=581060127|publisher=[[iTunes Store]]|access-date=17 August 2015}}</ref> |- |"বুঝি নি আমি" |<ref>{{cite web |title=Bujhi Ni Ami Song Info|url=https://music.apple.com/us/album/bujhi-ni-ami/581060056?i=581060249|publisher=[[iTunes Store]]|access-date=17 August 2015}}</ref> |- |"যাৰে যাৰে মন" |<ref>{{cite web |title=Jare Jare Mon Song Info|url=https://music.apple.com/us/album/jaare-jaare-mon/581060056?i=581060250|publisher=[[iTunes Store]]|access-date=17 August 2015}}</ref> |- | rowspan="4" scope="row" | ২০১২ ! rowspan="4" | ''মোৰে প্ৰিয়া '' |"মোৰে প্ৰিয়া" | colspan="2" rowspan="4" |প্ৰিয়ম সাহা | rowspan="4" |একক |<ref>{{Citation |title=More Priya |date=2022-12-09 |url=https://open.spotify.com/track/7KvdOhQU4DxHDdtiepjpCm |language=en |access-date=2023-01-09}}</ref><ref>{{Cite web |title=Zubeen Garg - Released... Bengali album "MORE PRIYA"... |url=https://www.facebook.com/ZUBEENsOFFICIAL/photos/a.441320525930993/456674737728905/?type=3 |access-date=2023-01-09 |website=www.facebook.com |language=en}}</ref> |- |"দিল দিল" |<ref>{{Citation |title=Dil Dil |date=2022-12-09 |url=https://open.spotify.com/track/0zrQxyoHWvf8TRoJyugP7I |language=en |access-date=2023-01-09}}</ref> |- | "হিয়া জ্বলে" |<ref>{{Citation |title=Hiya jole |date=2022-12-09 |url=https://open.spotify.com/track/3PuOQiCMAUoyVmnpfmPddu |language=en |access-date=2023-01-09}}</ref> |- | "এই পাগল মন" |<ref>{{Citation |title=Ei Pagol Mon |date=2022-12-09 |url=https://open.spotify.com/track/7IAzffijMxenSXXIrHkEMd |language=en |access-date=2023-01-09}}</ref> |- |২০১৩ ! ''বন্ধু যদি'' | "বন্ধু যদি (শীৰ্ষক গীত)" | অভিজিৎ ভট্টাচাৰ্য |সুমিত আচাৰ্য | একক |<ref>{{Citation |title=Bondhu Jodi |date=2025-05-19 |url=https://www.jiosaavn.com/album/bondhu-jodi/tLK2,r8xsIQ_ |language=en |access-date=2025-05-19}}</ref> |- |rowspan="2" |২০১৫ ! rowspan="2" | ''বন্ধু আমাৰ'' |"বন্ধু আমাৰ" |rowspan="2" | সম্ৰাট বোস |rowspan="2" | বৰ্ণালী | সোমচন্দ্ৰ ভট্টাচাৰ্য |<ref>{{Citation |title=Bondhu Aamar|date=2025-05-19 |url=https://open.spotify.com/track/2WBddS2VELfIsZsFqMhBgi?si=3ee566a6e0e343e4 |language=en |access-date=2025-05-19}}</ref> |- | "তোকে ছাড়া" |একক |<ref>{{Citation |title=Toke Chhara |date=2025-05-19 |url=https://open.spotify.com/track/1b984Dp386tQY2xt2QdhUA?si=21ceacec25cb4137 |language=en |access-date=2025-05-19}}</ref> |- |rowspan="2" |২০১৬ | '''ফিৰবনা আৰ বাড়ি''' (বাংলাদেশী এলবাম) | "ফিৰবনা বাড়ি (শীৰ্ষক গীত)" | পলাশ চৌধুৰী |পলাশ চৌধুৰী | একক | |- ! ''অ কন্যা'' | "কন্যা ৰে তুই" | অশোক ভাদ্ৰা |অশোক ভাদ্ৰা | চান্দা, গাৰ্গী |<ref>{{Citation |title=Konna Re Tui |date=2025-05-19 |url=https://open.spotify.com/track/0wgU14EsUWrRnt3wkvKRA7?si=91b9819e324a471a |language=en |access-date=2025-05-19}}</ref> |- | rowspan="2" |২০১৯ ! rowspan="2" | ''বৃষ্টি'' | "ঝাম ঝামা ঝাম" | rowspan="2" | তাপস ভাদুৰী | rowspan="2" | প্ৰিয় চতুপাধ্যায় | rowspan="2" |একক |<ref>{{Citation |title=Jham Jhama Jham |date=2025-05-19 |url=https://open.spotify.com/track/0kiwoZXv8AxduIuS53IB70?si=d6a04dd5c7a1495b |language=en |access-date=2025-05-19}}</ref> |- |"মন যা চায়" |<ref>{{Citation |title=Mon Jaa Chay |date=2025-05-19 |url=https://open.spotify.com/track/3VoPf5Act4FRz6UHoWCZMu?si=6ea644192dc24770 |language=en |access-date=2025-05-19}}</ref> |- | rowspan="2" |২০২১ ! ''এহসাস'' |"তোৰ জন্যে স্বপ্ন দেখেছি" |colspan="2" | লিংকন ৰয় চৌধুৰী |একক |<ref>{{Citation |title=Tor Jonye Swapno Dekhechi | date=19 May 2025|url=https://open.spotify.com/track/3ifRygrjLxdZVyo8mPmlyu?si=f75aae60596e4aac |language=en |access-date=2025-05-19}}</ref> |- ! ''আজ বাজা তুই ঢাক'' |"আজ বাজা তুই ঢাক" |বিক্ৰম ঘোষ |সুগতা গুহ |অমিত কুমাৰ, হৰিহৰণ, ছান, সোণা মোহপাত্ৰ, [[মহালক্ষ্মী আয়াৰ]], কৌশিকী চক্ৰৱৰ্তী |<ref name=":0">{{Citation|title=Aaj Baaja Tui Dhaak|date=2021-10-06|url=https://open.spotify.com/track/48Kj3jWFO94l4KX2cc1cwn|language=en|access-date=2021-10-19}}</ref> |- |} ==বাংলা একক গীত== {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" | বৰ্ষ ! scope="col" | গান ! scope="col" | সুৰকাৰ ! লেখক ! scope="col" | সহশিল্পী ! scope="col" | তথ্যসূত্ৰ |- | ২০১৯ | "ও মন" |colspan="2" |নীল |একক |<ref>{{Citation |title=O MON II A Bengali Sad song by Zubeen Garg II NEEL II 2019 |date=2025-05-19 |url=https://www.youtube.com/watch?v=BqVVTWn3MCc&ab_channel=NeeLzEntertainment |language=en-US |access-date=2025-05-19}}</ref> |- | rowspan="4" |২০২১ |"ও বেবী" |rowspan="3" |প্ৰসুন দাস |rowspan="2" |ৰিদ্ধি বৰুৱা | rowspan="3" |ৰিশা |<ref>{{Citation |title=O Baby {{!}} Zubeen Garg {{!}} Raisha {{!}} Official Music Video {{!}} Bangla New Song 2021 | date=6 May 2021 |url=https://www.youtube.com/watch?v=lHfmvtaFefw |language=en |access-date=2023-01-04}}</ref> |- |"কুৰ্বান" |<ref>{{Citation |title=Kurban (feat. Zubeen Garg) by Raisha Malik |date=2021-07-28 |url=https://music.apple.com/gb/album/kurban-feat-zubeen-garg/1578931536?i=1578931537 |language=en-GB |access-date=2023-01-04 |archivedate=2023-01-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230104062208/https://music.apple.com/gb/album/kurban-feat-zubeen-garg/1578931536?i=1578931537 }}</ref> |- |"পাৰোতো হাত বাড়িয়ে দাও" |প্ৰসেন |<ref>{{Citation |title=Paroto Hat Bariye Dao by Raisha Malik |date=2021-07-28 |url=https://music.apple.com/us/album/paroto-hat-bariye-dao/1578649711?i=1578649715 |language=en-US |access-date=2023-01-04 |archivedate=2023-01-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230104062207/https://music.apple.com/us/album/paroto-hat-bariye-dao/1578649711?i=1578649715 }}</ref> |- |"কলংক তোমাৰ নামে" |পলাশ চৌধুৰী |অন্ধ গোপাল গোসাঁই |একক |<ref>{{Citation |title=Kolongko Tomar Naame {{!}} কলংক তোমাৰ নামে {{!}} Zubeen Garg {{!}} Official Bengali Song 2021 | date=3 August 2021 |url=https://www.youtube.com/watch?v=OEKrVMREESY |language=en |access-date=2023-01-04}}</ref> |- |rowspan="2" |২০২২ | "য়াৰা বে" |colspan="2" |লিংকন ৰয় চৌধুৰী |একক |<ref>{{Citation |title=Yarra Ve song info | date=19 May 2025|url=https://open.spotify.com/track/04PMlrDiGyO4XDEHBZxKNS?si=0201fbf1693b4968 |language=en |access-date=2025-05-19}}</ref> |- |"তোমাৰ কথাই বোলে" |পূৰব সিংহ |মহম্মদ শহীদূৰ ৰহমান |একক |<ref>{{Citation |title=Tumar Kothai Bole on YouTube | date=19 May 2025|url=https://www.youtube.com/watch?v=DAHfpeQUIOk&ab_channel=ZeeMusicBangla |language=en |access-date=2025-05-19}}</ref> |- |rowspan="2" |২০২৩ |"বাজলো মাদল" |বিক্ৰম ঘোষ |সুগাত গুহ | দলীয় |<ref>{{Citation |title=Bajlo Madol | date=19 May 2025|url=https://open.spotify.com/track/0Vk0zPOz8Yrgit4O5sY6La?si=d637d48ff4fd4da7 |language=en |access-date=2025-05-19}}</ref> |- |"তোমাৰি আছি" |মনদ্বীপ কুমাৰ |সাহিন খান |একক |<ref>{{Citation |title=Tomari Achi - Single {{!}} Zubeen Garg {{!}} Sahin Khan {{!}} Official Bengali Song |url=https://open.spotify.com/track/2AveBVItgYd0QRVOiYD5nr?si=9b032ec2af5447a4 |language=en |access-date=2023-01-04}}</ref> |} ==[[ওড়িয়া]] গীত== {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" | বৰ্ষ ! scope="col" | এলবাম ! scope="col" | গান ! scope="col" | সুৰকাৰ ! গীতিকাৰ ! scope="col" | সহশিল্পী ! scope="col" | তথ্যসূত্ৰ |- |২০২২ | ''অঙ্গনা'' | "মোলী ফুলো কাহাৰো" | সঞ্জয় নায়ক | | একক |<ref>{{Citation |title=Moli Fulow Kaharo (Full Song) - Zubeen Garg, Sajan Nayak - Download or Listen Free - JioSaavn |date=2021-09-18 |url=https://www.jiosaavn.com/song/moli-fulow-kaharo/FlsiazloAUE |language=en-US |access-date=2023-01-04}}</ref> |} ==[[হিন্দী]] চলচ্চিত্ৰৰ গীত== {| class="wikitable plainrowheaders" style="width:100%" |- ! বছৰ ! scope="col" style="width:25%; "| ছবি ! scope="col" style="width:30%; "| গান ! scope="col" style="width:40%; "| সংগীত নিৰ্দেশক ! scope="col" style="width:25%; "| লেখক ! scope="col" style="width:20%; "| সহশিল্পী ! scope="col" style="width:1%; "| তথ্যসূত্ৰ |- |rowspan="2" |১৯৯৭ ! rowspan="2" |''পুৰাণি কবৰ'' |"কুছ তু কহোঁ" |rowspan="2" |ইছফাকুৱেল |rowspan="2" |বিষু ৰাজ | rowspan="6" |একক | |- |"দিল মেৰা চুৰায়া এক হাছিনা" | |- | rowspan="2" |১৯৯৮ ! ''[[দিল ছে..]]'' |"পখি পখি বিদেখী" (Score) | rowspan="2" |[[এ আৰ ৰহমান]] |জুবিন গাৰ্গ |<ref name=":8">{{Cite web |date=2004-12-30 |title=The Week |url=http://www.the-week.com/25jan02/currentevents_article10.htm |access-date= |archive-url=https://web.archive.org/web/20041230013855/http://www.the-week.com/25jan02/currentevents_article10.htm |archive-date=30 December 2004 }}</ref> |- ! ''ডোলী সজা কে ৰখনা'' |(Score) | | |- |১৯৯৯ ! ''বাস্তৱ'' |(Score) |যতীন-ললিত | | |- |২০০০ ! ''[[ফিজা]]'' |"মেৰে ৱতন : Amaan's Fury" |ৰঞ্জিত বাৰোত |[[গুলজাৰ]] |<ref name=":3">{{Citation |title=Fiza (July 2000, Cassette) |date= July 2000|url=https://www.discogs.com/release/13462031-Anu-Malik-Fiza-In-Search-Of-Her-Brother |language=en |access-date=}}</ref><ref name=":4">{{Citation |title=Mere Watan: Amaan's Fury |date= |url=https://open.spotify.com/track/7xNesrcsdqTOh3S4o8vUTF |language=en |access-date=}}</ref> |- | rowspan="2" |২০০১ ! ''মুঝে কুছ কহনা হ্যায়'' |"গুঞ্চা হ্যায় গুল হ্যায়" | rowspan="2" |অনু মালিক |সমীৰ |[[চনু নিগম]] |<ref name=":5">{{Citation |title=Mujhe Kucch Kehna Hai (Apr 2001, Cassette) |date=April 2001 |url=https://www.discogs.com/release/14588553-Anu-Malik-Sameer-Mujhe-Kucch-Kehna-Hai |language=en |access-date=}}</ref><ref name=":6">{{Citation |title=Guncha Hai Gul Hai |date= |url=https://open.spotify.com/track/4ir5QTK8PUY08ROWc4Aary |language=en |access-date=}}</ref> |- ! ''অশোকা'' |"ৰশ্নি সে" |গুলজাৰ |অভিজিৎ ভট্টাচাৰ্য, অলকা য়াগনিক |<ref name=":8" /> |- | rowspan="8" |২০০২ ! ''য়ে হ্যায় জ্বলবা'' |"ধীৰে ধীৰে" |হিমেশ ৰেচমিয়া |সুধাকৰ শৰ্মা |[[উদিত নাৰায়ণ]], [[অলকা য়াগনিক]] |<ref>{{Citation |title=Yeh Hai Jalwa (Feb 2002, Cassette) |date=February 2002 |url=https://www.discogs.com/release/17834350-Himesh-Reshammiya-Sudhakar-Sharma-Yeh-Hai-Jalwa |language=en |access-date=}}</ref><ref>{{Citation |title=Dhire Dhire |date= |url=https://open.spotify.com/track/5rrkmXZG3l5Dwjllpw1Fua |language=en |access-date=}}</ref> |- ! rowspan="4" |''কাঁটে'' |"ৰামা ৰে" | rowspan="6" | আনন্দ ৰাজ আনন্দ | rowspan="4" | দেৱ কোহলী |[[সঞ্জয় দত্ত]], [[শান]], আনন্দ ৰাজ আনন্দ, সুদেশ ভোছলে |<ref>{{Citation |title=Kaante (June 2002, Cassette) |date=June 2002 |url=https://www.discogs.com/release/13675746-Anand-Raaj-Anand-Lucky-Ali-VishalShekhar-Kaante |language=en |access-date=}}</ref><ref>{{Citation |title=Rama Re |date=2002-06-28 |url=https://open.spotify.com/track/7c1m5A039cjQHzZa9Lw3xh |language=en |access-date=}}</ref> |- |"সোচা নহী থা" |[[শান]] |<ref>{{Citation |title=Socha Nahin Tha |date=2002-06-28 |url=https://open.spotify.com/track/1HwRA6ut0fQ8cfPNi7Jjw7 |language=en |access-date=}}</ref> |- |"ৰামা ৰে (Thums Up Remix)" |[[সঞ্জয় দত্ত]], [[শান]], আনন্দ ৰাজ আনন্দ, সুদেশ ভোছলে |<ref>{{Citation |title=Rama Re (Thums Up Remix) |date=2002-06-28 |url=https://open.spotify.com/track/5iYyWMsnTnzR7vWMA0hchY |language=en |access-date=}}</ref> |- |"মাহি বে" |সুখবিন্দৰ সিং, ৰিচা শৰ্মা |<ref>{{Citation |title=Maahi Ve |date=2002-06-28 |url=https://open.spotify.com/track/1wqdo6IYGnS4NYx98cWk1d |language=en |access-date=}}</ref> |- ! ''জাল'' |"জো প্যাৰ তুমনে" |সমীৰ |চিত্ৰা, আনন্দ ৰাজ আনন্দ |<ref>{{Cite web |title=Jaal (Aug 2002, CD) |url=https://www.ebay.com/itm/304278887958?_ul=IN |access-date= |website= |language=en}}</ref><ref>{{Citation |title=Jo Pyar Tumne |date= |url=https://open.spotify.com/track/27ux7hlhATIJGTpvY8qQL1 |language=en |access-date=}}</ref> |- ! ''সন্ধ্যা'' |"সন্ধ্যা" |সাহিন ইকবাল |একক |<ref>{{Citation |title=Sandhya (Sept 2002, CD) |date=September 2002 |url=https://www.discogs.com/release/12459484-Anand-Raj-Anand-Sandhya-The-Fear-Within |language=en |access-date=}}</ref> |- ! ''হাথিয়াৰ'' |"সঞ্জয় দত্তৰ থিম্" (score) |আনন্দ ৰাজ আনন্দ | |একক |<ref>{{Citation |title=Sanjay Dutt & Shilpa Shetty get Married (Hathyar) | date=19 April 2012 |url=https://www.youtube.com/watch?v=w1jkYt564cw |access-date=2023-06-24 |language=en}}</ref><ref>{{Citation |title=Sanjay Dutt shoots himself (Hathyar) | date=19 April 2012 |url=https://www.youtube.com/watch?v=CaIS_SNKM8E |access-date=2023-06-24 |language=en}}</ref> |- | rowspan="11" |২০০৩ ! rowspan="3" |''ভেলেণ্টাইন ডেচ'' |"জীনা জীনা - ইংৰাজী" | rowspan="3" |জয়ন্ত পাঠক | rowspan="3" |ৰূপ জোহাৰী |কে কে, মেহনাজ |<ref>{{Citation |title=Jeena Jeena - English |date=2002-01-01 |url=https://open.spotify.com/track/2V4gStjlZCMkV5EmG2HyCE |access-date=2023-06-21 |language=en}}</ref> |- |"জীনা জীনা - হিন্দী" |Leslie Lewis, সঞ্জীৱনী |<ref>{{Citation |title=Jeena Jeena - Hindi |date=2002-01-01 |url=https://open.spotify.com/track/0AHote7fqLKWWhJF3JXOqn |access-date=2023-06-21 |language=en}}</ref> |- |"চাহতে হ্যায় প্যাৰ" |সস্তিকা |<ref>{{Citation |title=Chahate Hain Pyar |date=2002-01-01 |url=https://open.spotify.com/track/6NmYF14cTBglUByGGLvpxy |access-date=2023-06-21 |language=en}}</ref> |- ! ''মুম্বাই ছে আয়া মেৰা দোস্ত'' |"কোই ভিগা হে ৰং ছে" |অনু মালিক |সমীৰ |চনু নিগম, অলকা য়াগনিক |<ref>{{Citation |title=Mumbai Se Aaya Mera Dost |date=2003 |url=https://www.discogs.com/release/12466223-Anu-Malik-Sameer-Mumbai-Se-Aaya-Mera-Dost |language=en |access-date=}}</ref><ref>{{Citation |title=Koi Bheege Hai Rang Se |date=2003-04-14 |url=https://open.spotify.com/track/7maVfE3mYseTVjfJKs2SGA |language=en |access-date=}}</ref> |- ! ''ম্যায়ঁ প্ৰেম কী দিৱানী হুঁ'' |"বানী বানী" |অনু মালিক |দেৱ কোহলী |চিত্ৰা |<ref>{{Citation |title=Bani Bani |date=2003-01-01 |url=https://open.spotify.com/track/3D8ft7ZiUhIPojGw0knOlx |access-date=2023-06-29 |language=en}}</ref> |- ! ''চুপকে ছে'' |"দিলদৰা" |ৰঞ্জিত বাৰোত |আব্বাছ |গায়ত্ৰী গাঞ্জাৱালা |<ref>{{Citation |title=Chupke Se (...One More Reason To Smile! ) |date=2003 |url=https://www.discogs.com/release/12300780-Vishal-Bhardwaj-Gulzar-Chupke-Se-One-More-Reason-To-Smile |language=en |access-date=}}</ref><ref>{{Citation |title=Dildara |date=2003-05-27 |url=https://open.spotify.com/track/4zNGb7WyuvzdoTH5vUx07o |language=en |access-date=}}</ref> |- ! rowspan="3"|''মুদ্দা'' |"সোপনে সাৰে" |rowspan="3"|জিৎ-প্ৰীতম |rowspan="3"|সৌৰভ শুক্লা |একক |<ref>{{Citation |title=Mudda (The Issue) |date=2003 |url=https://www.discogs.com/release/12466287-Jeet-Pritam-Mudda-The-Issue |language=en |access-date=}}</ref> |- |"খ্বাবোঁ কী (পুৰুষ ভাৰ্চন)" |[[হৰিহৰণ]] | |- |"খ্বাবোঁ কী (মহিলা ভাৰ্চন)" |[[কবিতা কৃষ্ণমূৰ্তি]] | |- ! rowspan="2"|''প্লেন'' |"আনে ৱালা পল (দ্বিতীয় ভাৰ্চন)" |rowspan="2"|আনন্দ ৰাজ আনন্দ |rowspan="2"|দেৱ কোহলী |rowspan="2"|উদিত নাৰায়ণ, আনন্দ ৰাজ আনন্দ, অভিজিৎ ভট্টাচাৰ্য, বাবুল সুপ্ৰিয় | |- |"আনে ৱালা পল" | |- | rowspan="7" |২০০৪ ! rowspan="2" |''অগ্নিপংখ'' |"ইস্ক ইস্ক মে" | rowspan="2" | প্ৰীতম | rowspan="2" | ৰবি বসন্ত |[[কৈলাশ খেৰ]], জছপ্ৰীত নৰুলা, ছেলিম মাৰ্ছেণ্ট | |- |"ৰব্বা" |কৈলাশ খেৰ, জছপ্ৰীত নৰুলা | |- ! ''আন'' |"জুগনু কী পায়ল" |অনু মালিক | তেজপাল কৌৰ | শাস্বতী ফুকন | |- ! ''গৰ্ব'' |"মাৰহাবা" |অনু মালিক |দেৱ কোহলী |[[সুনীধি চৌহান]] | |- ! ''এক হাচিনা থী'' |"এক হাচিনা থী" | rowspan="2" |অমৰ মোহিলে | rowspan="2" | | rowspan="2" |ডোমিনিক | |- ! ''গৰ্ব'' | "এক হাচিনা থী (ৰিমিক্স)" | |- ! ''মুছাফিৰ'' |"ৰামা ৰে<br /><small>(The Boys Are Back Mix)"</small> |আনন্দ ৰাজ আনন্দ |দেৱ কোহলী |সঞ্জয় দত্ত, শান | |- | rowspan="2" |২০০৫ ! ''Fareb'' |"জাউঁ কাহাঁ" |অনু মালিক |ছৈয়দ কোৱাদ্ৰী |উদিত নাৰায়ণ, শ্ৰদ্ধা পণ্ডিত |<ref>{{Citation |title=Fareb |date=May 2005 |url=https://www.discogs.com/release/13470365-Anu-Malik-Sayeed-Quadri-Fareb |language=en |access-date=}}</ref><ref>{{Citation |title=Jaoon Kahan |date=2005-07-05 |url=https://open.spotify.com/track/0TgenblkncPvhPvajUe2pC |language=en |access-date=}}</ref> |- ! ''Brides Wanted'' |"পায়েল কী ছম ছম" |ৰঞ্জিত বাৰোত |দেৱ কোহলী |একক |<ref>{{Citation |title=Ranjit Barot - Brides Wanted |url=https://www.discogs.com/release/24965035-Ranjit-Barot-Brides-Wanted- |language=en |access-date=2023-01-08}}</ref> |- | rowspan="15" |২০০৬ ! rowspan="2"|''গেংষ্টাৰ'' |"য়া আলি" |rowspan="2"|প্ৰীতম |rowspan="2"|ছৌয়িদ কোৱাদ্ৰী |rowspan="2"|একক |<ref>{{Citation |title=Gangster - A Love Story |date=2006 |url=https://www.discogs.com/release/11567792-Pritam-Sayeed-Quadri-Gangster-A-Love-Story |language=en |access-date=}}</ref><ref>{{Citation |title=Ya Ali |date=2006-12-01 |url=https://open.spotify.com/track/1LJRNbwOZ9TopITPaWDbsr |language=en |access-date=}}</ref> |- |"য়া আলি (ৰিমিক্স)" | |- ! rowspan="6"|''ষ্ট্ৰিংচ'' |"পিয়া মিলন কো জানা" |rowspan="6"|[[জুবিন গাৰ্গ]] | দীপক স্নেহ |একক | |- |"কেয়চে কহুঁ" |অজয় ঝিংৰাণ, জুবিন গাৰ্গ |শাস্বতী ফুকন | |- |"ইস্ক নমাজী" |মিনু সিং |rowspan="2"|একক | |- |"ৰামো ৰামো" |অজয় ঝিংৰাণ | |- |"ৰিমঝিম ৰিমঝিম" |সুমিত আচাৰ্য |[[অনিন্দিতা পাল]], বৃষ্টি শইকীয়া | |- |"মন্ত্ৰ (ওম)" |বাবা নাগাৰ্জুন |পাপন, সৌৰিন ৰয় চৌধুৰী | |- ! rowspan="2" |''বচ এক পল'' |"জিন্দেগী হোশ মে" | rowspan="2" |বিবেক ফিলিপ | rowspan="2" |অমিতাভ বাৰ্মা |[[কে কে]] |<ref>{{Citation |title=Bas Ek Pal |date=15 September 2006 |url=https://www.discogs.com/release/21271087-Pritam-Mithoon-Vivek-Philip-Bas-Ek-Pal-Original-Motion-Picture-Soundtrack |language=en |access-date=}}</ref><ref>{{Citation |title=Zindagi Hosh Mein (From "Bas Ek Pal") |date=2006-09-15 |url=https://open.spotify.com/track/52noDYPxsTMJ4o8vWHWDXu |language=en |access-date=2023-01-08}}</ref> |- |"জিন্দেগী হোশ মে<br /><small>(ৰিমিক্স)"</small> |একক |<ref>{{Citation |title=Zindagi Hosh Main - Remix |date=2006-09-15 |url=https://open.spotify.com/track/6HbUZf0WGodbagJiYU74ek |language=en |access-date=2023-01-08}}</ref> |- ! ''প্যাৰ কা ছাইড এফেক্ট '' |"জানে ক্যা" |প্ৰীতম |ময়ূৰ পুৰী |একক |<ref>{{Citation |title=Pritam, Mayur Puri - Pyaar Ke Side/Effects |date=November 2006 |url=https://www.discogs.com/release/17942224-Pritam-Mayur-Puri-Pyaar-Ke-SideEffects |language=en |access-date=2023-01-08}}</ref><ref>{{Citation |title=Jaane Kya |date=2006-06-20 |url=https://open.spotify.com/track/56iHSxAZ2jKlUSDvIOcFxm |language=en |access-date=2023-01-08}}</ref> |- ! rowspan="2"|''জিন্দেগী ৰকচ্'' |"ৰাব্বী" |rowspan="2"|অনু মালিক |rowspan="2"|মুদ্দাছাৰ আজিছ |rowspan="2"|[[সুনিধি চৌহান]], কৃষ্ণা বেওৰা | |- |"ৰাব্বী (ৰিমিক্স)" | |- ! rowspan="2"|''আই ছি ইউ'' |"সুবহ সুবহ" |rowspan="2"|বিশাল-শেখৰ |rowspan="2"|বিশাল দদলানি |rowspan="2"|একক |<ref>{{cite web|title=Subah Subah song info|url=http://gaana.com/song/subah-subah-4|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=27 July 2015|archivedate=1 May 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150501064222/http://gaana.com/song/subah-subah-4|deadurl=yes}}</ref> |- |"সুবহ সুবহ (ৰিমিক্স)" |<ref>{{cite web|title=Subah Subah Remix song info|url=http://gaana.com/song/subah-subah-remix|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=27 July 2015|archivedate=8 May 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150508162148/http://gaana.com/song/subah-subah-remix|deadurl=yes}}</ref> |- | rowspan="20" |২০০৭ ! ''নেহলে পে দেহলা'' |"হোগা হোগা খুদা গৱা" |আনন্দ ৰাজ আনন্দ |সমীৰ |একক |<ref>{{cite web |title=Hoga Hoga Khuda Gawa song info |url=http://gaana.com/song/hoga-hoga-khuda-gawah|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=30 July 2015}}</ref> |- ! rowspan="2"|''নমস্তে লণ্ডন'' |"দিলৰুবা" |rowspan="2"|হিমেশ ৰেচমিয়া |rowspan="2"|জাভেদ আখটাৰ |rowspan="2"|আলিছা চিহনাই |<ref>{{cite web|title=Dilruba song info|url=http://gaana.com/song/dilruba-25|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015|archivedate=10 August 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150810205855/http://gaana.com/song/dilruba-25|deadurl=yes}}</ref> |- |"দিলৰুবা (ৰিমিক্স)" |<ref>{{cite web|title=Dilruba Remix|url=http://gaana.com/song/dilruba-remix|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015|archivedate=10 August 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150810191731/http://gaana.com/song/dilruba-remix|deadurl=yes}}</ref> |- ! rowspan="2"|''বিগ ব্ৰাদাৰ'' |"জগ লাল লাল লাল" |rowspan="2"|সন্দেশ শাণ্ডিল্য |rowspan="2"| অনিল পাণ্ডে |একক |<ref>{{cite web |title=Jag Lal Lal song info|url=http://www.saavn.com/s/song/hindi/Big-Brother/Jag-Lal-Lal-Lal-Lal-Ii/MSZbBxdyUlU|publisher=[[saavn]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- |"জগ লাল লাল লাল (ভাৰ্চন ৩)" |ওস্তাদ চুলতান খান |<ref>{{cite web |title=Jag Lal Lal III song info|url=http://www.saavn.com/s/song/hindi/Big-Brother/Jag-Lal-Lal-Lal-Lal-Ii/MSZbBxdyUlU|publisher=[[saavn]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- ! rowspan="2"|''লাইফ মে কভী কভী'' |"হম খুশী কী চাহ মে" |rowspan="2"|ললিত পণ্ডিত |rowspan="2"|সমীৰ |একক |<ref>{{cite web |title=Hum Khushi Ki Chah Mein song info|url=http://www.saavn.com/s/song/hindi/Life-Mein-Kabhie-Kabhiee/Hum-Khushi-Ki-Chah-Mein/Iy4hUDwHTkc|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- |"হম খুশী কী চাহ মে (দ্বৈত)" |[[অলকা য়াগনিক]] |<ref>{{cite web |title=Hum Khushi Ki Chah Mein (Rock mix) song info|url=http://www.saavn.com/s/song/hindi/Life-Mein-Kabhie-Kabhiee/Hum-Khushi-Ki-Chah-Rock-Remix/OF45fDVyRUU|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- ! ''গুড বয়, বেড বয়'' |"দৰ্দ-এ-দিল" |হিমেশ ৰেচমিয়া |সমীৰ | |<ref>{{cite web |title=Dard-E-Dil |url= http://www.saavn.com/s/song/hindi/Good-Boy-Bad-Boy/Dard-E-Dil/XT9YYj9ZQ2Q|publisher=[[saavn]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- ! ''ৰকিব'' |"তুম হ'" |প্ৰীতম |সমীৰ |তুলসী কুমাৰ |<ref>{{cite web |title=Tum Ho Meri Sadaa song info|url=http://www.saavn.com/s/song/hindi/Raqeeb---Rival-In-Love/Tum-Ho-Meri-Duwa/JiwDUBtHQ2A|publisher=[[saavn]]|access-date=30 July 2015}}</ref> |- ! ''আপনে'' |"আঁখ বিচ" (ফিল্ম ভাৰ্চন) |হিমেশ ৰেচমিয়া |সমীৰ |[[শান]], কুনাল গাঞ্জাৱালা, অমৃতা, হিমেশ ৰেচমিয়া | |- ! rowspan="3"|''দ্য ট্ৰেইন'' |"তেৰী তমন্না" |rowspan="3"|মিথুন |rowspan="3"|ছৈয়দ কোৱাদ্ৰী |rowspan="3"|শিল্পা ৰাও, কে কে |<ref>{{cite web |title=Teri Tamanna song info |url=https://itunes.apple.com/in/album/teri-tamanna/id510344093?i=510344156|archive-url=https://web.archive.org/web/20141208013132/https://itunes.apple.com/in/album/teri-tamanna/id510344093?i=510344156|url-status=dead|archive-date=8 December 2014|publisher=[[iTunes Store]]|access-date=18 September 2014}}</ref> |- |"তেৰী তমন্না (ইউৰ' মিক্স)" |<ref>{{cite web |title=Teri Tamanna (Euro Mix) song info |url=https://itunes.apple.com/in/album/teri-tamanna-euro-mix-goldeyy/id510344093?i=510344169|archive-url=https://web.archive.org/web/20141208013136/https://itunes.apple.com/in/album/teri-tamanna-euro-mix-goldeyy/id510344093?i=510344169|url-status=dead|archive-date=8 December 2014|publisher=[[iTunes Store]]|access-date=18 September 2014}}</ref> |- |"তেৰী তমন্না (ক্লাব মিক্স)" |<ref>{{cite web |title=Teri Tamanna (Club Mix) song info |url=https://itunes.apple.com/in/album/teri-tamanna-club-mix-ak|publisher=[[iTunes Store]]|access-date=18 September 2014}}{{dead link|date=March 2025|bot=medic}}{{cbignore|bot=medic}}</ref> |- ! ''ঝুম বৰাবৰ ঝুম'' |"J-B-J" |শংকৰ-এহশান-লয় |[[গুলজাৰ]] |[[শংকৰ মহাদেৱন]], [[সুনিধি চৌহান]] |<ref>{{cite web |title= J-B-J Song Info|url=http://www.saavn.com/s/song/hindi/Jhoom-Barabar-Jhoom/Jbj/MTBGfTVFX1Q|publisher=[[saavn]]|access-date=30 July 2015}}</ref> |- ! ''বম্বে টু গোৱা'' |"লেটচ্ এনজয়" |নীতিন শংকৰ |শাব্বিৰ আহমেদ |একক |<ref>{{cite web |title=Let's Enjoy song info|url=http://www.saavn.com/s/song/hindi/Journey-Bombay-to-Goa:-Laughter-Unlimited/Lets-Enjoy/BCwFWkJUeVk|publisher=[[saavn]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- ! ''মাই ফ্ৰেইণ্ড গণেশা'' |"শিল সুত্তা কী আঁখো" |পি. শংকৰ, এহশান আহমেদ, নিৰ্মল-শংকৰ, আৰ্. ৰয়, লক্ষ্মী-বসন্ত |ৰবি বাৰ্মা | |<ref>{{cite web|title=Shael Sutta Ki Aankhon song info|url=http://myswar.com/song_details/my-friend-ganesha-2007-shael-sutha-ke-ankhon-1|publisher=myswar|access-date=26 July 2015}}{{Dead link|date=September 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- ! ''নকাব'' |"এক দিন তেৰী ৰাহোঁ (ৰিমিক্স)" |প্ৰীতম |সমীৰ | |<ref>{{cite web |title=Ek Din Teri Rahoon (remix) song info|url=http://www.saavn.com/s/song/hindi/Naqaab/Ek-Din-Teri-Raahon-Remix/JwwJeRNEU0I|publisher=[[saavn]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- ! ''ভিক্ট'ৰিয়া নং ২০৩'' |"জিন্দেগী আ গয়ী" |বিজু শাহ |বিৰ্মা মালিক |একক |<ref>{{cite web |title=Zindagi Aa Gayi song info|url=http://gaana.com/song/zindagi-aa-gayi|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- ! ''কেয়ছে কহে'' |"কি কছুৰ" |প্ৰীতম |কুঁৱৰ জুনেজা | |<ref>{{cite web |title=Kee Kasoor song info|url=http://gaana.com/song/kee-kasoor|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- ! ''Manorama Six Feet Under'' |"ৱহ ভিগী পল" |জয়েশ গান্ধী |সুৰেন্দ্ৰ মিশ্ৰ, জয়েশ গান্ধী |একক |<ref>{{cite web |title= Woh Bheege Pal Song Info|date=10 December 2007|url=http://www.saavn.com/s/song/hindi/Manorama-Six-Feet-Under/Woh-Bheege-Pal-Zubeen-Garg/AhgzQy0FQUo|publisher=[[saavn]]|access-date=30 July 2015}}</ref> |- |rowspan="11" |২০০৮ ! scope="row" rowspan="4"|''দেশদ্ৰোহী'' |"তু জান ছে প্যাৰা" |rowspan="4"|নিখিল-বিনয় |rowspan="4"|কামাল ৰশিদ খান |rowspan="2"|শ্বেতা পণ্ডিত |<ref>{{cite web |title= Tu Jaan Se Pyara song info|url=http://gaana.com/song/tu-jaan-se-pyara|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- |"তু জান ছে প্যাৰা" (ৰিমিক্স) |<ref>{{cite web |title= Tu Jaan Se Pyara Remix song info|url=http://gaana.com/song/tu-jaan-se-pyara-remix|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- |"মেৰে হালাত য়েহ" |rowspan=2|একক |<ref>{{cite web |title= Mere Halaat Yeh song info |url=http://gaana.com/song/mere-halaat-ye|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- |"মেৰে হালাত য়েহ (ভাৰ্চন ২)" |<ref>{{cite web |title= Mere Halaat Yeh Part 1 song info|url=http://gaana.com/song/mere-halaat-ye-1|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- ! ''তেৰা নাম'' |"চশমে বদ্দুৰ" |বিষ্ণু নাৰায়ণ |ৰিশি আজাদ |একক | |- ! scope="row"|''হেল্ল''' |"ৰব কা বন্দা" |সাজিদ-ৱাজিদ |জালিছ শ্বেৰৱানী |[[চনু নিগম]], [[সুনিধি চৌহান]] |<ref>{{cite web |title=Rab Ka Banda song info|url=http://www.saavn.com/s/song/hindi/Hello/Rab-Ka-Banda/Mh4mVzFmcHI|publisher=[[saavn]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- ! scope="row"|''মিছন ইন্তানবুল'' |"দিলদাৰা" |অনু মালিক |সমীৰ |সুনিধি চৌহান |<ref>{{cite web |title=Yaar Mera Dildara song info|url=http://www.saavn.com/s/song/hindi/Mission-Istaanbul/Yaar-Mera-Dildaara/BDsGBzEHfmU|publisher=[[saavn]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- ! scope="row"|''হাস্তে হাস্তে'' |"আলমাদা শেৰে খুদা" |অনু মালিক |সমীৰ |rowspan=5|একক |<ref>{{cite web |title=Almaad Sere Khuda Song Info|url=http://www.saavn.com/s/song/hindi/Hastey-Hastey-Follow-Your-Heart/Almadad/JTAjAExHc0k|publisher=[[saavn]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- ! scope="row" rowspan="3"|''বম্বে টু বেংকক'' |"ধীৰে ধীৰে" |rowspan="3"|ছেলিম–ছুলেইমান |rowspan="3"|মীৰ আলী হাচান |<ref>{{cite web |title=Dheere Dheere song info|url=http://gaana.com/song/dheere-dheere-7|access-date=26 July 2015}}</ref> |- |"ধীৰে ধীৰে" (ৰিমিক্স) |<ref>{{cite web |title=Dheere Dheere (remix) song info|url=http://gaana.com/song/dheere-dheere-remix|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- |"চাহে জুদা হো" (মুভি ভাৰ্চন) | |- |rowspan="4"|২০০৯ ! ''ক্যি ক্লাব'' |"এক পল তেৰে বীনা" |সাগৰ দেশাই | |একক |- ! scope="row"|''Y.M.I. য়েহ মেৰা ইণ্ডিয়া'' |"বাঁসুৰী" |সুহাস, সিদ্ধাৰ্থ, কবিতা শেঠ |কবিতা শেঠ, আশ্ৰিফ দেহেলভী, এন. চন্দ্ৰা |একক |<ref>{{cite web |title= Bansuri song info|url=http://www.saavn.com/s/song/hindi/Y.M.I.-Yeh-Mera-India/Bansuri/PEU4V0V9WFo|publisher=[[saavn]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- |'''ফাষ্ট ফ'ৰৱাৰ্ড''' |"দিল মে জুনুন হ্যায়" |ডিজে আকবৰ ছামি |ইৰশাদ কামিল, শাব্বিৰ আহমেদ |rowspan="3"|একক |<ref>{{cite web |title= Dil Mein Junoon Hai song info|date=27 November 2012|url=http://www.saavn.com/s/song/hindi/Fast-Forward/Dil-Mein-Junoon/Nz8yWQB8A2Y|publisher=[[saavn]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- |'''লণ্ডন ড্ৰিমছ''' |"শোলা শোলা" |শংকৰ-এহশান-লয় |প্ৰসূন জোশী |<ref>{{cite web |title=Shola Shola song info|date=16 September 2009 |url=http://www.saavn.com/s/song/hindi/London-Dreams/Shola-Shola-Hai-Tu/F1A5WhMCVVU|publisher=[[saavn]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- |rowspan="9"|২০১০ |'''দায়েঁ য়া বায়েঁ''' |"ভোৰ কা সাজ" |বিবেক ফিলিপ | |rowspan=3|একক |- ! scope="row" rowspan="2"|''Musaa-The Most Wanted'' |"ৱক্ত বড়া বেইমান" |rowspan="2"|ইলিয়াচ, জয়দ্বীপ, সন্তোষ শৰ্মা |rowspan="2"|ইব্ৰাহিম আশিক |<ref>{{cite web |title=Waqt Bada Baimaan O Rabba song info|url=http://www.saavn.com/s/song/hindi/Musaa-The-Most-Wanted/Waqt-Bada-Baimaan-O-Rabba/ElsBVTkFXkY|publisher=[[saavn]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- |"দিলনে জিছে আপনা কাহা" |<ref>{{cite web |title=Dil Ne Jise Apna Kaha song info|url=http://www.saavn.com/s/song/hindi/Musaa-The-Most-Wanted/Dil-Ne-Jise-Apna-Kaha/SAsYQRleQn0|publisher=[[saavn]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- ! scope="row" rowspan="2"|''আশায়েঁ'' |"অব মুঝকো জীনা" |rowspan="2"|ছেলিম–ছুলেইমান |rowspan="2"|মীৰ আলী হাচান |rowspan="2"|সমীক্ষা চন্দ্ৰা |<ref>{{cite web |title=Ab Mujko Jeena song info |url=http://gaana.com/song/ab-mujhko-jeena|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- |"অব মুঝকো জীনা" (ৰিমিক্স) |<ref>{{cite web |title= Ab Mujko Jeena (Remix) song info |url=http://gaana.com/song/ab-mujhko-jeena-remix|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- ! scope="row"|''কুছ কৰিয়ে'' |"ৱজুদ কী তালাশ হ্যায়" |ওংকাৰ, সুমিত্ৰা আয়াৰ |ছেলিম বঞ্জাৰী |[[মহালক্ষ্মী আয়াৰ]], নৱৰাজ |<ref>{{cite web|title=Wajood Ki Talash Hai song info|url=http://myswar.com/song_details/kuchh-kariye-2010-wajood-ki-talash-hai-9|publisher=myswar|access-date=26 July 2015|archivedate=4 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304085347/http://myswar.com/song_details/kuchh-kariye-2010-wajood-ki-talash-hai-9|deadurl=yes}}</ref> |- ! scope="row" rowspan="2"|''আখিৰি ডিছিছন'' |"মৌলা মেৰে মৌলা" | colspan="2" rowspan="2" |হানিফ শ্বেইখ |rowspan="3"|একক |<ref>{{cite web |title=Maula Mere Maula song info|url=http://www.saavn.com/s/song/hindi/Aakhari-Decision/Maula-Mere-Maula-Mere/QRkgHEcCDwo|publisher=[[saavn]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- |"মৌলা মেৰে মৌলা" (ৰিমিক্স) |<ref>{{cite web |title=Maula Mere Maula (Remix) song info|url=http://www.saavn.com/s/song/hindi/Aakhari-Decision/Maula-Mere-Maula-Mere-Remix/JQZfVCF9bl8|publisher=[[saavn]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- ! scope="row"|''মিছন ১১ জুলাই'' |"মৌলা ৰেহেম কৰ" |আফছাৰ – সাজিদ |চাহাব আল্লাহাবাদী | |- |rowspan="3"|২০১১ ! scope="row" rowspan="2"|''পল পল ডোলে মন'' |"দিল ডোলে" |rowspan="2"|তিমথী হাঞ্চে দাস, বিমান বৰুৱা, অৰূপ দত্ত |rowspan="2"|পৱন মিশ্ৰ |rowspan="2"|মহালক্ষ্মী আয়াৰ |<ref>{{cite web|title=Dil Doley song info|url=http://gaana.com/song/dil-doley|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}{{Dead link|date=October 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- |"পইথা ভাত" |<ref>{{cite web|title=Poitha Bhat song info|url=http://gaana.com/song/paita-bhaat|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015|archivedate=19 March 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150319113236/http://gaana.com/song/paita-bhaat|deadurl=yes}}</ref> |- ! scope="row"|''দম মাৰো দম'' |"জানা হ্যায়" |প্ৰীতম |জয়দ্বীপ সাহনী |একক |<ref>{{cite web |title=Jaana Hai song info |url=http://gaana.com/song/jaana-hai-5|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- |rowspan="5"|২০১২ ! scope="row"|''ইটচ্ ৰকিং দৰ্দ-এ-ডিস্ক''' |"মহব্বত" |বাপ্পী লাহড়ী |বিৰাগ মিশ্ৰ |[[অলকা য়াগনিক]] |<ref>{{cite web |title= Mohabbat song info|date=15 October 2012|url=http://www.saavn.com/s/song/hindi/Its-Rocking-Dard-E-Disco/Mohabat/AhABay5KBHU|publisher=[[saavn]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- ! scope="row"|''OMG – ওহ মাই গড্! '' | "ওহ মাই গড্ (ছাউণ্ডট্ৰেক)" |হিমেশ ৰেচমিয়া |শাব্বিৰ আহমেদ | |<ref>{{cite web |title=Oh My God (Soundtrack) song info|date=24 August 2012|url=http://www.saavn.com/s/song/hindi/OMG-Oh-My-God! /Oh-My-God-Sound-Track/EQQfWjl3T3Q|publisher=[[saavn]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- ! scope="row"|''ৰাজ 3D'' |"ক্যা ৰাজ হ্যায়" |জিৎ গাংগুলী |কুমাৰ |[[শ্ৰেয়া ঘোষাল]] |<ref>{{cite web |title=Kya Raaz Hai song info|date=24 August 2012|url=http://www.saavn.com/s/song/hindi/OMG-Oh-My-God! /Oh-My-God-Sound-Track/EQQfWjl3T3Q|publisher=[[saavn]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- ! scope="row" rowspan="2"|''উমংগ'' |"অকেলা হুঁ ম্যায়ঁ" |rowspan="2"|জগদীশ লালৱানী |rowspan="2"|শাদাব আখতাৰ |rowspan="2"|একক |<ref>{{cite web |title= Akela Hoon Mein song info|url=http://gaana.com/song/akela-hoon-main-3|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- |"অকেলা হুঁ ম্যায়ঁ" (ৰিমিক্স) |<ref>{{cite web |title= Akela Hoon Mein Remix song info|url=http://gaana.com/song/akela-hoon-main-remix|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- |rowspan="4"|২০১৩ ! scope="row"|''মহাভাৰত'' |"কাল কিউ" |ৰাজেন্দ্ৰ শিৱ |আছাদ আজমেৰী |একক |<ref>{{cite web |title=Kaal Kyon Song Info|url=http://www.saavn.com/s/song/hindi/Mahabharat/Kaal-Kyon/RFgyQgNWBVg|publisher=[[saavn]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- ! scope="row" rowspan="2"|''কৃষ থ্ৰি'' |"দিল তুহি বাতা" |rowspan="2"|ৰাজেশ ৰোছন |rowspan="2"|সমীৰ |rowspan="2"|আলিছা চিহনাই |<ref name="gaana1">{{cite web |title= Dil Tu Hi Bataa song info |url=http://gaana.com/song/03-dil-tu-hi-bataamp3|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- |"দিল তুহি বাতা" (ৰিমিক্স) |<ref name="gaana1"/> |- ! scope="row"|''ব্লাডি ইস্ক'' |"কিল মি" |অশোক ভাদ্ৰা |Kumaar |ঊষা উত্থুপ |<ref>{{cite web|title=Kill Me song info|url=http://gaana.com/song/kill-me|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015|archivedate=19 March 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150319224941/http://gaana.com/song/kill-me|deadurl=yes}}</ref> |- |২০১৪ ! scope="row"|''মুম্বাই ১২৫ কিঃমিঃ 3D'' |"তেৰে বিনা" |মণি শৰ্মা |হৰ্ষিত তোমাৰ |একক |<ref>{{cite web |title=Tere Bina Song info|url=http://www.saavn.com/s/song/hindi/Mahabharat/Kaal-Kyon/RFgyQgNWBVg|publisher=[[saavn]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- |rowspan="4"|২০১৫ ! scope="row"|''হামাৰী অধুৰী কাহানী'' |"য়েহ কেইছা জগহ" |[[জিৎ গাংগুলী]] |ৰশ্মি বিৰাগ |দিপালী সাঠে | |- ! scope="row"|''Chinar Daastaan-E-Ishq'' |"আলবিদা" |ছেলিম সেন, ছিদ্দিক সেন |জামিল আহমেদ |একক |<ref>{{cite web |title=Alvida song info |url=https://itunes.apple.com/us/album/alvida/id1126338814?i=1126339386|archive-url=https://web.archive.org/web/20160921201910/https://itunes.apple.com/us/album/alvida/id1126338814?i=1126339386|url-status=dead|archive-date=21 September 2016|publisher=[[iTunes Store]]|access-date=18 July 2016}}</ref> |- ! scope="row"|''Meeruthiya Gangsters'' |"শীৰ্ষক গীত" |বিবেক কৰ |কুমাৰ |দেৱ নেগী |<ref>{{cite web |title= Title Song Info |url=https://itunes.apple.com/us/album/meeruthiya-gangsters-from/id1033840830?i=1033840978|archive-url=https://web.archive.org/web/20160204000536/https://itunes.apple.com/us/album/meeruthiya-gangsters-from/id1033840830?i=1033840978|url-status=dead|archive-date=4 February 2016|publisher=[[iTunes Store]]|access-date=28 August 2015}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.indiawest.com/entertainment/bollywood/meeruthiya-gangsters-music-review-title-track-has-smart-but-noisy/article_f1a25e28-4dd3-11e5-b381-23b2dc93335e.html|title='Meeruthiya Gangsters' Music Review: Title Track Has Smart but Noisy Lyrics|date=29 August 2015|work=IndiaWest.com|access-date=11 November 2015|archivedate=1 September 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150901100911/http://www.indiawest.com/entertainment/bollywood/meeruthiya-gangsters-music-review-title-track-has-smart-but-noisy/article_f1a25e28-4dd3-11e5-b381-23b2dc93335e.html|deadurl=yes}}</ref> |- ! scope="row"|''One Last Question'' |"চলতে চলতে" |অনুৰাগ শইকীয়া |ৰোহিত নিকাম |একক | |- |rowspan="2"|২০১৬ ! scope="row" rowspan="2"|''দিল তো দিৱানা হ্যায়'' |"দিল তো দিৱানা হ্যায় (শীৰ্ষক গীত)" |rowspan="2"|[[জুবিন গাৰ্গ]], আনন্দ ৰাজ আনন্দ |rowspan="2"|[[Kumar Vishwas]] |rowspan="2"|একক |<ref>{{cite web |title=Dil Toh Deewana Hai Song Info |date = 24 February 2016|url=https://itunes.apple.com/us/album/dil-toh-deewana-hai/id1118904686?i=1118904824|archive-url=https://web.archive.org/web/20160921205013/https://itunes.apple.com/us/album/dil-toh-deewana-hai/id1118904686?i=1118904824|url-status=dead|archive-date=21 September 2016|publisher=[[iTunes Store]]|access-date=5 June 2016}}</ref> |- |"ধূপ খিলে জব তুম মুছকুৰাও" |<ref>{{cite web |title=Dhoop Khile Jab Tum Muskarao Song Info |date = 24 February 2016|url=https://itunes.apple.com/us/album/dhoop-khile-jab-tum-muskarao/id1118904686?i=1118904887|archive-url=https://web.archive.org/web/20160921204956/https://itunes.apple.com/us/album/dhoop-khile-jab-tum-muskarao/id1118904686?i=1118904887|url-status=dead|archive-date=21 September 2016|publisher=[[iTunes Store]]|access-date=5 June 2016}}</ref> |- |rowspan="4"|২০১৭ ! scope="row"|''গলতী ছিৰ্ফ তুম্হাৰী'' |"তেৰা চেহৰা" |সাহিল ৰায়ান |ছেলিম আশফ্ৰি |ছেলিম আশফ্ৰি |rowspan=2|একক |- ! scope="row"|''গেংচ অৱ নৰ্থ ইষ্ট'' |"ধীৰে ধীৰে" |rowspan = "2" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |বেঞ্জামিন | |- ! scope="row"|''মিছন চাইনা'' |"নেইনো ছে নিকলতে" |সুমিত আচাৰ্য |তোৰী | |- ! scope="row"|''লাভ ইউ ফেমিলি'' |"তুনে ছুৱাঁ – বৰস জা" |নৰেশ কাৰৱালা |নৰেশ কাৰৱালা |মেগনা য়াগনিক | |- |২০২১ ! ''Murder At Teesri Manzil 302'' |"ইস্ক ন্যেয়্য কৰনা" |সাজিদ-ৱাজিদ |জেলিচ শ্বেৰৱানী |একক |<ref>{{Citation |title=Ishq Nayo Karna {{!}} Murder At Teesri Manzil 302 {{!}} Music Video {{!}} Watch Now on ZEE5 | date=10 January 2022 |url=https://www.youtube.com/watch?v=yTi-FMrFF0Y |language=en |access-date=2022-10-19}}</ref> |- |২০২২ ! ''Shadow Assassins'' |"কভী ধূপ কভী ছাৱঁ" |আশু চক্ৰৱৰ্তী |ৰাজশ্ৰী দে |একক |<ref>{{Citation |title=Kabhi Dhoop Kabhi Chaon (From "Shadow Assassins") | date=19 October 2022 |url=https://www.youtube.com/watch?v=khvdH0SLqVk |language=en |access-date=2022-10-20}}</ref> |- |২০২৪ ! ''ৱহ ভী দিন থে'' |"ৰুঠোঁ" |[[জয় বৰুৱা]] |ইৰছাদ কামিল |মনালি ঠাকুৰ | |- |} ==হিন্দী ৱেবচিৰিজৰ গীত== {| class="wikitable plainrowheaders" style="width:100%" |- ! scope="col" style="width:23%; "| ৱেবচিৰিজ ! scope="col" style="width:1%; "| বৰ্ষ ! scope="col" style="width:21%; "| গীত ! scope="col" style="width:17%; "| সুৰকাৰ ! লেখক ! scope="col" style="width:18%; "| সহশিল্পী ! scope="col" style="width:1%; "| Ref. |- ! ''TVF Tripling:(Season 2)'' | ২০১৯ |"তু কাহাঁ হ্যায়" | নীলোৎপল বৰা | হুছেইন হাইদ্ৰী | একক | <ref>{{Citation |title=Tu Kahaan Hai |date=2019-04-03 |url=https://open.spotify.com/track/3JW9ymWCxaI4DZuu1sSqmI |language=en |access-date=2019-04-03}}</ref> |- |} ==হিন্দী এলবামৰ গীত== {| class="wikitable plainrowheaders" style="width:100%" |- ! scope="col"| বৰ্ষ ! scope="col"| এলবাম ! scope="col"| গীত ! scope="col"| সুৰকাৰ ! লেখক ! scope="col"| সহশিল্পী ! scope="col"| তথ্যসূত্ৰ ! টোকা |- | rowspan="8" |'''১৯৯৫''' ! rowspan="8" |''চান্দনী ৰাত'' |"চান্দনী ৰাতহ্যায় ছনম" | rowspan="8" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | rowspan="8" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | rowspan="8" |একক | | ''হাঁহিলে তুমি''ৰ হিন্দী সংস্কৰণ |- |"আশা মেৰী আশা" | |''আশা মোৰ আশা''ৰ হিন্দী সংস্কৰণ |- |"মায়া কেইছী হে য়ে মায়া" | |''মায়া মাথো মায়া''ৰ হিন্দী সংস্কৰণ |- |"আখীয়া হে য়া কোয়ি" | | |- |"কাম অন ছুইট গাৰ্ল" | | |- |"কেইছে কহু কব ছে মে'" | | |- |"মেহবুবা অ' মেহবুবা" |<ref>{{Cite web|title="Mehbooba O Mehbooba" (Zubeen's First Animation Video)|url=https://vimeo.com/594234827|access-date=2020-08-30|website=Vimeo|language=en}}</ref> | |- |"অঞ্জনা অ' নীলাঞ্জনা" | | |- | rowspan="8" |'''১৯৯৬''' ! rowspan="8" |''ছন্দা'' |"ছন্দা" | rowspan="8" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | rowspan="8" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | rowspan="8" |একক | | |- |"প্যাৰ চে" | | |- |"কাল কো" | | |- |"জীৱন হে'" | | |- |"গীত গানে" | | |- |"য়ে সচ্ছ্ হে'" | | |- |"জীনা" | | |- |"দূৰ" | |''দূৰ দূৰণিৰে মন জোনাকী মন''ৰ হিন্দী সংস্কৰণ |- | rowspan="4" |'''১৯৯৮''' ! rowspan="4" |''য়ুহী কভী'' |"য়ুহী কভী" | rowspan="3" |মিকো |অনন্ত যোশী | rowspan="4" |একক | rowspan="4" |<ref>{{Citation |title=জুবিন গাৰ্গ, জ'জ', অজয় সিং মিকো - য়ুহী কভী |date=১৯৯৮ |url=https://www.discogs.com/release/15323196-Zubeen-Garg-Jojo-Ajay-Singha-Miko-Yuhi-Kabhi |language=en |access-date=2022-07-28}}</ref> | |- |"তুম ঔৰ তুমহাৰা খয়াল" | rowspan="2" |মিকো | |- |"ক্যা য়ে প্যাৰ হে'" | |- |"আই নিড ইয়ৰ লাভ টুডে" |জুবিন গাৰ্গ |সুমিত আচাৰ্য | |- | rowspan="7" |'''২০০০''' ! rowspan="5" |''স্পৰ্শ'' |"ইছ দুনীয়া কী ৰাহ' মে'" | rowspan="5" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | rowspan="3" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | rowspan="4" |একক |<ref>{{Citation|title="Iss Duniya Ki Raahon Mein"|url=https://www.youtube.com/watch?v=_NvulTi4wqM|access-date=2020-08-17|website=YouTube| date=31 July 2020 |language=en}}</ref> | |- |"নাম অপনা" |<ref>{{Citation|title="Naam Apna Likh Gaya Hai" by Zubeen Garg and Sagarika|url=https://www.youtube.com/watch?v=QgyFxF0QDGo|access-date=2018-06-17|website=YouTube| date=27 December 2017 |language=en}}</ref> | |- |"সুনো য়ে আছমান" |<ref>{{Citation|title="Sunoh Yeh Aasman" (Cover Song)|url=https://www.youtube.com/watch?v=XQ9NXN_DhVA|access-date=2010-12-12|website=YouTube| date=11 November 2010 |language=en}}</ref><ref>{{Citation|title="Sunoh Yeh Aasman" (Original Version)|url=https://www.youtube.com/watch?v=8C86unXVIcY|access-date=2020-08-12|website=YouTube| date=16 May 2020 |language=en}}</ref> | |- |"কভী চ'ছা" |সাগৰিকা মুখাৰ্জী দা ক'ষ্টা |<ref>{{Citation|title="Kabhi Socha (Cover Song)"|url=https://www.youtube.com/watch?v=n6cNCWnj-Lk|access-date=2011-11-27|website=YouTube| date=10 November 2011 |language=en}}</ref> | |- |"ক্যা হোনে লাগা মুঝে" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |[[মহালক্ষ্মী আয়াৰ]], সাগৰিকা মুখাৰ্জী দা ক'ষ্টা |<ref>{{Citation|title="Kya Hone Laga Mujhe" - Zubeen Garg, Mahalaxmi Iyer and Sagarika| date=9 July 2021 |url=https://www.youtube.com/watch?v=zQwkGbsx7dE|publisher=YouTube|access-date=10 July 2021}}</ref> | |- ! rowspan="2" |''ছেণ্ড্ৰম অফ লাভ'' |"য়ে লেহৰে'" | rowspan="2" |চাবা | rowspan="2" |চাবা |পদ্মিনী | | |- |"কুচ্ছ্ লমহে" |একক | | |- | rowspan="15" |'''২০০৭''' ! ''Ustad Sultan Khan & Friends'' | "ছান্দ্ তাৰে" |চুহেল ৰেইজ খান | | |<ref>{{cite web|title=Chand taare Song Info|url=http://myswar.com/song_details/ustad-sultan-khan-friends-yaad-piya-ki-aayi-2007-chand-taare-7|publisher=myswar|access-date=26 July 2015|archivedate=4 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304085351/http://myswar.com/song_details/ustad-sultan-khan-friends-yaad-piya-ki-aayi-2007-chand-taare-7|deadurl=yes}}</ref> | |- ! rowspan="3" |''ৰসিয়া সাজন'' |"ৰসিয়া সাজন" | rowspan="3" | ইছমাইল দৰবাৰ | | rowspan="3" |একক |<ref>{{cite web|title=Rasiya Saajan song info|url=https://mio.to/album/Rasiya+Saajan|publisher=MusicIndiaOnline|access-date=23 August 2015|archive-date=8 June 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180608084521/http://mio.to/album/Rasiya+Saajan|url-status=dead|archivedate=8 June 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180608084521/http://mio.to/album/Rasiya+Saajan|deadurl=yes}}</ref> | |- |"ৰানাইয়া" | |<ref>{{cite web|title=Ranaiya song info|url=https://mio.to/album/Rasiya+Saajan|publisher=MusicIndiaOnline|access-date=23 August 2015|archive-date=8 June 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180608084521/http://mio.to/album/Rasiya+Saajan|url-status=dead|archivedate=8 June 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180608084521/http://mio.to/album/Rasiya+Saajan|deadurl=yes}}</ref> | |- |"ৰসিয়া সাজন (নৃত্যৰ মিশ্ৰণ)" | | | |- ! ''ইণ্ডিয়ান ব্ৰাদাৰ্ছ'' |"মৌলা" | colspan="2" |হানিফ শ্বেইখ |একক |<ref>{{Citation |title=Maula (Full Song) - Zubeen Garg - Download or Listen Free - JioSaavn |date=2007-07-26 |url=https://www.jiosaavn.com/song/maula/NlwbZT5-eXU |language=en-US |access-date=2023-01-09}}</ref> | |- ! rowspan="10" |'' [[জিন্দেগী (শ্ৰব্য এলবাম)|জিন্দেগী]]'' |"জিয়া লাগে না" | rowspan="10" |আলাপ দুদুল | | rowspan="3" |একক |<ref>{{cite web |title=Jia Lage Na Song Info|url=http://gaana.com/song/jia-lage-na-1|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> | |- |"জিয়া ৰে' জিয়া" | |<ref>{{cite web|title=Jia Re Jia Song Info|url=http://gaana.com/song/jia-re-jia-re|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015|archive-date=15 September 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140915125623/http://gaana.com/song/jia-re-jia-re|url-status=dead|archivedate=15 September 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140915125623/http://gaana.com/song/jia-re-jia-re|deadurl=yes}}</ref> | | |- |"নজাৰে' কৰম হো" | |<ref>{{cite web |title=Nazaren Karam Ho Song Info|url=http://gaana.com/song/shaam-dhal-jaye|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> | |- |"পল পল বেকল" | |rowspan=2|কে এছ চিথ্ৰা |<ref>{{cite web |title=Pal Pal Bekal Song Info|url=http://gaana.com/song/pal-pal-bekal|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> | |- |"শাম ধাল জায়ে'" | |<ref>{{cite web |title=Shaam Dhal Jaye Song Info|url=http://gaana.com/song/shaam-dhal-jaye|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> | |- |"তু হী তু হে'" | |শ্বাফকাট আমানাত আলী |<ref>{{cite web |title=Tu Hi Tu Hai Song Info|url=http://gaana.com/song/tu-hi-tu-hai-3|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> | |- |"উড়তে পৰিন্দো কে" | |rowspan=4|একক |<ref>{{cite web |title=Udte Parindon Ke Song Info|url=http://gaana.com/song/udte-parindon-ke|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> | |- |"উড়তে পৰিন্দো কে (হাউচ মিক্স)" | |<ref>{{cite web|title=Udte Parindon Ke song info|url=http://mio.to/album/Zubeen+Garg/Zindagi|archive-url=https://web.archive.org/web/20211019214429/https://mio.to/album/Zubeen+Garg/Zindagi|url-status=dead|archive-date=19 October 2021|publisher=MusicIndiaOnline|access-date=23 August 2015|archivedate=19 October 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211019214429/https://mio.to/album/Zubeen+Garg/Zindagi|deadurl=yes}}</ref> | |- |"জিন্দেগী কহী গুম হ্যায়" | |<ref>{{cite web |title=Zindagi Kahin Gum Hai Song Info|url=http://gaana.com/song/zindagi-kahin-gum-hai|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> | |- |"জিন্দেগী কহী গুম হ্যায় (ৰিমিক্স)" | |<ref>{{cite web |title=Zindagi Kahin Gum Hai (Remix) Song Info|url=http://gaana.com/song/zindagi-kahin-gum-hai|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> | |- | rowspan="5" | '''২০০৮''' ! rowspan="4" |''দিৱাংগী বোলে লোগ'' |"আল্লা আল্লা মেৰে মৌলা" | rowspan="4" |নায়াব ৰাজা | |ৰুবিনা | rowspan="4" | | |- |"তেৰা ছায়া নেহী" | |rowspan=3|একক | |- |"ইস্ক্ হুৱা" | | |- |"কুৰ্বান মেৰী জিন্দেগী" | | |- ! ''Aye! Hip Hopper – IshQ Bector '' |"My World- অ' জোনে জোনালী" |ইস্ক্ বেক্টৰ | |একক |<ref>{{cite web |title=My World- O June Junali song Info|url=http://www.saavn.com/s/song/hindi/Junglee-Mirchi-Mix/Aye-Hip-Hoppers---Ishq-Bector/HQ8kAg5ncnk|publisher=[[saavn]]|access-date=30 July 2015}}</ref> | |- | rowspan="2" | ২০০৮ ! rowspan="2" | ''ফিৰ আয়া বিহু ঝুম কে ১'' | "দিল মে' তু হে" | rowspan="2" | | | rowspan="2" | | | |- | "নিন্দ উৰী মেৰা ছে'ন" | | | |- | rowspan="4" |'''২০০৯''' ! rowspan="4" |''ফিৰ আয়া বিহু ঝুম কে ২'' |"দিল দিৱানা" |rowspan=4| | |একক |<ref>{{cite web |title=Dil Diwana song Info|url=http://www.saavn.com/s/song/hindi/Phir-Bhiu-Aaya-Jhoom-Ke/Dil-Diwana/NiYzUjBJflc|publisher=[[saavn]]|access-date=30 July 2015}}</ref> | |- | "দিলৰুবা" | |rowspan=2|সুমাধা |<ref>{{cite web |title=Dilruba song Info|url=http://www.saavn.com/s/song/hindi/Phir-Bhiu-Aaya-Jhoom-Ke/Dilruba/XT8YeiRmZkA|publisher=[[saavn]]|access-date=30 July 2015}}</ref> | |- | "গ'ৰী জৰা" | |<ref>{{cite web |title=Gori Jara song Info|url=http://www.saavn.com/s/song/hindi/Phir-Bhiu-Aaya-Jhoom-Ke/Gori-Jara/KT8bUh5kfnA|publisher=[[saavn]]|access-date=30 July 2015}}</ref> | |- | "বিহু – অলপ মৰম" | | জংকী |<ref>{{cite web |title=Bihu – Alop Morom song Info|url=http://www.saavn.com/s/song/hindi/Phir-Bhiu-Aaya-Jhoom-Ke/Bihu---Alop-Morom/XREIbgBAfGw|publisher=[[saavn]]|access-date=30 July 2015}}</ref> | |- | rowspan="2" |'''২০০৯''' ! ''Humm – Towards Nirvana'' | "তিতলিয়ো জেইচা মন" |কমলেশ শামনিয়া | |একক |<ref>{{cite web|title=Titliyon Jaisa Mann Song Info|url=http://gaana.com/song/titliyon-jaisa-mann|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=16 August 2015|archivedate=10 May 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150510023748/http://gaana.com/song/titliyon-jaisa-mann|deadurl=yes}}</ref> | |- ! ''A.R. Rahman – Signature Collection (CD 3)'' | "মেয় ৰামতা জোগী" |[[এ আৰ ৰহমান]] | | তুলসী কুমাৰ |<ref>{{Cite web |title=Ramta Jogi |url=http://www.saavn.com/s/song/hindi/A.R.-Rahman-Signature-Collection/Main-Ramta-Jogi/BQcnBANGYGQ&#124; publisher= |access-date=17 August 2015 |website=}}{{dead link|date=September 2023}}</ref> | |- | rowspan="3" |'''২০১০''' ! rowspan="2" |''আজাদী – Voice of the People (Sampler)'' | "অভি অভি" | rowspan="2" | | | rowspan="2" | | | |- |"আজাদী" | | | |- ! ''ARRK '' |"সুনলে ৰাহি" | | | rowspan="2" |একক | | |- |'''২০১১''' ! ''তেৰী আঁখে'' | "য়া খুদা" |ৰাজ আশু |মুৰলি আগৰৱাল |<ref>{{cite web |title=Ya Khuda Song Info|url=http://www.saavn.com/s/song/hindi/Teri-Aankhein/Ya-Khuda/RykmBiRAZkM|publisher=[[saavn]]|access-date=30 July 2015}}</ref> | |- | rowspan="15" | '''২০১৩''' ! rowspan="8" | ''[[পাকীজা (শ্ৰব্য এলবাম)|পাকীজা]]'' |"পাকীজা" | rowspan="8" | [[জুবিন গাৰ্গ]] | | rowspan="8" | একক |<ref>{{cite web |title=Pakeeza Song Info|url=http://gaana.com/song/pakeeza|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> | |- |"প্ৰিয়া" | |<ref>{{cite web |title= Piya Song Info|url=http://gaana.com/song/piya-3|access-date=26 July 2015}}</ref> | |- |"কেহকশা" | |<ref>{{cite web |title= Kehkasha Song Info|url=http://gaana.com/song/kehkasha|access-date=26 July 2015}}</ref> | |- |"পিয়া মোৰে" | |<ref>{{cite web |title= Piya More Song Info|url=http://gaana.com/song/piya-more |publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> | |- |"চলতে চলো ৰে" | |<ref>{{cite web |title= Chalte Chalo Re Song Info|url=http://gaana.com/song/chalte-chalo-re|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> | |- |"ৰামা ৰামা" | |<ref>{{cite web |title= Rama Rama Song Info|url=http://gaana.com/song/pakeeza|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> | |- |"আই কেন লিভ ফ'ৰ ইউ" | | | |- |"কাফুৰ" | |<ref>{{cite web |title=Kafur Song Info |url=http://gaana.com/song/kafur|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=17 August 2015}}</ref> | |- ! ''বাহোঁ মেঁ'' |"হেয় বদতোমীজ" | | | | |Recorded the song in 2009.<ref>{{Cite web |title=#Tbt the recording session with Zubeen... - Staccato Records |url=https://www.facebook.com/795742413822775/posts/tbt-the-recording-session-with-zubeen-garg-for-the-album-baahon-meinreminiscence/3135306846532975/ |access-date=2023-01-14 |website=www.facebook.com |language=en}}</ref> |- ! rowspan="2" |''দিল কি জুবান'' |"কৰম কৰ এয় ইলাহি" | rowspan="2" | য়াচিন দৰবাৰ | | rowspan="2" | |<ref>{{cite web |title=Karam Kar Aie Elahi Song Info|url=http://gaana.com/song/karam-kar-aie-elahii|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=30 July 2015}}</ref> | |- |"নেইনা তো নেইনা" | |<ref>{{cite web |title= Naina To Naina Song Info|url=http://gaana.com/song/naina-to-naina|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=30 July 2015}}</ref> | |- ! rowspan="4" |''ইস্ক ফৰেভাৰ'' |"ফৰোগ জিন্দেগী মে" | rowspan="4" | অমিত শাৰদ ত্ৰিবেদী | | rowspan="4" | একক |<ref>{{cite web|title=Farog Zindgi Main Song Info|url=http://gaana.com/song/farog-zindgi-main|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=30 July 2015|archivedate=9 February 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160209231535/http://gaana.com/song/farog-zindgi-main|deadurl=yes}}</ref> | |- |"মেৰা য়াৰ মিলা দে ৰব্বা" | |<ref>{{cite web|title=Mera Yaar Mila De Rabba Song Info|url=http://gaana.com/song/mera-yaar-mila-de-rabba|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=30 July 2015|archivedate=9 February 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160209231745/http://gaana.com/song/mera-yaar-mila-de-rabba|deadurl=yes}}</ref> | |- |"তেৰী তালাশ" | |<ref>{{cite web|title=Teri Talash Song Info|url=http://gaana.com/song/teri-talash-hai|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=30 July 2015|archivedate=17 July 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150717141410/http://gaana.com/song/teri-talash-hai|deadurl=yes}}</ref> | |- |"তেৰী তালাশ (ৰিমিক্স)" | |<ref>{{cite web|title=Teri Talash (Remix)|url=http://gaana.com/song/teri-talash-hai-remix|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=30 July 2015|archivedate=17 July 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150717141416/http://gaana.com/song/teri-talash-hai-remix|deadurl=yes}}</ref> | |- | rowspan="6" | '''২০১৭''' ! rowspan="6" |''ছুফি ইস্ক'' |"ইস্ক হুৱা" | rowspan="6" |নয়াব ৰাজা | |একক |<ref>{{cite web |title= Ishq Hua Song Info |date=30 September 2017|url=https://www.saavn.com/s/song/hindi/Sufi-Ishq/Ishq-Hua/GxlfRQwdBFU|publisher=Saavn.com|access-date=28 November 2017}}</ref> | |- |"আল্লাহ আল্লাহ" | |ছাবিনা, ৰুবিনা |<ref>{{cite web |title= Allah Allah Song Info |date=30 September 2017|url=https://www.saavn.com/s/song/hindi/Sufi-Ishq/Allah-Allah/JCUqQTgGcmQ|publisher=Saavn.com|access-date=28 November 2017}}</ref> | |- |"কুৰ্বান মেৰী জিন্দেগী" | | rowspan="2" |একক |<ref>{{cite web |title= Qurban Meri Zindagi Song Info |date=30 September 2017|url=https://www.saavn.com/s/song/hindi/Sufi-Ishq/Qurban-Meri-Zindagi/RT4eCAx5QHw|publisher=Saavn.com|access-date=28 November 2017}}</ref> | |- |- |"তু হি তু" | | | | |- |"তু মেৰী আশিকী" | |ছাবিনা |<ref>{{cite web |title= Tu Meri Aashiqui Song Info |date=30 September 2017|url=https://www.saavn.com/s/song/hindi/Sufi-Ishq/Tu-Meri-Aashiqui/OSZSYQN3Z1c|publisher=Saavn.com|access-date=28 November 2017}}</ref> | |- ! colspan="7" |Cover/Tribute Album Songs ! |- | rowspan="12" |'''১৯৯৬''' ! rowspan="12" |''শ্ৰদ্ধাঞ্জলি Vol-1'' |"হম তুম ছে প্যাৰ" | | | |<ref>{{Citation |title=Hume Tumse Pyar Kitna/(Shraddhanjali) Audio cassette by Zubeen Garg |url=https://www.youtube.com/shorts/53udyrVfxJM |access-date=2023-07-05 |language=en}}</ref> | |- |"ৰূপ তেৰা মস্তানা" | | | |<ref>{{Citation |title=Roop Tera {{!}} Cover By Zubeen Garg {{!}} Shraddhanjali {{!}} Kishore Kumar {{!}} Aradhana |url=https://www.youtube.com/watch?v=n2ATzHKrG9U |language=en |access-date=2022-10-21}}</ref> | |- |"কৰৱতে বদলতে" | rowspan="24" | | | |<ref>{{Citation |title=Karvaten Badalte Rahe song {{!}}{{!}} Zubeen garg & priyanka Bharali {{!}}{{!}} Hindi old song {{!}}{{!}} Kishore kumer {{!}}{{!}} | date=22 August 2020 |url=https://www.youtube.com/watch?v=vbU9ZMkNAx4 |access-date=2023-07-02 |language=en}}</ref> | |- |"দিল ক্যা কৰে" | |একক |<ref>{{Citation |title=Dil Kya Kare Jab Kisi Se {{!}} Cover By Zubeen Garg {{!}} Kishore Kumar {{!}} Julie |url=https://www.youtube.com/watch?v=hm8aDkgIlmI |language=en |access-date=2022-10-21}}</ref> | |- |"পল পল দিল কে" | | | | |- |"চান্দনী ৰাত মে" | | | | |- |"ও মেৰে দিল কে" | | | | |- |"ঘুংগৰূ" | | | | |- |"কোৰা কাগজ" | | |<ref>{{Citation |title=Kora Kagaz Tha Yeh Man Mera {{!}} Cover By Zubeen Garg & Anupama Deshpande {{!}} Aradhana |url=https://www.youtube.com/watch?v=7WedywqtUPs |language=en |access-date=2022-10-21}}</ref> | |- |"ও মাঝি ৰে" | | |<ref>{{Citation |title=O Majhi Re Apna Kinara {{!}} Cover By Zubeen Garg {{!}} Shraddhanjali {{!}} Khushboo {{!}} Kishore Kumar |url=https://www.youtube.com/watch?v=T4Uz_Qbuin4 |language=en |access-date=2022-10-21}}</ref> | |- |"হম দোনো" | | | | |- |"চলতে চলতে" | | |<ref>{{Citation |title=Chalte Chalte by Zubeen Garg | date=31 January 2020 |url=https://www.youtube.com/watch?v=kQUZR6LgIYw |access-date=2023-07-02 |language=en}}</ref> | |- | rowspan="17" |'''১৯৯৭''' ! rowspan="12" |''শ্ৰদ্ধাঞ্জলি Vol-2'' |"মেয় হুঁ" | | | | |- |"দিন মহিনে" | | |<ref>{{Citation |title=remake hindi song by zubeen garg, origin kishur kumar lata mangeshkar | date=30 October 2018 |url=https://www.youtube.com/watch?v=BHWCSQ5xwtc |access-date=2023-07-02 |language=en}}</ref> | |- |"ও সাথী ৰে" | |অনুপমা দেশপাণ্ডে |<ref>{{Citation |title=O Sathi Re {{!}} Cover By Zubeen Garg {{!}} Shraddhanjali {{!}} Muqaddar Ka Sikandar {{!}} Rekha, Amitabh Bachan |url=https://www.youtube.com/watch?v=MROi0k8Vid8 |language=en |access-date=2022-10-21}}</ref> | |- |"কিতনে খূব" | | | | |- |"চিংগাৰী" | | | | |- |"পৰদেশী" | | | | |- |"তুঝ সংগ" | | | | |- |"গুম হেয়" | | | | |- |"মেৰে নেইনা" | | |<ref>{{Citation |title=Remake hindi song by zubeen garg mere naina origin kishur kumar | date=30 October 2018 |url=https://www.youtube.com/watch?v=nt9X1viSqjs |access-date=2023-07-02 |language=en}}</ref> | |- |"য়ে জীৱন" | | | | |- |"মুছাফিৰ হুঁ" | | |<ref>{{Citation |title=Musafir by zubeen garg | date=21 October 2018 |url=https://www.youtube.com/watch?v=LkuDy1jB3RY |access-date=2023-07-02 |language=en}}</ref> | |- |"তেৰে বিনা" | | | | |- ! rowspan="5" |''শ্ৰদ্ধাঞ্জলি Vol-3'' |"আঁখোঁ মেঁ হমনে আপকে" | | |<ref>{{Citation |title=Ankhon Mein Humne Aapke {{!}} आँखों में हमने {{!}} Zubeen Garg {{!}} Shraddhanjali {{!}} Kishore {{!}} Thodi Si Bewafai |url=https://www.youtube.com/watch?v=fCBL0b2oQLQ |language=en |access-date=2022-10-21}}</ref> | |- |"মিত না মিলা" | |সাস্বতী |<ref>{{Citation |title=Meet na mila re mon kaa by zubeen garg (cover) | date=10 March 2021 |url=https://www.youtube.com/watch?v=kO6vDqiNii0 |access-date=2023-07-02 |language=en}}</ref> | |- |"গোৰে ৰং পে না" | | | |<ref>{{Citation |title=Zubeen Garg-Gore Rang Pe Na Itna Gumaan Kar (HINDI) | date=24 June 2012 |url=https://www.youtube.com/watch?v=IzULdR3zQaE |access-date=2023-07-02 |language=en}}</ref> | |- |"আঁখোঁ মেঁ কাজল হ্যায়" | | | |<ref>{{Citation |title=Aankhon Mein Kajal Hai {{!}} Zubeen Garg {{!}} Shraddhanjali {{!}} Kishore K., Lata M. {{!}} Doosara Aadmi |url=https://www.youtube.com/watch?v=avnhB_hsmjM |access-date=2023-07-05 |language=en}}</ref> | |- |"ফূলোঁ কা তাৰোঁ কা" | | | |<ref>{{Citation |title=Phoolon Ka Taron Ka {{!}} Zubeen Garg {{!}} Shraddhanjali {{!}} Kishore Kumar {{!}} Hare Ram Hare Krishna |url=https://www.youtube.com/watch?v=La7rxJZiKxw |access-date=2023-07-05 |language=en}}</ref> | |- |'''২০০০''' ! ''ভূমি'' |"শুনো শুনো ৰে সুৰো" ''(অসমীয়া গীত)'' |[[শংকৰদেৱ]] |[[শংকৰদেৱ]] |একক |<ref>{{Cite web|title=Listen & Download Latest MP3 Hindi, English, Bollywood Songs Online|url=https://wynk.in/music|access-date=2020-12-27|website=Wynk Music|language=en}}</ref> | |- | '''২০০২''' ! ''মোৰ সপোনৰে কথা'' |"হিন্দুস্তান হিন্দুস্তান" |[[জ্যোতিপ্ৰসাদ আগৰৱালা]] |[[জ্যোতিপ্ৰসাদ আগৰৱালা]] |একক | |- | rowspan="2" |'''২০০৬''' ! rowspan="2" |''Bollywood Unplugged'' |"লাখোঁ হ্যায় নিগাহঁ মেঁ (Unplugged)" | | |একক |<ref>{{Citation |title=Lakhoon Hain Nighan Mein |date=2006-09-07 |url=https://open.spotify.com/track/7hBVUkZGu9pbMBvlfbfE0v |language=en |access-date=2023-02-17}}</ref> | |- |"ৰুক জানা নেহীঁ (Unplugged)" | | |একক |<ref>{{Citation |title=Ruk Jana Nahin (Unplugged) |date=2006-09-07 |url=https://open.spotify.com/track/3oFPMs5p6A6GYO1jepv46I |language=en |access-date=2023-02-17}}</ref> | |- ! colspan="9" |ৰিমিক্স এলবামৰ গীত |- |'''১৯৯৮''' ! ''জলৱা'' |"হম কিছি সে কম নহীঁ (Tribal Medley Mix)" | | | |<ref>{{Citation |title=Jalwa Dance Hungama - Vol. 1 Part 1 | date=21 April 2022 |url=https://www.youtube.com/watch?v=t40bI8oFWcA |language=en |access-date=2022-10-21}}</ref> | |- | rowspan="3" |'''১৯৯৯''' ! rowspan="3" |''জাদু'' |"সাৰা জমানা (Savage lovers mix)" | | |একক |<ref>{{Citation |title=Saara Zamana (Savage Lovers Mix) - DJ Akbar Sami - Jadoo Remix - Hindi Bollywood Remix - Yaarana | date=23 August ==হিন্দী একক গীত== {| class="wikitable plainrowheaders" style="width:100%" |- ! বৰ্ষ ! scope="col" style="width:30%; "| গান ! scope="col" style="width:40%; "| সুৰকাৰ ! scope="col" style="width:25%; "| লেখক ! scope="col" style="width:20%; "| সহশিল্পী ! scope="col" style="width:1%; "| তথ্যসূত্ৰ |- | rowspan="2" |২০১৭ |"তেৰে বিনা" |নন্দা বেনাৰ্জী |চিত্ৰা দুধোৰিয়া |একক |<ref>{{Citation|title=Listen to Tere Bina Song by Zubeen Garg on Gaana.com|url=https://gaana.com/song/tere-bina-177|access-date=2021-01-30}}</ref> |- |"চলতে চলতে" |নন্দা বেনাৰ্জী |চিত্ৰা দুধোৰিয়া |একক | |- |২০১৮ |"ৰং দে চুনৰীয়া" |টাবুন |মীৰাবাই |একক | |- | rowspan="4" |২০১৯ |"এক নজৰ" |অভিনৱ বৰা |ৰীতা ৰায় |এঞ্জেল ৰায় | |- |"সাজনা" |এঞ্জেল বৰঠাকুৰ |এঞ্জেল বৰঠাকুৰ, অভিনৱ মজুমদাৰ |একক |<ref>{{Citation|title=Listen to Sajna Song by Zubeen Garg on Gaana.com|url=https://gaana.com/song/sajna-132|access-date=2021-01-30}}</ref> |- |"আনে ৱালা পল" |অভিনৱ বৰা |ৰীতা ৰায় |এঞ্জেল ৰায় | |- |"ৰাঞ্ঝনা" |অভিনৱ বৰা |ৰীতা ৰায় |এঞ্জেল ৰায় | |- |২০২০ |"বন্দেমাতৰম" |যদুনাথ ভট্টাচাৰ্য (Recreated by শেখৰজ্যোতি গোস্বামী) |বংকিম চন্দ্ৰ চট্টোপাধ্যায় |একক | |- | rowspan="2" |২০২১ |"এয় খুদা" |অৰবিন্দ / লিটন |Moied Elhaam |এঞ্জেল ৰায় | |- |"কংগন" |এঞ্জেল বৰঠাকুৰ |অভিনৱ মজুমদাৰ, এঞ্জেল বৰঠাকুৰ |ৰিতৃষা শৰ্মা |<ref>{{Citation|title=Kangan|date=17 November 2021|url=https://open.spotify.com/track/1h5vfpX2okpiuZCvTiWjmz}}</ref> |- | rowspan="2" |২০২২ |"আয়া ঈদ কা দিন" |ৰিতু জিয়াদ |বিলকিচ ইনাম, বাবুল |বিলকিচ ইনাম | |- |"য়েহ দিল" |প্ৰিয়াংকু বৰদলৈ |অনুপম নাথ |নিতুমণি কলিতা | |- |২০২৫ |"বজতি গীটাৰ পৰে ৰাতেঁ" |পুলক দাস |চিত্ৰা দুধোৰিয়া |একক | |} ==হিন্দী পুনৰ্নিমিত গীত== {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" | বৰ্ষ ! scope="col" | চলচ্চিত্ৰ ! scope="col" | গীত ! scope="col" | সলনি কৰা হৈছে ! scope="col" | সুৰকাৰ ! scope="col" | সহশিল্পী ! scope="col" | তথ্যসূত্ৰ |- |১৯৯৮ ! ''দ'লী চাজা কে' ৰাখনা'' |"তাৰাম পাম" |বাবুল সুপ্ৰিয় | rowspan="2" |[[এ আৰ ৰহমান]] |শ্ৰীনিৱাস | |- |১৯৯৯ ! তাল |"নেহী চামনে তু" | হৰিহৰণ |সুখৱিন্দৰ সিং | |- | rowspan="2" |২০০২ ! গেংষ্টাৰ |"টু হী মেৰি শ্বব হে'" |[[কে কে]] |[[প্ৰীতম]] | |<ref name=":10">{{Citation |title=Zubeen Garg Interview {{!}} Xakhyat with Ajit Kumar Bhuyan on Prag News | date=31 July 2017 |url=https://www.youtube.com/watch?v=mT77SmzYLlY |language=en |access-date=2022-12-01}}</ref> |- ! ''ৱ' লমহে'' |"ক্যা মুঝে' প্যাৰ হে'" |[[কে কে]] |[[প্ৰীতম]] | |<ref>{{Cite web |agency=TNN|date=May 15, 2006 |title=Let's get vocal... {{!}} undefined News - Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/calcutta-times/lets-get-vocal-/articleshow/1531588.cms |access-date=2022-12-01 |website=The Times of India |language=en}}</ref><ref name=":7">{{Cite web |title=rediff.com: The voice behind Gangster's Ya Ali |url=http://specials.rediff.com/movies/2006/aug/07sd5.htm |access-date=2022-12-02 |website=specials.rediff.com}}</ref> |- |২০১৬ ! ''ৰাজ: ৰিবুট'' |"ল' মান লিয়া" |[[অৰিজিৎ সিং]] |জিৎ গাংগুলী | |<ref>{{Citation |title=Zubeen at India Beats - India TV Part 2 | date=8 April 2007 |url=https://www.youtube.com/watch?v=lA4U1BvtB9k |language=en |access-date=2022-12-23}}</ref> |- |২০১৬ ! ''কাবিল'' |"কাবিল হু - শীৰ্ষ গীত" |জুবিন ন'টিয়াল |ৰাজেশ ৰোশ্বন | |<ref>{{Cite web |title=Zubeen Garg - Singing for Hrithik Roshan's new movie... |url=https://www.facebook.com/ZUBEENsOFFICIAL/photos/a.441320525930993/1090522607677445/?type=3 |access-date=2022-11-27 |website=www.facebook.com |language=en}}</ref><ref name=":11">{{Cite web |url=https://twitter.com/palakmuchhal3/status/690147169442107392 |access-date=2022-11-27 |website=Twitter |language=en}}</ref> |- |২০১৯ ! ''মিলন টকিজ্'' |"শ্বাৰ্ট" |[[চনু নিগম]] |ৰানা মজুমদাৰ | |<ref name=":12">{{Citation |title=আকৌ বলীউদৰ ছবিত গীত গালে জুবিন গাৰ্গে {{!}}{{!}} Zubeen in Celebrity Northeast Festival | date=17 December 2018 |url=https://www.youtube.com/watch?v=L1zAX8deJJc |language=en |access-date=2022-12-01}}</ref><ref>{{Citation |title=Zubeen Garg in Bollywood again | date=17 December 2018 |url=https://www.youtube.com/watch?v=ZrXal1xVkQw |language=en |access-date=2022-11-27}}</ref> |} {| class="wikitable plainrowheaders" |- |} ==[[সংস্কৃত]] গীত== *মধু দানৱ দাৰণ দেৱ বৰং ([[শংকৰদেৱ]]) *জয়তু দশভূজা ==[[ভোজপুৰী]] গান== {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" | বৰ্ষ ! scope="col" | চলচ্চিত্ৰ/এলবাম ! scope="col" | গান ! scope="col" | সুৰকাৰ ! গীতিকাৰ ! scope="col" | সহশিল্পী ! scope="col" | তথ্যসূত্ৰ |- | rowspan="2" |২০০৮ ! scope="row" | | "জবছে স্যান ভৈলু" | [[জুবিন গাৰ্গ]] | | একক | |- ! ''সব গোল ভাল হ্যায় (চলচ্চিত্ৰ)'' |"হো জেকৰা কে দিল চাহে" |নিখিল |ফণীন্দৰ ৰাও |প্ৰিয়া ভট্টাচাৰ্য |<ref>{{Citation|title=Ho Jekara Ke Dil Chahe (Full Song) - Nikhil, Priya Bhattacharya, Zubeen Garg - Download or Listen Free - JioSaavn|date=4 January 2020|url=https://www.jiosaavn.com/song/ho-jekara-ke-dil-chahe/G1o9ZTtHDmo|language=en-US|access-date=2021-01-02}}</ref> |} ==[[নেপালী]] গীত== {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" | বৰ্ষ ! scope="col" | চলচ্চিত্ৰ/এলবাম/একক ! scope="col" | গীত ! scope="col" | সুৰকাৰ ! গীতিকাৰ ! scope="col" | সহশিল্পী ! scope="col" | তথ্যসূত্ৰ |- | rowspan="2" | ! rowspan="2" |''পাচৌৰী'' |"মখমলী" | rowspan="2" | | |একক |<ref>{{Citation|title=Makhmali|date=2021-05-14|url=https://open.spotify.com/track/3b2aDgB65lOJwJkcYidvEs|language=en|access-date=2021-10-19}}</ref> |- |"ফাৰেৰ পৰি পাচৌৰী" | |একক |<ref>{{Citation|title=Farer Pari Pachhauri|date=2021-05-14|url=https://open.spotify.com/track/3BA22srCJnwTFUZOpU70LY|language=en|access-date=2021-10-19}}</ref> |- |২০১১ ! ''ঝঝলকো (VCD film)'' |"ঝঝলকো তিম্ৰো মায়া কো" |মানস হাজৰিকা | |একক | |- |২০১১ ! ''বাদুলী (এলবাম)'' |"সিৰৈমা সিৰবন্দী" |অৰ্জুন কুশল | |একক | |- | ! scope="row" | ''সৌগাত (এলবাম)'' | "মেৰে নিম্তো" | rowspan="3" | ধৰ্মৰাজ উপাধ্যায় | rowspan="3" |ধৰ্মৰাজ উপাধ্যায় | একক | |- | ! ''মেৰী সন্নানী (এলবাম)'' |"হিজো আজা" |একক | |- | ! ''স্পৰ্শ'' ''(এলবাম)'' |"ছড়েৰো জাদেই ছেউ" |একক | |- |২০১৭ ! |"মনমা কুৰা খেলাউদৈ" |বিজয় কাট্টেল |গুৰু ভটিয়া |জুনু ৰিজাল | |- |২০১৮ ! |"নদী বড়্যো হৈ" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |কৃষ্ণা KC, অখিল শৰ্মা |অঞ্জু পন্ত | |} ==[[মাৰাঠী]] গীত== {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" | বৰ্ষ ! চলচ্চিত্ৰ/এলবাম ! scope="col" | গীত ! scope="col" | সুৰকাৰ ! গীতিকাৰ ! scope="col" | সহশিল্পী ! scope="col" | তথ্যসূত্ৰ |- | ২০০৪ ! scope="row" | য়েহ পৰ্দা হটা দো | "আউশি চ' ঘ'" | পৰেশ এন শ্বাহ | | শাস্বতী ফুকন |<ref>{{Citation|title=Aushi Cha Gho (Original) - Remix|date=January 2004|url=https://open.spotify.com/track/60lv7rzqoM6ii8qD36gHIX|language=en|access-date=2021-04-08}}</ref> |} ==[[সিন্ধী]] গীত== {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" | বৰ্ষ ! চলচ্চিত্ৰ/এলবাম ! scope="col" | গীত ! scope="col" | সুৰকাৰ ! গীতিকাৰ ! scope="col" | সহশিল্পী ! scope="col" | তথ্যসূত্ৰ |- | ২০১৩ ! ''সিন্ধী ৰকচ্'' | "জিয়ে সিন্ধী জিয়ে" | নীতিন গুপ্ত আৰু ভূষণ গোগাদ | | একক |<ref>{{Citation|title=Jiye Sindhi Jiye (Full Song) - Zubeen Garg, Nitin Gupta, Bhushan Gogad - Download or Listen Free - JioSaavn|date=3 April 2015|url=https://www.jiosaavn.com/song/jiye-sindhi-jiye/FCM4Uz9Sc1Y|language=en-US|access-date=2020-10-21}}</ref> |} ==[[বিষ্ণুপ্ৰিয়া মণিপুৰী]] গীত== {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" | বৰ্ষ ! scope="col" | চলচ্চিত্ৰ/এলবাম ! scope="col" | গীত ! scope="col" | সুৰকাৰ ! গীতিকাৰ ! scope="col" | সহশিল্পী ! scope="col" | তথ্যসূত্ৰ |- | rowspan="2" |২০১৩ ! rowspan="2" |''লখন (চলচ্চিত্ৰ)'' |"জীৱনে মৰনে" | rowspan="2" |পৰিমল সিংহা আৰু তৰুণ তন্ময় | rowspan="2" |পৰিমল সিংহা |একক | |- |"জীৱনে মৰনে" (দ্বৈত) |বিথি সিংহা |<ref>{{Citation |title=Jibone Morone song from Film Lakhan | date=24 April 2018 |url=https://www.youtube.com/watch?v=HhtWZURxMww |language=en |access-date=2023-02-12}}</ref> |- | ২০১৮ ! scope="row" |''কফি এলা বাৰো য়াৰি (এলবাম)'' | "নিৰলে খানি" | দিলীপ সিংহা |পদ্মজা সিংহা | ডোল সিংহা |<ref>{{Citation|title=Listen to Nirole Khaani Song by Doll Sinha on Gaana.com|url=https://gaana.com/song/nirole-khaani|access-date=2020-10-01|archivedate=2023-02-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230212075154/https://gaana.com/song/nirole-khaani}}</ref><ref>{{Cite web |title=Doll Sinha debuts with an album in Bishnupriya Manipuri |url=https://www.indulgexpress.com/culture/music/2018/mar/16/doll-sinha-debuts-with-an-album-in-bishnupriya-manipuri-6438.html |access-date=2023-02-12 |website=www.indulgexpress.com |date=16 March 2018 |language=en}}</ref> |} ==[[বড়ো]] গীত== {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" | বৰ্ষ ! চলচ্চিত্ৰ/এলবাম ! scope="col" | গীত ! scope="col" | সুৰকাৰ ! গীতিকাৰ ! scope="col" | সহশিল্পী ! scope="col" | তথ্যসূত্ৰ |- | rowspan="2" |২০০৪ ! rowspan="2" |''সিৰি সিৰি মৗথৗ মৗথৗ'' |"সিৰি সিৰি মৗথৗ মৗথৗ" |মুশুখা | |একক |<ref>{{Citation|title=Chiri Chiri Mwthw Mwthw|date=26 August 2004|url=https://open.spotify.com/track/7equVqlwOBa0tNjErXilC3|language=en|access-date=2021-09-07}}</ref> |- |"মনালিছা" |কানু আৰু প্ৰভু | |সুলেখা বসুমতাৰী |<ref>{{Citation|title=Monalisha|date=26 August 2004|url=https://open.spotify.com/track/4Lgn4CdkJPRE4ETJqcFMLj|language=en|access-date=2021-09-07}}</ref> |- | rowspan="2" |২০০৫ ! rowspan="2" |''সিৰি সিৰি সিখাৱায়'' |"অন্নাই আং" | rowspan="2" |লেনি | | rowspan="2" |একক |<ref>{{Citation|title=Onnai Ang|date=29 October 2005|url=https://open.spotify.com/track/7C0ZvVpYmWhtjQZFtuRudR|language=en|access-date=2021-09-07}}</ref> |- |"বাৰফুনাই" | |<ref>{{Citation|title=Barfunai|date=29 October 2005|url=https://open.spotify.com/track/1vWetaYx8BgyuJ5a24pNuv|language=en|access-date=2021-09-07}}</ref> |- | rowspan="4" |২০০৭ ! rowspan="4" |''সিৰি সিৰি লাসৗই লাসৗই'' |"সিৰি সিৰি লাসৗই লাসৗই" | rowspan="4" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | rowspan="4" |ফাইলাও বসুমতাৰী | rowspan="4" |একক |<ref>{{Citation |title=SIRI SIRI LASWE LASWE {{!}}{{!}} ZUBEEN GARG {{!}}{{!}} BODO ROMANTIC SUPERHIT SONG | date=2 August 2021 |url=https://www.youtube.com/watch?v=TMUm7XBrgAg |language=en |access-date=2022-11-20}}</ref> |- |"ৰে'ল দাবাখেন" |<ref>{{Citation |title=RAIL DABAKHEN {{!}}{{!}} ZUBEEN GARG {{!}}{{!}} BODO {{!}}{{!}} JUPITORA - UDAY | date=2 August 2021 |url=https://www.youtube.com/watch?v=97WRYaao_1w |language=en |access-date=2022-11-20}}</ref> |- |"বাৰা খৗলৗ খৗলৗ " |<ref>{{Citation |title=BARA KHWLW KHWLW {{!}}{{!}} ZUBEEN GARG {{!}}{{!}} JG PRODUCTION | date=7 August 2021 |url=https://www.youtube.com/watch?v=U6DQdJRxwu0 |language=en |access-date=2022-11-20}}</ref> |- |"নৗং আং" |<ref>{{Citation |title=NONG AANG {{!}}{{!}} ZUBEEN GARG {{!}}{{!}} SIRI SIRI LASWI LASWI | date=7 August 2021 |url=https://www.youtube.com/watch?v=xaMNQwN7fiE |language=en |access-date=2022-11-20}}</ref> |- | rowspan="9" |২০০৭ ! rowspan="9" |''সৗনাথাই ৰূফাথাই'' |"জাহাৰু সৗৰনি সুৰমাই ৰিঝামাই" | | | rowspan="9" |একক |<ref>{{Citation|title=Jaharu Sorni Surmai Rijhamai|date=12 September 2007|url=https://open.spotify.com/track/4ZIglK0qHY2jLCjVB6oLSU|language=en|access-date=2021-09-07}}</ref> |- |"অ' সোনা নৗং আংনি জুলিয়া" | | |<ref>{{Citation|title=O Chana No Aani Julia|date=12 September 2007|url=https://open.spotify.com/track/23htSWRklzRJSChm1ac6OI|language=en|access-date=2021-09-07}}</ref> |- |"দিৱানা অঞ্জালি সানা" | | |<ref>{{Citation|title=Diwana Anjli Chana|date=12 September 2007|url=https://open.spotify.com/track/4M7dpDJr5pMZrfQKqX5bqM|language=en|access-date=2021-09-07}}</ref> |- |"আংনি মেথায়ু গাজনাইদানবালু" | | |<ref>{{Citation|title=Ani Maithayau Gajnainindanblau|date=12 September 2007|url=https://open.spotify.com/track/7sQSta4OE7tPeRwfYSN9Ty|language=en|access-date=2021-09-07}}</ref> |- |"সানা হাব্বাই প্ৰজে" | | |<ref>{{Citation|title=Chana Habbai Poroje|url=https://open.spotify.com/track/3Fu56xqmm6gVJ0Y9y51kjc|language=en|access-date=2021-09-07}}</ref> |- |"খাম জোথা গোম খানবাই" | | |<ref>{{Citation|title=Kham Jotha Gom Khanbai|date=12 September 2007|url=https://open.spotify.com/track/34RJFhD1feOzdUilJGRkWS|language=en|access-date=2021-09-07}}</ref> |- |"আয়ৗ মৗনমাৰবাই" | | |<ref>{{Citation|title=Aayo Monmaarbaai|date=12 September 2007|url=https://open.spotify.com/track/0VM9c9fYQZEoRnoKIek38D|language=en|access-date=2021-09-07}}</ref> |- |"মিনিনাই মেগনজৗৰা নৗংনি" | | |<ref>{{Citation|title=Mini Naai Megan Jora|date=12 September 2007|url=https://open.spotify.com/track/7IwEdmHOiuXuqDbM9VjCw2|language=en|access-date=2021-09-07}}</ref> |- |"সৗনাথাই ৰূফাথাই" | | |<ref>{{Citation|title=Chonathi Ruphathi|date=12 September 2007|url=https://open.spotify.com/track/6WFMuJe9xbDWNQgjv1WkQf|language=en|access-date=2021-09-07}}</ref> |- |২০১০ ! |"খালাও খাচাও" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | |একক | |- |২০১০ ! ''মিজিং'' |"বেসায়বাগৗবাৱনি" |প্ৰকাশ | |একক | |- |২০১৬ ! ''খৗইনা'' |"খৗইনা নৗং আংনি" | | |গীতাশ্ৰী ৰামচিয়াৰী | |} ==[[ককবৰক ভাষা|ককবৰক]] গীত== {{Div col|2}} * আনি ইমাংলে * কুৱাই খিলি নৗং চাতি ৰৗ * হামজাগমুং ন' কৗথাৰ হিনখে {{Div col end}} ==[[ৰাভা ভাষা|ৰাভা]] গীত== {{Div col|2}} * ফাৰ্চা নুকবা মুক জুমাং * চমে চমে * হাচঙাইঙি আমই আৱা * নাঙো যে আং নাছিবা * অ' তোপাক নাঙো নাছিবা আং {{Div col end}} ==পাতিৰাভা গীত== * ধূতি লেম লেম (এলবাম: চিকুন আপী), সহশিল্পী: সুবাসনা দত্ত * লিং লিং লাং লাং (এলবাম: চিকুন আপী) ==[[মিচিং ভাষা|মিচিং]] গীত== {{Div col|2}} * আচিন ছে'ম ময়াতবং ডাৰ্লিং ওয়া * আচিনাং অলা আদিক' নম * আচিনাং অলা নম ঙ * আদি বাৰগ'লা * আনা বাগ্ৰা দ' * ঐয়া ঐয়া ঐয়া ন' কাংকানা * দিঃতে ছিলুং আৰাদ' * নম ৰিকচু পংক'দে * মিতপান কুপে মেলাচিন {{Div col end}} ==[[কাৰ্বি]] গীত== {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" | বৰ্ষ ! এলবাম ! scope="col" | গীত ! scope="col" | সুৰকাৰ ! সংগীত ! গীতিকাৰ ! scope="col" | সহশিল্পী ! scope="col" | তথ্যসূত্ৰ |- | rowspan="5" | ১৯৯৭ ! rowspan="3" |''মনাই'' |"মনাই" |জুবিন গাৰ্গ | rowspan="5" |জুবিন গাৰ্গ | rowspan="2" |জয়সিং ৰংপি | rowspan="2" |একক | |- |"লি চেটং চোট পাচু" | | |- |"জয় জয় পেনলে" | | |পখিলা লেকথেপি | |- ! rowspan="2" |''কিমো'' |"পিচিং আচাৰনাম" |জয়ৰাম তিচো |লংচিং টেৰোন | rowspan="2" |একক | |- |"মনিত মনিত" | | | |} ==[[তিৱা]] গীত== {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" | বৰ্ষ ! চলচ্চিত্ৰ/এলবাম ! scope="col" | গীত ! scope="col" | সুৰকাৰ ! গীতিকাৰ ! scope="col" | সহশিল্পী ! scope="col" | তথ্যসূত্ৰ |- | rowspan="2" | ২০০১ ! rowspan="2" |''খুমজিল কুঁৱৰী'' | "খুমজিল কুঁৱৰী" (শীৰ্ষক গীত) | rowspan="2" | | rowspan="2" |দ্বিপেন মদাৰ পাতৰ | একক |<ref>{{Citation |title=KHUMJIL KHUWORI {{!}} খুমজীল খোৱৰি {{!}} VIDEO SONG {{!}} ZUBEEN GARG TIWA SONG {{!}} OLD COLLECTION |url=https://www.youtube.com/watch?v=KAekY2EiFjg |language=en |access-date=2023-01-03}}</ref> |- |"খুমজিল কুঁৱৰী (দ্বৈত)" | |<ref>{{Citation |title=KHUMJIL KHUWORI (DUET VERSION) {{!}} খুমজিল কুঁৱৰী {{!}} VIDEO SONG {{!}} OLD COLLECTION |url=https://www.youtube.com/watch?v=CR4wHacNah8 |language=en |access-date=2023-01-03}}</ref> |} ==[[টাই-আহোম ভাষা|টাই-আহোম]] গীত== * প' কাও চাওলুং (অসমীয়া মিশ্ৰিত), সহশিল্পী: জুতিমালা ==[[দেউৰী ভাষা|দেউৰী]] গীত== * ননা লাদুঁনুমদে * চা নিজিয় দিপুৰ মাই আঁ দামদি চান * শদিয়া ইবাচি (সহশিল্পী: মৌৰুচি বৰা) * আনা ন' লেৰুবা ছেৰেমনা * লুগুৰু কিংনা গাতিগিৰে লাচেমেম ==[[গাৰো ভাষা|গাৰো]] গীত== {{Div col|2}} * আমেৰিকা চি * চ্ৰিক চ্ৰিক {{Div col end}} ==গালো গীত== {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" | বৰ্ষ ! scope="col" | এলবাম ! scope="col" | গান ! scope="col" | সুৰকাৰ ! গীতিকাৰ ! scope="col" | সহশিল্পী ! scope="col" | তথ্যসূত্ৰ |- | ! scope="row" | |য়াৰ না মানা গামো‌ গদা |জুবিন গাৰ্গ | | একক |<ref>{{Citation |title=ZUBEEN GARG-ARUNACHALI SONG (GALO) | date=13 January 2017 |url=https://www.youtube.com/watch?v=oe4vuhOLBGc |language=en |access-date=2023-01-03}}</ref> |} ==আদি গীত== * কাপেনা আপিয়াং কৈ নগম কাৰ্বিদুন * তেনা প'ল' কাৰ্দিংকু ==নিচি গীত== * তুদি য়ামি ==[[তেলুগু]] গীত== {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" | বৰ্ষ ! scope="col" | ছবি ! scope="col" | গীত ! scope="col" | সুৰকাৰ ! scope="col" | গীতিকাৰ ! scope="col" | সহ-শিল্পী ! scope="col" | তথ্যসূত্ৰ |- |১৯৯৮ ! ''দিল ছে,প্ৰেমাটো'' |"পখি পখি বিদেখী" |[[এ আৰ ৰহমান]] | |একক | |- |২০০৪ ! ''ক্লাৱ মিক্স'' |"ছান্নাজাজি পাড়াকা" | | |স্মিতা | |- | ২০০৭ ! ''টাক্কাৰি'' | "য়েলে য়েলে" | rowspan="3" |ছক্ৰি(সুৰকাৰ) |কাণ্ডিকোণ্ডা | একক |<ref>{{Citation|title=Yele Yele (Full Song) - Takkari - Download or Listen Free - JioSaavn|date=11 April 2007|url=https://www.jiosaavn.com/song/yele-yele/NjAjBT9CXn0|language=en-US|access-date=2020-09-14|archivedate=2023-07-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230712103120/https://www.jiosaavn.com/song/yele-yele/NjAjBT9CXn0}}</ref> |- | ২০০৮ ! ''ভিক্টৰী'' | "অ' বেচেলোৰ" |চন্দ্ৰবোস | [[সুনিধি চৌহান]] | <ref>{{Citation|title=O Bachelor (Full Song) - Victory - Download or Listen Free - JioSaavn|date=13 May 2008|url=https://www.jiosaavn.com/song/o-bachelor/PAQkdkZUaFs|language=en-US|access-date=2020-09-14}}</ref> |- |২০০৯ ! ''মাছকা'' |"গুণ্ডে গোডাৰিলা" |কাণ্ডিকোণ্ডা |কৌশল্যা |<ref>{{Citation|title=Gunde Godarila (Full Song & Lyrics) - Maskaa - Download or Listen Free - JioSaavn|url=https://www.jiosaavn.com/song/gunde-godarila/PioccANgVWw|language=en-US|access-date=2020-09-14}}</ref> |} ==[[কন্নড়]] গীত== {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" | বৰ্ষ ! scope="col" | ছবি ! scope="col" | গীত ! scope="col" | সুৰকাৰ ! গীতিকাৰ ! scope="col" | সহ-শিল্পী(সকল) ! scope="col" | তথ্যসূত্ৰ |- | ২০০৭ ! scope="row" | ''হুডুগাটা'' | "অমোমে হিগো" | rowspan="2" |জেছি গিফ্ট |কৱিৰাজ | [[আলিছা চিনাই]] |<ref>{{Citation|title=Listen to Ommomme Heegu Song by Aisha Chennai on Gaana.com|url=https://gaana.com/song/ommomme-heegu-1|access-date=2020-09-14}}</ref> |- |২০০৯ ! scope="row" | ''পৰিচয়া'' |"হলিহাদু" |জয়ন্ত কৈকনী |এইচ্ছ. জি. চৈত্ৰ্য, জেছি গিফ্ট |<ref>{{Citation|title=Holihadu (Full Song) - Parichaya - Download or Listen Free - JioSaavn|date=9 May 2008|url=https://www.jiosaavn.com/song/holihadu/PwoSZAJncXQ|language=en-US|access-date=2020-09-14|archivedate=2023-07-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230712103532/https://www.jiosaavn.com/song/holihadu/PwoSZAJncXQ}}</ref> |- |২০২২ ! scope="row" | ''মহা ৰৌদ্ৰম'' |"আম্মা নিনে থানে" |আদিত্য আশিস সিং | | আদিত্য আশিস সিং |<ref>{{Citation|title=Amma Neene Thane - Maha Roudram Songs - Hungama|date=16 Feb 2022|url=https://www.hungama.com/amp/song/amma-neene-thane/82931337/|access-date=2022-03-19}}</ref> |} ==[[তামিল]] গীত== {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! বৰ্ষ ! scope="col" | চলচ্চিত্ৰ/এলবাম ! scope="col" | গীত ! scope="col" | সুৰকাৰ ! গীতিকাৰ ! scope="col" | সহশিল্পী ! scope="col" | তথ্যসূত্ৰ |- |১৯৯৮ ! ''উয়্যিৰে'' |"পখি পখি বিদেখী" |এ আৰ ৰহমান | |একক | |- | rowspan="2" |২০০৪ ! ''কালাক্কাল'' |"ইঞ্জিন ইদুপ্পাঝাগি" |ইলাইয়িৰাজা |ৱালি |স্মিতা | |- ! ''কুথু'' |"আসানা আসানা" |শ্ৰীকান্ত দেৱা |স্নেহন |[[মহালক্ষ্মী আয়াৰ]] |<ref>{{Citation |title=Assana Assana |date=2020-07-25 |url=https://open.spotify.com/track/7zMxZlsdnVy9UA6SQo0gHX |language=en |access-date=2022-10-01}}</ref> |- |২০০৭ ! scope="row" | ''উৰ্চাগাম'' | "কাংগাল এনকাংগালো" | ৰঞ্জিত বাৰোত |কাবিলাঁ |একক |<ref>{{Citation|title=Kangal Enkangalo (Full Song) - Zubeen Garg - Download or Listen Free - JioSaavn|date=31 May 2001|url=https://www.jiosaavn.com/song/kangal-enkangalo/JQE7VkRyeQE|language=en-US|access-date=2020-09-14}}</ref> |} ==[[মালয়ালম]] গীত== {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" | বৰ্ষ ! scope="col" | চলচ্চিত্ৰ ! scope="col" | গান ! scope="col" | সুৰকাৰ ! গীতিকাৰ ! scope="col" | সহশিল্পী ! scope="col" | তথ্যসূত্ৰ |- |১৯৯৮ ! ''উয়্যীৰে'' |"পখী পখী বিদেখী" |[[এ আৰ ৰহমান]] | |একক | |- |} ==[[ইংৰাজী]] গীত== {{Div col|2}} * এভ্ৰি মৰ্ণিং কামচ * টিয়াৰ্চ ইন হেভেন {{Div col end}} ==সুৰকাৰ হিচাপে== ===হিন্দী গীত=== {| class="wikitable plainrowheaders" style="width:100%" |- ! scope="col"| বৰ্ষ ! scope="col"| এলবাম ! scope="col"| গীত ! scope="col" | কণ্ঠশিল্পী ! scope="col"| তথ্যসূত্ৰ |- | rowspan="8" |১৯৯৫ ! rowspan="8" |''চান্দনী ৰাত'' |"চান্দনী ৰাত হ্যায় ছনম" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"আশা মেৰী আশা" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"মায়া কেইছি হ্যায় য়ে মায়া" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"আখিয়াঁ হ্যায় য়া কোই" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"কাম অন ছুইট গাৰ্ল" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"কেয়ছে কহু কবছে ম্যায়" |জুবিন গাৰ্গ, কবিতা কৃষ্ণমূৰ্তি | |- |"মেহবুবা ও মেহবুবা" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"অঞ্জনা ও নীলাঞ্জনা" |জুবিন গাৰ্গ, কবিতা কৃষ্ণমূৰ্তি | |- | rowspan="8" |১৯৯৮ ! rowspan="8" |''চন্দা'' |"চন্দা" |rowspan="2" |জুবিন গাৰ্গ, জংকী বৰঠাকুৰ | |- |"প্যাৰ ছে" | |- |"কল কো" |rowspan="6" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"জীৱন হ্যায়" | |- |"গীত গানে" | |- |"য়ে সচ হ্যায়" | |- |"জীনা" | |- |"দূৰ" | |- |১৯৯৮ ! ''য়ুহি কহি'' |"আই নিড ইয়ৰ লাভ টুডে" |জুবিন গাৰ্গ |<ref>{{Citation |title=Zubeen Garg, Jojo, Ajay Singha Miko - Yuhi Kabhi |url=https://www.discogs.com/release/15323196-Zubeen-Garg-Jojo-Ajay-Singha-Miko-Yuhi-Kabhi |language=en |access-date=2022-07-28}}</ref> |- | rowspan="3" |২০০০ ! rowspan="3" |''স্পৰ্শ'' |"ইচ দুনীয়া কী" |rowspan="3" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"নাম আপনা" | |- |"সুনো য়ে আছমান" | |- |২০০৭ ! ''ধন্যবাদ'' |"চেইন ঔৰ ছুকুন" |প্ৰশান্ত তামাং |<ref>{{Citation |title=Chain Aur Sukoon |date=2007-10-19 |url=https://open.spotify.com/track/1SPKRsC2vA88KkC5e5g1MZ |language=en |access-date=2023-02-18}}</ref><ref>{{Cite web |last=Karthik |title=Dhanyavad (Prashant Tamang) – Milliblog! |url=https://milliblog.com/2007/12/03/dhanyavad-prashant-tamang/ |access-date=2023-02-18 |language=en-US}}</ref> |- | rowspan="8" |২০১৩ ! rowspan="8" |''পাকীজা'' |"পাকীজা" | rowspan="8" |জুবিন গাৰ্গ | rowspan="8" | |- |"কাফুৰ" |- |"পিয়া ম'ৰে" |- |"আই কেন লিভ ফ'ৰ ইউ" |- |"চলতে চলো ৰে" |- |"ৰামা ৰামা" |- |"পিয়া" |- |"কেহকশা" |} ===অসমীয়া গীত=== {| class=wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" | বৰ্ষ ! এলবাম ! scope="col" | গীত ! scope="col" | কণ্ঠশিল্পী ! scope="col" | তথ্যসূত্ৰ |- | rowspan="9"|১৯৯২ ! rowspan="8" |''অনামিকা'' |"অনামিকা" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | |- |"পথে পথে" |[[কবিতা কৃষ্ণমূৰ্তি]] | |- |"হিয়া দোহে" | rowspan="3" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"প্ৰীতিৰ সুবাসে" | |- |"মনৰ নিজানত" | |- |"কিয় জানো আজি" |জুবিন গাৰ্গ, কবিতা কৃষ্ণমূৰ্তি | |- |"গানে কি আনে" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"শুনা শুনা" |জুবিন গাৰ্গ, কবিতা কৃষ্ণমূৰ্তি | |- ! ''সপোনৰ সুৰ'' |"নিবিড় জোনাকী ৰাতি" |জুবিন গাৰ্গ | |- | rowspan="4" |১৯৯৩ ! rowspan="2" |''ৰ'দালী'' |"জানানে আজিও তোমাক" |কবিতা কৃষ্ণমূৰ্তি | |- |"ৰূপহী বিজুলী" |কুমাৰ চানু | |- ! ''ঋতু'' |"দূৰনী দূৰনী" |rowspan="2" |জুবিন গাৰ্গ | |- ! ''জোনাকী মন'' |"দূৰ দূৰনীৰে" | |- |rowspan="8" |১৯৯৪ ! rowspan="8" |''মায়া'' |"মায়া মাথোঁ মায়া" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"নিৰিবিলি গোধূলি" |rowspan="2" |জুবিন গাৰ্গ, কবিতা কৃষ্ণমূৰ্তি | |- |"উজাগৰী বুকুতে" | |- |"দূৰে দূৰে" |rowspan="4" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"জোনাক গোলা" | |- |"উন্মনা" | |- |"জোনাকে কাণে কাণে" | |- |"ফুলেৰে সজালোঁ" |কবিতা কৃষ্ণমূৰ্তি | |- |rowspan="7" |১৯৯৫ ! rowspan="7" |''আশা'' |"আশা মোৰ আশা" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"তুমি যদি কোৱা" |জুবিন গাৰ্গ, সবিতা শৰ্মা | |- |"জ্বলিলা পুৰিয়া" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"মুৰ মন" |rowspan="2" |জুবিন গাৰ্গ, সবিতা শৰ্মা | |- |"আমি যেন" | |- |"অভিমনী মন" |rowspan="2" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"তুমি জানানে" | |- |rowspan="16" |১৯৯৬ ! rowspan="8" |''জুবিনৰ গান'' |"এতিয়া আছে মাথোঁ" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"উমি উমি" |জুবিন গাৰ্গ, [[মহালক্ষ্মী আয়াৰ]] | |- |"লাহে লাহে" |rowspan="4" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"এতিয়াও সাৰে আছোঁ" | |- |"আঁকিলোঁ ছবিখনি" | |- |"তুমি নিদিয়া" | |- |"উজাগৰি নিশাটি উতলা মন" |জুবিন গাৰ্গ, [[হেমা ছৰদেশাই]], মহালক্ষ্মী আয়াৰ | |- |"এন্ধাৰ হ'ব নোৱাৰোঁ" |জুবিন গাৰ্গ | |- ! rowspan="8" |''ৰং'' |"ৰং তুমি হোবানে" |জুবিন গাৰ্গ, মহালক্ষ্মী আয়াৰ | |- |"তুমি দূৰ অতীতৰ" |rowspan="4" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"এতিয়া কথাটো" | |- |"সেউজীয়া মন" | |- |"জোন বেলি" | |- |"আজি তুমি নহ'লে" |জুবিন গাৰ্গ, মহালক্ষ্মী আয়াৰ | |- |"বৰষা যেতিয়া নামে" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"মোৰো যে" |জুবিন গাৰ্গ | |- |rowspan="8" |১৯৯৭ ! rowspan="8" |''মুক্তি'' |"ফুল ফুলক" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"চকুৱে চকুৱে" |জুবিন গাৰ্গ, জংকী বৰঠাকুৰ | |- |"সোণেৰে সজোৱা" |rowspan="4" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"মেঘৰ বৰণ" | |- |"অবাক অবাক" | |- |"প্ৰতিটো প্ৰহৰ" | |- |"উজলাই ৰাখিছোঁ" |rowspan ="2" |জুবিন গাৰ্গ, জংকী বৰঠাকুৰ | |- |"মুক্তি" | |- |rowspan="12" |১৯৯৮ ! rowspan="4" |''স্নিগ্ধ জোনাক'' |"নাচাবা চকুলে" |জুবিন গাৰ্গ, [[পাপন]] | |- |"এই কিনো হৈ যায়" |rowspan="2" |উদিত নাৰায়ণ | |- |"কলেজীয়া" | |- |"ফাগুন আহিলে" |[[মহালক্ষ্মী আয়াৰ]] | |- ! rowspan="8" |''শব্দ'' |"কঁকাল খামুচিয়া" |rowspan="2" |জুবিন গাৰ্গ, মহালক্ষ্মী আয়াৰ | |- |"এতিয়া জোনাকে" | |- |"কোনোবা ৰিঙিয়াই" |rowspan="6" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"নকবা নকবা" | |- |"মন হেৰুৱা" | |- |"জগত পোহৰ কৰি" | |- |"ৰৈ ৰৈ বিনালে" | |- |"শব্দ" | |- |rowspan="9" |১৯৯৯ ! rowspan="8" |''মেঘৰ বৰণ'' |"যদিহে জোন তৰা" |জুবিন গাৰ্গ, মহালক্ষ্মী আয়াৰ | |- |"তুমি চোৱা যেতিয়া" |rowspan="3" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"জ্বলি উঠা" | |- |"জ্বলোৱা হিয়া মোৰ" | |- |"পাহাৰী গাভৰু" |উদিত নাৰায়ণ | |- |"আগলি কলাপাত" |মহালক্ষ্মী আয়াৰ | |- |"পূৰ্ণিমা জোন তুমি" |জুবিন গাৰ্গ, উদিত নাৰায়ণ, মহালক্ষ্মী আয়াৰ, সাগৰিকা | |- |"বুকুৰে ভিতৰত" |উদিত নাৰায়ণ | |- ! ''সোণাৰু '৯৯'' |"জোনমা মোৰ মৰমী" |জুবিন গাৰ্গ, শান্তা উজিৰ | |- |rowspan="8" |২০০০ ! rowspan="8" |''পাখি'' |"পাখি পাখি" |rowspan="6" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"আহে বা নাহে" | |- |"তুমি দিনৰ" | |- |"পাখি মেলি দিয়ে" | |- |"চকু মেলা" | |- |"আঙুলি কাটিলোঁ" | |- |"দুগালতে যেন" |জুবিন গাৰ্গ, প্ৰণিতা | |- |"শিকোলি" |জুবিন গাৰ্গ, মন্দাকিনী | |- |rowspan="8" |২০০১ ! rowspan="8" |''পাঞ্চই'' |"বৰষুণত কথা" |rowspan="2" |দিগন্ত ভাৰতী |- |"সোণ ৰ'দৰ আঁহে আঁহে" | |- |"সঁচা মৰমে" |দিগন্ত ভাৰতী, বৰ্ণালী দাস | |- |"ফাগুনৰ পচোৱা" |rowspan="5" |বৰ্ণালী দাস | |- |"ফুল ফুলা বতৰতে" | |- |"দুখৰ বাঁহী" | |- |"সেমেকা এই" | |- |"বতাহত শুনিলোঁ" | |- |rowspan="8" |২০০২ ! rowspan="8" |''শিশু'' |"ভবা কথা" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"মুগ্ধ হিয়া মোৰ" |জুবিন গাৰ্গ আৰু জংকী বৰঠাকুৰ | |- |"কাৰ পৰশ" |rowspan="3" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"নিদিয়া নিদিয়া" | |- |"দিয়া ঘূৰাই দিয়া" | |- |"আউশিৰ জোন মোৰ" |জংকী বৰঠাকুৰ | |- |"শান্তি দিয়া" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"কাঁহী বাটি" |জুবিন গাৰ্গ, চুজেন ডি মেলো | |- |২০০৩ ! ''চিনাকি মন'' |"ভাল পাও নে" |rowspan="11" |জুবিন গাৰ্গ |- |rowspan="10" |২০০৪ ! ''লাজুকী মন'' |"ধিনিকী ধিন দাও" |- ! rowspan="9" |''যন্ত্ৰ'' |"মাইনা মাইনা" |- |"যন্ত্ৰ" |- |"এই মায়াৰ ধৰাত" |- |"নেজানো মন ডোলে" |- |"অলপ শান্তি দিয়া" |- |"আই লাভ ইউ" |- |"তোমাৰ মিঠা এই চাৱনী" |- |"মাজুলীৰ এজনী" |- |"অ মোৰ আপোনাৰ দেশ" |- |rowspan="16" |২০০৬ ! rowspan="8" |''বৰষুণ'' |"কৰ এজাক" |[[অনিন্দিতা পাল]] |- |"দিয়া মোক দিয়া" |জুবিন গাৰ্গ, অনিন্দিতা পাল |- |"টোপাল টোপাল" |rowspan="10" |জুবিন গাৰ্গ |- |"অ মোৰ ৰণৰ তেজিঘোঁৰা" |- |"এপাহি বুকুতে" |- |"আনে যোৱা বাটে" |- |"আজি পুণ্য" |- |"বেলি পৰোঁ পৰোঁ হ'ল" |- ! rowspan="8" |''মুখা'' |"মুখা" |- |"মিঠা প্ৰেম" |- |"পামনে মই ঘূৰাই" |- |"নিয়ৰৰে ফুল" |- |"দুচকুৰে নীলাৰে" |জুবিন গাৰ্গ, অৰুনিমা ভট্টাচাৰ্য |- |"নিয়ৰে" |rowspan="3" |জুবিন গাৰ্গ |- |"বুকুতে বুকুখন" |- |"বেবী বুলি লাহেকৈ" |} ==সংগীত পৰিচালক হিচাপে== {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" | বৰ্ষ ! এলবাম/চলচ্চিত্ৰ ! scope="col" | গীত ! scope="col" | কণ্ঠশিল্পী ! scope="col" | তথ্যসূত্ৰ |- | rowspan="14" |২০০০ ! rowspan="8" |''[[তুমি মোৰ মাথোঁ মোৰ]]'' | পোহৰৰে চাকি |জুবিন গাৰ্গ, লুনা সোণোৱাল | |- |এতিয়া হিয়া মোৰ |জুবিন গাৰ্গ | |- |কিযে পালোঁ |জুবিন গাৰ্গ | |- |কোনো ৰিঙিয়ায় |জুবিন গাৰ্গ | |- |চকু মেলি চাওঁতে |জুবিন গাৰ্গ | |- |মায়াবী এই ৰাতি |জুবিন গাৰ্গ | |- |গুণ্ গুণ্ |জুবিন গাৰ্গ | |- |ৰ'দ আজি কেনি পাওঁ |জুবিন গাৰ্গ | |- ! rowspan="6" |''[[হিয়া দিয়া নিয়া]]'' |নহ'লে পৰিচয় |জুবিন গাৰ্গ | |- |বুকু ভৰা |মালবিকা বৰা | |- |মলয়াৰ দুপাখিত |[[জুবিন গাৰ্গ]], [[তৰালী শৰ্মা]] | |- |কথাটো বুজিলোঁ |জুবিন গাৰ্গ, তৰালী শৰ্মা | |- |মিছাতে মিছাতে |[[জুবিন গাৰ্গ]], দিগন্ত কলিতা, [[হিৰণ্য ডেকা]], [[চেতনা দাস]] | |- |মিঠা মিঠা |জুবিন গাৰ্গ, দেৱজিৎ চৌধুৰী, শান্তা উজীৰ | |- |rowspan="6" |২০০০ ! rowspan="5" |''মৰমে মৰম জানে'' |মৰমে মৰম জানে (শীৰ্ষক গীত) |[[অভিজিৎ ভট্টাচাৰ্য]], অনুৰাধা পৌড়ৱাল | |- |কলেজ ক্লাছ হ'লে |জোজো, মিতালী চৌধুৰী | |- |মা কালি চোৱা চকু মেলি |শান্তা উজীৰ | |- |তামোল |জুবিন গাৰ্গ, মিলি | |- |কৰ্ম আমাৰ ধৰ্ম |বিনোদ ৰাঠোড়, মিতালী চৌধুৰী |- ! ''[[দাগ (চলচ্চিত্ৰ)|দাগ]]'' |সকলো গান |জুবিন গাৰ্গ, দিগন্ত ভাৰতী, শাস্বতী ফুকন, মহালক্ষ্মী আয়াৰ | |- |rowspan="10" |২০০১ ! rowspan="3" |''শেষ উপহাৰ'' |পৰিচয় বিহীন |জিণ্টি দাস | |- |আমাৰ দুচকুতে |জুবিন গাৰ্গ | |- |পাহাৰে সীমনা |সংগীতা হাজৰিকা | |- ! ''অন্য এক যাত্ৰা'' |দুখৰ সাগৰ |জুবিন গাৰ্গ | |- ! rowspan="6" |''[[নায়ক (চলচ্চিত্ৰ)|নায়ক]]'' |মনতে নো আজি |জুবিন গাৰ্গ, অৰ্ণৱ | |- |লাহে লাহে বাঢ়িছে |জুবিন গাৰ্গ, শাস্বতী ফুকন | |- |কিনো সুৰীয়া |জুবিন গাৰ্গ, পামেলা | |- |মন গহনত |জুবিন গাৰ্গ, ছান, পামেলা জৈন, সাগৰিকা | |- |নায়ক হ'ব |জুবিন গাৰ্গ | |- |মতলীয়া বতাহে |[[জুবিন গাৰ্গ]], [[মহালক্ষ্মী আয়াৰ]] | |- |rowspan ="8" |২০০২ ! rowspan="8" |''[[প্ৰেম আৰু প্ৰেম]]'' |"চকুৱে চকুৱে" |জুবিন গাৰ্গ, ববিতা শৰ্মা | |- |"মুকুতা মুকুতা" |শ্ৰুতজয় দাস, নিৰ্মালি দাস | |- |"প্ৰেম আৰু প্ৰেম" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"বিয়পি বিয়পি" |জুবিন গাৰ্গ, বৃষ্টি | |- |"মমৰ শিখাটি" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"মুকলি মন" |জুবিন গাৰ্গ আৰু chorus | |- |"বৰ মজা নহয়" |জুবিন গাৰ্গ, কাশ্মীৰী শইকীয়া বৰুৱা | |- |"মৰম এধানি মৰম" |জুবিন গাৰ্গ, অনিন্দিতা পাল | |- |rowspan ="6" |২০০২ ! rowspan="6" |''[[কন্যাদান (চলচ্চিত্ৰ)|কন্যাদান]]'' |"ঊল গুঠিব জানানে" |জুবিন গাৰ্গ, মহালক্ষ্মী আয়াৰ, শাশ্বতী ফুকন | |- |"বান্ধৈ ঐ" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"চোৱা চোৱা" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"সোণ ৰূপেৰেও" |[[জুবিন গাৰ্গ]], [[মানস ৰবীন]], জংকী বৰঠাকুৰ | |- |"লহিয়ালে ৰঙা বেলি" |জুবিন গাৰ্গ, শাস্বতী ফুকন | |- |"নীলা নীলা" |[[জুবিন গাৰ্গ]], [[কল্পনা পাটোৱাৰী]] | |- |rowspan ="7" |২০০২ ! rowspan = "7" |''জোনাকী মন'' |"অচিনা দেশত" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"বগে ধকে ধকি" |জুবিন গাৰ্গ, শাশ্বতী ফুকন | |- |"তুমি সুৰীয়া" |জুবিন গাৰ্গ, কাশ্মীৰী শইকীয়া বৰুৱা | |- |"ফুলে ফুলে" |জুবিন গাৰ্গ, অৰ্ণৱ, পামেলা জৈন, [[শান]], সাগৰিকা | |- |"তুমি জানানে" |পামেলা জৈন আৰু chorus | |- |"জোনাকে জোনাকে" |পামেলা জৈন আৰু chorus | |- |"আঙুল বুলালে" |জুবিন গাৰ্গ, ববিতা শৰ্মা | |- |rowspan="7" |২০০২ ! rowspan="7" |''[[জীৱন নদীৰ দুটি পাৰ]]'' |"এই ঘৰ আমাৰ" |জুবিন গাৰ্গ, জংকী, প্ৰেম, অৰ্ণৱ | |- |"কঁকাল খামুচিয়া" |জুবিন গাৰ্গ, মহালক্ষ্মী আয়াৰ | |- |"প্ৰীতিৰে জুৰি" |জুবিন গাৰ্গ, ৰূপাংকিতা পাপৰি | |- |"জীৱন নদীৰ দুটি পাৰ" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"বিবাভৰীয়া আমাৰে" |জুবিন গাৰ্গ, কাশ্মীৰী শইকীয়া | |- |"উমি উমি" |জুবিন গাৰ্গ, মহালক্ষ্মী আয়াৰ | |- |"কিয়নো জ্বলি" |জুবিন গাৰ্গ | |- |rowspan ="8" |২০০৩ ! rowspan = "8" |''অগ্নিশিখা'' |"মহাদেৱ কেনি গ'ল" |জুবিন গাৰ্গ, মানস ৰবীন, মৌচুমী চহৰীয়া, দীপক | |- |"এছাটি প্ৰণয়ৰ" |জুবিন গাৰ্গ, মিতালী চৌধুৰী | |- |"জীৱনে প্ৰতি পলে" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"তুমি সোণ আমাৰে" |জুবিন গাৰ্গ, মৌচুমী চহৰীয়া | |- |"কাৰোবাৰ চকুৱে" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"তুমি সোণ আমাৰে" (Sad Version) |উৎপল শৰ্মা | |- |"জীৱনে প্ৰতি খোজে" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"ওম প্ৰজাপতয়ে" |জুবিন গাৰ্গ | |- |rowspan ="7" |২০০৩ ! rowspan ="7" |''প্ৰিয়া মিলন'' |"ভালপাওঁ বুলি" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"সপোনৰ মৰমী" |rowspan="2" |জুবিন গাৰ্গ, শাশ্বতী ফুকন | |- |"মৰাই চৰাই" | |- |"কাম কাম" |জুবিন গাৰ্গ, নিৱেদিতা | |- |"ফুলে ফুলে কতো ৰং" |জুবিন গাৰ্গ, শাশ্বতী ফুকন | |- |"নাই একো নাই" |জুবিন গাৰ্গ, নিৰ্মালি দাস | |- |"মনৰে প্ৰিয়া মোৰ" |জুবিন গাৰ্গ | |- |rowspan ="8" |২০০৩ ! rowspan ="8" |''[[বিধাতা (চলচ্চিত্ৰ)|বিধাতা]]'' |"ধুনীয়া ধুনীয়া" |জুবিন গাৰ্গ, পৰিণীতা বৰঠাকুৰ, সৌৰিন, শাশ্বতী ফুকন | |- |"আঁতৰি আঁতৰি" |জুবিন গাৰ্গ, শাশ্বতী ফুকন | |- |"টেটেৰা টেটেৰা" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"আলফুলে সাঁবটি" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"বিধাতা" (Theme Song) |জুবিন গাৰ্গ | |- |"যা যা আঁতৰি যা" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"হৰিবোল" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"শ্যামকানু" |শাশ্বতী ফুকন | |- |rowspan ="8" |২০০৩ ! rowspan ="8" |''জুমন সুমন'' |"সপোনে দিঠকে" |জুবিন গাৰ্গ, শাশ্বতী ফুকন | |- |"তুমি জানানে" |জুবিন গাৰ্গ, ভিটালী দাস | |- |"কাৱালি" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"নাচ নাচনে" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"হাঁহি হাঁহি" |জুবিন গাৰ্গ, কল্লোল | |- |"মৰিয়ে যা" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"হালধি মাহেৰে" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"ক'লা ক'লা" |জুবিন গাৰ্গ | |- |rowspan ="6"|২০০৪ ! rowspan ="6"|''[[বাৰুদ (চলচ্চিত্ৰ)|বাৰুদ]]'' |"দেশখন" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"সমাজকে" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"দেখোঁ যে স্বপ্ন" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"মনৰে" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"পূজা আহা" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"ঘমকে পৰা" |পদ্মিনী কোহলাপুৰী | |- |rowspan ="5"|২০০৪ ! rowspan ="5"|''ৰং'' |"এঠেঙীয়া বগলী" |জুবিন গাৰ্গ, সুবাসনা দত্ত | |- |"ছাঁয়াৰ দৰে" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"ৰং তুমি" |জুবিন গাৰ্গ, মহালক্ষ্মী আয়াৰ | |- |"ঘৰ আমাৰ" |শাশ্বতী ফুকন, মহালক্ষ্মী আয়াৰ, পদ্মিনী কোহলাপুৰী | |- |"মৰুভূ তুমি" |জুবিন গাৰ্গ, শাশ্বতী ফুকন | |- |rowspan ="2"|২০০৪ ! rowspan ="2"|''[[দীনবন্ধু (চলচ্চিত্ৰ)|দীনবন্ধু]]'' |"ক'ৰ এজাক" |অনিন্দিতা পাল | |- |"দিয়া মোক দিয়া" |জুবিন গাৰ্গ, অনিন্দিতা পাল | |- |rowspan ="4"|২০০৬ ! rowspan ="4"|''[[অধিনায়ক (চলচ্চিত্ৰ)|অধিনায়ক]]'' |"আজি এনে ঘটনা হ'ল" |জুবিন গাৰ্গ, মানস ৰবীন | |- |"অচিনাকি দুটি" |জুবিন গাৰ্গ, নৱনীতা বৰা | |- |"সপোনৰ পাহে পাহে" |জুবিন গাৰ্গ, অনিন্দিতা পাল | |- |"পছোৱা বলিছে" |জুবিন গাৰ্গ, ভিটালী দাস | |- |rowspan="4" |২০০৮ ! rowspan="4" |[[মন যায়]] |"মন যায়" |rowspan="3" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"ধীৰে ধীৰে হেৰাই যায়" | |- |"অনুৰাগ এতিয়া" | |- |"হাঁহি হাঁহি" |দিগন্ত ভাৰতী | |- | rowspan="12" |২০১৯ ! rowspan="5" |''[[ৰত্নাকৰ (চলচ্চিত্ৰ)|ৰত্নাকৰ]]'' | | | |- | | | |- | | | |- | | | |- | | | |- ! rowspan="6" |''[[কাঞ্চনজংঘা]]'' | | | |- | | | |- | | | |- | | | |- | | | |- | | | |- ! ''প্ৰতিঘাত'' | | | |- | rowspan="5" |২০২২ ! rowspan="5" |''ডক্টৰ বেজবৰুৱা ২'' |"জিলিকা জিলিকি" |জুবিন গাৰ্গ, Synicha | |- |"কি নাম দি মাতিম" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"ফুল ফুল" |জুবিন গাৰ্গ, জুবলী | |- |"মইনা কোন বিধাতাই" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"শীৰ্ষ সংগীত" |জুবিন গাৰ্গ | |- | rowspan="5" |২০২৩ ! ''যুদ্ধ'' |"এই মায়াৱী ৰাতি" |জুবিন গাৰ্গ, Synicah | |- ! rowspan="4" |''ৰাঘৱ'' |"মা" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"চাৰি চকা" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"চিলমিল টোপনিতে" |জুবিন গাৰ্গ, মহালক্ষ্মী আয়াৰ | |- |"চাৰি চকা" (ফিল্ম ভাৰ্চন) |জুবিন গাৰ্গ, প্ৰবীণ বৰা |- |rowspan="6" |২০২৪ ! rowspan="6" |''চিকাৰ'' |"একাদশী ৰাতিয়ে" |জুবিন গাৰ্গ, আচুৰ্য বৰপাত্ৰ | |- |"সাতৰংগী" |জুবিন গাৰ্গ, পৰীস্মিতা ফুকন | |- |"কিয় বুকুতে" | | |- |"লণ্ডন ড্ৰিমচ" |আপাচি ইণ্ডিয়ান, ঊষা উত্থুপ | |- |"একাদশী ৰাতিয়ে" (ৰিমিক্স) |জুবিন গাৰ্গ, আচুৰ্য বৰপাত্ৰ | |- |"চিকাৰ" |জুবিন গাৰ্গ, গীতাঞ্জলি দাস | |- |rowspan="9" |২০২৫ ! rowspan="4" |''[[ভাইমন দা (চলচ্চিত্ৰ)|ভাইমন দা]]'' |"এৰা এৰি" |জুবিন গাৰ্গ, মহালক্ষ্মী আয়াৰ | |- |"এৰা এৰি" (Acoustic) |জুবিন গাৰ্গ, অমৃতপ্ৰভা মহন্ত | |- |"বিয়েৰ ব্ৰেণ্ডি হুইস্কি" |প্ৰবীণ বৰা | |- |"হিয়া দিয়া নিয়া" (BGM) | |- ! rowspan="3" |''যুদ্ধ: দ্য ৱাৰিয়ৰ অব লাইফ'' |"এছাঁটি সপোনে" |জুবিন গাৰ্গ, মেঘনা বৰপূজাৰী | |- |"মিচিকিয়া দুচকুৱে" |জুবিন গাৰ্গ, সংগীতা হাজৰিকা | |- |"নীলিময় নীলা হয়" |জুবিন গাৰ্গ, Synciah | |- ! ''হোমৱাৰ্ক'' |"যন্ত্ৰ" |জুবিন গাৰ্গ | |- ! ''[[ৰৈ ৰৈ বিনালে (চলচ্চিত্ৰ)|ৰৈ ৰৈ বিনালে]]'' |"ৰৈ ৰৈ বিনালে" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | |} == গীতিকাৰ হিচাপে == {| class="wikitable plainrowheaders" |- |- style="background:#b0c4de; text-align:center; " ! style="width:33px; " | বৰ্ষ ! এলবাম ! গীতসমূহ |- style="background:#b0c4de; text-align:center; " |- |rowspan="3" | ১৯৯২ |rowspan="3" | ''অনামিকা'' | "অনামিকা" |- | "হিয়া দোহে" |- | "মনৰ নিজানত" |- |rowspan="2" | ১৯৯৪ |rowspan="2" | ''মায়া'' | "মায়া" |- | "দূৰে দূৰে" |- |rowspan="3" | ১৯৯৫ |rowspan="3" | ''আশা'' | "আশা" |- | "জলিলা পুৰীয়া" |- | "অভিমানী মন" |- |rowspan="3" | ১৯৯৬ |rowspan="3" | ''জুবিনৰ গান'' | "এতিয়া আছে মাথোঁ" |- | "উমি উমি" |- | "তুমি নিদিয়া" |- | ১৯৯৬ | ''ৰং'' | সকলো গান |- | ১৯৯৭ | ''মুক্তি'' | সকলো গান |- |rowspan="5" | ১৯৯৮ |rowspan="2" | ''স্নিগ্ধ জোনাক'' | "নাচাবা চকুলে" |- | "ফাগুন আহিলে বৈ" |- | ''শব্দ'' | |- | ''পানচই'' | |- | ''মেঘৰ বৰণ'' | সকলো গান |- |rowspan="5" | ১৯৯৯ | ''মেঘ'' | |- | ''ভোৰ দুপৰীয়া'' | |- | ''ৰাংঢালী'' | |- | ''পাখি'' | সকলো গান |- | ''সপোন'' | "সময় যেন" |- | ২০০০ | ''স্পৰ্শ'' | |- |rowspan="2" | ২০০১ | ''মেৰে লিয়ে'' | |- | ''নূপুৰ'' | |- |rowspan="3" | ২০০২ | ''শিশু'' | |- | ''বান্ধৈ'' | |- | ''সন্ধ্যা – অম্বিকাগিৰী ৰায় চৌধুৰীলৈ উৎসৰ্গিত'' | "নিটোল নিশা" |- | ২০০৩ | ''চিনাকি মন'' | |- |rowspan="2" | ২০০৪ | ''যন্ত্ৰ'' | সকলো গান |- | ''তোমাৰ আকাশ'' | |- | ২০০৫ | ''বৰষুণ'' | |- |rowspan="2" | ২০০৬ |rowspan="2" | ''মুখা'' | "মুখা মুখা" |- | "চুইট লাভ" |- | ২০০৭ | ''তুমি'' | |- |rowspan="2" | ২০০৮ | ''জোনাকী মন'' | "বগাকৈ বগলী" |- | ''ৰুমাল'' | সকলো গান |- | ২০১১ | ''বাঁহী'' | |- |rowspan="3" | ২০১২ | ''ৰুনজুন'' | |- | ''সোণালী মন'' | |- | ''ৰক'' | |- | ২০১৩ | ''পাকীজা'' | সকলো গান |- | ২০১৪ | ''পথ'' | |- | ২০১৭ | ''তুমি আহিবানে'' | |- | ২০১৯ | ''মা'' | |- | ২০২০ | ''চিলা'' | |} ==গীটাৰিষ্ট হিচাপে== বেছিভাগ এলবামতে বহু সংগীতজ্ঞৰ নামৰ ক্ৰেডিট দিয়া হোৱা নাছিল যদিও নিৰ্বাচিত কেইটামান গীতত গীটাৰ বজোৱাৰ বৈশিষ্ট্য আছিল, যিটো তেওঁৰ ক্ৰেডিট নাছিল। তলত তলত দিয়াবোৰ দিয়া হৈছিল: {| class="wikitable plainrowheaders" |- |- style="background:#b0c4de; text-align:center;" ! style="width:33px;" |বৰ্ষ ! এলবাম ! গীত ! কণ্ঠশিল্পী |- style="background:#b0c4de; text-align:center;" |- |১৯৯৭ |''দুনীয়া'' |"দুনীয়া" (শীৰ্ষগীত) |ৰাগেশ্বৰী |- |২০০১ |''অনলি ইউ'' |"তুম হো মেৰে" |শিখা |- |} ==বাহ্যিক সংযোগ== * [https://fb.com/ZUBEENsOFFICIAL ফেচবুকত জুবিন গাৰ্গ] ==আৰু চাওক== * [[জুবিন গাৰ্গ]] * [[হাচটেগ জাষ্টিচ ফ'ৰ জুবিন গাৰ্গ]] ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:জুবিন গাৰ্গ]] [[শ্ৰেণী:গীত]] [[শ্ৰেণী:অসমীয়া গীত]] 00nahoopwdl3ce5rjtgcn0gf5qul9q9 606190 606187 2026-05-13T19:13:56Z Abhiraj Mohan 31 31070 /* গীটাৰিষ্ট হিচাপে */ 606190 wikitext text/x-wiki [[File:Zubeen Garg in Audio Release of "Zindagi".jpg|thumb|২০০৭ চনত ''জিন্দাগী''ৰ অডিঅ’ মুক্তিত জুবিন গাৰ্গ]] [[File:Zubeen EUphuism.JPG|thumb|২০১১ চনত লাইভত কণ্ঠদান কৰা জুবিন গাৰ্গ]] '''[[জুবিন গাৰ্গ]]''' (১৯৭২–২০২৫) এগৰাকী ভাৰতীয় গায়ক-গীতিকাৰ; যি মূলতঃ [[অসমীয়া]], [[বাংলা]] আৰু [[হিন্দী]] চলচ্চিত্ৰ আৰু সংগীতৰ লগত জড়িত আছিল। ৩৩বছৰীয়া কেৰিয়াৰত তেওঁ [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]], [[হিন্দী ভাষা|হিন্দী]], [[বঙালী ভাষা|বঙালী]], [[বড়ো ভাষা|বড়ো]], [[কোচ ৰাজবংশী ভাষা|কোচ-ৰাজবংশী]] (কমতাপুৰী/[[গোৱালপাৰীয়া উপভাষা|গোৱালপাৰীয়া]]), চাহ বাগানীয়া, [[হাজং ভাষা|হাজং]], [[মিচিং ভাষা|মিচিং]], [[কাৰ্বি ভাষা|কাৰ্বি]], [[গাৰো ভাষা|গাৰো]], [[ৰাভা ভাষা|ৰাভা]], পাতিৰাভা, [[ডিমাচা ভাষা|ডিমাচা]], [[আহোম ভাষা|টাই-আহোম]], [[দেউৰী ভাষা|দেউৰী]], [[নেপালী ভাষা|নেপালী]], [[ভোজপুৰী ভাষা|ভোজপুৰী]], [[বিষ্ণুপ্ৰিয়া মণিপুৰী ভাষা|বিষ্ণুপ্ৰিয়া মণিপুৰী]], [[ককবৰক ভাষা|ককবৰক]], [[ওড়িয়া ভাষা|ওড়িয়া]], [[তামিল ভাষা|তামিল]], [[তেলুগু ভাষা|তেলুগু]], [[কন্নড় ভাষা|কন্নড়]], [[ইংৰাজী ভাষা|ইংৰাজী]], আদি, গালো, তিৱা, নিচি, [[মালয়ালম ভাষা|মালয়ালম]], [[মাৰাঠী ভাষা|মাৰাঠী]], [[সংস্কৃত]], [[সিন্ধী]], [[উৰ্দু]] ইত্যাদি ৪০টা ভিন্ন ভাষাত ৩৮ হাজাৰতকৈ অধিক গীত ৰেকৰ্ডিং কৰিছিল।<ref name=":13">{{Citation |title=He is a young man who has preserved 35,000 songs of Zubeen Garg from 'Anamika' to 'Maya' | date=18 November 2022 |url=https://www.youtube.com/watch?v=WdwhYtMoJuc |language=en |access-date=2022-11-20}}</ref><ref>{{Citation |title='After singing 35,000 songs, I don't need to take the Best Singer award' | date=13 March 2023 |url=https://www.youtube.com/watch?v=dJWoPZknc0w |access-date=2023-03-13 |language=en}}</ref> তেওঁ প্ৰায়ে একেটা বছৰতে আঠশতকৈ অধিক গীত ৰেকৰ্ডিং কৰিছিল<ref name=":14">{{Cite web |title=I am a super-confident person: Zubeen Garg |date=22 April 2008 |url=https://www.oneindia.com/2008/04/22/i-am-a-super-confident-person-zubeen-garg-1208849715.html}}</ref><ref name=":15">{{Cite news |title=Zubeen is a born singer |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/zubeen-is-a-born-singer/articleshow/2480292.cms |access-date=2022-11-30 |website=The Times of India |date=23 October 2007 |language=en}}</ref> আৰু এবাৰ এটা নিশাতে ৩৬টা গীত ৰেকৰ্ডিং কৰিছিল।<ref name=":9">{{Cite web |date=2007-11-06 |title=For the sound of music |url=http://www.hindu.com/mp/2007/11/03/stories/2007110351381400.htm |access-date=2022-11-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071106061809/http://www.hindu.com:80/mp/2007/11/03/stories/2007110351381400.htm |archive-date=6 November 2007 |archivedate=2007-11-06 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20071106061809/http://www.hindu.com/mp/2007/11/03/stories/2007110351381400.htm |deadurl=yes }}</ref><ref name=":1">{{Citation |title=NKTV - জুবিন গাৰ্গ - য'ত শেষ তাৰপৰাই আৰম্ভ, 'জনসাধাৰণ' LIVE {{!}} Facebook |url=https://www.facebook.com/nktvNE/videos/%E0%A6%9C%E0%A7%81%E0%A6%AC%E0%A6%BF%E0%A6%A8-%E0%A6%97%E0%A6%BE%E0%A7%B0%E0%A7%8D%E0%A6%97-%E0%A6%AF%E0%A6%A4-%E0%A6%B6%E0%A7%87%E0%A6%B7-%E0%A6%A4%E0%A6%BE%E0%A7%B0-%E0%A6%AA%E0%A7%B0%E0%A6%BE%E0%A6%87-%E0%A6%86%E0%A7%B0%E0%A6%AE%E0%A7%8D%E0%A6%AD-%E0%A6%9C%E0%A6%A8%E0%A6%B8%E0%A6%BE%E0%A6%A7%E0%A6%BE%E0%A6%B0%E0%A6%A3-live/528448252064550/ |access-date=2022-05-19 |language=en}}</ref> ==[[অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ|অসমীয়া চলচ্চিত্ৰৰ]] গীত== {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" | বৰ্ষ ! scope="col" | চলচ্চিত্ৰ ! scope="col" | গান ! scope="col" | সংগীত পৰিচালক ! scope="col" | গীতিকাৰ ! scope="col" | সহশিল্পী ! scope="col" | তথ্যসূত্ৰ |- | rowspan="2" |১৯৯৮ ! ''[[যৌৱনে আমনি কৰে]]'' |"বুকু দুৰু দুৰু" |ভূপেন উজিৰ |[[হেমন্ত দত্ত]] | একক |<ref>{{Citation |title=Buku Duru Duru Lage Kiyo Baru // Hits of Zubeen Garg // Jouwane Aamoni Kore (1998) | date=March 2018 |url=https://www.youtube.com/watch?v=dgT43nBUcos |language=en |access-date=2022-10-30}}</ref><ref>{{Citation |title=Buku Duru Duru (feat. Zubeen Garg) by Bhupen Uzir |date=2020-07-27 |url=https://music.apple.com/us/album/buku-duru-duru-feat-zubeen-garg/1524700952?i=1524700954 |language=en-US |access-date=2023-01-05 |archivedate=2023-01-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230105164100/https://music.apple.com/us/album/buku-duru-duru-feat-zubeen-garg/1524700952?i=1524700954 }}</ref> |- ! ''[[বুকুৰ মাজত জ্বলে]]'' |"তুমিয়েই দিলাহি মিঠাকৈ" |জয়ন্ত দাস |[[চাৰু গোহাঁই]] |[[মহালক্ষ্মী আয়াৰ]] |<ref>{{Citation |title=Film : Bukur Majot Jole_(1999) {{!}} Assamese Film Song | date=23 May 2020 |url=https://www.youtube.com/watch?v=lhLoA5BsorQ |language=en |access-date=2022-10-30}}</ref><ref>{{Citation |title=Tumiyei Dilahi Mithakoi (Bukur Maajot Jole) Movie Video Song, Assamese Movie Song, Barsha Raani |url=https://www.youtube.com/watch?v=wokJNoikyUU |language=en |access-date=2022-11-01}}</ref><ref>{{Cite web |last=Boruah |first=Pallab Saikia, Kulendra Bora, Tinkumoni |title=Assamese Songs with Lyrics : Collection of Old and New Assamese Songs |url=https://geetsankalan.com/lyrics/Tumie_Dilahi_Mitha_Koi |access-date=2022-11-01 |website=geetsankalan.com |language=en}}</ref> |- | rowspan="18" |১৯৯৯ ! ''মহাৰথী'' |"সোণ নালাগে ৰূপ নালাগে" | | |একক | |- ! rowspan="3" |''[[মৰম নদীৰ গাভৰু ঘাট]]'' |"মৰম নদীৰ গাভৰু ঘাট" | [[জুবিন গাৰ্গ]] | | rowspan="2" |[[মহালক্ষ্মী আয়াৰ]] |<ref>{{Citation |title=Morom Nodir Gabharu Ghat (1999) // Title song // Sung by Zubeen Garg & Mahalakshmi Iyer | date=28 July 2017 |url=https://www.youtube.com/watch?v=q9Kc6sjIx7s |language=en |access-date=2022-10-30}}</ref> |- |"বুকুৰে ভাষা মোৰ নোপোৱানে" | rowspan="2" | অতুল মেধি | |<ref>{{Citation |title=Bukure Bhaxa Mor Buji Nopowane // Hits of Zubeen & Mahalakshmi Iyer // Morom Nodir Gabharu Ghat (1999) | date=21 March 2018 |url=https://www.youtube.com/watch?v=I298ue_FAew |language=en |access-date=2022-10-30}}</ref> |- |"কি কৰোঁ কি কৰোঁ নাজানো" | |একক |<ref>{{Citation |title=Ki Koru Ki Koru Nejano // Best of Zubeen Garg & Bikram Hazarika // Morom Nodir Gabharu Ghat (1999) | date=20 July 2018 |url=https://www.youtube.com/watch?v=DcVQCQCikBI |language=en |access-date=2022-10-30}}</ref> |- ! ''প্ৰিয়া অ' প্ৰিয়া'' |"তুমি মৰমৰে" |[[মানস ৰবীন]] |দিগন্ত ভাৰতী |শান্তা উজিৰ |<ref>{{Citation |title=Tumi Moromore |date=2019-09-26 |url=https://open.spotify.com/track/04YV5Y7uanWMwlgovxnnyz |language=en |access-date=2022-11-05}}</ref> |- ! rowspan="6" |''[[হিয়া দিয়া নিয়া]]'' |"নহ'লে পৰিচয়" | rowspan="13" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | rowspan="6" |হেমন্ত দত্ত, দিগন্ত ভাৰতী, জীমণি চৌধুৰী |একক |<ref>{{Citation |title=Nohole Parichoi Hiyare - Original |date=2021-10-05 |url=https://open.spotify.com/track/2QLoE6D5or50kzCe7O3nXQ |language=en |access-date=2023-01-10}}</ref> |- |"মলয়াৰ দুপাখিত" |[[তৰালী শৰ্মা]] |<ref>{{Citation |title=Malayar Pakhi - Original |date=2021-10-05 |url=https://open.spotify.com/track/3Opgmr8QMJH7HIZdDMlzLA |language=en |access-date=2023-01-10}}</ref> |- |"কথাটি বুজিলোঁ" |[[তৰালী শৰ্মা]] |<ref>{{Citation |title=Kothati Bhujila - Original |date=2021-10-05 |url=https://open.spotify.com/track/6gtZ992bJV9wWfydsMyC75 |language=en |access-date=2023-01-10}}</ref> |- |"মিছাতে মিছাতে" |দিগন্ত ভাৰতী, [[চেতনা দাস]], [[হিৰণ্য ডেকা]] |<ref>{{Citation |title=Misate Misate - Original |date=2021-10-05 |url=https://open.spotify.com/track/3rimAAGopr69uTibYQCBqc |language=en |access-date=2023-01-10}}</ref> |- |"হিয়া দিয়া নিয়া (থিম)" |একক |<ref>{{Citation |title=Hiya Diya Niya - Theme - Original |date=2021-10-05 |url=https://open.spotify.com/track/5fJyqS35hbmi7QYFlKhBYM |language=en |access-date=2023-01-10}}</ref> |- |"মিঠা মিঠা" |দেৱজিৎ চৌধুৰী, শান্তা উজিৰ, মালবিকা বৰা |<ref>{{Citation |title=Mitha Mitha - Original |date=2021-10-05 |url=https://open.spotify.com/track/18ZTyTiIMO7N0pFk7TZ7hB |language=en |access-date=2023-01-10}}</ref> |- ! rowspan="7" |[[তুমি মোৰ মাথোঁ মোৰ]] |"মায়াৱী এই ৰাতি" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |অজ্ঞাত | rowspan="7" |<ref>{{Citation|title=Tumi Mur Mathu Mur (2000) – IMDb|url=http://www.imdb.com/title/tt8561732/soundtrack|access-date=18 September 2019}}</ref> |- |"গুণ গুণ" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |লুনা সোণোৱাল |- |"পোহৰৰে চাকি" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |লুনা সোণোৱাল |- |"কি যে পালোঁ তোমাক" |দিগন্ত ভাৰতী |মালবিকা বৰা |- |"এতিয়া হিয়া মোৰ" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | rowspan="3" |একক |- |"কোনে ৰিঙিয়ায়" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |- |"চকু মেলি চাওঁতে" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |- | rowspan="15" |২০০০ ! rowspan="4" |''আছেনে কোনোবা হিয়াত'' |"মৌ সনা কথাৰে" | rowspan="3" |মনোজ শৰ্মা |মনোজ শৰ্মা |অজ্ঞাত |<ref>{{Cite web|title=|url=https://mirchiassam.com/fileDownload/5049/mousona_kothare|archive-url=https://web.archive.org/web/20230110080411/https://mirchiassam.com/fileDownload/5049/mousona_kothare|url-status=usurped|archive-date=10 January 2023|access-date=23 September 2025|archivedate=10 January 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230110080416/https://mirchiassam.com/fileDownload/5049/mousona_kothare|deadurl=yes}}</ref> |- |"জুমি জুমি | হেমন্ত দত্ত |rowspan ="2" |[[কল্পনা পাটোৱাৰী]] |<ref>{{Cite web|title=|url=https://mirchiassam.com/fileDownload/5048/jumi_jumi|archive-url=https://web.archive.org/web/20230110080901/https://mirchiassam.com/fileDownload/5048/jumi_jumi|url-status=usurped|archive-date=10 January 2023|access-date=23 September 2025|archivedate=10 January 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230110082405/https://mirchiassam.com/fileDownload/5048/jumi_jumi|deadurl=yes}}</ref> |- | "চকু লোতকেৰে" | মনোজ শৰ্মা | |- |"দিপ-লিপ ছোৱালীয়ে" | |মনোজ শৰ্মা |<ref>{{Cite web|title=|url=https://mirchiassam.com/fileDownload/5046/dip_lip_suwaliye|archive-url=https://web.archive.org/web/20230110081622/https://mirchiassam.com/fileDownload/5046/dip_lip_suwaliye|url-status=usurped|archive-date=10 January 2023|access-date=23 September 2025|archivedate=10 January 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230110082405/https://mirchiassam.com/fileDownload/5046/dip_lip_suwaliye|deadurl=yes}}</ref> |- ! ''ভূমিপুত্ৰ'' |"মৰমে ভৰা" | rowspan="3" |জয়ন্ত দাস |ৰুবুল বৰা |একক |<ref>{{Citation |title=Morome Bhora (Full Song) - Zubeen Garg - Download or Listen Free - JioSaavn |date=1993-04-01 |url=https://www.jiosaavn.com/song/morome-bhora/JBkcWhBhfH8 |language=en-US |access-date=2023-01-10}}</ref> |- ! rowspan="2" |''জোন জ্বলে কপালত'' |"কোৱা চোন কোৱানা" |ৰুবুল বৰা |[[Shaan (singer)|ছান]], [[বাবুল সুপ্ৰিয়]], জয়ন্ত দাস |<ref>{{Citation|title=Kuasun Kuana (Music Video)|url=https://vimeo.com/719855547/|website=Vimeo|language=en-US|access-date=2022-07-08}}</ref> |- |"ৰূপহী ৰঙেদৈ" |ৰুবুল বৰা |তৰালী শৰ্মা | |- ! মৰমে মৰম জানে |"তামোল" | rowspan="6" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |ড° বীৰেন গোহাঁই |মিলি | |- ! rowspan="5" |''[[দাগ (চলচ্চিত্ৰ)|দাগ]]'' |"[[মায়াবিনী ৰাতিৰ বুকুত|মায়াবিনী]]" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |একক | rowspan="5" |<ref>{{Citation|title=Daag (2001) – IMDb|url=http://www.imdb.com/title/tt8228424/soundtrack|access-date=18 September 2019}}</ref> |- |"বতাহে বতাহে" |দিগন্ত ভাৰতী | |- |"মনলে উভতি আহে" |দিগন্ত ভাৰতী |দিগন্ত ভাৰতী |- |""বিচাৰিছোঁ কাষৰতে |দিগন্ত ভাৰতী |[[মহালক্ষ্মী আয়াৰ]] |- |""দাগ দাগ |[[জুবিন গাৰ্গ]] |একক |- ! rowspan="2" |''শেষ উপহাৰ'' |"শেষ উপহাৰ" |colspan="2"; style="text-align:center; |[[জুবিন গাৰ্গ]] |একক | |- |"হিয়াৰে মৰম |[[জে পি দাস]] |বিজয় বৰদলৈ |সংগীতা বৰঠাকুৰ | |- | ! ''সেউজী ধৰণী ধুনীয়া'' |"অ' গছে ক'ব সুধিলে" |জুবিন গাৰ্গ |আনন্দিৰাম দাস |একক | |- | ! rowspan="5" |''অন্য এক যাত্ৰা'' |"মনে মোৰ বিচাৰে" |rowspan="2" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |rowspan="2" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |[[তৰালী শৰ্মা]] |rowspan="3" | |- | |"দুখৰ সাগৰ" |একক |- | |"এনেকৈ নাচাবা তুমি" |rowspan="3" |ঋষিৰাজ দুৱৰা |rowspan="3" |অজ্ঞাত |[[কল্পনা পাটোৱাৰী]] |- | |"ফাগুনে ফুলালে ফুল" |rowspan="2" |একক | |- | |"কালে কাঢ়ি নিলে" | |- | ! rowspan="4" |''গৰম বতাহ'' |"তেনেকৈ নাচাবা" |যতীন শৰ্মা |[[জুবিন গাৰ্গ]] |[[সাগৰিকা মুখাৰ্জী]] |<ref>{{Citation|title=Tenekoi Nasaba" - Sagarika and Zubeen|url=https://www.youtube.com/watch?v=4_q6V3iDmqM|website=YouTube|language=en-US|access-date=2021-08-09}}</ref><ref>{{Cite web|title=Tenekoi Nasaba" (With Lyrics)|url=https://geetsankalan.com/lyrics/Tenekoi_Nesaba_Laj_Lagi_Jai|access-date=2021-08-10|language=en}}</ref> |- | |"ফুল ফুলে বনে বনে" |মনোজ শৰ্মা |[[হেমন্ত দত্ত]] |শান্তা উজীৰ | |- | |"মন চহৰৰ" |rowspan="2" |যতীন শৰ্মা |জুবিন গাৰ্গ, গৰিমা শইকীয়া গাৰ্গ |একক | |- | |"বহাগ মাহত গছৰ ডালত" |[[মানস ৰবীন]] |কুমাৰ ভৱেশ, দিলীপ ফাৰ্ণাণ্ডেজ, [[Shaan (singer)|ছান]], [[সাগৰিকা মুখাৰ্জী]] আৰু বহুতো |<ref>{{Cite web|title=Bohag Mahot Gosor Dalot (Assamese 12 months song) - Assamese Lyrical Video Song|url=https://www.youtube.com/watch?v=6ZDQwWRrRVQ|website=YouTube| date=21 August 2021 |language=en}}</ref> |- | rowspan="8" |২০০১ ! rowspan="7" |''[[নায়ক (চলচ্চিত্ৰ)|নায়ক]]'' |"মতলীয়া বতাহে" | rowspan="7" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | rowspan="7" |জুবিন গাৰ্গ, হেমন্ত দত্ত, দিগন্ত কলিতা |[[মহালক্ষ্মী আয়াৰ]] | rowspan="5" | |- |"লাহে লাহে" |[[মহালক্ষ্মী আয়াৰ]] |- |"মনতে নো আজি " |একক |- |"কিনো সুৰীয়া গানেৰে" |[[মহালক্ষ্মী আয়াৰ]] |- |"নায়ক হ'ব খুজি" |একক |- |"মন গহনত" |[[Shaan (singer)|ছান]], [[মহালক্ষ্মী আয়াৰ]], পামেলা জৈন, [[সাগৰিকা]] |<ref>{{Cite web|title=Mon Ghonot on JioSaavn|url=https://www.jiosaavn.com/song/mon-ghonot/FgUAcjNVcmA|access-date=2021-08-10|website=JioSaavn|date=18 July 2009 |language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=Mon Ghonot (Music Video)|url=https://www.youtube.com/watch?v=1BzeWWVox3U&t|access-date=2021-08-14|website=YouTube| date=22 July 2013 |language=en}}</ref> |- |"নায়ক- Theme Song" |rowspan="2" |একক | |- ! ''জখম'' |"জখম" |ভূপেন উজীৰ | | |- | rowspan="15" |২০০২ ! rowspan="3" |''ইমান মৰম কিয় লাগে'' |"নিবিড় মৰমে" |rowspan="3" |মনোজ শৰ্মা |rowspan="3" | |rowspan="2" |মহালক্ষ্মী আয়াৰ |<ref>{{Citation |title=Iman Morom Kiyo Lage (2002) // Nibir Morome নিবিড় মৰমে // Hits of Ravi Sarma & Luna Lahkar | date=14 November 2017 |url=https://www.youtube.com/watch?v=vcZXyiHia1s |language=en |access-date=2022-11-23}}</ref><ref>{{Citation |title=Nilim Aakahe | date=24 December 2016 |url=https://www.youtube.com/watch?v=ILmg4EfC0wI |language=en |access-date=2022-11-23}}</ref> |- |"নাই বুজা কিয়নো" |<ref>{{Citation |title=Nai Bujhay Kiono | date=9 February 2017 |url=https://www.youtube.com/watch?v=yq30IgAj7Fw |language=en |access-date=2022-11-23}}</ref> |- |"তোৰেই ছবি" | |<ref>{{Cite web |last=Boruah |first=Pallab Saikia, Kulendra Bora, Tinkumoni |title=Assamese Songs with Lyrics : Collection of Old and New Assamese Songs |url=https://geetsankalan.com/lyrics/Turei_Sobi_Janambhumi |access-date=2022-11-23 |website=geetsankalan.com |language=en}}</ref> |- ! rowspan="6" |''[[কন্যাদান (চলচ্চিত্ৰ)|কন্যাদান]]'' |"ঊল গোঠিব জানেনে" | rowspan="8" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |[[মানস ৰবীন]] |[[মহালক্ষ্মী আয়াৰ]], সৰস্বতী ফুকন | |- |"বান্ধৈ অই" |দিগন্ত ভাৰতী |একক | |- |"চোৱা চোৱা" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |মিতালী বৰকটকী | |- |"সোণ-ৰূপেৰে" |দিগন্ত ভাৰতী |[[মানস ৰবীন]], জংকী বৰঠাকুৰ | |- |"লহিয়ালে ৰঙা বেলি" |[[মানস ৰবীন]] |নিৰ্মালি দাস | |- |"নীলা নীলা" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |[[কল্পনা পাটোৱাৰী]] | |- ! ''[[জোনাকী মন]]'' |"ফুলে ফুলে আজি শোৱণী" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |[[Shaan (singer)|ছান]], [[সাগৰিকা মুখাৰ্জী]], অৰ্ণৱ ভট্টাচাৰ্য, পমিলা জৈন |<ref>{{Citation|title=Phule Phule Aji Huoni" (Music Video)|url=https://www.youtube.com/watch?v=Wugag9CDvaI|website=YouTube| date=18 April 2013 |language=en-US|access-date=2021-08-12}}</ref><ref>{{Citation|title=Phule Phule Aji Huoni" (With Lyrics)|url=https://www.youtube.com/watch?v=CRMU77oSp4k|website=YouTube| date=20 April 2020 |language=en-US|access-date=2021-08-12}}</ref> |- ! ''[[জীৱন নদীৰ দুটি পাৰ]]'' |"কিয়নো জ্বলি আছা মোৰ সোণ" |দিগন্ত ভাৰতী |একক |<ref>{{Citation |title=Kiya Nu Jali Aasa |date=2019-09-26 |url=https://open.spotify.com/track/3nsHX1ce8BMVKjD2sdRegc |language=en |access-date=2022-11-01}}</ref><ref>{{cite web |title=Kiyanu Joli Aasa (High Pitch)| date=2 October 2019 |url=https://www.youtube.com/watch?v=EC-J1aSdhes|publisher=YouTube|access-date=21 August 2020}}</ref> |- ! ''মৰমী হʼবানে লগৰী'' |"এটুপি দুটুপি পৰে" |মানস হাজৰিকা, ভূপেন উজীৰ |অজ্ঞাত |একক |<ref>{{Cite web|title=Atupi Dtupi Pore (With Lyrics)|url=https://geetsankalan.com/lyrics/Atupi_Ditupi_Pore|access-date=2021-08-11|language=en}}</ref> |- ! ''প্ৰেমগীত'' |"নীলা নীলা দুচকুটে" |মানস হাজৰিকা |অজ্ঞাত |[[সুনিধি চৌহান]] | |- ! rowspan="2" |''ককা দেউতাৰ ঘৰ জোৱাঁই'' |"ককা দেউতাৰ ঘৰ জোৱাঁই " | rowspan="2" |প্ৰভাত শৰ্মা, মানস ৰবীন, বীজু প্ৰভা & মণ্টি বশ্য | | rowspan="2" |একক |<ref>{{Cite web |last=Boruah |first=Pallab Saikia, Kulendra Bora, Tinkumoni |title=Assamese Songs with Lyrics : Collection of Old and New Assamese Songs |url=https://geetsankalan.com/lyrics/Kokadeuta_Suasun |access-date=2022-11-01 |website=geetsankalan.com |language=en}}</ref> |- |"মন কিয়নো মোৰ অবুজন" | |<ref>{{Cite web |last=Boruah |first=Pallab Saikia, Kulendra Bora, Tinkumoni |title=Assamese Songs with Lyrics : Collection of Old and New Assamese Songs |url=https://geetsankalan.com/lyrics/Mon_Kionu_Mur_Obujon |access-date=2022-11-01 |website=geetsankalan.com |language=en}}</ref> |- | rowspan="6" |২০০৩ ! rowspan="6" scope="row" |'''''[[বিধাতা (চলচ্চিত্ৰ)|বিধাতা]]''''' |"আলফুলে সাবটি" | rowspan="6" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |[[জুবিন গাৰ্গ]] | | |- |"আঁতৰি আঁতৰি" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |শ্বাশ্বতী ফুকন | |- |"আকাশৰ ঠিকনা" |[[মানস ৰবীন]] | | |- |"যা যা আঁতৰি যা" |দিগন্ত ভাৰতী | | |- |"মামা অ' মামী অ'" |[[মানস ৰবীন]] | | |- |"টেটেৰা টেটেৰা" |দিগন্ত ভাৰতী | | |- | rowspan="2" |২০০৩ ! rowspan="2" |''সত্যম শিৱম সুন্দৰম'' |"আহিছে ক'ৰে পৰা" | rowspan="2" |ভূপেন উজীৰ | |একক | |- |"বনে বনে" | |শান্তা উজীৰ | |- | rowspan="5" |২০০৩ ! rowspan="5" |''জুমন সুমন'' |"সপোনে দিঠকে" | rowspan="5" |জুবিন গাৰ্গ | | rowspan="5" |একক | |- |"নাচ নাচনী" | | |- |"নাই একো নাই" | | |- |"ক'লা ক'লা এই আন্ধাৰে" | |<ref>{{Cite web|title=Kola Kola Hoi Endhare (With Lyrics)|url=https://geetsankalan.com/lyrics/Kola_Kola_Hoi_Endhare|access-date=2021-08-10|language=en}}</ref> |- |"তুমি জানানে" | | |- | rowspan="2" |২০০৪ ! rowspan="2" scope="row" |'''''[[হৃদয় কঁপোৱা গান]]''''' |গুণ-গুণ গুণ-গুণ কৈ | rowspan="2" |[[জয়ন্ত নাথ]] |জীতবন বৰুৱা |মহালক্ষ্মী আয়াৰ | |- |শাৰদীয় ফুলে আজি |জীতবন বৰুৱা |শ্বাশ্বতী ফুকন | |- |২০০৪ ! ''কাদম্বৰী'' |"আজি শনিবাৰ" |[[মানস ৰবীন]] |[[মানস ৰবীন]] |একক | |- | rowspan="8" |২০০৪ ! rowspan="8" scooe="row" |''ৰং'' |"ৰং তুমি হোৱানে" | rowspan="8" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |[[জুবিন গাৰ্গ]] |মহালক্ষ্মী আয়াৰ | |- |"বৰষা যেতিয়া নামে" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | | |- |"সেউজীয়া মন" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | | |- |"এতিয়া কাষত" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | | |- |"আজি তুমি নহ'লে" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | | |- |"তুমি দূৰ অতীতৰ" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | | |- |"মোৰো যে মনে" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | | |- |"জোন বেলি তৰা" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | | |- |rowspan ="4"|২০০৫ ! scope ="row" rowspan =3| '''''জোনবাই''''' |"জোনবাই এ" | rowspan ="3" |মানস ৰবীন |মানস ৰবীন |ভিতালী দাস | |- | "তুমি মই এদিন জানা" |মানস ৰবীন |সুবাসনা দত্ত | |- | "ব'ৰ'লিন এছপ'লিন" |মানস ৰবীন | Various | |- ! scope ="row" rowspan =1|'''''[[চুৰেণ চোৰৰ পুতেক]]''''' |"এই যাদুৰ নিশা" |হিতেশ বৰুৱা |হিতেশ বৰুৱা |একক | |- |rowspan ="5"|২০০৬ ! scope ="row" rowspan =3|'''''[[অধিনায়ক (চলচ্চিত্ৰ)|অধিনায়ক]]''''' |"অচিনাকি দুটি মনে" |rowspan =3|[[জুবিন গাৰ্গ]] | |নৱনীতা শৰ্মা |rowspan =3| |- |"সপোনৰ পাহে পাহে" | |[[অনিন্দিতা পল]] |- |"পছোৱা বলিছে" | |ভিতালী দাস |- ! ''স্নেহবন্ধন'' |"ৰ'দ পৰে চোতালত" (পুৰুষ) |নন্দ বেনাৰ্জী |অজ্ঞাত |একক |<ref>{{Citation|title=Rod Pore Sutlot" (Male Version)|url=https://www.youtube.com/watch?v=DTIo33KCTcI|website=YouTube|language=en-US|access-date=2009-05-30}}</ref> |- ! scope=="row" |'''''তোমাৰ মৰমেৰে''''' | "মৰমেৰে মাতিছোঁ" | বুবুল | |[[গায়ত্ৰী আয়াৰ]] | |- | rowspan="2" |২০০৭ ! rowspan="2" scope="row" |'''''[[জোনদা ইমান গুণ্ডা]]''''' |"শিৰতে সেন্দুৰ ল'বা" | rowspan="2" |হিতেশ বৰুৱা |হিতেশ বৰুৱা |মৌচুমী, জিণ্টি, জুবলী | |- |"গাঁৱৰে সৰু সৰু পদূলি" | হিতেশ বৰুৱা |জিণ্টি, জুবলী, নেহা, গাৰ্গী | |- |২০০৮ ! ''[[মন যায়]]'' |"মন যায়" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |দিগন্ত ভাৰতী |একক | |- | rowspan="4" |২০০৯ ! rowspan="4" |''[[জীৱন বাটৰ লগৰী|জীৱন বাটৰ লগৰী]]'' |"জীৱন বাটৰ লগৰী" | rowspan="4" |অৰূপ দত্ত, বিমান বৰুৱা আৰু তিমথি দাস হান্সে | rowspan="4" |তিমথি দাস হান্সে | |- |"মোৰ মন তুলসীৰ তলতে" | | |- |"যদি জীৱনৰ ৰং" | | |- |"তুমিতো নুবুজা" | | |- | rowspan="8" |২০০৯ ! rowspan="8" |''অভিমানী মন (চলচ্চিত্ৰ)'' |"নাও লৈ আহিম গৈ" | rowspan="2" |দিগন্ত ভাৰতী |ধ্ৰুৱ ৰাজখোৱা | | |- |"ধিন ধিন" |[[দিগন্ত ভাৰতী]] | | |- |"কলীয়া মেঘে" |ৰেকিবুল,বাবু, চন্দন |[[দিগন্ত ভাৰতী]] | | |- |"লাহে দৈ" |ৰেকিবুল |[[দিগন্ত ভাৰতী]] | | |- |"মাছৰে ভালে পাওঁ" |[[মানস ৰবীন]] |[[মানস ৰবীন]] | | |- |"পগলা পগলা" |বাবু, ৰেকিবুল |[[দিগন্ত ভাৰতী]] | | |- |"চকুলোৰে মালা" |দিগন্ত ভাৰতী |[[দিগন্ত ভাৰতী]] | | |- |"চুই চাব দে" |দিগন্ত ভাৰতী |[[দিগন্ত ভাৰতী]] | | |- | rowspan="2" |২০১১ ! rowspan="2" scope="row" |'''''[[ৰামধেনু (চলচ্চিত্ৰ)|ৰামধেনু]]''''' |"টুপি টুপি" | rowspan="2" |যতীন শৰ্মা | ইবচন লাল বৰুৱা |[[সুনিধি চৌহান]] | rowspan="2" | |- | "ৰং দিয়া মৰম" | দিগন্ত ভাৰতী | [[শ্ৰেয়া ঘোষাল]] |- | rowspan="3" |২০১১ ! rowspan="3" |''[[জেতুকা পাতৰ দৰে]]'' |"পুৱাৰ হাঁহিত" | rowspan="3" |পলাশ সূৰ্য গগৈ |দিগন্ত ভাৰতী |একক | |- |"পুৱাৰ হাঁহিত (দ্বৈত)" |দিগন্ত ভাৰতী |শান্তা উজীৰ | |- |"পখিলা পৰিছে" |পলাশ সূৰ্য গগৈ |একক | |- | rowspan="2" |২০১১ ! rowspan="2" scope="row" | '''''[[পলে পলে উৰে মন]] ''''' |"পঁইতা ভাত" | rowspan="2" |বিমান বৰুৱা, অৰূপ দত্ত |[[তিমথী দাস হান্সে]] |একক | |- |"প্ৰতি পলে" |বিমান বৰুৱা |সুবাসনা দত্ত | |- |২০১২ ! ''মি এণ্ড মাই চিষ্টাৰ'' |"থুনুক থানাক" |বাপী |দিগন্ত ভাৰতী |একক | |- |২০১৩ ! ''[[তুমি যদি কোৱা]]'' |"মন আকাশী" |চন্দন বেজবৰুৱা | |নৱনীতা | |- |২০১৩ ! ''চিঞৰ'' |"কালৰ অসুৰ" |[[অনুৰাগ শইকীয়া]] | |বৰ্ণালী | |- | rowspan="4" |২০১৪ ! rowspan="4" |''[[ৰ'দৰ চিঠি]]'' |"ৰ'দৰ চিঠি" | rowspan="4" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | rowspan="2" |শশাংক সমীৰ | rowspan="4" |একক | |- |"আকাশে দিয়া" | |- |"এন্ধাৰে" |[[হীৰেণ ভট্টাচাৰ্য]] | rowspan="2" | |- |"প্ৰতিদিনে" |দিগন্ত ভাৰতী |- | rowspan="3" |২০১৫ ! rowspan="3" scope="row" |'''''[[অহেতুক]]''''' | "অহেতুক" | rowspan="3" |পৰাণ বৰকটকী | rowspan="2" |ইবচন লাল বৰুৱা | rowspan="3" |একক | rowspan="3" | |- |"অহেতুক" (Dub Mix) |- | "লাহে লাহে" |বাণী দাস |- |২০১৫ ! [[অনুৰাধা (চলচ্চিত্ৰ)|''অনুৰাধা'']] |"এচেৰেঙা পোহৰ" |গীত প্ৰিয়ম |গীত প্ৰিয়ম |একক | |- | rowspan="2" |২০১৬ ! rowspan="2" scope="row" |'''''পাগলি''''' | "তোমাৰ হিয়াত" | rowspan="2" |অৰূপ দত্ত, অনুপম শইকীয়া | | সুবাসনা দত্ত | rowspan="6" | |- | "লাজুকী লাজুকী খোজতে" | |প্ৰিয়ংকা ভৰালী |- | rowspan="4" |২০১৬ ! scope="row" rowspan="4"|'''''[[গানে কি আনে]]''''' | "জানো জানো" | colspan="2"|[[জুবিন গাৰ্গ]] | [[পৰিণীতা বৰঠাকুৰ]] |- | "গানৰে পথাৰতে" | [[জুবিন গাৰ্গ]] | শশাংক সমীৰ | |- | "ডান্সিং টুনাইট" | colspan="2"|[[জুবিন গাৰ্গ]] | অনিন্দিতা পল |- | "গানে কি আনে" | [[জুবিন গাৰ্গ]] | [[হীৰেন ভট্টাচাৰ্য]] |[[পৰিণীতা বৰঠাকুৰ]] |- |২০১৭ ! ''দূৰ'' |"শেষ হয় কিয়" |সিদ্ধাৰ্থ হাজৰিকা আৰু ৰাহুল দেৱ নাথ | |বৰ্ণালী দেউৰী | |- | rowspan="5" |২০১৭ ! rowspan="5" |''[[মিছন চাইনা]]'' | "মিছন চাইনা" | rowspan="5" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | rowspan="3" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | সিদ্ধাৰ্থ হাজৰিকা, ৰোহিত সোনাৰ, [[অমিত পল]] | rowspan="5" | |- |"দিন জ্বলে ৰাতি জ্বলে" | জুবলী বৰুৱা |- | "এভ্ৰি মৰ্ণিং কামছ্‌" | [[জয় বৰুৱা]] |- | "মেৰ' মায়ালায়" | শশাংক সমীৰ | শতাব্দী বৰা |- | "নেন' চে নিকলতে (Reprise)" | চুমিত আচাৰ্য | টুৰি |- |২০১৭ ! ''[[কোঁৱৰপুৰৰ কোঁৱৰ (চলচ্চিত্ৰ)|কোঁৱৰপুৰৰ কোঁৱৰ]]'' |"কবিতা কেনেকৈ লিখে" |পাৰ্থ প্ৰতীম |ইবচন লাল বৰুৱা |সুবাসনা দত্ত | |- | rowspan="4" |২০১৭ ! rowspan="4" |''প্ৰিয়াৰ প্ৰিয়'' |"প্ৰিয়াৰ প্ৰিয়" | rowspan="4" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |দিগন্ত ভাৰতী |নীল আকাশ, কুমাৰ ভৱেশ | |- |"অ' প্ৰিয়া" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |সিদ্ধাৰ্থ হাজৰিকা, বৰ্ণালী কলিতা, ৰিতৃশা শৰ্মা | |- |"আকুলি বিকুলি" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |[[নাহিদ আফ্ৰিন]] | |- |"প্ৰিয়াৰ বচন" |শশাংক সমীৰ |ময়ূৰপংখী | |- |২০১৮ ! scope="row"|'''''সঁচা প্ৰেম''''' | "সঁচা প্ৰেম-Disco song" | বাবলি হক | ৰেকিবুল হাছান | অনন্যা মুখাৰ্জী | |- |২০১৮ ! ''ৰক্তবীজ'' |"ধীৰে ধীৰে" |পলাশ সূৰ্য গগৈ |পলাশ সূৰ্য গগৈ |দিপলীনা ডেকা |<ref>{{Citation|title=Dhire Dhire (Full Song) - Raktabeez - Download or Listen Free - JioSaavn|date=10 April 2018|url=https://www.jiosaavn.com/song/dhire-dhire/RF8heTZEf2E|language=en-US|access-date=2020-09-15|archivedate=2023-07-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230712103120/https://www.jiosaavn.com/song/dhire-dhire/RF8heTZEf2E}}</ref> |- | rowspan="6" |২০১৮ ! rowspan="6" |''দ্য আণ্ডাৰৱৰ্ল্ড'' | "দ্য আণ্ডাৰৱৰ্ল্ড" | rowspan="6" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | rowspan="2" |ৰাহুল গৌতম শৰ্মা | ৰাহুল গৌতম শৰ্মা |<ref>{{Citation|title=Listen to The Underworld Theme Song by Zubeen Garg on Gaana.com|url=https://gaana.com/song/the-underworld-theme|access-date=2020-09-15}}</ref> |- | "উলাহে আবৰে" | গল্ডী চহেল, কাবেৰী সিং, [[পৰিণীতা বৰঠাকুৰ]] |<ref>{{Citation|title=Listen to Ulahe Abore Song by Zubeen Garg on Gaana.com|url=https://gaana.com/song/ulahe-abore|access-date=2020-09-15}}</ref> |- | "যাতনাৰে" | rowspan="2" |শশাংক সমীৰ | অনন্যা দত্ত |<ref>{{Citation|title=Listen to Jatonare Song by Zubeen Garg on Gaana.com|url=https://gaana.com/song/jatonare|access-date=2020-09-15}}</ref> |- | "ছুপাৰমেন" |একক |<ref>{{Citation|title=Listen to Superman Song by Zubeen Garg on Gaana.com|url=https://gaana.com/song/superman-688|access-date=2020-09-15}}</ref> |- |"থ'ৰা চা ঠেহেৰ যা" |গল্ডী চহেল |[[পৰিণীতা বৰঠাকুৰ]] |<ref>{{Citation|title=Listen to Thoda Sa Theher Ja Song by Parineeta Borthakur on Gaana.com|url=https://gaana.com/song/thoda-sa-theher-ja|access-date=2020-09-15}}</ref> |- |"টোপা টোপে" |মৌচুম গগৈ |মৌচুম গগৈ, শতাব্দী বৰা |<ref>{{Citation|title=Listen to Tupa Tupe Song by Mausam Gogoi on Gaana.com|url=https://gaana.com/song/tupa-tupe-1|access-date=2020-09-15}}</ref> |- | rowspan="2" |২০১৮ ! rowspan="2" |''নিজানৰ গান'' |"নিজানৰ গান" | rowspan="2" |যতীন শৰ্মা |শশাংক সমীৰ |একক |<ref>{{Citation|title=Listen to Nijanor Gaan Song by Zubeen Garg on Gaana.com|url=https://gaana.com/song/nijanor-gaan|access-date=2020-09-15}}</ref> |- |নীলাতে লুকা-ভাকু |[[ৰাজদ্বীপ]] |ৰূপজ্যোতি |<ref>{{Citation|title=Listen to Neelate Luka Bhaku Song by Zubeen Garg on Gaana.com|url=https://gaana.com/song/neelate-luka-bhaku|access-date=2020-09-15}}</ref> |- | rowspan="15" |২০১৯ ! ''ককাইদেউ বিন্দাছ'' |"মইনা বাখৰ" | colspan="2" |[[মানস ৰবীন]] |একক |<ref>{{Citation |title=MOINA BAKHOR {{!}} KOKAIDEU BINDAAS {{!}} NEW SONG 2019 {{!}} ZUBEEN MANAS {{!}} মানস ৰবীন | date=8 January 2019 |url=https://www.youtube.com/watch?v=LJK1k0RQobQ |language=en |access-date=2023-01-08}}</ref> |- ! rowspan="5" |''[[ৰত্নাকৰ (চলচ্চিত্ৰ)|ৰত্নাকৰ]]'' |"ৰত্নাকৰ" | rowspan="12" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | rowspan="2" |শশাংক সমীৰ |Joshua Queah, Synicah |<ref>{{Citation|title=Listen to Ratnakar Song by Joshua Queah on Gaana.com|url=https://gaana.com/song/ratnakar-1|access-date=2020-09-15}}</ref> |- | "এটা কথা" |হৰ্ষিতা ভট্টাচাৰ্য |<ref>{{Citation|title=Listen to Eta Kotha Song by Zubeen Garg on Gaana.com|url=https://gaana.com/song/eta-kotha|access-date=2020-09-15}}</ref> |- | "ভাল পোৱাৰে" | rowspan="2" |ৰাহুল গৌতম শৰ্মা | শতাব্দী বৰা |<ref>{{Citation|title=Listen to Bhal Puware Song by Zubeen Garg on Gaana.com|url=https://gaana.com/song/bhal-puware|access-date=2020-09-15}}</ref> |- | "কলি মেলিলে" |নৱনীতা শৰ্মা বৰা |<ref>{{Citation|title=Listen to Koli Meliley Song by Zubeen Garg on Gaana.com|url=https://gaana.com/song/koli-meliley|access-date=2020-09-15}}</ref> |- | "ৰাতি ৰাতি" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | গায়ত্ৰী হাজৰিকা |<ref>{{Citation|title=Listen to Rati Rati Song by Zubeen Garg on Gaana.com|url=https://gaana.com/song/rati-rati-3|access-date=20 August 2019}}</ref> |- ! rowspan="6" |''[[কাঞ্চনজংঘা (চলচ্চিত্ৰ)|কাঞ্চনজংঘা]]'' |"কাঞ্চনজংঘা" |[[জ্যোতি প্ৰসাদ আগৰৱালা]] | ৰাহুল গৌতম, Aum S. Varenyam |<ref>{{Citation|title=Kanchanjangha (Full Song & Lyrics) - Kanchanjangha - Download or Listen Free - JioSaavn|date=20 June 2019 |url=https://www.jiosaavn.com/song/kanchanjangha/HgAufkx5eXA|language=en-US|access-date=2020-09-15}}</ref> |- | "ধূলিকণা" | rowspan="3" |শশাংক সমীৰ | জুবলী বৰুৱা, পাঞ্চনা ৰাভা |<ref>{{Citation|title=Dhulikona (Full Song & Lyrics) - Kanchanjangha - Download or Listen Free - JioSaavn|date=20 June 2019 |url=https://www.jiosaavn.com/song/dhulikona/Mg0EfAJndFU|language=en-US|access-date=2020-09-15}}</ref> |- |"প্ৰীতি ভৰা" | গায়ত্ৰী হাজৰিকা | <ref>{{Citation|title=Priti Bhora (Full Song & Lyrics) - Kanchanjangha - Download or Listen Free - JioSaavn|date=2019-06-20|url=https://www.jiosaavn.com/song/Priti-Bhora/NQUbBix7VAA?autoplay=enabled|language=en-US|access-date=2020-09-15}}</ref> |- |"প্ৰীতি ভৰা ২" |মানসী |<ref>{{Citation|title=Priti Bhora (Full Song & Lyrics) - Kanchanjangha - Download or Listen Free - JioSaavn|date=20 June 2019 |url=https://www.jiosaavn.com/song/priti-bhora/HAcdQTxDVQY|language=en-US|access-date=2020-09-15}}</ref> |- | "পাঞ্চনা" |শশাংক সমীৰ আৰু পৰম্পৰাগত | পাঞ্চনা ৰাভা |<ref>{{Citation|title=Panchana (Full Song & Lyrics) - Kanchanjangha - Download or Listen Free - JioSaavn|date=20 June 2019 |url=https://www.jiosaavn.com/song/panchana/E1sbRDFjc3U|language=en-US|access-date=2020-09-15}}</ref> |- | "ৰিক্ত সিক্ত" | পুনম নাথ | ৰাহুল গৌতম শৰ্মা, গৌৰাংগ | <ref>{{Citation|title=Rikto Xikto (Full Song) - Kanchanjangha - Download or Listen Free - JioSaavn|date=20 June 2019 |url=https://www.jiosaavn.com/song/rikto-xikto/Bz00CANiXXU|language=en-US|access-date=2020-09-15}}</ref> |- ! scop="row" "rowspan "="1" |''প্ৰতিঘাত'' |"প্ৰতিঘাত" |শশাংক সমীৰ |একক |<ref>{{Citation|title=Listen to Pratighaat Song by Zubeen Garg on Gaana.com|url=https://gaana.com/song/pratighaat|access-date=2020-12-27}}</ref> |- ! ''জনকনন্দিনী'' |"দুৰু দুৰু" |নন্দা বেনাৰ্জী |অপূৰ্ব জ্যোতি ভূঞা |জুবলী |<ref>{{Citation |title=Duru Duru |date=2019-12-01 |url=https://open.spotify.com/track/3ecWDrxk66EMqgf8yVz9P1 |language=en |access-date=2023-01-10}}</ref> |- ! ''বন্ধু'' |"বন্ধু" |পাৰ্থ |ইবচন লাল বৰুৱা |একক |<ref>{{Citation|title=Listen to Bandhu Song by Zubeen Garg on Gaana.com|url=https://gaana.com/song/bandhu-19|access-date=2020-12-27}}</ref> |- |২০২০ ! ''ৰাজনীতি'' |"ইনক্লাৱ" |জয়ন্ত কাকতি |ৰাহুল গৌতম শৰ্মা, মিন্মি |মিন্মি |<ref>{{Citation|title=Inquilab Songs: Inquilab MP3 Assamese Songs by Online Free on Gaana.com|url=https://gaana.com/album/inquilab-assamese|access-date=2020-12-27}}</ref> |- | rowspan="2" |২০২১ ! rowspan="2" |''চন্দ্ৰাৱলী'' |"এচেৰেঙা চেনেহী (টাইটেল ট্ৰেক)" | rowspan="2" |অজয় ফুকন |অজয় ফুকন |প্ৰকৃতি শৰ্মা | |- |"সপোন সপোন" | |সুবাসনা দত্ত | |- | rowspan="2" |২০২১ ! rowspan="2" |''লংকাকাণ্ড'' |"বন্দে" |ৰাহুল গৌতম শৰ্মা |ৰাহুল গৌতম শৰ্মা |একক |<ref>{{Citation|title=Vande|date=2021-10-17|url=https://open.spotify.com/track/6SEeAtEsuYtXlrKowkFzfz|language=en|access-date=2021-10-19}}</ref> |- |"ৰেগেজ গেজ" |মৃণাল বৈশ্য |মৃণাল বৈশ্য |একক |<ref>{{Citation|title=Regez Gez|date=2021-10-17|url=https://open.spotify.com/track/0BDxNzkqQddo7aM5AZDXEf|language=en|access-date=2021-10-19}}</ref> |- |২০২২ ! ''দাদা তুমি দুষ্ট বৰ'' |"কোৱানা" |আলাপ দুদুল শইকীয়া |ৰাহুল গৌতম শৰ্মা |গায়ত্ৰী হাজৰিকা |<ref>{{Citation |title=Kuwana |date=2022-05-29 |url=https://open.spotify.com/track/1H0PUuwh8wkDAQ9RYQvC4R |language=en |access-date=2023-01-10}}</ref> |- | rowspan="5" |২০২২ ! rowspan="5" |''ড° বেজবৰুৱা ২'' |"জিলিকি জিলিকা" | rowspan="6" |জুবিন গাৰ্গ |[[ব্ৰজেন বৰুৱা]] |চৈনিচা | |- |"কি নাম দি মাতিম" |দিগন্ত ভাৰতী |ভাস্বতী ভাৰতী | |- |"ফুল ফুল" |[[এলি আহমেদ]] |জুবলী বৰুৱা | |- |"মইনা কোন বিধাতাই" |[[ব্ৰজেন বৰুৱা]] |ইন্দ্ৰাণী তালুকদাৰ | |- |"ড° বেজবৰুৱা (টাইটেল ট্ৰেক)" |ৰাহুল গৌতম শৰ্মা |জুবলী বৰুৱা | |- | rowspan="4" |২০২৩ ! ''যোদ্ধা'' |"এই মায়াবী ৰাতি" |ৰাহুল গৌতম শৰ্মা |চৈনিচা |<ref>{{Citation |title=Ei Mayabi Raati (From "Joddha: The Warrior of Life") |date=2023-01-10 |url=https://open.spotify.com/track/6JQcDTwGmKNqiLV3OQ2awK |language=en |access-date=2023-01-10}}</ref> |- ! ''[[শ্ৰী ৰঘুপতি]]'' |"তুমি আৰু মই" |প্ৰণয় দত্ত |দিগন্ত ভাৰতী |দ্বীপলিনা ডেকা | |- ! ''ৰাঘৱ'' |"মা" |জুবিন গাৰ্গ |দিগন্ত ভাৰতী |শান্তা উজীৰ | |- ! ''মহাবাহু'' |"সাতোৰঙী" |চাব্বি চাবৰৱাল |সমীৰ দত্ত |দীপ্লিনা ডেকা | |- |২০২৫ ! ''[[ভাইমন দা (চলচ্চিত্ৰ)|ভাইমন দা]]'' |"এৰা-এৰি" |জুবিন গাৰ্গ |[[দিগন্ত ভাৰতী]] |[[মহালক্ষ্মী আয়াৰ]] | |} ==[[অসমীয়া]] এলবামৰ গীত== {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" | বৰ্ষ ! scope="col" | এলবাম ! scope="col" | গান ! scope="col" | সুৰকাৰ ! scope="col" | লেখক ! scope="col" | সহশিল্পী ! scope="col" | তথ্যসূত্ৰ |- | rowspan="10" |'''১৯৯২''' ! rowspan="7" |''[[অনামিকা (শ্ৰব্য এলবাম)|অনামিকা]]'' |"অনামিকা" | rowspan="7" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | rowspan="2" |জুবিন গাৰ্গ |একক |<ref>{{Citation |title=Aanimika |date=2015-10-09 |url=https://open.spotify.com/track/1jNvx0JDToJd3w7UuC5T6O |language=en |access-date=2022-08-04}}</ref> |- |"হিয়া দহে" | rowspan="3" |একক |<ref>{{Citation |title=Hiya Dohe {{!}} Lyrical Video {{!}} Zubeen Garg {{!}} Anamika {{!}} Assamese Evergreen Song {{!}} 1992 | date=28 September 2022 |url=https://www.youtube.com/watch?v=pjHr-Ep04II |language=en |access-date=2022-12-06}}</ref> |- | "প্ৰীতিৰ সুবাসে" |ৰেণু শৰ্মা |<ref>{{Citation |title=Piritir Hubakhe |date=2015-10-09 |url=https://open.spotify.com/track/3Ak1p03MoRmpRwivzP7I7m |language=en |access-date=2022-08-04}}</ref> |- |"মনৰ নিজানত" | rowspan="2" |জুবিন গাৰ্গ |<ref>{{Citation |title=Monor Nijanot |date=2015-10-09 |url=https://open.spotify.com/track/27OOy5h0p02ZwsdN7Oh2Yh |language=en |access-date=2022-08-04}}</ref> |- |"কিয় জানো আজি" |কবিতা কৃষ্ণমূৰ্তি |<ref>{{Citation |title=Kiyo Janu {{!}} Lyrical Video {{!}} Zubeen Garg {{!}} Kavita Krishnamurthi {{!}} Anamika {{!}} Assamese Modern Song | date=25 November 2022 |url=https://www.youtube.com/watch?v=26BZwLojCYc |language=en |access-date=2022-12-06}}</ref> |- |"গানে কি আনে" |[[হীৰেন ভট্টাচাৰ্য]] |একক |<ref>{{Citation |title=Gane Ki Aane |date=2018-09-01 |url=https://open.spotify.com/track/6RV9hwDaJuaP81WPVF07QR |language=en |access-date=2022-08-04}}</ref> |- |"শুনা শুনা " |জুবিন গাৰ্গ |কবিতা কৃষ্ণমূৰ্তি |<ref>{{Citation |title=Huna Huna |date=2015-10-09 |url=https://open.spotify.com/track/2sX9cI5oHXYyMfSA01jo63 |language=en |access-date=2022-08-04}}</ref> |- ! rowspan="3" |''সপোনৰ সুৰ '' |"নিবিড় জোনাকী ৰাতি" | colspan="2" |জুবিন গাৰ্গ |একক |<ref>{{Citation |last=Hungama |title=Nibid Junaki Rati |url=https://www.hungama.com/song/nibid-junaki-rati/2391261/ |language=en |access-date=2022-08-04}}</ref> |- |"মৌচুমী" |Feedback (Bangladeshi Band) |গৌতম হাজৰিকা |একক |<ref>{{Citation |last=Hungama |title=Moushumi |url=https://www.hungama.com/song/moushumi/2391267/ |language=en |access-date=2022-08-04}}</ref> |- |"সপোনৰে পক্ষী" | colspan="2" |জুবিন গাৰ্গ |সবিতা শৰ্মা |<ref>{{Citation |last=Hungama |title=Saponor Pokhi |url=https://www.hungama.com/song/saponor-pokhi/2391268/ |language=en |access-date=2022-08-04}}</ref> |- | rowspan="4" |'''১৯৯৩''' ! rowspan="3" |''ঋতু'' |"দূৰণি দূৰণি" | rowspan="3" |উৎপল শৰ্মা,অৰোণ দাস |[[জুবিন গাৰ্গ]] | rowspan="2" |একক |<ref>{{Citation |last=Hungama |title=Duroni Duroni |url=https://www.hungama.com/song/duroni-duroni/2391717/ |language=en |access-date=2022-08-05}}</ref> |- |"তুমি জোনাকী সুবাস" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |<ref>{{Citation |last=Hungama |title=Tumi Junaki Subhash |url=https://www.hungama.com/song/tumi-junaki-subhash/2391722/ |language=en |access-date=2022-08-05}}</ref> |- |"তুমি জানো পাৰিবা সোণ" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |লীণা বেজবৰা |<ref>{{Citation |last=Hungama |title=Tumi Jana Pariba Sun |url=https://www.hungama.com/song/tumi-jana-pariba-sun/2391720/ |language=en |access-date=2022-08-05}}</ref> |- ! ''জোনাকী মন'' |"জোনাকী মন" |আৰোণ দাস |[[জুবিন গাৰ্গ]] |মিতালী চৌধুৰী |<ref>{{Citation|title=Junaki Mon|date=2021-05-19|url=https://open.spotify.com/track/3pzoVibzKPg568XUt9W5xD|language=en|access-date=2021-10-13}}</ref> |- | rowspan="7" |'''১৯৯৪''' ! rowspan="7" | ''[[মায়া (শ্ৰব্য এলবাম)|মায়া]]'' |"মায়া" | rowspan="7" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |rowspan="2" |জুবিন গাৰ্গ |একক |<ref>{{Citation |title=Maya |date=2015-10-09 |url=https://open.spotify.com/track/4sVALJRvgpuUzfcptODdQK |language=en |access-date=2022-08-04}}</ref> |- |"নিৰিবিলি গধুলি" |কবিতা কৃষ্ণমূৰ্তি |<ref>{{Citation |title=Niribili Godhuli (Original) by Zubeen Garg |date=2022-04-12 |url=https://music.apple.com/in/album/niribili-godhuli-original/1618986227?i=1618986228 |language=en-GB |access-date=2022-08-04}}</ref> |- |"জোনাকে কাণে কাণে" |জুবিন গাৰ্গ |একক |<ref>{{Citation |title=Junake Kane Kane |date=2015-10-09 |url=https://open.spotify.com/track/3BZSzyK7NVnP2RNzFg9B66 |language=en |access-date=2022-08-04}}</ref> |- |"দূৰে দূৰে" | rowspan="4" |জুবিন গাৰ্গ, কপিল ঠাকুৰ, জুবিন গাৰ্গ |একক |<ref>{{Citation |title=Dure Dure |date=2015-10-09 |url=https://open.spotify.com/track/3urXailCNfOmvsEkqAK7pR |language=en |access-date=2022-08-04}}</ref> |- |"উজাগৰী বুকুতে" |কবিতা কৃষ্ণমূৰ্তি |<ref>{{Citation |title=Ujagori Bukute - Original |date=2022-04-12 |url=https://open.spotify.com/track/3rzUuxGyOlQGCHd4fAkgru |language=en |access-date=2022-08-04}}</ref> |- |"জোনাক গলা" | rowspan="2" |একক |<ref>{{Citation |title=Junak Gola - Original |date=2022-04-12 |url=https://open.spotify.com/track/2s1BL3tnK5peQgR44J4oYn |language=en |access-date=2022-08-04}}</ref> |- |"উন্মনা মনে মাথোঁ" |<ref>{{Citation |title=Unmona Mone Mathu |date=2015-10-09 |url=https://open.spotify.com/track/72WEi7Ut9yj890HyZ9KCJa |language=en |access-date=2022-08-04}}</ref> |- | rowspan="15" |'''১৯৯৫''' ! rowspan="7" |''[[আশা (এলবাম)|আশা]]'' |"আশা" | rowspan="7" |জুবিন গাৰ্গ | rowspan="2" |জুবিন গাৰ্গ |একক |<ref>{{Citation |title=Aasha |date=2015-10-09 |url=https://open.spotify.com/track/7lEuFFRto17aHBsmBPVX04 |language=en |access-date=2022-08-05}}</ref> |- |"তুমি যদি কোৱা" |সবিতা শৰ্মা |<ref>{{Citation |title=Tumi Jodi Kuwa |date=2015-10-09 |url=https://open.spotify.com/track/3NhKrnFt47iGcGHGhRkVSh |language=en |access-date=2022-08-05}}</ref> |- |"জ্বলিলা পুৰিলা" | rowspan="5" |জুবিন গাৰ্গ |একক |<ref>{{Citation |title=Jolila Purila |date=2015-10-09 |url=https://open.spotify.com/track/5OZ5I3EpWvanQca2MWhn4Q |language=en |access-date=2022-08-05}}</ref> |- |"আমি যেন" |সবিতা শৰ্মা | |- |"তুমি জানানে" |একক |<ref>{{Citation |title=Tumi Janane |date=2015-10-09 |url=https://open.spotify.com/track/6s8d1JqJUyt9DANFy0KRpX |language=en |access-date=2022-08-05}}</ref> |- |"মোৰ মন" |সবিতা শৰ্মা | |- |"অভিমানী মন" |একক | |- ! rowspan="8" |''[[জুবিনৰ গান (শ্ৰব্য এলবাম)|জুবিনৰ গান]]'' |"এন্ধাৰ হ'ব নোৱাৰো" | rowspan="8" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |জুবিন গাৰ্গ | rowspan="5" |একক |rowspan="5" | |- |"এতিয়া আছে মাথোঁ" |জুবিন গাৰ্গ |- |"লাহে লাহে অচিনাকি" |জুবিন গাৰ্গ |- |"এতিয়াও সাৰে আছো" |জুবিন গাৰ্গ |- |"তুমি নিদিয়া" |জুবিন গাৰ্গ |- |"উমি উমি জ্বলে" |জুবিন গাৰ্গ |[[মহালক্ষ্মী আয়াৰ]], [[হেমা সৰদেসাই]] | |- |"উজাগৰী নিশাৰ" |বিজয় দুৱৰা |[[মহালক্ষ্মী আয়াৰ]] | |- |"আঁকিলো ছবিখন" |জুবিন গাৰ্গ |একক | |- | rowspan="8" | ! rowspan="8" |''[[ৰং (শ্ৰব্য এলবাম)|ৰং]]'' |"ৰং তুমি" | rowspan="8" |জুবিন গাৰ্গ | rowspan="8" |জুবিন গাৰ্গ |rowspan="2" |[[মহালক্ষ্মী আয়াৰ]] |<ref>{{Citation |title=Rong Tumi Hobane |date=2015-10-09 |url=https://open.spotify.com/track/5ZXDqK2YKc2DFYIudXymq7 |language=en |access-date=2022-08-05}}</ref> |- |"আজি তুমি নহ'লে" | |- |"এতিয়া কাষত" | rowspan="6" |একক | |- |"তুমি দূৰ" | |- |"জোন বেলি সকলো" | |- |"বৰষা যেতিয়া নামে" | |- |"মোৰো যে" | |- |"সেউজীয়া মন" | |- |১৯৯৬ ! ''জানমণি'' |"জানমণি অ' পছোৱা" |বিমান বৰুৱা |জুবিন গাৰ্গ |শান্তা উজিৰ |- | rowspan="8" |১৯৯৭ ! rowspan="8" |''[[মুক্তি (শ্ৰব্য এলবাম)|মুক্তি]]'' |"মুক্তি" | rowspan="8" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |জুবিন গাৰ্গ | rowspan="2" |একক | |- |"ফুল ‌ফুলক" |[[দ্বিজেন্দ্ৰ মোহন শৰ্মা ]] | |- |"চকুৱে চকুৱে" |জুবিন গাৰ্গ |জংকী বৰঠাকুৰ | |- |"সোণেৰে সজোৱা" |জুবিন গাৰ্গ |rowspan="4" |একক |- |"মেঘৰ বৰণ" |জুবিন গাৰ্গ |<ref>{{citation|title=Meghor Boron (With Lyrics)|url=https://geetsankalan.com/lyrics/Meghor_Boron|language=en|access-date=2021-09-20}}</ref> |- |"অবাক অবাক" |জুবিন গাৰ্গ |<ref>{{citation|title=Obak Obak (With Lyrics)|url=https://geetsankalan.com/lyrics/Obak_Obak_Xopun_Xopun|language=en|access-date=2021-09-20}}</ref> |- |"প্ৰতিটো প্ৰহৰ" |জুবিন গাৰ্গ |<ref>{{citation|title=Pratitu Prahar (With Lyrics)|url=https://geetsankalan.com/lyrics/Protitu_Prohor_Protitu_Xomoi; |language=en|access-date=2021-09-20}}</ref> |- |"উজলাই ‌ৰাখিছো" |জুবিন গাৰ্গ |জংকী বৰঠাকুৰ |<ref>{{citation|title=Ujolai Rakhisu Moi (With Lyrics)|url=https://www.geetsankalan.com/lyrics/Ujolai_Rakhisu_Moi|language=en|access-date=2021-09-20}}</ref> |- | rowspan="11" |১৯৯৮ ! ''স্নিগ্ধ জোনাক'' |"নাচাবা চকুলে" | rowspan="11" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |rowspan="2" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |[[পাপন]] | |- ! rowspan="2" |''পানচৈ'' |"দূৰ-দূৰণিৰে মন জোনাকী মন" |[[Sagarika|Sagarika Mukherjee]] |<ref>{{Citation|title=Door Duronire Mon Junaki Mon on JioSaavn|date=19 May 2021|url=https://www.jiosaavn.com/song/junaki-mon/JB89BAVCYQM|language=en-US|access-date=2021-05-29}}</ref><ref>{{Citation|title=Door Duronire Mon Junaki Mon by Zubeen Garg and Sagarika on YouTube|url=https://www.youtube.com/watch?v=GLxGUXd8wWw|language=en-US|access-date=2021-04-01}}</ref> |- |"নিশাটিয়ে কিনো কয়" |জুবিন গাৰ্গ |একক | |- ! rowspan="8" |''শব্দ'' |"শব্দ" |জুবিন গাৰ্গ |একক | |- |"ৰৈ ৰৈ বিনালে" |জুবিন গাৰ্গ |একক | |- |"এতিয়া জোনাকে" |জুবিন গাৰ্গ |[[মহালক্ষ্মী আয়াৰ]] | |- |"নক'বা নকবা" |জুবিন গাৰ্গ |একক | |- |"জগত পোহৰ কৰি" |জুবিন গাৰ্গ |একক | |- |"কঁকাল খামুচিয়া" |জুবিন গাৰ্গ |[[মহালক্ষ্মী আয়াৰ]] | |- |"কোনোবাই ৰিঙিয়াই" |জুবিন গাৰ্গ |একক | |- |"মন হেৰুৱা" |জুবিন গাৰ্গ |একক | |- | rowspan="19" |১৯৯৯ ! ''মেঘ'' |"যাযাবৰ হৈ ফুৰিছো আজি" (Instrumental Version) |[[জুবিন গাৰ্গ]] |অমৰজ্যোতি চৌধুৰী |একক |- ! rowspan="3" |''মেঘৰ বৰণ'' |"যদিহে জোন তৰা" (প্ৰথম ভাৰ্চন) |rowspan="3" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |rowspan="3" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |মহালক্ষ্মী আয়াৰ |rowspan="2" |<ref>{{Citation|title=Jodihe Jun Tora Nethake (Version 1) on JioSaavn|date=8 October 2015|url=https://www.jiosaavn.com/song/jodihe-jun-tora/EiEoewFgYgM|access-date=2021-09-05}}</ref><ref>{{Citation|title=Meghor Boron (1999) - Assamese Album, Tracklist, Full Album Details and more|url=http://www.zubeendiscography.com/2021/09/4700118663098219250.html|access-date=2021-09-05|archive-date=4 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210904190836/http://www.zubeendiscography.com/2021/09/4700118663098219250.html|url-status=dead|archivedate=2021-09-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210904190836/http://www.zubeendiscography.com/2021/09/4700118663098219250.html}}</ref> |- |"যদিহে জোন তৰা" (দ্বিতীয় ভাৰ্চন) |সাগৰিকা |- |"তুমি চোৱা যেতিয়া" |একক |<ref>{{Citation|title="Tumi Sua Jetiya" (Original Version) on JioSaavn|date=8 October 2015|url=https://www.jiosaavn.com/song/tumi-suwa-jetia/PiUoZiRHe3E|access-date=2021-09-05}}</ref><ref>{{Citation|title="Tumi Sua Jetiya" (Bengali Version) on JioSaavn|date=31 October 2007|url=https://www.jiosaavn.com/song/tumi/HixdSRNeX2c|access-date=2021-09-05}}</ref> |- ! rowspan="7" |''দিলৰুৱা'' |"হিয়া দিয়া লোৱা" |rowspan="7" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |rowspan="7" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |rowspan="7" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |একক |- |"চোৱা জুমি চোৱা" |একক |- |"আইনা ভঙাদি" |একক |- |"বেদৰ্দী দুনীয়া" |একক |- |"দিল্লগী কৰোঁ এধানি" |একক |- |"কাৰবালা" |একক |- |"তুমি মোৰ দিলৰে" |একক |- ! rowspan="8" scope="row" |'''''[[পাখি (শ্ৰব্য এলবাম)|পাখি]]''''' |"পাখি মেলি দিয়ে" | rowspan="8" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | rowspan="8" |[[জুবিন গাৰ্গ]], দিগন্ত ভাৰতী | rowspan="4" |একক | |- |"বুকুতে গুপুতে" | |- |"পাখি পাখি এই মন" | |- |"আহে বা নাহে" | |- |"শিকলি" |মন্দাকিনী বৰা | |- |"দুগালতে যেন" |প্ৰণিতা বৈশ্য মেধি | |- |"তুমি দিনৰ" | rowspan="2"|একক | |- |"আঙুলি কাটিলো" | |- ! rowspan="8" scope="row" |'''''পাখি''''' |"পাখি মেলি দিয়ে" | rowspan="8" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | rowspan="8" |[[জুবিন গাৰ্গ]], দিগন্ত ভাৰতী | rowspan="4" |একক | |- |"বুকুতে গুপুতে" | |- |"পাখি পাখি এই মন" | |- |"আহে বা নাহে" | |- |"শিকলি" |মন্দাকিনী বৰা | |- |"দুগালতে যেন" |পৰিনীতা বৈশ্য মেধি | |- |"তুমি দিনৰ" | rowspan="2"|একক | |- |"আঙুলি কাটিলোঁ" | |- |'''১৯৯৯''' ! ''Remix 99'' |"পূব আকাশৰ (ৰিমিক্স)" |যতীন শৰ্মাৰ দ্বাৰা ৰিমিক্স |অনুপম শইকীয়া |অনুপম শইকীয়া, শান্তা উজিৰ |<ref>{{Citation |title=Pub Akashor - Remix |date=1999-08-10 |url=https://open.spotify.com/track/15TwxbvnUQPAPQBcRQnd4A |language=en |access-date=2022-05-14}}</ref> |- | rowspan="3" |২০০০ ! rowspan="2" |সপোন |"নিলিম আকাশ তিৰবিৰ" | rowspan="2" |জুবিন গাৰ্গ |অমৰজ্যোতি চৌধুৰী | rowspan="3" |একক | |- |"কলা চকু জুৰি" |জুবিন গাৰ্গ | |- ! ''নাহৰ'' |"পাহি মেলি ওলালে" |মানস ৰবীন |মানস ৰবীন | |- |rowspan="2" |২০০১ ! ''জানমণি ২০০১'' |"দৰা বাছি বাছি" |বিৰেন বৰুৱা |জুবিন গাৰ্গ |ভিতালী দাস, মিলি বৰুৱা, নিৰ্মালি দাস | |- ! ''ৰঙামণি'' |"মাটি কলহৰ পানী" |কৃষ্ণামণি চুতীয়া |কৃষ্ণামণি চুতীয়া |ভিটালি দাস | |- | rowspan="9" |২০০২ ! rowspan="8" |''শিশু'' |"মুগ্ধ হিয়া মোৰ" | rowspan="8" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | rowspan="" |জুবিন গাৰ্গ |জংকী | rowspan="8" | |- |"দিয়া ঘুৰাই দিয়া" |জুবিন গাৰ্গ |rowspan =4|একক |- |"ভবা কথা" |জুবিন গাৰ্গ |- |"কাৰ পৰশ" |জুবিন গাৰ্গ |- |"শান্তি দিয়া" |জুবিন গাৰ্গ |- |"আঁউসীৰ জোন মোৰ'' |জুবিন গাৰ্গ |জংকী |- |"কাঁহী বাতি'' |জুবিন গাৰ্গ |rowspan =2|একক |- |"নিদিয়া নিদিয়া" |- ! ''ইন্দ্ৰধনু '' |"মোৰ জীৱনৰ আকাশতে" |বিজয় তালুকদাৰ |[[বিষ্ণুপ্ৰসাদ ৰাভা]] |[[সাগৰীকা]] |<ref>{{Citation|title=Mur Jibonor Akashote (Original Version)|url=https://vimeo.com/581746571|website=Vimeo|language=en-US|access-date=2021-08-01}}</ref><ref>{{Citation|title=Mur Jibonor Akashote (Reprise Version)|url=https://www.youtube.com/watch?v=KFMkwPfi4Uw|website=YouTube| date=15 October 2019 |language=en-US|access-date=2020-06-20}}</ref> |- | rowspan="8" |২০০৪ ! rowspan="8" |''যন্ত্ৰ'' |"যন্ত্ৰ" | rowspan="8" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | rowspan="8" |[[জুবিন গাৰ্গ]], [[মানস ৰবীন]], প্ৰশান্ত বৰদলৈ, [[লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱা]], [[পঙ্কজ শৰ্মা]] | rowspan="4" |একক | |- |"এই মায়াৰ ধৰাত" | |- |"আই লাভ ইউ" | |- |"মাইনা মাইনা" | |- |"মাজুলীৰ এজনী ছোৱালীয়ে" |ৰূপা মিলি | |- |"নাজানো মন দলে" |rowspan="3" |একক | |- |"অ মোৰ ‌আপোনাৰ দেশ" | |- |"তোমাৰ মিঠা এই চাৱনি" | |- | rowspan="8" |২০০৬ ! rowspan="8" |''মুখা'' |"মুখা মুখা" | rowspan="8" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | rowspan="8" |[[জুবিন গাৰ্গ]], দিগন্ত ভাৰতী, [[নৱকান্ত বৰুৱাৰ]] | rowspan="8" |একক | |- |"চুমা চুমা মিঠা" | |- |"পামনে মই ঘুৰাই" | |- |"বেবী বুলি লাহেকৈ" | |- |"নিয়ৰৰে ফুল" | |- |"দুচকুৰে নীলাৰে" | |- |"নিয়ৰে টুপে টুপে" | |- |"বুকুতে বুকুখন" | |- | rowspan="8" |২০০৮ ! rowspan="8" |''ৰুমাল'' |"দুপৰৰ মোহনাত" | rowspan="8" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | rowspan="8" |জুবিন গাৰ্গ, [[দিগন্ত ভাৰতী]], [[মানস ৰবীন]], ইবছন লাল বৰুৱা | rowspan="8" |একক | rowspan="8" | |- |"ৰুমাল ৰুমাল" |- |"আই মোৰ অ " |- |"অমানিশা" |- |"তুমি সুবাস" |- |"হাই হাই মাৰি দিলা" |- |"কি দৰে" |- |"স্বৰ্গদেউ চ্যুকাফা" |- | rowspan="10" | ২০১১ ! rowspan="10" |''বাঁহী'' |"সপোন ৰঙৰ" | rowspan="10" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | rowspan="10" |জুবিন গাৰ্গ, দিগন্ত ভাৰতী, মানস ৰবীন, [[হীৰেন ভট্টাচাৰ্য]] | rowspan="10" |একক | rowspan="10" | |- |"লৈয়া হৰি নাম" |- |"বাঁহী (মিক্স)" |- |"শ্লোক" |- |"ধূলি উৰুৱাই" |- |"বাঁহী তুমি" |- |"অনুৰাধা" |- |"তুমি কোন" |- |"ঘূৰি চোৱাচোন" |- |"হেৰ'ও বাঁহী" |- | rowspan="14" |২০১২ ! rowspan="14" |''ৰক'' |"ৰক ৰক" | rowspan="14" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |জুবিন গাৰ্গ |একক | |- |"এজাক বৰষুণে" |জুবিন গাৰ্গ |একক | |- |"বকুল ফুলৰ দৰে" |[[হীৰেন ভট্টাচাৰ্য]] |একক | |- |"কাজল কাজল" |অজয় ফুকন |একক | |- |"টিপ টিপ" |জুবিন গাৰ্গ |একক | |- |"ছেন'ৰিতা" |জুবিন গাৰ্গ |একক | |- |"গান দিয়া" |জুবিন গাৰ্গ |একক | |- |"জীউ তুমি" |জুবিন গাৰ্গ |একক | |- |"বিছমিল্লা" |জুবিন গাৰ্গ |একক | |- |"দুচকুৰে নিলামতে" |জুবিন গাৰ্গ |জুবলি | |- |"গুৰি গুৰি হম" |দিগন্ত ভাৰতী |একক | |- |"ৰজনী দুখৰ" |জুবিন গাৰ্গ |একক | |- |"স্বাধীনতা" |জুবিন গাৰ্গ |একক | |- |"তুমি প্ৰজাপতি" |জুবিন গাৰ্গ |একক | |- | rowspan="8" |২০১৯ ! rowspan="8" scope=" row" |"মা'' |"মোৰ মনৰে কল্পনাত" | rowspan="8" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | rowspan="3" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | rowspan="8" |একক | rowspan="8" |<ref>{{Cite web|url=https://www.hungama.com/album/maa/47118687/|title=Maa Songs Download {{!}} Maa Songs MP3 Free Online: Movie Songs – Hungama|website=www.hungama.com|access-date=23 August 2019}}</ref> |- |"কেতিয়াবা" |- |"নিচুকনি গীত" |- |"পপীয়া তৰা" |ৰাহুল গৌতম শৰ্মা |- |"সেউজী পক্ষীৰে" |[[শশাংক সমীৰ]] |- |"আখৰ" |ৰাহুল গৌতম শৰ্মা |- |"মোৰ মা " |[[শশাংক সমীৰ]] |- |"পলিটিকছ্ নকৰিবা বন্ধু" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |- | rowspan="6" |২০২০-২৩ ! rowspan="6" |''চিলা'' |"চিলা" | rowspan="6" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |[[জুবিন গাৰ্গ]] | rowspan="6" |একক |<ref>{{Citation|title=Listen to Silaa Song by Zubeen Garg on Gaana.com|url=https://gaana.com/song/silaa|access-date=2020-10-18}}</ref> |- |"উভতি চোৱা" |ৰাহুল গৌতম শৰ্মা পূজাৰী |<ref>{{Citation|title=Listen to Ubhoti Suwa Song by Zubeen Garg on Gaana.com|url=https://gaana.com/song/ubhoti-suwa|access-date=2020-11-18}}</ref> |- |"অগ্নিবীণাৰ তান" |[[অম্বিকাগিৰী ৰায়চৌধুৰী]] | |- |"একো যে নাই" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | |- |"মনৰে কইনা" |[[জুবিন গাৰ্গ]], ৰাহুল গৌতম শৰ্মা | |- |"বিহগী কবিতাৰ ৰাতি" ! [[গৰিমা শইকীয়া গাৰ্গ]] | |} ==[[অসমৰ ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰৰ তালিকা|অসমীয়া থিয়েটাৰৰ]] গীত== {|class ="wikitable plainrow headers" |- ! scope ="col" |বৰ্ষ ! scope ="col" |থিয়েটাৰ ! scope ="col" |নাটক ! scope ="col" |গীত ! scope ="col" |সংগীত পৰিচালক ! scope ="col" |গীতিকাৰ ! scope ="col" |সহশিল্পী ! scope ="col" |তথ্যসূত্ৰ |- |২০০৮-০৯ ! rowspan="2" |''হেঙুল থিয়েটাৰ'' |চকু |"তুমি দুচকুতে" |পলাশ সূৰ্য গগৈ |পলাশ সূৰ্য গগৈ |একক |<ref>{{Citation |title=Tumi Dusokute | date=12 September 2009 |url=https://www.youtube.com/watch?v=qJWE49x3JY4 |access-date=2023-01-15 |language=en}}</ref> |- |২০০৯-১০ |জোনাকৰ বৰষুণ |"চকুলে' চাই" |পলাশ সূৰ্য গগৈ |পলাশ সূৰ্য গগৈ |চাণক্য ভূঞা | |- |২০১০-১১ ! ''কহিনুৰ থিয়েটাৰ'' |ৰুমাল |"আছোঁ সূতাৰে এপাহি" |বিমান বৰা |বিমান বৰা |একক | |- | rowspan="3" |২০১১-১২ ! ''থিয়েটাৰ ভাগ্যদেৱী'' |মালৱিকা মোৰ বান্ধৱী |"কলিজা কলিজা" |পলাশ সূৰ্য গগৈ |পলাশ সূৰ্য গগৈ | rowspan="3" |একক | |- ! ''হেঙুল থিয়েটাৰ'' |চমক |"দুম দুম" |পাপু |পলাশ সূৰ্য গগৈ |<ref>{{Citation |title=Dum Dum | date=14 June 2011 |url=https://www.youtube.com/watch?v=G__zymIQoIA |access-date=2023-01-11 |language=en}}</ref> |- ! ''শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ থিয়েটাৰ'' |লুকা ভাকু |"লুকা ভাকু" |অৰূপ দত্ত |মৌচম গগৈ |<ref>{{Citation |title=Luka Bhaku | date=29 October 2011 |url=https://www.youtube.com/watch?v=LaIOJ8oD_r8 |access-date=2023-01-11 |language=en}}</ref> |- |২০১২-১৩ ! ''কহিনুৰ থিয়েটাৰ'' |হিয়াত এপাহি গোলাপ |"হিয়াত এপাহি গোলাপ" |দিগন্ত ভাৰতী |দিগন্ত ভাৰতী |প্ৰিয়ংকা ভৰালী | |- |২০১৩-১৪ ! ''ইতিহাস থিয়েটাৰ'' |ডকাইত |"ৰঙীন ৰঙীন" |অজয় ফুকন |অজয় ফুকন |একক | |- | rowspan="3" |২০১৭–১৮ ! rowspan="1" scope="row" |''থিয়েটাৰ ভাগ্যদেৱী'' |জোনবাইলৈ চিঠি |"জোনবাইলৈ চিঠি" |অজয় ফুকন |অজয় ফুকন |ঋতৃষা শৰ্মা |<ref>{{Citation |title=Junbailoi Sithi | date=5 April 2020 |url=https://www.youtube.com/watch?v=jhuR1lAB2IA |access-date=2023-08-19 |language=en}}</ref> |- ! scope =" row"rowspan =2|''আৱাহন থিয়েটাৰ'' |rowspan =2|মই মাৰ ছোৱালী |"গান এটি গোৱা না" |অজয় ফুকন |অজয় ফুকন |একক |<ref>{{Citation |title=Gaan Ati Guwa Nah | date=10 July 2017 |url=https://www.youtube.com/watch?v=kZDCVEP-IAM |access-date=2023-08-19 |language=en}}</ref> |- |"নীলিম নীলিম মৰম" |অজয় ফুকন |অজয় ফুকন |একক |<ref>{{Citation |title=Nilim Nilim Morom | date=9 November 2018 |url=https://www.youtube.com/watch?v=FFJaxAtcR4U |access-date=2023-08-19 |language=en}}</ref> |- | rowspan="8" |২০১৮–১৯ ! scope=" row" rowsapn="1" |''ৰাজতিলক থিয়েটাৰ'' |মায়াৱী সন্তান |"অ' মায়া" |অজয় ফুকন |অভিজিত ভট্টাচাৰ্য, অজয় ফুকন |ৰাকেশ ৰিয়ান, চয়নিকা ভূঞা |<ref>{{Citation |title=O Maya | date=6 August 2018 |url=https://www.youtube.com/watch?v=Wa9NDbh5lvU |access-date=2023-08-18 |language=en}}</ref> |- ! scope="row"|''বৃন্দাবন থিয়েটাৰ'' |প্ৰিয়তমা |"প্ৰিয়তমা" |অজয় ফুকন |অভিজিত ভট্টাচাৰ্য, অজয় ফুকন |গায়ত্ৰী মহন্ত |<ref>{{Citation |title=Priyotoma |date=2018-12-03 |url=https://open.spotify.com/track/45MVivAdxmbEIwEmeuODka |language=en |access-date=2023-01-15}}</ref> |- ! scope="row"rowspan =2|''আৱাহন থিয়েটাৰ'' |rowspan =2|মাধুৰী মোৰ নাম |"মেঘালী মেঘালী" |অজয় ফুকন |অজয় ফুকন |গীতালি |<ref>{{Citation |title=Meghali Meghali | date=27 September 2018 |url=https://www.youtube.com/watch?v=BER8IciLens |access-date=2023-08-18 |language=en}}</ref> |- |"ক'ত মোৰ মা" |অজয় ফুকন (Original 100 Miles song) |অভিজিত ভট্টাচাৰ্য, অজয় ফুকন (Ref. by 100 Miles song) |পাপৰি গগৈ |<ref>{{Citation |title=Kot Mur Maa | date=13 July 2018 |url=https://www.youtube.com/watch?v=LjjjRlI21fE |access-date=2023-08-18 |language=en}}</ref> |- ! scope ="row" |''চিৰঞ্জীৱ থিয়েটাৰ'' |ৰাজকুমাৰীৰ বিয়া |"অ' দেউতা" |অজয় ফুকন |অভিজিত ভট্টাচাৰ্য |একক |<ref>{{Citation |title=O Deuta | date=July 2018 |url=https://www.youtube.com/watch?v=Zo6OyHqlVa0 |access-date=2023-08-18 |language=en}}</ref> |- ! ''হেঙুল থিয়েটাৰ'' |মহাবীৰ |"কি হ'ব এই জীৱন" |সিদ্ধাৰ্থ শৰ্মা |পৰীক্ষিত কলিতা |নৱনিতা শৰ্মা |<ref>{{Citation |title=Ki Hobo Ei Jibon | date=11 February 2020 |url=https://www.youtube.com/watch?v=YeMMqr9rTrE |access-date=2023-08-18 |language=en}}</ref> |- ! scope ="row" |''ইতিহাস থিয়েটাৰ'' |ডকাইতৰ তেজ |"হেল্ল' মাজনী" |অজয় ফুকন |অভিজিত ভট্টাচাৰ্য |একক |<ref>{{Citation |title=Hello Majoni | date=4 August 2018 |url=https://www.youtube.com/watch?v=9iWIpVIQVg8 |access-date=2023-08-18 |language=en}}</ref> |- ! ''থিয়েটাৰ ভাগ্যদেৱী'' |আজিৰ চাণক্য |"ৰ'দালী তুমি" |পলাশ গগৈ |ঋতুভ হাজৰিকা |ৰাজশ্ৰী কলিতা |<ref>{{Citation |title=Rodali Tumi | date=7 July 2019 |url=https://www.youtube.com/watch?v=CVbQvzA5i7k |access-date=2023-08-18 |language=en}}</ref> |- | rowspan="8" |২৯১৯–২০ ! scope="row"rowspan =2|''আৱাহন থিয়েটাৰ'' |rowspan =2|মেমচাহাৱ |"দেখিবলে' মই ধুনীয়া" |অজয় ফুকন |অভিজিত ভট্টাচাৰ্য |rowspan =2|একক |<ref>{{Citation |title=Dekhibole Moi Dhuniya | date=August 2019 |url=https://www.youtube.com/watch?v=2CqYw19S4rY |access-date=2023-08-18 |language=en}}</ref> |- |"যদিহে জীৱন নৈ পাৰতে" |অজয় ফুকন |অভিজিত ভট্টাচাৰ্য |<ref>{{Citation |title=Jodihe Jibon Noi Parote | date=26 October 2019 |url=https://www.youtube.com/watch?v=67QyOLKHyKE |access-date=2023-08-18 |language=en}}</ref> |- ! scope =" row" rowspan =2|''বৰদৈচিলা থিয়েটাৰ'' | মহিয়সী |"কইনা ঐ" |অজয় ফুকন |অভিজিত ভট্টাচাৰ্য |একক |<ref>{{Citation |title=Koina Oi | date=10 September 2019 |url=https://www.youtube.com/watch?v=VzwV-7zqLLA |access-date=2023-08-18 |language=en}}</ref> |- |মৰমৰ বান্ধৱী বিদায় দিয়া |"মৰমৰ বান্ধৱী বিদায় দিয়া" |অজয় ফুকন |অভিজিত ভট্টাচাৰ্য, অজয় ফুকন |পাৰৱিন হুছেইন |<ref>{{Citation |title=Moromor Bandhobi Bidai Diya | date=11 July 2019 |url=https://www.youtube.com/watch?v=8fdD9kb_U4A |access-date=2023-08-18 |language=en}}</ref> |- ! scope ="row'|''থিয়েটাৰ সূৰ্য'' |ইমান মৰম কিয় লাগে |"ইমান মৰম কিয় লাগে" |অজয় ফুকন |অভিজিত ভট্টাচাৰ্য |পাপৰি গগৈ |<ref>{{Citation |title=Iman Morom Kio Lage | date=5 July 2019 |url=https://www.youtube.com/watch?v=Qf6boRy3UX4 |access-date=2023-08-18 |language=en}}</ref> |- ! rowspan="2" scope=" row" |''কহিনুৰ থিয়েটাৰ'' |বৰষা যেতিয়া নামে |"বৰষা যেতিয়া নামে" |পৰাণ বৰকটকী |ৰাজদ্বীপ |একক | <ref>{{Citation |title=Boroxa Jetiya Name | date=14 August 2019 |url=https://www.youtube.com/watch?v=x_BJ7a_CE4o |access-date=2023-08-18 |language=en}}</ref> |- |মোৰ তেজত তোমাৰে নাম |"মোৰ তেজত তোমাৰে নাম" |অজয় ফুকন |অজয় ফুকন |একক |<ref>{{Citation |title=Mur Tezot Tumare Naam | date=23 April 2020 |url=https://www.youtube.com/watch?v=4khedBXGMXg |access-date=2023-08-18 |language=en}}</ref> |- ! scope="row" |''হেঙুল থিয়েটাৰ'' |বাহাদুৰ |"বাহাদুৰ" |অৰূপজ্যোতি বৰুৱা |ৰাজদ্বীপ |একক |<ref>{{Citation |title=Bahadur | date=19 July 2019 |url=https://www.youtube.com/watch?v=REcetlsCUbA |access-date=2023-08-18 |language=en}}</ref> |- | rowspan="2" |২০২১-২২ ! ''উদয়ণ থিয়েটাৰ'' |সীতাৰ অগ্নিপৰীক্ষা |"সাতোবৰণীয়া" |জেকিব |নেকিব |ৰূপালী কাশ্যপ |<ref>{{Citation |title=Satoboroniya | date=7 November 2020 |url=https://www.youtube.com/watch?v=SQiQAA5mfPs |access-date=2023-08-18 |language=en}}</ref> |- ! ''আৱাহন থিয়েটাৰ'' |জয়মতী |"জয়া নাই" |অজয় ফুকন |অভিজিত ভট্টাচাৰ্য |একক |<ref>{{Citation |title=Joya Nai | date=30 August 2021 |url=https://www.youtube.com/watch?v=Eklmw80BQVI |access-date=2023-08-18 |language=en}}</ref> |- | rowspan="2" |২০২২-২৩ ! ''বৃন্দাবন থিয়েটাৰ'' |ৰাজকন্যা |"বৰষুণ" |জয়ন্ত কাকতি |শশাংক সমীৰ |একক |<ref>{{Citation |title=Boroxun | date=5 August 2022 |url=https://www.youtube.com/watch?v=QomqmtfLycM |access-date=2023-08-18 |language=en}}</ref> |- ! ''ইতিহাস থিয়েটাৰ'' |মৰম বিচাৰি যাওঁ ব'লা |"মৰম বিচাৰি যাওঁ ব'লা" |অজয় ফুকন |অজয় ফুকন, অভিজিত ভট্টাচাৰ্য |পাপৰি গগৈ |<ref>{{Citation |title=Morom Bisari Jau Bola | date=10 August 2022 |url=https://www.youtube.com/watch?v=Qx-6zg-QnC4 |access-date=2023-08-18 |language=en}}</ref> |- |} ==[[অসমৰ দূৰদৰ্শন কেন্দ্ৰসমূহৰ তালিকা|অসমীয়া টেলিভিছনৰ]] গীত== {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! বৰ্ষ ! scope="col" | ধাৰাবাহিক/শ্ব' ! scope="col" | গান ! scope="col" | সুৰকাৰ ! scope="col" | লেখক ! scope="col" | সহশিল্পী ! scope="col" | তথ্যসূত্ৰ |- |২০১১ ! ''অনুৰাধা'' | "অনুৰাধা" | জুবিন গাৰ্গ |জুবিন গাৰ্গ | টিনা শৰ্মা |<ref>{{Citation |title=Anuradha | date=9 January 2019 |url=https://www.youtube.com/watch?v=aWWE4WbAO2g |access-date=2023-08-19 |language=en}}</ref> |- |২০১২ ! ''মেঘৰঞ্জনী'' |"মেঘৰঞ্জনী" |পৰীক্ষিত কলিতা |পৰীক্ষিত কলিতা |একক |<ref>{{Citation |title=Meghranjani | date=28 April 2012 |url=https://www.youtube.com/watch?v=gI4st3TU2LE |access-date=2023-08-19 |language=en}}</ref> |- |২০২২ ! ''হৃদয়ৰ গান'' |"হৃদয়ৰ গান" |দীক্ষু শৰ্মা |বিজিয়েতা পাটগিৰি |একক | |- |} ==অসমীয়া একক গীত== {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" | বৰ্ষ ! scope="col" | গান ! scope="col" | সুৰকাৰ ! scope="col" | লেখক ! scope="col" | সহশিল্পী ! scope="col" | টোকা/তথ্যসূত্ৰ. |- ! colspan="6" |একক পপ গীতসমূহ |- ! rowspan="2" |২০২১ |"মা" | colspan="2" |জয়ন্ত কাকতি | rowspan |একক |<ref>{{Citation |title=Maa | date=27 October 2021 |url=https://www.youtube.com/watch?v=ZCsJL0JvXjg |access-date=2021-10-27 |language=en}}</ref> |- |"ৰুণজুন" | colspan="2" |Kritiman Red |কাশ্মীৰী ডেকা |<ref>{{Citation |title=Runjun | date=13 December 2021 |url=https://www.youtube.com/watch?v=c-R7t5SmyuM |access-date=2023-12-14 |language=en}}</ref> |- ! rowspan="14" |২০২২ |"লৈ যা" | colspan="2" |দেৱেশ ৰয় |ডোৰোথি বৰদলৈ |<ref>{{Citation |title=Loi Ja | date=21 December 2021 |url=https://www.youtube.com/watch?v=7KyIkk7zZvs |access-date=2023-12-14 |language=en}}</ref> |- |"তোক চাই থাকিলে" | colspan="2" |ড° লোহিত ৰোহিত |একক |<ref>{{Citation |title=Tuk Sai Thakile | date=16 July 2022 |url=https://www.youtube.com/watch?v=9oBGnyKIZmE |access-date=2023-12-14 |language=en}}</ref> |- |"এমুঠি আবিৰ" |জয়ন্ত কাকতি |শশাংক সমীৰ |ঋতুৰাণী মৌচুমী |<ref>{{Citation |title=Emuthi Aabir | date=4 February 2022 |url=https://www.youtube.com/watch?v=khIIuIDK6bU |access-date=2023-12-14 |language=en}}</ref> |- |"Saati" | colspan="2" |ৰাহুল গৌতম শৰ্মা |জুবলী বৰুৱা |<ref>{{Citation |title=Saati | date=15 March 2022 |url=https://www.youtube.com/watch?v=blC7CCTYicY |access-date=2023-12-14 |language=en}}</ref> |- |"মোৰ বসন্ত" |মৃণ্ময় শৰ্মা আৰু অশ্বিন শৰ্মা |কুকিল প্ৰতিম |একক | |- |"এবাৰ যদি কোৱা" | colspan="2" |ইক্ৰাম এইছ জুৱেল |শতাব্দী বৰা | |- |"ৰ'দে বৰষুণে" |প্ৰসেনজিৎ লাহন |ধ্ৰুৱজ্যোতি ৰাজখোৱা |ড° অঞ্জলি চুতীয়া শইকীয়া | |- |"কঠিয়াডোৰা" |অভি শইকীয়া |প্ৰশান্ত দাস |একক | |- |"ইতিহাসো উচুপি ৰ'য়" | colspan="2" |ৰূপম ৰাজ পাঠক |একক | |- |"কাজলি" | colspan="2" |ৰেকিবুল |একক | |- |"দাদা" | colspan="2" |কুমাৰেশ কৌশিক |নিৰ্ভিতা বৰা | |- |"প্ৰেম লিপিৰ আখৰ" |সুমন কাশ্যপ, শিৱনন্দা বৰুৱা |বিকাশ বৰা |মানসী দেৱী | |- |"আছোঁনে কুশলে" |সুমিত গগৈ, বিজয় শংকৰ |সুমিত গগৈ |প্ৰিয়ংকা ভৰালী | |- |"বৰষাৰে চেঁচা টোপাল" |Kritiman Red |চয়নিকা নাথ আৰু অৰিন্দম দাস |ৰিমজিম কলিতা | |- ! rowspan="6" |২০২৩ |"বালিমাহি" |বজ্ৰপাত মিউজিক |মৈত্ৰিয়ী পাটৰ |একক |<ref>{{Citation |title=Balimahi | date=21 January 2023 |url=https://www.youtube.com/watch?v=Dqd08xpuv4s |access-date=2023-12-14 |language=en}}</ref> |- |"জান বুলি নেমাতিবা" | colspan="2" |কেশৱ নাৰায়ণ |দিব্য দাস |<ref>{{Citation |title=Jaan Buli Nematiba | date=11 February 2023 |url=https://www.youtube.com/watch?v=F9vu2-9vVKQ |access-date=2023-12-14 |language=en}}</ref> |- |"লাহি লাহি" |শিৱব্ৰত শৰ্মা |জুবিন গাৰ্গ |ড° অদিতি দাস |<ref>{{Citation |title=Lahi Lahi | date=14 February 2023 |url=https://www.youtube.com/watch?v=h-qmEO99FZU |access-date=2023-12-14 |language=en}}</ref> |- |জয় ভোলে | colspan="2" |স্বৰূপ কাকতি |একক |<ref>{{Citation |title=Jai Bhole | date=15 February 2023 |url=https://www.youtube.com/watch?v=AqqjEgHg2gc |access-date=2023-12-14 |language=en}}</ref> |- |বিহগী কবিতা |জুবিন গাৰ্গ |গৰিমা শইকীয়া গাৰ্গ |একক |<ref>{{Citation |title=Bihogi Kobita | date=2 May 2023 |url=https://www.youtube.com/watch?v=OKZsuMvaht8 |access-date=2023-12-14 |language=en}}</ref> |- |নিশিগন্ধা |Aarxslan |ৰাজীৱ ভূঞা |সান্নিধ্য ভূঞা |<ref>{{Citation |title=Nishigandha |url=https://baahi.xomoy.com/song/Nishigandha/18767/0 |access-date=2023-12-14 |archivedate=2023-10-06 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231006153421/https://baahi.xomoy.com/song/Nishigandha/18767/0 }}</ref> |- ! ২০২৪ |"টোপা টোপে" |অতনু গৌতম |শশাংক সমীৰ |একক | |- ! ২০২৫ |"অচিনাকি কোন তুমি" |প্ৰদ্যুৎ বৰুৱা |প্ৰদ্যুৎ বৰুৱা |একক | |- ! colspan="6" |একক বিহু গীতসমূহ |- ! ২০০৩ |"মৰম দিলোঁ চিঠি দিলোঁ" |বিমান বৰুৱা |বিমান বৰুৱা |ভিটালী দাস | |- ! ২০২২ |"বিহুৰে বলিয়া" |অভিনৱ বৰা |Traditional Folk |নিষ্ঠা প্ৰিয়া |<ref>{{Citation |title=Bihure Boliya |date=2022-11-29 |url=https://open.spotify.com/track/5fxyuA7VpBYnr6BiqDWKCT |language=en |access-date=2023-02-18}}</ref> |- ! ২০২৩ |"টুলুং ভুটুং নাও" |স্বৰূপ কাকতি |স্বৰূপ কাকতি |কৃষ্ণা দেৱী |<ref>{{Citation |title=Tulung Vutung Naau |date=2023-02-13 |url=https://open.spotify.com/album/6Rx6Iz6CL6kj6Q4iVp2641 |language=en |access-date=2023-02-18}}</ref> |- |} ==অসমীয়া অন্যান্য গীত== ===বৰগীত=== {{Div col|3}} *আগোমাই *উদ্ধৱ চলহু গোকুল লাই *গোপালে কি গতি কৈলে *তেজৰে কমলাপতি ([[শংকৰদেৱ]]) *পৰভাতে শ্যামকানু *পাৱে পৰি হৰি ([[শংকৰদেৱ]]) *শুন শুন ৰে সুৰ ([[শংকৰদেৱ]]) {{Div col end}} ===লোকগীত=== লোকগীতৰ এলবামসমূহ: *লোকগীত, Vol-1, এন কে প্ৰডাকচন *লোকগীত, Vol-2, এন কে প্ৰডাকচন *লোকগীত, Vol-3, এন কে প্ৰডাকচন *লোকগীত, Vol-4, এন কে প্ৰডাকচন *লোকগীত, Vol-5, এন কে প্ৰডাকচন ===ভক্তিমূলক গীত=== ভক্তিমূলক গীতৰ এলবামসমূহ: *জুবিনৰ দিহানাম, খণ্ড ১ ===বিহুগীত=== বিহুগীতৰ এলবামসমূহ: {{Div col|2}} *অঞ্জনা ২০০৫ *অঞ্জনা ২০০৬ *জানমণি ২০১০ *পকা ধানে ৰিঙিয়ায় {{Div col end}} ==[[কোচ ৰাজবংশী ভাষা|ৰাজবংশী]] গীত== [[কোচ ৰাজবংশী ভাষা|কোচ-ৰাজবংশী]]/[[কামতাপুৰী ভাষা|কামতাপুৰী]]/[[গোৱালপৰীয়া উপভাষা|গোৱালপাৰীয়া]] গান: ===লোকগীত=== {{Div col|2}} * আগা নাওয়ে ডুবু ডুবু * ও জীবন ৰে * ও বৈদেশীয়া প্ৰাণ বন্ধুয়া ৰে * ভাল কৰিয়া * মন মোৰ ৰসনা * সোণাৰ বৰণ পাখি * সোণাৰ বৰণ কন্যা {{Div col end}} ===আধুনিক গীত=== {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" | গান ! scope="col" | শিল্পী |- | অৰে বন্ধু | [[জুবিন গাৰ্গ]] |- | আৰে অ' বন্ধু | জুবিন গাৰ্গ, জয়মতী ৰায় |- | কান্দে কানাই | জুবিন গাৰ্গ |- | নামানেকে | জুবিন গাৰ্গ |- | পিতলেৰ কলস | জুবিন গাৰ্গ, বিলকিছ |- | মন দিলুং যাক | জুবিন গাৰ্গ |- | লেখা পঢ়া শিকিলুং | জুবিন গাৰ্গ |- | শালি চাবি বিহানে | জুবিন গাৰ্গ |- |} ==[[হাজং ভাষা|হাজং]] গীত== * ও আপি সূতা নাকাতা * ও সুন্দৰ গাভুৰ ==চাহ-বাগানীয়া গীত== এলবামসমূহ: {{Div col|3}} *চল চম্পা চল *দিলৰুবা *লেয়লা {{Div col end}} ==[[বাংলা]] চলচ্চিত্ৰৰ গীত== {| class="wikitable plainrowheaders" style="width:100%; textcolor:#000" |- ! scope="col" style="width:1%; "|''বৰ্ষ'' ! scope="col" style="width:23%; "|চলচ্চিত্ৰ ! scope="col" style="width:21%; "|গান ! scope="col" style="width:18%; "|সুৰকাৰ ! scope="col" style="width:18%; "|লেখক ! সহশিল্পী ! scope="col" style="width:1%; " |তথ্যসূত্ৰ |- | rowspan="2" |'''২০০৩''' ! rowspan="2" | ''মন (Dubbed)'' | "মন পাখি হয়ে" | rowspan="2" | মানস হাজৰিকা আৰু দিলীপ নাথ | rowspan="2" |গৌতম কুমাৰ চক্ৰৱৰ্তী |[[কুইন হাজৰিকা]] |<ref>{{Citation |title=Mon Pakhi Hoye Ure Jabe {{!}} Mon {{!}} Bengali Movie Song {{!}} Zubeen Garg | date=12 April 2013 |url=https://www.youtube.com/watch?v=y37ZV0i8TPI |language=en |access-date=2023-01-10}}</ref> |- |"ও মন বলাকা" |একক |<ref>{{Citation |title=O Mon Balaka Aaj Kothay Harale {{!}} Mon {{!}} Bengali Movie Song {{!}} Zubeen Garg | date=6 October 2019 |url=https://www.youtube.com/watch?v=LaMYoWAtKtM |language=en |access-date=2023-01-10}}</ref> |- | rowspan="9" |'''২০০৪''' ! rowspan="8" |''শুধু তুমি'' |"একটু ছুয়াঁ লাগে" | rowspan="8" | [[জুবিন গাৰ্গ]] | rowspan="8" |সুমিত আচাৰ্য, [[ৰবীন্দ্ৰনাথ ঠাকুৰ]] | rowspan="2" |একক | rowspan="8" | <ref>{{cite web |title=Shudhu Tumi songs info|date=January 2004 |url=https://www.jiosaavn.com/album/shudhu-tumi/lEUdwOaxDZU_|publisher=JioSaavn|access-date=12 February 2025}}</ref> |- |"ভেজা ভেজা স্মৃতিৰ পাথৰ" |- |"পিৰিতি কাঁঠালেৰ আঁঠা" |[[জয় বৰুৱা]], শ্বাস্বতী ফুকন |- |"সুৰে সুৰে গান হলো" | rowspan="2" |[[Shaan (singer)|ছান]], শ্বাস্বতী ফুকন |- |"এ চোঁখেৰ কাছেতে" |- |"গুণ গুণ গুণ গুঞ্জৰে, অন্তৰে" |[[শ্ৰেয়া ঘোষাল]] |- |"একটু ছুয়াঁ লাগে" |বাবুল সুপ্ৰিয়, [[শ্ৰেয়া ঘোষাল]] |- |"সাজবে এবাৰ কনেৰ সাজে" |[[উদিত নাৰায়ণ]], পামেলা জৈন |- ! ''প্ৰেমী'' |"ও বন্ধু ৰে (তোৰ খুশীতে)" | [[জিৎ গাংগুলী]] | গৌতম সুস্মিত |একক |<ref>{{cite web |title=O Bondhu Re song info|date=July 2005 |url=https://www.jiosaavn.com/song/o-bondhu-re/HFA8fxleTmU|publisher=JioSaavn|access-date=12 February 2025}}</ref> |- | rowspan="6" |'''২০০৮''' ! ''গোলমাল'' | "আকাশে বাতাসে" | অশোক ভাদ্ৰা | |একক |<ref>{{cite web|title=Akashe Batashe song info|url=http://www.gomolo.com/golmaal-song-aakashe-batase-khushir-galpo/20985/24742|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015|archivedate=4 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304120516/http://www.gomolo.com/golmaal-song-aakashe-batase-khushir-galpo/20985/24742|deadurl=yes}}</ref> |- ! ''চিৰদিনি তুমি যে আমাৰ'' | "পিয়া ৰে পিয়া ৰে" |[[জিৎ গাংগুলী]] |প্ৰিয় চট্টোপাধ্যায় |একক |<ref>{{cite web|title=Piya Re Piya Re song info|url=http://mio.to/album/Chirodini+Tumi+Je+Amar+%282008%29|archive-url=https://web.archive.org/web/20141001055035/http://mio.to/album/Chirodini+Tumi+Je+Amar+%282008%29|url-status=dead|archive-date=1 October 2014|publisher=MusicIndiaOnline|access-date=23 August 2015|archivedate=1 October 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141001055035/http://mio.to/album/Chirodini+Tumi+Je+Amar+%282008%29|deadurl=yes}}</ref> |- ! ''হেল্ল' কলকাতা'' | "আলো আৰ আধাৰেৰ" | অভিজিত বোস | |একক | |- ! ''লাভ ষ্টৰী'' | "মন যেতে চায়" | জলী মুখাৰ্জী | সৰেন দত্ত |জেনিভা ৰয় | |- ! rowspan="2" |''মন মানে না'' | "মন মানে না" | rowspan="2" |[[জিৎ গাংগুলী]] |rowspan="2" |প্ৰিয় চট্টোপাধ্যায় |জুন বেনাৰ্জী |<ref>{{cite web|title=Mon Mane Na song info|url=http://mio.to/album/Mon+Maane+Naa+%282008%29|archive-url=https://web.archive.org/web/20141014100806/http://mio.to/album/Mon+Maane+Naa+%282008%29|url-status=dead|archive-date=14 October 2014|publisher=MusicIndiaOnline|access-date=23 August 2015|archivedate=14 October 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141014100806/http://mio.to/album/Mon+Maane+Naa+%282008%29|deadurl=yes}}</ref> |- |"শুভ মঙ্গলম" |একক |<ref>{{cite web|title=Subho Mangalam song info|url=http://mio.to/album/Mon+Maane+Naa+%282008%29|archive-url=https://web.archive.org/web/20141014100806/http://mio.to/album/Mon+Maane+Naa+%282008%29|url-status=dead|archive-date=14 October 2014|publisher=MusicIndiaOnline|access-date=23 August 2015|archivedate=14 October 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141014100806/http://mio.to/album/Mon+Maane+Naa+%282008%29|deadurl=yes}}</ref> |- | rowspan="15" | '''২০০৯''' ! scope"row" |''[[পৰাণ যায় জ্বলিয়া ৰে]]'' | আমি তোমাৰি থাকবো |[[জিৎ গাংগুলী]] |প্ৰিয় চট্টোপাধ্যায় | | |- ! ''চাওয়া পাওয়া'' | "বন্ধু আজ থেকে" | অশোক ভাদ্ৰা | |[[অভিজিৎ ভট্টাচাৰ্য]] | |- ! rowspan="3" |''ফ্ৰেইণ্ড'' | "তোমাৰ ছবি" | rowspan="3" |আকাশ | rowspan="3" | | | |- |"তোমায় ভেবে" | | |- |"দেশী মূৰ্গী" | | |- ! ''প্ৰেম আমাৰ'' | "বোঝেনা সে বোঝেনা" | জিৎ গাংগুলী | গৌতম সুস্মিত |একক |<ref>{{cite web|title=Bojhena Se Bojhena song info|url=http://www.gomolo.com/prem-amar-song-bojhe-na-se-bojhe-na/22028/24481|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015|archivedate=4 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304115837/http://www.gomolo.com/prem-amar-song-bojhe-na-se-bojhe-na/22028/24481|deadurl=yes}}</ref> |- ! ''ক্ৰোধ'' | "ভুলে থাকা ছিলো ভালো" | বাবুল বোস | |একক |<ref>{{cite web|title=Bhule Thaka Chilo song info|url=http://www.gomolo.com/krodh-song-bhule-thaka-chhilo-bhalo/22102/24509|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015}}{{Dead link|date=September 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- ! rowspan="2" |''কেনো কিছু কথা বলো না'' |"ডুবাই ডুবা" | rowspan="2"|জিৎ গাংগুলী | |পামেলা জৈন |<ref>{{cite web|title=Dooba Dooba song info|url=http://www.gomolo.com/keno-kichhu-kotha-bolo-naa-song-dooba-dooba/21808/24410|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015}}{{Dead link|date=September 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- |"মৌলা ৰে মৌলা" | |একক |<ref>{{cite web|title=Maula Re Maula song info|url=http://www.gomolo.com/keno-kichhu-kotha-bolo-naa-song-maula-re-maula/21808/24411|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015|archivedate=4 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304224633/http://www.gomolo.com/keno-kichhu-kotha-bolo-naa-song-maula-re-maula/21808/24411|deadurl=yes}}</ref> |- ! rowspan="3" |''দুজনে '' |"কাৰ চোখে" | rowspan="3" |জিৎ গাংগুলী | | rowspan="2" |মনালি ঠাকুৰ |<ref>{{cite web|title=Kar Chokhe song info|url=http://www.gomolo.com/dujone-song-karo-chokhe-chokh-rekhe/21964/24449|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015|archivedate=4 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304211005/http://www.gomolo.com/dujone-song-karo-chokhe-chokh-rekhe/21964/24449|deadurl=yes}}</ref> |- |"বধুয়া" | |<ref>{{cite web|title=Badhua song info|url=http://www.gomolo.com/dujone-song-badhua/21964/24446|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015}}{{Dead link|date=September 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- |"বধুয়া (Sad)" | | একক |<ref>{{cite web|title=Badhua (Sad) song info|url=http://www.gomolo.com/dujone-song-badhua-sad/21964/24447|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015|archivedate=4 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304210404/http://www.gomolo.com/dujone-song-badhua-sad/21964/24447|deadurl=yes}}</ref> |- ! rowspan="2" |''বলো না তুমি আমাৰ'' | "বলো না তুমি আমাৰ" (Reprise) | rowspan="2" |জিৎ গাংগুলী |গৌতম সুস্মিত |মনালি ঠাকুৰ |<ref>{{cite web|title=Bolo Na Tumi Amar song info|url=http://www.gomolo.com/bolo-na-tumi-aamar-song-bolo-na-tumi-aamar-title-song/22062/23480|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015|archivedate=7 March 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180307103835/http://www.gomolo.com/bolo-na-tumi-aamar-song-bolo-na-tumi-aamar-title-song/22062/23480|deadurl=yes}}</ref> |- |"আয়না মন ভাঙা" | প্ৰিয় চট্টোপাধ্যায় |একক |<ref>{{cite web|title=Aaina song info|url=http://www.gomolo.com/bolo-na-tumi-aamar-song-aaina-emon-bhanga-aaina/22062/23479|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015|archivedate=4 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304130047/http://www.gomolo.com/bolo-na-tumi-aamar-song-aaina-emon-bhanga-aaina/22062/23479|deadurl=yes}}</ref> |- ! ''আমাৰ সঙ্গে'' | "যে প্ৰেমেতে" | বাবুল বোস | গৌতম সুস্মিত |একক |<ref>{{cite web|title=Je Premete song info|url=http://www.gomolo.com/amar-sangee-song-je-preme-swapno-dekhe-mon/21824/24473|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015|archivedate=24 August 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170824072902/http://www.gomolo.com/amar-sangee-song-je-preme-swapno-dekhe-mon/21824/24473|deadurl=yes}}</ref> |- | rowspan="20" |'''২০১০''' ! rowspan="2" | ''মন যে কৰে উড়ু উড়ু'' |"না জানে মন" | rowspan="2" |জিৎ গাংগুলী | |rowspan="2" | একক |<ref>{{cite web|title=Na jene Mon song info|url=http://www.gomolo.com/mon-je-kore-uru-uru-song-na-jane-mon/39894/23407|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015|archivedate=29 July 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180729233529/http://www.gomolo.com/mon-je-kore-uru-uru-song-na-jane-mon/39894/23407|deadurl=yes}}</ref> |- |"তোৰ পিৰিতে" | |<ref>{{cite web|title=Tor Pirite song info|url=http://www.gomolo.com/mon-je-kore-uru-uru-song-tor-peerite/39894/23405|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015|archivedate=29 July 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180729233534/http://www.gomolo.com/mon-je-kore-uru-uru-song-tor-peerite/39894/23405|deadurl=yes}}</ref> |- ! ''লাভ চাৰ্কাছ'' | "লাভ চাৰ্কাছ" | অশোক ভাদ্ৰা | | |<ref>{{cite web|title=Love Circus song info|url=http://www.gomolo.com/love-circus-song-love-circus-love-circus/22091/24311|publisher=Gomolo|access-date=23 August 2015}}{{Dead link|date=September 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- ! rowspan="5" |''মন নিয়ে'' | "শীৰ্ষক গীত" | rowspan="5" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | | |<ref>{{cite web|title=Mon Niye (Title song) song info|url=http://www.gomolo.com/mon-niye-song-mon-niye-title-song/22092/23361|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015}}{{Dead link|date=September 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- |"কি যে হলো" | | |<ref>{{cite web|title=Ki Je Holo song info|url=http://www.gomolo.com/mon-niye-song-ki-je-holo/22092/23362|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015|archivedate=4 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304131418/http://www.gomolo.com/mon-niye-song-ki-je-holo/22092/23362|deadurl=yes}}</ref> |- |"চেনা চেনা" | |অনিন্দিতা পাল |<ref>{{cite web|title=Chena Chena song info|url=http://www.gomolo.com/mon-niye-song-chena-chena/22092/23363|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015|archivedate=4 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304210343/http://www.gomolo.com/mon-niye-song-chena-chena/22092/23363|deadurl=yes}}</ref> |- |"জোনাকী মন" | |অনিন্দিতা পাল, সোহম চক্ৰৱৰ্তী |<ref>{{cite web|title=Jonaki Mon song info|url=http://www.gomolo.com/mon-niye-song-jonaki-mon/22092/23364|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015|archivedate=7 April 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150407153434/http://www.gomolo.com/mon-niye-song-jonaki-mon/22092/23364|deadurl=yes}}</ref> |- |"তোমাৰি চোখে" | |ছান, পৃথা মজুমদাৰ |<ref>{{cite web|title=Tomari Chokhe song info|url=http://www.gomolo.com/mon-niye-song-tomari-chokhe/22092/23365|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015|archivedate=16 October 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131016224954/http://www.gomolo.com/mon-niye-song-tomari-chokhe/22092/23365|deadurl=yes}}</ref> |- ! rowspan="3" |''মন আমাৰ শুধু তোমাৰ'' |"ভো কাট্টা" | rowspan="3" | শুভায়ু | rowspan="3" | |একক |<ref>{{cite web|title=Bho Katta song info|url=http://www.gomolo.com/mon-aamar-shudhu-tomar-song-bho-katta/22104/24316|publisher=Gomolo|access-date=23 August 2015}}{{Dead link|date=September 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- |"জানি আমি কিছু" | |<ref>{{cite web|title=Janina Ami Kichu song info|url=http://www.gomolo.com/mon-aamar-shudhu-tomar-song-jani-na-ami-kichhu/22104/24317|publisher=Gomolo|access-date=23 August 2015|archivedate=4 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304195234/http://www.gomolo.com/mon-aamar-shudhu-tomar-song-jani-na-ami-kichhu/22104/24317|deadurl=yes}}</ref> |- |"লাগে না লাগে না মন" | |<ref>{{cite web|title=Lage Na Lage Na Mon song info|url=http://www.gomolo.com/mon-aamar-shudhu-tomar-song-lage-na-lage-na/22104/24318|publisher=Gomolo|access-date=23 August 2015|archivedate=4 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304121036/http://www.gomolo.com/mon-aamar-shudhu-tomar-song-lage-na-lage-na/22104/24318|deadurl=yes}}</ref> |- ! rowspan="7" |''কাছে আসো তুমি'' |"চোখে চোখে" | rowspan="7" | [[জুবিন গাৰ্গ]] | |[[অনিন্দিতা পাল]] |<ref>{{cite web |title= Chokhe Chokhe song info|url=http://gaana.com/song/chokhe-chokhe|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- |"এই ৰঙ্গীন" | |জুন বেনাৰ্জী |<ref>{{cite web |title=Ei Rangeen song info|url=http://gaana.com/song/ei-rangin|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- |"চুপি চুপি" | |ছান, জুবলী |<ref>{{cite web |title=Chupi Chupi song info|url=http://gaana.com/song/chupi-chupi|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- |"কাছে এসো তুমি" | |একক |<ref>{{cite web |title=Kachhe Acho Tumi song info|url=http://gaana.com/song/kachhe-aachho-original|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- |"প্ৰেম আগুন" | |ছান, জুন বেনাৰ্জী |<ref>{{cite web|title=Prem Agune song info|url=http://www.gomolo.com/kachhe-achho-tumi-song-prem-aagune/38966/23564|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015|archivedate=22 February 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180222031543/http://www.gomolo.com/kachhe-achho-tumi-song-prem-aagune/38966/23564|deadurl=yes}}</ref> |- |"কেনো যে" | |[[কুমাৰ চানু]] |<ref>{{cite web |title=Keno Je song info |date=January 2010 |url=https://www.jiosaavn.com/song/keno-je/ITdZVyVBQQM|publisher=JioSaavn|access-date=12 Feb 2025}}</ref> |- |"কাছে আসো (ৰিমিক্স)" | | একক |<ref>{{cite web |title=Kachhe Achho-Remix song info |date=January 2010 |url=https://www.jiosaavn.com/song/kachhe-aachho-remix/ByENVTNgeWQ|publisher=JioSaavn|access-date=12 Feb 2025}}</ref> |- ! ''জোৰ যাৰ মুলুক তাৰ'' | "বন্ধু তিন দিন" | অশোক ৰাজ | |একক |<ref>{{cite web|title=Bondhu Tin Din song info|url=http://www.gomolo.com/jor-jar-muluk-tar-song-bondhu-tindin/22063/23223|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015|archivedate=4 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304194859/http://www.gomolo.com/jor-jar-muluk-tar-song-bondhu-tindin/22063/23223|deadurl=yes}}</ref> |- ! ''হেংঅ'ভাৰ'' |"মেইড ইন ইণ্ডিয়া" | বাপ্পী লাহড়ী | |[[সুনিধি চৌহান]] |<ref>{{cite web|title=Made in India song info|url=http://www.gomolo.com/lattoo-song-bhabnar-tuli-diye/44174/29526|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015|archivedate=28 May 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160528162151/http://www.gomolo.com/lattoo-song-bhabnar-tuli-diye/44174/29526|deadurl=yes}}</ref> |- | rowspan="14" |'''২০১১''' ! ''১০০% লাভ'' | "এক মুঠো স্বপ্ন (Sad)" | জিৎ গাংগুলী | |একক |<ref>{{cite web|title=Ek Mutho Swapno song info|url=http://www.gomolo.com/100-love-song-ek-mutho-swapno/43777/24896|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015|archivedate=4 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304120401/http://www.gomolo.com/100-love-song-ek-mutho-swapno/43777/24896|deadurl=yes}}</ref> |- ! rowspan="2" |''খোকাবাবু'' | "তোৰে নিয়ে যাই" |rowspan="2" | ঋষি চন্দা | rowspan="2" | গৌতম সুস্মিত |মহালক্ষ্মী আয়াৰ |<ref>{{cite web|title=Tore Niye Jai song info|url=http://www.gomolo.com/khokababu-song-tore-niye-jai/42053/25085|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015|archivedate=4 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304121325/http://www.gomolo.com/khokababu-song-tore-niye-jai/42053/25085|deadurl=yes}}</ref> |- |"ছোনিয়ে তু জানিয়ে তু" |জুন বেনাৰ্জী |<ref>{{cite web|title=Soniye Tu Janiye Tu song info|url=http://www.gomolo.com/khokababu-song-soniye-tu-janiye-tu/42053/25088|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015|archivedate=4 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304200203/http://www.gomolo.com/khokababu-song-soniye-tu-janiye-tu/42053/25088|deadurl=yes}}</ref> |- ! ''বাজ'' | "দু চোখে" | দেৱজিৎ | |একক | |- ! ''ভালো মেয়ে মন্দ মেয়ে'' | "ভালোবাসা" | "ভালোবাসা" |অশোক ভাদ্ৰা | |একক | |- ! ''বেষ্ট ফ্ৰেইণ্ড'' |"ভুল বোঝাতেই এই জীবনেৰ" | অশোক ভাদ্ৰা | |একক | |- ! ''পাগলু'' | "প্ৰেম কি বুঝিনি" |জিৎ গাংগুলী | প্ৰসেনজিৎ মুখাৰ্জী |আকৃতি কক্কৰ |<ref>{{cite web|title=Prem Ki Bujhini song info|url=http://www.gomolo.com/paglu-song-prem-ki-bujhini/41111/23417|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015}}{{Dead link|date=September 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- ! ''ওগো বিদেশীনি'' |"দু চোখেৰ অই নীল আকাশে" | অশোক ভাদ্ৰা | |একক |<ref>{{cite web |title=Du Chokher Oi Neel Aakashe song info |date=6 May 2011 |url=https://www.jiosaavn.com/song/duchokher-oi-neel-akashe/XT8gBB9of10|publisher=JioSaavn|access-date=12 February 2025}}</ref> |- ! ''লাভ মি'' | "ফিৰবেনা ফিৰবেনা এই মন" | | |একক | |- ! ''ছুপাৰষ্টাৰ – এ লাভ ষ্টৰী '' |"কেউ জানে না" |অশোক ৰাজ | |অন্বেষা |<ref>{{cite web|title=Keu Jane Na song info|url=http://mio.to/album/Superstar+-+A+Love+Story+%282011%29|archive-url=https://web.archive.org/web/20160305132410/http://mio.to/album/Superstar+-+A+Love+Story+(2011)|url-status=dead|archive-date=5 March 2016|publisher=MusicIndiaOnline|access-date=23 August 2015|archivedate=5 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305132410/http://mio.to/album/Superstar+-+A+Love+Story+(2011)|deadurl=yes}}</ref> |- ! ''ঊনিশ কুড়ি গল্প'' | "স্বপ্ন ভাঙা" | অৰূপ প্ৰণয় | |একক |<ref>{{cite web|title=Swapno Bhanga song info|url=http://www.gomolo.com/unish-kurir-galpo-song-swapno-bhanga-ei-andhakare/40877/23293|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015|archivedate=4 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304120216/http://www.gomolo.com/unish-kurir-galpo-song-swapno-bhanga-ei-andhakare/40877/23293|deadurl=yes}}</ref> |- ! ''ৰোমিঅ''' | "মন তোকে দিলাম" | জিৎ গাংগুলী | প্ৰিয় চট্টোপাধ্যায় |একক |<ref>{{cite web|title=Mon Toke Dilam Song info|url=http://mio.to/album/Romeo+%282011%29|archive-url=https://web.archive.org/web/20141014132057/http://mio.to/album/Romeo+%282011%29|url-status=dead|archive-date=14 October 2014|publisher=MusicIndiaOnline|access-date=23 August 2015|archivedate=14 October 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141014132057/http://mio.to/album/Romeo+%282011%29|deadurl=yes}}</ref> |- ! rowspan="2" |''প্ৰিয়া তুমি'' |"মাহিয়া (পুৰুষ)" | rowspan="2" |অশোক ভাদ্ৰা | |একক |<ref>{{cite web|title=Mahiya song info|url=http://www.gomolo.com/piya-tumi-song-mahiya/41278/23253|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015|archivedate=4 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304111213/http://www.gomolo.com/piya-tumi-song-mahiya/41278/23253|deadurl=yes}}</ref> |- |"মাহিয়া কেনো মন" | |নিৰুপমা ৰয় |<ref>{{cite web|title=Mahiya Keno Mon song info|url=http://www.gomolo.com/piya-tumi-song-mahiya-mon-je-mane-na/41278/23250|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015|archivedate=4 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304224653/http://www.gomolo.com/piya-tumi-song-mahiya-mon-je-mane-na/41278/23250|deadurl=yes}}</ref> |- | rowspan="11" |'''২০১২''' ! rowspan="2" | তোৰ নাম | "ও বন্ধু ৰে" | আকাশ | | একক |<ref>{{cite web|title=O Bondhu Re song info|url=http://mio.to/album/Tor+Naam+(2012)|archive-url=https://web.archive.org/web/20150731191509/http://mio.to/album/Tor+Naam+%282012%29|url-status=dead|archive-date=31 July 2015|publisher=MusicIndiaOnline|access-date=23 August 2015|archivedate=31 July 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150731191509/http://mio.to/album/Tor+Naam+%282012%29|deadurl=yes}}</ref> |- |"হৰে হৰে ৰামা" |Mickey J. Meyer | |নীলাক্ষি |<ref>{{cite web|title=Hare Hare Rama song info|url=http://mio.to/album/Tor+Naam+(2012)|archive-url=https://web.archive.org/web/20150731191509/http://mio.to/album/Tor+Naam+%282012%29|url-status=dead|archive-date=31 July 2015|publisher=MusicIndiaOnline|access-date=23 August 2015|archivedate=31 July 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150731191509/http://mio.to/album/Tor+Naam+%282012%29|deadurl=yes}}</ref> |- ! rowspan="4" |''ইডিয়ট'' | "পাগলী তোকে ৰাখবো" | rowspan="4" |শ্ৰী প্ৰিতম | |আকৃতি কক্কৰ |<ref>{{cite web|title=Pagli Toke Rakhbo song info|url=http://mio.to/album/Idiot+%282012%29|archive-url=https://web.archive.org/web/20151204111347/http://mio.to/album/Idiot+%282012%29|url-status=dead|archive-date=4 December 2015|publisher=MusicIndiaOnline|access-date=23 August 2015|archivedate=4 December 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151204111347/http://mio.to/album/Idiot+%282012%29|deadurl=yes}}</ref> |- |"ঝড় ওঠে মনে" | |[[মহালক্ষ্মী আয়াৰ]] |<ref>{{cite web|title=Jhor Othe Mone song info|url=http://mio.to/album/Idiot+%282012%29|archive-url=https://web.archive.org/web/20151204111347/http://mio.to/album/Idiot+%282012%29|url-status=dead|archive-date=4 December 2015|publisher=MusicIndiaOnline|access-date=23 August 2015|archivedate=4 December 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151204111347/http://mio.to/album/Idiot+%282012%29|deadurl=yes}}</ref> |- |"হৰি দিন তো গেলো" | |একক |<ref>{{cite web|title=Hori Din To Gelo song info|url=http://mio.to/album/Idiot+%282012%29|archive-url=https://web.archive.org/web/20151204111347/http://mio.to/album/Idiot+%282012%29|url-status=dead|archive-date=4 December 2015|publisher=MusicIndiaOnline|access-date=23 August 2015|archivedate=4 December 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151204111347/http://mio.to/album/Idiot+%282012%29|deadurl=yes}}</ref> |- |"হেভি লাগছে" | |একক |<ref>{{cite web|title=Heavy Lagchhe song info|url=http://mio.to/album/Idiot+%282012%29|archive-url=https://web.archive.org/web/20151204111347/http://mio.to/album/Idiot+%282012%29|url-status=dead|archive-date=4 December 2015|publisher=MusicIndiaOnline|access-date=23 August 2015|archivedate=4 December 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151204111347/http://mio.to/album/Idiot+%282012%29|deadurl=yes}}</ref> |- ! rowspan="2"|''পাগলু ২'' | "খুদা জানে" | rowspan="2" |জিৎ গাংগুলী |rowspan="2" |প্ৰসেন | [[শ্ৰেয়া ঘোষাল]], শ্যাম ভট্ট |<ref>{{cite web|title=Khuda Jaane song info|url=http://mio.to/album/Paglu+2+%282012%29|archive-url=https://web.archive.org/web/20141012081806/http://mio.to/album/Paglu+2+%282012%29|url-status=dead|archive-date=12 October 2014|publisher=MusicIndiaOnline|access-date=23 August 2015|archivedate=12 October 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141012081806/http://mio.to/album/Paglu+2+%282012%29|deadurl=yes}}</ref> |- |"হাবুডুবু হাবুডুবু" |আকৃতি কক্কৰ |<ref>{{cite web|title=Habudubu Habudubu Song info|url=http://mio.to/album/Paglu+2+%282012%29|archive-url=https://web.archive.org/web/20141012081806/http://mio.to/album/Paglu+2+%282012%29|url-status=dead|archive-date=12 October 2014|publisher=MusicIndiaOnline|access-date=23 August 2015|archivedate=12 October 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141012081806/http://mio.to/album/Paglu+2+%282012%29|deadurl=yes}}</ref> |- ! rowspan="2" |''ফিৰে এসো তুমি'' |"কিছু চুপি চুপি কথা" | rowspan="2" |অশোক ভাদ্ৰা | | জুন বেনাৰ্জী |<ref>{{cite web|title=Kichhu Chupi Chupi Kotha song info|url=http://www.gomolo.com/phire-eso-tumi-song-kichhu-chupi-chupi-katha/44004/25517|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015|archivedate=4 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304141444/http://www.gomolo.com/phire-eso-tumi-song-kichhu-chupi-chupi-katha/44004/25517|deadurl=yes}}</ref> |- |"কিছু কিছু কথা" | |একক |<ref>{{cite web|title=Kichhu Kichhu song info|url=http://www.gomolo.com/phire-eso-tumi-song-kichhu-kichhu-katha-bola-jay-na/44004/25518|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015|archivedate=4 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304210355/http://www.gomolo.com/phire-eso-tumi-song-kichhu-kichhu-katha-bola-jay-na/44004/25518|deadurl=yes}}</ref> |- ! ''জানেমন'' |"তোমাৰ আমাৰ প্ৰেম" | জিৎ গাংগুলী | প্ৰিয় চট্টোপাধ্যায় | একক |<ref>{{cite web|title=Tomar Amar Prem song info|url=http://mio.to/album/Jaaneman+%282012%29|archive-url=https://web.archive.org/web/20140816142715/http://mio.to/album/Jaaneman+%282012%29|url-status=dead|archive-date=16 August 2014|publisher=MusicIndiaOnline|access-date=23 August 2015|archivedate=16 August 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140816142715/http://mio.to/album/Jaaneman+%282012%29|deadurl=yes}}</ref> |- | rowspan="12" |'''২০১৩''' ! ''মজনু'' | "লনলি ভেৰি লনলি" | Savvy Gupta |প্ৰসেন | একক |- ! ''ৰংবাজ'' | "লাভ ইউ ছোনিয়" | জিৎ গাংগুলী | প্ৰসেন |মনালি ঠাকুৰ |<ref>{{cite web|title=Love You Soniyo song info|url=http://www.gomolo.com/rongbaaz-song-love-you-soniyo/45666/29744|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015|archivedate=4 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304121742/http://www.gomolo.com/rongbaaz-song-love-you-soniyo/45666/29744|deadurl=yes}}</ref> |- ! rowspan="2" |''খিলাড়ী'' | "পাগল আমি অলৰেডি" | rowspan="2" |শ্ৰী প্ৰিতম |rowspan="2" |শ্ৰী প্ৰিতম | [[মহালক্ষ্মী আয়াৰ]] |<ref>{{cite web|title=Pagol Ami Already Song Info|url=http://gaana.com/song/pagol-ami-already|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=16 August 2015|archivedate=6 October 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231006153425/https://gaana.com/song/pagol-ami-already|deadurl=yes}}</ref> |- |"কি দিয়া বানাইছে" | একক |<ref>{{cite web|title=Ki Diya Banaise Song Info|url=http://gaana.com/song/ki-diya-banaiche-tore-bhogoban|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=16 August 2015|archivedate=6 October 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231006153424/https://gaana.com/song/ki-diya-banaiche-tore-bhogoban|deadurl=yes}}</ref> |- ! ''খোকা ৪২০'' |"বিন তেৰে তেৰে বিন" | শ্ৰী প্ৰিতম | Smarajit Bandyopadhyay |একক |<ref>{{cite web|title=Bin Tere Tere Bin Song Info|url=http://gaana.com/song/bin-tere-tere-bin|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=16 August 2015|archivedate=6 October 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231006153443/https://gaana.com/song/bin-tere-tere-bin|deadurl=yes}}</ref> |- ! ''লাট্টু'' | "ভাবনাৰ তুলি দিয়ে" |বাপ্পী লাহড়ী | | একক |<ref>{{cite web|title=Bhabnaar Tuli Diye song info|url=http://www.gomolo.com/lattoo-song-bhabnar-tuli-diye/44174/29526|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015|archivedate=28 May 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160528162151/http://www.gomolo.com/lattoo-song-bhabnar-tuli-diye/44174/29526|deadurl=yes}}</ref> |- ! ''কানামাছি'' | "দিল দৰিয়ায়" | ঋষি চন্দা | প্ৰসেন |জুন বেনাৰ্জী |<ref>{{cite web|title=Dil Dorodiay song info|url=http://www.gomolo.com/kanamachhi-song-dil-darodiya/44000/29344|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015|archivedate=4 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304201900/http://www.gomolo.com/kanamachhi-song-dil-darodiya/44000/29344|deadurl=yes}}</ref> |- ! ''দিওয়ানা'' | "দে ছিগনেল" | দেব সেন | প্ৰসেনজিৎ মল্লিক | জুন বেনাৰ্জী, দেব সেন |<ref>{{cite web |title=De Signal song info|url=http://gaana.com/song/de-signal-1|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- ! ''মেঘ ৰ'দ্দুৰ'' | "আজ এবাৰ আমি একা" | ঋষি চন্দা | | একক |<ref>{{cite web|title=Aaj Abar Ami Eka song info|url=http://www.gomolo.com/megh-roddur-song-aaj-aabar-aami-eka/44715/29136|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015|archivedate=18 June 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170618000916/http://www.gomolo.com/megh-roddur-song-aaj-aabar-aami-eka/44715/29136|deadurl=yes}}</ref> |- ! rowspan="2"|''নিস্বাৰ্থ ভালোবাসা'' | "ঢাকাৰ পোলা" | rowspan="3" |আকাশ | rowspan="2" |আকাশ | rowspan="3" |একক | |- |"ঢাকাৰ পোলা" <small>(ৰিমিক্স ভাৰ্চন)</small> | |- ! ''এক টুকৰো তাৰা'' | "কান্দে ৰে" |দেবাংশু |<ref>{{cite web |title=Kande Re I কাঁদে ৰে I Zubeen Garg I Akassh I Ak Tukro Tara I 2013 Film Song info| website=[[YouTube]] | date=30 August 2020 |url=https://www.youtube.com/watch?v=jdJPZeZGtiY&ab_channel=Akassh |access-date=19 May 2025}}</ref> |- | rowspan="9" |'''২০১৪''' ! '' একচন '' | "ম্যায় আশিক হুঁ" | আকাশ |প্ৰিয় চট্টোপাধ্যায় | একক |<ref>{{cite web|title=Main Aashiq Hoon song info|url=http://gaana.com/song/main-aashiq-hoon|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015|archivedate=6 May 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150506051602/http://gaana.com/song/main-aashiq-hoon|deadurl=yes}}</ref> |- ! ''বিন্দাচ'' | "আজকে এই খুশিৰ দিনে" |দেৱী শ্ৰী প্ৰসাদ | প্ৰিয় চট্টোপাধ্যায় |একক | |- ! ''ম্যানগ্ৰুভ'' | "মাঝি ৰে মাঝি ৰে" | বৰুণ আৰু সুব্ৰত | | একক | |- ! ''ৰাতেৰ ৰজনীগন্ধা'' | "জীবন ৰে" |দেৱজিৎ ৰয় | | একক |<ref>{{cite web|title=Jibon Re song info|url=http://gaana.com/song/jibon-re-1|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=30 July 2015}}{{Dead link|date=October 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- ! ''চিৰদিনে তুমি যে আমাৰ ২'' |"মৌলা" |জিৎ গাংগুলী | | একক |<ref>{{cite web |title=Maula Song Info |url=https://itunes.apple.com/us/album/maula-re-maula-from-chirodini/id848867678|archive-url=https://web.archive.org/web/20160306231542/https://itunes.apple.com/us/album/maula-re-maula-from-chirodini/id848867678|url-status=dead|archive-date=6 March 2016|publisher=[[iTunes Store]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- ! rowspan="2" |''[[টান (২০১৪ চলচ্চিত্ৰ)|টান]] '' |"দূৰে কাছে আৰ কাছে দূৰে" | rowspan="2" |ইন্দ্ৰনীল দাশগুপ্ত | |rowspan="2" | একক | |- |"ফাগুন" (পুৰুষ) | |<ref>{{cite web|title=Fagun(Male) song info|url=http://gaana.com/song/fagun|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015|archivedate=13 May 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150513010305/http://gaana.com/song/fagun|deadurl=yes}}</ref> |- ! rowspan="2" | ''সাৰে চুয়াত্তৰ ঘোষপাড়া'' | "বাৰে বাৰে আৰ আসা হবেনা" | rowspan="2" | অশোক ভাদ্ৰা | | একক | |- |"চল যাই তোৰ হাত ধৰে" | | জুন বেনাৰ্জী | |- | rowspan="6" |'''২০১৫''' ! ''ৰোমিঅ' ভাৰ্চেচ জুলিয়েট'' |"ছাইয়্যা" | Savvy |প্ৰসেন |আকৃতি কক্কৰ |<ref>{{cite web|title=Saiyaan Song Info|url=http://gaana.com/album/romeo-vs-juliet-original-motion-picture-soundtrack|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}{{Dead link|date=October 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- ! rowspan="2" |''মিচ বাটাৰফ্লাই'' | "সাথিয়া" | rowspan="2" |শ্ৰী প্ৰিতম | |শীৰ্ষ ৰক্ষিত |<ref>{{cite web |title=Sathiyaa song info|url=http://www.saavn.com/s/song/bengali/Miss-Butterfly/Sathiyaa/AjAPWTdeRUQ|publisher=[[saavn]]|access-date=22 August 2016}}</ref> |- |"লেগেছে আগুন" | |পূৰ্ণিমা শ্ৰেষ্ঠ |<ref>{{cite web |title=Legeche Agun song info|url=http://www.saavn.com/s/song/bengali/Miss-Butterfly/Legecha-Agun/NVoAXS4EGnk|publisher=[[saavn]]|access-date=22 August 2016}}</ref> |- ! ''গ্ৰহণ'' | "ও প্ৰিয়া" | | |শ্ৰীজা সেনগুপ্তা | |- ! ''গুৰুকৃপা'' | "এ কেমন পৃথিবী" |অশোক ভাদ্ৰা | |একক |<ref>{{cite web |title= E Kemon Prithibi song info|url=http://gaana.com/song/e-kemon-prithibi|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- ! ''ফেচবুক'' |"মন" | দোলান মাইন্নাক | | একক | |- | rowspan="5" |'''২০১৬''' ! ''ডন নাম্বাৰ ৱান'' | "তোৰ ঠোঁটে লাভলি স্মাইল" | অশোক ভাদ্ৰা | | জুন বেনাৰ্জী | |- ! ''প্ৰেম কি বুঝিনি'' | "ৰং দিলো" |Savvy | সৌম্যদেব | একক | |- ! ''শেষ সংবাদ'' | "মাহি বে" | অমিত সূৰ | | একক | |- ! rowspan="2" | ''তুই যে আমাৰ'' | "একটু ছোঁৱাতে" | rowspan="2" |অশোক ভাদ্ৰা | |অন্বেষা দত্ত গুপ্ত |<ref>{{cite web |title=Ektu Chowate song info|date=March 2016 |url=http://www.saavn.com/s/song/bengali/Tui-Je-Amar/Ektu-Choyate/RB44eyV2YkE|publisher=[[saavn]]|access-date=22 August 2016}}</ref> |- | "স্বপ্ন সত্যি হলো" | |[[মহালক্ষ্মী আয়াৰ]] |<ref>{{cite web |title=Swapna Sotti Holo song info|date=March 2016 |url=http://www.saavn.com/s/song/bengali/Tui-Je-Amar/Swapna-Sotti-Holo/IVBGYQVxRkc|publisher=[[saavn]]|access-date=22 August 2016}}</ref> |- | rowspan="4" |'''২০১৭''' ! ''প্ৰেমি ও প্ৰেমি'' | "অনেক কথা ছিলো" | আকাশ |ৰবিউল ইছলাম জীবন | একক | |- ! rowspan="3" |''গোলিৰ মেছি'' |"এ পাড়াতে একটা মেছি" | rowspan="3" | Manas Kd. Madhyam | rowspan="3" |ৰাণ সমীৰণ | rowspan="3" |একক | |- |"এবুকেৰ আগুনে" | |- |"একটা ভুল কিযে যন্ত্ৰনা" | |- | rowspan="4" |'''২০১৮''' ! ''তবুও বসন্ত'' | "চেনা চেনা পথেৰ কুঁয়াশা সৰিয়ে" | সৌমিত্ৰ চট্টোপাধ্যায় (ৰামজী) | প্ৰিয় চট্টোপাধ্যায় | একক |<ref>{{cite web |title=Chena Chena Pather Kuasa Soriye song info| date=27 August 2018 |url=https://m.youtube.com/watch?v=5FpEBWb0PQE&feature=youtu.be|via=YouTube|access-date=7 December 2018}}</ref> |- ! ''তুই শুধু আমাৰ'' | "শানাইয়েৰ সুৰ" | দোলান মাইন্নাক | | মহালক্ষ্মী আয়াৰ |<ref>{{cite web |title=Shanai er Sur song info| date=22 August 2018 |url=https://m.youtube.com/watch?v=_fVuJ0RoLwI|via=YouTube|access-date=7 December 2018}}</ref> |- ! ''ৰং ৰুটে'' | "বনি বনি বনি" | দেব সেন | | বিকি এ খান, দেব সেন | |- ! ''আমি তোমাকে ভালোবাসি'' |"আমি ভালো নেই" |কুন্দন সাহা | |একক |<ref>{{Citation |title=Ami Valo Nei (Full Song) - Zubeen Garg - Download or Listen Free - JioSaavn |date=2018-05-23 |url=https://www.jiosaavn.com/song/ami-valo-nei/RAscRCRSQ3s |language=en-US |access-date=2022-05-14}}</ref> |- | rowspan="3" |'''২০১৯''' ! ''দ্য নাগৰিক'' | "সময়েৰ কথা আৰ" | দেবাংশু চক্ৰৱৰ্তী | | মৌমিতা ঘোষ | |- ! ''চামচাৰা'' | "সময়েৰ মায়াজাল" | [[জুবিন গাৰ্গ]] | সুমিত আচাৰ্য | বৰ্ণালী কলিতা | |- ! ''ও বন্ধু আমাৰ'' |"ও বন্ধু আমাৰ (শীৰ্ষক গীত)" |জয় - অঞ্জন |Bethun Bera |একক | |- | '''২০২১''' ! ''কিশলয়'' | "ভালো থাকে মন" | অমিত মিত্ৰ | সন্নয় মিত্ৰ | ইন্দ্ৰানী বেনাৰ্জী |<ref>{{Citation|title=Bhalo Thake Mon|date=2021-11-08|url=https://open.spotify.com/track/4F16cXoWM1l3k2piq6gbht|language=en|access-date=2021-11-13}}</ref> |- |'''২০২২''' ! ''ৰিয়েলিটি শ্ব''' |"ইচ্ছে মানেই তো স্বপ্ন দেখা" |অশোক ভাদ্ৰা | |একক | |} ==বাংলা এলবামৰ গীত== {| class="wikitable plainrowheaders" style="width:100%; textcolor:#000" |- ! scope="col" style="width:1%; "|''বছৰ'' ! scope="col" style="width:23%; "|এলবাম ! scope="col" style="width:21%; "|গীত ! scope="col" style="width:18%; "|সংগীতকাৰ ! scope="col" style="width:18%; "|লেখক ! সহশিল্পী ! scope="col" style="width:1%; " |তথ্যসূত্ৰ |- | rowspan="8" |২০০৭ ! rowspan="8" |''তুমি'' |"আসে কি না আসে" | rowspan="8" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | rowspan="8" |সুমিত আচাৰ্য |একক | |- |"মায়াবিনী" |কল্পনা | |- |"পাখি" | rowspan="4" |একক | |- |"নাৰ নেইয়া ৰে" | |- |"তুমি" | |- |"মায়া" | |- |"কে সুখী ধাৰাই" |কল্পনা | |- |"চখেৰী তাৰাতে" |কল্পনা | |- | rowspan="7" scope="row" | ২০১১ ! rowspan="7" |''প্ৰেম'' |"আমাৰ গানৰ কথাই" | colspan="2" rowspan="7" |ৰাজু সাহা | rowspan="2" |একক |<ref>{{cite web |title= Amar Gaaner Kothay Song Info|url=https://music.apple.com/us/album/amar-gaaner-kothay/581060056?i=581060110|publisher=[[iTunes Store]]|access-date=17 August 2015}}</ref> |- |"মাঝি ৰে" |<ref>{{cite web |title= Majhi Re Song Info|url=https://music.apple.com/us/album/majhi-re/581060056?i=581060119|publisher=[[iTunes Store]]|access-date=17 August 2015}}</ref> |- |"স্বপ্ন গুলো" | মণিষা |<ref>{{cite web |title= Swapno Gulo Song Info|url=https://music.apple.com/us/album/majhi-re/581060056?i=581060119|publisher=[[iTunes Store]]|access-date=17 August 2015}}</ref> |- |"আকাশ নীলে" | rowspan="4" |একক |<ref>{{cite web |title= Oi Akash Neele Song Info|url=https://music.apple.com/us/album/oi-akash-neele/581060056?i=581060126|publisher=[[iTunes Store]]|access-date=17 August 2015}}</ref> |- |"তুমি কেন আমাকে" |<ref>{{cite web |title= Tumi Keno Amake Song Info|url=https://music.apple.com/us/album/tumi-keno-amake/581060056?i=581060127|publisher=[[iTunes Store]]|access-date=17 August 2015}}</ref> |- |"বুঝি নি আমি" |<ref>{{cite web |title=Bujhi Ni Ami Song Info|url=https://music.apple.com/us/album/bujhi-ni-ami/581060056?i=581060249|publisher=[[iTunes Store]]|access-date=17 August 2015}}</ref> |- |"যাৰে যাৰে মন" |<ref>{{cite web |title=Jare Jare Mon Song Info|url=https://music.apple.com/us/album/jaare-jaare-mon/581060056?i=581060250|publisher=[[iTunes Store]]|access-date=17 August 2015}}</ref> |- | rowspan="4" scope="row" | ২০১২ ! rowspan="4" | ''মোৰে প্ৰিয়া '' |"মোৰে প্ৰিয়া" | colspan="2" rowspan="4" |প্ৰিয়ম সাহা | rowspan="4" |একক |<ref>{{Citation |title=More Priya |date=2022-12-09 |url=https://open.spotify.com/track/7KvdOhQU4DxHDdtiepjpCm |language=en |access-date=2023-01-09}}</ref><ref>{{Cite web |title=Zubeen Garg - Released... Bengali album "MORE PRIYA"... |url=https://www.facebook.com/ZUBEENsOFFICIAL/photos/a.441320525930993/456674737728905/?type=3 |access-date=2023-01-09 |website=www.facebook.com |language=en}}</ref> |- |"দিল দিল" |<ref>{{Citation |title=Dil Dil |date=2022-12-09 |url=https://open.spotify.com/track/0zrQxyoHWvf8TRoJyugP7I |language=en |access-date=2023-01-09}}</ref> |- | "হিয়া জ্বলে" |<ref>{{Citation |title=Hiya jole |date=2022-12-09 |url=https://open.spotify.com/track/3PuOQiCMAUoyVmnpfmPddu |language=en |access-date=2023-01-09}}</ref> |- | "এই পাগল মন" |<ref>{{Citation |title=Ei Pagol Mon |date=2022-12-09 |url=https://open.spotify.com/track/7IAzffijMxenSXXIrHkEMd |language=en |access-date=2023-01-09}}</ref> |- |২০১৩ ! ''বন্ধু যদি'' | "বন্ধু যদি (শীৰ্ষক গীত)" | অভিজিৎ ভট্টাচাৰ্য |সুমিত আচাৰ্য | একক |<ref>{{Citation |title=Bondhu Jodi |date=2025-05-19 |url=https://www.jiosaavn.com/album/bondhu-jodi/tLK2,r8xsIQ_ |language=en |access-date=2025-05-19}}</ref> |- |rowspan="2" |২০১৫ ! rowspan="2" | ''বন্ধু আমাৰ'' |"বন্ধু আমাৰ" |rowspan="2" | সম্ৰাট বোস |rowspan="2" | বৰ্ণালী | সোমচন্দ্ৰ ভট্টাচাৰ্য |<ref>{{Citation |title=Bondhu Aamar|date=2025-05-19 |url=https://open.spotify.com/track/2WBddS2VELfIsZsFqMhBgi?si=3ee566a6e0e343e4 |language=en |access-date=2025-05-19}}</ref> |- | "তোকে ছাড়া" |একক |<ref>{{Citation |title=Toke Chhara |date=2025-05-19 |url=https://open.spotify.com/track/1b984Dp386tQY2xt2QdhUA?si=21ceacec25cb4137 |language=en |access-date=2025-05-19}}</ref> |- |rowspan="2" |২০১৬ | '''ফিৰবনা আৰ বাড়ি''' (বাংলাদেশী এলবাম) | "ফিৰবনা বাড়ি (শীৰ্ষক গীত)" | পলাশ চৌধুৰী |পলাশ চৌধুৰী | একক | |- ! ''অ কন্যা'' | "কন্যা ৰে তুই" | অশোক ভাদ্ৰা |অশোক ভাদ্ৰা | চান্দা, গাৰ্গী |<ref>{{Citation |title=Konna Re Tui |date=2025-05-19 |url=https://open.spotify.com/track/0wgU14EsUWrRnt3wkvKRA7?si=91b9819e324a471a |language=en |access-date=2025-05-19}}</ref> |- | rowspan="2" |২০১৯ ! rowspan="2" | ''বৃষ্টি'' | "ঝাম ঝামা ঝাম" | rowspan="2" | তাপস ভাদুৰী | rowspan="2" | প্ৰিয় চতুপাধ্যায় | rowspan="2" |একক |<ref>{{Citation |title=Jham Jhama Jham |date=2025-05-19 |url=https://open.spotify.com/track/0kiwoZXv8AxduIuS53IB70?si=d6a04dd5c7a1495b |language=en |access-date=2025-05-19}}</ref> |- |"মন যা চায়" |<ref>{{Citation |title=Mon Jaa Chay |date=2025-05-19 |url=https://open.spotify.com/track/3VoPf5Act4FRz6UHoWCZMu?si=6ea644192dc24770 |language=en |access-date=2025-05-19}}</ref> |- | rowspan="2" |২০২১ ! ''এহসাস'' |"তোৰ জন্যে স্বপ্ন দেখেছি" |colspan="2" | লিংকন ৰয় চৌধুৰী |একক |<ref>{{Citation |title=Tor Jonye Swapno Dekhechi | date=19 May 2025|url=https://open.spotify.com/track/3ifRygrjLxdZVyo8mPmlyu?si=f75aae60596e4aac |language=en |access-date=2025-05-19}}</ref> |- ! ''আজ বাজা তুই ঢাক'' |"আজ বাজা তুই ঢাক" |বিক্ৰম ঘোষ |সুগতা গুহ |অমিত কুমাৰ, হৰিহৰণ, ছান, সোণা মোহপাত্ৰ, [[মহালক্ষ্মী আয়াৰ]], কৌশিকী চক্ৰৱৰ্তী |<ref name=":0">{{Citation|title=Aaj Baaja Tui Dhaak|date=2021-10-06|url=https://open.spotify.com/track/48Kj3jWFO94l4KX2cc1cwn|language=en|access-date=2021-10-19}}</ref> |- |} ==বাংলা একক গীত== {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" | বৰ্ষ ! scope="col" | গান ! scope="col" | সুৰকাৰ ! লেখক ! scope="col" | সহশিল্পী ! scope="col" | তথ্যসূত্ৰ |- | ২০১৯ | "ও মন" |colspan="2" |নীল |একক |<ref>{{Citation |title=O MON II A Bengali Sad song by Zubeen Garg II NEEL II 2019 |date=2025-05-19 |url=https://www.youtube.com/watch?v=BqVVTWn3MCc&ab_channel=NeeLzEntertainment |language=en-US |access-date=2025-05-19}}</ref> |- | rowspan="4" |২০২১ |"ও বেবী" |rowspan="3" |প্ৰসুন দাস |rowspan="2" |ৰিদ্ধি বৰুৱা | rowspan="3" |ৰিশা |<ref>{{Citation |title=O Baby {{!}} Zubeen Garg {{!}} Raisha {{!}} Official Music Video {{!}} Bangla New Song 2021 | date=6 May 2021 |url=https://www.youtube.com/watch?v=lHfmvtaFefw |language=en |access-date=2023-01-04}}</ref> |- |"কুৰ্বান" |<ref>{{Citation |title=Kurban (feat. Zubeen Garg) by Raisha Malik |date=2021-07-28 |url=https://music.apple.com/gb/album/kurban-feat-zubeen-garg/1578931536?i=1578931537 |language=en-GB |access-date=2023-01-04 |archivedate=2023-01-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230104062208/https://music.apple.com/gb/album/kurban-feat-zubeen-garg/1578931536?i=1578931537 }}</ref> |- |"পাৰোতো হাত বাড়িয়ে দাও" |প্ৰসেন |<ref>{{Citation |title=Paroto Hat Bariye Dao by Raisha Malik |date=2021-07-28 |url=https://music.apple.com/us/album/paroto-hat-bariye-dao/1578649711?i=1578649715 |language=en-US |access-date=2023-01-04 |archivedate=2023-01-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230104062207/https://music.apple.com/us/album/paroto-hat-bariye-dao/1578649711?i=1578649715 }}</ref> |- |"কলংক তোমাৰ নামে" |পলাশ চৌধুৰী |অন্ধ গোপাল গোসাঁই |একক |<ref>{{Citation |title=Kolongko Tomar Naame {{!}} কলংক তোমাৰ নামে {{!}} Zubeen Garg {{!}} Official Bengali Song 2021 | date=3 August 2021 |url=https://www.youtube.com/watch?v=OEKrVMREESY |language=en |access-date=2023-01-04}}</ref> |- |rowspan="2" |২০২২ | "য়াৰা বে" |colspan="2" |লিংকন ৰয় চৌধুৰী |একক |<ref>{{Citation |title=Yarra Ve song info | date=19 May 2025|url=https://open.spotify.com/track/04PMlrDiGyO4XDEHBZxKNS?si=0201fbf1693b4968 |language=en |access-date=2025-05-19}}</ref> |- |"তোমাৰ কথাই বোলে" |পূৰব সিংহ |মহম্মদ শহীদূৰ ৰহমান |একক |<ref>{{Citation |title=Tumar Kothai Bole on YouTube | date=19 May 2025|url=https://www.youtube.com/watch?v=DAHfpeQUIOk&ab_channel=ZeeMusicBangla |language=en |access-date=2025-05-19}}</ref> |- |rowspan="2" |২০২৩ |"বাজলো মাদল" |বিক্ৰম ঘোষ |সুগাত গুহ | দলীয় |<ref>{{Citation |title=Bajlo Madol | date=19 May 2025|url=https://open.spotify.com/track/0Vk0zPOz8Yrgit4O5sY6La?si=d637d48ff4fd4da7 |language=en |access-date=2025-05-19}}</ref> |- |"তোমাৰি আছি" |মনদ্বীপ কুমাৰ |সাহিন খান |একক |<ref>{{Citation |title=Tomari Achi - Single {{!}} Zubeen Garg {{!}} Sahin Khan {{!}} Official Bengali Song |url=https://open.spotify.com/track/2AveBVItgYd0QRVOiYD5nr?si=9b032ec2af5447a4 |language=en |access-date=2023-01-04}}</ref> |} ==[[ওড়িয়া]] গীত== {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" | বৰ্ষ ! scope="col" | এলবাম ! scope="col" | গান ! scope="col" | সুৰকাৰ ! গীতিকাৰ ! scope="col" | সহশিল্পী ! scope="col" | তথ্যসূত্ৰ |- |২০২২ | ''অঙ্গনা'' | "মোলী ফুলো কাহাৰো" | সঞ্জয় নায়ক | | একক |<ref>{{Citation |title=Moli Fulow Kaharo (Full Song) - Zubeen Garg, Sajan Nayak - Download or Listen Free - JioSaavn |date=2021-09-18 |url=https://www.jiosaavn.com/song/moli-fulow-kaharo/FlsiazloAUE |language=en-US |access-date=2023-01-04}}</ref> |} ==[[হিন্দী]] চলচ্চিত্ৰৰ গীত== {| class="wikitable plainrowheaders" style="width:100%" |- ! বছৰ ! scope="col" style="width:25%; "| ছবি ! scope="col" style="width:30%; "| গান ! scope="col" style="width:40%; "| সংগীত নিৰ্দেশক ! scope="col" style="width:25%; "| লেখক ! scope="col" style="width:20%; "| সহশিল্পী ! scope="col" style="width:1%; "| তথ্যসূত্ৰ |- |rowspan="2" |১৯৯৭ ! rowspan="2" |''পুৰাণি কবৰ'' |"কুছ তু কহোঁ" |rowspan="2" |ইছফাকুৱেল |rowspan="2" |বিষু ৰাজ | rowspan="6" |একক | |- |"দিল মেৰা চুৰায়া এক হাছিনা" | |- | rowspan="2" |১৯৯৮ ! ''[[দিল ছে..]]'' |"পখি পখি বিদেখী" (Score) | rowspan="2" |[[এ আৰ ৰহমান]] |জুবিন গাৰ্গ |<ref name=":8">{{Cite web |date=2004-12-30 |title=The Week |url=http://www.the-week.com/25jan02/currentevents_article10.htm |access-date= |archive-url=https://web.archive.org/web/20041230013855/http://www.the-week.com/25jan02/currentevents_article10.htm |archive-date=30 December 2004 }}</ref> |- ! ''ডোলী সজা কে ৰখনা'' |(Score) | | |- |১৯৯৯ ! ''বাস্তৱ'' |(Score) |যতীন-ললিত | | |- |২০০০ ! ''[[ফিজা]]'' |"মেৰে ৱতন : Amaan's Fury" |ৰঞ্জিত বাৰোত |[[গুলজাৰ]] |<ref name=":3">{{Citation |title=Fiza (July 2000, Cassette) |date= July 2000|url=https://www.discogs.com/release/13462031-Anu-Malik-Fiza-In-Search-Of-Her-Brother |language=en |access-date=}}</ref><ref name=":4">{{Citation |title=Mere Watan: Amaan's Fury |date= |url=https://open.spotify.com/track/7xNesrcsdqTOh3S4o8vUTF |language=en |access-date=}}</ref> |- | rowspan="2" |২০০১ ! ''মুঝে কুছ কহনা হ্যায়'' |"গুঞ্চা হ্যায় গুল হ্যায়" | rowspan="2" |অনু মালিক |সমীৰ |[[চনু নিগম]] |<ref name=":5">{{Citation |title=Mujhe Kucch Kehna Hai (Apr 2001, Cassette) |date=April 2001 |url=https://www.discogs.com/release/14588553-Anu-Malik-Sameer-Mujhe-Kucch-Kehna-Hai |language=en |access-date=}}</ref><ref name=":6">{{Citation |title=Guncha Hai Gul Hai |date= |url=https://open.spotify.com/track/4ir5QTK8PUY08ROWc4Aary |language=en |access-date=}}</ref> |- ! ''অশোকা'' |"ৰশ্নি সে" |গুলজাৰ |অভিজিৎ ভট্টাচাৰ্য, অলকা য়াগনিক |<ref name=":8" /> |- | rowspan="8" |২০০২ ! ''য়ে হ্যায় জ্বলবা'' |"ধীৰে ধীৰে" |হিমেশ ৰেচমিয়া |সুধাকৰ শৰ্মা |[[উদিত নাৰায়ণ]], [[অলকা য়াগনিক]] |<ref>{{Citation |title=Yeh Hai Jalwa (Feb 2002, Cassette) |date=February 2002 |url=https://www.discogs.com/release/17834350-Himesh-Reshammiya-Sudhakar-Sharma-Yeh-Hai-Jalwa |language=en |access-date=}}</ref><ref>{{Citation |title=Dhire Dhire |date= |url=https://open.spotify.com/track/5rrkmXZG3l5Dwjllpw1Fua |language=en |access-date=}}</ref> |- ! rowspan="4" |''কাঁটে'' |"ৰামা ৰে" | rowspan="6" | আনন্দ ৰাজ আনন্দ | rowspan="4" | দেৱ কোহলী |[[সঞ্জয় দত্ত]], [[শান]], আনন্দ ৰাজ আনন্দ, সুদেশ ভোছলে |<ref>{{Citation |title=Kaante (June 2002, Cassette) |date=June 2002 |url=https://www.discogs.com/release/13675746-Anand-Raaj-Anand-Lucky-Ali-VishalShekhar-Kaante |language=en |access-date=}}</ref><ref>{{Citation |title=Rama Re |date=2002-06-28 |url=https://open.spotify.com/track/7c1m5A039cjQHzZa9Lw3xh |language=en |access-date=}}</ref> |- |"সোচা নহী থা" |[[শান]] |<ref>{{Citation |title=Socha Nahin Tha |date=2002-06-28 |url=https://open.spotify.com/track/1HwRA6ut0fQ8cfPNi7Jjw7 |language=en |access-date=}}</ref> |- |"ৰামা ৰে (Thums Up Remix)" |[[সঞ্জয় দত্ত]], [[শান]], আনন্দ ৰাজ আনন্দ, সুদেশ ভোছলে |<ref>{{Citation |title=Rama Re (Thums Up Remix) |date=2002-06-28 |url=https://open.spotify.com/track/5iYyWMsnTnzR7vWMA0hchY |language=en |access-date=}}</ref> |- |"মাহি বে" |সুখবিন্দৰ সিং, ৰিচা শৰ্মা |<ref>{{Citation |title=Maahi Ve |date=2002-06-28 |url=https://open.spotify.com/track/1wqdo6IYGnS4NYx98cWk1d |language=en |access-date=}}</ref> |- ! ''জাল'' |"জো প্যাৰ তুমনে" |সমীৰ |চিত্ৰা, আনন্দ ৰাজ আনন্দ |<ref>{{Cite web |title=Jaal (Aug 2002, CD) |url=https://www.ebay.com/itm/304278887958?_ul=IN |access-date= |website= |language=en}}</ref><ref>{{Citation |title=Jo Pyar Tumne |date= |url=https://open.spotify.com/track/27ux7hlhATIJGTpvY8qQL1 |language=en |access-date=}}</ref> |- ! ''সন্ধ্যা'' |"সন্ধ্যা" |সাহিন ইকবাল |একক |<ref>{{Citation |title=Sandhya (Sept 2002, CD) |date=September 2002 |url=https://www.discogs.com/release/12459484-Anand-Raj-Anand-Sandhya-The-Fear-Within |language=en |access-date=}}</ref> |- ! ''হাথিয়াৰ'' |"সঞ্জয় দত্তৰ থিম্" (score) |আনন্দ ৰাজ আনন্দ | |একক |<ref>{{Citation |title=Sanjay Dutt & Shilpa Shetty get Married (Hathyar) | date=19 April 2012 |url=https://www.youtube.com/watch?v=w1jkYt564cw |access-date=2023-06-24 |language=en}}</ref><ref>{{Citation |title=Sanjay Dutt shoots himself (Hathyar) | date=19 April 2012 |url=https://www.youtube.com/watch?v=CaIS_SNKM8E |access-date=2023-06-24 |language=en}}</ref> |- | rowspan="11" |২০০৩ ! rowspan="3" |''ভেলেণ্টাইন ডেচ'' |"জীনা জীনা - ইংৰাজী" | rowspan="3" |জয়ন্ত পাঠক | rowspan="3" |ৰূপ জোহাৰী |কে কে, মেহনাজ |<ref>{{Citation |title=Jeena Jeena - English |date=2002-01-01 |url=https://open.spotify.com/track/2V4gStjlZCMkV5EmG2HyCE |access-date=2023-06-21 |language=en}}</ref> |- |"জীনা জীনা - হিন্দী" |Leslie Lewis, সঞ্জীৱনী |<ref>{{Citation |title=Jeena Jeena - Hindi |date=2002-01-01 |url=https://open.spotify.com/track/0AHote7fqLKWWhJF3JXOqn |access-date=2023-06-21 |language=en}}</ref> |- |"চাহতে হ্যায় প্যাৰ" |সস্তিকা |<ref>{{Citation |title=Chahate Hain Pyar |date=2002-01-01 |url=https://open.spotify.com/track/6NmYF14cTBglUByGGLvpxy |access-date=2023-06-21 |language=en}}</ref> |- ! ''মুম্বাই ছে আয়া মেৰা দোস্ত'' |"কোই ভিগা হে ৰং ছে" |অনু মালিক |সমীৰ |চনু নিগম, অলকা য়াগনিক |<ref>{{Citation |title=Mumbai Se Aaya Mera Dost |date=2003 |url=https://www.discogs.com/release/12466223-Anu-Malik-Sameer-Mumbai-Se-Aaya-Mera-Dost |language=en |access-date=}}</ref><ref>{{Citation |title=Koi Bheege Hai Rang Se |date=2003-04-14 |url=https://open.spotify.com/track/7maVfE3mYseTVjfJKs2SGA |language=en |access-date=}}</ref> |- ! ''ম্যায়ঁ প্ৰেম কী দিৱানী হুঁ'' |"বানী বানী" |অনু মালিক |দেৱ কোহলী |চিত্ৰা |<ref>{{Citation |title=Bani Bani |date=2003-01-01 |url=https://open.spotify.com/track/3D8ft7ZiUhIPojGw0knOlx |access-date=2023-06-29 |language=en}}</ref> |- ! ''চুপকে ছে'' |"দিলদৰা" |ৰঞ্জিত বাৰোত |আব্বাছ |গায়ত্ৰী গাঞ্জাৱালা |<ref>{{Citation |title=Chupke Se (...One More Reason To Smile! ) |date=2003 |url=https://www.discogs.com/release/12300780-Vishal-Bhardwaj-Gulzar-Chupke-Se-One-More-Reason-To-Smile |language=en |access-date=}}</ref><ref>{{Citation |title=Dildara |date=2003-05-27 |url=https://open.spotify.com/track/4zNGb7WyuvzdoTH5vUx07o |language=en |access-date=}}</ref> |- ! rowspan="3"|''মুদ্দা'' |"সোপনে সাৰে" |rowspan="3"|জিৎ-প্ৰীতম |rowspan="3"|সৌৰভ শুক্লা |একক |<ref>{{Citation |title=Mudda (The Issue) |date=2003 |url=https://www.discogs.com/release/12466287-Jeet-Pritam-Mudda-The-Issue |language=en |access-date=}}</ref> |- |"খ্বাবোঁ কী (পুৰুষ ভাৰ্চন)" |[[হৰিহৰণ]] | |- |"খ্বাবোঁ কী (মহিলা ভাৰ্চন)" |[[কবিতা কৃষ্ণমূৰ্তি]] | |- ! rowspan="2"|''প্লেন'' |"আনে ৱালা পল (দ্বিতীয় ভাৰ্চন)" |rowspan="2"|আনন্দ ৰাজ আনন্দ |rowspan="2"|দেৱ কোহলী |rowspan="2"|উদিত নাৰায়ণ, আনন্দ ৰাজ আনন্দ, অভিজিৎ ভট্টাচাৰ্য, বাবুল সুপ্ৰিয় | |- |"আনে ৱালা পল" | |- | rowspan="7" |২০০৪ ! rowspan="2" |''অগ্নিপংখ'' |"ইস্ক ইস্ক মে" | rowspan="2" | প্ৰীতম | rowspan="2" | ৰবি বসন্ত |[[কৈলাশ খেৰ]], জছপ্ৰীত নৰুলা, ছেলিম মাৰ্ছেণ্ট | |- |"ৰব্বা" |কৈলাশ খেৰ, জছপ্ৰীত নৰুলা | |- ! ''আন'' |"জুগনু কী পায়ল" |অনু মালিক | তেজপাল কৌৰ | শাস্বতী ফুকন | |- ! ''গৰ্ব'' |"মাৰহাবা" |অনু মালিক |দেৱ কোহলী |[[সুনীধি চৌহান]] | |- ! ''এক হাচিনা থী'' |"এক হাচিনা থী" | rowspan="2" |অমৰ মোহিলে | rowspan="2" | | rowspan="2" |ডোমিনিক | |- ! ''গৰ্ব'' | "এক হাচিনা থী (ৰিমিক্স)" | |- ! ''মুছাফিৰ'' |"ৰামা ৰে<br /><small>(The Boys Are Back Mix)"</small> |আনন্দ ৰাজ আনন্দ |দেৱ কোহলী |সঞ্জয় দত্ত, শান | |- | rowspan="2" |২০০৫ ! ''Fareb'' |"জাউঁ কাহাঁ" |অনু মালিক |ছৈয়দ কোৱাদ্ৰী |উদিত নাৰায়ণ, শ্ৰদ্ধা পণ্ডিত |<ref>{{Citation |title=Fareb |date=May 2005 |url=https://www.discogs.com/release/13470365-Anu-Malik-Sayeed-Quadri-Fareb |language=en |access-date=}}</ref><ref>{{Citation |title=Jaoon Kahan |date=2005-07-05 |url=https://open.spotify.com/track/0TgenblkncPvhPvajUe2pC |language=en |access-date=}}</ref> |- ! ''Brides Wanted'' |"পায়েল কী ছম ছম" |ৰঞ্জিত বাৰোত |দেৱ কোহলী |একক |<ref>{{Citation |title=Ranjit Barot - Brides Wanted |url=https://www.discogs.com/release/24965035-Ranjit-Barot-Brides-Wanted- |language=en |access-date=2023-01-08}}</ref> |- | rowspan="15" |২০০৬ ! rowspan="2"|''গেংষ্টাৰ'' |"য়া আলি" |rowspan="2"|প্ৰীতম |rowspan="2"|ছৌয়িদ কোৱাদ্ৰী |rowspan="2"|একক |<ref>{{Citation |title=Gangster - A Love Story |date=2006 |url=https://www.discogs.com/release/11567792-Pritam-Sayeed-Quadri-Gangster-A-Love-Story |language=en |access-date=}}</ref><ref>{{Citation |title=Ya Ali |date=2006-12-01 |url=https://open.spotify.com/track/1LJRNbwOZ9TopITPaWDbsr |language=en |access-date=}}</ref> |- |"য়া আলি (ৰিমিক্স)" | |- ! rowspan="6"|''ষ্ট্ৰিংচ'' |"পিয়া মিলন কো জানা" |rowspan="6"|[[জুবিন গাৰ্গ]] | দীপক স্নেহ |একক | |- |"কেয়চে কহুঁ" |অজয় ঝিংৰাণ, জুবিন গাৰ্গ |শাস্বতী ফুকন | |- |"ইস্ক নমাজী" |মিনু সিং |rowspan="2"|একক | |- |"ৰামো ৰামো" |অজয় ঝিংৰাণ | |- |"ৰিমঝিম ৰিমঝিম" |সুমিত আচাৰ্য |[[অনিন্দিতা পাল]], বৃষ্টি শইকীয়া | |- |"মন্ত্ৰ (ওম)" |বাবা নাগাৰ্জুন |পাপন, সৌৰিন ৰয় চৌধুৰী | |- ! rowspan="2" |''বচ এক পল'' |"জিন্দেগী হোশ মে" | rowspan="2" |বিবেক ফিলিপ | rowspan="2" |অমিতাভ বাৰ্মা |[[কে কে]] |<ref>{{Citation |title=Bas Ek Pal |date=15 September 2006 |url=https://www.discogs.com/release/21271087-Pritam-Mithoon-Vivek-Philip-Bas-Ek-Pal-Original-Motion-Picture-Soundtrack |language=en |access-date=}}</ref><ref>{{Citation |title=Zindagi Hosh Mein (From "Bas Ek Pal") |date=2006-09-15 |url=https://open.spotify.com/track/52noDYPxsTMJ4o8vWHWDXu |language=en |access-date=2023-01-08}}</ref> |- |"জিন্দেগী হোশ মে<br /><small>(ৰিমিক্স)"</small> |একক |<ref>{{Citation |title=Zindagi Hosh Main - Remix |date=2006-09-15 |url=https://open.spotify.com/track/6HbUZf0WGodbagJiYU74ek |language=en |access-date=2023-01-08}}</ref> |- ! ''প্যাৰ কা ছাইড এফেক্ট '' |"জানে ক্যা" |প্ৰীতম |ময়ূৰ পুৰী |একক |<ref>{{Citation |title=Pritam, Mayur Puri - Pyaar Ke Side/Effects |date=November 2006 |url=https://www.discogs.com/release/17942224-Pritam-Mayur-Puri-Pyaar-Ke-SideEffects |language=en |access-date=2023-01-08}}</ref><ref>{{Citation |title=Jaane Kya |date=2006-06-20 |url=https://open.spotify.com/track/56iHSxAZ2jKlUSDvIOcFxm |language=en |access-date=2023-01-08}}</ref> |- ! rowspan="2"|''জিন্দেগী ৰকচ্'' |"ৰাব্বী" |rowspan="2"|অনু মালিক |rowspan="2"|মুদ্দাছাৰ আজিছ |rowspan="2"|[[সুনিধি চৌহান]], কৃষ্ণা বেওৰা | |- |"ৰাব্বী (ৰিমিক্স)" | |- ! rowspan="2"|''আই ছি ইউ'' |"সুবহ সুবহ" |rowspan="2"|বিশাল-শেখৰ |rowspan="2"|বিশাল দদলানি |rowspan="2"|একক |<ref>{{cite web|title=Subah Subah song info|url=http://gaana.com/song/subah-subah-4|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=27 July 2015|archivedate=1 May 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150501064222/http://gaana.com/song/subah-subah-4|deadurl=yes}}</ref> |- |"সুবহ সুবহ (ৰিমিক্স)" |<ref>{{cite web|title=Subah Subah Remix song info|url=http://gaana.com/song/subah-subah-remix|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=27 July 2015|archivedate=8 May 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150508162148/http://gaana.com/song/subah-subah-remix|deadurl=yes}}</ref> |- | rowspan="20" |২০০৭ ! ''নেহলে পে দেহলা'' |"হোগা হোগা খুদা গৱা" |আনন্দ ৰাজ আনন্দ |সমীৰ |একক |<ref>{{cite web |title=Hoga Hoga Khuda Gawa song info |url=http://gaana.com/song/hoga-hoga-khuda-gawah|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=30 July 2015}}</ref> |- ! rowspan="2"|''নমস্তে লণ্ডন'' |"দিলৰুবা" |rowspan="2"|হিমেশ ৰেচমিয়া |rowspan="2"|জাভেদ আখটাৰ |rowspan="2"|আলিছা চিহনাই |<ref>{{cite web|title=Dilruba song info|url=http://gaana.com/song/dilruba-25|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015|archivedate=10 August 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150810205855/http://gaana.com/song/dilruba-25|deadurl=yes}}</ref> |- |"দিলৰুবা (ৰিমিক্স)" |<ref>{{cite web|title=Dilruba Remix|url=http://gaana.com/song/dilruba-remix|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015|archivedate=10 August 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150810191731/http://gaana.com/song/dilruba-remix|deadurl=yes}}</ref> |- ! rowspan="2"|''বিগ ব্ৰাদাৰ'' |"জগ লাল লাল লাল" |rowspan="2"|সন্দেশ শাণ্ডিল্য |rowspan="2"| অনিল পাণ্ডে |একক |<ref>{{cite web |title=Jag Lal Lal song info|url=http://www.saavn.com/s/song/hindi/Big-Brother/Jag-Lal-Lal-Lal-Lal-Ii/MSZbBxdyUlU|publisher=[[saavn]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- |"জগ লাল লাল লাল (ভাৰ্চন ৩)" |ওস্তাদ চুলতান খান |<ref>{{cite web |title=Jag Lal Lal III song info|url=http://www.saavn.com/s/song/hindi/Big-Brother/Jag-Lal-Lal-Lal-Lal-Ii/MSZbBxdyUlU|publisher=[[saavn]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- ! rowspan="2"|''লাইফ মে কভী কভী'' |"হম খুশী কী চাহ মে" |rowspan="2"|ললিত পণ্ডিত |rowspan="2"|সমীৰ |একক |<ref>{{cite web |title=Hum Khushi Ki Chah Mein song info|url=http://www.saavn.com/s/song/hindi/Life-Mein-Kabhie-Kabhiee/Hum-Khushi-Ki-Chah-Mein/Iy4hUDwHTkc|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- |"হম খুশী কী চাহ মে (দ্বৈত)" |[[অলকা য়াগনিক]] |<ref>{{cite web |title=Hum Khushi Ki Chah Mein (Rock mix) song info|url=http://www.saavn.com/s/song/hindi/Life-Mein-Kabhie-Kabhiee/Hum-Khushi-Ki-Chah-Rock-Remix/OF45fDVyRUU|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- ! ''গুড বয়, বেড বয়'' |"দৰ্দ-এ-দিল" |হিমেশ ৰেচমিয়া |সমীৰ | |<ref>{{cite web |title=Dard-E-Dil |url= http://www.saavn.com/s/song/hindi/Good-Boy-Bad-Boy/Dard-E-Dil/XT9YYj9ZQ2Q|publisher=[[saavn]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- ! ''ৰকিব'' |"তুম হ'" |প্ৰীতম |সমীৰ |তুলসী কুমাৰ |<ref>{{cite web |title=Tum Ho Meri Sadaa song info|url=http://www.saavn.com/s/song/hindi/Raqeeb---Rival-In-Love/Tum-Ho-Meri-Duwa/JiwDUBtHQ2A|publisher=[[saavn]]|access-date=30 July 2015}}</ref> |- ! ''আপনে'' |"আঁখ বিচ" (ফিল্ম ভাৰ্চন) |হিমেশ ৰেচমিয়া |সমীৰ |[[শান]], কুনাল গাঞ্জাৱালা, অমৃতা, হিমেশ ৰেচমিয়া | |- ! rowspan="3"|''দ্য ট্ৰেইন'' |"তেৰী তমন্না" |rowspan="3"|মিথুন |rowspan="3"|ছৈয়দ কোৱাদ্ৰী |rowspan="3"|শিল্পা ৰাও, কে কে |<ref>{{cite web |title=Teri Tamanna song info |url=https://itunes.apple.com/in/album/teri-tamanna/id510344093?i=510344156|archive-url=https://web.archive.org/web/20141208013132/https://itunes.apple.com/in/album/teri-tamanna/id510344093?i=510344156|url-status=dead|archive-date=8 December 2014|publisher=[[iTunes Store]]|access-date=18 September 2014}}</ref> |- |"তেৰী তমন্না (ইউৰ' মিক্স)" |<ref>{{cite web |title=Teri Tamanna (Euro Mix) song info |url=https://itunes.apple.com/in/album/teri-tamanna-euro-mix-goldeyy/id510344093?i=510344169|archive-url=https://web.archive.org/web/20141208013136/https://itunes.apple.com/in/album/teri-tamanna-euro-mix-goldeyy/id510344093?i=510344169|url-status=dead|archive-date=8 December 2014|publisher=[[iTunes Store]]|access-date=18 September 2014}}</ref> |- |"তেৰী তমন্না (ক্লাব মিক্স)" |<ref>{{cite web |title=Teri Tamanna (Club Mix) song info |url=https://itunes.apple.com/in/album/teri-tamanna-club-mix-ak|publisher=[[iTunes Store]]|access-date=18 September 2014}}{{dead link|date=March 2025|bot=medic}}{{cbignore|bot=medic}}</ref> |- ! ''ঝুম বৰাবৰ ঝুম'' |"J-B-J" |শংকৰ-এহশান-লয় |[[গুলজাৰ]] |[[শংকৰ মহাদেৱন]], [[সুনিধি চৌহান]] |<ref>{{cite web |title= J-B-J Song Info|url=http://www.saavn.com/s/song/hindi/Jhoom-Barabar-Jhoom/Jbj/MTBGfTVFX1Q|publisher=[[saavn]]|access-date=30 July 2015}}</ref> |- ! ''বম্বে টু গোৱা'' |"লেটচ্ এনজয়" |নীতিন শংকৰ |শাব্বিৰ আহমেদ |একক |<ref>{{cite web |title=Let's Enjoy song info|url=http://www.saavn.com/s/song/hindi/Journey-Bombay-to-Goa:-Laughter-Unlimited/Lets-Enjoy/BCwFWkJUeVk|publisher=[[saavn]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- ! ''মাই ফ্ৰেইণ্ড গণেশা'' |"শিল সুত্তা কী আঁখো" |পি. শংকৰ, এহশান আহমেদ, নিৰ্মল-শংকৰ, আৰ্. ৰয়, লক্ষ্মী-বসন্ত |ৰবি বাৰ্মা | |<ref>{{cite web|title=Shael Sutta Ki Aankhon song info|url=http://myswar.com/song_details/my-friend-ganesha-2007-shael-sutha-ke-ankhon-1|publisher=myswar|access-date=26 July 2015}}{{Dead link|date=September 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- ! ''নকাব'' |"এক দিন তেৰী ৰাহোঁ (ৰিমিক্স)" |প্ৰীতম |সমীৰ | |<ref>{{cite web |title=Ek Din Teri Rahoon (remix) song info|url=http://www.saavn.com/s/song/hindi/Naqaab/Ek-Din-Teri-Raahon-Remix/JwwJeRNEU0I|publisher=[[saavn]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- ! ''ভিক্ট'ৰিয়া নং ২০৩'' |"জিন্দেগী আ গয়ী" |বিজু শাহ |বিৰ্মা মালিক |একক |<ref>{{cite web |title=Zindagi Aa Gayi song info|url=http://gaana.com/song/zindagi-aa-gayi|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- ! ''কেয়ছে কহে'' |"কি কছুৰ" |প্ৰীতম |কুঁৱৰ জুনেজা | |<ref>{{cite web |title=Kee Kasoor song info|url=http://gaana.com/song/kee-kasoor|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- ! ''Manorama Six Feet Under'' |"ৱহ ভিগী পল" |জয়েশ গান্ধী |সুৰেন্দ্ৰ মিশ্ৰ, জয়েশ গান্ধী |একক |<ref>{{cite web |title= Woh Bheege Pal Song Info|date=10 December 2007|url=http://www.saavn.com/s/song/hindi/Manorama-Six-Feet-Under/Woh-Bheege-Pal-Zubeen-Garg/AhgzQy0FQUo|publisher=[[saavn]]|access-date=30 July 2015}}</ref> |- |rowspan="11" |২০০৮ ! scope="row" rowspan="4"|''দেশদ্ৰোহী'' |"তু জান ছে প্যাৰা" |rowspan="4"|নিখিল-বিনয় |rowspan="4"|কামাল ৰশিদ খান |rowspan="2"|শ্বেতা পণ্ডিত |<ref>{{cite web |title= Tu Jaan Se Pyara song info|url=http://gaana.com/song/tu-jaan-se-pyara|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- |"তু জান ছে প্যাৰা" (ৰিমিক্স) |<ref>{{cite web |title= Tu Jaan Se Pyara Remix song info|url=http://gaana.com/song/tu-jaan-se-pyara-remix|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- |"মেৰে হালাত য়েহ" |rowspan=2|একক |<ref>{{cite web |title= Mere Halaat Yeh song info |url=http://gaana.com/song/mere-halaat-ye|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- |"মেৰে হালাত য়েহ (ভাৰ্চন ২)" |<ref>{{cite web |title= Mere Halaat Yeh Part 1 song info|url=http://gaana.com/song/mere-halaat-ye-1|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- ! ''তেৰা নাম'' |"চশমে বদ্দুৰ" |বিষ্ণু নাৰায়ণ |ৰিশি আজাদ |একক | |- ! scope="row"|''হেল্ল''' |"ৰব কা বন্দা" |সাজিদ-ৱাজিদ |জালিছ শ্বেৰৱানী |[[চনু নিগম]], [[সুনিধি চৌহান]] |<ref>{{cite web |title=Rab Ka Banda song info|url=http://www.saavn.com/s/song/hindi/Hello/Rab-Ka-Banda/Mh4mVzFmcHI|publisher=[[saavn]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- ! scope="row"|''মিছন ইন্তানবুল'' |"দিলদাৰা" |অনু মালিক |সমীৰ |সুনিধি চৌহান |<ref>{{cite web |title=Yaar Mera Dildara song info|url=http://www.saavn.com/s/song/hindi/Mission-Istaanbul/Yaar-Mera-Dildaara/BDsGBzEHfmU|publisher=[[saavn]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- ! scope="row"|''হাস্তে হাস্তে'' |"আলমাদা শেৰে খুদা" |অনু মালিক |সমীৰ |rowspan=5|একক |<ref>{{cite web |title=Almaad Sere Khuda Song Info|url=http://www.saavn.com/s/song/hindi/Hastey-Hastey-Follow-Your-Heart/Almadad/JTAjAExHc0k|publisher=[[saavn]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- ! scope="row" rowspan="3"|''বম্বে টু বেংকক'' |"ধীৰে ধীৰে" |rowspan="3"|ছেলিম–ছুলেইমান |rowspan="3"|মীৰ আলী হাচান |<ref>{{cite web |title=Dheere Dheere song info|url=http://gaana.com/song/dheere-dheere-7|access-date=26 July 2015}}</ref> |- |"ধীৰে ধীৰে" (ৰিমিক্স) |<ref>{{cite web |title=Dheere Dheere (remix) song info|url=http://gaana.com/song/dheere-dheere-remix|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- |"চাহে জুদা হো" (মুভি ভাৰ্চন) | |- |rowspan="4"|২০০৯ ! ''ক্যি ক্লাব'' |"এক পল তেৰে বীনা" |সাগৰ দেশাই | |একক |- ! scope="row"|''Y.M.I. য়েহ মেৰা ইণ্ডিয়া'' |"বাঁসুৰী" |সুহাস, সিদ্ধাৰ্থ, কবিতা শেঠ |কবিতা শেঠ, আশ্ৰিফ দেহেলভী, এন. চন্দ্ৰা |একক |<ref>{{cite web |title= Bansuri song info|url=http://www.saavn.com/s/song/hindi/Y.M.I.-Yeh-Mera-India/Bansuri/PEU4V0V9WFo|publisher=[[saavn]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- |'''ফাষ্ট ফ'ৰৱাৰ্ড''' |"দিল মে জুনুন হ্যায়" |ডিজে আকবৰ ছামি |ইৰশাদ কামিল, শাব্বিৰ আহমেদ |rowspan="3"|একক |<ref>{{cite web |title= Dil Mein Junoon Hai song info|date=27 November 2012|url=http://www.saavn.com/s/song/hindi/Fast-Forward/Dil-Mein-Junoon/Nz8yWQB8A2Y|publisher=[[saavn]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- |'''লণ্ডন ড্ৰিমছ''' |"শোলা শোলা" |শংকৰ-এহশান-লয় |প্ৰসূন জোশী |<ref>{{cite web |title=Shola Shola song info|date=16 September 2009 |url=http://www.saavn.com/s/song/hindi/London-Dreams/Shola-Shola-Hai-Tu/F1A5WhMCVVU|publisher=[[saavn]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- |rowspan="9"|২০১০ |'''দায়েঁ য়া বায়েঁ''' |"ভোৰ কা সাজ" |বিবেক ফিলিপ | |rowspan=3|একক |- ! scope="row" rowspan="2"|''Musaa-The Most Wanted'' |"ৱক্ত বড়া বেইমান" |rowspan="2"|ইলিয়াচ, জয়দ্বীপ, সন্তোষ শৰ্মা |rowspan="2"|ইব্ৰাহিম আশিক |<ref>{{cite web |title=Waqt Bada Baimaan O Rabba song info|url=http://www.saavn.com/s/song/hindi/Musaa-The-Most-Wanted/Waqt-Bada-Baimaan-O-Rabba/ElsBVTkFXkY|publisher=[[saavn]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- |"দিলনে জিছে আপনা কাহা" |<ref>{{cite web |title=Dil Ne Jise Apna Kaha song info|url=http://www.saavn.com/s/song/hindi/Musaa-The-Most-Wanted/Dil-Ne-Jise-Apna-Kaha/SAsYQRleQn0|publisher=[[saavn]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- ! scope="row" rowspan="2"|''আশায়েঁ'' |"অব মুঝকো জীনা" |rowspan="2"|ছেলিম–ছুলেইমান |rowspan="2"|মীৰ আলী হাচান |rowspan="2"|সমীক্ষা চন্দ্ৰা |<ref>{{cite web |title=Ab Mujko Jeena song info |url=http://gaana.com/song/ab-mujhko-jeena|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- |"অব মুঝকো জীনা" (ৰিমিক্স) |<ref>{{cite web |title= Ab Mujko Jeena (Remix) song info |url=http://gaana.com/song/ab-mujhko-jeena-remix|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- ! scope="row"|''কুছ কৰিয়ে'' |"ৱজুদ কী তালাশ হ্যায়" |ওংকাৰ, সুমিত্ৰা আয়াৰ |ছেলিম বঞ্জাৰী |[[মহালক্ষ্মী আয়াৰ]], নৱৰাজ |<ref>{{cite web|title=Wajood Ki Talash Hai song info|url=http://myswar.com/song_details/kuchh-kariye-2010-wajood-ki-talash-hai-9|publisher=myswar|access-date=26 July 2015|archivedate=4 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304085347/http://myswar.com/song_details/kuchh-kariye-2010-wajood-ki-talash-hai-9|deadurl=yes}}</ref> |- ! scope="row" rowspan="2"|''আখিৰি ডিছিছন'' |"মৌলা মেৰে মৌলা" | colspan="2" rowspan="2" |হানিফ শ্বেইখ |rowspan="3"|একক |<ref>{{cite web |title=Maula Mere Maula song info|url=http://www.saavn.com/s/song/hindi/Aakhari-Decision/Maula-Mere-Maula-Mere/QRkgHEcCDwo|publisher=[[saavn]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- |"মৌলা মেৰে মৌলা" (ৰিমিক্স) |<ref>{{cite web |title=Maula Mere Maula (Remix) song info|url=http://www.saavn.com/s/song/hindi/Aakhari-Decision/Maula-Mere-Maula-Mere-Remix/JQZfVCF9bl8|publisher=[[saavn]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- ! scope="row"|''মিছন ১১ জুলাই'' |"মৌলা ৰেহেম কৰ" |আফছাৰ – সাজিদ |চাহাব আল্লাহাবাদী | |- |rowspan="3"|২০১১ ! scope="row" rowspan="2"|''পল পল ডোলে মন'' |"দিল ডোলে" |rowspan="2"|তিমথী হাঞ্চে দাস, বিমান বৰুৱা, অৰূপ দত্ত |rowspan="2"|পৱন মিশ্ৰ |rowspan="2"|মহালক্ষ্মী আয়াৰ |<ref>{{cite web|title=Dil Doley song info|url=http://gaana.com/song/dil-doley|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}{{Dead link|date=October 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- |"পইথা ভাত" |<ref>{{cite web|title=Poitha Bhat song info|url=http://gaana.com/song/paita-bhaat|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015|archivedate=19 March 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150319113236/http://gaana.com/song/paita-bhaat|deadurl=yes}}</ref> |- ! scope="row"|''দম মাৰো দম'' |"জানা হ্যায়" |প্ৰীতম |জয়দ্বীপ সাহনী |একক |<ref>{{cite web |title=Jaana Hai song info |url=http://gaana.com/song/jaana-hai-5|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- |rowspan="5"|২০১২ ! scope="row"|''ইটচ্ ৰকিং দৰ্দ-এ-ডিস্ক''' |"মহব্বত" |বাপ্পী লাহড়ী |বিৰাগ মিশ্ৰ |[[অলকা য়াগনিক]] |<ref>{{cite web |title= Mohabbat song info|date=15 October 2012|url=http://www.saavn.com/s/song/hindi/Its-Rocking-Dard-E-Disco/Mohabat/AhABay5KBHU|publisher=[[saavn]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- ! scope="row"|''OMG – ওহ মাই গড্! '' | "ওহ মাই গড্ (ছাউণ্ডট্ৰেক)" |হিমেশ ৰেচমিয়া |শাব্বিৰ আহমেদ | |<ref>{{cite web |title=Oh My God (Soundtrack) song info|date=24 August 2012|url=http://www.saavn.com/s/song/hindi/OMG-Oh-My-God! /Oh-My-God-Sound-Track/EQQfWjl3T3Q|publisher=[[saavn]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- ! scope="row"|''ৰাজ 3D'' |"ক্যা ৰাজ হ্যায়" |জিৎ গাংগুলী |কুমাৰ |[[শ্ৰেয়া ঘোষাল]] |<ref>{{cite web |title=Kya Raaz Hai song info|date=24 August 2012|url=http://www.saavn.com/s/song/hindi/OMG-Oh-My-God! /Oh-My-God-Sound-Track/EQQfWjl3T3Q|publisher=[[saavn]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- ! scope="row" rowspan="2"|''উমংগ'' |"অকেলা হুঁ ম্যায়ঁ" |rowspan="2"|জগদীশ লালৱানী |rowspan="2"|শাদাব আখতাৰ |rowspan="2"|একক |<ref>{{cite web |title= Akela Hoon Mein song info|url=http://gaana.com/song/akela-hoon-main-3|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- |"অকেলা হুঁ ম্যায়ঁ" (ৰিমিক্স) |<ref>{{cite web |title= Akela Hoon Mein Remix song info|url=http://gaana.com/song/akela-hoon-main-remix|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- |rowspan="4"|২০১৩ ! scope="row"|''মহাভাৰত'' |"কাল কিউ" |ৰাজেন্দ্ৰ শিৱ |আছাদ আজমেৰী |একক |<ref>{{cite web |title=Kaal Kyon Song Info|url=http://www.saavn.com/s/song/hindi/Mahabharat/Kaal-Kyon/RFgyQgNWBVg|publisher=[[saavn]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- ! scope="row" rowspan="2"|''কৃষ থ্ৰি'' |"দিল তুহি বাতা" |rowspan="2"|ৰাজেশ ৰোছন |rowspan="2"|সমীৰ |rowspan="2"|আলিছা চিহনাই |<ref name="gaana1">{{cite web |title= Dil Tu Hi Bataa song info |url=http://gaana.com/song/03-dil-tu-hi-bataamp3|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- |"দিল তুহি বাতা" (ৰিমিক্স) |<ref name="gaana1"/> |- ! scope="row"|''ব্লাডি ইস্ক'' |"কিল মি" |অশোক ভাদ্ৰা |Kumaar |ঊষা উত্থুপ |<ref>{{cite web|title=Kill Me song info|url=http://gaana.com/song/kill-me|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015|archivedate=19 March 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150319224941/http://gaana.com/song/kill-me|deadurl=yes}}</ref> |- |২০১৪ ! scope="row"|''মুম্বাই ১২৫ কিঃমিঃ 3D'' |"তেৰে বিনা" |মণি শৰ্মা |হৰ্ষিত তোমাৰ |একক |<ref>{{cite web |title=Tere Bina Song info|url=http://www.saavn.com/s/song/hindi/Mahabharat/Kaal-Kyon/RFgyQgNWBVg|publisher=[[saavn]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- |rowspan="4"|২০১৫ ! scope="row"|''হামাৰী অধুৰী কাহানী'' |"য়েহ কেইছা জগহ" |[[জিৎ গাংগুলী]] |ৰশ্মি বিৰাগ |দিপালী সাঠে | |- ! scope="row"|''Chinar Daastaan-E-Ishq'' |"আলবিদা" |ছেলিম সেন, ছিদ্দিক সেন |জামিল আহমেদ |একক |<ref>{{cite web |title=Alvida song info |url=https://itunes.apple.com/us/album/alvida/id1126338814?i=1126339386|archive-url=https://web.archive.org/web/20160921201910/https://itunes.apple.com/us/album/alvida/id1126338814?i=1126339386|url-status=dead|archive-date=21 September 2016|publisher=[[iTunes Store]]|access-date=18 July 2016}}</ref> |- ! scope="row"|''Meeruthiya Gangsters'' |"শীৰ্ষক গীত" |বিবেক কৰ |কুমাৰ |দেৱ নেগী |<ref>{{cite web |title= Title Song Info |url=https://itunes.apple.com/us/album/meeruthiya-gangsters-from/id1033840830?i=1033840978|archive-url=https://web.archive.org/web/20160204000536/https://itunes.apple.com/us/album/meeruthiya-gangsters-from/id1033840830?i=1033840978|url-status=dead|archive-date=4 February 2016|publisher=[[iTunes Store]]|access-date=28 August 2015}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.indiawest.com/entertainment/bollywood/meeruthiya-gangsters-music-review-title-track-has-smart-but-noisy/article_f1a25e28-4dd3-11e5-b381-23b2dc93335e.html|title='Meeruthiya Gangsters' Music Review: Title Track Has Smart but Noisy Lyrics|date=29 August 2015|work=IndiaWest.com|access-date=11 November 2015|archivedate=1 September 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150901100911/http://www.indiawest.com/entertainment/bollywood/meeruthiya-gangsters-music-review-title-track-has-smart-but-noisy/article_f1a25e28-4dd3-11e5-b381-23b2dc93335e.html|deadurl=yes}}</ref> |- ! scope="row"|''One Last Question'' |"চলতে চলতে" |অনুৰাগ শইকীয়া |ৰোহিত নিকাম |একক | |- |rowspan="2"|২০১৬ ! scope="row" rowspan="2"|''দিল তো দিৱানা হ্যায়'' |"দিল তো দিৱানা হ্যায় (শীৰ্ষক গীত)" |rowspan="2"|[[জুবিন গাৰ্গ]], আনন্দ ৰাজ আনন্দ |rowspan="2"|[[Kumar Vishwas]] |rowspan="2"|একক |<ref>{{cite web |title=Dil Toh Deewana Hai Song Info |date = 24 February 2016|url=https://itunes.apple.com/us/album/dil-toh-deewana-hai/id1118904686?i=1118904824|archive-url=https://web.archive.org/web/20160921205013/https://itunes.apple.com/us/album/dil-toh-deewana-hai/id1118904686?i=1118904824|url-status=dead|archive-date=21 September 2016|publisher=[[iTunes Store]]|access-date=5 June 2016}}</ref> |- |"ধূপ খিলে জব তুম মুছকুৰাও" |<ref>{{cite web |title=Dhoop Khile Jab Tum Muskarao Song Info |date = 24 February 2016|url=https://itunes.apple.com/us/album/dhoop-khile-jab-tum-muskarao/id1118904686?i=1118904887|archive-url=https://web.archive.org/web/20160921204956/https://itunes.apple.com/us/album/dhoop-khile-jab-tum-muskarao/id1118904686?i=1118904887|url-status=dead|archive-date=21 September 2016|publisher=[[iTunes Store]]|access-date=5 June 2016}}</ref> |- |rowspan="4"|২০১৭ ! scope="row"|''গলতী ছিৰ্ফ তুম্হাৰী'' |"তেৰা চেহৰা" |সাহিল ৰায়ান |ছেলিম আশফ্ৰি |ছেলিম আশফ্ৰি |rowspan=2|একক |- ! scope="row"|''গেংচ অৱ নৰ্থ ইষ্ট'' |"ধীৰে ধীৰে" |rowspan = "2" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |বেঞ্জামিন | |- ! scope="row"|''মিছন চাইনা'' |"নেইনো ছে নিকলতে" |সুমিত আচাৰ্য |তোৰী | |- ! scope="row"|''লাভ ইউ ফেমিলি'' |"তুনে ছুৱাঁ – বৰস জা" |নৰেশ কাৰৱালা |নৰেশ কাৰৱালা |মেগনা য়াগনিক | |- |২০২১ ! ''Murder At Teesri Manzil 302'' |"ইস্ক ন্যেয়্য কৰনা" |সাজিদ-ৱাজিদ |জেলিচ শ্বেৰৱানী |একক |<ref>{{Citation |title=Ishq Nayo Karna {{!}} Murder At Teesri Manzil 302 {{!}} Music Video {{!}} Watch Now on ZEE5 | date=10 January 2022 |url=https://www.youtube.com/watch?v=yTi-FMrFF0Y |language=en |access-date=2022-10-19}}</ref> |- |২০২২ ! ''Shadow Assassins'' |"কভী ধূপ কভী ছাৱঁ" |আশু চক্ৰৱৰ্তী |ৰাজশ্ৰী দে |একক |<ref>{{Citation |title=Kabhi Dhoop Kabhi Chaon (From "Shadow Assassins") | date=19 October 2022 |url=https://www.youtube.com/watch?v=khvdH0SLqVk |language=en |access-date=2022-10-20}}</ref> |- |২০২৪ ! ''ৱহ ভী দিন থে'' |"ৰুঠোঁ" |[[জয় বৰুৱা]] |ইৰছাদ কামিল |মনালি ঠাকুৰ | |- |} ==হিন্দী ৱেবচিৰিজৰ গীত== {| class="wikitable plainrowheaders" style="width:100%" |- ! scope="col" style="width:23%; "| ৱেবচিৰিজ ! scope="col" style="width:1%; "| বৰ্ষ ! scope="col" style="width:21%; "| গীত ! scope="col" style="width:17%; "| সুৰকাৰ ! লেখক ! scope="col" style="width:18%; "| সহশিল্পী ! scope="col" style="width:1%; "| Ref. |- ! ''TVF Tripling:(Season 2)'' | ২০১৯ |"তু কাহাঁ হ্যায়" | নীলোৎপল বৰা | হুছেইন হাইদ্ৰী | একক | <ref>{{Citation |title=Tu Kahaan Hai |date=2019-04-03 |url=https://open.spotify.com/track/3JW9ymWCxaI4DZuu1sSqmI |language=en |access-date=2019-04-03}}</ref> |- |} ==হিন্দী এলবামৰ গীত== {| class="wikitable plainrowheaders" style="width:100%" |- ! scope="col"| বৰ্ষ ! scope="col"| এলবাম ! scope="col"| গীত ! scope="col"| সুৰকাৰ ! লেখক ! scope="col"| সহশিল্পী ! scope="col"| তথ্যসূত্ৰ ! টোকা |- | rowspan="8" |'''১৯৯৫''' ! rowspan="8" |''চান্দনী ৰাত'' |"চান্দনী ৰাতহ্যায় ছনম" | rowspan="8" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | rowspan="8" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | rowspan="8" |একক | | ''হাঁহিলে তুমি''ৰ হিন্দী সংস্কৰণ |- |"আশা মেৰী আশা" | |''আশা মোৰ আশা''ৰ হিন্দী সংস্কৰণ |- |"মায়া কেইছী হে য়ে মায়া" | |''মায়া মাথো মায়া''ৰ হিন্দী সংস্কৰণ |- |"আখীয়া হে য়া কোয়ি" | | |- |"কাম অন ছুইট গাৰ্ল" | | |- |"কেইছে কহু কব ছে মে'" | | |- |"মেহবুবা অ' মেহবুবা" |<ref>{{Cite web|title="Mehbooba O Mehbooba" (Zubeen's First Animation Video)|url=https://vimeo.com/594234827|access-date=2020-08-30|website=Vimeo|language=en}}</ref> | |- |"অঞ্জনা অ' নীলাঞ্জনা" | | |- | rowspan="8" |'''১৯৯৬''' ! rowspan="8" |''ছন্দা'' |"ছন্দা" | rowspan="8" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | rowspan="8" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | rowspan="8" |একক | | |- |"প্যাৰ চে" | | |- |"কাল কো" | | |- |"জীৱন হে'" | | |- |"গীত গানে" | | |- |"য়ে সচ্ছ্ হে'" | | |- |"জীনা" | | |- |"দূৰ" | |''দূৰ দূৰণিৰে মন জোনাকী মন''ৰ হিন্দী সংস্কৰণ |- | rowspan="4" |'''১৯৯৮''' ! rowspan="4" |''য়ুহী কভী'' |"য়ুহী কভী" | rowspan="3" |মিকো |অনন্ত যোশী | rowspan="4" |একক | rowspan="4" |<ref>{{Citation |title=জুবিন গাৰ্গ, জ'জ', অজয় সিং মিকো - য়ুহী কভী |date=১৯৯৮ |url=https://www.discogs.com/release/15323196-Zubeen-Garg-Jojo-Ajay-Singha-Miko-Yuhi-Kabhi |language=en |access-date=2022-07-28}}</ref> | |- |"তুম ঔৰ তুমহাৰা খয়াল" | rowspan="2" |মিকো | |- |"ক্যা য়ে প্যাৰ হে'" | |- |"আই নিড ইয়ৰ লাভ টুডে" |জুবিন গাৰ্গ |সুমিত আচাৰ্য | |- | rowspan="7" |'''২০০০''' ! rowspan="5" |''স্পৰ্শ'' |"ইছ দুনীয়া কী ৰাহ' মে'" | rowspan="5" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | rowspan="3" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | rowspan="4" |একক |<ref>{{Citation|title="Iss Duniya Ki Raahon Mein"|url=https://www.youtube.com/watch?v=_NvulTi4wqM|access-date=2020-08-17|website=YouTube| date=31 July 2020 |language=en}}</ref> | |- |"নাম অপনা" |<ref>{{Citation|title="Naam Apna Likh Gaya Hai" by Zubeen Garg and Sagarika|url=https://www.youtube.com/watch?v=QgyFxF0QDGo|access-date=2018-06-17|website=YouTube| date=27 December 2017 |language=en}}</ref> | |- |"সুনো য়ে আছমান" |<ref>{{Citation|title="Sunoh Yeh Aasman" (Cover Song)|url=https://www.youtube.com/watch?v=XQ9NXN_DhVA|access-date=2010-12-12|website=YouTube| date=11 November 2010 |language=en}}</ref><ref>{{Citation|title="Sunoh Yeh Aasman" (Original Version)|url=https://www.youtube.com/watch?v=8C86unXVIcY|access-date=2020-08-12|website=YouTube| date=16 May 2020 |language=en}}</ref> | |- |"কভী চ'ছা" |সাগৰিকা মুখাৰ্জী দা ক'ষ্টা |<ref>{{Citation|title="Kabhi Socha (Cover Song)"|url=https://www.youtube.com/watch?v=n6cNCWnj-Lk|access-date=2011-11-27|website=YouTube| date=10 November 2011 |language=en}}</ref> | |- |"ক্যা হোনে লাগা মুঝে" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |[[মহালক্ষ্মী আয়াৰ]], সাগৰিকা মুখাৰ্জী দা ক'ষ্টা |<ref>{{Citation|title="Kya Hone Laga Mujhe" - Zubeen Garg, Mahalaxmi Iyer and Sagarika| date=9 July 2021 |url=https://www.youtube.com/watch?v=zQwkGbsx7dE|publisher=YouTube|access-date=10 July 2021}}</ref> | |- ! rowspan="2" |''ছেণ্ড্ৰম অফ লাভ'' |"য়ে লেহৰে'" | rowspan="2" |চাবা | rowspan="2" |চাবা |পদ্মিনী | | |- |"কুচ্ছ্ লমহে" |একক | | |- | rowspan="15" |'''২০০৭''' ! ''Ustad Sultan Khan & Friends'' | "ছান্দ্ তাৰে" |চুহেল ৰেইজ খান | | |<ref>{{cite web|title=Chand taare Song Info|url=http://myswar.com/song_details/ustad-sultan-khan-friends-yaad-piya-ki-aayi-2007-chand-taare-7|publisher=myswar|access-date=26 July 2015|archivedate=4 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304085351/http://myswar.com/song_details/ustad-sultan-khan-friends-yaad-piya-ki-aayi-2007-chand-taare-7|deadurl=yes}}</ref> | |- ! rowspan="3" |''ৰসিয়া সাজন'' |"ৰসিয়া সাজন" | rowspan="3" | ইছমাইল দৰবাৰ | | rowspan="3" |একক |<ref>{{cite web|title=Rasiya Saajan song info|url=https://mio.to/album/Rasiya+Saajan|publisher=MusicIndiaOnline|access-date=23 August 2015|archive-date=8 June 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180608084521/http://mio.to/album/Rasiya+Saajan|url-status=dead|archivedate=8 June 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180608084521/http://mio.to/album/Rasiya+Saajan|deadurl=yes}}</ref> | |- |"ৰানাইয়া" | |<ref>{{cite web|title=Ranaiya song info|url=https://mio.to/album/Rasiya+Saajan|publisher=MusicIndiaOnline|access-date=23 August 2015|archive-date=8 June 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180608084521/http://mio.to/album/Rasiya+Saajan|url-status=dead|archivedate=8 June 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180608084521/http://mio.to/album/Rasiya+Saajan|deadurl=yes}}</ref> | |- |"ৰসিয়া সাজন (নৃত্যৰ মিশ্ৰণ)" | | | |- ! ''ইণ্ডিয়ান ব্ৰাদাৰ্ছ'' |"মৌলা" | colspan="2" |হানিফ শ্বেইখ |একক |<ref>{{Citation |title=Maula (Full Song) - Zubeen Garg - Download or Listen Free - JioSaavn |date=2007-07-26 |url=https://www.jiosaavn.com/song/maula/NlwbZT5-eXU |language=en-US |access-date=2023-01-09}}</ref> | |- ! rowspan="10" |'' [[জিন্দেগী (শ্ৰব্য এলবাম)|জিন্দেগী]]'' |"জিয়া লাগে না" | rowspan="10" |আলাপ দুদুল | | rowspan="3" |একক |<ref>{{cite web |title=Jia Lage Na Song Info|url=http://gaana.com/song/jia-lage-na-1|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> | |- |"জিয়া ৰে' জিয়া" | |<ref>{{cite web|title=Jia Re Jia Song Info|url=http://gaana.com/song/jia-re-jia-re|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015|archive-date=15 September 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140915125623/http://gaana.com/song/jia-re-jia-re|url-status=dead|archivedate=15 September 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140915125623/http://gaana.com/song/jia-re-jia-re|deadurl=yes}}</ref> | | |- |"নজাৰে' কৰম হো" | |<ref>{{cite web |title=Nazaren Karam Ho Song Info|url=http://gaana.com/song/shaam-dhal-jaye|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> | |- |"পল পল বেকল" | |rowspan=2|কে এছ চিথ্ৰা |<ref>{{cite web |title=Pal Pal Bekal Song Info|url=http://gaana.com/song/pal-pal-bekal|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> | |- |"শাম ধাল জায়ে'" | |<ref>{{cite web |title=Shaam Dhal Jaye Song Info|url=http://gaana.com/song/shaam-dhal-jaye|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> | |- |"তু হী তু হে'" | |শ্বাফকাট আমানাত আলী |<ref>{{cite web |title=Tu Hi Tu Hai Song Info|url=http://gaana.com/song/tu-hi-tu-hai-3|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> | |- |"উড়তে পৰিন্দো কে" | |rowspan=4|একক |<ref>{{cite web |title=Udte Parindon Ke Song Info|url=http://gaana.com/song/udte-parindon-ke|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> | |- |"উড়তে পৰিন্দো কে (হাউচ মিক্স)" | |<ref>{{cite web|title=Udte Parindon Ke song info|url=http://mio.to/album/Zubeen+Garg/Zindagi|archive-url=https://web.archive.org/web/20211019214429/https://mio.to/album/Zubeen+Garg/Zindagi|url-status=dead|archive-date=19 October 2021|publisher=MusicIndiaOnline|access-date=23 August 2015|archivedate=19 October 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211019214429/https://mio.to/album/Zubeen+Garg/Zindagi|deadurl=yes}}</ref> | |- |"জিন্দেগী কহী গুম হ্যায়" | |<ref>{{cite web |title=Zindagi Kahin Gum Hai Song Info|url=http://gaana.com/song/zindagi-kahin-gum-hai|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> | |- |"জিন্দেগী কহী গুম হ্যায় (ৰিমিক্স)" | |<ref>{{cite web |title=Zindagi Kahin Gum Hai (Remix) Song Info|url=http://gaana.com/song/zindagi-kahin-gum-hai|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> | |- | rowspan="5" | '''২০০৮''' ! rowspan="4" |''দিৱাংগী বোলে লোগ'' |"আল্লা আল্লা মেৰে মৌলা" | rowspan="4" |নায়াব ৰাজা | |ৰুবিনা | rowspan="4" | | |- |"তেৰা ছায়া নেহী" | |rowspan=3|একক | |- |"ইস্ক্ হুৱা" | | |- |"কুৰ্বান মেৰী জিন্দেগী" | | |- ! ''Aye! Hip Hopper – IshQ Bector '' |"My World- অ' জোনে জোনালী" |ইস্ক্ বেক্টৰ | |একক |<ref>{{cite web |title=My World- O June Junali song Info|url=http://www.saavn.com/s/song/hindi/Junglee-Mirchi-Mix/Aye-Hip-Hoppers---Ishq-Bector/HQ8kAg5ncnk|publisher=[[saavn]]|access-date=30 July 2015}}</ref> | |- | rowspan="2" | ২০০৮ ! rowspan="2" | ''ফিৰ আয়া বিহু ঝুম কে ১'' | "দিল মে' তু হে" | rowspan="2" | | | rowspan="2" | | | |- | "নিন্দ উৰী মেৰা ছে'ন" | | | |- | rowspan="4" |'''২০০৯''' ! rowspan="4" |''ফিৰ আয়া বিহু ঝুম কে ২'' |"দিল দিৱানা" |rowspan=4| | |একক |<ref>{{cite web |title=Dil Diwana song Info|url=http://www.saavn.com/s/song/hindi/Phir-Bhiu-Aaya-Jhoom-Ke/Dil-Diwana/NiYzUjBJflc|publisher=[[saavn]]|access-date=30 July 2015}}</ref> | |- | "দিলৰুবা" | |rowspan=2|সুমাধা |<ref>{{cite web |title=Dilruba song Info|url=http://www.saavn.com/s/song/hindi/Phir-Bhiu-Aaya-Jhoom-Ke/Dilruba/XT8YeiRmZkA|publisher=[[saavn]]|access-date=30 July 2015}}</ref> | |- | "গ'ৰী জৰা" | |<ref>{{cite web |title=Gori Jara song Info|url=http://www.saavn.com/s/song/hindi/Phir-Bhiu-Aaya-Jhoom-Ke/Gori-Jara/KT8bUh5kfnA|publisher=[[saavn]]|access-date=30 July 2015}}</ref> | |- | "বিহু – অলপ মৰম" | | জংকী |<ref>{{cite web |title=Bihu – Alop Morom song Info|url=http://www.saavn.com/s/song/hindi/Phir-Bhiu-Aaya-Jhoom-Ke/Bihu---Alop-Morom/XREIbgBAfGw|publisher=[[saavn]]|access-date=30 July 2015}}</ref> | |- | rowspan="2" |'''২০০৯''' ! ''Humm – Towards Nirvana'' | "তিতলিয়ো জেইচা মন" |কমলেশ শামনিয়া | |একক |<ref>{{cite web|title=Titliyon Jaisa Mann Song Info|url=http://gaana.com/song/titliyon-jaisa-mann|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=16 August 2015|archivedate=10 May 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150510023748/http://gaana.com/song/titliyon-jaisa-mann|deadurl=yes}}</ref> | |- ! ''A.R. Rahman – Signature Collection (CD 3)'' | "মেয় ৰামতা জোগী" |[[এ আৰ ৰহমান]] | | তুলসী কুমাৰ |<ref>{{Cite web |title=Ramta Jogi |url=http://www.saavn.com/s/song/hindi/A.R.-Rahman-Signature-Collection/Main-Ramta-Jogi/BQcnBANGYGQ&#124; publisher= |access-date=17 August 2015 |website=}}{{dead link|date=September 2023}}</ref> | |- | rowspan="3" |'''২০১০''' ! rowspan="2" |''আজাদী – Voice of the People (Sampler)'' | "অভি অভি" | rowspan="2" | | | rowspan="2" | | | |- |"আজাদী" | | | |- ! ''ARRK '' |"সুনলে ৰাহি" | | | rowspan="2" |একক | | |- |'''২০১১''' ! ''তেৰী আঁখে'' | "য়া খুদা" |ৰাজ আশু |মুৰলি আগৰৱাল |<ref>{{cite web |title=Ya Khuda Song Info|url=http://www.saavn.com/s/song/hindi/Teri-Aankhein/Ya-Khuda/RykmBiRAZkM|publisher=[[saavn]]|access-date=30 July 2015}}</ref> | |- | rowspan="15" | '''২০১৩''' ! rowspan="8" | ''[[পাকীজা (শ্ৰব্য এলবাম)|পাকীজা]]'' |"পাকীজা" | rowspan="8" | [[জুবিন গাৰ্গ]] | | rowspan="8" | একক |<ref>{{cite web |title=Pakeeza Song Info|url=http://gaana.com/song/pakeeza|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> | |- |"প্ৰিয়া" | |<ref>{{cite web |title= Piya Song Info|url=http://gaana.com/song/piya-3|access-date=26 July 2015}}</ref> | |- |"কেহকশা" | |<ref>{{cite web |title= Kehkasha Song Info|url=http://gaana.com/song/kehkasha|access-date=26 July 2015}}</ref> | |- |"পিয়া মোৰে" | |<ref>{{cite web |title= Piya More Song Info|url=http://gaana.com/song/piya-more |publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> | |- |"চলতে চলো ৰে" | |<ref>{{cite web |title= Chalte Chalo Re Song Info|url=http://gaana.com/song/chalte-chalo-re|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> | |- |"ৰামা ৰামা" | |<ref>{{cite web |title= Rama Rama Song Info|url=http://gaana.com/song/pakeeza|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> | |- |"আই কেন লিভ ফ'ৰ ইউ" | | | |- |"কাফুৰ" | |<ref>{{cite web |title=Kafur Song Info |url=http://gaana.com/song/kafur|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=17 August 2015}}</ref> | |- ! ''বাহোঁ মেঁ'' |"হেয় বদতোমীজ" | | | | |Recorded the song in 2009.<ref>{{Cite web |title=#Tbt the recording session with Zubeen... - Staccato Records |url=https://www.facebook.com/795742413822775/posts/tbt-the-recording-session-with-zubeen-garg-for-the-album-baahon-meinreminiscence/3135306846532975/ |access-date=2023-01-14 |website=www.facebook.com |language=en}}</ref> |- ! rowspan="2" |''দিল কি জুবান'' |"কৰম কৰ এয় ইলাহি" | rowspan="2" | য়াচিন দৰবাৰ | | rowspan="2" | |<ref>{{cite web |title=Karam Kar Aie Elahi Song Info|url=http://gaana.com/song/karam-kar-aie-elahii|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=30 July 2015}}</ref> | |- |"নেইনা তো নেইনা" | |<ref>{{cite web |title= Naina To Naina Song Info|url=http://gaana.com/song/naina-to-naina|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=30 July 2015}}</ref> | |- ! rowspan="4" |''ইস্ক ফৰেভাৰ'' |"ফৰোগ জিন্দেগী মে" | rowspan="4" | অমিত শাৰদ ত্ৰিবেদী | | rowspan="4" | একক |<ref>{{cite web|title=Farog Zindgi Main Song Info|url=http://gaana.com/song/farog-zindgi-main|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=30 July 2015|archivedate=9 February 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160209231535/http://gaana.com/song/farog-zindgi-main|deadurl=yes}}</ref> | |- |"মেৰা য়াৰ মিলা দে ৰব্বা" | |<ref>{{cite web|title=Mera Yaar Mila De Rabba Song Info|url=http://gaana.com/song/mera-yaar-mila-de-rabba|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=30 July 2015|archivedate=9 February 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160209231745/http://gaana.com/song/mera-yaar-mila-de-rabba|deadurl=yes}}</ref> | |- |"তেৰী তালাশ" | |<ref>{{cite web|title=Teri Talash Song Info|url=http://gaana.com/song/teri-talash-hai|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=30 July 2015|archivedate=17 July 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150717141410/http://gaana.com/song/teri-talash-hai|deadurl=yes}}</ref> | |- |"তেৰী তালাশ (ৰিমিক্স)" | |<ref>{{cite web|title=Teri Talash (Remix)|url=http://gaana.com/song/teri-talash-hai-remix|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=30 July 2015|archivedate=17 July 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150717141416/http://gaana.com/song/teri-talash-hai-remix|deadurl=yes}}</ref> | |- | rowspan="6" | '''২০১৭''' ! rowspan="6" |''ছুফি ইস্ক'' |"ইস্ক হুৱা" | rowspan="6" |নয়াব ৰাজা | |একক |<ref>{{cite web |title= Ishq Hua Song Info |date=30 September 2017|url=https://www.saavn.com/s/song/hindi/Sufi-Ishq/Ishq-Hua/GxlfRQwdBFU|publisher=Saavn.com|access-date=28 November 2017}}</ref> | |- |"আল্লাহ আল্লাহ" | |ছাবিনা, ৰুবিনা |<ref>{{cite web |title= Allah Allah Song Info |date=30 September 2017|url=https://www.saavn.com/s/song/hindi/Sufi-Ishq/Allah-Allah/JCUqQTgGcmQ|publisher=Saavn.com|access-date=28 November 2017}}</ref> | |- |"কুৰ্বান মেৰী জিন্দেগী" | | rowspan="2" |একক |<ref>{{cite web |title= Qurban Meri Zindagi Song Info |date=30 September 2017|url=https://www.saavn.com/s/song/hindi/Sufi-Ishq/Qurban-Meri-Zindagi/RT4eCAx5QHw|publisher=Saavn.com|access-date=28 November 2017}}</ref> | |- |- |"তু হি তু" | | | | |- |"তু মেৰী আশিকী" | |ছাবিনা |<ref>{{cite web |title= Tu Meri Aashiqui Song Info |date=30 September 2017|url=https://www.saavn.com/s/song/hindi/Sufi-Ishq/Tu-Meri-Aashiqui/OSZSYQN3Z1c|publisher=Saavn.com|access-date=28 November 2017}}</ref> | |- ! colspan="7" |Cover/Tribute Album Songs ! |- | rowspan="12" |'''১৯৯৬''' ! rowspan="12" |''শ্ৰদ্ধাঞ্জলি Vol-1'' |"হম তুম ছে প্যাৰ" | | | |<ref>{{Citation |title=Hume Tumse Pyar Kitna/(Shraddhanjali) Audio cassette by Zubeen Garg |url=https://www.youtube.com/shorts/53udyrVfxJM |access-date=2023-07-05 |language=en}}</ref> | |- |"ৰূপ তেৰা মস্তানা" | | | |<ref>{{Citation |title=Roop Tera {{!}} Cover By Zubeen Garg {{!}} Shraddhanjali {{!}} Kishore Kumar {{!}} Aradhana |url=https://www.youtube.com/watch?v=n2ATzHKrG9U |language=en |access-date=2022-10-21}}</ref> | |- |"কৰৱতে বদলতে" | rowspan="24" | | | |<ref>{{Citation |title=Karvaten Badalte Rahe song {{!}}{{!}} Zubeen garg & priyanka Bharali {{!}}{{!}} Hindi old song {{!}}{{!}} Kishore kumer {{!}}{{!}} | date=22 August 2020 |url=https://www.youtube.com/watch?v=vbU9ZMkNAx4 |access-date=2023-07-02 |language=en}}</ref> | |- |"দিল ক্যা কৰে" | |একক |<ref>{{Citation |title=Dil Kya Kare Jab Kisi Se {{!}} Cover By Zubeen Garg {{!}} Kishore Kumar {{!}} Julie |url=https://www.youtube.com/watch?v=hm8aDkgIlmI |language=en |access-date=2022-10-21}}</ref> | |- |"পল পল দিল কে" | | | | |- |"চান্দনী ৰাত মে" | | | | |- |"ও মেৰে দিল কে" | | | | |- |"ঘুংগৰূ" | | | | |- |"কোৰা কাগজ" | | |<ref>{{Citation |title=Kora Kagaz Tha Yeh Man Mera {{!}} Cover By Zubeen Garg & Anupama Deshpande {{!}} Aradhana |url=https://www.youtube.com/watch?v=7WedywqtUPs |language=en |access-date=2022-10-21}}</ref> | |- |"ও মাঝি ৰে" | | |<ref>{{Citation |title=O Majhi Re Apna Kinara {{!}} Cover By Zubeen Garg {{!}} Shraddhanjali {{!}} Khushboo {{!}} Kishore Kumar |url=https://www.youtube.com/watch?v=T4Uz_Qbuin4 |language=en |access-date=2022-10-21}}</ref> | |- |"হম দোনো" | | | | |- |"চলতে চলতে" | | |<ref>{{Citation |title=Chalte Chalte by Zubeen Garg | date=31 January 2020 |url=https://www.youtube.com/watch?v=kQUZR6LgIYw |access-date=2023-07-02 |language=en}}</ref> | |- | rowspan="17" |'''১৯৯৭''' ! rowspan="12" |''শ্ৰদ্ধাঞ্জলি Vol-2'' |"মেয় হুঁ" | | | | |- |"দিন মহিনে" | | |<ref>{{Citation |title=remake hindi song by zubeen garg, origin kishur kumar lata mangeshkar | date=30 October 2018 |url=https://www.youtube.com/watch?v=BHWCSQ5xwtc |access-date=2023-07-02 |language=en}}</ref> | |- |"ও সাথী ৰে" | |অনুপমা দেশপাণ্ডে |<ref>{{Citation |title=O Sathi Re {{!}} Cover By Zubeen Garg {{!}} Shraddhanjali {{!}} Muqaddar Ka Sikandar {{!}} Rekha, Amitabh Bachan |url=https://www.youtube.com/watch?v=MROi0k8Vid8 |language=en |access-date=2022-10-21}}</ref> | |- |"কিতনে খূব" | | | | |- |"চিংগাৰী" | | | | |- |"পৰদেশী" | | | | |- |"তুঝ সংগ" | | | | |- |"গুম হেয়" | | | | |- |"মেৰে নেইনা" | | |<ref>{{Citation |title=Remake hindi song by zubeen garg mere naina origin kishur kumar | date=30 October 2018 |url=https://www.youtube.com/watch?v=nt9X1viSqjs |access-date=2023-07-02 |language=en}}</ref> | |- |"য়ে জীৱন" | | | | |- |"মুছাফিৰ হুঁ" | | |<ref>{{Citation |title=Musafir by zubeen garg | date=21 October 2018 |url=https://www.youtube.com/watch?v=LkuDy1jB3RY |access-date=2023-07-02 |language=en}}</ref> | |- |"তেৰে বিনা" | | | | |- ! rowspan="5" |''শ্ৰদ্ধাঞ্জলি Vol-3'' |"আঁখোঁ মেঁ হমনে আপকে" | | |<ref>{{Citation |title=Ankhon Mein Humne Aapke {{!}} आँखों में हमने {{!}} Zubeen Garg {{!}} Shraddhanjali {{!}} Kishore {{!}} Thodi Si Bewafai |url=https://www.youtube.com/watch?v=fCBL0b2oQLQ |language=en |access-date=2022-10-21}}</ref> | |- |"মিত না মিলা" | |সাস্বতী |<ref>{{Citation |title=Meet na mila re mon kaa by zubeen garg (cover) | date=10 March 2021 |url=https://www.youtube.com/watch?v=kO6vDqiNii0 |access-date=2023-07-02 |language=en}}</ref> | |- |"গোৰে ৰং পে না" | | | |<ref>{{Citation |title=Zubeen Garg-Gore Rang Pe Na Itna Gumaan Kar (HINDI) | date=24 June 2012 |url=https://www.youtube.com/watch?v=IzULdR3zQaE |access-date=2023-07-02 |language=en}}</ref> | |- |"আঁখোঁ মেঁ কাজল হ্যায়" | | | |<ref>{{Citation |title=Aankhon Mein Kajal Hai {{!}} Zubeen Garg {{!}} Shraddhanjali {{!}} Kishore K., Lata M. {{!}} Doosara Aadmi |url=https://www.youtube.com/watch?v=avnhB_hsmjM |access-date=2023-07-05 |language=en}}</ref> | |- |"ফূলোঁ কা তাৰোঁ কা" | | | |<ref>{{Citation |title=Phoolon Ka Taron Ka {{!}} Zubeen Garg {{!}} Shraddhanjali {{!}} Kishore Kumar {{!}} Hare Ram Hare Krishna |url=https://www.youtube.com/watch?v=La7rxJZiKxw |access-date=2023-07-05 |language=en}}</ref> | |- |'''২০০০''' ! ''ভূমি'' |"শুনো শুনো ৰে সুৰো" ''(অসমীয়া গীত)'' |[[শংকৰদেৱ]] |[[শংকৰদেৱ]] |একক |<ref>{{Cite web|title=Listen & Download Latest MP3 Hindi, English, Bollywood Songs Online|url=https://wynk.in/music|access-date=2020-12-27|website=Wynk Music|language=en}}</ref> | |- | '''২০০২''' ! ''মোৰ সপোনৰে কথা'' |"হিন্দুস্তান হিন্দুস্তান" |[[জ্যোতিপ্ৰসাদ আগৰৱালা]] |[[জ্যোতিপ্ৰসাদ আগৰৱালা]] |একক | |- | rowspan="2" |'''২০০৬''' ! rowspan="2" |''Bollywood Unplugged'' |"লাখোঁ হ্যায় নিগাহঁ মেঁ (Unplugged)" | | |একক |<ref>{{Citation |title=Lakhoon Hain Nighan Mein |date=2006-09-07 |url=https://open.spotify.com/track/7hBVUkZGu9pbMBvlfbfE0v |language=en |access-date=2023-02-17}}</ref> | |- |"ৰুক জানা নেহীঁ (Unplugged)" | | |একক |<ref>{{Citation |title=Ruk Jana Nahin (Unplugged) |date=2006-09-07 |url=https://open.spotify.com/track/3oFPMs5p6A6GYO1jepv46I |language=en |access-date=2023-02-17}}</ref> | |- ! colspan="9" |ৰিমিক্স এলবামৰ গীত |- |'''১৯৯৮''' ! ''জলৱা'' |"হম কিছি সে কম নহীঁ (Tribal Medley Mix)" | | | |<ref>{{Citation |title=Jalwa Dance Hungama - Vol. 1 Part 1 | date=21 April 2022 |url=https://www.youtube.com/watch?v=t40bI8oFWcA |language=en |access-date=2022-10-21}}</ref> | |- | rowspan="3" |'''১৯৯৯''' ! rowspan="3" |''জাদু'' |"সাৰা জমানা (Savage lovers mix)" | | |একক |<ref>{{Citation |title=Saara Zamana (Savage Lovers Mix) - DJ Akbar Sami - Jadoo Remix - Hindi Bollywood Remix - Yaarana | date=23 August ==হিন্দী একক গীত== {| class="wikitable plainrowheaders" style="width:100%" |- ! বৰ্ষ ! scope="col" style="width:30%; "| গান ! scope="col" style="width:40%; "| সুৰকাৰ ! scope="col" style="width:25%; "| লেখক ! scope="col" style="width:20%; "| সহশিল্পী ! scope="col" style="width:1%; "| তথ্যসূত্ৰ |- | rowspan="2" |২০১৭ |"তেৰে বিনা" |নন্দা বেনাৰ্জী |চিত্ৰা দুধোৰিয়া |একক |<ref>{{Citation|title=Listen to Tere Bina Song by Zubeen Garg on Gaana.com|url=https://gaana.com/song/tere-bina-177|access-date=2021-01-30}}</ref> |- |"চলতে চলতে" |নন্দা বেনাৰ্জী |চিত্ৰা দুধোৰিয়া |একক | |- |২০১৮ |"ৰং দে চুনৰীয়া" |টাবুন |মীৰাবাই |একক | |- | rowspan="4" |২০১৯ |"এক নজৰ" |অভিনৱ বৰা |ৰীতা ৰায় |এঞ্জেল ৰায় | |- |"সাজনা" |এঞ্জেল বৰঠাকুৰ |এঞ্জেল বৰঠাকুৰ, অভিনৱ মজুমদাৰ |একক |<ref>{{Citation|title=Listen to Sajna Song by Zubeen Garg on Gaana.com|url=https://gaana.com/song/sajna-132|access-date=2021-01-30}}</ref> |- |"আনে ৱালা পল" |অভিনৱ বৰা |ৰীতা ৰায় |এঞ্জেল ৰায় | |- |"ৰাঞ্ঝনা" |অভিনৱ বৰা |ৰীতা ৰায় |এঞ্জেল ৰায় | |- |২০২০ |"বন্দেমাতৰম" |যদুনাথ ভট্টাচাৰ্য (Recreated by শেখৰজ্যোতি গোস্বামী) |বংকিম চন্দ্ৰ চট্টোপাধ্যায় |একক | |- | rowspan="2" |২০২১ |"এয় খুদা" |অৰবিন্দ / লিটন |Moied Elhaam |এঞ্জেল ৰায় | |- |"কংগন" |এঞ্জেল বৰঠাকুৰ |অভিনৱ মজুমদাৰ, এঞ্জেল বৰঠাকুৰ |ৰিতৃষা শৰ্মা |<ref>{{Citation|title=Kangan|date=17 November 2021|url=https://open.spotify.com/track/1h5vfpX2okpiuZCvTiWjmz}}</ref> |- | rowspan="2" |২০২২ |"আয়া ঈদ কা দিন" |ৰিতু জিয়াদ |বিলকিচ ইনাম, বাবুল |বিলকিচ ইনাম | |- |"য়েহ দিল" |প্ৰিয়াংকু বৰদলৈ |অনুপম নাথ |নিতুমণি কলিতা | |- |২০২৫ |"বজতি গীটাৰ পৰে ৰাতেঁ" |পুলক দাস |চিত্ৰা দুধোৰিয়া |একক | |} ==হিন্দী পুনৰ্নিমিত গীত== {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" | বৰ্ষ ! scope="col" | চলচ্চিত্ৰ ! scope="col" | গীত ! scope="col" | সলনি কৰা হৈছে ! scope="col" | সুৰকাৰ ! scope="col" | সহশিল্পী ! scope="col" | তথ্যসূত্ৰ |- |১৯৯৮ ! ''দ'লী চাজা কে' ৰাখনা'' |"তাৰাম পাম" |বাবুল সুপ্ৰিয় | rowspan="2" |[[এ আৰ ৰহমান]] |শ্ৰীনিৱাস | |- |১৯৯৯ ! তাল |"নেহী চামনে তু" | হৰিহৰণ |সুখৱিন্দৰ সিং | |- | rowspan="2" |২০০২ ! গেংষ্টাৰ |"টু হী মেৰি শ্বব হে'" |[[কে কে]] |[[প্ৰীতম]] | |<ref name=":10">{{Citation |title=Zubeen Garg Interview {{!}} Xakhyat with Ajit Kumar Bhuyan on Prag News | date=31 July 2017 |url=https://www.youtube.com/watch?v=mT77SmzYLlY |language=en |access-date=2022-12-01}}</ref> |- ! ''ৱ' লমহে'' |"ক্যা মুঝে' প্যাৰ হে'" |[[কে কে]] |[[প্ৰীতম]] | |<ref>{{Cite web |agency=TNN|date=May 15, 2006 |title=Let's get vocal... {{!}} undefined News - Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/calcutta-times/lets-get-vocal-/articleshow/1531588.cms |access-date=2022-12-01 |website=The Times of India |language=en}}</ref><ref name=":7">{{Cite web |title=rediff.com: The voice behind Gangster's Ya Ali |url=http://specials.rediff.com/movies/2006/aug/07sd5.htm |access-date=2022-12-02 |website=specials.rediff.com}}</ref> |- |২০১৬ ! ''ৰাজ: ৰিবুট'' |"ল' মান লিয়া" |[[অৰিজিৎ সিং]] |জিৎ গাংগুলী | |<ref>{{Citation |title=Zubeen at India Beats - India TV Part 2 | date=8 April 2007 |url=https://www.youtube.com/watch?v=lA4U1BvtB9k |language=en |access-date=2022-12-23}}</ref> |- |২০১৬ ! ''কাবিল'' |"কাবিল হু - শীৰ্ষ গীত" |জুবিন ন'টিয়াল |ৰাজেশ ৰোশ্বন | |<ref>{{Cite web |title=Zubeen Garg - Singing for Hrithik Roshan's new movie... |url=https://www.facebook.com/ZUBEENsOFFICIAL/photos/a.441320525930993/1090522607677445/?type=3 |access-date=2022-11-27 |website=www.facebook.com |language=en}}</ref><ref name=":11">{{Cite web |url=https://twitter.com/palakmuchhal3/status/690147169442107392 |access-date=2022-11-27 |website=Twitter |language=en}}</ref> |- |২০১৯ ! ''মিলন টকিজ্'' |"শ্বাৰ্ট" |[[চনু নিগম]] |ৰানা মজুমদাৰ | |<ref name=":12">{{Citation |title=আকৌ বলীউদৰ ছবিত গীত গালে জুবিন গাৰ্গে {{!}}{{!}} Zubeen in Celebrity Northeast Festival | date=17 December 2018 |url=https://www.youtube.com/watch?v=L1zAX8deJJc |language=en |access-date=2022-12-01}}</ref><ref>{{Citation |title=Zubeen Garg in Bollywood again | date=17 December 2018 |url=https://www.youtube.com/watch?v=ZrXal1xVkQw |language=en |access-date=2022-11-27}}</ref> |} {| class="wikitable plainrowheaders" |- |} ==[[সংস্কৃত]] গীত== *মধু দানৱ দাৰণ দেৱ বৰং ([[শংকৰদেৱ]]) *জয়তু দশভূজা ==[[ভোজপুৰী]] গান== {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" | বৰ্ষ ! scope="col" | চলচ্চিত্ৰ/এলবাম ! scope="col" | গান ! scope="col" | সুৰকাৰ ! গীতিকাৰ ! scope="col" | সহশিল্পী ! scope="col" | তথ্যসূত্ৰ |- | rowspan="2" |২০০৮ ! scope="row" | | "জবছে স্যান ভৈলু" | [[জুবিন গাৰ্গ]] | | একক | |- ! ''সব গোল ভাল হ্যায় (চলচ্চিত্ৰ)'' |"হো জেকৰা কে দিল চাহে" |নিখিল |ফণীন্দৰ ৰাও |প্ৰিয়া ভট্টাচাৰ্য |<ref>{{Citation|title=Ho Jekara Ke Dil Chahe (Full Song) - Nikhil, Priya Bhattacharya, Zubeen Garg - Download or Listen Free - JioSaavn|date=4 January 2020|url=https://www.jiosaavn.com/song/ho-jekara-ke-dil-chahe/G1o9ZTtHDmo|language=en-US|access-date=2021-01-02}}</ref> |} ==[[নেপালী]] গীত== {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" | বৰ্ষ ! scope="col" | চলচ্চিত্ৰ/এলবাম/একক ! scope="col" | গীত ! scope="col" | সুৰকাৰ ! গীতিকাৰ ! scope="col" | সহশিল্পী ! scope="col" | তথ্যসূত্ৰ |- | rowspan="2" | ! rowspan="2" |''পাচৌৰী'' |"মখমলী" | rowspan="2" | | |একক |<ref>{{Citation|title=Makhmali|date=2021-05-14|url=https://open.spotify.com/track/3b2aDgB65lOJwJkcYidvEs|language=en|access-date=2021-10-19}}</ref> |- |"ফাৰেৰ পৰি পাচৌৰী" | |একক |<ref>{{Citation|title=Farer Pari Pachhauri|date=2021-05-14|url=https://open.spotify.com/track/3BA22srCJnwTFUZOpU70LY|language=en|access-date=2021-10-19}}</ref> |- |২০১১ ! ''ঝঝলকো (VCD film)'' |"ঝঝলকো তিম্ৰো মায়া কো" |মানস হাজৰিকা | |একক | |- |২০১১ ! ''বাদুলী (এলবাম)'' |"সিৰৈমা সিৰবন্দী" |অৰ্জুন কুশল | |একক | |- | ! scope="row" | ''সৌগাত (এলবাম)'' | "মেৰে নিম্তো" | rowspan="3" | ধৰ্মৰাজ উপাধ্যায় | rowspan="3" |ধৰ্মৰাজ উপাধ্যায় | একক | |- | ! ''মেৰী সন্নানী (এলবাম)'' |"হিজো আজা" |একক | |- | ! ''স্পৰ্শ'' ''(এলবাম)'' |"ছড়েৰো জাদেই ছেউ" |একক | |- |২০১৭ ! |"মনমা কুৰা খেলাউদৈ" |বিজয় কাট্টেল |গুৰু ভটিয়া |জুনু ৰিজাল | |- |২০১৮ ! |"নদী বড়্যো হৈ" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |কৃষ্ণা KC, অখিল শৰ্মা |অঞ্জু পন্ত | |} ==[[মাৰাঠী]] গীত== {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" | বৰ্ষ ! চলচ্চিত্ৰ/এলবাম ! scope="col" | গীত ! scope="col" | সুৰকাৰ ! গীতিকাৰ ! scope="col" | সহশিল্পী ! scope="col" | তথ্যসূত্ৰ |- | ২০০৪ ! scope="row" | য়েহ পৰ্দা হটা দো | "আউশি চ' ঘ'" | পৰেশ এন শ্বাহ | | শাস্বতী ফুকন |<ref>{{Citation|title=Aushi Cha Gho (Original) - Remix|date=January 2004|url=https://open.spotify.com/track/60lv7rzqoM6ii8qD36gHIX|language=en|access-date=2021-04-08}}</ref> |} ==[[সিন্ধী]] গীত== {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" | বৰ্ষ ! চলচ্চিত্ৰ/এলবাম ! scope="col" | গীত ! scope="col" | সুৰকাৰ ! গীতিকাৰ ! scope="col" | সহশিল্পী ! scope="col" | তথ্যসূত্ৰ |- | ২০১৩ ! ''সিন্ধী ৰকচ্'' | "জিয়ে সিন্ধী জিয়ে" | নীতিন গুপ্ত আৰু ভূষণ গোগাদ | | একক |<ref>{{Citation|title=Jiye Sindhi Jiye (Full Song) - Zubeen Garg, Nitin Gupta, Bhushan Gogad - Download or Listen Free - JioSaavn|date=3 April 2015|url=https://www.jiosaavn.com/song/jiye-sindhi-jiye/FCM4Uz9Sc1Y|language=en-US|access-date=2020-10-21}}</ref> |} ==[[বিষ্ণুপ্ৰিয়া মণিপুৰী]] গীত== {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" | বৰ্ষ ! scope="col" | চলচ্চিত্ৰ/এলবাম ! scope="col" | গীত ! scope="col" | সুৰকাৰ ! গীতিকাৰ ! scope="col" | সহশিল্পী ! scope="col" | তথ্যসূত্ৰ |- | rowspan="2" |২০১৩ ! rowspan="2" |''লখন (চলচ্চিত্ৰ)'' |"জীৱনে মৰনে" | rowspan="2" |পৰিমল সিংহা আৰু তৰুণ তন্ময় | rowspan="2" |পৰিমল সিংহা |একক | |- |"জীৱনে মৰনে" (দ্বৈত) |বিথি সিংহা |<ref>{{Citation |title=Jibone Morone song from Film Lakhan | date=24 April 2018 |url=https://www.youtube.com/watch?v=HhtWZURxMww |language=en |access-date=2023-02-12}}</ref> |- | ২০১৮ ! scope="row" |''কফি এলা বাৰো য়াৰি (এলবাম)'' | "নিৰলে খানি" | দিলীপ সিংহা |পদ্মজা সিংহা | ডোল সিংহা |<ref>{{Citation|title=Listen to Nirole Khaani Song by Doll Sinha on Gaana.com|url=https://gaana.com/song/nirole-khaani|access-date=2020-10-01|archivedate=2023-02-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230212075154/https://gaana.com/song/nirole-khaani}}</ref><ref>{{Cite web |title=Doll Sinha debuts with an album in Bishnupriya Manipuri |url=https://www.indulgexpress.com/culture/music/2018/mar/16/doll-sinha-debuts-with-an-album-in-bishnupriya-manipuri-6438.html |access-date=2023-02-12 |website=www.indulgexpress.com |date=16 March 2018 |language=en}}</ref> |} ==[[বড়ো]] গীত== {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" | বৰ্ষ ! চলচ্চিত্ৰ/এলবাম ! scope="col" | গীত ! scope="col" | সুৰকাৰ ! গীতিকাৰ ! scope="col" | সহশিল্পী ! scope="col" | তথ্যসূত্ৰ |- | rowspan="2" |২০০৪ ! rowspan="2" |''সিৰি সিৰি মৗথৗ মৗথৗ'' |"সিৰি সিৰি মৗথৗ মৗথৗ" |মুশুখা | |একক |<ref>{{Citation|title=Chiri Chiri Mwthw Mwthw|date=26 August 2004|url=https://open.spotify.com/track/7equVqlwOBa0tNjErXilC3|language=en|access-date=2021-09-07}}</ref> |- |"মনালিছা" |কানু আৰু প্ৰভু | |সুলেখা বসুমতাৰী |<ref>{{Citation|title=Monalisha|date=26 August 2004|url=https://open.spotify.com/track/4Lgn4CdkJPRE4ETJqcFMLj|language=en|access-date=2021-09-07}}</ref> |- | rowspan="2" |২০০৫ ! rowspan="2" |''সিৰি সিৰি সিখাৱায়'' |"অন্নাই আং" | rowspan="2" |লেনি | | rowspan="2" |একক |<ref>{{Citation|title=Onnai Ang|date=29 October 2005|url=https://open.spotify.com/track/7C0ZvVpYmWhtjQZFtuRudR|language=en|access-date=2021-09-07}}</ref> |- |"বাৰফুনাই" | |<ref>{{Citation|title=Barfunai|date=29 October 2005|url=https://open.spotify.com/track/1vWetaYx8BgyuJ5a24pNuv|language=en|access-date=2021-09-07}}</ref> |- | rowspan="4" |২০০৭ ! rowspan="4" |''সিৰি সিৰি লাসৗই লাসৗই'' |"সিৰি সিৰি লাসৗই লাসৗই" | rowspan="4" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | rowspan="4" |ফাইলাও বসুমতাৰী | rowspan="4" |একক |<ref>{{Citation |title=SIRI SIRI LASWE LASWE {{!}}{{!}} ZUBEEN GARG {{!}}{{!}} BODO ROMANTIC SUPERHIT SONG | date=2 August 2021 |url=https://www.youtube.com/watch?v=TMUm7XBrgAg |language=en |access-date=2022-11-20}}</ref> |- |"ৰে'ল দাবাখেন" |<ref>{{Citation |title=RAIL DABAKHEN {{!}}{{!}} ZUBEEN GARG {{!}}{{!}} BODO {{!}}{{!}} JUPITORA - UDAY | date=2 August 2021 |url=https://www.youtube.com/watch?v=97WRYaao_1w |language=en |access-date=2022-11-20}}</ref> |- |"বাৰা খৗলৗ খৗলৗ " |<ref>{{Citation |title=BARA KHWLW KHWLW {{!}}{{!}} ZUBEEN GARG {{!}}{{!}} JG PRODUCTION | date=7 August 2021 |url=https://www.youtube.com/watch?v=U6DQdJRxwu0 |language=en |access-date=2022-11-20}}</ref> |- |"নৗং আং" |<ref>{{Citation |title=NONG AANG {{!}}{{!}} ZUBEEN GARG {{!}}{{!}} SIRI SIRI LASWI LASWI | date=7 August 2021 |url=https://www.youtube.com/watch?v=xaMNQwN7fiE |language=en |access-date=2022-11-20}}</ref> |- | rowspan="9" |২০০৭ ! rowspan="9" |''সৗনাথাই ৰূফাথাই'' |"জাহাৰু সৗৰনি সুৰমাই ৰিঝামাই" | | | rowspan="9" |একক |<ref>{{Citation|title=Jaharu Sorni Surmai Rijhamai|date=12 September 2007|url=https://open.spotify.com/track/4ZIglK0qHY2jLCjVB6oLSU|language=en|access-date=2021-09-07}}</ref> |- |"অ' সোনা নৗং আংনি জুলিয়া" | | |<ref>{{Citation|title=O Chana No Aani Julia|date=12 September 2007|url=https://open.spotify.com/track/23htSWRklzRJSChm1ac6OI|language=en|access-date=2021-09-07}}</ref> |- |"দিৱানা অঞ্জালি সানা" | | |<ref>{{Citation|title=Diwana Anjli Chana|date=12 September 2007|url=https://open.spotify.com/track/4M7dpDJr5pMZrfQKqX5bqM|language=en|access-date=2021-09-07}}</ref> |- |"আংনি মেথায়ু গাজনাইদানবালু" | | |<ref>{{Citation|title=Ani Maithayau Gajnainindanblau|date=12 September 2007|url=https://open.spotify.com/track/7sQSta4OE7tPeRwfYSN9Ty|language=en|access-date=2021-09-07}}</ref> |- |"সানা হাব্বাই প্ৰজে" | | |<ref>{{Citation|title=Chana Habbai Poroje|url=https://open.spotify.com/track/3Fu56xqmm6gVJ0Y9y51kjc|language=en|access-date=2021-09-07}}</ref> |- |"খাম জোথা গোম খানবাই" | | |<ref>{{Citation|title=Kham Jotha Gom Khanbai|date=12 September 2007|url=https://open.spotify.com/track/34RJFhD1feOzdUilJGRkWS|language=en|access-date=2021-09-07}}</ref> |- |"আয়ৗ মৗনমাৰবাই" | | |<ref>{{Citation|title=Aayo Monmaarbaai|date=12 September 2007|url=https://open.spotify.com/track/0VM9c9fYQZEoRnoKIek38D|language=en|access-date=2021-09-07}}</ref> |- |"মিনিনাই মেগনজৗৰা নৗংনি" | | |<ref>{{Citation|title=Mini Naai Megan Jora|date=12 September 2007|url=https://open.spotify.com/track/7IwEdmHOiuXuqDbM9VjCw2|language=en|access-date=2021-09-07}}</ref> |- |"সৗনাথাই ৰূফাথাই" | | |<ref>{{Citation|title=Chonathi Ruphathi|date=12 September 2007|url=https://open.spotify.com/track/6WFMuJe9xbDWNQgjv1WkQf|language=en|access-date=2021-09-07}}</ref> |- |২০১০ ! |"খালাও খাচাও" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | |একক | |- |২০১০ ! ''মিজিং'' |"বেসায়বাগৗবাৱনি" |প্ৰকাশ | |একক | |- |২০১৬ ! ''খৗইনা'' |"খৗইনা নৗং আংনি" | | |গীতাশ্ৰী ৰামচিয়াৰী | |} ==[[ককবৰক ভাষা|ককবৰক]] গীত== {{Div col|2}} * আনি ইমাংলে * কুৱাই খিলি নৗং চাতি ৰৗ * হামজাগমুং ন' কৗথাৰ হিনখে {{Div col end}} ==[[ৰাভা ভাষা|ৰাভা]] গীত== {{Div col|2}} * ফাৰ্চা নুকবা মুক জুমাং * চমে চমে * হাচঙাইঙি আমই আৱা * নাঙো যে আং নাছিবা * অ' তোপাক নাঙো নাছিবা আং {{Div col end}} ==পাতিৰাভা গীত== * ধূতি লেম লেম (এলবাম: চিকুন আপী), সহশিল্পী: সুবাসনা দত্ত * লিং লিং লাং লাং (এলবাম: চিকুন আপী) ==[[মিচিং ভাষা|মিচিং]] গীত== {{Div col|2}} * আচিন ছে'ম ময়াতবং ডাৰ্লিং ওয়া * আচিনাং অলা আদিক' নম * আচিনাং অলা নম ঙ * আদি বাৰগ'লা * আনা বাগ্ৰা দ' * ঐয়া ঐয়া ঐয়া ন' কাংকানা * দিঃতে ছিলুং আৰাদ' * নম ৰিকচু পংক'দে * মিতপান কুপে মেলাচিন {{Div col end}} ==[[কাৰ্বি]] গীত== {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" | বৰ্ষ ! এলবাম ! scope="col" | গীত ! scope="col" | সুৰকাৰ ! সংগীত ! গীতিকাৰ ! scope="col" | সহশিল্পী ! scope="col" | তথ্যসূত্ৰ |- | rowspan="5" | ১৯৯৭ ! rowspan="3" |''মনাই'' |"মনাই" |জুবিন গাৰ্গ | rowspan="5" |জুবিন গাৰ্গ | rowspan="2" |জয়সিং ৰংপি | rowspan="2" |একক | |- |"লি চেটং চোট পাচু" | | |- |"জয় জয় পেনলে" | | |পখিলা লেকথেপি | |- ! rowspan="2" |''কিমো'' |"পিচিং আচাৰনাম" |জয়ৰাম তিচো |লংচিং টেৰোন | rowspan="2" |একক | |- |"মনিত মনিত" | | | |} ==[[তিৱা]] গীত== {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" | বৰ্ষ ! চলচ্চিত্ৰ/এলবাম ! scope="col" | গীত ! scope="col" | সুৰকাৰ ! গীতিকাৰ ! scope="col" | সহশিল্পী ! scope="col" | তথ্যসূত্ৰ |- | rowspan="2" | ২০০১ ! rowspan="2" |''খুমজিল কুঁৱৰী'' | "খুমজিল কুঁৱৰী" (শীৰ্ষক গীত) | rowspan="2" | | rowspan="2" |দ্বিপেন মদাৰ পাতৰ | একক |<ref>{{Citation |title=KHUMJIL KHUWORI {{!}} খুমজীল খোৱৰি {{!}} VIDEO SONG {{!}} ZUBEEN GARG TIWA SONG {{!}} OLD COLLECTION |url=https://www.youtube.com/watch?v=KAekY2EiFjg |language=en |access-date=2023-01-03}}</ref> |- |"খুমজিল কুঁৱৰী (দ্বৈত)" | |<ref>{{Citation |title=KHUMJIL KHUWORI (DUET VERSION) {{!}} খুমজিল কুঁৱৰী {{!}} VIDEO SONG {{!}} OLD COLLECTION |url=https://www.youtube.com/watch?v=CR4wHacNah8 |language=en |access-date=2023-01-03}}</ref> |} ==[[টাই-আহোম ভাষা|টাই-আহোম]] গীত== * প' কাও চাওলুং (অসমীয়া মিশ্ৰিত), সহশিল্পী: জুতিমালা ==[[দেউৰী ভাষা|দেউৰী]] গীত== * ননা লাদুঁনুমদে * চা নিজিয় দিপুৰ মাই আঁ দামদি চান * শদিয়া ইবাচি (সহশিল্পী: মৌৰুচি বৰা) * আনা ন' লেৰুবা ছেৰেমনা * লুগুৰু কিংনা গাতিগিৰে লাচেমেম ==[[গাৰো ভাষা|গাৰো]] গীত== {{Div col|2}} * আমেৰিকা চি * চ্ৰিক চ্ৰিক {{Div col end}} ==গালো গীত== {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" | বৰ্ষ ! scope="col" | এলবাম ! scope="col" | গান ! scope="col" | সুৰকাৰ ! গীতিকাৰ ! scope="col" | সহশিল্পী ! scope="col" | তথ্যসূত্ৰ |- | ! scope="row" | |য়াৰ না মানা গামো‌ গদা |জুবিন গাৰ্গ | | একক |<ref>{{Citation |title=ZUBEEN GARG-ARUNACHALI SONG (GALO) | date=13 January 2017 |url=https://www.youtube.com/watch?v=oe4vuhOLBGc |language=en |access-date=2023-01-03}}</ref> |} ==আদি গীত== * কাপেনা আপিয়াং কৈ নগম কাৰ্বিদুন * তেনা প'ল' কাৰ্দিংকু ==নিচি গীত== * তুদি য়ামি ==[[তেলুগু]] গীত== {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" | বৰ্ষ ! scope="col" | ছবি ! scope="col" | গীত ! scope="col" | সুৰকাৰ ! scope="col" | গীতিকাৰ ! scope="col" | সহ-শিল্পী ! scope="col" | তথ্যসূত্ৰ |- |১৯৯৮ ! ''দিল ছে,প্ৰেমাটো'' |"পখি পখি বিদেখী" |[[এ আৰ ৰহমান]] | |একক | |- |২০০৪ ! ''ক্লাৱ মিক্স'' |"ছান্নাজাজি পাড়াকা" | | |স্মিতা | |- | ২০০৭ ! ''টাক্কাৰি'' | "য়েলে য়েলে" | rowspan="3" |ছক্ৰি(সুৰকাৰ) |কাণ্ডিকোণ্ডা | একক |<ref>{{Citation|title=Yele Yele (Full Song) - Takkari - Download or Listen Free - JioSaavn|date=11 April 2007|url=https://www.jiosaavn.com/song/yele-yele/NjAjBT9CXn0|language=en-US|access-date=2020-09-14|archivedate=2023-07-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230712103120/https://www.jiosaavn.com/song/yele-yele/NjAjBT9CXn0}}</ref> |- | ২০০৮ ! ''ভিক্টৰী'' | "অ' বেচেলোৰ" |চন্দ্ৰবোস | [[সুনিধি চৌহান]] | <ref>{{Citation|title=O Bachelor (Full Song) - Victory - Download or Listen Free - JioSaavn|date=13 May 2008|url=https://www.jiosaavn.com/song/o-bachelor/PAQkdkZUaFs|language=en-US|access-date=2020-09-14}}</ref> |- |২০০৯ ! ''মাছকা'' |"গুণ্ডে গোডাৰিলা" |কাণ্ডিকোণ্ডা |কৌশল্যা |<ref>{{Citation|title=Gunde Godarila (Full Song & Lyrics) - Maskaa - Download or Listen Free - JioSaavn|url=https://www.jiosaavn.com/song/gunde-godarila/PioccANgVWw|language=en-US|access-date=2020-09-14}}</ref> |} ==[[কন্নড়]] গীত== {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" | বৰ্ষ ! scope="col" | ছবি ! scope="col" | গীত ! scope="col" | সুৰকাৰ ! গীতিকাৰ ! scope="col" | সহ-শিল্পী(সকল) ! scope="col" | তথ্যসূত্ৰ |- | ২০০৭ ! scope="row" | ''হুডুগাটা'' | "অমোমে হিগো" | rowspan="2" |জেছি গিফ্ট |কৱিৰাজ | [[আলিছা চিনাই]] |<ref>{{Citation|title=Listen to Ommomme Heegu Song by Aisha Chennai on Gaana.com|url=https://gaana.com/song/ommomme-heegu-1|access-date=2020-09-14}}</ref> |- |২০০৯ ! scope="row" | ''পৰিচয়া'' |"হলিহাদু" |জয়ন্ত কৈকনী |এইচ্ছ. জি. চৈত্ৰ্য, জেছি গিফ্ট |<ref>{{Citation|title=Holihadu (Full Song) - Parichaya - Download or Listen Free - JioSaavn|date=9 May 2008|url=https://www.jiosaavn.com/song/holihadu/PwoSZAJncXQ|language=en-US|access-date=2020-09-14|archivedate=2023-07-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230712103532/https://www.jiosaavn.com/song/holihadu/PwoSZAJncXQ}}</ref> |- |২০২২ ! scope="row" | ''মহা ৰৌদ্ৰম'' |"আম্মা নিনে থানে" |আদিত্য আশিস সিং | | আদিত্য আশিস সিং |<ref>{{Citation|title=Amma Neene Thane - Maha Roudram Songs - Hungama|date=16 Feb 2022|url=https://www.hungama.com/amp/song/amma-neene-thane/82931337/|access-date=2022-03-19}}</ref> |} ==[[তামিল]] গীত== {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! বৰ্ষ ! scope="col" | চলচ্চিত্ৰ/এলবাম ! scope="col" | গীত ! scope="col" | সুৰকাৰ ! গীতিকাৰ ! scope="col" | সহশিল্পী ! scope="col" | তথ্যসূত্ৰ |- |১৯৯৮ ! ''উয়্যিৰে'' |"পখি পখি বিদেখী" |এ আৰ ৰহমান | |একক | |- | rowspan="2" |২০০৪ ! ''কালাক্কাল'' |"ইঞ্জিন ইদুপ্পাঝাগি" |ইলাইয়িৰাজা |ৱালি |স্মিতা | |- ! ''কুথু'' |"আসানা আসানা" |শ্ৰীকান্ত দেৱা |স্নেহন |[[মহালক্ষ্মী আয়াৰ]] |<ref>{{Citation |title=Assana Assana |date=2020-07-25 |url=https://open.spotify.com/track/7zMxZlsdnVy9UA6SQo0gHX |language=en |access-date=2022-10-01}}</ref> |- |২০০৭ ! scope="row" | ''উৰ্চাগাম'' | "কাংগাল এনকাংগালো" | ৰঞ্জিত বাৰোত |কাবিলাঁ |একক |<ref>{{Citation|title=Kangal Enkangalo (Full Song) - Zubeen Garg - Download or Listen Free - JioSaavn|date=31 May 2001|url=https://www.jiosaavn.com/song/kangal-enkangalo/JQE7VkRyeQE|language=en-US|access-date=2020-09-14}}</ref> |} ==[[মালয়ালম]] গীত== {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" | বৰ্ষ ! scope="col" | চলচ্চিত্ৰ ! scope="col" | গান ! scope="col" | সুৰকাৰ ! গীতিকাৰ ! scope="col" | সহশিল্পী ! scope="col" | তথ্যসূত্ৰ |- |১৯৯৮ ! ''উয়্যীৰে'' |"পখী পখী বিদেখী" |[[এ আৰ ৰহমান]] | |একক | |- |} ==[[ইংৰাজী]] গীত== {{Div col|2}} * এভ্ৰি মৰ্ণিং কামচ * টিয়াৰ্চ ইন হেভেন {{Div col end}} ==সুৰকাৰ হিচাপে== ===হিন্দী গীত=== {| class="wikitable plainrowheaders" style="width:100%" |- ! scope="col"| বৰ্ষ ! scope="col"| এলবাম ! scope="col"| গীত ! scope="col" | কণ্ঠশিল্পী ! scope="col"| তথ্যসূত্ৰ |- | rowspan="8" |১৯৯৫ ! rowspan="8" |''চান্দনী ৰাত'' |"চান্দনী ৰাত হ্যায় ছনম" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"আশা মেৰী আশা" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"মায়া কেইছি হ্যায় য়ে মায়া" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"আখিয়াঁ হ্যায় য়া কোই" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"কাম অন ছুইট গাৰ্ল" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"কেয়ছে কহু কবছে ম্যায়" |জুবিন গাৰ্গ, কবিতা কৃষ্ণমূৰ্তি | |- |"মেহবুবা ও মেহবুবা" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"অঞ্জনা ও নীলাঞ্জনা" |জুবিন গাৰ্গ, কবিতা কৃষ্ণমূৰ্তি | |- | rowspan="8" |১৯৯৮ ! rowspan="8" |''চন্দা'' |"চন্দা" |rowspan="2" |জুবিন গাৰ্গ, জংকী বৰঠাকুৰ | |- |"প্যাৰ ছে" | |- |"কল কো" |rowspan="6" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"জীৱন হ্যায়" | |- |"গীত গানে" | |- |"য়ে সচ হ্যায়" | |- |"জীনা" | |- |"দূৰ" | |- |১৯৯৮ ! ''য়ুহি কহি'' |"আই নিড ইয়ৰ লাভ টুডে" |জুবিন গাৰ্গ |<ref>{{Citation |title=Zubeen Garg, Jojo, Ajay Singha Miko - Yuhi Kabhi |url=https://www.discogs.com/release/15323196-Zubeen-Garg-Jojo-Ajay-Singha-Miko-Yuhi-Kabhi |language=en |access-date=2022-07-28}}</ref> |- | rowspan="3" |২০০০ ! rowspan="3" |''স্পৰ্শ'' |"ইচ দুনীয়া কী" |rowspan="3" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"নাম আপনা" | |- |"সুনো য়ে আছমান" | |- |২০০৭ ! ''ধন্যবাদ'' |"চেইন ঔৰ ছুকুন" |প্ৰশান্ত তামাং |<ref>{{Citation |title=Chain Aur Sukoon |date=2007-10-19 |url=https://open.spotify.com/track/1SPKRsC2vA88KkC5e5g1MZ |language=en |access-date=2023-02-18}}</ref><ref>{{Cite web |last=Karthik |title=Dhanyavad (Prashant Tamang) – Milliblog! |url=https://milliblog.com/2007/12/03/dhanyavad-prashant-tamang/ |access-date=2023-02-18 |language=en-US}}</ref> |- | rowspan="8" |২০১৩ ! rowspan="8" |''পাকীজা'' |"পাকীজা" | rowspan="8" |জুবিন গাৰ্গ | rowspan="8" | |- |"কাফুৰ" |- |"পিয়া ম'ৰে" |- |"আই কেন লিভ ফ'ৰ ইউ" |- |"চলতে চলো ৰে" |- |"ৰামা ৰামা" |- |"পিয়া" |- |"কেহকশা" |} ===অসমীয়া গীত=== {| class=wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" | বৰ্ষ ! এলবাম ! scope="col" | গীত ! scope="col" | কণ্ঠশিল্পী ! scope="col" | তথ্যসূত্ৰ |- | rowspan="9"|১৯৯২ ! rowspan="8" |''অনামিকা'' |"অনামিকা" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | |- |"পথে পথে" |[[কবিতা কৃষ্ণমূৰ্তি]] | |- |"হিয়া দোহে" | rowspan="3" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"প্ৰীতিৰ সুবাসে" | |- |"মনৰ নিজানত" | |- |"কিয় জানো আজি" |জুবিন গাৰ্গ, কবিতা কৃষ্ণমূৰ্তি | |- |"গানে কি আনে" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"শুনা শুনা" |জুবিন গাৰ্গ, কবিতা কৃষ্ণমূৰ্তি | |- ! ''সপোনৰ সুৰ'' |"নিবিড় জোনাকী ৰাতি" |জুবিন গাৰ্গ | |- | rowspan="4" |১৯৯৩ ! rowspan="2" |''ৰ'দালী'' |"জানানে আজিও তোমাক" |কবিতা কৃষ্ণমূৰ্তি | |- |"ৰূপহী বিজুলী" |কুমাৰ চানু | |- ! ''ঋতু'' |"দূৰনী দূৰনী" |rowspan="2" |জুবিন গাৰ্গ | |- ! ''জোনাকী মন'' |"দূৰ দূৰনীৰে" | |- |rowspan="8" |১৯৯৪ ! rowspan="8" |''মায়া'' |"মায়া মাথোঁ মায়া" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"নিৰিবিলি গোধূলি" |rowspan="2" |জুবিন গাৰ্গ, কবিতা কৃষ্ণমূৰ্তি | |- |"উজাগৰী বুকুতে" | |- |"দূৰে দূৰে" |rowspan="4" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"জোনাক গোলা" | |- |"উন্মনা" | |- |"জোনাকে কাণে কাণে" | |- |"ফুলেৰে সজালোঁ" |কবিতা কৃষ্ণমূৰ্তি | |- |rowspan="7" |১৯৯৫ ! rowspan="7" |''আশা'' |"আশা মোৰ আশা" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"তুমি যদি কোৱা" |জুবিন গাৰ্গ, সবিতা শৰ্মা | |- |"জ্বলিলা পুৰিয়া" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"মুৰ মন" |rowspan="2" |জুবিন গাৰ্গ, সবিতা শৰ্মা | |- |"আমি যেন" | |- |"অভিমনী মন" |rowspan="2" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"তুমি জানানে" | |- |rowspan="16" |১৯৯৬ ! rowspan="8" |''জুবিনৰ গান'' |"এতিয়া আছে মাথোঁ" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"উমি উমি" |জুবিন গাৰ্গ, [[মহালক্ষ্মী আয়াৰ]] | |- |"লাহে লাহে" |rowspan="4" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"এতিয়াও সাৰে আছোঁ" | |- |"আঁকিলোঁ ছবিখনি" | |- |"তুমি নিদিয়া" | |- |"উজাগৰি নিশাটি উতলা মন" |জুবিন গাৰ্গ, [[হেমা ছৰদেশাই]], মহালক্ষ্মী আয়াৰ | |- |"এন্ধাৰ হ'ব নোৱাৰোঁ" |জুবিন গাৰ্গ | |- ! rowspan="8" |''ৰং'' |"ৰং তুমি হোবানে" |জুবিন গাৰ্গ, মহালক্ষ্মী আয়াৰ | |- |"তুমি দূৰ অতীতৰ" |rowspan="4" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"এতিয়া কথাটো" | |- |"সেউজীয়া মন" | |- |"জোন বেলি" | |- |"আজি তুমি নহ'লে" |জুবিন গাৰ্গ, মহালক্ষ্মী আয়াৰ | |- |"বৰষা যেতিয়া নামে" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"মোৰো যে" |জুবিন গাৰ্গ | |- |rowspan="8" |১৯৯৭ ! rowspan="8" |''মুক্তি'' |"ফুল ফুলক" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"চকুৱে চকুৱে" |জুবিন গাৰ্গ, জংকী বৰঠাকুৰ | |- |"সোণেৰে সজোৱা" |rowspan="4" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"মেঘৰ বৰণ" | |- |"অবাক অবাক" | |- |"প্ৰতিটো প্ৰহৰ" | |- |"উজলাই ৰাখিছোঁ" |rowspan ="2" |জুবিন গাৰ্গ, জংকী বৰঠাকুৰ | |- |"মুক্তি" | |- |rowspan="12" |১৯৯৮ ! rowspan="4" |''স্নিগ্ধ জোনাক'' |"নাচাবা চকুলে" |জুবিন গাৰ্গ, [[পাপন]] | |- |"এই কিনো হৈ যায়" |rowspan="2" |উদিত নাৰায়ণ | |- |"কলেজীয়া" | |- |"ফাগুন আহিলে" |[[মহালক্ষ্মী আয়াৰ]] | |- ! rowspan="8" |''শব্দ'' |"কঁকাল খামুচিয়া" |rowspan="2" |জুবিন গাৰ্গ, মহালক্ষ্মী আয়াৰ | |- |"এতিয়া জোনাকে" | |- |"কোনোবা ৰিঙিয়াই" |rowspan="6" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"নকবা নকবা" | |- |"মন হেৰুৱা" | |- |"জগত পোহৰ কৰি" | |- |"ৰৈ ৰৈ বিনালে" | |- |"শব্দ" | |- |rowspan="9" |১৯৯৯ ! rowspan="8" |''মেঘৰ বৰণ'' |"যদিহে জোন তৰা" |জুবিন গাৰ্গ, মহালক্ষ্মী আয়াৰ | |- |"তুমি চোৱা যেতিয়া" |rowspan="3" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"জ্বলি উঠা" | |- |"জ্বলোৱা হিয়া মোৰ" | |- |"পাহাৰী গাভৰু" |উদিত নাৰায়ণ | |- |"আগলি কলাপাত" |মহালক্ষ্মী আয়াৰ | |- |"পূৰ্ণিমা জোন তুমি" |জুবিন গাৰ্গ, উদিত নাৰায়ণ, মহালক্ষ্মী আয়াৰ, সাগৰিকা | |- |"বুকুৰে ভিতৰত" |উদিত নাৰায়ণ | |- ! ''সোণাৰু '৯৯'' |"জোনমা মোৰ মৰমী" |জুবিন গাৰ্গ, শান্তা উজিৰ | |- |rowspan="8" |২০০০ ! rowspan="8" |''পাখি'' |"পাখি পাখি" |rowspan="6" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"আহে বা নাহে" | |- |"তুমি দিনৰ" | |- |"পাখি মেলি দিয়ে" | |- |"চকু মেলা" | |- |"আঙুলি কাটিলোঁ" | |- |"দুগালতে যেন" |জুবিন গাৰ্গ, প্ৰণিতা | |- |"শিকোলি" |জুবিন গাৰ্গ, মন্দাকিনী | |- |rowspan="8" |২০০১ ! rowspan="8" |''পাঞ্চই'' |"বৰষুণত কথা" |rowspan="2" |দিগন্ত ভাৰতী |- |"সোণ ৰ'দৰ আঁহে আঁহে" | |- |"সঁচা মৰমে" |দিগন্ত ভাৰতী, বৰ্ণালী দাস | |- |"ফাগুনৰ পচোৱা" |rowspan="5" |বৰ্ণালী দাস | |- |"ফুল ফুলা বতৰতে" | |- |"দুখৰ বাঁহী" | |- |"সেমেকা এই" | |- |"বতাহত শুনিলোঁ" | |- |rowspan="8" |২০০২ ! rowspan="8" |''শিশু'' |"ভবা কথা" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"মুগ্ধ হিয়া মোৰ" |জুবিন গাৰ্গ আৰু জংকী বৰঠাকুৰ | |- |"কাৰ পৰশ" |rowspan="3" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"নিদিয়া নিদিয়া" | |- |"দিয়া ঘূৰাই দিয়া" | |- |"আউশিৰ জোন মোৰ" |জংকী বৰঠাকুৰ | |- |"শান্তি দিয়া" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"কাঁহী বাটি" |জুবিন গাৰ্গ, চুজেন ডি মেলো | |- |২০০৩ ! ''চিনাকি মন'' |"ভাল পাও নে" |rowspan="11" |জুবিন গাৰ্গ |- |rowspan="10" |২০০৪ ! ''লাজুকী মন'' |"ধিনিকী ধিন দাও" |- ! rowspan="9" |''যন্ত্ৰ'' |"মাইনা মাইনা" |- |"যন্ত্ৰ" |- |"এই মায়াৰ ধৰাত" |- |"নেজানো মন ডোলে" |- |"অলপ শান্তি দিয়া" |- |"আই লাভ ইউ" |- |"তোমাৰ মিঠা এই চাৱনী" |- |"মাজুলীৰ এজনী" |- |"অ মোৰ আপোনাৰ দেশ" |- |rowspan="16" |২০০৬ ! rowspan="8" |''বৰষুণ'' |"কৰ এজাক" |[[অনিন্দিতা পাল]] |- |"দিয়া মোক দিয়া" |জুবিন গাৰ্গ, অনিন্দিতা পাল |- |"টোপাল টোপাল" |rowspan="10" |জুবিন গাৰ্গ |- |"অ মোৰ ৰণৰ তেজিঘোঁৰা" |- |"এপাহি বুকুতে" |- |"আনে যোৱা বাটে" |- |"আজি পুণ্য" |- |"বেলি পৰোঁ পৰোঁ হ'ল" |- ! rowspan="8" |''মুখা'' |"মুখা" |- |"মিঠা প্ৰেম" |- |"পামনে মই ঘূৰাই" |- |"নিয়ৰৰে ফুল" |- |"দুচকুৰে নীলাৰে" |জুবিন গাৰ্গ, অৰুনিমা ভট্টাচাৰ্য |- |"নিয়ৰে" |rowspan="3" |জুবিন গাৰ্গ |- |"বুকুতে বুকুখন" |- |"বেবী বুলি লাহেকৈ" |} ==সংগীত পৰিচালক হিচাপে== {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" | বৰ্ষ ! এলবাম/চলচ্চিত্ৰ ! scope="col" | গীত ! scope="col" | কণ্ঠশিল্পী ! scope="col" | তথ্যসূত্ৰ |- | rowspan="14" |২০০০ ! rowspan="8" |''[[তুমি মোৰ মাথোঁ মোৰ]]'' | পোহৰৰে চাকি |জুবিন গাৰ্গ, লুনা সোণোৱাল | |- |এতিয়া হিয়া মোৰ |জুবিন গাৰ্গ | |- |কিযে পালোঁ |জুবিন গাৰ্গ | |- |কোনো ৰিঙিয়ায় |জুবিন গাৰ্গ | |- |চকু মেলি চাওঁতে |জুবিন গাৰ্গ | |- |মায়াবী এই ৰাতি |জুবিন গাৰ্গ | |- |গুণ্ গুণ্ |জুবিন গাৰ্গ | |- |ৰ'দ আজি কেনি পাওঁ |জুবিন গাৰ্গ | |- ! rowspan="6" |''[[হিয়া দিয়া নিয়া]]'' |নহ'লে পৰিচয় |জুবিন গাৰ্গ | |- |বুকু ভৰা |মালবিকা বৰা | |- |মলয়াৰ দুপাখিত |[[জুবিন গাৰ্গ]], [[তৰালী শৰ্মা]] | |- |কথাটো বুজিলোঁ |জুবিন গাৰ্গ, তৰালী শৰ্মা | |- |মিছাতে মিছাতে |[[জুবিন গাৰ্গ]], দিগন্ত কলিতা, [[হিৰণ্য ডেকা]], [[চেতনা দাস]] | |- |মিঠা মিঠা |জুবিন গাৰ্গ, দেৱজিৎ চৌধুৰী, শান্তা উজীৰ | |- |rowspan="6" |২০০০ ! rowspan="5" |''মৰমে মৰম জানে'' |মৰমে মৰম জানে (শীৰ্ষক গীত) |[[অভিজিৎ ভট্টাচাৰ্য]], অনুৰাধা পৌড়ৱাল | |- |কলেজ ক্লাছ হ'লে |জোজো, মিতালী চৌধুৰী | |- |মা কালি চোৱা চকু মেলি |শান্তা উজীৰ | |- |তামোল |জুবিন গাৰ্গ, মিলি | |- |কৰ্ম আমাৰ ধৰ্ম |বিনোদ ৰাঠোড়, মিতালী চৌধুৰী |- ! ''[[দাগ (চলচ্চিত্ৰ)|দাগ]]'' |সকলো গান |জুবিন গাৰ্গ, দিগন্ত ভাৰতী, শাস্বতী ফুকন, মহালক্ষ্মী আয়াৰ | |- |rowspan="10" |২০০১ ! rowspan="3" |''শেষ উপহাৰ'' |পৰিচয় বিহীন |জিণ্টি দাস | |- |আমাৰ দুচকুতে |জুবিন গাৰ্গ | |- |পাহাৰে সীমনা |সংগীতা হাজৰিকা | |- ! ''অন্য এক যাত্ৰা'' |দুখৰ সাগৰ |জুবিন গাৰ্গ | |- ! rowspan="6" |''[[নায়ক (চলচ্চিত্ৰ)|নায়ক]]'' |মনতে নো আজি |জুবিন গাৰ্গ, অৰ্ণৱ | |- |লাহে লাহে বাঢ়িছে |জুবিন গাৰ্গ, শাস্বতী ফুকন | |- |কিনো সুৰীয়া |জুবিন গাৰ্গ, পামেলা | |- |মন গহনত |জুবিন গাৰ্গ, ছান, পামেলা জৈন, সাগৰিকা | |- |নায়ক হ'ব |জুবিন গাৰ্গ | |- |মতলীয়া বতাহে |[[জুবিন গাৰ্গ]], [[মহালক্ষ্মী আয়াৰ]] | |- |rowspan ="8" |২০০২ ! rowspan="8" |''[[প্ৰেম আৰু প্ৰেম]]'' |"চকুৱে চকুৱে" |জুবিন গাৰ্গ, ববিতা শৰ্মা | |- |"মুকুতা মুকুতা" |শ্ৰুতজয় দাস, নিৰ্মালি দাস | |- |"প্ৰেম আৰু প্ৰেম" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"বিয়পি বিয়পি" |জুবিন গাৰ্গ, বৃষ্টি | |- |"মমৰ শিখাটি" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"মুকলি মন" |জুবিন গাৰ্গ আৰু chorus | |- |"বৰ মজা নহয়" |জুবিন গাৰ্গ, কাশ্মীৰী শইকীয়া বৰুৱা | |- |"মৰম এধানি মৰম" |জুবিন গাৰ্গ, অনিন্দিতা পাল | |- |rowspan ="6" |২০০২ ! rowspan="6" |''[[কন্যাদান (চলচ্চিত্ৰ)|কন্যাদান]]'' |"ঊল গুঠিব জানানে" |জুবিন গাৰ্গ, মহালক্ষ্মী আয়াৰ, শাশ্বতী ফুকন | |- |"বান্ধৈ ঐ" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"চোৱা চোৱা" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"সোণ ৰূপেৰেও" |[[জুবিন গাৰ্গ]], [[মানস ৰবীন]], জংকী বৰঠাকুৰ | |- |"লহিয়ালে ৰঙা বেলি" |জুবিন গাৰ্গ, শাস্বতী ফুকন | |- |"নীলা নীলা" |[[জুবিন গাৰ্গ]], [[কল্পনা পাটোৱাৰী]] | |- |rowspan ="7" |২০০২ ! rowspan = "7" |''জোনাকী মন'' |"অচিনা দেশত" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"বগে ধকে ধকি" |জুবিন গাৰ্গ, শাশ্বতী ফুকন | |- |"তুমি সুৰীয়া" |জুবিন গাৰ্গ, কাশ্মীৰী শইকীয়া বৰুৱা | |- |"ফুলে ফুলে" |জুবিন গাৰ্গ, অৰ্ণৱ, পামেলা জৈন, [[শান]], সাগৰিকা | |- |"তুমি জানানে" |পামেলা জৈন আৰু chorus | |- |"জোনাকে জোনাকে" |পামেলা জৈন আৰু chorus | |- |"আঙুল বুলালে" |জুবিন গাৰ্গ, ববিতা শৰ্মা | |- |rowspan="7" |২০০২ ! rowspan="7" |''[[জীৱন নদীৰ দুটি পাৰ]]'' |"এই ঘৰ আমাৰ" |জুবিন গাৰ্গ, জংকী, প্ৰেম, অৰ্ণৱ | |- |"কঁকাল খামুচিয়া" |জুবিন গাৰ্গ, মহালক্ষ্মী আয়াৰ | |- |"প্ৰীতিৰে জুৰি" |জুবিন গাৰ্গ, ৰূপাংকিতা পাপৰি | |- |"জীৱন নদীৰ দুটি পাৰ" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"বিবাভৰীয়া আমাৰে" |জুবিন গাৰ্গ, কাশ্মীৰী শইকীয়া | |- |"উমি উমি" |জুবিন গাৰ্গ, মহালক্ষ্মী আয়াৰ | |- |"কিয়নো জ্বলি" |জুবিন গাৰ্গ | |- |rowspan ="8" |২০০৩ ! rowspan = "8" |''অগ্নিশিখা'' |"মহাদেৱ কেনি গ'ল" |জুবিন গাৰ্গ, মানস ৰবীন, মৌচুমী চহৰীয়া, দীপক | |- |"এছাটি প্ৰণয়ৰ" |জুবিন গাৰ্গ, মিতালী চৌধুৰী | |- |"জীৱনে প্ৰতি পলে" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"তুমি সোণ আমাৰে" |জুবিন গাৰ্গ, মৌচুমী চহৰীয়া | |- |"কাৰোবাৰ চকুৱে" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"তুমি সোণ আমাৰে" (Sad Version) |উৎপল শৰ্মা | |- |"জীৱনে প্ৰতি খোজে" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"ওম প্ৰজাপতয়ে" |জুবিন গাৰ্গ | |- |rowspan ="7" |২০০৩ ! rowspan ="7" |''প্ৰিয়া মিলন'' |"ভালপাওঁ বুলি" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"সপোনৰ মৰমী" |rowspan="2" |জুবিন গাৰ্গ, শাশ্বতী ফুকন | |- |"মৰাই চৰাই" | |- |"কাম কাম" |জুবিন গাৰ্গ, নিৱেদিতা | |- |"ফুলে ফুলে কতো ৰং" |জুবিন গাৰ্গ, শাশ্বতী ফুকন | |- |"নাই একো নাই" |জুবিন গাৰ্গ, নিৰ্মালি দাস | |- |"মনৰে প্ৰিয়া মোৰ" |জুবিন গাৰ্গ | |- |rowspan ="8" |২০০৩ ! rowspan ="8" |''[[বিধাতা (চলচ্চিত্ৰ)|বিধাতা]]'' |"ধুনীয়া ধুনীয়া" |জুবিন গাৰ্গ, পৰিণীতা বৰঠাকুৰ, সৌৰিন, শাশ্বতী ফুকন | |- |"আঁতৰি আঁতৰি" |জুবিন গাৰ্গ, শাশ্বতী ফুকন | |- |"টেটেৰা টেটেৰা" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"আলফুলে সাঁবটি" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"বিধাতা" (Theme Song) |জুবিন গাৰ্গ | |- |"যা যা আঁতৰি যা" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"হৰিবোল" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"শ্যামকানু" |শাশ্বতী ফুকন | |- |rowspan ="8" |২০০৩ ! rowspan ="8" |''জুমন সুমন'' |"সপোনে দিঠকে" |জুবিন গাৰ্গ, শাশ্বতী ফুকন | |- |"তুমি জানানে" |জুবিন গাৰ্গ, ভিটালী দাস | |- |"কাৱালি" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"নাচ নাচনে" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"হাঁহি হাঁহি" |জুবিন গাৰ্গ, কল্লোল | |- |"মৰিয়ে যা" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"হালধি মাহেৰে" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"ক'লা ক'লা" |জুবিন গাৰ্গ | |- |rowspan ="6"|২০০৪ ! rowspan ="6"|''[[বাৰুদ (চলচ্চিত্ৰ)|বাৰুদ]]'' |"দেশখন" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"সমাজকে" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"দেখোঁ যে স্বপ্ন" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"মনৰে" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"পূজা আহা" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"ঘমকে পৰা" |পদ্মিনী কোহলাপুৰী | |- |rowspan ="5"|২০০৪ ! rowspan ="5"|''ৰং'' |"এঠেঙীয়া বগলী" |জুবিন গাৰ্গ, সুবাসনা দত্ত | |- |"ছাঁয়াৰ দৰে" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"ৰং তুমি" |জুবিন গাৰ্গ, মহালক্ষ্মী আয়াৰ | |- |"ঘৰ আমাৰ" |শাশ্বতী ফুকন, মহালক্ষ্মী আয়াৰ, পদ্মিনী কোহলাপুৰী | |- |"মৰুভূ তুমি" |জুবিন গাৰ্গ, শাশ্বতী ফুকন | |- |rowspan ="2"|২০০৪ ! rowspan ="2"|''[[দীনবন্ধু (চলচ্চিত্ৰ)|দীনবন্ধু]]'' |"ক'ৰ এজাক" |অনিন্দিতা পাল | |- |"দিয়া মোক দিয়া" |জুবিন গাৰ্গ, অনিন্দিতা পাল | |- |rowspan ="4"|২০০৬ ! rowspan ="4"|''[[অধিনায়ক (চলচ্চিত্ৰ)|অধিনায়ক]]'' |"আজি এনে ঘটনা হ'ল" |জুবিন গাৰ্গ, মানস ৰবীন | |- |"অচিনাকি দুটি" |জুবিন গাৰ্গ, নৱনীতা বৰা | |- |"সপোনৰ পাহে পাহে" |জুবিন গাৰ্গ, অনিন্দিতা পাল | |- |"পছোৱা বলিছে" |জুবিন গাৰ্গ, ভিটালী দাস | |- |rowspan="4" |২০০৮ ! rowspan="4" |[[মন যায়]] |"মন যায়" |rowspan="3" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"ধীৰে ধীৰে হেৰাই যায়" | |- |"অনুৰাগ এতিয়া" | |- |"হাঁহি হাঁহি" |দিগন্ত ভাৰতী | |- | rowspan="12" |২০১৯ ! rowspan="5" |''[[ৰত্নাকৰ (চলচ্চিত্ৰ)|ৰত্নাকৰ]]'' | | | |- | | | |- | | | |- | | | |- | | | |- ! rowspan="6" |''[[কাঞ্চনজংঘা]]'' | | | |- | | | |- | | | |- | | | |- | | | |- | | | |- ! ''প্ৰতিঘাত'' | | | |- | rowspan="5" |২০২২ ! rowspan="5" |''ডক্টৰ বেজবৰুৱা ২'' |"জিলিকা জিলিকি" |জুবিন গাৰ্গ, Synicha | |- |"কি নাম দি মাতিম" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"ফুল ফুল" |জুবিন গাৰ্গ, জুবলী | |- |"মইনা কোন বিধাতাই" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"শীৰ্ষ সংগীত" |জুবিন গাৰ্গ | |- | rowspan="5" |২০২৩ ! ''যুদ্ধ'' |"এই মায়াৱী ৰাতি" |জুবিন গাৰ্গ, Synicah | |- ! rowspan="4" |''ৰাঘৱ'' |"মা" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"চাৰি চকা" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"চিলমিল টোপনিতে" |জুবিন গাৰ্গ, মহালক্ষ্মী আয়াৰ | |- |"চাৰি চকা" (ফিল্ম ভাৰ্চন) |জুবিন গাৰ্গ, প্ৰবীণ বৰা |- |rowspan="6" |২০২৪ ! rowspan="6" |''চিকাৰ'' |"একাদশী ৰাতিয়ে" |জুবিন গাৰ্গ, আচুৰ্য বৰপাত্ৰ | |- |"সাতৰংগী" |জুবিন গাৰ্গ, পৰীস্মিতা ফুকন | |- |"কিয় বুকুতে" | | |- |"লণ্ডন ড্ৰিমচ" |আপাচি ইণ্ডিয়ান, ঊষা উত্থুপ | |- |"একাদশী ৰাতিয়ে" (ৰিমিক্স) |জুবিন গাৰ্গ, আচুৰ্য বৰপাত্ৰ | |- |"চিকাৰ" |জুবিন গাৰ্গ, গীতাঞ্জলি দাস | |- |rowspan="9" |২০২৫ ! rowspan="4" |''[[ভাইমন দা (চলচ্চিত্ৰ)|ভাইমন দা]]'' |"এৰা এৰি" |জুবিন গাৰ্গ, মহালক্ষ্মী আয়াৰ | |- |"এৰা এৰি" (Acoustic) |জুবিন গাৰ্গ, অমৃতপ্ৰভা মহন্ত | |- |"বিয়েৰ ব্ৰেণ্ডি হুইস্কি" |প্ৰবীণ বৰা | |- |"হিয়া দিয়া নিয়া" (BGM) | |- ! rowspan="3" |''যুদ্ধ: দ্য ৱাৰিয়ৰ অব লাইফ'' |"এছাঁটি সপোনে" |জুবিন গাৰ্গ, মেঘনা বৰপূজাৰী | |- |"মিচিকিয়া দুচকুৱে" |জুবিন গাৰ্গ, সংগীতা হাজৰিকা | |- |"নীলিময় নীলা হয়" |জুবিন গাৰ্গ, Synciah | |- ! ''হোমৱাৰ্ক'' |"যন্ত্ৰ" |জুবিন গাৰ্গ | |- ! ''[[ৰৈ ৰৈ বিনালে (চলচ্চিত্ৰ)|ৰৈ ৰৈ বিনালে]]'' |"ৰৈ ৰৈ বিনালে" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | |} == গীতিকাৰ হিচাপে == {| class="wikitable plainrowheaders" |- |- style="background:#b0c4de; text-align:center; " ! style="width:33px; " | বৰ্ষ ! এলবাম ! গীতসমূহ |- style="background:#b0c4de; text-align:center; " |- |rowspan="3" | ১৯৯২ |rowspan="3" | ''অনামিকা'' | "অনামিকা" |- | "হিয়া দোহে" |- | "মনৰ নিজানত" |- |rowspan="2" | ১৯৯৪ |rowspan="2" | ''মায়া'' | "মায়া" |- | "দূৰে দূৰে" |- |rowspan="3" | ১৯৯৫ |rowspan="3" | ''আশা'' | "আশা" |- | "জলিলা পুৰীয়া" |- | "অভিমানী মন" |- |rowspan="3" | ১৯৯৬ |rowspan="3" | ''জুবিনৰ গান'' | "এতিয়া আছে মাথোঁ" |- | "উমি উমি" |- | "তুমি নিদিয়া" |- | ১৯৯৬ | ''ৰং'' | সকলো গান |- | ১৯৯৭ | ''মুক্তি'' | সকলো গান |- |rowspan="5" | ১৯৯৮ |rowspan="2" | ''স্নিগ্ধ জোনাক'' | "নাচাবা চকুলে" |- | "ফাগুন আহিলে বৈ" |- | ''শব্দ'' | |- | ''পানচই'' | |- | ''মেঘৰ বৰণ'' | সকলো গান |- |rowspan="5" | ১৯৯৯ | ''মেঘ'' | |- | ''ভোৰ দুপৰীয়া'' | |- | ''ৰাংঢালী'' | |- | ''পাখি'' | সকলো গান |- | ''সপোন'' | "সময় যেন" |- | ২০০০ | ''স্পৰ্শ'' | |- |rowspan="2" | ২০০১ | ''মেৰে লিয়ে'' | |- | ''নূপুৰ'' | |- |rowspan="3" | ২০০২ | ''শিশু'' | |- | ''বান্ধৈ'' | |- | ''সন্ধ্যা – অম্বিকাগিৰী ৰায় চৌধুৰীলৈ উৎসৰ্গিত'' | "নিটোল নিশা" |- | ২০০৩ | ''চিনাকি মন'' | |- |rowspan="2" | ২০০৪ | ''যন্ত্ৰ'' | সকলো গান |- | ''তোমাৰ আকাশ'' | |- | ২০০৫ | ''বৰষুণ'' | |- |rowspan="2" | ২০০৬ |rowspan="2" | ''মুখা'' | "মুখা মুখা" |- | "চুইট লাভ" |- | ২০০৭ | ''তুমি'' | |- |rowspan="2" | ২০০৮ | ''জোনাকী মন'' | "বগাকৈ বগলী" |- | ''ৰুমাল'' | সকলো গান |- | ২০১১ | ''বাঁহী'' | |- |rowspan="3" | ২০১২ | ''ৰুনজুন'' | |- | ''সোণালী মন'' | |- | ''ৰক'' | |- | ২০১৩ | ''পাকীজা'' | সকলো গান |- | ২০১৪ | ''পথ'' | |- | ২০১৭ | ''তুমি আহিবানে'' | |- | ২০১৯ | ''মা'' | |- | ২০২০ | ''চিলা'' | |} ==গীটাৰিষ্ট হিচাপে== বেছিভাগ এলবামতে বহু সংগীতজ্ঞৰ নামৰ ক্ৰেডিট দিয়া হোৱা নাছিল যদিও নিৰ্বাচিত কেইটামান গীতত গীটাৰ বজোৱাৰ বৈশিষ্ট্য আছিল, যিটো তেওঁৰ ক্ৰেডিট নাছিল। তলত তলত দিয়াবোৰ দিয়া হৈছিল: {| class="wikitable plainrowheaders" |- |- style="background:#b0c4de; text-align:center;" ! style="width:33px;" |বৰ্ষ ! এলবাম ! গীত ! কণ্ঠশিল্পী |- style="background:#b0c4de; text-align:center;" |- |১৯৯৭ |''দুনিয়া'' |"দুনীয়া" (শীৰ্ষগীত) |ৰাগেশ্বৰী |- |২০০১ |''অনলি ইউ'' |"তুম হো মেৰে" |শিখা |- |} ==বাহ্যিক সংযোগ== * [https://fb.com/ZUBEENsOFFICIAL ফেচবুকত জুবিন গাৰ্গ] ==আৰু চাওক== * [[জুবিন গাৰ্গ]] * [[হাচটেগ জাষ্টিচ ফ'ৰ জুবিন গাৰ্গ]] ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:জুবিন গাৰ্গ]] [[শ্ৰেণী:গীত]] [[শ্ৰেণী:অসমীয়া গীত]] 7z7ry6p8u6k4pqkph2z4a9q1n10jtb6 606191 606190 2026-05-13T19:14:25Z Abhiraj Mohan 31 31070 /* গীটাৰিষ্ট হিচাপে */ 606191 wikitext text/x-wiki [[File:Zubeen Garg in Audio Release of "Zindagi".jpg|thumb|২০০৭ চনত ''জিন্দাগী''ৰ অডিঅ’ মুক্তিত জুবিন গাৰ্গ]] [[File:Zubeen EUphuism.JPG|thumb|২০১১ চনত লাইভত কণ্ঠদান কৰা জুবিন গাৰ্গ]] '''[[জুবিন গাৰ্গ]]''' (১৯৭২–২০২৫) এগৰাকী ভাৰতীয় গায়ক-গীতিকাৰ; যি মূলতঃ [[অসমীয়া]], [[বাংলা]] আৰু [[হিন্দী]] চলচ্চিত্ৰ আৰু সংগীতৰ লগত জড়িত আছিল। ৩৩বছৰীয়া কেৰিয়াৰত তেওঁ [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]], [[হিন্দী ভাষা|হিন্দী]], [[বঙালী ভাষা|বঙালী]], [[বড়ো ভাষা|বড়ো]], [[কোচ ৰাজবংশী ভাষা|কোচ-ৰাজবংশী]] (কমতাপুৰী/[[গোৱালপাৰীয়া উপভাষা|গোৱালপাৰীয়া]]), চাহ বাগানীয়া, [[হাজং ভাষা|হাজং]], [[মিচিং ভাষা|মিচিং]], [[কাৰ্বি ভাষা|কাৰ্বি]], [[গাৰো ভাষা|গাৰো]], [[ৰাভা ভাষা|ৰাভা]], পাতিৰাভা, [[ডিমাচা ভাষা|ডিমাচা]], [[আহোম ভাষা|টাই-আহোম]], [[দেউৰী ভাষা|দেউৰী]], [[নেপালী ভাষা|নেপালী]], [[ভোজপুৰী ভাষা|ভোজপুৰী]], [[বিষ্ণুপ্ৰিয়া মণিপুৰী ভাষা|বিষ্ণুপ্ৰিয়া মণিপুৰী]], [[ককবৰক ভাষা|ককবৰক]], [[ওড়িয়া ভাষা|ওড়িয়া]], [[তামিল ভাষা|তামিল]], [[তেলুগু ভাষা|তেলুগু]], [[কন্নড় ভাষা|কন্নড়]], [[ইংৰাজী ভাষা|ইংৰাজী]], আদি, গালো, তিৱা, নিচি, [[মালয়ালম ভাষা|মালয়ালম]], [[মাৰাঠী ভাষা|মাৰাঠী]], [[সংস্কৃত]], [[সিন্ধী]], [[উৰ্দু]] ইত্যাদি ৪০টা ভিন্ন ভাষাত ৩৮ হাজাৰতকৈ অধিক গীত ৰেকৰ্ডিং কৰিছিল।<ref name=":13">{{Citation |title=He is a young man who has preserved 35,000 songs of Zubeen Garg from 'Anamika' to 'Maya' | date=18 November 2022 |url=https://www.youtube.com/watch?v=WdwhYtMoJuc |language=en |access-date=2022-11-20}}</ref><ref>{{Citation |title='After singing 35,000 songs, I don't need to take the Best Singer award' | date=13 March 2023 |url=https://www.youtube.com/watch?v=dJWoPZknc0w |access-date=2023-03-13 |language=en}}</ref> তেওঁ প্ৰায়ে একেটা বছৰতে আঠশতকৈ অধিক গীত ৰেকৰ্ডিং কৰিছিল<ref name=":14">{{Cite web |title=I am a super-confident person: Zubeen Garg |date=22 April 2008 |url=https://www.oneindia.com/2008/04/22/i-am-a-super-confident-person-zubeen-garg-1208849715.html}}</ref><ref name=":15">{{Cite news |title=Zubeen is a born singer |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/zubeen-is-a-born-singer/articleshow/2480292.cms |access-date=2022-11-30 |website=The Times of India |date=23 October 2007 |language=en}}</ref> আৰু এবাৰ এটা নিশাতে ৩৬টা গীত ৰেকৰ্ডিং কৰিছিল।<ref name=":9">{{Cite web |date=2007-11-06 |title=For the sound of music |url=http://www.hindu.com/mp/2007/11/03/stories/2007110351381400.htm |access-date=2022-11-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071106061809/http://www.hindu.com:80/mp/2007/11/03/stories/2007110351381400.htm |archive-date=6 November 2007 |archivedate=2007-11-06 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20071106061809/http://www.hindu.com/mp/2007/11/03/stories/2007110351381400.htm |deadurl=yes }}</ref><ref name=":1">{{Citation |title=NKTV - জুবিন গাৰ্গ - য'ত শেষ তাৰপৰাই আৰম্ভ, 'জনসাধাৰণ' LIVE {{!}} Facebook |url=https://www.facebook.com/nktvNE/videos/%E0%A6%9C%E0%A7%81%E0%A6%AC%E0%A6%BF%E0%A6%A8-%E0%A6%97%E0%A6%BE%E0%A7%B0%E0%A7%8D%E0%A6%97-%E0%A6%AF%E0%A6%A4-%E0%A6%B6%E0%A7%87%E0%A6%B7-%E0%A6%A4%E0%A6%BE%E0%A7%B0-%E0%A6%AA%E0%A7%B0%E0%A6%BE%E0%A6%87-%E0%A6%86%E0%A7%B0%E0%A6%AE%E0%A7%8D%E0%A6%AD-%E0%A6%9C%E0%A6%A8%E0%A6%B8%E0%A6%BE%E0%A6%A7%E0%A6%BE%E0%A6%B0%E0%A6%A3-live/528448252064550/ |access-date=2022-05-19 |language=en}}</ref> ==[[অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ|অসমীয়া চলচ্চিত্ৰৰ]] গীত== {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" | বৰ্ষ ! scope="col" | চলচ্চিত্ৰ ! scope="col" | গান ! scope="col" | সংগীত পৰিচালক ! scope="col" | গীতিকাৰ ! scope="col" | সহশিল্পী ! scope="col" | তথ্যসূত্ৰ |- | rowspan="2" |১৯৯৮ ! ''[[যৌৱনে আমনি কৰে]]'' |"বুকু দুৰু দুৰু" |ভূপেন উজিৰ |[[হেমন্ত দত্ত]] | একক |<ref>{{Citation |title=Buku Duru Duru Lage Kiyo Baru // Hits of Zubeen Garg // Jouwane Aamoni Kore (1998) | date=March 2018 |url=https://www.youtube.com/watch?v=dgT43nBUcos |language=en |access-date=2022-10-30}}</ref><ref>{{Citation |title=Buku Duru Duru (feat. Zubeen Garg) by Bhupen Uzir |date=2020-07-27 |url=https://music.apple.com/us/album/buku-duru-duru-feat-zubeen-garg/1524700952?i=1524700954 |language=en-US |access-date=2023-01-05 |archivedate=2023-01-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230105164100/https://music.apple.com/us/album/buku-duru-duru-feat-zubeen-garg/1524700952?i=1524700954 }}</ref> |- ! ''[[বুকুৰ মাজত জ্বলে]]'' |"তুমিয়েই দিলাহি মিঠাকৈ" |জয়ন্ত দাস |[[চাৰু গোহাঁই]] |[[মহালক্ষ্মী আয়াৰ]] |<ref>{{Citation |title=Film : Bukur Majot Jole_(1999) {{!}} Assamese Film Song | date=23 May 2020 |url=https://www.youtube.com/watch?v=lhLoA5BsorQ |language=en |access-date=2022-10-30}}</ref><ref>{{Citation |title=Tumiyei Dilahi Mithakoi (Bukur Maajot Jole) Movie Video Song, Assamese Movie Song, Barsha Raani |url=https://www.youtube.com/watch?v=wokJNoikyUU |language=en |access-date=2022-11-01}}</ref><ref>{{Cite web |last=Boruah |first=Pallab Saikia, Kulendra Bora, Tinkumoni |title=Assamese Songs with Lyrics : Collection of Old and New Assamese Songs |url=https://geetsankalan.com/lyrics/Tumie_Dilahi_Mitha_Koi |access-date=2022-11-01 |website=geetsankalan.com |language=en}}</ref> |- | rowspan="18" |১৯৯৯ ! ''মহাৰথী'' |"সোণ নালাগে ৰূপ নালাগে" | | |একক | |- ! rowspan="3" |''[[মৰম নদীৰ গাভৰু ঘাট]]'' |"মৰম নদীৰ গাভৰু ঘাট" | [[জুবিন গাৰ্গ]] | | rowspan="2" |[[মহালক্ষ্মী আয়াৰ]] |<ref>{{Citation |title=Morom Nodir Gabharu Ghat (1999) // Title song // Sung by Zubeen Garg & Mahalakshmi Iyer | date=28 July 2017 |url=https://www.youtube.com/watch?v=q9Kc6sjIx7s |language=en |access-date=2022-10-30}}</ref> |- |"বুকুৰে ভাষা মোৰ নোপোৱানে" | rowspan="2" | অতুল মেধি | |<ref>{{Citation |title=Bukure Bhaxa Mor Buji Nopowane // Hits of Zubeen & Mahalakshmi Iyer // Morom Nodir Gabharu Ghat (1999) | date=21 March 2018 |url=https://www.youtube.com/watch?v=I298ue_FAew |language=en |access-date=2022-10-30}}</ref> |- |"কি কৰোঁ কি কৰোঁ নাজানো" | |একক |<ref>{{Citation |title=Ki Koru Ki Koru Nejano // Best of Zubeen Garg & Bikram Hazarika // Morom Nodir Gabharu Ghat (1999) | date=20 July 2018 |url=https://www.youtube.com/watch?v=DcVQCQCikBI |language=en |access-date=2022-10-30}}</ref> |- ! ''প্ৰিয়া অ' প্ৰিয়া'' |"তুমি মৰমৰে" |[[মানস ৰবীন]] |দিগন্ত ভাৰতী |শান্তা উজিৰ |<ref>{{Citation |title=Tumi Moromore |date=2019-09-26 |url=https://open.spotify.com/track/04YV5Y7uanWMwlgovxnnyz |language=en |access-date=2022-11-05}}</ref> |- ! rowspan="6" |''[[হিয়া দিয়া নিয়া]]'' |"নহ'লে পৰিচয়" | rowspan="13" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | rowspan="6" |হেমন্ত দত্ত, দিগন্ত ভাৰতী, জীমণি চৌধুৰী |একক |<ref>{{Citation |title=Nohole Parichoi Hiyare - Original |date=2021-10-05 |url=https://open.spotify.com/track/2QLoE6D5or50kzCe7O3nXQ |language=en |access-date=2023-01-10}}</ref> |- |"মলয়াৰ দুপাখিত" |[[তৰালী শৰ্মা]] |<ref>{{Citation |title=Malayar Pakhi - Original |date=2021-10-05 |url=https://open.spotify.com/track/3Opgmr8QMJH7HIZdDMlzLA |language=en |access-date=2023-01-10}}</ref> |- |"কথাটি বুজিলোঁ" |[[তৰালী শৰ্মা]] |<ref>{{Citation |title=Kothati Bhujila - Original |date=2021-10-05 |url=https://open.spotify.com/track/6gtZ992bJV9wWfydsMyC75 |language=en |access-date=2023-01-10}}</ref> |- |"মিছাতে মিছাতে" |দিগন্ত ভাৰতী, [[চেতনা দাস]], [[হিৰণ্য ডেকা]] |<ref>{{Citation |title=Misate Misate - Original |date=2021-10-05 |url=https://open.spotify.com/track/3rimAAGopr69uTibYQCBqc |language=en |access-date=2023-01-10}}</ref> |- |"হিয়া দিয়া নিয়া (থিম)" |একক |<ref>{{Citation |title=Hiya Diya Niya - Theme - Original |date=2021-10-05 |url=https://open.spotify.com/track/5fJyqS35hbmi7QYFlKhBYM |language=en |access-date=2023-01-10}}</ref> |- |"মিঠা মিঠা" |দেৱজিৎ চৌধুৰী, শান্তা উজিৰ, মালবিকা বৰা |<ref>{{Citation |title=Mitha Mitha - Original |date=2021-10-05 |url=https://open.spotify.com/track/18ZTyTiIMO7N0pFk7TZ7hB |language=en |access-date=2023-01-10}}</ref> |- ! rowspan="7" |[[তুমি মোৰ মাথোঁ মোৰ]] |"মায়াৱী এই ৰাতি" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |অজ্ঞাত | rowspan="7" |<ref>{{Citation|title=Tumi Mur Mathu Mur (2000) – IMDb|url=http://www.imdb.com/title/tt8561732/soundtrack|access-date=18 September 2019}}</ref> |- |"গুণ গুণ" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |লুনা সোণোৱাল |- |"পোহৰৰে চাকি" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |লুনা সোণোৱাল |- |"কি যে পালোঁ তোমাক" |দিগন্ত ভাৰতী |মালবিকা বৰা |- |"এতিয়া হিয়া মোৰ" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | rowspan="3" |একক |- |"কোনে ৰিঙিয়ায়" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |- |"চকু মেলি চাওঁতে" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |- | rowspan="15" |২০০০ ! rowspan="4" |''আছেনে কোনোবা হিয়াত'' |"মৌ সনা কথাৰে" | rowspan="3" |মনোজ শৰ্মা |মনোজ শৰ্মা |অজ্ঞাত |<ref>{{Cite web|title=|url=https://mirchiassam.com/fileDownload/5049/mousona_kothare|archive-url=https://web.archive.org/web/20230110080411/https://mirchiassam.com/fileDownload/5049/mousona_kothare|url-status=usurped|archive-date=10 January 2023|access-date=23 September 2025|archivedate=10 January 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230110080416/https://mirchiassam.com/fileDownload/5049/mousona_kothare|deadurl=yes}}</ref> |- |"জুমি জুমি | হেমন্ত দত্ত |rowspan ="2" |[[কল্পনা পাটোৱাৰী]] |<ref>{{Cite web|title=|url=https://mirchiassam.com/fileDownload/5048/jumi_jumi|archive-url=https://web.archive.org/web/20230110080901/https://mirchiassam.com/fileDownload/5048/jumi_jumi|url-status=usurped|archive-date=10 January 2023|access-date=23 September 2025|archivedate=10 January 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230110082405/https://mirchiassam.com/fileDownload/5048/jumi_jumi|deadurl=yes}}</ref> |- | "চকু লোতকেৰে" | মনোজ শৰ্মা | |- |"দিপ-লিপ ছোৱালীয়ে" | |মনোজ শৰ্মা |<ref>{{Cite web|title=|url=https://mirchiassam.com/fileDownload/5046/dip_lip_suwaliye|archive-url=https://web.archive.org/web/20230110081622/https://mirchiassam.com/fileDownload/5046/dip_lip_suwaliye|url-status=usurped|archive-date=10 January 2023|access-date=23 September 2025|archivedate=10 January 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230110082405/https://mirchiassam.com/fileDownload/5046/dip_lip_suwaliye|deadurl=yes}}</ref> |- ! ''ভূমিপুত্ৰ'' |"মৰমে ভৰা" | rowspan="3" |জয়ন্ত দাস |ৰুবুল বৰা |একক |<ref>{{Citation |title=Morome Bhora (Full Song) - Zubeen Garg - Download or Listen Free - JioSaavn |date=1993-04-01 |url=https://www.jiosaavn.com/song/morome-bhora/JBkcWhBhfH8 |language=en-US |access-date=2023-01-10}}</ref> |- ! rowspan="2" |''জোন জ্বলে কপালত'' |"কোৱা চোন কোৱানা" |ৰুবুল বৰা |[[Shaan (singer)|ছান]], [[বাবুল সুপ্ৰিয়]], জয়ন্ত দাস |<ref>{{Citation|title=Kuasun Kuana (Music Video)|url=https://vimeo.com/719855547/|website=Vimeo|language=en-US|access-date=2022-07-08}}</ref> |- |"ৰূপহী ৰঙেদৈ" |ৰুবুল বৰা |তৰালী শৰ্মা | |- ! মৰমে মৰম জানে |"তামোল" | rowspan="6" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |ড° বীৰেন গোহাঁই |মিলি | |- ! rowspan="5" |''[[দাগ (চলচ্চিত্ৰ)|দাগ]]'' |"[[মায়াবিনী ৰাতিৰ বুকুত|মায়াবিনী]]" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |একক | rowspan="5" |<ref>{{Citation|title=Daag (2001) – IMDb|url=http://www.imdb.com/title/tt8228424/soundtrack|access-date=18 September 2019}}</ref> |- |"বতাহে বতাহে" |দিগন্ত ভাৰতী | |- |"মনলে উভতি আহে" |দিগন্ত ভাৰতী |দিগন্ত ভাৰতী |- |""বিচাৰিছোঁ কাষৰতে |দিগন্ত ভাৰতী |[[মহালক্ষ্মী আয়াৰ]] |- |""দাগ দাগ |[[জুবিন গাৰ্গ]] |একক |- ! rowspan="2" |''শেষ উপহাৰ'' |"শেষ উপহাৰ" |colspan="2"; style="text-align:center; |[[জুবিন গাৰ্গ]] |একক | |- |"হিয়াৰে মৰম |[[জে পি দাস]] |বিজয় বৰদলৈ |সংগীতা বৰঠাকুৰ | |- | ! ''সেউজী ধৰণী ধুনীয়া'' |"অ' গছে ক'ব সুধিলে" |জুবিন গাৰ্গ |আনন্দিৰাম দাস |একক | |- | ! rowspan="5" |''অন্য এক যাত্ৰা'' |"মনে মোৰ বিচাৰে" |rowspan="2" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |rowspan="2" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |[[তৰালী শৰ্মা]] |rowspan="3" | |- | |"দুখৰ সাগৰ" |একক |- | |"এনেকৈ নাচাবা তুমি" |rowspan="3" |ঋষিৰাজ দুৱৰা |rowspan="3" |অজ্ঞাত |[[কল্পনা পাটোৱাৰী]] |- | |"ফাগুনে ফুলালে ফুল" |rowspan="2" |একক | |- | |"কালে কাঢ়ি নিলে" | |- | ! rowspan="4" |''গৰম বতাহ'' |"তেনেকৈ নাচাবা" |যতীন শৰ্মা |[[জুবিন গাৰ্গ]] |[[সাগৰিকা মুখাৰ্জী]] |<ref>{{Citation|title=Tenekoi Nasaba" - Sagarika and Zubeen|url=https://www.youtube.com/watch?v=4_q6V3iDmqM|website=YouTube|language=en-US|access-date=2021-08-09}}</ref><ref>{{Cite web|title=Tenekoi Nasaba" (With Lyrics)|url=https://geetsankalan.com/lyrics/Tenekoi_Nesaba_Laj_Lagi_Jai|access-date=2021-08-10|language=en}}</ref> |- | |"ফুল ফুলে বনে বনে" |মনোজ শৰ্মা |[[হেমন্ত দত্ত]] |শান্তা উজীৰ | |- | |"মন চহৰৰ" |rowspan="2" |যতীন শৰ্মা |জুবিন গাৰ্গ, গৰিমা শইকীয়া গাৰ্গ |একক | |- | |"বহাগ মাহত গছৰ ডালত" |[[মানস ৰবীন]] |কুমাৰ ভৱেশ, দিলীপ ফাৰ্ণাণ্ডেজ, [[Shaan (singer)|ছান]], [[সাগৰিকা মুখাৰ্জী]] আৰু বহুতো |<ref>{{Cite web|title=Bohag Mahot Gosor Dalot (Assamese 12 months song) - Assamese Lyrical Video Song|url=https://www.youtube.com/watch?v=6ZDQwWRrRVQ|website=YouTube| date=21 August 2021 |language=en}}</ref> |- | rowspan="8" |২০০১ ! rowspan="7" |''[[নায়ক (চলচ্চিত্ৰ)|নায়ক]]'' |"মতলীয়া বতাহে" | rowspan="7" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | rowspan="7" |জুবিন গাৰ্গ, হেমন্ত দত্ত, দিগন্ত কলিতা |[[মহালক্ষ্মী আয়াৰ]] | rowspan="5" | |- |"লাহে লাহে" |[[মহালক্ষ্মী আয়াৰ]] |- |"মনতে নো আজি " |একক |- |"কিনো সুৰীয়া গানেৰে" |[[মহালক্ষ্মী আয়াৰ]] |- |"নায়ক হ'ব খুজি" |একক |- |"মন গহনত" |[[Shaan (singer)|ছান]], [[মহালক্ষ্মী আয়াৰ]], পামেলা জৈন, [[সাগৰিকা]] |<ref>{{Cite web|title=Mon Ghonot on JioSaavn|url=https://www.jiosaavn.com/song/mon-ghonot/FgUAcjNVcmA|access-date=2021-08-10|website=JioSaavn|date=18 July 2009 |language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=Mon Ghonot (Music Video)|url=https://www.youtube.com/watch?v=1BzeWWVox3U&t|access-date=2021-08-14|website=YouTube| date=22 July 2013 |language=en}}</ref> |- |"নায়ক- Theme Song" |rowspan="2" |একক | |- ! ''জখম'' |"জখম" |ভূপেন উজীৰ | | |- | rowspan="15" |২০০২ ! rowspan="3" |''ইমান মৰম কিয় লাগে'' |"নিবিড় মৰমে" |rowspan="3" |মনোজ শৰ্মা |rowspan="3" | |rowspan="2" |মহালক্ষ্মী আয়াৰ |<ref>{{Citation |title=Iman Morom Kiyo Lage (2002) // Nibir Morome নিবিড় মৰমে // Hits of Ravi Sarma & Luna Lahkar | date=14 November 2017 |url=https://www.youtube.com/watch?v=vcZXyiHia1s |language=en |access-date=2022-11-23}}</ref><ref>{{Citation |title=Nilim Aakahe | date=24 December 2016 |url=https://www.youtube.com/watch?v=ILmg4EfC0wI |language=en |access-date=2022-11-23}}</ref> |- |"নাই বুজা কিয়নো" |<ref>{{Citation |title=Nai Bujhay Kiono | date=9 February 2017 |url=https://www.youtube.com/watch?v=yq30IgAj7Fw |language=en |access-date=2022-11-23}}</ref> |- |"তোৰেই ছবি" | |<ref>{{Cite web |last=Boruah |first=Pallab Saikia, Kulendra Bora, Tinkumoni |title=Assamese Songs with Lyrics : Collection of Old and New Assamese Songs |url=https://geetsankalan.com/lyrics/Turei_Sobi_Janambhumi |access-date=2022-11-23 |website=geetsankalan.com |language=en}}</ref> |- ! rowspan="6" |''[[কন্যাদান (চলচ্চিত্ৰ)|কন্যাদান]]'' |"ঊল গোঠিব জানেনে" | rowspan="8" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |[[মানস ৰবীন]] |[[মহালক্ষ্মী আয়াৰ]], সৰস্বতী ফুকন | |- |"বান্ধৈ অই" |দিগন্ত ভাৰতী |একক | |- |"চোৱা চোৱা" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |মিতালী বৰকটকী | |- |"সোণ-ৰূপেৰে" |দিগন্ত ভাৰতী |[[মানস ৰবীন]], জংকী বৰঠাকুৰ | |- |"লহিয়ালে ৰঙা বেলি" |[[মানস ৰবীন]] |নিৰ্মালি দাস | |- |"নীলা নীলা" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |[[কল্পনা পাটোৱাৰী]] | |- ! ''[[জোনাকী মন]]'' |"ফুলে ফুলে আজি শোৱণী" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |[[Shaan (singer)|ছান]], [[সাগৰিকা মুখাৰ্জী]], অৰ্ণৱ ভট্টাচাৰ্য, পমিলা জৈন |<ref>{{Citation|title=Phule Phule Aji Huoni" (Music Video)|url=https://www.youtube.com/watch?v=Wugag9CDvaI|website=YouTube| date=18 April 2013 |language=en-US|access-date=2021-08-12}}</ref><ref>{{Citation|title=Phule Phule Aji Huoni" (With Lyrics)|url=https://www.youtube.com/watch?v=CRMU77oSp4k|website=YouTube| date=20 April 2020 |language=en-US|access-date=2021-08-12}}</ref> |- ! ''[[জীৱন নদীৰ দুটি পাৰ]]'' |"কিয়নো জ্বলি আছা মোৰ সোণ" |দিগন্ত ভাৰতী |একক |<ref>{{Citation |title=Kiya Nu Jali Aasa |date=2019-09-26 |url=https://open.spotify.com/track/3nsHX1ce8BMVKjD2sdRegc |language=en |access-date=2022-11-01}}</ref><ref>{{cite web |title=Kiyanu Joli Aasa (High Pitch)| date=2 October 2019 |url=https://www.youtube.com/watch?v=EC-J1aSdhes|publisher=YouTube|access-date=21 August 2020}}</ref> |- ! ''মৰমী হʼবানে লগৰী'' |"এটুপি দুটুপি পৰে" |মানস হাজৰিকা, ভূপেন উজীৰ |অজ্ঞাত |একক |<ref>{{Cite web|title=Atupi Dtupi Pore (With Lyrics)|url=https://geetsankalan.com/lyrics/Atupi_Ditupi_Pore|access-date=2021-08-11|language=en}}</ref> |- ! ''প্ৰেমগীত'' |"নীলা নীলা দুচকুটে" |মানস হাজৰিকা |অজ্ঞাত |[[সুনিধি চৌহান]] | |- ! rowspan="2" |''ককা দেউতাৰ ঘৰ জোৱাঁই'' |"ককা দেউতাৰ ঘৰ জোৱাঁই " | rowspan="2" |প্ৰভাত শৰ্মা, মানস ৰবীন, বীজু প্ৰভা & মণ্টি বশ্য | | rowspan="2" |একক |<ref>{{Cite web |last=Boruah |first=Pallab Saikia, Kulendra Bora, Tinkumoni |title=Assamese Songs with Lyrics : Collection of Old and New Assamese Songs |url=https://geetsankalan.com/lyrics/Kokadeuta_Suasun |access-date=2022-11-01 |website=geetsankalan.com |language=en}}</ref> |- |"মন কিয়নো মোৰ অবুজন" | |<ref>{{Cite web |last=Boruah |first=Pallab Saikia, Kulendra Bora, Tinkumoni |title=Assamese Songs with Lyrics : Collection of Old and New Assamese Songs |url=https://geetsankalan.com/lyrics/Mon_Kionu_Mur_Obujon |access-date=2022-11-01 |website=geetsankalan.com |language=en}}</ref> |- | rowspan="6" |২০০৩ ! rowspan="6" scope="row" |'''''[[বিধাতা (চলচ্চিত্ৰ)|বিধাতা]]''''' |"আলফুলে সাবটি" | rowspan="6" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |[[জুবিন গাৰ্গ]] | | |- |"আঁতৰি আঁতৰি" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |শ্বাশ্বতী ফুকন | |- |"আকাশৰ ঠিকনা" |[[মানস ৰবীন]] | | |- |"যা যা আঁতৰি যা" |দিগন্ত ভাৰতী | | |- |"মামা অ' মামী অ'" |[[মানস ৰবীন]] | | |- |"টেটেৰা টেটেৰা" |দিগন্ত ভাৰতী | | |- | rowspan="2" |২০০৩ ! rowspan="2" |''সত্যম শিৱম সুন্দৰম'' |"আহিছে ক'ৰে পৰা" | rowspan="2" |ভূপেন উজীৰ | |একক | |- |"বনে বনে" | |শান্তা উজীৰ | |- | rowspan="5" |২০০৩ ! rowspan="5" |''জুমন সুমন'' |"সপোনে দিঠকে" | rowspan="5" |জুবিন গাৰ্গ | | rowspan="5" |একক | |- |"নাচ নাচনী" | | |- |"নাই একো নাই" | | |- |"ক'লা ক'লা এই আন্ধাৰে" | |<ref>{{Cite web|title=Kola Kola Hoi Endhare (With Lyrics)|url=https://geetsankalan.com/lyrics/Kola_Kola_Hoi_Endhare|access-date=2021-08-10|language=en}}</ref> |- |"তুমি জানানে" | | |- | rowspan="2" |২০০৪ ! rowspan="2" scope="row" |'''''[[হৃদয় কঁপোৱা গান]]''''' |গুণ-গুণ গুণ-গুণ কৈ | rowspan="2" |[[জয়ন্ত নাথ]] |জীতবন বৰুৱা |মহালক্ষ্মী আয়াৰ | |- |শাৰদীয় ফুলে আজি |জীতবন বৰুৱা |শ্বাশ্বতী ফুকন | |- |২০০৪ ! ''কাদম্বৰী'' |"আজি শনিবাৰ" |[[মানস ৰবীন]] |[[মানস ৰবীন]] |একক | |- | rowspan="8" |২০০৪ ! rowspan="8" scooe="row" |''ৰং'' |"ৰং তুমি হোৱানে" | rowspan="8" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |[[জুবিন গাৰ্গ]] |মহালক্ষ্মী আয়াৰ | |- |"বৰষা যেতিয়া নামে" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | | |- |"সেউজীয়া মন" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | | |- |"এতিয়া কাষত" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | | |- |"আজি তুমি নহ'লে" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | | |- |"তুমি দূৰ অতীতৰ" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | | |- |"মোৰো যে মনে" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | | |- |"জোন বেলি তৰা" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | | |- |rowspan ="4"|২০০৫ ! scope ="row" rowspan =3| '''''জোনবাই''''' |"জোনবাই এ" | rowspan ="3" |মানস ৰবীন |মানস ৰবীন |ভিতালী দাস | |- | "তুমি মই এদিন জানা" |মানস ৰবীন |সুবাসনা দত্ত | |- | "ব'ৰ'লিন এছপ'লিন" |মানস ৰবীন | Various | |- ! scope ="row" rowspan =1|'''''[[চুৰেণ চোৰৰ পুতেক]]''''' |"এই যাদুৰ নিশা" |হিতেশ বৰুৱা |হিতেশ বৰুৱা |একক | |- |rowspan ="5"|২০০৬ ! scope ="row" rowspan =3|'''''[[অধিনায়ক (চলচ্চিত্ৰ)|অধিনায়ক]]''''' |"অচিনাকি দুটি মনে" |rowspan =3|[[জুবিন গাৰ্গ]] | |নৱনীতা শৰ্মা |rowspan =3| |- |"সপোনৰ পাহে পাহে" | |[[অনিন্দিতা পল]] |- |"পছোৱা বলিছে" | |ভিতালী দাস |- ! ''স্নেহবন্ধন'' |"ৰ'দ পৰে চোতালত" (পুৰুষ) |নন্দ বেনাৰ্জী |অজ্ঞাত |একক |<ref>{{Citation|title=Rod Pore Sutlot" (Male Version)|url=https://www.youtube.com/watch?v=DTIo33KCTcI|website=YouTube|language=en-US|access-date=2009-05-30}}</ref> |- ! scope=="row" |'''''তোমাৰ মৰমেৰে''''' | "মৰমেৰে মাতিছোঁ" | বুবুল | |[[গায়ত্ৰী আয়াৰ]] | |- | rowspan="2" |২০০৭ ! rowspan="2" scope="row" |'''''[[জোনদা ইমান গুণ্ডা]]''''' |"শিৰতে সেন্দুৰ ল'বা" | rowspan="2" |হিতেশ বৰুৱা |হিতেশ বৰুৱা |মৌচুমী, জিণ্টি, জুবলী | |- |"গাঁৱৰে সৰু সৰু পদূলি" | হিতেশ বৰুৱা |জিণ্টি, জুবলী, নেহা, গাৰ্গী | |- |২০০৮ ! ''[[মন যায়]]'' |"মন যায়" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |দিগন্ত ভাৰতী |একক | |- | rowspan="4" |২০০৯ ! rowspan="4" |''[[জীৱন বাটৰ লগৰী|জীৱন বাটৰ লগৰী]]'' |"জীৱন বাটৰ লগৰী" | rowspan="4" |অৰূপ দত্ত, বিমান বৰুৱা আৰু তিমথি দাস হান্সে | rowspan="4" |তিমথি দাস হান্সে | |- |"মোৰ মন তুলসীৰ তলতে" | | |- |"যদি জীৱনৰ ৰং" | | |- |"তুমিতো নুবুজা" | | |- | rowspan="8" |২০০৯ ! rowspan="8" |''অভিমানী মন (চলচ্চিত্ৰ)'' |"নাও লৈ আহিম গৈ" | rowspan="2" |দিগন্ত ভাৰতী |ধ্ৰুৱ ৰাজখোৱা | | |- |"ধিন ধিন" |[[দিগন্ত ভাৰতী]] | | |- |"কলীয়া মেঘে" |ৰেকিবুল,বাবু, চন্দন |[[দিগন্ত ভাৰতী]] | | |- |"লাহে দৈ" |ৰেকিবুল |[[দিগন্ত ভাৰতী]] | | |- |"মাছৰে ভালে পাওঁ" |[[মানস ৰবীন]] |[[মানস ৰবীন]] | | |- |"পগলা পগলা" |বাবু, ৰেকিবুল |[[দিগন্ত ভাৰতী]] | | |- |"চকুলোৰে মালা" |দিগন্ত ভাৰতী |[[দিগন্ত ভাৰতী]] | | |- |"চুই চাব দে" |দিগন্ত ভাৰতী |[[দিগন্ত ভাৰতী]] | | |- | rowspan="2" |২০১১ ! rowspan="2" scope="row" |'''''[[ৰামধেনু (চলচ্চিত্ৰ)|ৰামধেনু]]''''' |"টুপি টুপি" | rowspan="2" |যতীন শৰ্মা | ইবচন লাল বৰুৱা |[[সুনিধি চৌহান]] | rowspan="2" | |- | "ৰং দিয়া মৰম" | দিগন্ত ভাৰতী | [[শ্ৰেয়া ঘোষাল]] |- | rowspan="3" |২০১১ ! rowspan="3" |''[[জেতুকা পাতৰ দৰে]]'' |"পুৱাৰ হাঁহিত" | rowspan="3" |পলাশ সূৰ্য গগৈ |দিগন্ত ভাৰতী |একক | |- |"পুৱাৰ হাঁহিত (দ্বৈত)" |দিগন্ত ভাৰতী |শান্তা উজীৰ | |- |"পখিলা পৰিছে" |পলাশ সূৰ্য গগৈ |একক | |- | rowspan="2" |২০১১ ! rowspan="2" scope="row" | '''''[[পলে পলে উৰে মন]] ''''' |"পঁইতা ভাত" | rowspan="2" |বিমান বৰুৱা, অৰূপ দত্ত |[[তিমথী দাস হান্সে]] |একক | |- |"প্ৰতি পলে" |বিমান বৰুৱা |সুবাসনা দত্ত | |- |২০১২ ! ''মি এণ্ড মাই চিষ্টাৰ'' |"থুনুক থানাক" |বাপী |দিগন্ত ভাৰতী |একক | |- |২০১৩ ! ''[[তুমি যদি কোৱা]]'' |"মন আকাশী" |চন্দন বেজবৰুৱা | |নৱনীতা | |- |২০১৩ ! ''চিঞৰ'' |"কালৰ অসুৰ" |[[অনুৰাগ শইকীয়া]] | |বৰ্ণালী | |- | rowspan="4" |২০১৪ ! rowspan="4" |''[[ৰ'দৰ চিঠি]]'' |"ৰ'দৰ চিঠি" | rowspan="4" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | rowspan="2" |শশাংক সমীৰ | rowspan="4" |একক | |- |"আকাশে দিয়া" | |- |"এন্ধাৰে" |[[হীৰেণ ভট্টাচাৰ্য]] | rowspan="2" | |- |"প্ৰতিদিনে" |দিগন্ত ভাৰতী |- | rowspan="3" |২০১৫ ! rowspan="3" scope="row" |'''''[[অহেতুক]]''''' | "অহেতুক" | rowspan="3" |পৰাণ বৰকটকী | rowspan="2" |ইবচন লাল বৰুৱা | rowspan="3" |একক | rowspan="3" | |- |"অহেতুক" (Dub Mix) |- | "লাহে লাহে" |বাণী দাস |- |২০১৫ ! [[অনুৰাধা (চলচ্চিত্ৰ)|''অনুৰাধা'']] |"এচেৰেঙা পোহৰ" |গীত প্ৰিয়ম |গীত প্ৰিয়ম |একক | |- | rowspan="2" |২০১৬ ! rowspan="2" scope="row" |'''''পাগলি''''' | "তোমাৰ হিয়াত" | rowspan="2" |অৰূপ দত্ত, অনুপম শইকীয়া | | সুবাসনা দত্ত | rowspan="6" | |- | "লাজুকী লাজুকী খোজতে" | |প্ৰিয়ংকা ভৰালী |- | rowspan="4" |২০১৬ ! scope="row" rowspan="4"|'''''[[গানে কি আনে]]''''' | "জানো জানো" | colspan="2"|[[জুবিন গাৰ্গ]] | [[পৰিণীতা বৰঠাকুৰ]] |- | "গানৰে পথাৰতে" | [[জুবিন গাৰ্গ]] | শশাংক সমীৰ | |- | "ডান্সিং টুনাইট" | colspan="2"|[[জুবিন গাৰ্গ]] | অনিন্দিতা পল |- | "গানে কি আনে" | [[জুবিন গাৰ্গ]] | [[হীৰেন ভট্টাচাৰ্য]] |[[পৰিণীতা বৰঠাকুৰ]] |- |২০১৭ ! ''দূৰ'' |"শেষ হয় কিয়" |সিদ্ধাৰ্থ হাজৰিকা আৰু ৰাহুল দেৱ নাথ | |বৰ্ণালী দেউৰী | |- | rowspan="5" |২০১৭ ! rowspan="5" |''[[মিছন চাইনা]]'' | "মিছন চাইনা" | rowspan="5" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | rowspan="3" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | সিদ্ধাৰ্থ হাজৰিকা, ৰোহিত সোনাৰ, [[অমিত পল]] | rowspan="5" | |- |"দিন জ্বলে ৰাতি জ্বলে" | জুবলী বৰুৱা |- | "এভ্ৰি মৰ্ণিং কামছ্‌" | [[জয় বৰুৱা]] |- | "মেৰ' মায়ালায়" | শশাংক সমীৰ | শতাব্দী বৰা |- | "নেন' চে নিকলতে (Reprise)" | চুমিত আচাৰ্য | টুৰি |- |২০১৭ ! ''[[কোঁৱৰপুৰৰ কোঁৱৰ (চলচ্চিত্ৰ)|কোঁৱৰপুৰৰ কোঁৱৰ]]'' |"কবিতা কেনেকৈ লিখে" |পাৰ্থ প্ৰতীম |ইবচন লাল বৰুৱা |সুবাসনা দত্ত | |- | rowspan="4" |২০১৭ ! rowspan="4" |''প্ৰিয়াৰ প্ৰিয়'' |"প্ৰিয়াৰ প্ৰিয়" | rowspan="4" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |দিগন্ত ভাৰতী |নীল আকাশ, কুমাৰ ভৱেশ | |- |"অ' প্ৰিয়া" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |সিদ্ধাৰ্থ হাজৰিকা, বৰ্ণালী কলিতা, ৰিতৃশা শৰ্মা | |- |"আকুলি বিকুলি" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |[[নাহিদ আফ্ৰিন]] | |- |"প্ৰিয়াৰ বচন" |শশাংক সমীৰ |ময়ূৰপংখী | |- |২০১৮ ! scope="row"|'''''সঁচা প্ৰেম''''' | "সঁচা প্ৰেম-Disco song" | বাবলি হক | ৰেকিবুল হাছান | অনন্যা মুখাৰ্জী | |- |২০১৮ ! ''ৰক্তবীজ'' |"ধীৰে ধীৰে" |পলাশ সূৰ্য গগৈ |পলাশ সূৰ্য গগৈ |দিপলীনা ডেকা |<ref>{{Citation|title=Dhire Dhire (Full Song) - Raktabeez - Download or Listen Free - JioSaavn|date=10 April 2018|url=https://www.jiosaavn.com/song/dhire-dhire/RF8heTZEf2E|language=en-US|access-date=2020-09-15|archivedate=2023-07-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230712103120/https://www.jiosaavn.com/song/dhire-dhire/RF8heTZEf2E}}</ref> |- | rowspan="6" |২০১৮ ! rowspan="6" |''দ্য আণ্ডাৰৱৰ্ল্ড'' | "দ্য আণ্ডাৰৱৰ্ল্ড" | rowspan="6" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | rowspan="2" |ৰাহুল গৌতম শৰ্মা | ৰাহুল গৌতম শৰ্মা |<ref>{{Citation|title=Listen to The Underworld Theme Song by Zubeen Garg on Gaana.com|url=https://gaana.com/song/the-underworld-theme|access-date=2020-09-15}}</ref> |- | "উলাহে আবৰে" | গল্ডী চহেল, কাবেৰী সিং, [[পৰিণীতা বৰঠাকুৰ]] |<ref>{{Citation|title=Listen to Ulahe Abore Song by Zubeen Garg on Gaana.com|url=https://gaana.com/song/ulahe-abore|access-date=2020-09-15}}</ref> |- | "যাতনাৰে" | rowspan="2" |শশাংক সমীৰ | অনন্যা দত্ত |<ref>{{Citation|title=Listen to Jatonare Song by Zubeen Garg on Gaana.com|url=https://gaana.com/song/jatonare|access-date=2020-09-15}}</ref> |- | "ছুপাৰমেন" |একক |<ref>{{Citation|title=Listen to Superman Song by Zubeen Garg on Gaana.com|url=https://gaana.com/song/superman-688|access-date=2020-09-15}}</ref> |- |"থ'ৰা চা ঠেহেৰ যা" |গল্ডী চহেল |[[পৰিণীতা বৰঠাকুৰ]] |<ref>{{Citation|title=Listen to Thoda Sa Theher Ja Song by Parineeta Borthakur on Gaana.com|url=https://gaana.com/song/thoda-sa-theher-ja|access-date=2020-09-15}}</ref> |- |"টোপা টোপে" |মৌচুম গগৈ |মৌচুম গগৈ, শতাব্দী বৰা |<ref>{{Citation|title=Listen to Tupa Tupe Song by Mausam Gogoi on Gaana.com|url=https://gaana.com/song/tupa-tupe-1|access-date=2020-09-15}}</ref> |- | rowspan="2" |২০১৮ ! rowspan="2" |''নিজানৰ গান'' |"নিজানৰ গান" | rowspan="2" |যতীন শৰ্মা |শশাংক সমীৰ |একক |<ref>{{Citation|title=Listen to Nijanor Gaan Song by Zubeen Garg on Gaana.com|url=https://gaana.com/song/nijanor-gaan|access-date=2020-09-15}}</ref> |- |নীলাতে লুকা-ভাকু |[[ৰাজদ্বীপ]] |ৰূপজ্যোতি |<ref>{{Citation|title=Listen to Neelate Luka Bhaku Song by Zubeen Garg on Gaana.com|url=https://gaana.com/song/neelate-luka-bhaku|access-date=2020-09-15}}</ref> |- | rowspan="15" |২০১৯ ! ''ককাইদেউ বিন্দাছ'' |"মইনা বাখৰ" | colspan="2" |[[মানস ৰবীন]] |একক |<ref>{{Citation |title=MOINA BAKHOR {{!}} KOKAIDEU BINDAAS {{!}} NEW SONG 2019 {{!}} ZUBEEN MANAS {{!}} মানস ৰবীন | date=8 January 2019 |url=https://www.youtube.com/watch?v=LJK1k0RQobQ |language=en |access-date=2023-01-08}}</ref> |- ! rowspan="5" |''[[ৰত্নাকৰ (চলচ্চিত্ৰ)|ৰত্নাকৰ]]'' |"ৰত্নাকৰ" | rowspan="12" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | rowspan="2" |শশাংক সমীৰ |Joshua Queah, Synicah |<ref>{{Citation|title=Listen to Ratnakar Song by Joshua Queah on Gaana.com|url=https://gaana.com/song/ratnakar-1|access-date=2020-09-15}}</ref> |- | "এটা কথা" |হৰ্ষিতা ভট্টাচাৰ্য |<ref>{{Citation|title=Listen to Eta Kotha Song by Zubeen Garg on Gaana.com|url=https://gaana.com/song/eta-kotha|access-date=2020-09-15}}</ref> |- | "ভাল পোৱাৰে" | rowspan="2" |ৰাহুল গৌতম শৰ্মা | শতাব্দী বৰা |<ref>{{Citation|title=Listen to Bhal Puware Song by Zubeen Garg on Gaana.com|url=https://gaana.com/song/bhal-puware|access-date=2020-09-15}}</ref> |- | "কলি মেলিলে" |নৱনীতা শৰ্মা বৰা |<ref>{{Citation|title=Listen to Koli Meliley Song by Zubeen Garg on Gaana.com|url=https://gaana.com/song/koli-meliley|access-date=2020-09-15}}</ref> |- | "ৰাতি ৰাতি" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | গায়ত্ৰী হাজৰিকা |<ref>{{Citation|title=Listen to Rati Rati Song by Zubeen Garg on Gaana.com|url=https://gaana.com/song/rati-rati-3|access-date=20 August 2019}}</ref> |- ! rowspan="6" |''[[কাঞ্চনজংঘা (চলচ্চিত্ৰ)|কাঞ্চনজংঘা]]'' |"কাঞ্চনজংঘা" |[[জ্যোতি প্ৰসাদ আগৰৱালা]] | ৰাহুল গৌতম, Aum S. Varenyam |<ref>{{Citation|title=Kanchanjangha (Full Song & Lyrics) - Kanchanjangha - Download or Listen Free - JioSaavn|date=20 June 2019 |url=https://www.jiosaavn.com/song/kanchanjangha/HgAufkx5eXA|language=en-US|access-date=2020-09-15}}</ref> |- | "ধূলিকণা" | rowspan="3" |শশাংক সমীৰ | জুবলী বৰুৱা, পাঞ্চনা ৰাভা |<ref>{{Citation|title=Dhulikona (Full Song & Lyrics) - Kanchanjangha - Download or Listen Free - JioSaavn|date=20 June 2019 |url=https://www.jiosaavn.com/song/dhulikona/Mg0EfAJndFU|language=en-US|access-date=2020-09-15}}</ref> |- |"প্ৰীতি ভৰা" | গায়ত্ৰী হাজৰিকা | <ref>{{Citation|title=Priti Bhora (Full Song & Lyrics) - Kanchanjangha - Download or Listen Free - JioSaavn|date=2019-06-20|url=https://www.jiosaavn.com/song/Priti-Bhora/NQUbBix7VAA?autoplay=enabled|language=en-US|access-date=2020-09-15}}</ref> |- |"প্ৰীতি ভৰা ২" |মানসী |<ref>{{Citation|title=Priti Bhora (Full Song & Lyrics) - Kanchanjangha - Download or Listen Free - JioSaavn|date=20 June 2019 |url=https://www.jiosaavn.com/song/priti-bhora/HAcdQTxDVQY|language=en-US|access-date=2020-09-15}}</ref> |- | "পাঞ্চনা" |শশাংক সমীৰ আৰু পৰম্পৰাগত | পাঞ্চনা ৰাভা |<ref>{{Citation|title=Panchana (Full Song & Lyrics) - Kanchanjangha - Download or Listen Free - JioSaavn|date=20 June 2019 |url=https://www.jiosaavn.com/song/panchana/E1sbRDFjc3U|language=en-US|access-date=2020-09-15}}</ref> |- | "ৰিক্ত সিক্ত" | পুনম নাথ | ৰাহুল গৌতম শৰ্মা, গৌৰাংগ | <ref>{{Citation|title=Rikto Xikto (Full Song) - Kanchanjangha - Download or Listen Free - JioSaavn|date=20 June 2019 |url=https://www.jiosaavn.com/song/rikto-xikto/Bz00CANiXXU|language=en-US|access-date=2020-09-15}}</ref> |- ! scop="row" "rowspan "="1" |''প্ৰতিঘাত'' |"প্ৰতিঘাত" |শশাংক সমীৰ |একক |<ref>{{Citation|title=Listen to Pratighaat Song by Zubeen Garg on Gaana.com|url=https://gaana.com/song/pratighaat|access-date=2020-12-27}}</ref> |- ! ''জনকনন্দিনী'' |"দুৰু দুৰু" |নন্দা বেনাৰ্জী |অপূৰ্ব জ্যোতি ভূঞা |জুবলী |<ref>{{Citation |title=Duru Duru |date=2019-12-01 |url=https://open.spotify.com/track/3ecWDrxk66EMqgf8yVz9P1 |language=en |access-date=2023-01-10}}</ref> |- ! ''বন্ধু'' |"বন্ধু" |পাৰ্থ |ইবচন লাল বৰুৱা |একক |<ref>{{Citation|title=Listen to Bandhu Song by Zubeen Garg on Gaana.com|url=https://gaana.com/song/bandhu-19|access-date=2020-12-27}}</ref> |- |২০২০ ! ''ৰাজনীতি'' |"ইনক্লাৱ" |জয়ন্ত কাকতি |ৰাহুল গৌতম শৰ্মা, মিন্মি |মিন্মি |<ref>{{Citation|title=Inquilab Songs: Inquilab MP3 Assamese Songs by Online Free on Gaana.com|url=https://gaana.com/album/inquilab-assamese|access-date=2020-12-27}}</ref> |- | rowspan="2" |২০২১ ! rowspan="2" |''চন্দ্ৰাৱলী'' |"এচেৰেঙা চেনেহী (টাইটেল ট্ৰেক)" | rowspan="2" |অজয় ফুকন |অজয় ফুকন |প্ৰকৃতি শৰ্মা | |- |"সপোন সপোন" | |সুবাসনা দত্ত | |- | rowspan="2" |২০২১ ! rowspan="2" |''লংকাকাণ্ড'' |"বন্দে" |ৰাহুল গৌতম শৰ্মা |ৰাহুল গৌতম শৰ্মা |একক |<ref>{{Citation|title=Vande|date=2021-10-17|url=https://open.spotify.com/track/6SEeAtEsuYtXlrKowkFzfz|language=en|access-date=2021-10-19}}</ref> |- |"ৰেগেজ গেজ" |মৃণাল বৈশ্য |মৃণাল বৈশ্য |একক |<ref>{{Citation|title=Regez Gez|date=2021-10-17|url=https://open.spotify.com/track/0BDxNzkqQddo7aM5AZDXEf|language=en|access-date=2021-10-19}}</ref> |- |২০২২ ! ''দাদা তুমি দুষ্ট বৰ'' |"কোৱানা" |আলাপ দুদুল শইকীয়া |ৰাহুল গৌতম শৰ্মা |গায়ত্ৰী হাজৰিকা |<ref>{{Citation |title=Kuwana |date=2022-05-29 |url=https://open.spotify.com/track/1H0PUuwh8wkDAQ9RYQvC4R |language=en |access-date=2023-01-10}}</ref> |- | rowspan="5" |২০২২ ! rowspan="5" |''ড° বেজবৰুৱা ২'' |"জিলিকি জিলিকা" | rowspan="6" |জুবিন গাৰ্গ |[[ব্ৰজেন বৰুৱা]] |চৈনিচা | |- |"কি নাম দি মাতিম" |দিগন্ত ভাৰতী |ভাস্বতী ভাৰতী | |- |"ফুল ফুল" |[[এলি আহমেদ]] |জুবলী বৰুৱা | |- |"মইনা কোন বিধাতাই" |[[ব্ৰজেন বৰুৱা]] |ইন্দ্ৰাণী তালুকদাৰ | |- |"ড° বেজবৰুৱা (টাইটেল ট্ৰেক)" |ৰাহুল গৌতম শৰ্মা |জুবলী বৰুৱা | |- | rowspan="4" |২০২৩ ! ''যোদ্ধা'' |"এই মায়াবী ৰাতি" |ৰাহুল গৌতম শৰ্মা |চৈনিচা |<ref>{{Citation |title=Ei Mayabi Raati (From "Joddha: The Warrior of Life") |date=2023-01-10 |url=https://open.spotify.com/track/6JQcDTwGmKNqiLV3OQ2awK |language=en |access-date=2023-01-10}}</ref> |- ! ''[[শ্ৰী ৰঘুপতি]]'' |"তুমি আৰু মই" |প্ৰণয় দত্ত |দিগন্ত ভাৰতী |দ্বীপলিনা ডেকা | |- ! ''ৰাঘৱ'' |"মা" |জুবিন গাৰ্গ |দিগন্ত ভাৰতী |শান্তা উজীৰ | |- ! ''মহাবাহু'' |"সাতোৰঙী" |চাব্বি চাবৰৱাল |সমীৰ দত্ত |দীপ্লিনা ডেকা | |- |২০২৫ ! ''[[ভাইমন দা (চলচ্চিত্ৰ)|ভাইমন দা]]'' |"এৰা-এৰি" |জুবিন গাৰ্গ |[[দিগন্ত ভাৰতী]] |[[মহালক্ষ্মী আয়াৰ]] | |} ==[[অসমীয়া]] এলবামৰ গীত== {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" | বৰ্ষ ! scope="col" | এলবাম ! scope="col" | গান ! scope="col" | সুৰকাৰ ! scope="col" | লেখক ! scope="col" | সহশিল্পী ! scope="col" | তথ্যসূত্ৰ |- | rowspan="10" |'''১৯৯২''' ! rowspan="7" |''[[অনামিকা (শ্ৰব্য এলবাম)|অনামিকা]]'' |"অনামিকা" | rowspan="7" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | rowspan="2" |জুবিন গাৰ্গ |একক |<ref>{{Citation |title=Aanimika |date=2015-10-09 |url=https://open.spotify.com/track/1jNvx0JDToJd3w7UuC5T6O |language=en |access-date=2022-08-04}}</ref> |- |"হিয়া দহে" | rowspan="3" |একক |<ref>{{Citation |title=Hiya Dohe {{!}} Lyrical Video {{!}} Zubeen Garg {{!}} Anamika {{!}} Assamese Evergreen Song {{!}} 1992 | date=28 September 2022 |url=https://www.youtube.com/watch?v=pjHr-Ep04II |language=en |access-date=2022-12-06}}</ref> |- | "প্ৰীতিৰ সুবাসে" |ৰেণু শৰ্মা |<ref>{{Citation |title=Piritir Hubakhe |date=2015-10-09 |url=https://open.spotify.com/track/3Ak1p03MoRmpRwivzP7I7m |language=en |access-date=2022-08-04}}</ref> |- |"মনৰ নিজানত" | rowspan="2" |জুবিন গাৰ্গ |<ref>{{Citation |title=Monor Nijanot |date=2015-10-09 |url=https://open.spotify.com/track/27OOy5h0p02ZwsdN7Oh2Yh |language=en |access-date=2022-08-04}}</ref> |- |"কিয় জানো আজি" |কবিতা কৃষ্ণমূৰ্তি |<ref>{{Citation |title=Kiyo Janu {{!}} Lyrical Video {{!}} Zubeen Garg {{!}} Kavita Krishnamurthi {{!}} Anamika {{!}} Assamese Modern Song | date=25 November 2022 |url=https://www.youtube.com/watch?v=26BZwLojCYc |language=en |access-date=2022-12-06}}</ref> |- |"গানে কি আনে" |[[হীৰেন ভট্টাচাৰ্য]] |একক |<ref>{{Citation |title=Gane Ki Aane |date=2018-09-01 |url=https://open.spotify.com/track/6RV9hwDaJuaP81WPVF07QR |language=en |access-date=2022-08-04}}</ref> |- |"শুনা শুনা " |জুবিন গাৰ্গ |কবিতা কৃষ্ণমূৰ্তি |<ref>{{Citation |title=Huna Huna |date=2015-10-09 |url=https://open.spotify.com/track/2sX9cI5oHXYyMfSA01jo63 |language=en |access-date=2022-08-04}}</ref> |- ! rowspan="3" |''সপোনৰ সুৰ '' |"নিবিড় জোনাকী ৰাতি" | colspan="2" |জুবিন গাৰ্গ |একক |<ref>{{Citation |last=Hungama |title=Nibid Junaki Rati |url=https://www.hungama.com/song/nibid-junaki-rati/2391261/ |language=en |access-date=2022-08-04}}</ref> |- |"মৌচুমী" |Feedback (Bangladeshi Band) |গৌতম হাজৰিকা |একক |<ref>{{Citation |last=Hungama |title=Moushumi |url=https://www.hungama.com/song/moushumi/2391267/ |language=en |access-date=2022-08-04}}</ref> |- |"সপোনৰে পক্ষী" | colspan="2" |জুবিন গাৰ্গ |সবিতা শৰ্মা |<ref>{{Citation |last=Hungama |title=Saponor Pokhi |url=https://www.hungama.com/song/saponor-pokhi/2391268/ |language=en |access-date=2022-08-04}}</ref> |- | rowspan="4" |'''১৯৯৩''' ! rowspan="3" |''ঋতু'' |"দূৰণি দূৰণি" | rowspan="3" |উৎপল শৰ্মা,অৰোণ দাস |[[জুবিন গাৰ্গ]] | rowspan="2" |একক |<ref>{{Citation |last=Hungama |title=Duroni Duroni |url=https://www.hungama.com/song/duroni-duroni/2391717/ |language=en |access-date=2022-08-05}}</ref> |- |"তুমি জোনাকী সুবাস" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |<ref>{{Citation |last=Hungama |title=Tumi Junaki Subhash |url=https://www.hungama.com/song/tumi-junaki-subhash/2391722/ |language=en |access-date=2022-08-05}}</ref> |- |"তুমি জানো পাৰিবা সোণ" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |লীণা বেজবৰা |<ref>{{Citation |last=Hungama |title=Tumi Jana Pariba Sun |url=https://www.hungama.com/song/tumi-jana-pariba-sun/2391720/ |language=en |access-date=2022-08-05}}</ref> |- ! ''জোনাকী মন'' |"জোনাকী মন" |আৰোণ দাস |[[জুবিন গাৰ্গ]] |মিতালী চৌধুৰী |<ref>{{Citation|title=Junaki Mon|date=2021-05-19|url=https://open.spotify.com/track/3pzoVibzKPg568XUt9W5xD|language=en|access-date=2021-10-13}}</ref> |- | rowspan="7" |'''১৯৯৪''' ! rowspan="7" | ''[[মায়া (শ্ৰব্য এলবাম)|মায়া]]'' |"মায়া" | rowspan="7" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |rowspan="2" |জুবিন গাৰ্গ |একক |<ref>{{Citation |title=Maya |date=2015-10-09 |url=https://open.spotify.com/track/4sVALJRvgpuUzfcptODdQK |language=en |access-date=2022-08-04}}</ref> |- |"নিৰিবিলি গধুলি" |কবিতা কৃষ্ণমূৰ্তি |<ref>{{Citation |title=Niribili Godhuli (Original) by Zubeen Garg |date=2022-04-12 |url=https://music.apple.com/in/album/niribili-godhuli-original/1618986227?i=1618986228 |language=en-GB |access-date=2022-08-04}}</ref> |- |"জোনাকে কাণে কাণে" |জুবিন গাৰ্গ |একক |<ref>{{Citation |title=Junake Kane Kane |date=2015-10-09 |url=https://open.spotify.com/track/3BZSzyK7NVnP2RNzFg9B66 |language=en |access-date=2022-08-04}}</ref> |- |"দূৰে দূৰে" | rowspan="4" |জুবিন গাৰ্গ, কপিল ঠাকুৰ, জুবিন গাৰ্গ |একক |<ref>{{Citation |title=Dure Dure |date=2015-10-09 |url=https://open.spotify.com/track/3urXailCNfOmvsEkqAK7pR |language=en |access-date=2022-08-04}}</ref> |- |"উজাগৰী বুকুতে" |কবিতা কৃষ্ণমূৰ্তি |<ref>{{Citation |title=Ujagori Bukute - Original |date=2022-04-12 |url=https://open.spotify.com/track/3rzUuxGyOlQGCHd4fAkgru |language=en |access-date=2022-08-04}}</ref> |- |"জোনাক গলা" | rowspan="2" |একক |<ref>{{Citation |title=Junak Gola - Original |date=2022-04-12 |url=https://open.spotify.com/track/2s1BL3tnK5peQgR44J4oYn |language=en |access-date=2022-08-04}}</ref> |- |"উন্মনা মনে মাথোঁ" |<ref>{{Citation |title=Unmona Mone Mathu |date=2015-10-09 |url=https://open.spotify.com/track/72WEi7Ut9yj890HyZ9KCJa |language=en |access-date=2022-08-04}}</ref> |- | rowspan="15" |'''১৯৯৫''' ! rowspan="7" |''[[আশা (এলবাম)|আশা]]'' |"আশা" | rowspan="7" |জুবিন গাৰ্গ | rowspan="2" |জুবিন গাৰ্গ |একক |<ref>{{Citation |title=Aasha |date=2015-10-09 |url=https://open.spotify.com/track/7lEuFFRto17aHBsmBPVX04 |language=en |access-date=2022-08-05}}</ref> |- |"তুমি যদি কোৱা" |সবিতা শৰ্মা |<ref>{{Citation |title=Tumi Jodi Kuwa |date=2015-10-09 |url=https://open.spotify.com/track/3NhKrnFt47iGcGHGhRkVSh |language=en |access-date=2022-08-05}}</ref> |- |"জ্বলিলা পুৰিলা" | rowspan="5" |জুবিন গাৰ্গ |একক |<ref>{{Citation |title=Jolila Purila |date=2015-10-09 |url=https://open.spotify.com/track/5OZ5I3EpWvanQca2MWhn4Q |language=en |access-date=2022-08-05}}</ref> |- |"আমি যেন" |সবিতা শৰ্মা | |- |"তুমি জানানে" |একক |<ref>{{Citation |title=Tumi Janane |date=2015-10-09 |url=https://open.spotify.com/track/6s8d1JqJUyt9DANFy0KRpX |language=en |access-date=2022-08-05}}</ref> |- |"মোৰ মন" |সবিতা শৰ্মা | |- |"অভিমানী মন" |একক | |- ! rowspan="8" |''[[জুবিনৰ গান (শ্ৰব্য এলবাম)|জুবিনৰ গান]]'' |"এন্ধাৰ হ'ব নোৱাৰো" | rowspan="8" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |জুবিন গাৰ্গ | rowspan="5" |একক |rowspan="5" | |- |"এতিয়া আছে মাথোঁ" |জুবিন গাৰ্গ |- |"লাহে লাহে অচিনাকি" |জুবিন গাৰ্গ |- |"এতিয়াও সাৰে আছো" |জুবিন গাৰ্গ |- |"তুমি নিদিয়া" |জুবিন গাৰ্গ |- |"উমি উমি জ্বলে" |জুবিন গাৰ্গ |[[মহালক্ষ্মী আয়াৰ]], [[হেমা সৰদেসাই]] | |- |"উজাগৰী নিশাৰ" |বিজয় দুৱৰা |[[মহালক্ষ্মী আয়াৰ]] | |- |"আঁকিলো ছবিখন" |জুবিন গাৰ্গ |একক | |- | rowspan="8" | ! rowspan="8" |''[[ৰং (শ্ৰব্য এলবাম)|ৰং]]'' |"ৰং তুমি" | rowspan="8" |জুবিন গাৰ্গ | rowspan="8" |জুবিন গাৰ্গ |rowspan="2" |[[মহালক্ষ্মী আয়াৰ]] |<ref>{{Citation |title=Rong Tumi Hobane |date=2015-10-09 |url=https://open.spotify.com/track/5ZXDqK2YKc2DFYIudXymq7 |language=en |access-date=2022-08-05}}</ref> |- |"আজি তুমি নহ'লে" | |- |"এতিয়া কাষত" | rowspan="6" |একক | |- |"তুমি দূৰ" | |- |"জোন বেলি সকলো" | |- |"বৰষা যেতিয়া নামে" | |- |"মোৰো যে" | |- |"সেউজীয়া মন" | |- |১৯৯৬ ! ''জানমণি'' |"জানমণি অ' পছোৱা" |বিমান বৰুৱা |জুবিন গাৰ্গ |শান্তা উজিৰ |- | rowspan="8" |১৯৯৭ ! rowspan="8" |''[[মুক্তি (শ্ৰব্য এলবাম)|মুক্তি]]'' |"মুক্তি" | rowspan="8" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |জুবিন গাৰ্গ | rowspan="2" |একক | |- |"ফুল ‌ফুলক" |[[দ্বিজেন্দ্ৰ মোহন শৰ্মা ]] | |- |"চকুৱে চকুৱে" |জুবিন গাৰ্গ |জংকী বৰঠাকুৰ | |- |"সোণেৰে সজোৱা" |জুবিন গাৰ্গ |rowspan="4" |একক |- |"মেঘৰ বৰণ" |জুবিন গাৰ্গ |<ref>{{citation|title=Meghor Boron (With Lyrics)|url=https://geetsankalan.com/lyrics/Meghor_Boron|language=en|access-date=2021-09-20}}</ref> |- |"অবাক অবাক" |জুবিন গাৰ্গ |<ref>{{citation|title=Obak Obak (With Lyrics)|url=https://geetsankalan.com/lyrics/Obak_Obak_Xopun_Xopun|language=en|access-date=2021-09-20}}</ref> |- |"প্ৰতিটো প্ৰহৰ" |জুবিন গাৰ্গ |<ref>{{citation|title=Pratitu Prahar (With Lyrics)|url=https://geetsankalan.com/lyrics/Protitu_Prohor_Protitu_Xomoi; |language=en|access-date=2021-09-20}}</ref> |- |"উজলাই ‌ৰাখিছো" |জুবিন গাৰ্গ |জংকী বৰঠাকুৰ |<ref>{{citation|title=Ujolai Rakhisu Moi (With Lyrics)|url=https://www.geetsankalan.com/lyrics/Ujolai_Rakhisu_Moi|language=en|access-date=2021-09-20}}</ref> |- | rowspan="11" |১৯৯৮ ! ''স্নিগ্ধ জোনাক'' |"নাচাবা চকুলে" | rowspan="11" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |rowspan="2" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |[[পাপন]] | |- ! rowspan="2" |''পানচৈ'' |"দূৰ-দূৰণিৰে মন জোনাকী মন" |[[Sagarika|Sagarika Mukherjee]] |<ref>{{Citation|title=Door Duronire Mon Junaki Mon on JioSaavn|date=19 May 2021|url=https://www.jiosaavn.com/song/junaki-mon/JB89BAVCYQM|language=en-US|access-date=2021-05-29}}</ref><ref>{{Citation|title=Door Duronire Mon Junaki Mon by Zubeen Garg and Sagarika on YouTube|url=https://www.youtube.com/watch?v=GLxGUXd8wWw|language=en-US|access-date=2021-04-01}}</ref> |- |"নিশাটিয়ে কিনো কয়" |জুবিন গাৰ্গ |একক | |- ! rowspan="8" |''শব্দ'' |"শব্দ" |জুবিন গাৰ্গ |একক | |- |"ৰৈ ৰৈ বিনালে" |জুবিন গাৰ্গ |একক | |- |"এতিয়া জোনাকে" |জুবিন গাৰ্গ |[[মহালক্ষ্মী আয়াৰ]] | |- |"নক'বা নকবা" |জুবিন গাৰ্গ |একক | |- |"জগত পোহৰ কৰি" |জুবিন গাৰ্গ |একক | |- |"কঁকাল খামুচিয়া" |জুবিন গাৰ্গ |[[মহালক্ষ্মী আয়াৰ]] | |- |"কোনোবাই ৰিঙিয়াই" |জুবিন গাৰ্গ |একক | |- |"মন হেৰুৱা" |জুবিন গাৰ্গ |একক | |- | rowspan="19" |১৯৯৯ ! ''মেঘ'' |"যাযাবৰ হৈ ফুৰিছো আজি" (Instrumental Version) |[[জুবিন গাৰ্গ]] |অমৰজ্যোতি চৌধুৰী |একক |- ! rowspan="3" |''মেঘৰ বৰণ'' |"যদিহে জোন তৰা" (প্ৰথম ভাৰ্চন) |rowspan="3" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |rowspan="3" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |মহালক্ষ্মী আয়াৰ |rowspan="2" |<ref>{{Citation|title=Jodihe Jun Tora Nethake (Version 1) on JioSaavn|date=8 October 2015|url=https://www.jiosaavn.com/song/jodihe-jun-tora/EiEoewFgYgM|access-date=2021-09-05}}</ref><ref>{{Citation|title=Meghor Boron (1999) - Assamese Album, Tracklist, Full Album Details and more|url=http://www.zubeendiscography.com/2021/09/4700118663098219250.html|access-date=2021-09-05|archive-date=4 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210904190836/http://www.zubeendiscography.com/2021/09/4700118663098219250.html|url-status=dead|archivedate=2021-09-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210904190836/http://www.zubeendiscography.com/2021/09/4700118663098219250.html}}</ref> |- |"যদিহে জোন তৰা" (দ্বিতীয় ভাৰ্চন) |সাগৰিকা |- |"তুমি চোৱা যেতিয়া" |একক |<ref>{{Citation|title="Tumi Sua Jetiya" (Original Version) on JioSaavn|date=8 October 2015|url=https://www.jiosaavn.com/song/tumi-suwa-jetia/PiUoZiRHe3E|access-date=2021-09-05}}</ref><ref>{{Citation|title="Tumi Sua Jetiya" (Bengali Version) on JioSaavn|date=31 October 2007|url=https://www.jiosaavn.com/song/tumi/HixdSRNeX2c|access-date=2021-09-05}}</ref> |- ! rowspan="7" |''দিলৰুৱা'' |"হিয়া দিয়া লোৱা" |rowspan="7" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |rowspan="7" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |rowspan="7" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |একক |- |"চোৱা জুমি চোৱা" |একক |- |"আইনা ভঙাদি" |একক |- |"বেদৰ্দী দুনীয়া" |একক |- |"দিল্লগী কৰোঁ এধানি" |একক |- |"কাৰবালা" |একক |- |"তুমি মোৰ দিলৰে" |একক |- ! rowspan="8" scope="row" |'''''[[পাখি (শ্ৰব্য এলবাম)|পাখি]]''''' |"পাখি মেলি দিয়ে" | rowspan="8" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | rowspan="8" |[[জুবিন গাৰ্গ]], দিগন্ত ভাৰতী | rowspan="4" |একক | |- |"বুকুতে গুপুতে" | |- |"পাখি পাখি এই মন" | |- |"আহে বা নাহে" | |- |"শিকলি" |মন্দাকিনী বৰা | |- |"দুগালতে যেন" |প্ৰণিতা বৈশ্য মেধি | |- |"তুমি দিনৰ" | rowspan="2"|একক | |- |"আঙুলি কাটিলো" | |- ! rowspan="8" scope="row" |'''''পাখি''''' |"পাখি মেলি দিয়ে" | rowspan="8" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | rowspan="8" |[[জুবিন গাৰ্গ]], দিগন্ত ভাৰতী | rowspan="4" |একক | |- |"বুকুতে গুপুতে" | |- |"পাখি পাখি এই মন" | |- |"আহে বা নাহে" | |- |"শিকলি" |মন্দাকিনী বৰা | |- |"দুগালতে যেন" |পৰিনীতা বৈশ্য মেধি | |- |"তুমি দিনৰ" | rowspan="2"|একক | |- |"আঙুলি কাটিলোঁ" | |- |'''১৯৯৯''' ! ''Remix 99'' |"পূব আকাশৰ (ৰিমিক্স)" |যতীন শৰ্মাৰ দ্বাৰা ৰিমিক্স |অনুপম শইকীয়া |অনুপম শইকীয়া, শান্তা উজিৰ |<ref>{{Citation |title=Pub Akashor - Remix |date=1999-08-10 |url=https://open.spotify.com/track/15TwxbvnUQPAPQBcRQnd4A |language=en |access-date=2022-05-14}}</ref> |- | rowspan="3" |২০০০ ! rowspan="2" |সপোন |"নিলিম আকাশ তিৰবিৰ" | rowspan="2" |জুবিন গাৰ্গ |অমৰজ্যোতি চৌধুৰী | rowspan="3" |একক | |- |"কলা চকু জুৰি" |জুবিন গাৰ্গ | |- ! ''নাহৰ'' |"পাহি মেলি ওলালে" |মানস ৰবীন |মানস ৰবীন | |- |rowspan="2" |২০০১ ! ''জানমণি ২০০১'' |"দৰা বাছি বাছি" |বিৰেন বৰুৱা |জুবিন গাৰ্গ |ভিতালী দাস, মিলি বৰুৱা, নিৰ্মালি দাস | |- ! ''ৰঙামণি'' |"মাটি কলহৰ পানী" |কৃষ্ণামণি চুতীয়া |কৃষ্ণামণি চুতীয়া |ভিটালি দাস | |- | rowspan="9" |২০০২ ! rowspan="8" |''শিশু'' |"মুগ্ধ হিয়া মোৰ" | rowspan="8" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | rowspan="" |জুবিন গাৰ্গ |জংকী | rowspan="8" | |- |"দিয়া ঘুৰাই দিয়া" |জুবিন গাৰ্গ |rowspan =4|একক |- |"ভবা কথা" |জুবিন গাৰ্গ |- |"কাৰ পৰশ" |জুবিন গাৰ্গ |- |"শান্তি দিয়া" |জুবিন গাৰ্গ |- |"আঁউসীৰ জোন মোৰ'' |জুবিন গাৰ্গ |জংকী |- |"কাঁহী বাতি'' |জুবিন গাৰ্গ |rowspan =2|একক |- |"নিদিয়া নিদিয়া" |- ! ''ইন্দ্ৰধনু '' |"মোৰ জীৱনৰ আকাশতে" |বিজয় তালুকদাৰ |[[বিষ্ণুপ্ৰসাদ ৰাভা]] |[[সাগৰীকা]] |<ref>{{Citation|title=Mur Jibonor Akashote (Original Version)|url=https://vimeo.com/581746571|website=Vimeo|language=en-US|access-date=2021-08-01}}</ref><ref>{{Citation|title=Mur Jibonor Akashote (Reprise Version)|url=https://www.youtube.com/watch?v=KFMkwPfi4Uw|website=YouTube| date=15 October 2019 |language=en-US|access-date=2020-06-20}}</ref> |- | rowspan="8" |২০০৪ ! rowspan="8" |''যন্ত্ৰ'' |"যন্ত্ৰ" | rowspan="8" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | rowspan="8" |[[জুবিন গাৰ্গ]], [[মানস ৰবীন]], প্ৰশান্ত বৰদলৈ, [[লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱা]], [[পঙ্কজ শৰ্মা]] | rowspan="4" |একক | |- |"এই মায়াৰ ধৰাত" | |- |"আই লাভ ইউ" | |- |"মাইনা মাইনা" | |- |"মাজুলীৰ এজনী ছোৱালীয়ে" |ৰূপা মিলি | |- |"নাজানো মন দলে" |rowspan="3" |একক | |- |"অ মোৰ ‌আপোনাৰ দেশ" | |- |"তোমাৰ মিঠা এই চাৱনি" | |- | rowspan="8" |২০০৬ ! rowspan="8" |''মুখা'' |"মুখা মুখা" | rowspan="8" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | rowspan="8" |[[জুবিন গাৰ্গ]], দিগন্ত ভাৰতী, [[নৱকান্ত বৰুৱাৰ]] | rowspan="8" |একক | |- |"চুমা চুমা মিঠা" | |- |"পামনে মই ঘুৰাই" | |- |"বেবী বুলি লাহেকৈ" | |- |"নিয়ৰৰে ফুল" | |- |"দুচকুৰে নীলাৰে" | |- |"নিয়ৰে টুপে টুপে" | |- |"বুকুতে বুকুখন" | |- | rowspan="8" |২০০৮ ! rowspan="8" |''ৰুমাল'' |"দুপৰৰ মোহনাত" | rowspan="8" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | rowspan="8" |জুবিন গাৰ্গ, [[দিগন্ত ভাৰতী]], [[মানস ৰবীন]], ইবছন লাল বৰুৱা | rowspan="8" |একক | rowspan="8" | |- |"ৰুমাল ৰুমাল" |- |"আই মোৰ অ " |- |"অমানিশা" |- |"তুমি সুবাস" |- |"হাই হাই মাৰি দিলা" |- |"কি দৰে" |- |"স্বৰ্গদেউ চ্যুকাফা" |- | rowspan="10" | ২০১১ ! rowspan="10" |''বাঁহী'' |"সপোন ৰঙৰ" | rowspan="10" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | rowspan="10" |জুবিন গাৰ্গ, দিগন্ত ভাৰতী, মানস ৰবীন, [[হীৰেন ভট্টাচাৰ্য]] | rowspan="10" |একক | rowspan="10" | |- |"লৈয়া হৰি নাম" |- |"বাঁহী (মিক্স)" |- |"শ্লোক" |- |"ধূলি উৰুৱাই" |- |"বাঁহী তুমি" |- |"অনুৰাধা" |- |"তুমি কোন" |- |"ঘূৰি চোৱাচোন" |- |"হেৰ'ও বাঁহী" |- | rowspan="14" |২০১২ ! rowspan="14" |''ৰক'' |"ৰক ৰক" | rowspan="14" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |জুবিন গাৰ্গ |একক | |- |"এজাক বৰষুণে" |জুবিন গাৰ্গ |একক | |- |"বকুল ফুলৰ দৰে" |[[হীৰেন ভট্টাচাৰ্য]] |একক | |- |"কাজল কাজল" |অজয় ফুকন |একক | |- |"টিপ টিপ" |জুবিন গাৰ্গ |একক | |- |"ছেন'ৰিতা" |জুবিন গাৰ্গ |একক | |- |"গান দিয়া" |জুবিন গাৰ্গ |একক | |- |"জীউ তুমি" |জুবিন গাৰ্গ |একক | |- |"বিছমিল্লা" |জুবিন গাৰ্গ |একক | |- |"দুচকুৰে নিলামতে" |জুবিন গাৰ্গ |জুবলি | |- |"গুৰি গুৰি হম" |দিগন্ত ভাৰতী |একক | |- |"ৰজনী দুখৰ" |জুবিন গাৰ্গ |একক | |- |"স্বাধীনতা" |জুবিন গাৰ্গ |একক | |- |"তুমি প্ৰজাপতি" |জুবিন গাৰ্গ |একক | |- | rowspan="8" |২০১৯ ! rowspan="8" scope=" row" |"মা'' |"মোৰ মনৰে কল্পনাত" | rowspan="8" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | rowspan="3" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | rowspan="8" |একক | rowspan="8" |<ref>{{Cite web|url=https://www.hungama.com/album/maa/47118687/|title=Maa Songs Download {{!}} Maa Songs MP3 Free Online: Movie Songs – Hungama|website=www.hungama.com|access-date=23 August 2019}}</ref> |- |"কেতিয়াবা" |- |"নিচুকনি গীত" |- |"পপীয়া তৰা" |ৰাহুল গৌতম শৰ্মা |- |"সেউজী পক্ষীৰে" |[[শশাংক সমীৰ]] |- |"আখৰ" |ৰাহুল গৌতম শৰ্মা |- |"মোৰ মা " |[[শশাংক সমীৰ]] |- |"পলিটিকছ্ নকৰিবা বন্ধু" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |- | rowspan="6" |২০২০-২৩ ! rowspan="6" |''চিলা'' |"চিলা" | rowspan="6" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |[[জুবিন গাৰ্গ]] | rowspan="6" |একক |<ref>{{Citation|title=Listen to Silaa Song by Zubeen Garg on Gaana.com|url=https://gaana.com/song/silaa|access-date=2020-10-18}}</ref> |- |"উভতি চোৱা" |ৰাহুল গৌতম শৰ্মা পূজাৰী |<ref>{{Citation|title=Listen to Ubhoti Suwa Song by Zubeen Garg on Gaana.com|url=https://gaana.com/song/ubhoti-suwa|access-date=2020-11-18}}</ref> |- |"অগ্নিবীণাৰ তান" |[[অম্বিকাগিৰী ৰায়চৌধুৰী]] | |- |"একো যে নাই" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | |- |"মনৰে কইনা" |[[জুবিন গাৰ্গ]], ৰাহুল গৌতম শৰ্মা | |- |"বিহগী কবিতাৰ ৰাতি" ! [[গৰিমা শইকীয়া গাৰ্গ]] | |} ==[[অসমৰ ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰৰ তালিকা|অসমীয়া থিয়েটাৰৰ]] গীত== {|class ="wikitable plainrow headers" |- ! scope ="col" |বৰ্ষ ! scope ="col" |থিয়েটাৰ ! scope ="col" |নাটক ! scope ="col" |গীত ! scope ="col" |সংগীত পৰিচালক ! scope ="col" |গীতিকাৰ ! scope ="col" |সহশিল্পী ! scope ="col" |তথ্যসূত্ৰ |- |২০০৮-০৯ ! rowspan="2" |''হেঙুল থিয়েটাৰ'' |চকু |"তুমি দুচকুতে" |পলাশ সূৰ্য গগৈ |পলাশ সূৰ্য গগৈ |একক |<ref>{{Citation |title=Tumi Dusokute | date=12 September 2009 |url=https://www.youtube.com/watch?v=qJWE49x3JY4 |access-date=2023-01-15 |language=en}}</ref> |- |২০০৯-১০ |জোনাকৰ বৰষুণ |"চকুলে' চাই" |পলাশ সূৰ্য গগৈ |পলাশ সূৰ্য গগৈ |চাণক্য ভূঞা | |- |২০১০-১১ ! ''কহিনুৰ থিয়েটাৰ'' |ৰুমাল |"আছোঁ সূতাৰে এপাহি" |বিমান বৰা |বিমান বৰা |একক | |- | rowspan="3" |২০১১-১২ ! ''থিয়েটাৰ ভাগ্যদেৱী'' |মালৱিকা মোৰ বান্ধৱী |"কলিজা কলিজা" |পলাশ সূৰ্য গগৈ |পলাশ সূৰ্য গগৈ | rowspan="3" |একক | |- ! ''হেঙুল থিয়েটাৰ'' |চমক |"দুম দুম" |পাপু |পলাশ সূৰ্য গগৈ |<ref>{{Citation |title=Dum Dum | date=14 June 2011 |url=https://www.youtube.com/watch?v=G__zymIQoIA |access-date=2023-01-11 |language=en}}</ref> |- ! ''শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ থিয়েটাৰ'' |লুকা ভাকু |"লুকা ভাকু" |অৰূপ দত্ত |মৌচম গগৈ |<ref>{{Citation |title=Luka Bhaku | date=29 October 2011 |url=https://www.youtube.com/watch?v=LaIOJ8oD_r8 |access-date=2023-01-11 |language=en}}</ref> |- |২০১২-১৩ ! ''কহিনুৰ থিয়েটাৰ'' |হিয়াত এপাহি গোলাপ |"হিয়াত এপাহি গোলাপ" |দিগন্ত ভাৰতী |দিগন্ত ভাৰতী |প্ৰিয়ংকা ভৰালী | |- |২০১৩-১৪ ! ''ইতিহাস থিয়েটাৰ'' |ডকাইত |"ৰঙীন ৰঙীন" |অজয় ফুকন |অজয় ফুকন |একক | |- | rowspan="3" |২০১৭–১৮ ! rowspan="1" scope="row" |''থিয়েটাৰ ভাগ্যদেৱী'' |জোনবাইলৈ চিঠি |"জোনবাইলৈ চিঠি" |অজয় ফুকন |অজয় ফুকন |ঋতৃষা শৰ্মা |<ref>{{Citation |title=Junbailoi Sithi | date=5 April 2020 |url=https://www.youtube.com/watch?v=jhuR1lAB2IA |access-date=2023-08-19 |language=en}}</ref> |- ! scope =" row"rowspan =2|''আৱাহন থিয়েটাৰ'' |rowspan =2|মই মাৰ ছোৱালী |"গান এটি গোৱা না" |অজয় ফুকন |অজয় ফুকন |একক |<ref>{{Citation |title=Gaan Ati Guwa Nah | date=10 July 2017 |url=https://www.youtube.com/watch?v=kZDCVEP-IAM |access-date=2023-08-19 |language=en}}</ref> |- |"নীলিম নীলিম মৰম" |অজয় ফুকন |অজয় ফুকন |একক |<ref>{{Citation |title=Nilim Nilim Morom | date=9 November 2018 |url=https://www.youtube.com/watch?v=FFJaxAtcR4U |access-date=2023-08-19 |language=en}}</ref> |- | rowspan="8" |২০১৮–১৯ ! scope=" row" rowsapn="1" |''ৰাজতিলক থিয়েটাৰ'' |মায়াৱী সন্তান |"অ' মায়া" |অজয় ফুকন |অভিজিত ভট্টাচাৰ্য, অজয় ফুকন |ৰাকেশ ৰিয়ান, চয়নিকা ভূঞা |<ref>{{Citation |title=O Maya | date=6 August 2018 |url=https://www.youtube.com/watch?v=Wa9NDbh5lvU |access-date=2023-08-18 |language=en}}</ref> |- ! scope="row"|''বৃন্দাবন থিয়েটাৰ'' |প্ৰিয়তমা |"প্ৰিয়তমা" |অজয় ফুকন |অভিজিত ভট্টাচাৰ্য, অজয় ফুকন |গায়ত্ৰী মহন্ত |<ref>{{Citation |title=Priyotoma |date=2018-12-03 |url=https://open.spotify.com/track/45MVivAdxmbEIwEmeuODka |language=en |access-date=2023-01-15}}</ref> |- ! scope="row"rowspan =2|''আৱাহন থিয়েটাৰ'' |rowspan =2|মাধুৰী মোৰ নাম |"মেঘালী মেঘালী" |অজয় ফুকন |অজয় ফুকন |গীতালি |<ref>{{Citation |title=Meghali Meghali | date=27 September 2018 |url=https://www.youtube.com/watch?v=BER8IciLens |access-date=2023-08-18 |language=en}}</ref> |- |"ক'ত মোৰ মা" |অজয় ফুকন (Original 100 Miles song) |অভিজিত ভট্টাচাৰ্য, অজয় ফুকন (Ref. by 100 Miles song) |পাপৰি গগৈ |<ref>{{Citation |title=Kot Mur Maa | date=13 July 2018 |url=https://www.youtube.com/watch?v=LjjjRlI21fE |access-date=2023-08-18 |language=en}}</ref> |- ! scope ="row" |''চিৰঞ্জীৱ থিয়েটাৰ'' |ৰাজকুমাৰীৰ বিয়া |"অ' দেউতা" |অজয় ফুকন |অভিজিত ভট্টাচাৰ্য |একক |<ref>{{Citation |title=O Deuta | date=July 2018 |url=https://www.youtube.com/watch?v=Zo6OyHqlVa0 |access-date=2023-08-18 |language=en}}</ref> |- ! ''হেঙুল থিয়েটাৰ'' |মহাবীৰ |"কি হ'ব এই জীৱন" |সিদ্ধাৰ্থ শৰ্মা |পৰীক্ষিত কলিতা |নৱনিতা শৰ্মা |<ref>{{Citation |title=Ki Hobo Ei Jibon | date=11 February 2020 |url=https://www.youtube.com/watch?v=YeMMqr9rTrE |access-date=2023-08-18 |language=en}}</ref> |- ! scope ="row" |''ইতিহাস থিয়েটাৰ'' |ডকাইতৰ তেজ |"হেল্ল' মাজনী" |অজয় ফুকন |অভিজিত ভট্টাচাৰ্য |একক |<ref>{{Citation |title=Hello Majoni | date=4 August 2018 |url=https://www.youtube.com/watch?v=9iWIpVIQVg8 |access-date=2023-08-18 |language=en}}</ref> |- ! ''থিয়েটাৰ ভাগ্যদেৱী'' |আজিৰ চাণক্য |"ৰ'দালী তুমি" |পলাশ গগৈ |ঋতুভ হাজৰিকা |ৰাজশ্ৰী কলিতা |<ref>{{Citation |title=Rodali Tumi | date=7 July 2019 |url=https://www.youtube.com/watch?v=CVbQvzA5i7k |access-date=2023-08-18 |language=en}}</ref> |- | rowspan="8" |২৯১৯–২০ ! scope="row"rowspan =2|''আৱাহন থিয়েটাৰ'' |rowspan =2|মেমচাহাৱ |"দেখিবলে' মই ধুনীয়া" |অজয় ফুকন |অভিজিত ভট্টাচাৰ্য |rowspan =2|একক |<ref>{{Citation |title=Dekhibole Moi Dhuniya | date=August 2019 |url=https://www.youtube.com/watch?v=2CqYw19S4rY |access-date=2023-08-18 |language=en}}</ref> |- |"যদিহে জীৱন নৈ পাৰতে" |অজয় ফুকন |অভিজিত ভট্টাচাৰ্য |<ref>{{Citation |title=Jodihe Jibon Noi Parote | date=26 October 2019 |url=https://www.youtube.com/watch?v=67QyOLKHyKE |access-date=2023-08-18 |language=en}}</ref> |- ! scope =" row" rowspan =2|''বৰদৈচিলা থিয়েটাৰ'' | মহিয়সী |"কইনা ঐ" |অজয় ফুকন |অভিজিত ভট্টাচাৰ্য |একক |<ref>{{Citation |title=Koina Oi | date=10 September 2019 |url=https://www.youtube.com/watch?v=VzwV-7zqLLA |access-date=2023-08-18 |language=en}}</ref> |- |মৰমৰ বান্ধৱী বিদায় দিয়া |"মৰমৰ বান্ধৱী বিদায় দিয়া" |অজয় ফুকন |অভিজিত ভট্টাচাৰ্য, অজয় ফুকন |পাৰৱিন হুছেইন |<ref>{{Citation |title=Moromor Bandhobi Bidai Diya | date=11 July 2019 |url=https://www.youtube.com/watch?v=8fdD9kb_U4A |access-date=2023-08-18 |language=en}}</ref> |- ! scope ="row'|''থিয়েটাৰ সূৰ্য'' |ইমান মৰম কিয় লাগে |"ইমান মৰম কিয় লাগে" |অজয় ফুকন |অভিজিত ভট্টাচাৰ্য |পাপৰি গগৈ |<ref>{{Citation |title=Iman Morom Kio Lage | date=5 July 2019 |url=https://www.youtube.com/watch?v=Qf6boRy3UX4 |access-date=2023-08-18 |language=en}}</ref> |- ! rowspan="2" scope=" row" |''কহিনুৰ থিয়েটাৰ'' |বৰষা যেতিয়া নামে |"বৰষা যেতিয়া নামে" |পৰাণ বৰকটকী |ৰাজদ্বীপ |একক | <ref>{{Citation |title=Boroxa Jetiya Name | date=14 August 2019 |url=https://www.youtube.com/watch?v=x_BJ7a_CE4o |access-date=2023-08-18 |language=en}}</ref> |- |মোৰ তেজত তোমাৰে নাম |"মোৰ তেজত তোমাৰে নাম" |অজয় ফুকন |অজয় ফুকন |একক |<ref>{{Citation |title=Mur Tezot Tumare Naam | date=23 April 2020 |url=https://www.youtube.com/watch?v=4khedBXGMXg |access-date=2023-08-18 |language=en}}</ref> |- ! scope="row" |''হেঙুল থিয়েটাৰ'' |বাহাদুৰ |"বাহাদুৰ" |অৰূপজ্যোতি বৰুৱা |ৰাজদ্বীপ |একক |<ref>{{Citation |title=Bahadur | date=19 July 2019 |url=https://www.youtube.com/watch?v=REcetlsCUbA |access-date=2023-08-18 |language=en}}</ref> |- | rowspan="2" |২০২১-২২ ! ''উদয়ণ থিয়েটাৰ'' |সীতাৰ অগ্নিপৰীক্ষা |"সাতোবৰণীয়া" |জেকিব |নেকিব |ৰূপালী কাশ্যপ |<ref>{{Citation |title=Satoboroniya | date=7 November 2020 |url=https://www.youtube.com/watch?v=SQiQAA5mfPs |access-date=2023-08-18 |language=en}}</ref> |- ! ''আৱাহন থিয়েটাৰ'' |জয়মতী |"জয়া নাই" |অজয় ফুকন |অভিজিত ভট্টাচাৰ্য |একক |<ref>{{Citation |title=Joya Nai | date=30 August 2021 |url=https://www.youtube.com/watch?v=Eklmw80BQVI |access-date=2023-08-18 |language=en}}</ref> |- | rowspan="2" |২০২২-২৩ ! ''বৃন্দাবন থিয়েটাৰ'' |ৰাজকন্যা |"বৰষুণ" |জয়ন্ত কাকতি |শশাংক সমীৰ |একক |<ref>{{Citation |title=Boroxun | date=5 August 2022 |url=https://www.youtube.com/watch?v=QomqmtfLycM |access-date=2023-08-18 |language=en}}</ref> |- ! ''ইতিহাস থিয়েটাৰ'' |মৰম বিচাৰি যাওঁ ব'লা |"মৰম বিচাৰি যাওঁ ব'লা" |অজয় ফুকন |অজয় ফুকন, অভিজিত ভট্টাচাৰ্য |পাপৰি গগৈ |<ref>{{Citation |title=Morom Bisari Jau Bola | date=10 August 2022 |url=https://www.youtube.com/watch?v=Qx-6zg-QnC4 |access-date=2023-08-18 |language=en}}</ref> |- |} ==[[অসমৰ দূৰদৰ্শন কেন্দ্ৰসমূহৰ তালিকা|অসমীয়া টেলিভিছনৰ]] গীত== {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! বৰ্ষ ! scope="col" | ধাৰাবাহিক/শ্ব' ! scope="col" | গান ! scope="col" | সুৰকাৰ ! scope="col" | লেখক ! scope="col" | সহশিল্পী ! scope="col" | তথ্যসূত্ৰ |- |২০১১ ! ''অনুৰাধা'' | "অনুৰাধা" | জুবিন গাৰ্গ |জুবিন গাৰ্গ | টিনা শৰ্মা |<ref>{{Citation |title=Anuradha | date=9 January 2019 |url=https://www.youtube.com/watch?v=aWWE4WbAO2g |access-date=2023-08-19 |language=en}}</ref> |- |২০১২ ! ''মেঘৰঞ্জনী'' |"মেঘৰঞ্জনী" |পৰীক্ষিত কলিতা |পৰীক্ষিত কলিতা |একক |<ref>{{Citation |title=Meghranjani | date=28 April 2012 |url=https://www.youtube.com/watch?v=gI4st3TU2LE |access-date=2023-08-19 |language=en}}</ref> |- |২০২২ ! ''হৃদয়ৰ গান'' |"হৃদয়ৰ গান" |দীক্ষু শৰ্মা |বিজিয়েতা পাটগিৰি |একক | |- |} ==অসমীয়া একক গীত== {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" | বৰ্ষ ! scope="col" | গান ! scope="col" | সুৰকাৰ ! scope="col" | লেখক ! scope="col" | সহশিল্পী ! scope="col" | টোকা/তথ্যসূত্ৰ. |- ! colspan="6" |একক পপ গীতসমূহ |- ! rowspan="2" |২০২১ |"মা" | colspan="2" |জয়ন্ত কাকতি | rowspan |একক |<ref>{{Citation |title=Maa | date=27 October 2021 |url=https://www.youtube.com/watch?v=ZCsJL0JvXjg |access-date=2021-10-27 |language=en}}</ref> |- |"ৰুণজুন" | colspan="2" |Kritiman Red |কাশ্মীৰী ডেকা |<ref>{{Citation |title=Runjun | date=13 December 2021 |url=https://www.youtube.com/watch?v=c-R7t5SmyuM |access-date=2023-12-14 |language=en}}</ref> |- ! rowspan="14" |২০২২ |"লৈ যা" | colspan="2" |দেৱেশ ৰয় |ডোৰোথি বৰদলৈ |<ref>{{Citation |title=Loi Ja | date=21 December 2021 |url=https://www.youtube.com/watch?v=7KyIkk7zZvs |access-date=2023-12-14 |language=en}}</ref> |- |"তোক চাই থাকিলে" | colspan="2" |ড° লোহিত ৰোহিত |একক |<ref>{{Citation |title=Tuk Sai Thakile | date=16 July 2022 |url=https://www.youtube.com/watch?v=9oBGnyKIZmE |access-date=2023-12-14 |language=en}}</ref> |- |"এমুঠি আবিৰ" |জয়ন্ত কাকতি |শশাংক সমীৰ |ঋতুৰাণী মৌচুমী |<ref>{{Citation |title=Emuthi Aabir | date=4 February 2022 |url=https://www.youtube.com/watch?v=khIIuIDK6bU |access-date=2023-12-14 |language=en}}</ref> |- |"Saati" | colspan="2" |ৰাহুল গৌতম শৰ্মা |জুবলী বৰুৱা |<ref>{{Citation |title=Saati | date=15 March 2022 |url=https://www.youtube.com/watch?v=blC7CCTYicY |access-date=2023-12-14 |language=en}}</ref> |- |"মোৰ বসন্ত" |মৃণ্ময় শৰ্মা আৰু অশ্বিন শৰ্মা |কুকিল প্ৰতিম |একক | |- |"এবাৰ যদি কোৱা" | colspan="2" |ইক্ৰাম এইছ জুৱেল |শতাব্দী বৰা | |- |"ৰ'দে বৰষুণে" |প্ৰসেনজিৎ লাহন |ধ্ৰুৱজ্যোতি ৰাজখোৱা |ড° অঞ্জলি চুতীয়া শইকীয়া | |- |"কঠিয়াডোৰা" |অভি শইকীয়া |প্ৰশান্ত দাস |একক | |- |"ইতিহাসো উচুপি ৰ'য়" | colspan="2" |ৰূপম ৰাজ পাঠক |একক | |- |"কাজলি" | colspan="2" |ৰেকিবুল |একক | |- |"দাদা" | colspan="2" |কুমাৰেশ কৌশিক |নিৰ্ভিতা বৰা | |- |"প্ৰেম লিপিৰ আখৰ" |সুমন কাশ্যপ, শিৱনন্দা বৰুৱা |বিকাশ বৰা |মানসী দেৱী | |- |"আছোঁনে কুশলে" |সুমিত গগৈ, বিজয় শংকৰ |সুমিত গগৈ |প্ৰিয়ংকা ভৰালী | |- |"বৰষাৰে চেঁচা টোপাল" |Kritiman Red |চয়নিকা নাথ আৰু অৰিন্দম দাস |ৰিমজিম কলিতা | |- ! rowspan="6" |২০২৩ |"বালিমাহি" |বজ্ৰপাত মিউজিক |মৈত্ৰিয়ী পাটৰ |একক |<ref>{{Citation |title=Balimahi | date=21 January 2023 |url=https://www.youtube.com/watch?v=Dqd08xpuv4s |access-date=2023-12-14 |language=en}}</ref> |- |"জান বুলি নেমাতিবা" | colspan="2" |কেশৱ নাৰায়ণ |দিব্য দাস |<ref>{{Citation |title=Jaan Buli Nematiba | date=11 February 2023 |url=https://www.youtube.com/watch?v=F9vu2-9vVKQ |access-date=2023-12-14 |language=en}}</ref> |- |"লাহি লাহি" |শিৱব্ৰত শৰ্মা |জুবিন গাৰ্গ |ড° অদিতি দাস |<ref>{{Citation |title=Lahi Lahi | date=14 February 2023 |url=https://www.youtube.com/watch?v=h-qmEO99FZU |access-date=2023-12-14 |language=en}}</ref> |- |জয় ভোলে | colspan="2" |স্বৰূপ কাকতি |একক |<ref>{{Citation |title=Jai Bhole | date=15 February 2023 |url=https://www.youtube.com/watch?v=AqqjEgHg2gc |access-date=2023-12-14 |language=en}}</ref> |- |বিহগী কবিতা |জুবিন গাৰ্গ |গৰিমা শইকীয়া গাৰ্গ |একক |<ref>{{Citation |title=Bihogi Kobita | date=2 May 2023 |url=https://www.youtube.com/watch?v=OKZsuMvaht8 |access-date=2023-12-14 |language=en}}</ref> |- |নিশিগন্ধা |Aarxslan |ৰাজীৱ ভূঞা |সান্নিধ্য ভূঞা |<ref>{{Citation |title=Nishigandha |url=https://baahi.xomoy.com/song/Nishigandha/18767/0 |access-date=2023-12-14 |archivedate=2023-10-06 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231006153421/https://baahi.xomoy.com/song/Nishigandha/18767/0 }}</ref> |- ! ২০২৪ |"টোপা টোপে" |অতনু গৌতম |শশাংক সমীৰ |একক | |- ! ২০২৫ |"অচিনাকি কোন তুমি" |প্ৰদ্যুৎ বৰুৱা |প্ৰদ্যুৎ বৰুৱা |একক | |- ! colspan="6" |একক বিহু গীতসমূহ |- ! ২০০৩ |"মৰম দিলোঁ চিঠি দিলোঁ" |বিমান বৰুৱা |বিমান বৰুৱা |ভিটালী দাস | |- ! ২০২২ |"বিহুৰে বলিয়া" |অভিনৱ বৰা |Traditional Folk |নিষ্ঠা প্ৰিয়া |<ref>{{Citation |title=Bihure Boliya |date=2022-11-29 |url=https://open.spotify.com/track/5fxyuA7VpBYnr6BiqDWKCT |language=en |access-date=2023-02-18}}</ref> |- ! ২০২৩ |"টুলুং ভুটুং নাও" |স্বৰূপ কাকতি |স্বৰূপ কাকতি |কৃষ্ণা দেৱী |<ref>{{Citation |title=Tulung Vutung Naau |date=2023-02-13 |url=https://open.spotify.com/album/6Rx6Iz6CL6kj6Q4iVp2641 |language=en |access-date=2023-02-18}}</ref> |- |} ==অসমীয়া অন্যান্য গীত== ===বৰগীত=== {{Div col|3}} *আগোমাই *উদ্ধৱ চলহু গোকুল লাই *গোপালে কি গতি কৈলে *তেজৰে কমলাপতি ([[শংকৰদেৱ]]) *পৰভাতে শ্যামকানু *পাৱে পৰি হৰি ([[শংকৰদেৱ]]) *শুন শুন ৰে সুৰ ([[শংকৰদেৱ]]) {{Div col end}} ===লোকগীত=== লোকগীতৰ এলবামসমূহ: *লোকগীত, Vol-1, এন কে প্ৰডাকচন *লোকগীত, Vol-2, এন কে প্ৰডাকচন *লোকগীত, Vol-3, এন কে প্ৰডাকচন *লোকগীত, Vol-4, এন কে প্ৰডাকচন *লোকগীত, Vol-5, এন কে প্ৰডাকচন ===ভক্তিমূলক গীত=== ভক্তিমূলক গীতৰ এলবামসমূহ: *জুবিনৰ দিহানাম, খণ্ড ১ ===বিহুগীত=== বিহুগীতৰ এলবামসমূহ: {{Div col|2}} *অঞ্জনা ২০০৫ *অঞ্জনা ২০০৬ *জানমণি ২০১০ *পকা ধানে ৰিঙিয়ায় {{Div col end}} ==[[কোচ ৰাজবংশী ভাষা|ৰাজবংশী]] গীত== [[কোচ ৰাজবংশী ভাষা|কোচ-ৰাজবংশী]]/[[কামতাপুৰী ভাষা|কামতাপুৰী]]/[[গোৱালপৰীয়া উপভাষা|গোৱালপাৰীয়া]] গান: ===লোকগীত=== {{Div col|2}} * আগা নাওয়ে ডুবু ডুবু * ও জীবন ৰে * ও বৈদেশীয়া প্ৰাণ বন্ধুয়া ৰে * ভাল কৰিয়া * মন মোৰ ৰসনা * সোণাৰ বৰণ পাখি * সোণাৰ বৰণ কন্যা {{Div col end}} ===আধুনিক গীত=== {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" | গান ! scope="col" | শিল্পী |- | অৰে বন্ধু | [[জুবিন গাৰ্গ]] |- | আৰে অ' বন্ধু | জুবিন গাৰ্গ, জয়মতী ৰায় |- | কান্দে কানাই | জুবিন গাৰ্গ |- | নামানেকে | জুবিন গাৰ্গ |- | পিতলেৰ কলস | জুবিন গাৰ্গ, বিলকিছ |- | মন দিলুং যাক | জুবিন গাৰ্গ |- | লেখা পঢ়া শিকিলুং | জুবিন গাৰ্গ |- | শালি চাবি বিহানে | জুবিন গাৰ্গ |- |} ==[[হাজং ভাষা|হাজং]] গীত== * ও আপি সূতা নাকাতা * ও সুন্দৰ গাভুৰ ==চাহ-বাগানীয়া গীত== এলবামসমূহ: {{Div col|3}} *চল চম্পা চল *দিলৰুবা *লেয়লা {{Div col end}} ==[[বাংলা]] চলচ্চিত্ৰৰ গীত== {| class="wikitable plainrowheaders" style="width:100%; textcolor:#000" |- ! scope="col" style="width:1%; "|''বৰ্ষ'' ! scope="col" style="width:23%; "|চলচ্চিত্ৰ ! scope="col" style="width:21%; "|গান ! scope="col" style="width:18%; "|সুৰকাৰ ! scope="col" style="width:18%; "|লেখক ! সহশিল্পী ! scope="col" style="width:1%; " |তথ্যসূত্ৰ |- | rowspan="2" |'''২০০৩''' ! rowspan="2" | ''মন (Dubbed)'' | "মন পাখি হয়ে" | rowspan="2" | মানস হাজৰিকা আৰু দিলীপ নাথ | rowspan="2" |গৌতম কুমাৰ চক্ৰৱৰ্তী |[[কুইন হাজৰিকা]] |<ref>{{Citation |title=Mon Pakhi Hoye Ure Jabe {{!}} Mon {{!}} Bengali Movie Song {{!}} Zubeen Garg | date=12 April 2013 |url=https://www.youtube.com/watch?v=y37ZV0i8TPI |language=en |access-date=2023-01-10}}</ref> |- |"ও মন বলাকা" |একক |<ref>{{Citation |title=O Mon Balaka Aaj Kothay Harale {{!}} Mon {{!}} Bengali Movie Song {{!}} Zubeen Garg | date=6 October 2019 |url=https://www.youtube.com/watch?v=LaMYoWAtKtM |language=en |access-date=2023-01-10}}</ref> |- | rowspan="9" |'''২০০৪''' ! rowspan="8" |''শুধু তুমি'' |"একটু ছুয়াঁ লাগে" | rowspan="8" | [[জুবিন গাৰ্গ]] | rowspan="8" |সুমিত আচাৰ্য, [[ৰবীন্দ্ৰনাথ ঠাকুৰ]] | rowspan="2" |একক | rowspan="8" | <ref>{{cite web |title=Shudhu Tumi songs info|date=January 2004 |url=https://www.jiosaavn.com/album/shudhu-tumi/lEUdwOaxDZU_|publisher=JioSaavn|access-date=12 February 2025}}</ref> |- |"ভেজা ভেজা স্মৃতিৰ পাথৰ" |- |"পিৰিতি কাঁঠালেৰ আঁঠা" |[[জয় বৰুৱা]], শ্বাস্বতী ফুকন |- |"সুৰে সুৰে গান হলো" | rowspan="2" |[[Shaan (singer)|ছান]], শ্বাস্বতী ফুকন |- |"এ চোঁখেৰ কাছেতে" |- |"গুণ গুণ গুণ গুঞ্জৰে, অন্তৰে" |[[শ্ৰেয়া ঘোষাল]] |- |"একটু ছুয়াঁ লাগে" |বাবুল সুপ্ৰিয়, [[শ্ৰেয়া ঘোষাল]] |- |"সাজবে এবাৰ কনেৰ সাজে" |[[উদিত নাৰায়ণ]], পামেলা জৈন |- ! ''প্ৰেমী'' |"ও বন্ধু ৰে (তোৰ খুশীতে)" | [[জিৎ গাংগুলী]] | গৌতম সুস্মিত |একক |<ref>{{cite web |title=O Bondhu Re song info|date=July 2005 |url=https://www.jiosaavn.com/song/o-bondhu-re/HFA8fxleTmU|publisher=JioSaavn|access-date=12 February 2025}}</ref> |- | rowspan="6" |'''২০০৮''' ! ''গোলমাল'' | "আকাশে বাতাসে" | অশোক ভাদ্ৰা | |একক |<ref>{{cite web|title=Akashe Batashe song info|url=http://www.gomolo.com/golmaal-song-aakashe-batase-khushir-galpo/20985/24742|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015|archivedate=4 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304120516/http://www.gomolo.com/golmaal-song-aakashe-batase-khushir-galpo/20985/24742|deadurl=yes}}</ref> |- ! ''চিৰদিনি তুমি যে আমাৰ'' | "পিয়া ৰে পিয়া ৰে" |[[জিৎ গাংগুলী]] |প্ৰিয় চট্টোপাধ্যায় |একক |<ref>{{cite web|title=Piya Re Piya Re song info|url=http://mio.to/album/Chirodini+Tumi+Je+Amar+%282008%29|archive-url=https://web.archive.org/web/20141001055035/http://mio.to/album/Chirodini+Tumi+Je+Amar+%282008%29|url-status=dead|archive-date=1 October 2014|publisher=MusicIndiaOnline|access-date=23 August 2015|archivedate=1 October 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141001055035/http://mio.to/album/Chirodini+Tumi+Je+Amar+%282008%29|deadurl=yes}}</ref> |- ! ''হেল্ল' কলকাতা'' | "আলো আৰ আধাৰেৰ" | অভিজিত বোস | |একক | |- ! ''লাভ ষ্টৰী'' | "মন যেতে চায়" | জলী মুখাৰ্জী | সৰেন দত্ত |জেনিভা ৰয় | |- ! rowspan="2" |''মন মানে না'' | "মন মানে না" | rowspan="2" |[[জিৎ গাংগুলী]] |rowspan="2" |প্ৰিয় চট্টোপাধ্যায় |জুন বেনাৰ্জী |<ref>{{cite web|title=Mon Mane Na song info|url=http://mio.to/album/Mon+Maane+Naa+%282008%29|archive-url=https://web.archive.org/web/20141014100806/http://mio.to/album/Mon+Maane+Naa+%282008%29|url-status=dead|archive-date=14 October 2014|publisher=MusicIndiaOnline|access-date=23 August 2015|archivedate=14 October 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141014100806/http://mio.to/album/Mon+Maane+Naa+%282008%29|deadurl=yes}}</ref> |- |"শুভ মঙ্গলম" |একক |<ref>{{cite web|title=Subho Mangalam song info|url=http://mio.to/album/Mon+Maane+Naa+%282008%29|archive-url=https://web.archive.org/web/20141014100806/http://mio.to/album/Mon+Maane+Naa+%282008%29|url-status=dead|archive-date=14 October 2014|publisher=MusicIndiaOnline|access-date=23 August 2015|archivedate=14 October 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141014100806/http://mio.to/album/Mon+Maane+Naa+%282008%29|deadurl=yes}}</ref> |- | rowspan="15" | '''২০০৯''' ! scope"row" |''[[পৰাণ যায় জ্বলিয়া ৰে]]'' | আমি তোমাৰি থাকবো |[[জিৎ গাংগুলী]] |প্ৰিয় চট্টোপাধ্যায় | | |- ! ''চাওয়া পাওয়া'' | "বন্ধু আজ থেকে" | অশোক ভাদ্ৰা | |[[অভিজিৎ ভট্টাচাৰ্য]] | |- ! rowspan="3" |''ফ্ৰেইণ্ড'' | "তোমাৰ ছবি" | rowspan="3" |আকাশ | rowspan="3" | | | |- |"তোমায় ভেবে" | | |- |"দেশী মূৰ্গী" | | |- ! ''প্ৰেম আমাৰ'' | "বোঝেনা সে বোঝেনা" | জিৎ গাংগুলী | গৌতম সুস্মিত |একক |<ref>{{cite web|title=Bojhena Se Bojhena song info|url=http://www.gomolo.com/prem-amar-song-bojhe-na-se-bojhe-na/22028/24481|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015|archivedate=4 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304115837/http://www.gomolo.com/prem-amar-song-bojhe-na-se-bojhe-na/22028/24481|deadurl=yes}}</ref> |- ! ''ক্ৰোধ'' | "ভুলে থাকা ছিলো ভালো" | বাবুল বোস | |একক |<ref>{{cite web|title=Bhule Thaka Chilo song info|url=http://www.gomolo.com/krodh-song-bhule-thaka-chhilo-bhalo/22102/24509|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015}}{{Dead link|date=September 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- ! rowspan="2" |''কেনো কিছু কথা বলো না'' |"ডুবাই ডুবা" | rowspan="2"|জিৎ গাংগুলী | |পামেলা জৈন |<ref>{{cite web|title=Dooba Dooba song info|url=http://www.gomolo.com/keno-kichhu-kotha-bolo-naa-song-dooba-dooba/21808/24410|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015}}{{Dead link|date=September 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- |"মৌলা ৰে মৌলা" | |একক |<ref>{{cite web|title=Maula Re Maula song info|url=http://www.gomolo.com/keno-kichhu-kotha-bolo-naa-song-maula-re-maula/21808/24411|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015|archivedate=4 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304224633/http://www.gomolo.com/keno-kichhu-kotha-bolo-naa-song-maula-re-maula/21808/24411|deadurl=yes}}</ref> |- ! rowspan="3" |''দুজনে '' |"কাৰ চোখে" | rowspan="3" |জিৎ গাংগুলী | | rowspan="2" |মনালি ঠাকুৰ |<ref>{{cite web|title=Kar Chokhe song info|url=http://www.gomolo.com/dujone-song-karo-chokhe-chokh-rekhe/21964/24449|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015|archivedate=4 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304211005/http://www.gomolo.com/dujone-song-karo-chokhe-chokh-rekhe/21964/24449|deadurl=yes}}</ref> |- |"বধুয়া" | |<ref>{{cite web|title=Badhua song info|url=http://www.gomolo.com/dujone-song-badhua/21964/24446|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015}}{{Dead link|date=September 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- |"বধুয়া (Sad)" | | একক |<ref>{{cite web|title=Badhua (Sad) song info|url=http://www.gomolo.com/dujone-song-badhua-sad/21964/24447|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015|archivedate=4 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304210404/http://www.gomolo.com/dujone-song-badhua-sad/21964/24447|deadurl=yes}}</ref> |- ! rowspan="2" |''বলো না তুমি আমাৰ'' | "বলো না তুমি আমাৰ" (Reprise) | rowspan="2" |জিৎ গাংগুলী |গৌতম সুস্মিত |মনালি ঠাকুৰ |<ref>{{cite web|title=Bolo Na Tumi Amar song info|url=http://www.gomolo.com/bolo-na-tumi-aamar-song-bolo-na-tumi-aamar-title-song/22062/23480|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015|archivedate=7 March 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180307103835/http://www.gomolo.com/bolo-na-tumi-aamar-song-bolo-na-tumi-aamar-title-song/22062/23480|deadurl=yes}}</ref> |- |"আয়না মন ভাঙা" | প্ৰিয় চট্টোপাধ্যায় |একক |<ref>{{cite web|title=Aaina song info|url=http://www.gomolo.com/bolo-na-tumi-aamar-song-aaina-emon-bhanga-aaina/22062/23479|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015|archivedate=4 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304130047/http://www.gomolo.com/bolo-na-tumi-aamar-song-aaina-emon-bhanga-aaina/22062/23479|deadurl=yes}}</ref> |- ! ''আমাৰ সঙ্গে'' | "যে প্ৰেমেতে" | বাবুল বোস | গৌতম সুস্মিত |একক |<ref>{{cite web|title=Je Premete song info|url=http://www.gomolo.com/amar-sangee-song-je-preme-swapno-dekhe-mon/21824/24473|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015|archivedate=24 August 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170824072902/http://www.gomolo.com/amar-sangee-song-je-preme-swapno-dekhe-mon/21824/24473|deadurl=yes}}</ref> |- | rowspan="20" |'''২০১০''' ! rowspan="2" | ''মন যে কৰে উড়ু উড়ু'' |"না জানে মন" | rowspan="2" |জিৎ গাংগুলী | |rowspan="2" | একক |<ref>{{cite web|title=Na jene Mon song info|url=http://www.gomolo.com/mon-je-kore-uru-uru-song-na-jane-mon/39894/23407|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015|archivedate=29 July 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180729233529/http://www.gomolo.com/mon-je-kore-uru-uru-song-na-jane-mon/39894/23407|deadurl=yes}}</ref> |- |"তোৰ পিৰিতে" | |<ref>{{cite web|title=Tor Pirite song info|url=http://www.gomolo.com/mon-je-kore-uru-uru-song-tor-peerite/39894/23405|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015|archivedate=29 July 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180729233534/http://www.gomolo.com/mon-je-kore-uru-uru-song-tor-peerite/39894/23405|deadurl=yes}}</ref> |- ! ''লাভ চাৰ্কাছ'' | "লাভ চাৰ্কাছ" | অশোক ভাদ্ৰা | | |<ref>{{cite web|title=Love Circus song info|url=http://www.gomolo.com/love-circus-song-love-circus-love-circus/22091/24311|publisher=Gomolo|access-date=23 August 2015}}{{Dead link|date=September 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- ! rowspan="5" |''মন নিয়ে'' | "শীৰ্ষক গীত" | rowspan="5" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | | |<ref>{{cite web|title=Mon Niye (Title song) song info|url=http://www.gomolo.com/mon-niye-song-mon-niye-title-song/22092/23361|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015}}{{Dead link|date=September 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- |"কি যে হলো" | | |<ref>{{cite web|title=Ki Je Holo song info|url=http://www.gomolo.com/mon-niye-song-ki-je-holo/22092/23362|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015|archivedate=4 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304131418/http://www.gomolo.com/mon-niye-song-ki-je-holo/22092/23362|deadurl=yes}}</ref> |- |"চেনা চেনা" | |অনিন্দিতা পাল |<ref>{{cite web|title=Chena Chena song info|url=http://www.gomolo.com/mon-niye-song-chena-chena/22092/23363|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015|archivedate=4 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304210343/http://www.gomolo.com/mon-niye-song-chena-chena/22092/23363|deadurl=yes}}</ref> |- |"জোনাকী মন" | |অনিন্দিতা পাল, সোহম চক্ৰৱৰ্তী |<ref>{{cite web|title=Jonaki Mon song info|url=http://www.gomolo.com/mon-niye-song-jonaki-mon/22092/23364|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015|archivedate=7 April 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150407153434/http://www.gomolo.com/mon-niye-song-jonaki-mon/22092/23364|deadurl=yes}}</ref> |- |"তোমাৰি চোখে" | |ছান, পৃথা মজুমদাৰ |<ref>{{cite web|title=Tomari Chokhe song info|url=http://www.gomolo.com/mon-niye-song-tomari-chokhe/22092/23365|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015|archivedate=16 October 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131016224954/http://www.gomolo.com/mon-niye-song-tomari-chokhe/22092/23365|deadurl=yes}}</ref> |- ! rowspan="3" |''মন আমাৰ শুধু তোমাৰ'' |"ভো কাট্টা" | rowspan="3" | শুভায়ু | rowspan="3" | |একক |<ref>{{cite web|title=Bho Katta song info|url=http://www.gomolo.com/mon-aamar-shudhu-tomar-song-bho-katta/22104/24316|publisher=Gomolo|access-date=23 August 2015}}{{Dead link|date=September 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- |"জানি আমি কিছু" | |<ref>{{cite web|title=Janina Ami Kichu song info|url=http://www.gomolo.com/mon-aamar-shudhu-tomar-song-jani-na-ami-kichhu/22104/24317|publisher=Gomolo|access-date=23 August 2015|archivedate=4 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304195234/http://www.gomolo.com/mon-aamar-shudhu-tomar-song-jani-na-ami-kichhu/22104/24317|deadurl=yes}}</ref> |- |"লাগে না লাগে না মন" | |<ref>{{cite web|title=Lage Na Lage Na Mon song info|url=http://www.gomolo.com/mon-aamar-shudhu-tomar-song-lage-na-lage-na/22104/24318|publisher=Gomolo|access-date=23 August 2015|archivedate=4 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304121036/http://www.gomolo.com/mon-aamar-shudhu-tomar-song-lage-na-lage-na/22104/24318|deadurl=yes}}</ref> |- ! rowspan="7" |''কাছে আসো তুমি'' |"চোখে চোখে" | rowspan="7" | [[জুবিন গাৰ্গ]] | |[[অনিন্দিতা পাল]] |<ref>{{cite web |title= Chokhe Chokhe song info|url=http://gaana.com/song/chokhe-chokhe|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- |"এই ৰঙ্গীন" | |জুন বেনাৰ্জী |<ref>{{cite web |title=Ei Rangeen song info|url=http://gaana.com/song/ei-rangin|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- |"চুপি চুপি" | |ছান, জুবলী |<ref>{{cite web |title=Chupi Chupi song info|url=http://gaana.com/song/chupi-chupi|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- |"কাছে এসো তুমি" | |একক |<ref>{{cite web |title=Kachhe Acho Tumi song info|url=http://gaana.com/song/kachhe-aachho-original|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- |"প্ৰেম আগুন" | |ছান, জুন বেনাৰ্জী |<ref>{{cite web|title=Prem Agune song info|url=http://www.gomolo.com/kachhe-achho-tumi-song-prem-aagune/38966/23564|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015|archivedate=22 February 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180222031543/http://www.gomolo.com/kachhe-achho-tumi-song-prem-aagune/38966/23564|deadurl=yes}}</ref> |- |"কেনো যে" | |[[কুমাৰ চানু]] |<ref>{{cite web |title=Keno Je song info |date=January 2010 |url=https://www.jiosaavn.com/song/keno-je/ITdZVyVBQQM|publisher=JioSaavn|access-date=12 Feb 2025}}</ref> |- |"কাছে আসো (ৰিমিক্স)" | | একক |<ref>{{cite web |title=Kachhe Achho-Remix song info |date=January 2010 |url=https://www.jiosaavn.com/song/kachhe-aachho-remix/ByENVTNgeWQ|publisher=JioSaavn|access-date=12 Feb 2025}}</ref> |- ! ''জোৰ যাৰ মুলুক তাৰ'' | "বন্ধু তিন দিন" | অশোক ৰাজ | |একক |<ref>{{cite web|title=Bondhu Tin Din song info|url=http://www.gomolo.com/jor-jar-muluk-tar-song-bondhu-tindin/22063/23223|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015|archivedate=4 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304194859/http://www.gomolo.com/jor-jar-muluk-tar-song-bondhu-tindin/22063/23223|deadurl=yes}}</ref> |- ! ''হেংঅ'ভাৰ'' |"মেইড ইন ইণ্ডিয়া" | বাপ্পী লাহড়ী | |[[সুনিধি চৌহান]] |<ref>{{cite web|title=Made in India song info|url=http://www.gomolo.com/lattoo-song-bhabnar-tuli-diye/44174/29526|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015|archivedate=28 May 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160528162151/http://www.gomolo.com/lattoo-song-bhabnar-tuli-diye/44174/29526|deadurl=yes}}</ref> |- | rowspan="14" |'''২০১১''' ! ''১০০% লাভ'' | "এক মুঠো স্বপ্ন (Sad)" | জিৎ গাংগুলী | |একক |<ref>{{cite web|title=Ek Mutho Swapno song info|url=http://www.gomolo.com/100-love-song-ek-mutho-swapno/43777/24896|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015|archivedate=4 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304120401/http://www.gomolo.com/100-love-song-ek-mutho-swapno/43777/24896|deadurl=yes}}</ref> |- ! rowspan="2" |''খোকাবাবু'' | "তোৰে নিয়ে যাই" |rowspan="2" | ঋষি চন্দা | rowspan="2" | গৌতম সুস্মিত |মহালক্ষ্মী আয়াৰ |<ref>{{cite web|title=Tore Niye Jai song info|url=http://www.gomolo.com/khokababu-song-tore-niye-jai/42053/25085|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015|archivedate=4 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304121325/http://www.gomolo.com/khokababu-song-tore-niye-jai/42053/25085|deadurl=yes}}</ref> |- |"ছোনিয়ে তু জানিয়ে তু" |জুন বেনাৰ্জী |<ref>{{cite web|title=Soniye Tu Janiye Tu song info|url=http://www.gomolo.com/khokababu-song-soniye-tu-janiye-tu/42053/25088|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015|archivedate=4 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304200203/http://www.gomolo.com/khokababu-song-soniye-tu-janiye-tu/42053/25088|deadurl=yes}}</ref> |- ! ''বাজ'' | "দু চোখে" | দেৱজিৎ | |একক | |- ! ''ভালো মেয়ে মন্দ মেয়ে'' | "ভালোবাসা" | "ভালোবাসা" |অশোক ভাদ্ৰা | |একক | |- ! ''বেষ্ট ফ্ৰেইণ্ড'' |"ভুল বোঝাতেই এই জীবনেৰ" | অশোক ভাদ্ৰা | |একক | |- ! ''পাগলু'' | "প্ৰেম কি বুঝিনি" |জিৎ গাংগুলী | প্ৰসেনজিৎ মুখাৰ্জী |আকৃতি কক্কৰ |<ref>{{cite web|title=Prem Ki Bujhini song info|url=http://www.gomolo.com/paglu-song-prem-ki-bujhini/41111/23417|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015}}{{Dead link|date=September 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- ! ''ওগো বিদেশীনি'' |"দু চোখেৰ অই নীল আকাশে" | অশোক ভাদ্ৰা | |একক |<ref>{{cite web |title=Du Chokher Oi Neel Aakashe song info |date=6 May 2011 |url=https://www.jiosaavn.com/song/duchokher-oi-neel-akashe/XT8gBB9of10|publisher=JioSaavn|access-date=12 February 2025}}</ref> |- ! ''লাভ মি'' | "ফিৰবেনা ফিৰবেনা এই মন" | | |একক | |- ! ''ছুপাৰষ্টাৰ – এ লাভ ষ্টৰী '' |"কেউ জানে না" |অশোক ৰাজ | |অন্বেষা |<ref>{{cite web|title=Keu Jane Na song info|url=http://mio.to/album/Superstar+-+A+Love+Story+%282011%29|archive-url=https://web.archive.org/web/20160305132410/http://mio.to/album/Superstar+-+A+Love+Story+(2011)|url-status=dead|archive-date=5 March 2016|publisher=MusicIndiaOnline|access-date=23 August 2015|archivedate=5 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305132410/http://mio.to/album/Superstar+-+A+Love+Story+(2011)|deadurl=yes}}</ref> |- ! ''ঊনিশ কুড়ি গল্প'' | "স্বপ্ন ভাঙা" | অৰূপ প্ৰণয় | |একক |<ref>{{cite web|title=Swapno Bhanga song info|url=http://www.gomolo.com/unish-kurir-galpo-song-swapno-bhanga-ei-andhakare/40877/23293|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015|archivedate=4 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304120216/http://www.gomolo.com/unish-kurir-galpo-song-swapno-bhanga-ei-andhakare/40877/23293|deadurl=yes}}</ref> |- ! ''ৰোমিঅ''' | "মন তোকে দিলাম" | জিৎ গাংগুলী | প্ৰিয় চট্টোপাধ্যায় |একক |<ref>{{cite web|title=Mon Toke Dilam Song info|url=http://mio.to/album/Romeo+%282011%29|archive-url=https://web.archive.org/web/20141014132057/http://mio.to/album/Romeo+%282011%29|url-status=dead|archive-date=14 October 2014|publisher=MusicIndiaOnline|access-date=23 August 2015|archivedate=14 October 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141014132057/http://mio.to/album/Romeo+%282011%29|deadurl=yes}}</ref> |- ! rowspan="2" |''প্ৰিয়া তুমি'' |"মাহিয়া (পুৰুষ)" | rowspan="2" |অশোক ভাদ্ৰা | |একক |<ref>{{cite web|title=Mahiya song info|url=http://www.gomolo.com/piya-tumi-song-mahiya/41278/23253|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015|archivedate=4 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304111213/http://www.gomolo.com/piya-tumi-song-mahiya/41278/23253|deadurl=yes}}</ref> |- |"মাহিয়া কেনো মন" | |নিৰুপমা ৰয় |<ref>{{cite web|title=Mahiya Keno Mon song info|url=http://www.gomolo.com/piya-tumi-song-mahiya-mon-je-mane-na/41278/23250|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015|archivedate=4 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304224653/http://www.gomolo.com/piya-tumi-song-mahiya-mon-je-mane-na/41278/23250|deadurl=yes}}</ref> |- | rowspan="11" |'''২০১২''' ! rowspan="2" | তোৰ নাম | "ও বন্ধু ৰে" | আকাশ | | একক |<ref>{{cite web|title=O Bondhu Re song info|url=http://mio.to/album/Tor+Naam+(2012)|archive-url=https://web.archive.org/web/20150731191509/http://mio.to/album/Tor+Naam+%282012%29|url-status=dead|archive-date=31 July 2015|publisher=MusicIndiaOnline|access-date=23 August 2015|archivedate=31 July 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150731191509/http://mio.to/album/Tor+Naam+%282012%29|deadurl=yes}}</ref> |- |"হৰে হৰে ৰামা" |Mickey J. Meyer | |নীলাক্ষি |<ref>{{cite web|title=Hare Hare Rama song info|url=http://mio.to/album/Tor+Naam+(2012)|archive-url=https://web.archive.org/web/20150731191509/http://mio.to/album/Tor+Naam+%282012%29|url-status=dead|archive-date=31 July 2015|publisher=MusicIndiaOnline|access-date=23 August 2015|archivedate=31 July 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150731191509/http://mio.to/album/Tor+Naam+%282012%29|deadurl=yes}}</ref> |- ! rowspan="4" |''ইডিয়ট'' | "পাগলী তোকে ৰাখবো" | rowspan="4" |শ্ৰী প্ৰিতম | |আকৃতি কক্কৰ |<ref>{{cite web|title=Pagli Toke Rakhbo song info|url=http://mio.to/album/Idiot+%282012%29|archive-url=https://web.archive.org/web/20151204111347/http://mio.to/album/Idiot+%282012%29|url-status=dead|archive-date=4 December 2015|publisher=MusicIndiaOnline|access-date=23 August 2015|archivedate=4 December 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151204111347/http://mio.to/album/Idiot+%282012%29|deadurl=yes}}</ref> |- |"ঝড় ওঠে মনে" | |[[মহালক্ষ্মী আয়াৰ]] |<ref>{{cite web|title=Jhor Othe Mone song info|url=http://mio.to/album/Idiot+%282012%29|archive-url=https://web.archive.org/web/20151204111347/http://mio.to/album/Idiot+%282012%29|url-status=dead|archive-date=4 December 2015|publisher=MusicIndiaOnline|access-date=23 August 2015|archivedate=4 December 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151204111347/http://mio.to/album/Idiot+%282012%29|deadurl=yes}}</ref> |- |"হৰি দিন তো গেলো" | |একক |<ref>{{cite web|title=Hori Din To Gelo song info|url=http://mio.to/album/Idiot+%282012%29|archive-url=https://web.archive.org/web/20151204111347/http://mio.to/album/Idiot+%282012%29|url-status=dead|archive-date=4 December 2015|publisher=MusicIndiaOnline|access-date=23 August 2015|archivedate=4 December 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151204111347/http://mio.to/album/Idiot+%282012%29|deadurl=yes}}</ref> |- |"হেভি লাগছে" | |একক |<ref>{{cite web|title=Heavy Lagchhe song info|url=http://mio.to/album/Idiot+%282012%29|archive-url=https://web.archive.org/web/20151204111347/http://mio.to/album/Idiot+%282012%29|url-status=dead|archive-date=4 December 2015|publisher=MusicIndiaOnline|access-date=23 August 2015|archivedate=4 December 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151204111347/http://mio.to/album/Idiot+%282012%29|deadurl=yes}}</ref> |- ! rowspan="2"|''পাগলু ২'' | "খুদা জানে" | rowspan="2" |জিৎ গাংগুলী |rowspan="2" |প্ৰসেন | [[শ্ৰেয়া ঘোষাল]], শ্যাম ভট্ট |<ref>{{cite web|title=Khuda Jaane song info|url=http://mio.to/album/Paglu+2+%282012%29|archive-url=https://web.archive.org/web/20141012081806/http://mio.to/album/Paglu+2+%282012%29|url-status=dead|archive-date=12 October 2014|publisher=MusicIndiaOnline|access-date=23 August 2015|archivedate=12 October 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141012081806/http://mio.to/album/Paglu+2+%282012%29|deadurl=yes}}</ref> |- |"হাবুডুবু হাবুডুবু" |আকৃতি কক্কৰ |<ref>{{cite web|title=Habudubu Habudubu Song info|url=http://mio.to/album/Paglu+2+%282012%29|archive-url=https://web.archive.org/web/20141012081806/http://mio.to/album/Paglu+2+%282012%29|url-status=dead|archive-date=12 October 2014|publisher=MusicIndiaOnline|access-date=23 August 2015|archivedate=12 October 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141012081806/http://mio.to/album/Paglu+2+%282012%29|deadurl=yes}}</ref> |- ! rowspan="2" |''ফিৰে এসো তুমি'' |"কিছু চুপি চুপি কথা" | rowspan="2" |অশোক ভাদ্ৰা | | জুন বেনাৰ্জী |<ref>{{cite web|title=Kichhu Chupi Chupi Kotha song info|url=http://www.gomolo.com/phire-eso-tumi-song-kichhu-chupi-chupi-katha/44004/25517|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015|archivedate=4 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304141444/http://www.gomolo.com/phire-eso-tumi-song-kichhu-chupi-chupi-katha/44004/25517|deadurl=yes}}</ref> |- |"কিছু কিছু কথা" | |একক |<ref>{{cite web|title=Kichhu Kichhu song info|url=http://www.gomolo.com/phire-eso-tumi-song-kichhu-kichhu-katha-bola-jay-na/44004/25518|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015|archivedate=4 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304210355/http://www.gomolo.com/phire-eso-tumi-song-kichhu-kichhu-katha-bola-jay-na/44004/25518|deadurl=yes}}</ref> |- ! ''জানেমন'' |"তোমাৰ আমাৰ প্ৰেম" | জিৎ গাংগুলী | প্ৰিয় চট্টোপাধ্যায় | একক |<ref>{{cite web|title=Tomar Amar Prem song info|url=http://mio.to/album/Jaaneman+%282012%29|archive-url=https://web.archive.org/web/20140816142715/http://mio.to/album/Jaaneman+%282012%29|url-status=dead|archive-date=16 August 2014|publisher=MusicIndiaOnline|access-date=23 August 2015|archivedate=16 August 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140816142715/http://mio.to/album/Jaaneman+%282012%29|deadurl=yes}}</ref> |- | rowspan="12" |'''২০১৩''' ! ''মজনু'' | "লনলি ভেৰি লনলি" | Savvy Gupta |প্ৰসেন | একক |- ! ''ৰংবাজ'' | "লাভ ইউ ছোনিয়" | জিৎ গাংগুলী | প্ৰসেন |মনালি ঠাকুৰ |<ref>{{cite web|title=Love You Soniyo song info|url=http://www.gomolo.com/rongbaaz-song-love-you-soniyo/45666/29744|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015|archivedate=4 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304121742/http://www.gomolo.com/rongbaaz-song-love-you-soniyo/45666/29744|deadurl=yes}}</ref> |- ! rowspan="2" |''খিলাড়ী'' | "পাগল আমি অলৰেডি" | rowspan="2" |শ্ৰী প্ৰিতম |rowspan="2" |শ্ৰী প্ৰিতম | [[মহালক্ষ্মী আয়াৰ]] |<ref>{{cite web|title=Pagol Ami Already Song Info|url=http://gaana.com/song/pagol-ami-already|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=16 August 2015|archivedate=6 October 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231006153425/https://gaana.com/song/pagol-ami-already|deadurl=yes}}</ref> |- |"কি দিয়া বানাইছে" | একক |<ref>{{cite web|title=Ki Diya Banaise Song Info|url=http://gaana.com/song/ki-diya-banaiche-tore-bhogoban|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=16 August 2015|archivedate=6 October 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231006153424/https://gaana.com/song/ki-diya-banaiche-tore-bhogoban|deadurl=yes}}</ref> |- ! ''খোকা ৪২০'' |"বিন তেৰে তেৰে বিন" | শ্ৰী প্ৰিতম | Smarajit Bandyopadhyay |একক |<ref>{{cite web|title=Bin Tere Tere Bin Song Info|url=http://gaana.com/song/bin-tere-tere-bin|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=16 August 2015|archivedate=6 October 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231006153443/https://gaana.com/song/bin-tere-tere-bin|deadurl=yes}}</ref> |- ! ''লাট্টু'' | "ভাবনাৰ তুলি দিয়ে" |বাপ্পী লাহড়ী | | একক |<ref>{{cite web|title=Bhabnaar Tuli Diye song info|url=http://www.gomolo.com/lattoo-song-bhabnar-tuli-diye/44174/29526|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015|archivedate=28 May 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160528162151/http://www.gomolo.com/lattoo-song-bhabnar-tuli-diye/44174/29526|deadurl=yes}}</ref> |- ! ''কানামাছি'' | "দিল দৰিয়ায়" | ঋষি চন্দা | প্ৰসেন |জুন বেনাৰ্জী |<ref>{{cite web|title=Dil Dorodiay song info|url=http://www.gomolo.com/kanamachhi-song-dil-darodiya/44000/29344|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015|archivedate=4 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304201900/http://www.gomolo.com/kanamachhi-song-dil-darodiya/44000/29344|deadurl=yes}}</ref> |- ! ''দিওয়ানা'' | "দে ছিগনেল" | দেব সেন | প্ৰসেনজিৎ মল্লিক | জুন বেনাৰ্জী, দেব সেন |<ref>{{cite web |title=De Signal song info|url=http://gaana.com/song/de-signal-1|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- ! ''মেঘ ৰ'দ্দুৰ'' | "আজ এবাৰ আমি একা" | ঋষি চন্দা | | একক |<ref>{{cite web|title=Aaj Abar Ami Eka song info|url=http://www.gomolo.com/megh-roddur-song-aaj-aabar-aami-eka/44715/29136|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015|archivedate=18 June 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170618000916/http://www.gomolo.com/megh-roddur-song-aaj-aabar-aami-eka/44715/29136|deadurl=yes}}</ref> |- ! rowspan="2"|''নিস্বাৰ্থ ভালোবাসা'' | "ঢাকাৰ পোলা" | rowspan="3" |আকাশ | rowspan="2" |আকাশ | rowspan="3" |একক | |- |"ঢাকাৰ পোলা" <small>(ৰিমিক্স ভাৰ্চন)</small> | |- ! ''এক টুকৰো তাৰা'' | "কান্দে ৰে" |দেবাংশু |<ref>{{cite web |title=Kande Re I কাঁদে ৰে I Zubeen Garg I Akassh I Ak Tukro Tara I 2013 Film Song info| website=[[YouTube]] | date=30 August 2020 |url=https://www.youtube.com/watch?v=jdJPZeZGtiY&ab_channel=Akassh |access-date=19 May 2025}}</ref> |- | rowspan="9" |'''২০১৪''' ! '' একচন '' | "ম্যায় আশিক হুঁ" | আকাশ |প্ৰিয় চট্টোপাধ্যায় | একক |<ref>{{cite web|title=Main Aashiq Hoon song info|url=http://gaana.com/song/main-aashiq-hoon|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015|archivedate=6 May 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150506051602/http://gaana.com/song/main-aashiq-hoon|deadurl=yes}}</ref> |- ! ''বিন্দাচ'' | "আজকে এই খুশিৰ দিনে" |দেৱী শ্ৰী প্ৰসাদ | প্ৰিয় চট্টোপাধ্যায় |একক | |- ! ''ম্যানগ্ৰুভ'' | "মাঝি ৰে মাঝি ৰে" | বৰুণ আৰু সুব্ৰত | | একক | |- ! ''ৰাতেৰ ৰজনীগন্ধা'' | "জীবন ৰে" |দেৱজিৎ ৰয় | | একক |<ref>{{cite web|title=Jibon Re song info|url=http://gaana.com/song/jibon-re-1|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=30 July 2015}}{{Dead link|date=October 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- ! ''চিৰদিনে তুমি যে আমাৰ ২'' |"মৌলা" |জিৎ গাংগুলী | | একক |<ref>{{cite web |title=Maula Song Info |url=https://itunes.apple.com/us/album/maula-re-maula-from-chirodini/id848867678|archive-url=https://web.archive.org/web/20160306231542/https://itunes.apple.com/us/album/maula-re-maula-from-chirodini/id848867678|url-status=dead|archive-date=6 March 2016|publisher=[[iTunes Store]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- ! rowspan="2" |''[[টান (২০১৪ চলচ্চিত্ৰ)|টান]] '' |"দূৰে কাছে আৰ কাছে দূৰে" | rowspan="2" |ইন্দ্ৰনীল দাশগুপ্ত | |rowspan="2" | একক | |- |"ফাগুন" (পুৰুষ) | |<ref>{{cite web|title=Fagun(Male) song info|url=http://gaana.com/song/fagun|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015|archivedate=13 May 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150513010305/http://gaana.com/song/fagun|deadurl=yes}}</ref> |- ! rowspan="2" | ''সাৰে চুয়াত্তৰ ঘোষপাড়া'' | "বাৰে বাৰে আৰ আসা হবেনা" | rowspan="2" | অশোক ভাদ্ৰা | | একক | |- |"চল যাই তোৰ হাত ধৰে" | | জুন বেনাৰ্জী | |- | rowspan="6" |'''২০১৫''' ! ''ৰোমিঅ' ভাৰ্চেচ জুলিয়েট'' |"ছাইয়্যা" | Savvy |প্ৰসেন |আকৃতি কক্কৰ |<ref>{{cite web|title=Saiyaan Song Info|url=http://gaana.com/album/romeo-vs-juliet-original-motion-picture-soundtrack|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}{{Dead link|date=October 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- ! rowspan="2" |''মিচ বাটাৰফ্লাই'' | "সাথিয়া" | rowspan="2" |শ্ৰী প্ৰিতম | |শীৰ্ষ ৰক্ষিত |<ref>{{cite web |title=Sathiyaa song info|url=http://www.saavn.com/s/song/bengali/Miss-Butterfly/Sathiyaa/AjAPWTdeRUQ|publisher=[[saavn]]|access-date=22 August 2016}}</ref> |- |"লেগেছে আগুন" | |পূৰ্ণিমা শ্ৰেষ্ঠ |<ref>{{cite web |title=Legeche Agun song info|url=http://www.saavn.com/s/song/bengali/Miss-Butterfly/Legecha-Agun/NVoAXS4EGnk|publisher=[[saavn]]|access-date=22 August 2016}}</ref> |- ! ''গ্ৰহণ'' | "ও প্ৰিয়া" | | |শ্ৰীজা সেনগুপ্তা | |- ! ''গুৰুকৃপা'' | "এ কেমন পৃথিবী" |অশোক ভাদ্ৰা | |একক |<ref>{{cite web |title= E Kemon Prithibi song info|url=http://gaana.com/song/e-kemon-prithibi|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- ! ''ফেচবুক'' |"মন" | দোলান মাইন্নাক | | একক | |- | rowspan="5" |'''২০১৬''' ! ''ডন নাম্বাৰ ৱান'' | "তোৰ ঠোঁটে লাভলি স্মাইল" | অশোক ভাদ্ৰা | | জুন বেনাৰ্জী | |- ! ''প্ৰেম কি বুঝিনি'' | "ৰং দিলো" |Savvy | সৌম্যদেব | একক | |- ! ''শেষ সংবাদ'' | "মাহি বে" | অমিত সূৰ | | একক | |- ! rowspan="2" | ''তুই যে আমাৰ'' | "একটু ছোঁৱাতে" | rowspan="2" |অশোক ভাদ্ৰা | |অন্বেষা দত্ত গুপ্ত |<ref>{{cite web |title=Ektu Chowate song info|date=March 2016 |url=http://www.saavn.com/s/song/bengali/Tui-Je-Amar/Ektu-Choyate/RB44eyV2YkE|publisher=[[saavn]]|access-date=22 August 2016}}</ref> |- | "স্বপ্ন সত্যি হলো" | |[[মহালক্ষ্মী আয়াৰ]] |<ref>{{cite web |title=Swapna Sotti Holo song info|date=March 2016 |url=http://www.saavn.com/s/song/bengali/Tui-Je-Amar/Swapna-Sotti-Holo/IVBGYQVxRkc|publisher=[[saavn]]|access-date=22 August 2016}}</ref> |- | rowspan="4" |'''২০১৭''' ! ''প্ৰেমি ও প্ৰেমি'' | "অনেক কথা ছিলো" | আকাশ |ৰবিউল ইছলাম জীবন | একক | |- ! rowspan="3" |''গোলিৰ মেছি'' |"এ পাড়াতে একটা মেছি" | rowspan="3" | Manas Kd. Madhyam | rowspan="3" |ৰাণ সমীৰণ | rowspan="3" |একক | |- |"এবুকেৰ আগুনে" | |- |"একটা ভুল কিযে যন্ত্ৰনা" | |- | rowspan="4" |'''২০১৮''' ! ''তবুও বসন্ত'' | "চেনা চেনা পথেৰ কুঁয়াশা সৰিয়ে" | সৌমিত্ৰ চট্টোপাধ্যায় (ৰামজী) | প্ৰিয় চট্টোপাধ্যায় | একক |<ref>{{cite web |title=Chena Chena Pather Kuasa Soriye song info| date=27 August 2018 |url=https://m.youtube.com/watch?v=5FpEBWb0PQE&feature=youtu.be|via=YouTube|access-date=7 December 2018}}</ref> |- ! ''তুই শুধু আমাৰ'' | "শানাইয়েৰ সুৰ" | দোলান মাইন্নাক | | মহালক্ষ্মী আয়াৰ |<ref>{{cite web |title=Shanai er Sur song info| date=22 August 2018 |url=https://m.youtube.com/watch?v=_fVuJ0RoLwI|via=YouTube|access-date=7 December 2018}}</ref> |- ! ''ৰং ৰুটে'' | "বনি বনি বনি" | দেব সেন | | বিকি এ খান, দেব সেন | |- ! ''আমি তোমাকে ভালোবাসি'' |"আমি ভালো নেই" |কুন্দন সাহা | |একক |<ref>{{Citation |title=Ami Valo Nei (Full Song) - Zubeen Garg - Download or Listen Free - JioSaavn |date=2018-05-23 |url=https://www.jiosaavn.com/song/ami-valo-nei/RAscRCRSQ3s |language=en-US |access-date=2022-05-14}}</ref> |- | rowspan="3" |'''২০১৯''' ! ''দ্য নাগৰিক'' | "সময়েৰ কথা আৰ" | দেবাংশু চক্ৰৱৰ্তী | | মৌমিতা ঘোষ | |- ! ''চামচাৰা'' | "সময়েৰ মায়াজাল" | [[জুবিন গাৰ্গ]] | সুমিত আচাৰ্য | বৰ্ণালী কলিতা | |- ! ''ও বন্ধু আমাৰ'' |"ও বন্ধু আমাৰ (শীৰ্ষক গীত)" |জয় - অঞ্জন |Bethun Bera |একক | |- | '''২০২১''' ! ''কিশলয়'' | "ভালো থাকে মন" | অমিত মিত্ৰ | সন্নয় মিত্ৰ | ইন্দ্ৰানী বেনাৰ্জী |<ref>{{Citation|title=Bhalo Thake Mon|date=2021-11-08|url=https://open.spotify.com/track/4F16cXoWM1l3k2piq6gbht|language=en|access-date=2021-11-13}}</ref> |- |'''২০২২''' ! ''ৰিয়েলিটি শ্ব''' |"ইচ্ছে মানেই তো স্বপ্ন দেখা" |অশোক ভাদ্ৰা | |একক | |} ==বাংলা এলবামৰ গীত== {| class="wikitable plainrowheaders" style="width:100%; textcolor:#000" |- ! scope="col" style="width:1%; "|''বছৰ'' ! scope="col" style="width:23%; "|এলবাম ! scope="col" style="width:21%; "|গীত ! scope="col" style="width:18%; "|সংগীতকাৰ ! scope="col" style="width:18%; "|লেখক ! সহশিল্পী ! scope="col" style="width:1%; " |তথ্যসূত্ৰ |- | rowspan="8" |২০০৭ ! rowspan="8" |''তুমি'' |"আসে কি না আসে" | rowspan="8" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | rowspan="8" |সুমিত আচাৰ্য |একক | |- |"মায়াবিনী" |কল্পনা | |- |"পাখি" | rowspan="4" |একক | |- |"নাৰ নেইয়া ৰে" | |- |"তুমি" | |- |"মায়া" | |- |"কে সুখী ধাৰাই" |কল্পনা | |- |"চখেৰী তাৰাতে" |কল্পনা | |- | rowspan="7" scope="row" | ২০১১ ! rowspan="7" |''প্ৰেম'' |"আমাৰ গানৰ কথাই" | colspan="2" rowspan="7" |ৰাজু সাহা | rowspan="2" |একক |<ref>{{cite web |title= Amar Gaaner Kothay Song Info|url=https://music.apple.com/us/album/amar-gaaner-kothay/581060056?i=581060110|publisher=[[iTunes Store]]|access-date=17 August 2015}}</ref> |- |"মাঝি ৰে" |<ref>{{cite web |title= Majhi Re Song Info|url=https://music.apple.com/us/album/majhi-re/581060056?i=581060119|publisher=[[iTunes Store]]|access-date=17 August 2015}}</ref> |- |"স্বপ্ন গুলো" | মণিষা |<ref>{{cite web |title= Swapno Gulo Song Info|url=https://music.apple.com/us/album/majhi-re/581060056?i=581060119|publisher=[[iTunes Store]]|access-date=17 August 2015}}</ref> |- |"আকাশ নীলে" | rowspan="4" |একক |<ref>{{cite web |title= Oi Akash Neele Song Info|url=https://music.apple.com/us/album/oi-akash-neele/581060056?i=581060126|publisher=[[iTunes Store]]|access-date=17 August 2015}}</ref> |- |"তুমি কেন আমাকে" |<ref>{{cite web |title= Tumi Keno Amake Song Info|url=https://music.apple.com/us/album/tumi-keno-amake/581060056?i=581060127|publisher=[[iTunes Store]]|access-date=17 August 2015}}</ref> |- |"বুঝি নি আমি" |<ref>{{cite web |title=Bujhi Ni Ami Song Info|url=https://music.apple.com/us/album/bujhi-ni-ami/581060056?i=581060249|publisher=[[iTunes Store]]|access-date=17 August 2015}}</ref> |- |"যাৰে যাৰে মন" |<ref>{{cite web |title=Jare Jare Mon Song Info|url=https://music.apple.com/us/album/jaare-jaare-mon/581060056?i=581060250|publisher=[[iTunes Store]]|access-date=17 August 2015}}</ref> |- | rowspan="4" scope="row" | ২০১২ ! rowspan="4" | ''মোৰে প্ৰিয়া '' |"মোৰে প্ৰিয়া" | colspan="2" rowspan="4" |প্ৰিয়ম সাহা | rowspan="4" |একক |<ref>{{Citation |title=More Priya |date=2022-12-09 |url=https://open.spotify.com/track/7KvdOhQU4DxHDdtiepjpCm |language=en |access-date=2023-01-09}}</ref><ref>{{Cite web |title=Zubeen Garg - Released... Bengali album "MORE PRIYA"... |url=https://www.facebook.com/ZUBEENsOFFICIAL/photos/a.441320525930993/456674737728905/?type=3 |access-date=2023-01-09 |website=www.facebook.com |language=en}}</ref> |- |"দিল দিল" |<ref>{{Citation |title=Dil Dil |date=2022-12-09 |url=https://open.spotify.com/track/0zrQxyoHWvf8TRoJyugP7I |language=en |access-date=2023-01-09}}</ref> |- | "হিয়া জ্বলে" |<ref>{{Citation |title=Hiya jole |date=2022-12-09 |url=https://open.spotify.com/track/3PuOQiCMAUoyVmnpfmPddu |language=en |access-date=2023-01-09}}</ref> |- | "এই পাগল মন" |<ref>{{Citation |title=Ei Pagol Mon |date=2022-12-09 |url=https://open.spotify.com/track/7IAzffijMxenSXXIrHkEMd |language=en |access-date=2023-01-09}}</ref> |- |২০১৩ ! ''বন্ধু যদি'' | "বন্ধু যদি (শীৰ্ষক গীত)" | অভিজিৎ ভট্টাচাৰ্য |সুমিত আচাৰ্য | একক |<ref>{{Citation |title=Bondhu Jodi |date=2025-05-19 |url=https://www.jiosaavn.com/album/bondhu-jodi/tLK2,r8xsIQ_ |language=en |access-date=2025-05-19}}</ref> |- |rowspan="2" |২০১৫ ! rowspan="2" | ''বন্ধু আমাৰ'' |"বন্ধু আমাৰ" |rowspan="2" | সম্ৰাট বোস |rowspan="2" | বৰ্ণালী | সোমচন্দ্ৰ ভট্টাচাৰ্য |<ref>{{Citation |title=Bondhu Aamar|date=2025-05-19 |url=https://open.spotify.com/track/2WBddS2VELfIsZsFqMhBgi?si=3ee566a6e0e343e4 |language=en |access-date=2025-05-19}}</ref> |- | "তোকে ছাড়া" |একক |<ref>{{Citation |title=Toke Chhara |date=2025-05-19 |url=https://open.spotify.com/track/1b984Dp386tQY2xt2QdhUA?si=21ceacec25cb4137 |language=en |access-date=2025-05-19}}</ref> |- |rowspan="2" |২০১৬ | '''ফিৰবনা আৰ বাড়ি''' (বাংলাদেশী এলবাম) | "ফিৰবনা বাড়ি (শীৰ্ষক গীত)" | পলাশ চৌধুৰী |পলাশ চৌধুৰী | একক | |- ! ''অ কন্যা'' | "কন্যা ৰে তুই" | অশোক ভাদ্ৰা |অশোক ভাদ্ৰা | চান্দা, গাৰ্গী |<ref>{{Citation |title=Konna Re Tui |date=2025-05-19 |url=https://open.spotify.com/track/0wgU14EsUWrRnt3wkvKRA7?si=91b9819e324a471a |language=en |access-date=2025-05-19}}</ref> |- | rowspan="2" |২০১৯ ! rowspan="2" | ''বৃষ্টি'' | "ঝাম ঝামা ঝাম" | rowspan="2" | তাপস ভাদুৰী | rowspan="2" | প্ৰিয় চতুপাধ্যায় | rowspan="2" |একক |<ref>{{Citation |title=Jham Jhama Jham |date=2025-05-19 |url=https://open.spotify.com/track/0kiwoZXv8AxduIuS53IB70?si=d6a04dd5c7a1495b |language=en |access-date=2025-05-19}}</ref> |- |"মন যা চায়" |<ref>{{Citation |title=Mon Jaa Chay |date=2025-05-19 |url=https://open.spotify.com/track/3VoPf5Act4FRz6UHoWCZMu?si=6ea644192dc24770 |language=en |access-date=2025-05-19}}</ref> |- | rowspan="2" |২০২১ ! ''এহসাস'' |"তোৰ জন্যে স্বপ্ন দেখেছি" |colspan="2" | লিংকন ৰয় চৌধুৰী |একক |<ref>{{Citation |title=Tor Jonye Swapno Dekhechi | date=19 May 2025|url=https://open.spotify.com/track/3ifRygrjLxdZVyo8mPmlyu?si=f75aae60596e4aac |language=en |access-date=2025-05-19}}</ref> |- ! ''আজ বাজা তুই ঢাক'' |"আজ বাজা তুই ঢাক" |বিক্ৰম ঘোষ |সুগতা গুহ |অমিত কুমাৰ, হৰিহৰণ, ছান, সোণা মোহপাত্ৰ, [[মহালক্ষ্মী আয়াৰ]], কৌশিকী চক্ৰৱৰ্তী |<ref name=":0">{{Citation|title=Aaj Baaja Tui Dhaak|date=2021-10-06|url=https://open.spotify.com/track/48Kj3jWFO94l4KX2cc1cwn|language=en|access-date=2021-10-19}}</ref> |- |} ==বাংলা একক গীত== {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" | বৰ্ষ ! scope="col" | গান ! scope="col" | সুৰকাৰ ! লেখক ! scope="col" | সহশিল্পী ! scope="col" | তথ্যসূত্ৰ |- | ২০১৯ | "ও মন" |colspan="2" |নীল |একক |<ref>{{Citation |title=O MON II A Bengali Sad song by Zubeen Garg II NEEL II 2019 |date=2025-05-19 |url=https://www.youtube.com/watch?v=BqVVTWn3MCc&ab_channel=NeeLzEntertainment |language=en-US |access-date=2025-05-19}}</ref> |- | rowspan="4" |২০২১ |"ও বেবী" |rowspan="3" |প্ৰসুন দাস |rowspan="2" |ৰিদ্ধি বৰুৱা | rowspan="3" |ৰিশা |<ref>{{Citation |title=O Baby {{!}} Zubeen Garg {{!}} Raisha {{!}} Official Music Video {{!}} Bangla New Song 2021 | date=6 May 2021 |url=https://www.youtube.com/watch?v=lHfmvtaFefw |language=en |access-date=2023-01-04}}</ref> |- |"কুৰ্বান" |<ref>{{Citation |title=Kurban (feat. Zubeen Garg) by Raisha Malik |date=2021-07-28 |url=https://music.apple.com/gb/album/kurban-feat-zubeen-garg/1578931536?i=1578931537 |language=en-GB |access-date=2023-01-04 |archivedate=2023-01-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230104062208/https://music.apple.com/gb/album/kurban-feat-zubeen-garg/1578931536?i=1578931537 }}</ref> |- |"পাৰোতো হাত বাড়িয়ে দাও" |প্ৰসেন |<ref>{{Citation |title=Paroto Hat Bariye Dao by Raisha Malik |date=2021-07-28 |url=https://music.apple.com/us/album/paroto-hat-bariye-dao/1578649711?i=1578649715 |language=en-US |access-date=2023-01-04 |archivedate=2023-01-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230104062207/https://music.apple.com/us/album/paroto-hat-bariye-dao/1578649711?i=1578649715 }}</ref> |- |"কলংক তোমাৰ নামে" |পলাশ চৌধুৰী |অন্ধ গোপাল গোসাঁই |একক |<ref>{{Citation |title=Kolongko Tomar Naame {{!}} কলংক তোমাৰ নামে {{!}} Zubeen Garg {{!}} Official Bengali Song 2021 | date=3 August 2021 |url=https://www.youtube.com/watch?v=OEKrVMREESY |language=en |access-date=2023-01-04}}</ref> |- |rowspan="2" |২০২২ | "য়াৰা বে" |colspan="2" |লিংকন ৰয় চৌধুৰী |একক |<ref>{{Citation |title=Yarra Ve song info | date=19 May 2025|url=https://open.spotify.com/track/04PMlrDiGyO4XDEHBZxKNS?si=0201fbf1693b4968 |language=en |access-date=2025-05-19}}</ref> |- |"তোমাৰ কথাই বোলে" |পূৰব সিংহ |মহম্মদ শহীদূৰ ৰহমান |একক |<ref>{{Citation |title=Tumar Kothai Bole on YouTube | date=19 May 2025|url=https://www.youtube.com/watch?v=DAHfpeQUIOk&ab_channel=ZeeMusicBangla |language=en |access-date=2025-05-19}}</ref> |- |rowspan="2" |২০২৩ |"বাজলো মাদল" |বিক্ৰম ঘোষ |সুগাত গুহ | দলীয় |<ref>{{Citation |title=Bajlo Madol | date=19 May 2025|url=https://open.spotify.com/track/0Vk0zPOz8Yrgit4O5sY6La?si=d637d48ff4fd4da7 |language=en |access-date=2025-05-19}}</ref> |- |"তোমাৰি আছি" |মনদ্বীপ কুমাৰ |সাহিন খান |একক |<ref>{{Citation |title=Tomari Achi - Single {{!}} Zubeen Garg {{!}} Sahin Khan {{!}} Official Bengali Song |url=https://open.spotify.com/track/2AveBVItgYd0QRVOiYD5nr?si=9b032ec2af5447a4 |language=en |access-date=2023-01-04}}</ref> |} ==[[ওড়িয়া]] গীত== {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" | বৰ্ষ ! scope="col" | এলবাম ! scope="col" | গান ! scope="col" | সুৰকাৰ ! গীতিকাৰ ! scope="col" | সহশিল্পী ! scope="col" | তথ্যসূত্ৰ |- |২০২২ | ''অঙ্গনা'' | "মোলী ফুলো কাহাৰো" | সঞ্জয় নায়ক | | একক |<ref>{{Citation |title=Moli Fulow Kaharo (Full Song) - Zubeen Garg, Sajan Nayak - Download or Listen Free - JioSaavn |date=2021-09-18 |url=https://www.jiosaavn.com/song/moli-fulow-kaharo/FlsiazloAUE |language=en-US |access-date=2023-01-04}}</ref> |} ==[[হিন্দী]] চলচ্চিত্ৰৰ গীত== {| class="wikitable plainrowheaders" style="width:100%" |- ! বছৰ ! scope="col" style="width:25%; "| ছবি ! scope="col" style="width:30%; "| গান ! scope="col" style="width:40%; "| সংগীত নিৰ্দেশক ! scope="col" style="width:25%; "| লেখক ! scope="col" style="width:20%; "| সহশিল্পী ! scope="col" style="width:1%; "| তথ্যসূত্ৰ |- |rowspan="2" |১৯৯৭ ! rowspan="2" |''পুৰাণি কবৰ'' |"কুছ তু কহোঁ" |rowspan="2" |ইছফাকুৱেল |rowspan="2" |বিষু ৰাজ | rowspan="6" |একক | |- |"দিল মেৰা চুৰায়া এক হাছিনা" | |- | rowspan="2" |১৯৯৮ ! ''[[দিল ছে..]]'' |"পখি পখি বিদেখী" (Score) | rowspan="2" |[[এ আৰ ৰহমান]] |জুবিন গাৰ্গ |<ref name=":8">{{Cite web |date=2004-12-30 |title=The Week |url=http://www.the-week.com/25jan02/currentevents_article10.htm |access-date= |archive-url=https://web.archive.org/web/20041230013855/http://www.the-week.com/25jan02/currentevents_article10.htm |archive-date=30 December 2004 }}</ref> |- ! ''ডোলী সজা কে ৰখনা'' |(Score) | | |- |১৯৯৯ ! ''বাস্তৱ'' |(Score) |যতীন-ললিত | | |- |২০০০ ! ''[[ফিজা]]'' |"মেৰে ৱতন : Amaan's Fury" |ৰঞ্জিত বাৰোত |[[গুলজাৰ]] |<ref name=":3">{{Citation |title=Fiza (July 2000, Cassette) |date= July 2000|url=https://www.discogs.com/release/13462031-Anu-Malik-Fiza-In-Search-Of-Her-Brother |language=en |access-date=}}</ref><ref name=":4">{{Citation |title=Mere Watan: Amaan's Fury |date= |url=https://open.spotify.com/track/7xNesrcsdqTOh3S4o8vUTF |language=en |access-date=}}</ref> |- | rowspan="2" |২০০১ ! ''মুঝে কুছ কহনা হ্যায়'' |"গুঞ্চা হ্যায় গুল হ্যায়" | rowspan="2" |অনু মালিক |সমীৰ |[[চনু নিগম]] |<ref name=":5">{{Citation |title=Mujhe Kucch Kehna Hai (Apr 2001, Cassette) |date=April 2001 |url=https://www.discogs.com/release/14588553-Anu-Malik-Sameer-Mujhe-Kucch-Kehna-Hai |language=en |access-date=}}</ref><ref name=":6">{{Citation |title=Guncha Hai Gul Hai |date= |url=https://open.spotify.com/track/4ir5QTK8PUY08ROWc4Aary |language=en |access-date=}}</ref> |- ! ''অশোকা'' |"ৰশ্নি সে" |গুলজাৰ |অভিজিৎ ভট্টাচাৰ্য, অলকা য়াগনিক |<ref name=":8" /> |- | rowspan="8" |২০০২ ! ''য়ে হ্যায় জ্বলবা'' |"ধীৰে ধীৰে" |হিমেশ ৰেচমিয়া |সুধাকৰ শৰ্মা |[[উদিত নাৰায়ণ]], [[অলকা য়াগনিক]] |<ref>{{Citation |title=Yeh Hai Jalwa (Feb 2002, Cassette) |date=February 2002 |url=https://www.discogs.com/release/17834350-Himesh-Reshammiya-Sudhakar-Sharma-Yeh-Hai-Jalwa |language=en |access-date=}}</ref><ref>{{Citation |title=Dhire Dhire |date= |url=https://open.spotify.com/track/5rrkmXZG3l5Dwjllpw1Fua |language=en |access-date=}}</ref> |- ! rowspan="4" |''কাঁটে'' |"ৰামা ৰে" | rowspan="6" | আনন্দ ৰাজ আনন্দ | rowspan="4" | দেৱ কোহলী |[[সঞ্জয় দত্ত]], [[শান]], আনন্দ ৰাজ আনন্দ, সুদেশ ভোছলে |<ref>{{Citation |title=Kaante (June 2002, Cassette) |date=June 2002 |url=https://www.discogs.com/release/13675746-Anand-Raaj-Anand-Lucky-Ali-VishalShekhar-Kaante |language=en |access-date=}}</ref><ref>{{Citation |title=Rama Re |date=2002-06-28 |url=https://open.spotify.com/track/7c1m5A039cjQHzZa9Lw3xh |language=en |access-date=}}</ref> |- |"সোচা নহী থা" |[[শান]] |<ref>{{Citation |title=Socha Nahin Tha |date=2002-06-28 |url=https://open.spotify.com/track/1HwRA6ut0fQ8cfPNi7Jjw7 |language=en |access-date=}}</ref> |- |"ৰামা ৰে (Thums Up Remix)" |[[সঞ্জয় দত্ত]], [[শান]], আনন্দ ৰাজ আনন্দ, সুদেশ ভোছলে |<ref>{{Citation |title=Rama Re (Thums Up Remix) |date=2002-06-28 |url=https://open.spotify.com/track/5iYyWMsnTnzR7vWMA0hchY |language=en |access-date=}}</ref> |- |"মাহি বে" |সুখবিন্দৰ সিং, ৰিচা শৰ্মা |<ref>{{Citation |title=Maahi Ve |date=2002-06-28 |url=https://open.spotify.com/track/1wqdo6IYGnS4NYx98cWk1d |language=en |access-date=}}</ref> |- ! ''জাল'' |"জো প্যাৰ তুমনে" |সমীৰ |চিত্ৰা, আনন্দ ৰাজ আনন্দ |<ref>{{Cite web |title=Jaal (Aug 2002, CD) |url=https://www.ebay.com/itm/304278887958?_ul=IN |access-date= |website= |language=en}}</ref><ref>{{Citation |title=Jo Pyar Tumne |date= |url=https://open.spotify.com/track/27ux7hlhATIJGTpvY8qQL1 |language=en |access-date=}}</ref> |- ! ''সন্ধ্যা'' |"সন্ধ্যা" |সাহিন ইকবাল |একক |<ref>{{Citation |title=Sandhya (Sept 2002, CD) |date=September 2002 |url=https://www.discogs.com/release/12459484-Anand-Raj-Anand-Sandhya-The-Fear-Within |language=en |access-date=}}</ref> |- ! ''হাথিয়াৰ'' |"সঞ্জয় দত্তৰ থিম্" (score) |আনন্দ ৰাজ আনন্দ | |একক |<ref>{{Citation |title=Sanjay Dutt & Shilpa Shetty get Married (Hathyar) | date=19 April 2012 |url=https://www.youtube.com/watch?v=w1jkYt564cw |access-date=2023-06-24 |language=en}}</ref><ref>{{Citation |title=Sanjay Dutt shoots himself (Hathyar) | date=19 April 2012 |url=https://www.youtube.com/watch?v=CaIS_SNKM8E |access-date=2023-06-24 |language=en}}</ref> |- | rowspan="11" |২০০৩ ! rowspan="3" |''ভেলেণ্টাইন ডেচ'' |"জীনা জীনা - ইংৰাজী" | rowspan="3" |জয়ন্ত পাঠক | rowspan="3" |ৰূপ জোহাৰী |কে কে, মেহনাজ |<ref>{{Citation |title=Jeena Jeena - English |date=2002-01-01 |url=https://open.spotify.com/track/2V4gStjlZCMkV5EmG2HyCE |access-date=2023-06-21 |language=en}}</ref> |- |"জীনা জীনা - হিন্দী" |Leslie Lewis, সঞ্জীৱনী |<ref>{{Citation |title=Jeena Jeena - Hindi |date=2002-01-01 |url=https://open.spotify.com/track/0AHote7fqLKWWhJF3JXOqn |access-date=2023-06-21 |language=en}}</ref> |- |"চাহতে হ্যায় প্যাৰ" |সস্তিকা |<ref>{{Citation |title=Chahate Hain Pyar |date=2002-01-01 |url=https://open.spotify.com/track/6NmYF14cTBglUByGGLvpxy |access-date=2023-06-21 |language=en}}</ref> |- ! ''মুম্বাই ছে আয়া মেৰা দোস্ত'' |"কোই ভিগা হে ৰং ছে" |অনু মালিক |সমীৰ |চনু নিগম, অলকা য়াগনিক |<ref>{{Citation |title=Mumbai Se Aaya Mera Dost |date=2003 |url=https://www.discogs.com/release/12466223-Anu-Malik-Sameer-Mumbai-Se-Aaya-Mera-Dost |language=en |access-date=}}</ref><ref>{{Citation |title=Koi Bheege Hai Rang Se |date=2003-04-14 |url=https://open.spotify.com/track/7maVfE3mYseTVjfJKs2SGA |language=en |access-date=}}</ref> |- ! ''ম্যায়ঁ প্ৰেম কী দিৱানী হুঁ'' |"বানী বানী" |অনু মালিক |দেৱ কোহলী |চিত্ৰা |<ref>{{Citation |title=Bani Bani |date=2003-01-01 |url=https://open.spotify.com/track/3D8ft7ZiUhIPojGw0knOlx |access-date=2023-06-29 |language=en}}</ref> |- ! ''চুপকে ছে'' |"দিলদৰা" |ৰঞ্জিত বাৰোত |আব্বাছ |গায়ত্ৰী গাঞ্জাৱালা |<ref>{{Citation |title=Chupke Se (...One More Reason To Smile! ) |date=2003 |url=https://www.discogs.com/release/12300780-Vishal-Bhardwaj-Gulzar-Chupke-Se-One-More-Reason-To-Smile |language=en |access-date=}}</ref><ref>{{Citation |title=Dildara |date=2003-05-27 |url=https://open.spotify.com/track/4zNGb7WyuvzdoTH5vUx07o |language=en |access-date=}}</ref> |- ! rowspan="3"|''মুদ্দা'' |"সোপনে সাৰে" |rowspan="3"|জিৎ-প্ৰীতম |rowspan="3"|সৌৰভ শুক্লা |একক |<ref>{{Citation |title=Mudda (The Issue) |date=2003 |url=https://www.discogs.com/release/12466287-Jeet-Pritam-Mudda-The-Issue |language=en |access-date=}}</ref> |- |"খ্বাবোঁ কী (পুৰুষ ভাৰ্চন)" |[[হৰিহৰণ]] | |- |"খ্বাবোঁ কী (মহিলা ভাৰ্চন)" |[[কবিতা কৃষ্ণমূৰ্তি]] | |- ! rowspan="2"|''প্লেন'' |"আনে ৱালা পল (দ্বিতীয় ভাৰ্চন)" |rowspan="2"|আনন্দ ৰাজ আনন্দ |rowspan="2"|দেৱ কোহলী |rowspan="2"|উদিত নাৰায়ণ, আনন্দ ৰাজ আনন্দ, অভিজিৎ ভট্টাচাৰ্য, বাবুল সুপ্ৰিয় | |- |"আনে ৱালা পল" | |- | rowspan="7" |২০০৪ ! rowspan="2" |''অগ্নিপংখ'' |"ইস্ক ইস্ক মে" | rowspan="2" | প্ৰীতম | rowspan="2" | ৰবি বসন্ত |[[কৈলাশ খেৰ]], জছপ্ৰীত নৰুলা, ছেলিম মাৰ্ছেণ্ট | |- |"ৰব্বা" |কৈলাশ খেৰ, জছপ্ৰীত নৰুলা | |- ! ''আন'' |"জুগনু কী পায়ল" |অনু মালিক | তেজপাল কৌৰ | শাস্বতী ফুকন | |- ! ''গৰ্ব'' |"মাৰহাবা" |অনু মালিক |দেৱ কোহলী |[[সুনীধি চৌহান]] | |- ! ''এক হাচিনা থী'' |"এক হাচিনা থী" | rowspan="2" |অমৰ মোহিলে | rowspan="2" | | rowspan="2" |ডোমিনিক | |- ! ''গৰ্ব'' | "এক হাচিনা থী (ৰিমিক্স)" | |- ! ''মুছাফিৰ'' |"ৰামা ৰে<br /><small>(The Boys Are Back Mix)"</small> |আনন্দ ৰাজ আনন্দ |দেৱ কোহলী |সঞ্জয় দত্ত, শান | |- | rowspan="2" |২০০৫ ! ''Fareb'' |"জাউঁ কাহাঁ" |অনু মালিক |ছৈয়দ কোৱাদ্ৰী |উদিত নাৰায়ণ, শ্ৰদ্ধা পণ্ডিত |<ref>{{Citation |title=Fareb |date=May 2005 |url=https://www.discogs.com/release/13470365-Anu-Malik-Sayeed-Quadri-Fareb |language=en |access-date=}}</ref><ref>{{Citation |title=Jaoon Kahan |date=2005-07-05 |url=https://open.spotify.com/track/0TgenblkncPvhPvajUe2pC |language=en |access-date=}}</ref> |- ! ''Brides Wanted'' |"পায়েল কী ছম ছম" |ৰঞ্জিত বাৰোত |দেৱ কোহলী |একক |<ref>{{Citation |title=Ranjit Barot - Brides Wanted |url=https://www.discogs.com/release/24965035-Ranjit-Barot-Brides-Wanted- |language=en |access-date=2023-01-08}}</ref> |- | rowspan="15" |২০০৬ ! rowspan="2"|''গেংষ্টাৰ'' |"য়া আলি" |rowspan="2"|প্ৰীতম |rowspan="2"|ছৌয়িদ কোৱাদ্ৰী |rowspan="2"|একক |<ref>{{Citation |title=Gangster - A Love Story |date=2006 |url=https://www.discogs.com/release/11567792-Pritam-Sayeed-Quadri-Gangster-A-Love-Story |language=en |access-date=}}</ref><ref>{{Citation |title=Ya Ali |date=2006-12-01 |url=https://open.spotify.com/track/1LJRNbwOZ9TopITPaWDbsr |language=en |access-date=}}</ref> |- |"য়া আলি (ৰিমিক্স)" | |- ! rowspan="6"|''ষ্ট্ৰিংচ'' |"পিয়া মিলন কো জানা" |rowspan="6"|[[জুবিন গাৰ্গ]] | দীপক স্নেহ |একক | |- |"কেয়চে কহুঁ" |অজয় ঝিংৰাণ, জুবিন গাৰ্গ |শাস্বতী ফুকন | |- |"ইস্ক নমাজী" |মিনু সিং |rowspan="2"|একক | |- |"ৰামো ৰামো" |অজয় ঝিংৰাণ | |- |"ৰিমঝিম ৰিমঝিম" |সুমিত আচাৰ্য |[[অনিন্দিতা পাল]], বৃষ্টি শইকীয়া | |- |"মন্ত্ৰ (ওম)" |বাবা নাগাৰ্জুন |পাপন, সৌৰিন ৰয় চৌধুৰী | |- ! rowspan="2" |''বচ এক পল'' |"জিন্দেগী হোশ মে" | rowspan="2" |বিবেক ফিলিপ | rowspan="2" |অমিতাভ বাৰ্মা |[[কে কে]] |<ref>{{Citation |title=Bas Ek Pal |date=15 September 2006 |url=https://www.discogs.com/release/21271087-Pritam-Mithoon-Vivek-Philip-Bas-Ek-Pal-Original-Motion-Picture-Soundtrack |language=en |access-date=}}</ref><ref>{{Citation |title=Zindagi Hosh Mein (From "Bas Ek Pal") |date=2006-09-15 |url=https://open.spotify.com/track/52noDYPxsTMJ4o8vWHWDXu |language=en |access-date=2023-01-08}}</ref> |- |"জিন্দেগী হোশ মে<br /><small>(ৰিমিক্স)"</small> |একক |<ref>{{Citation |title=Zindagi Hosh Main - Remix |date=2006-09-15 |url=https://open.spotify.com/track/6HbUZf0WGodbagJiYU74ek |language=en |access-date=2023-01-08}}</ref> |- ! ''প্যাৰ কা ছাইড এফেক্ট '' |"জানে ক্যা" |প্ৰীতম |ময়ূৰ পুৰী |একক |<ref>{{Citation |title=Pritam, Mayur Puri - Pyaar Ke Side/Effects |date=November 2006 |url=https://www.discogs.com/release/17942224-Pritam-Mayur-Puri-Pyaar-Ke-SideEffects |language=en |access-date=2023-01-08}}</ref><ref>{{Citation |title=Jaane Kya |date=2006-06-20 |url=https://open.spotify.com/track/56iHSxAZ2jKlUSDvIOcFxm |language=en |access-date=2023-01-08}}</ref> |- ! rowspan="2"|''জিন্দেগী ৰকচ্'' |"ৰাব্বী" |rowspan="2"|অনু মালিক |rowspan="2"|মুদ্দাছাৰ আজিছ |rowspan="2"|[[সুনিধি চৌহান]], কৃষ্ণা বেওৰা | |- |"ৰাব্বী (ৰিমিক্স)" | |- ! rowspan="2"|''আই ছি ইউ'' |"সুবহ সুবহ" |rowspan="2"|বিশাল-শেখৰ |rowspan="2"|বিশাল দদলানি |rowspan="2"|একক |<ref>{{cite web|title=Subah Subah song info|url=http://gaana.com/song/subah-subah-4|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=27 July 2015|archivedate=1 May 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150501064222/http://gaana.com/song/subah-subah-4|deadurl=yes}}</ref> |- |"সুবহ সুবহ (ৰিমিক্স)" |<ref>{{cite web|title=Subah Subah Remix song info|url=http://gaana.com/song/subah-subah-remix|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=27 July 2015|archivedate=8 May 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150508162148/http://gaana.com/song/subah-subah-remix|deadurl=yes}}</ref> |- | rowspan="20" |২০০৭ ! ''নেহলে পে দেহলা'' |"হোগা হোগা খুদা গৱা" |আনন্দ ৰাজ আনন্দ |সমীৰ |একক |<ref>{{cite web |title=Hoga Hoga Khuda Gawa song info |url=http://gaana.com/song/hoga-hoga-khuda-gawah|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=30 July 2015}}</ref> |- ! rowspan="2"|''নমস্তে লণ্ডন'' |"দিলৰুবা" |rowspan="2"|হিমেশ ৰেচমিয়া |rowspan="2"|জাভেদ আখটাৰ |rowspan="2"|আলিছা চিহনাই |<ref>{{cite web|title=Dilruba song info|url=http://gaana.com/song/dilruba-25|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015|archivedate=10 August 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150810205855/http://gaana.com/song/dilruba-25|deadurl=yes}}</ref> |- |"দিলৰুবা (ৰিমিক্স)" |<ref>{{cite web|title=Dilruba Remix|url=http://gaana.com/song/dilruba-remix|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015|archivedate=10 August 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150810191731/http://gaana.com/song/dilruba-remix|deadurl=yes}}</ref> |- ! rowspan="2"|''বিগ ব্ৰাদাৰ'' |"জগ লাল লাল লাল" |rowspan="2"|সন্দেশ শাণ্ডিল্য |rowspan="2"| অনিল পাণ্ডে |একক |<ref>{{cite web |title=Jag Lal Lal song info|url=http://www.saavn.com/s/song/hindi/Big-Brother/Jag-Lal-Lal-Lal-Lal-Ii/MSZbBxdyUlU|publisher=[[saavn]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- |"জগ লাল লাল লাল (ভাৰ্চন ৩)" |ওস্তাদ চুলতান খান |<ref>{{cite web |title=Jag Lal Lal III song info|url=http://www.saavn.com/s/song/hindi/Big-Brother/Jag-Lal-Lal-Lal-Lal-Ii/MSZbBxdyUlU|publisher=[[saavn]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- ! rowspan="2"|''লাইফ মে কভী কভী'' |"হম খুশী কী চাহ মে" |rowspan="2"|ললিত পণ্ডিত |rowspan="2"|সমীৰ |একক |<ref>{{cite web |title=Hum Khushi Ki Chah Mein song info|url=http://www.saavn.com/s/song/hindi/Life-Mein-Kabhie-Kabhiee/Hum-Khushi-Ki-Chah-Mein/Iy4hUDwHTkc|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- |"হম খুশী কী চাহ মে (দ্বৈত)" |[[অলকা য়াগনিক]] |<ref>{{cite web |title=Hum Khushi Ki Chah Mein (Rock mix) song info|url=http://www.saavn.com/s/song/hindi/Life-Mein-Kabhie-Kabhiee/Hum-Khushi-Ki-Chah-Rock-Remix/OF45fDVyRUU|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- ! ''গুড বয়, বেড বয়'' |"দৰ্দ-এ-দিল" |হিমেশ ৰেচমিয়া |সমীৰ | |<ref>{{cite web |title=Dard-E-Dil |url= http://www.saavn.com/s/song/hindi/Good-Boy-Bad-Boy/Dard-E-Dil/XT9YYj9ZQ2Q|publisher=[[saavn]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- ! ''ৰকিব'' |"তুম হ'" |প্ৰীতম |সমীৰ |তুলসী কুমাৰ |<ref>{{cite web |title=Tum Ho Meri Sadaa song info|url=http://www.saavn.com/s/song/hindi/Raqeeb---Rival-In-Love/Tum-Ho-Meri-Duwa/JiwDUBtHQ2A|publisher=[[saavn]]|access-date=30 July 2015}}</ref> |- ! ''আপনে'' |"আঁখ বিচ" (ফিল্ম ভাৰ্চন) |হিমেশ ৰেচমিয়া |সমীৰ |[[শান]], কুনাল গাঞ্জাৱালা, অমৃতা, হিমেশ ৰেচমিয়া | |- ! rowspan="3"|''দ্য ট্ৰেইন'' |"তেৰী তমন্না" |rowspan="3"|মিথুন |rowspan="3"|ছৈয়দ কোৱাদ্ৰী |rowspan="3"|শিল্পা ৰাও, কে কে |<ref>{{cite web |title=Teri Tamanna song info |url=https://itunes.apple.com/in/album/teri-tamanna/id510344093?i=510344156|archive-url=https://web.archive.org/web/20141208013132/https://itunes.apple.com/in/album/teri-tamanna/id510344093?i=510344156|url-status=dead|archive-date=8 December 2014|publisher=[[iTunes Store]]|access-date=18 September 2014}}</ref> |- |"তেৰী তমন্না (ইউৰ' মিক্স)" |<ref>{{cite web |title=Teri Tamanna (Euro Mix) song info |url=https://itunes.apple.com/in/album/teri-tamanna-euro-mix-goldeyy/id510344093?i=510344169|archive-url=https://web.archive.org/web/20141208013136/https://itunes.apple.com/in/album/teri-tamanna-euro-mix-goldeyy/id510344093?i=510344169|url-status=dead|archive-date=8 December 2014|publisher=[[iTunes Store]]|access-date=18 September 2014}}</ref> |- |"তেৰী তমন্না (ক্লাব মিক্স)" |<ref>{{cite web |title=Teri Tamanna (Club Mix) song info |url=https://itunes.apple.com/in/album/teri-tamanna-club-mix-ak|publisher=[[iTunes Store]]|access-date=18 September 2014}}{{dead link|date=March 2025|bot=medic}}{{cbignore|bot=medic}}</ref> |- ! ''ঝুম বৰাবৰ ঝুম'' |"J-B-J" |শংকৰ-এহশান-লয় |[[গুলজাৰ]] |[[শংকৰ মহাদেৱন]], [[সুনিধি চৌহান]] |<ref>{{cite web |title= J-B-J Song Info|url=http://www.saavn.com/s/song/hindi/Jhoom-Barabar-Jhoom/Jbj/MTBGfTVFX1Q|publisher=[[saavn]]|access-date=30 July 2015}}</ref> |- ! ''বম্বে টু গোৱা'' |"লেটচ্ এনজয়" |নীতিন শংকৰ |শাব্বিৰ আহমেদ |একক |<ref>{{cite web |title=Let's Enjoy song info|url=http://www.saavn.com/s/song/hindi/Journey-Bombay-to-Goa:-Laughter-Unlimited/Lets-Enjoy/BCwFWkJUeVk|publisher=[[saavn]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- ! ''মাই ফ্ৰেইণ্ড গণেশা'' |"শিল সুত্তা কী আঁখো" |পি. শংকৰ, এহশান আহমেদ, নিৰ্মল-শংকৰ, আৰ্. ৰয়, লক্ষ্মী-বসন্ত |ৰবি বাৰ্মা | |<ref>{{cite web|title=Shael Sutta Ki Aankhon song info|url=http://myswar.com/song_details/my-friend-ganesha-2007-shael-sutha-ke-ankhon-1|publisher=myswar|access-date=26 July 2015}}{{Dead link|date=September 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- ! ''নকাব'' |"এক দিন তেৰী ৰাহোঁ (ৰিমিক্স)" |প্ৰীতম |সমীৰ | |<ref>{{cite web |title=Ek Din Teri Rahoon (remix) song info|url=http://www.saavn.com/s/song/hindi/Naqaab/Ek-Din-Teri-Raahon-Remix/JwwJeRNEU0I|publisher=[[saavn]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- ! ''ভিক্ট'ৰিয়া নং ২০৩'' |"জিন্দেগী আ গয়ী" |বিজু শাহ |বিৰ্মা মালিক |একক |<ref>{{cite web |title=Zindagi Aa Gayi song info|url=http://gaana.com/song/zindagi-aa-gayi|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- ! ''কেয়ছে কহে'' |"কি কছুৰ" |প্ৰীতম |কুঁৱৰ জুনেজা | |<ref>{{cite web |title=Kee Kasoor song info|url=http://gaana.com/song/kee-kasoor|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- ! ''Manorama Six Feet Under'' |"ৱহ ভিগী পল" |জয়েশ গান্ধী |সুৰেন্দ্ৰ মিশ্ৰ, জয়েশ গান্ধী |একক |<ref>{{cite web |title= Woh Bheege Pal Song Info|date=10 December 2007|url=http://www.saavn.com/s/song/hindi/Manorama-Six-Feet-Under/Woh-Bheege-Pal-Zubeen-Garg/AhgzQy0FQUo|publisher=[[saavn]]|access-date=30 July 2015}}</ref> |- |rowspan="11" |২০০৮ ! scope="row" rowspan="4"|''দেশদ্ৰোহী'' |"তু জান ছে প্যাৰা" |rowspan="4"|নিখিল-বিনয় |rowspan="4"|কামাল ৰশিদ খান |rowspan="2"|শ্বেতা পণ্ডিত |<ref>{{cite web |title= Tu Jaan Se Pyara song info|url=http://gaana.com/song/tu-jaan-se-pyara|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- |"তু জান ছে প্যাৰা" (ৰিমিক্স) |<ref>{{cite web |title= Tu Jaan Se Pyara Remix song info|url=http://gaana.com/song/tu-jaan-se-pyara-remix|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- |"মেৰে হালাত য়েহ" |rowspan=2|একক |<ref>{{cite web |title= Mere Halaat Yeh song info |url=http://gaana.com/song/mere-halaat-ye|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- |"মেৰে হালাত য়েহ (ভাৰ্চন ২)" |<ref>{{cite web |title= Mere Halaat Yeh Part 1 song info|url=http://gaana.com/song/mere-halaat-ye-1|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- ! ''তেৰা নাম'' |"চশমে বদ্দুৰ" |বিষ্ণু নাৰায়ণ |ৰিশি আজাদ |একক | |- ! scope="row"|''হেল্ল''' |"ৰব কা বন্দা" |সাজিদ-ৱাজিদ |জালিছ শ্বেৰৱানী |[[চনু নিগম]], [[সুনিধি চৌহান]] |<ref>{{cite web |title=Rab Ka Banda song info|url=http://www.saavn.com/s/song/hindi/Hello/Rab-Ka-Banda/Mh4mVzFmcHI|publisher=[[saavn]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- ! scope="row"|''মিছন ইন্তানবুল'' |"দিলদাৰা" |অনু মালিক |সমীৰ |সুনিধি চৌহান |<ref>{{cite web |title=Yaar Mera Dildara song info|url=http://www.saavn.com/s/song/hindi/Mission-Istaanbul/Yaar-Mera-Dildaara/BDsGBzEHfmU|publisher=[[saavn]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- ! scope="row"|''হাস্তে হাস্তে'' |"আলমাদা শেৰে খুদা" |অনু মালিক |সমীৰ |rowspan=5|একক |<ref>{{cite web |title=Almaad Sere Khuda Song Info|url=http://www.saavn.com/s/song/hindi/Hastey-Hastey-Follow-Your-Heart/Almadad/JTAjAExHc0k|publisher=[[saavn]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- ! scope="row" rowspan="3"|''বম্বে টু বেংকক'' |"ধীৰে ধীৰে" |rowspan="3"|ছেলিম–ছুলেইমান |rowspan="3"|মীৰ আলী হাচান |<ref>{{cite web |title=Dheere Dheere song info|url=http://gaana.com/song/dheere-dheere-7|access-date=26 July 2015}}</ref> |- |"ধীৰে ধীৰে" (ৰিমিক্স) |<ref>{{cite web |title=Dheere Dheere (remix) song info|url=http://gaana.com/song/dheere-dheere-remix|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- |"চাহে জুদা হো" (মুভি ভাৰ্চন) | |- |rowspan="4"|২০০৯ ! ''ক্যি ক্লাব'' |"এক পল তেৰে বীনা" |সাগৰ দেশাই | |একক |- ! scope="row"|''Y.M.I. য়েহ মেৰা ইণ্ডিয়া'' |"বাঁসুৰী" |সুহাস, সিদ্ধাৰ্থ, কবিতা শেঠ |কবিতা শেঠ, আশ্ৰিফ দেহেলভী, এন. চন্দ্ৰা |একক |<ref>{{cite web |title= Bansuri song info|url=http://www.saavn.com/s/song/hindi/Y.M.I.-Yeh-Mera-India/Bansuri/PEU4V0V9WFo|publisher=[[saavn]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- |'''ফাষ্ট ফ'ৰৱাৰ্ড''' |"দিল মে জুনুন হ্যায়" |ডিজে আকবৰ ছামি |ইৰশাদ কামিল, শাব্বিৰ আহমেদ |rowspan="3"|একক |<ref>{{cite web |title= Dil Mein Junoon Hai song info|date=27 November 2012|url=http://www.saavn.com/s/song/hindi/Fast-Forward/Dil-Mein-Junoon/Nz8yWQB8A2Y|publisher=[[saavn]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- |'''লণ্ডন ড্ৰিমছ''' |"শোলা শোলা" |শংকৰ-এহশান-লয় |প্ৰসূন জোশী |<ref>{{cite web |title=Shola Shola song info|date=16 September 2009 |url=http://www.saavn.com/s/song/hindi/London-Dreams/Shola-Shola-Hai-Tu/F1A5WhMCVVU|publisher=[[saavn]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- |rowspan="9"|২০১০ |'''দায়েঁ য়া বায়েঁ''' |"ভোৰ কা সাজ" |বিবেক ফিলিপ | |rowspan=3|একক |- ! scope="row" rowspan="2"|''Musaa-The Most Wanted'' |"ৱক্ত বড়া বেইমান" |rowspan="2"|ইলিয়াচ, জয়দ্বীপ, সন্তোষ শৰ্মা |rowspan="2"|ইব্ৰাহিম আশিক |<ref>{{cite web |title=Waqt Bada Baimaan O Rabba song info|url=http://www.saavn.com/s/song/hindi/Musaa-The-Most-Wanted/Waqt-Bada-Baimaan-O-Rabba/ElsBVTkFXkY|publisher=[[saavn]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- |"দিলনে জিছে আপনা কাহা" |<ref>{{cite web |title=Dil Ne Jise Apna Kaha song info|url=http://www.saavn.com/s/song/hindi/Musaa-The-Most-Wanted/Dil-Ne-Jise-Apna-Kaha/SAsYQRleQn0|publisher=[[saavn]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- ! scope="row" rowspan="2"|''আশায়েঁ'' |"অব মুঝকো জীনা" |rowspan="2"|ছেলিম–ছুলেইমান |rowspan="2"|মীৰ আলী হাচান |rowspan="2"|সমীক্ষা চন্দ্ৰা |<ref>{{cite web |title=Ab Mujko Jeena song info |url=http://gaana.com/song/ab-mujhko-jeena|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- |"অব মুঝকো জীনা" (ৰিমিক্স) |<ref>{{cite web |title= Ab Mujko Jeena (Remix) song info |url=http://gaana.com/song/ab-mujhko-jeena-remix|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- ! scope="row"|''কুছ কৰিয়ে'' |"ৱজুদ কী তালাশ হ্যায়" |ওংকাৰ, সুমিত্ৰা আয়াৰ |ছেলিম বঞ্জাৰী |[[মহালক্ষ্মী আয়াৰ]], নৱৰাজ |<ref>{{cite web|title=Wajood Ki Talash Hai song info|url=http://myswar.com/song_details/kuchh-kariye-2010-wajood-ki-talash-hai-9|publisher=myswar|access-date=26 July 2015|archivedate=4 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304085347/http://myswar.com/song_details/kuchh-kariye-2010-wajood-ki-talash-hai-9|deadurl=yes}}</ref> |- ! scope="row" rowspan="2"|''আখিৰি ডিছিছন'' |"মৌলা মেৰে মৌলা" | colspan="2" rowspan="2" |হানিফ শ্বেইখ |rowspan="3"|একক |<ref>{{cite web |title=Maula Mere Maula song info|url=http://www.saavn.com/s/song/hindi/Aakhari-Decision/Maula-Mere-Maula-Mere/QRkgHEcCDwo|publisher=[[saavn]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- |"মৌলা মেৰে মৌলা" (ৰিমিক্স) |<ref>{{cite web |title=Maula Mere Maula (Remix) song info|url=http://www.saavn.com/s/song/hindi/Aakhari-Decision/Maula-Mere-Maula-Mere-Remix/JQZfVCF9bl8|publisher=[[saavn]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- ! scope="row"|''মিছন ১১ জুলাই'' |"মৌলা ৰেহেম কৰ" |আফছাৰ – সাজিদ |চাহাব আল্লাহাবাদী | |- |rowspan="3"|২০১১ ! scope="row" rowspan="2"|''পল পল ডোলে মন'' |"দিল ডোলে" |rowspan="2"|তিমথী হাঞ্চে দাস, বিমান বৰুৱা, অৰূপ দত্ত |rowspan="2"|পৱন মিশ্ৰ |rowspan="2"|মহালক্ষ্মী আয়াৰ |<ref>{{cite web|title=Dil Doley song info|url=http://gaana.com/song/dil-doley|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}{{Dead link|date=October 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- |"পইথা ভাত" |<ref>{{cite web|title=Poitha Bhat song info|url=http://gaana.com/song/paita-bhaat|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015|archivedate=19 March 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150319113236/http://gaana.com/song/paita-bhaat|deadurl=yes}}</ref> |- ! scope="row"|''দম মাৰো দম'' |"জানা হ্যায়" |প্ৰীতম |জয়দ্বীপ সাহনী |একক |<ref>{{cite web |title=Jaana Hai song info |url=http://gaana.com/song/jaana-hai-5|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- |rowspan="5"|২০১২ ! scope="row"|''ইটচ্ ৰকিং দৰ্দ-এ-ডিস্ক''' |"মহব্বত" |বাপ্পী লাহড়ী |বিৰাগ মিশ্ৰ |[[অলকা য়াগনিক]] |<ref>{{cite web |title= Mohabbat song info|date=15 October 2012|url=http://www.saavn.com/s/song/hindi/Its-Rocking-Dard-E-Disco/Mohabat/AhABay5KBHU|publisher=[[saavn]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- ! scope="row"|''OMG – ওহ মাই গড্! '' | "ওহ মাই গড্ (ছাউণ্ডট্ৰেক)" |হিমেশ ৰেচমিয়া |শাব্বিৰ আহমেদ | |<ref>{{cite web |title=Oh My God (Soundtrack) song info|date=24 August 2012|url=http://www.saavn.com/s/song/hindi/OMG-Oh-My-God! /Oh-My-God-Sound-Track/EQQfWjl3T3Q|publisher=[[saavn]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- ! scope="row"|''ৰাজ 3D'' |"ক্যা ৰাজ হ্যায়" |জিৎ গাংগুলী |কুমাৰ |[[শ্ৰেয়া ঘোষাল]] |<ref>{{cite web |title=Kya Raaz Hai song info|date=24 August 2012|url=http://www.saavn.com/s/song/hindi/OMG-Oh-My-God! /Oh-My-God-Sound-Track/EQQfWjl3T3Q|publisher=[[saavn]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- ! scope="row" rowspan="2"|''উমংগ'' |"অকেলা হুঁ ম্যায়ঁ" |rowspan="2"|জগদীশ লালৱানী |rowspan="2"|শাদাব আখতাৰ |rowspan="2"|একক |<ref>{{cite web |title= Akela Hoon Mein song info|url=http://gaana.com/song/akela-hoon-main-3|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- |"অকেলা হুঁ ম্যায়ঁ" (ৰিমিক্স) |<ref>{{cite web |title= Akela Hoon Mein Remix song info|url=http://gaana.com/song/akela-hoon-main-remix|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- |rowspan="4"|২০১৩ ! scope="row"|''মহাভাৰত'' |"কাল কিউ" |ৰাজেন্দ্ৰ শিৱ |আছাদ আজমেৰী |একক |<ref>{{cite web |title=Kaal Kyon Song Info|url=http://www.saavn.com/s/song/hindi/Mahabharat/Kaal-Kyon/RFgyQgNWBVg|publisher=[[saavn]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- ! scope="row" rowspan="2"|''কৃষ থ্ৰি'' |"দিল তুহি বাতা" |rowspan="2"|ৰাজেশ ৰোছন |rowspan="2"|সমীৰ |rowspan="2"|আলিছা চিহনাই |<ref name="gaana1">{{cite web |title= Dil Tu Hi Bataa song info |url=http://gaana.com/song/03-dil-tu-hi-bataamp3|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- |"দিল তুহি বাতা" (ৰিমিক্স) |<ref name="gaana1"/> |- ! scope="row"|''ব্লাডি ইস্ক'' |"কিল মি" |অশোক ভাদ্ৰা |Kumaar |ঊষা উত্থুপ |<ref>{{cite web|title=Kill Me song info|url=http://gaana.com/song/kill-me|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015|archivedate=19 March 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150319224941/http://gaana.com/song/kill-me|deadurl=yes}}</ref> |- |২০১৪ ! scope="row"|''মুম্বাই ১২৫ কিঃমিঃ 3D'' |"তেৰে বিনা" |মণি শৰ্মা |হৰ্ষিত তোমাৰ |একক |<ref>{{cite web |title=Tere Bina Song info|url=http://www.saavn.com/s/song/hindi/Mahabharat/Kaal-Kyon/RFgyQgNWBVg|publisher=[[saavn]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- |rowspan="4"|২০১৫ ! scope="row"|''হামাৰী অধুৰী কাহানী'' |"য়েহ কেইছা জগহ" |[[জিৎ গাংগুলী]] |ৰশ্মি বিৰাগ |দিপালী সাঠে | |- ! scope="row"|''Chinar Daastaan-E-Ishq'' |"আলবিদা" |ছেলিম সেন, ছিদ্দিক সেন |জামিল আহমেদ |একক |<ref>{{cite web |title=Alvida song info |url=https://itunes.apple.com/us/album/alvida/id1126338814?i=1126339386|archive-url=https://web.archive.org/web/20160921201910/https://itunes.apple.com/us/album/alvida/id1126338814?i=1126339386|url-status=dead|archive-date=21 September 2016|publisher=[[iTunes Store]]|access-date=18 July 2016}}</ref> |- ! scope="row"|''Meeruthiya Gangsters'' |"শীৰ্ষক গীত" |বিবেক কৰ |কুমাৰ |দেৱ নেগী |<ref>{{cite web |title= Title Song Info |url=https://itunes.apple.com/us/album/meeruthiya-gangsters-from/id1033840830?i=1033840978|archive-url=https://web.archive.org/web/20160204000536/https://itunes.apple.com/us/album/meeruthiya-gangsters-from/id1033840830?i=1033840978|url-status=dead|archive-date=4 February 2016|publisher=[[iTunes Store]]|access-date=28 August 2015}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.indiawest.com/entertainment/bollywood/meeruthiya-gangsters-music-review-title-track-has-smart-but-noisy/article_f1a25e28-4dd3-11e5-b381-23b2dc93335e.html|title='Meeruthiya Gangsters' Music Review: Title Track Has Smart but Noisy Lyrics|date=29 August 2015|work=IndiaWest.com|access-date=11 November 2015|archivedate=1 September 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150901100911/http://www.indiawest.com/entertainment/bollywood/meeruthiya-gangsters-music-review-title-track-has-smart-but-noisy/article_f1a25e28-4dd3-11e5-b381-23b2dc93335e.html|deadurl=yes}}</ref> |- ! scope="row"|''One Last Question'' |"চলতে চলতে" |অনুৰাগ শইকীয়া |ৰোহিত নিকাম |একক | |- |rowspan="2"|২০১৬ ! scope="row" rowspan="2"|''দিল তো দিৱানা হ্যায়'' |"দিল তো দিৱানা হ্যায় (শীৰ্ষক গীত)" |rowspan="2"|[[জুবিন গাৰ্গ]], আনন্দ ৰাজ আনন্দ |rowspan="2"|[[Kumar Vishwas]] |rowspan="2"|একক |<ref>{{cite web |title=Dil Toh Deewana Hai Song Info |date = 24 February 2016|url=https://itunes.apple.com/us/album/dil-toh-deewana-hai/id1118904686?i=1118904824|archive-url=https://web.archive.org/web/20160921205013/https://itunes.apple.com/us/album/dil-toh-deewana-hai/id1118904686?i=1118904824|url-status=dead|archive-date=21 September 2016|publisher=[[iTunes Store]]|access-date=5 June 2016}}</ref> |- |"ধূপ খিলে জব তুম মুছকুৰাও" |<ref>{{cite web |title=Dhoop Khile Jab Tum Muskarao Song Info |date = 24 February 2016|url=https://itunes.apple.com/us/album/dhoop-khile-jab-tum-muskarao/id1118904686?i=1118904887|archive-url=https://web.archive.org/web/20160921204956/https://itunes.apple.com/us/album/dhoop-khile-jab-tum-muskarao/id1118904686?i=1118904887|url-status=dead|archive-date=21 September 2016|publisher=[[iTunes Store]]|access-date=5 June 2016}}</ref> |- |rowspan="4"|২০১৭ ! scope="row"|''গলতী ছিৰ্ফ তুম্হাৰী'' |"তেৰা চেহৰা" |সাহিল ৰায়ান |ছেলিম আশফ্ৰি |ছেলিম আশফ্ৰি |rowspan=2|একক |- ! scope="row"|''গেংচ অৱ নৰ্থ ইষ্ট'' |"ধীৰে ধীৰে" |rowspan = "2" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |বেঞ্জামিন | |- ! scope="row"|''মিছন চাইনা'' |"নেইনো ছে নিকলতে" |সুমিত আচাৰ্য |তোৰী | |- ! scope="row"|''লাভ ইউ ফেমিলি'' |"তুনে ছুৱাঁ – বৰস জা" |নৰেশ কাৰৱালা |নৰেশ কাৰৱালা |মেগনা য়াগনিক | |- |২০২১ ! ''Murder At Teesri Manzil 302'' |"ইস্ক ন্যেয়্য কৰনা" |সাজিদ-ৱাজিদ |জেলিচ শ্বেৰৱানী |একক |<ref>{{Citation |title=Ishq Nayo Karna {{!}} Murder At Teesri Manzil 302 {{!}} Music Video {{!}} Watch Now on ZEE5 | date=10 January 2022 |url=https://www.youtube.com/watch?v=yTi-FMrFF0Y |language=en |access-date=2022-10-19}}</ref> |- |২০২২ ! ''Shadow Assassins'' |"কভী ধূপ কভী ছাৱঁ" |আশু চক্ৰৱৰ্তী |ৰাজশ্ৰী দে |একক |<ref>{{Citation |title=Kabhi Dhoop Kabhi Chaon (From "Shadow Assassins") | date=19 October 2022 |url=https://www.youtube.com/watch?v=khvdH0SLqVk |language=en |access-date=2022-10-20}}</ref> |- |২০২৪ ! ''ৱহ ভী দিন থে'' |"ৰুঠোঁ" |[[জয় বৰুৱা]] |ইৰছাদ কামিল |মনালি ঠাকুৰ | |- |} ==হিন্দী ৱেবচিৰিজৰ গীত== {| class="wikitable plainrowheaders" style="width:100%" |- ! scope="col" style="width:23%; "| ৱেবচিৰিজ ! scope="col" style="width:1%; "| বৰ্ষ ! scope="col" style="width:21%; "| গীত ! scope="col" style="width:17%; "| সুৰকাৰ ! লেখক ! scope="col" style="width:18%; "| সহশিল্পী ! scope="col" style="width:1%; "| Ref. |- ! ''TVF Tripling:(Season 2)'' | ২০১৯ |"তু কাহাঁ হ্যায়" | নীলোৎপল বৰা | হুছেইন হাইদ্ৰী | একক | <ref>{{Citation |title=Tu Kahaan Hai |date=2019-04-03 |url=https://open.spotify.com/track/3JW9ymWCxaI4DZuu1sSqmI |language=en |access-date=2019-04-03}}</ref> |- |} ==হিন্দী এলবামৰ গীত== {| class="wikitable plainrowheaders" style="width:100%" |- ! scope="col"| বৰ্ষ ! scope="col"| এলবাম ! scope="col"| গীত ! scope="col"| সুৰকাৰ ! লেখক ! scope="col"| সহশিল্পী ! scope="col"| তথ্যসূত্ৰ ! টোকা |- | rowspan="8" |'''১৯৯৫''' ! rowspan="8" |''চান্দনী ৰাত'' |"চান্দনী ৰাতহ্যায় ছনম" | rowspan="8" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | rowspan="8" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | rowspan="8" |একক | | ''হাঁহিলে তুমি''ৰ হিন্দী সংস্কৰণ |- |"আশা মেৰী আশা" | |''আশা মোৰ আশা''ৰ হিন্দী সংস্কৰণ |- |"মায়া কেইছী হে য়ে মায়া" | |''মায়া মাথো মায়া''ৰ হিন্দী সংস্কৰণ |- |"আখীয়া হে য়া কোয়ি" | | |- |"কাম অন ছুইট গাৰ্ল" | | |- |"কেইছে কহু কব ছে মে'" | | |- |"মেহবুবা অ' মেহবুবা" |<ref>{{Cite web|title="Mehbooba O Mehbooba" (Zubeen's First Animation Video)|url=https://vimeo.com/594234827|access-date=2020-08-30|website=Vimeo|language=en}}</ref> | |- |"অঞ্জনা অ' নীলাঞ্জনা" | | |- | rowspan="8" |'''১৯৯৬''' ! rowspan="8" |''ছন্দা'' |"ছন্দা" | rowspan="8" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | rowspan="8" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | rowspan="8" |একক | | |- |"প্যাৰ চে" | | |- |"কাল কো" | | |- |"জীৱন হে'" | | |- |"গীত গানে" | | |- |"য়ে সচ্ছ্ হে'" | | |- |"জীনা" | | |- |"দূৰ" | |''দূৰ দূৰণিৰে মন জোনাকী মন''ৰ হিন্দী সংস্কৰণ |- | rowspan="4" |'''১৯৯৮''' ! rowspan="4" |''য়ুহী কভী'' |"য়ুহী কভী" | rowspan="3" |মিকো |অনন্ত যোশী | rowspan="4" |একক | rowspan="4" |<ref>{{Citation |title=জুবিন গাৰ্গ, জ'জ', অজয় সিং মিকো - য়ুহী কভী |date=১৯৯৮ |url=https://www.discogs.com/release/15323196-Zubeen-Garg-Jojo-Ajay-Singha-Miko-Yuhi-Kabhi |language=en |access-date=2022-07-28}}</ref> | |- |"তুম ঔৰ তুমহাৰা খয়াল" | rowspan="2" |মিকো | |- |"ক্যা য়ে প্যাৰ হে'" | |- |"আই নিড ইয়ৰ লাভ টুডে" |জুবিন গাৰ্গ |সুমিত আচাৰ্য | |- | rowspan="7" |'''২০০০''' ! rowspan="5" |''স্পৰ্শ'' |"ইছ দুনীয়া কী ৰাহ' মে'" | rowspan="5" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | rowspan="3" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | rowspan="4" |একক |<ref>{{Citation|title="Iss Duniya Ki Raahon Mein"|url=https://www.youtube.com/watch?v=_NvulTi4wqM|access-date=2020-08-17|website=YouTube| date=31 July 2020 |language=en}}</ref> | |- |"নাম অপনা" |<ref>{{Citation|title="Naam Apna Likh Gaya Hai" by Zubeen Garg and Sagarika|url=https://www.youtube.com/watch?v=QgyFxF0QDGo|access-date=2018-06-17|website=YouTube| date=27 December 2017 |language=en}}</ref> | |- |"সুনো য়ে আছমান" |<ref>{{Citation|title="Sunoh Yeh Aasman" (Cover Song)|url=https://www.youtube.com/watch?v=XQ9NXN_DhVA|access-date=2010-12-12|website=YouTube| date=11 November 2010 |language=en}}</ref><ref>{{Citation|title="Sunoh Yeh Aasman" (Original Version)|url=https://www.youtube.com/watch?v=8C86unXVIcY|access-date=2020-08-12|website=YouTube| date=16 May 2020 |language=en}}</ref> | |- |"কভী চ'ছা" |সাগৰিকা মুখাৰ্জী দা ক'ষ্টা |<ref>{{Citation|title="Kabhi Socha (Cover Song)"|url=https://www.youtube.com/watch?v=n6cNCWnj-Lk|access-date=2011-11-27|website=YouTube| date=10 November 2011 |language=en}}</ref> | |- |"ক্যা হোনে লাগা মুঝে" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |[[মহালক্ষ্মী আয়াৰ]], সাগৰিকা মুখাৰ্জী দা ক'ষ্টা |<ref>{{Citation|title="Kya Hone Laga Mujhe" - Zubeen Garg, Mahalaxmi Iyer and Sagarika| date=9 July 2021 |url=https://www.youtube.com/watch?v=zQwkGbsx7dE|publisher=YouTube|access-date=10 July 2021}}</ref> | |- ! rowspan="2" |''ছেণ্ড্ৰম অফ লাভ'' |"য়ে লেহৰে'" | rowspan="2" |চাবা | rowspan="2" |চাবা |পদ্মিনী | | |- |"কুচ্ছ্ লমহে" |একক | | |- | rowspan="15" |'''২০০৭''' ! ''Ustad Sultan Khan & Friends'' | "ছান্দ্ তাৰে" |চুহেল ৰেইজ খান | | |<ref>{{cite web|title=Chand taare Song Info|url=http://myswar.com/song_details/ustad-sultan-khan-friends-yaad-piya-ki-aayi-2007-chand-taare-7|publisher=myswar|access-date=26 July 2015|archivedate=4 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304085351/http://myswar.com/song_details/ustad-sultan-khan-friends-yaad-piya-ki-aayi-2007-chand-taare-7|deadurl=yes}}</ref> | |- ! rowspan="3" |''ৰসিয়া সাজন'' |"ৰসিয়া সাজন" | rowspan="3" | ইছমাইল দৰবাৰ | | rowspan="3" |একক |<ref>{{cite web|title=Rasiya Saajan song info|url=https://mio.to/album/Rasiya+Saajan|publisher=MusicIndiaOnline|access-date=23 August 2015|archive-date=8 June 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180608084521/http://mio.to/album/Rasiya+Saajan|url-status=dead|archivedate=8 June 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180608084521/http://mio.to/album/Rasiya+Saajan|deadurl=yes}}</ref> | |- |"ৰানাইয়া" | |<ref>{{cite web|title=Ranaiya song info|url=https://mio.to/album/Rasiya+Saajan|publisher=MusicIndiaOnline|access-date=23 August 2015|archive-date=8 June 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180608084521/http://mio.to/album/Rasiya+Saajan|url-status=dead|archivedate=8 June 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180608084521/http://mio.to/album/Rasiya+Saajan|deadurl=yes}}</ref> | |- |"ৰসিয়া সাজন (নৃত্যৰ মিশ্ৰণ)" | | | |- ! ''ইণ্ডিয়ান ব্ৰাদাৰ্ছ'' |"মৌলা" | colspan="2" |হানিফ শ্বেইখ |একক |<ref>{{Citation |title=Maula (Full Song) - Zubeen Garg - Download or Listen Free - JioSaavn |date=2007-07-26 |url=https://www.jiosaavn.com/song/maula/NlwbZT5-eXU |language=en-US |access-date=2023-01-09}}</ref> | |- ! rowspan="10" |'' [[জিন্দেগী (শ্ৰব্য এলবাম)|জিন্দেগী]]'' |"জিয়া লাগে না" | rowspan="10" |আলাপ দুদুল | | rowspan="3" |একক |<ref>{{cite web |title=Jia Lage Na Song Info|url=http://gaana.com/song/jia-lage-na-1|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> | |- |"জিয়া ৰে' জিয়া" | |<ref>{{cite web|title=Jia Re Jia Song Info|url=http://gaana.com/song/jia-re-jia-re|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015|archive-date=15 September 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140915125623/http://gaana.com/song/jia-re-jia-re|url-status=dead|archivedate=15 September 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140915125623/http://gaana.com/song/jia-re-jia-re|deadurl=yes}}</ref> | | |- |"নজাৰে' কৰম হো" | |<ref>{{cite web |title=Nazaren Karam Ho Song Info|url=http://gaana.com/song/shaam-dhal-jaye|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> | |- |"পল পল বেকল" | |rowspan=2|কে এছ চিথ্ৰা |<ref>{{cite web |title=Pal Pal Bekal Song Info|url=http://gaana.com/song/pal-pal-bekal|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> | |- |"শাম ধাল জায়ে'" | |<ref>{{cite web |title=Shaam Dhal Jaye Song Info|url=http://gaana.com/song/shaam-dhal-jaye|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> | |- |"তু হী তু হে'" | |শ্বাফকাট আমানাত আলী |<ref>{{cite web |title=Tu Hi Tu Hai Song Info|url=http://gaana.com/song/tu-hi-tu-hai-3|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> | |- |"উড়তে পৰিন্দো কে" | |rowspan=4|একক |<ref>{{cite web |title=Udte Parindon Ke Song Info|url=http://gaana.com/song/udte-parindon-ke|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> | |- |"উড়তে পৰিন্দো কে (হাউচ মিক্স)" | |<ref>{{cite web|title=Udte Parindon Ke song info|url=http://mio.to/album/Zubeen+Garg/Zindagi|archive-url=https://web.archive.org/web/20211019214429/https://mio.to/album/Zubeen+Garg/Zindagi|url-status=dead|archive-date=19 October 2021|publisher=MusicIndiaOnline|access-date=23 August 2015|archivedate=19 October 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211019214429/https://mio.to/album/Zubeen+Garg/Zindagi|deadurl=yes}}</ref> | |- |"জিন্দেগী কহী গুম হ্যায়" | |<ref>{{cite web |title=Zindagi Kahin Gum Hai Song Info|url=http://gaana.com/song/zindagi-kahin-gum-hai|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> | |- |"জিন্দেগী কহী গুম হ্যায় (ৰিমিক্স)" | |<ref>{{cite web |title=Zindagi Kahin Gum Hai (Remix) Song Info|url=http://gaana.com/song/zindagi-kahin-gum-hai|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> | |- | rowspan="5" | '''২০০৮''' ! rowspan="4" |''দিৱাংগী বোলে লোগ'' |"আল্লা আল্লা মেৰে মৌলা" | rowspan="4" |নায়াব ৰাজা | |ৰুবিনা | rowspan="4" | | |- |"তেৰা ছায়া নেহী" | |rowspan=3|একক | |- |"ইস্ক্ হুৱা" | | |- |"কুৰ্বান মেৰী জিন্দেগী" | | |- ! ''Aye! Hip Hopper – IshQ Bector '' |"My World- অ' জোনে জোনালী" |ইস্ক্ বেক্টৰ | |একক |<ref>{{cite web |title=My World- O June Junali song Info|url=http://www.saavn.com/s/song/hindi/Junglee-Mirchi-Mix/Aye-Hip-Hoppers---Ishq-Bector/HQ8kAg5ncnk|publisher=[[saavn]]|access-date=30 July 2015}}</ref> | |- | rowspan="2" | ২০০৮ ! rowspan="2" | ''ফিৰ আয়া বিহু ঝুম কে ১'' | "দিল মে' তু হে" | rowspan="2" | | | rowspan="2" | | | |- | "নিন্দ উৰী মেৰা ছে'ন" | | | |- | rowspan="4" |'''২০০৯''' ! rowspan="4" |''ফিৰ আয়া বিহু ঝুম কে ২'' |"দিল দিৱানা" |rowspan=4| | |একক |<ref>{{cite web |title=Dil Diwana song Info|url=http://www.saavn.com/s/song/hindi/Phir-Bhiu-Aaya-Jhoom-Ke/Dil-Diwana/NiYzUjBJflc|publisher=[[saavn]]|access-date=30 July 2015}}</ref> | |- | "দিলৰুবা" | |rowspan=2|সুমাধা |<ref>{{cite web |title=Dilruba song Info|url=http://www.saavn.com/s/song/hindi/Phir-Bhiu-Aaya-Jhoom-Ke/Dilruba/XT8YeiRmZkA|publisher=[[saavn]]|access-date=30 July 2015}}</ref> | |- | "গ'ৰী জৰা" | |<ref>{{cite web |title=Gori Jara song Info|url=http://www.saavn.com/s/song/hindi/Phir-Bhiu-Aaya-Jhoom-Ke/Gori-Jara/KT8bUh5kfnA|publisher=[[saavn]]|access-date=30 July 2015}}</ref> | |- | "বিহু – অলপ মৰম" | | জংকী |<ref>{{cite web |title=Bihu – Alop Morom song Info|url=http://www.saavn.com/s/song/hindi/Phir-Bhiu-Aaya-Jhoom-Ke/Bihu---Alop-Morom/XREIbgBAfGw|publisher=[[saavn]]|access-date=30 July 2015}}</ref> | |- | rowspan="2" |'''২০০৯''' ! ''Humm – Towards Nirvana'' | "তিতলিয়ো জেইচা মন" |কমলেশ শামনিয়া | |একক |<ref>{{cite web|title=Titliyon Jaisa Mann Song Info|url=http://gaana.com/song/titliyon-jaisa-mann|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=16 August 2015|archivedate=10 May 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150510023748/http://gaana.com/song/titliyon-jaisa-mann|deadurl=yes}}</ref> | |- ! ''A.R. Rahman – Signature Collection (CD 3)'' | "মেয় ৰামতা জোগী" |[[এ আৰ ৰহমান]] | | তুলসী কুমাৰ |<ref>{{Cite web |title=Ramta Jogi |url=http://www.saavn.com/s/song/hindi/A.R.-Rahman-Signature-Collection/Main-Ramta-Jogi/BQcnBANGYGQ&#124; publisher= |access-date=17 August 2015 |website=}}{{dead link|date=September 2023}}</ref> | |- | rowspan="3" |'''২০১০''' ! rowspan="2" |''আজাদী – Voice of the People (Sampler)'' | "অভি অভি" | rowspan="2" | | | rowspan="2" | | | |- |"আজাদী" | | | |- ! ''ARRK '' |"সুনলে ৰাহি" | | | rowspan="2" |একক | | |- |'''২০১১''' ! ''তেৰী আঁখে'' | "য়া খুদা" |ৰাজ আশু |মুৰলি আগৰৱাল |<ref>{{cite web |title=Ya Khuda Song Info|url=http://www.saavn.com/s/song/hindi/Teri-Aankhein/Ya-Khuda/RykmBiRAZkM|publisher=[[saavn]]|access-date=30 July 2015}}</ref> | |- | rowspan="15" | '''২০১৩''' ! rowspan="8" | ''[[পাকীজা (শ্ৰব্য এলবাম)|পাকীজা]]'' |"পাকীজা" | rowspan="8" | [[জুবিন গাৰ্গ]] | | rowspan="8" | একক |<ref>{{cite web |title=Pakeeza Song Info|url=http://gaana.com/song/pakeeza|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> | |- |"প্ৰিয়া" | |<ref>{{cite web |title= Piya Song Info|url=http://gaana.com/song/piya-3|access-date=26 July 2015}}</ref> | |- |"কেহকশা" | |<ref>{{cite web |title= Kehkasha Song Info|url=http://gaana.com/song/kehkasha|access-date=26 July 2015}}</ref> | |- |"পিয়া মোৰে" | |<ref>{{cite web |title= Piya More Song Info|url=http://gaana.com/song/piya-more |publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> | |- |"চলতে চলো ৰে" | |<ref>{{cite web |title= Chalte Chalo Re Song Info|url=http://gaana.com/song/chalte-chalo-re|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> | |- |"ৰামা ৰামা" | |<ref>{{cite web |title= Rama Rama Song Info|url=http://gaana.com/song/pakeeza|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> | |- |"আই কেন লিভ ফ'ৰ ইউ" | | | |- |"কাফুৰ" | |<ref>{{cite web |title=Kafur Song Info |url=http://gaana.com/song/kafur|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=17 August 2015}}</ref> | |- ! ''বাহোঁ মেঁ'' |"হেয় বদতোমীজ" | | | | |Recorded the song in 2009.<ref>{{Cite web |title=#Tbt the recording session with Zubeen... - Staccato Records |url=https://www.facebook.com/795742413822775/posts/tbt-the-recording-session-with-zubeen-garg-for-the-album-baahon-meinreminiscence/3135306846532975/ |access-date=2023-01-14 |website=www.facebook.com |language=en}}</ref> |- ! rowspan="2" |''দিল কি জুবান'' |"কৰম কৰ এয় ইলাহি" | rowspan="2" | য়াচিন দৰবাৰ | | rowspan="2" | |<ref>{{cite web |title=Karam Kar Aie Elahi Song Info|url=http://gaana.com/song/karam-kar-aie-elahii|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=30 July 2015}}</ref> | |- |"নেইনা তো নেইনা" | |<ref>{{cite web |title= Naina To Naina Song Info|url=http://gaana.com/song/naina-to-naina|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=30 July 2015}}</ref> | |- ! rowspan="4" |''ইস্ক ফৰেভাৰ'' |"ফৰোগ জিন্দেগী মে" | rowspan="4" | অমিত শাৰদ ত্ৰিবেদী | | rowspan="4" | একক |<ref>{{cite web|title=Farog Zindgi Main Song Info|url=http://gaana.com/song/farog-zindgi-main|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=30 July 2015|archivedate=9 February 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160209231535/http://gaana.com/song/farog-zindgi-main|deadurl=yes}}</ref> | |- |"মেৰা য়াৰ মিলা দে ৰব্বা" | |<ref>{{cite web|title=Mera Yaar Mila De Rabba Song Info|url=http://gaana.com/song/mera-yaar-mila-de-rabba|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=30 July 2015|archivedate=9 February 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160209231745/http://gaana.com/song/mera-yaar-mila-de-rabba|deadurl=yes}}</ref> | |- |"তেৰী তালাশ" | |<ref>{{cite web|title=Teri Talash Song Info|url=http://gaana.com/song/teri-talash-hai|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=30 July 2015|archivedate=17 July 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150717141410/http://gaana.com/song/teri-talash-hai|deadurl=yes}}</ref> | |- |"তেৰী তালাশ (ৰিমিক্স)" | |<ref>{{cite web|title=Teri Talash (Remix)|url=http://gaana.com/song/teri-talash-hai-remix|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=30 July 2015|archivedate=17 July 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150717141416/http://gaana.com/song/teri-talash-hai-remix|deadurl=yes}}</ref> | |- | rowspan="6" | '''২০১৭''' ! rowspan="6" |''ছুফি ইস্ক'' |"ইস্ক হুৱা" | rowspan="6" |নয়াব ৰাজা | |একক |<ref>{{cite web |title= Ishq Hua Song Info |date=30 September 2017|url=https://www.saavn.com/s/song/hindi/Sufi-Ishq/Ishq-Hua/GxlfRQwdBFU|publisher=Saavn.com|access-date=28 November 2017}}</ref> | |- |"আল্লাহ আল্লাহ" | |ছাবিনা, ৰুবিনা |<ref>{{cite web |title= Allah Allah Song Info |date=30 September 2017|url=https://www.saavn.com/s/song/hindi/Sufi-Ishq/Allah-Allah/JCUqQTgGcmQ|publisher=Saavn.com|access-date=28 November 2017}}</ref> | |- |"কুৰ্বান মেৰী জিন্দেগী" | | rowspan="2" |একক |<ref>{{cite web |title= Qurban Meri Zindagi Song Info |date=30 September 2017|url=https://www.saavn.com/s/song/hindi/Sufi-Ishq/Qurban-Meri-Zindagi/RT4eCAx5QHw|publisher=Saavn.com|access-date=28 November 2017}}</ref> | |- |- |"তু হি তু" | | | | |- |"তু মেৰী আশিকী" | |ছাবিনা |<ref>{{cite web |title= Tu Meri Aashiqui Song Info |date=30 September 2017|url=https://www.saavn.com/s/song/hindi/Sufi-Ishq/Tu-Meri-Aashiqui/OSZSYQN3Z1c|publisher=Saavn.com|access-date=28 November 2017}}</ref> | |- ! colspan="7" |Cover/Tribute Album Songs ! |- | rowspan="12" |'''১৯৯৬''' ! rowspan="12" |''শ্ৰদ্ধাঞ্জলি Vol-1'' |"হম তুম ছে প্যাৰ" | | | |<ref>{{Citation |title=Hume Tumse Pyar Kitna/(Shraddhanjali) Audio cassette by Zubeen Garg |url=https://www.youtube.com/shorts/53udyrVfxJM |access-date=2023-07-05 |language=en}}</ref> | |- |"ৰূপ তেৰা মস্তানা" | | | |<ref>{{Citation |title=Roop Tera {{!}} Cover By Zubeen Garg {{!}} Shraddhanjali {{!}} Kishore Kumar {{!}} Aradhana |url=https://www.youtube.com/watch?v=n2ATzHKrG9U |language=en |access-date=2022-10-21}}</ref> | |- |"কৰৱতে বদলতে" | rowspan="24" | | | |<ref>{{Citation |title=Karvaten Badalte Rahe song {{!}}{{!}} Zubeen garg & priyanka Bharali {{!}}{{!}} Hindi old song {{!}}{{!}} Kishore kumer {{!}}{{!}} | date=22 August 2020 |url=https://www.youtube.com/watch?v=vbU9ZMkNAx4 |access-date=2023-07-02 |language=en}}</ref> | |- |"দিল ক্যা কৰে" | |একক |<ref>{{Citation |title=Dil Kya Kare Jab Kisi Se {{!}} Cover By Zubeen Garg {{!}} Kishore Kumar {{!}} Julie |url=https://www.youtube.com/watch?v=hm8aDkgIlmI |language=en |access-date=2022-10-21}}</ref> | |- |"পল পল দিল কে" | | | | |- |"চান্দনী ৰাত মে" | | | | |- |"ও মেৰে দিল কে" | | | | |- |"ঘুংগৰূ" | | | | |- |"কোৰা কাগজ" | | |<ref>{{Citation |title=Kora Kagaz Tha Yeh Man Mera {{!}} Cover By Zubeen Garg & Anupama Deshpande {{!}} Aradhana |url=https://www.youtube.com/watch?v=7WedywqtUPs |language=en |access-date=2022-10-21}}</ref> | |- |"ও মাঝি ৰে" | | |<ref>{{Citation |title=O Majhi Re Apna Kinara {{!}} Cover By Zubeen Garg {{!}} Shraddhanjali {{!}} Khushboo {{!}} Kishore Kumar |url=https://www.youtube.com/watch?v=T4Uz_Qbuin4 |language=en |access-date=2022-10-21}}</ref> | |- |"হম দোনো" | | | | |- |"চলতে চলতে" | | |<ref>{{Citation |title=Chalte Chalte by Zubeen Garg | date=31 January 2020 |url=https://www.youtube.com/watch?v=kQUZR6LgIYw |access-date=2023-07-02 |language=en}}</ref> | |- | rowspan="17" |'''১৯৯৭''' ! rowspan="12" |''শ্ৰদ্ধাঞ্জলি Vol-2'' |"মেয় হুঁ" | | | | |- |"দিন মহিনে" | | |<ref>{{Citation |title=remake hindi song by zubeen garg, origin kishur kumar lata mangeshkar | date=30 October 2018 |url=https://www.youtube.com/watch?v=BHWCSQ5xwtc |access-date=2023-07-02 |language=en}}</ref> | |- |"ও সাথী ৰে" | |অনুপমা দেশপাণ্ডে |<ref>{{Citation |title=O Sathi Re {{!}} Cover By Zubeen Garg {{!}} Shraddhanjali {{!}} Muqaddar Ka Sikandar {{!}} Rekha, Amitabh Bachan |url=https://www.youtube.com/watch?v=MROi0k8Vid8 |language=en |access-date=2022-10-21}}</ref> | |- |"কিতনে খূব" | | | | |- |"চিংগাৰী" | | | | |- |"পৰদেশী" | | | | |- |"তুঝ সংগ" | | | | |- |"গুম হেয়" | | | | |- |"মেৰে নেইনা" | | |<ref>{{Citation |title=Remake hindi song by zubeen garg mere naina origin kishur kumar | date=30 October 2018 |url=https://www.youtube.com/watch?v=nt9X1viSqjs |access-date=2023-07-02 |language=en}}</ref> | |- |"য়ে জীৱন" | | | | |- |"মুছাফিৰ হুঁ" | | |<ref>{{Citation |title=Musafir by zubeen garg | date=21 October 2018 |url=https://www.youtube.com/watch?v=LkuDy1jB3RY |access-date=2023-07-02 |language=en}}</ref> | |- |"তেৰে বিনা" | | | | |- ! rowspan="5" |''শ্ৰদ্ধাঞ্জলি Vol-3'' |"আঁখোঁ মেঁ হমনে আপকে" | | |<ref>{{Citation |title=Ankhon Mein Humne Aapke {{!}} आँखों में हमने {{!}} Zubeen Garg {{!}} Shraddhanjali {{!}} Kishore {{!}} Thodi Si Bewafai |url=https://www.youtube.com/watch?v=fCBL0b2oQLQ |language=en |access-date=2022-10-21}}</ref> | |- |"মিত না মিলা" | |সাস্বতী |<ref>{{Citation |title=Meet na mila re mon kaa by zubeen garg (cover) | date=10 March 2021 |url=https://www.youtube.com/watch?v=kO6vDqiNii0 |access-date=2023-07-02 |language=en}}</ref> | |- |"গোৰে ৰং পে না" | | | |<ref>{{Citation |title=Zubeen Garg-Gore Rang Pe Na Itna Gumaan Kar (HINDI) | date=24 June 2012 |url=https://www.youtube.com/watch?v=IzULdR3zQaE |access-date=2023-07-02 |language=en}}</ref> | |- |"আঁখোঁ মেঁ কাজল হ্যায়" | | | |<ref>{{Citation |title=Aankhon Mein Kajal Hai {{!}} Zubeen Garg {{!}} Shraddhanjali {{!}} Kishore K., Lata M. {{!}} Doosara Aadmi |url=https://www.youtube.com/watch?v=avnhB_hsmjM |access-date=2023-07-05 |language=en}}</ref> | |- |"ফূলোঁ কা তাৰোঁ কা" | | | |<ref>{{Citation |title=Phoolon Ka Taron Ka {{!}} Zubeen Garg {{!}} Shraddhanjali {{!}} Kishore Kumar {{!}} Hare Ram Hare Krishna |url=https://www.youtube.com/watch?v=La7rxJZiKxw |access-date=2023-07-05 |language=en}}</ref> | |- |'''২০০০''' ! ''ভূমি'' |"শুনো শুনো ৰে সুৰো" ''(অসমীয়া গীত)'' |[[শংকৰদেৱ]] |[[শংকৰদেৱ]] |একক |<ref>{{Cite web|title=Listen & Download Latest MP3 Hindi, English, Bollywood Songs Online|url=https://wynk.in/music|access-date=2020-12-27|website=Wynk Music|language=en}}</ref> | |- | '''২০০২''' ! ''মোৰ সপোনৰে কথা'' |"হিন্দুস্তান হিন্দুস্তান" |[[জ্যোতিপ্ৰসাদ আগৰৱালা]] |[[জ্যোতিপ্ৰসাদ আগৰৱালা]] |একক | |- | rowspan="2" |'''২০০৬''' ! rowspan="2" |''Bollywood Unplugged'' |"লাখোঁ হ্যায় নিগাহঁ মেঁ (Unplugged)" | | |একক |<ref>{{Citation |title=Lakhoon Hain Nighan Mein |date=2006-09-07 |url=https://open.spotify.com/track/7hBVUkZGu9pbMBvlfbfE0v |language=en |access-date=2023-02-17}}</ref> | |- |"ৰুক জানা নেহীঁ (Unplugged)" | | |একক |<ref>{{Citation |title=Ruk Jana Nahin (Unplugged) |date=2006-09-07 |url=https://open.spotify.com/track/3oFPMs5p6A6GYO1jepv46I |language=en |access-date=2023-02-17}}</ref> | |- ! colspan="9" |ৰিমিক্স এলবামৰ গীত |- |'''১৯৯৮''' ! ''জলৱা'' |"হম কিছি সে কম নহীঁ (Tribal Medley Mix)" | | | |<ref>{{Citation |title=Jalwa Dance Hungama - Vol. 1 Part 1 | date=21 April 2022 |url=https://www.youtube.com/watch?v=t40bI8oFWcA |language=en |access-date=2022-10-21}}</ref> | |- | rowspan="3" |'''১৯৯৯''' ! rowspan="3" |''জাদু'' |"সাৰা জমানা (Savage lovers mix)" | | |একক |<ref>{{Citation |title=Saara Zamana (Savage Lovers Mix) - DJ Akbar Sami - Jadoo Remix - Hindi Bollywood Remix - Yaarana | date=23 August ==হিন্দী একক গীত== {| class="wikitable plainrowheaders" style="width:100%" |- ! বৰ্ষ ! scope="col" style="width:30%; "| গান ! scope="col" style="width:40%; "| সুৰকাৰ ! scope="col" style="width:25%; "| লেখক ! scope="col" style="width:20%; "| সহশিল্পী ! scope="col" style="width:1%; "| তথ্যসূত্ৰ |- | rowspan="2" |২০১৭ |"তেৰে বিনা" |নন্দা বেনাৰ্জী |চিত্ৰা দুধোৰিয়া |একক |<ref>{{Citation|title=Listen to Tere Bina Song by Zubeen Garg on Gaana.com|url=https://gaana.com/song/tere-bina-177|access-date=2021-01-30}}</ref> |- |"চলতে চলতে" |নন্দা বেনাৰ্জী |চিত্ৰা দুধোৰিয়া |একক | |- |২০১৮ |"ৰং দে চুনৰীয়া" |টাবুন |মীৰাবাই |একক | |- | rowspan="4" |২০১৯ |"এক নজৰ" |অভিনৱ বৰা |ৰীতা ৰায় |এঞ্জেল ৰায় | |- |"সাজনা" |এঞ্জেল বৰঠাকুৰ |এঞ্জেল বৰঠাকুৰ, অভিনৱ মজুমদাৰ |একক |<ref>{{Citation|title=Listen to Sajna Song by Zubeen Garg on Gaana.com|url=https://gaana.com/song/sajna-132|access-date=2021-01-30}}</ref> |- |"আনে ৱালা পল" |অভিনৱ বৰা |ৰীতা ৰায় |এঞ্জেল ৰায় | |- |"ৰাঞ্ঝনা" |অভিনৱ বৰা |ৰীতা ৰায় |এঞ্জেল ৰায় | |- |২০২০ |"বন্দেমাতৰম" |যদুনাথ ভট্টাচাৰ্য (Recreated by শেখৰজ্যোতি গোস্বামী) |বংকিম চন্দ্ৰ চট্টোপাধ্যায় |একক | |- | rowspan="2" |২০২১ |"এয় খুদা" |অৰবিন্দ / লিটন |Moied Elhaam |এঞ্জেল ৰায় | |- |"কংগন" |এঞ্জেল বৰঠাকুৰ |অভিনৱ মজুমদাৰ, এঞ্জেল বৰঠাকুৰ |ৰিতৃষা শৰ্মা |<ref>{{Citation|title=Kangan|date=17 November 2021|url=https://open.spotify.com/track/1h5vfpX2okpiuZCvTiWjmz}}</ref> |- | rowspan="2" |২০২২ |"আয়া ঈদ কা দিন" |ৰিতু জিয়াদ |বিলকিচ ইনাম, বাবুল |বিলকিচ ইনাম | |- |"য়েহ দিল" |প্ৰিয়াংকু বৰদলৈ |অনুপম নাথ |নিতুমণি কলিতা | |- |২০২৫ |"বজতি গীটাৰ পৰে ৰাতেঁ" |পুলক দাস |চিত্ৰা দুধোৰিয়া |একক | |} ==হিন্দী পুনৰ্নিমিত গীত== {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" | বৰ্ষ ! scope="col" | চলচ্চিত্ৰ ! scope="col" | গীত ! scope="col" | সলনি কৰা হৈছে ! scope="col" | সুৰকাৰ ! scope="col" | সহশিল্পী ! scope="col" | তথ্যসূত্ৰ |- |১৯৯৮ ! ''দ'লী চাজা কে' ৰাখনা'' |"তাৰাম পাম" |বাবুল সুপ্ৰিয় | rowspan="2" |[[এ আৰ ৰহমান]] |শ্ৰীনিৱাস | |- |১৯৯৯ ! তাল |"নেহী চামনে তু" | হৰিহৰণ |সুখৱিন্দৰ সিং | |- | rowspan="2" |২০০২ ! গেংষ্টাৰ |"টু হী মেৰি শ্বব হে'" |[[কে কে]] |[[প্ৰীতম]] | |<ref name=":10">{{Citation |title=Zubeen Garg Interview {{!}} Xakhyat with Ajit Kumar Bhuyan on Prag News | date=31 July 2017 |url=https://www.youtube.com/watch?v=mT77SmzYLlY |language=en |access-date=2022-12-01}}</ref> |- ! ''ৱ' লমহে'' |"ক্যা মুঝে' প্যাৰ হে'" |[[কে কে]] |[[প্ৰীতম]] | |<ref>{{Cite web |agency=TNN|date=May 15, 2006 |title=Let's get vocal... {{!}} undefined News - Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/calcutta-times/lets-get-vocal-/articleshow/1531588.cms |access-date=2022-12-01 |website=The Times of India |language=en}}</ref><ref name=":7">{{Cite web |title=rediff.com: The voice behind Gangster's Ya Ali |url=http://specials.rediff.com/movies/2006/aug/07sd5.htm |access-date=2022-12-02 |website=specials.rediff.com}}</ref> |- |২০১৬ ! ''ৰাজ: ৰিবুট'' |"ল' মান লিয়া" |[[অৰিজিৎ সিং]] |জিৎ গাংগুলী | |<ref>{{Citation |title=Zubeen at India Beats - India TV Part 2 | date=8 April 2007 |url=https://www.youtube.com/watch?v=lA4U1BvtB9k |language=en |access-date=2022-12-23}}</ref> |- |২০১৬ ! ''কাবিল'' |"কাবিল হু - শীৰ্ষ গীত" |জুবিন ন'টিয়াল |ৰাজেশ ৰোশ্বন | |<ref>{{Cite web |title=Zubeen Garg - Singing for Hrithik Roshan's new movie... |url=https://www.facebook.com/ZUBEENsOFFICIAL/photos/a.441320525930993/1090522607677445/?type=3 |access-date=2022-11-27 |website=www.facebook.com |language=en}}</ref><ref name=":11">{{Cite web |url=https://twitter.com/palakmuchhal3/status/690147169442107392 |access-date=2022-11-27 |website=Twitter |language=en}}</ref> |- |২০১৯ ! ''মিলন টকিজ্'' |"শ্বাৰ্ট" |[[চনু নিগম]] |ৰানা মজুমদাৰ | |<ref name=":12">{{Citation |title=আকৌ বলীউদৰ ছবিত গীত গালে জুবিন গাৰ্গে {{!}}{{!}} Zubeen in Celebrity Northeast Festival | date=17 December 2018 |url=https://www.youtube.com/watch?v=L1zAX8deJJc |language=en |access-date=2022-12-01}}</ref><ref>{{Citation |title=Zubeen Garg in Bollywood again | date=17 December 2018 |url=https://www.youtube.com/watch?v=ZrXal1xVkQw |language=en |access-date=2022-11-27}}</ref> |} {| class="wikitable plainrowheaders" |- |} ==[[সংস্কৃত]] গীত== *মধু দানৱ দাৰণ দেৱ বৰং ([[শংকৰদেৱ]]) *জয়তু দশভূজা ==[[ভোজপুৰী]] গান== {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" | বৰ্ষ ! scope="col" | চলচ্চিত্ৰ/এলবাম ! scope="col" | গান ! scope="col" | সুৰকাৰ ! গীতিকাৰ ! scope="col" | সহশিল্পী ! scope="col" | তথ্যসূত্ৰ |- | rowspan="2" |২০০৮ ! scope="row" | | "জবছে স্যান ভৈলু" | [[জুবিন গাৰ্গ]] | | একক | |- ! ''সব গোল ভাল হ্যায় (চলচ্চিত্ৰ)'' |"হো জেকৰা কে দিল চাহে" |নিখিল |ফণীন্দৰ ৰাও |প্ৰিয়া ভট্টাচাৰ্য |<ref>{{Citation|title=Ho Jekara Ke Dil Chahe (Full Song) - Nikhil, Priya Bhattacharya, Zubeen Garg - Download or Listen Free - JioSaavn|date=4 January 2020|url=https://www.jiosaavn.com/song/ho-jekara-ke-dil-chahe/G1o9ZTtHDmo|language=en-US|access-date=2021-01-02}}</ref> |} ==[[নেপালী]] গীত== {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" | বৰ্ষ ! scope="col" | চলচ্চিত্ৰ/এলবাম/একক ! scope="col" | গীত ! scope="col" | সুৰকাৰ ! গীতিকাৰ ! scope="col" | সহশিল্পী ! scope="col" | তথ্যসূত্ৰ |- | rowspan="2" | ! rowspan="2" |''পাচৌৰী'' |"মখমলী" | rowspan="2" | | |একক |<ref>{{Citation|title=Makhmali|date=2021-05-14|url=https://open.spotify.com/track/3b2aDgB65lOJwJkcYidvEs|language=en|access-date=2021-10-19}}</ref> |- |"ফাৰেৰ পৰি পাচৌৰী" | |একক |<ref>{{Citation|title=Farer Pari Pachhauri|date=2021-05-14|url=https://open.spotify.com/track/3BA22srCJnwTFUZOpU70LY|language=en|access-date=2021-10-19}}</ref> |- |২০১১ ! ''ঝঝলকো (VCD film)'' |"ঝঝলকো তিম্ৰো মায়া কো" |মানস হাজৰিকা | |একক | |- |২০১১ ! ''বাদুলী (এলবাম)'' |"সিৰৈমা সিৰবন্দী" |অৰ্জুন কুশল | |একক | |- | ! scope="row" | ''সৌগাত (এলবাম)'' | "মেৰে নিম্তো" | rowspan="3" | ধৰ্মৰাজ উপাধ্যায় | rowspan="3" |ধৰ্মৰাজ উপাধ্যায় | একক | |- | ! ''মেৰী সন্নানী (এলবাম)'' |"হিজো আজা" |একক | |- | ! ''স্পৰ্শ'' ''(এলবাম)'' |"ছড়েৰো জাদেই ছেউ" |একক | |- |২০১৭ ! |"মনমা কুৰা খেলাউদৈ" |বিজয় কাট্টেল |গুৰু ভটিয়া |জুনু ৰিজাল | |- |২০১৮ ! |"নদী বড়্যো হৈ" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |কৃষ্ণা KC, অখিল শৰ্মা |অঞ্জু পন্ত | |} ==[[মাৰাঠী]] গীত== {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" | বৰ্ষ ! চলচ্চিত্ৰ/এলবাম ! scope="col" | গীত ! scope="col" | সুৰকাৰ ! গীতিকাৰ ! scope="col" | সহশিল্পী ! scope="col" | তথ্যসূত্ৰ |- | ২০০৪ ! scope="row" | য়েহ পৰ্দা হটা দো | "আউশি চ' ঘ'" | পৰেশ এন শ্বাহ | | শাস্বতী ফুকন |<ref>{{Citation|title=Aushi Cha Gho (Original) - Remix|date=January 2004|url=https://open.spotify.com/track/60lv7rzqoM6ii8qD36gHIX|language=en|access-date=2021-04-08}}</ref> |} ==[[সিন্ধী]] গীত== {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" | বৰ্ষ ! চলচ্চিত্ৰ/এলবাম ! scope="col" | গীত ! scope="col" | সুৰকাৰ ! গীতিকাৰ ! scope="col" | সহশিল্পী ! scope="col" | তথ্যসূত্ৰ |- | ২০১৩ ! ''সিন্ধী ৰকচ্'' | "জিয়ে সিন্ধী জিয়ে" | নীতিন গুপ্ত আৰু ভূষণ গোগাদ | | একক |<ref>{{Citation|title=Jiye Sindhi Jiye (Full Song) - Zubeen Garg, Nitin Gupta, Bhushan Gogad - Download or Listen Free - JioSaavn|date=3 April 2015|url=https://www.jiosaavn.com/song/jiye-sindhi-jiye/FCM4Uz9Sc1Y|language=en-US|access-date=2020-10-21}}</ref> |} ==[[বিষ্ণুপ্ৰিয়া মণিপুৰী]] গীত== {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" | বৰ্ষ ! scope="col" | চলচ্চিত্ৰ/এলবাম ! scope="col" | গীত ! scope="col" | সুৰকাৰ ! গীতিকাৰ ! scope="col" | সহশিল্পী ! scope="col" | তথ্যসূত্ৰ |- | rowspan="2" |২০১৩ ! rowspan="2" |''লখন (চলচ্চিত্ৰ)'' |"জীৱনে মৰনে" | rowspan="2" |পৰিমল সিংহা আৰু তৰুণ তন্ময় | rowspan="2" |পৰিমল সিংহা |একক | |- |"জীৱনে মৰনে" (দ্বৈত) |বিথি সিংহা |<ref>{{Citation |title=Jibone Morone song from Film Lakhan | date=24 April 2018 |url=https://www.youtube.com/watch?v=HhtWZURxMww |language=en |access-date=2023-02-12}}</ref> |- | ২০১৮ ! scope="row" |''কফি এলা বাৰো য়াৰি (এলবাম)'' | "নিৰলে খানি" | দিলীপ সিংহা |পদ্মজা সিংহা | ডোল সিংহা |<ref>{{Citation|title=Listen to Nirole Khaani Song by Doll Sinha on Gaana.com|url=https://gaana.com/song/nirole-khaani|access-date=2020-10-01|archivedate=2023-02-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230212075154/https://gaana.com/song/nirole-khaani}}</ref><ref>{{Cite web |title=Doll Sinha debuts with an album in Bishnupriya Manipuri |url=https://www.indulgexpress.com/culture/music/2018/mar/16/doll-sinha-debuts-with-an-album-in-bishnupriya-manipuri-6438.html |access-date=2023-02-12 |website=www.indulgexpress.com |date=16 March 2018 |language=en}}</ref> |} ==[[বড়ো]] গীত== {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" | বৰ্ষ ! চলচ্চিত্ৰ/এলবাম ! scope="col" | গীত ! scope="col" | সুৰকাৰ ! গীতিকাৰ ! scope="col" | সহশিল্পী ! scope="col" | তথ্যসূত্ৰ |- | rowspan="2" |২০০৪ ! rowspan="2" |''সিৰি সিৰি মৗথৗ মৗথৗ'' |"সিৰি সিৰি মৗথৗ মৗথৗ" |মুশুখা | |একক |<ref>{{Citation|title=Chiri Chiri Mwthw Mwthw|date=26 August 2004|url=https://open.spotify.com/track/7equVqlwOBa0tNjErXilC3|language=en|access-date=2021-09-07}}</ref> |- |"মনালিছা" |কানু আৰু প্ৰভু | |সুলেখা বসুমতাৰী |<ref>{{Citation|title=Monalisha|date=26 August 2004|url=https://open.spotify.com/track/4Lgn4CdkJPRE4ETJqcFMLj|language=en|access-date=2021-09-07}}</ref> |- | rowspan="2" |২০০৫ ! rowspan="2" |''সিৰি সিৰি সিখাৱায়'' |"অন্নাই আং" | rowspan="2" |লেনি | | rowspan="2" |একক |<ref>{{Citation|title=Onnai Ang|date=29 October 2005|url=https://open.spotify.com/track/7C0ZvVpYmWhtjQZFtuRudR|language=en|access-date=2021-09-07}}</ref> |- |"বাৰফুনাই" | |<ref>{{Citation|title=Barfunai|date=29 October 2005|url=https://open.spotify.com/track/1vWetaYx8BgyuJ5a24pNuv|language=en|access-date=2021-09-07}}</ref> |- | rowspan="4" |২০০৭ ! rowspan="4" |''সিৰি সিৰি লাসৗই লাসৗই'' |"সিৰি সিৰি লাসৗই লাসৗই" | rowspan="4" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | rowspan="4" |ফাইলাও বসুমতাৰী | rowspan="4" |একক |<ref>{{Citation |title=SIRI SIRI LASWE LASWE {{!}}{{!}} ZUBEEN GARG {{!}}{{!}} BODO ROMANTIC SUPERHIT SONG | date=2 August 2021 |url=https://www.youtube.com/watch?v=TMUm7XBrgAg |language=en |access-date=2022-11-20}}</ref> |- |"ৰে'ল দাবাখেন" |<ref>{{Citation |title=RAIL DABAKHEN {{!}}{{!}} ZUBEEN GARG {{!}}{{!}} BODO {{!}}{{!}} JUPITORA - UDAY | date=2 August 2021 |url=https://www.youtube.com/watch?v=97WRYaao_1w |language=en |access-date=2022-11-20}}</ref> |- |"বাৰা খৗলৗ খৗলৗ " |<ref>{{Citation |title=BARA KHWLW KHWLW {{!}}{{!}} ZUBEEN GARG {{!}}{{!}} JG PRODUCTION | date=7 August 2021 |url=https://www.youtube.com/watch?v=U6DQdJRxwu0 |language=en |access-date=2022-11-20}}</ref> |- |"নৗং আং" |<ref>{{Citation |title=NONG AANG {{!}}{{!}} ZUBEEN GARG {{!}}{{!}} SIRI SIRI LASWI LASWI | date=7 August 2021 |url=https://www.youtube.com/watch?v=xaMNQwN7fiE |language=en |access-date=2022-11-20}}</ref> |- | rowspan="9" |২০০৭ ! rowspan="9" |''সৗনাথাই ৰূফাথাই'' |"জাহাৰু সৗৰনি সুৰমাই ৰিঝামাই" | | | rowspan="9" |একক |<ref>{{Citation|title=Jaharu Sorni Surmai Rijhamai|date=12 September 2007|url=https://open.spotify.com/track/4ZIglK0qHY2jLCjVB6oLSU|language=en|access-date=2021-09-07}}</ref> |- |"অ' সোনা নৗং আংনি জুলিয়া" | | |<ref>{{Citation|title=O Chana No Aani Julia|date=12 September 2007|url=https://open.spotify.com/track/23htSWRklzRJSChm1ac6OI|language=en|access-date=2021-09-07}}</ref> |- |"দিৱানা অঞ্জালি সানা" | | |<ref>{{Citation|title=Diwana Anjli Chana|date=12 September 2007|url=https://open.spotify.com/track/4M7dpDJr5pMZrfQKqX5bqM|language=en|access-date=2021-09-07}}</ref> |- |"আংনি মেথায়ু গাজনাইদানবালু" | | |<ref>{{Citation|title=Ani Maithayau Gajnainindanblau|date=12 September 2007|url=https://open.spotify.com/track/7sQSta4OE7tPeRwfYSN9Ty|language=en|access-date=2021-09-07}}</ref> |- |"সানা হাব্বাই প্ৰজে" | | |<ref>{{Citation|title=Chana Habbai Poroje|url=https://open.spotify.com/track/3Fu56xqmm6gVJ0Y9y51kjc|language=en|access-date=2021-09-07}}</ref> |- |"খাম জোথা গোম খানবাই" | | |<ref>{{Citation|title=Kham Jotha Gom Khanbai|date=12 September 2007|url=https://open.spotify.com/track/34RJFhD1feOzdUilJGRkWS|language=en|access-date=2021-09-07}}</ref> |- |"আয়ৗ মৗনমাৰবাই" | | |<ref>{{Citation|title=Aayo Monmaarbaai|date=12 September 2007|url=https://open.spotify.com/track/0VM9c9fYQZEoRnoKIek38D|language=en|access-date=2021-09-07}}</ref> |- |"মিনিনাই মেগনজৗৰা নৗংনি" | | |<ref>{{Citation|title=Mini Naai Megan Jora|date=12 September 2007|url=https://open.spotify.com/track/7IwEdmHOiuXuqDbM9VjCw2|language=en|access-date=2021-09-07}}</ref> |- |"সৗনাথাই ৰূফাথাই" | | |<ref>{{Citation|title=Chonathi Ruphathi|date=12 September 2007|url=https://open.spotify.com/track/6WFMuJe9xbDWNQgjv1WkQf|language=en|access-date=2021-09-07}}</ref> |- |২০১০ ! |"খালাও খাচাও" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | |একক | |- |২০১০ ! ''মিজিং'' |"বেসায়বাগৗবাৱনি" |প্ৰকাশ | |একক | |- |২০১৬ ! ''খৗইনা'' |"খৗইনা নৗং আংনি" | | |গীতাশ্ৰী ৰামচিয়াৰী | |} ==[[ককবৰক ভাষা|ককবৰক]] গীত== {{Div col|2}} * আনি ইমাংলে * কুৱাই খিলি নৗং চাতি ৰৗ * হামজাগমুং ন' কৗথাৰ হিনখে {{Div col end}} ==[[ৰাভা ভাষা|ৰাভা]] গীত== {{Div col|2}} * ফাৰ্চা নুকবা মুক জুমাং * চমে চমে * হাচঙাইঙি আমই আৱা * নাঙো যে আং নাছিবা * অ' তোপাক নাঙো নাছিবা আং {{Div col end}} ==পাতিৰাভা গীত== * ধূতি লেম লেম (এলবাম: চিকুন আপী), সহশিল্পী: সুবাসনা দত্ত * লিং লিং লাং লাং (এলবাম: চিকুন আপী) ==[[মিচিং ভাষা|মিচিং]] গীত== {{Div col|2}} * আচিন ছে'ম ময়াতবং ডাৰ্লিং ওয়া * আচিনাং অলা আদিক' নম * আচিনাং অলা নম ঙ * আদি বাৰগ'লা * আনা বাগ্ৰা দ' * ঐয়া ঐয়া ঐয়া ন' কাংকানা * দিঃতে ছিলুং আৰাদ' * নম ৰিকচু পংক'দে * মিতপান কুপে মেলাচিন {{Div col end}} ==[[কাৰ্বি]] গীত== {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" | বৰ্ষ ! এলবাম ! scope="col" | গীত ! scope="col" | সুৰকাৰ ! সংগীত ! গীতিকাৰ ! scope="col" | সহশিল্পী ! scope="col" | তথ্যসূত্ৰ |- | rowspan="5" | ১৯৯৭ ! rowspan="3" |''মনাই'' |"মনাই" |জুবিন গাৰ্গ | rowspan="5" |জুবিন গাৰ্গ | rowspan="2" |জয়সিং ৰংপি | rowspan="2" |একক | |- |"লি চেটং চোট পাচু" | | |- |"জয় জয় পেনলে" | | |পখিলা লেকথেপি | |- ! rowspan="2" |''কিমো'' |"পিচিং আচাৰনাম" |জয়ৰাম তিচো |লংচিং টেৰোন | rowspan="2" |একক | |- |"মনিত মনিত" | | | |} ==[[তিৱা]] গীত== {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" | বৰ্ষ ! চলচ্চিত্ৰ/এলবাম ! scope="col" | গীত ! scope="col" | সুৰকাৰ ! গীতিকাৰ ! scope="col" | সহশিল্পী ! scope="col" | তথ্যসূত্ৰ |- | rowspan="2" | ২০০১ ! rowspan="2" |''খুমজিল কুঁৱৰী'' | "খুমজিল কুঁৱৰী" (শীৰ্ষক গীত) | rowspan="2" | | rowspan="2" |দ্বিপেন মদাৰ পাতৰ | একক |<ref>{{Citation |title=KHUMJIL KHUWORI {{!}} খুমজীল খোৱৰি {{!}} VIDEO SONG {{!}} ZUBEEN GARG TIWA SONG {{!}} OLD COLLECTION |url=https://www.youtube.com/watch?v=KAekY2EiFjg |language=en |access-date=2023-01-03}}</ref> |- |"খুমজিল কুঁৱৰী (দ্বৈত)" | |<ref>{{Citation |title=KHUMJIL KHUWORI (DUET VERSION) {{!}} খুমজিল কুঁৱৰী {{!}} VIDEO SONG {{!}} OLD COLLECTION |url=https://www.youtube.com/watch?v=CR4wHacNah8 |language=en |access-date=2023-01-03}}</ref> |} ==[[টাই-আহোম ভাষা|টাই-আহোম]] গীত== * প' কাও চাওলুং (অসমীয়া মিশ্ৰিত), সহশিল্পী: জুতিমালা ==[[দেউৰী ভাষা|দেউৰী]] গীত== * ননা লাদুঁনুমদে * চা নিজিয় দিপুৰ মাই আঁ দামদি চান * শদিয়া ইবাচি (সহশিল্পী: মৌৰুচি বৰা) * আনা ন' লেৰুবা ছেৰেমনা * লুগুৰু কিংনা গাতিগিৰে লাচেমেম ==[[গাৰো ভাষা|গাৰো]] গীত== {{Div col|2}} * আমেৰিকা চি * চ্ৰিক চ্ৰিক {{Div col end}} ==গালো গীত== {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" | বৰ্ষ ! scope="col" | এলবাম ! scope="col" | গান ! scope="col" | সুৰকাৰ ! গীতিকাৰ ! scope="col" | সহশিল্পী ! scope="col" | তথ্যসূত্ৰ |- | ! scope="row" | |য়াৰ না মানা গামো‌ গদা |জুবিন গাৰ্গ | | একক |<ref>{{Citation |title=ZUBEEN GARG-ARUNACHALI SONG (GALO) | date=13 January 2017 |url=https://www.youtube.com/watch?v=oe4vuhOLBGc |language=en |access-date=2023-01-03}}</ref> |} ==আদি গীত== * কাপেনা আপিয়াং কৈ নগম কাৰ্বিদুন * তেনা প'ল' কাৰ্দিংকু ==নিচি গীত== * তুদি য়ামি ==[[তেলুগু]] গীত== {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" | বৰ্ষ ! scope="col" | ছবি ! scope="col" | গীত ! scope="col" | সুৰকাৰ ! scope="col" | গীতিকাৰ ! scope="col" | সহ-শিল্পী ! scope="col" | তথ্যসূত্ৰ |- |১৯৯৮ ! ''দিল ছে,প্ৰেমাটো'' |"পখি পখি বিদেখী" |[[এ আৰ ৰহমান]] | |একক | |- |২০০৪ ! ''ক্লাৱ মিক্স'' |"ছান্নাজাজি পাড়াকা" | | |স্মিতা | |- | ২০০৭ ! ''টাক্কাৰি'' | "য়েলে য়েলে" | rowspan="3" |ছক্ৰি(সুৰকাৰ) |কাণ্ডিকোণ্ডা | একক |<ref>{{Citation|title=Yele Yele (Full Song) - Takkari - Download or Listen Free - JioSaavn|date=11 April 2007|url=https://www.jiosaavn.com/song/yele-yele/NjAjBT9CXn0|language=en-US|access-date=2020-09-14|archivedate=2023-07-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230712103120/https://www.jiosaavn.com/song/yele-yele/NjAjBT9CXn0}}</ref> |- | ২০০৮ ! ''ভিক্টৰী'' | "অ' বেচেলোৰ" |চন্দ্ৰবোস | [[সুনিধি চৌহান]] | <ref>{{Citation|title=O Bachelor (Full Song) - Victory - Download or Listen Free - JioSaavn|date=13 May 2008|url=https://www.jiosaavn.com/song/o-bachelor/PAQkdkZUaFs|language=en-US|access-date=2020-09-14}}</ref> |- |২০০৯ ! ''মাছকা'' |"গুণ্ডে গোডাৰিলা" |কাণ্ডিকোণ্ডা |কৌশল্যা |<ref>{{Citation|title=Gunde Godarila (Full Song & Lyrics) - Maskaa - Download or Listen Free - JioSaavn|url=https://www.jiosaavn.com/song/gunde-godarila/PioccANgVWw|language=en-US|access-date=2020-09-14}}</ref> |} ==[[কন্নড়]] গীত== {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" | বৰ্ষ ! scope="col" | ছবি ! scope="col" | গীত ! scope="col" | সুৰকাৰ ! গীতিকাৰ ! scope="col" | সহ-শিল্পী(সকল) ! scope="col" | তথ্যসূত্ৰ |- | ২০০৭ ! scope="row" | ''হুডুগাটা'' | "অমোমে হিগো" | rowspan="2" |জেছি গিফ্ট |কৱিৰাজ | [[আলিছা চিনাই]] |<ref>{{Citation|title=Listen to Ommomme Heegu Song by Aisha Chennai on Gaana.com|url=https://gaana.com/song/ommomme-heegu-1|access-date=2020-09-14}}</ref> |- |২০০৯ ! scope="row" | ''পৰিচয়া'' |"হলিহাদু" |জয়ন্ত কৈকনী |এইচ্ছ. জি. চৈত্ৰ্য, জেছি গিফ্ট |<ref>{{Citation|title=Holihadu (Full Song) - Parichaya - Download or Listen Free - JioSaavn|date=9 May 2008|url=https://www.jiosaavn.com/song/holihadu/PwoSZAJncXQ|language=en-US|access-date=2020-09-14|archivedate=2023-07-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230712103532/https://www.jiosaavn.com/song/holihadu/PwoSZAJncXQ}}</ref> |- |২০২২ ! scope="row" | ''মহা ৰৌদ্ৰম'' |"আম্মা নিনে থানে" |আদিত্য আশিস সিং | | আদিত্য আশিস সিং |<ref>{{Citation|title=Amma Neene Thane - Maha Roudram Songs - Hungama|date=16 Feb 2022|url=https://www.hungama.com/amp/song/amma-neene-thane/82931337/|access-date=2022-03-19}}</ref> |} ==[[তামিল]] গীত== {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! বৰ্ষ ! scope="col" | চলচ্চিত্ৰ/এলবাম ! scope="col" | গীত ! scope="col" | সুৰকাৰ ! গীতিকাৰ ! scope="col" | সহশিল্পী ! scope="col" | তথ্যসূত্ৰ |- |১৯৯৮ ! ''উয়্যিৰে'' |"পখি পখি বিদেখী" |এ আৰ ৰহমান | |একক | |- | rowspan="2" |২০০৪ ! ''কালাক্কাল'' |"ইঞ্জিন ইদুপ্পাঝাগি" |ইলাইয়িৰাজা |ৱালি |স্মিতা | |- ! ''কুথু'' |"আসানা আসানা" |শ্ৰীকান্ত দেৱা |স্নেহন |[[মহালক্ষ্মী আয়াৰ]] |<ref>{{Citation |title=Assana Assana |date=2020-07-25 |url=https://open.spotify.com/track/7zMxZlsdnVy9UA6SQo0gHX |language=en |access-date=2022-10-01}}</ref> |- |২০০৭ ! scope="row" | ''উৰ্চাগাম'' | "কাংগাল এনকাংগালো" | ৰঞ্জিত বাৰোত |কাবিলাঁ |একক |<ref>{{Citation|title=Kangal Enkangalo (Full Song) - Zubeen Garg - Download or Listen Free - JioSaavn|date=31 May 2001|url=https://www.jiosaavn.com/song/kangal-enkangalo/JQE7VkRyeQE|language=en-US|access-date=2020-09-14}}</ref> |} ==[[মালয়ালম]] গীত== {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" | বৰ্ষ ! scope="col" | চলচ্চিত্ৰ ! scope="col" | গান ! scope="col" | সুৰকাৰ ! গীতিকাৰ ! scope="col" | সহশিল্পী ! scope="col" | তথ্যসূত্ৰ |- |১৯৯৮ ! ''উয়্যীৰে'' |"পখী পখী বিদেখী" |[[এ আৰ ৰহমান]] | |একক | |- |} ==[[ইংৰাজী]] গীত== {{Div col|2}} * এভ্ৰি মৰ্ণিং কামচ * টিয়াৰ্চ ইন হেভেন {{Div col end}} ==সুৰকাৰ হিচাপে== ===হিন্দী গীত=== {| class="wikitable plainrowheaders" style="width:100%" |- ! scope="col"| বৰ্ষ ! scope="col"| এলবাম ! scope="col"| গীত ! scope="col" | কণ্ঠশিল্পী ! scope="col"| তথ্যসূত্ৰ |- | rowspan="8" |১৯৯৫ ! rowspan="8" |''চান্দনী ৰাত'' |"চান্দনী ৰাত হ্যায় ছনম" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"আশা মেৰী আশা" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"মায়া কেইছি হ্যায় য়ে মায়া" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"আখিয়াঁ হ্যায় য়া কোই" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"কাম অন ছুইট গাৰ্ল" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"কেয়ছে কহু কবছে ম্যায়" |জুবিন গাৰ্গ, কবিতা কৃষ্ণমূৰ্তি | |- |"মেহবুবা ও মেহবুবা" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"অঞ্জনা ও নীলাঞ্জনা" |জুবিন গাৰ্গ, কবিতা কৃষ্ণমূৰ্তি | |- | rowspan="8" |১৯৯৮ ! rowspan="8" |''চন্দা'' |"চন্দা" |rowspan="2" |জুবিন গাৰ্গ, জংকী বৰঠাকুৰ | |- |"প্যাৰ ছে" | |- |"কল কো" |rowspan="6" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"জীৱন হ্যায়" | |- |"গীত গানে" | |- |"য়ে সচ হ্যায়" | |- |"জীনা" | |- |"দূৰ" | |- |১৯৯৮ ! ''য়ুহি কহি'' |"আই নিড ইয়ৰ লাভ টুডে" |জুবিন গাৰ্গ |<ref>{{Citation |title=Zubeen Garg, Jojo, Ajay Singha Miko - Yuhi Kabhi |url=https://www.discogs.com/release/15323196-Zubeen-Garg-Jojo-Ajay-Singha-Miko-Yuhi-Kabhi |language=en |access-date=2022-07-28}}</ref> |- | rowspan="3" |২০০০ ! rowspan="3" |''স্পৰ্শ'' |"ইচ দুনীয়া কী" |rowspan="3" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"নাম আপনা" | |- |"সুনো য়ে আছমান" | |- |২০০৭ ! ''ধন্যবাদ'' |"চেইন ঔৰ ছুকুন" |প্ৰশান্ত তামাং |<ref>{{Citation |title=Chain Aur Sukoon |date=2007-10-19 |url=https://open.spotify.com/track/1SPKRsC2vA88KkC5e5g1MZ |language=en |access-date=2023-02-18}}</ref><ref>{{Cite web |last=Karthik |title=Dhanyavad (Prashant Tamang) – Milliblog! |url=https://milliblog.com/2007/12/03/dhanyavad-prashant-tamang/ |access-date=2023-02-18 |language=en-US}}</ref> |- | rowspan="8" |২০১৩ ! rowspan="8" |''পাকীজা'' |"পাকীজা" | rowspan="8" |জুবিন গাৰ্গ | rowspan="8" | |- |"কাফুৰ" |- |"পিয়া ম'ৰে" |- |"আই কেন লিভ ফ'ৰ ইউ" |- |"চলতে চলো ৰে" |- |"ৰামা ৰামা" |- |"পিয়া" |- |"কেহকশা" |} ===অসমীয়া গীত=== {| class=wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" | বৰ্ষ ! এলবাম ! scope="col" | গীত ! scope="col" | কণ্ঠশিল্পী ! scope="col" | তথ্যসূত্ৰ |- | rowspan="9"|১৯৯২ ! rowspan="8" |''অনামিকা'' |"অনামিকা" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | |- |"পথে পথে" |[[কবিতা কৃষ্ণমূৰ্তি]] | |- |"হিয়া দোহে" | rowspan="3" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"প্ৰীতিৰ সুবাসে" | |- |"মনৰ নিজানত" | |- |"কিয় জানো আজি" |জুবিন গাৰ্গ, কবিতা কৃষ্ণমূৰ্তি | |- |"গানে কি আনে" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"শুনা শুনা" |জুবিন গাৰ্গ, কবিতা কৃষ্ণমূৰ্তি | |- ! ''সপোনৰ সুৰ'' |"নিবিড় জোনাকী ৰাতি" |জুবিন গাৰ্গ | |- | rowspan="4" |১৯৯৩ ! rowspan="2" |''ৰ'দালী'' |"জানানে আজিও তোমাক" |কবিতা কৃষ্ণমূৰ্তি | |- |"ৰূপহী বিজুলী" |কুমাৰ চানু | |- ! ''ঋতু'' |"দূৰনী দূৰনী" |rowspan="2" |জুবিন গাৰ্গ | |- ! ''জোনাকী মন'' |"দূৰ দূৰনীৰে" | |- |rowspan="8" |১৯৯৪ ! rowspan="8" |''মায়া'' |"মায়া মাথোঁ মায়া" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"নিৰিবিলি গোধূলি" |rowspan="2" |জুবিন গাৰ্গ, কবিতা কৃষ্ণমূৰ্তি | |- |"উজাগৰী বুকুতে" | |- |"দূৰে দূৰে" |rowspan="4" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"জোনাক গোলা" | |- |"উন্মনা" | |- |"জোনাকে কাণে কাণে" | |- |"ফুলেৰে সজালোঁ" |কবিতা কৃষ্ণমূৰ্তি | |- |rowspan="7" |১৯৯৫ ! rowspan="7" |''আশা'' |"আশা মোৰ আশা" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"তুমি যদি কোৱা" |জুবিন গাৰ্গ, সবিতা শৰ্মা | |- |"জ্বলিলা পুৰিয়া" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"মুৰ মন" |rowspan="2" |জুবিন গাৰ্গ, সবিতা শৰ্মা | |- |"আমি যেন" | |- |"অভিমনী মন" |rowspan="2" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"তুমি জানানে" | |- |rowspan="16" |১৯৯৬ ! rowspan="8" |''জুবিনৰ গান'' |"এতিয়া আছে মাথোঁ" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"উমি উমি" |জুবিন গাৰ্গ, [[মহালক্ষ্মী আয়াৰ]] | |- |"লাহে লাহে" |rowspan="4" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"এতিয়াও সাৰে আছোঁ" | |- |"আঁকিলোঁ ছবিখনি" | |- |"তুমি নিদিয়া" | |- |"উজাগৰি নিশাটি উতলা মন" |জুবিন গাৰ্গ, [[হেমা ছৰদেশাই]], মহালক্ষ্মী আয়াৰ | |- |"এন্ধাৰ হ'ব নোৱাৰোঁ" |জুবিন গাৰ্গ | |- ! rowspan="8" |''ৰং'' |"ৰং তুমি হোবানে" |জুবিন গাৰ্গ, মহালক্ষ্মী আয়াৰ | |- |"তুমি দূৰ অতীতৰ" |rowspan="4" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"এতিয়া কথাটো" | |- |"সেউজীয়া মন" | |- |"জোন বেলি" | |- |"আজি তুমি নহ'লে" |জুবিন গাৰ্গ, মহালক্ষ্মী আয়াৰ | |- |"বৰষা যেতিয়া নামে" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"মোৰো যে" |জুবিন গাৰ্গ | |- |rowspan="8" |১৯৯৭ ! rowspan="8" |''মুক্তি'' |"ফুল ফুলক" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"চকুৱে চকুৱে" |জুবিন গাৰ্গ, জংকী বৰঠাকুৰ | |- |"সোণেৰে সজোৱা" |rowspan="4" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"মেঘৰ বৰণ" | |- |"অবাক অবাক" | |- |"প্ৰতিটো প্ৰহৰ" | |- |"উজলাই ৰাখিছোঁ" |rowspan ="2" |জুবিন গাৰ্গ, জংকী বৰঠাকুৰ | |- |"মুক্তি" | |- |rowspan="12" |১৯৯৮ ! rowspan="4" |''স্নিগ্ধ জোনাক'' |"নাচাবা চকুলে" |জুবিন গাৰ্গ, [[পাপন]] | |- |"এই কিনো হৈ যায়" |rowspan="2" |উদিত নাৰায়ণ | |- |"কলেজীয়া" | |- |"ফাগুন আহিলে" |[[মহালক্ষ্মী আয়াৰ]] | |- ! rowspan="8" |''শব্দ'' |"কঁকাল খামুচিয়া" |rowspan="2" |জুবিন গাৰ্গ, মহালক্ষ্মী আয়াৰ | |- |"এতিয়া জোনাকে" | |- |"কোনোবা ৰিঙিয়াই" |rowspan="6" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"নকবা নকবা" | |- |"মন হেৰুৱা" | |- |"জগত পোহৰ কৰি" | |- |"ৰৈ ৰৈ বিনালে" | |- |"শব্দ" | |- |rowspan="9" |১৯৯৯ ! rowspan="8" |''মেঘৰ বৰণ'' |"যদিহে জোন তৰা" |জুবিন গাৰ্গ, মহালক্ষ্মী আয়াৰ | |- |"তুমি চোৱা যেতিয়া" |rowspan="3" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"জ্বলি উঠা" | |- |"জ্বলোৱা হিয়া মোৰ" | |- |"পাহাৰী গাভৰু" |উদিত নাৰায়ণ | |- |"আগলি কলাপাত" |মহালক্ষ্মী আয়াৰ | |- |"পূৰ্ণিমা জোন তুমি" |জুবিন গাৰ্গ, উদিত নাৰায়ণ, মহালক্ষ্মী আয়াৰ, সাগৰিকা | |- |"বুকুৰে ভিতৰত" |উদিত নাৰায়ণ | |- ! ''সোণাৰু '৯৯'' |"জোনমা মোৰ মৰমী" |জুবিন গাৰ্গ, শান্তা উজিৰ | |- |rowspan="8" |২০০০ ! rowspan="8" |''পাখি'' |"পাখি পাখি" |rowspan="6" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"আহে বা নাহে" | |- |"তুমি দিনৰ" | |- |"পাখি মেলি দিয়ে" | |- |"চকু মেলা" | |- |"আঙুলি কাটিলোঁ" | |- |"দুগালতে যেন" |জুবিন গাৰ্গ, প্ৰণিতা | |- |"শিকোলি" |জুবিন গাৰ্গ, মন্দাকিনী | |- |rowspan="8" |২০০১ ! rowspan="8" |''পাঞ্চই'' |"বৰষুণত কথা" |rowspan="2" |দিগন্ত ভাৰতী |- |"সোণ ৰ'দৰ আঁহে আঁহে" | |- |"সঁচা মৰমে" |দিগন্ত ভাৰতী, বৰ্ণালী দাস | |- |"ফাগুনৰ পচোৱা" |rowspan="5" |বৰ্ণালী দাস | |- |"ফুল ফুলা বতৰতে" | |- |"দুখৰ বাঁহী" | |- |"সেমেকা এই" | |- |"বতাহত শুনিলোঁ" | |- |rowspan="8" |২০০২ ! rowspan="8" |''শিশু'' |"ভবা কথা" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"মুগ্ধ হিয়া মোৰ" |জুবিন গাৰ্গ আৰু জংকী বৰঠাকুৰ | |- |"কাৰ পৰশ" |rowspan="3" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"নিদিয়া নিদিয়া" | |- |"দিয়া ঘূৰাই দিয়া" | |- |"আউশিৰ জোন মোৰ" |জংকী বৰঠাকুৰ | |- |"শান্তি দিয়া" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"কাঁহী বাটি" |জুবিন গাৰ্গ, চুজেন ডি মেলো | |- |২০০৩ ! ''চিনাকি মন'' |"ভাল পাও নে" |rowspan="11" |জুবিন গাৰ্গ |- |rowspan="10" |২০০৪ ! ''লাজুকী মন'' |"ধিনিকী ধিন দাও" |- ! rowspan="9" |''যন্ত্ৰ'' |"মাইনা মাইনা" |- |"যন্ত্ৰ" |- |"এই মায়াৰ ধৰাত" |- |"নেজানো মন ডোলে" |- |"অলপ শান্তি দিয়া" |- |"আই লাভ ইউ" |- |"তোমাৰ মিঠা এই চাৱনী" |- |"মাজুলীৰ এজনী" |- |"অ মোৰ আপোনাৰ দেশ" |- |rowspan="16" |২০০৬ ! rowspan="8" |''বৰষুণ'' |"কৰ এজাক" |[[অনিন্দিতা পাল]] |- |"দিয়া মোক দিয়া" |জুবিন গাৰ্গ, অনিন্দিতা পাল |- |"টোপাল টোপাল" |rowspan="10" |জুবিন গাৰ্গ |- |"অ মোৰ ৰণৰ তেজিঘোঁৰা" |- |"এপাহি বুকুতে" |- |"আনে যোৱা বাটে" |- |"আজি পুণ্য" |- |"বেলি পৰোঁ পৰোঁ হ'ল" |- ! rowspan="8" |''মুখা'' |"মুখা" |- |"মিঠা প্ৰেম" |- |"পামনে মই ঘূৰাই" |- |"নিয়ৰৰে ফুল" |- |"দুচকুৰে নীলাৰে" |জুবিন গাৰ্গ, অৰুনিমা ভট্টাচাৰ্য |- |"নিয়ৰে" |rowspan="3" |জুবিন গাৰ্গ |- |"বুকুতে বুকুখন" |- |"বেবী বুলি লাহেকৈ" |} ==সংগীত পৰিচালক হিচাপে== {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" | বৰ্ষ ! এলবাম/চলচ্চিত্ৰ ! scope="col" | গীত ! scope="col" | কণ্ঠশিল্পী ! scope="col" | তথ্যসূত্ৰ |- | rowspan="14" |২০০০ ! rowspan="8" |''[[তুমি মোৰ মাথোঁ মোৰ]]'' | পোহৰৰে চাকি |জুবিন গাৰ্গ, লুনা সোণোৱাল | |- |এতিয়া হিয়া মোৰ |জুবিন গাৰ্গ | |- |কিযে পালোঁ |জুবিন গাৰ্গ | |- |কোনো ৰিঙিয়ায় |জুবিন গাৰ্গ | |- |চকু মেলি চাওঁতে |জুবিন গাৰ্গ | |- |মায়াবী এই ৰাতি |জুবিন গাৰ্গ | |- |গুণ্ গুণ্ |জুবিন গাৰ্গ | |- |ৰ'দ আজি কেনি পাওঁ |জুবিন গাৰ্গ | |- ! rowspan="6" |''[[হিয়া দিয়া নিয়া]]'' |নহ'লে পৰিচয় |জুবিন গাৰ্গ | |- |বুকু ভৰা |মালবিকা বৰা | |- |মলয়াৰ দুপাখিত |[[জুবিন গাৰ্গ]], [[তৰালী শৰ্মা]] | |- |কথাটো বুজিলোঁ |জুবিন গাৰ্গ, তৰালী শৰ্মা | |- |মিছাতে মিছাতে |[[জুবিন গাৰ্গ]], দিগন্ত কলিতা, [[হিৰণ্য ডেকা]], [[চেতনা দাস]] | |- |মিঠা মিঠা |জুবিন গাৰ্গ, দেৱজিৎ চৌধুৰী, শান্তা উজীৰ | |- |rowspan="6" |২০০০ ! rowspan="5" |''মৰমে মৰম জানে'' |মৰমে মৰম জানে (শীৰ্ষক গীত) |[[অভিজিৎ ভট্টাচাৰ্য]], অনুৰাধা পৌড়ৱাল | |- |কলেজ ক্লাছ হ'লে |জোজো, মিতালী চৌধুৰী | |- |মা কালি চোৱা চকু মেলি |শান্তা উজীৰ | |- |তামোল |জুবিন গাৰ্গ, মিলি | |- |কৰ্ম আমাৰ ধৰ্ম |বিনোদ ৰাঠোড়, মিতালী চৌধুৰী |- ! ''[[দাগ (চলচ্চিত্ৰ)|দাগ]]'' |সকলো গান |জুবিন গাৰ্গ, দিগন্ত ভাৰতী, শাস্বতী ফুকন, মহালক্ষ্মী আয়াৰ | |- |rowspan="10" |২০০১ ! rowspan="3" |''শেষ উপহাৰ'' |পৰিচয় বিহীন |জিণ্টি দাস | |- |আমাৰ দুচকুতে |জুবিন গাৰ্গ | |- |পাহাৰে সীমনা |সংগীতা হাজৰিকা | |- ! ''অন্য এক যাত্ৰা'' |দুখৰ সাগৰ |জুবিন গাৰ্গ | |- ! rowspan="6" |''[[নায়ক (চলচ্চিত্ৰ)|নায়ক]]'' |মনতে নো আজি |জুবিন গাৰ্গ, অৰ্ণৱ | |- |লাহে লাহে বাঢ়িছে |জুবিন গাৰ্গ, শাস্বতী ফুকন | |- |কিনো সুৰীয়া |জুবিন গাৰ্গ, পামেলা | |- |মন গহনত |জুবিন গাৰ্গ, ছান, পামেলা জৈন, সাগৰিকা | |- |নায়ক হ'ব |জুবিন গাৰ্গ | |- |মতলীয়া বতাহে |[[জুবিন গাৰ্গ]], [[মহালক্ষ্মী আয়াৰ]] | |- |rowspan ="8" |২০০২ ! rowspan="8" |''[[প্ৰেম আৰু প্ৰেম]]'' |"চকুৱে চকুৱে" |জুবিন গাৰ্গ, ববিতা শৰ্মা | |- |"মুকুতা মুকুতা" |শ্ৰুতজয় দাস, নিৰ্মালি দাস | |- |"প্ৰেম আৰু প্ৰেম" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"বিয়পি বিয়পি" |জুবিন গাৰ্গ, বৃষ্টি | |- |"মমৰ শিখাটি" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"মুকলি মন" |জুবিন গাৰ্গ আৰু chorus | |- |"বৰ মজা নহয়" |জুবিন গাৰ্গ, কাশ্মীৰী শইকীয়া বৰুৱা | |- |"মৰম এধানি মৰম" |জুবিন গাৰ্গ, অনিন্দিতা পাল | |- |rowspan ="6" |২০০২ ! rowspan="6" |''[[কন্যাদান (চলচ্চিত্ৰ)|কন্যাদান]]'' |"ঊল গুঠিব জানানে" |জুবিন গাৰ্গ, মহালক্ষ্মী আয়াৰ, শাশ্বতী ফুকন | |- |"বান্ধৈ ঐ" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"চোৱা চোৱা" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"সোণ ৰূপেৰেও" |[[জুবিন গাৰ্গ]], [[মানস ৰবীন]], জংকী বৰঠাকুৰ | |- |"লহিয়ালে ৰঙা বেলি" |জুবিন গাৰ্গ, শাস্বতী ফুকন | |- |"নীলা নীলা" |[[জুবিন গাৰ্গ]], [[কল্পনা পাটোৱাৰী]] | |- |rowspan ="7" |২০০২ ! rowspan = "7" |''জোনাকী মন'' |"অচিনা দেশত" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"বগে ধকে ধকি" |জুবিন গাৰ্গ, শাশ্বতী ফুকন | |- |"তুমি সুৰীয়া" |জুবিন গাৰ্গ, কাশ্মীৰী শইকীয়া বৰুৱা | |- |"ফুলে ফুলে" |জুবিন গাৰ্গ, অৰ্ণৱ, পামেলা জৈন, [[শান]], সাগৰিকা | |- |"তুমি জানানে" |পামেলা জৈন আৰু chorus | |- |"জোনাকে জোনাকে" |পামেলা জৈন আৰু chorus | |- |"আঙুল বুলালে" |জুবিন গাৰ্গ, ববিতা শৰ্মা | |- |rowspan="7" |২০০২ ! rowspan="7" |''[[জীৱন নদীৰ দুটি পাৰ]]'' |"এই ঘৰ আমাৰ" |জুবিন গাৰ্গ, জংকী, প্ৰেম, অৰ্ণৱ | |- |"কঁকাল খামুচিয়া" |জুবিন গাৰ্গ, মহালক্ষ্মী আয়াৰ | |- |"প্ৰীতিৰে জুৰি" |জুবিন গাৰ্গ, ৰূপাংকিতা পাপৰি | |- |"জীৱন নদীৰ দুটি পাৰ" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"বিবাভৰীয়া আমাৰে" |জুবিন গাৰ্গ, কাশ্মীৰী শইকীয়া | |- |"উমি উমি" |জুবিন গাৰ্গ, মহালক্ষ্মী আয়াৰ | |- |"কিয়নো জ্বলি" |জুবিন গাৰ্গ | |- |rowspan ="8" |২০০৩ ! rowspan = "8" |''অগ্নিশিখা'' |"মহাদেৱ কেনি গ'ল" |জুবিন গাৰ্গ, মানস ৰবীন, মৌচুমী চহৰীয়া, দীপক | |- |"এছাটি প্ৰণয়ৰ" |জুবিন গাৰ্গ, মিতালী চৌধুৰী | |- |"জীৱনে প্ৰতি পলে" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"তুমি সোণ আমাৰে" |জুবিন গাৰ্গ, মৌচুমী চহৰীয়া | |- |"কাৰোবাৰ চকুৱে" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"তুমি সোণ আমাৰে" (Sad Version) |উৎপল শৰ্মা | |- |"জীৱনে প্ৰতি খোজে" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"ওম প্ৰজাপতয়ে" |জুবিন গাৰ্গ | |- |rowspan ="7" |২০০৩ ! rowspan ="7" |''প্ৰিয়া মিলন'' |"ভালপাওঁ বুলি" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"সপোনৰ মৰমী" |rowspan="2" |জুবিন গাৰ্গ, শাশ্বতী ফুকন | |- |"মৰাই চৰাই" | |- |"কাম কাম" |জুবিন গাৰ্গ, নিৱেদিতা | |- |"ফুলে ফুলে কতো ৰং" |জুবিন গাৰ্গ, শাশ্বতী ফুকন | |- |"নাই একো নাই" |জুবিন গাৰ্গ, নিৰ্মালি দাস | |- |"মনৰে প্ৰিয়া মোৰ" |জুবিন গাৰ্গ | |- |rowspan ="8" |২০০৩ ! rowspan ="8" |''[[বিধাতা (চলচ্চিত্ৰ)|বিধাতা]]'' |"ধুনীয়া ধুনীয়া" |জুবিন গাৰ্গ, পৰিণীতা বৰঠাকুৰ, সৌৰিন, শাশ্বতী ফুকন | |- |"আঁতৰি আঁতৰি" |জুবিন গাৰ্গ, শাশ্বতী ফুকন | |- |"টেটেৰা টেটেৰা" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"আলফুলে সাঁবটি" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"বিধাতা" (Theme Song) |জুবিন গাৰ্গ | |- |"যা যা আঁতৰি যা" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"হৰিবোল" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"শ্যামকানু" |শাশ্বতী ফুকন | |- |rowspan ="8" |২০০৩ ! rowspan ="8" |''জুমন সুমন'' |"সপোনে দিঠকে" |জুবিন গাৰ্গ, শাশ্বতী ফুকন | |- |"তুমি জানানে" |জুবিন গাৰ্গ, ভিটালী দাস | |- |"কাৱালি" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"নাচ নাচনে" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"হাঁহি হাঁহি" |জুবিন গাৰ্গ, কল্লোল | |- |"মৰিয়ে যা" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"হালধি মাহেৰে" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"ক'লা ক'লা" |জুবিন গাৰ্গ | |- |rowspan ="6"|২০০৪ ! rowspan ="6"|''[[বাৰুদ (চলচ্চিত্ৰ)|বাৰুদ]]'' |"দেশখন" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"সমাজকে" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"দেখোঁ যে স্বপ্ন" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"মনৰে" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"পূজা আহা" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"ঘমকে পৰা" |পদ্মিনী কোহলাপুৰী | |- |rowspan ="5"|২০০৪ ! rowspan ="5"|''ৰং'' |"এঠেঙীয়া বগলী" |জুবিন গাৰ্গ, সুবাসনা দত্ত | |- |"ছাঁয়াৰ দৰে" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"ৰং তুমি" |জুবিন গাৰ্গ, মহালক্ষ্মী আয়াৰ | |- |"ঘৰ আমাৰ" |শাশ্বতী ফুকন, মহালক্ষ্মী আয়াৰ, পদ্মিনী কোহলাপুৰী | |- |"মৰুভূ তুমি" |জুবিন গাৰ্গ, শাশ্বতী ফুকন | |- |rowspan ="2"|২০০৪ ! rowspan ="2"|''[[দীনবন্ধু (চলচ্চিত্ৰ)|দীনবন্ধু]]'' |"ক'ৰ এজাক" |অনিন্দিতা পাল | |- |"দিয়া মোক দিয়া" |জুবিন গাৰ্গ, অনিন্দিতা পাল | |- |rowspan ="4"|২০০৬ ! rowspan ="4"|''[[অধিনায়ক (চলচ্চিত্ৰ)|অধিনায়ক]]'' |"আজি এনে ঘটনা হ'ল" |জুবিন গাৰ্গ, মানস ৰবীন | |- |"অচিনাকি দুটি" |জুবিন গাৰ্গ, নৱনীতা বৰা | |- |"সপোনৰ পাহে পাহে" |জুবিন গাৰ্গ, অনিন্দিতা পাল | |- |"পছোৱা বলিছে" |জুবিন গাৰ্গ, ভিটালী দাস | |- |rowspan="4" |২০০৮ ! rowspan="4" |[[মন যায়]] |"মন যায়" |rowspan="3" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"ধীৰে ধীৰে হেৰাই যায়" | |- |"অনুৰাগ এতিয়া" | |- |"হাঁহি হাঁহি" |দিগন্ত ভাৰতী | |- | rowspan="12" |২০১৯ ! rowspan="5" |''[[ৰত্নাকৰ (চলচ্চিত্ৰ)|ৰত্নাকৰ]]'' | | | |- | | | |- | | | |- | | | |- | | | |- ! rowspan="6" |''[[কাঞ্চনজংঘা]]'' | | | |- | | | |- | | | |- | | | |- | | | |- | | | |- ! ''প্ৰতিঘাত'' | | | |- | rowspan="5" |২০২২ ! rowspan="5" |''ডক্টৰ বেজবৰুৱা ২'' |"জিলিকা জিলিকি" |জুবিন গাৰ্গ, Synicha | |- |"কি নাম দি মাতিম" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"ফুল ফুল" |জুবিন গাৰ্গ, জুবলী | |- |"মইনা কোন বিধাতাই" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"শীৰ্ষ সংগীত" |জুবিন গাৰ্গ | |- | rowspan="5" |২০২৩ ! ''যুদ্ধ'' |"এই মায়াৱী ৰাতি" |জুবিন গাৰ্গ, Synicah | |- ! rowspan="4" |''ৰাঘৱ'' |"মা" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"চাৰি চকা" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"চিলমিল টোপনিতে" |জুবিন গাৰ্গ, মহালক্ষ্মী আয়াৰ | |- |"চাৰি চকা" (ফিল্ম ভাৰ্চন) |জুবিন গাৰ্গ, প্ৰবীণ বৰা |- |rowspan="6" |২০২৪ ! rowspan="6" |''চিকাৰ'' |"একাদশী ৰাতিয়ে" |জুবিন গাৰ্গ, আচুৰ্য বৰপাত্ৰ | |- |"সাতৰংগী" |জুবিন গাৰ্গ, পৰীস্মিতা ফুকন | |- |"কিয় বুকুতে" | | |- |"লণ্ডন ড্ৰিমচ" |আপাচি ইণ্ডিয়ান, ঊষা উত্থুপ | |- |"একাদশী ৰাতিয়ে" (ৰিমিক্স) |জুবিন গাৰ্গ, আচুৰ্য বৰপাত্ৰ | |- |"চিকাৰ" |জুবিন গাৰ্গ, গীতাঞ্জলি দাস | |- |rowspan="9" |২০২৫ ! rowspan="4" |''[[ভাইমন দা (চলচ্চিত্ৰ)|ভাইমন দা]]'' |"এৰা এৰি" |জুবিন গাৰ্গ, মহালক্ষ্মী আয়াৰ | |- |"এৰা এৰি" (Acoustic) |জুবিন গাৰ্গ, অমৃতপ্ৰভা মহন্ত | |- |"বিয়েৰ ব্ৰেণ্ডি হুইস্কি" |প্ৰবীণ বৰা | |- |"হিয়া দিয়া নিয়া" (BGM) | |- ! rowspan="3" |''যুদ্ধ: দ্য ৱাৰিয়ৰ অব লাইফ'' |"এছাঁটি সপোনে" |জুবিন গাৰ্গ, মেঘনা বৰপূজাৰী | |- |"মিচিকিয়া দুচকুৱে" |জুবিন গাৰ্গ, সংগীতা হাজৰিকা | |- |"নীলিময় নীলা হয়" |জুবিন গাৰ্গ, Synciah | |- ! ''হোমৱাৰ্ক'' |"যন্ত্ৰ" |জুবিন গাৰ্গ | |- ! ''[[ৰৈ ৰৈ বিনালে (চলচ্চিত্ৰ)|ৰৈ ৰৈ বিনালে]]'' |"ৰৈ ৰৈ বিনালে" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | |} == গীতিকাৰ হিচাপে == {| class="wikitable plainrowheaders" |- |- style="background:#b0c4de; text-align:center; " ! style="width:33px; " | বৰ্ষ ! এলবাম ! গীতসমূহ |- style="background:#b0c4de; text-align:center; " |- |rowspan="3" | ১৯৯২ |rowspan="3" | ''অনামিকা'' | "অনামিকা" |- | "হিয়া দোহে" |- | "মনৰ নিজানত" |- |rowspan="2" | ১৯৯৪ |rowspan="2" | ''মায়া'' | "মায়া" |- | "দূৰে দূৰে" |- |rowspan="3" | ১৯৯৫ |rowspan="3" | ''আশা'' | "আশা" |- | "জলিলা পুৰীয়া" |- | "অভিমানী মন" |- |rowspan="3" | ১৯৯৬ |rowspan="3" | ''জুবিনৰ গান'' | "এতিয়া আছে মাথোঁ" |- | "উমি উমি" |- | "তুমি নিদিয়া" |- | ১৯৯৬ | ''ৰং'' | সকলো গান |- | ১৯৯৭ | ''মুক্তি'' | সকলো গান |- |rowspan="5" | ১৯৯৮ |rowspan="2" | ''স্নিগ্ধ জোনাক'' | "নাচাবা চকুলে" |- | "ফাগুন আহিলে বৈ" |- | ''শব্দ'' | |- | ''পানচই'' | |- | ''মেঘৰ বৰণ'' | সকলো গান |- |rowspan="5" | ১৯৯৯ | ''মেঘ'' | |- | ''ভোৰ দুপৰীয়া'' | |- | ''ৰাংঢালী'' | |- | ''পাখি'' | সকলো গান |- | ''সপোন'' | "সময় যেন" |- | ২০০০ | ''স্পৰ্শ'' | |- |rowspan="2" | ২০০১ | ''মেৰে লিয়ে'' | |- | ''নূপুৰ'' | |- |rowspan="3" | ২০০২ | ''শিশু'' | |- | ''বান্ধৈ'' | |- | ''সন্ধ্যা – অম্বিকাগিৰী ৰায় চৌধুৰীলৈ উৎসৰ্গিত'' | "নিটোল নিশা" |- | ২০০৩ | ''চিনাকি মন'' | |- |rowspan="2" | ২০০৪ | ''যন্ত্ৰ'' | সকলো গান |- | ''তোমাৰ আকাশ'' | |- | ২০০৫ | ''বৰষুণ'' | |- |rowspan="2" | ২০০৬ |rowspan="2" | ''মুখা'' | "মুখা মুখা" |- | "চুইট লাভ" |- | ২০০৭ | ''তুমি'' | |- |rowspan="2" | ২০০৮ | ''জোনাকী মন'' | "বগাকৈ বগলী" |- | ''ৰুমাল'' | সকলো গান |- | ২০১১ | ''বাঁহী'' | |- |rowspan="3" | ২০১২ | ''ৰুনজুন'' | |- | ''সোণালী মন'' | |- | ''ৰক'' | |- | ২০১৩ | ''পাকীজা'' | সকলো গান |- | ২০১৪ | ''পথ'' | |- | ২০১৭ | ''তুমি আহিবানে'' | |- | ২০১৯ | ''মা'' | |- | ২০২০ | ''চিলা'' | |} ==গীটাৰিষ্ট হিচাপে== বেছিভাগ এলবামতে বহু সংগীতজ্ঞৰ নামৰ ক্ৰেডিট দিয়া হোৱা নাছিল যদিও নিৰ্বাচিত কেইটামান গীতত গীটাৰ বজোৱাৰ বৈশিষ্ট্য আছিল, যিটো তেওঁৰ ক্ৰেডিট নাছিল। তলত তলত দিয়াবোৰ দিয়া হৈছিল: {| class="wikitable plainrowheaders" |- |- style="background:#b0c4de; text-align:center;" ! style="width:33px;" |বৰ্ষ ! এলবাম ! গীত ! কণ্ঠশিল্পী |- style="background:#b0c4de; text-align:center;" |- |১৯৯৭ |''দুনিয়া'' |"দুনিয়া" (শীৰ্ষগীত) |ৰাগেশ্বৰী |- |২০০১ |''অনলি ইউ'' |"তুম হো মেৰে" |শিখা |- |} ==বাহ্যিক সংযোগ== * [https://fb.com/ZUBEENsOFFICIAL ফেচবুকত জুবিন গাৰ্গ] ==আৰু চাওক== * [[জুবিন গাৰ্গ]] * [[হাচটেগ জাষ্টিচ ফ'ৰ জুবিন গাৰ্গ]] ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:জুবিন গাৰ্গ]] [[শ্ৰেণী:গীত]] [[শ্ৰেণী:অসমীয়া গীত]] iaug6xxi6oegem4nsa7v465mk08uomk 606192 606191 2026-05-13T19:15:03Z Abhiraj Mohan 31 31070 /* গীটাৰিষ্ট হিচাপে */ 606192 wikitext text/x-wiki [[File:Zubeen Garg in Audio Release of "Zindagi".jpg|thumb|২০০৭ চনত ''জিন্দাগী''ৰ অডিঅ’ মুক্তিত জুবিন গাৰ্গ]] [[File:Zubeen EUphuism.JPG|thumb|২০১১ চনত লাইভত কণ্ঠদান কৰা জুবিন গাৰ্গ]] '''[[জুবিন গাৰ্গ]]''' (১৯৭২–২০২৫) এগৰাকী ভাৰতীয় গায়ক-গীতিকাৰ; যি মূলতঃ [[অসমীয়া]], [[বাংলা]] আৰু [[হিন্দী]] চলচ্চিত্ৰ আৰু সংগীতৰ লগত জড়িত আছিল। ৩৩বছৰীয়া কেৰিয়াৰত তেওঁ [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]], [[হিন্দী ভাষা|হিন্দী]], [[বঙালী ভাষা|বঙালী]], [[বড়ো ভাষা|বড়ো]], [[কোচ ৰাজবংশী ভাষা|কোচ-ৰাজবংশী]] (কমতাপুৰী/[[গোৱালপাৰীয়া উপভাষা|গোৱালপাৰীয়া]]), চাহ বাগানীয়া, [[হাজং ভাষা|হাজং]], [[মিচিং ভাষা|মিচিং]], [[কাৰ্বি ভাষা|কাৰ্বি]], [[গাৰো ভাষা|গাৰো]], [[ৰাভা ভাষা|ৰাভা]], পাতিৰাভা, [[ডিমাচা ভাষা|ডিমাচা]], [[আহোম ভাষা|টাই-আহোম]], [[দেউৰী ভাষা|দেউৰী]], [[নেপালী ভাষা|নেপালী]], [[ভোজপুৰী ভাষা|ভোজপুৰী]], [[বিষ্ণুপ্ৰিয়া মণিপুৰী ভাষা|বিষ্ণুপ্ৰিয়া মণিপুৰী]], [[ককবৰক ভাষা|ককবৰক]], [[ওড়িয়া ভাষা|ওড়িয়া]], [[তামিল ভাষা|তামিল]], [[তেলুগু ভাষা|তেলুগু]], [[কন্নড় ভাষা|কন্নড়]], [[ইংৰাজী ভাষা|ইংৰাজী]], আদি, গালো, তিৱা, নিচি, [[মালয়ালম ভাষা|মালয়ালম]], [[মাৰাঠী ভাষা|মাৰাঠী]], [[সংস্কৃত]], [[সিন্ধী]], [[উৰ্দু]] ইত্যাদি ৪০টা ভিন্ন ভাষাত ৩৮ হাজাৰতকৈ অধিক গীত ৰেকৰ্ডিং কৰিছিল।<ref name=":13">{{Citation |title=He is a young man who has preserved 35,000 songs of Zubeen Garg from 'Anamika' to 'Maya' | date=18 November 2022 |url=https://www.youtube.com/watch?v=WdwhYtMoJuc |language=en |access-date=2022-11-20}}</ref><ref>{{Citation |title='After singing 35,000 songs, I don't need to take the Best Singer award' | date=13 March 2023 |url=https://www.youtube.com/watch?v=dJWoPZknc0w |access-date=2023-03-13 |language=en}}</ref> তেওঁ প্ৰায়ে একেটা বছৰতে আঠশতকৈ অধিক গীত ৰেকৰ্ডিং কৰিছিল<ref name=":14">{{Cite web |title=I am a super-confident person: Zubeen Garg |date=22 April 2008 |url=https://www.oneindia.com/2008/04/22/i-am-a-super-confident-person-zubeen-garg-1208849715.html}}</ref><ref name=":15">{{Cite news |title=Zubeen is a born singer |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/zubeen-is-a-born-singer/articleshow/2480292.cms |access-date=2022-11-30 |website=The Times of India |date=23 October 2007 |language=en}}</ref> আৰু এবাৰ এটা নিশাতে ৩৬টা গীত ৰেকৰ্ডিং কৰিছিল।<ref name=":9">{{Cite web |date=2007-11-06 |title=For the sound of music |url=http://www.hindu.com/mp/2007/11/03/stories/2007110351381400.htm |access-date=2022-11-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071106061809/http://www.hindu.com:80/mp/2007/11/03/stories/2007110351381400.htm |archive-date=6 November 2007 |archivedate=2007-11-06 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20071106061809/http://www.hindu.com/mp/2007/11/03/stories/2007110351381400.htm |deadurl=yes }}</ref><ref name=":1">{{Citation |title=NKTV - জুবিন গাৰ্গ - য'ত শেষ তাৰপৰাই আৰম্ভ, 'জনসাধাৰণ' LIVE {{!}} Facebook |url=https://www.facebook.com/nktvNE/videos/%E0%A6%9C%E0%A7%81%E0%A6%AC%E0%A6%BF%E0%A6%A8-%E0%A6%97%E0%A6%BE%E0%A7%B0%E0%A7%8D%E0%A6%97-%E0%A6%AF%E0%A6%A4-%E0%A6%B6%E0%A7%87%E0%A6%B7-%E0%A6%A4%E0%A6%BE%E0%A7%B0-%E0%A6%AA%E0%A7%B0%E0%A6%BE%E0%A6%87-%E0%A6%86%E0%A7%B0%E0%A6%AE%E0%A7%8D%E0%A6%AD-%E0%A6%9C%E0%A6%A8%E0%A6%B8%E0%A6%BE%E0%A6%A7%E0%A6%BE%E0%A6%B0%E0%A6%A3-live/528448252064550/ |access-date=2022-05-19 |language=en}}</ref> ==[[অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ|অসমীয়া চলচ্চিত্ৰৰ]] গীত== {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" | বৰ্ষ ! scope="col" | চলচ্চিত্ৰ ! scope="col" | গান ! scope="col" | সংগীত পৰিচালক ! scope="col" | গীতিকাৰ ! scope="col" | সহশিল্পী ! scope="col" | তথ্যসূত্ৰ |- | rowspan="2" |১৯৯৮ ! ''[[যৌৱনে আমনি কৰে]]'' |"বুকু দুৰু দুৰু" |ভূপেন উজিৰ |[[হেমন্ত দত্ত]] | একক |<ref>{{Citation |title=Buku Duru Duru Lage Kiyo Baru // Hits of Zubeen Garg // Jouwane Aamoni Kore (1998) | date=March 2018 |url=https://www.youtube.com/watch?v=dgT43nBUcos |language=en |access-date=2022-10-30}}</ref><ref>{{Citation |title=Buku Duru Duru (feat. Zubeen Garg) by Bhupen Uzir |date=2020-07-27 |url=https://music.apple.com/us/album/buku-duru-duru-feat-zubeen-garg/1524700952?i=1524700954 |language=en-US |access-date=2023-01-05 |archivedate=2023-01-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230105164100/https://music.apple.com/us/album/buku-duru-duru-feat-zubeen-garg/1524700952?i=1524700954 }}</ref> |- ! ''[[বুকুৰ মাজত জ্বলে]]'' |"তুমিয়েই দিলাহি মিঠাকৈ" |জয়ন্ত দাস |[[চাৰু গোহাঁই]] |[[মহালক্ষ্মী আয়াৰ]] |<ref>{{Citation |title=Film : Bukur Majot Jole_(1999) {{!}} Assamese Film Song | date=23 May 2020 |url=https://www.youtube.com/watch?v=lhLoA5BsorQ |language=en |access-date=2022-10-30}}</ref><ref>{{Citation |title=Tumiyei Dilahi Mithakoi (Bukur Maajot Jole) Movie Video Song, Assamese Movie Song, Barsha Raani |url=https://www.youtube.com/watch?v=wokJNoikyUU |language=en |access-date=2022-11-01}}</ref><ref>{{Cite web |last=Boruah |first=Pallab Saikia, Kulendra Bora, Tinkumoni |title=Assamese Songs with Lyrics : Collection of Old and New Assamese Songs |url=https://geetsankalan.com/lyrics/Tumie_Dilahi_Mitha_Koi |access-date=2022-11-01 |website=geetsankalan.com |language=en}}</ref> |- | rowspan="18" |১৯৯৯ ! ''মহাৰথী'' |"সোণ নালাগে ৰূপ নালাগে" | | |একক | |- ! rowspan="3" |''[[মৰম নদীৰ গাভৰু ঘাট]]'' |"মৰম নদীৰ গাভৰু ঘাট" | [[জুবিন গাৰ্গ]] | | rowspan="2" |[[মহালক্ষ্মী আয়াৰ]] |<ref>{{Citation |title=Morom Nodir Gabharu Ghat (1999) // Title song // Sung by Zubeen Garg & Mahalakshmi Iyer | date=28 July 2017 |url=https://www.youtube.com/watch?v=q9Kc6sjIx7s |language=en |access-date=2022-10-30}}</ref> |- |"বুকুৰে ভাষা মোৰ নোপোৱানে" | rowspan="2" | অতুল মেধি | |<ref>{{Citation |title=Bukure Bhaxa Mor Buji Nopowane // Hits of Zubeen & Mahalakshmi Iyer // Morom Nodir Gabharu Ghat (1999) | date=21 March 2018 |url=https://www.youtube.com/watch?v=I298ue_FAew |language=en |access-date=2022-10-30}}</ref> |- |"কি কৰোঁ কি কৰোঁ নাজানো" | |একক |<ref>{{Citation |title=Ki Koru Ki Koru Nejano // Best of Zubeen Garg & Bikram Hazarika // Morom Nodir Gabharu Ghat (1999) | date=20 July 2018 |url=https://www.youtube.com/watch?v=DcVQCQCikBI |language=en |access-date=2022-10-30}}</ref> |- ! ''প্ৰিয়া অ' প্ৰিয়া'' |"তুমি মৰমৰে" |[[মানস ৰবীন]] |দিগন্ত ভাৰতী |শান্তা উজিৰ |<ref>{{Citation |title=Tumi Moromore |date=2019-09-26 |url=https://open.spotify.com/track/04YV5Y7uanWMwlgovxnnyz |language=en |access-date=2022-11-05}}</ref> |- ! rowspan="6" |''[[হিয়া দিয়া নিয়া]]'' |"নহ'লে পৰিচয়" | rowspan="13" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | rowspan="6" |হেমন্ত দত্ত, দিগন্ত ভাৰতী, জীমণি চৌধুৰী |একক |<ref>{{Citation |title=Nohole Parichoi Hiyare - Original |date=2021-10-05 |url=https://open.spotify.com/track/2QLoE6D5or50kzCe7O3nXQ |language=en |access-date=2023-01-10}}</ref> |- |"মলয়াৰ দুপাখিত" |[[তৰালী শৰ্মা]] |<ref>{{Citation |title=Malayar Pakhi - Original |date=2021-10-05 |url=https://open.spotify.com/track/3Opgmr8QMJH7HIZdDMlzLA |language=en |access-date=2023-01-10}}</ref> |- |"কথাটি বুজিলোঁ" |[[তৰালী শৰ্মা]] |<ref>{{Citation |title=Kothati Bhujila - Original |date=2021-10-05 |url=https://open.spotify.com/track/6gtZ992bJV9wWfydsMyC75 |language=en |access-date=2023-01-10}}</ref> |- |"মিছাতে মিছাতে" |দিগন্ত ভাৰতী, [[চেতনা দাস]], [[হিৰণ্য ডেকা]] |<ref>{{Citation |title=Misate Misate - Original |date=2021-10-05 |url=https://open.spotify.com/track/3rimAAGopr69uTibYQCBqc |language=en |access-date=2023-01-10}}</ref> |- |"হিয়া দিয়া নিয়া (থিম)" |একক |<ref>{{Citation |title=Hiya Diya Niya - Theme - Original |date=2021-10-05 |url=https://open.spotify.com/track/5fJyqS35hbmi7QYFlKhBYM |language=en |access-date=2023-01-10}}</ref> |- |"মিঠা মিঠা" |দেৱজিৎ চৌধুৰী, শান্তা উজিৰ, মালবিকা বৰা |<ref>{{Citation |title=Mitha Mitha - Original |date=2021-10-05 |url=https://open.spotify.com/track/18ZTyTiIMO7N0pFk7TZ7hB |language=en |access-date=2023-01-10}}</ref> |- ! rowspan="7" |[[তুমি মোৰ মাথোঁ মোৰ]] |"মায়াৱী এই ৰাতি" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |অজ্ঞাত | rowspan="7" |<ref>{{Citation|title=Tumi Mur Mathu Mur (2000) – IMDb|url=http://www.imdb.com/title/tt8561732/soundtrack|access-date=18 September 2019}}</ref> |- |"গুণ গুণ" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |লুনা সোণোৱাল |- |"পোহৰৰে চাকি" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |লুনা সোণোৱাল |- |"কি যে পালোঁ তোমাক" |দিগন্ত ভাৰতী |মালবিকা বৰা |- |"এতিয়া হিয়া মোৰ" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | rowspan="3" |একক |- |"কোনে ৰিঙিয়ায়" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |- |"চকু মেলি চাওঁতে" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |- | rowspan="15" |২০০০ ! rowspan="4" |''আছেনে কোনোবা হিয়াত'' |"মৌ সনা কথাৰে" | rowspan="3" |মনোজ শৰ্মা |মনোজ শৰ্মা |অজ্ঞাত |<ref>{{Cite web|title=|url=https://mirchiassam.com/fileDownload/5049/mousona_kothare|archive-url=https://web.archive.org/web/20230110080411/https://mirchiassam.com/fileDownload/5049/mousona_kothare|url-status=usurped|archive-date=10 January 2023|access-date=23 September 2025|archivedate=10 January 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230110080416/https://mirchiassam.com/fileDownload/5049/mousona_kothare|deadurl=yes}}</ref> |- |"জুমি জুমি | হেমন্ত দত্ত |rowspan ="2" |[[কল্পনা পাটোৱাৰী]] |<ref>{{Cite web|title=|url=https://mirchiassam.com/fileDownload/5048/jumi_jumi|archive-url=https://web.archive.org/web/20230110080901/https://mirchiassam.com/fileDownload/5048/jumi_jumi|url-status=usurped|archive-date=10 January 2023|access-date=23 September 2025|archivedate=10 January 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230110082405/https://mirchiassam.com/fileDownload/5048/jumi_jumi|deadurl=yes}}</ref> |- | "চকু লোতকেৰে" | মনোজ শৰ্মা | |- |"দিপ-লিপ ছোৱালীয়ে" | |মনোজ শৰ্মা |<ref>{{Cite web|title=|url=https://mirchiassam.com/fileDownload/5046/dip_lip_suwaliye|archive-url=https://web.archive.org/web/20230110081622/https://mirchiassam.com/fileDownload/5046/dip_lip_suwaliye|url-status=usurped|archive-date=10 January 2023|access-date=23 September 2025|archivedate=10 January 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230110082405/https://mirchiassam.com/fileDownload/5046/dip_lip_suwaliye|deadurl=yes}}</ref> |- ! ''ভূমিপুত্ৰ'' |"মৰমে ভৰা" | rowspan="3" |জয়ন্ত দাস |ৰুবুল বৰা |একক |<ref>{{Citation |title=Morome Bhora (Full Song) - Zubeen Garg - Download or Listen Free - JioSaavn |date=1993-04-01 |url=https://www.jiosaavn.com/song/morome-bhora/JBkcWhBhfH8 |language=en-US |access-date=2023-01-10}}</ref> |- ! rowspan="2" |''জোন জ্বলে কপালত'' |"কোৱা চোন কোৱানা" |ৰুবুল বৰা |[[Shaan (singer)|ছান]], [[বাবুল সুপ্ৰিয়]], জয়ন্ত দাস |<ref>{{Citation|title=Kuasun Kuana (Music Video)|url=https://vimeo.com/719855547/|website=Vimeo|language=en-US|access-date=2022-07-08}}</ref> |- |"ৰূপহী ৰঙেদৈ" |ৰুবুল বৰা |তৰালী শৰ্মা | |- ! মৰমে মৰম জানে |"তামোল" | rowspan="6" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |ড° বীৰেন গোহাঁই |মিলি | |- ! rowspan="5" |''[[দাগ (চলচ্চিত্ৰ)|দাগ]]'' |"[[মায়াবিনী ৰাতিৰ বুকুত|মায়াবিনী]]" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |একক | rowspan="5" |<ref>{{Citation|title=Daag (2001) – IMDb|url=http://www.imdb.com/title/tt8228424/soundtrack|access-date=18 September 2019}}</ref> |- |"বতাহে বতাহে" |দিগন্ত ভাৰতী | |- |"মনলে উভতি আহে" |দিগন্ত ভাৰতী |দিগন্ত ভাৰতী |- |""বিচাৰিছোঁ কাষৰতে |দিগন্ত ভাৰতী |[[মহালক্ষ্মী আয়াৰ]] |- |""দাগ দাগ |[[জুবিন গাৰ্গ]] |একক |- ! rowspan="2" |''শেষ উপহাৰ'' |"শেষ উপহাৰ" |colspan="2"; style="text-align:center; |[[জুবিন গাৰ্গ]] |একক | |- |"হিয়াৰে মৰম |[[জে পি দাস]] |বিজয় বৰদলৈ |সংগীতা বৰঠাকুৰ | |- | ! ''সেউজী ধৰণী ধুনীয়া'' |"অ' গছে ক'ব সুধিলে" |জুবিন গাৰ্গ |আনন্দিৰাম দাস |একক | |- | ! rowspan="5" |''অন্য এক যাত্ৰা'' |"মনে মোৰ বিচাৰে" |rowspan="2" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |rowspan="2" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |[[তৰালী শৰ্মা]] |rowspan="3" | |- | |"দুখৰ সাগৰ" |একক |- | |"এনেকৈ নাচাবা তুমি" |rowspan="3" |ঋষিৰাজ দুৱৰা |rowspan="3" |অজ্ঞাত |[[কল্পনা পাটোৱাৰী]] |- | |"ফাগুনে ফুলালে ফুল" |rowspan="2" |একক | |- | |"কালে কাঢ়ি নিলে" | |- | ! rowspan="4" |''গৰম বতাহ'' |"তেনেকৈ নাচাবা" |যতীন শৰ্মা |[[জুবিন গাৰ্গ]] |[[সাগৰিকা মুখাৰ্জী]] |<ref>{{Citation|title=Tenekoi Nasaba" - Sagarika and Zubeen|url=https://www.youtube.com/watch?v=4_q6V3iDmqM|website=YouTube|language=en-US|access-date=2021-08-09}}</ref><ref>{{Cite web|title=Tenekoi Nasaba" (With Lyrics)|url=https://geetsankalan.com/lyrics/Tenekoi_Nesaba_Laj_Lagi_Jai|access-date=2021-08-10|language=en}}</ref> |- | |"ফুল ফুলে বনে বনে" |মনোজ শৰ্মা |[[হেমন্ত দত্ত]] |শান্তা উজীৰ | |- | |"মন চহৰৰ" |rowspan="2" |যতীন শৰ্মা |জুবিন গাৰ্গ, গৰিমা শইকীয়া গাৰ্গ |একক | |- | |"বহাগ মাহত গছৰ ডালত" |[[মানস ৰবীন]] |কুমাৰ ভৱেশ, দিলীপ ফাৰ্ণাণ্ডেজ, [[Shaan (singer)|ছান]], [[সাগৰিকা মুখাৰ্জী]] আৰু বহুতো |<ref>{{Cite web|title=Bohag Mahot Gosor Dalot (Assamese 12 months song) - Assamese Lyrical Video Song|url=https://www.youtube.com/watch?v=6ZDQwWRrRVQ|website=YouTube| date=21 August 2021 |language=en}}</ref> |- | rowspan="8" |২০০১ ! rowspan="7" |''[[নায়ক (চলচ্চিত্ৰ)|নায়ক]]'' |"মতলীয়া বতাহে" | rowspan="7" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | rowspan="7" |জুবিন গাৰ্গ, হেমন্ত দত্ত, দিগন্ত কলিতা |[[মহালক্ষ্মী আয়াৰ]] | rowspan="5" | |- |"লাহে লাহে" |[[মহালক্ষ্মী আয়াৰ]] |- |"মনতে নো আজি " |একক |- |"কিনো সুৰীয়া গানেৰে" |[[মহালক্ষ্মী আয়াৰ]] |- |"নায়ক হ'ব খুজি" |একক |- |"মন গহনত" |[[Shaan (singer)|ছান]], [[মহালক্ষ্মী আয়াৰ]], পামেলা জৈন, [[সাগৰিকা]] |<ref>{{Cite web|title=Mon Ghonot on JioSaavn|url=https://www.jiosaavn.com/song/mon-ghonot/FgUAcjNVcmA|access-date=2021-08-10|website=JioSaavn|date=18 July 2009 |language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=Mon Ghonot (Music Video)|url=https://www.youtube.com/watch?v=1BzeWWVox3U&t|access-date=2021-08-14|website=YouTube| date=22 July 2013 |language=en}}</ref> |- |"নায়ক- Theme Song" |rowspan="2" |একক | |- ! ''জখম'' |"জখম" |ভূপেন উজীৰ | | |- | rowspan="15" |২০০২ ! rowspan="3" |''ইমান মৰম কিয় লাগে'' |"নিবিড় মৰমে" |rowspan="3" |মনোজ শৰ্মা |rowspan="3" | |rowspan="2" |মহালক্ষ্মী আয়াৰ |<ref>{{Citation |title=Iman Morom Kiyo Lage (2002) // Nibir Morome নিবিড় মৰমে // Hits of Ravi Sarma & Luna Lahkar | date=14 November 2017 |url=https://www.youtube.com/watch?v=vcZXyiHia1s |language=en |access-date=2022-11-23}}</ref><ref>{{Citation |title=Nilim Aakahe | date=24 December 2016 |url=https://www.youtube.com/watch?v=ILmg4EfC0wI |language=en |access-date=2022-11-23}}</ref> |- |"নাই বুজা কিয়নো" |<ref>{{Citation |title=Nai Bujhay Kiono | date=9 February 2017 |url=https://www.youtube.com/watch?v=yq30IgAj7Fw |language=en |access-date=2022-11-23}}</ref> |- |"তোৰেই ছবি" | |<ref>{{Cite web |last=Boruah |first=Pallab Saikia, Kulendra Bora, Tinkumoni |title=Assamese Songs with Lyrics : Collection of Old and New Assamese Songs |url=https://geetsankalan.com/lyrics/Turei_Sobi_Janambhumi |access-date=2022-11-23 |website=geetsankalan.com |language=en}}</ref> |- ! rowspan="6" |''[[কন্যাদান (চলচ্চিত্ৰ)|কন্যাদান]]'' |"ঊল গোঠিব জানেনে" | rowspan="8" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |[[মানস ৰবীন]] |[[মহালক্ষ্মী আয়াৰ]], সৰস্বতী ফুকন | |- |"বান্ধৈ অই" |দিগন্ত ভাৰতী |একক | |- |"চোৱা চোৱা" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |মিতালী বৰকটকী | |- |"সোণ-ৰূপেৰে" |দিগন্ত ভাৰতী |[[মানস ৰবীন]], জংকী বৰঠাকুৰ | |- |"লহিয়ালে ৰঙা বেলি" |[[মানস ৰবীন]] |নিৰ্মালি দাস | |- |"নীলা নীলা" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |[[কল্পনা পাটোৱাৰী]] | |- ! ''[[জোনাকী মন]]'' |"ফুলে ফুলে আজি শোৱণী" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |[[Shaan (singer)|ছান]], [[সাগৰিকা মুখাৰ্জী]], অৰ্ণৱ ভট্টাচাৰ্য, পমিলা জৈন |<ref>{{Citation|title=Phule Phule Aji Huoni" (Music Video)|url=https://www.youtube.com/watch?v=Wugag9CDvaI|website=YouTube| date=18 April 2013 |language=en-US|access-date=2021-08-12}}</ref><ref>{{Citation|title=Phule Phule Aji Huoni" (With Lyrics)|url=https://www.youtube.com/watch?v=CRMU77oSp4k|website=YouTube| date=20 April 2020 |language=en-US|access-date=2021-08-12}}</ref> |- ! ''[[জীৱন নদীৰ দুটি পাৰ]]'' |"কিয়নো জ্বলি আছা মোৰ সোণ" |দিগন্ত ভাৰতী |একক |<ref>{{Citation |title=Kiya Nu Jali Aasa |date=2019-09-26 |url=https://open.spotify.com/track/3nsHX1ce8BMVKjD2sdRegc |language=en |access-date=2022-11-01}}</ref><ref>{{cite web |title=Kiyanu Joli Aasa (High Pitch)| date=2 October 2019 |url=https://www.youtube.com/watch?v=EC-J1aSdhes|publisher=YouTube|access-date=21 August 2020}}</ref> |- ! ''মৰমী হʼবানে লগৰী'' |"এটুপি দুটুপি পৰে" |মানস হাজৰিকা, ভূপেন উজীৰ |অজ্ঞাত |একক |<ref>{{Cite web|title=Atupi Dtupi Pore (With Lyrics)|url=https://geetsankalan.com/lyrics/Atupi_Ditupi_Pore|access-date=2021-08-11|language=en}}</ref> |- ! ''প্ৰেমগীত'' |"নীলা নীলা দুচকুটে" |মানস হাজৰিকা |অজ্ঞাত |[[সুনিধি চৌহান]] | |- ! rowspan="2" |''ককা দেউতাৰ ঘৰ জোৱাঁই'' |"ককা দেউতাৰ ঘৰ জোৱাঁই " | rowspan="2" |প্ৰভাত শৰ্মা, মানস ৰবীন, বীজু প্ৰভা & মণ্টি বশ্য | | rowspan="2" |একক |<ref>{{Cite web |last=Boruah |first=Pallab Saikia, Kulendra Bora, Tinkumoni |title=Assamese Songs with Lyrics : Collection of Old and New Assamese Songs |url=https://geetsankalan.com/lyrics/Kokadeuta_Suasun |access-date=2022-11-01 |website=geetsankalan.com |language=en}}</ref> |- |"মন কিয়নো মোৰ অবুজন" | |<ref>{{Cite web |last=Boruah |first=Pallab Saikia, Kulendra Bora, Tinkumoni |title=Assamese Songs with Lyrics : Collection of Old and New Assamese Songs |url=https://geetsankalan.com/lyrics/Mon_Kionu_Mur_Obujon |access-date=2022-11-01 |website=geetsankalan.com |language=en}}</ref> |- | rowspan="6" |২০০৩ ! rowspan="6" scope="row" |'''''[[বিধাতা (চলচ্চিত্ৰ)|বিধাতা]]''''' |"আলফুলে সাবটি" | rowspan="6" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |[[জুবিন গাৰ্গ]] | | |- |"আঁতৰি আঁতৰি" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |শ্বাশ্বতী ফুকন | |- |"আকাশৰ ঠিকনা" |[[মানস ৰবীন]] | | |- |"যা যা আঁতৰি যা" |দিগন্ত ভাৰতী | | |- |"মামা অ' মামী অ'" |[[মানস ৰবীন]] | | |- |"টেটেৰা টেটেৰা" |দিগন্ত ভাৰতী | | |- | rowspan="2" |২০০৩ ! rowspan="2" |''সত্যম শিৱম সুন্দৰম'' |"আহিছে ক'ৰে পৰা" | rowspan="2" |ভূপেন উজীৰ | |একক | |- |"বনে বনে" | |শান্তা উজীৰ | |- | rowspan="5" |২০০৩ ! rowspan="5" |''জুমন সুমন'' |"সপোনে দিঠকে" | rowspan="5" |জুবিন গাৰ্গ | | rowspan="5" |একক | |- |"নাচ নাচনী" | | |- |"নাই একো নাই" | | |- |"ক'লা ক'লা এই আন্ধাৰে" | |<ref>{{Cite web|title=Kola Kola Hoi Endhare (With Lyrics)|url=https://geetsankalan.com/lyrics/Kola_Kola_Hoi_Endhare|access-date=2021-08-10|language=en}}</ref> |- |"তুমি জানানে" | | |- | rowspan="2" |২০০৪ ! rowspan="2" scope="row" |'''''[[হৃদয় কঁপোৱা গান]]''''' |গুণ-গুণ গুণ-গুণ কৈ | rowspan="2" |[[জয়ন্ত নাথ]] |জীতবন বৰুৱা |মহালক্ষ্মী আয়াৰ | |- |শাৰদীয় ফুলে আজি |জীতবন বৰুৱা |শ্বাশ্বতী ফুকন | |- |২০০৪ ! ''কাদম্বৰী'' |"আজি শনিবাৰ" |[[মানস ৰবীন]] |[[মানস ৰবীন]] |একক | |- | rowspan="8" |২০০৪ ! rowspan="8" scooe="row" |''ৰং'' |"ৰং তুমি হোৱানে" | rowspan="8" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |[[জুবিন গাৰ্গ]] |মহালক্ষ্মী আয়াৰ | |- |"বৰষা যেতিয়া নামে" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | | |- |"সেউজীয়া মন" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | | |- |"এতিয়া কাষত" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | | |- |"আজি তুমি নহ'লে" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | | |- |"তুমি দূৰ অতীতৰ" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | | |- |"মোৰো যে মনে" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | | |- |"জোন বেলি তৰা" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | | |- |rowspan ="4"|২০০৫ ! scope ="row" rowspan =3| '''''জোনবাই''''' |"জোনবাই এ" | rowspan ="3" |মানস ৰবীন |মানস ৰবীন |ভিতালী দাস | |- | "তুমি মই এদিন জানা" |মানস ৰবীন |সুবাসনা দত্ত | |- | "ব'ৰ'লিন এছপ'লিন" |মানস ৰবীন | Various | |- ! scope ="row" rowspan =1|'''''[[চুৰেণ চোৰৰ পুতেক]]''''' |"এই যাদুৰ নিশা" |হিতেশ বৰুৱা |হিতেশ বৰুৱা |একক | |- |rowspan ="5"|২০০৬ ! scope ="row" rowspan =3|'''''[[অধিনায়ক (চলচ্চিত্ৰ)|অধিনায়ক]]''''' |"অচিনাকি দুটি মনে" |rowspan =3|[[জুবিন গাৰ্গ]] | |নৱনীতা শৰ্মা |rowspan =3| |- |"সপোনৰ পাহে পাহে" | |[[অনিন্দিতা পল]] |- |"পছোৱা বলিছে" | |ভিতালী দাস |- ! ''স্নেহবন্ধন'' |"ৰ'দ পৰে চোতালত" (পুৰুষ) |নন্দ বেনাৰ্জী |অজ্ঞাত |একক |<ref>{{Citation|title=Rod Pore Sutlot" (Male Version)|url=https://www.youtube.com/watch?v=DTIo33KCTcI|website=YouTube|language=en-US|access-date=2009-05-30}}</ref> |- ! scope=="row" |'''''তোমাৰ মৰমেৰে''''' | "মৰমেৰে মাতিছোঁ" | বুবুল | |[[গায়ত্ৰী আয়াৰ]] | |- | rowspan="2" |২০০৭ ! rowspan="2" scope="row" |'''''[[জোনদা ইমান গুণ্ডা]]''''' |"শিৰতে সেন্দুৰ ল'বা" | rowspan="2" |হিতেশ বৰুৱা |হিতেশ বৰুৱা |মৌচুমী, জিণ্টি, জুবলী | |- |"গাঁৱৰে সৰু সৰু পদূলি" | হিতেশ বৰুৱা |জিণ্টি, জুবলী, নেহা, গাৰ্গী | |- |২০০৮ ! ''[[মন যায়]]'' |"মন যায়" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |দিগন্ত ভাৰতী |একক | |- | rowspan="4" |২০০৯ ! rowspan="4" |''[[জীৱন বাটৰ লগৰী|জীৱন বাটৰ লগৰী]]'' |"জীৱন বাটৰ লগৰী" | rowspan="4" |অৰূপ দত্ত, বিমান বৰুৱা আৰু তিমথি দাস হান্সে | rowspan="4" |তিমথি দাস হান্সে | |- |"মোৰ মন তুলসীৰ তলতে" | | |- |"যদি জীৱনৰ ৰং" | | |- |"তুমিতো নুবুজা" | | |- | rowspan="8" |২০০৯ ! rowspan="8" |''অভিমানী মন (চলচ্চিত্ৰ)'' |"নাও লৈ আহিম গৈ" | rowspan="2" |দিগন্ত ভাৰতী |ধ্ৰুৱ ৰাজখোৱা | | |- |"ধিন ধিন" |[[দিগন্ত ভাৰতী]] | | |- |"কলীয়া মেঘে" |ৰেকিবুল,বাবু, চন্দন |[[দিগন্ত ভাৰতী]] | | |- |"লাহে দৈ" |ৰেকিবুল |[[দিগন্ত ভাৰতী]] | | |- |"মাছৰে ভালে পাওঁ" |[[মানস ৰবীন]] |[[মানস ৰবীন]] | | |- |"পগলা পগলা" |বাবু, ৰেকিবুল |[[দিগন্ত ভাৰতী]] | | |- |"চকুলোৰে মালা" |দিগন্ত ভাৰতী |[[দিগন্ত ভাৰতী]] | | |- |"চুই চাব দে" |দিগন্ত ভাৰতী |[[দিগন্ত ভাৰতী]] | | |- | rowspan="2" |২০১১ ! rowspan="2" scope="row" |'''''[[ৰামধেনু (চলচ্চিত্ৰ)|ৰামধেনু]]''''' |"টুপি টুপি" | rowspan="2" |যতীন শৰ্মা | ইবচন লাল বৰুৱা |[[সুনিধি চৌহান]] | rowspan="2" | |- | "ৰং দিয়া মৰম" | দিগন্ত ভাৰতী | [[শ্ৰেয়া ঘোষাল]] |- | rowspan="3" |২০১১ ! rowspan="3" |''[[জেতুকা পাতৰ দৰে]]'' |"পুৱাৰ হাঁহিত" | rowspan="3" |পলাশ সূৰ্য গগৈ |দিগন্ত ভাৰতী |একক | |- |"পুৱাৰ হাঁহিত (দ্বৈত)" |দিগন্ত ভাৰতী |শান্তা উজীৰ | |- |"পখিলা পৰিছে" |পলাশ সূৰ্য গগৈ |একক | |- | rowspan="2" |২০১১ ! rowspan="2" scope="row" | '''''[[পলে পলে উৰে মন]] ''''' |"পঁইতা ভাত" | rowspan="2" |বিমান বৰুৱা, অৰূপ দত্ত |[[তিমথী দাস হান্সে]] |একক | |- |"প্ৰতি পলে" |বিমান বৰুৱা |সুবাসনা দত্ত | |- |২০১২ ! ''মি এণ্ড মাই চিষ্টাৰ'' |"থুনুক থানাক" |বাপী |দিগন্ত ভাৰতী |একক | |- |২০১৩ ! ''[[তুমি যদি কোৱা]]'' |"মন আকাশী" |চন্দন বেজবৰুৱা | |নৱনীতা | |- |২০১৩ ! ''চিঞৰ'' |"কালৰ অসুৰ" |[[অনুৰাগ শইকীয়া]] | |বৰ্ণালী | |- | rowspan="4" |২০১৪ ! rowspan="4" |''[[ৰ'দৰ চিঠি]]'' |"ৰ'দৰ চিঠি" | rowspan="4" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | rowspan="2" |শশাংক সমীৰ | rowspan="4" |একক | |- |"আকাশে দিয়া" | |- |"এন্ধাৰে" |[[হীৰেণ ভট্টাচাৰ্য]] | rowspan="2" | |- |"প্ৰতিদিনে" |দিগন্ত ভাৰতী |- | rowspan="3" |২০১৫ ! rowspan="3" scope="row" |'''''[[অহেতুক]]''''' | "অহেতুক" | rowspan="3" |পৰাণ বৰকটকী | rowspan="2" |ইবচন লাল বৰুৱা | rowspan="3" |একক | rowspan="3" | |- |"অহেতুক" (Dub Mix) |- | "লাহে লাহে" |বাণী দাস |- |২০১৫ ! [[অনুৰাধা (চলচ্চিত্ৰ)|''অনুৰাধা'']] |"এচেৰেঙা পোহৰ" |গীত প্ৰিয়ম |গীত প্ৰিয়ম |একক | |- | rowspan="2" |২০১৬ ! rowspan="2" scope="row" |'''''পাগলি''''' | "তোমাৰ হিয়াত" | rowspan="2" |অৰূপ দত্ত, অনুপম শইকীয়া | | সুবাসনা দত্ত | rowspan="6" | |- | "লাজুকী লাজুকী খোজতে" | |প্ৰিয়ংকা ভৰালী |- | rowspan="4" |২০১৬ ! scope="row" rowspan="4"|'''''[[গানে কি আনে]]''''' | "জানো জানো" | colspan="2"|[[জুবিন গাৰ্গ]] | [[পৰিণীতা বৰঠাকুৰ]] |- | "গানৰে পথাৰতে" | [[জুবিন গাৰ্গ]] | শশাংক সমীৰ | |- | "ডান্সিং টুনাইট" | colspan="2"|[[জুবিন গাৰ্গ]] | অনিন্দিতা পল |- | "গানে কি আনে" | [[জুবিন গাৰ্গ]] | [[হীৰেন ভট্টাচাৰ্য]] |[[পৰিণীতা বৰঠাকুৰ]] |- |২০১৭ ! ''দূৰ'' |"শেষ হয় কিয়" |সিদ্ধাৰ্থ হাজৰিকা আৰু ৰাহুল দেৱ নাথ | |বৰ্ণালী দেউৰী | |- | rowspan="5" |২০১৭ ! rowspan="5" |''[[মিছন চাইনা]]'' | "মিছন চাইনা" | rowspan="5" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | rowspan="3" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | সিদ্ধাৰ্থ হাজৰিকা, ৰোহিত সোনাৰ, [[অমিত পল]] | rowspan="5" | |- |"দিন জ্বলে ৰাতি জ্বলে" | জুবলী বৰুৱা |- | "এভ্ৰি মৰ্ণিং কামছ্‌" | [[জয় বৰুৱা]] |- | "মেৰ' মায়ালায়" | শশাংক সমীৰ | শতাব্দী বৰা |- | "নেন' চে নিকলতে (Reprise)" | চুমিত আচাৰ্য | টুৰি |- |২০১৭ ! ''[[কোঁৱৰপুৰৰ কোঁৱৰ (চলচ্চিত্ৰ)|কোঁৱৰপুৰৰ কোঁৱৰ]]'' |"কবিতা কেনেকৈ লিখে" |পাৰ্থ প্ৰতীম |ইবচন লাল বৰুৱা |সুবাসনা দত্ত | |- | rowspan="4" |২০১৭ ! rowspan="4" |''প্ৰিয়াৰ প্ৰিয়'' |"প্ৰিয়াৰ প্ৰিয়" | rowspan="4" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |দিগন্ত ভাৰতী |নীল আকাশ, কুমাৰ ভৱেশ | |- |"অ' প্ৰিয়া" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |সিদ্ধাৰ্থ হাজৰিকা, বৰ্ণালী কলিতা, ৰিতৃশা শৰ্মা | |- |"আকুলি বিকুলি" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |[[নাহিদ আফ্ৰিন]] | |- |"প্ৰিয়াৰ বচন" |শশাংক সমীৰ |ময়ূৰপংখী | |- |২০১৮ ! scope="row"|'''''সঁচা প্ৰেম''''' | "সঁচা প্ৰেম-Disco song" | বাবলি হক | ৰেকিবুল হাছান | অনন্যা মুখাৰ্জী | |- |২০১৮ ! ''ৰক্তবীজ'' |"ধীৰে ধীৰে" |পলাশ সূৰ্য গগৈ |পলাশ সূৰ্য গগৈ |দিপলীনা ডেকা |<ref>{{Citation|title=Dhire Dhire (Full Song) - Raktabeez - Download or Listen Free - JioSaavn|date=10 April 2018|url=https://www.jiosaavn.com/song/dhire-dhire/RF8heTZEf2E|language=en-US|access-date=2020-09-15|archivedate=2023-07-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230712103120/https://www.jiosaavn.com/song/dhire-dhire/RF8heTZEf2E}}</ref> |- | rowspan="6" |২০১৮ ! rowspan="6" |''দ্য আণ্ডাৰৱৰ্ল্ড'' | "দ্য আণ্ডাৰৱৰ্ল্ড" | rowspan="6" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | rowspan="2" |ৰাহুল গৌতম শৰ্মা | ৰাহুল গৌতম শৰ্মা |<ref>{{Citation|title=Listen to The Underworld Theme Song by Zubeen Garg on Gaana.com|url=https://gaana.com/song/the-underworld-theme|access-date=2020-09-15}}</ref> |- | "উলাহে আবৰে" | গল্ডী চহেল, কাবেৰী সিং, [[পৰিণীতা বৰঠাকুৰ]] |<ref>{{Citation|title=Listen to Ulahe Abore Song by Zubeen Garg on Gaana.com|url=https://gaana.com/song/ulahe-abore|access-date=2020-09-15}}</ref> |- | "যাতনাৰে" | rowspan="2" |শশাংক সমীৰ | অনন্যা দত্ত |<ref>{{Citation|title=Listen to Jatonare Song by Zubeen Garg on Gaana.com|url=https://gaana.com/song/jatonare|access-date=2020-09-15}}</ref> |- | "ছুপাৰমেন" |একক |<ref>{{Citation|title=Listen to Superman Song by Zubeen Garg on Gaana.com|url=https://gaana.com/song/superman-688|access-date=2020-09-15}}</ref> |- |"থ'ৰা চা ঠেহেৰ যা" |গল্ডী চহেল |[[পৰিণীতা বৰঠাকুৰ]] |<ref>{{Citation|title=Listen to Thoda Sa Theher Ja Song by Parineeta Borthakur on Gaana.com|url=https://gaana.com/song/thoda-sa-theher-ja|access-date=2020-09-15}}</ref> |- |"টোপা টোপে" |মৌচুম গগৈ |মৌচুম গগৈ, শতাব্দী বৰা |<ref>{{Citation|title=Listen to Tupa Tupe Song by Mausam Gogoi on Gaana.com|url=https://gaana.com/song/tupa-tupe-1|access-date=2020-09-15}}</ref> |- | rowspan="2" |২০১৮ ! rowspan="2" |''নিজানৰ গান'' |"নিজানৰ গান" | rowspan="2" |যতীন শৰ্মা |শশাংক সমীৰ |একক |<ref>{{Citation|title=Listen to Nijanor Gaan Song by Zubeen Garg on Gaana.com|url=https://gaana.com/song/nijanor-gaan|access-date=2020-09-15}}</ref> |- |নীলাতে লুকা-ভাকু |[[ৰাজদ্বীপ]] |ৰূপজ্যোতি |<ref>{{Citation|title=Listen to Neelate Luka Bhaku Song by Zubeen Garg on Gaana.com|url=https://gaana.com/song/neelate-luka-bhaku|access-date=2020-09-15}}</ref> |- | rowspan="15" |২০১৯ ! ''ককাইদেউ বিন্দাছ'' |"মইনা বাখৰ" | colspan="2" |[[মানস ৰবীন]] |একক |<ref>{{Citation |title=MOINA BAKHOR {{!}} KOKAIDEU BINDAAS {{!}} NEW SONG 2019 {{!}} ZUBEEN MANAS {{!}} মানস ৰবীন | date=8 January 2019 |url=https://www.youtube.com/watch?v=LJK1k0RQobQ |language=en |access-date=2023-01-08}}</ref> |- ! rowspan="5" |''[[ৰত্নাকৰ (চলচ্চিত্ৰ)|ৰত্নাকৰ]]'' |"ৰত্নাকৰ" | rowspan="12" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | rowspan="2" |শশাংক সমীৰ |Joshua Queah, Synicah |<ref>{{Citation|title=Listen to Ratnakar Song by Joshua Queah on Gaana.com|url=https://gaana.com/song/ratnakar-1|access-date=2020-09-15}}</ref> |- | "এটা কথা" |হৰ্ষিতা ভট্টাচাৰ্য |<ref>{{Citation|title=Listen to Eta Kotha Song by Zubeen Garg on Gaana.com|url=https://gaana.com/song/eta-kotha|access-date=2020-09-15}}</ref> |- | "ভাল পোৱাৰে" | rowspan="2" |ৰাহুল গৌতম শৰ্মা | শতাব্দী বৰা |<ref>{{Citation|title=Listen to Bhal Puware Song by Zubeen Garg on Gaana.com|url=https://gaana.com/song/bhal-puware|access-date=2020-09-15}}</ref> |- | "কলি মেলিলে" |নৱনীতা শৰ্মা বৰা |<ref>{{Citation|title=Listen to Koli Meliley Song by Zubeen Garg on Gaana.com|url=https://gaana.com/song/koli-meliley|access-date=2020-09-15}}</ref> |- | "ৰাতি ৰাতি" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | গায়ত্ৰী হাজৰিকা |<ref>{{Citation|title=Listen to Rati Rati Song by Zubeen Garg on Gaana.com|url=https://gaana.com/song/rati-rati-3|access-date=20 August 2019}}</ref> |- ! rowspan="6" |''[[কাঞ্চনজংঘা (চলচ্চিত্ৰ)|কাঞ্চনজংঘা]]'' |"কাঞ্চনজংঘা" |[[জ্যোতি প্ৰসাদ আগৰৱালা]] | ৰাহুল গৌতম, Aum S. Varenyam |<ref>{{Citation|title=Kanchanjangha (Full Song & Lyrics) - Kanchanjangha - Download or Listen Free - JioSaavn|date=20 June 2019 |url=https://www.jiosaavn.com/song/kanchanjangha/HgAufkx5eXA|language=en-US|access-date=2020-09-15}}</ref> |- | "ধূলিকণা" | rowspan="3" |শশাংক সমীৰ | জুবলী বৰুৱা, পাঞ্চনা ৰাভা |<ref>{{Citation|title=Dhulikona (Full Song & Lyrics) - Kanchanjangha - Download or Listen Free - JioSaavn|date=20 June 2019 |url=https://www.jiosaavn.com/song/dhulikona/Mg0EfAJndFU|language=en-US|access-date=2020-09-15}}</ref> |- |"প্ৰীতি ভৰা" | গায়ত্ৰী হাজৰিকা | <ref>{{Citation|title=Priti Bhora (Full Song & Lyrics) - Kanchanjangha - Download or Listen Free - JioSaavn|date=2019-06-20|url=https://www.jiosaavn.com/song/Priti-Bhora/NQUbBix7VAA?autoplay=enabled|language=en-US|access-date=2020-09-15}}</ref> |- |"প্ৰীতি ভৰা ২" |মানসী |<ref>{{Citation|title=Priti Bhora (Full Song & Lyrics) - Kanchanjangha - Download or Listen Free - JioSaavn|date=20 June 2019 |url=https://www.jiosaavn.com/song/priti-bhora/HAcdQTxDVQY|language=en-US|access-date=2020-09-15}}</ref> |- | "পাঞ্চনা" |শশাংক সমীৰ আৰু পৰম্পৰাগত | পাঞ্চনা ৰাভা |<ref>{{Citation|title=Panchana (Full Song & Lyrics) - Kanchanjangha - Download or Listen Free - JioSaavn|date=20 June 2019 |url=https://www.jiosaavn.com/song/panchana/E1sbRDFjc3U|language=en-US|access-date=2020-09-15}}</ref> |- | "ৰিক্ত সিক্ত" | পুনম নাথ | ৰাহুল গৌতম শৰ্মা, গৌৰাংগ | <ref>{{Citation|title=Rikto Xikto (Full Song) - Kanchanjangha - Download or Listen Free - JioSaavn|date=20 June 2019 |url=https://www.jiosaavn.com/song/rikto-xikto/Bz00CANiXXU|language=en-US|access-date=2020-09-15}}</ref> |- ! scop="row" "rowspan "="1" |''প্ৰতিঘাত'' |"প্ৰতিঘাত" |শশাংক সমীৰ |একক |<ref>{{Citation|title=Listen to Pratighaat Song by Zubeen Garg on Gaana.com|url=https://gaana.com/song/pratighaat|access-date=2020-12-27}}</ref> |- ! ''জনকনন্দিনী'' |"দুৰু দুৰু" |নন্দা বেনাৰ্জী |অপূৰ্ব জ্যোতি ভূঞা |জুবলী |<ref>{{Citation |title=Duru Duru |date=2019-12-01 |url=https://open.spotify.com/track/3ecWDrxk66EMqgf8yVz9P1 |language=en |access-date=2023-01-10}}</ref> |- ! ''বন্ধু'' |"বন্ধু" |পাৰ্থ |ইবচন লাল বৰুৱা |একক |<ref>{{Citation|title=Listen to Bandhu Song by Zubeen Garg on Gaana.com|url=https://gaana.com/song/bandhu-19|access-date=2020-12-27}}</ref> |- |২০২০ ! ''ৰাজনীতি'' |"ইনক্লাৱ" |জয়ন্ত কাকতি |ৰাহুল গৌতম শৰ্মা, মিন্মি |মিন্মি |<ref>{{Citation|title=Inquilab Songs: Inquilab MP3 Assamese Songs by Online Free on Gaana.com|url=https://gaana.com/album/inquilab-assamese|access-date=2020-12-27}}</ref> |- | rowspan="2" |২০২১ ! rowspan="2" |''চন্দ্ৰাৱলী'' |"এচেৰেঙা চেনেহী (টাইটেল ট্ৰেক)" | rowspan="2" |অজয় ফুকন |অজয় ফুকন |প্ৰকৃতি শৰ্মা | |- |"সপোন সপোন" | |সুবাসনা দত্ত | |- | rowspan="2" |২০২১ ! rowspan="2" |''লংকাকাণ্ড'' |"বন্দে" |ৰাহুল গৌতম শৰ্মা |ৰাহুল গৌতম শৰ্মা |একক |<ref>{{Citation|title=Vande|date=2021-10-17|url=https://open.spotify.com/track/6SEeAtEsuYtXlrKowkFzfz|language=en|access-date=2021-10-19}}</ref> |- |"ৰেগেজ গেজ" |মৃণাল বৈশ্য |মৃণাল বৈশ্য |একক |<ref>{{Citation|title=Regez Gez|date=2021-10-17|url=https://open.spotify.com/track/0BDxNzkqQddo7aM5AZDXEf|language=en|access-date=2021-10-19}}</ref> |- |২০২২ ! ''দাদা তুমি দুষ্ট বৰ'' |"কোৱানা" |আলাপ দুদুল শইকীয়া |ৰাহুল গৌতম শৰ্মা |গায়ত্ৰী হাজৰিকা |<ref>{{Citation |title=Kuwana |date=2022-05-29 |url=https://open.spotify.com/track/1H0PUuwh8wkDAQ9RYQvC4R |language=en |access-date=2023-01-10}}</ref> |- | rowspan="5" |২০২২ ! rowspan="5" |''ড° বেজবৰুৱা ২'' |"জিলিকি জিলিকা" | rowspan="6" |জুবিন গাৰ্গ |[[ব্ৰজেন বৰুৱা]] |চৈনিচা | |- |"কি নাম দি মাতিম" |দিগন্ত ভাৰতী |ভাস্বতী ভাৰতী | |- |"ফুল ফুল" |[[এলি আহমেদ]] |জুবলী বৰুৱা | |- |"মইনা কোন বিধাতাই" |[[ব্ৰজেন বৰুৱা]] |ইন্দ্ৰাণী তালুকদাৰ | |- |"ড° বেজবৰুৱা (টাইটেল ট্ৰেক)" |ৰাহুল গৌতম শৰ্মা |জুবলী বৰুৱা | |- | rowspan="4" |২০২৩ ! ''যোদ্ধা'' |"এই মায়াবী ৰাতি" |ৰাহুল গৌতম শৰ্মা |চৈনিচা |<ref>{{Citation |title=Ei Mayabi Raati (From "Joddha: The Warrior of Life") |date=2023-01-10 |url=https://open.spotify.com/track/6JQcDTwGmKNqiLV3OQ2awK |language=en |access-date=2023-01-10}}</ref> |- ! ''[[শ্ৰী ৰঘুপতি]]'' |"তুমি আৰু মই" |প্ৰণয় দত্ত |দিগন্ত ভাৰতী |দ্বীপলিনা ডেকা | |- ! ''ৰাঘৱ'' |"মা" |জুবিন গাৰ্গ |দিগন্ত ভাৰতী |শান্তা উজীৰ | |- ! ''মহাবাহু'' |"সাতোৰঙী" |চাব্বি চাবৰৱাল |সমীৰ দত্ত |দীপ্লিনা ডেকা | |- |২০২৫ ! ''[[ভাইমন দা (চলচ্চিত্ৰ)|ভাইমন দা]]'' |"এৰা-এৰি" |জুবিন গাৰ্গ |[[দিগন্ত ভাৰতী]] |[[মহালক্ষ্মী আয়াৰ]] | |} ==[[অসমীয়া]] এলবামৰ গীত== {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" | বৰ্ষ ! scope="col" | এলবাম ! scope="col" | গান ! scope="col" | সুৰকাৰ ! scope="col" | লেখক ! scope="col" | সহশিল্পী ! scope="col" | তথ্যসূত্ৰ |- | rowspan="10" |'''১৯৯২''' ! rowspan="7" |''[[অনামিকা (শ্ৰব্য এলবাম)|অনামিকা]]'' |"অনামিকা" | rowspan="7" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | rowspan="2" |জুবিন গাৰ্গ |একক |<ref>{{Citation |title=Aanimika |date=2015-10-09 |url=https://open.spotify.com/track/1jNvx0JDToJd3w7UuC5T6O |language=en |access-date=2022-08-04}}</ref> |- |"হিয়া দহে" | rowspan="3" |একক |<ref>{{Citation |title=Hiya Dohe {{!}} Lyrical Video {{!}} Zubeen Garg {{!}} Anamika {{!}} Assamese Evergreen Song {{!}} 1992 | date=28 September 2022 |url=https://www.youtube.com/watch?v=pjHr-Ep04II |language=en |access-date=2022-12-06}}</ref> |- | "প্ৰীতিৰ সুবাসে" |ৰেণু শৰ্মা |<ref>{{Citation |title=Piritir Hubakhe |date=2015-10-09 |url=https://open.spotify.com/track/3Ak1p03MoRmpRwivzP7I7m |language=en |access-date=2022-08-04}}</ref> |- |"মনৰ নিজানত" | rowspan="2" |জুবিন গাৰ্গ |<ref>{{Citation |title=Monor Nijanot |date=2015-10-09 |url=https://open.spotify.com/track/27OOy5h0p02ZwsdN7Oh2Yh |language=en |access-date=2022-08-04}}</ref> |- |"কিয় জানো আজি" |কবিতা কৃষ্ণমূৰ্তি |<ref>{{Citation |title=Kiyo Janu {{!}} Lyrical Video {{!}} Zubeen Garg {{!}} Kavita Krishnamurthi {{!}} Anamika {{!}} Assamese Modern Song | date=25 November 2022 |url=https://www.youtube.com/watch?v=26BZwLojCYc |language=en |access-date=2022-12-06}}</ref> |- |"গানে কি আনে" |[[হীৰেন ভট্টাচাৰ্য]] |একক |<ref>{{Citation |title=Gane Ki Aane |date=2018-09-01 |url=https://open.spotify.com/track/6RV9hwDaJuaP81WPVF07QR |language=en |access-date=2022-08-04}}</ref> |- |"শুনা শুনা " |জুবিন গাৰ্গ |কবিতা কৃষ্ণমূৰ্তি |<ref>{{Citation |title=Huna Huna |date=2015-10-09 |url=https://open.spotify.com/track/2sX9cI5oHXYyMfSA01jo63 |language=en |access-date=2022-08-04}}</ref> |- ! rowspan="3" |''সপোনৰ সুৰ '' |"নিবিড় জোনাকী ৰাতি" | colspan="2" |জুবিন গাৰ্গ |একক |<ref>{{Citation |last=Hungama |title=Nibid Junaki Rati |url=https://www.hungama.com/song/nibid-junaki-rati/2391261/ |language=en |access-date=2022-08-04}}</ref> |- |"মৌচুমী" |Feedback (Bangladeshi Band) |গৌতম হাজৰিকা |একক |<ref>{{Citation |last=Hungama |title=Moushumi |url=https://www.hungama.com/song/moushumi/2391267/ |language=en |access-date=2022-08-04}}</ref> |- |"সপোনৰে পক্ষী" | colspan="2" |জুবিন গাৰ্গ |সবিতা শৰ্মা |<ref>{{Citation |last=Hungama |title=Saponor Pokhi |url=https://www.hungama.com/song/saponor-pokhi/2391268/ |language=en |access-date=2022-08-04}}</ref> |- | rowspan="4" |'''১৯৯৩''' ! rowspan="3" |''ঋতু'' |"দূৰণি দূৰণি" | rowspan="3" |উৎপল শৰ্মা,অৰোণ দাস |[[জুবিন গাৰ্গ]] | rowspan="2" |একক |<ref>{{Citation |last=Hungama |title=Duroni Duroni |url=https://www.hungama.com/song/duroni-duroni/2391717/ |language=en |access-date=2022-08-05}}</ref> |- |"তুমি জোনাকী সুবাস" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |<ref>{{Citation |last=Hungama |title=Tumi Junaki Subhash |url=https://www.hungama.com/song/tumi-junaki-subhash/2391722/ |language=en |access-date=2022-08-05}}</ref> |- |"তুমি জানো পাৰিবা সোণ" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |লীণা বেজবৰা |<ref>{{Citation |last=Hungama |title=Tumi Jana Pariba Sun |url=https://www.hungama.com/song/tumi-jana-pariba-sun/2391720/ |language=en |access-date=2022-08-05}}</ref> |- ! ''জোনাকী মন'' |"জোনাকী মন" |আৰোণ দাস |[[জুবিন গাৰ্গ]] |মিতালী চৌধুৰী |<ref>{{Citation|title=Junaki Mon|date=2021-05-19|url=https://open.spotify.com/track/3pzoVibzKPg568XUt9W5xD|language=en|access-date=2021-10-13}}</ref> |- | rowspan="7" |'''১৯৯৪''' ! rowspan="7" | ''[[মায়া (শ্ৰব্য এলবাম)|মায়া]]'' |"মায়া" | rowspan="7" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |rowspan="2" |জুবিন গাৰ্গ |একক |<ref>{{Citation |title=Maya |date=2015-10-09 |url=https://open.spotify.com/track/4sVALJRvgpuUzfcptODdQK |language=en |access-date=2022-08-04}}</ref> |- |"নিৰিবিলি গধুলি" |কবিতা কৃষ্ণমূৰ্তি |<ref>{{Citation |title=Niribili Godhuli (Original) by Zubeen Garg |date=2022-04-12 |url=https://music.apple.com/in/album/niribili-godhuli-original/1618986227?i=1618986228 |language=en-GB |access-date=2022-08-04}}</ref> |- |"জোনাকে কাণে কাণে" |জুবিন গাৰ্গ |একক |<ref>{{Citation |title=Junake Kane Kane |date=2015-10-09 |url=https://open.spotify.com/track/3BZSzyK7NVnP2RNzFg9B66 |language=en |access-date=2022-08-04}}</ref> |- |"দূৰে দূৰে" | rowspan="4" |জুবিন গাৰ্গ, কপিল ঠাকুৰ, জুবিন গাৰ্গ |একক |<ref>{{Citation |title=Dure Dure |date=2015-10-09 |url=https://open.spotify.com/track/3urXailCNfOmvsEkqAK7pR |language=en |access-date=2022-08-04}}</ref> |- |"উজাগৰী বুকুতে" |কবিতা কৃষ্ণমূৰ্তি |<ref>{{Citation |title=Ujagori Bukute - Original |date=2022-04-12 |url=https://open.spotify.com/track/3rzUuxGyOlQGCHd4fAkgru |language=en |access-date=2022-08-04}}</ref> |- |"জোনাক গলা" | rowspan="2" |একক |<ref>{{Citation |title=Junak Gola - Original |date=2022-04-12 |url=https://open.spotify.com/track/2s1BL3tnK5peQgR44J4oYn |language=en |access-date=2022-08-04}}</ref> |- |"উন্মনা মনে মাথোঁ" |<ref>{{Citation |title=Unmona Mone Mathu |date=2015-10-09 |url=https://open.spotify.com/track/72WEi7Ut9yj890HyZ9KCJa |language=en |access-date=2022-08-04}}</ref> |- | rowspan="15" |'''১৯৯৫''' ! rowspan="7" |''[[আশা (এলবাম)|আশা]]'' |"আশা" | rowspan="7" |জুবিন গাৰ্গ | rowspan="2" |জুবিন গাৰ্গ |একক |<ref>{{Citation |title=Aasha |date=2015-10-09 |url=https://open.spotify.com/track/7lEuFFRto17aHBsmBPVX04 |language=en |access-date=2022-08-05}}</ref> |- |"তুমি যদি কোৱা" |সবিতা শৰ্মা |<ref>{{Citation |title=Tumi Jodi Kuwa |date=2015-10-09 |url=https://open.spotify.com/track/3NhKrnFt47iGcGHGhRkVSh |language=en |access-date=2022-08-05}}</ref> |- |"জ্বলিলা পুৰিলা" | rowspan="5" |জুবিন গাৰ্গ |একক |<ref>{{Citation |title=Jolila Purila |date=2015-10-09 |url=https://open.spotify.com/track/5OZ5I3EpWvanQca2MWhn4Q |language=en |access-date=2022-08-05}}</ref> |- |"আমি যেন" |সবিতা শৰ্মা | |- |"তুমি জানানে" |একক |<ref>{{Citation |title=Tumi Janane |date=2015-10-09 |url=https://open.spotify.com/track/6s8d1JqJUyt9DANFy0KRpX |language=en |access-date=2022-08-05}}</ref> |- |"মোৰ মন" |সবিতা শৰ্মা | |- |"অভিমানী মন" |একক | |- ! rowspan="8" |''[[জুবিনৰ গান (শ্ৰব্য এলবাম)|জুবিনৰ গান]]'' |"এন্ধাৰ হ'ব নোৱাৰো" | rowspan="8" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |জুবিন গাৰ্গ | rowspan="5" |একক |rowspan="5" | |- |"এতিয়া আছে মাথোঁ" |জুবিন গাৰ্গ |- |"লাহে লাহে অচিনাকি" |জুবিন গাৰ্গ |- |"এতিয়াও সাৰে আছো" |জুবিন গাৰ্গ |- |"তুমি নিদিয়া" |জুবিন গাৰ্গ |- |"উমি উমি জ্বলে" |জুবিন গাৰ্গ |[[মহালক্ষ্মী আয়াৰ]], [[হেমা সৰদেসাই]] | |- |"উজাগৰী নিশাৰ" |বিজয় দুৱৰা |[[মহালক্ষ্মী আয়াৰ]] | |- |"আঁকিলো ছবিখন" |জুবিন গাৰ্গ |একক | |- | rowspan="8" | ! rowspan="8" |''[[ৰং (শ্ৰব্য এলবাম)|ৰং]]'' |"ৰং তুমি" | rowspan="8" |জুবিন গাৰ্গ | rowspan="8" |জুবিন গাৰ্গ |rowspan="2" |[[মহালক্ষ্মী আয়াৰ]] |<ref>{{Citation |title=Rong Tumi Hobane |date=2015-10-09 |url=https://open.spotify.com/track/5ZXDqK2YKc2DFYIudXymq7 |language=en |access-date=2022-08-05}}</ref> |- |"আজি তুমি নহ'লে" | |- |"এতিয়া কাষত" | rowspan="6" |একক | |- |"তুমি দূৰ" | |- |"জোন বেলি সকলো" | |- |"বৰষা যেতিয়া নামে" | |- |"মোৰো যে" | |- |"সেউজীয়া মন" | |- |১৯৯৬ ! ''জানমণি'' |"জানমণি অ' পছোৱা" |বিমান বৰুৱা |জুবিন গাৰ্গ |শান্তা উজিৰ |- | rowspan="8" |১৯৯৭ ! rowspan="8" |''[[মুক্তি (শ্ৰব্য এলবাম)|মুক্তি]]'' |"মুক্তি" | rowspan="8" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |জুবিন গাৰ্গ | rowspan="2" |একক | |- |"ফুল ‌ফুলক" |[[দ্বিজেন্দ্ৰ মোহন শৰ্মা ]] | |- |"চকুৱে চকুৱে" |জুবিন গাৰ্গ |জংকী বৰঠাকুৰ | |- |"সোণেৰে সজোৱা" |জুবিন গাৰ্গ |rowspan="4" |একক |- |"মেঘৰ বৰণ" |জুবিন গাৰ্গ |<ref>{{citation|title=Meghor Boron (With Lyrics)|url=https://geetsankalan.com/lyrics/Meghor_Boron|language=en|access-date=2021-09-20}}</ref> |- |"অবাক অবাক" |জুবিন গাৰ্গ |<ref>{{citation|title=Obak Obak (With Lyrics)|url=https://geetsankalan.com/lyrics/Obak_Obak_Xopun_Xopun|language=en|access-date=2021-09-20}}</ref> |- |"প্ৰতিটো প্ৰহৰ" |জুবিন গাৰ্গ |<ref>{{citation|title=Pratitu Prahar (With Lyrics)|url=https://geetsankalan.com/lyrics/Protitu_Prohor_Protitu_Xomoi; |language=en|access-date=2021-09-20}}</ref> |- |"উজলাই ‌ৰাখিছো" |জুবিন গাৰ্গ |জংকী বৰঠাকুৰ |<ref>{{citation|title=Ujolai Rakhisu Moi (With Lyrics)|url=https://www.geetsankalan.com/lyrics/Ujolai_Rakhisu_Moi|language=en|access-date=2021-09-20}}</ref> |- | rowspan="11" |১৯৯৮ ! ''স্নিগ্ধ জোনাক'' |"নাচাবা চকুলে" | rowspan="11" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |rowspan="2" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |[[পাপন]] | |- ! rowspan="2" |''পানচৈ'' |"দূৰ-দূৰণিৰে মন জোনাকী মন" |[[Sagarika|Sagarika Mukherjee]] |<ref>{{Citation|title=Door Duronire Mon Junaki Mon on JioSaavn|date=19 May 2021|url=https://www.jiosaavn.com/song/junaki-mon/JB89BAVCYQM|language=en-US|access-date=2021-05-29}}</ref><ref>{{Citation|title=Door Duronire Mon Junaki Mon by Zubeen Garg and Sagarika on YouTube|url=https://www.youtube.com/watch?v=GLxGUXd8wWw|language=en-US|access-date=2021-04-01}}</ref> |- |"নিশাটিয়ে কিনো কয়" |জুবিন গাৰ্গ |একক | |- ! rowspan="8" |''শব্দ'' |"শব্দ" |জুবিন গাৰ্গ |একক | |- |"ৰৈ ৰৈ বিনালে" |জুবিন গাৰ্গ |একক | |- |"এতিয়া জোনাকে" |জুবিন গাৰ্গ |[[মহালক্ষ্মী আয়াৰ]] | |- |"নক'বা নকবা" |জুবিন গাৰ্গ |একক | |- |"জগত পোহৰ কৰি" |জুবিন গাৰ্গ |একক | |- |"কঁকাল খামুচিয়া" |জুবিন গাৰ্গ |[[মহালক্ষ্মী আয়াৰ]] | |- |"কোনোবাই ৰিঙিয়াই" |জুবিন গাৰ্গ |একক | |- |"মন হেৰুৱা" |জুবিন গাৰ্গ |একক | |- | rowspan="19" |১৯৯৯ ! ''মেঘ'' |"যাযাবৰ হৈ ফুৰিছো আজি" (Instrumental Version) |[[জুবিন গাৰ্গ]] |অমৰজ্যোতি চৌধুৰী |একক |- ! rowspan="3" |''মেঘৰ বৰণ'' |"যদিহে জোন তৰা" (প্ৰথম ভাৰ্চন) |rowspan="3" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |rowspan="3" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |মহালক্ষ্মী আয়াৰ |rowspan="2" |<ref>{{Citation|title=Jodihe Jun Tora Nethake (Version 1) on JioSaavn|date=8 October 2015|url=https://www.jiosaavn.com/song/jodihe-jun-tora/EiEoewFgYgM|access-date=2021-09-05}}</ref><ref>{{Citation|title=Meghor Boron (1999) - Assamese Album, Tracklist, Full Album Details and more|url=http://www.zubeendiscography.com/2021/09/4700118663098219250.html|access-date=2021-09-05|archive-date=4 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210904190836/http://www.zubeendiscography.com/2021/09/4700118663098219250.html|url-status=dead|archivedate=2021-09-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210904190836/http://www.zubeendiscography.com/2021/09/4700118663098219250.html}}</ref> |- |"যদিহে জোন তৰা" (দ্বিতীয় ভাৰ্চন) |সাগৰিকা |- |"তুমি চোৱা যেতিয়া" |একক |<ref>{{Citation|title="Tumi Sua Jetiya" (Original Version) on JioSaavn|date=8 October 2015|url=https://www.jiosaavn.com/song/tumi-suwa-jetia/PiUoZiRHe3E|access-date=2021-09-05}}</ref><ref>{{Citation|title="Tumi Sua Jetiya" (Bengali Version) on JioSaavn|date=31 October 2007|url=https://www.jiosaavn.com/song/tumi/HixdSRNeX2c|access-date=2021-09-05}}</ref> |- ! rowspan="7" |''দিলৰুৱা'' |"হিয়া দিয়া লোৱা" |rowspan="7" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |rowspan="7" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |rowspan="7" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |একক |- |"চোৱা জুমি চোৱা" |একক |- |"আইনা ভঙাদি" |একক |- |"বেদৰ্দী দুনীয়া" |একক |- |"দিল্লগী কৰোঁ এধানি" |একক |- |"কাৰবালা" |একক |- |"তুমি মোৰ দিলৰে" |একক |- ! rowspan="8" scope="row" |'''''[[পাখি (শ্ৰব্য এলবাম)|পাখি]]''''' |"পাখি মেলি দিয়ে" | rowspan="8" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | rowspan="8" |[[জুবিন গাৰ্গ]], দিগন্ত ভাৰতী | rowspan="4" |একক | |- |"বুকুতে গুপুতে" | |- |"পাখি পাখি এই মন" | |- |"আহে বা নাহে" | |- |"শিকলি" |মন্দাকিনী বৰা | |- |"দুগালতে যেন" |প্ৰণিতা বৈশ্য মেধি | |- |"তুমি দিনৰ" | rowspan="2"|একক | |- |"আঙুলি কাটিলো" | |- ! rowspan="8" scope="row" |'''''পাখি''''' |"পাখি মেলি দিয়ে" | rowspan="8" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | rowspan="8" |[[জুবিন গাৰ্গ]], দিগন্ত ভাৰতী | rowspan="4" |একক | |- |"বুকুতে গুপুতে" | |- |"পাখি পাখি এই মন" | |- |"আহে বা নাহে" | |- |"শিকলি" |মন্দাকিনী বৰা | |- |"দুগালতে যেন" |পৰিনীতা বৈশ্য মেধি | |- |"তুমি দিনৰ" | rowspan="2"|একক | |- |"আঙুলি কাটিলোঁ" | |- |'''১৯৯৯''' ! ''Remix 99'' |"পূব আকাশৰ (ৰিমিক্স)" |যতীন শৰ্মাৰ দ্বাৰা ৰিমিক্স |অনুপম শইকীয়া |অনুপম শইকীয়া, শান্তা উজিৰ |<ref>{{Citation |title=Pub Akashor - Remix |date=1999-08-10 |url=https://open.spotify.com/track/15TwxbvnUQPAPQBcRQnd4A |language=en |access-date=2022-05-14}}</ref> |- | rowspan="3" |২০০০ ! rowspan="2" |সপোন |"নিলিম আকাশ তিৰবিৰ" | rowspan="2" |জুবিন গাৰ্গ |অমৰজ্যোতি চৌধুৰী | rowspan="3" |একক | |- |"কলা চকু জুৰি" |জুবিন গাৰ্গ | |- ! ''নাহৰ'' |"পাহি মেলি ওলালে" |মানস ৰবীন |মানস ৰবীন | |- |rowspan="2" |২০০১ ! ''জানমণি ২০০১'' |"দৰা বাছি বাছি" |বিৰেন বৰুৱা |জুবিন গাৰ্গ |ভিতালী দাস, মিলি বৰুৱা, নিৰ্মালি দাস | |- ! ''ৰঙামণি'' |"মাটি কলহৰ পানী" |কৃষ্ণামণি চুতীয়া |কৃষ্ণামণি চুতীয়া |ভিটালি দাস | |- | rowspan="9" |২০০২ ! rowspan="8" |''শিশু'' |"মুগ্ধ হিয়া মোৰ" | rowspan="8" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | rowspan="" |জুবিন গাৰ্গ |জংকী | rowspan="8" | |- |"দিয়া ঘুৰাই দিয়া" |জুবিন গাৰ্গ |rowspan =4|একক |- |"ভবা কথা" |জুবিন গাৰ্গ |- |"কাৰ পৰশ" |জুবিন গাৰ্গ |- |"শান্তি দিয়া" |জুবিন গাৰ্গ |- |"আঁউসীৰ জোন মোৰ'' |জুবিন গাৰ্গ |জংকী |- |"কাঁহী বাতি'' |জুবিন গাৰ্গ |rowspan =2|একক |- |"নিদিয়া নিদিয়া" |- ! ''ইন্দ্ৰধনু '' |"মোৰ জীৱনৰ আকাশতে" |বিজয় তালুকদাৰ |[[বিষ্ণুপ্ৰসাদ ৰাভা]] |[[সাগৰীকা]] |<ref>{{Citation|title=Mur Jibonor Akashote (Original Version)|url=https://vimeo.com/581746571|website=Vimeo|language=en-US|access-date=2021-08-01}}</ref><ref>{{Citation|title=Mur Jibonor Akashote (Reprise Version)|url=https://www.youtube.com/watch?v=KFMkwPfi4Uw|website=YouTube| date=15 October 2019 |language=en-US|access-date=2020-06-20}}</ref> |- | rowspan="8" |২০০৪ ! rowspan="8" |''যন্ত্ৰ'' |"যন্ত্ৰ" | rowspan="8" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | rowspan="8" |[[জুবিন গাৰ্গ]], [[মানস ৰবীন]], প্ৰশান্ত বৰদলৈ, [[লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱা]], [[পঙ্কজ শৰ্মা]] | rowspan="4" |একক | |- |"এই মায়াৰ ধৰাত" | |- |"আই লাভ ইউ" | |- |"মাইনা মাইনা" | |- |"মাজুলীৰ এজনী ছোৱালীয়ে" |ৰূপা মিলি | |- |"নাজানো মন দলে" |rowspan="3" |একক | |- |"অ মোৰ ‌আপোনাৰ দেশ" | |- |"তোমাৰ মিঠা এই চাৱনি" | |- | rowspan="8" |২০০৬ ! rowspan="8" |''মুখা'' |"মুখা মুখা" | rowspan="8" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | rowspan="8" |[[জুবিন গাৰ্গ]], দিগন্ত ভাৰতী, [[নৱকান্ত বৰুৱাৰ]] | rowspan="8" |একক | |- |"চুমা চুমা মিঠা" | |- |"পামনে মই ঘুৰাই" | |- |"বেবী বুলি লাহেকৈ" | |- |"নিয়ৰৰে ফুল" | |- |"দুচকুৰে নীলাৰে" | |- |"নিয়ৰে টুপে টুপে" | |- |"বুকুতে বুকুখন" | |- | rowspan="8" |২০০৮ ! rowspan="8" |''ৰুমাল'' |"দুপৰৰ মোহনাত" | rowspan="8" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | rowspan="8" |জুবিন গাৰ্গ, [[দিগন্ত ভাৰতী]], [[মানস ৰবীন]], ইবছন লাল বৰুৱা | rowspan="8" |একক | rowspan="8" | |- |"ৰুমাল ৰুমাল" |- |"আই মোৰ অ " |- |"অমানিশা" |- |"তুমি সুবাস" |- |"হাই হাই মাৰি দিলা" |- |"কি দৰে" |- |"স্বৰ্গদেউ চ্যুকাফা" |- | rowspan="10" | ২০১১ ! rowspan="10" |''বাঁহী'' |"সপোন ৰঙৰ" | rowspan="10" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | rowspan="10" |জুবিন গাৰ্গ, দিগন্ত ভাৰতী, মানস ৰবীন, [[হীৰেন ভট্টাচাৰ্য]] | rowspan="10" |একক | rowspan="10" | |- |"লৈয়া হৰি নাম" |- |"বাঁহী (মিক্স)" |- |"শ্লোক" |- |"ধূলি উৰুৱাই" |- |"বাঁহী তুমি" |- |"অনুৰাধা" |- |"তুমি কোন" |- |"ঘূৰি চোৱাচোন" |- |"হেৰ'ও বাঁহী" |- | rowspan="14" |২০১২ ! rowspan="14" |''ৰক'' |"ৰক ৰক" | rowspan="14" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |জুবিন গাৰ্গ |একক | |- |"এজাক বৰষুণে" |জুবিন গাৰ্গ |একক | |- |"বকুল ফুলৰ দৰে" |[[হীৰেন ভট্টাচাৰ্য]] |একক | |- |"কাজল কাজল" |অজয় ফুকন |একক | |- |"টিপ টিপ" |জুবিন গাৰ্গ |একক | |- |"ছেন'ৰিতা" |জুবিন গাৰ্গ |একক | |- |"গান দিয়া" |জুবিন গাৰ্গ |একক | |- |"জীউ তুমি" |জুবিন গাৰ্গ |একক | |- |"বিছমিল্লা" |জুবিন গাৰ্গ |একক | |- |"দুচকুৰে নিলামতে" |জুবিন গাৰ্গ |জুবলি | |- |"গুৰি গুৰি হম" |দিগন্ত ভাৰতী |একক | |- |"ৰজনী দুখৰ" |জুবিন গাৰ্গ |একক | |- |"স্বাধীনতা" |জুবিন গাৰ্গ |একক | |- |"তুমি প্ৰজাপতি" |জুবিন গাৰ্গ |একক | |- | rowspan="8" |২০১৯ ! rowspan="8" scope=" row" |"মা'' |"মোৰ মনৰে কল্পনাত" | rowspan="8" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | rowspan="3" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | rowspan="8" |একক | rowspan="8" |<ref>{{Cite web|url=https://www.hungama.com/album/maa/47118687/|title=Maa Songs Download {{!}} Maa Songs MP3 Free Online: Movie Songs – Hungama|website=www.hungama.com|access-date=23 August 2019}}</ref> |- |"কেতিয়াবা" |- |"নিচুকনি গীত" |- |"পপীয়া তৰা" |ৰাহুল গৌতম শৰ্মা |- |"সেউজী পক্ষীৰে" |[[শশাংক সমীৰ]] |- |"আখৰ" |ৰাহুল গৌতম শৰ্মা |- |"মোৰ মা " |[[শশাংক সমীৰ]] |- |"পলিটিকছ্ নকৰিবা বন্ধু" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |- | rowspan="6" |২০২০-২৩ ! rowspan="6" |''চিলা'' |"চিলা" | rowspan="6" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |[[জুবিন গাৰ্গ]] | rowspan="6" |একক |<ref>{{Citation|title=Listen to Silaa Song by Zubeen Garg on Gaana.com|url=https://gaana.com/song/silaa|access-date=2020-10-18}}</ref> |- |"উভতি চোৱা" |ৰাহুল গৌতম শৰ্মা পূজাৰী |<ref>{{Citation|title=Listen to Ubhoti Suwa Song by Zubeen Garg on Gaana.com|url=https://gaana.com/song/ubhoti-suwa|access-date=2020-11-18}}</ref> |- |"অগ্নিবীণাৰ তান" |[[অম্বিকাগিৰী ৰায়চৌধুৰী]] | |- |"একো যে নাই" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | |- |"মনৰে কইনা" |[[জুবিন গাৰ্গ]], ৰাহুল গৌতম শৰ্মা | |- |"বিহগী কবিতাৰ ৰাতি" ! [[গৰিমা শইকীয়া গাৰ্গ]] | |} ==[[অসমৰ ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰৰ তালিকা|অসমীয়া থিয়েটাৰৰ]] গীত== {|class ="wikitable plainrow headers" |- ! scope ="col" |বৰ্ষ ! scope ="col" |থিয়েটাৰ ! scope ="col" |নাটক ! scope ="col" |গীত ! scope ="col" |সংগীত পৰিচালক ! scope ="col" |গীতিকাৰ ! scope ="col" |সহশিল্পী ! scope ="col" |তথ্যসূত্ৰ |- |২০০৮-০৯ ! rowspan="2" |''হেঙুল থিয়েটাৰ'' |চকু |"তুমি দুচকুতে" |পলাশ সূৰ্য গগৈ |পলাশ সূৰ্য গগৈ |একক |<ref>{{Citation |title=Tumi Dusokute | date=12 September 2009 |url=https://www.youtube.com/watch?v=qJWE49x3JY4 |access-date=2023-01-15 |language=en}}</ref> |- |২০০৯-১০ |জোনাকৰ বৰষুণ |"চকুলে' চাই" |পলাশ সূৰ্য গগৈ |পলাশ সূৰ্য গগৈ |চাণক্য ভূঞা | |- |২০১০-১১ ! ''কহিনুৰ থিয়েটাৰ'' |ৰুমাল |"আছোঁ সূতাৰে এপাহি" |বিমান বৰা |বিমান বৰা |একক | |- | rowspan="3" |২০১১-১২ ! ''থিয়েটাৰ ভাগ্যদেৱী'' |মালৱিকা মোৰ বান্ধৱী |"কলিজা কলিজা" |পলাশ সূৰ্য গগৈ |পলাশ সূৰ্য গগৈ | rowspan="3" |একক | |- ! ''হেঙুল থিয়েটাৰ'' |চমক |"দুম দুম" |পাপু |পলাশ সূৰ্য গগৈ |<ref>{{Citation |title=Dum Dum | date=14 June 2011 |url=https://www.youtube.com/watch?v=G__zymIQoIA |access-date=2023-01-11 |language=en}}</ref> |- ! ''শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ থিয়েটাৰ'' |লুকা ভাকু |"লুকা ভাকু" |অৰূপ দত্ত |মৌচম গগৈ |<ref>{{Citation |title=Luka Bhaku | date=29 October 2011 |url=https://www.youtube.com/watch?v=LaIOJ8oD_r8 |access-date=2023-01-11 |language=en}}</ref> |- |২০১২-১৩ ! ''কহিনুৰ থিয়েটাৰ'' |হিয়াত এপাহি গোলাপ |"হিয়াত এপাহি গোলাপ" |দিগন্ত ভাৰতী |দিগন্ত ভাৰতী |প্ৰিয়ংকা ভৰালী | |- |২০১৩-১৪ ! ''ইতিহাস থিয়েটাৰ'' |ডকাইত |"ৰঙীন ৰঙীন" |অজয় ফুকন |অজয় ফুকন |একক | |- | rowspan="3" |২০১৭–১৮ ! rowspan="1" scope="row" |''থিয়েটাৰ ভাগ্যদেৱী'' |জোনবাইলৈ চিঠি |"জোনবাইলৈ চিঠি" |অজয় ফুকন |অজয় ফুকন |ঋতৃষা শৰ্মা |<ref>{{Citation |title=Junbailoi Sithi | date=5 April 2020 |url=https://www.youtube.com/watch?v=jhuR1lAB2IA |access-date=2023-08-19 |language=en}}</ref> |- ! scope =" row"rowspan =2|''আৱাহন থিয়েটাৰ'' |rowspan =2|মই মাৰ ছোৱালী |"গান এটি গোৱা না" |অজয় ফুকন |অজয় ফুকন |একক |<ref>{{Citation |title=Gaan Ati Guwa Nah | date=10 July 2017 |url=https://www.youtube.com/watch?v=kZDCVEP-IAM |access-date=2023-08-19 |language=en}}</ref> |- |"নীলিম নীলিম মৰম" |অজয় ফুকন |অজয় ফুকন |একক |<ref>{{Citation |title=Nilim Nilim Morom | date=9 November 2018 |url=https://www.youtube.com/watch?v=FFJaxAtcR4U |access-date=2023-08-19 |language=en}}</ref> |- | rowspan="8" |২০১৮–১৯ ! scope=" row" rowsapn="1" |''ৰাজতিলক থিয়েটাৰ'' |মায়াৱী সন্তান |"অ' মায়া" |অজয় ফুকন |অভিজিত ভট্টাচাৰ্য, অজয় ফুকন |ৰাকেশ ৰিয়ান, চয়নিকা ভূঞা |<ref>{{Citation |title=O Maya | date=6 August 2018 |url=https://www.youtube.com/watch?v=Wa9NDbh5lvU |access-date=2023-08-18 |language=en}}</ref> |- ! scope="row"|''বৃন্দাবন থিয়েটাৰ'' |প্ৰিয়তমা |"প্ৰিয়তমা" |অজয় ফুকন |অভিজিত ভট্টাচাৰ্য, অজয় ফুকন |গায়ত্ৰী মহন্ত |<ref>{{Citation |title=Priyotoma |date=2018-12-03 |url=https://open.spotify.com/track/45MVivAdxmbEIwEmeuODka |language=en |access-date=2023-01-15}}</ref> |- ! scope="row"rowspan =2|''আৱাহন থিয়েটাৰ'' |rowspan =2|মাধুৰী মোৰ নাম |"মেঘালী মেঘালী" |অজয় ফুকন |অজয় ফুকন |গীতালি |<ref>{{Citation |title=Meghali Meghali | date=27 September 2018 |url=https://www.youtube.com/watch?v=BER8IciLens |access-date=2023-08-18 |language=en}}</ref> |- |"ক'ত মোৰ মা" |অজয় ফুকন (Original 100 Miles song) |অভিজিত ভট্টাচাৰ্য, অজয় ফুকন (Ref. by 100 Miles song) |পাপৰি গগৈ |<ref>{{Citation |title=Kot Mur Maa | date=13 July 2018 |url=https://www.youtube.com/watch?v=LjjjRlI21fE |access-date=2023-08-18 |language=en}}</ref> |- ! scope ="row" |''চিৰঞ্জীৱ থিয়েটাৰ'' |ৰাজকুমাৰীৰ বিয়া |"অ' দেউতা" |অজয় ফুকন |অভিজিত ভট্টাচাৰ্য |একক |<ref>{{Citation |title=O Deuta | date=July 2018 |url=https://www.youtube.com/watch?v=Zo6OyHqlVa0 |access-date=2023-08-18 |language=en}}</ref> |- ! ''হেঙুল থিয়েটাৰ'' |মহাবীৰ |"কি হ'ব এই জীৱন" |সিদ্ধাৰ্থ শৰ্মা |পৰীক্ষিত কলিতা |নৱনিতা শৰ্মা |<ref>{{Citation |title=Ki Hobo Ei Jibon | date=11 February 2020 |url=https://www.youtube.com/watch?v=YeMMqr9rTrE |access-date=2023-08-18 |language=en}}</ref> |- ! scope ="row" |''ইতিহাস থিয়েটাৰ'' |ডকাইতৰ তেজ |"হেল্ল' মাজনী" |অজয় ফুকন |অভিজিত ভট্টাচাৰ্য |একক |<ref>{{Citation |title=Hello Majoni | date=4 August 2018 |url=https://www.youtube.com/watch?v=9iWIpVIQVg8 |access-date=2023-08-18 |language=en}}</ref> |- ! ''থিয়েটাৰ ভাগ্যদেৱী'' |আজিৰ চাণক্য |"ৰ'দালী তুমি" |পলাশ গগৈ |ঋতুভ হাজৰিকা |ৰাজশ্ৰী কলিতা |<ref>{{Citation |title=Rodali Tumi | date=7 July 2019 |url=https://www.youtube.com/watch?v=CVbQvzA5i7k |access-date=2023-08-18 |language=en}}</ref> |- | rowspan="8" |২৯১৯–২০ ! scope="row"rowspan =2|''আৱাহন থিয়েটাৰ'' |rowspan =2|মেমচাহাৱ |"দেখিবলে' মই ধুনীয়া" |অজয় ফুকন |অভিজিত ভট্টাচাৰ্য |rowspan =2|একক |<ref>{{Citation |title=Dekhibole Moi Dhuniya | date=August 2019 |url=https://www.youtube.com/watch?v=2CqYw19S4rY |access-date=2023-08-18 |language=en}}</ref> |- |"যদিহে জীৱন নৈ পাৰতে" |অজয় ফুকন |অভিজিত ভট্টাচাৰ্য |<ref>{{Citation |title=Jodihe Jibon Noi Parote | date=26 October 2019 |url=https://www.youtube.com/watch?v=67QyOLKHyKE |access-date=2023-08-18 |language=en}}</ref> |- ! scope =" row" rowspan =2|''বৰদৈচিলা থিয়েটাৰ'' | মহিয়সী |"কইনা ঐ" |অজয় ফুকন |অভিজিত ভট্টাচাৰ্য |একক |<ref>{{Citation |title=Koina Oi | date=10 September 2019 |url=https://www.youtube.com/watch?v=VzwV-7zqLLA |access-date=2023-08-18 |language=en}}</ref> |- |মৰমৰ বান্ধৱী বিদায় দিয়া |"মৰমৰ বান্ধৱী বিদায় দিয়া" |অজয় ফুকন |অভিজিত ভট্টাচাৰ্য, অজয় ফুকন |পাৰৱিন হুছেইন |<ref>{{Citation |title=Moromor Bandhobi Bidai Diya | date=11 July 2019 |url=https://www.youtube.com/watch?v=8fdD9kb_U4A |access-date=2023-08-18 |language=en}}</ref> |- ! scope ="row'|''থিয়েটাৰ সূৰ্য'' |ইমান মৰম কিয় লাগে |"ইমান মৰম কিয় লাগে" |অজয় ফুকন |অভিজিত ভট্টাচাৰ্য |পাপৰি গগৈ |<ref>{{Citation |title=Iman Morom Kio Lage | date=5 July 2019 |url=https://www.youtube.com/watch?v=Qf6boRy3UX4 |access-date=2023-08-18 |language=en}}</ref> |- ! rowspan="2" scope=" row" |''কহিনুৰ থিয়েটাৰ'' |বৰষা যেতিয়া নামে |"বৰষা যেতিয়া নামে" |পৰাণ বৰকটকী |ৰাজদ্বীপ |একক | <ref>{{Citation |title=Boroxa Jetiya Name | date=14 August 2019 |url=https://www.youtube.com/watch?v=x_BJ7a_CE4o |access-date=2023-08-18 |language=en}}</ref> |- |মোৰ তেজত তোমাৰে নাম |"মোৰ তেজত তোমাৰে নাম" |অজয় ফুকন |অজয় ফুকন |একক |<ref>{{Citation |title=Mur Tezot Tumare Naam | date=23 April 2020 |url=https://www.youtube.com/watch?v=4khedBXGMXg |access-date=2023-08-18 |language=en}}</ref> |- ! scope="row" |''হেঙুল থিয়েটাৰ'' |বাহাদুৰ |"বাহাদুৰ" |অৰূপজ্যোতি বৰুৱা |ৰাজদ্বীপ |একক |<ref>{{Citation |title=Bahadur | date=19 July 2019 |url=https://www.youtube.com/watch?v=REcetlsCUbA |access-date=2023-08-18 |language=en}}</ref> |- | rowspan="2" |২০২১-২২ ! ''উদয়ণ থিয়েটাৰ'' |সীতাৰ অগ্নিপৰীক্ষা |"সাতোবৰণীয়া" |জেকিব |নেকিব |ৰূপালী কাশ্যপ |<ref>{{Citation |title=Satoboroniya | date=7 November 2020 |url=https://www.youtube.com/watch?v=SQiQAA5mfPs |access-date=2023-08-18 |language=en}}</ref> |- ! ''আৱাহন থিয়েটাৰ'' |জয়মতী |"জয়া নাই" |অজয় ফুকন |অভিজিত ভট্টাচাৰ্য |একক |<ref>{{Citation |title=Joya Nai | date=30 August 2021 |url=https://www.youtube.com/watch?v=Eklmw80BQVI |access-date=2023-08-18 |language=en}}</ref> |- | rowspan="2" |২০২২-২৩ ! ''বৃন্দাবন থিয়েটাৰ'' |ৰাজকন্যা |"বৰষুণ" |জয়ন্ত কাকতি |শশাংক সমীৰ |একক |<ref>{{Citation |title=Boroxun | date=5 August 2022 |url=https://www.youtube.com/watch?v=QomqmtfLycM |access-date=2023-08-18 |language=en}}</ref> |- ! ''ইতিহাস থিয়েটাৰ'' |মৰম বিচাৰি যাওঁ ব'লা |"মৰম বিচাৰি যাওঁ ব'লা" |অজয় ফুকন |অজয় ফুকন, অভিজিত ভট্টাচাৰ্য |পাপৰি গগৈ |<ref>{{Citation |title=Morom Bisari Jau Bola | date=10 August 2022 |url=https://www.youtube.com/watch?v=Qx-6zg-QnC4 |access-date=2023-08-18 |language=en}}</ref> |- |} ==[[অসমৰ দূৰদৰ্শন কেন্দ্ৰসমূহৰ তালিকা|অসমীয়া টেলিভিছনৰ]] গীত== {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! বৰ্ষ ! scope="col" | ধাৰাবাহিক/শ্ব' ! scope="col" | গান ! scope="col" | সুৰকাৰ ! scope="col" | লেখক ! scope="col" | সহশিল্পী ! scope="col" | তথ্যসূত্ৰ |- |২০১১ ! ''অনুৰাধা'' | "অনুৰাধা" | জুবিন গাৰ্গ |জুবিন গাৰ্গ | টিনা শৰ্মা |<ref>{{Citation |title=Anuradha | date=9 January 2019 |url=https://www.youtube.com/watch?v=aWWE4WbAO2g |access-date=2023-08-19 |language=en}}</ref> |- |২০১২ ! ''মেঘৰঞ্জনী'' |"মেঘৰঞ্জনী" |পৰীক্ষিত কলিতা |পৰীক্ষিত কলিতা |একক |<ref>{{Citation |title=Meghranjani | date=28 April 2012 |url=https://www.youtube.com/watch?v=gI4st3TU2LE |access-date=2023-08-19 |language=en}}</ref> |- |২০২২ ! ''হৃদয়ৰ গান'' |"হৃদয়ৰ গান" |দীক্ষু শৰ্মা |বিজিয়েতা পাটগিৰি |একক | |- |} ==অসমীয়া একক গীত== {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" | বৰ্ষ ! scope="col" | গান ! scope="col" | সুৰকাৰ ! scope="col" | লেখক ! scope="col" | সহশিল্পী ! scope="col" | টোকা/তথ্যসূত্ৰ. |- ! colspan="6" |একক পপ গীতসমূহ |- ! rowspan="2" |২০২১ |"মা" | colspan="2" |জয়ন্ত কাকতি | rowspan |একক |<ref>{{Citation |title=Maa | date=27 October 2021 |url=https://www.youtube.com/watch?v=ZCsJL0JvXjg |access-date=2021-10-27 |language=en}}</ref> |- |"ৰুণজুন" | colspan="2" |Kritiman Red |কাশ্মীৰী ডেকা |<ref>{{Citation |title=Runjun | date=13 December 2021 |url=https://www.youtube.com/watch?v=c-R7t5SmyuM |access-date=2023-12-14 |language=en}}</ref> |- ! rowspan="14" |২০২২ |"লৈ যা" | colspan="2" |দেৱেশ ৰয় |ডোৰোথি বৰদলৈ |<ref>{{Citation |title=Loi Ja | date=21 December 2021 |url=https://www.youtube.com/watch?v=7KyIkk7zZvs |access-date=2023-12-14 |language=en}}</ref> |- |"তোক চাই থাকিলে" | colspan="2" |ড° লোহিত ৰোহিত |একক |<ref>{{Citation |title=Tuk Sai Thakile | date=16 July 2022 |url=https://www.youtube.com/watch?v=9oBGnyKIZmE |access-date=2023-12-14 |language=en}}</ref> |- |"এমুঠি আবিৰ" |জয়ন্ত কাকতি |শশাংক সমীৰ |ঋতুৰাণী মৌচুমী |<ref>{{Citation |title=Emuthi Aabir | date=4 February 2022 |url=https://www.youtube.com/watch?v=khIIuIDK6bU |access-date=2023-12-14 |language=en}}</ref> |- |"Saati" | colspan="2" |ৰাহুল গৌতম শৰ্মা |জুবলী বৰুৱা |<ref>{{Citation |title=Saati | date=15 March 2022 |url=https://www.youtube.com/watch?v=blC7CCTYicY |access-date=2023-12-14 |language=en}}</ref> |- |"মোৰ বসন্ত" |মৃণ্ময় শৰ্মা আৰু অশ্বিন শৰ্মা |কুকিল প্ৰতিম |একক | |- |"এবাৰ যদি কোৱা" | colspan="2" |ইক্ৰাম এইছ জুৱেল |শতাব্দী বৰা | |- |"ৰ'দে বৰষুণে" |প্ৰসেনজিৎ লাহন |ধ্ৰুৱজ্যোতি ৰাজখোৱা |ড° অঞ্জলি চুতীয়া শইকীয়া | |- |"কঠিয়াডোৰা" |অভি শইকীয়া |প্ৰশান্ত দাস |একক | |- |"ইতিহাসো উচুপি ৰ'য়" | colspan="2" |ৰূপম ৰাজ পাঠক |একক | |- |"কাজলি" | colspan="2" |ৰেকিবুল |একক | |- |"দাদা" | colspan="2" |কুমাৰেশ কৌশিক |নিৰ্ভিতা বৰা | |- |"প্ৰেম লিপিৰ আখৰ" |সুমন কাশ্যপ, শিৱনন্দা বৰুৱা |বিকাশ বৰা |মানসী দেৱী | |- |"আছোঁনে কুশলে" |সুমিত গগৈ, বিজয় শংকৰ |সুমিত গগৈ |প্ৰিয়ংকা ভৰালী | |- |"বৰষাৰে চেঁচা টোপাল" |Kritiman Red |চয়নিকা নাথ আৰু অৰিন্দম দাস |ৰিমজিম কলিতা | |- ! rowspan="6" |২০২৩ |"বালিমাহি" |বজ্ৰপাত মিউজিক |মৈত্ৰিয়ী পাটৰ |একক |<ref>{{Citation |title=Balimahi | date=21 January 2023 |url=https://www.youtube.com/watch?v=Dqd08xpuv4s |access-date=2023-12-14 |language=en}}</ref> |- |"জান বুলি নেমাতিবা" | colspan="2" |কেশৱ নাৰায়ণ |দিব্য দাস |<ref>{{Citation |title=Jaan Buli Nematiba | date=11 February 2023 |url=https://www.youtube.com/watch?v=F9vu2-9vVKQ |access-date=2023-12-14 |language=en}}</ref> |- |"লাহি লাহি" |শিৱব্ৰত শৰ্মা |জুবিন গাৰ্গ |ড° অদিতি দাস |<ref>{{Citation |title=Lahi Lahi | date=14 February 2023 |url=https://www.youtube.com/watch?v=h-qmEO99FZU |access-date=2023-12-14 |language=en}}</ref> |- |জয় ভোলে | colspan="2" |স্বৰূপ কাকতি |একক |<ref>{{Citation |title=Jai Bhole | date=15 February 2023 |url=https://www.youtube.com/watch?v=AqqjEgHg2gc |access-date=2023-12-14 |language=en}}</ref> |- |বিহগী কবিতা |জুবিন গাৰ্গ |গৰিমা শইকীয়া গাৰ্গ |একক |<ref>{{Citation |title=Bihogi Kobita | date=2 May 2023 |url=https://www.youtube.com/watch?v=OKZsuMvaht8 |access-date=2023-12-14 |language=en}}</ref> |- |নিশিগন্ধা |Aarxslan |ৰাজীৱ ভূঞা |সান্নিধ্য ভূঞা |<ref>{{Citation |title=Nishigandha |url=https://baahi.xomoy.com/song/Nishigandha/18767/0 |access-date=2023-12-14 |archivedate=2023-10-06 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231006153421/https://baahi.xomoy.com/song/Nishigandha/18767/0 }}</ref> |- ! ২০২৪ |"টোপা টোপে" |অতনু গৌতম |শশাংক সমীৰ |একক | |- ! ২০২৫ |"অচিনাকি কোন তুমি" |প্ৰদ্যুৎ বৰুৱা |প্ৰদ্যুৎ বৰুৱা |একক | |- ! colspan="6" |একক বিহু গীতসমূহ |- ! ২০০৩ |"মৰম দিলোঁ চিঠি দিলোঁ" |বিমান বৰুৱা |বিমান বৰুৱা |ভিটালী দাস | |- ! ২০২২ |"বিহুৰে বলিয়া" |অভিনৱ বৰা |Traditional Folk |নিষ্ঠা প্ৰিয়া |<ref>{{Citation |title=Bihure Boliya |date=2022-11-29 |url=https://open.spotify.com/track/5fxyuA7VpBYnr6BiqDWKCT |language=en |access-date=2023-02-18}}</ref> |- ! ২০২৩ |"টুলুং ভুটুং নাও" |স্বৰূপ কাকতি |স্বৰূপ কাকতি |কৃষ্ণা দেৱী |<ref>{{Citation |title=Tulung Vutung Naau |date=2023-02-13 |url=https://open.spotify.com/album/6Rx6Iz6CL6kj6Q4iVp2641 |language=en |access-date=2023-02-18}}</ref> |- |} ==অসমীয়া অন্যান্য গীত== ===বৰগীত=== {{Div col|3}} *আগোমাই *উদ্ধৱ চলহু গোকুল লাই *গোপালে কি গতি কৈলে *তেজৰে কমলাপতি ([[শংকৰদেৱ]]) *পৰভাতে শ্যামকানু *পাৱে পৰি হৰি ([[শংকৰদেৱ]]) *শুন শুন ৰে সুৰ ([[শংকৰদেৱ]]) {{Div col end}} ===লোকগীত=== লোকগীতৰ এলবামসমূহ: *লোকগীত, Vol-1, এন কে প্ৰডাকচন *লোকগীত, Vol-2, এন কে প্ৰডাকচন *লোকগীত, Vol-3, এন কে প্ৰডাকচন *লোকগীত, Vol-4, এন কে প্ৰডাকচন *লোকগীত, Vol-5, এন কে প্ৰডাকচন ===ভক্তিমূলক গীত=== ভক্তিমূলক গীতৰ এলবামসমূহ: *জুবিনৰ দিহানাম, খণ্ড ১ ===বিহুগীত=== বিহুগীতৰ এলবামসমূহ: {{Div col|2}} *অঞ্জনা ২০০৫ *অঞ্জনা ২০০৬ *জানমণি ২০১০ *পকা ধানে ৰিঙিয়ায় {{Div col end}} ==[[কোচ ৰাজবংশী ভাষা|ৰাজবংশী]] গীত== [[কোচ ৰাজবংশী ভাষা|কোচ-ৰাজবংশী]]/[[কামতাপুৰী ভাষা|কামতাপুৰী]]/[[গোৱালপৰীয়া উপভাষা|গোৱালপাৰীয়া]] গান: ===লোকগীত=== {{Div col|2}} * আগা নাওয়ে ডুবু ডুবু * ও জীবন ৰে * ও বৈদেশীয়া প্ৰাণ বন্ধুয়া ৰে * ভাল কৰিয়া * মন মোৰ ৰসনা * সোণাৰ বৰণ পাখি * সোণাৰ বৰণ কন্যা {{Div col end}} ===আধুনিক গীত=== {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" | গান ! scope="col" | শিল্পী |- | অৰে বন্ধু | [[জুবিন গাৰ্গ]] |- | আৰে অ' বন্ধু | জুবিন গাৰ্গ, জয়মতী ৰায় |- | কান্দে কানাই | জুবিন গাৰ্গ |- | নামানেকে | জুবিন গাৰ্গ |- | পিতলেৰ কলস | জুবিন গাৰ্গ, বিলকিছ |- | মন দিলুং যাক | জুবিন গাৰ্গ |- | লেখা পঢ়া শিকিলুং | জুবিন গাৰ্গ |- | শালি চাবি বিহানে | জুবিন গাৰ্গ |- |} ==[[হাজং ভাষা|হাজং]] গীত== * ও আপি সূতা নাকাতা * ও সুন্দৰ গাভুৰ ==চাহ-বাগানীয়া গীত== এলবামসমূহ: {{Div col|3}} *চল চম্পা চল *দিলৰুবা *লেয়লা {{Div col end}} ==[[বাংলা]] চলচ্চিত্ৰৰ গীত== {| class="wikitable plainrowheaders" style="width:100%; textcolor:#000" |- ! scope="col" style="width:1%; "|''বৰ্ষ'' ! scope="col" style="width:23%; "|চলচ্চিত্ৰ ! scope="col" style="width:21%; "|গান ! scope="col" style="width:18%; "|সুৰকাৰ ! scope="col" style="width:18%; "|লেখক ! সহশিল্পী ! scope="col" style="width:1%; " |তথ্যসূত্ৰ |- | rowspan="2" |'''২০০৩''' ! rowspan="2" | ''মন (Dubbed)'' | "মন পাখি হয়ে" | rowspan="2" | মানস হাজৰিকা আৰু দিলীপ নাথ | rowspan="2" |গৌতম কুমাৰ চক্ৰৱৰ্তী |[[কুইন হাজৰিকা]] |<ref>{{Citation |title=Mon Pakhi Hoye Ure Jabe {{!}} Mon {{!}} Bengali Movie Song {{!}} Zubeen Garg | date=12 April 2013 |url=https://www.youtube.com/watch?v=y37ZV0i8TPI |language=en |access-date=2023-01-10}}</ref> |- |"ও মন বলাকা" |একক |<ref>{{Citation |title=O Mon Balaka Aaj Kothay Harale {{!}} Mon {{!}} Bengali Movie Song {{!}} Zubeen Garg | date=6 October 2019 |url=https://www.youtube.com/watch?v=LaMYoWAtKtM |language=en |access-date=2023-01-10}}</ref> |- | rowspan="9" |'''২০০৪''' ! rowspan="8" |''শুধু তুমি'' |"একটু ছুয়াঁ লাগে" | rowspan="8" | [[জুবিন গাৰ্গ]] | rowspan="8" |সুমিত আচাৰ্য, [[ৰবীন্দ্ৰনাথ ঠাকুৰ]] | rowspan="2" |একক | rowspan="8" | <ref>{{cite web |title=Shudhu Tumi songs info|date=January 2004 |url=https://www.jiosaavn.com/album/shudhu-tumi/lEUdwOaxDZU_|publisher=JioSaavn|access-date=12 February 2025}}</ref> |- |"ভেজা ভেজা স্মৃতিৰ পাথৰ" |- |"পিৰিতি কাঁঠালেৰ আঁঠা" |[[জয় বৰুৱা]], শ্বাস্বতী ফুকন |- |"সুৰে সুৰে গান হলো" | rowspan="2" |[[Shaan (singer)|ছান]], শ্বাস্বতী ফুকন |- |"এ চোঁখেৰ কাছেতে" |- |"গুণ গুণ গুণ গুঞ্জৰে, অন্তৰে" |[[শ্ৰেয়া ঘোষাল]] |- |"একটু ছুয়াঁ লাগে" |বাবুল সুপ্ৰিয়, [[শ্ৰেয়া ঘোষাল]] |- |"সাজবে এবাৰ কনেৰ সাজে" |[[উদিত নাৰায়ণ]], পামেলা জৈন |- ! ''প্ৰেমী'' |"ও বন্ধু ৰে (তোৰ খুশীতে)" | [[জিৎ গাংগুলী]] | গৌতম সুস্মিত |একক |<ref>{{cite web |title=O Bondhu Re song info|date=July 2005 |url=https://www.jiosaavn.com/song/o-bondhu-re/HFA8fxleTmU|publisher=JioSaavn|access-date=12 February 2025}}</ref> |- | rowspan="6" |'''২০০৮''' ! ''গোলমাল'' | "আকাশে বাতাসে" | অশোক ভাদ্ৰা | |একক |<ref>{{cite web|title=Akashe Batashe song info|url=http://www.gomolo.com/golmaal-song-aakashe-batase-khushir-galpo/20985/24742|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015|archivedate=4 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304120516/http://www.gomolo.com/golmaal-song-aakashe-batase-khushir-galpo/20985/24742|deadurl=yes}}</ref> |- ! ''চিৰদিনি তুমি যে আমাৰ'' | "পিয়া ৰে পিয়া ৰে" |[[জিৎ গাংগুলী]] |প্ৰিয় চট্টোপাধ্যায় |একক |<ref>{{cite web|title=Piya Re Piya Re song info|url=http://mio.to/album/Chirodini+Tumi+Je+Amar+%282008%29|archive-url=https://web.archive.org/web/20141001055035/http://mio.to/album/Chirodini+Tumi+Je+Amar+%282008%29|url-status=dead|archive-date=1 October 2014|publisher=MusicIndiaOnline|access-date=23 August 2015|archivedate=1 October 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141001055035/http://mio.to/album/Chirodini+Tumi+Je+Amar+%282008%29|deadurl=yes}}</ref> |- ! ''হেল্ল' কলকাতা'' | "আলো আৰ আধাৰেৰ" | অভিজিত বোস | |একক | |- ! ''লাভ ষ্টৰী'' | "মন যেতে চায়" | জলী মুখাৰ্জী | সৰেন দত্ত |জেনিভা ৰয় | |- ! rowspan="2" |''মন মানে না'' | "মন মানে না" | rowspan="2" |[[জিৎ গাংগুলী]] |rowspan="2" |প্ৰিয় চট্টোপাধ্যায় |জুন বেনাৰ্জী |<ref>{{cite web|title=Mon Mane Na song info|url=http://mio.to/album/Mon+Maane+Naa+%282008%29|archive-url=https://web.archive.org/web/20141014100806/http://mio.to/album/Mon+Maane+Naa+%282008%29|url-status=dead|archive-date=14 October 2014|publisher=MusicIndiaOnline|access-date=23 August 2015|archivedate=14 October 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141014100806/http://mio.to/album/Mon+Maane+Naa+%282008%29|deadurl=yes}}</ref> |- |"শুভ মঙ্গলম" |একক |<ref>{{cite web|title=Subho Mangalam song info|url=http://mio.to/album/Mon+Maane+Naa+%282008%29|archive-url=https://web.archive.org/web/20141014100806/http://mio.to/album/Mon+Maane+Naa+%282008%29|url-status=dead|archive-date=14 October 2014|publisher=MusicIndiaOnline|access-date=23 August 2015|archivedate=14 October 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141014100806/http://mio.to/album/Mon+Maane+Naa+%282008%29|deadurl=yes}}</ref> |- | rowspan="15" | '''২০০৯''' ! scope"row" |''[[পৰাণ যায় জ্বলিয়া ৰে]]'' | আমি তোমাৰি থাকবো |[[জিৎ গাংগুলী]] |প্ৰিয় চট্টোপাধ্যায় | | |- ! ''চাওয়া পাওয়া'' | "বন্ধু আজ থেকে" | অশোক ভাদ্ৰা | |[[অভিজিৎ ভট্টাচাৰ্য]] | |- ! rowspan="3" |''ফ্ৰেইণ্ড'' | "তোমাৰ ছবি" | rowspan="3" |আকাশ | rowspan="3" | | | |- |"তোমায় ভেবে" | | |- |"দেশী মূৰ্গী" | | |- ! ''প্ৰেম আমাৰ'' | "বোঝেনা সে বোঝেনা" | জিৎ গাংগুলী | গৌতম সুস্মিত |একক |<ref>{{cite web|title=Bojhena Se Bojhena song info|url=http://www.gomolo.com/prem-amar-song-bojhe-na-se-bojhe-na/22028/24481|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015|archivedate=4 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304115837/http://www.gomolo.com/prem-amar-song-bojhe-na-se-bojhe-na/22028/24481|deadurl=yes}}</ref> |- ! ''ক্ৰোধ'' | "ভুলে থাকা ছিলো ভালো" | বাবুল বোস | |একক |<ref>{{cite web|title=Bhule Thaka Chilo song info|url=http://www.gomolo.com/krodh-song-bhule-thaka-chhilo-bhalo/22102/24509|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015}}{{Dead link|date=September 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- ! rowspan="2" |''কেনো কিছু কথা বলো না'' |"ডুবাই ডুবা" | rowspan="2"|জিৎ গাংগুলী | |পামেলা জৈন |<ref>{{cite web|title=Dooba Dooba song info|url=http://www.gomolo.com/keno-kichhu-kotha-bolo-naa-song-dooba-dooba/21808/24410|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015}}{{Dead link|date=September 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- |"মৌলা ৰে মৌলা" | |একক |<ref>{{cite web|title=Maula Re Maula song info|url=http://www.gomolo.com/keno-kichhu-kotha-bolo-naa-song-maula-re-maula/21808/24411|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015|archivedate=4 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304224633/http://www.gomolo.com/keno-kichhu-kotha-bolo-naa-song-maula-re-maula/21808/24411|deadurl=yes}}</ref> |- ! rowspan="3" |''দুজনে '' |"কাৰ চোখে" | rowspan="3" |জিৎ গাংগুলী | | rowspan="2" |মনালি ঠাকুৰ |<ref>{{cite web|title=Kar Chokhe song info|url=http://www.gomolo.com/dujone-song-karo-chokhe-chokh-rekhe/21964/24449|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015|archivedate=4 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304211005/http://www.gomolo.com/dujone-song-karo-chokhe-chokh-rekhe/21964/24449|deadurl=yes}}</ref> |- |"বধুয়া" | |<ref>{{cite web|title=Badhua song info|url=http://www.gomolo.com/dujone-song-badhua/21964/24446|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015}}{{Dead link|date=September 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- |"বধুয়া (Sad)" | | একক |<ref>{{cite web|title=Badhua (Sad) song info|url=http://www.gomolo.com/dujone-song-badhua-sad/21964/24447|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015|archivedate=4 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304210404/http://www.gomolo.com/dujone-song-badhua-sad/21964/24447|deadurl=yes}}</ref> |- ! rowspan="2" |''বলো না তুমি আমাৰ'' | "বলো না তুমি আমাৰ" (Reprise) | rowspan="2" |জিৎ গাংগুলী |গৌতম সুস্মিত |মনালি ঠাকুৰ |<ref>{{cite web|title=Bolo Na Tumi Amar song info|url=http://www.gomolo.com/bolo-na-tumi-aamar-song-bolo-na-tumi-aamar-title-song/22062/23480|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015|archivedate=7 March 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180307103835/http://www.gomolo.com/bolo-na-tumi-aamar-song-bolo-na-tumi-aamar-title-song/22062/23480|deadurl=yes}}</ref> |- |"আয়না মন ভাঙা" | প্ৰিয় চট্টোপাধ্যায় |একক |<ref>{{cite web|title=Aaina song info|url=http://www.gomolo.com/bolo-na-tumi-aamar-song-aaina-emon-bhanga-aaina/22062/23479|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015|archivedate=4 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304130047/http://www.gomolo.com/bolo-na-tumi-aamar-song-aaina-emon-bhanga-aaina/22062/23479|deadurl=yes}}</ref> |- ! ''আমাৰ সঙ্গে'' | "যে প্ৰেমেতে" | বাবুল বোস | গৌতম সুস্মিত |একক |<ref>{{cite web|title=Je Premete song info|url=http://www.gomolo.com/amar-sangee-song-je-preme-swapno-dekhe-mon/21824/24473|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015|archivedate=24 August 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170824072902/http://www.gomolo.com/amar-sangee-song-je-preme-swapno-dekhe-mon/21824/24473|deadurl=yes}}</ref> |- | rowspan="20" |'''২০১০''' ! rowspan="2" | ''মন যে কৰে উড়ু উড়ু'' |"না জানে মন" | rowspan="2" |জিৎ গাংগুলী | |rowspan="2" | একক |<ref>{{cite web|title=Na jene Mon song info|url=http://www.gomolo.com/mon-je-kore-uru-uru-song-na-jane-mon/39894/23407|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015|archivedate=29 July 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180729233529/http://www.gomolo.com/mon-je-kore-uru-uru-song-na-jane-mon/39894/23407|deadurl=yes}}</ref> |- |"তোৰ পিৰিতে" | |<ref>{{cite web|title=Tor Pirite song info|url=http://www.gomolo.com/mon-je-kore-uru-uru-song-tor-peerite/39894/23405|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015|archivedate=29 July 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180729233534/http://www.gomolo.com/mon-je-kore-uru-uru-song-tor-peerite/39894/23405|deadurl=yes}}</ref> |- ! ''লাভ চাৰ্কাছ'' | "লাভ চাৰ্কাছ" | অশোক ভাদ্ৰা | | |<ref>{{cite web|title=Love Circus song info|url=http://www.gomolo.com/love-circus-song-love-circus-love-circus/22091/24311|publisher=Gomolo|access-date=23 August 2015}}{{Dead link|date=September 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- ! rowspan="5" |''মন নিয়ে'' | "শীৰ্ষক গীত" | rowspan="5" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | | |<ref>{{cite web|title=Mon Niye (Title song) song info|url=http://www.gomolo.com/mon-niye-song-mon-niye-title-song/22092/23361|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015}}{{Dead link|date=September 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- |"কি যে হলো" | | |<ref>{{cite web|title=Ki Je Holo song info|url=http://www.gomolo.com/mon-niye-song-ki-je-holo/22092/23362|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015|archivedate=4 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304131418/http://www.gomolo.com/mon-niye-song-ki-je-holo/22092/23362|deadurl=yes}}</ref> |- |"চেনা চেনা" | |অনিন্দিতা পাল |<ref>{{cite web|title=Chena Chena song info|url=http://www.gomolo.com/mon-niye-song-chena-chena/22092/23363|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015|archivedate=4 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304210343/http://www.gomolo.com/mon-niye-song-chena-chena/22092/23363|deadurl=yes}}</ref> |- |"জোনাকী মন" | |অনিন্দিতা পাল, সোহম চক্ৰৱৰ্তী |<ref>{{cite web|title=Jonaki Mon song info|url=http://www.gomolo.com/mon-niye-song-jonaki-mon/22092/23364|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015|archivedate=7 April 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150407153434/http://www.gomolo.com/mon-niye-song-jonaki-mon/22092/23364|deadurl=yes}}</ref> |- |"তোমাৰি চোখে" | |ছান, পৃথা মজুমদাৰ |<ref>{{cite web|title=Tomari Chokhe song info|url=http://www.gomolo.com/mon-niye-song-tomari-chokhe/22092/23365|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015|archivedate=16 October 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131016224954/http://www.gomolo.com/mon-niye-song-tomari-chokhe/22092/23365|deadurl=yes}}</ref> |- ! rowspan="3" |''মন আমাৰ শুধু তোমাৰ'' |"ভো কাট্টা" | rowspan="3" | শুভায়ু | rowspan="3" | |একক |<ref>{{cite web|title=Bho Katta song info|url=http://www.gomolo.com/mon-aamar-shudhu-tomar-song-bho-katta/22104/24316|publisher=Gomolo|access-date=23 August 2015}}{{Dead link|date=September 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- |"জানি আমি কিছু" | |<ref>{{cite web|title=Janina Ami Kichu song info|url=http://www.gomolo.com/mon-aamar-shudhu-tomar-song-jani-na-ami-kichhu/22104/24317|publisher=Gomolo|access-date=23 August 2015|archivedate=4 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304195234/http://www.gomolo.com/mon-aamar-shudhu-tomar-song-jani-na-ami-kichhu/22104/24317|deadurl=yes}}</ref> |- |"লাগে না লাগে না মন" | |<ref>{{cite web|title=Lage Na Lage Na Mon song info|url=http://www.gomolo.com/mon-aamar-shudhu-tomar-song-lage-na-lage-na/22104/24318|publisher=Gomolo|access-date=23 August 2015|archivedate=4 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304121036/http://www.gomolo.com/mon-aamar-shudhu-tomar-song-lage-na-lage-na/22104/24318|deadurl=yes}}</ref> |- ! rowspan="7" |''কাছে আসো তুমি'' |"চোখে চোখে" | rowspan="7" | [[জুবিন গাৰ্গ]] | |[[অনিন্দিতা পাল]] |<ref>{{cite web |title= Chokhe Chokhe song info|url=http://gaana.com/song/chokhe-chokhe|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- |"এই ৰঙ্গীন" | |জুন বেনাৰ্জী |<ref>{{cite web |title=Ei Rangeen song info|url=http://gaana.com/song/ei-rangin|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- |"চুপি চুপি" | |ছান, জুবলী |<ref>{{cite web |title=Chupi Chupi song info|url=http://gaana.com/song/chupi-chupi|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- |"কাছে এসো তুমি" | |একক |<ref>{{cite web |title=Kachhe Acho Tumi song info|url=http://gaana.com/song/kachhe-aachho-original|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- |"প্ৰেম আগুন" | |ছান, জুন বেনাৰ্জী |<ref>{{cite web|title=Prem Agune song info|url=http://www.gomolo.com/kachhe-achho-tumi-song-prem-aagune/38966/23564|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015|archivedate=22 February 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180222031543/http://www.gomolo.com/kachhe-achho-tumi-song-prem-aagune/38966/23564|deadurl=yes}}</ref> |- |"কেনো যে" | |[[কুমাৰ চানু]] |<ref>{{cite web |title=Keno Je song info |date=January 2010 |url=https://www.jiosaavn.com/song/keno-je/ITdZVyVBQQM|publisher=JioSaavn|access-date=12 Feb 2025}}</ref> |- |"কাছে আসো (ৰিমিক্স)" | | একক |<ref>{{cite web |title=Kachhe Achho-Remix song info |date=January 2010 |url=https://www.jiosaavn.com/song/kachhe-aachho-remix/ByENVTNgeWQ|publisher=JioSaavn|access-date=12 Feb 2025}}</ref> |- ! ''জোৰ যাৰ মুলুক তাৰ'' | "বন্ধু তিন দিন" | অশোক ৰাজ | |একক |<ref>{{cite web|title=Bondhu Tin Din song info|url=http://www.gomolo.com/jor-jar-muluk-tar-song-bondhu-tindin/22063/23223|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015|archivedate=4 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304194859/http://www.gomolo.com/jor-jar-muluk-tar-song-bondhu-tindin/22063/23223|deadurl=yes}}</ref> |- ! ''হেংঅ'ভাৰ'' |"মেইড ইন ইণ্ডিয়া" | বাপ্পী লাহড়ী | |[[সুনিধি চৌহান]] |<ref>{{cite web|title=Made in India song info|url=http://www.gomolo.com/lattoo-song-bhabnar-tuli-diye/44174/29526|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015|archivedate=28 May 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160528162151/http://www.gomolo.com/lattoo-song-bhabnar-tuli-diye/44174/29526|deadurl=yes}}</ref> |- | rowspan="14" |'''২০১১''' ! ''১০০% লাভ'' | "এক মুঠো স্বপ্ন (Sad)" | জিৎ গাংগুলী | |একক |<ref>{{cite web|title=Ek Mutho Swapno song info|url=http://www.gomolo.com/100-love-song-ek-mutho-swapno/43777/24896|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015|archivedate=4 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304120401/http://www.gomolo.com/100-love-song-ek-mutho-swapno/43777/24896|deadurl=yes}}</ref> |- ! rowspan="2" |''খোকাবাবু'' | "তোৰে নিয়ে যাই" |rowspan="2" | ঋষি চন্দা | rowspan="2" | গৌতম সুস্মিত |মহালক্ষ্মী আয়াৰ |<ref>{{cite web|title=Tore Niye Jai song info|url=http://www.gomolo.com/khokababu-song-tore-niye-jai/42053/25085|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015|archivedate=4 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304121325/http://www.gomolo.com/khokababu-song-tore-niye-jai/42053/25085|deadurl=yes}}</ref> |- |"ছোনিয়ে তু জানিয়ে তু" |জুন বেনাৰ্জী |<ref>{{cite web|title=Soniye Tu Janiye Tu song info|url=http://www.gomolo.com/khokababu-song-soniye-tu-janiye-tu/42053/25088|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015|archivedate=4 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304200203/http://www.gomolo.com/khokababu-song-soniye-tu-janiye-tu/42053/25088|deadurl=yes}}</ref> |- ! ''বাজ'' | "দু চোখে" | দেৱজিৎ | |একক | |- ! ''ভালো মেয়ে মন্দ মেয়ে'' | "ভালোবাসা" | "ভালোবাসা" |অশোক ভাদ্ৰা | |একক | |- ! ''বেষ্ট ফ্ৰেইণ্ড'' |"ভুল বোঝাতেই এই জীবনেৰ" | অশোক ভাদ্ৰা | |একক | |- ! ''পাগলু'' | "প্ৰেম কি বুঝিনি" |জিৎ গাংগুলী | প্ৰসেনজিৎ মুখাৰ্জী |আকৃতি কক্কৰ |<ref>{{cite web|title=Prem Ki Bujhini song info|url=http://www.gomolo.com/paglu-song-prem-ki-bujhini/41111/23417|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015}}{{Dead link|date=September 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- ! ''ওগো বিদেশীনি'' |"দু চোখেৰ অই নীল আকাশে" | অশোক ভাদ্ৰা | |একক |<ref>{{cite web |title=Du Chokher Oi Neel Aakashe song info |date=6 May 2011 |url=https://www.jiosaavn.com/song/duchokher-oi-neel-akashe/XT8gBB9of10|publisher=JioSaavn|access-date=12 February 2025}}</ref> |- ! ''লাভ মি'' | "ফিৰবেনা ফিৰবেনা এই মন" | | |একক | |- ! ''ছুপাৰষ্টাৰ – এ লাভ ষ্টৰী '' |"কেউ জানে না" |অশোক ৰাজ | |অন্বেষা |<ref>{{cite web|title=Keu Jane Na song info|url=http://mio.to/album/Superstar+-+A+Love+Story+%282011%29|archive-url=https://web.archive.org/web/20160305132410/http://mio.to/album/Superstar+-+A+Love+Story+(2011)|url-status=dead|archive-date=5 March 2016|publisher=MusicIndiaOnline|access-date=23 August 2015|archivedate=5 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305132410/http://mio.to/album/Superstar+-+A+Love+Story+(2011)|deadurl=yes}}</ref> |- ! ''ঊনিশ কুড়ি গল্প'' | "স্বপ্ন ভাঙা" | অৰূপ প্ৰণয় | |একক |<ref>{{cite web|title=Swapno Bhanga song info|url=http://www.gomolo.com/unish-kurir-galpo-song-swapno-bhanga-ei-andhakare/40877/23293|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015|archivedate=4 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304120216/http://www.gomolo.com/unish-kurir-galpo-song-swapno-bhanga-ei-andhakare/40877/23293|deadurl=yes}}</ref> |- ! ''ৰোমিঅ''' | "মন তোকে দিলাম" | জিৎ গাংগুলী | প্ৰিয় চট্টোপাধ্যায় |একক |<ref>{{cite web|title=Mon Toke Dilam Song info|url=http://mio.to/album/Romeo+%282011%29|archive-url=https://web.archive.org/web/20141014132057/http://mio.to/album/Romeo+%282011%29|url-status=dead|archive-date=14 October 2014|publisher=MusicIndiaOnline|access-date=23 August 2015|archivedate=14 October 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141014132057/http://mio.to/album/Romeo+%282011%29|deadurl=yes}}</ref> |- ! rowspan="2" |''প্ৰিয়া তুমি'' |"মাহিয়া (পুৰুষ)" | rowspan="2" |অশোক ভাদ্ৰা | |একক |<ref>{{cite web|title=Mahiya song info|url=http://www.gomolo.com/piya-tumi-song-mahiya/41278/23253|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015|archivedate=4 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304111213/http://www.gomolo.com/piya-tumi-song-mahiya/41278/23253|deadurl=yes}}</ref> |- |"মাহিয়া কেনো মন" | |নিৰুপমা ৰয় |<ref>{{cite web|title=Mahiya Keno Mon song info|url=http://www.gomolo.com/piya-tumi-song-mahiya-mon-je-mane-na/41278/23250|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015|archivedate=4 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304224653/http://www.gomolo.com/piya-tumi-song-mahiya-mon-je-mane-na/41278/23250|deadurl=yes}}</ref> |- | rowspan="11" |'''২০১২''' ! rowspan="2" | তোৰ নাম | "ও বন্ধু ৰে" | আকাশ | | একক |<ref>{{cite web|title=O Bondhu Re song info|url=http://mio.to/album/Tor+Naam+(2012)|archive-url=https://web.archive.org/web/20150731191509/http://mio.to/album/Tor+Naam+%282012%29|url-status=dead|archive-date=31 July 2015|publisher=MusicIndiaOnline|access-date=23 August 2015|archivedate=31 July 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150731191509/http://mio.to/album/Tor+Naam+%282012%29|deadurl=yes}}</ref> |- |"হৰে হৰে ৰামা" |Mickey J. Meyer | |নীলাক্ষি |<ref>{{cite web|title=Hare Hare Rama song info|url=http://mio.to/album/Tor+Naam+(2012)|archive-url=https://web.archive.org/web/20150731191509/http://mio.to/album/Tor+Naam+%282012%29|url-status=dead|archive-date=31 July 2015|publisher=MusicIndiaOnline|access-date=23 August 2015|archivedate=31 July 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150731191509/http://mio.to/album/Tor+Naam+%282012%29|deadurl=yes}}</ref> |- ! rowspan="4" |''ইডিয়ট'' | "পাগলী তোকে ৰাখবো" | rowspan="4" |শ্ৰী প্ৰিতম | |আকৃতি কক্কৰ |<ref>{{cite web|title=Pagli Toke Rakhbo song info|url=http://mio.to/album/Idiot+%282012%29|archive-url=https://web.archive.org/web/20151204111347/http://mio.to/album/Idiot+%282012%29|url-status=dead|archive-date=4 December 2015|publisher=MusicIndiaOnline|access-date=23 August 2015|archivedate=4 December 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151204111347/http://mio.to/album/Idiot+%282012%29|deadurl=yes}}</ref> |- |"ঝড় ওঠে মনে" | |[[মহালক্ষ্মী আয়াৰ]] |<ref>{{cite web|title=Jhor Othe Mone song info|url=http://mio.to/album/Idiot+%282012%29|archive-url=https://web.archive.org/web/20151204111347/http://mio.to/album/Idiot+%282012%29|url-status=dead|archive-date=4 December 2015|publisher=MusicIndiaOnline|access-date=23 August 2015|archivedate=4 December 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151204111347/http://mio.to/album/Idiot+%282012%29|deadurl=yes}}</ref> |- |"হৰি দিন তো গেলো" | |একক |<ref>{{cite web|title=Hori Din To Gelo song info|url=http://mio.to/album/Idiot+%282012%29|archive-url=https://web.archive.org/web/20151204111347/http://mio.to/album/Idiot+%282012%29|url-status=dead|archive-date=4 December 2015|publisher=MusicIndiaOnline|access-date=23 August 2015|archivedate=4 December 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151204111347/http://mio.to/album/Idiot+%282012%29|deadurl=yes}}</ref> |- |"হেভি লাগছে" | |একক |<ref>{{cite web|title=Heavy Lagchhe song info|url=http://mio.to/album/Idiot+%282012%29|archive-url=https://web.archive.org/web/20151204111347/http://mio.to/album/Idiot+%282012%29|url-status=dead|archive-date=4 December 2015|publisher=MusicIndiaOnline|access-date=23 August 2015|archivedate=4 December 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151204111347/http://mio.to/album/Idiot+%282012%29|deadurl=yes}}</ref> |- ! rowspan="2"|''পাগলু ২'' | "খুদা জানে" | rowspan="2" |জিৎ গাংগুলী |rowspan="2" |প্ৰসেন | [[শ্ৰেয়া ঘোষাল]], শ্যাম ভট্ট |<ref>{{cite web|title=Khuda Jaane song info|url=http://mio.to/album/Paglu+2+%282012%29|archive-url=https://web.archive.org/web/20141012081806/http://mio.to/album/Paglu+2+%282012%29|url-status=dead|archive-date=12 October 2014|publisher=MusicIndiaOnline|access-date=23 August 2015|archivedate=12 October 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141012081806/http://mio.to/album/Paglu+2+%282012%29|deadurl=yes}}</ref> |- |"হাবুডুবু হাবুডুবু" |আকৃতি কক্কৰ |<ref>{{cite web|title=Habudubu Habudubu Song info|url=http://mio.to/album/Paglu+2+%282012%29|archive-url=https://web.archive.org/web/20141012081806/http://mio.to/album/Paglu+2+%282012%29|url-status=dead|archive-date=12 October 2014|publisher=MusicIndiaOnline|access-date=23 August 2015|archivedate=12 October 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141012081806/http://mio.to/album/Paglu+2+%282012%29|deadurl=yes}}</ref> |- ! rowspan="2" |''ফিৰে এসো তুমি'' |"কিছু চুপি চুপি কথা" | rowspan="2" |অশোক ভাদ্ৰা | | জুন বেনাৰ্জী |<ref>{{cite web|title=Kichhu Chupi Chupi Kotha song info|url=http://www.gomolo.com/phire-eso-tumi-song-kichhu-chupi-chupi-katha/44004/25517|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015|archivedate=4 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304141444/http://www.gomolo.com/phire-eso-tumi-song-kichhu-chupi-chupi-katha/44004/25517|deadurl=yes}}</ref> |- |"কিছু কিছু কথা" | |একক |<ref>{{cite web|title=Kichhu Kichhu song info|url=http://www.gomolo.com/phire-eso-tumi-song-kichhu-kichhu-katha-bola-jay-na/44004/25518|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015|archivedate=4 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304210355/http://www.gomolo.com/phire-eso-tumi-song-kichhu-kichhu-katha-bola-jay-na/44004/25518|deadurl=yes}}</ref> |- ! ''জানেমন'' |"তোমাৰ আমাৰ প্ৰেম" | জিৎ গাংগুলী | প্ৰিয় চট্টোপাধ্যায় | একক |<ref>{{cite web|title=Tomar Amar Prem song info|url=http://mio.to/album/Jaaneman+%282012%29|archive-url=https://web.archive.org/web/20140816142715/http://mio.to/album/Jaaneman+%282012%29|url-status=dead|archive-date=16 August 2014|publisher=MusicIndiaOnline|access-date=23 August 2015|archivedate=16 August 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140816142715/http://mio.to/album/Jaaneman+%282012%29|deadurl=yes}}</ref> |- | rowspan="12" |'''২০১৩''' ! ''মজনু'' | "লনলি ভেৰি লনলি" | Savvy Gupta |প্ৰসেন | একক |- ! ''ৰংবাজ'' | "লাভ ইউ ছোনিয়" | জিৎ গাংগুলী | প্ৰসেন |মনালি ঠাকুৰ |<ref>{{cite web|title=Love You Soniyo song info|url=http://www.gomolo.com/rongbaaz-song-love-you-soniyo/45666/29744|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015|archivedate=4 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304121742/http://www.gomolo.com/rongbaaz-song-love-you-soniyo/45666/29744|deadurl=yes}}</ref> |- ! rowspan="2" |''খিলাড়ী'' | "পাগল আমি অলৰেডি" | rowspan="2" |শ্ৰী প্ৰিতম |rowspan="2" |শ্ৰী প্ৰিতম | [[মহালক্ষ্মী আয়াৰ]] |<ref>{{cite web|title=Pagol Ami Already Song Info|url=http://gaana.com/song/pagol-ami-already|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=16 August 2015|archivedate=6 October 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231006153425/https://gaana.com/song/pagol-ami-already|deadurl=yes}}</ref> |- |"কি দিয়া বানাইছে" | একক |<ref>{{cite web|title=Ki Diya Banaise Song Info|url=http://gaana.com/song/ki-diya-banaiche-tore-bhogoban|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=16 August 2015|archivedate=6 October 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231006153424/https://gaana.com/song/ki-diya-banaiche-tore-bhogoban|deadurl=yes}}</ref> |- ! ''খোকা ৪২০'' |"বিন তেৰে তেৰে বিন" | শ্ৰী প্ৰিতম | Smarajit Bandyopadhyay |একক |<ref>{{cite web|title=Bin Tere Tere Bin Song Info|url=http://gaana.com/song/bin-tere-tere-bin|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=16 August 2015|archivedate=6 October 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231006153443/https://gaana.com/song/bin-tere-tere-bin|deadurl=yes}}</ref> |- ! ''লাট্টু'' | "ভাবনাৰ তুলি দিয়ে" |বাপ্পী লাহড়ী | | একক |<ref>{{cite web|title=Bhabnaar Tuli Diye song info|url=http://www.gomolo.com/lattoo-song-bhabnar-tuli-diye/44174/29526|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015|archivedate=28 May 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160528162151/http://www.gomolo.com/lattoo-song-bhabnar-tuli-diye/44174/29526|deadurl=yes}}</ref> |- ! ''কানামাছি'' | "দিল দৰিয়ায়" | ঋষি চন্দা | প্ৰসেন |জুন বেনাৰ্জী |<ref>{{cite web|title=Dil Dorodiay song info|url=http://www.gomolo.com/kanamachhi-song-dil-darodiya/44000/29344|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015|archivedate=4 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304201900/http://www.gomolo.com/kanamachhi-song-dil-darodiya/44000/29344|deadurl=yes}}</ref> |- ! ''দিওয়ানা'' | "দে ছিগনেল" | দেব সেন | প্ৰসেনজিৎ মল্লিক | জুন বেনাৰ্জী, দেব সেন |<ref>{{cite web |title=De Signal song info|url=http://gaana.com/song/de-signal-1|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- ! ''মেঘ ৰ'দ্দুৰ'' | "আজ এবাৰ আমি একা" | ঋষি চন্দা | | একক |<ref>{{cite web|title=Aaj Abar Ami Eka song info|url=http://www.gomolo.com/megh-roddur-song-aaj-aabar-aami-eka/44715/29136|publisher=gomolo|access-date=23 August 2015|archivedate=18 June 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170618000916/http://www.gomolo.com/megh-roddur-song-aaj-aabar-aami-eka/44715/29136|deadurl=yes}}</ref> |- ! rowspan="2"|''নিস্বাৰ্থ ভালোবাসা'' | "ঢাকাৰ পোলা" | rowspan="3" |আকাশ | rowspan="2" |আকাশ | rowspan="3" |একক | |- |"ঢাকাৰ পোলা" <small>(ৰিমিক্স ভাৰ্চন)</small> | |- ! ''এক টুকৰো তাৰা'' | "কান্দে ৰে" |দেবাংশু |<ref>{{cite web |title=Kande Re I কাঁদে ৰে I Zubeen Garg I Akassh I Ak Tukro Tara I 2013 Film Song info| website=[[YouTube]] | date=30 August 2020 |url=https://www.youtube.com/watch?v=jdJPZeZGtiY&ab_channel=Akassh |access-date=19 May 2025}}</ref> |- | rowspan="9" |'''২০১৪''' ! '' একচন '' | "ম্যায় আশিক হুঁ" | আকাশ |প্ৰিয় চট্টোপাধ্যায় | একক |<ref>{{cite web|title=Main Aashiq Hoon song info|url=http://gaana.com/song/main-aashiq-hoon|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015|archivedate=6 May 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150506051602/http://gaana.com/song/main-aashiq-hoon|deadurl=yes}}</ref> |- ! ''বিন্দাচ'' | "আজকে এই খুশিৰ দিনে" |দেৱী শ্ৰী প্ৰসাদ | প্ৰিয় চট্টোপাধ্যায় |একক | |- ! ''ম্যানগ্ৰুভ'' | "মাঝি ৰে মাঝি ৰে" | বৰুণ আৰু সুব্ৰত | | একক | |- ! ''ৰাতেৰ ৰজনীগন্ধা'' | "জীবন ৰে" |দেৱজিৎ ৰয় | | একক |<ref>{{cite web|title=Jibon Re song info|url=http://gaana.com/song/jibon-re-1|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=30 July 2015}}{{Dead link|date=October 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- ! ''চিৰদিনে তুমি যে আমাৰ ২'' |"মৌলা" |জিৎ গাংগুলী | | একক |<ref>{{cite web |title=Maula Song Info |url=https://itunes.apple.com/us/album/maula-re-maula-from-chirodini/id848867678|archive-url=https://web.archive.org/web/20160306231542/https://itunes.apple.com/us/album/maula-re-maula-from-chirodini/id848867678|url-status=dead|archive-date=6 March 2016|publisher=[[iTunes Store]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- ! rowspan="2" |''[[টান (২০১৪ চলচ্চিত্ৰ)|টান]] '' |"দূৰে কাছে আৰ কাছে দূৰে" | rowspan="2" |ইন্দ্ৰনীল দাশগুপ্ত | |rowspan="2" | একক | |- |"ফাগুন" (পুৰুষ) | |<ref>{{cite web|title=Fagun(Male) song info|url=http://gaana.com/song/fagun|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015|archivedate=13 May 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150513010305/http://gaana.com/song/fagun|deadurl=yes}}</ref> |- ! rowspan="2" | ''সাৰে চুয়াত্তৰ ঘোষপাড়া'' | "বাৰে বাৰে আৰ আসা হবেনা" | rowspan="2" | অশোক ভাদ্ৰা | | একক | |- |"চল যাই তোৰ হাত ধৰে" | | জুন বেনাৰ্জী | |- | rowspan="6" |'''২০১৫''' ! ''ৰোমিঅ' ভাৰ্চেচ জুলিয়েট'' |"ছাইয়্যা" | Savvy |প্ৰসেন |আকৃতি কক্কৰ |<ref>{{cite web|title=Saiyaan Song Info|url=http://gaana.com/album/romeo-vs-juliet-original-motion-picture-soundtrack|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}{{Dead link|date=October 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- ! rowspan="2" |''মিচ বাটাৰফ্লাই'' | "সাথিয়া" | rowspan="2" |শ্ৰী প্ৰিতম | |শীৰ্ষ ৰক্ষিত |<ref>{{cite web |title=Sathiyaa song info|url=http://www.saavn.com/s/song/bengali/Miss-Butterfly/Sathiyaa/AjAPWTdeRUQ|publisher=[[saavn]]|access-date=22 August 2016}}</ref> |- |"লেগেছে আগুন" | |পূৰ্ণিমা শ্ৰেষ্ঠ |<ref>{{cite web |title=Legeche Agun song info|url=http://www.saavn.com/s/song/bengali/Miss-Butterfly/Legecha-Agun/NVoAXS4EGnk|publisher=[[saavn]]|access-date=22 August 2016}}</ref> |- ! ''গ্ৰহণ'' | "ও প্ৰিয়া" | | |শ্ৰীজা সেনগুপ্তা | |- ! ''গুৰুকৃপা'' | "এ কেমন পৃথিবী" |অশোক ভাদ্ৰা | |একক |<ref>{{cite web |title= E Kemon Prithibi song info|url=http://gaana.com/song/e-kemon-prithibi|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- ! ''ফেচবুক'' |"মন" | দোলান মাইন্নাক | | একক | |- | rowspan="5" |'''২০১৬''' ! ''ডন নাম্বাৰ ৱান'' | "তোৰ ঠোঁটে লাভলি স্মাইল" | অশোক ভাদ্ৰা | | জুন বেনাৰ্জী | |- ! ''প্ৰেম কি বুঝিনি'' | "ৰং দিলো" |Savvy | সৌম্যদেব | একক | |- ! ''শেষ সংবাদ'' | "মাহি বে" | অমিত সূৰ | | একক | |- ! rowspan="2" | ''তুই যে আমাৰ'' | "একটু ছোঁৱাতে" | rowspan="2" |অশোক ভাদ্ৰা | |অন্বেষা দত্ত গুপ্ত |<ref>{{cite web |title=Ektu Chowate song info|date=March 2016 |url=http://www.saavn.com/s/song/bengali/Tui-Je-Amar/Ektu-Choyate/RB44eyV2YkE|publisher=[[saavn]]|access-date=22 August 2016}}</ref> |- | "স্বপ্ন সত্যি হলো" | |[[মহালক্ষ্মী আয়াৰ]] |<ref>{{cite web |title=Swapna Sotti Holo song info|date=March 2016 |url=http://www.saavn.com/s/song/bengali/Tui-Je-Amar/Swapna-Sotti-Holo/IVBGYQVxRkc|publisher=[[saavn]]|access-date=22 August 2016}}</ref> |- | rowspan="4" |'''২০১৭''' ! ''প্ৰেমি ও প্ৰেমি'' | "অনেক কথা ছিলো" | আকাশ |ৰবিউল ইছলাম জীবন | একক | |- ! rowspan="3" |''গোলিৰ মেছি'' |"এ পাড়াতে একটা মেছি" | rowspan="3" | Manas Kd. Madhyam | rowspan="3" |ৰাণ সমীৰণ | rowspan="3" |একক | |- |"এবুকেৰ আগুনে" | |- |"একটা ভুল কিযে যন্ত্ৰনা" | |- | rowspan="4" |'''২০১৮''' ! ''তবুও বসন্ত'' | "চেনা চেনা পথেৰ কুঁয়াশা সৰিয়ে" | সৌমিত্ৰ চট্টোপাধ্যায় (ৰামজী) | প্ৰিয় চট্টোপাধ্যায় | একক |<ref>{{cite web |title=Chena Chena Pather Kuasa Soriye song info| date=27 August 2018 |url=https://m.youtube.com/watch?v=5FpEBWb0PQE&feature=youtu.be|via=YouTube|access-date=7 December 2018}}</ref> |- ! ''তুই শুধু আমাৰ'' | "শানাইয়েৰ সুৰ" | দোলান মাইন্নাক | | মহালক্ষ্মী আয়াৰ |<ref>{{cite web |title=Shanai er Sur song info| date=22 August 2018 |url=https://m.youtube.com/watch?v=_fVuJ0RoLwI|via=YouTube|access-date=7 December 2018}}</ref> |- ! ''ৰং ৰুটে'' | "বনি বনি বনি" | দেব সেন | | বিকি এ খান, দেব সেন | |- ! ''আমি তোমাকে ভালোবাসি'' |"আমি ভালো নেই" |কুন্দন সাহা | |একক |<ref>{{Citation |title=Ami Valo Nei (Full Song) - Zubeen Garg - Download or Listen Free - JioSaavn |date=2018-05-23 |url=https://www.jiosaavn.com/song/ami-valo-nei/RAscRCRSQ3s |language=en-US |access-date=2022-05-14}}</ref> |- | rowspan="3" |'''২০১৯''' ! ''দ্য নাগৰিক'' | "সময়েৰ কথা আৰ" | দেবাংশু চক্ৰৱৰ্তী | | মৌমিতা ঘোষ | |- ! ''চামচাৰা'' | "সময়েৰ মায়াজাল" | [[জুবিন গাৰ্গ]] | সুমিত আচাৰ্য | বৰ্ণালী কলিতা | |- ! ''ও বন্ধু আমাৰ'' |"ও বন্ধু আমাৰ (শীৰ্ষক গীত)" |জয় - অঞ্জন |Bethun Bera |একক | |- | '''২০২১''' ! ''কিশলয়'' | "ভালো থাকে মন" | অমিত মিত্ৰ | সন্নয় মিত্ৰ | ইন্দ্ৰানী বেনাৰ্জী |<ref>{{Citation|title=Bhalo Thake Mon|date=2021-11-08|url=https://open.spotify.com/track/4F16cXoWM1l3k2piq6gbht|language=en|access-date=2021-11-13}}</ref> |- |'''২০২২''' ! ''ৰিয়েলিটি শ্ব''' |"ইচ্ছে মানেই তো স্বপ্ন দেখা" |অশোক ভাদ্ৰা | |একক | |} ==বাংলা এলবামৰ গীত== {| class="wikitable plainrowheaders" style="width:100%; textcolor:#000" |- ! scope="col" style="width:1%; "|''বছৰ'' ! scope="col" style="width:23%; "|এলবাম ! scope="col" style="width:21%; "|গীত ! scope="col" style="width:18%; "|সংগীতকাৰ ! scope="col" style="width:18%; "|লেখক ! সহশিল্পী ! scope="col" style="width:1%; " |তথ্যসূত্ৰ |- | rowspan="8" |২০০৭ ! rowspan="8" |''তুমি'' |"আসে কি না আসে" | rowspan="8" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | rowspan="8" |সুমিত আচাৰ্য |একক | |- |"মায়াবিনী" |কল্পনা | |- |"পাখি" | rowspan="4" |একক | |- |"নাৰ নেইয়া ৰে" | |- |"তুমি" | |- |"মায়া" | |- |"কে সুখী ধাৰাই" |কল্পনা | |- |"চখেৰী তাৰাতে" |কল্পনা | |- | rowspan="7" scope="row" | ২০১১ ! rowspan="7" |''প্ৰেম'' |"আমাৰ গানৰ কথাই" | colspan="2" rowspan="7" |ৰাজু সাহা | rowspan="2" |একক |<ref>{{cite web |title= Amar Gaaner Kothay Song Info|url=https://music.apple.com/us/album/amar-gaaner-kothay/581060056?i=581060110|publisher=[[iTunes Store]]|access-date=17 August 2015}}</ref> |- |"মাঝি ৰে" |<ref>{{cite web |title= Majhi Re Song Info|url=https://music.apple.com/us/album/majhi-re/581060056?i=581060119|publisher=[[iTunes Store]]|access-date=17 August 2015}}</ref> |- |"স্বপ্ন গুলো" | মণিষা |<ref>{{cite web |title= Swapno Gulo Song Info|url=https://music.apple.com/us/album/majhi-re/581060056?i=581060119|publisher=[[iTunes Store]]|access-date=17 August 2015}}</ref> |- |"আকাশ নীলে" | rowspan="4" |একক |<ref>{{cite web |title= Oi Akash Neele Song Info|url=https://music.apple.com/us/album/oi-akash-neele/581060056?i=581060126|publisher=[[iTunes Store]]|access-date=17 August 2015}}</ref> |- |"তুমি কেন আমাকে" |<ref>{{cite web |title= Tumi Keno Amake Song Info|url=https://music.apple.com/us/album/tumi-keno-amake/581060056?i=581060127|publisher=[[iTunes Store]]|access-date=17 August 2015}}</ref> |- |"বুঝি নি আমি" |<ref>{{cite web |title=Bujhi Ni Ami Song Info|url=https://music.apple.com/us/album/bujhi-ni-ami/581060056?i=581060249|publisher=[[iTunes Store]]|access-date=17 August 2015}}</ref> |- |"যাৰে যাৰে মন" |<ref>{{cite web |title=Jare Jare Mon Song Info|url=https://music.apple.com/us/album/jaare-jaare-mon/581060056?i=581060250|publisher=[[iTunes Store]]|access-date=17 August 2015}}</ref> |- | rowspan="4" scope="row" | ২০১২ ! rowspan="4" | ''মোৰে প্ৰিয়া '' |"মোৰে প্ৰিয়া" | colspan="2" rowspan="4" |প্ৰিয়ম সাহা | rowspan="4" |একক |<ref>{{Citation |title=More Priya |date=2022-12-09 |url=https://open.spotify.com/track/7KvdOhQU4DxHDdtiepjpCm |language=en |access-date=2023-01-09}}</ref><ref>{{Cite web |title=Zubeen Garg - Released... Bengali album "MORE PRIYA"... |url=https://www.facebook.com/ZUBEENsOFFICIAL/photos/a.441320525930993/456674737728905/?type=3 |access-date=2023-01-09 |website=www.facebook.com |language=en}}</ref> |- |"দিল দিল" |<ref>{{Citation |title=Dil Dil |date=2022-12-09 |url=https://open.spotify.com/track/0zrQxyoHWvf8TRoJyugP7I |language=en |access-date=2023-01-09}}</ref> |- | "হিয়া জ্বলে" |<ref>{{Citation |title=Hiya jole |date=2022-12-09 |url=https://open.spotify.com/track/3PuOQiCMAUoyVmnpfmPddu |language=en |access-date=2023-01-09}}</ref> |- | "এই পাগল মন" |<ref>{{Citation |title=Ei Pagol Mon |date=2022-12-09 |url=https://open.spotify.com/track/7IAzffijMxenSXXIrHkEMd |language=en |access-date=2023-01-09}}</ref> |- |২০১৩ ! ''বন্ধু যদি'' | "বন্ধু যদি (শীৰ্ষক গীত)" | অভিজিৎ ভট্টাচাৰ্য |সুমিত আচাৰ্য | একক |<ref>{{Citation |title=Bondhu Jodi |date=2025-05-19 |url=https://www.jiosaavn.com/album/bondhu-jodi/tLK2,r8xsIQ_ |language=en |access-date=2025-05-19}}</ref> |- |rowspan="2" |২০১৫ ! rowspan="2" | ''বন্ধু আমাৰ'' |"বন্ধু আমাৰ" |rowspan="2" | সম্ৰাট বোস |rowspan="2" | বৰ্ণালী | সোমচন্দ্ৰ ভট্টাচাৰ্য |<ref>{{Citation |title=Bondhu Aamar|date=2025-05-19 |url=https://open.spotify.com/track/2WBddS2VELfIsZsFqMhBgi?si=3ee566a6e0e343e4 |language=en |access-date=2025-05-19}}</ref> |- | "তোকে ছাড়া" |একক |<ref>{{Citation |title=Toke Chhara |date=2025-05-19 |url=https://open.spotify.com/track/1b984Dp386tQY2xt2QdhUA?si=21ceacec25cb4137 |language=en |access-date=2025-05-19}}</ref> |- |rowspan="2" |২০১৬ | '''ফিৰবনা আৰ বাড়ি''' (বাংলাদেশী এলবাম) | "ফিৰবনা বাড়ি (শীৰ্ষক গীত)" | পলাশ চৌধুৰী |পলাশ চৌধুৰী | একক | |- ! ''অ কন্যা'' | "কন্যা ৰে তুই" | অশোক ভাদ্ৰা |অশোক ভাদ্ৰা | চান্দা, গাৰ্গী |<ref>{{Citation |title=Konna Re Tui |date=2025-05-19 |url=https://open.spotify.com/track/0wgU14EsUWrRnt3wkvKRA7?si=91b9819e324a471a |language=en |access-date=2025-05-19}}</ref> |- | rowspan="2" |২০১৯ ! rowspan="2" | ''বৃষ্টি'' | "ঝাম ঝামা ঝাম" | rowspan="2" | তাপস ভাদুৰী | rowspan="2" | প্ৰিয় চতুপাধ্যায় | rowspan="2" |একক |<ref>{{Citation |title=Jham Jhama Jham |date=2025-05-19 |url=https://open.spotify.com/track/0kiwoZXv8AxduIuS53IB70?si=d6a04dd5c7a1495b |language=en |access-date=2025-05-19}}</ref> |- |"মন যা চায়" |<ref>{{Citation |title=Mon Jaa Chay |date=2025-05-19 |url=https://open.spotify.com/track/3VoPf5Act4FRz6UHoWCZMu?si=6ea644192dc24770 |language=en |access-date=2025-05-19}}</ref> |- | rowspan="2" |২০২১ ! ''এহসাস'' |"তোৰ জন্যে স্বপ্ন দেখেছি" |colspan="2" | লিংকন ৰয় চৌধুৰী |একক |<ref>{{Citation |title=Tor Jonye Swapno Dekhechi | date=19 May 2025|url=https://open.spotify.com/track/3ifRygrjLxdZVyo8mPmlyu?si=f75aae60596e4aac |language=en |access-date=2025-05-19}}</ref> |- ! ''আজ বাজা তুই ঢাক'' |"আজ বাজা তুই ঢাক" |বিক্ৰম ঘোষ |সুগতা গুহ |অমিত কুমাৰ, হৰিহৰণ, ছান, সোণা মোহপাত্ৰ, [[মহালক্ষ্মী আয়াৰ]], কৌশিকী চক্ৰৱৰ্তী |<ref name=":0">{{Citation|title=Aaj Baaja Tui Dhaak|date=2021-10-06|url=https://open.spotify.com/track/48Kj3jWFO94l4KX2cc1cwn|language=en|access-date=2021-10-19}}</ref> |- |} ==বাংলা একক গীত== {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" | বৰ্ষ ! scope="col" | গান ! scope="col" | সুৰকাৰ ! লেখক ! scope="col" | সহশিল্পী ! scope="col" | তথ্যসূত্ৰ |- | ২০১৯ | "ও মন" |colspan="2" |নীল |একক |<ref>{{Citation |title=O MON II A Bengali Sad song by Zubeen Garg II NEEL II 2019 |date=2025-05-19 |url=https://www.youtube.com/watch?v=BqVVTWn3MCc&ab_channel=NeeLzEntertainment |language=en-US |access-date=2025-05-19}}</ref> |- | rowspan="4" |২০২১ |"ও বেবী" |rowspan="3" |প্ৰসুন দাস |rowspan="2" |ৰিদ্ধি বৰুৱা | rowspan="3" |ৰিশা |<ref>{{Citation |title=O Baby {{!}} Zubeen Garg {{!}} Raisha {{!}} Official Music Video {{!}} Bangla New Song 2021 | date=6 May 2021 |url=https://www.youtube.com/watch?v=lHfmvtaFefw |language=en |access-date=2023-01-04}}</ref> |- |"কুৰ্বান" |<ref>{{Citation |title=Kurban (feat. Zubeen Garg) by Raisha Malik |date=2021-07-28 |url=https://music.apple.com/gb/album/kurban-feat-zubeen-garg/1578931536?i=1578931537 |language=en-GB |access-date=2023-01-04 |archivedate=2023-01-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230104062208/https://music.apple.com/gb/album/kurban-feat-zubeen-garg/1578931536?i=1578931537 }}</ref> |- |"পাৰোতো হাত বাড়িয়ে দাও" |প্ৰসেন |<ref>{{Citation |title=Paroto Hat Bariye Dao by Raisha Malik |date=2021-07-28 |url=https://music.apple.com/us/album/paroto-hat-bariye-dao/1578649711?i=1578649715 |language=en-US |access-date=2023-01-04 |archivedate=2023-01-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230104062207/https://music.apple.com/us/album/paroto-hat-bariye-dao/1578649711?i=1578649715 }}</ref> |- |"কলংক তোমাৰ নামে" |পলাশ চৌধুৰী |অন্ধ গোপাল গোসাঁই |একক |<ref>{{Citation |title=Kolongko Tomar Naame {{!}} কলংক তোমাৰ নামে {{!}} Zubeen Garg {{!}} Official Bengali Song 2021 | date=3 August 2021 |url=https://www.youtube.com/watch?v=OEKrVMREESY |language=en |access-date=2023-01-04}}</ref> |- |rowspan="2" |২০২২ | "য়াৰা বে" |colspan="2" |লিংকন ৰয় চৌধুৰী |একক |<ref>{{Citation |title=Yarra Ve song info | date=19 May 2025|url=https://open.spotify.com/track/04PMlrDiGyO4XDEHBZxKNS?si=0201fbf1693b4968 |language=en |access-date=2025-05-19}}</ref> |- |"তোমাৰ কথাই বোলে" |পূৰব সিংহ |মহম্মদ শহীদূৰ ৰহমান |একক |<ref>{{Citation |title=Tumar Kothai Bole on YouTube | date=19 May 2025|url=https://www.youtube.com/watch?v=DAHfpeQUIOk&ab_channel=ZeeMusicBangla |language=en |access-date=2025-05-19}}</ref> |- |rowspan="2" |২০২৩ |"বাজলো মাদল" |বিক্ৰম ঘোষ |সুগাত গুহ | দলীয় |<ref>{{Citation |title=Bajlo Madol | date=19 May 2025|url=https://open.spotify.com/track/0Vk0zPOz8Yrgit4O5sY6La?si=d637d48ff4fd4da7 |language=en |access-date=2025-05-19}}</ref> |- |"তোমাৰি আছি" |মনদ্বীপ কুমাৰ |সাহিন খান |একক |<ref>{{Citation |title=Tomari Achi - Single {{!}} Zubeen Garg {{!}} Sahin Khan {{!}} Official Bengali Song |url=https://open.spotify.com/track/2AveBVItgYd0QRVOiYD5nr?si=9b032ec2af5447a4 |language=en |access-date=2023-01-04}}</ref> |} ==[[ওড়িয়া]] গীত== {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" | বৰ্ষ ! scope="col" | এলবাম ! scope="col" | গান ! scope="col" | সুৰকাৰ ! গীতিকাৰ ! scope="col" | সহশিল্পী ! scope="col" | তথ্যসূত্ৰ |- |২০২২ | ''অঙ্গনা'' | "মোলী ফুলো কাহাৰো" | সঞ্জয় নায়ক | | একক |<ref>{{Citation |title=Moli Fulow Kaharo (Full Song) - Zubeen Garg, Sajan Nayak - Download or Listen Free - JioSaavn |date=2021-09-18 |url=https://www.jiosaavn.com/song/moli-fulow-kaharo/FlsiazloAUE |language=en-US |access-date=2023-01-04}}</ref> |} ==[[হিন্দী]] চলচ্চিত্ৰৰ গীত== {| class="wikitable plainrowheaders" style="width:100%" |- ! বছৰ ! scope="col" style="width:25%; "| ছবি ! scope="col" style="width:30%; "| গান ! scope="col" style="width:40%; "| সংগীত নিৰ্দেশক ! scope="col" style="width:25%; "| লেখক ! scope="col" style="width:20%; "| সহশিল্পী ! scope="col" style="width:1%; "| তথ্যসূত্ৰ |- |rowspan="2" |১৯৯৭ ! rowspan="2" |''পুৰাণি কবৰ'' |"কুছ তু কহোঁ" |rowspan="2" |ইছফাকুৱেল |rowspan="2" |বিষু ৰাজ | rowspan="6" |একক | |- |"দিল মেৰা চুৰায়া এক হাছিনা" | |- | rowspan="2" |১৯৯৮ ! ''[[দিল ছে..]]'' |"পখি পখি বিদেখী" (Score) | rowspan="2" |[[এ আৰ ৰহমান]] |জুবিন গাৰ্গ |<ref name=":8">{{Cite web |date=2004-12-30 |title=The Week |url=http://www.the-week.com/25jan02/currentevents_article10.htm |access-date= |archive-url=https://web.archive.org/web/20041230013855/http://www.the-week.com/25jan02/currentevents_article10.htm |archive-date=30 December 2004 }}</ref> |- ! ''ডোলী সজা কে ৰখনা'' |(Score) | | |- |১৯৯৯ ! ''বাস্তৱ'' |(Score) |যতীন-ললিত | | |- |২০০০ ! ''[[ফিজা]]'' |"মেৰে ৱতন : Amaan's Fury" |ৰঞ্জিত বাৰোত |[[গুলজাৰ]] |<ref name=":3">{{Citation |title=Fiza (July 2000, Cassette) |date= July 2000|url=https://www.discogs.com/release/13462031-Anu-Malik-Fiza-In-Search-Of-Her-Brother |language=en |access-date=}}</ref><ref name=":4">{{Citation |title=Mere Watan: Amaan's Fury |date= |url=https://open.spotify.com/track/7xNesrcsdqTOh3S4o8vUTF |language=en |access-date=}}</ref> |- | rowspan="2" |২০০১ ! ''মুঝে কুছ কহনা হ্যায়'' |"গুঞ্চা হ্যায় গুল হ্যায়" | rowspan="2" |অনু মালিক |সমীৰ |[[চনু নিগম]] |<ref name=":5">{{Citation |title=Mujhe Kucch Kehna Hai (Apr 2001, Cassette) |date=April 2001 |url=https://www.discogs.com/release/14588553-Anu-Malik-Sameer-Mujhe-Kucch-Kehna-Hai |language=en |access-date=}}</ref><ref name=":6">{{Citation |title=Guncha Hai Gul Hai |date= |url=https://open.spotify.com/track/4ir5QTK8PUY08ROWc4Aary |language=en |access-date=}}</ref> |- ! ''অশোকা'' |"ৰশ্নি সে" |গুলজাৰ |অভিজিৎ ভট্টাচাৰ্য, অলকা য়াগনিক |<ref name=":8" /> |- | rowspan="8" |২০০২ ! ''য়ে হ্যায় জ্বলবা'' |"ধীৰে ধীৰে" |হিমেশ ৰেচমিয়া |সুধাকৰ শৰ্মা |[[উদিত নাৰায়ণ]], [[অলকা য়াগনিক]] |<ref>{{Citation |title=Yeh Hai Jalwa (Feb 2002, Cassette) |date=February 2002 |url=https://www.discogs.com/release/17834350-Himesh-Reshammiya-Sudhakar-Sharma-Yeh-Hai-Jalwa |language=en |access-date=}}</ref><ref>{{Citation |title=Dhire Dhire |date= |url=https://open.spotify.com/track/5rrkmXZG3l5Dwjllpw1Fua |language=en |access-date=}}</ref> |- ! rowspan="4" |''কাঁটে'' |"ৰামা ৰে" | rowspan="6" | আনন্দ ৰাজ আনন্দ | rowspan="4" | দেৱ কোহলী |[[সঞ্জয় দত্ত]], [[শান]], আনন্দ ৰাজ আনন্দ, সুদেশ ভোছলে |<ref>{{Citation |title=Kaante (June 2002, Cassette) |date=June 2002 |url=https://www.discogs.com/release/13675746-Anand-Raaj-Anand-Lucky-Ali-VishalShekhar-Kaante |language=en |access-date=}}</ref><ref>{{Citation |title=Rama Re |date=2002-06-28 |url=https://open.spotify.com/track/7c1m5A039cjQHzZa9Lw3xh |language=en |access-date=}}</ref> |- |"সোচা নহী থা" |[[শান]] |<ref>{{Citation |title=Socha Nahin Tha |date=2002-06-28 |url=https://open.spotify.com/track/1HwRA6ut0fQ8cfPNi7Jjw7 |language=en |access-date=}}</ref> |- |"ৰামা ৰে (Thums Up Remix)" |[[সঞ্জয় দত্ত]], [[শান]], আনন্দ ৰাজ আনন্দ, সুদেশ ভোছলে |<ref>{{Citation |title=Rama Re (Thums Up Remix) |date=2002-06-28 |url=https://open.spotify.com/track/5iYyWMsnTnzR7vWMA0hchY |language=en |access-date=}}</ref> |- |"মাহি বে" |সুখবিন্দৰ সিং, ৰিচা শৰ্মা |<ref>{{Citation |title=Maahi Ve |date=2002-06-28 |url=https://open.spotify.com/track/1wqdo6IYGnS4NYx98cWk1d |language=en |access-date=}}</ref> |- ! ''জাল'' |"জো প্যাৰ তুমনে" |সমীৰ |চিত্ৰা, আনন্দ ৰাজ আনন্দ |<ref>{{Cite web |title=Jaal (Aug 2002, CD) |url=https://www.ebay.com/itm/304278887958?_ul=IN |access-date= |website= |language=en}}</ref><ref>{{Citation |title=Jo Pyar Tumne |date= |url=https://open.spotify.com/track/27ux7hlhATIJGTpvY8qQL1 |language=en |access-date=}}</ref> |- ! ''সন্ধ্যা'' |"সন্ধ্যা" |সাহিন ইকবাল |একক |<ref>{{Citation |title=Sandhya (Sept 2002, CD) |date=September 2002 |url=https://www.discogs.com/release/12459484-Anand-Raj-Anand-Sandhya-The-Fear-Within |language=en |access-date=}}</ref> |- ! ''হাথিয়াৰ'' |"সঞ্জয় দত্তৰ থিম্" (score) |আনন্দ ৰাজ আনন্দ | |একক |<ref>{{Citation |title=Sanjay Dutt & Shilpa Shetty get Married (Hathyar) | date=19 April 2012 |url=https://www.youtube.com/watch?v=w1jkYt564cw |access-date=2023-06-24 |language=en}}</ref><ref>{{Citation |title=Sanjay Dutt shoots himself (Hathyar) | date=19 April 2012 |url=https://www.youtube.com/watch?v=CaIS_SNKM8E |access-date=2023-06-24 |language=en}}</ref> |- | rowspan="11" |২০০৩ ! rowspan="3" |''ভেলেণ্টাইন ডেচ'' |"জীনা জীনা - ইংৰাজী" | rowspan="3" |জয়ন্ত পাঠক | rowspan="3" |ৰূপ জোহাৰী |কে কে, মেহনাজ |<ref>{{Citation |title=Jeena Jeena - English |date=2002-01-01 |url=https://open.spotify.com/track/2V4gStjlZCMkV5EmG2HyCE |access-date=2023-06-21 |language=en}}</ref> |- |"জীনা জীনা - হিন্দী" |Leslie Lewis, সঞ্জীৱনী |<ref>{{Citation |title=Jeena Jeena - Hindi |date=2002-01-01 |url=https://open.spotify.com/track/0AHote7fqLKWWhJF3JXOqn |access-date=2023-06-21 |language=en}}</ref> |- |"চাহতে হ্যায় প্যাৰ" |সস্তিকা |<ref>{{Citation |title=Chahate Hain Pyar |date=2002-01-01 |url=https://open.spotify.com/track/6NmYF14cTBglUByGGLvpxy |access-date=2023-06-21 |language=en}}</ref> |- ! ''মুম্বাই ছে আয়া মেৰা দোস্ত'' |"কোই ভিগা হে ৰং ছে" |অনু মালিক |সমীৰ |চনু নিগম, অলকা য়াগনিক |<ref>{{Citation |title=Mumbai Se Aaya Mera Dost |date=2003 |url=https://www.discogs.com/release/12466223-Anu-Malik-Sameer-Mumbai-Se-Aaya-Mera-Dost |language=en |access-date=}}</ref><ref>{{Citation |title=Koi Bheege Hai Rang Se |date=2003-04-14 |url=https://open.spotify.com/track/7maVfE3mYseTVjfJKs2SGA |language=en |access-date=}}</ref> |- ! ''ম্যায়ঁ প্ৰেম কী দিৱানী হুঁ'' |"বানী বানী" |অনু মালিক |দেৱ কোহলী |চিত্ৰা |<ref>{{Citation |title=Bani Bani |date=2003-01-01 |url=https://open.spotify.com/track/3D8ft7ZiUhIPojGw0knOlx |access-date=2023-06-29 |language=en}}</ref> |- ! ''চুপকে ছে'' |"দিলদৰা" |ৰঞ্জিত বাৰোত |আব্বাছ |গায়ত্ৰী গাঞ্জাৱালা |<ref>{{Citation |title=Chupke Se (...One More Reason To Smile! ) |date=2003 |url=https://www.discogs.com/release/12300780-Vishal-Bhardwaj-Gulzar-Chupke-Se-One-More-Reason-To-Smile |language=en |access-date=}}</ref><ref>{{Citation |title=Dildara |date=2003-05-27 |url=https://open.spotify.com/track/4zNGb7WyuvzdoTH5vUx07o |language=en |access-date=}}</ref> |- ! rowspan="3"|''মুদ্দা'' |"সোপনে সাৰে" |rowspan="3"|জিৎ-প্ৰীতম |rowspan="3"|সৌৰভ শুক্লা |একক |<ref>{{Citation |title=Mudda (The Issue) |date=2003 |url=https://www.discogs.com/release/12466287-Jeet-Pritam-Mudda-The-Issue |language=en |access-date=}}</ref> |- |"খ্বাবোঁ কী (পুৰুষ ভাৰ্চন)" |[[হৰিহৰণ]] | |- |"খ্বাবোঁ কী (মহিলা ভাৰ্চন)" |[[কবিতা কৃষ্ণমূৰ্তি]] | |- ! rowspan="2"|''প্লেন'' |"আনে ৱালা পল (দ্বিতীয় ভাৰ্চন)" |rowspan="2"|আনন্দ ৰাজ আনন্দ |rowspan="2"|দেৱ কোহলী |rowspan="2"|উদিত নাৰায়ণ, আনন্দ ৰাজ আনন্দ, অভিজিৎ ভট্টাচাৰ্য, বাবুল সুপ্ৰিয় | |- |"আনে ৱালা পল" | |- | rowspan="7" |২০০৪ ! rowspan="2" |''অগ্নিপংখ'' |"ইস্ক ইস্ক মে" | rowspan="2" | প্ৰীতম | rowspan="2" | ৰবি বসন্ত |[[কৈলাশ খেৰ]], জছপ্ৰীত নৰুলা, ছেলিম মাৰ্ছেণ্ট | |- |"ৰব্বা" |কৈলাশ খেৰ, জছপ্ৰীত নৰুলা | |- ! ''আন'' |"জুগনু কী পায়ল" |অনু মালিক | তেজপাল কৌৰ | শাস্বতী ফুকন | |- ! ''গৰ্ব'' |"মাৰহাবা" |অনু মালিক |দেৱ কোহলী |[[সুনীধি চৌহান]] | |- ! ''এক হাচিনা থী'' |"এক হাচিনা থী" | rowspan="2" |অমৰ মোহিলে | rowspan="2" | | rowspan="2" |ডোমিনিক | |- ! ''গৰ্ব'' | "এক হাচিনা থী (ৰিমিক্স)" | |- ! ''মুছাফিৰ'' |"ৰামা ৰে<br /><small>(The Boys Are Back Mix)"</small> |আনন্দ ৰাজ আনন্দ |দেৱ কোহলী |সঞ্জয় দত্ত, শান | |- | rowspan="2" |২০০৫ ! ''Fareb'' |"জাউঁ কাহাঁ" |অনু মালিক |ছৈয়দ কোৱাদ্ৰী |উদিত নাৰায়ণ, শ্ৰদ্ধা পণ্ডিত |<ref>{{Citation |title=Fareb |date=May 2005 |url=https://www.discogs.com/release/13470365-Anu-Malik-Sayeed-Quadri-Fareb |language=en |access-date=}}</ref><ref>{{Citation |title=Jaoon Kahan |date=2005-07-05 |url=https://open.spotify.com/track/0TgenblkncPvhPvajUe2pC |language=en |access-date=}}</ref> |- ! ''Brides Wanted'' |"পায়েল কী ছম ছম" |ৰঞ্জিত বাৰোত |দেৱ কোহলী |একক |<ref>{{Citation |title=Ranjit Barot - Brides Wanted |url=https://www.discogs.com/release/24965035-Ranjit-Barot-Brides-Wanted- |language=en |access-date=2023-01-08}}</ref> |- | rowspan="15" |২০০৬ ! rowspan="2"|''গেংষ্টাৰ'' |"য়া আলি" |rowspan="2"|প্ৰীতম |rowspan="2"|ছৌয়িদ কোৱাদ্ৰী |rowspan="2"|একক |<ref>{{Citation |title=Gangster - A Love Story |date=2006 |url=https://www.discogs.com/release/11567792-Pritam-Sayeed-Quadri-Gangster-A-Love-Story |language=en |access-date=}}</ref><ref>{{Citation |title=Ya Ali |date=2006-12-01 |url=https://open.spotify.com/track/1LJRNbwOZ9TopITPaWDbsr |language=en |access-date=}}</ref> |- |"য়া আলি (ৰিমিক্স)" | |- ! rowspan="6"|''ষ্ট্ৰিংচ'' |"পিয়া মিলন কো জানা" |rowspan="6"|[[জুবিন গাৰ্গ]] | দীপক স্নেহ |একক | |- |"কেয়চে কহুঁ" |অজয় ঝিংৰাণ, জুবিন গাৰ্গ |শাস্বতী ফুকন | |- |"ইস্ক নমাজী" |মিনু সিং |rowspan="2"|একক | |- |"ৰামো ৰামো" |অজয় ঝিংৰাণ | |- |"ৰিমঝিম ৰিমঝিম" |সুমিত আচাৰ্য |[[অনিন্দিতা পাল]], বৃষ্টি শইকীয়া | |- |"মন্ত্ৰ (ওম)" |বাবা নাগাৰ্জুন |পাপন, সৌৰিন ৰয় চৌধুৰী | |- ! rowspan="2" |''বচ এক পল'' |"জিন্দেগী হোশ মে" | rowspan="2" |বিবেক ফিলিপ | rowspan="2" |অমিতাভ বাৰ্মা |[[কে কে]] |<ref>{{Citation |title=Bas Ek Pal |date=15 September 2006 |url=https://www.discogs.com/release/21271087-Pritam-Mithoon-Vivek-Philip-Bas-Ek-Pal-Original-Motion-Picture-Soundtrack |language=en |access-date=}}</ref><ref>{{Citation |title=Zindagi Hosh Mein (From "Bas Ek Pal") |date=2006-09-15 |url=https://open.spotify.com/track/52noDYPxsTMJ4o8vWHWDXu |language=en |access-date=2023-01-08}}</ref> |- |"জিন্দেগী হোশ মে<br /><small>(ৰিমিক্স)"</small> |একক |<ref>{{Citation |title=Zindagi Hosh Main - Remix |date=2006-09-15 |url=https://open.spotify.com/track/6HbUZf0WGodbagJiYU74ek |language=en |access-date=2023-01-08}}</ref> |- ! ''প্যাৰ কা ছাইড এফেক্ট '' |"জানে ক্যা" |প্ৰীতম |ময়ূৰ পুৰী |একক |<ref>{{Citation |title=Pritam, Mayur Puri - Pyaar Ke Side/Effects |date=November 2006 |url=https://www.discogs.com/release/17942224-Pritam-Mayur-Puri-Pyaar-Ke-SideEffects |language=en |access-date=2023-01-08}}</ref><ref>{{Citation |title=Jaane Kya |date=2006-06-20 |url=https://open.spotify.com/track/56iHSxAZ2jKlUSDvIOcFxm |language=en |access-date=2023-01-08}}</ref> |- ! rowspan="2"|''জিন্দেগী ৰকচ্'' |"ৰাব্বী" |rowspan="2"|অনু মালিক |rowspan="2"|মুদ্দাছাৰ আজিছ |rowspan="2"|[[সুনিধি চৌহান]], কৃষ্ণা বেওৰা | |- |"ৰাব্বী (ৰিমিক্স)" | |- ! rowspan="2"|''আই ছি ইউ'' |"সুবহ সুবহ" |rowspan="2"|বিশাল-শেখৰ |rowspan="2"|বিশাল দদলানি |rowspan="2"|একক |<ref>{{cite web|title=Subah Subah song info|url=http://gaana.com/song/subah-subah-4|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=27 July 2015|archivedate=1 May 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150501064222/http://gaana.com/song/subah-subah-4|deadurl=yes}}</ref> |- |"সুবহ সুবহ (ৰিমিক্স)" |<ref>{{cite web|title=Subah Subah Remix song info|url=http://gaana.com/song/subah-subah-remix|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=27 July 2015|archivedate=8 May 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150508162148/http://gaana.com/song/subah-subah-remix|deadurl=yes}}</ref> |- | rowspan="20" |২০০৭ ! ''নেহলে পে দেহলা'' |"হোগা হোগা খুদা গৱা" |আনন্দ ৰাজ আনন্দ |সমীৰ |একক |<ref>{{cite web |title=Hoga Hoga Khuda Gawa song info |url=http://gaana.com/song/hoga-hoga-khuda-gawah|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=30 July 2015}}</ref> |- ! rowspan="2"|''নমস্তে লণ্ডন'' |"দিলৰুবা" |rowspan="2"|হিমেশ ৰেচমিয়া |rowspan="2"|জাভেদ আখটাৰ |rowspan="2"|আলিছা চিহনাই |<ref>{{cite web|title=Dilruba song info|url=http://gaana.com/song/dilruba-25|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015|archivedate=10 August 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150810205855/http://gaana.com/song/dilruba-25|deadurl=yes}}</ref> |- |"দিলৰুবা (ৰিমিক্স)" |<ref>{{cite web|title=Dilruba Remix|url=http://gaana.com/song/dilruba-remix|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015|archivedate=10 August 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150810191731/http://gaana.com/song/dilruba-remix|deadurl=yes}}</ref> |- ! rowspan="2"|''বিগ ব্ৰাদাৰ'' |"জগ লাল লাল লাল" |rowspan="2"|সন্দেশ শাণ্ডিল্য |rowspan="2"| অনিল পাণ্ডে |একক |<ref>{{cite web |title=Jag Lal Lal song info|url=http://www.saavn.com/s/song/hindi/Big-Brother/Jag-Lal-Lal-Lal-Lal-Ii/MSZbBxdyUlU|publisher=[[saavn]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- |"জগ লাল লাল লাল (ভাৰ্চন ৩)" |ওস্তাদ চুলতান খান |<ref>{{cite web |title=Jag Lal Lal III song info|url=http://www.saavn.com/s/song/hindi/Big-Brother/Jag-Lal-Lal-Lal-Lal-Ii/MSZbBxdyUlU|publisher=[[saavn]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- ! rowspan="2"|''লাইফ মে কভী কভী'' |"হম খুশী কী চাহ মে" |rowspan="2"|ললিত পণ্ডিত |rowspan="2"|সমীৰ |একক |<ref>{{cite web |title=Hum Khushi Ki Chah Mein song info|url=http://www.saavn.com/s/song/hindi/Life-Mein-Kabhie-Kabhiee/Hum-Khushi-Ki-Chah-Mein/Iy4hUDwHTkc|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- |"হম খুশী কী চাহ মে (দ্বৈত)" |[[অলকা য়াগনিক]] |<ref>{{cite web |title=Hum Khushi Ki Chah Mein (Rock mix) song info|url=http://www.saavn.com/s/song/hindi/Life-Mein-Kabhie-Kabhiee/Hum-Khushi-Ki-Chah-Rock-Remix/OF45fDVyRUU|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- ! ''গুড বয়, বেড বয়'' |"দৰ্দ-এ-দিল" |হিমেশ ৰেচমিয়া |সমীৰ | |<ref>{{cite web |title=Dard-E-Dil |url= http://www.saavn.com/s/song/hindi/Good-Boy-Bad-Boy/Dard-E-Dil/XT9YYj9ZQ2Q|publisher=[[saavn]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- ! ''ৰকিব'' |"তুম হ'" |প্ৰীতম |সমীৰ |তুলসী কুমাৰ |<ref>{{cite web |title=Tum Ho Meri Sadaa song info|url=http://www.saavn.com/s/song/hindi/Raqeeb---Rival-In-Love/Tum-Ho-Meri-Duwa/JiwDUBtHQ2A|publisher=[[saavn]]|access-date=30 July 2015}}</ref> |- ! ''আপনে'' |"আঁখ বিচ" (ফিল্ম ভাৰ্চন) |হিমেশ ৰেচমিয়া |সমীৰ |[[শান]], কুনাল গাঞ্জাৱালা, অমৃতা, হিমেশ ৰেচমিয়া | |- ! rowspan="3"|''দ্য ট্ৰেইন'' |"তেৰী তমন্না" |rowspan="3"|মিথুন |rowspan="3"|ছৈয়দ কোৱাদ্ৰী |rowspan="3"|শিল্পা ৰাও, কে কে |<ref>{{cite web |title=Teri Tamanna song info |url=https://itunes.apple.com/in/album/teri-tamanna/id510344093?i=510344156|archive-url=https://web.archive.org/web/20141208013132/https://itunes.apple.com/in/album/teri-tamanna/id510344093?i=510344156|url-status=dead|archive-date=8 December 2014|publisher=[[iTunes Store]]|access-date=18 September 2014}}</ref> |- |"তেৰী তমন্না (ইউৰ' মিক্স)" |<ref>{{cite web |title=Teri Tamanna (Euro Mix) song info |url=https://itunes.apple.com/in/album/teri-tamanna-euro-mix-goldeyy/id510344093?i=510344169|archive-url=https://web.archive.org/web/20141208013136/https://itunes.apple.com/in/album/teri-tamanna-euro-mix-goldeyy/id510344093?i=510344169|url-status=dead|archive-date=8 December 2014|publisher=[[iTunes Store]]|access-date=18 September 2014}}</ref> |- |"তেৰী তমন্না (ক্লাব মিক্স)" |<ref>{{cite web |title=Teri Tamanna (Club Mix) song info |url=https://itunes.apple.com/in/album/teri-tamanna-club-mix-ak|publisher=[[iTunes Store]]|access-date=18 September 2014}}{{dead link|date=March 2025|bot=medic}}{{cbignore|bot=medic}}</ref> |- ! ''ঝুম বৰাবৰ ঝুম'' |"J-B-J" |শংকৰ-এহশান-লয় |[[গুলজাৰ]] |[[শংকৰ মহাদেৱন]], [[সুনিধি চৌহান]] |<ref>{{cite web |title= J-B-J Song Info|url=http://www.saavn.com/s/song/hindi/Jhoom-Barabar-Jhoom/Jbj/MTBGfTVFX1Q|publisher=[[saavn]]|access-date=30 July 2015}}</ref> |- ! ''বম্বে টু গোৱা'' |"লেটচ্ এনজয়" |নীতিন শংকৰ |শাব্বিৰ আহমেদ |একক |<ref>{{cite web |title=Let's Enjoy song info|url=http://www.saavn.com/s/song/hindi/Journey-Bombay-to-Goa:-Laughter-Unlimited/Lets-Enjoy/BCwFWkJUeVk|publisher=[[saavn]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- ! ''মাই ফ্ৰেইণ্ড গণেশা'' |"শিল সুত্তা কী আঁখো" |পি. শংকৰ, এহশান আহমেদ, নিৰ্মল-শংকৰ, আৰ্. ৰয়, লক্ষ্মী-বসন্ত |ৰবি বাৰ্মা | |<ref>{{cite web|title=Shael Sutta Ki Aankhon song info|url=http://myswar.com/song_details/my-friend-ganesha-2007-shael-sutha-ke-ankhon-1|publisher=myswar|access-date=26 July 2015}}{{Dead link|date=September 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- ! ''নকাব'' |"এক দিন তেৰী ৰাহোঁ (ৰিমিক্স)" |প্ৰীতম |সমীৰ | |<ref>{{cite web |title=Ek Din Teri Rahoon (remix) song info|url=http://www.saavn.com/s/song/hindi/Naqaab/Ek-Din-Teri-Raahon-Remix/JwwJeRNEU0I|publisher=[[saavn]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- ! ''ভিক্ট'ৰিয়া নং ২০৩'' |"জিন্দেগী আ গয়ী" |বিজু শাহ |বিৰ্মা মালিক |একক |<ref>{{cite web |title=Zindagi Aa Gayi song info|url=http://gaana.com/song/zindagi-aa-gayi|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- ! ''কেয়ছে কহে'' |"কি কছুৰ" |প্ৰীতম |কুঁৱৰ জুনেজা | |<ref>{{cite web |title=Kee Kasoor song info|url=http://gaana.com/song/kee-kasoor|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- ! ''Manorama Six Feet Under'' |"ৱহ ভিগী পল" |জয়েশ গান্ধী |সুৰেন্দ্ৰ মিশ্ৰ, জয়েশ গান্ধী |একক |<ref>{{cite web |title= Woh Bheege Pal Song Info|date=10 December 2007|url=http://www.saavn.com/s/song/hindi/Manorama-Six-Feet-Under/Woh-Bheege-Pal-Zubeen-Garg/AhgzQy0FQUo|publisher=[[saavn]]|access-date=30 July 2015}}</ref> |- |rowspan="11" |২০০৮ ! scope="row" rowspan="4"|''দেশদ্ৰোহী'' |"তু জান ছে প্যাৰা" |rowspan="4"|নিখিল-বিনয় |rowspan="4"|কামাল ৰশিদ খান |rowspan="2"|শ্বেতা পণ্ডিত |<ref>{{cite web |title= Tu Jaan Se Pyara song info|url=http://gaana.com/song/tu-jaan-se-pyara|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- |"তু জান ছে প্যাৰা" (ৰিমিক্স) |<ref>{{cite web |title= Tu Jaan Se Pyara Remix song info|url=http://gaana.com/song/tu-jaan-se-pyara-remix|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- |"মেৰে হালাত য়েহ" |rowspan=2|একক |<ref>{{cite web |title= Mere Halaat Yeh song info |url=http://gaana.com/song/mere-halaat-ye|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- |"মেৰে হালাত য়েহ (ভাৰ্চন ২)" |<ref>{{cite web |title= Mere Halaat Yeh Part 1 song info|url=http://gaana.com/song/mere-halaat-ye-1|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- ! ''তেৰা নাম'' |"চশমে বদ্দুৰ" |বিষ্ণু নাৰায়ণ |ৰিশি আজাদ |একক | |- ! scope="row"|''হেল্ল''' |"ৰব কা বন্দা" |সাজিদ-ৱাজিদ |জালিছ শ্বেৰৱানী |[[চনু নিগম]], [[সুনিধি চৌহান]] |<ref>{{cite web |title=Rab Ka Banda song info|url=http://www.saavn.com/s/song/hindi/Hello/Rab-Ka-Banda/Mh4mVzFmcHI|publisher=[[saavn]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- ! scope="row"|''মিছন ইন্তানবুল'' |"দিলদাৰা" |অনু মালিক |সমীৰ |সুনিধি চৌহান |<ref>{{cite web |title=Yaar Mera Dildara song info|url=http://www.saavn.com/s/song/hindi/Mission-Istaanbul/Yaar-Mera-Dildaara/BDsGBzEHfmU|publisher=[[saavn]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- ! scope="row"|''হাস্তে হাস্তে'' |"আলমাদা শেৰে খুদা" |অনু মালিক |সমীৰ |rowspan=5|একক |<ref>{{cite web |title=Almaad Sere Khuda Song Info|url=http://www.saavn.com/s/song/hindi/Hastey-Hastey-Follow-Your-Heart/Almadad/JTAjAExHc0k|publisher=[[saavn]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- ! scope="row" rowspan="3"|''বম্বে টু বেংকক'' |"ধীৰে ধীৰে" |rowspan="3"|ছেলিম–ছুলেইমান |rowspan="3"|মীৰ আলী হাচান |<ref>{{cite web |title=Dheere Dheere song info|url=http://gaana.com/song/dheere-dheere-7|access-date=26 July 2015}}</ref> |- |"ধীৰে ধীৰে" (ৰিমিক্স) |<ref>{{cite web |title=Dheere Dheere (remix) song info|url=http://gaana.com/song/dheere-dheere-remix|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- |"চাহে জুদা হো" (মুভি ভাৰ্চন) | |- |rowspan="4"|২০০৯ ! ''ক্যি ক্লাব'' |"এক পল তেৰে বীনা" |সাগৰ দেশাই | |একক |- ! scope="row"|''Y.M.I. য়েহ মেৰা ইণ্ডিয়া'' |"বাঁসুৰী" |সুহাস, সিদ্ধাৰ্থ, কবিতা শেঠ |কবিতা শেঠ, আশ্ৰিফ দেহেলভী, এন. চন্দ্ৰা |একক |<ref>{{cite web |title= Bansuri song info|url=http://www.saavn.com/s/song/hindi/Y.M.I.-Yeh-Mera-India/Bansuri/PEU4V0V9WFo|publisher=[[saavn]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- |'''ফাষ্ট ফ'ৰৱাৰ্ড''' |"দিল মে জুনুন হ্যায়" |ডিজে আকবৰ ছামি |ইৰশাদ কামিল, শাব্বিৰ আহমেদ |rowspan="3"|একক |<ref>{{cite web |title= Dil Mein Junoon Hai song info|date=27 November 2012|url=http://www.saavn.com/s/song/hindi/Fast-Forward/Dil-Mein-Junoon/Nz8yWQB8A2Y|publisher=[[saavn]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- |'''লণ্ডন ড্ৰিমছ''' |"শোলা শোলা" |শংকৰ-এহশান-লয় |প্ৰসূন জোশী |<ref>{{cite web |title=Shola Shola song info|date=16 September 2009 |url=http://www.saavn.com/s/song/hindi/London-Dreams/Shola-Shola-Hai-Tu/F1A5WhMCVVU|publisher=[[saavn]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- |rowspan="9"|২০১০ |'''দায়েঁ য়া বায়েঁ''' |"ভোৰ কা সাজ" |বিবেক ফিলিপ | |rowspan=3|একক |- ! scope="row" rowspan="2"|''Musaa-The Most Wanted'' |"ৱক্ত বড়া বেইমান" |rowspan="2"|ইলিয়াচ, জয়দ্বীপ, সন্তোষ শৰ্মা |rowspan="2"|ইব্ৰাহিম আশিক |<ref>{{cite web |title=Waqt Bada Baimaan O Rabba song info|url=http://www.saavn.com/s/song/hindi/Musaa-The-Most-Wanted/Waqt-Bada-Baimaan-O-Rabba/ElsBVTkFXkY|publisher=[[saavn]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- |"দিলনে জিছে আপনা কাহা" |<ref>{{cite web |title=Dil Ne Jise Apna Kaha song info|url=http://www.saavn.com/s/song/hindi/Musaa-The-Most-Wanted/Dil-Ne-Jise-Apna-Kaha/SAsYQRleQn0|publisher=[[saavn]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- ! scope="row" rowspan="2"|''আশায়েঁ'' |"অব মুঝকো জীনা" |rowspan="2"|ছেলিম–ছুলেইমান |rowspan="2"|মীৰ আলী হাচান |rowspan="2"|সমীক্ষা চন্দ্ৰা |<ref>{{cite web |title=Ab Mujko Jeena song info |url=http://gaana.com/song/ab-mujhko-jeena|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- |"অব মুঝকো জীনা" (ৰিমিক্স) |<ref>{{cite web |title= Ab Mujko Jeena (Remix) song info |url=http://gaana.com/song/ab-mujhko-jeena-remix|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- ! scope="row"|''কুছ কৰিয়ে'' |"ৱজুদ কী তালাশ হ্যায়" |ওংকাৰ, সুমিত্ৰা আয়াৰ |ছেলিম বঞ্জাৰী |[[মহালক্ষ্মী আয়াৰ]], নৱৰাজ |<ref>{{cite web|title=Wajood Ki Talash Hai song info|url=http://myswar.com/song_details/kuchh-kariye-2010-wajood-ki-talash-hai-9|publisher=myswar|access-date=26 July 2015|archivedate=4 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304085347/http://myswar.com/song_details/kuchh-kariye-2010-wajood-ki-talash-hai-9|deadurl=yes}}</ref> |- ! scope="row" rowspan="2"|''আখিৰি ডিছিছন'' |"মৌলা মেৰে মৌলা" | colspan="2" rowspan="2" |হানিফ শ্বেইখ |rowspan="3"|একক |<ref>{{cite web |title=Maula Mere Maula song info|url=http://www.saavn.com/s/song/hindi/Aakhari-Decision/Maula-Mere-Maula-Mere/QRkgHEcCDwo|publisher=[[saavn]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- |"মৌলা মেৰে মৌলা" (ৰিমিক্স) |<ref>{{cite web |title=Maula Mere Maula (Remix) song info|url=http://www.saavn.com/s/song/hindi/Aakhari-Decision/Maula-Mere-Maula-Mere-Remix/JQZfVCF9bl8|publisher=[[saavn]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- ! scope="row"|''মিছন ১১ জুলাই'' |"মৌলা ৰেহেম কৰ" |আফছাৰ – সাজিদ |চাহাব আল্লাহাবাদী | |- |rowspan="3"|২০১১ ! scope="row" rowspan="2"|''পল পল ডোলে মন'' |"দিল ডোলে" |rowspan="2"|তিমথী হাঞ্চে দাস, বিমান বৰুৱা, অৰূপ দত্ত |rowspan="2"|পৱন মিশ্ৰ |rowspan="2"|মহালক্ষ্মী আয়াৰ |<ref>{{cite web|title=Dil Doley song info|url=http://gaana.com/song/dil-doley|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}{{Dead link|date=October 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- |"পইথা ভাত" |<ref>{{cite web|title=Poitha Bhat song info|url=http://gaana.com/song/paita-bhaat|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015|archivedate=19 March 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150319113236/http://gaana.com/song/paita-bhaat|deadurl=yes}}</ref> |- ! scope="row"|''দম মাৰো দম'' |"জানা হ্যায়" |প্ৰীতম |জয়দ্বীপ সাহনী |একক |<ref>{{cite web |title=Jaana Hai song info |url=http://gaana.com/song/jaana-hai-5|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- |rowspan="5"|২০১২ ! scope="row"|''ইটচ্ ৰকিং দৰ্দ-এ-ডিস্ক''' |"মহব্বত" |বাপ্পী লাহড়ী |বিৰাগ মিশ্ৰ |[[অলকা য়াগনিক]] |<ref>{{cite web |title= Mohabbat song info|date=15 October 2012|url=http://www.saavn.com/s/song/hindi/Its-Rocking-Dard-E-Disco/Mohabat/AhABay5KBHU|publisher=[[saavn]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- ! scope="row"|''OMG – ওহ মাই গড্! '' | "ওহ মাই গড্ (ছাউণ্ডট্ৰেক)" |হিমেশ ৰেচমিয়া |শাব্বিৰ আহমেদ | |<ref>{{cite web |title=Oh My God (Soundtrack) song info|date=24 August 2012|url=http://www.saavn.com/s/song/hindi/OMG-Oh-My-God! /Oh-My-God-Sound-Track/EQQfWjl3T3Q|publisher=[[saavn]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- ! scope="row"|''ৰাজ 3D'' |"ক্যা ৰাজ হ্যায়" |জিৎ গাংগুলী |কুমাৰ |[[শ্ৰেয়া ঘোষাল]] |<ref>{{cite web |title=Kya Raaz Hai song info|date=24 August 2012|url=http://www.saavn.com/s/song/hindi/OMG-Oh-My-God! /Oh-My-God-Sound-Track/EQQfWjl3T3Q|publisher=[[saavn]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- ! scope="row" rowspan="2"|''উমংগ'' |"অকেলা হুঁ ম্যায়ঁ" |rowspan="2"|জগদীশ লালৱানী |rowspan="2"|শাদাব আখতাৰ |rowspan="2"|একক |<ref>{{cite web |title= Akela Hoon Mein song info|url=http://gaana.com/song/akela-hoon-main-3|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- |"অকেলা হুঁ ম্যায়ঁ" (ৰিমিক্স) |<ref>{{cite web |title= Akela Hoon Mein Remix song info|url=http://gaana.com/song/akela-hoon-main-remix|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- |rowspan="4"|২০১৩ ! scope="row"|''মহাভাৰত'' |"কাল কিউ" |ৰাজেন্দ্ৰ শিৱ |আছাদ আজমেৰী |একক |<ref>{{cite web |title=Kaal Kyon Song Info|url=http://www.saavn.com/s/song/hindi/Mahabharat/Kaal-Kyon/RFgyQgNWBVg|publisher=[[saavn]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- ! scope="row" rowspan="2"|''কৃষ থ্ৰি'' |"দিল তুহি বাতা" |rowspan="2"|ৰাজেশ ৰোছন |rowspan="2"|সমীৰ |rowspan="2"|আলিছা চিহনাই |<ref name="gaana1">{{cite web |title= Dil Tu Hi Bataa song info |url=http://gaana.com/song/03-dil-tu-hi-bataamp3|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- |"দিল তুহি বাতা" (ৰিমিক্স) |<ref name="gaana1"/> |- ! scope="row"|''ব্লাডি ইস্ক'' |"কিল মি" |অশোক ভাদ্ৰা |Kumaar |ঊষা উত্থুপ |<ref>{{cite web|title=Kill Me song info|url=http://gaana.com/song/kill-me|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015|archivedate=19 March 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150319224941/http://gaana.com/song/kill-me|deadurl=yes}}</ref> |- |২০১৪ ! scope="row"|''মুম্বাই ১২৫ কিঃমিঃ 3D'' |"তেৰে বিনা" |মণি শৰ্মা |হৰ্ষিত তোমাৰ |একক |<ref>{{cite web |title=Tere Bina Song info|url=http://www.saavn.com/s/song/hindi/Mahabharat/Kaal-Kyon/RFgyQgNWBVg|publisher=[[saavn]]|access-date=26 July 2015}}</ref> |- |rowspan="4"|২০১৫ ! scope="row"|''হামাৰী অধুৰী কাহানী'' |"য়েহ কেইছা জগহ" |[[জিৎ গাংগুলী]] |ৰশ্মি বিৰাগ |দিপালী সাঠে | |- ! scope="row"|''Chinar Daastaan-E-Ishq'' |"আলবিদা" |ছেলিম সেন, ছিদ্দিক সেন |জামিল আহমেদ |একক |<ref>{{cite web |title=Alvida song info |url=https://itunes.apple.com/us/album/alvida/id1126338814?i=1126339386|archive-url=https://web.archive.org/web/20160921201910/https://itunes.apple.com/us/album/alvida/id1126338814?i=1126339386|url-status=dead|archive-date=21 September 2016|publisher=[[iTunes Store]]|access-date=18 July 2016}}</ref> |- ! scope="row"|''Meeruthiya Gangsters'' |"শীৰ্ষক গীত" |বিবেক কৰ |কুমাৰ |দেৱ নেগী |<ref>{{cite web |title= Title Song Info |url=https://itunes.apple.com/us/album/meeruthiya-gangsters-from/id1033840830?i=1033840978|archive-url=https://web.archive.org/web/20160204000536/https://itunes.apple.com/us/album/meeruthiya-gangsters-from/id1033840830?i=1033840978|url-status=dead|archive-date=4 February 2016|publisher=[[iTunes Store]]|access-date=28 August 2015}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.indiawest.com/entertainment/bollywood/meeruthiya-gangsters-music-review-title-track-has-smart-but-noisy/article_f1a25e28-4dd3-11e5-b381-23b2dc93335e.html|title='Meeruthiya Gangsters' Music Review: Title Track Has Smart but Noisy Lyrics|date=29 August 2015|work=IndiaWest.com|access-date=11 November 2015|archivedate=1 September 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150901100911/http://www.indiawest.com/entertainment/bollywood/meeruthiya-gangsters-music-review-title-track-has-smart-but-noisy/article_f1a25e28-4dd3-11e5-b381-23b2dc93335e.html|deadurl=yes}}</ref> |- ! scope="row"|''One Last Question'' |"চলতে চলতে" |অনুৰাগ শইকীয়া |ৰোহিত নিকাম |একক | |- |rowspan="2"|২০১৬ ! scope="row" rowspan="2"|''দিল তো দিৱানা হ্যায়'' |"দিল তো দিৱানা হ্যায় (শীৰ্ষক গীত)" |rowspan="2"|[[জুবিন গাৰ্গ]], আনন্দ ৰাজ আনন্দ |rowspan="2"|[[Kumar Vishwas]] |rowspan="2"|একক |<ref>{{cite web |title=Dil Toh Deewana Hai Song Info |date = 24 February 2016|url=https://itunes.apple.com/us/album/dil-toh-deewana-hai/id1118904686?i=1118904824|archive-url=https://web.archive.org/web/20160921205013/https://itunes.apple.com/us/album/dil-toh-deewana-hai/id1118904686?i=1118904824|url-status=dead|archive-date=21 September 2016|publisher=[[iTunes Store]]|access-date=5 June 2016}}</ref> |- |"ধূপ খিলে জব তুম মুছকুৰাও" |<ref>{{cite web |title=Dhoop Khile Jab Tum Muskarao Song Info |date = 24 February 2016|url=https://itunes.apple.com/us/album/dhoop-khile-jab-tum-muskarao/id1118904686?i=1118904887|archive-url=https://web.archive.org/web/20160921204956/https://itunes.apple.com/us/album/dhoop-khile-jab-tum-muskarao/id1118904686?i=1118904887|url-status=dead|archive-date=21 September 2016|publisher=[[iTunes Store]]|access-date=5 June 2016}}</ref> |- |rowspan="4"|২০১৭ ! scope="row"|''গলতী ছিৰ্ফ তুম্হাৰী'' |"তেৰা চেহৰা" |সাহিল ৰায়ান |ছেলিম আশফ্ৰি |ছেলিম আশফ্ৰি |rowspan=2|একক |- ! scope="row"|''গেংচ অৱ নৰ্থ ইষ্ট'' |"ধীৰে ধীৰে" |rowspan = "2" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |বেঞ্জামিন | |- ! scope="row"|''মিছন চাইনা'' |"নেইনো ছে নিকলতে" |সুমিত আচাৰ্য |তোৰী | |- ! scope="row"|''লাভ ইউ ফেমিলি'' |"তুনে ছুৱাঁ – বৰস জা" |নৰেশ কাৰৱালা |নৰেশ কাৰৱালা |মেগনা য়াগনিক | |- |২০২১ ! ''Murder At Teesri Manzil 302'' |"ইস্ক ন্যেয়্য কৰনা" |সাজিদ-ৱাজিদ |জেলিচ শ্বেৰৱানী |একক |<ref>{{Citation |title=Ishq Nayo Karna {{!}} Murder At Teesri Manzil 302 {{!}} Music Video {{!}} Watch Now on ZEE5 | date=10 January 2022 |url=https://www.youtube.com/watch?v=yTi-FMrFF0Y |language=en |access-date=2022-10-19}}</ref> |- |২০২২ ! ''Shadow Assassins'' |"কভী ধূপ কভী ছাৱঁ" |আশু চক্ৰৱৰ্তী |ৰাজশ্ৰী দে |একক |<ref>{{Citation |title=Kabhi Dhoop Kabhi Chaon (From "Shadow Assassins") | date=19 October 2022 |url=https://www.youtube.com/watch?v=khvdH0SLqVk |language=en |access-date=2022-10-20}}</ref> |- |২০২৪ ! ''ৱহ ভী দিন থে'' |"ৰুঠোঁ" |[[জয় বৰুৱা]] |ইৰছাদ কামিল |মনালি ঠাকুৰ | |- |} ==হিন্দী ৱেবচিৰিজৰ গীত== {| class="wikitable plainrowheaders" style="width:100%" |- ! scope="col" style="width:23%; "| ৱেবচিৰিজ ! scope="col" style="width:1%; "| বৰ্ষ ! scope="col" style="width:21%; "| গীত ! scope="col" style="width:17%; "| সুৰকাৰ ! লেখক ! scope="col" style="width:18%; "| সহশিল্পী ! scope="col" style="width:1%; "| Ref. |- ! ''TVF Tripling:(Season 2)'' | ২০১৯ |"তু কাহাঁ হ্যায়" | নীলোৎপল বৰা | হুছেইন হাইদ্ৰী | একক | <ref>{{Citation |title=Tu Kahaan Hai |date=2019-04-03 |url=https://open.spotify.com/track/3JW9ymWCxaI4DZuu1sSqmI |language=en |access-date=2019-04-03}}</ref> |- |} ==হিন্দী এলবামৰ গীত== {| class="wikitable plainrowheaders" style="width:100%" |- ! scope="col"| বৰ্ষ ! scope="col"| এলবাম ! scope="col"| গীত ! scope="col"| সুৰকাৰ ! লেখক ! scope="col"| সহশিল্পী ! scope="col"| তথ্যসূত্ৰ ! টোকা |- | rowspan="8" |'''১৯৯৫''' ! rowspan="8" |''চান্দনী ৰাত'' |"চান্দনী ৰাতহ্যায় ছনম" | rowspan="8" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | rowspan="8" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | rowspan="8" |একক | | ''হাঁহিলে তুমি''ৰ হিন্দী সংস্কৰণ |- |"আশা মেৰী আশা" | |''আশা মোৰ আশা''ৰ হিন্দী সংস্কৰণ |- |"মায়া কেইছী হে য়ে মায়া" | |''মায়া মাথো মায়া''ৰ হিন্দী সংস্কৰণ |- |"আখীয়া হে য়া কোয়ি" | | |- |"কাম অন ছুইট গাৰ্ল" | | |- |"কেইছে কহু কব ছে মে'" | | |- |"মেহবুবা অ' মেহবুবা" |<ref>{{Cite web|title="Mehbooba O Mehbooba" (Zubeen's First Animation Video)|url=https://vimeo.com/594234827|access-date=2020-08-30|website=Vimeo|language=en}}</ref> | |- |"অঞ্জনা অ' নীলাঞ্জনা" | | |- | rowspan="8" |'''১৯৯৬''' ! rowspan="8" |''ছন্দা'' |"ছন্দা" | rowspan="8" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | rowspan="8" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | rowspan="8" |একক | | |- |"প্যাৰ চে" | | |- |"কাল কো" | | |- |"জীৱন হে'" | | |- |"গীত গানে" | | |- |"য়ে সচ্ছ্ হে'" | | |- |"জীনা" | | |- |"দূৰ" | |''দূৰ দূৰণিৰে মন জোনাকী মন''ৰ হিন্দী সংস্কৰণ |- | rowspan="4" |'''১৯৯৮''' ! rowspan="4" |''য়ুহী কভী'' |"য়ুহী কভী" | rowspan="3" |মিকো |অনন্ত যোশী | rowspan="4" |একক | rowspan="4" |<ref>{{Citation |title=জুবিন গাৰ্গ, জ'জ', অজয় সিং মিকো - য়ুহী কভী |date=১৯৯৮ |url=https://www.discogs.com/release/15323196-Zubeen-Garg-Jojo-Ajay-Singha-Miko-Yuhi-Kabhi |language=en |access-date=2022-07-28}}</ref> | |- |"তুম ঔৰ তুমহাৰা খয়াল" | rowspan="2" |মিকো | |- |"ক্যা য়ে প্যাৰ হে'" | |- |"আই নিড ইয়ৰ লাভ টুডে" |জুবিন গাৰ্গ |সুমিত আচাৰ্য | |- | rowspan="7" |'''২০০০''' ! rowspan="5" |''স্পৰ্শ'' |"ইছ দুনীয়া কী ৰাহ' মে'" | rowspan="5" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | rowspan="3" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | rowspan="4" |একক |<ref>{{Citation|title="Iss Duniya Ki Raahon Mein"|url=https://www.youtube.com/watch?v=_NvulTi4wqM|access-date=2020-08-17|website=YouTube| date=31 July 2020 |language=en}}</ref> | |- |"নাম অপনা" |<ref>{{Citation|title="Naam Apna Likh Gaya Hai" by Zubeen Garg and Sagarika|url=https://www.youtube.com/watch?v=QgyFxF0QDGo|access-date=2018-06-17|website=YouTube| date=27 December 2017 |language=en}}</ref> | |- |"সুনো য়ে আছমান" |<ref>{{Citation|title="Sunoh Yeh Aasman" (Cover Song)|url=https://www.youtube.com/watch?v=XQ9NXN_DhVA|access-date=2010-12-12|website=YouTube| date=11 November 2010 |language=en}}</ref><ref>{{Citation|title="Sunoh Yeh Aasman" (Original Version)|url=https://www.youtube.com/watch?v=8C86unXVIcY|access-date=2020-08-12|website=YouTube| date=16 May 2020 |language=en}}</ref> | |- |"কভী চ'ছা" |সাগৰিকা মুখাৰ্জী দা ক'ষ্টা |<ref>{{Citation|title="Kabhi Socha (Cover Song)"|url=https://www.youtube.com/watch?v=n6cNCWnj-Lk|access-date=2011-11-27|website=YouTube| date=10 November 2011 |language=en}}</ref> | |- |"ক্যা হোনে লাগা মুঝে" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |[[মহালক্ষ্মী আয়াৰ]], সাগৰিকা মুখাৰ্জী দা ক'ষ্টা |<ref>{{Citation|title="Kya Hone Laga Mujhe" - Zubeen Garg, Mahalaxmi Iyer and Sagarika| date=9 July 2021 |url=https://www.youtube.com/watch?v=zQwkGbsx7dE|publisher=YouTube|access-date=10 July 2021}}</ref> | |- ! rowspan="2" |''ছেণ্ড্ৰম অফ লাভ'' |"য়ে লেহৰে'" | rowspan="2" |চাবা | rowspan="2" |চাবা |পদ্মিনী | | |- |"কুচ্ছ্ লমহে" |একক | | |- | rowspan="15" |'''২০০৭''' ! ''Ustad Sultan Khan & Friends'' | "ছান্দ্ তাৰে" |চুহেল ৰেইজ খান | | |<ref>{{cite web|title=Chand taare Song Info|url=http://myswar.com/song_details/ustad-sultan-khan-friends-yaad-piya-ki-aayi-2007-chand-taare-7|publisher=myswar|access-date=26 July 2015|archivedate=4 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304085351/http://myswar.com/song_details/ustad-sultan-khan-friends-yaad-piya-ki-aayi-2007-chand-taare-7|deadurl=yes}}</ref> | |- ! rowspan="3" |''ৰসিয়া সাজন'' |"ৰসিয়া সাজন" | rowspan="3" | ইছমাইল দৰবাৰ | | rowspan="3" |একক |<ref>{{cite web|title=Rasiya Saajan song info|url=https://mio.to/album/Rasiya+Saajan|publisher=MusicIndiaOnline|access-date=23 August 2015|archive-date=8 June 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180608084521/http://mio.to/album/Rasiya+Saajan|url-status=dead|archivedate=8 June 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180608084521/http://mio.to/album/Rasiya+Saajan|deadurl=yes}}</ref> | |- |"ৰানাইয়া" | |<ref>{{cite web|title=Ranaiya song info|url=https://mio.to/album/Rasiya+Saajan|publisher=MusicIndiaOnline|access-date=23 August 2015|archive-date=8 June 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180608084521/http://mio.to/album/Rasiya+Saajan|url-status=dead|archivedate=8 June 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180608084521/http://mio.to/album/Rasiya+Saajan|deadurl=yes}}</ref> | |- |"ৰসিয়া সাজন (নৃত্যৰ মিশ্ৰণ)" | | | |- ! ''ইণ্ডিয়ান ব্ৰাদাৰ্ছ'' |"মৌলা" | colspan="2" |হানিফ শ্বেইখ |একক |<ref>{{Citation |title=Maula (Full Song) - Zubeen Garg - Download or Listen Free - JioSaavn |date=2007-07-26 |url=https://www.jiosaavn.com/song/maula/NlwbZT5-eXU |language=en-US |access-date=2023-01-09}}</ref> | |- ! rowspan="10" |'' [[জিন্দেগী (শ্ৰব্য এলবাম)|জিন্দেগী]]'' |"জিয়া লাগে না" | rowspan="10" |আলাপ দুদুল | | rowspan="3" |একক |<ref>{{cite web |title=Jia Lage Na Song Info|url=http://gaana.com/song/jia-lage-na-1|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> | |- |"জিয়া ৰে' জিয়া" | |<ref>{{cite web|title=Jia Re Jia Song Info|url=http://gaana.com/song/jia-re-jia-re|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015|archive-date=15 September 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140915125623/http://gaana.com/song/jia-re-jia-re|url-status=dead|archivedate=15 September 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140915125623/http://gaana.com/song/jia-re-jia-re|deadurl=yes}}</ref> | | |- |"নজাৰে' কৰম হো" | |<ref>{{cite web |title=Nazaren Karam Ho Song Info|url=http://gaana.com/song/shaam-dhal-jaye|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> | |- |"পল পল বেকল" | |rowspan=2|কে এছ চিথ্ৰা |<ref>{{cite web |title=Pal Pal Bekal Song Info|url=http://gaana.com/song/pal-pal-bekal|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> | |- |"শাম ধাল জায়ে'" | |<ref>{{cite web |title=Shaam Dhal Jaye Song Info|url=http://gaana.com/song/shaam-dhal-jaye|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> | |- |"তু হী তু হে'" | |শ্বাফকাট আমানাত আলী |<ref>{{cite web |title=Tu Hi Tu Hai Song Info|url=http://gaana.com/song/tu-hi-tu-hai-3|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> | |- |"উড়তে পৰিন্দো কে" | |rowspan=4|একক |<ref>{{cite web |title=Udte Parindon Ke Song Info|url=http://gaana.com/song/udte-parindon-ke|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> | |- |"উড়তে পৰিন্দো কে (হাউচ মিক্স)" | |<ref>{{cite web|title=Udte Parindon Ke song info|url=http://mio.to/album/Zubeen+Garg/Zindagi|archive-url=https://web.archive.org/web/20211019214429/https://mio.to/album/Zubeen+Garg/Zindagi|url-status=dead|archive-date=19 October 2021|publisher=MusicIndiaOnline|access-date=23 August 2015|archivedate=19 October 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211019214429/https://mio.to/album/Zubeen+Garg/Zindagi|deadurl=yes}}</ref> | |- |"জিন্দেগী কহী গুম হ্যায়" | |<ref>{{cite web |title=Zindagi Kahin Gum Hai Song Info|url=http://gaana.com/song/zindagi-kahin-gum-hai|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> | |- |"জিন্দেগী কহী গুম হ্যায় (ৰিমিক্স)" | |<ref>{{cite web |title=Zindagi Kahin Gum Hai (Remix) Song Info|url=http://gaana.com/song/zindagi-kahin-gum-hai|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> | |- | rowspan="5" | '''২০০৮''' ! rowspan="4" |''দিৱাংগী বোলে লোগ'' |"আল্লা আল্লা মেৰে মৌলা" | rowspan="4" |নায়াব ৰাজা | |ৰুবিনা | rowspan="4" | | |- |"তেৰা ছায়া নেহী" | |rowspan=3|একক | |- |"ইস্ক্ হুৱা" | | |- |"কুৰ্বান মেৰী জিন্দেগী" | | |- ! ''Aye! Hip Hopper – IshQ Bector '' |"My World- অ' জোনে জোনালী" |ইস্ক্ বেক্টৰ | |একক |<ref>{{cite web |title=My World- O June Junali song Info|url=http://www.saavn.com/s/song/hindi/Junglee-Mirchi-Mix/Aye-Hip-Hoppers---Ishq-Bector/HQ8kAg5ncnk|publisher=[[saavn]]|access-date=30 July 2015}}</ref> | |- | rowspan="2" | ২০০৮ ! rowspan="2" | ''ফিৰ আয়া বিহু ঝুম কে ১'' | "দিল মে' তু হে" | rowspan="2" | | | rowspan="2" | | | |- | "নিন্দ উৰী মেৰা ছে'ন" | | | |- | rowspan="4" |'''২০০৯''' ! rowspan="4" |''ফিৰ আয়া বিহু ঝুম কে ২'' |"দিল দিৱানা" |rowspan=4| | |একক |<ref>{{cite web |title=Dil Diwana song Info|url=http://www.saavn.com/s/song/hindi/Phir-Bhiu-Aaya-Jhoom-Ke/Dil-Diwana/NiYzUjBJflc|publisher=[[saavn]]|access-date=30 July 2015}}</ref> | |- | "দিলৰুবা" | |rowspan=2|সুমাধা |<ref>{{cite web |title=Dilruba song Info|url=http://www.saavn.com/s/song/hindi/Phir-Bhiu-Aaya-Jhoom-Ke/Dilruba/XT8YeiRmZkA|publisher=[[saavn]]|access-date=30 July 2015}}</ref> | |- | "গ'ৰী জৰা" | |<ref>{{cite web |title=Gori Jara song Info|url=http://www.saavn.com/s/song/hindi/Phir-Bhiu-Aaya-Jhoom-Ke/Gori-Jara/KT8bUh5kfnA|publisher=[[saavn]]|access-date=30 July 2015}}</ref> | |- | "বিহু – অলপ মৰম" | | জংকী |<ref>{{cite web |title=Bihu – Alop Morom song Info|url=http://www.saavn.com/s/song/hindi/Phir-Bhiu-Aaya-Jhoom-Ke/Bihu---Alop-Morom/XREIbgBAfGw|publisher=[[saavn]]|access-date=30 July 2015}}</ref> | |- | rowspan="2" |'''২০০৯''' ! ''Humm – Towards Nirvana'' | "তিতলিয়ো জেইচা মন" |কমলেশ শামনিয়া | |একক |<ref>{{cite web|title=Titliyon Jaisa Mann Song Info|url=http://gaana.com/song/titliyon-jaisa-mann|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=16 August 2015|archivedate=10 May 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150510023748/http://gaana.com/song/titliyon-jaisa-mann|deadurl=yes}}</ref> | |- ! ''A.R. Rahman – Signature Collection (CD 3)'' | "মেয় ৰামতা জোগী" |[[এ আৰ ৰহমান]] | | তুলসী কুমাৰ |<ref>{{Cite web |title=Ramta Jogi |url=http://www.saavn.com/s/song/hindi/A.R.-Rahman-Signature-Collection/Main-Ramta-Jogi/BQcnBANGYGQ&#124; publisher= |access-date=17 August 2015 |website=}}{{dead link|date=September 2023}}</ref> | |- | rowspan="3" |'''২০১০''' ! rowspan="2" |''আজাদী – Voice of the People (Sampler)'' | "অভি অভি" | rowspan="2" | | | rowspan="2" | | | |- |"আজাদী" | | | |- ! ''ARRK '' |"সুনলে ৰাহি" | | | rowspan="2" |একক | | |- |'''২০১১''' ! ''তেৰী আঁখে'' | "য়া খুদা" |ৰাজ আশু |মুৰলি আগৰৱাল |<ref>{{cite web |title=Ya Khuda Song Info|url=http://www.saavn.com/s/song/hindi/Teri-Aankhein/Ya-Khuda/RykmBiRAZkM|publisher=[[saavn]]|access-date=30 July 2015}}</ref> | |- | rowspan="15" | '''২০১৩''' ! rowspan="8" | ''[[পাকীজা (শ্ৰব্য এলবাম)|পাকীজা]]'' |"পাকীজা" | rowspan="8" | [[জুবিন গাৰ্গ]] | | rowspan="8" | একক |<ref>{{cite web |title=Pakeeza Song Info|url=http://gaana.com/song/pakeeza|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> | |- |"প্ৰিয়া" | |<ref>{{cite web |title= Piya Song Info|url=http://gaana.com/song/piya-3|access-date=26 July 2015}}</ref> | |- |"কেহকশা" | |<ref>{{cite web |title= Kehkasha Song Info|url=http://gaana.com/song/kehkasha|access-date=26 July 2015}}</ref> | |- |"পিয়া মোৰে" | |<ref>{{cite web |title= Piya More Song Info|url=http://gaana.com/song/piya-more |publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> | |- |"চলতে চলো ৰে" | |<ref>{{cite web |title= Chalte Chalo Re Song Info|url=http://gaana.com/song/chalte-chalo-re|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> | |- |"ৰামা ৰামা" | |<ref>{{cite web |title= Rama Rama Song Info|url=http://gaana.com/song/pakeeza|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=26 July 2015}}</ref> | |- |"আই কেন লিভ ফ'ৰ ইউ" | | | |- |"কাফুৰ" | |<ref>{{cite web |title=Kafur Song Info |url=http://gaana.com/song/kafur|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=17 August 2015}}</ref> | |- ! ''বাহোঁ মেঁ'' |"হেয় বদতোমীজ" | | | | |Recorded the song in 2009.<ref>{{Cite web |title=#Tbt the recording session with Zubeen... - Staccato Records |url=https://www.facebook.com/795742413822775/posts/tbt-the-recording-session-with-zubeen-garg-for-the-album-baahon-meinreminiscence/3135306846532975/ |access-date=2023-01-14 |website=www.facebook.com |language=en}}</ref> |- ! rowspan="2" |''দিল কি জুবান'' |"কৰম কৰ এয় ইলাহি" | rowspan="2" | য়াচিন দৰবাৰ | | rowspan="2" | |<ref>{{cite web |title=Karam Kar Aie Elahi Song Info|url=http://gaana.com/song/karam-kar-aie-elahii|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=30 July 2015}}</ref> | |- |"নেইনা তো নেইনা" | |<ref>{{cite web |title= Naina To Naina Song Info|url=http://gaana.com/song/naina-to-naina|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=30 July 2015}}</ref> | |- ! rowspan="4" |''ইস্ক ফৰেভাৰ'' |"ফৰোগ জিন্দেগী মে" | rowspan="4" | অমিত শাৰদ ত্ৰিবেদী | | rowspan="4" | একক |<ref>{{cite web|title=Farog Zindgi Main Song Info|url=http://gaana.com/song/farog-zindgi-main|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=30 July 2015|archivedate=9 February 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160209231535/http://gaana.com/song/farog-zindgi-main|deadurl=yes}}</ref> | |- |"মেৰা য়াৰ মিলা দে ৰব্বা" | |<ref>{{cite web|title=Mera Yaar Mila De Rabba Song Info|url=http://gaana.com/song/mera-yaar-mila-de-rabba|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=30 July 2015|archivedate=9 February 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160209231745/http://gaana.com/song/mera-yaar-mila-de-rabba|deadurl=yes}}</ref> | |- |"তেৰী তালাশ" | |<ref>{{cite web|title=Teri Talash Song Info|url=http://gaana.com/song/teri-talash-hai|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=30 July 2015|archivedate=17 July 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150717141410/http://gaana.com/song/teri-talash-hai|deadurl=yes}}</ref> | |- |"তেৰী তালাশ (ৰিমিক্স)" | |<ref>{{cite web|title=Teri Talash (Remix)|url=http://gaana.com/song/teri-talash-hai-remix|publisher=[[Gaana (music streaming service)|gaana]]|access-date=30 July 2015|archivedate=17 July 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150717141416/http://gaana.com/song/teri-talash-hai-remix|deadurl=yes}}</ref> | |- | rowspan="6" | '''২০১৭''' ! rowspan="6" |''ছুফি ইস্ক'' |"ইস্ক হুৱা" | rowspan="6" |নয়াব ৰাজা | |একক |<ref>{{cite web |title= Ishq Hua Song Info |date=30 September 2017|url=https://www.saavn.com/s/song/hindi/Sufi-Ishq/Ishq-Hua/GxlfRQwdBFU|publisher=Saavn.com|access-date=28 November 2017}}</ref> | |- |"আল্লাহ আল্লাহ" | |ছাবিনা, ৰুবিনা |<ref>{{cite web |title= Allah Allah Song Info |date=30 September 2017|url=https://www.saavn.com/s/song/hindi/Sufi-Ishq/Allah-Allah/JCUqQTgGcmQ|publisher=Saavn.com|access-date=28 November 2017}}</ref> | |- |"কুৰ্বান মেৰী জিন্দেগী" | | rowspan="2" |একক |<ref>{{cite web |title= Qurban Meri Zindagi Song Info |date=30 September 2017|url=https://www.saavn.com/s/song/hindi/Sufi-Ishq/Qurban-Meri-Zindagi/RT4eCAx5QHw|publisher=Saavn.com|access-date=28 November 2017}}</ref> | |- |- |"তু হি তু" | | | | |- |"তু মেৰী আশিকী" | |ছাবিনা |<ref>{{cite web |title= Tu Meri Aashiqui Song Info |date=30 September 2017|url=https://www.saavn.com/s/song/hindi/Sufi-Ishq/Tu-Meri-Aashiqui/OSZSYQN3Z1c|publisher=Saavn.com|access-date=28 November 2017}}</ref> | |- ! colspan="7" |Cover/Tribute Album Songs ! |- | rowspan="12" |'''১৯৯৬''' ! rowspan="12" |''শ্ৰদ্ধাঞ্জলি Vol-1'' |"হম তুম ছে প্যাৰ" | | | |<ref>{{Citation |title=Hume Tumse Pyar Kitna/(Shraddhanjali) Audio cassette by Zubeen Garg |url=https://www.youtube.com/shorts/53udyrVfxJM |access-date=2023-07-05 |language=en}}</ref> | |- |"ৰূপ তেৰা মস্তানা" | | | |<ref>{{Citation |title=Roop Tera {{!}} Cover By Zubeen Garg {{!}} Shraddhanjali {{!}} Kishore Kumar {{!}} Aradhana |url=https://www.youtube.com/watch?v=n2ATzHKrG9U |language=en |access-date=2022-10-21}}</ref> | |- |"কৰৱতে বদলতে" | rowspan="24" | | | |<ref>{{Citation |title=Karvaten Badalte Rahe song {{!}}{{!}} Zubeen garg & priyanka Bharali {{!}}{{!}} Hindi old song {{!}}{{!}} Kishore kumer {{!}}{{!}} | date=22 August 2020 |url=https://www.youtube.com/watch?v=vbU9ZMkNAx4 |access-date=2023-07-02 |language=en}}</ref> | |- |"দিল ক্যা কৰে" | |একক |<ref>{{Citation |title=Dil Kya Kare Jab Kisi Se {{!}} Cover By Zubeen Garg {{!}} Kishore Kumar {{!}} Julie |url=https://www.youtube.com/watch?v=hm8aDkgIlmI |language=en |access-date=2022-10-21}}</ref> | |- |"পল পল দিল কে" | | | | |- |"চান্দনী ৰাত মে" | | | | |- |"ও মেৰে দিল কে" | | | | |- |"ঘুংগৰূ" | | | | |- |"কোৰা কাগজ" | | |<ref>{{Citation |title=Kora Kagaz Tha Yeh Man Mera {{!}} Cover By Zubeen Garg & Anupama Deshpande {{!}} Aradhana |url=https://www.youtube.com/watch?v=7WedywqtUPs |language=en |access-date=2022-10-21}}</ref> | |- |"ও মাঝি ৰে" | | |<ref>{{Citation |title=O Majhi Re Apna Kinara {{!}} Cover By Zubeen Garg {{!}} Shraddhanjali {{!}} Khushboo {{!}} Kishore Kumar |url=https://www.youtube.com/watch?v=T4Uz_Qbuin4 |language=en |access-date=2022-10-21}}</ref> | |- |"হম দোনো" | | | | |- |"চলতে চলতে" | | |<ref>{{Citation |title=Chalte Chalte by Zubeen Garg | date=31 January 2020 |url=https://www.youtube.com/watch?v=kQUZR6LgIYw |access-date=2023-07-02 |language=en}}</ref> | |- | rowspan="17" |'''১৯৯৭''' ! rowspan="12" |''শ্ৰদ্ধাঞ্জলি Vol-2'' |"মেয় হুঁ" | | | | |- |"দিন মহিনে" | | |<ref>{{Citation |title=remake hindi song by zubeen garg, origin kishur kumar lata mangeshkar | date=30 October 2018 |url=https://www.youtube.com/watch?v=BHWCSQ5xwtc |access-date=2023-07-02 |language=en}}</ref> | |- |"ও সাথী ৰে" | |অনুপমা দেশপাণ্ডে |<ref>{{Citation |title=O Sathi Re {{!}} Cover By Zubeen Garg {{!}} Shraddhanjali {{!}} Muqaddar Ka Sikandar {{!}} Rekha, Amitabh Bachan |url=https://www.youtube.com/watch?v=MROi0k8Vid8 |language=en |access-date=2022-10-21}}</ref> | |- |"কিতনে খূব" | | | | |- |"চিংগাৰী" | | | | |- |"পৰদেশী" | | | | |- |"তুঝ সংগ" | | | | |- |"গুম হেয়" | | | | |- |"মেৰে নেইনা" | | |<ref>{{Citation |title=Remake hindi song by zubeen garg mere naina origin kishur kumar | date=30 October 2018 |url=https://www.youtube.com/watch?v=nt9X1viSqjs |access-date=2023-07-02 |language=en}}</ref> | |- |"য়ে জীৱন" | | | | |- |"মুছাফিৰ হুঁ" | | |<ref>{{Citation |title=Musafir by zubeen garg | date=21 October 2018 |url=https://www.youtube.com/watch?v=LkuDy1jB3RY |access-date=2023-07-02 |language=en}}</ref> | |- |"তেৰে বিনা" | | | | |- ! rowspan="5" |''শ্ৰদ্ধাঞ্জলি Vol-3'' |"আঁখোঁ মেঁ হমনে আপকে" | | |<ref>{{Citation |title=Ankhon Mein Humne Aapke {{!}} आँखों में हमने {{!}} Zubeen Garg {{!}} Shraddhanjali {{!}} Kishore {{!}} Thodi Si Bewafai |url=https://www.youtube.com/watch?v=fCBL0b2oQLQ |language=en |access-date=2022-10-21}}</ref> | |- |"মিত না মিলা" | |সাস্বতী |<ref>{{Citation |title=Meet na mila re mon kaa by zubeen garg (cover) | date=10 March 2021 |url=https://www.youtube.com/watch?v=kO6vDqiNii0 |access-date=2023-07-02 |language=en}}</ref> | |- |"গোৰে ৰং পে না" | | | |<ref>{{Citation |title=Zubeen Garg-Gore Rang Pe Na Itna Gumaan Kar (HINDI) | date=24 June 2012 |url=https://www.youtube.com/watch?v=IzULdR3zQaE |access-date=2023-07-02 |language=en}}</ref> | |- |"আঁখোঁ মেঁ কাজল হ্যায়" | | | |<ref>{{Citation |title=Aankhon Mein Kajal Hai {{!}} Zubeen Garg {{!}} Shraddhanjali {{!}} Kishore K., Lata M. {{!}} Doosara Aadmi |url=https://www.youtube.com/watch?v=avnhB_hsmjM |access-date=2023-07-05 |language=en}}</ref> | |- |"ফূলোঁ কা তাৰোঁ কা" | | | |<ref>{{Citation |title=Phoolon Ka Taron Ka {{!}} Zubeen Garg {{!}} Shraddhanjali {{!}} Kishore Kumar {{!}} Hare Ram Hare Krishna |url=https://www.youtube.com/watch?v=La7rxJZiKxw |access-date=2023-07-05 |language=en}}</ref> | |- |'''২০০০''' ! ''ভূমি'' |"শুনো শুনো ৰে সুৰো" ''(অসমীয়া গীত)'' |[[শংকৰদেৱ]] |[[শংকৰদেৱ]] |একক |<ref>{{Cite web|title=Listen & Download Latest MP3 Hindi, English, Bollywood Songs Online|url=https://wynk.in/music|access-date=2020-12-27|website=Wynk Music|language=en}}</ref> | |- | '''২০০২''' ! ''মোৰ সপোনৰে কথা'' |"হিন্দুস্তান হিন্দুস্তান" |[[জ্যোতিপ্ৰসাদ আগৰৱালা]] |[[জ্যোতিপ্ৰসাদ আগৰৱালা]] |একক | |- | rowspan="2" |'''২০০৬''' ! rowspan="2" |''Bollywood Unplugged'' |"লাখোঁ হ্যায় নিগাহঁ মেঁ (Unplugged)" | | |একক |<ref>{{Citation |title=Lakhoon Hain Nighan Mein |date=2006-09-07 |url=https://open.spotify.com/track/7hBVUkZGu9pbMBvlfbfE0v |language=en |access-date=2023-02-17}}</ref> | |- |"ৰুক জানা নেহীঁ (Unplugged)" | | |একক |<ref>{{Citation |title=Ruk Jana Nahin (Unplugged) |date=2006-09-07 |url=https://open.spotify.com/track/3oFPMs5p6A6GYO1jepv46I |language=en |access-date=2023-02-17}}</ref> | |- ! colspan="9" |ৰিমিক্স এলবামৰ গীত |- |'''১৯৯৮''' ! ''জলৱা'' |"হম কিছি সে কম নহীঁ (Tribal Medley Mix)" | | | |<ref>{{Citation |title=Jalwa Dance Hungama - Vol. 1 Part 1 | date=21 April 2022 |url=https://www.youtube.com/watch?v=t40bI8oFWcA |language=en |access-date=2022-10-21}}</ref> | |- | rowspan="3" |'''১৯৯৯''' ! rowspan="3" |''জাদু'' |"সাৰা জমানা (Savage lovers mix)" | | |একক |<ref>{{Citation |title=Saara Zamana (Savage Lovers Mix) - DJ Akbar Sami - Jadoo Remix - Hindi Bollywood Remix - Yaarana | date=23 August ==হিন্দী একক গীত== {| class="wikitable plainrowheaders" style="width:100%" |- ! বৰ্ষ ! scope="col" style="width:30%; "| গান ! scope="col" style="width:40%; "| সুৰকাৰ ! scope="col" style="width:25%; "| লেখক ! scope="col" style="width:20%; "| সহশিল্পী ! scope="col" style="width:1%; "| তথ্যসূত্ৰ |- | rowspan="2" |২০১৭ |"তেৰে বিনা" |নন্দা বেনাৰ্জী |চিত্ৰা দুধোৰিয়া |একক |<ref>{{Citation|title=Listen to Tere Bina Song by Zubeen Garg on Gaana.com|url=https://gaana.com/song/tere-bina-177|access-date=2021-01-30}}</ref> |- |"চলতে চলতে" |নন্দা বেনাৰ্জী |চিত্ৰা দুধোৰিয়া |একক | |- |২০১৮ |"ৰং দে চুনৰীয়া" |টাবুন |মীৰাবাই |একক | |- | rowspan="4" |২০১৯ |"এক নজৰ" |অভিনৱ বৰা |ৰীতা ৰায় |এঞ্জেল ৰায় | |- |"সাজনা" |এঞ্জেল বৰঠাকুৰ |এঞ্জেল বৰঠাকুৰ, অভিনৱ মজুমদাৰ |একক |<ref>{{Citation|title=Listen to Sajna Song by Zubeen Garg on Gaana.com|url=https://gaana.com/song/sajna-132|access-date=2021-01-30}}</ref> |- |"আনে ৱালা পল" |অভিনৱ বৰা |ৰীতা ৰায় |এঞ্জেল ৰায় | |- |"ৰাঞ্ঝনা" |অভিনৱ বৰা |ৰীতা ৰায় |এঞ্জেল ৰায় | |- |২০২০ |"বন্দেমাতৰম" |যদুনাথ ভট্টাচাৰ্য (Recreated by শেখৰজ্যোতি গোস্বামী) |বংকিম চন্দ্ৰ চট্টোপাধ্যায় |একক | |- | rowspan="2" |২০২১ |"এয় খুদা" |অৰবিন্দ / লিটন |Moied Elhaam |এঞ্জেল ৰায় | |- |"কংগন" |এঞ্জেল বৰঠাকুৰ |অভিনৱ মজুমদাৰ, এঞ্জেল বৰঠাকুৰ |ৰিতৃষা শৰ্মা |<ref>{{Citation|title=Kangan|date=17 November 2021|url=https://open.spotify.com/track/1h5vfpX2okpiuZCvTiWjmz}}</ref> |- | rowspan="2" |২০২২ |"আয়া ঈদ কা দিন" |ৰিতু জিয়াদ |বিলকিচ ইনাম, বাবুল |বিলকিচ ইনাম | |- |"য়েহ দিল" |প্ৰিয়াংকু বৰদলৈ |অনুপম নাথ |নিতুমণি কলিতা | |- |২০২৫ |"বজতি গীটাৰ পৰে ৰাতেঁ" |পুলক দাস |চিত্ৰা দুধোৰিয়া |একক | |} ==হিন্দী পুনৰ্নিমিত গীত== {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" | বৰ্ষ ! scope="col" | চলচ্চিত্ৰ ! scope="col" | গীত ! scope="col" | সলনি কৰা হৈছে ! scope="col" | সুৰকাৰ ! scope="col" | সহশিল্পী ! scope="col" | তথ্যসূত্ৰ |- |১৯৯৮ ! ''দ'লী চাজা কে' ৰাখনা'' |"তাৰাম পাম" |বাবুল সুপ্ৰিয় | rowspan="2" |[[এ আৰ ৰহমান]] |শ্ৰীনিৱাস | |- |১৯৯৯ ! তাল |"নেহী চামনে তু" | হৰিহৰণ |সুখৱিন্দৰ সিং | |- | rowspan="2" |২০০২ ! গেংষ্টাৰ |"টু হী মেৰি শ্বব হে'" |[[কে কে]] |[[প্ৰীতম]] | |<ref name=":10">{{Citation |title=Zubeen Garg Interview {{!}} Xakhyat with Ajit Kumar Bhuyan on Prag News | date=31 July 2017 |url=https://www.youtube.com/watch?v=mT77SmzYLlY |language=en |access-date=2022-12-01}}</ref> |- ! ''ৱ' লমহে'' |"ক্যা মুঝে' প্যাৰ হে'" |[[কে কে]] |[[প্ৰীতম]] | |<ref>{{Cite web |agency=TNN|date=May 15, 2006 |title=Let's get vocal... {{!}} undefined News - Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/calcutta-times/lets-get-vocal-/articleshow/1531588.cms |access-date=2022-12-01 |website=The Times of India |language=en}}</ref><ref name=":7">{{Cite web |title=rediff.com: The voice behind Gangster's Ya Ali |url=http://specials.rediff.com/movies/2006/aug/07sd5.htm |access-date=2022-12-02 |website=specials.rediff.com}}</ref> |- |২০১৬ ! ''ৰাজ: ৰিবুট'' |"ল' মান লিয়া" |[[অৰিজিৎ সিং]] |জিৎ গাংগুলী | |<ref>{{Citation |title=Zubeen at India Beats - India TV Part 2 | date=8 April 2007 |url=https://www.youtube.com/watch?v=lA4U1BvtB9k |language=en |access-date=2022-12-23}}</ref> |- |২০১৬ ! ''কাবিল'' |"কাবিল হু - শীৰ্ষ গীত" |জুবিন ন'টিয়াল |ৰাজেশ ৰোশ্বন | |<ref>{{Cite web |title=Zubeen Garg - Singing for Hrithik Roshan's new movie... |url=https://www.facebook.com/ZUBEENsOFFICIAL/photos/a.441320525930993/1090522607677445/?type=3 |access-date=2022-11-27 |website=www.facebook.com |language=en}}</ref><ref name=":11">{{Cite web |url=https://twitter.com/palakmuchhal3/status/690147169442107392 |access-date=2022-11-27 |website=Twitter |language=en}}</ref> |- |২০১৯ ! ''মিলন টকিজ্'' |"শ্বাৰ্ট" |[[চনু নিগম]] |ৰানা মজুমদাৰ | |<ref name=":12">{{Citation |title=আকৌ বলীউদৰ ছবিত গীত গালে জুবিন গাৰ্গে {{!}}{{!}} Zubeen in Celebrity Northeast Festival | date=17 December 2018 |url=https://www.youtube.com/watch?v=L1zAX8deJJc |language=en |access-date=2022-12-01}}</ref><ref>{{Citation |title=Zubeen Garg in Bollywood again | date=17 December 2018 |url=https://www.youtube.com/watch?v=ZrXal1xVkQw |language=en |access-date=2022-11-27}}</ref> |} {| class="wikitable plainrowheaders" |- |} ==[[সংস্কৃত]] গীত== *মধু দানৱ দাৰণ দেৱ বৰং ([[শংকৰদেৱ]]) *জয়তু দশভূজা ==[[ভোজপুৰী]] গান== {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" | বৰ্ষ ! scope="col" | চলচ্চিত্ৰ/এলবাম ! scope="col" | গান ! scope="col" | সুৰকাৰ ! গীতিকাৰ ! scope="col" | সহশিল্পী ! scope="col" | তথ্যসূত্ৰ |- | rowspan="2" |২০০৮ ! scope="row" | | "জবছে স্যান ভৈলু" | [[জুবিন গাৰ্গ]] | | একক | |- ! ''সব গোল ভাল হ্যায় (চলচ্চিত্ৰ)'' |"হো জেকৰা কে দিল চাহে" |নিখিল |ফণীন্দৰ ৰাও |প্ৰিয়া ভট্টাচাৰ্য |<ref>{{Citation|title=Ho Jekara Ke Dil Chahe (Full Song) - Nikhil, Priya Bhattacharya, Zubeen Garg - Download or Listen Free - JioSaavn|date=4 January 2020|url=https://www.jiosaavn.com/song/ho-jekara-ke-dil-chahe/G1o9ZTtHDmo|language=en-US|access-date=2021-01-02}}</ref> |} ==[[নেপালী]] গীত== {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" | বৰ্ষ ! scope="col" | চলচ্চিত্ৰ/এলবাম/একক ! scope="col" | গীত ! scope="col" | সুৰকাৰ ! গীতিকাৰ ! scope="col" | সহশিল্পী ! scope="col" | তথ্যসূত্ৰ |- | rowspan="2" | ! rowspan="2" |''পাচৌৰী'' |"মখমলী" | rowspan="2" | | |একক |<ref>{{Citation|title=Makhmali|date=2021-05-14|url=https://open.spotify.com/track/3b2aDgB65lOJwJkcYidvEs|language=en|access-date=2021-10-19}}</ref> |- |"ফাৰেৰ পৰি পাচৌৰী" | |একক |<ref>{{Citation|title=Farer Pari Pachhauri|date=2021-05-14|url=https://open.spotify.com/track/3BA22srCJnwTFUZOpU70LY|language=en|access-date=2021-10-19}}</ref> |- |২০১১ ! ''ঝঝলকো (VCD film)'' |"ঝঝলকো তিম্ৰো মায়া কো" |মানস হাজৰিকা | |একক | |- |২০১১ ! ''বাদুলী (এলবাম)'' |"সিৰৈমা সিৰবন্দী" |অৰ্জুন কুশল | |একক | |- | ! scope="row" | ''সৌগাত (এলবাম)'' | "মেৰে নিম্তো" | rowspan="3" | ধৰ্মৰাজ উপাধ্যায় | rowspan="3" |ধৰ্মৰাজ উপাধ্যায় | একক | |- | ! ''মেৰী সন্নানী (এলবাম)'' |"হিজো আজা" |একক | |- | ! ''স্পৰ্শ'' ''(এলবাম)'' |"ছড়েৰো জাদেই ছেউ" |একক | |- |২০১৭ ! |"মনমা কুৰা খেলাউদৈ" |বিজয় কাট্টেল |গুৰু ভটিয়া |জুনু ৰিজাল | |- |২০১৮ ! |"নদী বড়্যো হৈ" |[[জুবিন গাৰ্গ]] |কৃষ্ণা KC, অখিল শৰ্মা |অঞ্জু পন্ত | |} ==[[মাৰাঠী]] গীত== {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" | বৰ্ষ ! চলচ্চিত্ৰ/এলবাম ! scope="col" | গীত ! scope="col" | সুৰকাৰ ! গীতিকাৰ ! scope="col" | সহশিল্পী ! scope="col" | তথ্যসূত্ৰ |- | ২০০৪ ! scope="row" | য়েহ পৰ্দা হটা দো | "আউশি চ' ঘ'" | পৰেশ এন শ্বাহ | | শাস্বতী ফুকন |<ref>{{Citation|title=Aushi Cha Gho (Original) - Remix|date=January 2004|url=https://open.spotify.com/track/60lv7rzqoM6ii8qD36gHIX|language=en|access-date=2021-04-08}}</ref> |} ==[[সিন্ধী]] গীত== {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" | বৰ্ষ ! চলচ্চিত্ৰ/এলবাম ! scope="col" | গীত ! scope="col" | সুৰকাৰ ! গীতিকাৰ ! scope="col" | সহশিল্পী ! scope="col" | তথ্যসূত্ৰ |- | ২০১৩ ! ''সিন্ধী ৰকচ্'' | "জিয়ে সিন্ধী জিয়ে" | নীতিন গুপ্ত আৰু ভূষণ গোগাদ | | একক |<ref>{{Citation|title=Jiye Sindhi Jiye (Full Song) - Zubeen Garg, Nitin Gupta, Bhushan Gogad - Download or Listen Free - JioSaavn|date=3 April 2015|url=https://www.jiosaavn.com/song/jiye-sindhi-jiye/FCM4Uz9Sc1Y|language=en-US|access-date=2020-10-21}}</ref> |} ==[[বিষ্ণুপ্ৰিয়া মণিপুৰী]] গীত== {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" | বৰ্ষ ! scope="col" | চলচ্চিত্ৰ/এলবাম ! scope="col" | গীত ! scope="col" | সুৰকাৰ ! গীতিকাৰ ! scope="col" | সহশিল্পী ! scope="col" | তথ্যসূত্ৰ |- | rowspan="2" |২০১৩ ! rowspan="2" |''লখন (চলচ্চিত্ৰ)'' |"জীৱনে মৰনে" | rowspan="2" |পৰিমল সিংহা আৰু তৰুণ তন্ময় | rowspan="2" |পৰিমল সিংহা |একক | |- |"জীৱনে মৰনে" (দ্বৈত) |বিথি সিংহা |<ref>{{Citation |title=Jibone Morone song from Film Lakhan | date=24 April 2018 |url=https://www.youtube.com/watch?v=HhtWZURxMww |language=en |access-date=2023-02-12}}</ref> |- | ২০১৮ ! scope="row" |''কফি এলা বাৰো য়াৰি (এলবাম)'' | "নিৰলে খানি" | দিলীপ সিংহা |পদ্মজা সিংহা | ডোল সিংহা |<ref>{{Citation|title=Listen to Nirole Khaani Song by Doll Sinha on Gaana.com|url=https://gaana.com/song/nirole-khaani|access-date=2020-10-01|archivedate=2023-02-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230212075154/https://gaana.com/song/nirole-khaani}}</ref><ref>{{Cite web |title=Doll Sinha debuts with an album in Bishnupriya Manipuri |url=https://www.indulgexpress.com/culture/music/2018/mar/16/doll-sinha-debuts-with-an-album-in-bishnupriya-manipuri-6438.html |access-date=2023-02-12 |website=www.indulgexpress.com |date=16 March 2018 |language=en}}</ref> |} ==[[বড়ো]] গীত== {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" | বৰ্ষ ! চলচ্চিত্ৰ/এলবাম ! scope="col" | গীত ! scope="col" | সুৰকাৰ ! গীতিকাৰ ! scope="col" | সহশিল্পী ! scope="col" | তথ্যসূত্ৰ |- | rowspan="2" |২০০৪ ! rowspan="2" |''সিৰি সিৰি মৗথৗ মৗথৗ'' |"সিৰি সিৰি মৗথৗ মৗথৗ" |মুশুখা | |একক |<ref>{{Citation|title=Chiri Chiri Mwthw Mwthw|date=26 August 2004|url=https://open.spotify.com/track/7equVqlwOBa0tNjErXilC3|language=en|access-date=2021-09-07}}</ref> |- |"মনালিছা" |কানু আৰু প্ৰভু | |সুলেখা বসুমতাৰী |<ref>{{Citation|title=Monalisha|date=26 August 2004|url=https://open.spotify.com/track/4Lgn4CdkJPRE4ETJqcFMLj|language=en|access-date=2021-09-07}}</ref> |- | rowspan="2" |২০০৫ ! rowspan="2" |''সিৰি সিৰি সিখাৱায়'' |"অন্নাই আং" | rowspan="2" |লেনি | | rowspan="2" |একক |<ref>{{Citation|title=Onnai Ang|date=29 October 2005|url=https://open.spotify.com/track/7C0ZvVpYmWhtjQZFtuRudR|language=en|access-date=2021-09-07}}</ref> |- |"বাৰফুনাই" | |<ref>{{Citation|title=Barfunai|date=29 October 2005|url=https://open.spotify.com/track/1vWetaYx8BgyuJ5a24pNuv|language=en|access-date=2021-09-07}}</ref> |- | rowspan="4" |২০০৭ ! rowspan="4" |''সিৰি সিৰি লাসৗই লাসৗই'' |"সিৰি সিৰি লাসৗই লাসৗই" | rowspan="4" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | rowspan="4" |ফাইলাও বসুমতাৰী | rowspan="4" |একক |<ref>{{Citation |title=SIRI SIRI LASWE LASWE {{!}}{{!}} ZUBEEN GARG {{!}}{{!}} BODO ROMANTIC SUPERHIT SONG | date=2 August 2021 |url=https://www.youtube.com/watch?v=TMUm7XBrgAg |language=en |access-date=2022-11-20}}</ref> |- |"ৰে'ল দাবাখেন" |<ref>{{Citation |title=RAIL DABAKHEN {{!}}{{!}} ZUBEEN GARG {{!}}{{!}} BODO {{!}}{{!}} JUPITORA - UDAY | date=2 August 2021 |url=https://www.youtube.com/watch?v=97WRYaao_1w |language=en |access-date=2022-11-20}}</ref> |- |"বাৰা খৗলৗ খৗলৗ " |<ref>{{Citation |title=BARA KHWLW KHWLW {{!}}{{!}} ZUBEEN GARG {{!}}{{!}} JG PRODUCTION | date=7 August 2021 |url=https://www.youtube.com/watch?v=U6DQdJRxwu0 |language=en |access-date=2022-11-20}}</ref> |- |"নৗং আং" |<ref>{{Citation |title=NONG AANG {{!}}{{!}} ZUBEEN GARG {{!}}{{!}} SIRI SIRI LASWI LASWI | date=7 August 2021 |url=https://www.youtube.com/watch?v=xaMNQwN7fiE |language=en |access-date=2022-11-20}}</ref> |- | rowspan="9" |২০০৭ ! rowspan="9" |''সৗনাথাই ৰূফাথাই'' |"জাহাৰু সৗৰনি সুৰমাই ৰিঝামাই" | | | rowspan="9" |একক |<ref>{{Citation|title=Jaharu Sorni Surmai Rijhamai|date=12 September 2007|url=https://open.spotify.com/track/4ZIglK0qHY2jLCjVB6oLSU|language=en|access-date=2021-09-07}}</ref> |- |"অ' সোনা নৗং আংনি জুলিয়া" | | |<ref>{{Citation|title=O Chana No Aani Julia|date=12 September 2007|url=https://open.spotify.com/track/23htSWRklzRJSChm1ac6OI|language=en|access-date=2021-09-07}}</ref> |- |"দিৱানা অঞ্জালি সানা" | | |<ref>{{Citation|title=Diwana Anjli Chana|date=12 September 2007|url=https://open.spotify.com/track/4M7dpDJr5pMZrfQKqX5bqM|language=en|access-date=2021-09-07}}</ref> |- |"আংনি মেথায়ু গাজনাইদানবালু" | | |<ref>{{Citation|title=Ani Maithayau Gajnainindanblau|date=12 September 2007|url=https://open.spotify.com/track/7sQSta4OE7tPeRwfYSN9Ty|language=en|access-date=2021-09-07}}</ref> |- |"সানা হাব্বাই প্ৰজে" | | |<ref>{{Citation|title=Chana Habbai Poroje|url=https://open.spotify.com/track/3Fu56xqmm6gVJ0Y9y51kjc|language=en|access-date=2021-09-07}}</ref> |- |"খাম জোথা গোম খানবাই" | | |<ref>{{Citation|title=Kham Jotha Gom Khanbai|date=12 September 2007|url=https://open.spotify.com/track/34RJFhD1feOzdUilJGRkWS|language=en|access-date=2021-09-07}}</ref> |- |"আয়ৗ মৗনমাৰবাই" | | |<ref>{{Citation|title=Aayo Monmaarbaai|date=12 September 2007|url=https://open.spotify.com/track/0VM9c9fYQZEoRnoKIek38D|language=en|access-date=2021-09-07}}</ref> |- |"মিনিনাই মেগনজৗৰা নৗংনি" | | |<ref>{{Citation|title=Mini Naai Megan Jora|date=12 September 2007|url=https://open.spotify.com/track/7IwEdmHOiuXuqDbM9VjCw2|language=en|access-date=2021-09-07}}</ref> |- |"সৗনাথাই ৰূফাথাই" | | |<ref>{{Citation|title=Chonathi Ruphathi|date=12 September 2007|url=https://open.spotify.com/track/6WFMuJe9xbDWNQgjv1WkQf|language=en|access-date=2021-09-07}}</ref> |- |২০১০ ! |"খালাও খাচাও" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | |একক | |- |২০১০ ! ''মিজিং'' |"বেসায়বাগৗবাৱনি" |প্ৰকাশ | |একক | |- |২০১৬ ! ''খৗইনা'' |"খৗইনা নৗং আংনি" | | |গীতাশ্ৰী ৰামচিয়াৰী | |} ==[[ককবৰক ভাষা|ককবৰক]] গীত== {{Div col|2}} * আনি ইমাংলে * কুৱাই খিলি নৗং চাতি ৰৗ * হামজাগমুং ন' কৗথাৰ হিনখে {{Div col end}} ==[[ৰাভা ভাষা|ৰাভা]] গীত== {{Div col|2}} * ফাৰ্চা নুকবা মুক জুমাং * চমে চমে * হাচঙাইঙি আমই আৱা * নাঙো যে আং নাছিবা * অ' তোপাক নাঙো নাছিবা আং {{Div col end}} ==পাতিৰাভা গীত== * ধূতি লেম লেম (এলবাম: চিকুন আপী), সহশিল্পী: সুবাসনা দত্ত * লিং লিং লাং লাং (এলবাম: চিকুন আপী) ==[[মিচিং ভাষা|মিচিং]] গীত== {{Div col|2}} * আচিন ছে'ম ময়াতবং ডাৰ্লিং ওয়া * আচিনাং অলা আদিক' নম * আচিনাং অলা নম ঙ * আদি বাৰগ'লা * আনা বাগ্ৰা দ' * ঐয়া ঐয়া ঐয়া ন' কাংকানা * দিঃতে ছিলুং আৰাদ' * নম ৰিকচু পংক'দে * মিতপান কুপে মেলাচিন {{Div col end}} ==[[কাৰ্বি]] গীত== {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" | বৰ্ষ ! এলবাম ! scope="col" | গীত ! scope="col" | সুৰকাৰ ! সংগীত ! গীতিকাৰ ! scope="col" | সহশিল্পী ! scope="col" | তথ্যসূত্ৰ |- | rowspan="5" | ১৯৯৭ ! rowspan="3" |''মনাই'' |"মনাই" |জুবিন গাৰ্গ | rowspan="5" |জুবিন গাৰ্গ | rowspan="2" |জয়সিং ৰংপি | rowspan="2" |একক | |- |"লি চেটং চোট পাচু" | | |- |"জয় জয় পেনলে" | | |পখিলা লেকথেপি | |- ! rowspan="2" |''কিমো'' |"পিচিং আচাৰনাম" |জয়ৰাম তিচো |লংচিং টেৰোন | rowspan="2" |একক | |- |"মনিত মনিত" | | | |} ==[[তিৱা]] গীত== {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" | বৰ্ষ ! চলচ্চিত্ৰ/এলবাম ! scope="col" | গীত ! scope="col" | সুৰকাৰ ! গীতিকাৰ ! scope="col" | সহশিল্পী ! scope="col" | তথ্যসূত্ৰ |- | rowspan="2" | ২০০১ ! rowspan="2" |''খুমজিল কুঁৱৰী'' | "খুমজিল কুঁৱৰী" (শীৰ্ষক গীত) | rowspan="2" | | rowspan="2" |দ্বিপেন মদাৰ পাতৰ | একক |<ref>{{Citation |title=KHUMJIL KHUWORI {{!}} খুমজীল খোৱৰি {{!}} VIDEO SONG {{!}} ZUBEEN GARG TIWA SONG {{!}} OLD COLLECTION |url=https://www.youtube.com/watch?v=KAekY2EiFjg |language=en |access-date=2023-01-03}}</ref> |- |"খুমজিল কুঁৱৰী (দ্বৈত)" | |<ref>{{Citation |title=KHUMJIL KHUWORI (DUET VERSION) {{!}} খুমজিল কুঁৱৰী {{!}} VIDEO SONG {{!}} OLD COLLECTION |url=https://www.youtube.com/watch?v=CR4wHacNah8 |language=en |access-date=2023-01-03}}</ref> |} ==[[টাই-আহোম ভাষা|টাই-আহোম]] গীত== * প' কাও চাওলুং (অসমীয়া মিশ্ৰিত), সহশিল্পী: জুতিমালা ==[[দেউৰী ভাষা|দেউৰী]] গীত== * ননা লাদুঁনুমদে * চা নিজিয় দিপুৰ মাই আঁ দামদি চান * শদিয়া ইবাচি (সহশিল্পী: মৌৰুচি বৰা) * আনা ন' লেৰুবা ছেৰেমনা * লুগুৰু কিংনা গাতিগিৰে লাচেমেম ==[[গাৰো ভাষা|গাৰো]] গীত== {{Div col|2}} * আমেৰিকা চি * চ্ৰিক চ্ৰিক {{Div col end}} ==গালো গীত== {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" | বৰ্ষ ! scope="col" | এলবাম ! scope="col" | গান ! scope="col" | সুৰকাৰ ! গীতিকাৰ ! scope="col" | সহশিল্পী ! scope="col" | তথ্যসূত্ৰ |- | ! scope="row" | |য়াৰ না মানা গামো‌ গদা |জুবিন গাৰ্গ | | একক |<ref>{{Citation |title=ZUBEEN GARG-ARUNACHALI SONG (GALO) | date=13 January 2017 |url=https://www.youtube.com/watch?v=oe4vuhOLBGc |language=en |access-date=2023-01-03}}</ref> |} ==আদি গীত== * কাপেনা আপিয়াং কৈ নগম কাৰ্বিদুন * তেনা প'ল' কাৰ্দিংকু ==নিচি গীত== * তুদি য়ামি ==[[তেলুগু]] গীত== {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" | বৰ্ষ ! scope="col" | ছবি ! scope="col" | গীত ! scope="col" | সুৰকাৰ ! scope="col" | গীতিকাৰ ! scope="col" | সহ-শিল্পী ! scope="col" | তথ্যসূত্ৰ |- |১৯৯৮ ! ''দিল ছে,প্ৰেমাটো'' |"পখি পখি বিদেখী" |[[এ আৰ ৰহমান]] | |একক | |- |২০০৪ ! ''ক্লাৱ মিক্স'' |"ছান্নাজাজি পাড়াকা" | | |স্মিতা | |- | ২০০৭ ! ''টাক্কাৰি'' | "য়েলে য়েলে" | rowspan="3" |ছক্ৰি(সুৰকাৰ) |কাণ্ডিকোণ্ডা | একক |<ref>{{Citation|title=Yele Yele (Full Song) - Takkari - Download or Listen Free - JioSaavn|date=11 April 2007|url=https://www.jiosaavn.com/song/yele-yele/NjAjBT9CXn0|language=en-US|access-date=2020-09-14|archivedate=2023-07-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230712103120/https://www.jiosaavn.com/song/yele-yele/NjAjBT9CXn0}}</ref> |- | ২০০৮ ! ''ভিক্টৰী'' | "অ' বেচেলোৰ" |চন্দ্ৰবোস | [[সুনিধি চৌহান]] | <ref>{{Citation|title=O Bachelor (Full Song) - Victory - Download or Listen Free - JioSaavn|date=13 May 2008|url=https://www.jiosaavn.com/song/o-bachelor/PAQkdkZUaFs|language=en-US|access-date=2020-09-14}}</ref> |- |২০০৯ ! ''মাছকা'' |"গুণ্ডে গোডাৰিলা" |কাণ্ডিকোণ্ডা |কৌশল্যা |<ref>{{Citation|title=Gunde Godarila (Full Song & Lyrics) - Maskaa - Download or Listen Free - JioSaavn|url=https://www.jiosaavn.com/song/gunde-godarila/PioccANgVWw|language=en-US|access-date=2020-09-14}}</ref> |} ==[[কন্নড়]] গীত== {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" | বৰ্ষ ! scope="col" | ছবি ! scope="col" | গীত ! scope="col" | সুৰকাৰ ! গীতিকাৰ ! scope="col" | সহ-শিল্পী(সকল) ! scope="col" | তথ্যসূত্ৰ |- | ২০০৭ ! scope="row" | ''হুডুগাটা'' | "অমোমে হিগো" | rowspan="2" |জেছি গিফ্ট |কৱিৰাজ | [[আলিছা চিনাই]] |<ref>{{Citation|title=Listen to Ommomme Heegu Song by Aisha Chennai on Gaana.com|url=https://gaana.com/song/ommomme-heegu-1|access-date=2020-09-14}}</ref> |- |২০০৯ ! scope="row" | ''পৰিচয়া'' |"হলিহাদু" |জয়ন্ত কৈকনী |এইচ্ছ. জি. চৈত্ৰ্য, জেছি গিফ্ট |<ref>{{Citation|title=Holihadu (Full Song) - Parichaya - Download or Listen Free - JioSaavn|date=9 May 2008|url=https://www.jiosaavn.com/song/holihadu/PwoSZAJncXQ|language=en-US|access-date=2020-09-14|archivedate=2023-07-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230712103532/https://www.jiosaavn.com/song/holihadu/PwoSZAJncXQ}}</ref> |- |২০২২ ! scope="row" | ''মহা ৰৌদ্ৰম'' |"আম্মা নিনে থানে" |আদিত্য আশিস সিং | | আদিত্য আশিস সিং |<ref>{{Citation|title=Amma Neene Thane - Maha Roudram Songs - Hungama|date=16 Feb 2022|url=https://www.hungama.com/amp/song/amma-neene-thane/82931337/|access-date=2022-03-19}}</ref> |} ==[[তামিল]] গীত== {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! বৰ্ষ ! scope="col" | চলচ্চিত্ৰ/এলবাম ! scope="col" | গীত ! scope="col" | সুৰকাৰ ! গীতিকাৰ ! scope="col" | সহশিল্পী ! scope="col" | তথ্যসূত্ৰ |- |১৯৯৮ ! ''উয়্যিৰে'' |"পখি পখি বিদেখী" |এ আৰ ৰহমান | |একক | |- | rowspan="2" |২০০৪ ! ''কালাক্কাল'' |"ইঞ্জিন ইদুপ্পাঝাগি" |ইলাইয়িৰাজা |ৱালি |স্মিতা | |- ! ''কুথু'' |"আসানা আসানা" |শ্ৰীকান্ত দেৱা |স্নেহন |[[মহালক্ষ্মী আয়াৰ]] |<ref>{{Citation |title=Assana Assana |date=2020-07-25 |url=https://open.spotify.com/track/7zMxZlsdnVy9UA6SQo0gHX |language=en |access-date=2022-10-01}}</ref> |- |২০০৭ ! scope="row" | ''উৰ্চাগাম'' | "কাংগাল এনকাংগালো" | ৰঞ্জিত বাৰোত |কাবিলাঁ |একক |<ref>{{Citation|title=Kangal Enkangalo (Full Song) - Zubeen Garg - Download or Listen Free - JioSaavn|date=31 May 2001|url=https://www.jiosaavn.com/song/kangal-enkangalo/JQE7VkRyeQE|language=en-US|access-date=2020-09-14}}</ref> |} ==[[মালয়ালম]] গীত== {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" | বৰ্ষ ! scope="col" | চলচ্চিত্ৰ ! scope="col" | গান ! scope="col" | সুৰকাৰ ! গীতিকাৰ ! scope="col" | সহশিল্পী ! scope="col" | তথ্যসূত্ৰ |- |১৯৯৮ ! ''উয়্যীৰে'' |"পখী পখী বিদেখী" |[[এ আৰ ৰহমান]] | |একক | |- |} ==[[ইংৰাজী]] গীত== {{Div col|2}} * এভ্ৰি মৰ্ণিং কামচ * টিয়াৰ্চ ইন হেভেন {{Div col end}} ==সুৰকাৰ হিচাপে== ===হিন্দী গীত=== {| class="wikitable plainrowheaders" style="width:100%" |- ! scope="col"| বৰ্ষ ! scope="col"| এলবাম ! scope="col"| গীত ! scope="col" | কণ্ঠশিল্পী ! scope="col"| তথ্যসূত্ৰ |- | rowspan="8" |১৯৯৫ ! rowspan="8" |''চান্দনী ৰাত'' |"চান্দনী ৰাত হ্যায় ছনম" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"আশা মেৰী আশা" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"মায়া কেইছি হ্যায় য়ে মায়া" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"আখিয়াঁ হ্যায় য়া কোই" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"কাম অন ছুইট গাৰ্ল" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"কেয়ছে কহু কবছে ম্যায়" |জুবিন গাৰ্গ, কবিতা কৃষ্ণমূৰ্তি | |- |"মেহবুবা ও মেহবুবা" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"অঞ্জনা ও নীলাঞ্জনা" |জুবিন গাৰ্গ, কবিতা কৃষ্ণমূৰ্তি | |- | rowspan="8" |১৯৯৮ ! rowspan="8" |''চন্দা'' |"চন্দা" |rowspan="2" |জুবিন গাৰ্গ, জংকী বৰঠাকুৰ | |- |"প্যাৰ ছে" | |- |"কল কো" |rowspan="6" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"জীৱন হ্যায়" | |- |"গীত গানে" | |- |"য়ে সচ হ্যায়" | |- |"জীনা" | |- |"দূৰ" | |- |১৯৯৮ ! ''য়ুহি কহি'' |"আই নিড ইয়ৰ লাভ টুডে" |জুবিন গাৰ্গ |<ref>{{Citation |title=Zubeen Garg, Jojo, Ajay Singha Miko - Yuhi Kabhi |url=https://www.discogs.com/release/15323196-Zubeen-Garg-Jojo-Ajay-Singha-Miko-Yuhi-Kabhi |language=en |access-date=2022-07-28}}</ref> |- | rowspan="3" |২০০০ ! rowspan="3" |''স্পৰ্শ'' |"ইচ দুনীয়া কী" |rowspan="3" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"নাম আপনা" | |- |"সুনো য়ে আছমান" | |- |২০০৭ ! ''ধন্যবাদ'' |"চেইন ঔৰ ছুকুন" |প্ৰশান্ত তামাং |<ref>{{Citation |title=Chain Aur Sukoon |date=2007-10-19 |url=https://open.spotify.com/track/1SPKRsC2vA88KkC5e5g1MZ |language=en |access-date=2023-02-18}}</ref><ref>{{Cite web |last=Karthik |title=Dhanyavad (Prashant Tamang) – Milliblog! |url=https://milliblog.com/2007/12/03/dhanyavad-prashant-tamang/ |access-date=2023-02-18 |language=en-US}}</ref> |- | rowspan="8" |২০১৩ ! rowspan="8" |''পাকীজা'' |"পাকীজা" | rowspan="8" |জুবিন গাৰ্গ | rowspan="8" | |- |"কাফুৰ" |- |"পিয়া ম'ৰে" |- |"আই কেন লিভ ফ'ৰ ইউ" |- |"চলতে চলো ৰে" |- |"ৰামা ৰামা" |- |"পিয়া" |- |"কেহকশা" |} ===অসমীয়া গীত=== {| class=wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" | বৰ্ষ ! এলবাম ! scope="col" | গীত ! scope="col" | কণ্ঠশিল্পী ! scope="col" | তথ্যসূত্ৰ |- | rowspan="9"|১৯৯২ ! rowspan="8" |''অনামিকা'' |"অনামিকা" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | |- |"পথে পথে" |[[কবিতা কৃষ্ণমূৰ্তি]] | |- |"হিয়া দোহে" | rowspan="3" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"প্ৰীতিৰ সুবাসে" | |- |"মনৰ নিজানত" | |- |"কিয় জানো আজি" |জুবিন গাৰ্গ, কবিতা কৃষ্ণমূৰ্তি | |- |"গানে কি আনে" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"শুনা শুনা" |জুবিন গাৰ্গ, কবিতা কৃষ্ণমূৰ্তি | |- ! ''সপোনৰ সুৰ'' |"নিবিড় জোনাকী ৰাতি" |জুবিন গাৰ্গ | |- | rowspan="4" |১৯৯৩ ! rowspan="2" |''ৰ'দালী'' |"জানানে আজিও তোমাক" |কবিতা কৃষ্ণমূৰ্তি | |- |"ৰূপহী বিজুলী" |কুমাৰ চানু | |- ! ''ঋতু'' |"দূৰনী দূৰনী" |rowspan="2" |জুবিন গাৰ্গ | |- ! ''জোনাকী মন'' |"দূৰ দূৰনীৰে" | |- |rowspan="8" |১৯৯৪ ! rowspan="8" |''মায়া'' |"মায়া মাথোঁ মায়া" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"নিৰিবিলি গোধূলি" |rowspan="2" |জুবিন গাৰ্গ, কবিতা কৃষ্ণমূৰ্তি | |- |"উজাগৰী বুকুতে" | |- |"দূৰে দূৰে" |rowspan="4" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"জোনাক গোলা" | |- |"উন্মনা" | |- |"জোনাকে কাণে কাণে" | |- |"ফুলেৰে সজালোঁ" |কবিতা কৃষ্ণমূৰ্তি | |- |rowspan="7" |১৯৯৫ ! rowspan="7" |''আশা'' |"আশা মোৰ আশা" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"তুমি যদি কোৱা" |জুবিন গাৰ্গ, সবিতা শৰ্মা | |- |"জ্বলিলা পুৰিয়া" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"মুৰ মন" |rowspan="2" |জুবিন গাৰ্গ, সবিতা শৰ্মা | |- |"আমি যেন" | |- |"অভিমনী মন" |rowspan="2" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"তুমি জানানে" | |- |rowspan="16" |১৯৯৬ ! rowspan="8" |''জুবিনৰ গান'' |"এতিয়া আছে মাথোঁ" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"উমি উমি" |জুবিন গাৰ্গ, [[মহালক্ষ্মী আয়াৰ]] | |- |"লাহে লাহে" |rowspan="4" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"এতিয়াও সাৰে আছোঁ" | |- |"আঁকিলোঁ ছবিখনি" | |- |"তুমি নিদিয়া" | |- |"উজাগৰি নিশাটি উতলা মন" |জুবিন গাৰ্গ, [[হেমা ছৰদেশাই]], মহালক্ষ্মী আয়াৰ | |- |"এন্ধাৰ হ'ব নোৱাৰোঁ" |জুবিন গাৰ্গ | |- ! rowspan="8" |''ৰং'' |"ৰং তুমি হোবানে" |জুবিন গাৰ্গ, মহালক্ষ্মী আয়াৰ | |- |"তুমি দূৰ অতীতৰ" |rowspan="4" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"এতিয়া কথাটো" | |- |"সেউজীয়া মন" | |- |"জোন বেলি" | |- |"আজি তুমি নহ'লে" |জুবিন গাৰ্গ, মহালক্ষ্মী আয়াৰ | |- |"বৰষা যেতিয়া নামে" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"মোৰো যে" |জুবিন গাৰ্গ | |- |rowspan="8" |১৯৯৭ ! rowspan="8" |''মুক্তি'' |"ফুল ফুলক" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"চকুৱে চকুৱে" |জুবিন গাৰ্গ, জংকী বৰঠাকুৰ | |- |"সোণেৰে সজোৱা" |rowspan="4" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"মেঘৰ বৰণ" | |- |"অবাক অবাক" | |- |"প্ৰতিটো প্ৰহৰ" | |- |"উজলাই ৰাখিছোঁ" |rowspan ="2" |জুবিন গাৰ্গ, জংকী বৰঠাকুৰ | |- |"মুক্তি" | |- |rowspan="12" |১৯৯৮ ! rowspan="4" |''স্নিগ্ধ জোনাক'' |"নাচাবা চকুলে" |জুবিন গাৰ্গ, [[পাপন]] | |- |"এই কিনো হৈ যায়" |rowspan="2" |উদিত নাৰায়ণ | |- |"কলেজীয়া" | |- |"ফাগুন আহিলে" |[[মহালক্ষ্মী আয়াৰ]] | |- ! rowspan="8" |''শব্দ'' |"কঁকাল খামুচিয়া" |rowspan="2" |জুবিন গাৰ্গ, মহালক্ষ্মী আয়াৰ | |- |"এতিয়া জোনাকে" | |- |"কোনোবা ৰিঙিয়াই" |rowspan="6" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"নকবা নকবা" | |- |"মন হেৰুৱা" | |- |"জগত পোহৰ কৰি" | |- |"ৰৈ ৰৈ বিনালে" | |- |"শব্দ" | |- |rowspan="9" |১৯৯৯ ! rowspan="8" |''মেঘৰ বৰণ'' |"যদিহে জোন তৰা" |জুবিন গাৰ্গ, মহালক্ষ্মী আয়াৰ | |- |"তুমি চোৱা যেতিয়া" |rowspan="3" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"জ্বলি উঠা" | |- |"জ্বলোৱা হিয়া মোৰ" | |- |"পাহাৰী গাভৰু" |উদিত নাৰায়ণ | |- |"আগলি কলাপাত" |মহালক্ষ্মী আয়াৰ | |- |"পূৰ্ণিমা জোন তুমি" |জুবিন গাৰ্গ, উদিত নাৰায়ণ, মহালক্ষ্মী আয়াৰ, সাগৰিকা | |- |"বুকুৰে ভিতৰত" |উদিত নাৰায়ণ | |- ! ''সোণাৰু '৯৯'' |"জোনমা মোৰ মৰমী" |জুবিন গাৰ্গ, শান্তা উজিৰ | |- |rowspan="8" |২০০০ ! rowspan="8" |''পাখি'' |"পাখি পাখি" |rowspan="6" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"আহে বা নাহে" | |- |"তুমি দিনৰ" | |- |"পাখি মেলি দিয়ে" | |- |"চকু মেলা" | |- |"আঙুলি কাটিলোঁ" | |- |"দুগালতে যেন" |জুবিন গাৰ্গ, প্ৰণিতা | |- |"শিকোলি" |জুবিন গাৰ্গ, মন্দাকিনী | |- |rowspan="8" |২০০১ ! rowspan="8" |''পাঞ্চই'' |"বৰষুণত কথা" |rowspan="2" |দিগন্ত ভাৰতী |- |"সোণ ৰ'দৰ আঁহে আঁহে" | |- |"সঁচা মৰমে" |দিগন্ত ভাৰতী, বৰ্ণালী দাস | |- |"ফাগুনৰ পচোৱা" |rowspan="5" |বৰ্ণালী দাস | |- |"ফুল ফুলা বতৰতে" | |- |"দুখৰ বাঁহী" | |- |"সেমেকা এই" | |- |"বতাহত শুনিলোঁ" | |- |rowspan="8" |২০০২ ! rowspan="8" |''শিশু'' |"ভবা কথা" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"মুগ্ধ হিয়া মোৰ" |জুবিন গাৰ্গ আৰু জংকী বৰঠাকুৰ | |- |"কাৰ পৰশ" |rowspan="3" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"নিদিয়া নিদিয়া" | |- |"দিয়া ঘূৰাই দিয়া" | |- |"আউশিৰ জোন মোৰ" |জংকী বৰঠাকুৰ | |- |"শান্তি দিয়া" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"কাঁহী বাটি" |জুবিন গাৰ্গ, চুজেন ডি মেলো | |- |২০০৩ ! ''চিনাকি মন'' |"ভাল পাও নে" |rowspan="11" |জুবিন গাৰ্গ |- |rowspan="10" |২০০৪ ! ''লাজুকী মন'' |"ধিনিকী ধিন দাও" |- ! rowspan="9" |''যন্ত্ৰ'' |"মাইনা মাইনা" |- |"যন্ত্ৰ" |- |"এই মায়াৰ ধৰাত" |- |"নেজানো মন ডোলে" |- |"অলপ শান্তি দিয়া" |- |"আই লাভ ইউ" |- |"তোমাৰ মিঠা এই চাৱনী" |- |"মাজুলীৰ এজনী" |- |"অ মোৰ আপোনাৰ দেশ" |- |rowspan="16" |২০০৬ ! rowspan="8" |''বৰষুণ'' |"কৰ এজাক" |[[অনিন্দিতা পাল]] |- |"দিয়া মোক দিয়া" |জুবিন গাৰ্গ, অনিন্দিতা পাল |- |"টোপাল টোপাল" |rowspan="10" |জুবিন গাৰ্গ |- |"অ মোৰ ৰণৰ তেজিঘোঁৰা" |- |"এপাহি বুকুতে" |- |"আনে যোৱা বাটে" |- |"আজি পুণ্য" |- |"বেলি পৰোঁ পৰোঁ হ'ল" |- ! rowspan="8" |''মুখা'' |"মুখা" |- |"মিঠা প্ৰেম" |- |"পামনে মই ঘূৰাই" |- |"নিয়ৰৰে ফুল" |- |"দুচকুৰে নীলাৰে" |জুবিন গাৰ্গ, অৰুনিমা ভট্টাচাৰ্য |- |"নিয়ৰে" |rowspan="3" |জুবিন গাৰ্গ |- |"বুকুতে বুকুখন" |- |"বেবী বুলি লাহেকৈ" |} ==সংগীত পৰিচালক হিচাপে== {| class="wikitable plainrowheaders" |- ! scope="col" | বৰ্ষ ! এলবাম/চলচ্চিত্ৰ ! scope="col" | গীত ! scope="col" | কণ্ঠশিল্পী ! scope="col" | তথ্যসূত্ৰ |- | rowspan="14" |২০০০ ! rowspan="8" |''[[তুমি মোৰ মাথোঁ মোৰ]]'' | পোহৰৰে চাকি |জুবিন গাৰ্গ, লুনা সোণোৱাল | |- |এতিয়া হিয়া মোৰ |জুবিন গাৰ্গ | |- |কিযে পালোঁ |জুবিন গাৰ্গ | |- |কোনো ৰিঙিয়ায় |জুবিন গাৰ্গ | |- |চকু মেলি চাওঁতে |জুবিন গাৰ্গ | |- |মায়াবী এই ৰাতি |জুবিন গাৰ্গ | |- |গুণ্ গুণ্ |জুবিন গাৰ্গ | |- |ৰ'দ আজি কেনি পাওঁ |জুবিন গাৰ্গ | |- ! rowspan="6" |''[[হিয়া দিয়া নিয়া]]'' |নহ'লে পৰিচয় |জুবিন গাৰ্গ | |- |বুকু ভৰা |মালবিকা বৰা | |- |মলয়াৰ দুপাখিত |[[জুবিন গাৰ্গ]], [[তৰালী শৰ্মা]] | |- |কথাটো বুজিলোঁ |জুবিন গাৰ্গ, তৰালী শৰ্মা | |- |মিছাতে মিছাতে |[[জুবিন গাৰ্গ]], দিগন্ত কলিতা, [[হিৰণ্য ডেকা]], [[চেতনা দাস]] | |- |মিঠা মিঠা |জুবিন গাৰ্গ, দেৱজিৎ চৌধুৰী, শান্তা উজীৰ | |- |rowspan="6" |২০০০ ! rowspan="5" |''মৰমে মৰম জানে'' |মৰমে মৰম জানে (শীৰ্ষক গীত) |[[অভিজিৎ ভট্টাচাৰ্য]], অনুৰাধা পৌড়ৱাল | |- |কলেজ ক্লাছ হ'লে |জোজো, মিতালী চৌধুৰী | |- |মা কালি চোৱা চকু মেলি |শান্তা উজীৰ | |- |তামোল |জুবিন গাৰ্গ, মিলি | |- |কৰ্ম আমাৰ ধৰ্ম |বিনোদ ৰাঠোড়, মিতালী চৌধুৰী |- ! ''[[দাগ (চলচ্চিত্ৰ)|দাগ]]'' |সকলো গান |জুবিন গাৰ্গ, দিগন্ত ভাৰতী, শাস্বতী ফুকন, মহালক্ষ্মী আয়াৰ | |- |rowspan="10" |২০০১ ! rowspan="3" |''শেষ উপহাৰ'' |পৰিচয় বিহীন |জিণ্টি দাস | |- |আমাৰ দুচকুতে |জুবিন গাৰ্গ | |- |পাহাৰে সীমনা |সংগীতা হাজৰিকা | |- ! ''অন্য এক যাত্ৰা'' |দুখৰ সাগৰ |জুবিন গাৰ্গ | |- ! rowspan="6" |''[[নায়ক (চলচ্চিত্ৰ)|নায়ক]]'' |মনতে নো আজি |জুবিন গাৰ্গ, অৰ্ণৱ | |- |লাহে লাহে বাঢ়িছে |জুবিন গাৰ্গ, শাস্বতী ফুকন | |- |কিনো সুৰীয়া |জুবিন গাৰ্গ, পামেলা | |- |মন গহনত |জুবিন গাৰ্গ, ছান, পামেলা জৈন, সাগৰিকা | |- |নায়ক হ'ব |জুবিন গাৰ্গ | |- |মতলীয়া বতাহে |[[জুবিন গাৰ্গ]], [[মহালক্ষ্মী আয়াৰ]] | |- |rowspan ="8" |২০০২ ! rowspan="8" |''[[প্ৰেম আৰু প্ৰেম]]'' |"চকুৱে চকুৱে" |জুবিন গাৰ্গ, ববিতা শৰ্মা | |- |"মুকুতা মুকুতা" |শ্ৰুতজয় দাস, নিৰ্মালি দাস | |- |"প্ৰেম আৰু প্ৰেম" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"বিয়পি বিয়পি" |জুবিন গাৰ্গ, বৃষ্টি | |- |"মমৰ শিখাটি" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"মুকলি মন" |জুবিন গাৰ্গ আৰু chorus | |- |"বৰ মজা নহয়" |জুবিন গাৰ্গ, কাশ্মীৰী শইকীয়া বৰুৱা | |- |"মৰম এধানি মৰম" |জুবিন গাৰ্গ, অনিন্দিতা পাল | |- |rowspan ="6" |২০০২ ! rowspan="6" |''[[কন্যাদান (চলচ্চিত্ৰ)|কন্যাদান]]'' |"ঊল গুঠিব জানানে" |জুবিন গাৰ্গ, মহালক্ষ্মী আয়াৰ, শাশ্বতী ফুকন | |- |"বান্ধৈ ঐ" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"চোৱা চোৱা" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"সোণ ৰূপেৰেও" |[[জুবিন গাৰ্গ]], [[মানস ৰবীন]], জংকী বৰঠাকুৰ | |- |"লহিয়ালে ৰঙা বেলি" |জুবিন গাৰ্গ, শাস্বতী ফুকন | |- |"নীলা নীলা" |[[জুবিন গাৰ্গ]], [[কল্পনা পাটোৱাৰী]] | |- |rowspan ="7" |২০০২ ! rowspan = "7" |''জোনাকী মন'' |"অচিনা দেশত" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"বগে ধকে ধকি" |জুবিন গাৰ্গ, শাশ্বতী ফুকন | |- |"তুমি সুৰীয়া" |জুবিন গাৰ্গ, কাশ্মীৰী শইকীয়া বৰুৱা | |- |"ফুলে ফুলে" |জুবিন গাৰ্গ, অৰ্ণৱ, পামেলা জৈন, [[শান]], সাগৰিকা | |- |"তুমি জানানে" |পামেলা জৈন আৰু chorus | |- |"জোনাকে জোনাকে" |পামেলা জৈন আৰু chorus | |- |"আঙুল বুলালে" |জুবিন গাৰ্গ, ববিতা শৰ্মা | |- |rowspan="7" |২০০২ ! rowspan="7" |''[[জীৱন নদীৰ দুটি পাৰ]]'' |"এই ঘৰ আমাৰ" |জুবিন গাৰ্গ, জংকী, প্ৰেম, অৰ্ণৱ | |- |"কঁকাল খামুচিয়া" |জুবিন গাৰ্গ, মহালক্ষ্মী আয়াৰ | |- |"প্ৰীতিৰে জুৰি" |জুবিন গাৰ্গ, ৰূপাংকিতা পাপৰি | |- |"জীৱন নদীৰ দুটি পাৰ" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"বিবাভৰীয়া আমাৰে" |জুবিন গাৰ্গ, কাশ্মীৰী শইকীয়া | |- |"উমি উমি" |জুবিন গাৰ্গ, মহালক্ষ্মী আয়াৰ | |- |"কিয়নো জ্বলি" |জুবিন গাৰ্গ | |- |rowspan ="8" |২০০৩ ! rowspan = "8" |''অগ্নিশিখা'' |"মহাদেৱ কেনি গ'ল" |জুবিন গাৰ্গ, মানস ৰবীন, মৌচুমী চহৰীয়া, দীপক | |- |"এছাটি প্ৰণয়ৰ" |জুবিন গাৰ্গ, মিতালী চৌধুৰী | |- |"জীৱনে প্ৰতি পলে" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"তুমি সোণ আমাৰে" |জুবিন গাৰ্গ, মৌচুমী চহৰীয়া | |- |"কাৰোবাৰ চকুৱে" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"তুমি সোণ আমাৰে" (Sad Version) |উৎপল শৰ্মা | |- |"জীৱনে প্ৰতি খোজে" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"ওম প্ৰজাপতয়ে" |জুবিন গাৰ্গ | |- |rowspan ="7" |২০০৩ ! rowspan ="7" |''প্ৰিয়া মিলন'' |"ভালপাওঁ বুলি" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"সপোনৰ মৰমী" |rowspan="2" |জুবিন গাৰ্গ, শাশ্বতী ফুকন | |- |"মৰাই চৰাই" | |- |"কাম কাম" |জুবিন গাৰ্গ, নিৱেদিতা | |- |"ফুলে ফুলে কতো ৰং" |জুবিন গাৰ্গ, শাশ্বতী ফুকন | |- |"নাই একো নাই" |জুবিন গাৰ্গ, নিৰ্মালি দাস | |- |"মনৰে প্ৰিয়া মোৰ" |জুবিন গাৰ্গ | |- |rowspan ="8" |২০০৩ ! rowspan ="8" |''[[বিধাতা (চলচ্চিত্ৰ)|বিধাতা]]'' |"ধুনীয়া ধুনীয়া" |জুবিন গাৰ্গ, পৰিণীতা বৰঠাকুৰ, সৌৰিন, শাশ্বতী ফুকন | |- |"আঁতৰি আঁতৰি" |জুবিন গাৰ্গ, শাশ্বতী ফুকন | |- |"টেটেৰা টেটেৰা" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"আলফুলে সাঁবটি" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"বিধাতা" (Theme Song) |জুবিন গাৰ্গ | |- |"যা যা আঁতৰি যা" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"হৰিবোল" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"শ্যামকানু" |শাশ্বতী ফুকন | |- |rowspan ="8" |২০০৩ ! rowspan ="8" |''জুমন সুমন'' |"সপোনে দিঠকে" |জুবিন গাৰ্গ, শাশ্বতী ফুকন | |- |"তুমি জানানে" |জুবিন গাৰ্গ, ভিটালী দাস | |- |"কাৱালি" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"নাচ নাচনে" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"হাঁহি হাঁহি" |জুবিন গাৰ্গ, কল্লোল | |- |"মৰিয়ে যা" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"হালধি মাহেৰে" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"ক'লা ক'লা" |জুবিন গাৰ্গ | |- |rowspan ="6"|২০০৪ ! rowspan ="6"|''[[বাৰুদ (চলচ্চিত্ৰ)|বাৰুদ]]'' |"দেশখন" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"সমাজকে" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"দেখোঁ যে স্বপ্ন" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"মনৰে" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"পূজা আহা" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"ঘমকে পৰা" |পদ্মিনী কোহলাপুৰী | |- |rowspan ="5"|২০০৪ ! rowspan ="5"|''ৰং'' |"এঠেঙীয়া বগলী" |জুবিন গাৰ্গ, সুবাসনা দত্ত | |- |"ছাঁয়াৰ দৰে" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"ৰং তুমি" |জুবিন গাৰ্গ, মহালক্ষ্মী আয়াৰ | |- |"ঘৰ আমাৰ" |শাশ্বতী ফুকন, মহালক্ষ্মী আয়াৰ, পদ্মিনী কোহলাপুৰী | |- |"মৰুভূ তুমি" |জুবিন গাৰ্গ, শাশ্বতী ফুকন | |- |rowspan ="2"|২০০৪ ! rowspan ="2"|''[[দীনবন্ধু (চলচ্চিত্ৰ)|দীনবন্ধু]]'' |"ক'ৰ এজাক" |অনিন্দিতা পাল | |- |"দিয়া মোক দিয়া" |জুবিন গাৰ্গ, অনিন্দিতা পাল | |- |rowspan ="4"|২০০৬ ! rowspan ="4"|''[[অধিনায়ক (চলচ্চিত্ৰ)|অধিনায়ক]]'' |"আজি এনে ঘটনা হ'ল" |জুবিন গাৰ্গ, মানস ৰবীন | |- |"অচিনাকি দুটি" |জুবিন গাৰ্গ, নৱনীতা বৰা | |- |"সপোনৰ পাহে পাহে" |জুবিন গাৰ্গ, অনিন্দিতা পাল | |- |"পছোৱা বলিছে" |জুবিন গাৰ্গ, ভিটালী দাস | |- |rowspan="4" |২০০৮ ! rowspan="4" |[[মন যায়]] |"মন যায়" |rowspan="3" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"ধীৰে ধীৰে হেৰাই যায়" | |- |"অনুৰাগ এতিয়া" | |- |"হাঁহি হাঁহি" |দিগন্ত ভাৰতী | |- | rowspan="12" |২০১৯ ! rowspan="5" |''[[ৰত্নাকৰ (চলচ্চিত্ৰ)|ৰত্নাকৰ]]'' | | | |- | | | |- | | | |- | | | |- | | | |- ! rowspan="6" |''[[কাঞ্চনজংঘা]]'' | | | |- | | | |- | | | |- | | | |- | | | |- | | | |- ! ''প্ৰতিঘাত'' | | | |- | rowspan="5" |২০২২ ! rowspan="5" |''ডক্টৰ বেজবৰুৱা ২'' |"জিলিকা জিলিকি" |জুবিন গাৰ্গ, Synicha | |- |"কি নাম দি মাতিম" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"ফুল ফুল" |জুবিন গাৰ্গ, জুবলী | |- |"মইনা কোন বিধাতাই" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"শীৰ্ষ সংগীত" |জুবিন গাৰ্গ | |- | rowspan="5" |২০২৩ ! ''যুদ্ধ'' |"এই মায়াৱী ৰাতি" |জুবিন গাৰ্গ, Synicah | |- ! rowspan="4" |''ৰাঘৱ'' |"মা" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"চাৰি চকা" |জুবিন গাৰ্গ | |- |"চিলমিল টোপনিতে" |জুবিন গাৰ্গ, মহালক্ষ্মী আয়াৰ | |- |"চাৰি চকা" (ফিল্ম ভাৰ্চন) |জুবিন গাৰ্গ, প্ৰবীণ বৰা |- |rowspan="6" |২০২৪ ! rowspan="6" |''চিকাৰ'' |"একাদশী ৰাতিয়ে" |জুবিন গাৰ্গ, আচুৰ্য বৰপাত্ৰ | |- |"সাতৰংগী" |জুবিন গাৰ্গ, পৰীস্মিতা ফুকন | |- |"কিয় বুকুতে" | | |- |"লণ্ডন ড্ৰিমচ" |আপাচি ইণ্ডিয়ান, ঊষা উত্থুপ | |- |"একাদশী ৰাতিয়ে" (ৰিমিক্স) |জুবিন গাৰ্গ, আচুৰ্য বৰপাত্ৰ | |- |"চিকাৰ" |জুবিন গাৰ্গ, গীতাঞ্জলি দাস | |- |rowspan="9" |২০২৫ ! rowspan="4" |''[[ভাইমন দা (চলচ্চিত্ৰ)|ভাইমন দা]]'' |"এৰা এৰি" |জুবিন গাৰ্গ, মহালক্ষ্মী আয়াৰ | |- |"এৰা এৰি" (Acoustic) |জুবিন গাৰ্গ, অমৃতপ্ৰভা মহন্ত | |- |"বিয়েৰ ব্ৰেণ্ডি হুইস্কি" |প্ৰবীণ বৰা | |- |"হিয়া দিয়া নিয়া" (BGM) | |- ! rowspan="3" |''যুদ্ধ: দ্য ৱাৰিয়ৰ অব লাইফ'' |"এছাঁটি সপোনে" |জুবিন গাৰ্গ, মেঘনা বৰপূজাৰী | |- |"মিচিকিয়া দুচকুৱে" |জুবিন গাৰ্গ, সংগীতা হাজৰিকা | |- |"নীলিময় নীলা হয়" |জুবিন গাৰ্গ, Synciah | |- ! ''হোমৱাৰ্ক'' |"যন্ত্ৰ" |জুবিন গাৰ্গ | |- ! ''[[ৰৈ ৰৈ বিনালে (চলচ্চিত্ৰ)|ৰৈ ৰৈ বিনালে]]'' |"ৰৈ ৰৈ বিনালে" |[[জুবিন গাৰ্গ]] | |} == গীতিকাৰ হিচাপে == {| class="wikitable plainrowheaders" |- |- style="background:#b0c4de; text-align:center; " ! style="width:33px; " | বৰ্ষ ! এলবাম ! গীতসমূহ |- style="background:#b0c4de; text-align:center; " |- |rowspan="3" | ১৯৯২ |rowspan="3" | ''অনামিকা'' | "অনামিকা" |- | "হিয়া দোহে" |- | "মনৰ নিজানত" |- |rowspan="2" | ১৯৯৪ |rowspan="2" | ''মায়া'' | "মায়া" |- | "দূৰে দূৰে" |- |rowspan="3" | ১৯৯৫ |rowspan="3" | ''আশা'' | "আশা" |- | "জলিলা পুৰীয়া" |- | "অভিমানী মন" |- |rowspan="3" | ১৯৯৬ |rowspan="3" | ''জুবিনৰ গান'' | "এতিয়া আছে মাথোঁ" |- | "উমি উমি" |- | "তুমি নিদিয়া" |- | ১৯৯৬ | ''ৰং'' | সকলো গান |- | ১৯৯৭ | ''মুক্তি'' | সকলো গান |- |rowspan="5" | ১৯৯৮ |rowspan="2" | ''স্নিগ্ধ জোনাক'' | "নাচাবা চকুলে" |- | "ফাগুন আহিলে বৈ" |- | ''শব্দ'' | |- | ''পানচই'' | |- | ''মেঘৰ বৰণ'' | সকলো গান |- |rowspan="5" | ১৯৯৯ | ''মেঘ'' | |- | ''ভোৰ দুপৰীয়া'' | |- | ''ৰাংঢালী'' | |- | ''পাখি'' | সকলো গান |- | ''সপোন'' | "সময় যেন" |- | ২০০০ | ''স্পৰ্শ'' | |- |rowspan="2" | ২০০১ | ''মেৰে লিয়ে'' | |- | ''নূপুৰ'' | |- |rowspan="3" | ২০০২ | ''শিশু'' | |- | ''বান্ধৈ'' | |- | ''সন্ধ্যা – অম্বিকাগিৰী ৰায় চৌধুৰীলৈ উৎসৰ্গিত'' | "নিটোল নিশা" |- | ২০০৩ | ''চিনাকি মন'' | |- |rowspan="2" | ২০০৪ | ''যন্ত্ৰ'' | সকলো গান |- | ''তোমাৰ আকাশ'' | |- | ২০০৫ | ''বৰষুণ'' | |- |rowspan="2" | ২০০৬ |rowspan="2" | ''মুখা'' | "মুখা মুখা" |- | "চুইট লাভ" |- | ২০০৭ | ''তুমি'' | |- |rowspan="2" | ২০০৮ | ''জোনাকী মন'' | "বগাকৈ বগলী" |- | ''ৰুমাল'' | সকলো গান |- | ২০১১ | ''বাঁহী'' | |- |rowspan="3" | ২০১২ | ''ৰুনজুন'' | |- | ''সোণালী মন'' | |- | ''ৰক'' | |- | ২০১৩ | ''পাকীজা'' | সকলো গান |- | ২০১৪ | ''পথ'' | |- | ২০১৭ | ''তুমি আহিবানে'' | |- | ২০১৯ | ''মা'' | |- | ২০২০ | ''চিলা'' | |} ==গীটাৰিষ্ট হিচাপে== বেছিভাগ এলবামতে বহু সংগীতজ্ঞৰ নামৰ ক্ৰেডিট দিয়া হোৱা নাছিল যদিও নিৰ্বাচিত কেইটামান গীতত গীটাৰ বজোৱাৰ বৈশিষ্ট্য আছিল, যিটো তেওঁৰ ক্ৰেডিট নাছিল। তলত দিয়াবোৰ দিয়া হৈছিল: {| class="wikitable plainrowheaders" |- |- style="background:#b0c4de; text-align:center;" ! style="width:33px;" |বৰ্ষ ! এলবাম ! গীত ! কণ্ঠশিল্পী |- style="background:#b0c4de; text-align:center;" |- |১৯৯৭ |''দুনিয়া'' |"দুনিয়া" (শীৰ্ষগীত) |ৰাগেশ্বৰী |- |২০০১ |''অনলি ইউ'' |"তুম হো মেৰে" |শিখা |- |} ==বাহ্যিক সংযোগ== * [https://fb.com/ZUBEENsOFFICIAL ফেচবুকত জুবিন গাৰ্গ] ==আৰু চাওক== * [[জুবিন গাৰ্গ]] * [[হাচটেগ জাষ্টিচ ফ'ৰ জুবিন গাৰ্গ]] ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:জুবিন গাৰ্গ]] [[শ্ৰেণী:গীত]] [[শ্ৰেণী:অসমীয়া গীত]] tksx2dy91urz3ikhhhrvn8srhvnxq59 0 126419 606150 546015 2026-05-13T14:17:43Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 606150 wikitext text/x-wiki {{Infobox scientist | name = ৱিলিয়া হাৰ্ভি | image = William Harvey 2.jpg | caption = ১৬২৭ চনমানত সম্ভৱ ডেনিয়েল মিটেন্‌ছে অঁকা ছবি | birth_date = ১ এপ্ৰিল ১৫৭৮ | birth_place = ফক্‌ষ্টেন, কেণ্ট, ইংলেণ্ড | death_date = {{death date and age|df=y|1657|6|3|1578|4|1}} | death_place = ৰহেম্পটন, [[লণ্ডন]], ইংলেণ্ড | nationality = | field = [[চিকিৎসা বিজ্ঞান]]<br />[[শৰীৰস্থান]] | work_institutions = | education = গন্‌ভিল এণ্ড কিজ কলেজ, কেমব্ৰিজ<br />পাডুআ বিশ্ববিদ্যালয় (M.D., 1602) | doctoral_advisor = [[Hieronymus Fabricius]] | doctoral_students = | known_for = ''Exercitatio Anatomica de Motu Cordis et Sanguinis in Animalibus'', ১৬২৮ (১৯২৮ চনত ''Anatomical Account of the Circulation of the Heart and Blood'' নামেৰে অনূদিত) | prizes = | signature = William Harvey signature.svg | spouse = এলিজাবেথ ব্ৰাউন }} '''ৱিলিয়াম হাৰ্ভি''' (William Harvey, ১ এপ্ৰিল ১৫৭৮ – ৩ জুন ১৬৫৭)<ref name="ODNB">{{cite ODNB |id=12531 |title=William Harvey |first=Roger |last=French |author-link=Roger Kenneth French |url=http://www.oxforddnb.com/view/article/12531 |access-date=1 January 2014|freearticle=yes}}</ref> এজন ইংৰাজ চিকিৎসক আছিল যি [[শৰীৰস্থান]] আৰু [[শৰীৰতত্ব]]লৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ বৰঙনি আগবঢ়াইছিল।<ref name="Schuster 1996">{{cite book |author-last=Schuster |author-first=John A. |year=1996 |orig-date=1990 |editor1-last=Cantor |editor1-first=Geoffrey |editor2-last=Olby |editor2-first=Robert |editor3-last=Christie |editor3-first=John |editor4-last=Hodge |editor4-first=Jonathon |title=Companion to the History of Modern Science |chapter=Scientific Revolution |chapter-url=https://books.google.com/books?id=6GIPEAAAQBAJ&pg=PA217 |location=[[Abingdon, Oxfordshire]] |publisher=[[Routledge]] |pages=217–242 |isbn=978-0-415-14578-7}}</ref> তেৱেঁই প্ৰথমজন চিকিৎসক যিজনে হৃদপিণ্ডৰদ্বাৰা তেজ মগজু আৰু শৰীৰৰ আন অংশলৈ পাম্প কৰাৰ নিৰ্দিষ্ট প্ৰক্ৰিয়াৰ লগতে পাল্‌ম'নেৰী (pulmonary) আৰু ছিষ্টেমিক (systemic) সঞ্চালন সম্পূৰ্ণৰূপে আৰু সবিস্তাৰে বৰ্ণনা কৰিছিল (যদিও ৰিঅল্ডো কলম্বো, মাইকেল চাৰ্ভেটাছ, আৰু জেক ডুবইৰ দৰে পূৰ্বৰ লেখকে তেওঁৰ কিছুমান তত্ত্বৰ পূৰ্বাভাস দিছিল)।<ref>{{cite web|url=http://www.cryptojews.com/Amatus%20Lusitanus.htm|title=There's a reasonable basis to assume that it was Dr. Amatus who first discovered the "Blood circulation" phenomena|access-date=8 December 2012|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20130403121512/http://www.cryptojews.com/Amatus%20Lusitanus.htm|archive-date=3 April 2013|archivedate=3 April 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130403121512/http://www.cryptojews.com/Amatus%20Lusitanus.htm|deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite web | url=https://www.questia.com/read/9426369/aubrey-s-brief-lives | title=Malter Warner | work=Aubrey's Brief Lives | publisher=Michigan U. Press | year=1962 | access-date=1 December 2012 | author=Wilson and Aubrey | pages=315}}</ref> ==ব্যক্তিগত জীৱন আৰু শিক্ষা== তেওঁৰ পিতৃ থমাছ হাৰ্ভি ফক্‌ষ্ট'নৰ এগৰাকী জুৰাট (বিচাৰকজাতীয় পদ) আছিল আৰু ১৬০০ চনত মেয়ৰ হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। থমাছ হাৰ্ভি আৰু পত্নী হাল্কেৰ সাতজন পুত্ৰ আৰু দুগৰাকী কন্যাকে ধৰি মুঠ নটা সন্তানৰ ভিতৰত ৱিলিয়াম হাৰ্ভি আটাইতকৈ ডাঙৰ আছিল। ৱিলিয়াম হাৰ্ভিয়ে ফক্‌ষ্ট'নতে প্ৰাৰম্ভিক শিক্ষা গ্ৰহণ কৰিছিল,আৰু তাৰ পিছত দ্য কিংছ স্কুল (কেণ্টাৰবেৰী), গ'নভিল এণ্ড কিজ কলেজ, কেম্ব্ৰিজত অধ্যয়ন কৰিছিল। তেওঁ ১৫৯৩ চনত মেট্ৰিকুলেচন আৰু ১৫৯৭ চনত কলাৰ স্নাতক উত্তীৰ্ণ হয়।<ref>{{acad|id=HRVY593W|name=Harvie, William}}</ref> তেওঁ ১৫৯৯ চনত ইটালীৰ পাডুৱা বিশ্ববিদ্যালয়ত প্ৰৱেশ কৰে আৰু ১৬০২ চনৰ ২৫ এপ্ৰিলত ২৪ বছৰ বয়সত চিকিৎসা বিজ্ঞানৰ ডক্টৰ অৱ মেডিচিন (M.D.) ডিগ্ৰী লাভ কৰে। তেওঁ এলিজাবেথ ব্ৰাউনক বিয়া কৰাইছিল যি এগৰাকী চিকিৎসকৰ কন্যা আছিল। তেওঁলোকৰ কোনো সন্তান নাছিল।<ref>{{Cite web |title=William Harvey {{!}} Biography, Education, Experiments, Discoveries, & Facts {{!}} Britannica |url=https://www.britannica.com/biography/William-Harvey |access-date=2024-08-30 |website=www.britannica.com |language=en}}</ref> ==কৰ্মজীৱন== ===ৰয়েল কলেজ অৱ ফিজিচিয়ান্‌ছ=== লণ্ডনলৈ ঘূৰি আহি তেওঁ ৰয়েল কলেজ অৱ ফিজিচিয়ান্‌ছৰ (Royal College of Physicians) ফেল' নিৰ্বাচিত হয়।{{sfn|Power|1897|p=31}} পিছলৈ ছেইণ্ট বাৰ্থ'ল'মিউৰ হস্পিতালত (St Bartholomew's Hospital) চিকিৎসক হিচাপে নিযুক্ত হয়।{{sfn|Power|1897|pp=35–36}} ===লুমলিয়ান বক্তা=== ১৬১৫ চনৰ ৪ আগষ্টত তেওঁক লুমলিয়ান বক্তা (Lumleian lecturer) পদত নিযুক্তি দিয়া হয়<ref>{{cite journal |title=De Motu Cordis: the Lumleian Lecture of 1616: an imagined playlet concerning the discovery of the circulation of the blood by William Harvey. |journal=Journal of the Royal Society of Medicine |volume=100 |issue=4 |pages=199–204 |pmid=17404345 |pmc=1847732 |year=2007 |last1=Silverman |first1=M. E. |doi=10.1177/014107680710011419 }}</ref>, যাৰ উদ্দেশ্য আছিল সমগ্ৰ ইংলেণ্ডত শৰীৰবিজ্ঞানৰ জ্ঞান বৃদ্ধি কৰা।<ref>{{Cite journal|last=Davis|first=Frank|date=2000|title=Shakespeare's medical knowledge: how did he acquire it?|journal=The Oxfordian, Annual|volume=3|pages=45|via=Gale Cengage Academic OneFile}}</ref> তেওঁ ১৬১৬ চনৰ এপ্ৰিলত তেওঁৰ বক্তৃতা আৰম্ভ কৰিছিল।<ref>{{cite journal |title=A Harvey Anniversary |issue=14 |pages=1524 |url=https://jamanetwork.com/journals/jama/article-abstract/2512771 |journal=JAMA |volume=315 |doi=10.1001/jama.2015.17081 |pmid=27115281 |date=12 April 2016 |url-access=subscription }}</ref> ===ৰাজকীয় চিকিৎসক=== ১৬১৮ চনৰ ৩ ফেব্ৰুৱাৰী তেওঁ ইংলেণ্ডৰ ৰজা প্ৰথম জেমছৰ 'ফিজিচিয়ান এক্সট্ৰাঅৰ্ডিনেৰী' হিচাপে নিযুক্ত হয়।<ref>{{cite encyclopedia|url=https://www.britannica.com/biography/William-Harvey|title=William Harvey, English physician|last=Gregory|first=Andrew|encyclopedia=Encyclopædia Britannica|date=22 April 2024 }}</ref>{{sfn|Power|1897|p=71}} এই সময়ছোৱাত তেওঁ [[ফ্ৰান্সিছ বেকন]]কে ধৰি অন্য উচ্চপদস্থ লোককো চিকিৎসা কৰিছিল। ১৬২৯ চনত তেওঁ পুনৰ কলেজ অৱ ফিজিচিয়ান্‌ছৰ চেন্সৰ আৰু পাছলৈ ধনভঁৰালী হিচাপে নিৰ্বাচিত হয়।<ref>{{Cite web|title=William Harvey {{!}} RCP Museum|url=https://history.rcplondon.ac.uk/inspiring-physicians/william-harvey|access-date=18 October 2021|website=history.rcplondon.ac.uk}}</ref> ===ডাইনী পৰীক্ষা=== হাৰ্ভি ডাইনী হোৱাৰ অভিযোগ সন্দৰ্ভত এগৰাকী প্ৰখ্যাত সন্দেহবাদী আছিল। ১৬৩৪ চনত ডাইনী হোৱাৰ অভিযোগত অভিযুক্ত হোৱা চাৰি গৰাকী মহিলাৰ পৰীক্ষকসকলৰ ভিতৰত তেৱোঁ এজন আছিল আৰু তেওঁৰ প্ৰতিৱেদনৰ ফলস্বৰূপে আটাইকেইগৰাকী মহিলাকে দোষমুক্ত কৰা হৈছিল।<ref>{{cite book|title=Life of Harvey|last=Power|first=d'Arcey|publisher=Longmans, Green, & co.}}</ref><ref>''BMJ'' 18 September 1926</ref> ===বিদেশ যাত্ৰা আৰু ইংলেণ্ডৰ গৃহ-যুদ্ধ=== বাৱন্ন বছৰ বয়সত ৰজাৰ আদেশত হাৰ্ভিয়ে লেনক্সৰ ডিউকৰ সৈতে বিদেশ ভ্ৰমণ কৰিবলগীয়া হয়। এই তিনিবছৰীয়া কালত তেওঁ [[মণ্টুৱা যুদ্ধ]] আৰু [[প্লেগ]] ৰোগে সামৰি ধৰা [[স্পেইন]] আৰু [[ফ্ৰান্স]] ভ্ৰমণ কৰে। ১৬৩২ চনত ইংলেণ্ডলৈ ঘূৰি আহি তেওঁ ৰজা প্ৰথম চাৰ্লছৰ চিকিৎসক {ফিজিচিয়ান ন্‌ অৰ্ডীনেৰী]] হিচাপে নিযুক্ত হয়। [[ইংলেণ্ডৰ গৃহ-যুদ্ধ]]ৰ সময়ত (১৬৪২–১৬৫১), ৰজাৰ বিৰোধী নাগৰিক-সৈনিকৰ দলে হাৰ্ভিৰ কোঠাত প্ৰৱেশ কৰি তেওঁৰ সামগ্ৰী চুৰি কৰে আৰু তেওঁৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ কাগজ-পত্ৰসমূহ সিঁচৰতি কৰি পেলায়। এই কাগজ-পত্ৰসমূহত মৃত শৰীৰৰ ওপৰত কৰা বহুসংখ্যক ব্যৱচ্ছেদনৰ অভিলেখ আৰু তুলনামূলক শৰীৰবিজ্ঞানৰ ওপৰত তেওঁৰ পৰ্যবেক্ষণসমূহৰ টোকা আছিল।<ref>{{Cite journal|last=Stewart|first=D.|date=1946|title=Harvey and the Battle of Edgehill|journal=Canadian Medical Association Journal|volume=55|issue=4|pages=405|pmid=20323936|pmc=1583020}}</ref> এই সময়ছোৱাতো তেওঁ একে পদত চিকিৎসা সেৱা আগবঢ়ায় আৰু এজ্‌হিলৰ যুদ্ধত ৰজাৰ সন্তানসকলক ৰক্ষা কৰে। ==মৃত্যু== গৃহযুদ্ধত ১৬৪৫ চনত অক্সফ'ৰ্ডৰ আত্মসমৰ্পণৰ পাছত হাৰ্ভিয়ে লাহে লাহে ৰাজহুৱা জীৱনৰপৰা অৱসৰ ল'বলৈ আৰম্ভ কৰে। ১৬৫৭ চনৰ ৩ জুনত ভাতৃ এলিয়াবৰ ঘৰত সম্ভৱতঃ মগজুৰ ৰক্তক্ষৰণৰ ফলত তেওঁৰ মৃত্যু হয়।<ref>{{Cite book |last=Purkiss |first=Diane |title=English Food - A People's History |publisher=HarperCollins |year=2022 |isbn=978-0-00-725556-6 |edition=1st |location=Great Britain |publication-date=2022 |pages=102 |language=English}}</ref> ==De Motu Cordis (হৃদপিণ্ডৰ গতিৰ বিষয়ে)== [[File:William Harvey ( 1578-1657) Venenbild.jpg|right|thumb|হাৰ্ভিৰ ''de Motu Cordis''ত থকা এটা পৰীক্ষা]] ১৬২৮ চনত তেওঁ ফ্ৰেংকফুৰ্টত তেজৰ সঞ্চালনৰ ওপৰত তেওঁৰ গ্ৰন্থ De Motu Cordis (সম্পূৰ্ণ নাম: Exercitatio Anatomica de Motu Cordis et Sanguinis in Animalibus) প্ৰকাশ কৰে। হাৰ্ভিয়ে কেৱল এখন সৰু লেন্সহে ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰিছিল, গতিকে তেওঁ সূক্ষ্মভাৱে [[ৰক্ত কেশিকা]] দেখা পোৱা নাছিল। সেয়েহে, তেওঁৰ গ্ৰন্থৰ কিছু অংশত তেওঁ ব্যাৱহাৰিক প্ৰমাণৰ সলনি তত্ত্বৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰিবলগীয়া হৈছিল। গ্ৰন্থখনত প্ৰথমে [[হৃদপিণ্ড]]ৰ গঠন বৰ্ণনা কৰাৰ পাছত কেনেকৈ [[বাওঁ নিলয়]]ৰ সংকোচনৰ ফলত [[ধমনী]]বোৰেদি ৰক্ত সঞ্চালন হয় আৰু [[সোঁ নিলয়]]ৰ সংকোচনৰ ফলত পালম'নেৰী ধমনীলৈ তেজ যায় সেয়া আলোচনা কৰা হৈছে। পাৰ চৰাইৰ ওপৰত কৰা পৰীক্ষাত অৱস হোৱা হৃদপিণ্ডই শক্তি ঘূৰাই পোৱাও তেওঁ দেখা পাইছিল।<ref>{{cite book |author=Ashley, Euan A.|author2=Niebauer, Josef |chapter=Chapter 7, Heart failure |type= chapter text at website ncbi.nih.gov |title=Cardiology Explained |chapter-url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK2218/ |publisher=Remedica |year=2004 }}</ref> কিতাপখনৰ অষ্টম অধ্যায়ত তেওঁ হৃদপিণ্ডৰ পৰা ধমনীলৈ যোৱা ৰক্তৰ পৰিমাণ গণনা কৰে। দূষিত তেজ [[যকৃত]]ত উৎপন্ন হোৱা বোলা [[গেলেন]]ৰ তত্বৰ বিপৰীতে গৈ তেওঁ হৃদপিণ্ডৰ ধাৰণ ক্ষমতা, হৃদপিণ্ডৰ এবাৰ সংকোচনত ওলাই যোৱা তেজৰ পৰিমাণ, নিৰ্দিষ্ট সময়ত হৃদপিণ্ডৰ কিমানবাৰ সংকোচন হয় আদি হিচাপ কৰি দেখুৱায়। এই আৱিষ্কাৰৰ ফলত চিকিৎসক সম্প্ৰদায়ৰ মাজত যথেষ্ট বিতৰ্কৰ সৃষ্টি হয়, কিয়নো ই গেলেন কেইবা শতিকা ধৰি চলি অহা তত্ত্বৰ সৈতে বিৰোধ কৰিছিল।<ref>{{cite book |title=The Animal's defender and zoophilist, Volume 13 |author=National Anti-Vivisection Society (Great Britain) |year=1894 |publisher=The Victoria Street Society for the Protection of Animals from Vivisection |location=Victoria Street, London, S.W.|page=297 |url=https://books.google.com/books?id=gIrNAAAAMAAJ&pg=PA297}}</ref> গেলেনে বিশ্বাস কৰিছিল যে তেজ 'অদৃশ্য ছিদ্ৰ'ৰদ্বাৰা নিলয়সমূহৰ মাজেৰে পাৰ হয় আৰু ধমনী আৰু সিৰা তন্ত্ৰ বেলেগ বেলেগ। == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} == গ্ৰন্থপঞ্জী == *{{cite book|first=D'Arcy |last=Power|author-link=D'Arcy Power|title=William Harvey: Masters of Medicine|year=1897|publisher=T. Fisher Unwin|url=https://archive.org/details/williamharvey00powe|isbn=978-1-4179-6578-6}} == Further reading == * {{cite book | last = Butterfield|first= Herbert |author-link=Herbert Butterfield |title = The Origins of Modern Science | year = 1957 | publisher = The Free Press | location = New York | edition = revised }} * {{cite book | author = Gregory, Andrew | title = Harvey's Heart, The Discovery of Blood Circulation | publisher = Icon Books | location = Cambridge, England | year = 2001 }} *{{cite book | author = Harris, Paul | title = William Harvey, Folkestone's Most Famous Son | year = 2007 | publisher = Lilburne Press | location = Folkestone }} * {{cite book | last = Kearney|first=Hugh |author-link=Hugh Kearney |title = Science and Change 1500–1700 | year = 1971 | publisher = McGraw-Hill | location = New York }} *{{cite book | last = Keynes | first=Geoffrey | author-link= Geoffrey Keynes | title = The Life of William Harvey | year = 1978 | publisher = Clarendon Press | location = Oxford }} * {{cite book | last= Mitchell|first=Silas Weir |author-link=Silas Weir Mitchell (physician)|title = Some Memoranda in Regard to William Harvey, M.D. | year = 1907}} * {{cite book | author = Munk, William | author-link = William Munk | title = The Roll of the Royal College of Physicians of London, Vol. I | year = 1878 | publisher = Royal College of Physicians of London | location = London | edition = 2nd | pages = 124–146 | url = http://www.rcplondon.ac.uk/heritage/munksroll/munk_details.asp?ID=5069 | access-date = 2025-10-26 | archivedate = 2009-06-15 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20090615145945/http://www.rcplondon.ac.uk/heritage/munksroll/munk_details.asp?ID=5069 }} * {{cite EB9 |wstitle = Harvey, William |volume= XI |last=Pye-Smith |first= Philip |author-link= Philip Pye-Smith | pages=502-506 |short=1}} * {{cite book | author = Rapson, Helen | title = The Circulation of the Blood | year = 1982 | publisher = Frederick Muller | location = London }} * {{cite book | author = Singer, Charles |author-link=Charles Singer |title = A History of Biology | year = 1959 | location = London | publisher = Abelard-Schuman | edition = third, revised }} * {{cite book | author = Wright, Thomas | title = Circulation: William Harvey's Revolutionary Idea | year = 2012 | location = London | publisher = Chatto }} * {{cite book | author = Royal Society of Medicine (Great Britain) | title = Portraits of Dr. William Harvey | year = 1913 | publisher = Humphrey Milford, Oxford University Press | location = London | url = https://archive.org/details/portraitsofdrwil00royarich}} == বাহ্যিক সংযোগ == {{Commons}} {{Wikiquote}} {{wikisource|works=or}} * {{FadedPage|id=Harvey, William|name=William Harvey|author=yes}} *[http://www.accessexcellence.org/RC/AB/BC/William_Harvey.html William Harvey info from the (US) National Health Museum] *[https://web.archive.org/web/20050305102926/http://www.geocities.com/Heartland/6575/library/harveybo.htm The Harvey Genealogist: The Harvey Book: PART ONE] (mentions William Harvey and various ancestors and relatives) * [http://www.fordham.edu/halsall/mod/1628harvey-blood.html William Harvey: "On The Motion Of The Heart And Blood In Animals", 1628] * [http://www.cppdigitallibrary.org/items/browse?advanced%5B0%5D%5Belement_id%5D=48&advanced%5B0%5D%5Btype%5D=contains&advanced%5B0%5D%5Bterms%5D=Harvey%2C+William%2C+1578-1657.+De+motu+cordis Images from ''De motu cordis''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150724162931/http://www.cppdigitallibrary.org/items/browse?advanced%5B0%5D%5Belement_id%5D=48&advanced%5B0%5D%5Btype%5D=contains&advanced%5B0%5D%5Bterms%5D=Harvey%2C+William%2C+1578-1657.+De+motu+cordis |date=2015-07-24 }} From The College of Physicians of Philadelphia Digital Library * {{cite book |last1=Hutchinson |first1=John |title=Men of Kent and Kentishmen |date=1892 |publisher=Cross & Jackman |location=Canterbury |pages=63–64 |edition=Subscription |chapter=[[s:Men of Kent and Kentishmen/William Harvey|William Harvey]]}} [[শ্ৰেণী:বিজ্ঞানী]] tkf008b679gy7w14mujv3a07y2v4ba2 0 127530 606184 606130 2026-05-13T17:49:16Z যদুমণি 32127 মাজৰ কেইটামান অংশ অনুবাদ কৰিবলৈ ৰৈ গৈছে, সোনকালেই কৰা হব । 606184 wikitext text/x-wiki [[File:Man-and-lady-kimono.JPG|thumb|upright|পৰম্পৰাগত কাপোৰ পিন্ধা জাপানৰ ওছাকা চহৰত তোলা এজন পুৰুষ আৰু এগৰাকী মহিলাৰ ফটো]] জাপানত সাধাৰণতে দুইপ্ৰকাৰৰ কাপোৰ পিন্ধা হয়: জাপানৰ পৰম্পৰাগত কাপোৰ ৱাফুকু (和服, wafuku) আৰু পশ্চিমীয়া কাপোৰ (洋服, yōfuku)। জাতীয় সাজ কিমোনো হৈছে ৱাফুকু(和服, wafuku) আৰু জাপানৰ পৰম্পৰাগত সাজ-পোছাক হিচাপে স্বীকৃতি নোপোৱা বাকী সকলো ধৰণৰ পশ্চিমীয়া কাপোৰক ইৱফুকু (洋服, yōfuku) বুলি ধৰা হয়। পৰম্পৰাগত জাপানৰ পোছাক-পৰিচ্ছদে দেশৰ সংস্কৃতিৰ ইতিহাসক দীৰ্ঘদিন ধৰি প্ৰতিনিধিত্ব কৰি আহিছে। ইয়াত হেইয়ান যুগত বিকশিত ৰঙৰ সঁফুৰা, টাং বংশৰ কাপোৰ আৰু সাংস্কৃতিক পৰম্পৰাৰপৰা গ্ৰহণ কৰা চিলোৱাট, জাপানী সংস্কৃতি, প্ৰকৃতি আৰু পৰম্পৰাগত সাহিত্যৰপৰা আহৰণ কৰা বুটা, কিছুমান কাপোৰৰ বাবে ৰেচমৰ ব্যৱহাৰ আৰু ইডো যুগৰ শেষৰফালে মূলতঃ সম্পূৰ্ণৰূপে বিকাশ হোৱা পৰিধানৰ শৈলী আদি অন্তৰ্ভুক্ত। পৰম্পৰাগত জাপানী ফেশ্বনৰ আটাইতকৈ পৰিচিত ৰূপটো হৈছে কিমোনো। কিমোনো শব্দটোৰ আক্ষৰিক অৰ্থ হৈছে "পিন্ধিবলগীয়া কিবা এটা" বা "কান্ধত পিন্ধা বস্তু।" <ref> Assmann, Stephanie. "Between Tradition and Innovation: The Reinvention of the Kimono in Japanese Consumer Culture." Fashion Theory: The Journal of Dress, Body & Culture 12, no. 3 (September 2008): 359-376. Art & Architecture Source, EBSCOhost (accessed November 1, 2016)</ref> আনপ্ৰকাৰৰ পৰম্পৰাগত ফেশ্বনৰ ভিতৰত আইনু জনগোষ্ঠীৰ কাপোৰ (আট্টুছ নামেৰে জনাজাত)<ref> "Ryukyu and Ainu Textiles". kyohaku.go.jp. Kyoto National Museum. Archived from the original on 10 July 2020. Retrieved 10 July 2020.</ref> আৰু ৰ্যুকিউয়ান জনগোষ্ঠীৰ কাপোৰ যিটো ৰ্যুছ' (琉装) নামেৰে জনাজাত,<ref> Boivin, Mai (22 April 2013). "Okinawa Traditional Costume – Ryuso". insideokinawa.wordpress.com. Archived from the original on 18 October 2016. Retrieved 10 July 2020.</ref><ref> "Traditional Costume that Represents Okinawa's Culture and National Features, the "Ryusou"". okinawatravelinfo.com. Archived from the original on 14 July 2016.</ref> ইয়াৰ ভিতৰত আটাইতকৈ উল্লেখযোগ্য হ'ল ৰ্যুকিউ দ্বীপপুঞ্জত উৎপাদিত বিংগাটা আৰু বাশ্বফু<ref> "Ryukyu and Ainu Textiles". kyohaku.go.jp. Kyoto National Museum. Archived from the original on 10 July 2020. Retrieved 10 July 2020.</ref> হ'ল পৰম্পৰাগত কাপোৰ। আধুনিক জাপানী ফেশ্বনত বেছিভাগেই 'য়োফুকু' (পশ্চিমীয়া পোছাক) অন্তৰ্ভুক্ত, যদিও বহুতো প্ৰখ্যাত জাপানী ফেশ্বন ডিজাইনাৰ—যেনে ইছেই মিয়াক, য়োজী য়ামামোটো আৰু ৰেই কাৱাকুবোৱে —পৰম্পৰাগত ফেশ্বনৰপৰা অনুপ্ৰাণিত হৈছে আৰু কেতিয়াবা পৰম্পৰাগত প্ৰভাৱ থকা পোছাক ডিজাইন কৰিছে। তেওঁলোকৰ কামসমূহে বিশ্বব্যাপী ফেশ্বন উদ্যোগত এক সন্মিলিত প্ৰভাৱ পেলাইছে আৰু তেওঁলোকৰ বহুতো কৃতি বিশ্বৰ বিভিন্ন প্ৰান্তৰ ফেশ্বন শ্ব'ত প্ৰদৰ্শিত হৈছে। লগতে, তেওঁলোকে স্বয়ং জাপানী ফেশ্বন উদ্যোগটোৰ ওপৰতো প্ৰভাৱ পেলাইছে, য'ত বহুতো ডিজাইনাৰে জাপানী 'ষ্ট্ৰীট ফেশ্বন'ৰপৰা সমল আহৰণ কৰিছে অথবা ইয়াত অৰিহণা যোগাইছে। পৰম্পৰাগত জাপানী পোছাক-পৰিচ্ছদে এক ভিন্ন সংস্কৃতিৰ প্ৰতিনিধিত্ব হিচাপে পশ্চিমীয়া বিশ্বত ব্যাপক আকৰ্ষণ লাভ কৰিছে। ১৮৬০-ৰ দশকত পোনপ্ৰথমবাৰৰ বাবে জনপ্ৰিয়তা লাভ কৰা 'জাপানিজিম' ধাৰাৰ অধীনত পশ্চিমীয়া দেশসমূহলৈ পৰম্পৰাগত পোছাক ৰপ্তানি কৰা হৈছিল—ইয়াৰে কিছুমান পোছাক কেৱল ৰপ্তানিৰ বাবে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল যিবোৰ জাপানী লোকসকলে দৈনন্দিন পিন্ধা পোছাকতকৈ গঠনশৈলীত পৃথক আছিল। অতি সোনকালেই এইসমূহ পশ্চিমৰ শিল্পী আৰু ফেশ্বন ডিজাইনাৰসকলৰ মাজত জনপ্ৰিয় হৈ পৰিছিল। জাপানী পোছাকৰ প্ৰতি থকা এই আকৰ্ষণ দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ সময়লৈকেও অব্যাহত আছিল, যি সময়ত "গেইশা গাৰ্লছ" (geisha girls)-ৰ দৰে জাপানী সংস্কৃতিৰ কিছুমান গতানুগতিক ধাৰণা বহুলভাৱে বিয়পি পৰিছিল। সময়ৰ লগে লগে, পৰম্পৰাগত আৰু আধুনিক জাপানী পোছাকক লৈ গঢ়ি উঠা আগ্ৰহ তথা চিত্ৰায়ণে সাংস্কৃতিক আত্মসাৎ আৰু পোছাকৰ জৰিয়তে কোনো এক সংস্কৃতিক কিদৰে গতানুগতিক বা সংকীৰ্ণ ৰূপত উপস্থাপন কৰিব পাৰি, সেই সন্দৰ্ভত বিতৰ্কৰ সূচনা কৰিছে। ২০১৬ চনত বষ্টন মিউজিয়াম অৱ আৰ্টছত আয়োজিত "কিমোনো ৱেডনেচডে" অনুষ্ঠানটো ইয়াৰ এক অন্যতম উদাহৰণ হৈ পৰিছিল।<ref>Valk, Julie. "The 'Kimono Wednesday' protests: identity politics and how the kimono became more than Japanese." Asian Ethnologyno. 2 (2015): 379. Literature Resource Center, EBSCOhost (accessed October 31, 2016).</ref> ==ইতিহাস== === য়ায়োই যুগ (নৱপ্ৰস্তৰ যুগৰপৰা লোহা যুগ)=== [[File:Yayoi people attires.JPG|thumb|পুনৰ তৈয়াৰ কৰি উলিওৱা য়ায়োই কাপোৰ]] য়ায়োই যুগৰ সাজ-পোছাকৰ বিষয়ে বহু কমকৈ জনা যায়। তৃতীয় শতিকাৰ ৱেইজি ৱৰেনচুয়ান (魏志倭人伝 (গিচি ৱাজিণ্ডেন), চীনা পণ্ডিত চেন শ্বৌৱেৰ সংকলিত তিনিখন ৰাজ্যৰ বিষয়ে লিখা এটা অংশত<ref> 魏志倭人伝 Archived 2010-10-16 at the Wayback Machine, Chinese texts and its Japanese translation</ref> জাপানত পিন্ধা কাপোৰৰ কিছু বৰ্ণনা আছে। ইয়াত বহল কাপোৰ (সম্ভৱতঃ দুগুণ প্ৰস্থ)ৰ বৰ্ণনা কৰা হৈছে, যিটো কঁকাল আৰু কান্ধত বান্ধি আকৃতিহীন কাপোৰ তৈয়াৰ কৰা হয়।<ref name=":0"> "The Costume Museum - The Rebirth of The Tale of Genji". www.iz2.or.jp. The Costume Museum, Kyoto. Retrieved 16 October 2021. See "Explanation" button for relevant costumes.</ref> === কোফুন যুগ (৩০০–৫৩৮ খ্ৰীষ্টাব্দ) === {{Image frame|content= <gallery mode=packed heights=250> File:Japanese Figurines (30028363686).jpg|সংগ্ৰহালয়-পুনৰ্নিৰ্মাণৰ মূৰ্তি (ধৰ্মীয় অনুষ্ঠান পৰিচালনা কৰা; নোট শ্বাইড) File:HaniwaChieftainIbaraki500CE.jpg|{{transliteration|ja|হানিৱা ফিগাৰ File:Japanese Figure (30062324725).jpg|পুনৰ্গঠন File:Japanese Figure (29435641613).jpg|{{transliteration|ja|পুনৰ্গঠনৰ সৈতে হানিৱাৰ মূৰ্তি File:Haniwa, Tomb Culture 300-500 AD, Honshu, Japan - AMNH - DSC06256.JPG|ৰঙা ৰঞ্জক পদাৰ্থৰে সজাই তোলা হোনছুৰপৰা অহা চিত্ৰ (পুনৰ্নিৰ্মাণ?)। File:Yokohama Silk Museum 043.JPG File:Yokohama Silk Museum 045.JPG|{{transliteration|ja|পুনৰ্গঠনৰ সৈতে হানিৱাৰ মূৰ্তি File:Yokohama Silk Museum 044.JPG File:Periodo kofun, haniwa, donna, VI sec, 01.JPG|ষষ্ঠ শতিকাৰ চিত্ৰ File:Tanko-Armor-Kofun-Period-by-Sugiyama-Sueo.png|[[Tankō|পাতল কৱচ]] File:Wrestler, 5th-6th century AD, Japan, earthenware - Art Institute of Chicago - DSC00112.JPG|কঁকালৰ কাপোৰত চিত্ৰ </gallery> |caption=|border=no|align=right}} খ্ৰীষ্টীয় ৫ম শতিকালৈকে জাপানত পিন্ধা কাপোৰৰ কলাত্মক প্ৰমাণ কম।<ref> Kennedy, Alan. "Japanese Traditional Dress and Adornment". LoveToKnow.</ref> হানিৱাৰ ওপৰত ব্যৱহাৰ কৰা মাটিৰ ভাস্কৰ্য্যৰপৰা কোফুন যুগৰ কাপোৰৰ বিষয়ে জনা যায়।<ref> Department of Asian Art. "Kofun Period (ca. 300–710)". www.metmuseum.org. MET Museum.</ref> এইবোৰ ৫ম আৰু ষষ্ঠ শতিকাত ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল, যদিও বেছিভাগ হানিৱাৰ ওপৰত কোনো ভাস্কৰ্য্য নাই।<ref> Department of Asian Art. "Kofun Period (ca. 300–710)". www.metmuseum.org. MET Museum.</ref> এই ভাস্কৰ্য্যৰবোৰে সম্ভৱতঃ দৈনন্দিন সাজ-পোছাকক প্ৰতিনিধিত্ব নকৰে; ই ঘোঁৰাত উঠি যুদ্ধ কৰাসকলক প্ৰতিনিধিত্ব কৰিব পাৰে। বহুতে কৱচ পিন্ধে।<ref> Kennedy, Alan. "Japanese Traditional Dress and Adornment". LoveToKnow.</ref> কোফুন যুগত, পোছাকৰ সোঁফালটো বাঁওফালৰ ওপৰত জাপি দি পিন্ধা হৈছিল (চীনৰ দৰে নহয়), আৰু এই জাপি দিয়া অংশটো সোঁফালে ফিতাৰে বন্ধা হৈছিল। হাত আৰু পটলুংবোৰ চুঙা আকৃতিৰ আছিল। মহিলাসকলে প্ৰায়ে স্কাৰ্ট পৰিধান কৰিছিল, আনহাতে পুৰুষসকলে আঁঠুৰ অলপ তলত গাৰ্টাৰে বন্ধা পটলুং পিন্ধিছিল, যাতে সেইবোৰ আঁঠুৰ ওপৰত ফুলি থাকে আৰু মুক্তভাৱে চলাচল কৰাত সুবিধা হয়। 'মো' নামৰ মেৰিয়াই পিন্ধা স্কাৰ্টবোৰ পুৰুষ আৰু মহিলা উভয়ে পিন্ধিছিল, কেতিয়াবা এইবোৰ হাকামাৰ (এৱিধ জাপানী পটলুং) ওপৰতো পৰিধান কৰা হৈছিল।<ref>Kennedy, Alan. [https://fashion-history.lovetoknow.com/clothing-around-world/japanese-traditional-dress-adornment "Japanese Traditional Dress and Adornment"]. LoveToKnow.</ref><ref>[https://www.iz2.or.jp/english/fukusyoku/fukusei/index.htm "The Costume Museum - The Rebirth of The Tale of Genji".] www.iz2.or.jp. The Costume Museum, Kyoto. Retrieved 16 October 2021. See "Explanation" button for relevant costumes.</ref> কোফুন যুগত চীনা দূতসকলৰ জৰিয়তে জাপানলৈ পৰম্পৰাগত চীনা পোছাকৰ পৰিচয় ঘটিছিল। দুই দেশৰ মাজত হোৱা প্ৰব্ৰজন আৰু টাং ৰাজবংশৰ ৰাজসভালৈ যোৱা দূতসকলৰ ফলত চীনা শৈলীৰ সাজ-পাৰ, ৰূপ আৰু সংস্কৃতি জাপানী ৰাজকীয় সমাজত অত্যন্ত জনপ্ৰিয় হৈ পৰিছিল। জাপানী সাম্ৰাজ্যবাদী ৰাজসভাই অতি ক্ষিপ্ৰতাৰে চীনা শৈলীৰ সাজ-পাৰ আৰু পোছাক গ্ৰহণ কৰিছিল। খ্ৰীষ্টীয় চতুৰ্থ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে জাপানৰ পুৰোহিত-ৰাণী আৰু জনজাতীয় মুৰব্বীসকলৰ ছবিত তেওঁলোকক চীনৰ হান ৰাজবংশৰ দৰে একে ধৰণৰ পোছাক পিন্ধা দেখা গৈছিল। শ্বুছুইন মন্দিৰত সংৰক্ষিত 'শ্বিবুৰী' টাই-ডাই কাপোৰৰ আটাইতকৈ পুৰণি নমুনাৰ উৎস চীন দেশ বুলি প্ৰমাণ পোৱা গৈছে, কাৰণ সেই সময়ত এনে কাপোৰ উৎপাদন কৰাৰ বাবে জাপানৰ সক্ষমতা সীমিত আছিল<ref>Wada, Yoshiko Iwamoto; Rice, Mary Kellogg; Barton, Jane (2011). Shibori: The Inventive Art of Japanese Shaped Resist Dyeing (3rd ed.). New York: Kodansha USA, Inc. pp. 11–13. [[আন্তৰ্জাতিক মান গ্ৰন্থ সংখ্যা|ISBN]] [[:en:Special:BookSources/978-1-56836-396-7|978-1-56836-396-7.]]</ref> (চাওক: [[:en:Tanmono|তানমোনো]])। === অশোক যুগ (৫৩৮–৭১০ খ্ৰীষ্টাব্দ)=== {{Image frame|content= <gallery mode=packed heights=250> File:Tenjyukoku embroidery (cropped to upper two thirds).jpg|টেনজুকোকু শ্বুচো মণ্ডলাৰ অংশ, সম্ৰাজ্ঞী ছুইকোৰ ৰাজত্বকালৰ এম্ব্ৰয়ডাৰী (৫৯৩–৬২৮) File:Takamat1.jpg|গগুৰিয়েও প্ৰভাৱত মহিলাৰ পোছাক, ওভাৰলেপিং কলাৰ আৰু মো স্কাৰ্টৰ সৈতে।<ref name="Jill">{{cite book |last1=Liddell |first1=Jill |title=The Story of the Kimono |date=1989 |publisher=E.P. Dutton |isbn=978-0525245742 |page=28}}</ref> (তাকামাটছুজুকা সমাধি, সপ্তম শতিকা) File:Yokohama Silk Museum 048.JPG|পূৰ্বৰ ছবিখনত আটাইতকৈ বাঁওফালৰ মূৰ্তিটোৰ পোছাকৰ প্ৰতিৰূপ; ষ্ট্ৰাইপ আৰু ফ্ৰিলৰ সৈতে ম' File:Yokohama Silk Museum 047.JPG|পূৰ্বৰ ছবিখনত কেন্দ্ৰ-সোঁফালৰ মূৰ্তিটোৰ পোছাকৰ প্ৰতিৰূপ File:Yokohama Silk Museum 046.JPG|সমসাময়িক পুৰুষৰ পোছাক, সেউজীয়া হো, বগা হাকামা, আৰু কানমুৰি টুপিৰ সৈতে। এই পুনৰ্গঠন সম্ভৱতঃ পুৰণি; মহিলাৰ সাজ-পোছাকৰ দৰে তলত চুটি প্লিটযুক্ত ফ্ৰিল থাকিব লাগে।<ref name=iz2_1/> </gallery> |border=no|align=center}} অশোক যুগৰ আৰম্ভণি হৈছিল বৌদ্ধ ধৰ্মৰ প্ৰৱৰ্তনৰ লগে লগে, আৰু জাপানত চীনা আখৰৰ লিখা ব্যৱস্থাৰ পৰা; এই সময়ছোৱাত জাপানৰ ওপৰত চীনৰ প্ৰভাৱ যথেষ্ট শক্তিশালী আছিল।<ref> Kennedy, Alan. "Japanese Traditional Dress and Adornment". LoveToKnow.</ref> সম্ৰাজ্ঞী ছুইকোৰ (৫৯৩–৬২৮) ৰাজত্বকালত টেনজুকোকু শ্বুচো মণ্ডলাত দেখুওৱা চিত্ৰসমূহৰপৰা বিচাৰ কৰিলে পুৰুষ আৰু মহিলাৰ দৰবাৰৰ সাজ-পোছাক অতি মিল আছিল। দুয়োজনে ঘূৰণীয়া ডিঙিৰ সন্মুখত ফাষ্টনিং হো পিন্ধিছিল আৰু ইয়াৰ ওপৰত উপৰা-উপৰি নোহোৱাকৈ লেপেল আছিল, সন্মুখত কলাৰ আৰু কফত কাপোৰৰ প্ৰান্ত আছিল, সম্ভৱতঃ এটা তলৰ কাপোৰ; আঁঠুৰ দৈৰ্ঘ্যৰ ওপৰৰ ৰান স্কাৰ্টটোৰ এটা মিল থকা প্ৰান্ত আছিল। ৰানৰ তলত আৰু তাৰ তললৈ প্ৰায় আঁঠুৰ দৈৰ্ঘ্যলৈকে বিস্তৃত হৈ হিৰামি নামৰ অধিক গধুৰভাৱে প্লিট কৰা কনট্ৰাষ্টেণ্ট স্কাৰ্ট পিন্ধিছিল। হিৰামিৰ তলত পুৰুষে সংকীৰ্ণ হাকামা পিন্ধিছিল যাৰ তলৰ প্ৰান্তৰ বিপৰীত আৰু মহিলাসকলে পিছলৈ যাবলৈ যথেষ্ট দীঘলকৈ প্লিটেড মো পিন্ধিছিল।<ref> "The Costume Museum - The Rebirth of The Tale of Genji". www.iz2.or.jp. The Costume Museum, Kyoto. Retrieved 16 October 2021. See "Explanation" button for relevant costumes.</ref> তাকামাতসুজুকা সমাধি (প্ৰায় ৬৮৬ খ্ৰীষ্টাব্দ) সেই সময়ৰ উচ্চবৰ্ণৰ লোকসকলৰ সাজ-পাৰৰ বিষয়ে তথ্যৰ এক অন্যতম প্ৰধান উৎস। সেই সময়ছোৱাত, হ' ৰ লেপেলবোৰ ইটোৰ ওপৰত সিটো ওপৰা-উপৰিকৈ পৰিছিল (এতিয়াও সোঁফালটো বাঁওফালৰ ওপৰত ৰখা হৈছিল), আৰু হিৰামিৰ পৰিৱৰ্তে হ' আৰু ম' ৰ দাঁতিবোৰ প্লিট কৰা ফ্ৰিলৰে সজোৱা হৈছিল। পুৰুষ দৰবাৰীসকলে কানমুৰি (লাহৰে টান কৰা ক’লা গজ কাপোৰৰ টুপী) পিন্ধিছিল আৰু এইবোৰ সম্ৰাট তেনমুৰ ৰাজত্বৰ ১১ তম বৰ্ষত (প্ৰায় ৬৮৪ খ্ৰীষ্টাব্দ) নিয়ন্ত্ৰণ কৰা হৈছিল; এই ফেশ্বনটো ২১ শতিকালৈকে আনুষ্ঠানিক ব্যৱহাৰত প্ৰচলিত হৈ আছে।<ref name=":0" /> === নৰা যুগ (৭১০–৭৯৪) === {{Image frame|content= <gallery mode=packed heights=250> File:Yokohama Silk Museum 058.JPG|মহিলাৰ পোছাক, অভাৰভেষ্ট, অভাৰস্কাৰ্ট, কঁকালৰ চেছ, আৰু চুৰিৰ সৈতে File:Yokohama Silk Museum 057.JPG|পুৰুষৰ সাজ, কানমুৰি টুপী, হাকামা, অলংকৃত চেছ, শ্বাকু আৰু তৰোৱালৰ সৈতে File:Jidai Festival (cropped to Wake no Hiromushi and children).jpg|শিশুৰ সাজ-পোছাক, অষ্টম শতিকাৰ শেষৰফালে, ২০০৫ চনৰ পুনৰ্গঠন File:鳥毛立女屏風1.jpg|সমসাময়িক শিল্পত File:Jidai Matsuri 2009 480 (cropped to central figures).jpg|ষ্ট'ল, এপ্ৰ'ন আৰু অভাৰভেষ্টৰ সৈতে নাৰা ক'ৰ্ট ড্ৰেছ, ২০০৯ চনৰ পুনৰ্গঠন |caption=[[:Commons:Category:Clothing of the Nara period|More pictures]]|border=no|align=center}} {{Image frame|content= <gallery mode=packed heights=280> File:Jidai Matsuri 2009 488 (cropped to subject).jpg||ja| তাৰিকুবি কলাৰ, আৰু তলৰ কাপোৰবোৰ বাহিৰৰফালে File:Jidai Matsuri 2009 487 (cropped to subject).jpg||ja| এগেকুবি বাহিৰৰ কলাৰ, ওপৰৰ কাপোৰবোৰ আটাইতকৈ বাহিৰৰ</gallery> |border=no|align=center}} নাৰা যুগৰ উচ্চবৰ্ণৰ সাজ-পাৰ পিছৰ সময়ৰ কিছুমান শৈলীতকৈ বহুত সৰল আছিল, যিবোৰ পিন্ধিবলৈ কেইমিনিটমানতকৈ বেছি সময় নালাগিছিল আৰু এই পোছাকবোৰ পিন্ধি মুক্তভাৱে চলা-ফিৰা কৰিব পৰা গৈছিল। উচ্চবৰ্ণৰ মহিলাৰ সাজ-পাৰত আছিল এটা বাঁওফালৰপৰা সোঁফাললৈ মেৰিয়াই লোৱা টপ (একে ধৰণৰ অন্তৰ্বাসৰ ওপৰত পিন্ধা), আৰু এখন মেৰিয়াই লোৱা প্লিট থকা স্কাৰ্ট (যাক ম' বুলি কোৱা হয়)। মহিলাসকলে কেতিয়াবা সমুখৰফালে মেৰিয়াই লোৱা এটা অভাৰভেষ্ট আৰু এখন ঠেক আয়তাকাৰ স্তোল পৰিধান কৰিছিল। আনহাতে, উচ্চবৰ্ণৰ পুৰুষৰ সাজ-পাৰত এটা ঢিলা, মেণ্ডেৰিন-কালাৰ থকা কোটৰ (হ' (袍)) তলত ঠেক, প্লিট নথকা (এক-পেনেল বিশিষ্ট) হাকামা (পেণ্ট) আছিল; লগতে তেওঁলোকে ক’লা কাপোৰৰ টানকৈ বোৱা টুপি (কানমুৰি) পিন্ধিছিল। পোছাকবোৰ ঠেক কঁকালৰ পেটিৰে বন্ধা হৈছিল। নাৰা যুগৰ মহিলাৰ সাজ-পাৰৰ ওপৰত চীনৰ টাং সাম্ৰাজ্যৰ ব্যাপক প্ৰভাৱ আছিল। মহিলাসকলে তাৰিকুবি (垂領, "ডিঙিৰপৰা ওলমি থকা") কলাৰ গ্ৰহণ কৰিছিল, যিবোৰ আধুনিক কিমোনোৰ কলাৰৰ দৰেই এটাৰ ওপৰত আনটো ওপৰা-উপৰিকৈ পৰিছিল। আনহাতে, পুৰুষসকলে গোলকৃতিৰ আগেকুবি (上領, "উচ্চ-ডিঙিৰ") মেণ্ডেৰিন কলাৰ পিন্ধিছিল, যিটো পাণ্ডিত্যৰ সৈতে জড়িত বুলি গণ্য কৰা হৈছিল; তেওঁলোকে বহু পাছতহে তাৰিকুবি শৈলী গ্ৰহণ কৰিছিল। শৰীৰৰ নিম্নভাগত পিন্ধা কাপোৰবোৰ (ম' আৰু হাকামা) আগতে শৰীৰৰ ওপৰভাগৰ বহিঃবস্ত্ৰৰ তলত পিন্ধা হৈছিল। কিন্তু এই সময়ছোৱাত, চীনৰ নতুন ফেশ্বন অনুসৰণ কৰি সেইবোৰ ওপৰত পিন্ধাৰ পৰম্পৰা আৰম্ভ হয় (মন কৰিবলগীয়া যে, এই পৰিৱৰ্তন কেৱল মহিলাৰ ক্ষেত্ৰতহে হৈছিল, পুৰুষৰ ক্ষেত্ৰত তেতিয়াও হোৱা নাছিল)। ৭১৮ খ্ৰীষ্টাব্দত য়োৰো সাজ-পাৰ বিধি প্ৰৱৰ্তন কৰা হৈছিল। এই বিধি অনুসৰি, চীনৰ প্ৰচলিত ফেশ্বন অনুকৰণ কৰি সকলো চোলা বা ৰোবৰ সমুখৰ ভাগ বাঁওফালৰপৰা সোঁফাললৈ মেৰিয়াই পিন্ধাটো বাধ্যতামূলক কৰা হৈছিল। চীনাসকলে সোঁফালৰপৰা বাঁওফাললৈ মেৰিয়াই পিন্ধা শৈলীক "অসভ্য" বা "বৰ্বৰ" বুলি গণ্য কৰিছিল। পিন্ধন-উৰণৰ এই নিয়ম আজিও অনুসৰণ কৰা হয়; কেৱল মৃতদেহৰ ক্ষেত্ৰতহে সোঁফালৰপৰা বাঁওফাললৈ মেৰিয়াই কাপোৰ পিন্ধোৱা হয়। ৭৫২ খ্ৰীষ্টাব্দত নাৰাৰ তোদাই-জি মন্দিৰত এক বিশাল ব্ৰঞ্জৰ বুদ্ধ মূৰ্তি অতি আড়ম্বৰপূৰ্ণ অনুষ্ঠানৰ মাজত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। এই অনুষ্ঠানত অংশগ্ৰহণ কৰাসকলৰ আনুষ্ঠানিক সাজ-পাৰসমূহ (যিবোৰৰ সকলোবোৰ সম্ভৱতঃ জাপানত নিৰ্মিত নাছিল) শ্বুছু-ইনত সংৰক্ষণ কৰি থোৱা হৈছিল। ইয়াৰে বেছিভাগ পোছাকৰে সমুখৰ ভাগ বাঁওফালৰপৰা সোঁফাললৈ মেৰিয়াই থোৱা, কিন্তু কিছুমানৰ মুখা-মুখি বা সোঁফালৰপৰা বাঁওফাললৈ মেৰিয়াই থোৱা দেখা যায়। ইয়াৰ কলাৰৰ আকৃতিবোৰ ঠেক, ঘূৰণীয়া বা 'V' আকৃতিৰ। তাত থকা কাৰিগৰসকলৰ কাপোৰবোৰ আছা (ঘৰুৱা আঁহৰপৰা তৈয়াৰী) বাবে প্ৰস্তুত কৰা হৈছিল, যিবোৰ আছিল দীঘল আৰু ঘূৰণীয়া কলাৰযুক্ত বহিঃবাস। ৰেচম কাপোৰেৰে নিৰ্মিত দামী পোছাকবোৰত বয়ন আৰু ৰঞ্জনৰ জৰিয়তে জ্যামিতিক তথা মানুহ বা জীৱ-জন্তুৰ ছবিৰ আৰ্হিৰে অলংকৃত কৰা হৈছিল; কিছুমান পোছাকৰ হাতবোৰ মেলখোৱা বা বহল আছিল। ইয়াৰ উপৰি এপ্ৰণ, হাকামা, লেগিংছ, মোজা আৰু জোতাও সংৰক্ষণ কৰা হৈছে। নাৰা যুগত (৭১০-৭৯৪) সাজ-পাৰৰ সামাজিক বিভাজনটো মূলতঃ উচ্চবৰ্ণ আৰু নিম্নবৰ্ণৰ শ্ৰেণী বিভাজনৰ জৰিয়তে স্পষ্ট হৈ পৰিছিল। উচ্চ সামাজিক মৰ্যাদাৰ লোকসকলে এনে পোছাক পিন্ধিছিল যিয়ে তেওঁলোকৰ শৰীৰৰ বেছিভাগ অংশই ঢাকি ৰাখিছিল। স্ ভিতলানা ৰাইবালকোৱে উল্লেখ কৰাৰ দৰে, "মৰ্যাদা যিমানেই উচ্চ আছিল, আনৰ চকুৰ আগত শৰীৰৰ সিমানেই কম অংশ মুকলি আছিল।" উদাহৰণস্বৰূপে, ভৰিৰ সৰু গাঁঠিলৈকে ঢাকি ৰখা দীঘল চোলাই ডিঙিৰ হাড়ৰপৰা ভৰিলৈকে প্ৰায় সকলো অংশ ঢাকি ৰাখিছিল, হাতৰ হাতবোৰ আঙুলিৰ আগ পৰ্যন্ত ঢাকি ৰাখিব পৰাকৈ দীঘল আছিল আৰু মহিলাসকলে লোকৰ দৃষ্টিৰপৰা বাচিবলৈ বিচনী ব্যৱহাৰ কৰিছিল। === হেইয়ান যুগ (৭৯৪–১১৮৫) === হিয়ান যুগত (৭৯৪-১১৮৫ খ্ৰীষ্টাব্দ), জাপানে চীনা ৰাজদৰবাৰলৈ দূত পঠিওৱা বন্ধ কৰি দিছিল। ইয়াৰ ফলত সাজ-পাৰসহ চীনৰপৰা অহা সামগ্ৰীসমূহ ৰাজপ্ৰাসাদত প্ৰৱেশ কৰা আৰু উচ্চবৰ্ণৰ লোকসকলৰ মাজত বিয়পি পৰাত বাধা পৰিছিল। সেই সময়ত এই উচ্চবৰ্ণৰ লোকসকলেই আছিল জাপানী পৰম্পৰাগত সংস্কৃতিৰ মুখ্য নিৰ্ধাৰক আৰু কেৱল তেওঁলোককহে তেনে সাজ-পাৰ পিন্ধাৰ অনুমতি দিয়া হৈছিল। ইয়াৰ ফলত সৃষ্টি হোৱা সাংস্কৃতিক শূন্যতাই চীনা ফেশ্বনৰপৰা মুক্ত এক স্বতন্ত্ৰ জাপানী সংস্কৃতি গঢ়ি তোলাত সহায় কৰিছিল। পূৰ্বতে টাং ৰাজবংশৰপৰা গ্ৰহণ কৰা উপাদানসমূহ স্বতন্ত্ৰভাৱে বিকশিত হৈ "ৰাষ্ট্ৰীয় সংস্কৃতি" বা "কোকুফু সংস্কৃতি" (国風文化,হিচাপে পৰিচিত হয়; এই শব্দটো বিশেষকৈ উচ্চবৰ্ণৰ হিয়ান যুগৰ জাপানী সংস্কৃতিক বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। সাজ-পাৰসমূহ ক্ৰমান্বয়ে অধিক শৈলীগত হৈ পৰিছিল। সপ্তম শতিকাৰ আৰম্ভণিতে পুৰুষ-মহিলা উভয়ে পিন্ধা ঘূৰণীয়া কলাৰৰ আৰু নলী সদৃশ হাত থকা 'চুন জু' জেকেটৰ দৰে কিছুমান উপাদান দৰবাৰীসকলে ত্যাগ কৰিছিল। আনহাতে, সমুখৰফালে মেৰিয়াই পিন্ধা চোলাৰ দৰে কিছুমান উপাদান পুৰুষ-মহিলা উভয়েই ধৰি ৰাখিছিল। মহিলাসকলে পিন্ধা ম' স্কাৰ্টৰ দৰে কিছুমান অংশৰ ব্যৱহাৰ সীমিত হৈ পৰিছিল আৰু কেৱল আনুষ্ঠানিক অনুষ্ঠানতহে পিন্ধা হৈছিল; ম' (裳)বোৰ ইমান ঠেক হৈ পৰিছিল যে সেইবোৰ কঁকালত সম্পূৰ্ণকৈ মেৰিয়াই ল’ব নোৱাৰিছিল আৰু ই এটা ট্ৰেপিজইড আকৃতিৰ প্লিট থকা দীঘল ট্ৰেইনৰ দৰে হৈ পৰিছিল যি মাটিত চোঁচৰাই গৈছিল। আনুষ্ঠানিক হাকামা (পেণ্ট)বোৰ ভৰিতকৈও দীঘল হৈ পৰিছিল আৰু পিন্ধোতাজনৰ পিছফালে মাটিত চোঁচৰাই গৈছিল। পুৰুষৰ আনুষ্ঠানিক পোছাকত আগেকুবি কলাৰ আৰু অতি বহল হাত অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। শৰীৰ ঢাকি ৰখাৰ ধাৰণাটো তেতিয়াও আছিল। সেই সময়ৰ মতাদৰ্শ অনুসৰি কাপোৰ আছিল "দুষ্ট আত্মাৰপৰা সুৰক্ষা আৰু সামাজিক মৰ্যাদাৰ বহিৰ্প্ৰকাশ।" ইয়াৰপৰাই এই বিশ্বাস গঢ়ি উঠিছিল যে নিম্নবৰ্ণৰ লোকসকল, যিসকলে শাৰীৰিক শ্ৰম কৰাৰ বাবে কম কাপোৰ পিন্ধিছিল, তেওঁলোকে উচ্চবৰ্ণৰ লোকসকলৰ দৰে সুৰক্ষা নাপায়। এইটোৱেই সেই কালখণ্ড আছিল যি সময়ত জাপানী পৰম্পৰাগত সাজ-পাৰ পাশ্চাত্য জগতৰ সৈতে পৰিচিত হৈছিল। হিয়ান যুগৰ শেষৰফালে, বিভিন্ন চৰকাৰী নিৰ্দেশনাৰদ্বাৰা মহিলাসকলে পিন্ধিব পৰা কাপোৰৰ তৰপৰ সংখ্যা হ্ৰাস কৰা হৈছিল। ইয়াৰ ফলস্বৰূপে কোচোদে অৰ্থাৎ "সৰু হাত" নামৰ পোছাকটো—যাক আগতে অন্তৰ্বাস বুলি গণ্য কৰা হৈছিল—মুৰোমাচি যুগলৈ (১৩৩৬-১৫৭৩ খ্ৰীষ্টাব্দ) বহিঃবাস হিচাপে পৰিগণিত হয়। {{Image frame|content= <gallery mode=packed heights=200> File:Genji emaki TAKEKAWA.jpg|হেইয়ান যুগৰ শেষৰফালে জুনিহিটো এটা সাধাৰণ কোচোডে আৰু হাকামাৰ ওপৰত পিন্ধা বহুতো স্তৰ (হিটো)ৰে গঠিত আছিল[20] (গেঞ্জীৰ কাহিনী, দ্বাদশ শতিকা)। File:Genji emaki YADORIGI 2 (cropped to center).JPG|আগফালে থকা দৰবাৰীসকলে নিজৰ হিটো অফ-দ্য শ্বোল্ডাৰ পিন্ধিছে, তলত কোছ’ডে দেখুৱাইছে। File:Genji emaki 01003 009.jpg|{{transliteration|ja|স্বামী-স্ত্ৰীৰ ওপৰত তাৰিকুবি কলাৰ, তেওঁলোকৰ ঘৰত। থিয় হৈ থকা মহিলাৰ ৰঙা হাকামা মন কৰক। File:Fujiwara no Michinaga 2.jpg|(সাশিনুকি?)/নু-বকামা আৰু পুৰুষৰ দৰবাৰৰ পোছাকত আগেকুবি কলাৰ </gallery> |border=no|align=center}} == পৰম্পৰাগত সাজ-পোছাকৰ প্ৰকাৰ == ইয়াৰ উপৰি চাওক: [[:en:List_of_items_traditionally_worn_in_Japan|''জাপানত পৰম্পৰাগতভাৱে পৰিধান কৰা সামগ্ৰীৰ তালিকা'']] === কিমোনো === মূল প্ৰবন্ধ: [[:en:Kimono|কিমোনো]] [[চিত্ৰ:Gion Sayaka 1.jpg|left|thumb|এটা ক'লা শিখৰযুক্ত কিমোনো,পিন্ধক-জিয়ন গেইকো ছায়াকা হায়াছি]] "জাপানৰ জাতীয় পোছাক" হিচাপে স্বীকৃত কিমোনো (着物) হৈছে জাপানী পৰম্পৰাগত সাজ-পাৰৰ আটাইতকৈ জনপ্ৰিয় ৰূপ। কিমোনো শৰীৰত মেৰিয়াই পিন্ধা হয়, য'ত সদায় বাঁওফালটো সোঁফালৰ ওপৰত থাকে; কেতিয়াবা ইয়াক এটাৰ ওপৰত আনটো তৰপ কৰিও পিন্ধা হয়। ইয়াৰ সৈতে সদায় এটা অ'বি (obi - কঁকালত মৰা বহল পেটি) ব্যৱহাৰ কৰা হয় আৰু লগতে কেইবাটাও পৰম্পৰাগত সামগ্ৰী আৰু জোতা-মোজা পিন্ধিব পাৰি। পুৰুষ আৰু মহিলাৰ কিমোনোৰ গঠন আৰু পিন্ধনশৈলীৰ মাজত পাৰ্থক্য থাকে। টোকুগাৱা যুগত (১৬০৩–১৮৬৭) চাৰি-শ্ৰেণীৰ সামাজিক ব্যৱস্থা সমাপ্ত হোৱাৰ পিছত, কিমোনোৰ প্ৰতীকী অৰ্থ সামাজিক মৰ্যাদাৰ পৰিৱৰ্তে নিজৰ ব্যক্তিত্বৰ প্ৰতিফলনলৈ সলনি হয়। ইয়াৰ ফলত মানুহে নিজৰ ৰুচি অনুসৰি পোছাকযোৰত ব্যক্তিগত শৈলী সংযোগ কৰাৰ সুযোগ পায়। কিমোনো পিন্ধাৰ প্ৰক্ৰিয়াটো, লিংগ আৰু অনুষ্ঠানভেদে, অ'বি বন্ধাৰ বিভিন্ন পদক্ষেপ আৰু পদ্ধতিৰ এক বিতং জ্ঞানৰ প্ৰয়োজন হয়। মহিলাৰ আনুষ্ঠানিক কিমোনো পিন্ধিবলৈ কেতিয়াবা আন এজন ব্যক্তিৰ সহায়ৰ প্ৰয়োজন হয়। দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ পৰৱৰ্তী সময়ত, কিমোনোৰ প্ৰতি আগ্ৰহীসকলক ইয়াৰ পিন্ধনশৈলী আৰু বিভিন্ন ধৰণৰ গাঁঠি মৰা শিকাবলৈ 'কিমোনো স্কুল'সমূহ স্থাপন কৰা হৈছিল। আধুনিক যুগত পিন্ধা কেইবাবিধো বিভিন্ন ধৰণৰ কিমোনো আছে, পুৰুষতকৈ মহিলাৰ জাত বেছি। পুৰুষৰ কিমোনোৰ আনুষ্ঠানিকতাৰ পাৰ্থক্য সাধাৰণতে কাপোৰৰ পছন্দ, কাপোৰৰ ওপৰত থকা শিখৰৰ সংখ্যা (মন বা কামন বুলি জনা যায়) আৰু ইয়াৰ লগত পিন্ধা আনুষংগিক সামগ্ৰীৰদ্বাৰা পৃথক হয়, মহিলাৰ কিমোনোৰ আনুষ্ঠানিকতাৰ পাৰ্থক্য থাকে কাপোৰৰ পছন্দ, সজ্জাৰ শৈলী, নিৰ্মাণ আৰু শিখৰৰ জৰিয়তে। === মহিলাৰ কিমোনো === * '''ফুৰিচোদে''' (অৰ্থাৎ "দুলি থকা হাত"): এয়া একপ্ৰকাৰৰ আনুষ্ঠানিক কিমোনো যিটো সাধাৰণতে যুৱতীসকলে পৰিধান কৰে। প্ৰায়ে 'কামিং অফ এজ ডে' বা কইনাৰ সাজ হিচাপে পিন্ধা এই কিমোনোক যুৱতীসকলৰ বাবে আটাইতকৈ আনুষ্ঠানিক পোছাক বুলি গণ্য কৰা হয়। * '''উচিকাচে''' : ইয়াকো কইনাৰ সাজ হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয়, যিটো কিমোনোৰ একেবাৰে ওপৰত কোনো পেটি বা বেল্ট নোহোৱাকৈ এটা তৰপ হিচাপে পিন্ধা হয়। * '''কুৰোটোমেচোদে''' '''আৰু ইৰোটোমেচোদে''' : এইবোৰ হ’ল আনুষ্ঠানিক কিমোনো যাৰ ডিজাইন কেৱল তলৰ পটিটোত থাকে। ফুৰিচোদেৰ বাহিৰে এইবোৰক মহিলাৰ বাবে আটাইতকৈ আনুষ্ঠানিক কিমোনো বুলি গণ্য কৰা হয়। * '''হৌমংগি আৰু চুকেচাগে''' : এইবোৰ অৰ্ধ-আনুষ্ঠানিক কিমোনো, যাৰ হাতৰ কিছু অংশত আৰু তলৰ পটিত ডিজাইন থাকে। * '''ইৰোমুজি''' : এয়া এক ৰঙৰ সাধাৰণ কিমোনো, যিটো চাহ পৰিৱেশন উৎসৱ বা আন কম-আনুষ্ঠানিক অনুষ্ঠানত পিন্ধা হয়। * '''কোমন আৰু এড’ কোমন''' : এইবোৰ অনানুষ্ঠানিক কিমোনো, য’ত গোটেই কাপোৰখনতে একোটা আৰ্হিৰ পুনৰাবৃত্তি দেখা যায়। অন্যান্য ধৰণৰ কিমোনো যেনে— য়ুকাটা আৰু ম'ফুকু (শোক প্ৰকাশৰ বাবে) পুৰুষ-মহিলা উভয়ে পিন্ধে, কেৱল ইয়াৰ চিলাই আৰু কেতিয়াবা অলংকৰণতহে পাৰ্থক্য থাকে। আগৰ দশকবোৰত মহিলাসকলে বিয়া হোৱাৰ পিছতহে (সাধাৰণতে ২০-২৫ বছৰ বয়সৰ ভিতৰত) ফুৰিচোদে পিন্ধিবলৈ এৰিছিল; অৱশ্যে বৰ্তমান সময়ত এগৰাকী মহিলাই বিবাহিত হওক বা নহওক, এই বয়সৰ আশে-পাশে ফুৰিচোদে পিন্ধা বন্ধ কৰে।<ref name=":1">Goldstein-Gidoni, O. (1999). Kimono and the construction of gendered and cultural identities. Ethnology, 38 (4), 351-370.</ref> === কিমোনো পিন্ধনশৈলী === 'কিমোনো' শব্দটোৰ আক্ষৰিক অৰ্থ হৈছে "পিন্ধিব পৰা বস্তু" (thing to wear), আৰু ১৯ শতিকালৈকে ই জাপানত পুৰুষ-মহিলা উভয়ে পিন্ধা মূল সাজ-পাৰ আছিল।<ref name=":1" /> পৰম্পৰাগতভাৱে, কিমোনো পিন্ধাৰ কলাটো (যাক 'কিতচুকে' বুলি জনা যায়) মাকৰপৰা জীয়েকক কেৱল কেনেকৈ সাজ-পাৰ কৰিব লাগে সেইটো শিকোৱাৰ দৰেই হস্তান্তৰ কৰা হৈছিল। বৰ্তমান সময়ত, এইটো বিশেষ কিমোনো বিদ্যালয়বোৰতো শিকোৱা হয়। প্ৰথমে, এজন ব্যক্তিয়ে 'তাবি' পিন্ধে, যিবোৰ হ'ল বগা কপাহী মোজা। তাৰ পিছত অন্তৰ্বাস পিন্ধা হয় আৰু তাৰ পাছত এটা টপ আৰু এখন মেৰিয়াই লোৱা স্কাৰ্ট পিন্ধা হয়। ইয়াৰ পিছত 'নাগাজুবান' (অন্তৰ্বৰ্তী কিমোনো) পিন্ধা হয়, যিটো 'কোচিহিমো'ৰ সহায়ত বন্ধা হয়। শেষত, কিমোনোযোৰ পিন্ধা হয়, য'ত বাঁওফালটো সোঁফালৰ ওপৰত থাকে; ইয়াক এটা বা দুটা কোচিহিমোৰে বান্ধি সঠিক স্থানত ৰখা হয় আৰু এখন 'দাতেজিমে' বেল্টেৰে মিহি কৰা হয়। তাৰ পিছত 'অ'বি'টো বান্ধি দিয়া হয়। কিমোনো সদায় বাঁওফালটো সোঁফালৰ ওপৰত থকাকৈ পিন্ধা হয়, কেৱল মৃতকৰ ক্ষেত্ৰতহে ইয়াৰ বিপৰীত কৰা হয়, অৰ্থাৎ তেতিয়া সোঁফালটো বাঁওফালৰ ওপৰত থকাকৈ পিন্ধোৱা হয়। যেতিয়া বাহিৰলৈ ওলাই যাওঁতে কিমোনো পিন্ধা হয়, তেতিয়া পৰম্পৰাগতভাৱে 'জোৰি' বা 'গেতা' চেণ্ডেল পিন্ধা হয়।<ref>Grant, P. (2005). Kimonos: the robes of Japan. Phoebe Grant’s Fascinating Stories of World Cultures and Customs, 42.</ref> মহিলাসকলে সাধাৰণতে চাহ পৰিৱেশন উৎসৱ বা ইকেবানা শ্ৰেণীৰ দৰে পৰম্পৰাগত কলাৰ অনুষ্ঠানত অংশগ্ৰহণ কৰিলে কিমোনো পিন্ধে। বিবাহ অনুষ্ঠানৰ সময়ত, কইনা আৰু দৰাই প্ৰায়ে কেইবাযোৰো পোছাক সলনি কৰে; যদিও কইনাক প্ৰথমে সম্পূৰ্ণ বগা পোছাকত দেখা যাব পাৰে আৰু তাৰ পিছত ৰঙীন পোছাকলৈ সলনি কৰিব পাৰে, দৰাসকলে হাবুটাই ৰেচমৰপৰা তৈয়াৰী ক’লা কিমোনো পিন্ধে। পুৰুষ আৰু মহিলা উভয়ৰে বাবে অন্ত্যেষ্টিক্ৰিয়াৰ কিমোনো হ’ল পাঁচটা ক্ৰেষ্ট কুলচিহ্ন থকা সাধাৰণ ক’লা কাপোৰ, অৱশ্যে অন্ত্যেষ্টিক্ৰিয়াত পাশ্চাত্য সাজ-পাৰো পিন্ধা হয়। পাঁচটাতকৈ কম ক্ৰেষ্ট থকা যিকোনো সাধাৰণ ক’লা কিমোনোক শোকসভাৰ সাজ হিচাপে গণ্য কৰা নহয়। "কামিং অফ এজ" অনুষ্ঠান অৰ্থাৎ চেইজিন নো হি হ’ল আন এটা অনুষ্ঠান য’ত কিমোনো পিন্ধা হয়। এই বাৰ্ষিক উদ্‌যাপনবোৰত মহিলাসকলে উজ্জ্বল ৰঙৰ ফুৰিচোদে পিন্ধে, যাৰ ডিঙিৰ চাৰিওফালে প্ৰায়ে নোমাল স্তোল থাকে। আধুনিক যুগত আন যিবোৰ অনুষ্ঠানত পৰম্পৰাগতভাৱে কিমোনো পিন্ধা হয়, সেইবোৰৰ ভিতৰত আছে নৱবৰ্ষৰ সময়ছোৱা, স্নাতক ডিগ্ৰী প্ৰদান অনুষ্ঠান আৰু চিচি-গো-চান, যিটো ৩, ৫ আৰু ৭বছৰীয়া শিশুসকলৰ বাবে এটা উৎসৱ। === ঋতুসমূহ === কিমোনোসমূহ ঋতুৰ সৈতে মিলাই পিন্ধা হয়। ৰেচম, ঊণ বা কৃত্ৰিম কাপোৰেৰে তৈয়াৰী আৱাচে ( তৰপ থকা) কিমোনোবোৰ ঠাণ্ডা মাহবোৰত পিন্ধা হয়। এই সময়ছোৱাত, অধিক গ্ৰাম্য বা প্ৰাকৃতিক ৰং আৰু আৰ্হি (যেনে- মুগা বৰণৰ শুকান পাত), আৰু ডাঠ ৰঙৰ লগতে কেইবাটাও তৰপ থকা কিমোনোক অগ্ৰাধিকাৰ দিয়া হয়।<ref name=":2">Jackson, Anna. "Kimono: Fashioning Culture by Liza Dalby". Rev. of Kimono: Fashioning Culture. Bulletin of the School of Oriental and African Studies, University of London 58 (1995): 419-20. JSTOR. Web. 6 Apr. 2015.</ref> আনহাতে, বসন্ত আৰু গ্ৰীষ্মকালত পুৰুষ আৰু মহিলা উভয়ে পাতল কপাহী য়ুকাটা পিন্ধে। গৰমৰ দিনবোৰত উজ্জ্বল ৰং আৰু ফুলৰ নক্সা (যেনে- চেৰী ব্লচম বা চেৰী ফুল) থকা কিমোনোৰ প্ৰচলন বেছি।<ref name=":2" /> [[চিত্ৰ:Kimono backshot by sth.jpg|thumb|301x301px|আনুষ্ঠানিক টাতেয়া মুছুবি ওবি ক ন ট]] === সামগ্ৰী === ১৫ শতিকালৈকে বেছিভাগ মানুহে পিন্ধা সৰহসংখ্যক কিমোনো শণ বা লিনেনৰপৰা তৈয়াৰী আছিল আৰু সেইবোৰ সামগ্ৰীৰ কেইবাটাও তৰপেৰে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। বৰ্তমান সময়ত কিমোনো ৰেচম, চিল্ক ব্ৰকেড, চিল্ক ক্ৰেপ (যেনে- চিৰিমেন) আৰু চেটিন উইভ (যেনে- ৰিনজু) ব্যৱহাৰ কৰি তৈয়াৰ কৰিব পাৰি। কম দামী আৰু সহজে যত্ন ল’ব পৰা কাপোৰ যেনে ৰেয়ন, কটন চেটিন, কপাহ, পলিষ্টাৰ আৰু অন্যান্য কৃত্ৰিম আঁহেৰে তৈয়াৰী আধুনিক কিমোনোসমূহ বৰ্তমান জাপানত অধিক ব্যাপকভাৱে পিন্ধা হয়। অৱশ্যে, অধিক আনুষ্ঠানিক কিমোনোৰ বাবে এতিয়াও ৰেচমকেই আদৰ্শ কাপোৰ হিচাপে গণ্য কৰা হয়। কিমোনোবোৰ সাধাৰণতে ৩৯–৪৩ ইঞ্চি (৯৯০–১,০৯০ মিমি) দীঘল হয় আৰু ইয়াত ১৪–১৫ ইঞ্চি (৩৬০–৩৮০ মিমি) বহল আঠটা টুকুৰা থাকে। এই টুকুৰাবোৰ একেলগে চিলাই কৰি এটা মৌলিক 'T' আকৃতি গঠন কৰা হয়। কিমোনোবোৰ পৰম্পৰাগতভাৱে হাতেৰে চিলাই কৰা হয়, যি কৌশলক 'ৱাছাই' বুলি জনা যায়। অৱশ্যে, মেচিনত নিৰ্মিত কিমোনোতো যথেষ্ট পৰিমাণে হাতেৰে কৰা চিলাইৰ প্ৰয়োজন হয়। পৰম্পৰাগতভাৱে কিমোনোবোৰ 'তানমোনো' নামৰ কাপোৰৰ এটা টুকুৰাৰপৰা তৈয়াৰ কৰা হয়। তানমোনোসমূহ মানক জোখত আহে আৰু এটা কিমোনো তৈয়াৰ কৰিবলৈ গোটেই কাপোৰখন ব্যৱহাৰ কৰা হয়। তৈয়াৰী কিমোনো এটাত কাপোৰৰ চাৰিটা মূল অংশ থাকে — দুটা অংশই শৰীৰটো ঢাকি ৰাখে আৰু দুটা অংশই হাত দুখন গঠন কৰে — লগতে কিছুমান সৰু অতিৰিক্ত অংশই সমুখৰ ঠেক পেনেল আৰু কলাৰ গঠন কৰে। কিমোনোৰ কাপোৰবোৰ প্ৰায়ে হাতেৰে নিৰ্মিত আৰু হাতেৰে সজোৱা হয়। কিমোনোৰ সৈতে 'অ’বি' নামৰ কঁকালত মৰা পেটি পিন্ধা হয়, যাৰ কেইবাটাও প্ৰকাৰ আছে। যোৱা শতিকাবোৰত অ’বিবোৰ তুলনামূলকভাৱে নমনীয় আৰু কোমল আছিল, গতিকে সেইবোৰে আক্ষৰিক অৰ্থত কিমোনোযোৰ বন্ধ কৰি ৰাখিছিল; বৰ্তমানৰ অ’বিবোৰ সাধাৰণতে অধিক টান, যাৰ অৰ্থ হ’ল কিমোনোযোৰ আচলতে শৰীৰৰ চাৰিওফালে 'হিমো' নামৰ এক ধাৰাবাহিক ফিতা বা বান্ধনীৰ সহায়তহে বন্ধ কৰি ৰখা হয়। মহিলাৰ বাবে আটাইতকৈ প্ৰচলিত দুইপ্ৰকাৰৰ অ’বি হ’ল— 'ফুকুৰো অ’বি', যিটো অতি অনানুষ্ঠানিক কিমোনোৰ বাহিৰে সকলোতে পিন্ধিব পাৰি, আৰু 'নাগোয়া অ’বি', যাৰ এমুৰ পিন্ধিবলৈ সহজ হোৱাকৈ ঠেক কৰা থাকে। [[চিত্ৰ:Asagao Festival 004.JPG|thumb|টকিঅ'ৰ আছাগাও উৎসৱত এহাল দম্পতীয়ে 'মৰ্নিং গ্লৰী' (এবিধ ফুল) কিনি থকা অৱস্থাত য়ুকাটা পৰিধান কৰিছে। ]] === য়ুকাটা === প্ৰধান প্ৰবন্ধ: [[:en:Kimono#yukata|কিমোনো য়ুকাটা]] য়ুকাটা (浴衣) হৈছে এক অনানুষ্ঠানিক কিমোনো যিটো বিশেষকৈ বসন্ত আৰু গ্ৰীষ্মকালত পিন্ধা হয়। ই সাধাৰণতে পৰম্পৰাগত কিমোনোকৈ কম খৰচী। যিহেতু এইবোৰ গৰম বতৰৰ বাবে তৈয়াৰ কৰা হৈছিল, য়ুকাটাবোৰ প্ৰায় সম্পূৰ্ণৰূপে কপাহী কাপোৰেৰে নিৰ্মিত আৰু বেছিভাগ কিমোনো কাপোৰতকৈ ইয়াৰ ওজন পাতল তথা ৰং অধিক উজ্জ্বল হয়। বিভিন্ন উৎসৱ আৰু চেৰী ব্লচম দৰ্শন অনুষ্ঠানৰ বাবে ইয়াক পৰিধান কৰা হয়।<ref name=":3">Spacey, John (July 11, 2015). "[http://www.japan-talk.com/jt/new/traditional-fashions 16 Traditional Japanese Fashions]". Japan Talk. Retrieved November 15, 2016.</ref> === হাকামা, অবি, জোৰি === প্ৰধান প্ৰবন্ধ: [[:en:Hakama|হাকামা]] হাকামা, যি দেখিবলৈ এখন দীঘল আৰু বহল প্লিট থকা স্কাৰ্টৰ দৰে, সাধাৰণতে কিমোনোৰ ওপৰত পিন্ধা হয় আৰু ইয়াক আনুষ্ঠানিক সাজ বুলি গণ্য কৰা হয়। যদিও পৰম্পৰাগতভাৱে ই সকলো বৃত্তিৰ পুৰুষৰ (কাৰিগৰ, খেতিয়ক, চামুৰাই আদি) পিন্ধিবৰ বাবে তৈয়াৰ কৰা হৈছিল, বৰ্তমান সমাজত মহিলাসকলেও ইয়াক পিন্ধাটো গ্ৰহণযোগ্য হৈ পৰিছে।<ref name=":3" /> অ’বি এটা বেল্টৰ দৰে, যিটো কিমোনোৰ একেবাৰে ওপৰত মেৰিয়াই দিয়া হয় আৰু ই সকলোবোৰ তৰপ একেলগে ৰখাত সহায় কৰে, যদিও ই আচলতে সেইবোৰ বান্ধি বন্ধ কৰি নাৰাখে। অ’বিবোৰ সাধাৰণতে দীঘল, আয়তাকাৰ বেল্ট যিবোৰ বিভিন্ন ধৰণে সজাব পাৰি আৰু ৰঙীন কৰিব পাৰি, লগতে এইবোৰ বিভিন্ন ধৰণৰ কাপোৰেৰে তৈয়াৰ কৰা হয়। আধুনিক অ’বিবোৰ সাধাৰণতে খহটা আৰু টানকৈ বোৱা কাপোৰেৰে নিৰ্মিত, আৰু এইবোৰ তুলনামূলকভাৱে ডাঠ আৰু অনমনীয় হ’ব পাৰে।<ref name=":3" /> জোৰি হ’ল কিমোনোৰ সৈতে পিন্ধা একপ্ৰকাৰৰ চেণ্ডেল যিবোৰ দেখিবলৈ 'ফ্লিপ-ফলপ'ৰ দৰে, কেৱল ইয়াৰ তলৰ অংশটো অধিক মজপুত আৰু কেতিয়াবা ইয়াৰ হিলটো সামান্য ঢাল খোৱা ধৰণৰ হয়। জোৰিবোৰ কাঠ, চামৰা আৰু ভিনাইলৰদ্বাৰা তৈয়াৰ কৰিব পাৰি। অধিক আনুষ্ঠানিক জোৰিবোৰত অলংকৃত ফিতা (যাক হানাঅ’ বুলি জনা যায়) থাকে, য’ত সোণালী আৰু ৰূপালী সূতাৰে এম্ব্ৰইডৰী বা বয়ন কৰা হ’ব পাৰে। এই জোতাবোৰ সাধাৰণতে বগা মোজাৰ সৈতে পিন্ধা হয় আৰু বেছিভাগ সময়তে কিমোনোৰ তলৰ পটিটোৱে এইবোৰ ঢাকি ৰাখে। গেতা হ’ল জোৰিৰ দৰেই চেণ্ডেল যিবোৰ বৰফ বা বোকা-মাটিত পিন্ধিবলৈ তৈয়াৰ কৰা হয়; এই জোতাবোৰৰ তলৰফালে কাঠৰ খুঁটি থাকে।<ref name=":3" /> === সুতেটেকো === ১৮৮১ চনৰপৰা জাপানী পুৰুষসকলে চুটেটেকো [ja] নামৰ একপ্ৰকাৰৰ আণ্ডাৰপেণ্ট পিন্ধিছিল, যিটো গীতৰ নামেৰে নামকৰণ কৰা হৈছে। জাপান টাইমছৰ কাওৰি শ্বোজিয়ে লিখিছে যে ইহঁতক "লং জনছৰ ঢিলা, পাতল, ক্ৰেপ কপাহী সংস্কৰণ হিচাপে বৰ্ণনা কৰাটোৱেই উত্তম হ'ব।" প্ৰথম অৱস্থাত পুৰুষে ইয়াক কিমোনোৰ তলত ব্যৱহাৰ কৰিছিল। ২০১২ চনৰ ভিতৰত ইয়াৰ নতুন ভিন্নতা আৱিৰ্ভাব হয়। শ্বোজীয়ে উল্লেখ কৰে যে ২০১২ চনত এই কাপোৰখনে এতিয়াও আৱেগিকভাৱে গ্ৰীষ্মকালৰ প্ৰতীক আছিল, যদিও ইয়াৰ চাৰিওফালে লাজৰ অনুভূতি আছিল; তেখেতে কয় যে ১৯৯০ চনলৈকে ই অধিক সাধাৰণ আছিল।<ref>Shoji, Kaori (2012-07-17). [https://www.japantimes.co.jp/life/2012/07/17/lifestyle/suteteko-hanging-out-in-underwear-is-a-cool-way-to-survive-the-summer-heat/ "Suteteko: Hanging out in underwear is a cool way to survive the summer heat"]. [[:en:Japan_Times|Japan Times]]. [[টকিঅ'|Tokyo]]. Retrieved 2024-08-02.</ref> == নক্সা == === নক্সা কৰোঁতা === কেইবাজনো ডিজাইনাৰে কিমোনোক তেওঁলোকৰ বৰ্তমানৰ ডিজাইনৰ আধাৰ হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰে। তেওঁলোক কিমোনোৰ সাংস্কৃতিক আৰু নান্দনিক দিশসমূহৰদ্বাৰা প্ৰভাবিত হৈছে আৰু সেইবোৰক তেওঁলোকৰ সাজ-পাৰত অন্তৰ্ভুক্ত কৰিছে। ইছে মিয়াকে ফেশ্বনৰ সীমা অতিক্ৰম কৰা আৰু সাজ-পাৰৰ নতুন ৰূপ উদ্ভাৱন কৰাৰ বাবে আটাইতকৈ বেছি পৰিচিত, যাৰ জৰিয়তে তেওঁ সংস্কৃতিৰ পৰম্পৰাগত গুণসমূহ তেওঁৰ কৰ্মত প্ৰতিফলিত কৰে। তেওঁ ডিজাইনৰ বিভিন্ন কৌশল অন্বেষণ কৰিছে, যাৰ ফলত "পোছাক" হিচাপে কিহক চিনাক্ত কৰা হয় সেই বিষয়ে আলোচনাৰ সূত্ৰপাত হৈছে। পৰম্পৰাগত মূল্যবোধৰ সৈতে তেওঁৰ সঘনাই হোৱা সংঘাতৰ বাবে তেওঁক "ফেশ্বনৰ পিকাচো" বুলিও আখ্যা দিয়া হৈছে। মিয়াকে নৰ্তক-নৰ্তকীসকলৰ সৈতে কাম কৰি এনে পোছাক তৈয়াৰ কৰিবলৈ আগ্ৰহ বিচাৰি পাইছিল যিয়ে তেওঁলোকৰ এৰোবিক চাল-চলনৰ বাবে আটাইতকৈ উপযুক্ত হয়; সকলো শ্ৰেণীৰ মানুহৰ বাবে উপকাৰী পোছাক প্ৰস্তুত কৰাৰ আশাত তেওঁ শেষত মডেলৰ পৰিৱৰ্তে নৰ্তক-নৰ্তকীসকলৰ সৈতে কাম কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে। তেওঁ ব্যৱহাৰ কৰা প্লিট আৰু পলিষ্টাৰ জাৰ্চিৰ ব্যৱহাৰে পোছাকৰ ব্যাৱহাৰিক আৰাম আৰু স্থিতিস্থাপকতাৰ বাবে ফেশ্বনৰ এক আধুনিক ৰূপ প্ৰতিফলিত কৰিছিল। ১৯৯৮ চনত পেৰিছত অনুষ্ঠিত হোৱা "ইজি মিয়াকে: মেকিং থিংছ" নামৰ প্ৰদৰ্শনীত মিয়াকেৰ ১০ বছৰৰো অধিক সময়ৰ কাম প্ৰদৰ্শিত হৈছিল। তেওঁৰ আটাইতকৈ জনপ্ৰিয় শৃংখলা দুটাৰ নাম আছিল "প্লিটছ, প্লিজ" "এ-পিঅ'চি (এটা কাপোৰৰ টুকুৰা।" <ref name=":4">English, Bonnie. Japanese fashion designers : the work and influence of Issey Miyake, Yohji Yamamoto and Rei Kawakubo. n.p.: Oxford; New York : Berg, 2011., 2011. Ignacio: USF Libraries Catalog, EBSCOhost (accessed November 2, 2016).</ref> য়োহজী য়ামামোতো আৰু ৰেই কাৱাকুবো হ'ল এনে দুজন জাপানী ফেশ্বন ডিজাইনাৰ যিয়ে ডিজাইন আৰু শৈলীৰ ক্ষেত্ৰত একে ধৰণৰ ৰুচি বহন কৰে; তেওঁলোকৰ কামৰ মাজত পাৰ্থক্য বিচাৰি উলিওৱাটো ৰাইজৰ বাবে প্ৰায়ে কঠিন বুলি গণ্য কৰা হয়। তেওঁলোক সামাজিক সংঘাতৰদ্বাৰা প্ৰভাবিত হৈছিল, কিয়নো তেওঁলোকৰ স্বকীয় কামসমূহ যুদ্ধোত্তৰ কালৰ জাপানৰদ্বাৰা প্ৰভাবিত হৈ বিকশিত হৈছিল। তেওঁলোক মিয়াকে আৰু আন কেইবাজনো ডিজাইনাৰতকৈ পৃথক, কাৰণ তেওঁলোকে গাঢ় ৰং, বিশেষকৈ ক'লা ৰঙৰ আধিপত্য থকা ডিজাইন ব্যৱহাৰ কৰিছিল। সেই সময়ৰ পৰম্পৰাগত সাজ-পাৰত প্ৰায়ে বিভিন্ন ধৰণৰ ৰং অন্তৰ্ভুক্ত আছিল, আৰু তেওঁলোকৰ এই "ৰঙৰ অনুপস্থিতি" ৰ ব্যৱহাৰে একাধিক সমালোচকক তেওঁলোকৰ কামৰ সত্যতাৰ ওপৰত মতামত দিবলৈ আৰু সমালোচনা কৰিবলৈ বাধ্য কৰিছিল। ১৯৮৩ চনৰ এপ্ৰিল মাহৰ 'আমেৰিকান ভ’গ' আলোচনীয়ে এই দুয়োকে "আৱঁ-গাৰ্ড ডিজাইনাৰ" বুলি অভিহিত কৰিছিল, যিয়ে অৱশেষত তেওঁলোকক সফলতা আৰু জনপ্ৰিয়তাৰ দিশলৈ লৈ গৈছিল।<ref name=":4" /> === নান্দনিকতা === জাপানীসকলক প্ৰায়ে তেওঁলোকৰ পৰম্পৰাগত কলা আৰু সৰলতাক সৃজনমূলক ডিজাইনলৈ ৰূপান্তৰ কৰিব পৰা ক্ষমতাৰ বাবে চিনাক্ত কৰা হয়। ভেলেৰী ফোলিয়ে উল্লেখ কৰাৰ দৰে, "বিচনীৰ আকৃতিবোৰ ঢৌলৈ পৰিৱৰ্তিত হয়, ঢৌবোৰ পাহাৰলৈ ৰূপান্তৰিত হয়; সৰল গাঁঠিবোৰ চৰাইৰ ডেউকা হৈ পৰে; লৰচৰ কৰি থকা অৰ্ধবৃত্তবোৰে হিয়ান যুগৰ আধা-নিমজ্জিত গাড়ীৰ চক্ৰক বুজায়।" এই কলাৰূপবোৰ কাপোৰলৈ স্থানান্তৰিত কৰা হৈছে যিবোৰে পাছলৈ সাজ-পাৰৰ ৰূপ লয়। পৰম্পৰাগত সাজ-পাৰৰ ক্ষেত্ৰত কিছুমান বিশেষ কৌশল ব্যৱহাৰ আৰু অনুসৰণ কৰা হয়, যেনে মেটেল এপ্লিকে, চিল্ক এম্ব্ৰইডৰী আৰু পেষ্ট-ৰেচিষ্ট। সাজ-পাৰ প্ৰস্তুত কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা কাপোৰৰ ধৰণে প্ৰায়ে এজন ব্যক্তিৰ সামাজিক শ্ৰেণীক সূচাইছিল, কিয়নো ধনী লোকসকলে উচ্চমানৰ কাপোৰেৰে তৈয়াৰী সাজ-পাৰ কিনিবলৈ সক্ষম আছিল। চিলাইৰ কৌশল আৰু ৰঙৰ সংমিশ্ৰণেও ধনী লোকসকলক সাধাৰণ লোকৰপৰা পৃথক কৰিছিল, কাৰণ উচ্চ ক্ষমতাসম্পন্ন লোকসকলৰ অলংকৃত আৰু অধিক উজ্জ্বল সাজ-পাৰ পিন্ধাৰ প্ৰৱণতা আছিল।<ref>Foley, Valerie. "Western fashion, Eastern look: the influence of the kimono and the qipau." Surface Design Journal 24, no. 1 (September 1, 1999): 23-29. Bibliography of Asian Studies, EBSCOhost (accessed November 3, 2016).</ref><ref>Carpenter, John T. "Weaving Kimono Back into the Fabric of Japanese Art History." Orientations (October 2014): 1-5. Art & Architecture Source, EBSCOhost (accessed November 9, 2016).</ref> == আধুনিক ফেশ্বনৰ ওপৰত প্ৰভাৱ == === টকিঅ' ষ্ট্ৰীট ফেশ্বন === [[চিত্ৰ:制服 (5346443876).jpg|thumb|জাপানী স্কুল ইউনিফৰ্মৰ চুটি কৰা স্কাৰ্টৰদ্বাৰা চিনাক্ত কৰা কোগাল ছোৱালীবোৰ]] মূল প্ৰবন্ধ: [[:en:Japanese_street_fashion|জাপানীজ ষ্ট্ৰীট ফেশ্বন]] জাপানীজ ষ্ট্ৰীট ফেশ্বনৰ উত্থান ঘটিছিল ১৯৯০-ৰ দশকত আৰু ই পৰম্পৰাগত ফেশ্বনতকৈ এই অৰ্থত পৃথক আছিল যে ইয়াক কোনো ফেশ্বন ডিজাইনাৰৰ পৰিৱৰ্তে সাধাৰণ ৰাইজ, বিশেষকৈ কিশোৰ-কিশোৰীসকলে আৰম্ভ আৰু জনপ্ৰিয় কৰি তুলিছিল। টকিঅ'ৰ বিভিন্ন অঞ্চলত ষ্ট্ৰীট ফেশ্বনৰ বিভিন্ন ৰূপৰ জন্ম হৈছিল, যেনে হাৰাজুকুৰ 'ৰ’ৰীতা', শিবুয়াৰ 'কোআকুমা আগেহা' বা 'গ্যাৰু' উপ-সাংস্কৃতিক ফেশ্বন শৈলী।<ref>Aliyaapon, Jiratanatiteenun, et al. "The Transformation of Japanese Street Fashion between 2006 and 2011." Advances In Applied Sociology no. 4 (2012): 292. Airiti Library eBooks & Journals - 華藝線上圖書館, EBSCOhost (accessed October 29, 2016).</ref> 'ললিটা' ফেশ্বন ২০০৪-০৫ চনৰ মাজভাগত জনপ্ৰিয় হৈ পৰিছিল। ইয়াৰ বৈশিষ্ট্য হ’ল "পেটিকোটৰ সহায়ত ঘণ্টাৰ দৰে আকৃতি দিয়া আঁঠুমূৰীয়া স্কাৰ্ট বা ড্ৰেছ, যাৰ সৈতে এটা ব্লাউজ, আঁঠুলৈকে মোজা আৰু মূৰত এটা বিশেষ অলংকাৰ পিন্ধা হয়।" ললিটাৰ বিভিন্ন উপ-শৈলীৰ ভিতৰত আছে কেজুৱেল, চুইট, গথিক, ব্লেক আৰু হিমে ("ৰাজকুমাৰী")। 'কোগ্যাৰু' বা 'কোগাল' হ’ল আন এক জাপানীজ ষ্ট্ৰীট ফেশ্বন যিটো শিবুয়াৰ ক্লাব-হষ্টেছসকলৰ সাজ-পাৰৰ ওপৰত আধাৰিত। এই শৈলীৰ মহিলাসকলে তেওঁলোকৰ শৰীৰ আৰু মুখৰ বৰণ গাঢ় মুগা ৰঙলৈ পৰিৱৰ্তন কৰে, আৰু তেওঁলোকৰ ছালৰ সেই ক'লা বা মুগা বৰণটো ফুটি উঠিবলৈ প্ৰায়ে পাতল ৰঙৰ লিপষ্টিক ব্যৱহাৰ কৰে। কোগালৰ এই ধাৰাটো শিবুয়া আৰু হাৰাজুকু দুয়োটা অঞ্চলতে পোৱা যায় আৰু ই "স্কুলীয়া ছাত্ৰী"ৰ সাজ-পাৰৰদ্বাৰা প্ৰভাবিত; ইয়াৰ অংশগ্ৰহণকাৰীসকলে প্ৰায়ে চুটি স্কাৰ্ট, অতি ডাঙৰ আঁঠুমূৰীয়া মোজা আৰু জিলিকি থকা সামগ্ৰী পৰিধান কৰে।<ref>Peirson-Smith, Anne; II, Joseph H. Hancock (15 July 2018). [https://books.google.com/books?id=q7irDwAAQBAJ&dq=lolita&pg=PT179 Transglobal Fashion Narratives: Clothing Communication, Style Statements and Brand Storytelling]. Intellect Books. p. 179. [[আন্তৰ্জাতিক মান গ্ৰন্থ সংখ্যা|ISBN]] [[:en:Special:BookSources/978-1-78320-845-6|978-1-78320-845-6.]]</ref><ref>Black, Daniel. "Wearing Out Racial Discourse: Tokyo Street Fashion and Race as Style." Journal of Popular Culture 42, no. 2 (April 2009): p.241. Humanities Source, EBSCOhost (accessed November 16, 2016).</ref> == লগতে চাওক == * [[:en:Culture_of_Japan|জাপানৰ সংস্কৃতি]] * [[:en:Ryusou|ৰিউচো]] – ওকিনাৱাৰ পৰম্পৰাগত সাজ-পাৰ * [[:en:Hanfu|হানফু]] – চীনৰ পৰম্পৰাগত সাজ-পাৰ * [[হানবক|হানবোক]] – কোৰিয়াৰ পৰম্পৰাগত সাজ-পাৰ * [[:en:Vietnamese_clothing|ভিয়েট ফুক]] – ভিয়েটনামৰ পৰম্পৰাগত সাজ-পাৰ == তথ্য সংগ্ৰহ == {{ৰেফলিষ্ট}} [[শ্ৰেণী:পোছাক]] [[শ্ৰেণী:জাপান]] [[শ্ৰেণী:চমু বৰ্ণনা থকা প্ৰবন্ধসমূহ]] 3mjhv6aznd495fka7v6a76ewni1wh66 0 130803 606260 577049 2026-05-14T07:45:26Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 606260 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = কামিলা তৈয়বজী | image = KamilaTyabji1937.png | alt = A young South Asian woman wearing a sari | caption = ১৯৩৭ চনৰ এখন সংবাদপত্ৰত প্ৰকাশিত কামিলা তৈয়বজীৰ যৌৱনকালীন ছবি | birth_name = কামিলা ফয়েজ বদৰুদ্দিন তৈয়বজী | birth_date = ১৪ ফেব্ৰুৱাৰী ১৯১৮ | birth_place = [[মুম্বাই]] | death_date = ১৭ মে ২০০৪ | death_place = [[মুম্বাই]] | nationality = ভাৰতীয় | occupation = আইনজীৱী, সমাজসেৱী | family = তৈয়বজী পৰিয়াল }} '''কামিলা তৈয়বজী''' (১৪ ফেব্ৰুৱাৰী ১৯১৮ – ১৭ মে ২০০৪) এগৰাকী ভাৰতীয় সমাজসেৱী আৰু আইনজীৱী আছিল। আইনজীৱী হিচাপে তেওঁ তেতিয়াৰ লণ্ডনত কৰ্মৰত একমাত্ৰ মহিলা উকিল আছিল আৰু প্ৰিভি কাউন্সিলৰ সন্মুখত প্ৰশ্ন কৰা প্ৰথমগৰাকী মহিলা হিচাপে পৰিচিতি লাভ কৰিছিল।<ref>{{cite news |last=Khan |first=Naseem |title=Kamila Tyabji |url=https://www.theguardian.com/news/2004/jun/15/guardianobituaries.india |newspaper=The Guardian |date=15 June 2004 |access-date=31 January 2024 |language=en-GB }}</ref> == প্ৰাৰম্ভিক জীৱন আৰু শিক্ষা == কামিলা ফয়েজ বদৰুদ্দিন তৈয়বজীৰ জন্ম [[মুম্বাই|বোম্বে]]ত হৈছিল। তেওঁ সেই চহৰৰ বিশিষ্ট মুসলিম তৈয়বজী পৰিয়ালৰ সদস্য আছিল। তেওঁৰ পিতৃ ফয়েজ বদৰুদ্দিন তৈয়বজী এগৰাকী ন্যায়াধীশ আছিল আৰু মাতৃ সালিমা বোম্বে বিধানসভাৰ এগৰাকী সদস্য আছিল।<ref name="hindu">{{cite news |last=Khan |first=Danish |title=Jam and chutney for the unskilled |url=https://www.thehindu.com/news/cities/Delhi/jam-and-chutney-for-the-unskilled/article2893386.ece |newspaper=The Hindu |date=15 February 2012 |access-date=30 October 2020 |language=en-IN }}</ref> তেওঁৰ ককাদেউতা বদৰুদ্দিন তৈয়বজী (১৮৪৪–১৯০৬) [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]ৰ তৃতীয় সভাপতি আছিল।<ref>{{cite journal |last=Karlitzky |first=Maren |title=The Tyabji Clan: Urdu as a Symbol of Group Identity |journal=The Annual of Urdu Studies |date=2002 |pages=193 |url=https://minds.wisconsin.edu/bitstream/handle/1793/18430/st17_Karlitzky.pdf }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> কামিলা বোম্বেৰ ছেইণ্ট জেভিয়াৰ্ছ কলেজত আৰু পিছলৈ অক্সফ’ৰ্ড বিশ্ববিদ্যালয়ৰ ছেইণ্ট হিউজ কলেজত অধ্যয়ন কৰে। অক্সফ’ৰ্ডত অধ্যয়ন কৰা প্ৰাৰম্ভিক যুগৰ মুছলিম মহিলাসকলৰ মাজত তেওঁ এগৰাকী আছিল।<ref>{{cite news |last=Khan |first=Naseem |title=Obituary: Kamila Tyabji |url=http://www.theguardian.com/news/2004/jun/15/guardianobituaries.india |newspaper=The Guardian |date=15 June 2004 |access-date=30 October 2020 }}</ref> == কৰ্মজীৱন == [[লণ্ডন]]ত প্ৰায় ২৫ বছৰ ধৰি বীমা আইনৰ অনুশীলনকালত কামিলা প্ৰায়ে উজ্জ্বল ৰঙৰ ৰেশমী শাৰী পৰিধান কৰাৰ বাবে পৰিচিত আছিল।<ref name="hindu"/> ১৯৫৩ চনৰপৰা ১৯৫৬ চনলৈকে তেওঁ বিবিচি টেলিভিছনৰ অনুষ্ঠান ''এছিয়ান ক্লাব'' শকুন্তলা শ্ৰীনাগেশৰ সৈতে উপস্থাপন কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Pandit |first=Vaijayanti |title=Business @ Home |publisher=Vikas Publishing House |date=2003 |pages=159–161 |isbn=978-81-259-1218-7 }}</ref> ১৯৬০ চনত তেওঁ যুক্তৰাজ্যত Women's India Association স্থাপন কৰি ইয়াৰ প্ৰথম সভাপতি হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰে।<ref>{{cite book |last=Arora |first=Sheila |title=Twenty-Five Years Remembered: The Women's India Association of the United Kingdom 1960–1985 |publisher=Public Resource |date=1987 |pages=70 }}</ref> ভাৰতলৈ ঘূৰি আহি তেওঁ ১৯৬৮ চনত ''Women's India Trust (WIT)'' স্থাপন কৰে, যাৰ লক্ষ্য আছিল চিলাই, কাপোৰ বোৱা আৰু খাদ্য প্ৰস্তুতৰ জৰিয়তে মহিলাসকলৰ আৰ্থিক স্বাৱলম্বিতা বৃদ্ধি কৰা।<ref>{{cite news |title=Just Jammin' |url=https://timesofindia.indiatimes.com/Just-Jammin/articleshow/36752538.cms |newspaper=The Times of India |date=8 April 2001 |access-date=30 October 2020 }}</ref> == ব্যক্তিগত জীৱন আৰু উত্তৰাধিকাৰ == ২০০৪ চনত মুম্বাইত ৮৬ বছৰ বয়সত কামিলাৰ মৃত্যু হয়।<ref>{{cite news |last=Khan |first=Naseem |title=Obituary: Kamila Tyabji |url=http://www.theguardian.com/news/2004/jun/15/guardianobituaries.india |newspaper=The Guardian |date=15 June 2004 }}</ref> তেওঁৰ সন্মানত [[পানভেল]]ত কামিলা তৈয়বজী ডব্লিউআইটি কেন্দ্ৰৰ নামকৰণ কৰা হৈছে।<ref>{{cite web |title=Repairs of Kamila Tyabji Centre |url=https://www.wit.org.in/news/repairs-of-kamilatyabji-centre/ |website=WIT |access-date=30 October 2020 |archivedate=20 April 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220420003943/https://www.wit.org.in/news/repairs-of-kamilatyabji-centre/ |deadurl=yes }}</ref> == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} == বাহ্যিক সংযোগ == * [https://www.wit.org.in/ Women's India Trust] – দাপ্তৰিক ৱেবছাইট [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় নাৰী]] dyfg61hwgle1ky3u92xg4zpvs23ov7d 0 133954 606234 598069 2026-05-14T04:21:18Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 606234 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = এনী ৱাৰ্শ্বিং | image = Annie Wersching by Gage Skidmore.jpg | caption = ২০২২ চনত ৱাৰ্শ্বিং | birth_name = এনী ৱাৰ্শ্বিং | birth_date = {{Birth date|1977|3|28}} | birth_place = ছেইণ্ট লুইছ, মিছৌৰী, [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]] | death_date = {{Death date and age|2023|1|29|1977|3|28}} | death_place = লছ এঞ্জেলছ, কেলিফৰ্ণিয়া, [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]] | education = মিলিকিন ইউনিভাৰ্ছিটি (BFA) | occupation = অভিনেত্ৰী | years_active = ১৯৯৫–২০২৩ | spouse = {{marriage|ষ্টিফেন ফুল|2009}} | children = ৩ }} '''এনী ৱাৰ্শ্বিং'''<ref>{{cite web |title=Annie Wersching Biography - Birth Name: Anne Wersching |url=https://www.tvguide.com/celebrities/annie-wersching/bio/3030400368/ |work=[[TV Guide]] |access-date=8 April 2025}}</ref> (২৮ মাৰ্চ, ১৯৭৭ – ২৯ জানুৱাৰী, ২০২৩) এগৰাকী আমেৰিকান অভিনেত্ৰী আছিল। তেওঁ টেলিভিছনৰ বিভিন্ন চৰিত্ৰৰ বাবে পৰিচিত আছিল, যেনে ''২৪''-ত ৰেনী ৱাকাৰ, ''বছ''-ত জুলিয়া ব্ৰেচাৰ, ''টাইমলেছ''-ত এমা হুইটম’ৰ, ''কেচেল''-ত ড° কেলী নেইমেন, ''ৰাণৱেজ''-ত লেছলী ডিন, ''দ্য ভেম্পায়াৰ ডায়েৰীজ''-ত লিলি ছালভাট’ৰ আৰু ''দ্য ৰুকী''-ত ৰোজালিণ্ড ডায়াৰ। ইয়াৰ উপৰি তেওঁ ''দ্য লাষ্ট অফ আছ'' ভিডিঅ' গেমত টেছ চৰিত্ৰটোৰ কণ্ঠদান আৰু পাৰ্ফৰমেন্স-কেপচাৰৰ বাবে জনাজাত আছিল। == প্ৰাৰম্ভিক জীৱন == ১৯৭৭ চনৰ ২৮ মাৰ্চত মিছৌৰীৰ ছেইণ্ট লুইছত ৱাৰ্শ্বিঙৰ জন্ম হৈছিল।<ref>{{cite web |url=https://www.amazon.com/prime-video/actor/Annie-Wersching/nm1156709/ |title=Annie Wersching: Movies, TV and Bio |website=[[Amazon Prime Video|Prime Video]] |publisher=[[Amazon (company)|Amazon]] |access-date=April 20, 2022 |archive-date=April 20, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220420040014/https://www.amazon.com/prime-video/actor/Annie-Wersching/nm1156709/ |url-status=live }}</ref> তেওঁ ছেইণ্ট লুইছৰ ক্ৰছৰোডছ কলেজ প্ৰিপাৰেটৰী স্কুলত অধ্যয়ন কৰিছিল আৰু ১৯৯৫ চনত স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰিছিল।<ref name="official">{{cite web |title=Annie Wersching Bio |url=http://www.anniewersching.com/home/index.php?location=bio |access-date=February 19, 2009 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090208222628/http://anniewersching.com/home/index.php?location=bio |archive-date=February 8, 2009}}</ref> সৰু কালত তেওঁ আইৰিছ নৃত্যৰ প্ৰতিযোগিতাত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল আৰু ছেইণ্ট লুইছ চেল্টিক ষ্টেপডান্সাৰ্ছ গোটৰ সদস্য আছিল।<ref name="official" /> তেওঁ মিলিকিন ইউনিভাৰ্ছিটিৰপৰা সংগীত থিয়েটাৰত স্নাতক (বি এফ এ) ডিগ্ৰী লাভ কৰিছিল আৰু ১৯৯৯ চনত তাৰপৰা উত্তীৰ্ণ হৈছিল।<ref name="official" /><ref>{{cite web |url=https://millikin.edu/profile/annie-wersching |title=Annie Wersching '99 |website=Millikin.edu |date=July 23, 2020 |access-date=November 17, 2020 |archive-date=May 23, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210523180143/https://millikin.edu/profile/annie-wersching |url-status=live |archivedate=May 23, 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210523180143/https://millikin.edu/profile/annie-wersching |deadurl=yes }}</ref> == কৰ্মজীৱন == ৱাৰ্শ্বিঙে ''ষ্টাৰ ট্ৰেক: এণ্টাৰপ্ৰাইজ'' ধাৰাবাহিকত অতিথি শিল্পী হিচাপে অভিনয় কৰি নিজৰ অভিনয় জীৱন আৰম্ভ কৰিছিল। ইয়াৰ পিছত তেওঁ ''এঞ্জেল'', ''চাৰ্মড'', ''ক’ল্ড কেচ'', ''কিলাৰ ইনষ্টিংক্ট'' আৰু ''ছুপাৰনেচাৰেল''-ৰ দৰে ধাৰাবাহিকত অতিথি চৰিত্ৰত অভিনয় কৰে। ২০০৭ চনৰ মাৰ্চৰপৰা নৱেম্বৰলৈকে তেওঁ এবিচিৰ ছোপ অপাৰেটৰ ধাৰাবাহিক ''জেনেৰেল হাস্পতাল''-ত আমেলিয়া জফে নামৰ এটা চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল। ইয়াৰ উপৰি তেওঁ ভিক্টৰী গাৰ্ডেন থিয়েটাৰ, মেৰিয়ট থিয়েটাৰ লিংকনশ্বায়াৰ আৰু উটাহ শ্বেইকছপীয়েৰিয়ান ফেষ্টিভেলৰ দৰে থিয়েটাৰতো কাম কৰিছিল।<ref name="official" /> ৱাৰ্শ্বিঙে ''২৪'' ধাৰাবাহিকৰ সপ্তম আৰু অষ্টম ছিজনত এফবিআইৰ বিশেষ এজেণ্ট ৰেনী ৱাকাৰৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল।<ref>{{Cite web|last1=Smith|first1=Melodie|last2=Dealer|first2=The Plain|date=November 5, 2012|title='Touch' to hold '24' reunion; 'Skyfall' breaks U.K. box-office record; and more|url=https://www.cleveland.com/people/2012/11/foxs_touch_to_hold_24_reunion.html|access-date=February 10, 2022|website=Cleveland|archive-date=February 10, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220210172516/https://www.cleveland.com/people/2012/11/foxs_touch_to_hold_24_reunion.html|url-status=live}}</ref> [[File:Annie Wersching 2009.jpg|thumb|upright=0.8|২০০৯ চনত ৱাৰ্শ্বিং]] ''২৪'' ধাৰাবাহিকত দুটা ছিজন কাম কৰাৰ পাছত ৱাৰ্শ্বিঙে বিভিন্ন ধাৰাবাহিকত অতিথি শিল্পী হিচাপে অভিনয় কৰে, যাৰ ভিতৰত আছে ''চিএছআই'', ''এনচিআইএছ'', ''ৰিজ’লি এণ্ড আইলছ'', ''হাৱাই ফাইভ-০'', ''বডী অফ প্ৰুফ'', ''ডালাছ'', ''ৰিভলিউশ্যন'', ''কেচেল'', ''ব্লু ব্লাডছ'', ''দ্য ভেম্পায়াৰ ডায়েৰীজ'' আৰু ''টাচ''। ৱাৰ্শ্বিঙে ২০০৯ চনৰ টাকো বেল অল-ষ্টাৰ লেজেণ্ডছ এণ্ড চেলিব্ৰিটি ছফ্টবল গেমত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{Cite web |last=Laymance |first=Reid |title=Official celebrity list for All-Star softball game on Sunday |url=https://www.stltoday.com/sports/baseball/professional/cardinal-beat/official-celebrity-list-for-all-star-softball-game-on-sunday/article_48a4a93f-6e13-5988-91fe-e038837cdb04.html |access-date=January 30, 2023 |website=STLtoday.com |date=July 6, 2009 |language=en |archive-date=January 30, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230130005700/https://www.stltoday.com/sports/baseball/professional/cardinal-beat/official-celebrity-list-for-all-star-softball-game-on-sunday/article_48a4a93f-6e13-5988-91fe-e038837cdb04.html |url-status=live }}</ref> ২০১২ চনৰ ডিচেম্বৰত প্ৰকাশ পায় যে প্লেষ্টেচন ৩-ৰ ভিডিঅ' গেম ''দ্য লাষ্ট অফ আছ''-ত ৱাৰ্শ্বিঙে টেছ নামৰ চৰিত্ৰটোৰ বাবে কণ্ঠদান আৰু মোচন-কেপচাৰ কৰিছিল। ২০১২ চনৰ ৭ ডিচেম্বৰত স্পাইক ভিডিঅ' গেম এৱাৰ্ডছত প্ৰদৰ্শিত ট্ৰেইলাৰত তেওঁৰ চৰিত্ৰটো আনুষ্ঠানিকভাৱে উন্মোচন কৰা হৈছিল। ২০১৪ চনত তেওঁ আমাজন প্ৰাইমৰ ক্ৰাইম শ্ব’ ''বছ''-ৰ প্ৰথম ছিজনৰ এগৰাকী নিয়মীয়া শিল্পী আছিল।<ref>{{cite web |url=https://variety.com/2015/scene/news/michael-connelly-gives-insight-into-detectives-at-amazons-bosch-premiere-1201423794/ |title=Michael Connelly Gives Insight into Detectives at Amazon's 'Bosch' Premiere |first=Marianne |last=Zumberge |website=Variety |date=February 4, 2015 |access-date=December 14, 2015 |archive-date=December 22, 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151222104100/http://variety.com/2015/scene/news/michael-connelly-gives-insight-into-detectives-at-amazons-bosch-premiere-1201423794/ |url-status=live }}</ref> ২০২২ চনত তেওঁ পুনৰ ''ষ্টাৰ ট্ৰেক'' ফ্ৰেঞ্চাইজিলৈ উভতি আহে আৰু ''ষ্টাৰ ট্ৰেক: পিকাৰ্ড''-ৰ দ্বিতীয় ছিজনত বৰ্গ কুইনৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰে।<ref>{{Cite web |last=Templeton |first=Molly |date=September 3, 2021 |title=Annie Wersching Will Play the Borg Queen in Star Trek: Picard |url=https://www.tor.com/2021/09/03/annie-wersching-borg-queen-star-trek-picard/ |access-date=September 3, 2021 |website=Tor.com |archive-date=September 3, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210903145250/https://www.tor.com/2021/09/03/annie-wersching-borg-queen-star-trek-picard/ |url-status=live }}</ref> ২০১৭ চনৰপৰা ২০১৯ চনলৈকে তেওঁ মাৰ্ভেলৰ ধাৰাবাহিক ''ৰাণৱেজ''-ত লেছলী ডিনৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল। ২০১৯ চনৰপৰা ২০২২ চনৰ ভিতৰত তেওঁ ''দ্য ৰুকী''-ত ৰোজালিণ্ড ডায়াৰ হিচাপে এটা চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল।<ref>{{cite web |last1=Blanchet |first1=Brenton |title=Annie Wersching Honored by 'The Rookie' with Touching On-Screen Tribute After Her Death |url=https://people.com/tv/the-rookie-honors-annie-wersching/ |website=People.com |publisher=Dotdash Meredith |access-date=16 February 2023}}</ref> == ব্যক্তিগত জীৱন, বেমাৰ আৰু মৃত্যু == ২০০৯ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত ৱাৰ্শ্বিঙে তেওঁলোকৰ লছ এঞ্জেলছৰ বাসগৃহত অভিনেতা তথা কৌতুক অভিনেতা ষ্টিফেন ফুলৰ সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হয়।<ref>{{cite web |url=https://people.com/parents/24s-annie-wersching-expecting-a-baby/ |title=''24''{{'}}s Annie Wersching Expecting a Baby |website=People |date=March 5, 2010 |access-date=November 12, 2019 |archive-date=November 12, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191112160750/https://people.com/parents/24s-annie-wersching-expecting-a-baby/ |url-status=live }}</ref> তেওঁলোকৰ তিনিজন পুত্ৰ সন্তান আছিল।<ref>{{cite web|date=August 9, 2010|title=Annie Wersching Welcomes Son Freddie|url=https://people.com/parents/annie-wersching-welcomes-son-freddie/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20100815061840/http://celebritybabies.people.com/2010/08/09/annie-wersching-welcomes-son-freddie/|archive-date=August 15, 2010|website=People}}</ref><ref>{{cite web|date=August 8, 2013|title=Annie Wersching Welcomes Son Ozzie|url=https://people.com/parents/annie-wersching-welcomes-son-ozzie/|website=People|access-date=November 12, 2019|archive-date=November 12, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191112160747/https://people.com/parents/annie-wersching-welcomes-son-ozzie/|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|date=December 3, 2018|title='Timeless' Actress Annie Wersching Welcomes Third Child (Exclusive)|url=https://www.etonline.com/timeless-actress-annie-wersching-welcomes-third-child-exclusive-114944|website=Entertainment Tonight|access-date=December 4, 2018|archive-date=December 4, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181204102019/https://www.etonline.com/timeless-actress-annie-wersching-welcomes-third-child-exclusive-114944|url-status=live}}</ref> ২০২০ চনৰ মাজভাগত ৱাৰ্শ্বিঙৰ দেহত কৰ্কট ৰোগ ধৰা পৰিছিল। অৱশ্যে তেওঁ এই কথাটো গোপনে ৰাখিছিল আৰু তাৰ পিছতো অভিনয় অব্যাহত ৰাখিছিল।<ref>{{Cite web |date=January 29, 2023 |title= Annie Wersching, ''24'' actress, passes away at 45 |work=[[CNN]] |url=https://edition.cnn.com/2023/01/29/entertainment/annie-wersching-death/index.html|access-date=January 29, 2023}}</ref><ref>{{Cite web |title=Annie Wersching, Who Played Borg Queen on ''Star Trek: Picard'', Dies at 45 |url=https://www.nytimes.com/2023/01/29/arts/television/annie-wersching-dead.html |access-date=January 29, 2023 |work=[[The New York Times]] |date=January 29, 2023}}</ref><ref>{{Cite web |last=Haring |first=Bruce |date=January 29, 2023 |title=Annie Wersching Dies: Actress In ''24'', ''Bosch'' And ''Timeless'' Was 45 |url=https://deadline.com/2023/01/annie-wersching-dies-actress-in-24-bosch-and-timeless-was-45-obituary-1235243778/ |access-date=January 29, 2023 |website=Deadline |archive-date=January 29, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230129194959/https://deadline.com/2023/01/annie-wersching-dies-actress-in-24-bosch-and-timeless-was-45-obituary-1235243778/ |url-status=live }}</ref> ২০২৩ চনৰ ২৯ জানুৱাৰীত ৪৫ বছৰ বয়সত কেলিফৰ্ণিয়াৰ লছ এঞ্জেলছত এডেনইড চিষ্টিক কাৰ্চিনোমাৰ বাবে তেওঁৰ মৃত্যু হয়।<ref>{{cite web |title=Annie Wersching In ''The Last of Us'' |url=https://starsgab.com/annie-wersching-the-last-of-us/ |work=Starsgab |date=February 15, 2023 |access-date=14 October 2024 |archivedate=8 December 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231208165200/https://starsgab.com/annie-wersching-the-last-of-us/ |deadurl=yes }}</ref><ref>{{cite web |last1=White |first1=Abbey |title=Annie Wersching, Actress in ''Bosch'', ''24'', ''Runaways'', Dies at 45 |url=https://www.hollywoodreporter.com/tv/tv-news/annie-wersching-dead-bosch-24-runaways-1235312384/ |website=[[The Hollywood Reporter]] |date=January 29, 2023 |access-date=January 29, 2023 |archive-date=January 29, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230129210949/https://www.hollywoodreporter.com/tv/tv-news/annie-wersching-dead-bosch-24-runaways-1235312384/ |url-status=live }}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== {{Commons category}} * {{IMDb name}} [[শ্ৰেণী:আমেৰিকান অভিনয় শিল্পী]] dojlaafvulpbbtxj79ui9p6n36q8ld4 4 135147 606223 606142 2026-05-14T01:36:34Z Kandarpajit Kallol 6257 /* */ 606223 wikitext text/x-wiki __NOTOC__ {{WAM |header= ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ দ্বিতীয় পৰ্যায়, ২০২৬ [[File:Wikipedia Asian Month Logo.svg|200px|right]] |subheader = '''[[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫|ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ, ২০২৫]]''' আছিল ৱিকিপিডিয়া এছীয় সম্প্ৰদায়সমূহৰ মাজত সদ্ভাৱ বৃদ্ধিৰ লক্ষ্যৰে ২০২৫ বৰ্ষত আয়োজিত এখনি সম্পাদনা মেলা। <u>ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ দ্বিতীয় পৰ্যায়, ২০২৬ত [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫|ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ, ২০২৫]]ত সৃষ্টি কৰা প্ৰবন্ধসমূহৰ পুনৰ পৰীক্ষণ আৰু আৱশ্যক অনুযায়ী প্ৰবন্ধৰ শুধৰণি, বিস্তাৰ তথা তথ্য পেৰা সংযোগ কৰি প্ৰবন্ধসমূহৰ গুণগত মানদণ্ড বৃদ্ধি কৰাৰ প্ৰয়াস কৰা হ'ব।</u> ২০২৬ চনৰ ১৫ এপ্ৰিলৰ পৰা মে' মাহৰ ১৫ তাৰিখলৈকে [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া ভাষাৰ]] ৱিকিপিডিয়াত এখনি এমহীয়া সম্পাদনা মেলা অনুষ্ঠিত কৰিবলৈ লোৱা হৈছে। এই মেলাত নতুনকৈ কোনো প্ৰবন্ধ সৃষ্টি কৰাৰ প্ৰয়োজন নাই। '''সময়সীমা''': <mark>''' ১৫ এপ্ৰিলৰ পৰা ১৫ মে' ২০২৬ '''</mark> |body = == পটভূমি == '''[[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ|ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ]] হৈছে ৱিকিপিডিয়া এছীয় সম্প্ৰদায়সমূহৰ মাজত সদ্ভাৱ বৃদ্ধিৰ লক্ষ্যৰে প্ৰতিবছৰে নৱেম্বৰ/ডিচেম্বৰ মাহত আয়োজিত এখনি সম্পাদনা মেলা। অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াত প্ৰতিযোগিতাখনৰ বিগত [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০১৫|২০১৫]], [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০১৬|২০১৬]], [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২১|২০২১]], [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৩|২০২৩]] আৰু [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৪|২০২৪]] চনৰ সংস্কৰণৰ পাছত [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫|২০২৫]] চনত পুনৰ ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ এডিটাথন অনুষ্ঠিত হয়। ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ দ্বিতীয় পৰ্যায়, ২০২৬-ৰ সম্পাদনা মেলাত পূৰ্বৰ এছিয়ান মাহৰ সম্পাদনা মেলাত ভুল ৰৈ যোৱা [[:w:as:শ্ৰেণী:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫|প্ৰবন্ধসমূহৰ]] গুণগত মান উন্নত কৰিবলৈ পৰিকল্পনা কৰা হৈছে।''' == লক্ষ্যসমূহ == *'''পূৰ্বৰ এছিয়ান মাহৰ সম্পাদনা মেলাত ভুল ৰৈ যোৱা [[:w:as:শ্ৰেণী:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫|প্ৰবন্ধৰ]] গুণগত মান উন্নত কৰা।''' * আধৰুৱাকৈ অনুবাদ হোৱা আৱশ্যকীয় প্ৰবন্ধৰ অনুবাদ সম্পূৰ্ণ কৰা। * ৱিকিডাটা সংযোগ নকৰা প্ৰবন্ধসমূহত ৱিকিডাটা সংযোগ কৰা। * ইংৰাজী ৱিকিপিডিয়াৰ শৈলীত বাহ্যিক সংযোগ যোগ কৰা। (যদিহে কৰা হোৱা নাছিল।) * তথ্যসূত্ৰৰ খেলিমেলি থকা প্ৰবন্ধসমূহৰ তথ্য পেৰা সঠিক কৰা। * যান্ত্ৰিকভাৱে অনূদিত প্ৰবন্ধসমূহ সম্পাদনা সঠিক কৰা। * শ্ৰেণীবিহীন প্ৰবন্ধসমূহত উপযুক্ত শ্ৰেণী (কেটেগৰী) যোগ কৰা। * ৰঙা হৈ থকা লিংকসমূহ যিমান পাৰি ঠিক কৰা। ==প্ৰয়োজনীয় সতৰ্কতা== * সম্পাদনাৰ বাবে তলৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত প্ৰবন্ধসমূহ কোনো এটা বাচি লৈ সম্পাদনা কৰিব। * সম্পাদনা দ্বন্দ্বৰপৰা হাত সাৰিবলৈ সম্পাদনাৰ আগতে সম্পাদনা কৰিবলৈ লোৱা প্ৰবন্ধৰ ওপৰত <nowiki>{{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}}</nowiki> সাঁচ লগাই প্ৰবন্ধটো সাঁচি ল'ব। * এজনে সম্পাদনা দ্বন্দ্ব লগাই লোৱাৰ পিছত আন এজনে সেইটো প্ৰবন্ধত হাত নিদিব। * এটা প্ৰবন্ধ সম্পূৰ্ণ কৰি আন এটাত হাত দিব। ==পুৰস্কাৰ== # প্ৰতিগৰাকী অংশগ্ৰহণকাৰীকে একোখনকৈ ডিজিটেল প্ৰমাণপ্ৰত্ৰ প্ৰদান কৰা হ'ব। # আটাইতকৈ বেছি প্ৰবন্ধৰ গুণগত মানদ্বন্দ্ব সঠিক কৰা প্ৰতিযোগী সহিতে আয়োজক আৰু সমন্বয়কক একোটিকৈ টি-চাৰ্ট প্ৰদান কৰা হ'ব। ==সহায়== * দক্ষতা আৰু সম্পাদনা সহযোগী বৃদ্ধিৰ লক্ষ্যৰে এই সম্পাদনা মেলাৰ সমান্তৰালকৈ এখনি অফলাইন কৰ্মশালা আয়োজন কৰা হ'ব। ==আয়োজক== * [[সদস্য:নৰুনা বৰুৱা|নৰুনা বৰুৱা]] * [[সদস্য:Kandarpajit Kallol|কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল]] ===সমন্বয়ক=== * [[সদস্য:JyotiPN|প্ৰাণজ্যোতি নাথ]] == অংশগ্ৰহণ == === অংশগ্ৰহণ কৰক === <div style="text-align:center; "> [[/অংশগ্ৰহণকাৰীসকল|{{Clickable button|অংশগ্ৰহণ কৰক|color=blue}}]] <!--Blue : Primary call to action --> </div> {{Hidden|অংশগ্ৰহণকাৰীৰ তালিকা|{{/অংশগ্ৰহণকাৰীসকল}}}} === প্ৰবন্ধ জমা কৰক === (নিজৰ ব্যৱহাৰকাৰী নাম লিখি তলত বিস্তাৰ কৰা প্ৰবন্ধ যোগ কৰক) <div style="text-align:center; "> [[/প্ৰবন্ধসমূহ|{{Clickable button|প্ৰবন্ধ জমা কৰক|color=blue}}]] <!--Blue : Primary call to action --> </div> {{Hidden|জমা কৰা প্ৰবন্ধসমূহ|{{/প্ৰবন্ধসমূহ}}}} ===অনুবাদ/সম্পাদনা কৰিবলগীয়া প্ৰবন্ধসমূহৰ তালিকা === ''(১৫ মে' ২০০২৬ তাৰিখে নিশা ১২ বজাৰ ভিতৰত জমা দিব লাগিব।)'' #[[চুলাৱেছি]] #[[ফতেহপুৰ ছিক্ৰী]] #[[বম্বে উচ্চ ন্যায়ালয়]] #[[মুনকেক]] #[[ৰজনীশ]] #[[ৰাজীৱ মালহোত্ৰা]] ---- * [[:w:as:শ্ৰেণী:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫|''ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫-ৰ প্ৰবন্ধসমূহ'']] ---- |footer= প্ৰতিযোগিতাখনৰ বিষয়ে আপোনাৰ কোনো প্ৰশ্ন বা প্ৰস্তাৱ থাকিলে আলোচনা পৃষ্ঠাত লিখিব পাৰে মেটা-ৱিকিৰ [[:m:Wikipedia Asian Month 2025|গোলকীয় প্ৰকল্প পৃষ্ঠাত]] বাৰ্তা দিব পাৰে।}} {{অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ সম্পাদনা মেলা}} [[শ্ৰেণী:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ]] 6xp212b35tj953t4kws1n6elx5m41ve 0 135212 606278 603310 2026-05-14T10:07:02Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 606278 wikitext text/x-wiki {{Infobox model | name = কেথেৰিন ত্ৰেছা | image = Catherine Tresa at the Kalakalappu 2 Press Meet (cropped).jpg | caption = ২০১৮ চনত ত্ৰেছা | birth_name = কেথেৰিন ত্ৰেছা আলেকজেণ্ডাৰ | birth_date = {{birth date and age|df=yes|1989|9|10}}<ref>{{cite web |title=Catherine Tresa Birthday Special! 5 Unmissable PICS of the Mallu beauty |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/telugu/movies/news/catherine-tresa-birthday-special-5-unmissable-pics-of-the-mallu-beauty/photostory/78021012.cms |website=The Times of India |date=10 September 2020}}</ref><ref>{{cite web |title=Catherine Tresa bags a biggie |url=https://www.deccanchronicle.com/entertainment/tollywood/270817/catherine-tresa-bags-a-biggie.html |website=Deccan Chronicle |date=27 August 2017}}</ref> | birth_place = [[ডুবাই]], [[সংযুক্ত আৰব আমিৰাত]] | citizenship = ভাৰত | occupation = অভিনেত্ৰী, মডেল | years_active = ২০১০–বৰ্তমান }} '''কেথেৰিন ত্ৰেছা আলেকজেণ্ডাৰ''' ({{lang-en|Catherine Tresa}}; জন্ম: ১০ ছেপ্টেম্বৰ ১৯৮৯) এগৰাকী [[ভাৰতীয়]] অভিনেত্ৰী আৰু মডেল। তেওঁ [[তেলুগু]], [[তামিল]], [[কন্নড়]] আৰু [[মালয়ালম]] চলচ্চিত্ৰত নিজৰ কৰ্মজীৱন প্ৰতিষ্ঠা কৰিছে। ২০১০ চনত ''শংকৰ আই.পি.এছ.'' নামৰ ছবিখনৰ জৰিয়তে তেওঁ চলচ্চিত্ৰ জগতত আত্মপ্ৰকাশ কৰিছিল। == প্ৰাৰম্ভিক জীৱন == কেথেৰিন ত্ৰেছাৰ জন্ম হৈছিল [[ডুবাই]]ত এহাল [[মালয়ালম]] দম্পতী ফ্ৰেংক মাৰিঅ' আলেকজেণ্ডাৰ আৰু ত্ৰেছা আলেকজেণ্ডাৰৰ ঘৰত।<ref>{{cite news |title=This Diwali, I will light a diya wishing for the world to be Covid-free: Catherine Tresa |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/telugu/movies/news/this-diwali-i-will-light-a-diya-wishing-for-the-world-to-be-covid-free-catherine-tresa/articleshow/79215757.cms |website=[[The Times of India]] |date=14 November 2020}}</ref> তেওঁ ডুবাইত হাইস্কুলীয়া শিক্ষা সমাপ্ত কৰাৰ পাছত উচ্চ শিক্ষাৰ বাবে বেংগালুৰুলৈ আহে।<ref>{{cite news |title=Kottayam to Kollywood |url=https://www.thehindu.com/features/cinema/catherine-tresa-kottayam-to-kollywood/article6429687.ece |website=The Hindu |last1=Raghavan |first1=Nikhil |date=20 September 2014}}</ref> পঢ়ি থকাৰ সময়তে তেওঁ পিয়ানো বজায় শিকিছিল আৰু লগতে গায়ন, নৃত্য, আইচ স্কেটিং আৰু তৰ্কৰ প্ৰশিক্ষণ লৈছিল।<ref name=autogenerated2>{{cite web |title=Riding high |url=http://www.thehindu.com/arts/cinema/article3815986.ece |work=The Hindu |access-date=7 November 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120927234518/http://www.thehindu.com/arts/cinema/article3815986.ece |archive-date=27 September 2012 |url-status=dead}}</ref> তেওঁ ডুবাইত 'এমিৰেটছ এনভায়ৰনমেণ্ট'ৰ স্বেচ্ছাসেৱক হিচাপে কাম কৰিছিল। ১৪ বছৰ বয়সত কেথেৰিনে ফেশ্বন ডিজাইনৰ স্নাতক ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ বাবে অপেছাদাৰী মডেলিং কৰিছিল।<ref name="southscope">{{cite web |url=http://www.southscope.in/kannada/article/catherine-tresa-rocks-bikini-look |title=Catherine Tresa rocks the bikini look! |publisher=Southscope.in |date=8 August 2012 |access-date=8 September 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130811042555/http://southscope.in/kannada/article/catherine-tresa-rocks-bikini-look |archive-date=11 August 2013 |url-status=dead |archivedate=11 August 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130811042555/http://southscope.in/kannada/article/catherine-tresa-rocks-bikini-look |deadurl=yes }}</ref> ভাৰতলৈ অহাৰ পাছত তেওঁ নাল্লী চিল্কছ, চেন্নাই চিল্কছ, ফাষ্ট ট্ৰেক, জোস্কো জুৱেলাৰ্ছ আৰু ডেক্কান ক্ৰনিকলৰ বাবে মডেলিং কৰে। ইয়াৰ উপৰি তেওঁ শ্ৰীকণ্ঠদত্ত ৱাডিয়াৰ মহাৰাজ কেলেণ্ডাৰৰ বাবে কাম কৰিছিল আৰু ভাৰতৰ বহুতো ৰেম্প শ্ব'ত প্ৰসাদ বিডাপ্পাৰ সৈতে সহযোগিতা কৰিছিল।<ref name="southscope"/> == কৰ্মজীৱন == কেথেৰিনে ২০১০ চনত দুনীয়া বিজয়ৰ বিপৰীতে [[কন্নড়]] চলচ্চিত্ৰ ''শংকৰ আই.পি.এছ.''ৰ জৰিয়তে অভিনয় জীৱনৰ পাতনি মেলে।<ref>{{cite web|url=https://www.rediff.com|title=Shankar IPS is an out and out Vijay film|work=[[Rediff.com]]|date=21 May 2010}}</ref> ইয়াৰ পিছত তেওঁ মালয়ালম ছবি ''দ্য থ্ৰিলাৰ'' আৰু ''উপ্পুকান্দম ব্ৰাদাৰ্ছ: বেক ইন একচন''ত অভিনয় কৰে।<ref>{{Cite web|url=http://www.rediff.com|title=Review: Uppukandam Brothers offers nothing new}}</ref> ২০১১ চনত তেওঁ কানাড়া ছবি ''বিষ্ণু''ত এটা চৰিত্ৰ ৰূপায়ণ কৰিছিল, যিটো তেওঁৰ বাস্তৱ জীৱনৰ সম্পূৰ্ণ বিপৰীত বুলি তেওঁ উল্লেখ কৰিছিল।<ref>{{cite web |title=THUNDER THIES CATHERINE IS WONDER TOO! |url=http://www.chitratara.com! |access-date=7 November 2012 |archive-date=5 November 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131105160022/http://www.chitratara.com! |url-status=live }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ইয়াৰ পিছত তেওঁ উপেন্দ্ৰৰ বিপৰীতে কানাড়া ছবি ''গডফাদাৰ'' (২০১২)-ত অভিনয় কৰে। এই ছবিখনত কেথেৰিনৰ চৰিত্ৰটো আছিল এগৰাকী মানসিকভাৱে প্ৰত্যাহ্বান জনোৱা মহিলাৰ।<ref>{{cite news |url=https://timesofindia.indiatimes.com |archive-url=https://archive.today |url-status=live |archive-date=11 July 2012 |title=Upendra's 'Godfather' embellished by Rahman's melodies |date= 27 March 2012 |newspaper=[[The Times of India]] |access-date=28 March 2012 }}</ref> তেওঁৰ অভিনয়ে ৬০সংখ্যক ফিল্মফেয়াৰ বঁটা দক্ষিণৰ কানাড়া শ্ৰেষ্ঠ সহযোগী অভিনেত্ৰীৰ শিতানত প্ৰথমটো মনোনয়ন লাভ কৰিবলৈ সক্ষম হয়। তাৰ পিছত তেওঁ নীলকান্তৰদ্বাৰা পৰিচালিত ''চম্মক চল্লো''ত অভিনয় কৰে, য'ত তেওঁ এগৰাকী সাহসী ছোৱালীৰ চৰিত্ৰ ৰূপায়ণ কৰিছিল।<ref>{{cite news|last1=Narasimha|first1=M.L.|title=Breezy entertainer|url=http://www.thehindu.com|newspaper=The Hindu|accessdate=20 February 2018|date=10 June 2012}}</ref> ছবিখন বক্স অফিচত বিফল হৈছিল যদিও তেওঁৰ অভিনয় ইতিবাচক পৰ্যালোচনা লাভ কৰিছিল।<ref>{{cite web |url=http://www.apherald.com |title=Chammak Challo Telugu Movie Review, Rating |publisher=Apherald.com |access-date=8 September 2013 |archive-date=17 September 2013 |archive-url=https://web.archive.org |url-status=live}}</ref> ১২৩তেলেগু ডট কমে উল্লেখ কৰিছিল যে ভৱিষ্যতে তেওঁৰ এগৰাকী তাৰকা হোৱাৰ সম্ভাৱনা আছে।<ref>{{cite web |url=http://www.123telugu.com |title=Review : Chammak Challo – Nothing flashy about this |publisher=123telugu.com |date=15 February 2013 |access-date=8 September 2013 |archive-date=29 October 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131029193601/http://www.123telugu.com |url-status=live}}</ref> কেথেৰিনে পুৰী জগন্নাথৰ তেলেগু ছবি ''ইদ্দাৰম্মায়িলাথো''ত অভিনয় কৰি যথেষ্ট প্ৰশংসা লাভ কৰে।<ref>{{cite web|title=Catherine opposite Allu Arjun in Puri film|url=http://www.sify.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20140131104117/http://www.sify.com|url-status=dead|archive-date=31 January 2014|website=[[Sify]]|access-date=7 November 2012}}</ref> টাইমছ অৱ ইণ্ডিয়াই লিখিছিল যে "কেথেৰিন ত্ৰেছা আকাঙ্ক্ষাৰ চৰিত্ৰটোৰ বাবে সম্পূৰ্ণ উপযুক্ত।" <ref>{{cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com |title=Iddarammayilatho Telugu movie review highlights |date=31 May 2013 |access-date=8 September 2013 |archive-date=8 June 2013 |archive-url=https://web.archive.org |work=[[The Times of India]] |url-status=live}}</ref> আইডলব্ৰেইন জীৱিয়ে তেওঁৰ পৰ্যালোচনাত কৈছিল যে সঠিক প্ৰশিক্ষণ পালে তেওঁ তেলেগু ছবিত বহুত নাম কৰিব পাৰিব।<ref>{{cite web |url=http://www.idlebrain.com |title=Iddarammayilatho review – Telugu cinema – Allu Arjun, Amala Paul & Catherine Tresa |publisher=Idlebrain.com |date=31 May 2013 |access-date=8 September 2013 |archive-date=17 June 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150617004429/http://www.idlebrain.com |url-status=live}}</ref> ইয়াৰ পিছত তেওঁ কৃষ্ণ বংশীৰ ছবি ''পইচা'' (২০১৪)-ত এগৰাকী মুছলমান ছোৱালীৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰে যিয়ে চকুৰে বহু কথা কয়।<ref>{{cite news|url=http://www.thehindu.com|title=In the end, Krishna Vamsi's Paisa is all about the moolah|newspaper=[[The Hindu]]|date=6 February 2014|accessdate=7 February 2014|last1=Krishnamoorthy|first1=Suresh}}</ref> কাৰ্থিৰ বিপৰীতে ''মাদ্ৰাজ'' (২০১৪) ছবিৰ জৰিয়তে তেওঁ তামিল চলচ্চিত্ৰ জগতত খোজ পেলায়।<ref>{{cite web |title=Catherine Tresa cast opposite Karthi |url=http://timesofindia.indiatimes.com |work=The Times of India |date=21 September 2013 |access-date=21 October 2013 |archive-date=24 September 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130924010443/http://timesofindia.indiatimes.com |url-status=live}}</ref> ইয়াৰ পিছত তেওঁ দুখন তেলেগু ছবিত অভিনয় কৰে: দাসাৰী নাৰায়ণ ৰাওৰদ্বাৰা পৰিচালিত ''এৰা বাছ'' (২০১৪)<ref>{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com|title=Vishnu Manchu's next titled Erra Bus|publisher=[[Times Of India]]|date=16 July 2014}}</ref> আৰু গুণশেখৰৰ ঐতিহাসিক থ্ৰি-ডি ছবি ''ৰুদ্ৰমাদেৱী'' (২০১৫)।<ref>{{cite web |url=http://timesofindia.indiatimes.com |title=Catherine in Rudramadevi |work=The Times of India |date=21 October 2013 |access-date=22 October 2013 |archive-date=9 December 2017 |archive-url=https://web.archive.org |url-status=live}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== <!-- Per [[WP:ELMINOFFICIAL]], choose one official website only --> {{Commons category}} * {{Facebook|CatherineTresa}} * {{IMDb name|id=5528429|name=Catherine Tresa}} [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ অভিনেত্ৰী]] [[শ্ৰেণী:মডেল]] qou2ec9837qf6uoja7h37mol5ha2ozl 0 136601 606146 599583 2026-05-13T12:44:40Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 606146 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ৰুবী জেচমিন ডি মেল <br>රූබි ද මැල් | image = | alt = | caption = | birth_date = {{Birth date|1917|12|4|df=yes}} | birth_name = ৰুবী জেচমিন ডি মেল | birth_place = মৰাটুৱা, [[শ্ৰীলংকা]] | death_date = {{death date and age|2004|11|8|1917|12|4|df=yes}} | death_place = ৰাজাগিৰিয়া | death_cause = | resting_place_coordinates = | education = প্ৰিন্সেছ অফ ৱেলছ কলেজ <br> নিউষ্টেড গাৰ্লছ কলেজ | years_active = ১৯৫৫–২০০৩ | other_names = বিনোদা ৰসাঞ্জলী | spouse = | children = | awards = | signature = | website = | footnotes = | occupation = অভিনেত্ৰী, নাট্যকাৰ, পৰিচালক }} '''ৰুবী জেচমিন ডি মেল''' (জন্ম: ৪ ডিচেম্বৰ ১৯১৭ – মৃত্যু: ৮ নৱেম্বৰ ২০০৪) এগৰাকী [[শ্ৰীলংকা]]ন চলচ্চিত্ৰ, মঞ্চ আৰু দূৰদৰ্শনৰ অভিনেত্ৰী আছিল।<ref>{{cite web | url=https://www.films.lk/sinhala-cinema-artist-ruby-de-mel-1082.html | title=Ruby De Mel - රූබි ද මැල් films | publisher=Sinhala Cinema Database | access-date=10 May 2019 | archivedate=12 August 2020 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20200812202341/http://films.lk/sinhala-cinema-artist-ruby-de-mel-1082.html | deadurl=yes }}</ref> তেওঁ মূলতঃ ''চিৰিয়ালথা'', ''কাৱাট আন্দেৰে'', আৰু ''নলংগনা'' আদি বোলছবিৰ লগতে জনপ্ৰিয় ধাৰাবাহিক ''অম্বা য়াহালুৱো''ত আইতাকৰ চৰিত্ৰত কৰা অভিনয়ৰ বাবে জনাজাত। ২০০৪ চনৰ ৮ নৱেম্বৰত তেওঁৰ মৃত্যু হয়। == ব্যক্তিগত জীৱন == ডি মেলৰ জন্ম হৈছিল মৰাটুৱাৰ কাল্ডেমুল্লা অঞ্চলৰ এটি ইংৰাজ সংস্কৃতিপ্ৰিয় সিংহলী পৰিয়ালত। তেওঁ ১২ জন ভাই-ভনীৰ ভিতৰত আটাইতকৈ সৰু আছিল। তেওঁৰ পিতৃ আছিল জেমছ পেৰেৰা আৰু মাতৃ মেৰী লিয়োনোৰা। তেওঁ মৰাটুৱাৰ প্ৰিন্সেছ অফ ৱেলছ কলেজ আৰু নেগোম্বোৰ নিউষ্টেড গাৰ্লছ কলেজত অধ্যয়ন কৰিছিল। তেওঁ ৰেডিঅ’ চিলনৰ আৰম্ভণিৰ পৰাই এগৰাকী ঘোষিকা হিচাপে কাম কৰিছিল।<ref name="A">{{cite news|first=Ramesh|last=Uvais|title=Remembering Sinhala Cinema's Ruby|work=Daily Mirror|date=November 8, 2005}}</ref> তেওঁ ১৭ বছৰ বয়সত বিবাহপাশত আৱদ্ধ হৈছিল আৰু ২৭ বছৰ বয়সত তেওঁলোকৰ বিবাহ বিচ্ছেদ হয়।<ref name = ruby>{{cite web | url=http://www.sarasaviya.lk/story/2019/03/14/3524/ස්පීල්බර්ග්ට-සිංහල-ඉගැන්වූ-රූබී-ද-මැල් | title=Women that taught Sinhala to Spielberg - Ruby De Mel | publisher=Sinhala Cinema Database| access-date=10 May 2019}}</ref> == অভিনয় জীৱন == টি. বি. ইলংগাৰত্নেৰ নিৰ্দেশনাত নিৰ্মিত মঞ্চ নাটক ''হাণ্ডাহানা''ত এটা চৰিত্ৰৰ জৰিয়তে ডি মেলে অভিনয় জীৱনৰ পাতনি মেলে। এই অভিনয়ে অগ্ৰণী নাট্যকাৰ তথা চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা বি. এ. ডব্লিউ. জয়মান্নেৰ দৃষ্টি আকৰ্ষণ কৰে, যিয়ে তেওঁক ভাৰতত শ্বুটিং হ’বলগীয়া ছবি ''মথাবেদায়া'' (১৯৫৫)ত এটা চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিবলৈ কয়। পৰিয়ালৰ পৰা অনুমতি নাপাব পাৰে বুলি বন্ধুৰ সৈতে ছুটি কটাবলৈ যোৱাৰ অজুহাত দেখুৱাই তেওঁ ভাৰতলৈ যায় আৰু 'বিনোদা ৰসাঞ্জলী' ছদ্মনাম ব্যৱহাৰ কৰি চিনেমা জগতত অভিষেক ঘটায়। অৱশ্যে প্ৰথম কেইখনমান ছবিৰ পিছত তেওঁ নিজৰ আচল নামলৈ উভতি আহে।<ref name="A"/> পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ ''পেৰাকাডোৰু বানা'' (১৯৫৫), ''দৈৱ বিপাকয়া'' (১৯৫৬), ''সূৰ্য'', ''চিৰিয়ালথা'', ''সূৰসেনা'' (১৯৫৭), ''কাৱাট আন্দেৰে'', ''নলংগনা'' (১৯৬০), ''চাণ্ডালি'' (১৯৬৪), ''হাণ্ডাপানা'' (১৯৬৫), ''বমবৰু আৱিথ'' (১৯৭৮), আৰু ''অৱতাই প্ৰিয়ে আদৰে'' (১৯৮৭) আদি ছবিত অভিনয় কৰে।<ref name="A"/> তেওঁ ১৯৮৪ চনৰ হলিউড ছবি ''ইণ্ডিয়ানা জোনছ এণ্ড দ্য টেম্পল অফ ডুম''ত গাঁওবাসীৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰা শ্ৰীলংকাৰ অভিনেতাসকলৰ ভিতৰত এগৰাকী আছিল। ১৯৬৭ চনত ডি মেলে ''পিপেনে কুমুদু'' বোলছবিৰ জৰিয়তে পৰিচালক হিচাপে আত্মপ্ৰকাশ কৰে। ১৯৮০-ৰ দশকত তেওঁ ''পিনমাদা পুথুন'', ''ৰংকাহাৱুনু'' আৰু ''অম্বা য়াহালুৱো'' আদি টেলিভিছন ধাৰাবাহিকত অভিনয় কৰি দূৰদৰ্শন জগতত প্ৰৱেশ কৰে।<ref name="A"/> জীৱনৰ শেষৰ ফালে ডি মেলে মৰাটুৱাত থকা তেওঁৰ ঘৰটো বিশেষভাৱে সক্ষম শিশুৰ কেন্দ্ৰ হিচাপে দান কৰে আৰু নিজে ৰাজাগিৰিয়াৰ বৃদ্ধাশ্ৰমলৈ গুচি যায়। ২০০৪ চনৰ ৮ নৱেম্বৰত তেওঁৰ মৃত্যু হয়।<ref name="A"/> == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== *{{IMDb name|id=0210242|name=Ruby de Mel}} *[http://archives.dailynews.lk/2005/11/23/arts03.htm Aristophanes on the Sinhala stage] [[শ্ৰেণী:শ্ৰীলংকাৰ অভিনেত্ৰী]] r97mwbubqc8zgatnseslmqrm1xf0jkp 4 136690 606185 606070 2026-05-13T17:49:23Z যদুমণি 32127 /* যদুমণি গগৈ */ 606185 wikitext text/x-wiki ====[[সদস্য:Duhita Ragini Kalita|দুহিতা ৰাগিনী কলিতা]]==== # [[অজিত কুমাৰ বেনাৰ্জী]] {{accepted}} # [[কিম জি-ৱন]] {{accepted}} # [[ছং কাং]] {{accepted}} # [[চেন ঝেয়ুয়ান]] {{accepted}} # [[অক্ষয় খান্না]] {{accepted}} # [[চি কে জানু]] {{accepted}} # [[কুম্বৰজুৱা]] {{accepted}} # [[সীতা আম্মান মন্দিৰ]] {{accepted}} # [[সুবৰ্ণৰেখা নদী]] {{accepted}} # [[জল মহল]] {{accepted}} # [[ৰণবীৰ শ্ব’ৰে]] {{accepted}} # [[নাং মাই]] {{accepted}} # [[ৰাজাৰাণী মন্দিৰ]] {{accepted}} # [[গংগাৰ অৱতৰণ]] {{accepted}} # [[মেগান ইয়ং]] {{accepted}} # [[বিজয় বাৰ্মা]] {{accepted}} # [[ৰোহন পেথিয়াগোডা]] {{accepted}} # [[শ্বীবা চাদ্ধা]] {{accepted}} # [[শ্বৰীব হাছমী]] {{accepted}} # [[ৰাজপাল সিং যাদৱ]] {{accepted}} # [[সুৰু উপত্যকা]] {{accepted}} # [[ছিৰিন্ধহৰ্ণ]] {{accepted}} # [[ৰায়গড় দুৰ্গ]] {{accepted}} # [[শিশুপালগড়]] {{accepted}} # [[ওড়িশাৰ সামুদ্ৰিক ইতিহাস]] {{accepted}} # [[ৰত্নগিৰি, ওড়িশা]] {{accepted}} # [[ছাং থং]] {{accepted}} # [[ৰণবীৰ সিং]] {{accepted}} # [[ডিস্কিট মঠ]] {{accepted}} # [[পশ্চিম প্ৰদেশ, শ্ৰীলংকা]] {{accepted}} ====[[সদস্য:নৰুনা বৰুৱা|নৰুনা বৰুৱা]]==== #[[ইৰানৰ ক্ৰীড়া]] {{accepted}} #[[আদিত্য তিৱাৰী]] {{accepted}} #[[তিৰুমালা]] {{accepted}} #[[ক’লা নহৰু]] {{accepted}} #[[পাঞ্চাল]] {{accepted}} #[[অটল সেতু]] {{accepted}} #[[হেমেন্দ্ৰ সিং পানৱাৰ]] {{accepted}} #[[প্ৰিয়া ডেভিদৰ]] {{accepted}} #[[ওম প্ৰকাশ আগৰৱাল]] {{accepted}} #[[যমুনা শৰণ সিং]] {{accepted}} #[[আলাউদ্দিন আল আজাদ]] {{accepted}} #[[নিতিন নবীন]] {{accepted}} #[[একলব্য শৰ্মা]] {{accepted}} #[[ৰাজা ৰাজেশ্বৰী ছেঠা ৰমন]] {{accepted}} #[[স্বাধীনতা পুৰস্কাৰ]] {{accepted}} #[[কৃষ্ণা নদী]] {{accepted}} #[[সুষমা স্বৰাজ ইনষ্টিটিউট অৱ ফৰেইন চাৰ্ভিচ]]‌ {{accepted}} #[[হৰিচৰণ]] {{accepted}} ====[[সদস্য:Kandarpajit Kallol|কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল]]==== # [[আশা ভাট]]{{accepted}} # [[ৰেৱতী (চুটিগল্প)]]{{accepted}} # [[অনন্তনাৰায়ণন ৰমন]]{{accepted}} # [[শ্ৰীনিধি শেট্টী]]{{accepted}} # [[স্নেহা উল্লাল]]{{accepted}} # [[শ্ৰেয়া ধনন্তৰি]]{{accepted}} # [[সাক্ষী আগৰৱাল]]{{accepted}} # [[যোগিতা বিহানী]]{{accepted}} # [[এণ্ড্ৰু কিশোৰ]]{{accepted}} # [[উণ্ডৱল্লী গুহা]]{{accepted}} # [[এহতেশাম]]{{accepted}} # [[কালি নদী]]{{accepted}} # [[চৈয়দা ৰিজৱানা হাছান]]{{accepted}} # [[মাধৱ চন্দ্ৰ দাশ]]{{accepted}} # [[নাককাটি পাহাৰ]]{{accepted}} # [[সুভাষ দত্ত]]{{accepted}} # [[ছাবিনা ইয়াছমিন]]{{accepted}} # [[জহিৰ ৰায়হান]]{{accepted}} # [[মক্তাব]]{{accepted}} # [[মুল্কৰাজ আনন্দ]]{{accepted}} # [[ৰাধা বল্লভ মন্দিৰ, বৃন্দাবন]]{{accepted}} # [[ৰেডিঅ' নেপাল]]{{accepted}} # [[সামাজিক ন্যায়ৰ মূৰ্তি]]{{accepted}} # [[বাংলাদেশৰ প্ৰাণীজগত]]{{accepted}} # [[ভাৰতৰ প্ৰাণীজগত]] ====[[সদস্য:Jmgogoi99|যদুমণি গগৈ]]==== # [[অমৰাৱতী, অন্ধ্ৰপ্ৰদেশ]] {{accepted}} # [[আকাশবাণী ডিব্ৰুগড়]] {{accepted}} # [[অহিংসাৰ মূৰ্তি]] {{accepted}} # [[বিনয় পাঠক]] {{not accepted|''চলচিত্ৰপঞ্জী অসমীয়া লিপিৰে লিখা হোৱা নাছিল। সম্পাদনা দ্বন্দ্ব নোলোগোৱা বাবে পৰৱৰ্তী সময়ত বেলেগে সেইখিনি লিপ্যন্তৰ কৰে।''}} # [[কলিংগ (অঞ্চল)]] {{accepted}} # [[কৌন বনেগা ক্ৰৌড়পতি]] {{accepted}} # [[তেহেলকা]] {{accepted}} # [[লম্বক]] {{accepted}} # [[ডংজি উৎসৱ]] {{accepted}} # [[ৰাজীৱ গান্ধী সাগৰীয় সেতু]] {{accepted}} # [[জাপানী কাপোৰ]] ====[[সদস্য:JAKHINI|JAKHINI]]==== # [[ছিগিৰিয়া]] {{accepted}} # [[দক্ষিণ এছিয়া]] {{accepted}} ====[[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]]==== # [[ললিতগিৰি]] {{accepted}} # [[চম্বল নদী]] {{accepted}} # [[বিভৱ কুমাৰ তালুকদাৰ]] {{accepted}} # [[হৰিণী নাগ্ৰেণ্ডা]] {{accepted}} # [[আদিত্য নাৰায়ণ পুৰোহিত]] {{accepted}} # [[বিনয় পাঠক]] {{accepted}} # [[বিশাল জেঠৱা]] {{accepted}} ====[[সদস্য:Jyoti Chiring|Jyoti Chiring]]==== # [[টান্দুৰ নান]] {{accepted}} # [[বিধু বিনোদ চোপ্ৰা]] {{accepted}} # [[ফতেহ সিং ৰাথোৰ]] {{accepted}} # [[চীনা নুডলছ]] {{accepted}} # [[বাল্মিক থাপাৰ]] {{accepted}} # [[হৰিণী অমৰাছুৰীয়া]] {{accepted}} # [[হাথীগুম্ফা শিলালিপি]] {{accepted}} #[[ৰোমুলাছ হুইটেকাৰ]] {{accepted}} ====[[সদস্য:ৰুণুমী বৰ্মন কলিতা|ৰুণুমী বৰ্মন কলিতা]]==== # [[ঐতিহাসিক চহৰ আহমদাবাদ]] {{accepted}} # [[চণ্ডীগড় কেপিটেল কমপ্লেক্স]] {{accepted}} # [[দীঘা–সোণপুৰ দলং]] {{accepted}} # [[দ্ৰাস]] {{accepted}} # [[নীতা লুল্লা]] {{accepted}} # [[নেচনেল মিউজিয়াম অৱ নেচাৰেল হিষ্ট্ৰী]] {{accepted}} # [[পঞ্চৰথ]] {{accepted}} # [[পৰশুৰামেশ্বৰ মন্দিৰ]] {{accepted}} # [[বক্সা দুৰ্গ]] {{accepted}} # [[বুৰ্জাহোম প্ৰত্নতাত্ত্বিক স্থান]] {{accepted}} # [[মনসামঙ্গল কাব্য]] {{accepted}} # [[মুক্তেশ্বৰ মন্দিৰ]] {{accepted}} # [[যাজ্ঞবল্ক্য আশ্ৰম]] {{accepted}} # [[লীলা চিতনিছ]] {{accepted}} # [[লেছাৰ চুণ্ডা দ্বীপপুঞ্জ]] {{accepted}} ====[[সদস্য:দিম্পল দাস|দিম্পল দাস]]==== # [[আমেৰ দুৰ্গ]] {{accepted}} # [[খাজুৰাহো স্মাৰকসমূহ]] {{accepted}} [[শ্ৰেণী:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫]] fjrbpzsvbdjhxnl60ivobye4gx9cy0z 606222 606185 2026-05-14T01:36:01Z Kandarpajit Kallol 6257 606222 wikitext text/x-wiki ====[[সদস্য:Duhita Ragini Kalita|দুহিতা ৰাগিনী কলিতা]]==== # [[অজিত কুমাৰ বেনাৰ্জী]] {{accepted}} # [[কিম জি-ৱন]] {{accepted}} # [[ছং কাং]] {{accepted}} # [[চেন ঝেয়ুয়ান]] {{accepted}} # [[অক্ষয় খান্না]] {{accepted}} # [[চি কে জানু]] {{accepted}} # [[কুম্বৰজুৱা]] {{accepted}} # [[সীতা আম্মান মন্দিৰ]] {{accepted}} # [[সুবৰ্ণৰেখা নদী]] {{accepted}} # [[জল মহল]] {{accepted}} # [[ৰণবীৰ শ্ব’ৰে]] {{accepted}} # [[নাং মাই]] {{accepted}} # [[ৰাজাৰাণী মন্দিৰ]] {{accepted}} # [[গংগাৰ অৱতৰণ]] {{accepted}} # [[মেগান ইয়ং]] {{accepted}} # [[বিজয় বাৰ্মা]] {{accepted}} # [[ৰোহন পেথিয়াগোডা]] {{accepted}} # [[শ্বীবা চাদ্ধা]] {{accepted}} # [[শ্বৰীব হাছমী]] {{accepted}} # [[ৰাজপাল সিং যাদৱ]] {{accepted}} # [[সুৰু উপত্যকা]] {{accepted}} # [[ছিৰিন্ধহৰ্ণ]] {{accepted}} # [[ৰায়গড় দুৰ্গ]] {{accepted}} # [[শিশুপালগড়]] {{accepted}} # [[ওড়িশাৰ সামুদ্ৰিক ইতিহাস]] {{accepted}} # [[ৰত্নগিৰি, ওড়িশা]] {{accepted}} # [[ছাং থং]] {{accepted}} # [[ৰণবীৰ সিং]] {{accepted}} # [[ডিস্কিট মঠ]] {{accepted}} # [[পশ্চিম প্ৰদেশ, শ্ৰীলংকা]] {{accepted}} ====[[সদস্য:নৰুনা বৰুৱা|নৰুনা বৰুৱা]]==== #[[ইৰানৰ ক্ৰীড়া]] {{accepted}} #[[আদিত্য তিৱাৰী]] {{accepted}} #[[তিৰুমালা]] {{accepted}} #[[ক’লা নহৰু]] {{accepted}} #[[পাঞ্চাল]] {{accepted}} #[[অটল সেতু]] {{accepted}} #[[হেমেন্দ্ৰ সিং পানৱাৰ]] {{accepted}} #[[প্ৰিয়া ডেভিদৰ]] {{accepted}} #[[ওম প্ৰকাশ আগৰৱাল]] {{accepted}} #[[যমুনা শৰণ সিং]] {{accepted}} #[[আলাউদ্দিন আল আজাদ]] {{accepted}} #[[নিতিন নবীন]] {{accepted}} #[[একলব্য শৰ্মা]] {{accepted}} #[[ৰাজা ৰাজেশ্বৰী ছেঠা ৰমন]] {{accepted}} #[[স্বাধীনতা পুৰস্কাৰ]] {{accepted}} #[[কৃষ্ণা নদী]] {{accepted}} #[[সুষমা স্বৰাজ ইনষ্টিটিউট অৱ ফৰেইন চাৰ্ভিচ]]‌ {{accepted}} #[[হৰিচৰণ]] {{accepted}} ====[[সদস্য:Kandarpajit Kallol|কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল]]==== # [[আশা ভাট]]{{accepted}} # [[ৰেৱতী (চুটিগল্প)]]{{accepted}} # [[অনন্তনাৰায়ণন ৰমন]]{{accepted}} # [[শ্ৰীনিধি শেট্টী]]{{accepted}} # [[স্নেহা উল্লাল]]{{accepted}} # [[শ্ৰেয়া ধনন্তৰি]]{{accepted}} # [[সাক্ষী আগৰৱাল]]{{accepted}} # [[যোগিতা বিহানী]]{{accepted}} # [[এণ্ড্ৰু কিশোৰ]]{{accepted}} # [[উণ্ডৱল্লী গুহা]]{{accepted}} # [[এহতেশাম]]{{accepted}} # [[কালি নদী]]{{accepted}} # [[চৈয়দা ৰিজৱানা হাছান]]{{accepted}} # [[মাধৱ চন্দ্ৰ দাশ]]{{accepted}} # [[নাককাটি পাহাৰ]]{{accepted}} # [[সুভাষ দত্ত]]{{accepted}} # [[ছাবিনা ইয়াছমিন]]{{accepted}} # [[জহিৰ ৰায়হান]]{{accepted}} # [[মক্তাব]]{{accepted}} # [[মুল্কৰাজ আনন্দ]]{{accepted}} # [[ৰাধা বল্লভ মন্দিৰ, বৃন্দাবন]]{{accepted}} # [[ৰেডিঅ' নেপাল]]{{accepted}} # [[সামাজিক ন্যায়ৰ মূৰ্তি]]{{accepted}} # [[বাংলাদেশৰ প্ৰাণীজগত]]{{accepted}} # [[ভাৰতৰ প্ৰাণীজগত]] ====[[সদস্য:Jmgogoi99|যদুমণি গগৈ]]==== # [[অমৰাৱতী, অন্ধ্ৰপ্ৰদেশ]] {{accepted}} # [[আকাশবাণী ডিব্ৰুগড়]] {{accepted}} # [[অহিংসাৰ মূৰ্তি]] {{accepted}} # [[বিনয় পাঠক]] {{not accepted|''চলচিত্ৰপঞ্জী অসমীয়া লিপিৰে লিখা হোৱা নাছিল। সম্পাদনা দ্বন্দ্ব নোলোগোৱা বাবে পৰৱৰ্তী সময়ত বেলেগে সেইখিনি লিপ্যন্তৰ কৰে।''}} # [[কলিংগ (অঞ্চল)]] {{accepted}} # [[কৌন বনেগা ক্ৰৌড়পতি]] {{accepted}} # [[তেহেলকা]] {{accepted}} # [[লম্বক]] {{accepted}} # [[ডংজি উৎসৱ]] {{accepted}} # [[ৰাজীৱ গান্ধী সাগৰীয় সেতু]] {{accepted}} # [[জাপানী কাপোৰ]] {{accepted}} ====[[সদস্য:JAKHINI|JAKHINI]]==== # [[ছিগিৰিয়া]] {{accepted}} # [[দক্ষিণ এছিয়া]] {{accepted}} ====[[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]]==== # [[ললিতগিৰি]] {{accepted}} # [[চম্বল নদী]] {{accepted}} # [[বিভৱ কুমাৰ তালুকদাৰ]] {{accepted}} # [[হৰিণী নাগ্ৰেণ্ডা]] {{accepted}} # [[আদিত্য নাৰায়ণ পুৰোহিত]] {{accepted}} # [[বিনয় পাঠক]] {{accepted}} # [[বিশাল জেঠৱা]] {{accepted}} ====[[সদস্য:Jyoti Chiring|Jyoti Chiring]]==== # [[টান্দুৰ নান]] {{accepted}} # [[বিধু বিনোদ চোপ্ৰা]] {{accepted}} # [[ফতেহ সিং ৰাথোৰ]] {{accepted}} # [[চীনা নুডলছ]] {{accepted}} # [[বাল্মিক থাপাৰ]] {{accepted}} # [[হৰিণী অমৰাছুৰীয়া]] {{accepted}} # [[হাথীগুম্ফা শিলালিপি]] {{accepted}} #[[ৰোমুলাছ হুইটেকাৰ]] {{accepted}} ====[[সদস্য:ৰুণুমী বৰ্মন কলিতা|ৰুণুমী বৰ্মন কলিতা]]==== # [[ঐতিহাসিক চহৰ আহমদাবাদ]] {{accepted}} # [[চণ্ডীগড় কেপিটেল কমপ্লেক্স]] {{accepted}} # [[দীঘা–সোণপুৰ দলং]] {{accepted}} # [[দ্ৰাস]] {{accepted}} # [[নীতা লুল্লা]] {{accepted}} # [[নেচনেল মিউজিয়াম অৱ নেচাৰেল হিষ্ট্ৰী]] {{accepted}} # [[পঞ্চৰথ]] {{accepted}} # [[পৰশুৰামেশ্বৰ মন্দিৰ]] {{accepted}} # [[বক্সা দুৰ্গ]] {{accepted}} # [[বুৰ্জাহোম প্ৰত্নতাত্ত্বিক স্থান]] {{accepted}} # [[মনসামঙ্গল কাব্য]] {{accepted}} # [[মুক্তেশ্বৰ মন্দিৰ]] {{accepted}} # [[যাজ্ঞবল্ক্য আশ্ৰম]] {{accepted}} # [[লীলা চিতনিছ]] {{accepted}} # [[লেছাৰ চুণ্ডা দ্বীপপুঞ্জ]] {{accepted}} ====[[সদস্য:দিম্পল দাস|দিম্পল দাস]]==== # [[আমেৰ দুৰ্গ]] {{accepted}} # [[খাজুৰাহো স্মাৰকসমূহ]] {{accepted}} [[শ্ৰেণী:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫]] gv32iy78oiw6v74w9cp5z0w98vfp5pp 0 136820 606280 605833 2026-05-14T11:44:14Z হানিফ আলী 19725 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। অনুবাদ 606280 wikitext text/x-wiki {{In creation}} '''নিৰ্দলীয়''' বা '''স্বতন্ত্ৰ''' ৰাজনীতিবিদ বা অসংলগ্ন ৰাজনীতিবিদ হ’ল আনুষ্ঠানিকভাৱে কোনো ৰাজনৈতিক দলৰ সৈতে জড়িত নোহোৱা ৰাজনীতিবিদ। প্ৰতিনিধিত্বমূলক গণতন্ত্ৰত নিৰ্বাচনী প্ৰক্ৰিয়া নিয়ন্ত্ৰণ কৰা প্ৰযোজ্য নিৰ্বাচনী আইন অনুসৰি এনে অসংলগ্ন ৰাজনীতিবিদসকলক ৰাজনৈতিক দলে মনোনীত নকৰে, বৰঞ্চ সাধাৰণতে যোগ্যসংখ্যক নাগৰিকে মনোনীত কৰে, যাৰ ফলত তেওঁলোক স্বতন্ত্ৰ প্ৰাৰ্থী, বা [[নাগৰিকত্ব|নাগৰিক]] প্ৰাৰ্থী হয়। দলীয় প্ৰাৰ্থীৰ দৰেই স্বতন্ত্ৰ নিৰ্বাচনী প্ৰাৰ্থিত্ব ব্যক্তিগত (একক আসনৰ নিৰ্বাচনী এককৰ বাবে একক স্বতন্ত্ৰ প্ৰাৰ্থী), বা সামূহিক (বহু আসনৰ নিৰ্বাচনী এককৰ বাবে নিৰ্দলীয় প্ৰাৰ্থীৰ নিৰ্বাচনী তালিকা) হ’ব পাৰে। কোনো ৰাজনৈতিক দলৰ সৈতে জড়িততা হেৰুৱা বা অস্বীকাৰ কৰাৰ পাছতো ৰাজনীতিবিদসকলে নিৰ্দলীয় হ’ব পাৰে। নিৰ্দলীয়সকলে কেতিয়াবা অন্য নিৰ্দলীয়ৰ সৈতে এটা দল, মিত্ৰতা বা কাৰিকৰী গোট গঠন কৰিবলৈ বাছি লয় আৰু সেই সংস্থাটোক আনুষ্ঠানিকভাৱে পঞ্জীয়ন কৰিব পাৰে। আনকি য'ত "স্বাধীন" শব্দটো ব্যৱহাৰ কৰা হয়, তেনে মিত্ৰতাৰ ৰাজনৈতিক দলৰ সৈতে বহুখিনি মিল থাকিব পাৰে, বিশেষকৈ যদি কোনো সংগঠনে "স্বাধীন" প্ৰাৰ্থীসকলক অনুমোদন দিয়াৰ প্ৰয়োজন হয়। কোনোবাই নিৰ্দলীয় হিচাপে পদত অৱতীৰ্ণ হ’ব পাৰে বিভিন্ন কাৰণত। কিছুমান স্বতন্ত্ৰ ৰাজনীতিবিদে ৰাজনৈতিক দলৰ ধাৰণা বা ধাৰণাটোৰ সৈতে একমত নহয়; তেওঁলোকক ৰাজনৈতিকভাৱে দুৰ্নীতিগ্ৰস্ত বুলি গণ্য কৰা।<ref>{{Cite journal|last1=Argote|first1=Pablo|last2=Visconti|first2=Giancarlo|date=2023|title=Anti-elite attitudes and support for independent candidates|journal=PLOS ONE|volume=18|issue=10|article-number=e0292098|doi=10.1371/journal.pone.0292098|doi-access=free|issn=1932-6203|pmc=10569503|pmid=37824538|bibcode=2023PLoSO..1892098A}}</ref> আন কিছুমানৰ ৰাজনৈতিক মতামত থাকিব পাৰে যি কোনো ৰাজনৈতিক দলৰ মঞ্চৰ সৈতে মিল নাথাকে আৰু সেয়েহে তেওঁলোকে তেওঁলোকৰ সৈতে জড়িত নহ’বলৈ বাছি লয়। কিছুমান স্বতন্ত্ৰ ৰাজনীতিবিদ কোনো দলৰ সৈতে জড়িত হ’ব পাৰে, হয়তো ইয়াৰ প্ৰাক্তন সদস্য হিচাপে বা অন্যথা ইয়াৰ সৈতে মিল থকা মতামত থাকিব পাৰে, কিন্তু তাৰ নামত থিয় নহ’বলৈ বাছি লয়, বা প্ৰশ্ন কৰা দলটোৱে আন এজন প্ৰাৰ্থী নিৰ্বাচন কৰাৰ বাবে তেনে কৰিব নোৱাৰে। আন কিছুমানে ৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত কোনো ৰাজনৈতিক দলৰ অন্তৰ্গত বা সমৰ্থন কৰিব পাৰে কিন্তু বিশ্বাস কৰে যে তেওঁলোকে আন পৰ্যায়ত ইয়াক আনুষ্ঠানিকভাৱে প্ৰতিনিধিত্ব কৰা উচিত নহয় (আৰু তেনেকৈয়ে ইয়াৰ নীতিৰ অধীনত হ’ব নালাগে)। কিছুমান ক্ষেত্ৰত কোনো ৰাজনীতিবিদ পঞ্জীয়নবিহীন দলৰ সদস্য হ’ব পাৰে আৰু সেয়েহে আনুষ্ঠানিকভাৱে নিৰ্দলীয় হিচাপে স্বীকৃতি লাভ কৰিব পাৰে। ==আফ্ৰিকা== ===আলজেৰিয়া=== ২০১৯ চনৰ ৰাষ্ট্ৰপতি নিৰ্বাচনৰ প্ৰচাৰৰ সময়ত [[আলজেৰিয়া]]ৰ বৰ্তমানৰ ৰাষ্ট্ৰপতি আব্দেলমাজিদ টেবুনে নিজকে নিৰ্দলীয় প্ৰাৰ্থী হিচাপে উপস্থাপন কৰিছিল। কিন্তু ১৯৭০ চনৰ পৰাই তেওঁ নেশ্যনেল লিবাৰেশ্যন ফ্ৰণ্ট (আলজেৰিয়া)ৰ কেন্দ্ৰীয় সমিতিৰ সদস্য হৈয়েই থাকে।<ref>{{Cite news|url=https://www.bbc.com/news/world-africa-50782676|title=Algeria election: Fresh protests as Tebboune replaces Bouteflika|website=[[BBC News]]|date=December 13, 2019}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.reuters.com/world/africa/algerias-fln-wins-most-seats-parliament-election-authority-says-2021-06-15/|title=Algeria's FLN remains biggest party after election|website=[[Reuters]]|date=June 15, 2021}}</ref> ২০২৫ চনলৈকে আলজেৰিয়াৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী হিচাপে থকা নাদিৰ লাৰবাউইও এজন নিৰ্দলীয় আছিল।<ref>{{Cite news |date=2023-11-13 |title=Algeria appoints a new prime minister to prepare for President Tebboune's second term |language=en |work=Le Monde.fr |url=https://www.lemonde.fr/en/le-monde-africa/article/2023/11/13/algeria-appoints-a-new-prime-minister-to-prepare-for-president-tebboune-s-second-term_6249854_124.html |access-date=2023-06-15}}</ref> ===লিবিয়া=== মুয়াম্মাৰ গাদ্দাফিৰ শাসনকালত বেছিভাগ ৰাজনৈতিক দল নিষিদ্ধ কৰা হৈছিল; গাদ্দাফি নিজেই কোনো দলৰ নাছিল। তেওঁৰ পতনৰ পিছত ৰাজনৈতিক দল গঠন হ’বলৈ আৰম্ভ কৰে যদিও এতিয়াও লিবিয়াৰ সমাজত ইয়াৰ কোনো ডাঙৰ ভূমিকা নাই।<ref>{{Cite web|url=https://www.mei.edu/publications/libyas-ongoing-debate-over-role-political-parties|title=Libya's ongoing debate over the role of political parties|website=[[Middle East Institute]]|date=June 26, 2023|last1=Fitzgerald|first1=Mary}}</ref> ===নামিবিয়া=== ২০২০ চনৰ নামিবিয়াৰ স্থানীয় আৰু আঞ্চলিক নিৰ্বাচনত নিৰ্দলীয় ৰাজনীতিবিদসকলে চাৰিখন আসন লাভ কৰে।{{Citation needed}} ===টিউনিছিয়া=== টিউনিছিয়াৰ ৰাষ্ট্ৰপতি কাইছ ছাইদ ২০১৯ চনত নিৰ্বাচিত হৈছিল আৰু ২০২৪ চনত নিজকে নিৰ্দলীয় হিচাপে উপস্থাপন কৰি পুনৰ নিৰ্বাচিত হৈছিল। চৰকাৰৰ মুৰব্বী হিচেম মেচিচি, নাজলা বৌডেন, আহমেদ হাচানি আৰু কামেল মাদৌৰীৰো কোনো চৰকাৰী ৰাজনৈতিক সংযোগৰ অভাৱ।{{Citation needed}} ==আমেৰিকা== ===ব্ৰাজিল=== [[ব্ৰাজিল]]ত স্বতন্ত্ৰ ৰাজনীতিবিদক নিৰ্বাচনত অৱতীৰ্ণ হ’বলৈ দিয়া হোৱা নাই। ১৯৮৮ চনৰ সংবিধানে ১৪ নং অনুচ্ছেদ, §৩ নং, আইটেম V ত কয় যে "যোগ্যতাৰ বাবে চৰ্ত হৈছে: V-দলৰ সংযোগ"।<ref>{{cite web|url=http://www.planalto.gov.br/ccivil_03/constituicao/constituicaocompilado.htm|title=Constituição da República Federativa do Brasil de 1988|publisher=Palácio do Planalto|language=pt|date=5 October 1988|access-date=31 March 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20160505161928/http://www.planalto.gov.br/ccivil_03/constituicao/ConstituicaoCompilado.htm|archive-date=5 May 2016|url-status=live}}</ref> অৱশ্যে সংবিধান সংশোধনীৰ প্ৰস্তাৱ (পিইচি) নং. ৬/২০১৫, স্বতন্ত্ৰ চিনেটৰ জোচে ৰেগুফেৰ দ্বাৰা ৰচিত, যিসকল ব্যক্তিৰ স্বতন্ত্ৰ প্ৰাৰ্থীত্বৰ অনুমতি দিব, যিসকলৰ সমৰ্থনত কমেও ১% নিৰ্বাচকৰ সমৰ্থন আছে, যি অঞ্চলত (নিৰ্বাচনৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি চহৰ, ৰাজ্য বা দেশ) নিৰ্বাচনত অৱতীৰ্ণ হৈছে।<ref>{{cite web|url=http://www12.senado.leg.br/noticias/materias/2015/02/10/pec-propoe-candidatura-avulsa-independente-de-filiacao-partidaria|title=PEC permite candidatura avulsa a cargos eletivos|publisher=Senado Notícias|language=pt|date=10 February 2015|access-date=31 March 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170401145849/http://www12.senado.leg.br/noticias/materias/2015/02/10/pec-propoe-candidatura-avulsa-independente-de-filiacao-partidaria|archive-date=1 April 2017|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www25.senado.leg.br/web/atividade/materias/-/materia/119631|title=Proposta de Emenda à Constituição nº6, de 2015|publisher=Senado Federal|last=Reguffe|first=José|language=pt|access-date=31 March 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170401145938/http://www25.senado.leg.br/web/atividade/materias/-/materia/119631|archive-date=1 April 2017|url-status=live}}</ref> বৰ্তমান ২০১৬ চনত ডেম’ক্ৰেটিক লেবাৰ পাৰ্টি (পিডিটি) এৰি যোৱা চিনেটৰ ৰেগাফেৰ দৰেই বিধায়িনী দলৰ সদস্যসকলে নিৰ্বাচিত হোৱাৰ পিছত নিজ নিজ দল এৰিব পাৰে।<ref>{{cite web|url=https://www25.senado.leg.br/web/senadores/senador/-/perfil/5236|title=Senador Reguffe|publisher=Senado Federal|language=pt|access-date=31 March 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170316181919/https://www25.senado.leg.br/web/senadores/senador/-/perfil/5236|archive-date=16 March 2017|url-status=live}}</ref> ২০১৯ চনৰ পৰা ২০২১ চনৰ ভিতৰত [[জয়ৰ বলছ’নাৰো]] স্বাধীন আছিল। ===কানাডা=== ====ফেডাৰেল ৰাজনীতি==== কানাডাৰ ফেডাৰেল ৰাজনীতিত হাউছ অৱ কমনছ আৰু চেনেট দুয়োটাৰে সদস্যই কোনো ৰাজনৈতিক দলৰ সদস্য নহৈ কাৰ্যভাৰ গ্ৰহণ কৰাৰ অনুমতি দিয়া হয়। ফেডাৰেল নিৰ্বাচনত যিসকল প্ৰাৰ্থী কোনো দলৰ সৈতে জড়িত নহয় তেওঁলোকৰ দুটা বিকল্প থাকে: স্বাধীন বা কোনো সংযুক্ত নহয়। পূৰ্বৰ ক্ষেত্ৰত তেওঁলোকৰ নামৰ পিছত "স্বাধীন" লিখি বেলটত দেখা দিয়ে; দ্বিতীয় ক্ষেত্ৰত কেৱল নাম লৈহে দেখা দিয়ে। অন্যথা দুয়োটা বিকল্প সমতুল্য। =====হাউচ অৱ কমনছ===== [[কানাডা]]ৰ প্ৰাথমিক সংসদৰ সময়ছোৱাত লিবাৰেল আৰু কনজাৰ্ভেটিভ দুয়োটা দলৰ মাজত সুসংহত ৰাজনৈতিক পৰিচয়ৰ অভাৱৰ বাবে সংসদৰ সদস্যসকলে (এম পি) মাজে মাজে বিৰোধীৰ সৈতে মিল থকা ভোটদান কৰি নিজৰ দলৰপৰা স্বাধীনতা প্ৰদৰ্শন কৰা বুলি জনা যায়।<ref name="GodboutHoyland2013">{{Cite journal |last1=Godbout |first1=Jean-François |last2=Høyland |first2=Bjørn |date=23 September 2013 |title=The Emergence of Parties in the Canadian House of Commons (1867–1908) |journal=Canadian Journal of Political Science |volume=46 |issue=4 |pages=774, 789, 793 |doi=10.1017/s0008423913000632 |s2cid=155036384 |issn=0008-4239}}</ref> সাধাৰণতে এই সাংসদসকলে স্বতন্ত্ৰভাৱে কাম কৰাৰ কাৰণ হোৱা বিষয়বোৰ ধৰ্মীয় প্ৰকৃতিৰ আছিল।<ref name="GodboutHoyland2013" /> কানাডাৰ প্ৰথম দহখন সংসদৰ সময়ছোৱাত এই উত্তেজনাবোৰ বিয়পিবলৈ ধৰিলে কাৰণ প্ৰধান ৰাজনৈতিক দলসমূহে সামঞ্জস্যপূৰ্ণ পৰিচয় গঠন কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিলে আৰু সাংসদসকলে তেওঁলোকৰ মূল মূল্যবোধসমূহৰ অধিক ঘনিষ্ঠভাৱে ভাগ কৰা বুলি জনা দলসমূহৰ সৈতে নিজকে জড়িত কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিলে। ইয়াৰ ফলত দল আৰু সাংসদসকলৰ মাজত সংহতি বৃদ্ধি পায়, আৰু সাংসদসকলে স্বতন্ত্ৰভাৱে কাম কৰাৰ কাৰণ আৰু প্ৰেৰণা ন্যূনতম হৈ পৰে।<ref name="GodboutHoyland2013" /> একবিংশ শতিকাৰ কানাডাৰ হাউছ অৱ কমনছৰ বহু পৰ্যবেক্ষকে ইয়াৰ অবিশ্বাস্যভাৱে উচ্চ দলীয় অনুশাসন লক্ষ্য কৰিছে। যিকোনো আইনত নিজৰ দলৰ আনুষ্ঠানিক স্থিতিৰ বিৰুদ্ধে ভোট দিবলৈ বাছি লোৱা সাংসদ কমেইহে আছে।<ref name="Marland2020">{{Cite book |last=Marland |first=Alex |title=Whipped: party discipline in Canada |date=2020 |isbn=978-0-7748-6498-5 |location=Vancouver |page=8 |oclc=1156987615 |publisher= UBC Press }}</ref> ২০১১ চনৰপৰা ২০১৩ চনৰ ভিতৰত—২০১১ চনৰ কানাডাৰ ফেডাৰেল নিৰ্বাচনৰ পিছত ৪১সংখ্যক কানাডাৰ সংসদৰ প্ৰথম দুবছৰ— শাসকীয় কনজাৰ্ভেটিভ পাৰ্টিৰ নিৰ্বাচিত সদস্যসকলে সকলো ভোটৰ ৭৬% ভোটত এক ঐক্যবদ্ধ গোট হিচাপে ভোটদান কৰিছিল, আনহাতে লিবাৰেল পাৰ্টিৰ সদস্যসকলে সকলো ভোটৰ ৯০% ভোটত ভোটদান কৰিছিল আৰু নিউ ডেম’ক্ৰেটিক পাৰ্টিৰ (এনডিপি) সদস্যসকলে ভোটদান কৰিছিল ১০০% ভোট।<ref name="Marland2020" /> এই ঐক্য পৰৱৰ্তী বছৰবোৰত আৰু বৃদ্ধি পালে, কিয়নো ২০১৫ চনৰ নিৰ্বাচনৰ পিছত ৪২সংখ্যক সংসদত শাসকীয় লিবাৰেল সাংসদসকলে সকলো ভোটৰ ৯৯.৬%, কনজাৰ্ভেটিভ সাংসদসকলে ৯৯.৫% ভোটত আৰু এনডিপিৰ সাংসদসকলে ৯৯.৮% ভোটত একেদৰে ভোটদান কৰে।<ref name="Marland2020" /> (৪১ আৰু ৪২ নং সংসদত চৰকাৰী দলৰ মৰ্যাদা লাভ কৰিব পৰাকৈ যথেষ্ট সাংসদ থকা একমাত্ৰ তিনিটা দল আছিল কনজাৰ্ভেটিভ, লিবাৰেল, এনডিপি। ) এই শক্তিশালী দলীয় অনুশাসনৰ বাবেই অন্যথা যিকোনো মূল ৰাজনৈতিক দলৰ সৈতে জড়িত ৰাজনীতিবিদসকলে নিজৰ দলৰপৰা স্বাধীনভাৱে কাম কৰাটো অস্বাভাৱিক। যদিও ৰাজনীতিবিদসকলে স্বতন্ত্ৰ সাংসদ হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰাটো গ্ৰহণযোগ্য আৰু গ্ৰহণযোগ্য, তথাপি যিসকলে তেনেদৰে নিৰ্বাচনত অৱতীৰ্ণ হ’বলৈ চেষ্টা কৰে তেওঁলোকে প্ৰায়ে প্ৰধান দলসমূহৰ সম্পদৰ সুবিধা নোহোৱাকৈ নিৰ্বাচিত হ’বলৈ সংগ্ৰাম কৰে। ফলত আধুনিক কানাডাৰ সংসদসমূহৰ ভিতৰত এজন বা দুজনতকৈ অধিক স্বতন্ত্ৰ সাংসদ খুব কমেইহে থাকে, যিসকলে তেনেকৈ বহি থাকে, তেওঁলোকে স্বেচ্ছাই যোৱাৰ আগতে বা আঁতৰোৱাৰ আগতে প্ৰথমতে কোনো ডাঙৰ দলৰ অংশ হিচাপে নিৰ্বাচিত হয়।<ref>{{Cite web |date=27 May 2019 |title=Independent MPs usually start off in parties and rarely win an election |url=https://www.ctvnews.ca/politics/article/independent-mps-usually-start-off-in-parties-and-rarely-win-an-election/ |access-date=23 February 2022 |website=CTVNews |language=en}}</ref> ৪৪সংখ্যক কানাডাৰ সংসদৰ প্ৰথম বছৰত হাউছ অৱ কমনছত এজন বহি থকা স্বতন্ত্ৰ সদস্য আছিল: স্পাডিনাৰ অণ্টাৰিঅ’ নিৰ্বাচনী জিলা বা ৰাইডিং—ফ’ৰ্ট ইয়ৰ্কৰ কেভিন ৱুং।<ref>{{Cite web |title=Current Members of Parliament - Members of Parliament |url=https://www.ourcommons.ca/members/en/search?caucusId=8&province=all&gender=all |access-date=23 February 2022 |website=House of Commons of Canada }}</ref> ২০২১ চনৰ ফেডাৰেল নিৰ্বাচনৰ সময়ত ৱুঙে প্ৰথমে লিবাৰেল পাৰ্টিৰ সদস্য হিচাপে প্ৰচাৰ চলাইছিল যদিও ভোট শেষ হোৱাৰ দুদিন পূৰ্বে যৌন নিৰ্যাতনৰ অভিযোগক লৈ বিতৰ্কৰ বাবে তেওঁক দলৰপৰা বহিষ্কাৰ কৰা হৈছিল।<ref name="cbc20210922">{{Cite news |last=Burke |first=Ashley |date=22 September 2021 |title=Expelled Liberal candidate says he'll sit as an Independent as angry voters call for byelection |work=CBC |url=https://www.cbc.ca/news/politics/undecided-races-2021-federal-election-1.6185685 |access-date=23 February 2022}}</ref> লিবাৰেল পাৰ্টিৰপৰা অপসাৰণ হোৱাৰ পিছতো ৱুঙে নিজৰ ৰাইডিঙৰ বাবে নিৰ্বাচনত জয়ী হয় আৰু নিৰ্দলীয় হিচাপে নিজৰ আসন গ্ৰহণ কৰিবলৈ বাছি লয় যদিও এই সিদ্ধান্তই বিতৰ্কৰ সন্মুখীন হ’বলগীয়া হয় কাৰণ বহু ভোটাৰে ভোটদান কৰাৰ আগতে লিবাৰেলসকলে তেওঁক বহিষ্কাৰ কৰা বুলি নাজানিছিল।<ref name="cbc20210922" /> ২০২২ চনত ৰিচমণ্ড—আৰ্থাবাস্কাৰ ক্যুবেক ৰাইডিঙৰ সাংসদ এলেন ৰেইছে কনজাৰ্ভেটিভ ককাছৰপৰা পদত্যাগ কৰি নিৰ্দলীয় হিচাপে বহিছিল,<ref>{{Cite news |last1 = Connolly |first1 = Amanda |last2 = Boutilier |first2= Alex |title=Quebec MP Alain Rayes leaves Conservative caucus after Poilievre victory |url=https://globalnews.ca/news/9125865/alain-rayes-leaves-conservative-caucus-pierre-poilievre/ |language=en-CA |access-date=28 September 2022 |work=Global News }}</ref> আৰু ৪৪সংখ্যক সংসদৰ দ্বিতীয়জন স্বতন্ত্ৰ সাংসদ হৈছিল। শেহতীয়া বছৰবোৰত কানাডাৰ হাউছ অৱ কমনছত মাজে মাজে স্বতন্ত্ৰ ৰাজনীতিবিদসকলে যথেষ্ট ক্ষমতা দখল কৰিছে, কিয়নো কানাডাত একেৰাহে সংখ্যালঘু চৰকাৰ (২০০৪ চনৰ ফেডাৰেল নিৰ্বাচনৰ পিছত গঠন হোৱা সাতখন চৰকাৰৰ ভিতৰত পাঁচখন) পৰিচালিত হৈ আহিছে আৰু কেতিয়াবা স্বতন্ত্ৰ সাংসদে ক্ষমতাৰ ভৰসাম্যত ভাগ লৈছে। * ২০০৪ চনত ছাৰে নৰ্থৰ [[ব্ৰিটিছ কলম্বিয়া]]ৰ ৰাইডিংক প্ৰতিনিধিত্ব কৰা এজন স্বতন্ত্ৰ সাংসদ হিচাপে ছাক কেডমেন সদনলৈ নিৰ্বাচিত হয়। ১৯৯৭ চনৰ ফেডাৰেল নিৰ্বাচনত কেডমেনে প্ৰথমে ৰিফৰ্মৰ সদস্য হিচাপে ৰাইডিংক প্ৰতিনিধিত্ব কৰিবলৈ নিৰ্বাচিত হয় আৰু ২০০০ চনৰ ফেডাৰেল নিৰ্বাচনত ৰিফৰ্মৰ উত্তৰাধিকাৰী দল কানাডিয়ান এলায়েন্সৰ সদস্য হিচাপে পুনৰ নিৰ্বাচিত হয়। ২০০৪ চনৰ নিৰ্বাচনৰ বাবে তেওঁ কনজাৰ্ভেটিভ পাৰ্টি (২০০৩ চনত এলায়েন্স আৰু প্ৰগ্ৰেছিভ কনজাৰ্ভেটিভ একত্ৰিত হোৱাৰ সময়ত পুনৰ সৃষ্টি হোৱা)ৰ বাবে মনোনয়ন বিচাৰিছিল যদিও সফল নহ’ল। ২০০৪ চনত ৪৩% ভোট লাভ কৰি নিজৰ আসনখন অক্ষুণ্ণ ৰাখি ২০০৫ চনত তেওঁৰ কাৰ্যকালত মৃত্যু হয়। * ২০০৬ চনৰ ফেডাৰেল নিৰ্বাচনত ক্যুবেকৰ পৰ্টনিউফ—জেক-কাৰ্টিয়েৰ ৩৯% ভোট লাভ কৰি নিৰ্দলীয় আন্দ্ৰে আৰ্থাৰ নিৰ্বাচিত হৈছিল। সেই নিৰ্বাচনত তেওঁ একমাত্ৰ নিৰ্দলীয় আছিল যিয়ে এখন আসন লাভ কৰিছিল; ২০০৮ চনৰ ফেডাৰেল নিৰ্বাচনত তেওঁ ৩৩% ভোট লাভ কৰি পুনৰ নিৰ্বাচিত হয়। ২০১১ চনত আৰ্থাৰে নিজৰ আসন হেৰুৱাইছিল। * ২০০৭ চনৰ বাজেটৰ বিৰুদ্ধে ভোটদান কৰাৰ বাবে কাম্বাৰলেণ্ড—কলচেষ্টাৰ—মাস্কুডুবইট ভেলীৰ নোভা স্কটিয়াৰ ৰাইডিঙৰ সাংসদ বিল কেছিক কনজাৰ্ভেটিভ পাৰ্টিৰপৰা বহিষ্কাৰ কৰা হয়। তেওঁ নিৰ্দলীয় হিচাপেও কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল, তাৰ পিছত ২০০৮ চনত তেনেদৰেই নিৰ্বাচনত অৱতীৰ্ণ হৈছিল আৰু ৬৯% ভোট লাভ কৰি নিজৰ আসনখন অক্ষুণ্ণ ৰাখিছিল। ২০০৯ চনত কেছিয়ে কমনছৰপৰা পদত্যাগ কৰিছিল যদিও ২০১৫ চনত লিবাৰেল হিচাপে নিৰ্বাচিত হোৱাৰ সময়ত একেটা ৰাইডিঙতে পুনৰ উভতি আহিছিল, যাৰ নাম এতিয়া কাম্বাৰলেণ্ড—কলচেষ্টাৰ। * ২০১৯ চনত এছএনচি-লেভালিন বিষয়ক লৈ কেবিনেট আৰু লিবাৰেল পাৰ্টিৰপৰা বহিষ্কাৰ হোৱাৰ পিছত ভেংকুৱাৰ গ্ৰেনভিলৰ ৰাইডিংত নিৰ্দলীয় প্ৰাৰ্থী হিচাপে প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা কৰিছিল সাংসদ জোডি উইলছন-ৰেব’ল্ডে। ৩২% ভোট লাভ কৰি তাইক সংসদলৈ ঘূৰাই পঠিওৱা হয়। ৪৩সংখ্যক সংসদৰ বাবে নিৰ্দলীয় হিচাপে বহি থকাৰ পিছত ২০২১ চনত উইলছন-ৰেব’ল্ডে পুনৰ নিৰ্বাচনত অৱতীৰ্ণ হোৱা নাছিল। =====চেনেট===== পৰম্পৰাগতভাৱে "সচেতন দ্বিতীয় চিন্তাৰ স্বতন্ত্ৰ সংস্থা" হিচাপে ফ্ৰেমৱৰ্ক কৰা হৈছিল যদিও ২০১৬ চনৰ পূৰ্বে [[কানাডা]]ৰ [[চেনেট]]ত নিযুক্তিক সাধাৰণতে অতি পক্ষপাতমূলক বুলি গণ্য কৰা হৈছিল, কানাডাৰ গৰিষ্ঠসংখ্যক চিনেটৰে নিজকে লিবাৰেল বা কনজাৰ্ভেটিভ দলৰ সদস্য হিচাপে পৰিচয় দিছিল আৰু নিজৰ দলৰ ককাছৰ ভিতৰত সেৱা আগবঢ়াইছিল।<ref name="Thomas2019">{{Cite journal |last=Thomas |first=Paul G. |date=2019 |title=Moving Toward a New and Improved Senate |journal=IRPP Study |pages=8, 17, 18, 24}}</ref> যিহেতু কানাডাত এই দুটা দলেই কেতিয়াও চৰকাৰ গঠন কৰিছে, সেয়েহে কেৱল লিবাৰেল আৰু কনজাৰ্ভেটিভ দলেইহে নতুন চিনেটৰ নিযুক্তি দিবলৈ সক্ষম হৈছিল। যিহেতু কানাডাৰ চিনেটৰসকলক নিৰ্বাচিত হোৱাতকৈ প্ৰধানমন্ত্ৰীৰ পৰামৰ্শ অনুসৰি কানাডাৰ গৱৰ্ণৰ জেনেৰেলে নিযুক্তি দিয়ে, সেয়েহে চিনেটৰসকলক ক্ষমতাত থকা দলটোৰ সেৱাৰ বাবে "পুৰস্কাৰ" হিচাপে নিযুক্তি দিয়াৰ অভিযোগ উত্থাপন কৰা হৈছিল,<ref name="Bridgman2020">{{Cite journal |last=Bridgman |first=Aengus |date=6 April 2020 |title=A nonpartisan legislative chamber: The influence of the Canadian Senate |url=http://journals.sagepub.com/doi/10.1177/1354068820911345 |journal=Party Politics |language=en |volume=27 |issue=5 |pages=1009–1016 |doi=10.1177/1354068820911345 |s2cid=216428911 |issn=1354-0688|url-access=subscription }}</ref> আৰু এবাৰ নিযুক্তি পোৱাৰ পিছত, প্ৰকৃততে স্বতন্ত্ৰ নীতি পৰ্যালোচনাৰ মাধ্যম হিচাপে কাম কৰাতকৈ হাউছ অৱ কমনছত নিজৰ সমকক্ষসকলৰ পইণ্ট আৰু স্থিতিসমূহ কেৱল পুনৰাবৃত্তি কৰাৰ অভিযোগ উত্থাপন কৰা হৈছিল।<ref name="Thomas2019" /> ২০১৪ চনত চেনেটৰ প্ৰতি ক্ৰমাৎ জনসাধাৰণৰ অসন্মতি আৰু চিনেটৰ পক্ষপাতিত্বই কঢ়িয়াই অনা অনুভূত সমস্যাৰ প্ৰতি সঁহাৰি জনাই লিবাৰেল পাৰ্টিৰ নেতা [[জাষ্টিন ট্ৰুডোৱ|জাষ্টিন ট্ৰুডোৱে]] লিবাৰেল পাৰ্টিৰ ককাছৰপৰা সকলো লিবাৰেল চিনেটৰক বহিষ্কাৰ কৰাৰ সিদ্ধান্ত লয়। ট্ৰুডোৱে চেনেটত দলীয়তা সামগ্ৰিকভাৱে নিৰ্মূল কৰাৰ আহ্বান জনাব আৰু চিনেটৰসকলৰ বাবে দলীয় নিযুক্তিৰ প্ৰথা বন্ধ কৰাৰ লগতে প্ৰধানমন্ত্ৰী নিৰ্বাচিত হ’লে মেধাভিত্তিক নিযুক্তিৰ নতুন ব্যৱস্থালৈ পৰিৱৰ্তন কৰাৰ প্ৰতিশ্ৰুতি দিব।<ref name="Macfarlane2021">{{Cite book |last=Macfarlane |first=Emmett |title=Constitutional Pariah: Reference re Senate Reform and the Future of Parliament |publisher=UBCPress |year=2021 |isbn=978-0-7748-6622-4 |location=Vancouver |pages=100–102, 104–105, 133}}</ref> ২০১৫ চনত লিবাৰেল সংখ্যাগৰিষ্ঠ চৰকাৰ নিৰ্বাচনৰ পিছত ৰাজনৈতিক জ্ঞান, যোগ্যতা আৰু দলীয় সংযোগৰপৰা স্বাধীনভাৱে কাম কৰাৰ অনুভূত ক্ষমতাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি নিৰ্বাচন প্ৰক্ৰিয়াৰ জৰিয়তে চেনেটৰ খালী পদ পূৰণ কৰাৰ লক্ষ্যৰে চেনেট নিযুক্তিৰ বাবে স্বতন্ত্ৰ পৰামৰ্শদাতা ব’ৰ্ড গঠন কৰা হয়।<ref name="Macfarlane2021" /> ছিনেটৰপৰা দলীয় সম্পৰ্ক আঁতৰোৱাৰ এই ঠেলাৰ ফলত স্বতন্ত্ৰ চেনেটৰ গ্ৰুপৰ সৃষ্টি হয়, যিটো নতুনকৈ নিযুক্তি পোৱা স্বতন্ত্ৰ চিনেটৰ আৰু আনুষ্ঠানিকভাৱে দলীয় চিনেটৰ উভয়ৰে মিত্ৰজোঁট যিয়ে নিজৰ আনুষ্ঠানিক দলীয় সম্পৰ্ক ত্যাগ কৰিছিল, লগতে স্বতন্ত্ৰ কানাডাৰ চেনেটৰ গ্ৰুপ আৰু প্ৰগ্ৰেছিভ চেনেট গ্ৰুপও গঠন হয়।<ref name="Bridgman2020" /> ২০১৮ চনৰ ভিতৰত কানাডাৰ গৰিষ্ঠসংখ্যক চিনেটৰ আনুষ্ঠানিকভাৱে স্বাধীন হৈছিল,<ref name="Bridgman2020" /> যদিও কিছুমান লিবাৰেল চিনেটৰ দলৰ ককাছৰ ভিতৰত আৰু অনুমতি নোপোৱাৰ পিছতো ৰাজনৈতিক দলটোৰ সৈতে জড়িত হৈ থাকিল।<ref name="Thomas2019" /> ইয়াৰ উপৰি কনজাৰ্ভেটিভ পাৰ্টিয়ে নিজৰ চিনেটৰসকলক দলীয় ককাছৰপৰা আঁতৰাই নিদিয়াৰ বাবে নিৰ্বাচন কৰিছিল আৰু কনজাৰ্ভেটিভ পাৰ্টিৰ বহু চিনেটৰে নিজৰ চৰকাৰী দলীয় সংযোগ ৰাজহুৱাভাৱে ৰাখিছিল।<ref name="Thomas2019" /> ২০১৯ চনৰ ফেডাৰেল নিৰ্বাচনী প্ৰচাৰৰ সময়ত সাংবাদিকসকলৰ প্ৰশ্নৰ উত্তৰত কনজাৰ্ভেটিভ পাৰ্টিৰ নেতা এণ্ড্ৰু শ্বিয়েৰে কয় যে যদি তেওঁৰ দল চৰকাৰ গঠনৰ বাবে নিৰ্বাচিত হয় আৰু তেওঁ প্ৰধানমন্ত্ৰী হয় তেন্তে তেওঁ ছিনেটত দলীয় নিযুক্তিৰ প্ৰথা পুনৰ প্ৰৱৰ্তন কৰিব।<ref>{{Cite web |title=Scheer stands by vow to return to partisan Senate, make patronage appointments |url=https://globalnews.ca/news/5966549/scheer-senate-trudeau-partisan-appointments/ |access-date=28 March 2022 |website=National {{!}} Globalnews.ca |language=en-US}}</ref> ছিনেটৰ স্বাধীনতা বৃদ্ধিৰ প্ৰচেষ্টাই কিছুমানে যুক্তি দিছে যে ছিনেটে বিধান প্ৰক্ৰিয়াত গুৰুত্ব আৰু ক্ষমতা বৃদ্ধিৰ বিকাশ ঘটাইছে। ২০২১ চনৰপৰা দেখা গ’ল যে কানাডাৰ চিনেটৰসকলে বিভিন্ন বিষয়ত লবীং গোটৰপৰা ক্ৰমাৎ হেঁচাত পৰিছে, যাৰপৰা অনুমান কৰিব পাৰি যে অধিক স্বাধীন চেনেটৰ বিধানসভাৰ বিষয়সমূহৰ ওপৰত অধিক অনুভূত প্ৰভাৱ আছে।<ref name="Bridgman2020" /> ইয়াৰ উপৰি চেনেট নিযুক্তিৰ বাবে স্বতন্ত্ৰ পৰামৰ্শদাতা ব’ৰ্ডৰ জৰিয়তে চিনেটৰ নিযুক্তিৰ পিছত হাউছ অৱ কমনছৰপৰা আইন প্ৰণয়নৰ বাবে চেনেটে প্ৰস্তাৱ কৰা সংশোধনীৰ সংখ্যা উল্লেখযোগ্য বৃদ্ধি পাইছে।<ref name="Thomas2019" /> ৪২সংখ্যক সংসদৰ সময়ত (২০১৫–২০১৯) চেনেটে ১৩খন চৰকাৰী বিধেয়ক সংশোধনৰ চেষ্টা কৰিছিল, আনহাতে ৪১সংখ্যক সংসদৰ সময়ত (২০১১–২০১৫) মাত্ৰ এখন চৰকাৰী বিধেয়ক সংশোধনৰ চেষ্টা কৰিছিল।<ref name="Thomas2019" /> সংস্কাৰিত চেনেটত সকলো আইনৰ কমেও ২০% সংশোধনীৰ প্ৰস্তাৱ দিয়া বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে।<ref name="VandenBeukelCochraneGodbout2021">{{Cite journal |last1=VandenBeukel |first1=Jason Robert |last2=Cochrane |first2=Christopher |last3=Godbout |first3=Jean-François |date=11 August 2021 |title=Birds of a Feather? Loyalty and Partisanship in the Reformed Canadian Senate |journal=Canadian Journal of Political Science |language=en |volume=54 |issue=4 |pages=840, 841, 845, 846 |doi=10.1017/S0008423921000548 |s2cid=243704273 |issn=0008-4239|doi-access=free }}</ref> ======সমালোচনা====== কেইবাজনো পৰ্যবেক্ষক আৰু চেনেটৰ সৈতে জড়িত লোকসকলে ট্ৰুডো চৰকাৰক সংস্কাৰৰ চেষ্টাৰ বাবে সমালোচনা কৰিছে, বেছিভাগ অভিযোগেই এই বিশ্বাসক কেন্দ্ৰ কৰিয়েই হৈছে যে নতুন নিযুক্তি প্ৰক্ৰিয়াটো লিবাৰেল পাৰ্টিৰ লক্ষ্যক মতাদৰ্শগতভাৱে সমৰ্থন কৰাসকলৰ প্ৰতি পক্ষপাতদুষ্ট। বাকী থকা কনজাৰ্ভেটিভ চিনেটৰসকলে বিশেষকৈ স্বতন্ত্ৰ চিনেটৰ গ্ৰুপক অভিযোগ উত্থাপন কৰিছে যে তেওঁলোকে “লিবাৰেল চৰকাৰৰপৰা অহা বিধেয়কসমূহৰ সমৰ্থনত অতি সোনকালে”।<ref name="Thomas2019" /> এই দাবীক সমৰ্থন কৰি ২০২১ চনৰ এক অধ্যয়নত দেখা গৈছে যে স্বতন্ত্ৰ চিনেটৰ গোটৰ সদস্যসকলে চেনেটৰ ভিতৰৰ আন যিকোনো গোটতকৈ বৰ্তমানৰ লিবাৰেল চৰকাৰে প্ৰস্তাৱ কৰা আইনখনৰ সপক্ষে অধিক ধাৰাবাহিকভাৱে ভোটদান কৰিছিল, য’ত এতিয়াও আনুষ্ঠানিকভাৱে লিবাৰেল পাৰ্টিৰ সৈতে মিত্ৰতা থকাসকলো আছিল।<ref name="VandenBeukelCochraneGodbout2021" /> এইটো অৱশ্যে এটা সামগ্ৰিক ধাৰাৰ ভিতৰত আছিল য’ত সকলো চিনেটৰেই দলীয় আনুগত্যৰ নিম্ন স্তৰ প্ৰদৰ্শন কৰিছিল আৰু সেইবাবেই ইয়াৰ সম্পূৰ্ণ প্ৰভাৱ এতিয়াও জনা হোৱা নাই। সংস্কাৰৰ পূৰ্বে ছিনেটৰ তুলনাত ছিনেটৰ নিযুক্তিত পক্ষপাতিত্ব অনস্বীকাৰ্যভাৱে হ্ৰাস পোৱা বুলিও প্ৰতিৱেদনখনে এই সিদ্ধান্তত উপনীত হৈছে।<ref name="VandenBeukelCochraneGodbout2021" /> সাধাৰণতে ভবা হয় যে হাউছ অৱ কমনছলৈ অ-লিবাৰেল চৰকাৰ নিৰ্বাচিত হ’লেহে চেষ্টা কৰা সংস্কাৰৰ সফলতাৰ সঠিক বিচাৰ সম্ভৱ হ’ব, যিটো সময়ত ভোটদানৰ উল্লেখযোগ্য ধাৰাটোৱে চৰকাৰৰ প্ৰতি সৰল আনুগত্য, বা লিবাৰেল পাৰ্টিৰ প্ৰতি আনুগত্যক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে তেন্তে ইয়াক পৰ্যবেক্ষণ কৰিব পৰা যাব।<ref name="VandenBeukelCochraneGodbout2021" /><ref name="Macfarlane2021" /> ====Provincial and territorial politics==== The territorial legislatures of the [[Northwest Territories]] and [[Nunavut]] are [[consensus government]]s with no political parties. All members sit as independents. There are a few independent members of the other provincial and territorial legislatures, which are similar in principle to the federal House of Commons; for example, in the [[2009 British Columbia general election]], independent candidate [[Vicki Huntington]] narrowly defeated incumbent [[Attorney General of British Columbia|Attorney General]] [[Wally Oppal]] in [[Delta South]]. In the [[2019 Newfoundland and Labrador general election]], two independent candidates were elected.<ref>{{cite web|url=https://www.cbc.ca/news/canada/newfoundland-labrador/eddie-joyce-wins-seat-1.5139625|title='Dwight Ball, you can dismiss me, but you can't defeat me': Eddie Joyce nabs seat once again|date=17 May 2019 |publisher=CBC News|access-date=17 October 2020}}</ref> ===Costa Rica=== Current laws in [[Costa Rica]] do not permit a citizen to run directly for any elected position as an independent without the representation of a political party.<ref name="regAL">{{cite web|title=Reglamento de la Asamblea Legislativa|url=http://www.pgrweb.go.cr/scij/Busqueda/Normativa/Normas/nrm_texto_completo.aspx?nValor1=1&nValor2=46479|language=es|access-date=2021-05-02|archive-date=2022-02-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20220208034534/http://www.pgrweb.go.cr/scij/Busqueda/Normativa/Normas/nrm_texto_completo.aspx?nValor1=1&nValor2=46479}}</ref><ref name="contecAL">{{cite web|title=Consulta 104-2012 J*|work=Departamento de Servicios Técnicos de la Asamblea Legislativa de Costa Rica|url=http://www.asamblea.go.cr/sd/Reglamento_Asamblea/RAL%202014/Servicios%20Tecnicos/CON-104-2012%20J.pdf|language=es |archive-url=https://web.archive.org/web/20231216224015/http://www.asamblea.go.cr/sd/Reglamento_Asamblea/RAL%202014/Servicios%20Tecnicos/CON-104-2012%20J.pdf |archive-date= 16 December 2023 }}</ref> Any nomination must be made through a political party, due to the framework of the current legal system, in which the political parties have a monopoly on the nomination of candidates for elected positions according to the Electoral Code.<ref name="códigoelectoral">{{cite web|title=Código Electoral Nº 8765|url=http://www.pgrweb.go.cr/scij/Busqueda/Normativa/Normas/nrm_texto_completo.aspx?param2=NRTC&nValor1=1&nValor2=66148|date=2 September 2009|language=es}}</ref> However, becoming an independent politician after being elected is protected by virtue of Article 25 of the [[Constitution of Costa Rica]], which guarantees [[freedom of association]]; therefore, any citizen cannot be forced to remain in a specific political party and can join any other political group. It is common in each legislative period for some [[Deputy (legislator)|deputies]] ({{lang|es|diputados}}, term used for legislators) of the [[Legislative Assembly of Costa Rica]] to become independents; this has also happened with the [[mayor]]s ({{lang|es|alcaldes}}) of the municipalities of [[Cantons of Costa Rica|cantons]].<ref>{{cite news |title=Alcalde electo en Barva se desmarca del Frente Amplio: "No tengo relación con ellos" |url=https://www.elmundo.cr/costa-rica/alcalde-electo-en-barva-se-desmarca-del-frente-amplio-no-tengo-relacion-con-ellos/ |access-date=2 May 2021 |date=4 March 2016 |language=es}}</ref> ===Mexico=== [[Jaime Rodríguez Calderón|Jaime Heliodoro Rodríguez Calderón]] (born in 1957), sometimes referred to by his nickname "Bronco", is a Mexican politician and former governor for the northern state of [[Nuevo León]] and holds no political party affiliation. {{as of|2015|June|7|df=US}}, he was elected Governor of Nuevo León, making history as the first independent candidate to win in the country. ===United States=== <!-- [[Third-party and independent politicians in the United States]] and [[Independent politicians in the United States]] redirect here --> {{See also |Third party (U.S. politics)|List of third party and independent performances in United States elections{{!}}(List of third-party members and independents) ... in U.S. elections |Third-party and independent members of the United States Congress{{!}}...in U.S. Congress |List of third-party and independent United States state governors{{!}}... as state governors |Third-party members of state legislatures of the United States{{!}}... in state legislatures |List of party switchers in the United States{{!}}List of party switchers in U.S.}} ====President==== [[File:Gilbert Stuart Williamstown Portrait of George Washington (cropped)(2).jpg|thumb|[[George Washington]], the first [[president of the United States]], was an independent politician.]] [[George Washington]] is the only [[President of the United States|U.S. president]] elected as an independent to date. Washington opposed the development of [[Political parties in the United States|political parties]], which had begun to solidify as the [[Federalist Party|Federalist]] faction, centered around [[John Adams]] and [[Alexander Hamilton]], and the [[Democratic-Republican Party|Democratic-Republican]] faction, centered around [[Thomas Jefferson]] and [[James Madison]]. Washington feared that [[Partisan (politics)|partisanship]] would eventually destroy the country,<ref>{{Cite web|url=https://www.politico.com/magazine/story/2017/01/washingtons-farewell-address-warned-us-about-hyper-partisanship-214616/|title=George Washington's Farewell Warning|last=Avlon|first=John|website=POLITICO Magazine|date=10 January 2017 |language=en|access-date=24 February 2020}}</ref> and famously warned against "the baneful effects of the spirit of party" in his 1796 [[George Washington's Farewell Address|Farewell Address]].<ref>{{Cite web|url=https://www.loc.gov/exhibits/creating-the-united-states/formation-of-political-parties.html|title=Formation of Political Parties - Creating the United States {{!}} Exhibitions |last1=Peale|first1=Charles Willson|last2=Madison|first2=James|date=1787–1812|website=Library of Congress |access-date=24 February 2020|last3=Sherman|first3=Roger|last4=Washington|first4=George|last5=Jefferson|first5=Thomas|last6=Monroe|first6=James|last7=Cooper|first7=Thomas|last8=Birch|first8=William|last9=Adams|first9=Abigail}}</ref> [[John Tyler]] was expelled from the [[Whig Party (United States)|Whig Party]] in September 1841, and mostly remained an independent for the remainder of his presidency. He later briefly sought election in [[1844 United States presidential election|1844]] under the [[Tyler Party]], but withdrew over fear he would split the vote and give the election to Whig candidate [[Henry Clay]]. Since 1900, candidates running as independents for U.S. president have included congressman [[John B. Anderson|John Anderson]] in [[1980 United States presidential election|1980]], billionaire entrepreneur [[Ross Perot]] in [[1992 United States presidential election|1992]] and [[United States third party and independent presidential candidates, 1996|1996]] (in 1996 under the newly founded [[Reform Party of the United States of America|Reform Party]]), former [[Green Party of the United States|Green Party]] candidate [[Ralph Nader]] in the [[United States third party and independent presidential candidates, 1996|1996]] and [[United States third party and independent presidential candidates, 2000|2000]] elections, and [[Never Trump movement|"Never Trump"]] conservative candidate [[Evan McMullin]] in [[2016 United States presidential election|2016]]. Out of all independent candidates since Washington, Perot performed the best, gaining no votes in the [[United States Electoral College|Electoral College]] but receiving 19 percent of the popular vote and, early in the election season, leading in polls against his opponents [[Bill Clinton]] and [[George H. W. Bush]].<ref>{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/1992/06/11/us/the-1992-campaign-on-the-trail-poll-gives-perot-a-clear-lead.html |url-access=subscription |title=The 1992 Campaign: On the Trail – Poll Gives Perot a Clear Lead|date=11 June 1992|work=The New York Times|access-date=23 February 2020|language=en-US|issn=0362-4331 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200411100640/https://www.nytimes.com/1992/06/11/us/the-1992-campaign-on-the-trail-poll-gives-perot-a-clear-lead.html |archive-date= Apr 11, 2020 }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.realclearpolitics.com/lists/candidate_spenders/ross-perot.html?state=play|title= 10 Candidates Who Spent Giant Sums of Their Personal Wealth - Ross Perot (Lost)|website=RealClearPolitics |access-date=23 February 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.britannica.com/event/United-States-presidential-election-of-1992 |first1=Michael |last1=Levy |title=United States presidential election of 1992 {{!}} United States government|website=Encyclopedia Britannica|language=en|access-date=23 February 2020}}</ref> Additionally, McMullin received 21 percent of the popular vote in his home state of [[Utah]] but received little support from the remainder of the country.<ref>{{Cite web|url=https://apnews.com/7782fa79d87347fdb35b14f344776c2f |first1=Brady |last1=McCombs |first2=Michelle L. |last2=Price |title=GOP call to 'come home' helps Trump win big in Utah|date=9 November 2016|website=AP NEWS|access-date=23 February 2020 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200223085926/https://apnews.com/7782fa79d87347fdb35b14f344776c2f |archive-date=23 February 2020 }}</ref> Independent senator [[Bernie Sanders]] ran in the [[2016 Democratic Party presidential primaries|2016]] and [[2020 Democratic Party presidential primaries]], but ultimately did not appear on the ballot in either the [[2016 United States presidential election|2016]] nor [[2020 United States presidential election|2020]] presidential elections, though he did receive [[2016 United States presidential election in Vermont|more than 5%]] of the popular vote as a [[write-in candidate]] in his home state of [[Vermont]].<ref>{{cite web |url=https://vtelectionresults.sec.state.vt.us/Index.html#/federal |title=Vermont Election Night Results |website=Office of the Vermont Secretary of State |access-date=12 November 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190528035300/https://vtelectionresults.sec.state.vt.us/Index.html#/federal |archive-date=28 May 2019 |url-status=live |archivedate=28 May 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190528035300/https://vtelectionresults.sec.state.vt.us/Index.html#/federal |deadurl=yes }}</ref> In [[2008 United States presidential election|2008]], Nader formed Independent Parties in [[New Mexico]], [[Delaware]], and elsewhere to gain ballot access in several states. In [[2024 United States presidential election|2024]], [[Robert F. Kennedy Jr.]] created "[[We the People Party (United States)|We the People]]" parties in several states for the same purpose, even though he is Independent.<ref>{{Cite web |last=Bohannon |first=Molly |date=2024-01-16 |title=RFK Jr. Starting New Political Parties In Effort To Expand Ballot Access |url=https://www.forbes.com/sites/mollybohannon/2024/01/16/rfk-jr-starting-new-political-parties-in-effort-to-expand-ballot-access/ |access-date=2024-06-23 |website=Forbes |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Large |first=Steve |date=2024-01-16 |title=RFK Jr. announces he is creating new party to get on California ballot in presidential run |url=https://www.cbsnews.com/sacramento/news/rfk-jr-announces-he-is-creating-new-party-to-get-on-california-ballot-in-presidential-run/ |access-date=2024-06-23 |website=CBS Sacramento |language=en-US}}</ref> Several other candidates for federal races, including [[Joe Lieberman]] (who created [[Connecticut for Lieberman]]), have pursued a similar strategy. ====Governor==== [[Illinois]], [[Maine]], [[Oregon]], [[Rhode Island]], [[Texas]], [[Alaska]], and [[North Dakota]] have elected formally independent candidates as governor: Illinois's first two governors, [[Shadrach Bond]] and [[Edward Coles]]; [[James B. Longley]] in [[1974 Maine gubernatorial election|1974]] as well as [[Angus King]] in [[1994 Maine gubernatorial election|1994]] and [[1998 Maine gubernatorial election|1998]] from Maine; [[Lincoln Chafee]] in [[2010 Rhode Island gubernatorial election|2010]] from Rhode Island; [[Julius Meier]] in [[1930 Oregon gubernatorial election|1930]] from Oregon; [[Sam Houston]] in [[1859 Texas gubernatorial election|1859]] from Texas; and [[Bill Walker (American politician)|Bill Walker]] in [[2014 Alaska gubernatorial election|2014]] from Alaska. [[Lowell Weicker|Lowell P. Weicker Jr.]] of [[Connecticut]] is sometimes mentioned as an independent governor, though this is not technically correct; he ran as an [[A Connecticut Party]] candidate (which gave him better ballot placement than an unaffiliated candidate would receive), defeating the Democratic and Republican nominees. Another former governor who is sometimes mentioned as an independent is [[Jesse Ventura]], who actually ran as a member of the [[Reform Party of the United States of America|Reform Party]]'s [[Minnesota]] affiliate, which later disaffiliated from the party and reverted to its original name, the [[Independence Party of Minnesota]]. North Dakota elected William Langer Governor in 1933 as a member of the Republican/Nonpartisan League. He was later elected Governor in 1937 as an Independent. In [[1971 Virginia lieutenant gubernatorial special election|1971]], State Senator [[Henry Howell]] of [[Virginia]], a former Democrat, was elected [[Lieutenant Governor of Virginia|lieutenant governor]] as an independent. [[1973 Virginia gubernatorial election|Two years later]], he campaigned for [[Governor of Virginia|governor]] as an independent, but lost by 15,000 votes. There were several unsuccessful independent gubernatorial candidates in 2006 who impacted their electoral races. In [[2006 Maine gubernatorial election|Maine]], state legislator [[Barbara Merrill]] (formerly a Democrat) received 21% of the vote. In [[2006 Texas gubernatorial election|Texas]], [[country music]] singer and mystery novelist [[Kinky Friedman]] received 12.43% of the vote, and State Comptroller [[Carole Keeton Strayhorn]] received 18.13%. Strayhorn and Friedman's presence in the race resulted in a splitting of the ballot four ways between themselves and the two major parties. In [[2010 United States Senate election in Florida|2010, Florida]] governor [[Charlie Crist]] left the Republican party and became an independent. (He later became a Democrat.)<ref>{{cite news|url=http://www.huffingtonpost.com/2010/10/27/charlie-crist-senate-race_n_774589.html |first1=Brendan |last1=Farrington |work=Huffington Post|title=Charlie Crist Comes Under Fire For Pulling Party Switch|date=27 October 2010|access-date=26 December 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20160305231220/http://www.huffingtonpost.com/2010/10/27/charlie-crist-senate-race_n_774589.html|archive-date=5 March 2016}}</ref> He left the Republicans because he did not want to run against former state house Speaker [[Marco Rubio]] in the Republican primary for the U.S. Senate election, preferring to run in the general election instead. Rubio won the election, though Crist came in ahead of Democratic nominee [[Kendrick Meek]]. In [[2014 Hawaii gubernatorial election|2014]], former [[Honolulu]] mayor [[Mufi Hannemann]] ran as an independent candidate for the [[Governor of Hawaii|governorship]] of the State of [[Hawaii]] after previously campaigning in the state's Democratic primary. As a result, Democratic candidate [[David Ige]] was elected as governor with a plurality of 49%.<ref>{{cite news|url=http://www.kitv.com/politics/ige-takes-early-lead-in-hawaii-governors-race/29545058|title=Democrat David Ige elected Hawaii governor|date=4 November 2014|website=KITV|archive-url=https://web.archive.org/web/20141105212441/http://www.kitv.com/politics/ige-takes-early-lead-in-hawaii-governors-race/29545058|archive-date=5 November 2014|access-date=10 May 2026|archivedate=5 November 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141105212441/http://www.kitv.com/politics/ige-takes-early-lead-in-hawaii-governors-race/29545058|deadurl=yes}}</ref> Also in 2014, former mayor of [[Valdez, Alaska|Valdez]], [[Bill Walker (American politician)|Bill Walker]] won the gubernatorial election. Walker retired before the [[2018 Alaska gubernatorial election|2018 election]] but ran again in the [[2022 Alaska gubernatorial election|2022]]. He did not win but received 20% of the vote. ====Congress==== ===== House of Representatives ===== The [[United States House of Representatives]] has also seen a handful of [[Third-party and independent members of the United States Congress|independent members]]. Examples include [[Bernie Sanders]] of Vermont, [[Virgil Goode]] of Virginia, [[Frazier Reams]] of [[Ohio]], [[Victor L. Berger|Victor Berger]] of [[Wisconsin]], and [[Justin Amash]] and [[Paul Mitchell (politician)|Paul Mitchell]] of [[Michigan]]. ===== Senate ===== There have been several independents elected to the [[United States Senate]] throughout history. Notable examples include [[David Davis (Supreme Court justice)|David Davis]] of Illinois (a former [[Republican Party (United States)|Republican]]) in the 19th century, and [[Harry F. Byrd Jr.]] of Virginia (who had been elected to his first term as a Democrat) in the 20th century. Some officials have been elected as members of a party but became independent while in office (without being elected as such), such as [[Wayne Morse]] of Oregon, who left the Republican party to become an independent, then joined the Democratic Party two years later. [[Nebraska]] senator [[George W. Norris]] was elected for four terms as a Republican before changing to an independent after the Republicans lost their majority in Congress in 1930. Norris won re-election as an independent in 1936, but later lost his final re-election attempt to Republican [[Kenneth S. Wherry]] in 1942. ====== Since 2000 ====== Vermont senator [[Jim Jeffords]] left the Republican Party to become an independent in 2001. Jeffords's [[party switching|change of party status]] was especially significant because it shifted the Senate composition from 50 to 50 between the Republicans and Democrats (with a Republican Vice President, [[Dick Cheney]], who would presumably break all ties in favor of the Republicans), to 49 Republicans, 50 Democrats, and one Independent. Jeffords agreed to vote for Democratic control of the Senate in exchange for being appointed chairman of the [[United States Senate Committee on Environment and Public Works|Senate Environment and Public Works Committee]], and the Democrats held control of the Senate until the [[2002 United States Senate elections|2002 elections]], when the Republicans regained their majority. Jeffords retired at the end of his term in 2007. [[Dean Barkley]] of the [[Independence Party of Minnesota]] was appointed a day before the 2002 elections to fill the senate seat of [[Paul Wellstone]] who, while running for re-election, died weeks prior. Barkley refused to caucus with either party. In [[2006 United States Senate election in Vermont|2006]], independent politician [[Bernie Sanders]] won the Senate seat vacated by the retiring Jim Jeffords as an independent and was reelected in [[2012 United States Senate election in Vermont|2012]], [[2018 United States Senate election in Vermont|2018]] and [[2024 United States Senate election in Vermont|2024]]. He was an independent member of the [[United States House of Representatives]] for [[Vermont's at-large congressional district|Vermont-at-large]] from 1991 to 2007. Sanders is the longest-serving independent member of Congress in American history.<ref>{{cite web |date=14 September 2014 |title=Vermont Independent Sen. Bernie Sanders says he may run for president as a Democrat |url=https://news.yahoo.com/bernie-sanders-president-democrat-145640890.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20141017230810/http://news.yahoo.com/bernie-sanders-president-democrat-145640890.html |archive-date=17 October 2014 |access-date=29 November 2014 |publisher=Yahoo! News}}</ref> Also in [[2006 United States Senate election in Connecticut|2006]], [[Joe Lieberman]] was a former [[Democratic Party (United States)|Democrat]] and ran under a third party ([[Connecticut for Lieberman|Connecticut for Lieberman Party]]) after he lost the primary. After the election, Lieberman enrolled himself as an [[Independent Democrat]] until his retirement in 2013. In 2006, Sanders and Lieberman were the only two victorious independent candidates for Congress, both caucusing with the Democrats. In [[2012 United States Senate election in Maine|2012]], [[Angus King]] was elected to the U.S. Senate as an Independent from Maine. He was reelected in [[2018 United States Senate election in Maine|2018]] and won a third term in [[2024 United States Senate election in Maine|2024]]. During the [[presidency of Joe Biden]], former members of Democratic Party [[Kyrsten Sinema]] and [[Joe Manchin]] joined Sanders and King and became Independent Democrats. They are viewed as [[New Democrats (United States)|moderate Democrats]] or [[Conservative Democrat]]s, and cited increasing partisanship to explain their decisions.<ref>{{Cite web |last=Watson |first=Kathryn |date=2024-05-31 |title=Sen. Joe Manchin leaves Democratic Party, registers as an independent |url=https://www.cbsnews.com/news/democrat-joe-manchin-registers-independent/ |access-date=2024-06-23 |website=CBS News |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Sinema |first=Kyrsten |date=2022-12-09 |title=Sen. Kyrsten Sinema: Why I'm registering as an independent |url=https://www.azcentral.com/story/opinion/op-ed/2022/12/09/sen-kyrsten-sinema-of-arizona-why-im-registering-as-an-independent/69712395007/ |access-date=2024-06-23 |website=The Arizona Republic |language=en-US}}</ref> After they changed their affiliations, the Senate had the highest number of independents in a single Congress since the ratification of the [[Seventeenth Amendment to the United States Constitution|17th Amendment]].<ref>{{Cite web |last=Winger |first=Richard |date=2024-05-31 |title=Senator Joe Manchin Changes His Registration from Democratic to Independent |url=https://ballot-access.org/2024/05/31/senator-joe-manchin-changes-his-registration-from-democratic-to-independent/ |access-date=2024-06-23 |website=Ballot Access News |language=en-US}}</ref> '''State and local independent politicians''' Independent politicians have also played notable roles at the state and local levels, often finding success in contexts where party affiliation is less dominant or elections are nonpartisan.<ref>{{Cite web |title=5 Ways Independent Candidates Contribute to Bipartisanship |url=https://goodparty.org/blog/article/5-ways-independent-candidates-bipartisanship |access-date=2024-11-16 |website=GoodParty.org |language=en}}</ref> '''Mayors and municipal leaders''' There have been many cases where independent candidates have made a large impact on elections and have even won, particularly in large cities. For instance, former New York City mayor [[Michael Bloomberg]] served as 2002 to 2013 as a Republican but for his third term he won as an independent.<ref>{{Cite journal |last=Reichl |first=Alex |date=2023-06-05 |title=<i>Mayor Michael Bloomberg: The limits of power</i> , by Lynne A. Weikart <b> <i>Mayor Michael Bloomberg: The limits of power</i> </b> , by Lynne A. Weikart, Ithaca and London, Cornell University Press, 2021 |journal=Journal of Urban Affairs |volume=46 |issue=5 |pages=1086–1087 |doi=10.1080/07352166.2023.2201141 |issn=0735-2166}}</ref> Independent politicians have also led cities like [[Minneapolis]], where [[Charles Stenvig]] served as an independent mayor throughout the 1970s.<ref>{{Cite journal |last1=Manuel |first1=Jeffrey T. |last2=Urban |first2=Andrew |date=2008 |title='"You Can't Legislate the Heart'": Minneapolis Mayor Charles Stenvig and the Politics of Law and Order |url=https://journals.ku.edu/amsj/article/view/4011 |journal=American Studies |language=en |pages=195–219 |issn=0026-3079}}</ref> These leaders often emphasize pragmatic governance over party ideology, appealing to diverse voter bases. '''State legislatures''' While less common than in Congress, independents occasionally serve in state legislatures. [[Maine Legislature|Maine]] and [[Alaska State Legislature|Alaska]], in particular, have seen a history of independent state legislators. For example, in the [[Alaska House of Representatives|Alaska State House]], independents have sometimes played pivotal roles in coalition governments, demonstrating their influence in closely divided chambers. These legislators often prioritize regional or policy-specific issues over strict adherence to party platforms.<ref>{{Cite web |date=2024-07-12 |title=The rest of the country should learn from Alaska's successful ranked-choice voting experiment {{!}} Op-Ed |url=https://www.seattletimes.com/opinion/the-rest-of-the-country-should-learn-from-alaskas-successful-ranked-choice-voting-experiment/ |access-date=2024-12-03 |website=The Seattle Times |language=en-US}}</ref> '''Judicial and nonpartisan offices''' Many state and local offices, particularly in the judiciary, are officially nonpartisan, providing opportunities for independents to succeed.<ref>{{Cite book |last1=Bonneau |first1=Chris W. |url=https://www.taylorfrancis.com/books/9781135852696 |title=In Defense of Judicial Elections |last2=Hall |first2=Melinda Gann |date=2009-06-02 |publisher=Routledge |isbn=978-0-203-87699-2 |edition=0 |language=en |doi=10.4324/9780203876992}}</ref> For example, state superintendents of schools or city council members are normally politicians who identify as independent or with no party at all. This system allows voters to focus on the candidate's qualifications rather than party affiliation since this should not be stressed for these positions.<ref>{{Cite journal |last=Jacobs |first=Richard M. |date=2016-12-06 |title=The Ethics Primer for Public Administrators in Government and Nonprofit Organizations (2nd ed.) |journal=Public Integrity |volume=19 |issue=3 |pages=294–298 |doi=10.1080/10999922.2016.1248882 |issn=1099-9922}}</ref> ==তথ্যসমূহ== {{reflist}} ixbdf62d6n7jekpzxi4g4uo0b6kuz7y 0 136843 606149 606140 2026-05-13T14:14:58Z প্ৰিয়াংকু বৰা 45871 তথ্য অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয় 606149 wikitext text/x-wiki '''চন্দ্ৰ চৌধুৰী''' (ইংৰাজী: Chandra Choudhury) অসমৰ এগৰাকী প্ৰসিদ্ধ অভিনেতা আৰু নাট পৰিচালক। [[ব্ৰজনাথ শৰ্মা]] আৰু [[ফণী শৰ্মা]]ৰ সতীৰ্থ চন্দ্ৰ চৌধুৰী অসমৰ নাট্য মঞ্চত সহ অভিনয়ৰ অন্যতম বাটকটীয়া। ফণী শৰ্মা আৰু চন্দ্ৰ চৌধুৰীৰ সহযোগত ব্ৰজ শৰ্মাই কোহিনুৰ অপেৰা পাৰ্টিৰ জৰিয়তে সহ অভিনয়ৰ সূচনা কৰিছিল।<ref>নটসূৰ্য ফণী শৰ্মা আৰু ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰ | অতুল মজুমদাৰ | গ্ৰন্থ : নটসূৰ্য্য | প্ৰকাশক : বাণ থিয়েটাৰ </ref> চন্দ্ৰ চৌধুৰী অসমৰ ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰৰ প্ৰথমগৰাকী নাট পৰিচালক।<ref>ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰৰ ইতিহাস প্ৰথম খণ্ড | লেখক - সংকলক : কিশোৰ কুমাৰ কলিতা | প্ৰকাশক : সদৌ অসম ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰ প্ৰযোজক সংস্থা </ref> ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰত [[প্ৰফুল্ল বৰা]] ৰচিত ''তেজীমলা, আশীৰ্বাদ,দেৱযানী, পাহাৰৰ জুই, স্নেহবন্ধন'' আদি মৌলিক অসমীয়া মঞ্চ সফল আৰু জনপ্ৰিয় নাটকসমূহৰ পৰিচালক আৰু মুখ্য অভিনেতা আছিল চন্দ্ৰ চৌধুৰী।<ref>গ্ৰন্থ : ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰ শিল্পীৰ পৃথিৱীত এভূমুকি প্ৰথম কুৰি বছৰ | লেখক : অতুল মজুমদাৰ | প্ৰকাশক : শৰাইঘাট সাহিত্য সমাজ </ref> সত্তৰ আৰু আশীৰ দশকত নাট্যকাৰ প্ৰফুল্ল বৰা আৰু নাট পৰিচালক চন্দ্ৰ চৌধুৰী যুটীয়ে ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰত এক নব্য ধাৰাৰ সূচনা কৰিছিল। যাত্ৰাদলৰ পৰা ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰলৈকে নিজৰ ষাঠী বছৰীয়া অভিনয় জীৱনত ছোকৰা, নাৰী চৰিত্ৰ, নায়ক, খলনায়ক আদি সকলো ধৰণৰ চৰিত্ৰত অতি দক্ষতাৰে অভিনয় কৰা নাট্যশিল্পী আছিল চন্দ্ৰ চৌধুৰী। ''ব্লেকমাণি, ধৰ্মকাই, উপগ্ৰহ, ব'হাগৰ দুপৰীয়া'' চন্দ্ৰ চৌধুৰী অভিনীত অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ। বিভিন্ন বঁটা, সন্মান আৰু স্বীকৃতি লাভ কৰা আজন্ম শিল্পী চন্দ্ৰ চৌধুৰীক ''বৰপেটা মিলন মন্দিৰে'' ১১ জুন, ১৯৭২ চনত আনুষ্ঠানিকভাৱে ''নাট্যসম্ৰাট'' অভিধা প্ৰদান কৰিছিল। ১৯৮৫ চনৰ ৪ ছেপ্টেম্বৰত দেহাৱসান ঘটা নাট্যশিল্পী চন্দ্ৰ চৌধুৰীক অসম নাট্য সন্মিলনৰ ৪৯ সংখ্যক শিৱসাগৰ অধিৱেশনত মৰণোত্তৰভাৱে ''ব্ৰজনাথ শৰ্মা বঁটা'' প্ৰদান কৰা হৈছিল। প্ৰয়াত নাট্যশিল্পী চন্দ্ৰ চৌধুৰীৰ স্মৃতি যুগমীয়া কৰিবলৈ তথা শিল্পীগৰাকীৰ কৰ্মৰাজিৰ প্ৰচাৰ আৰু প্ৰসাৰৰ উদ্দেশ্যে নাট্যসম্ৰাট চন্দ্ৰ চৌধুৰী স্মৃতি ৰক্ষা সমিতিয়ে ইতিমধ্যে প্ৰকাশ কৰি উলিয়াইছে সোঁৱৰণী গ্ৰন্থ ''অসমৰ নাট্য ইতিহাসৰ চক্ৰনাভি নাট্যসম্ৰাট চন্দ্ৰ চৌধুৰী'' ।<ref>গ্ৰন্থ : ক'ত হেৰাল কাঁথিৰ জুইকুৰা | লেখক : মীৰা দত্ত চৌধুৰী | প্ৰকাশক : লেখিকা সংস্থা অসম, মঙলদৈ শাখা</ref> {{infobox writer|name=চন্দ্ৰ চৌধুৰী|image=Chandra Choudhury.jpg|imagesize=|alt=|caption=|pseudonym=|birth_name=|birth_date=২৭ এপ্ৰিল, ১৯১৭ চন|birth_place=পাঠলা গাঁও, ( বৰ্তমানৰ ৩ নম্বৰ ওৱাৰ্ড, [[পাঠশালা]], [[বজালী]] , অসম|death_date=৪ ছেপ্টেম্বৰ, ১৯৮৫|death_place=<nowiki> গুৱাহাটী, </nowiki>[[অসম]]|occupation=নাট্যকাৰ, অভিনেতা|nationality=[[ভাৰত|ভাৰতীয়]]|ethnicity=|citizenship={{flagicon|India}} [[ভাৰত]]|language=[[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]]|education=|alma_mater=|period=|genre=নাট্য শিল্প|subject=|movement=|notableworks=|spouse=বিনদা গগৈ ( প্ৰথমা পত্নী), গংগাপ্ৰিয়া চৌধুৰী (দ্বিতীয়া পত্নী)|partner=|children=নগেন চৌধুৰী, মীৰা দত্ত চৌধুৰী|relatives=ৰঘুনাথ চৌধুৰী (পিতৃ) <br/> ভাগ্যেশ্বৰী চৌধুৰী (মাতৃ)|influences=|influenced=|awards=|signature=|signature_alt=|website=}} == প্ৰাৰম্ভিক জীৱন == চন্দ্ৰ চৌধুৰীৰ জন্ম হয় ১৯১৭ চনৰ ২৭ এপ্ৰিল তাৰিখে পাঠশালাৰ অন্তৰ্গত পাঠলা গাঁৱত। পিতৃ ৰঘুনাথ চৌধুৰী আৰু মাতৃ ভাগ্যেশ্বৰী চৌধুৰী। দুই পুত্ৰ চন্দ্ৰ আৰু ভোলাৰ শৈশৱ কালতেই অকাল বিয়োগ ঘটে ৰঘুনাথ চৌধুৰীৰ। দুৰ্ভগীয়া মাতৃ ভাগ্যেশ্বৰী চৌধুৰীয়ে অশেষ দুখ কষ্টেৰে দুই পুত্ৰক লালন পালন কৰে। শৈশৱতে চন্দ্ৰ চৌধুৰীয়ে মাতৃ ভাগ্যেশ্বৰীৰ কণ্ঠত বৰগীত, লোকগীত, দেহ বিচাৰৰ গীতৰ সুৰ শুনি শিল্প কলাৰ অনুৰাগী হৈ পৰিছিল। গাঁৱৰ [[নামঘৰ]]ত পাঠকে ভোৰ তাল বজাই নাম গোৱা দেখি ঘৰলৈ আহি ৰাগ টানি নাম গাবলৈ শিকিছিল। সৰস্বতী পূজা, স্থানীয় সভা আদিত যাত্ৰা, গায়ন-বায়নৰ ( কামৰূপীয়া ভাওনা) নাটক চাই আহি ঘৰত লগ সমনীয়া গোটাই মঞ্চ সাজি নাটক কৰিছিল। এনেদৰে শৈশৱতে চন্দ্ৰ চৌধুৰীৰ মনত অংকুৰিত হৈছিল নাট্যশিল্পী হোৱাৰ বাসনা। সেই উদ্দেশ্যে শৈশৱতে সাক্ষাৎ কৰিছিল প্ৰখ্যাত নাট্য শিল্পী সন্তৰাম চৌধুৰীক। == কৰ্ম জীৱন == ১৯২৪ চনত মাত্ৰ আঠ বছৰ বয়সত চন্দ্ৰ চৌধুৰীয়ে সন্তৰাম চৌধুৰীৰ পৰিচালনাত পাঠশালা নাট্য সমিতিৰ মঞ্চত অভিনেতা হিচাপে প্ৰথম আত্মপ্ৰকাশ কৰিছিল। চন্দ্ৰ চৌধুৰী অভিনীত প্ৰথম নাটখন আছিল ''বিজয় বসন্ত।'' চৰিত্ৰটোৰ নাম আছিল - বালক শ্ৰীকৃষ্ণ। ১৯৩১ চনত চন্দ্ৰ চৌধুৰীয়ে সৰভোগৰ অভিনয়াচাৰ্য ব্ৰজনাথ শৰ্মাই সেই বছৰতে জন্ম দিয়া ''ডি অল আসাম ইউনিয়ন কোহিনুৰ অপেৰা পাৰ্টি'' ত যোগদান কৰে। ব্যৱসায়িক যাত্ৰাদল ''কহিনুৰ অপেৰা'' ৰ এগৰাকী মুখ্য অভিনয় শিল্পী আছিল চন্দ্ৰ চৌধুৰী। ১৯৩৩ চনত ''কহিনুৰ অপেৰাৰ'' জৰিয়তে অসমত প্ৰথমবাৰৰ বাবে ব্যৱসায়িক নাট্য মঞ্চত সহ অভিনয় প্ৰৱৰ্তন কৰা সময়ত ব্ৰজনাথ শৰ্মাৰ সহযোগী আছিল ফণী শৰ্মা আৰু চন্দ্ৰ চৌধুৰী। কহিনুৰ অপেৰাত অভিনেত্ৰী হিচাপে যোগদান কৰিছিল গোলাপী, সৰ্বেশ্বৰী, লাৱণ্য, শৈল্যবালা আৰু বিনদা গগৈয়ে। সেই সময়ত বিনদা গগৈৰ বয়স ১২/১৩ বছৰ। ''কহিনুৰ অপেৰা'' ত ফণী শৰ্মাৰ দৰমহা আছিল ২০ টকা আৰু চন্দ্ৰ চৌধুৰীৰ দৰমহা আছিল ৭ টকা। পৰৱৰ্তীকালত চন্দ্ৰ চৌধুৰী আন কেইবাটাও ব্যৱসায়িক যাত্ৰাদলৰ সৈতে জড়িত হৈ পৰে। চন্দ্ৰ চৌধুৰীৰ যাত্ৰাদলৰ অভিনয় জীৱনৰ অন্ত পৰে ১৯৬২- ৬৩ নাট্যবৰ্ষত। তেওঁ জড়িত হৈ থকা শেষ অপেৰাটো আছিল পাঠশালাৰ সদা লহকৰ প্ৰযোজিত নটৰাজ অপেৰা। নটৰাজ অপেৰাৰ জন্ম হৈছিল ১৯৫৯ চনত। সদা লহকৰ আৰু অচ্যুত লহকৰ ভাতৃদ্বয়ে নটৰাজ অপেৰাক আধুনিক ৰূপ দি তৈয়াৰ কৰিলে নটৰাজ থিয়েটাৰ। অসমৰ প্ৰথম ভ্ৰাম্যমাণ নাট্যদল নটৰাজ থিয়েটাৰৰ নাট পৰিচালক আৰু মুখ্য অভিনেতা হিচাপে চুক্তিবদ্ধ হ'ল চন্দ্ৰ চৌধুৰী। তেখেতে নটৰাজ থিয়েটাৰৰ নৃত্য আৰু সংগীতৰ দিশটোও চোৱা- চিতা কৰিছিল। অৱশেষত ১৯৬৩ চনত অসমৰ প্ৰথমটো ভ্ৰাম্যমান নাট্যদল নটৰাজ থিয়েটাৰে আত্মপ্ৰকাশ কৰে। ১৯৬৩ চনৰ ২ অক্টোবৰ গান্ধী জয়ন্তীত পাঠশালাৰ হৰি মন্দিৰ প্ৰাংগনত সন্ধিয়া ৭ বজাত নটৰাজ থিয়েটাৰৰ শুভ উদ্বোধনী হয়। উদ্বোধনী নাট আছিল ফণী শৰ্মা ৰচিত আৰু চন্দ্ৰ চৌধুৰী পৰিচালিত ''ভোগজৰা।'' পৰৱৰ্তীকালত অৰ্থাৎ ১৯৬৪-৬৫ নাট্যবৰ্চষৰ পৰা ১৯৮৫ চনলৈকে চন্দ্ৰ চৌধুৰী আন কেইবাটাও ভ্ৰাম্যমাণ নাট্যদল যেনে - সুৰদেৱী থিয়েটাৰ, মঞ্চৰূপা থিয়েটাৰ, অসম ষ্টাৰ, কহিনুৰ থিয়েটাৰ, আৱাহন থিয়েটাৰ আদিৰ সৈতে জড়িত হৈ পৰে। ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰত প্ৰফুল্ল বৰাৰ অধিকাংশ নাটকৰ পৰিচালক আৰু মুখ্য অভিনেতা আছিল চন্দ্ৰ চৌধুৰী। প্ৰফুল্ল বৰা ৰচিত আৰু চন্দ্ৰ চৌধুৰী পৰিচালিত ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰৰ বহু চৰ্চিত নাটকসমূহ আছিল ''দেৱযানী, তেজীমলা, আশীৰ্বাদ, অলংকাৰ , অপৰাধ, পাহাৰৰ জুই, স্নেহবন্ধন'' আদি। == বৈবাহিক জীৱন == ১৯৩৭ চনত অসমৰ আন এটি ব্যৱসায়িক যাত্ৰাদল শিৱসাগৰৰ গুৰুপ্ৰসাদ বৰঠাকুৰ প্ৰযোজিত আৰু ফণী শৰ্মা পৰিচালিত ডি অল আসাম ষ্টাৰ থিয়েটাৰ দলত চন্দ্ৰ চৌধুৰী আৰু বিনদা গগৈয়ে অভিনয় শিল্পীৰূপে যোগদান কৰিছিল। সেই বছৰতে চন্দ্ৰ চৌধুৰী আৰু বিনদা গগৈৰ বিবাহ সম্পন্ন হয়। যুগ্ম জীৱনৰ সাক্ষী হিচাপে তেওঁলোকৰ মাজলৈ আহে এটি কন্যা সন্তান। যাৰ নাম ৰাখে অমিয়াবালা। কিন্তু ১৯৪৩ চনত বিনদা গগৈয়ে দুবছৰীয়া কন্যা অমিয়াবালাক এৰি মৃত্যুক সাৱটে। ১৯৪৬ চনত কণমানি অমিয়াক লগত লৈ চন্দ্ৰ চৌধুৰী ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা পাঠশালালৈ ঘূৰি আহে। == বঁটা সন্মান স্বীকৃতি == ব্যৱসায়িক যাত্ৰাদলৰ পৰা ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰলৈকে নিজৰ ষাঠী বছৰীয়া অভিনয় জীৱনত চন্দ্ৰ চৌধুৰীয়ে বিভিন্ন বঁটা, সন্মান আৰু স্বীকৃতি লাভ কৰিছে। ইয়াৰ ভিতৰত উল্লেখযোগ্য কেইটামান বটা, সন্মান, স্বীকৃতি এনেধৰণৰ : ১১ জুন, ১৯৭২ চনত [[বৰপেটা জিলা]]ৰ বৰপেটা মিলন মন্দিৰে নাট্য জগতলৈ আগবঢ়োৱা অনবদ্য অৱদানৰ বাবে চন্দ্ৰ চৌধুৰীক আনুষ্ঠানিকভাৱে ''নাট্যসম্ৰাট'' অভিধা প্ৰদান কৰে। ১৯৯৮ চনত অসম চৰকাৰে চন্দ্ৰ চৌধুৰীলৈ মৰণোত্তৰভাৱে আগবঢ়ায় দহ হেজাৰ টকাৰ এককালীন শিল্পী সাহায্য। ১৩ ফেব্ৰুৱাৰী, ২০১১ চনত অসম নাট্য সন্মিলন ৪৯ সংখ্যক শিৱসাগৰ অধিৱেশনত মৰণোত্তৰভাৱে চন্দ্ৰ চৌধুৰীক প্ৰদান কৰা হয় ''ব্ৰজনাথ শৰ্মা বঁটা।'' == তথ্য সংগ্ৰহ == b6n1ou4g8tedhve8m41ot4nwc7z3aof 606166 606149 2026-05-13T14:53:21Z প্ৰিয়াংকু বৰা 45871 Content added 606166 wikitext text/x-wiki '''চন্দ্ৰ চৌধুৰী''' (ইংৰাজী: Chandra Choudhury) অসমৰ এগৰাকী প্ৰসিদ্ধ অভিনেতা আৰু নাট পৰিচালক। [[ব্ৰজনাথ শৰ্মা]] আৰু [[ফণী শৰ্মা]]ৰ সতীৰ্থ চন্দ্ৰ চৌধুৰী অসমৰ নাট্য মঞ্চত সহ অভিনয়ৰ অন্যতম বাটকটীয়া। ফণী শৰ্মা আৰু চন্দ্ৰ চৌধুৰীৰ সহযোগত ব্ৰজ শৰ্মাই কোহিনুৰ অপেৰা পাৰ্টিৰ জৰিয়তে সহ অভিনয়ৰ সূচনা কৰিছিল।<ref>নটসূৰ্য ফণী শৰ্মা আৰু ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰ | অতুল মজুমদাৰ | গ্ৰন্থ : নটসূৰ্য্য | প্ৰকাশক : বাণ থিয়েটাৰ </ref> চন্দ্ৰ চৌধুৰী অসমৰ ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰৰ প্ৰথমগৰাকী নাট পৰিচালক।<ref>ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰৰ ইতিহাস প্ৰথম খণ্ড | লেখক - সংকলক : কিশোৰ কুমাৰ কলিতা | প্ৰকাশক : সদৌ অসম ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰ প্ৰযোজক সংস্থা </ref> ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰত [[প্ৰফুল্ল বৰা]] ৰচিত ''তেজীমলা, আশীৰ্বাদ,দেৱযানী, পাহাৰৰ জুই, স্নেহবন্ধন'' আদি মৌলিক অসমীয়া মঞ্চ সফল আৰু জনপ্ৰিয় নাটকসমূহৰ পৰিচালক আৰু মুখ্য অভিনেতা আছিল চন্দ্ৰ চৌধুৰী।<ref>গ্ৰন্থ : ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰ শিল্পীৰ পৃথিৱীত এভূমুকি প্ৰথম কুৰি বছৰ | লেখক : অতুল মজুমদাৰ | প্ৰকাশক : শৰাইঘাট সাহিত্য সমাজ </ref> সত্তৰ আৰু আশীৰ দশকত নাট্যকাৰ প্ৰফুল্ল বৰা আৰু নাট পৰিচালক চন্দ্ৰ চৌধুৰী যুটীয়ে ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰত এক নব্য ধাৰাৰ সূচনা কৰিছিল। যাত্ৰাদলৰ পৰা ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰলৈকে নিজৰ ষাঠী বছৰীয়া অভিনয় জীৱনত ছোকৰা, নাৰী চৰিত্ৰ, নায়ক, খলনায়ক আদি সকলো ধৰণৰ চৰিত্ৰত অতি দক্ষতাৰে অভিনয় কৰা নাট্যশিল্পী আছিল চন্দ্ৰ চৌধুৰী। ''ব্লেকমাণি, ধৰ্মকাই, উপগ্ৰহ, ব'হাগৰ দুপৰীয়া'' চন্দ্ৰ চৌধুৰী অভিনীত অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ। বিভিন্ন বঁটা, সন্মান আৰু স্বীকৃতি লাভ কৰা আজন্ম শিল্পী চন্দ্ৰ চৌধুৰীক ''বৰপেটা মিলন মন্দিৰে'' ১১ জুন, ১৯৭২ চনত আনুষ্ঠানিকভাৱে ''নাট্যসম্ৰাট'' অভিধা প্ৰদান কৰিছিল। ১৯৮৫ চনৰ ৪ ছেপ্টেম্বৰত দেহাৱসান ঘটা নাট্যশিল্পী চন্দ্ৰ চৌধুৰীক অসম নাট্য সন্মিলনৰ ৪৯ সংখ্যক শিৱসাগৰ অধিৱেশনত মৰণোত্তৰভাৱে ''ব্ৰজনাথ শৰ্মা বঁটা'' প্ৰদান কৰা হৈছিল। প্ৰয়াত নাট্যশিল্পী চন্দ্ৰ চৌধুৰীৰ স্মৃতি যুগমীয়া কৰিবলৈ তথা শিল্পীগৰাকীৰ কৰ্মৰাজিৰ প্ৰচাৰ আৰু প্ৰসাৰৰ উদ্দেশ্যে নাট্যসম্ৰাট চন্দ্ৰ চৌধুৰী স্মৃতি ৰক্ষা সমিতিয়ে ইতিমধ্যে প্ৰকাশ কৰি উলিয়াইছে সোঁৱৰণী গ্ৰন্থ ''অসমৰ নাট্য ইতিহাসৰ চক্ৰনাভি নাট্যসম্ৰাট চন্দ্ৰ চৌধুৰী'' ।<ref>গ্ৰন্থ : ক'ত হেৰাল কাঁথিৰ জুইকুৰা | লেখক : মীৰা দত্ত চৌধুৰী | প্ৰকাশক : লেখিকা সংস্থা অসম, মঙলদৈ শাখা</ref> {{infobox writer|name=চন্দ্ৰ চৌধুৰী|image=Chandra Choudhury.jpg|imagesize=|alt=|caption=|pseudonym=|birth_name=|birth_date=২৭ এপ্ৰিল, ১৯১৭ চন|birth_place=পাঠলা গাঁও, ( বৰ্তমানৰ ৩ নম্বৰ ওৱাৰ্ড, [[পাঠশালা]], [[বজালী]] , অসম|death_date=৪ ছেপ্টেম্বৰ, ১৯৮৫|death_place=<nowiki> গুৱাহাটী, </nowiki>[[অসম]]|occupation=নাট্যকাৰ, অভিনেতা|nationality=[[ভাৰত|ভাৰতীয়]]|ethnicity=|citizenship={{flagicon|India}} [[ভাৰত]]|language=[[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]]|education=|alma_mater=|period=|genre=নাট্য শিল্প|subject=|movement=|notableworks=|spouse=বিনদা গগৈ ( প্ৰথমা পত্নী), গংগাপ্ৰিয়া চৌধুৰী (দ্বিতীয়া পত্নী)|partner=|children=নগেন চৌধুৰী, মীৰা দত্ত চৌধুৰী|relatives=ৰঘুনাথ চৌধুৰী (পিতৃ) <br/> ভাগ্যেশ্বৰী চৌধুৰী (মাতৃ)|influences=|influenced=|awards=|signature=|signature_alt=|website=}} == প্ৰাৰম্ভিক জীৱন == চন্দ্ৰ চৌধুৰীৰ জন্ম হয় ১৯১৭ চনৰ ২৭ এপ্ৰিল তাৰিখে পাঠশালাৰ অন্তৰ্গত পাঠলা গাঁৱত। পিতৃ ৰঘুনাথ চৌধুৰী আৰু মাতৃ ভাগ্যেশ্বৰী চৌধুৰী। দুই পুত্ৰ চন্দ্ৰ আৰু ভোলাৰ শৈশৱ কালতেই অকাল বিয়োগ ঘটে ৰঘুনাথ চৌধুৰীৰ। দুৰ্ভগীয়া মাতৃ ভাগ্যেশ্বৰী চৌধুৰীয়ে অশেষ দুখ কষ্টেৰে দুই পুত্ৰক লালন পালন কৰে। শৈশৱতে চন্দ্ৰ চৌধুৰীয়ে মাতৃ ভাগ্যেশ্বৰীৰ কণ্ঠত বৰগীত, লোকগীত, দেহ বিচাৰৰ গীতৰ সুৰ শুনি শিল্প কলাৰ অনুৰাগী হৈ পৰিছিল। গাঁৱৰ [[নামঘৰ]]ত পাঠকে ভোৰ তাল বজাই নাম গোৱা দেখি ঘৰলৈ আহি ৰাগ টানি নাম গাবলৈ শিকিছিল। সৰস্বতী পূজা, স্থানীয় সভা আদিত যাত্ৰা, গায়ন-বায়নৰ ( কামৰূপীয়া ভাওনা) নাটক চাই আহি ঘৰত লগ সমনীয়া গোটাই মঞ্চ সাজি নাটক কৰিছিল। এনেদৰে শৈশৱতে চন্দ্ৰ চৌধুৰীৰ মনত অংকুৰিত হৈছিল নাট্যশিল্পী হোৱাৰ বাসনা। সেই উদ্দেশ্যে শৈশৱতে সাক্ষাৎ কৰিছিল প্ৰখ্যাত নাট্য শিল্পী সন্তৰাম চৌধুৰীক। == কৰ্ম জীৱন == ১৯২৪ চনত মাত্ৰ আঠ বছৰ বয়সত চন্দ্ৰ চৌধুৰীয়ে সন্তৰাম চৌধুৰীৰ পৰিচালনাত পাঠশালা নাট্য সমিতিৰ মঞ্চত অভিনেতা হিচাপে প্ৰথম আত্মপ্ৰকাশ কৰিছিল। চন্দ্ৰ চৌধুৰী অভিনীত প্ৰথম নাটখন আছিল ''বিজয় বসন্ত।'' চৰিত্ৰটোৰ নাম আছিল - বালক শ্ৰীকৃষ্ণ। ১৯৩১ চনত চন্দ্ৰ চৌধুৰীয়ে সৰভোগৰ অভিনয়াচাৰ্য ব্ৰজনাথ শৰ্মাই সেই বছৰতে জন্ম দিয়া ''ডি অল আসাম ইউনিয়ন কোহিনুৰ অপেৰা পাৰ্টি'' ত যোগদান কৰে। ব্যৱসায়িক যাত্ৰাদল ''কহিনুৰ অপেৰা'' ৰ এগৰাকী মুখ্য অভিনয় শিল্পী আছিল চন্দ্ৰ চৌধুৰী। ১৯৩৩ চনত ''কহিনুৰ অপেৰাৰ'' জৰিয়তে অসমত প্ৰথমবাৰৰ বাবে ব্যৱসায়িক নাট্য মঞ্চত সহ অভিনয় প্ৰৱৰ্তন কৰা সময়ত ব্ৰজনাথ শৰ্মাৰ সহযোগী আছিল ফণী শৰ্মা আৰু চন্দ্ৰ চৌধুৰী। কহিনুৰ অপেৰাত অভিনেত্ৰী হিচাপে যোগদান কৰিছিল গোলাপী, সৰ্বেশ্বৰী, লাৱণ্য, শৈল্যবালা আৰু বিনদা গগৈয়ে। সেই সময়ত বিনদা গগৈৰ বয়স ১২/১৩ বছৰ।<ref name =hitesh dutta>অসমৰ নাট্য ইতিহাসৰ চক্ৰনাভি নাট্যসম্ৰাট চন্দ্ৰ চৌধুৰী</ref>''কহিনুৰ অপেৰা'' ত ফণী শৰ্মাৰ দৰমহা আছিল ২০ টকা আৰু চন্দ্ৰ চৌধুৰীৰ দৰমহা আছিল ৭ টকা। পৰৱৰ্তীকালত চন্দ্ৰ চৌধুৰী আন কেইবাটাও ব্যৱসায়িক যাত্ৰাদলৰ সৈতে জড়িত হৈ পৰে। চন্দ্ৰ চৌধুৰীৰ যাত্ৰাদলৰ অভিনয় জীৱনৰ অন্ত পৰে ১৯৬২- ৬৩ নাট্যবৰ্ষত। তেওঁ জড়িত হৈ থকা শেষ অপেৰাটো আছিল পাঠশালাৰ সদা লহকৰ প্ৰযোজিত নটৰাজ অপেৰা। নটৰাজ অপেৰাৰ জন্ম হৈছিল ১৯৫৯ চনত। সদা লহকৰ আৰু [[অচ্যুত লহকৰ]] ভাতৃদ্বয়ে নটৰাজ অপেৰাক আধুনিক ৰূপ দি তৈয়াৰ কৰিলে নটৰাজ থিয়েটাৰ। অসমৰ প্ৰথম ভ্ৰাম্যমাণ নাট্যদল [[নটৰাজ থিয়েটাৰ]]ৰ নাট পৰিচালক আৰু মুখ্য অভিনেতা হিচাপে চুক্তিবদ্ধ হ'ল চন্দ্ৰ চৌধুৰী। তেখেতে নটৰাজ থিয়েটাৰৰ নৃত্য আৰু সংগীতৰ দিশটোও চোৱা- চিতা কৰিছিল। অৱশেষত ১৯৬৩ চনত অসমৰ প্ৰথমটো [[ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰ|ভ্ৰাম্যমান থিয়েটাৰ]] নটৰাজ থিয়েটাৰে আত্মপ্ৰকাশ কৰে। ১৯৬৩ চনৰ ২ অক্টোবৰ গান্ধী জয়ন্তীত পাঠশালাৰ হৰি মন্দিৰ প্ৰাংগনত সন্ধিয়া ৭ বজাত নটৰাজ থিয়েটাৰৰ শুভ উদ্বোধনী হয়। উদ্বোধনী নাট আছিল ফণী শৰ্মা ৰচিত আৰু চন্দ্ৰ চৌধুৰী পৰিচালিত ''ভোগজৰা।''<ref>গ্ৰন্থ : চন্দ্ৰ চৌধুৰী | লেখক : মীৰা দত্ত চৌধুৰী | প্ৰকাশক : গতি অসম </ref> পৰৱৰ্তীকালত অৰ্থাৎ ১৯৬৪-৬৫ নাট্যবৰ্চষৰ পৰা ১৯৮৫ চনলৈকে চন্দ্ৰ চৌধুৰী আন কেইবাটাও ভ্ৰাম্যমাণ নাট্যদল যেনে - সুৰদেৱী থিয়েটাৰ, মঞ্চৰূপা থিয়েটাৰ, অসম ষ্টাৰ, কহিনুৰ থিয়েটাৰ, আৱাহন থিয়েটাৰ আদিৰ সৈতে জড়িত হৈ পৰে। ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰত প্ৰফুল্ল বৰাৰ অধিকাংশ নাটকৰ পৰিচালক আৰু মুখ্য অভিনেতা আছিল চন্দ্ৰ চৌধুৰী। প্ৰফুল্ল বৰা ৰচিত আৰু চন্দ্ৰ চৌধুৰী পৰিচালিত ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰৰ বহু চৰ্চিত নাটকসমূহ আছিল ''দেৱযানী, তেজীমলা, আশীৰ্বাদ, অলংকাৰ , অপৰাধ, পাহাৰৰ জুই, স্নেহবন্ধন'' আদি। == বৈবাহিক জীৱন == ১৯৩৭ চনত অসমৰ আন এটি ব্যৱসায়িক যাত্ৰাদল শিৱসাগৰৰ গুৰুপ্ৰসাদ বৰঠাকুৰ প্ৰযোজিত আৰু ফণী শৰ্মা পৰিচালিত ডি অল আসাম ষ্টাৰ থিয়েটাৰ দলত চন্দ্ৰ চৌধুৰী আৰু বিনদা গগৈয়ে অভিনয় শিল্পীৰূপে যোগদান কৰিছিল। সেই বছৰতে চন্দ্ৰ চৌধুৰী আৰু বিনদা গগৈৰ বিবাহ সম্পন্ন হয়। যুগ্ম জীৱনৰ সাক্ষী হিচাপে তেওঁলোকৰ মাজলৈ আহে এটি কন্যা সন্তান। যাৰ নাম ৰাখে অমিয়াবালা। কিন্তু ১৯৪৩ চনত বিনদা গগৈয়ে দুবছৰীয়া কন্যা অমিয়াবালাক এৰি মৃত্যুক সাৱটে। ১৯৪৬ চনত কণমানি অমিয়াক লগত লৈ চন্দ্ৰ চৌধুৰী ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা পাঠশালালৈ ঘূৰি আহে।<ref name =hitesh dutta></ref> == বঁটা সন্মান স্বীকৃতি == ব্যৱসায়িক যাত্ৰাদলৰ পৰা ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰলৈকে নিজৰ ষাঠী বছৰীয়া অভিনয় জীৱনত চন্দ্ৰ চৌধুৰীয়ে বিভিন্ন বঁটা, সন্মান আৰু স্বীকৃতি লাভ কৰিছে। ইয়াৰ ভিতৰত উল্লেখযোগ্য কেইটামান বটা, সন্মান, স্বীকৃতি এনেধৰণৰ : ১১ জুন, ১৯৭২ চনত [[বৰপেটা জিলা]]ৰ বৰপেটা মিলন মন্দিৰে নাট্য জগতলৈ আগবঢ়োৱা অনবদ্য অৱদানৰ বাবে চন্দ্ৰ চৌধুৰীক আনুষ্ঠানিকভাৱে ''নাট্যসম্ৰাট'' অভিধা প্ৰদান কৰে। ১৯৯৮ চনত অসম চৰকাৰে চন্দ্ৰ চৌধুৰীলৈ মৰণোত্তৰভাৱে আগবঢ়ায় দহ হেজাৰ টকাৰ এককালীন শিল্পী সাহায্য। ১৩ ফেব্ৰুৱাৰী, ২০১১ চনত অসম নাট্য সন্মিলন ৪৯ সংখ্যক শিৱসাগৰ অধিৱেশনত মৰণোত্তৰভাৱে চন্দ্ৰ চৌধুৰীক প্ৰদান কৰা হয় ''ব্ৰজনাথ শৰ্মা বঁটা।'' == তথ্য সংগ্ৰহ == 5w8qnvd76dh2mi65ftz47b60p2vl31z 606167 606166 2026-05-13T14:56:05Z প্ৰিয়াংকু বৰা 45871 /* কৰ্ম জীৱন */ Content added 606167 wikitext text/x-wiki '''চন্দ্ৰ চৌধুৰী''' (ইংৰাজী: Chandra Choudhury) অসমৰ এগৰাকী প্ৰসিদ্ধ অভিনেতা আৰু নাট পৰিচালক। [[ব্ৰজনাথ শৰ্মা]] আৰু [[ফণী শৰ্মা]]ৰ সতীৰ্থ চন্দ্ৰ চৌধুৰী অসমৰ নাট্য মঞ্চত সহ অভিনয়ৰ অন্যতম বাটকটীয়া। ফণী শৰ্মা আৰু চন্দ্ৰ চৌধুৰীৰ সহযোগত ব্ৰজ শৰ্মাই কোহিনুৰ অপেৰা পাৰ্টিৰ জৰিয়তে সহ অভিনয়ৰ সূচনা কৰিছিল।<ref>নটসূৰ্য ফণী শৰ্মা আৰু ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰ | অতুল মজুমদাৰ | গ্ৰন্থ : নটসূৰ্য্য | প্ৰকাশক : বাণ থিয়েটাৰ </ref> চন্দ্ৰ চৌধুৰী অসমৰ ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰৰ প্ৰথমগৰাকী নাট পৰিচালক।<ref>ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰৰ ইতিহাস প্ৰথম খণ্ড | লেখক - সংকলক : কিশোৰ কুমাৰ কলিতা | প্ৰকাশক : সদৌ অসম ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰ প্ৰযোজক সংস্থা </ref> ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰত [[প্ৰফুল্ল বৰা]] ৰচিত ''তেজীমলা, আশীৰ্বাদ,দেৱযানী, পাহাৰৰ জুই, স্নেহবন্ধন'' আদি মৌলিক অসমীয়া মঞ্চ সফল আৰু জনপ্ৰিয় নাটকসমূহৰ পৰিচালক আৰু মুখ্য অভিনেতা আছিল চন্দ্ৰ চৌধুৰী।<ref>গ্ৰন্থ : ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰ শিল্পীৰ পৃথিৱীত এভূমুকি প্ৰথম কুৰি বছৰ | লেখক : অতুল মজুমদাৰ | প্ৰকাশক : শৰাইঘাট সাহিত্য সমাজ </ref> সত্তৰ আৰু আশীৰ দশকত নাট্যকাৰ প্ৰফুল্ল বৰা আৰু নাট পৰিচালক চন্দ্ৰ চৌধুৰী যুটীয়ে ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰত এক নব্য ধাৰাৰ সূচনা কৰিছিল। যাত্ৰাদলৰ পৰা ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰলৈকে নিজৰ ষাঠী বছৰীয়া অভিনয় জীৱনত ছোকৰা, নাৰী চৰিত্ৰ, নায়ক, খলনায়ক আদি সকলো ধৰণৰ চৰিত্ৰত অতি দক্ষতাৰে অভিনয় কৰা নাট্যশিল্পী আছিল চন্দ্ৰ চৌধুৰী। ''ব্লেকমাণি, ধৰ্মকাই, উপগ্ৰহ, ব'হাগৰ দুপৰীয়া'' চন্দ্ৰ চৌধুৰী অভিনীত অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ। বিভিন্ন বঁটা, সন্মান আৰু স্বীকৃতি লাভ কৰা আজন্ম শিল্পী চন্দ্ৰ চৌধুৰীক ''বৰপেটা মিলন মন্দিৰে'' ১১ জুন, ১৯৭২ চনত আনুষ্ঠানিকভাৱে ''নাট্যসম্ৰাট'' অভিধা প্ৰদান কৰিছিল। ১৯৮৫ চনৰ ৪ ছেপ্টেম্বৰত দেহাৱসান ঘটা নাট্যশিল্পী চন্দ্ৰ চৌধুৰীক অসম নাট্য সন্মিলনৰ ৪৯ সংখ্যক শিৱসাগৰ অধিৱেশনত মৰণোত্তৰভাৱে ''ব্ৰজনাথ শৰ্মা বঁটা'' প্ৰদান কৰা হৈছিল। প্ৰয়াত নাট্যশিল্পী চন্দ্ৰ চৌধুৰীৰ স্মৃতি যুগমীয়া কৰিবলৈ তথা শিল্পীগৰাকীৰ কৰ্মৰাজিৰ প্ৰচাৰ আৰু প্ৰসাৰৰ উদ্দেশ্যে নাট্যসম্ৰাট চন্দ্ৰ চৌধুৰী স্মৃতি ৰক্ষা সমিতিয়ে ইতিমধ্যে প্ৰকাশ কৰি উলিয়াইছে সোঁৱৰণী গ্ৰন্থ ''অসমৰ নাট্য ইতিহাসৰ চক্ৰনাভি নাট্যসম্ৰাট চন্দ্ৰ চৌধুৰী'' ।<ref>গ্ৰন্থ : ক'ত হেৰাল কাঁথিৰ জুইকুৰা | লেখক : মীৰা দত্ত চৌধুৰী | প্ৰকাশক : লেখিকা সংস্থা অসম, মঙলদৈ শাখা</ref> {{infobox writer|name=চন্দ্ৰ চৌধুৰী|image=Chandra Choudhury.jpg|imagesize=|alt=|caption=|pseudonym=|birth_name=|birth_date=২৭ এপ্ৰিল, ১৯১৭ চন|birth_place=পাঠলা গাঁও, ( বৰ্তমানৰ ৩ নম্বৰ ওৱাৰ্ড, [[পাঠশালা]], [[বজালী]] , অসম|death_date=৪ ছেপ্টেম্বৰ, ১৯৮৫|death_place=<nowiki> গুৱাহাটী, </nowiki>[[অসম]]|occupation=নাট্যকাৰ, অভিনেতা|nationality=[[ভাৰত|ভাৰতীয়]]|ethnicity=|citizenship={{flagicon|India}} [[ভাৰত]]|language=[[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]]|education=|alma_mater=|period=|genre=নাট্য শিল্প|subject=|movement=|notableworks=|spouse=বিনদা গগৈ ( প্ৰথমা পত্নী), গংগাপ্ৰিয়া চৌধুৰী (দ্বিতীয়া পত্নী)|partner=|children=নগেন চৌধুৰী, মীৰা দত্ত চৌধুৰী|relatives=ৰঘুনাথ চৌধুৰী (পিতৃ) <br/> ভাগ্যেশ্বৰী চৌধুৰী (মাতৃ)|influences=|influenced=|awards=|signature=|signature_alt=|website=}} == প্ৰাৰম্ভিক জীৱন == চন্দ্ৰ চৌধুৰীৰ জন্ম হয় ১৯১৭ চনৰ ২৭ এপ্ৰিল তাৰিখে পাঠশালাৰ অন্তৰ্গত পাঠলা গাঁৱত। পিতৃ ৰঘুনাথ চৌধুৰী আৰু মাতৃ ভাগ্যেশ্বৰী চৌধুৰী। দুই পুত্ৰ চন্দ্ৰ আৰু ভোলাৰ শৈশৱ কালতেই অকাল বিয়োগ ঘটে ৰঘুনাথ চৌধুৰীৰ। দুৰ্ভগীয়া মাতৃ ভাগ্যেশ্বৰী চৌধুৰীয়ে অশেষ দুখ কষ্টেৰে দুই পুত্ৰক লালন পালন কৰে। শৈশৱতে চন্দ্ৰ চৌধুৰীয়ে মাতৃ ভাগ্যেশ্বৰীৰ কণ্ঠত বৰগীত, লোকগীত, দেহ বিচাৰৰ গীতৰ সুৰ শুনি শিল্প কলাৰ অনুৰাগী হৈ পৰিছিল। গাঁৱৰ [[নামঘৰ]]ত পাঠকে ভোৰ তাল বজাই নাম গোৱা দেখি ঘৰলৈ আহি ৰাগ টানি নাম গাবলৈ শিকিছিল। সৰস্বতী পূজা, স্থানীয় সভা আদিত যাত্ৰা, গায়ন-বায়নৰ ( কামৰূপীয়া ভাওনা) নাটক চাই আহি ঘৰত লগ সমনীয়া গোটাই মঞ্চ সাজি নাটক কৰিছিল। এনেদৰে শৈশৱতে চন্দ্ৰ চৌধুৰীৰ মনত অংকুৰিত হৈছিল নাট্যশিল্পী হোৱাৰ বাসনা। সেই উদ্দেশ্যে শৈশৱতে সাক্ষাৎ কৰিছিল প্ৰখ্যাত নাট্য শিল্পী সন্তৰাম চৌধুৰীক। == কৰ্ম জীৱন == ১৯২৪ চনত মাত্ৰ আঠ বছৰ বয়সত চন্দ্ৰ চৌধুৰীয়ে সন্তৰাম চৌধুৰীৰ পৰিচালনাত পাঠশালা নাট্য সমিতিৰ মঞ্চত অভিনেতা হিচাপে প্ৰথম আত্মপ্ৰকাশ কৰিছিল। চন্দ্ৰ চৌধুৰী অভিনীত প্ৰথম নাটখন আছিল ''বিজয় বসন্ত।'' চৰিত্ৰটোৰ নাম আছিল - বালক শ্ৰীকৃষ্ণ। ১৯৩১ চনত চন্দ্ৰ চৌধুৰীয়ে সৰভোগৰ অভিনয়াচাৰ্য ব্ৰজনাথ শৰ্মাই সেই বছৰতে জন্ম দিয়া ''ডি অল আসাম ইউনিয়ন কোহিনুৰ অপেৰা পাৰ্টি'' ত যোগদান কৰে। ব্যৱসায়িক যাত্ৰাদল ''কহিনুৰ অপেৰা'' ৰ এগৰাকী মুখ্য অভিনয় শিল্পী আছিল চন্দ্ৰ চৌধুৰী। ১৯৩৩ চনত ''কহিনুৰ অপেৰাৰ'' জৰিয়তে অসমত প্ৰথমবাৰৰ বাবে ব্যৱসায়িক নাট্য মঞ্চত সহ অভিনয় প্ৰৱৰ্তন কৰা সময়ত ব্ৰজনাথ শৰ্মাৰ সহযোগী আছিল ফণী শৰ্মা আৰু চন্দ্ৰ চৌধুৰী। কহিনুৰ অপেৰাত অভিনেত্ৰী হিচাপে যোগদান কৰিছিল গোলাপী, সৰ্বেশ্বৰী, লাৱণ্য, শৈল্যবালা আৰু বিনদা গগৈয়ে। সেই সময়ত বিনদা গগৈৰ বয়স ১২/১৩ বছৰ।<ref name=hitesh>অসমৰ নাট্য ইতিহাসৰ চক্ৰনাভি নাট্যসম্ৰাট চন্দ্ৰ চৌধুৰী</ref>''কহিনুৰ অপেৰা'' ত ফণী শৰ্মাৰ দৰমহা আছিল ২০ টকা আৰু চন্দ্ৰ চৌধুৰীৰ দৰমহা আছিল ৭ টকা। পৰৱৰ্তীকালত চন্দ্ৰ চৌধুৰী আন কেইবাটাও ব্যৱসায়িক যাত্ৰাদলৰ সৈতে জড়িত হৈ পৰে। চন্দ্ৰ চৌধুৰীৰ যাত্ৰাদলৰ অভিনয় জীৱনৰ অন্ত পৰে ১৯৬২- ৬৩ নাট্যবৰ্ষত। তেওঁ জড়িত হৈ থকা শেষ অপেৰাটো আছিল পাঠশালাৰ সদা লহকৰ প্ৰযোজিত নটৰাজ অপেৰা। নটৰাজ অপেৰাৰ জন্ম হৈছিল ১৯৫৯ চনত। সদা লহকৰ আৰু [[অচ্যুত লহকৰ]] ভাতৃদ্বয়ে নটৰাজ অপেৰাক আধুনিক ৰূপ দি তৈয়াৰ কৰিলে নটৰাজ থিয়েটাৰ। অসমৰ প্ৰথম ভ্ৰাম্যমাণ নাট্যদল [[নটৰাজ থিয়েটাৰ]]ৰ নাট পৰিচালক আৰু মুখ্য অভিনেতা হিচাপে চুক্তিবদ্ধ হ'ল চন্দ্ৰ চৌধুৰী। তেখেতে নটৰাজ থিয়েটাৰৰ নৃত্য আৰু সংগীতৰ দিশটোও চোৱা- চিতা কৰিছিল। অৱশেষত ১৯৬৩ চনত অসমৰ প্ৰথমটো [[ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰ|ভ্ৰাম্যমান থিয়েটাৰ]] নটৰাজ থিয়েটাৰে আত্মপ্ৰকাশ কৰে। ১৯৬৩ চনৰ ২ অক্টোবৰ গান্ধী জয়ন্তীত পাঠশালাৰ হৰি মন্দিৰ প্ৰাংগনত সন্ধিয়া ৭ বজাত নটৰাজ থিয়েটাৰৰ শুভ উদ্বোধনী হয়। উদ্বোধনী নাট আছিল ফণী শৰ্মা ৰচিত আৰু চন্দ্ৰ চৌধুৰী পৰিচালিত ''ভোগজৰা।''<ref>গ্ৰন্থ : চন্দ্ৰ চৌধুৰী | লেখক : মীৰা দত্ত চৌধুৰী | প্ৰকাশক : গতি অসম </ref> পৰৱৰ্তীকালত অৰ্থাৎ ১৯৬৪-৬৫ নাট্যবৰ্চষৰ পৰা ১৯৮৫ চনলৈকে চন্দ্ৰ চৌধুৰী আন কেইবাটাও ভ্ৰাম্যমাণ নাট্যদল যেনে - সুৰদেৱী থিয়েটাৰ, মঞ্চৰূপা থিয়েটাৰ, অসম ষ্টাৰ, কহিনুৰ থিয়েটাৰ, আৱাহন থিয়েটাৰ আদিৰ সৈতে জড়িত হৈ পৰে। ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰত প্ৰফুল্ল বৰাৰ অধিকাংশ নাটকৰ পৰিচালক আৰু মুখ্য অভিনেতা আছিল চন্দ্ৰ চৌধুৰী। প্ৰফুল্ল বৰা ৰচিত আৰু চন্দ্ৰ চৌধুৰী পৰিচালিত ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰৰ বহু চৰ্চিত নাটকসমূহ আছিল ''দেৱযানী, তেজীমলা, আশীৰ্বাদ, অলংকাৰ , অপৰাধ, পাহাৰৰ জুই, স্নেহবন্ধন'' আদি। == বৈবাহিক জীৱন == ১৯৩৭ চনত অসমৰ আন এটি ব্যৱসায়িক যাত্ৰাদল শিৱসাগৰৰ গুৰুপ্ৰসাদ বৰঠাকুৰ প্ৰযোজিত আৰু ফণী শৰ্মা পৰিচালিত ডি অল আসাম ষ্টাৰ থিয়েটাৰ দলত চন্দ্ৰ চৌধুৰী আৰু বিনদা গগৈয়ে অভিনয় শিল্পীৰূপে যোগদান কৰিছিল। সেই বছৰতে চন্দ্ৰ চৌধুৰী আৰু বিনদা গগৈৰ বিবাহ সম্পন্ন হয়। যুগ্ম জীৱনৰ সাক্ষী হিচাপে তেওঁলোকৰ মাজলৈ আহে এটি কন্যা সন্তান। যাৰ নাম ৰাখে অমিয়াবালা। কিন্তু ১৯৪৩ চনত বিনদা গগৈয়ে দুবছৰীয়া কন্যা অমিয়াবালাক এৰি মৃত্যুক সাৱটে। ১৯৪৬ চনত কণমানি অমিয়াক লগত লৈ চন্দ্ৰ চৌধুৰী ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা পাঠশালালৈ ঘূৰি আহে।<ref name =hitesh dutta></ref> == বঁটা সন্মান স্বীকৃতি == ব্যৱসায়িক যাত্ৰাদলৰ পৰা ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰলৈকে নিজৰ ষাঠী বছৰীয়া অভিনয় জীৱনত চন্দ্ৰ চৌধুৰীয়ে বিভিন্ন বঁটা, সন্মান আৰু স্বীকৃতি লাভ কৰিছে। ইয়াৰ ভিতৰত উল্লেখযোগ্য কেইটামান বটা, সন্মান, স্বীকৃতি এনেধৰণৰ : ১১ জুন, ১৯৭২ চনত [[বৰপেটা জিলা]]ৰ বৰপেটা মিলন মন্দিৰে নাট্য জগতলৈ আগবঢ়োৱা অনবদ্য অৱদানৰ বাবে চন্দ্ৰ চৌধুৰীক আনুষ্ঠানিকভাৱে ''নাট্যসম্ৰাট'' অভিধা প্ৰদান কৰে। ১৯৯৮ চনত অসম চৰকাৰে চন্দ্ৰ চৌধুৰীলৈ মৰণোত্তৰভাৱে আগবঢ়ায় দহ হেজাৰ টকাৰ এককালীন শিল্পী সাহায্য। ১৩ ফেব্ৰুৱাৰী, ২০১১ চনত অসম নাট্য সন্মিলন ৪৯ সংখ্যক শিৱসাগৰ অধিৱেশনত মৰণোত্তৰভাৱে চন্দ্ৰ চৌধুৰীক প্ৰদান কৰা হয় ''ব্ৰজনাথ শৰ্মা বঁটা।'' == তথ্য সংগ্ৰহ == 3a9be4p56701b1unbnf9flc0qr23ppi 606168 606167 2026-05-13T14:57:00Z প্ৰিয়াংকু বৰা 45871 /* বৈবাহিক জীৱন */ Content added 606168 wikitext text/x-wiki '''চন্দ্ৰ চৌধুৰী''' (ইংৰাজী: Chandra Choudhury) অসমৰ এগৰাকী প্ৰসিদ্ধ অভিনেতা আৰু নাট পৰিচালক। [[ব্ৰজনাথ শৰ্মা]] আৰু [[ফণী শৰ্মা]]ৰ সতীৰ্থ চন্দ্ৰ চৌধুৰী অসমৰ নাট্য মঞ্চত সহ অভিনয়ৰ অন্যতম বাটকটীয়া। ফণী শৰ্মা আৰু চন্দ্ৰ চৌধুৰীৰ সহযোগত ব্ৰজ শৰ্মাই কোহিনুৰ অপেৰা পাৰ্টিৰ জৰিয়তে সহ অভিনয়ৰ সূচনা কৰিছিল।<ref>নটসূৰ্য ফণী শৰ্মা আৰু ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰ | অতুল মজুমদাৰ | গ্ৰন্থ : নটসূৰ্য্য | প্ৰকাশক : বাণ থিয়েটাৰ </ref> চন্দ্ৰ চৌধুৰী অসমৰ ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰৰ প্ৰথমগৰাকী নাট পৰিচালক।<ref>ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰৰ ইতিহাস প্ৰথম খণ্ড | লেখক - সংকলক : কিশোৰ কুমাৰ কলিতা | প্ৰকাশক : সদৌ অসম ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰ প্ৰযোজক সংস্থা </ref> ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰত [[প্ৰফুল্ল বৰা]] ৰচিত ''তেজীমলা, আশীৰ্বাদ,দেৱযানী, পাহাৰৰ জুই, স্নেহবন্ধন'' আদি মৌলিক অসমীয়া মঞ্চ সফল আৰু জনপ্ৰিয় নাটকসমূহৰ পৰিচালক আৰু মুখ্য অভিনেতা আছিল চন্দ্ৰ চৌধুৰী।<ref>গ্ৰন্থ : ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰ শিল্পীৰ পৃথিৱীত এভূমুকি প্ৰথম কুৰি বছৰ | লেখক : অতুল মজুমদাৰ | প্ৰকাশক : শৰাইঘাট সাহিত্য সমাজ </ref> সত্তৰ আৰু আশীৰ দশকত নাট্যকাৰ প্ৰফুল্ল বৰা আৰু নাট পৰিচালক চন্দ্ৰ চৌধুৰী যুটীয়ে ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰত এক নব্য ধাৰাৰ সূচনা কৰিছিল। যাত্ৰাদলৰ পৰা ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰলৈকে নিজৰ ষাঠী বছৰীয়া অভিনয় জীৱনত ছোকৰা, নাৰী চৰিত্ৰ, নায়ক, খলনায়ক আদি সকলো ধৰণৰ চৰিত্ৰত অতি দক্ষতাৰে অভিনয় কৰা নাট্যশিল্পী আছিল চন্দ্ৰ চৌধুৰী। ''ব্লেকমাণি, ধৰ্মকাই, উপগ্ৰহ, ব'হাগৰ দুপৰীয়া'' চন্দ্ৰ চৌধুৰী অভিনীত অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ। বিভিন্ন বঁটা, সন্মান আৰু স্বীকৃতি লাভ কৰা আজন্ম শিল্পী চন্দ্ৰ চৌধুৰীক ''বৰপেটা মিলন মন্দিৰে'' ১১ জুন, ১৯৭২ চনত আনুষ্ঠানিকভাৱে ''নাট্যসম্ৰাট'' অভিধা প্ৰদান কৰিছিল। ১৯৮৫ চনৰ ৪ ছেপ্টেম্বৰত দেহাৱসান ঘটা নাট্যশিল্পী চন্দ্ৰ চৌধুৰীক অসম নাট্য সন্মিলনৰ ৪৯ সংখ্যক শিৱসাগৰ অধিৱেশনত মৰণোত্তৰভাৱে ''ব্ৰজনাথ শৰ্মা বঁটা'' প্ৰদান কৰা হৈছিল। প্ৰয়াত নাট্যশিল্পী চন্দ্ৰ চৌধুৰীৰ স্মৃতি যুগমীয়া কৰিবলৈ তথা শিল্পীগৰাকীৰ কৰ্মৰাজিৰ প্ৰচাৰ আৰু প্ৰসাৰৰ উদ্দেশ্যে নাট্যসম্ৰাট চন্দ্ৰ চৌধুৰী স্মৃতি ৰক্ষা সমিতিয়ে ইতিমধ্যে প্ৰকাশ কৰি উলিয়াইছে সোঁৱৰণী গ্ৰন্থ ''অসমৰ নাট্য ইতিহাসৰ চক্ৰনাভি নাট্যসম্ৰাট চন্দ্ৰ চৌধুৰী'' ।<ref>গ্ৰন্থ : ক'ত হেৰাল কাঁথিৰ জুইকুৰা | লেখক : মীৰা দত্ত চৌধুৰী | প্ৰকাশক : লেখিকা সংস্থা অসম, মঙলদৈ শাখা</ref> {{infobox writer|name=চন্দ্ৰ চৌধুৰী|image=Chandra Choudhury.jpg|imagesize=|alt=|caption=|pseudonym=|birth_name=|birth_date=২৭ এপ্ৰিল, ১৯১৭ চন|birth_place=পাঠলা গাঁও, ( বৰ্তমানৰ ৩ নম্বৰ ওৱাৰ্ড, [[পাঠশালা]], [[বজালী]] , অসম|death_date=৪ ছেপ্টেম্বৰ, ১৯৮৫|death_place=<nowiki> গুৱাহাটী, </nowiki>[[অসম]]|occupation=নাট্যকাৰ, অভিনেতা|nationality=[[ভাৰত|ভাৰতীয়]]|ethnicity=|citizenship={{flagicon|India}} [[ভাৰত]]|language=[[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]]|education=|alma_mater=|period=|genre=নাট্য শিল্প|subject=|movement=|notableworks=|spouse=বিনদা গগৈ ( প্ৰথমা পত্নী), গংগাপ্ৰিয়া চৌধুৰী (দ্বিতীয়া পত্নী)|partner=|children=নগেন চৌধুৰী, মীৰা দত্ত চৌধুৰী|relatives=ৰঘুনাথ চৌধুৰী (পিতৃ) <br/> ভাগ্যেশ্বৰী চৌধুৰী (মাতৃ)|influences=|influenced=|awards=|signature=|signature_alt=|website=}} == প্ৰাৰম্ভিক জীৱন == চন্দ্ৰ চৌধুৰীৰ জন্ম হয় ১৯১৭ চনৰ ২৭ এপ্ৰিল তাৰিখে পাঠশালাৰ অন্তৰ্গত পাঠলা গাঁৱত। পিতৃ ৰঘুনাথ চৌধুৰী আৰু মাতৃ ভাগ্যেশ্বৰী চৌধুৰী। দুই পুত্ৰ চন্দ্ৰ আৰু ভোলাৰ শৈশৱ কালতেই অকাল বিয়োগ ঘটে ৰঘুনাথ চৌধুৰীৰ। দুৰ্ভগীয়া মাতৃ ভাগ্যেশ্বৰী চৌধুৰীয়ে অশেষ দুখ কষ্টেৰে দুই পুত্ৰক লালন পালন কৰে। শৈশৱতে চন্দ্ৰ চৌধুৰীয়ে মাতৃ ভাগ্যেশ্বৰীৰ কণ্ঠত বৰগীত, লোকগীত, দেহ বিচাৰৰ গীতৰ সুৰ শুনি শিল্প কলাৰ অনুৰাগী হৈ পৰিছিল। গাঁৱৰ [[নামঘৰ]]ত পাঠকে ভোৰ তাল বজাই নাম গোৱা দেখি ঘৰলৈ আহি ৰাগ টানি নাম গাবলৈ শিকিছিল। সৰস্বতী পূজা, স্থানীয় সভা আদিত যাত্ৰা, গায়ন-বায়নৰ ( কামৰূপীয়া ভাওনা) নাটক চাই আহি ঘৰত লগ সমনীয়া গোটাই মঞ্চ সাজি নাটক কৰিছিল। এনেদৰে শৈশৱতে চন্দ্ৰ চৌধুৰীৰ মনত অংকুৰিত হৈছিল নাট্যশিল্পী হোৱাৰ বাসনা। সেই উদ্দেশ্যে শৈশৱতে সাক্ষাৎ কৰিছিল প্ৰখ্যাত নাট্য শিল্পী সন্তৰাম চৌধুৰীক। == কৰ্ম জীৱন == ১৯২৪ চনত মাত্ৰ আঠ বছৰ বয়সত চন্দ্ৰ চৌধুৰীয়ে সন্তৰাম চৌধুৰীৰ পৰিচালনাত পাঠশালা নাট্য সমিতিৰ মঞ্চত অভিনেতা হিচাপে প্ৰথম আত্মপ্ৰকাশ কৰিছিল। চন্দ্ৰ চৌধুৰী অভিনীত প্ৰথম নাটখন আছিল ''বিজয় বসন্ত।'' চৰিত্ৰটোৰ নাম আছিল - বালক শ্ৰীকৃষ্ণ। ১৯৩১ চনত চন্দ্ৰ চৌধুৰীয়ে সৰভোগৰ অভিনয়াচাৰ্য ব্ৰজনাথ শৰ্মাই সেই বছৰতে জন্ম দিয়া ''ডি অল আসাম ইউনিয়ন কোহিনুৰ অপেৰা পাৰ্টি'' ত যোগদান কৰে। ব্যৱসায়িক যাত্ৰাদল ''কহিনুৰ অপেৰা'' ৰ এগৰাকী মুখ্য অভিনয় শিল্পী আছিল চন্দ্ৰ চৌধুৰী। ১৯৩৩ চনত ''কহিনুৰ অপেৰাৰ'' জৰিয়তে অসমত প্ৰথমবাৰৰ বাবে ব্যৱসায়িক নাট্য মঞ্চত সহ অভিনয় প্ৰৱৰ্তন কৰা সময়ত ব্ৰজনাথ শৰ্মাৰ সহযোগী আছিল ফণী শৰ্মা আৰু চন্দ্ৰ চৌধুৰী। কহিনুৰ অপেৰাত অভিনেত্ৰী হিচাপে যোগদান কৰিছিল গোলাপী, সৰ্বেশ্বৰী, লাৱণ্য, শৈল্যবালা আৰু বিনদা গগৈয়ে। সেই সময়ত বিনদা গগৈৰ বয়স ১২/১৩ বছৰ।<ref name=hitesh>অসমৰ নাট্য ইতিহাসৰ চক্ৰনাভি নাট্যসম্ৰাট চন্দ্ৰ চৌধুৰী</ref>''কহিনুৰ অপেৰা'' ত ফণী শৰ্মাৰ দৰমহা আছিল ২০ টকা আৰু চন্দ্ৰ চৌধুৰীৰ দৰমহা আছিল ৭ টকা। পৰৱৰ্তীকালত চন্দ্ৰ চৌধুৰী আন কেইবাটাও ব্যৱসায়িক যাত্ৰাদলৰ সৈতে জড়িত হৈ পৰে। চন্দ্ৰ চৌধুৰীৰ যাত্ৰাদলৰ অভিনয় জীৱনৰ অন্ত পৰে ১৯৬২- ৬৩ নাট্যবৰ্ষত। তেওঁ জড়িত হৈ থকা শেষ অপেৰাটো আছিল পাঠশালাৰ সদা লহকৰ প্ৰযোজিত নটৰাজ অপেৰা। নটৰাজ অপেৰাৰ জন্ম হৈছিল ১৯৫৯ চনত। সদা লহকৰ আৰু [[অচ্যুত লহকৰ]] ভাতৃদ্বয়ে নটৰাজ অপেৰাক আধুনিক ৰূপ দি তৈয়াৰ কৰিলে নটৰাজ থিয়েটাৰ। অসমৰ প্ৰথম ভ্ৰাম্যমাণ নাট্যদল [[নটৰাজ থিয়েটাৰ]]ৰ নাট পৰিচালক আৰু মুখ্য অভিনেতা হিচাপে চুক্তিবদ্ধ হ'ল চন্দ্ৰ চৌধুৰী। তেখেতে নটৰাজ থিয়েটাৰৰ নৃত্য আৰু সংগীতৰ দিশটোও চোৱা- চিতা কৰিছিল। অৱশেষত ১৯৬৩ চনত অসমৰ প্ৰথমটো [[ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰ|ভ্ৰাম্যমান থিয়েটাৰ]] নটৰাজ থিয়েটাৰে আত্মপ্ৰকাশ কৰে। ১৯৬৩ চনৰ ২ অক্টোবৰ গান্ধী জয়ন্তীত পাঠশালাৰ হৰি মন্দিৰ প্ৰাংগনত সন্ধিয়া ৭ বজাত নটৰাজ থিয়েটাৰৰ শুভ উদ্বোধনী হয়। উদ্বোধনী নাট আছিল ফণী শৰ্মা ৰচিত আৰু চন্দ্ৰ চৌধুৰী পৰিচালিত ''ভোগজৰা।''<ref>গ্ৰন্থ : চন্দ্ৰ চৌধুৰী | লেখক : মীৰা দত্ত চৌধুৰী | প্ৰকাশক : গতি অসম </ref> পৰৱৰ্তীকালত অৰ্থাৎ ১৯৬৪-৬৫ নাট্যবৰ্চষৰ পৰা ১৯৮৫ চনলৈকে চন্দ্ৰ চৌধুৰী আন কেইবাটাও ভ্ৰাম্যমাণ নাট্যদল যেনে - সুৰদেৱী থিয়েটাৰ, মঞ্চৰূপা থিয়েটাৰ, অসম ষ্টাৰ, কহিনুৰ থিয়েটাৰ, আৱাহন থিয়েটাৰ আদিৰ সৈতে জড়িত হৈ পৰে। ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰত প্ৰফুল্ল বৰাৰ অধিকাংশ নাটকৰ পৰিচালক আৰু মুখ্য অভিনেতা আছিল চন্দ্ৰ চৌধুৰী। প্ৰফুল্ল বৰা ৰচিত আৰু চন্দ্ৰ চৌধুৰী পৰিচালিত ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰৰ বহু চৰ্চিত নাটকসমূহ আছিল ''দেৱযানী, তেজীমলা, আশীৰ্বাদ, অলংকাৰ , অপৰাধ, পাহাৰৰ জুই, স্নেহবন্ধন'' আদি। == বৈবাহিক জীৱন == ১৯৩৭ চনত অসমৰ আন এটি ব্যৱসায়িক যাত্ৰাদল শিৱসাগৰৰ গুৰুপ্ৰসাদ বৰঠাকুৰ প্ৰযোজিত আৰু ফণী শৰ্মা পৰিচালিত ডি অল আসাম ষ্টাৰ থিয়েটাৰ দলত চন্দ্ৰ চৌধুৰী আৰু বিনদা গগৈয়ে অভিনয় শিল্পীৰূপে যোগদান কৰিছিল। সেই বছৰতে চন্দ্ৰ চৌধুৰী আৰু বিনদা গগৈৰ বিবাহ সম্পন্ন হয়। যুগ্ম জীৱনৰ সাক্ষী হিচাপে তেওঁলোকৰ মাজলৈ আহে এটি কন্যা সন্তান। যাৰ নাম ৰাখে অমিয়াবালা। কিন্তু ১৯৪৩ চনত বিনদা গগৈয়ে দুবছৰীয়া কন্যা অমিয়াবালাক এৰি মৃত্যুক সাৱটে। ১৯৪৬ চনত কণমানি অমিয়াক লগত লৈ চন্দ্ৰ চৌধুৰী ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা পাঠশালালৈ ঘূৰি আহে।<ref name=hitesh></ref> == বঁটা সন্মান স্বীকৃতি == ব্যৱসায়িক যাত্ৰাদলৰ পৰা ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰলৈকে নিজৰ ষাঠী বছৰীয়া অভিনয় জীৱনত চন্দ্ৰ চৌধুৰীয়ে বিভিন্ন বঁটা, সন্মান আৰু স্বীকৃতি লাভ কৰিছে। ইয়াৰ ভিতৰত উল্লেখযোগ্য কেইটামান বটা, সন্মান, স্বীকৃতি এনেধৰণৰ : ১১ জুন, ১৯৭২ চনত [[বৰপেটা জিলা]]ৰ বৰপেটা মিলন মন্দিৰে নাট্য জগতলৈ আগবঢ়োৱা অনবদ্য অৱদানৰ বাবে চন্দ্ৰ চৌধুৰীক আনুষ্ঠানিকভাৱে ''নাট্যসম্ৰাট'' অভিধা প্ৰদান কৰে। ১৯৯৮ চনত অসম চৰকাৰে চন্দ্ৰ চৌধুৰীলৈ মৰণোত্তৰভাৱে আগবঢ়ায় দহ হেজাৰ টকাৰ এককালীন শিল্পী সাহায্য। ১৩ ফেব্ৰুৱাৰী, ২০১১ চনত অসম নাট্য সন্মিলন ৪৯ সংখ্যক শিৱসাগৰ অধিৱেশনত মৰণোত্তৰভাৱে চন্দ্ৰ চৌধুৰীক প্ৰদান কৰা হয় ''ব্ৰজনাথ শৰ্মা বঁটা।'' == তথ্য সংগ্ৰহ == 39noiqtvdl34x6ibresc55tjfp52rbm 606170 606168 2026-05-13T15:04:06Z প্ৰিয়াংকু বৰা 45871 সম্পাদনা 606170 wikitext text/x-wiki '''চন্দ্ৰ চৌধুৰী''' (ইংৰাজী: Chandra Choudhury) অসমৰ এগৰাকী প্ৰসিদ্ধ অভিনেতা আৰু নাট পৰিচালক। [[ব্ৰজনাথ শৰ্মা]] আৰু [[ফণী শৰ্মা]]ৰ সতীৰ্থ চন্দ্ৰ চৌধুৰী অসমৰ নাট্য মঞ্চত সহ অভিনয়ৰ অন্যতম বাটকটীয়া। ফণী শৰ্মা আৰু চন্দ্ৰ চৌধুৰীৰ সহযোগত ব্ৰজ শৰ্মাই কোহিনুৰ অপেৰা পাৰ্টিৰ জৰিয়তে সহ অভিনয়ৰ সূচনা কৰিছিল।<ref>নটসূৰ্য ফণী শৰ্মা আৰু ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰ | অতুল মজুমদাৰ | গ্ৰন্থ : নটসূৰ্য্য | প্ৰকাশক : বাণ থিয়েটাৰ </ref> চন্দ্ৰ চৌধুৰী অসমৰ ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰৰ প্ৰথমগৰাকী নাট পৰিচালক।<ref>ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰৰ ইতিহাস প্ৰথম খণ্ড | লেখক - সংকলক : কিশোৰ কুমাৰ কলিতা | প্ৰকাশক : সদৌ অসম ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰ প্ৰযোজক সংস্থা </ref> ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰত [[প্ৰফুল্ল বৰা]] ৰচিত ''তেজীমলা, আশীৰ্বাদ,দেৱযানী, পাহাৰৰ জুই, স্নেহবন্ধন'' আদি মৌলিক অসমীয়া মঞ্চ সফল আৰু জনপ্ৰিয় নাটকসমূহৰ পৰিচালক আৰু মুখ্য অভিনেতা আছিল চন্দ্ৰ চৌধুৰী।<ref>গ্ৰন্থ : ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰ শিল্পীৰ পৃথিৱীত এভূমুকি প্ৰথম কুৰি বছৰ | লেখক : অতুল মজুমদাৰ | প্ৰকাশক : শৰাইঘাট সাহিত্য সমাজ </ref> সত্তৰ আৰু আশীৰ দশকত নাট্যকাৰ প্ৰফুল্ল বৰা আৰু নাট পৰিচালক চন্দ্ৰ চৌধুৰী যুটীয়ে ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰত এক নব্য ধাৰাৰ সূচনা কৰিছিল। যাত্ৰাদলৰ পৰা ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰলৈকে নিজৰ ষাঠী বছৰীয়া অভিনয় জীৱনত ছোকৰা, নাৰী চৰিত্ৰ, নায়ক, খলনায়ক আদি সকলো ধৰণৰ চৰিত্ৰত অতি দক্ষতাৰে অভিনয় কৰা নাট্যশিল্পী আছিল চন্দ্ৰ চৌধুৰী। ''ব্লেকমাণি, ধৰ্মকাই, উপগ্ৰহ, ব'হাগৰ দুপৰীয়া'' চন্দ্ৰ চৌধুৰী অভিনীত অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ। বিভিন্ন বঁটা, সন্মান আৰু স্বীকৃতি লাভ কৰা আজন্ম শিল্পী চন্দ্ৰ চৌধুৰীক ''বৰপেটা মিলন মন্দিৰে'' ১১ জুন, ১৯৭২ চনত আনুষ্ঠানিকভাৱে ''নাট্যসম্ৰাট'' অভিধা প্ৰদান কৰিছিল। ১৯৮৫ চনৰ ৪ ছেপ্টেম্বৰত দেহাৱসান ঘটা নাট্যশিল্পী চন্দ্ৰ চৌধুৰীক অসম নাট্য সন্মিলনৰ ৪৯ সংখ্যক শিৱসাগৰ অধিৱেশনত মৰণোত্তৰভাৱে ''ব্ৰজনাথ শৰ্মা বঁটা'' প্ৰদান কৰা হৈছিল। প্ৰয়াত নাট্যশিল্পী চন্দ্ৰ চৌধুৰীৰ স্মৃতি যুগমীয়া কৰিবলৈ তথা শিল্পীগৰাকীৰ কৰ্মৰাজিৰ প্ৰচাৰ আৰু প্ৰসাৰৰ উদ্দেশ্যে নাট্যসম্ৰাট চন্দ্ৰ চৌধুৰী স্মৃতি ৰক্ষা সমিতিয়ে ইতিমধ্যে প্ৰকাশ কৰি উলিয়াইছে সোঁৱৰণী গ্ৰন্থ ''অসমৰ নাট্য ইতিহাসৰ চক্ৰনাভি নাট্যসম্ৰাট চন্দ্ৰ চৌধুৰী'' ।<ref>গ্ৰন্থ : ক'ত হেৰাল কাঁথিৰ জুইকুৰা | লেখক : মীৰা দত্ত চৌধুৰী | প্ৰকাশক : লেখিকা সংস্থা অসম, মঙলদৈ শাখা</ref> {{infobox writer|name=চন্দ্ৰ চৌধুৰী|image=Chandra Choudhury.jpg|imagesize=|alt=|caption=|pseudonym=|birth_name=|birth_date=২৭ এপ্ৰিল, ১৯১৭ চন|birth_place=পাঠলা গাঁও, ( বৰ্তমানৰ ৩ নম্বৰ ওৱাৰ্ড, [[পাঠশালা]], [[বজালী]] , অসম|death_date=৪ ছেপ্টেম্বৰ, ১৯৮৫|death_place=<nowiki> গুৱাহাটী, </nowiki>[[অসম]]|occupation=নাট্যকাৰ, অভিনেতা|nationality=[[ভাৰত|ভাৰতীয়]]|ethnicity=|citizenship={{flagicon|India}} [[ভাৰত]]|language=[[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]]|education=|alma_mater=|period=|genre=নাট্য শিল্প|subject=|movement=|notableworks=|spouse=বিনদা গগৈ ( প্ৰথমা পত্নী), গংগাপ্ৰিয়া চৌধুৰী (দ্বিতীয়া পত্নী)|partner=|children=|relatives=ৰঘুনাথ চৌধুৰী (পিতৃ) <br/> ভাগ্যেশ্বৰী চৌধুৰী (মাতৃ)|influences=|influenced=|awards=|signature=|signature_alt=|website=}} == প্ৰাৰম্ভিক জীৱন == চন্দ্ৰ চৌধুৰীৰ জন্ম হয় ১৯১৭ চনৰ ২৭ এপ্ৰিল তাৰিখে পাঠশালাৰ অন্তৰ্গত পাঠলা গাঁৱত। পিতৃ ৰঘুনাথ চৌধুৰী আৰু মাতৃ ভাগ্যেশ্বৰী চৌধুৰী। দুই পুত্ৰ চন্দ্ৰ আৰু ভোলাৰ শৈশৱ কালতেই অকাল বিয়োগ ঘটে ৰঘুনাথ চৌধুৰীৰ। দুৰ্ভগীয়া মাতৃ ভাগ্যেশ্বৰী চৌধুৰীয়ে অশেষ দুখ কষ্টেৰে দুই পুত্ৰক লালন পালন কৰে। শৈশৱতে চন্দ্ৰ চৌধুৰীয়ে মাতৃ ভাগ্যেশ্বৰীৰ কণ্ঠত বৰগীত, লোকগীত, দেহ বিচাৰৰ গীতৰ সুৰ শুনি শিল্প কলাৰ অনুৰাগী হৈ পৰিছিল। গাঁৱৰ [[নামঘৰ]]ত পাঠকে ভোৰ তাল বজাই নাম গোৱা দেখি ঘৰলৈ আহি ৰাগ টানি নাম গাবলৈ শিকিছিল। সৰস্বতী পূজা, স্থানীয় সভা আদিত যাত্ৰা, গায়ন-বায়নৰ ( কামৰূপীয়া ভাওনা) নাটক চাই আহি ঘৰত লগ সমনীয়া গোটাই মঞ্চ সাজি নাটক কৰিছিল। এনেদৰে শৈশৱতে চন্দ্ৰ চৌধুৰীৰ মনত অংকুৰিত হৈছিল নাট্যশিল্পী হোৱাৰ বাসনা। সেই উদ্দেশ্যে শৈশৱতে সাক্ষাৎ কৰিছিল প্ৰখ্যাত নাট্য শিল্পী সন্তৰাম চৌধুৰীক। == কৰ্ম জীৱন == ১৯২৪ চনত মাত্ৰ আঠ বছৰ বয়সত চন্দ্ৰ চৌধুৰীয়ে সন্তৰাম চৌধুৰীৰ পৰিচালনাত পাঠশালা নাট্য সমিতিৰ মঞ্চত অভিনেতা হিচাপে প্ৰথম আত্মপ্ৰকাশ কৰিছিল। চন্দ্ৰ চৌধুৰী অভিনীত প্ৰথম নাটখন আছিল ''বিজয় বসন্ত।'' চৰিত্ৰটোৰ নাম আছিল - বালক শ্ৰীকৃষ্ণ। ১৯৩১ চনত চন্দ্ৰ চৌধুৰীয়ে সৰভোগৰ অভিনয়াচাৰ্য ব্ৰজনাথ শৰ্মাই সেই বছৰতে জন্ম দিয়া ''ডি অল আসাম ইউনিয়ন কোহিনুৰ অপেৰা পাৰ্টি'' ত যোগদান কৰে। ব্যৱসায়িক যাত্ৰাদল ''কহিনুৰ অপেৰা'' ৰ এগৰাকী মুখ্য অভিনয় শিল্পী আছিল চন্দ্ৰ চৌধুৰী। ১৯৩৩ চনত ''কহিনুৰ অপেৰাৰ'' জৰিয়তে অসমত প্ৰথমবাৰৰ বাবে ব্যৱসায়িক নাট্য মঞ্চত সহ অভিনয় প্ৰৱৰ্তন কৰা সময়ত ব্ৰজনাথ শৰ্মাৰ সহযোগী আছিল ফণী শৰ্মা আৰু চন্দ্ৰ চৌধুৰী। কহিনুৰ অপেৰাত অভিনেত্ৰী হিচাপে যোগদান কৰিছিল গোলাপী, সৰ্বেশ্বৰী, লাৱণ্য, শৈল্যবালা আৰু বিনদা গগৈয়ে। সেই সময়ত বিনদা গগৈৰ বয়স ১২/১৩ বছৰ।<ref name=hitesh>অসমৰ নাট্য ইতিহাসৰ চক্ৰনাভি নাট্যসম্ৰাট চন্দ্ৰ চৌধুৰী</ref>''কহিনুৰ অপেৰা'' ত ফণী শৰ্মাৰ দৰমহা আছিল ২০ টকা আৰু চন্দ্ৰ চৌধুৰীৰ দৰমহা আছিল ৭ টকা। পৰৱৰ্তীকালত চন্দ্ৰ চৌধুৰী আন কেইবাটাও ব্যৱসায়িক যাত্ৰাদলৰ সৈতে জড়িত হৈ পৰে। চন্দ্ৰ চৌধুৰীৰ যাত্ৰাদলৰ অভিনয় জীৱনৰ অন্ত পৰে ১৯৬২- ৬৩ নাট্যবৰ্ষত। তেওঁ জড়িত হৈ থকা শেষ অপেৰাটো আছিল পাঠশালাৰ সদা লহকৰ প্ৰযোজিত নটৰাজ অপেৰা। নটৰাজ অপেৰাৰ জন্ম হৈছিল ১৯৫৯ চনত। সদা লহকৰ আৰু [[অচ্যুত লহকৰ]] ভাতৃদ্বয়ে নটৰাজ অপেৰাক আধুনিক ৰূপ দি তৈয়াৰ কৰিলে নটৰাজ থিয়েটাৰ। অসমৰ প্ৰথম ভ্ৰাম্যমাণ নাট্যদল [[নটৰাজ থিয়েটাৰ]]ৰ নাট পৰিচালক আৰু মুখ্য অভিনেতা হিচাপে চুক্তিবদ্ধ হ'ল চন্দ্ৰ চৌধুৰী। তেখেতে নটৰাজ থিয়েটাৰৰ নৃত্য আৰু সংগীতৰ দিশটোও চোৱা- চিতা কৰিছিল। অৱশেষত ১৯৬৩ চনত অসমৰ প্ৰথমটো [[ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰ|ভ্ৰাম্যমান থিয়েটাৰ]] নটৰাজ থিয়েটাৰে আত্মপ্ৰকাশ কৰে। ১৯৬৩ চনৰ ২ অক্টোবৰ গান্ধী জয়ন্তীত পাঠশালাৰ হৰি মন্দিৰ প্ৰাংগনত সন্ধিয়া ৭ বজাত নটৰাজ থিয়েটাৰৰ শুভ উদ্বোধনী হয়। উদ্বোধনী নাট আছিল ফণী শৰ্মা ৰচিত আৰু চন্দ্ৰ চৌধুৰী পৰিচালিত ''ভোগজৰা।''<ref>গ্ৰন্থ : চন্দ্ৰ চৌধুৰী | লেখক : মীৰা দত্ত চৌধুৰী | প্ৰকাশক : গতি অসম </ref> পৰৱৰ্তীকালত অৰ্থাৎ ১৯৬৪-৬৫ নাট্যবৰ্চষৰ পৰা ১৯৮৫ চনলৈকে চন্দ্ৰ চৌধুৰী আন কেইবাটাও ভ্ৰাম্যমাণ নাট্যদল যেনে - সুৰদেৱী থিয়েটাৰ, মঞ্চৰূপা থিয়েটাৰ, অসম ষ্টাৰ, কহিনুৰ থিয়েটাৰ, আৱাহন থিয়েটাৰ আদিৰ সৈতে জড়িত হৈ পৰে। ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰত প্ৰফুল্ল বৰাৰ অধিকাংশ নাটকৰ পৰিচালক আৰু মুখ্য অভিনেতা আছিল চন্দ্ৰ চৌধুৰী। প্ৰফুল্ল বৰা ৰচিত আৰু চন্দ্ৰ চৌধুৰী পৰিচালিত ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰৰ বহু চৰ্চিত নাটকসমূহ আছিল ''দেৱযানী, তেজীমলা, আশীৰ্বাদ, অলংকাৰ , অপৰাধ, পাহাৰৰ জুই, স্নেহবন্ধন'' আদি। == বৈবাহিক জীৱন == ১৯৩৭ চনত অসমৰ আন এটি ব্যৱসায়িক যাত্ৰাদল শিৱসাগৰৰ গুৰুপ্ৰসাদ বৰঠাকুৰ প্ৰযোজিত আৰু ফণী শৰ্মা পৰিচালিত ডি অল আসাম ষ্টাৰ থিয়েটাৰ দলত চন্দ্ৰ চৌধুৰী আৰু বিনদা গগৈয়ে অভিনয় শিল্পীৰূপে যোগদান কৰিছিল। সেই বছৰতে চন্দ্ৰ চৌধুৰী আৰু বিনদা গগৈৰ বিবাহ সম্পন্ন হয়। যুগ্ম জীৱনৰ সাক্ষী হিচাপে তেওঁলোকৰ মাজলৈ আহে এটি কন্যা সন্তান। যাৰ নাম ৰাখে অমিয়াবালা। কিন্তু ১৯৪৩ চনত বিনদা গগৈয়ে দুবছৰীয়া কন্যা অমিয়াবালাক এৰি মৃত্যুক সাৱটে। ১৯৪৬ চনত কণমানি অমিয়াক লগত লৈ চন্দ্ৰ চৌধুৰী ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা পাঠশালালৈ ঘূৰি আহে।<ref name=hitesh></ref> == বঁটা সন্মান স্বীকৃতি == ব্যৱসায়িক যাত্ৰাদলৰ পৰা ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰলৈকে নিজৰ ষাঠী বছৰীয়া অভিনয় জীৱনত চন্দ্ৰ চৌধুৰীয়ে বিভিন্ন বঁটা, সন্মান আৰু স্বীকৃতি লাভ কৰিছে। ইয়াৰ ভিতৰত উল্লেখযোগ্য কেইটামান বটা, সন্মান, স্বীকৃতি এনেধৰণৰ : ১১ জুন, ১৯৭২ চনত [[বৰপেটা জিলা]]ৰ বৰপেটা মিলন মন্দিৰে নাট্য জগতলৈ আগবঢ়োৱা অনবদ্য অৱদানৰ বাবে চন্দ্ৰ চৌধুৰীক আনুষ্ঠানিকভাৱে ''নাট্যসম্ৰাট'' অভিধা প্ৰদান কৰে। ১৯৯৮ চনত অসম চৰকাৰে চন্দ্ৰ চৌধুৰীলৈ মৰণোত্তৰভাৱে আগবঢ়ায় দহ হেজাৰ টকাৰ এককালীন শিল্পী সাহায্য। ১৩ ফেব্ৰুৱাৰী, ২০১১ চনত অসম নাট্য সন্মিলন ৪৯ সংখ্যক শিৱসাগৰ অধিৱেশনত মৰণোত্তৰভাৱে চন্দ্ৰ চৌধুৰীক প্ৰদান কৰা হয় ''ব্ৰজনাথ শৰ্মা বঁটা।'' == তথ্য সংগ্ৰহ == 581s21pqf52z3kj8lskzpij86ku17hx 606171 606170 2026-05-13T15:05:42Z প্ৰিয়াংকু বৰা 45871 সম্পাদনা 606171 wikitext text/x-wiki '''চন্দ্ৰ চৌধুৰী''' (ইংৰাজী: Chandra Choudhury) অসমৰ এগৰাকী প্ৰসিদ্ধ অভিনেতা আৰু নাট পৰিচালক। [[ব্ৰজনাথ শৰ্মা]] আৰু [[ফণী শৰ্মা]]ৰ সতীৰ্থ চন্দ্ৰ চৌধুৰী অসমৰ নাট্য মঞ্চত সহ অভিনয়ৰ অন্যতম বাটকটীয়া। ফণী শৰ্মা আৰু চন্দ্ৰ চৌধুৰীৰ সহযোগত ব্ৰজ শৰ্মাই কোহিনুৰ অপেৰা পাৰ্টিৰ জৰিয়তে সহ অভিনয়ৰ সূচনা কৰিছিল।<ref>নটসূৰ্য ফণী শৰ্মা আৰু ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰ | অতুল মজুমদাৰ | গ্ৰন্থ : নটসূৰ্য্য | প্ৰকাশক : বাণ থিয়েটাৰ </ref> চন্দ্ৰ চৌধুৰী অসমৰ ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰৰ প্ৰথমগৰাকী নাট পৰিচালক।<ref>ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰৰ ইতিহাস প্ৰথম খণ্ড | লেখক - সংকলক : কিশোৰ কুমাৰ কলিতা | প্ৰকাশক : সদৌ অসম ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰ প্ৰযোজক সংস্থা </ref> ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰত [[প্ৰফুল্ল বৰা]] ৰচিত ''তেজীমলা, আশীৰ্বাদ,দেৱযানী, পাহাৰৰ জুই, স্নেহবন্ধন'' আদি মৌলিক অসমীয়া মঞ্চ সফল আৰু জনপ্ৰিয় নাটকসমূহৰ পৰিচালক আৰু মুখ্য অভিনেতা আছিল চন্দ্ৰ চৌধুৰী।<ref>গ্ৰন্থ : ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰ শিল্পীৰ পৃথিৱীত এভূমুকি প্ৰথম কুৰি বছৰ | লেখক : অতুল মজুমদাৰ | প্ৰকাশক : শৰাইঘাট সাহিত্য সমাজ </ref> সত্তৰ আৰু আশীৰ দশকত নাট্যকাৰ প্ৰফুল্ল বৰা আৰু নাট পৰিচালক চন্দ্ৰ চৌধুৰী যুটীয়ে ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰত এক নব্য ধাৰাৰ সূচনা কৰিছিল। যাত্ৰাদলৰ পৰা ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰলৈকে নিজৰ ষাঠী বছৰীয়া অভিনয় জীৱনত ছোকৰা, নাৰী চৰিত্ৰ, নায়ক, খলনায়ক আদি সকলো ধৰণৰ চৰিত্ৰত অতি দক্ষতাৰে অভিনয় কৰা নাট্যশিল্পী আছিল চন্দ্ৰ চৌধুৰী। ''ব্লেকমাণি, ধৰ্মকাই, উপগ্ৰহ, ব'হাগৰ দুপৰীয়া'' চন্দ্ৰ চৌধুৰী অভিনীত অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ। বিভিন্ন বঁটা, সন্মান আৰু স্বীকৃতি লাভ কৰা আজন্ম শিল্পী চন্দ্ৰ চৌধুৰীক ''বৰপেটা মিলন মন্দিৰে'' ১১ জুন, ১৯৭২ চনত আনুষ্ঠানিকভাৱে ''নাট্যসম্ৰাট'' অভিধা প্ৰদান কৰিছিল। ১৯৮৫ চনৰ ৪ ছেপ্টেম্বৰত দেহাৱসান ঘটা নাট্যশিল্পী চন্দ্ৰ চৌধুৰীক অসম নাট্য সন্মিলনৰ ৪৯ সংখ্যক শিৱসাগৰ অধিৱেশনত মৰণোত্তৰভাৱে ''ব্ৰজনাথ শৰ্মা বঁটা'' প্ৰদান কৰা হৈছিল। প্ৰয়াত নাট্যশিল্পী চন্দ্ৰ চৌধুৰীৰ স্মৃতি যুগমীয়া কৰিবলৈ তথা শিল্পীগৰাকীৰ কৰ্মৰাজিৰ প্ৰচাৰ আৰু প্ৰসাৰৰ উদ্দেশ্যে নাট্যসম্ৰাট চন্দ্ৰ চৌধুৰী স্মৃতি ৰক্ষা সমিতিয়ে ইতিমধ্যে প্ৰকাশ কৰি উলিয়াইছে সোঁৱৰণী গ্ৰন্থ ''অসমৰ নাট্য ইতিহাসৰ চক্ৰনাভি নাট্যসম্ৰাট চন্দ্ৰ চৌধুৰী'' ।<ref>গ্ৰন্থ : ক'ত হেৰাল কাঁথিৰ জুইকুৰা | লেখক : মীৰা দত্ত চৌধুৰী | প্ৰকাশক : লেখিকা সংস্থা অসম, মঙলদৈ শাখা</ref> {{infobox writer|name=চন্দ্ৰ চৌধুৰী|image=Chandra Choudhury.jpg|imagesize=|alt=|caption=|pseudonym=|birth_name=|birth_date=২৭ এপ্ৰিল, ১৯১৭ চন|birth_place=পাঠলা গাঁও, ( বৰ্তমানৰ ৩ নম্বৰ ওৱাৰ্ড, [[পাঠশালা]], [[বজালী]] , অসম|death_date=৪ ছেপ্টেম্বৰ, ১৯৮৫|death_place=<nowiki> গুৱাহাটী, </nowiki>[[অসম]]|occupation=নাট্যকাৰ, অভিনেতা|nationality=[[ভাৰত|ভাৰতীয়]]|ethnicity=|citizenship={{flagicon|India}} [[ভাৰত]]|language=[[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]]|education=|alma_mater=|period=|genre=নাট্য শিল্প|subject=|movement=|notableworks=|spouse=বিনদা গগৈ ( প্ৰথমা পত্নী), গংগাপ্ৰিয়া চৌধুৰী (দ্বিতীয়া পত্নী)|partner=|children=|relatives=ৰঘুনাথ চৌধুৰী (পিতৃ) <br/> ভাগ্যেশ্বৰী চৌধুৰী (মাতৃ)|influences=|influenced=|awards=|signature=|signature_alt=|website=}} == প্ৰাৰম্ভিক জীৱন == চন্দ্ৰ চৌধুৰীৰ জন্ম হয় ১৯১৭ চনৰ ২৭ এপ্ৰিল তাৰিখে [[পাঠশালা]]ৰ অন্তৰ্গত পাঠলা গাঁৱত। পিতৃ ৰঘুনাথ চৌধুৰী আৰু মাতৃ ভাগ্যেশ্বৰী চৌধুৰী। দুই পুত্ৰ চন্দ্ৰ আৰু ভোলাৰ শৈশৱ কালতেই অকাল বিয়োগ ঘটে ৰঘুনাথ চৌধুৰীৰ। দুৰ্ভগীয়া মাতৃ ভাগ্যেশ্বৰী চৌধুৰীয়ে অশেষ দুখ কষ্টেৰে দুই পুত্ৰক লালন পালন কৰে। শৈশৱতে চন্দ্ৰ চৌধুৰীয়ে মাতৃ ভাগ্যেশ্বৰীৰ কণ্ঠত [[বৰগীত]], লোকগীত, দেহ বিচাৰৰ গীতৰ সুৰ শুনি শিল্প কলাৰ অনুৰাগী হৈ পৰিছিল। গাঁৱৰ [[নামঘৰ]]ত পাঠকে ভোৰ তাল বজাই নাম গোৱা দেখি ঘৰলৈ আহি ৰাগ টানি নাম গাবলৈ শিকিছিল। সৰস্বতী পূজা, স্থানীয় সভা আদিত যাত্ৰা, গায়ন-বায়নৰ ( কামৰূপীয়া ভাওনা) নাটক চাই আহি ঘৰত লগ সমনীয়া গোটাই মঞ্চ সাজি নাটক কৰিছিল। এনেদৰে শৈশৱতে চন্দ্ৰ চৌধুৰীৰ মনত অংকুৰিত হৈছিল নাট্যশিল্পী হোৱাৰ বাসনা। সেই উদ্দেশ্যে শৈশৱতে সাক্ষাৎ কৰিছিল প্ৰখ্যাত নাট্য শিল্পী সন্তৰাম চৌধুৰীক। == কৰ্ম জীৱন == ১৯২৪ চনত মাত্ৰ আঠ বছৰ বয়সত চন্দ্ৰ চৌধুৰীয়ে সন্তৰাম চৌধুৰীৰ পৰিচালনাত পাঠশালা নাট্য সমিতিৰ মঞ্চত অভিনেতা হিচাপে প্ৰথম আত্মপ্ৰকাশ কৰিছিল। চন্দ্ৰ চৌধুৰী অভিনীত প্ৰথম নাটখন আছিল ''বিজয় বসন্ত।'' চৰিত্ৰটোৰ নাম আছিল - বালক শ্ৰীকৃষ্ণ। ১৯৩১ চনত চন্দ্ৰ চৌধুৰীয়ে সৰভোগৰ অভিনয়াচাৰ্য ব্ৰজনাথ শৰ্মাই সেই বছৰতে জন্ম দিয়া ''ডি অল আসাম ইউনিয়ন কোহিনুৰ অপেৰা পাৰ্টি'' ত যোগদান কৰে। ব্যৱসায়িক যাত্ৰাদল ''কহিনুৰ অপেৰা'' ৰ এগৰাকী মুখ্য অভিনয় শিল্পী আছিল চন্দ্ৰ চৌধুৰী। ১৯৩৩ চনত ''কহিনুৰ অপেৰাৰ'' জৰিয়তে অসমত প্ৰথমবাৰৰ বাবে ব্যৱসায়িক নাট্য মঞ্চত সহ অভিনয় প্ৰৱৰ্তন কৰা সময়ত ব্ৰজনাথ শৰ্মাৰ সহযোগী আছিল ফণী শৰ্মা আৰু চন্দ্ৰ চৌধুৰী। কহিনুৰ অপেৰাত অভিনেত্ৰী হিচাপে যোগদান কৰিছিল গোলাপী, সৰ্বেশ্বৰী, লাৱণ্য, শৈল্যবালা আৰু বিনদা গগৈয়ে। সেই সময়ত বিনদা গগৈৰ বয়স ১২/১৩ বছৰ।<ref name=hitesh>অসমৰ নাট্য ইতিহাসৰ চক্ৰনাভি নাট্যসম্ৰাট চন্দ্ৰ চৌধুৰী</ref>''কহিনুৰ অপেৰা'' ত ফণী শৰ্মাৰ দৰমহা আছিল ২০ টকা আৰু চন্দ্ৰ চৌধুৰীৰ দৰমহা আছিল ৭ টকা। পৰৱৰ্তীকালত চন্দ্ৰ চৌধুৰী আন কেইবাটাও ব্যৱসায়িক যাত্ৰাদলৰ সৈতে জড়িত হৈ পৰে। চন্দ্ৰ চৌধুৰীৰ যাত্ৰাদলৰ অভিনয় জীৱনৰ অন্ত পৰে ১৯৬২- ৬৩ নাট্যবৰ্ষত। তেওঁ জড়িত হৈ থকা শেষ অপেৰাটো আছিল পাঠশালাৰ সদা লহকৰ প্ৰযোজিত নটৰাজ অপেৰা। নটৰাজ অপেৰাৰ জন্ম হৈছিল ১৯৫৯ চনত। সদা লহকৰ আৰু [[অচ্যুত লহকৰ]] ভাতৃদ্বয়ে নটৰাজ অপেৰাক আধুনিক ৰূপ দি তৈয়াৰ কৰিলে নটৰাজ থিয়েটাৰ। অসমৰ প্ৰথম ভ্ৰাম্যমাণ নাট্যদল [[নটৰাজ থিয়েটাৰ]]ৰ নাট পৰিচালক আৰু মুখ্য অভিনেতা হিচাপে চুক্তিবদ্ধ হ'ল চন্দ্ৰ চৌধুৰী। তেখেতে নটৰাজ থিয়েটাৰৰ নৃত্য আৰু সংগীতৰ দিশটোও চোৱা- চিতা কৰিছিল। অৱশেষত ১৯৬৩ চনত অসমৰ প্ৰথমটো [[ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰ|ভ্ৰাম্যমান থিয়েটাৰ]] নটৰাজ থিয়েটাৰে আত্মপ্ৰকাশ কৰে। ১৯৬৩ চনৰ ২ অক্টোবৰ গান্ধী জয়ন্তীত পাঠশালাৰ হৰি মন্দিৰ প্ৰাংগনত সন্ধিয়া ৭ বজাত নটৰাজ থিয়েটাৰৰ শুভ উদ্বোধনী হয়। উদ্বোধনী নাট আছিল ফণী শৰ্মা ৰচিত আৰু চন্দ্ৰ চৌধুৰী পৰিচালিত ''ভোগজৰা।''<ref>গ্ৰন্থ : চন্দ্ৰ চৌধুৰী | লেখক : মীৰা দত্ত চৌধুৰী | প্ৰকাশক : গতি অসম </ref> পৰৱৰ্তীকালত অৰ্থাৎ ১৯৬৪-৬৫ নাট্যবৰ্চষৰ পৰা ১৯৮৫ চনলৈকে চন্দ্ৰ চৌধুৰী আন কেইবাটাও ভ্ৰাম্যমাণ নাট্যদল যেনে - সুৰদেৱী থিয়েটাৰ, মঞ্চৰূপা থিয়েটাৰ, অসম ষ্টাৰ, কহিনুৰ থিয়েটাৰ, আৱাহন থিয়েটাৰ আদিৰ সৈতে জড়িত হৈ পৰে। ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰত প্ৰফুল্ল বৰাৰ অধিকাংশ নাটকৰ পৰিচালক আৰু মুখ্য অভিনেতা আছিল চন্দ্ৰ চৌধুৰী। প্ৰফুল্ল বৰা ৰচিত আৰু চন্দ্ৰ চৌধুৰী পৰিচালিত ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰৰ বহু চৰ্চিত নাটকসমূহ আছিল ''দেৱযানী, তেজীমলা, আশীৰ্বাদ, অলংকাৰ , অপৰাধ, পাহাৰৰ জুই, স্নেহবন্ধন'' আদি। == বৈবাহিক জীৱন == ১৯৩৭ চনত অসমৰ আন এটি ব্যৱসায়িক যাত্ৰাদল শিৱসাগৰৰ গুৰুপ্ৰসাদ বৰঠাকুৰ প্ৰযোজিত আৰু ফণী শৰ্মা পৰিচালিত ডি অল আসাম ষ্টাৰ থিয়েটাৰ দলত চন্দ্ৰ চৌধুৰী আৰু বিনদা গগৈয়ে অভিনয় শিল্পীৰূপে যোগদান কৰিছিল। সেই বছৰতে চন্দ্ৰ চৌধুৰী আৰু বিনদা গগৈৰ বিবাহ সম্পন্ন হয়। যুগ্ম জীৱনৰ সাক্ষী হিচাপে তেওঁলোকৰ মাজলৈ আহে এটি কন্যা সন্তান। যাৰ নাম ৰাখে অমিয়াবালা। কিন্তু ১৯৪৩ চনত বিনদা গগৈয়ে দুবছৰীয়া কন্যা অমিয়াবালাক এৰি মৃত্যুক সাৱটে। ১৯৪৬ চনত কণমানি অমিয়াক লগত লৈ চন্দ্ৰ চৌধুৰী ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা পাঠশালালৈ ঘূৰি আহে।<ref name=hitesh></ref> == বঁটা সন্মান স্বীকৃতি == ব্যৱসায়িক যাত্ৰাদলৰ পৰা ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰলৈকে নিজৰ ষাঠী বছৰীয়া অভিনয় জীৱনত চন্দ্ৰ চৌধুৰীয়ে বিভিন্ন বঁটা, সন্মান আৰু স্বীকৃতি লাভ কৰিছে। ইয়াৰ ভিতৰত উল্লেখযোগ্য কেইটামান বটা, সন্মান, স্বীকৃতি এনেধৰণৰ : ১১ জুন, ১৯৭২ চনত [[বৰপেটা জিলা]]ৰ বৰপেটা মিলন মন্দিৰে নাট্য জগতলৈ আগবঢ়োৱা অনবদ্য অৱদানৰ বাবে চন্দ্ৰ চৌধুৰীক আনুষ্ঠানিকভাৱে ''নাট্যসম্ৰাট'' অভিধা প্ৰদান কৰে। ১৯৯৮ চনত অসম চৰকাৰে চন্দ্ৰ চৌধুৰীলৈ মৰণোত্তৰভাৱে আগবঢ়ায় দহ হেজাৰ টকাৰ এককালীন শিল্পী সাহায্য। ১৩ ফেব্ৰুৱাৰী, ২০১১ চনত অসম নাট্য সন্মিলন ৪৯ সংখ্যক শিৱসাগৰ অধিৱেশনত মৰণোত্তৰভাৱে চন্দ্ৰ চৌধুৰীক প্ৰদান কৰা হয় ''ব্ৰজনাথ শৰ্মা বঁটা।'' == তথ্য সংগ্ৰহ == rksi9bkefk1i83crdaxls7jvq2p0wno 606172 606171 2026-05-13T15:08:03Z প্ৰিয়াংকু বৰা 45871 সম্পাদনা 606172 wikitext text/x-wiki '''চন্দ্ৰ চৌধুৰী''' (ইংৰাজী: Chandra Choudhury) অসমৰ এগৰাকী প্ৰসিদ্ধ অভিনেতা আৰু নাট পৰিচালক। [[ব্ৰজনাথ শৰ্মা]] আৰু [[ফণী শৰ্মা]]ৰ সতীৰ্থ চন্দ্ৰ চৌধুৰী অসমৰ নাট্য মঞ্চত সহ অভিনয়ৰ অন্যতম বাটকটীয়া। ফণী শৰ্মা আৰু চন্দ্ৰ চৌধুৰীৰ সহযোগত ব্ৰজ শৰ্মাই কোহিনুৰ অপেৰা পাৰ্টিৰ জৰিয়তে সহ অভিনয়ৰ সূচনা কৰিছিল।<ref>নটসূৰ্য ফণী শৰ্মা আৰু ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰ | অতুল মজুমদাৰ | গ্ৰন্থ : নটসূৰ্য্য | প্ৰকাশক : বাণ থিয়েটাৰ </ref> চন্দ্ৰ চৌধুৰী অসমৰ ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰৰ প্ৰথমগৰাকী নাট পৰিচালক।<ref>ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰৰ ইতিহাস প্ৰথম খণ্ড | লেখক - সংকলক : কিশোৰ কুমাৰ কলিতা | প্ৰকাশক : সদৌ অসম ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰ প্ৰযোজক সংস্থা </ref> ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰত [[প্ৰফুল্ল বৰা]] ৰচিত ''তেজীমলা, আশীৰ্বাদ,দেৱযানী, পাহাৰৰ জুই, স্নেহবন্ধন'' আদি মৌলিক অসমীয়া মঞ্চ সফল আৰু জনপ্ৰিয় নাটকসমূহৰ পৰিচালক আৰু মুখ্য অভিনেতা আছিল চন্দ্ৰ চৌধুৰী।<ref>গ্ৰন্থ : ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰ শিল্পীৰ পৃথিৱীত এভূমুকি প্ৰথম কুৰি বছৰ | লেখক : অতুল মজুমদাৰ | প্ৰকাশক : শৰাইঘাট সাহিত্য সমাজ </ref> সত্তৰ আৰু আশীৰ দশকত নাট্যকাৰ প্ৰফুল্ল বৰা আৰু নাট পৰিচালক চন্দ্ৰ চৌধুৰী যুটীয়ে ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰত এক নব্য ধাৰাৰ সূচনা কৰিছিল। যাত্ৰাদলৰ পৰা ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰলৈকে নিজৰ ষাঠী বছৰীয়া অভিনয় জীৱনত ছোকৰা, নাৰী চৰিত্ৰ, নায়ক, খলনায়ক আদি সকলো ধৰণৰ চৰিত্ৰত অতি দক্ষতাৰে অভিনয় কৰা নাট্যশিল্পী আছিল চন্দ্ৰ চৌধুৰী। ''ব্লেকমাণি, ধৰ্মকাই, উপগ্ৰহ, ব'হাগৰ দুপৰীয়া'' চন্দ্ৰ চৌধুৰী অভিনীত অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ। বিভিন্ন বঁটা, সন্মান আৰু স্বীকৃতি লাভ কৰা আজন্ম শিল্পী চন্দ্ৰ চৌধুৰীক ''বৰপেটা মিলন মন্দিৰে'' ১১ জুন, ১৯৭২ চনত আনুষ্ঠানিকভাৱে ''নাট্যসম্ৰাট'' অভিধা প্ৰদান কৰিছিল। ১৯৮৫ চনৰ ৪ ছেপ্টেম্বৰত দেহাৱসান ঘটা নাট্যশিল্পী চন্দ্ৰ চৌধুৰীক অসম নাট্য সন্মিলনৰ ৪৯ সংখ্যক শিৱসাগৰ অধিৱেশনত মৰণোত্তৰভাৱে ''ব্ৰজনাথ শৰ্মা বঁটা'' প্ৰদান কৰা হৈছিল। প্ৰয়াত নাট্যশিল্পী চন্দ্ৰ চৌধুৰীৰ স্মৃতি যুগমীয়া কৰিবলৈ তথা শিল্পীগৰাকীৰ কৰ্মৰাজিৰ প্ৰচাৰ আৰু প্ৰসাৰৰ উদ্দেশ্যে নাট্যসম্ৰাট চন্দ্ৰ চৌধুৰী স্মৃতি ৰক্ষা সমিতিয়ে ইতিমধ্যে প্ৰকাশ কৰি উলিয়াইছে সোঁৱৰণী গ্ৰন্থ ''অসমৰ নাট্য ইতিহাসৰ চক্ৰনাভি নাট্যসম্ৰাট চন্দ্ৰ চৌধুৰী'' ।<ref>গ্ৰন্থ : ক'ত হেৰাল কাঁথিৰ জুইকুৰা | লেখক : মীৰা দত্ত চৌধুৰী | প্ৰকাশক : লেখিকা সংস্থা অসম, মঙলদৈ শাখা</ref> {{infobox writer|name=চন্দ্ৰ চৌধুৰী|image=Chandra Choudhury.jpg|imagesize=|alt=|caption=|pseudonym=|birth_name=|birth_date=২৭ এপ্ৰিল, ১৯১৭ চন|birth_place=পাঠলা গাঁও, ( বৰ্তমানৰ ৩ নম্বৰ ওৱাৰ্ড, [[পাঠশালা]], [[বজালী]] , অসম|death_date=৪ ছেপ্টেম্বৰ, ১৯৮৫|death_place=<nowiki> গুৱাহাটী, </nowiki>[[অসম]]|occupation=নাট্যকাৰ, অভিনেতা|nationality=[[ভাৰত|ভাৰতীয়]]|ethnicity=|citizenship={{flagicon|India}} [[ভাৰত]]|language=[[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]]|education=|alma_mater=|period=|genre=নাট্য শিল্প|subject=|movement=|notableworks=|spouse=বিনদা গগৈ ( প্ৰথমা পত্নী), গংগাপ্ৰিয়া চৌধুৰী (দ্বিতীয়া পত্নী)|partner=|children=|relatives=ৰঘুনাথ চৌধুৰী (পিতৃ) <br/> ভাগ্যেশ্বৰী চৌধুৰী (মাতৃ)|influences=|influenced=|awards=|signature=|signature_alt=|website=}} == প্ৰাৰম্ভিক জীৱন == চন্দ্ৰ চৌধুৰীৰ জন্ম হয় ১৯১৭ চনৰ ২৭ এপ্ৰিল তাৰিখে [[পাঠশালা]]ৰ অন্তৰ্গত পাঠলা গাঁৱত। পিতৃ ৰঘুনাথ চৌধুৰী আৰু মাতৃ ভাগ্যেশ্বৰী চৌধুৰী। দুই পুত্ৰ চন্দ্ৰ আৰু ভোলাৰ শৈশৱ কালতেই অকাল বিয়োগ ঘটে ৰঘুনাথ চৌধুৰীৰ। দুৰ্ভগীয়া মাতৃ ভাগ্যেশ্বৰী চৌধুৰীয়ে অশেষ দুখ কষ্টেৰে দুই পুত্ৰক লালন পালন কৰে। শৈশৱতে চন্দ্ৰ চৌধুৰীয়ে মাতৃ ভাগ্যেশ্বৰীৰ কণ্ঠত [[বৰগীত]], লোকগীত, দেহ বিচাৰৰ গীতৰ সুৰ শুনি শিল্প কলাৰ অনুৰাগী হৈ পৰিছিল। গাঁৱৰ [[নামঘৰ]]ত পাঠকে ভোৰ তাল বজাই নাম গোৱা দেখি ঘৰলৈ আহি ৰাগ টানি নাম গাবলৈ শিকিছিল। সৰস্বতী পূজা, স্থানীয় সভা আদিত যাত্ৰা, গায়ন-বায়নৰ ( কামৰূপীয়া ভাওনা) নাটক চাই আহি ঘৰত লগ সমনীয়া গোটাই মঞ্চ সাজি নাটক কৰিছিল। এনেদৰে শৈশৱতে চন্দ্ৰ চৌধুৰীৰ মনত অংকুৰিত হৈছিল নাট্যশিল্পী হোৱাৰ বাসনা। সেই উদ্দেশ্যে শৈশৱতে সাক্ষাৎ কৰিছিল প্ৰখ্যাত নাট্য শিল্পী সন্তৰাম চৌধুৰীক। == কৰ্ম জীৱন == ১৯২৪ চনত মাত্ৰ আঠ বছৰ বয়সত চন্দ্ৰ চৌধুৰীয়ে সন্তৰাম চৌধুৰীৰ পৰিচালনাত পাঠশালা নাট্য সমিতিৰ মঞ্চত অভিনেতা হিচাপে প্ৰথম আত্মপ্ৰকাশ কৰিছিল। চন্দ্ৰ চৌধুৰী অভিনীত প্ৰথম নাটখন আছিল ''বিজয় বসন্ত।'' চৰিত্ৰটোৰ নাম আছিল - বালক শ্ৰীকৃষ্ণ। ১৯৩১ চনত চন্দ্ৰ চৌধুৰীয়ে সৰভোগৰ অভিনয়াচাৰ্য ব্ৰজনাথ শৰ্মাই সেই বছৰতে জন্ম দিয়া ''ডি অল আসাম ইউনিয়ন কোহিনুৰ অপেৰা পাৰ্টি'' ত যোগদান কৰে। ব্যৱসায়িক যাত্ৰাদল ''কহিনুৰ অপেৰা'' ৰ এগৰাকী মুখ্য অভিনয় শিল্পী আছিল চন্দ্ৰ চৌধুৰী। ১৯৩৩ চনত ''কহিনুৰ অপেৰাৰ'' জৰিয়তে অসমত প্ৰথমবাৰৰ বাবে ব্যৱসায়িক নাট্য মঞ্চত সহ অভিনয় প্ৰৱৰ্তন কৰা সময়ত ব্ৰজনাথ শৰ্মাৰ সহযোগী আছিল ফণী শৰ্মা আৰু চন্দ্ৰ চৌধুৰী। কহিনুৰ অপেৰাত অভিনেত্ৰী হিচাপে যোগদান কৰিছিল গোলাপী, সৰ্বেশ্বৰী, লাৱণ্য, শৈল্যবালা আৰু বিনদা গগৈয়ে। সেই সময়ত বিনদা গগৈৰ বয়স ১২/১৩ বছৰ।<ref name=hitesh>অসমৰ নাট্য ইতিহাসৰ চক্ৰনাভি নাট্যসম্ৰাট চন্দ্ৰ চৌধুৰী</ref>''কহিনুৰ অপেৰা'' ত ফণী শৰ্মাৰ দৰমহা আছিল ২০ টকা আৰু চন্দ্ৰ চৌধুৰীৰ দৰমহা আছিল ৭ টকা। পৰৱৰ্তীকালত চন্দ্ৰ চৌধুৰী আন কেইবাটাও ব্যৱসায়িক যাত্ৰাদলৰ সৈতে জড়িত হৈ পৰে। চন্দ্ৰ চৌধুৰীৰ যাত্ৰাদলৰ অভিনয় জীৱনৰ অন্ত পৰে ১৯৬২- ৬৩ নাট্যবৰ্ষত। তেওঁ জড়িত হৈ থকা শেষ অপেৰাটো আছিল পাঠশালাৰ সদা লহকৰ প্ৰযোজিত নটৰাজ অপেৰা। নটৰাজ অপেৰাৰ জন্ম হৈছিল ১৯৫৯ চনত। সদা লহকৰ আৰু [[অচ্যুত লহকৰ]] ভাতৃদ্বয়ে নটৰাজ অপেৰাক আধুনিক ৰূপ দি তৈয়াৰ কৰিলে নটৰাজ থিয়েটাৰ। অসমৰ প্ৰথম ভ্ৰাম্যমাণ নাট্যদল [[নটৰাজ থিয়েটাৰ]]ৰ নাট পৰিচালক আৰু মুখ্য অভিনেতা হিচাপে চুক্তিবদ্ধ হ'ল চন্দ্ৰ চৌধুৰী। তেখেতে নটৰাজ থিয়েটাৰৰ নৃত্য আৰু সংগীতৰ দিশটোও চোৱা- চিতা কৰিছিল। অৱশেষত ১৯৬৩ চনত অসমৰ প্ৰথমটো [[ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰ|ভ্ৰাম্যমান থিয়েটাৰ]] নটৰাজ থিয়েটাৰে আত্মপ্ৰকাশ কৰে। ১৯৬৩ চনৰ ২ অক্টোবৰ গান্ধী জয়ন্তীত পাঠশালাৰ হৰি মন্দিৰ প্ৰাংগনত সন্ধিয়া ৭ বজাত নটৰাজ থিয়েটাৰৰ শুভ উদ্বোধনী হয়। উদ্বোধনী নাট আছিল ফণী শৰ্মা ৰচিত আৰু চন্দ্ৰ চৌধুৰী পৰিচালিত ''ভোগজৰা।''<ref>গ্ৰন্থ : চন্দ্ৰ চৌধুৰী | লেখক : মীৰা দত্ত চৌধুৰী | প্ৰকাশক : গতি অসম </ref> পৰৱৰ্তীকালত অৰ্থাৎ ১৯৬৪-৬৫ নাট্যবৰ্চষৰ পৰা ১৯৮৫ চনলৈকে চন্দ্ৰ চৌধুৰী আন কেইবাটাও ভ্ৰাম্যমাণ নাট্যদল যেনে - সুৰদেৱী থিয়েটাৰ, মঞ্চৰূপা থিয়েটাৰ, অসম ষ্টাৰ, কহিনুৰ থিয়েটাৰ, আৱাহন থিয়েটাৰ আদিৰ সৈতে জড়িত হৈ পৰে। ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰত প্ৰফুল্ল বৰাৰ অধিকাংশ নাটকৰ পৰিচালক আৰু মুখ্য অভিনেতা আছিল চন্দ্ৰ চৌধুৰী। প্ৰফুল্ল বৰা ৰচিত আৰু চন্দ্ৰ চৌধুৰী পৰিচালিত ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰৰ বহু চৰ্চিত নাটকসমূহ আছিল ''দেৱযানী, তেজীমলা, আশীৰ্বাদ, অলংকাৰ , অপৰাধ, পাহাৰৰ জুই, স্নেহবন্ধন'' আদি। == বৈবাহিক জীৱন == ১৯৩৭ চনত অসমৰ আন এটি ব্যৱসায়িক যাত্ৰাদল [[শিৱসাগৰ]] জিলাৰ গুৰুপ্ৰসাদ বৰঠাকুৰ প্ৰযোজিত আৰু ফণী শৰ্মা পৰিচালিত ডি অল আসাম ষ্টাৰ থিয়েটাৰ দলত চন্দ্ৰ চৌধুৰী আৰু বিনদা গগৈয়ে অভিনয় শিল্পীৰূপে যোগদান কৰিছিল। সেই বছৰতে চন্দ্ৰ চৌধুৰী আৰু বিনদা গগৈৰ বিবাহ সম্পন্ন হয়। যুগ্ম জীৱনৰ সাক্ষী হিচাপে তেওঁলোকৰ মাজলৈ আহে এটি কন্যা সন্তান। যাৰ নাম ৰাখে অমিয়াবালা। কিন্তু ১৯৪৩ চনত বিনদা গগৈয়ে দুবছৰীয়া কন্যা অমিয়াবালাক এৰি মৃত্যুক সাৱটে। ১৯৪৬ চনত কণমানি অমিয়াক লগত লৈ চন্দ্ৰ চৌধুৰী ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা পাঠশালালৈ ঘূৰি আহে।<ref name=hitesh></ref> == বঁটা সন্মান স্বীকৃতি == ব্যৱসায়িক যাত্ৰাদলৰ পৰা ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰলৈকে নিজৰ ষাঠী বছৰীয়া অভিনয় জীৱনত চন্দ্ৰ চৌধুৰীয়ে বিভিন্ন বঁটা, সন্মান আৰু স্বীকৃতি লাভ কৰিছে। ইয়াৰ ভিতৰত উল্লেখযোগ্য কেইটামান বটা, সন্মান, স্বীকৃতি এনেধৰণৰ : ১১ জুন, ১৯৭২ চনত [[বৰপেটা জিলা]]ৰ বৰপেটা মিলন মন্দিৰে নাট্য জগতলৈ আগবঢ়োৱা অনবদ্য অৱদানৰ বাবে চন্দ্ৰ চৌধুৰীক আনুষ্ঠানিকভাৱে ''নাট্যসম্ৰাট'' অভিধা প্ৰদান কৰে। ১৯৯৮ চনত অসম চৰকাৰে চন্দ্ৰ চৌধুৰীলৈ মৰণোত্তৰভাৱে আগবঢ়ায় দহ হেজাৰ টকাৰ এককালীন শিল্পী সাহায্য। ১৩ ফেব্ৰুৱাৰী, ২০১১ চনত অসম নাট্য সন্মিলন ৪৯ সংখ্যক শিৱসাগৰ অধিৱেশনত মৰণোত্তৰভাৱে চন্দ্ৰ চৌধুৰীক প্ৰদান কৰা হয় ''ব্ৰজনাথ শৰ্মা বঁটা।'' == তথ্য সংগ্ৰহ == 2w0fm26q5k4pk5i91dinefxxhu1z4l6 606175 606172 2026-05-13T15:16:48Z প্ৰিয়াংকু বৰা 45871 Content added 606175 wikitext text/x-wiki '''চন্দ্ৰ চৌধুৰী''' (ইংৰাজী: Chandra Choudhury) অসমৰ এগৰাকী প্ৰসিদ্ধ অভিনেতা আৰু নাট পৰিচালক। [[ব্ৰজনাথ শৰ্মা]] আৰু [[ফণী শৰ্মা]]ৰ সতীৰ্থ চন্দ্ৰ চৌধুৰী অসমৰ নাট্য মঞ্চত সহ অভিনয়ৰ অন্যতম বাটকটীয়া। ফণী শৰ্মা আৰু চন্দ্ৰ চৌধুৰীৰ সহযোগত ব্ৰজ শৰ্মাই কোহিনুৰ অপেৰা পাৰ্টিৰ জৰিয়তে সহ অভিনয়ৰ সূচনা কৰিছিল।<ref>নটসূৰ্য ফণী শৰ্মা আৰু ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰ | অতুল মজুমদাৰ | গ্ৰন্থ : নটসূৰ্য্য | প্ৰকাশক : বাণ থিয়েটাৰ </ref> চন্দ্ৰ চৌধুৰী অসমৰ ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰৰ প্ৰথমগৰাকী নাট পৰিচালক।<ref>ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰৰ ইতিহাস প্ৰথম খণ্ড | লেখক - সংকলক : কিশোৰ কুমাৰ কলিতা | প্ৰকাশক : সদৌ অসম ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰ প্ৰযোজক সংস্থা </ref> ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰত [[প্ৰফুল্ল বৰা]] ৰচিত ''তেজীমলা, আশীৰ্বাদ,দেৱযানী, পাহাৰৰ জুই, স্নেহবন্ধন'' আদি মৌলিক অসমীয়া মঞ্চ সফল আৰু জনপ্ৰিয় নাটকসমূহৰ পৰিচালক আৰু মুখ্য অভিনেতা আছিল চন্দ্ৰ চৌধুৰী।<ref>গ্ৰন্থ : ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰ শিল্পীৰ পৃথিৱীত এভূমুকি প্ৰথম কুৰি বছৰ | লেখক : অতুল মজুমদাৰ | প্ৰকাশক : শৰাইঘাট সাহিত্য সমাজ </ref> সত্তৰ আৰু আশীৰ দশকত নাট্যকাৰ প্ৰফুল্ল বৰা আৰু নাট পৰিচালক চন্দ্ৰ চৌধুৰী যুটীয়ে ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰত এক নব্য ধাৰাৰ সূচনা কৰিছিল। যাত্ৰাদলৰ পৰা ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰলৈকে নিজৰ ষাঠী বছৰীয়া অভিনয় জীৱনত ছোকৰা, নাৰী চৰিত্ৰ, নায়ক, খলনায়ক আদি সকলো ধৰণৰ চৰিত্ৰত অতি দক্ষতাৰে অভিনয় কৰা নাট্যশিল্পী আছিল চন্দ্ৰ চৌধুৰী।<ref name=hitesh>গ্ৰন্থ : অসমৰ নাট্য ইতিহাসৰ চক্ৰনাভি নাট্যসম্ৰাট চন্দ্ৰ চৌধুৰী। মুখ্য সম্পাদক হিতেশ দত্ত। প্ৰকাশক: নাট্য সম্ৰাট চন্দ্ৰ চৌধুৰী স্মৃতি ৰক্ষা সমিতি</ref>''ব্লেকমাণি, ধৰ্মকাই, উপগ্ৰহ, ব'হাগৰ দুপৰীয়া'' চন্দ্ৰ চৌধুৰী অভিনীত অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ। বিভিন্ন বঁটা, সন্মান আৰু স্বীকৃতি লাভ কৰা আজন্ম শিল্পী চন্দ্ৰ চৌধুৰীক ''বৰপেটা মিলন মন্দিৰে'' ১১ জুন, ১৯৭২ চনত আনুষ্ঠানিকভাৱে ''নাট্যসম্ৰাট'' অভিধা প্ৰদান কৰিছিল। ১৯৮৫ চনৰ ৪ ছেপ্টেম্বৰত দেহাৱসান ঘটা নাট্যশিল্পী চন্দ্ৰ চৌধুৰীক অসম নাট্য সন্মিলনৰ ৪৯ সংখ্যক শিৱসাগৰ অধিৱেশনত মৰণোত্তৰভাৱে ''ব্ৰজনাথ শৰ্মা বঁটা'' প্ৰদান কৰা হৈছিল। প্ৰয়াত নাট্যশিল্পী চন্দ্ৰ চৌধুৰীৰ স্মৃতি যুগমীয়া কৰিবলৈ তথা শিল্পীগৰাকীৰ কৰ্মৰাজিৰ প্ৰচাৰ আৰু প্ৰসাৰৰ উদ্দেশ্যে নাট্যসম্ৰাট চন্দ্ৰ চৌধুৰী স্মৃতি ৰক্ষা সমিতিয়ে ইতিমধ্যে প্ৰকাশ কৰি উলিয়াইছে সোঁৱৰণী গ্ৰন্থ ''অসমৰ নাট্য ইতিহাসৰ চক্ৰনাভি নাট্যসম্ৰাট চন্দ্ৰ চৌধুৰী'' ।<ref>গ্ৰন্থ : ক'ত হেৰাল কাঁথিৰ জুইকুৰা | লেখক : মীৰা দত্ত চৌধুৰী | প্ৰকাশক : লেখিকা সংস্থা অসম, মঙলদৈ শাখা</ref> {{infobox writer|name=চন্দ্ৰ চৌধুৰী|image=Chandra Choudhury.jpg|imagesize=|alt=|caption=|pseudonym=|birth_name=|birth_date=২৭ এপ্ৰিল, ১৯১৭ চন|birth_place=পাঠলা গাঁও, ( বৰ্তমানৰ ৩ নম্বৰ ওৱাৰ্ড, [[পাঠশালা]], [[বজালী]] , অসম|death_date=৪ ছেপ্টেম্বৰ, ১৯৮৫|death_place=<nowiki> গুৱাহাটী, </nowiki>[[অসম]]|occupation=নাট্যকাৰ, অভিনেতা|nationality=[[ভাৰত|ভাৰতীয়]]|ethnicity=|citizenship={{flagicon|India}} [[ভাৰত]]|language=[[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]]|education=|alma_mater=|period=|genre=নাট্য শিল্প|subject=|movement=|notableworks=|spouse=বিনদা গগৈ ( প্ৰথমা পত্নী), গংগাপ্ৰিয়া চৌধুৰী (দ্বিতীয়া পত্নী)|partner=|children=|relatives=ৰঘুনাথ চৌধুৰী (পিতৃ) <br/> ভাগ্যেশ্বৰী চৌধুৰী (মাতৃ)|influences=|influenced=|awards=|signature=|signature_alt=|website=}} == প্ৰাৰম্ভিক জীৱন == চন্দ্ৰ চৌধুৰীৰ জন্ম হয় ১৯১৭ চনৰ ২৭ এপ্ৰিল তাৰিখে [[পাঠশালা]]ৰ অন্তৰ্গত পাঠলা গাঁৱত। পিতৃ ৰঘুনাথ চৌধুৰী আৰু মাতৃ ভাগ্যেশ্বৰী চৌধুৰী। দুই পুত্ৰ চন্দ্ৰ আৰু ভোলাৰ শৈশৱ কালতেই অকাল বিয়োগ ঘটে ৰঘুনাথ চৌধুৰীৰ। দুৰ্ভগীয়া মাতৃ ভাগ্যেশ্বৰী চৌধুৰীয়ে অশেষ দুখ কষ্টেৰে দুই পুত্ৰক লালন পালন কৰে। শৈশৱতে চন্দ্ৰ চৌধুৰীয়ে মাতৃ ভাগ্যেশ্বৰীৰ কণ্ঠত [[বৰগীত]], লোকগীত, দেহ বিচাৰৰ গীতৰ সুৰ শুনি শিল্প কলাৰ অনুৰাগী হৈ পৰিছিল। গাঁৱৰ [[নামঘৰ]]ত পাঠকে ভোৰ তাল বজাই নাম গোৱা দেখি ঘৰলৈ আহি ৰাগ টানি নাম গাবলৈ শিকিছিল। সৰস্বতী পূজা, স্থানীয় সভা আদিত যাত্ৰা, গায়ন-বায়নৰ ( কামৰূপীয়া ভাওনা) নাটক চাই আহি ঘৰত লগ সমনীয়া গোটাই মঞ্চ সাজি নাটক কৰিছিল। এনেদৰে শৈশৱতে চন্দ্ৰ চৌধুৰীৰ মনত অংকুৰিত হৈছিল নাট্যশিল্পী হোৱাৰ বাসনা। সেই উদ্দেশ্যে শৈশৱতে সাক্ষাৎ কৰিছিল প্ৰখ্যাত নাট্য শিল্পী সন্তৰাম চৌধুৰীক। == কৰ্ম জীৱন == ১৯২৪ চনত মাত্ৰ আঠ বছৰ বয়সত চন্দ্ৰ চৌধুৰীয়ে সন্তৰাম চৌধুৰীৰ পৰিচালনাত পাঠশালা নাট্য সমিতিৰ মঞ্চত অভিনেতা হিচাপে প্ৰথম আত্মপ্ৰকাশ কৰিছিল। চন্দ্ৰ চৌধুৰী অভিনীত প্ৰথম নাটখন আছিল ''বিজয় বসন্ত।'' চৰিত্ৰটোৰ নাম আছিল - বালক শ্ৰীকৃষ্ণ। ১৯৩১ চনত চন্দ্ৰ চৌধুৰীয়ে সৰভোগৰ অভিনয়াচাৰ্য ব্ৰজনাথ শৰ্মাই সেই বছৰতে জন্ম দিয়া ''ডি অল আসাম ইউনিয়ন কোহিনুৰ অপেৰা পাৰ্টি'' ত যোগদান কৰে। ব্যৱসায়িক যাত্ৰাদল ''কহিনুৰ অপেৰা'' ৰ এগৰাকী মুখ্য অভিনয় শিল্পী আছিল চন্দ্ৰ চৌধুৰী। ১৯৩৩ চনত ''কহিনুৰ অপেৰাৰ'' জৰিয়তে অসমত প্ৰথমবাৰৰ বাবে ব্যৱসায়িক নাট্য মঞ্চত সহ অভিনয় প্ৰৱৰ্তন কৰা সময়ত ব্ৰজনাথ শৰ্মাৰ সহযোগী আছিল ফণী শৰ্মা আৰু চন্দ্ৰ চৌধুৰী। কহিনুৰ অপেৰাত অভিনেত্ৰী হিচাপে যোগদান কৰিছিল গোলাপী, সৰ্বেশ্বৰী, লাৱণ্য, শৈল্যবালা আৰু বিনদা গগৈয়ে। সেই সময়ত বিনদা গগৈৰ বয়স ১২/১৩ বছৰ।ref name=hitesh></ref>''কহিনুৰ অপেৰা'' ত ফণী শৰ্মাৰ দৰমহা আছিল ২০ টকা আৰু চন্দ্ৰ চৌধুৰীৰ দৰমহা আছিল ৭ টকা। পৰৱৰ্তীকালত চন্দ্ৰ চৌধুৰী আন কেইবাটাও ব্যৱসায়িক যাত্ৰাদলৰ সৈতে জড়িত হৈ পৰে। চন্দ্ৰ চৌধুৰীৰ যাত্ৰাদলৰ অভিনয় জীৱনৰ অন্ত পৰে ১৯৬২- ৬৩ নাট্যবৰ্ষত। তেওঁ জড়িত হৈ থকা শেষ অপেৰাটো আছিল পাঠশালাৰ সদা লহকৰ প্ৰযোজিত নটৰাজ অপেৰা। নটৰাজ অপেৰাৰ জন্ম হৈছিল ১৯৫৯ চনত। সদা লহকৰ আৰু [[অচ্যুত লহকৰ]] ভাতৃদ্বয়ে নটৰাজ অপেৰাক আধুনিক ৰূপ দি তৈয়াৰ কৰিলে নটৰাজ থিয়েটাৰ। অসমৰ প্ৰথম ভ্ৰাম্যমাণ নাট্যদল [[নটৰাজ থিয়েটাৰ]]ৰ নাট পৰিচালক আৰু মুখ্য অভিনেতা হিচাপে চুক্তিবদ্ধ হ'ল চন্দ্ৰ চৌধুৰী। তেখেতে নটৰাজ থিয়েটাৰৰ নৃত্য আৰু সংগীতৰ দিশটোও চোৱা- চিতা কৰিছিল। অৱশেষত ১৯৬৩ চনত অসমৰ প্ৰথমটো [[ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰ|ভ্ৰাম্যমান থিয়েটাৰ]] নটৰাজ থিয়েটাৰে আত্মপ্ৰকাশ কৰে। ১৯৬৩ চনৰ ২ অক্টোবৰ গান্ধী জয়ন্তীত পাঠশালাৰ হৰি মন্দিৰ প্ৰাংগনত সন্ধিয়া ৭ বজাত নটৰাজ থিয়েটাৰৰ শুভ উদ্বোধনী হয়। উদ্বোধনী নাট আছিল ফণী শৰ্মা ৰচিত আৰু চন্দ্ৰ চৌধুৰী পৰিচালিত ''ভোগজৰা।''<ref>গ্ৰন্থ : চন্দ্ৰ চৌধুৰী | লেখক : মীৰা দত্ত চৌধুৰী | প্ৰকাশক : গতি অসম </ref> পৰৱৰ্তীকালত অৰ্থাৎ ১৯৬৪-৬৫ নাট্যবৰ্চষৰ পৰা ১৯৮৫ চনলৈকে চন্দ্ৰ চৌধুৰী আন কেইবাটাও ভ্ৰাম্যমাণ নাট্যদল যেনে - সুৰদেৱী থিয়েটাৰ, মঞ্চৰূপা থিয়েটাৰ, অসম ষ্টাৰ, কহিনুৰ থিয়েটাৰ, আৱাহন থিয়েটাৰ আদিৰ সৈতে জড়িত হৈ পৰে। ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰত প্ৰফুল্ল বৰাৰ অধিকাংশ নাটকৰ পৰিচালক আৰু মুখ্য অভিনেতা আছিল চন্দ্ৰ চৌধুৰী। প্ৰফুল্ল বৰা ৰচিত আৰু চন্দ্ৰ চৌধুৰী পৰিচালিত ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰৰ বহু চৰ্চিত নাটকসমূহ আছিল ''দেৱযানী, তেজীমলা, আশীৰ্বাদ, অলংকাৰ , অপৰাধ, পাহাৰৰ জুই, স্নেহবন্ধন'' আদি। == বৈবাহিক জীৱন == ১৯৩৭ চনত অসমৰ আন এটি ব্যৱসায়িক যাত্ৰাদল [[শিৱসাগৰ]] জিলাৰ গুৰুপ্ৰসাদ বৰঠাকুৰ প্ৰযোজিত আৰু ফণী শৰ্মা পৰিচালিত ডি অল আসাম ষ্টাৰ থিয়েটাৰ দলত চন্দ্ৰ চৌধুৰী আৰু বিনদা গগৈয়ে অভিনয় শিল্পীৰূপে যোগদান কৰিছিল। সেই বছৰতে চন্দ্ৰ চৌধুৰী আৰু বিনদা গগৈৰ বিবাহ সম্পন্ন হয়। যুগ্ম জীৱনৰ সাক্ষী হিচাপে তেওঁলোকৰ মাজলৈ আহে এটি কন্যা সন্তান। যাৰ নাম ৰাখে অমিয়াবালা। কিন্তু ১৯৪৩ চনত বিনদা গগৈয়ে দুবছৰীয়া কন্যা অমিয়াবালাক এৰি মৃত্যুক সাৱটে। ১৯৪৬ চনত কণমানি অমিয়াক লগত লৈ চন্দ্ৰ চৌধুৰী ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা পাঠশালালৈ ঘূৰি আহে।<ref name=hitesh></ref> == বঁটা সন্মান স্বীকৃতি == ব্যৱসায়িক যাত্ৰাদলৰ পৰা ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰলৈকে নিজৰ ষাঠী বছৰীয়া অভিনয় জীৱনত চন্দ্ৰ চৌধুৰীয়ে বিভিন্ন বঁটা, সন্মান আৰু স্বীকৃতি লাভ কৰিছে। ইয়াৰ ভিতৰত উল্লেখযোগ্য কেইটামান বটা, সন্মান, স্বীকৃতি এনেধৰণৰ : ১১ জুন, ১৯৭২ চনত [[বৰপেটা জিলা]]ৰ বৰপেটা মিলন মন্দিৰে নাট্য জগতলৈ আগবঢ়োৱা অনবদ্য অৱদানৰ বাবে চন্দ্ৰ চৌধুৰীক আনুষ্ঠানিকভাৱে ''নাট্যসম্ৰাট'' অভিধা প্ৰদান কৰে। ১৯৯৮ চনত অসম চৰকাৰে চন্দ্ৰ চৌধুৰীলৈ মৰণোত্তৰভাৱে আগবঢ়ায় দহ হেজাৰ টকাৰ এককালীন শিল্পী সাহায্য। ১৩ ফেব্ৰুৱাৰী, ২০১১ চনত অসম নাট্য সন্মিলন ৪৯ সংখ্যক শিৱসাগৰ অধিৱেশনত মৰণোত্তৰভাৱে চন্দ্ৰ চৌধুৰীক প্ৰদান কৰা হয় ''ব্ৰজনাথ শৰ্মা বঁটা।'' == তথ্য সংগ্ৰহ == 8j1tas840d0kcmaw0k1m3k1h5tjws64 606176 606175 2026-05-13T15:18:32Z প্ৰিয়াংকু বৰা 45871 /* কৰ্ম জীৱন */ Content added 606176 wikitext text/x-wiki '''চন্দ্ৰ চৌধুৰী''' (ইংৰাজী: Chandra Choudhury) অসমৰ এগৰাকী প্ৰসিদ্ধ অভিনেতা আৰু নাট পৰিচালক। [[ব্ৰজনাথ শৰ্মা]] আৰু [[ফণী শৰ্মা]]ৰ সতীৰ্থ চন্দ্ৰ চৌধুৰী অসমৰ নাট্য মঞ্চত সহ অভিনয়ৰ অন্যতম বাটকটীয়া। ফণী শৰ্মা আৰু চন্দ্ৰ চৌধুৰীৰ সহযোগত ব্ৰজ শৰ্মাই কোহিনুৰ অপেৰা পাৰ্টিৰ জৰিয়তে সহ অভিনয়ৰ সূচনা কৰিছিল।<ref>নটসূৰ্য ফণী শৰ্মা আৰু ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰ | অতুল মজুমদাৰ | গ্ৰন্থ : নটসূৰ্য্য | প্ৰকাশক : বাণ থিয়েটাৰ </ref> চন্দ্ৰ চৌধুৰী অসমৰ ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰৰ প্ৰথমগৰাকী নাট পৰিচালক।<ref>ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰৰ ইতিহাস প্ৰথম খণ্ড | লেখক - সংকলক : কিশোৰ কুমাৰ কলিতা | প্ৰকাশক : সদৌ অসম ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰ প্ৰযোজক সংস্থা </ref> ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰত [[প্ৰফুল্ল বৰা]] ৰচিত ''তেজীমলা, আশীৰ্বাদ,দেৱযানী, পাহাৰৰ জুই, স্নেহবন্ধন'' আদি মৌলিক অসমীয়া মঞ্চ সফল আৰু জনপ্ৰিয় নাটকসমূহৰ পৰিচালক আৰু মুখ্য অভিনেতা আছিল চন্দ্ৰ চৌধুৰী।<ref>গ্ৰন্থ : ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰ শিল্পীৰ পৃথিৱীত এভূমুকি প্ৰথম কুৰি বছৰ | লেখক : অতুল মজুমদাৰ | প্ৰকাশক : শৰাইঘাট সাহিত্য সমাজ </ref> সত্তৰ আৰু আশীৰ দশকত নাট্যকাৰ প্ৰফুল্ল বৰা আৰু নাট পৰিচালক চন্দ্ৰ চৌধুৰী যুটীয়ে ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰত এক নব্য ধাৰাৰ সূচনা কৰিছিল। যাত্ৰাদলৰ পৰা ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰলৈকে নিজৰ ষাঠী বছৰীয়া অভিনয় জীৱনত ছোকৰা, নাৰী চৰিত্ৰ, নায়ক, খলনায়ক আদি সকলো ধৰণৰ চৰিত্ৰত অতি দক্ষতাৰে অভিনয় কৰা নাট্যশিল্পী আছিল চন্দ্ৰ চৌধুৰী।<ref name=hitesh>গ্ৰন্থ : অসমৰ নাট্য ইতিহাসৰ চক্ৰনাভি নাট্যসম্ৰাট চন্দ্ৰ চৌধুৰী। মুখ্য সম্পাদক হিতেশ দত্ত। প্ৰকাশক: নাট্য সম্ৰাট চন্দ্ৰ চৌধুৰী স্মৃতি ৰক্ষা সমিতি</ref>''ব্লেকমাণি, ধৰ্মকাই, উপগ্ৰহ, ব'হাগৰ দুপৰীয়া'' চন্দ্ৰ চৌধুৰী অভিনীত অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ। বিভিন্ন বঁটা, সন্মান আৰু স্বীকৃতি লাভ কৰা আজন্ম শিল্পী চন্দ্ৰ চৌধুৰীক ''বৰপেটা মিলন মন্দিৰে'' ১১ জুন, ১৯৭২ চনত আনুষ্ঠানিকভাৱে ''নাট্যসম্ৰাট'' অভিধা প্ৰদান কৰিছিল। ১৯৮৫ চনৰ ৪ ছেপ্টেম্বৰত দেহাৱসান ঘটা নাট্যশিল্পী চন্দ্ৰ চৌধুৰীক অসম নাট্য সন্মিলনৰ ৪৯ সংখ্যক শিৱসাগৰ অধিৱেশনত মৰণোত্তৰভাৱে ''ব্ৰজনাথ শৰ্মা বঁটা'' প্ৰদান কৰা হৈছিল। প্ৰয়াত নাট্যশিল্পী চন্দ্ৰ চৌধুৰীৰ স্মৃতি যুগমীয়া কৰিবলৈ তথা শিল্পীগৰাকীৰ কৰ্মৰাজিৰ প্ৰচাৰ আৰু প্ৰসাৰৰ উদ্দেশ্যে নাট্যসম্ৰাট চন্দ্ৰ চৌধুৰী স্মৃতি ৰক্ষা সমিতিয়ে ইতিমধ্যে প্ৰকাশ কৰি উলিয়াইছে সোঁৱৰণী গ্ৰন্থ ''অসমৰ নাট্য ইতিহাসৰ চক্ৰনাভি নাট্যসম্ৰাট চন্দ্ৰ চৌধুৰী'' ।<ref>গ্ৰন্থ : ক'ত হেৰাল কাঁথিৰ জুইকুৰা | লেখক : মীৰা দত্ত চৌধুৰী | প্ৰকাশক : লেখিকা সংস্থা অসম, মঙলদৈ শাখা</ref> {{infobox writer|name=চন্দ্ৰ চৌধুৰী|image=Chandra Choudhury.jpg|imagesize=|alt=|caption=|pseudonym=|birth_name=|birth_date=২৭ এপ্ৰিল, ১৯১৭ চন|birth_place=পাঠলা গাঁও, ( বৰ্তমানৰ ৩ নম্বৰ ওৱাৰ্ড, [[পাঠশালা]], [[বজালী]] , অসম|death_date=৪ ছেপ্টেম্বৰ, ১৯৮৫|death_place=<nowiki> গুৱাহাটী, </nowiki>[[অসম]]|occupation=নাট্যকাৰ, অভিনেতা|nationality=[[ভাৰত|ভাৰতীয়]]|ethnicity=|citizenship={{flagicon|India}} [[ভাৰত]]|language=[[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]]|education=|alma_mater=|period=|genre=নাট্য শিল্প|subject=|movement=|notableworks=|spouse=বিনদা গগৈ ( প্ৰথমা পত্নী), গংগাপ্ৰিয়া চৌধুৰী (দ্বিতীয়া পত্নী)|partner=|children=|relatives=ৰঘুনাথ চৌধুৰী (পিতৃ) <br/> ভাগ্যেশ্বৰী চৌধুৰী (মাতৃ)|influences=|influenced=|awards=|signature=|signature_alt=|website=}} == প্ৰাৰম্ভিক জীৱন == চন্দ্ৰ চৌধুৰীৰ জন্ম হয় ১৯১৭ চনৰ ২৭ এপ্ৰিল তাৰিখে [[পাঠশালা]]ৰ অন্তৰ্গত পাঠলা গাঁৱত। পিতৃ ৰঘুনাথ চৌধুৰী আৰু মাতৃ ভাগ্যেশ্বৰী চৌধুৰী। দুই পুত্ৰ চন্দ্ৰ আৰু ভোলাৰ শৈশৱ কালতেই অকাল বিয়োগ ঘটে ৰঘুনাথ চৌধুৰীৰ। দুৰ্ভগীয়া মাতৃ ভাগ্যেশ্বৰী চৌধুৰীয়ে অশেষ দুখ কষ্টেৰে দুই পুত্ৰক লালন পালন কৰে। শৈশৱতে চন্দ্ৰ চৌধুৰীয়ে মাতৃ ভাগ্যেশ্বৰীৰ কণ্ঠত [[বৰগীত]], লোকগীত, দেহ বিচাৰৰ গীতৰ সুৰ শুনি শিল্প কলাৰ অনুৰাগী হৈ পৰিছিল। গাঁৱৰ [[নামঘৰ]]ত পাঠকে ভোৰ তাল বজাই নাম গোৱা দেখি ঘৰলৈ আহি ৰাগ টানি নাম গাবলৈ শিকিছিল। সৰস্বতী পূজা, স্থানীয় সভা আদিত যাত্ৰা, গায়ন-বায়নৰ ( কামৰূপীয়া ভাওনা) নাটক চাই আহি ঘৰত লগ সমনীয়া গোটাই মঞ্চ সাজি নাটক কৰিছিল। এনেদৰে শৈশৱতে চন্দ্ৰ চৌধুৰীৰ মনত অংকুৰিত হৈছিল নাট্যশিল্পী হোৱাৰ বাসনা। সেই উদ্দেশ্যে শৈশৱতে সাক্ষাৎ কৰিছিল প্ৰখ্যাত নাট্য শিল্পী সন্তৰাম চৌধুৰীক। == কৰ্ম জীৱন == ১৯২৪ চনত মাত্ৰ আঠ বছৰ বয়সত চন্দ্ৰ চৌধুৰীয়ে সন্তৰাম চৌধুৰীৰ পৰিচালনাত পাঠশালা নাট্য সমিতিৰ মঞ্চত অভিনেতা হিচাপে প্ৰথম আত্মপ্ৰকাশ কৰিছিল। চন্দ্ৰ চৌধুৰী অভিনীত প্ৰথম নাটখন আছিল ''বিজয় বসন্ত।'' চৰিত্ৰটোৰ নাম আছিল - বালক শ্ৰীকৃষ্ণ। ১৯৩১ চনত চন্দ্ৰ চৌধুৰীয়ে সৰভোগৰ অভিনয়াচাৰ্য ব্ৰজনাথ শৰ্মাই সেই বছৰতে জন্ম দিয়া ''ডি অল আসাম ইউনিয়ন কোহিনুৰ অপেৰা পাৰ্টি'' ত যোগদান কৰে। ব্যৱসায়িক যাত্ৰাদল ''কহিনুৰ অপেৰা'' ৰ এগৰাকী মুখ্য অভিনয় শিল্পী আছিল চন্দ্ৰ চৌধুৰী। ১৯৩৩ চনত ''কহিনুৰ অপেৰাৰ'' জৰিয়তে অসমত প্ৰথমবাৰৰ বাবে ব্যৱসায়িক নাট্য মঞ্চত সহ অভিনয় প্ৰৱৰ্তন কৰা সময়ত ব্ৰজনাথ শৰ্মাৰ সহযোগী আছিল ফণী শৰ্মা আৰু চন্দ্ৰ চৌধুৰী। কহিনুৰ অপেৰাত অভিনেত্ৰী হিচাপে যোগদান কৰিছিল গোলাপী, সৰ্বেশ্বৰী, লাৱণ্য, শৈল্যবালা আৰু বিনদা গগৈয়ে। সেই সময়ত বিনদা গগৈৰ বয়স ১২/১৩ বছৰ।<ref name=hitesh></ref>''কহিনুৰ অপেৰা'' ত ফণী শৰ্মাৰ দৰমহা আছিল ২০ টকা আৰু চন্দ্ৰ চৌধুৰীৰ দৰমহা আছিল ৭ টকা। পৰৱৰ্তীকালত চন্দ্ৰ চৌধুৰী আন কেইবাটাও ব্যৱসায়িক যাত্ৰাদলৰ সৈতে জড়িত হৈ পৰে। চন্দ্ৰ চৌধুৰীৰ যাত্ৰাদলৰ অভিনয় জীৱনৰ অন্ত পৰে ১৯৬২- ৬৩ নাট্যবৰ্ষত। তেওঁ জড়িত হৈ থকা শেষ অপেৰাটো আছিল পাঠশালাৰ সদা লহকৰ প্ৰযোজিত নটৰাজ অপেৰা। নটৰাজ অপেৰাৰ জন্ম হৈছিল ১৯৫৯ চনত। সদা লহকৰ আৰু [[অচ্যুত লহকৰ]] ভাতৃদ্বয়ে নটৰাজ অপেৰাক আধুনিক ৰূপ দি তৈয়াৰ কৰিলে নটৰাজ থিয়েটাৰ। অসমৰ প্ৰথম ভ্ৰাম্যমাণ নাট্যদল [[নটৰাজ থিয়েটাৰ]]ৰ নাট পৰিচালক আৰু মুখ্য অভিনেতা হিচাপে চুক্তিবদ্ধ হ'ল চন্দ্ৰ চৌধুৰী। তেখেতে নটৰাজ থিয়েটাৰৰ নৃত্য আৰু সংগীতৰ দিশটোও চোৱা- চিতা কৰিছিল। অৱশেষত ১৯৬৩ চনত অসমৰ প্ৰথমটো [[ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰ|ভ্ৰাম্যমান থিয়েটাৰ]] নটৰাজ থিয়েটাৰে আত্মপ্ৰকাশ কৰে। ১৯৬৩ চনৰ ২ অক্টোবৰ গান্ধী জয়ন্তীত পাঠশালাৰ হৰি মন্দিৰ প্ৰাংগনত সন্ধিয়া ৭ বজাত নটৰাজ থিয়েটাৰৰ শুভ উদ্বোধনী হয়। উদ্বোধনী নাট আছিল ফণী শৰ্মা ৰচিত আৰু চন্দ্ৰ চৌধুৰী পৰিচালিত ''ভোগজৰা।''<ref>গ্ৰন্থ : চন্দ্ৰ চৌধুৰী | লেখক : মীৰা দত্ত চৌধুৰী | প্ৰকাশক : গতি অসম </ref> পৰৱৰ্তীকালত অৰ্থাৎ ১৯৬৪-৬৫ নাট্যবৰ্চষৰ পৰা ১৯৮৫ চনলৈকে চন্দ্ৰ চৌধুৰী আন কেইবাটাও ভ্ৰাম্যমাণ নাট্যদল যেনে - সুৰদেৱী থিয়েটাৰ, মঞ্চৰূপা থিয়েটাৰ, অসম ষ্টাৰ, কহিনুৰ থিয়েটাৰ, আৱাহন থিয়েটাৰ আদিৰ সৈতে জড়িত হৈ পৰে। ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰত প্ৰফুল্ল বৰাৰ অধিকাংশ নাটকৰ পৰিচালক আৰু মুখ্য অভিনেতা আছিল চন্দ্ৰ চৌধুৰী। প্ৰফুল্ল বৰা ৰচিত আৰু চন্দ্ৰ চৌধুৰী পৰিচালিত ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰৰ বহু চৰ্চিত নাটকসমূহ আছিল ''দেৱযানী, তেজীমলা, আশীৰ্বাদ, অলংকাৰ , অপৰাধ, পাহাৰৰ জুই, স্নেহবন্ধন'' আদি। == বৈবাহিক জীৱন == ১৯৩৭ চনত অসমৰ আন এটি ব্যৱসায়িক যাত্ৰাদল [[শিৱসাগৰ]] জিলাৰ গুৰুপ্ৰসাদ বৰঠাকুৰ প্ৰযোজিত আৰু ফণী শৰ্মা পৰিচালিত ডি অল আসাম ষ্টাৰ থিয়েটাৰ দলত চন্দ্ৰ চৌধুৰী আৰু বিনদা গগৈয়ে অভিনয় শিল্পীৰূপে যোগদান কৰিছিল। সেই বছৰতে চন্দ্ৰ চৌধুৰী আৰু বিনদা গগৈৰ বিবাহ সম্পন্ন হয়। যুগ্ম জীৱনৰ সাক্ষী হিচাপে তেওঁলোকৰ মাজলৈ আহে এটি কন্যা সন্তান। যাৰ নাম ৰাখে অমিয়াবালা। কিন্তু ১৯৪৩ চনত বিনদা গগৈয়ে দুবছৰীয়া কন্যা অমিয়াবালাক এৰি মৃত্যুক সাৱটে। ১৯৪৬ চনত কণমানি অমিয়াক লগত লৈ চন্দ্ৰ চৌধুৰী ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা পাঠশালালৈ ঘূৰি আহে।<ref name=hitesh></ref> == বঁটা সন্মান স্বীকৃতি == ব্যৱসায়িক যাত্ৰাদলৰ পৰা ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰলৈকে নিজৰ ষাঠী বছৰীয়া অভিনয় জীৱনত চন্দ্ৰ চৌধুৰীয়ে বিভিন্ন বঁটা, সন্মান আৰু স্বীকৃতি লাভ কৰিছে। ইয়াৰ ভিতৰত উল্লেখযোগ্য কেইটামান বটা, সন্মান, স্বীকৃতি এনেধৰণৰ : ১১ জুন, ১৯৭২ চনত [[বৰপেটা জিলা]]ৰ বৰপেটা মিলন মন্দিৰে নাট্য জগতলৈ আগবঢ়োৱা অনবদ্য অৱদানৰ বাবে চন্দ্ৰ চৌধুৰীক আনুষ্ঠানিকভাৱে ''নাট্যসম্ৰাট'' অভিধা প্ৰদান কৰে। ১৯৯৮ চনত অসম চৰকাৰে চন্দ্ৰ চৌধুৰীলৈ মৰণোত্তৰভাৱে আগবঢ়ায় দহ হেজাৰ টকাৰ এককালীন শিল্পী সাহায্য। ১৩ ফেব্ৰুৱাৰী, ২০১১ চনত অসম নাট্য সন্মিলন ৪৯ সংখ্যক শিৱসাগৰ অধিৱেশনত মৰণোত্তৰভাৱে চন্দ্ৰ চৌধুৰীক প্ৰদান কৰা হয় ''ব্ৰজনাথ শৰ্মা বঁটা।'' == তথ্য সংগ্ৰহ == glyci238e547bmpea06vs0t9whpz6av 606178 606176 2026-05-13T15:20:45Z প্ৰিয়াংকু বৰা 45871 /* */ Fixed typo 606178 wikitext text/x-wiki '''চন্দ্ৰ চৌধুৰী''' (ইংৰাজী: Chandra Choudhury) অসমৰ এগৰাকী প্ৰসিদ্ধ অভিনেতা আৰু নাট পৰিচালক। [[ব্ৰজনাথ শৰ্মা]] আৰু [[ফণী শৰ্মা]]ৰ সতীৰ্থ চন্দ্ৰ চৌধুৰী অসমৰ নাট্য মঞ্চত সহ অভিনয়ৰ অন্যতম বাটকটীয়া। ফণী শৰ্মা আৰু চন্দ্ৰ চৌধুৰীৰ সহযোগত ব্ৰজ শৰ্মাই কোহিনুৰ অপেৰা পাৰ্টিৰ জৰিয়তে সহ অভিনয়ৰ সূচনা কৰিছিল।<ref>নটসূৰ্য ফণী শৰ্মা আৰু ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰ | অতুল মজুমদাৰ | গ্ৰন্থ : নটসূৰ্য্য | প্ৰকাশক : বাণ থিয়েটাৰ </ref> চন্দ্ৰ চৌধুৰী অসমৰ ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰৰ প্ৰথমগৰাকী নাট পৰিচালক।<ref>ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰৰ ইতিহাস প্ৰথম খণ্ড | লেখক - সংকলক : কিশোৰ কুমাৰ কলিতা | প্ৰকাশক : সদৌ অসম ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰ প্ৰযোজক সংস্থা </ref> ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰত [[প্ৰফুল্ল বৰা]] ৰচিত ''তেজীমলা, আশীৰ্বাদ,দেৱযানী, পাহাৰৰ জুই, স্নেহবন্ধন'' আদি মৌলিক অসমীয়া মঞ্চ সফল আৰু জনপ্ৰিয় নাটকসমূহৰ পৰিচালক আৰু মুখ্য অভিনেতা আছিল চন্দ্ৰ চৌধুৰী।<ref>গ্ৰন্থ : ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰ শিল্পীৰ পৃথিৱীত এভূমুকি প্ৰথম কুৰি বছৰ | লেখক : অতুল মজুমদাৰ | প্ৰকাশক : শৰাইঘাট সাহিত্য সমাজ </ref> সত্তৰ আৰু আশীৰ দশকত নাট্যকাৰ প্ৰফুল্ল বৰা আৰু নাট পৰিচালক চন্দ্ৰ চৌধুৰী যুটীয়ে ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰত এক নব্য ধাৰাৰ সূচনা কৰিছিল। যাত্ৰাদলৰ পৰা ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰলৈকে নিজৰ ষাঠী বছৰীয়া অভিনয় জীৱনত ছোকৰা, নাৰী চৰিত্ৰ, নায়ক, খলনায়ক আদি সকলো ধৰণৰ চৰিত্ৰত অতি দক্ষতাৰে অভিনয় কৰা নাট্যশিল্পী আছিল চন্দ্ৰ চৌধুৰী।<ref name=hitesh>গ্ৰন্থ : অসমৰ নাট্য ইতিহাসৰ চক্ৰনাভি নাট্যসম্ৰাট চন্দ্ৰ চৌধুৰী। মুখ্য সম্পাদক হিতেশ দত্ত। প্ৰকাশক: নাট্যসম্ৰাট চন্দ্ৰ চৌধুৰী স্মৃতি ৰক্ষা সমিতি</ref>''ব্লেকমাণি, ধৰ্মকাই, উপগ্ৰহ, ব'হাগৰ দুপৰীয়া'' চন্দ্ৰ চৌধুৰী অভিনীত অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ। বিভিন্ন বঁটা, সন্মান আৰু স্বীকৃতি লাভ কৰা আজন্ম শিল্পী চন্দ্ৰ চৌধুৰীক ''বৰপেটা মিলন মন্দিৰে'' ১১ জুন, ১৯৭২ চনত আনুষ্ঠানিকভাৱে ''নাট্যসম্ৰাট'' অভিধা প্ৰদান কৰিছিল। ১৯৮৫ চনৰ ৪ ছেপ্টেম্বৰত দেহাৱসান ঘটা নাট্যশিল্পী চন্দ্ৰ চৌধুৰীক অসম নাট্য সন্মিলনৰ ৪৯ সংখ্যক শিৱসাগৰ অধিৱেশনত মৰণোত্তৰভাৱে ''ব্ৰজনাথ শৰ্মা বঁটা'' প্ৰদান কৰা হৈছিল। প্ৰয়াত নাট্যশিল্পী চন্দ্ৰ চৌধুৰীৰ স্মৃতি যুগমীয়া কৰিবলৈ তথা শিল্পীগৰাকীৰ কৰ্মৰাজিৰ প্ৰচাৰ আৰু প্ৰসাৰৰ উদ্দেশ্যে নাট্যসম্ৰাট চন্দ্ৰ চৌধুৰী স্মৃতি ৰক্ষা সমিতিয়ে ইতিমধ্যে প্ৰকাশ কৰি উলিয়াইছে সোঁৱৰণী গ্ৰন্থ ''অসমৰ নাট্য ইতিহাসৰ চক্ৰনাভি নাট্যসম্ৰাট চন্দ্ৰ চৌধুৰী'' ।<ref>গ্ৰন্থ : ক'ত হেৰাল কাঁথিৰ জুইকুৰা | লেখক : মীৰা দত্ত চৌধুৰী | প্ৰকাশক : লেখিকা সংস্থা অসম, মঙলদৈ শাখা</ref> {{infobox writer|name=চন্দ্ৰ চৌধুৰী|image=Chandra Choudhury.jpg|imagesize=|alt=|caption=|pseudonym=|birth_name=|birth_date=২৭ এপ্ৰিল, ১৯১৭ চন|birth_place=পাঠলা গাঁও, ( বৰ্তমানৰ ৩ নম্বৰ ওৱাৰ্ড, [[পাঠশালা]], [[বজালী]] , অসম|death_date=৪ ছেপ্টেম্বৰ, ১৯৮৫|death_place=<nowiki> গুৱাহাটী, </nowiki>[[অসম]]|occupation=নাট্যকাৰ, অভিনেতা|nationality=[[ভাৰত|ভাৰতীয়]]|ethnicity=|citizenship={{flagicon|India}} [[ভাৰত]]|language=[[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]]|education=|alma_mater=|period=|genre=নাট্য শিল্প|subject=|movement=|notableworks=|spouse=বিনদা গগৈ ( প্ৰথমা পত্নী), গংগাপ্ৰিয়া চৌধুৰী (দ্বিতীয়া পত্নী)|partner=|children=|relatives=ৰঘুনাথ চৌধুৰী (পিতৃ) <br/> ভাগ্যেশ্বৰী চৌধুৰী (মাতৃ)|influences=|influenced=|awards=|signature=|signature_alt=|website=}} == প্ৰাৰম্ভিক জীৱন == চন্দ্ৰ চৌধুৰীৰ জন্ম হয় ১৯১৭ চনৰ ২৭ এপ্ৰিল তাৰিখে [[পাঠশালা]]ৰ অন্তৰ্গত পাঠলা গাঁৱত। পিতৃ ৰঘুনাথ চৌধুৰী আৰু মাতৃ ভাগ্যেশ্বৰী চৌধুৰী। দুই পুত্ৰ চন্দ্ৰ আৰু ভোলাৰ শৈশৱ কালতেই অকাল বিয়োগ ঘটে ৰঘুনাথ চৌধুৰীৰ। দুৰ্ভগীয়া মাতৃ ভাগ্যেশ্বৰী চৌধুৰীয়ে অশেষ দুখ কষ্টেৰে দুই পুত্ৰক লালন পালন কৰে। শৈশৱতে চন্দ্ৰ চৌধুৰীয়ে মাতৃ ভাগ্যেশ্বৰীৰ কণ্ঠত [[বৰগীত]], লোকগীত, দেহ বিচাৰৰ গীতৰ সুৰ শুনি শিল্প কলাৰ অনুৰাগী হৈ পৰিছিল। গাঁৱৰ [[নামঘৰ]]ত পাঠকে ভোৰ তাল বজাই নাম গোৱা দেখি ঘৰলৈ আহি ৰাগ টানি নাম গাবলৈ শিকিছিল। সৰস্বতী পূজা, স্থানীয় সভা আদিত যাত্ৰা, গায়ন-বায়নৰ ( কামৰূপীয়া ভাওনা) নাটক চাই আহি ঘৰত লগ সমনীয়া গোটাই মঞ্চ সাজি নাটক কৰিছিল। এনেদৰে শৈশৱতে চন্দ্ৰ চৌধুৰীৰ মনত অংকুৰিত হৈছিল নাট্যশিল্পী হোৱাৰ বাসনা। সেই উদ্দেশ্যে শৈশৱতে সাক্ষাৎ কৰিছিল প্ৰখ্যাত নাট্য শিল্পী সন্তৰাম চৌধুৰীক। == কৰ্ম জীৱন == ১৯২৪ চনত মাত্ৰ আঠ বছৰ বয়সত চন্দ্ৰ চৌধুৰীয়ে সন্তৰাম চৌধুৰীৰ পৰিচালনাত পাঠশালা নাট্য সমিতিৰ মঞ্চত অভিনেতা হিচাপে প্ৰথম আত্মপ্ৰকাশ কৰিছিল। চন্দ্ৰ চৌধুৰী অভিনীত প্ৰথম নাটখন আছিল ''বিজয় বসন্ত।'' চৰিত্ৰটোৰ নাম আছিল - বালক শ্ৰীকৃষ্ণ। ১৯৩১ চনত চন্দ্ৰ চৌধুৰীয়ে সৰভোগৰ অভিনয়াচাৰ্য ব্ৰজনাথ শৰ্মাই সেই বছৰতে জন্ম দিয়া ''ডি অল আসাম ইউনিয়ন কোহিনুৰ অপেৰা পাৰ্টি'' ত যোগদান কৰে। ব্যৱসায়িক যাত্ৰাদল ''কহিনুৰ অপেৰা'' ৰ এগৰাকী মুখ্য অভিনয় শিল্পী আছিল চন্দ্ৰ চৌধুৰী। ১৯৩৩ চনত ''কহিনুৰ অপেৰাৰ'' জৰিয়তে অসমত প্ৰথমবাৰৰ বাবে ব্যৱসায়িক নাট্য মঞ্চত সহ অভিনয় প্ৰৱৰ্তন কৰা সময়ত ব্ৰজনাথ শৰ্মাৰ সহযোগী আছিল ফণী শৰ্মা আৰু চন্দ্ৰ চৌধুৰী। কহিনুৰ অপেৰাত অভিনেত্ৰী হিচাপে যোগদান কৰিছিল গোলাপী, সৰ্বেশ্বৰী, লাৱণ্য, শৈল্যবালা আৰু বিনদা গগৈয়ে। সেই সময়ত বিনদা গগৈৰ বয়স ১২/১৩ বছৰ।<ref name=hitesh></ref>''কহিনুৰ অপেৰা'' ত ফণী শৰ্মাৰ দৰমহা আছিল ২০ টকা আৰু চন্দ্ৰ চৌধুৰীৰ দৰমহা আছিল ৭ টকা। পৰৱৰ্তীকালত চন্দ্ৰ চৌধুৰী আন কেইবাটাও ব্যৱসায়িক যাত্ৰাদলৰ সৈতে জড়িত হৈ পৰে। চন্দ্ৰ চৌধুৰীৰ যাত্ৰাদলৰ অভিনয় জীৱনৰ অন্ত পৰে ১৯৬২- ৬৩ নাট্যবৰ্ষত। তেওঁ জড়িত হৈ থকা শেষ অপেৰাটো আছিল পাঠশালাৰ সদা লহকৰ প্ৰযোজিত নটৰাজ অপেৰা। নটৰাজ অপেৰাৰ জন্ম হৈছিল ১৯৫৯ চনত। সদা লহকৰ আৰু [[অচ্যুত লহকৰ]] ভাতৃদ্বয়ে নটৰাজ অপেৰাক আধুনিক ৰূপ দি তৈয়াৰ কৰিলে নটৰাজ থিয়েটাৰ। অসমৰ প্ৰথম ভ্ৰাম্যমাণ নাট্যদল [[নটৰাজ থিয়েটাৰ]]ৰ নাট পৰিচালক আৰু মুখ্য অভিনেতা হিচাপে চুক্তিবদ্ধ হ'ল চন্দ্ৰ চৌধুৰী। তেখেতে নটৰাজ থিয়েটাৰৰ নৃত্য আৰু সংগীতৰ দিশটোও চোৱা- চিতা কৰিছিল। অৱশেষত ১৯৬৩ চনত অসমৰ প্ৰথমটো [[ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰ|ভ্ৰাম্যমান থিয়েটাৰ]] নটৰাজ থিয়েটাৰে আত্মপ্ৰকাশ কৰে। ১৯৬৩ চনৰ ২ অক্টোবৰ গান্ধী জয়ন্তীত পাঠশালাৰ হৰি মন্দিৰ প্ৰাংগনত সন্ধিয়া ৭ বজাত নটৰাজ থিয়েটাৰৰ শুভ উদ্বোধনী হয়। উদ্বোধনী নাট আছিল ফণী শৰ্মা ৰচিত আৰু চন্দ্ৰ চৌধুৰী পৰিচালিত ''ভোগজৰা।''<ref>গ্ৰন্থ : চন্দ্ৰ চৌধুৰী | লেখক : মীৰা দত্ত চৌধুৰী | প্ৰকাশক : গতি অসম </ref> পৰৱৰ্তীকালত অৰ্থাৎ ১৯৬৪-৬৫ নাট্যবৰ্চষৰ পৰা ১৯৮৫ চনলৈকে চন্দ্ৰ চৌধুৰী আন কেইবাটাও ভ্ৰাম্যমাণ নাট্যদল যেনে - সুৰদেৱী থিয়েটাৰ, মঞ্চৰূপা থিয়েটাৰ, অসম ষ্টাৰ, কহিনুৰ থিয়েটাৰ, আৱাহন থিয়েটাৰ আদিৰ সৈতে জড়িত হৈ পৰে। ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰত প্ৰফুল্ল বৰাৰ অধিকাংশ নাটকৰ পৰিচালক আৰু মুখ্য অভিনেতা আছিল চন্দ্ৰ চৌধুৰী। প্ৰফুল্ল বৰা ৰচিত আৰু চন্দ্ৰ চৌধুৰী পৰিচালিত ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰৰ বহু চৰ্চিত নাটকসমূহ আছিল ''দেৱযানী, তেজীমলা, আশীৰ্বাদ, অলংকাৰ , অপৰাধ, পাহাৰৰ জুই, স্নেহবন্ধন'' আদি। == বৈবাহিক জীৱন == ১৯৩৭ চনত অসমৰ আন এটি ব্যৱসায়িক যাত্ৰাদল [[শিৱসাগৰ]] জিলাৰ গুৰুপ্ৰসাদ বৰঠাকুৰ প্ৰযোজিত আৰু ফণী শৰ্মা পৰিচালিত ডি অল আসাম ষ্টাৰ থিয়েটাৰ দলত চন্দ্ৰ চৌধুৰী আৰু বিনদা গগৈয়ে অভিনয় শিল্পীৰূপে যোগদান কৰিছিল। সেই বছৰতে চন্দ্ৰ চৌধুৰী আৰু বিনদা গগৈৰ বিবাহ সম্পন্ন হয়। যুগ্ম জীৱনৰ সাক্ষী হিচাপে তেওঁলোকৰ মাজলৈ আহে এটি কন্যা সন্তান। যাৰ নাম ৰাখে অমিয়াবালা। কিন্তু ১৯৪৩ চনত বিনদা গগৈয়ে দুবছৰীয়া কন্যা অমিয়াবালাক এৰি মৃত্যুক সাৱটে। ১৯৪৬ চনত কণমানি অমিয়াক লগত লৈ চন্দ্ৰ চৌধুৰী ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা পাঠশালালৈ ঘূৰি আহে।<ref name=hitesh></ref> == বঁটা সন্মান স্বীকৃতি == ব্যৱসায়িক যাত্ৰাদলৰ পৰা ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰলৈকে নিজৰ ষাঠী বছৰীয়া অভিনয় জীৱনত চন্দ্ৰ চৌধুৰীয়ে বিভিন্ন বঁটা, সন্মান আৰু স্বীকৃতি লাভ কৰিছে। ইয়াৰ ভিতৰত উল্লেখযোগ্য কেইটামান বটা, সন্মান, স্বীকৃতি এনেধৰণৰ : ১১ জুন, ১৯৭২ চনত [[বৰপেটা জিলা]]ৰ বৰপেটা মিলন মন্দিৰে নাট্য জগতলৈ আগবঢ়োৱা অনবদ্য অৱদানৰ বাবে চন্দ্ৰ চৌধুৰীক আনুষ্ঠানিকভাৱে ''নাট্যসম্ৰাট'' অভিধা প্ৰদান কৰে। ১৯৯৮ চনত অসম চৰকাৰে চন্দ্ৰ চৌধুৰীলৈ মৰণোত্তৰভাৱে আগবঢ়ায় দহ হেজাৰ টকাৰ এককালীন শিল্পী সাহায্য। ১৩ ফেব্ৰুৱাৰী, ২০১১ চনত অসম নাট্য সন্মিলন ৪৯ সংখ্যক শিৱসাগৰ অধিৱেশনত মৰণোত্তৰভাৱে চন্দ্ৰ চৌধুৰীক প্ৰদান কৰা হয় ''ব্ৰজনাথ শৰ্মা বঁটা।'' == তথ্য সংগ্ৰহ == oshk83tctwxpymp8666cw0ex9u435d7 606182 606178 2026-05-13T16:33:28Z প্ৰিয়াংকু বৰা 45871 তথ্য অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয় 606182 wikitext text/x-wiki '''চন্দ্ৰ চৌধুৰী''' (ইংৰাজী: Chandra Choudhury) অসমৰ এগৰাকী প্ৰসিদ্ধ অভিনেতা আৰু নাট পৰিচালক। ইয়াৰোপৰি কবি, গীতিকাৰ, নাট্যকাৰ আৰু সংগীত শিল্পী ৰূপেও তেখেতে খ্যাতি লাভ কৰিছিল। [[ব্ৰজনাথ শৰ্মা]] আৰু [[ফণী শৰ্মা]]ৰ সতীৰ্থ চন্দ্ৰ চৌধুৰী অসমৰ নাট্যমঞ্চত সহ অভিনয়ৰ অন্যতম বাটকটীয়া। ফণী শৰ্মা আৰু চন্দ্ৰ চৌধুৰীৰ সহযোগত ব্ৰজ শৰ্মাই ব্যৱসায়িক যাত্ৰাদল ''কোহিনুৰ অপেৰা পাৰ্টি'' ৰ জৰিয়তে সহ অভিনয়ৰ সূচনা কৰিছিল।<ref>নটসূৰ্য ফণী শৰ্মা আৰু ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰ | অতুল মজুমদাৰ | গ্ৰন্থ : নটসূৰ্য্য | প্ৰকাশক : বাণ থিয়েটাৰ </ref> চন্দ্ৰ চৌধুৰী অসমৰ ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰৰ প্ৰথমগৰাকী নাট পৰিচালক।<ref>ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰৰ ইতিহাস প্ৰথম খণ্ড | লেখক - সংকলক : কিশোৰ কুমাৰ কলিতা | প্ৰকাশক : সদৌ অসম ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰ প্ৰযোজক সংস্থা </ref> ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰত [[প্ৰফুল্ল বৰা]] ৰচিত ''দেৱযানী,'' ''তেজীমলা, অলংকাৰ, আশীৰ্বাদ, কাজিৰঙাৰ বাঘ, পাহাৰৰ জুই, স্নেহবন্ধন'' আদি মৌলিক অসমীয়া মঞ্চ সফল আৰু জনপ্ৰিয় নাটকসমূহৰ পৰিচালক আৰু মুখ্য অভিনেতা আছিল চন্দ্ৰ চৌধুৰী।<ref>গ্ৰন্থ : ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰ শিল্পীৰ পৃথিৱীত এভূমুকি প্ৰথম কুৰি বছৰ | লেখক : অতুল মজুমদাৰ | প্ৰকাশক : শৰাইঘাট সাহিত্য সমাজ </ref> সত্তৰ আৰু আশীৰ দশকত নাট্যকাৰ প্ৰফুল্ল বৰা আৰু নাট পৰিচালক চন্দ্ৰ চৌধুৰী যুটীয়ে ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰত এক নব্য ধাৰাৰ সূচনা কৰিছিল। যাত্ৰাদলৰ পৰা ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰলৈকে নিজৰ ষাঠী বছৰীয়া অভিনয় জীৱনত ছোকৰা, নাৰী চৰিত্ৰ, নায়ক, খলনায়ক আদি সকলো ধৰণৰ চৰিত্ৰত অতি দক্ষতাৰে অভিনয় কৰা নাট্যশিল্পী আছিল চন্দ্ৰ চৌধুৰী।<ref name=hitesh>গ্ৰন্থ : অসমৰ নাট্য ইতিহাসৰ চক্ৰনাভি নাট্যসম্ৰাট চন্দ্ৰ চৌধুৰী। মুখ্য সম্পাদক হিতেশ দত্ত। প্ৰকাশক: নাট্যসম্ৰাট চন্দ্ৰ চৌধুৰী স্মৃতি ৰক্ষা সমিতি</ref>''ব্লেকমাণি, ধৰ্মকাই, উপগ্ৰহ, ব'হাগৰ দুপৰীয়া'' চন্দ্ৰ চৌধুৰী অভিনীত অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ। বিভিন্ন বঁটা, সন্মান আৰু স্বীকৃতি লাভ কৰা আজন্ম শিল্পী চন্দ্ৰ চৌধুৰীক ''বৰপেটা মিলন মন্দিৰে'' ১১ জুন, ১৯৭২ চনত আনুষ্ঠানিকভাৱে ''নাট্যসম্ৰাট'' অভিধা প্ৰদান কৰিছিল। ১৯৮৫ চনৰ ৪ ছেপ্টেম্বৰত দেহাৱসান ঘটা নাট্যশিল্পী চন্দ্ৰ চৌধুৰীক অসম নাট্য সন্মিলনৰ ৪৯ সংখ্যক শিৱসাগৰ অধিৱেশনত মৰণোত্তৰভাৱে ''ব্ৰজনাথ শৰ্মা বঁটা'' প্ৰদান কৰা হৈছিল। প্ৰয়াত নাট্যশিল্পী চন্দ্ৰ চৌধুৰীৰ স্মৃতি যুগমীয়া কৰিবলৈ তথা শিল্পীগৰাকীৰ কৰ্মৰাজিৰ প্ৰচাৰ আৰু প্ৰসাৰৰ উদ্দেশ্যে নাট্যসম্ৰাট চন্দ্ৰ চৌধুৰী স্মৃতি ৰক্ষা সমিতিয়ে ইতিমধ্যে প্ৰকাশ কৰি উলিয়াইছে সোঁৱৰণী গ্ৰন্থ ''অসমৰ নাট্য ইতিহাসৰ চক্ৰনাভি নাট্যসম্ৰাট চন্দ্ৰ চৌধুৰী'' ।<ref>গ্ৰন্থ : ক'ত হেৰাল কাঁথিৰ জুইকুৰা | লেখক : মীৰা দত্ত চৌধুৰী | প্ৰকাশক : লেখিকা সংস্থা অসম, মঙলদৈ শাখা</ref> {{infobox writer|name=চন্দ্ৰ চৌধুৰী|image=Chandra Choudhury.jpg|imagesize=|alt=|caption=|pseudonym=|birth_name=|birth_date=২৭ এপ্ৰিল, ১৯১৭ চন|birth_place=পাঠলা গাঁও, ( বৰ্তমানৰ ৩ নম্বৰ ওৱাৰ্ড, [[পাঠশালা]], [[বজালী]] , অসম|death_date=৪ ছেপ্টেম্বৰ, ১৯৮৫|death_place=<nowiki> গুৱাহাটী, </nowiki>[[অসম]]|occupation=নাট্যকাৰ, অভিনেতা|nationality=[[ভাৰত|ভাৰতীয়]]|ethnicity=|citizenship={{flagicon|India}} [[ভাৰত]]|language=[[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]]|education=|alma_mater=|period=|genre=নাট্য শিল্প|subject=|movement=|notableworks=|spouse=বিনদা গগৈ ( প্ৰথমা পত্নী), গংগাপ্ৰিয়া চৌধুৰী (দ্বিতীয়া পত্নী)|partner=|children=|relatives=ৰঘুনাথ চৌধুৰী (পিতৃ) <br/> ভাগ্যেশ্বৰী চৌধুৰী (মাতৃ)|influences=|influenced=|awards=|signature=|signature_alt=|website=}} == প্ৰাৰম্ভিক জীৱন == চন্দ্ৰ চৌধুৰীৰ জন্ম হয় ১৯১৭ চনৰ ২৭ এপ্ৰিল তাৰিখে [[পাঠশালা]]ৰ অন্তৰ্গত পাঠলা গাঁৱত। পিতৃ ৰঘুনাথ চৌধুৰী আৰু মাতৃ ভাগ্যেশ্বৰী চৌধুৰী। দুই পুত্ৰ চন্দ্ৰ আৰু ভোলাৰ শৈশৱ কালতেই অকাল বিয়োগ ঘটে ৰঘুনাথ চৌধুৰীৰ। দুৰ্ভগীয়া মাতৃ ভাগ্যেশ্বৰী চৌধুৰীয়ে অশেষ দুখ কষ্টেৰে দুই পুত্ৰক লালন পালন কৰে। শৈশৱতে চন্দ্ৰ চৌধুৰীয়ে মাতৃ ভাগ্যেশ্বৰীৰ কণ্ঠত [[বৰগীত]], লোকগীত, দেহ বিচাৰৰ গীতৰ সুৰ শুনি শিল্প কলাৰ অনুৰাগী হৈ পৰিছিল। গাঁৱৰ [[নামঘৰ]]ত পাঠকে ভোৰ তাল বজাই নাম গোৱা দেখি ঘৰলৈ আহি ৰাগ টানি নাম গাবলৈ শিকিছিল। সৰস্বতী পূজা, স্থানীয় সভা আদিত যাত্ৰা, গায়ন-বায়নৰ ( কামৰূপীয়া ভাওনা) নাটক চাই আহি ঘৰত লগ সমনীয়া গোটাই মঞ্চ সাজি নাটক কৰিছিল। এনেদৰে শৈশৱতে চন্দ্ৰ চৌধুৰীৰ মনত অংকুৰিত হৈছিল নাট্যশিল্পী হোৱাৰ বাসনা। সেই উদ্দেশ্যে শৈশৱতে সাক্ষাৎ কৰিছিল প্ৰখ্যাত নাট্য শিল্পী সন্তৰাম চৌধুৰীক। == কৰ্ম জীৱন == ১৯২৪ চনত মাত্ৰ আঠ বছৰ বয়সত চন্দ্ৰ চৌধুৰীয়ে সন্তৰাম চৌধুৰীৰ পৰিচালনাত পাঠশালা নাট্য সমিতিৰ মঞ্চত অভিনেতা হিচাপে প্ৰথম আত্মপ্ৰকাশ কৰিছিল। চন্দ্ৰ চৌধুৰী অভিনীত প্ৰথম নাটখন আছিল ''বিজয় বসন্ত।'' চৰিত্ৰটোৰ নাম আছিল - বালক শ্ৰীকৃষ্ণ। ১৯৩১ চনত চন্দ্ৰ চৌধুৰীয়ে সৰভোগৰ অভিনয়াচাৰ্য ব্ৰজনাথ শৰ্মাই সেই বছৰতে জন্ম দিয়া ''ডি অল আসাম ইউনিয়ন কোহিনুৰ অপেৰা পাৰ্টি'' ত যোগদান কৰে। ব্যৱসায়িক যাত্ৰাদল ''কহিনুৰ অপেৰা'' ৰ এগৰাকী মুখ্য অভিনয় শিল্পী আছিল চন্দ্ৰ চৌধুৰী। ১৯৩৩ চনত ''কহিনুৰ অপেৰাৰ'' জৰিয়তে অসমত প্ৰথমবাৰৰ বাবে ব্যৱসায়িক নাট্য মঞ্চত সহ অভিনয় প্ৰৱৰ্তন কৰা সময়ত ব্ৰজনাথ শৰ্মাৰ সহযোগী আছিল ফণী শৰ্মা আৰু চন্দ্ৰ চৌধুৰী। কহিনুৰ অপেৰাত অভিনেত্ৰী হিচাপে যোগদান কৰিছিল গোলাপী, সৰ্বেশ্বৰী, লাৱণ্য, শৈল্যবালা আৰু বিনদা গগৈয়ে। সেই সময়ত বিনদা গগৈৰ বয়স ১২/১৩ বছৰ।<ref name=hitesh></ref>''কহিনুৰ অপেৰা'' ত ফণী শৰ্মাৰ দৰমহা আছিল ২০ টকা আৰু চন্দ্ৰ চৌধুৰীৰ দৰমহা আছিল ৭ টকা। অভিনয়ৰ লগতে তেখেতে সংগীত শিক্ষক হিচাপেও কৰ্মৰত হৈছিল। পৰৱৰ্তীকালত চন্দ্ৰ চৌধুৰী আন কেইবাটাও ব্যৱসায়িক যাত্ৰাদলৰ সৈতে জড়িত হৈ পৰে। চন্দ্ৰ চৌধুৰীৰ যাত্ৰাদলৰ অভিনয় জীৱনৰ অন্ত পৰে ১৯৬২- ৬৩ নাট্যবৰ্ষত। তেওঁ জড়িত হৈ থকা শেষ অপেৰাটো আছিল পাঠশালাৰ সদা লহকৰ প্ৰযোজিত নটৰাজ অপেৰা। নটৰাজ অপেৰাৰ জন্ম হৈছিল ১৯৫৯ চনত। সদা লহকৰ আৰু [[অচ্যুত লহকৰ]] ভাতৃদ্বয়ে নটৰাজ অপেৰাক আধুনিক ৰূপ দি তৈয়াৰ কৰিলে নটৰাজ থিয়েটাৰ। অসমৰ প্ৰথম ভ্ৰাম্যমাণ নাট্যদল [[নটৰাজ থিয়েটাৰ]]ৰ নাট পৰিচালক আৰু মুখ্য অভিনেতা হিচাপে চুক্তিবদ্ধ হ'ল চন্দ্ৰ চৌধুৰী। তেখেতে নটৰাজ থিয়েটাৰৰ নৃত্য আৰু সংগীতৰ দিশটোও চোৱা- চিতা কৰিছিল। অৱশেষত ১৯৬৩ চনত অসমৰ প্ৰথমটো [[ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰ|ভ্ৰাম্যমান থিয়েটাৰ]] নটৰাজ থিয়েটাৰে আত্মপ্ৰকাশ কৰে। ১৯৬৩ চনৰ ২ অক্টোবৰ গান্ধী জয়ন্তীত পাঠশালাৰ হৰি মন্দিৰ প্ৰাংগনত সন্ধিয়া ৭ বজাত নটৰাজ থিয়েটাৰৰ শুভ উদ্বোধনী হয়। উদ্বোধনী নাট আছিল ফণী শৰ্মা ৰচিত আৰু চন্দ্ৰ চৌধুৰী পৰিচালিত ''ভোগজৰা।''<ref>গ্ৰন্থ : চন্দ্ৰ চৌধুৰী | লেখক : মীৰা দত্ত চৌধুৰী | প্ৰকাশক : গতি অসম </ref> পৰৱৰ্তীকালত অৰ্থাৎ ১৯৬৪-৬৫ নাট্যবৰ্চষৰ পৰা ১৯৮৫ চনলৈকে চন্দ্ৰ চৌধুৰী আন কেইবাটাও ভ্ৰাম্যমাণ নাট্যদল যেনে - সুৰদেৱী থিয়েটাৰ, মঞ্চৰূপা থিয়েটাৰ, অসম ষ্টাৰ, কহিনুৰ থিয়েটাৰ, আৱাহন থিয়েটাৰ আদিৰ সৈতে জড়িত হৈ পৰে। ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰত প্ৰফুল্ল বৰাৰ অধিকাংশ নাটকৰ পৰিচালক আৰু মুখ্য অভিনেতা আছিল চন্দ্ৰ চৌধুৰী। প্ৰফুল্ল বৰা ৰচিত আৰু চন্দ্ৰ চৌধুৰী পৰিচালিত ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰৰ বহু চৰ্চিত নাটকসমূহ আছিল ''দেৱযানী, তেজীমলা, আশীৰ্বাদ, অলংকাৰ , অপৰাধ, পাহাৰৰ জুই, স্নেহবন্ধন'' আদি। == বৈবাহিক জীৱন == ১৯৩৭ চনত অসমৰ আন এটি ব্যৱসায়িক যাত্ৰাদল [[শিৱসাগৰ]] জিলাৰ গুৰুপ্ৰসাদ বৰঠাকুৰ প্ৰযোজিত আৰু ফণী শৰ্মা পৰিচালিত ডি অল আসাম ষ্টাৰ থিয়েটাৰ দলত চন্দ্ৰ চৌধুৰী আৰু বিনদা গগৈয়ে অভিনয় শিল্পীৰূপে যোগদান কৰিছিল। সেই বছৰতে চন্দ্ৰ চৌধুৰীয়ে নাজিৰা নিৱাসী লক্ষ্মীকান্ত গগৈ আৰু বিমলা গগৈৰ জীয়ৰী তথা অভিনেত্ৰী বিনদা গগৈক সম্পূৰ্ণ বৈদিক ৰীতি-নীতিৰে সমাজক সাক্ষী কৰি বিয়া কৰায়। যুগ্ম জীৱনৰ সাক্ষী হিচাপে তেওঁলোকৰ মাজলৈ আহে এটি কন্যা সন্তান। তেওঁলোকে সন্তানটিৰ নাম ৰাখে অমিয়াবালা। কিন্তু ১৯৪৩ চনত বিনদা গগৈয়ে দুবছৰীয়া কন্যা অমিয়াবালাক এৰি মৃত্যুক সাৱটে। ১৯৪৬ চনত কণমানি অমিয়াক লগত লৈ চন্দ্ৰ চৌধুৰী ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা পাঠশালালৈ ঘূৰি আহে।<ref name=hitesh></ref> ১৯৪৭ চনত বৰপেটা জিলাৰ সৰভোগৰ নিকটৱৰ্তী ৰামপুৰ গাঁৱৰ ৰজনীকান্ত গোস্বামীৰ জীয়ৰী গংগাপ্ৰিয়া দেৱীৰ সৈতে চন্দ্ৰ চৌধুৰী বিবাহপাশত আৱদ্ধ হয়। তেওঁলোকৰ সন্তান নগেন চৌধুৰী, মীৰা দত্ত চৌধুৰী .... । নগেন চৌধুৰী এগৰাকী লেখক, সাংস্কৃতিক কৰ্মী আৰু ভাৰতীয় ষ্টেট বেংকৰ অৱসৰপ্ৰাপ্ত বিষয়া। মীৰা দত্ত চৌধুৰী প্ৰতিষ্ঠিত অভিনেত্ৰী, লেখিকা আৰু কণ্ঠশিল্পী। == বঁটা সন্মান স্বীকৃতি == ব্যৱসায়িক যাত্ৰাদলৰ পৰা ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰলৈকে নিজৰ ষাঠী বছৰীয়া অভিনয় জীৱনত চন্দ্ৰ চৌধুৰীয়ে বিভিন্ন বঁটা, সন্মান আৰু স্বীকৃতি লাভ কৰিছে। ইয়াৰ ভিতৰত উল্লেখযোগ্য কেইটামান বটা, সন্মান, স্বীকৃতি এনেধৰণৰ : ১১ জুন, ১৯৭২ চনত [[বৰপেটা জিলা]]ৰ বৰপেটা মিলন মন্দিৰে নাট্য জগতলৈ আগবঢ়োৱা অনবদ্য অৱদানৰ বাবে চন্দ্ৰ চৌধুৰীক আনুষ্ঠানিকভাৱে ''নাট্যসম্ৰাট'' অভিধা প্ৰদান কৰে। ১৯৯৮ চনত অসম চৰকাৰে চন্দ্ৰ চৌধুৰীলৈ মৰণোত্তৰভাৱে আগবঢ়ায় দহ হেজাৰ টকাৰ এককালীন শিল্পী সাহায্য। ১৩ ফেব্ৰুৱাৰী, ২০১১ চনত অসম নাট্য সন্মিলন ৪৯ সংখ্যক শিৱসাগৰ অধিৱেশনত মৰণোত্তৰভাৱে চন্দ্ৰ চৌধুৰীক প্ৰদান কৰা হয় ''ব্ৰজনাথ শৰ্মা বঁটা।'' == তথ্য সংগ্ৰহ == ou5px71do1t4k0hbznzl6u1wruvnr95 606231 606182 2026-05-14T03:17:46Z প্ৰিয়াংকু বৰা 45871 তথ্য অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয় 606231 wikitext text/x-wiki '''চন্দ্ৰ চৌধুৰী''' (ইংৰাজী: Chandra Choudhury) অসমৰ এগৰাকী প্ৰসিদ্ধ অভিনেতা আৰু নাট পৰিচালক। ইয়াৰোপৰি কবি, গীতিকাৰ, নাট্যকাৰ আৰু সংগীত শিল্পী ৰূপেও তেখেতে খ্যাতি লাভ কৰিছিল। [[ব্ৰজনাথ শৰ্মা]] আৰু [[ফণী শৰ্মা]]ৰ সতীৰ্থ চন্দ্ৰ চৌধুৰী অসমৰ নাট্যমঞ্চত সহ অভিনয়ৰ অন্যতম বাটকটীয়া। ফণী শৰ্মা আৰু চন্দ্ৰ চৌধুৰীৰ সহযোগত ব্ৰজ শৰ্মাই ব্যৱসায়িক যাত্ৰাদল ''কোহিনুৰ অপেৰা পাৰ্টি'' ৰ জৰিয়তে সহ অভিনয়ৰ সূচনা কৰিছিল।<ref>নটসূৰ্য ফণী শৰ্মা আৰু ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰ | অতুল মজুমদাৰ | গ্ৰন্থ : নটসূৰ্য্য | প্ৰকাশক : বাণ থিয়েটাৰ </ref> চন্দ্ৰ চৌধুৰী অসমৰ ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰৰ প্ৰথমগৰাকী নাট পৰিচালক।<ref>ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰৰ ইতিহাস প্ৰথম খণ্ড | লেখক - সংকলক : কিশোৰ কুমাৰ কলিতা | প্ৰকাশক : সদৌ অসম ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰ প্ৰযোজক সংস্থা </ref> ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰত [[প্ৰফুল্ল বৰা]] ৰচিত ''দেৱযানী,'' ''তেজীমলা, অলংকাৰ, আশীৰ্বাদ, কাজিৰঙাৰ বাঘ, পাহাৰৰ জুই, স্নেহবন্ধন'' আদি মৌলিক অসমীয়া মঞ্চ সফল আৰু জনপ্ৰিয় নাটকসমূহৰ পৰিচালক আৰু মুখ্য অভিনেতা আছিল চন্দ্ৰ চৌধুৰী।<ref>গ্ৰন্থ : ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰ শিল্পীৰ পৃথিৱীত এভূমুকি প্ৰথম কুৰি বছৰ | লেখক : অতুল মজুমদাৰ | প্ৰকাশক : শৰাইঘাট সাহিত্য সমাজ </ref> সত্তৰ আৰু আশীৰ দশকত নাট্যকাৰ প্ৰফুল্ল বৰা আৰু নাট পৰিচালক চন্দ্ৰ চৌধুৰী যুটীয়ে ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰত এক নব্য ধাৰাৰ সূচনা কৰিছিল। যাত্ৰাদলৰ পৰা ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰলৈকে নিজৰ ষাঠী বছৰীয়া অভিনয় জীৱনত ছোকৰা, নাৰী চৰিত্ৰ, নায়ক, খলনায়ক আদি সকলো ধৰণৰ চৰিত্ৰত অতি দক্ষতাৰে অভিনয় কৰা নাট্যশিল্পী আছিল চন্দ্ৰ চৌধুৰী।<ref name=hitesh>গ্ৰন্থ : অসমৰ নাট্য ইতিহাসৰ চক্ৰনাভি নাট্যসম্ৰাট চন্দ্ৰ চৌধুৰী। মুখ্য সম্পাদক হিতেশ দত্ত। প্ৰকাশক: নাট্যসম্ৰাট চন্দ্ৰ চৌধুৰী স্মৃতি ৰক্ষা সমিতি</ref>''ব্লেকমাণি, ধৰ্মকাই, উপগ্ৰহ, ব'হাগৰ দুপৰীয়া'' চন্দ্ৰ চৌধুৰী অভিনীত অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ। বিভিন্ন বঁটা, সন্মান আৰু স্বীকৃতি লাভ কৰা আজন্ম শিল্পী চন্দ্ৰ চৌধুৰীক ''বৰপেটা মিলন মন্দিৰে'' ১১ জুন, ১৯৭২ চনত আনুষ্ঠানিকভাৱে ''নাট্যসম্ৰাট'' অভিধা প্ৰদান কৰিছিল। ১৯৮৫ চনৰ ৪ ছেপ্টেম্বৰত দেহাৱসান ঘটা নাট্যশিল্পী চন্দ্ৰ চৌধুৰীক অসম নাট্য সন্মিলনৰ ৪৯ সংখ্যক শিৱসাগৰ অধিৱেশনত মৰণোত্তৰভাৱে ''ব্ৰজনাথ শৰ্মা বঁটা'' প্ৰদান কৰা হৈছিল। প্ৰয়াত নাট্যশিল্পী চন্দ্ৰ চৌধুৰীৰ স্মৃতি যুগমীয়া কৰিবলৈ তথা শিল্পীগৰাকীৰ কৰ্মৰাজিৰ প্ৰচাৰ আৰু প্ৰসাৰৰ উদ্দেশ্যে নাট্যসম্ৰাট চন্দ্ৰ চৌধুৰী স্মৃতি ৰক্ষা সমিতিয়ে ইতিমধ্যে প্ৰকাশ কৰি উলিয়াইছে সোঁৱৰণী গ্ৰন্থ ''অসমৰ নাট্য ইতিহাসৰ চক্ৰনাভি নাট্যসম্ৰাট চন্দ্ৰ চৌধুৰী'' ।<ref>গ্ৰন্থ : ক'ত হেৰাল কাঁথিৰ জুইকুৰা | লেখক : মীৰা দত্ত চৌধুৰী | প্ৰকাশক : লেখিকা সংস্থা অসম, মঙলদৈ শাখা</ref> {{infobox writer|name=চন্দ্ৰ চৌধুৰী|image=Chandra Choudhury.jpg|imagesize=|alt=|caption=|pseudonym=|birth_name=|birth_date=২৭ এপ্ৰিল, ১৯১৭ চন|birth_place=পাঠলা গাঁও, ( বৰ্তমানৰ ৩ নম্বৰ ওৱাৰ্ড, [[পাঠশালা]], [[বজালী]] , অসম|death_date=৪ ছেপ্টেম্বৰ, ১৯৮৫|death_place=<nowiki> গুৱাহাটী, </nowiki>[[অসম]]|occupation=নাট্যকাৰ, অভিনেতা|nationality=[[ভাৰত|ভাৰতীয়]]|ethnicity=|citizenship={{flagicon|India}} [[ভাৰত]]|language=[[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]]|education=|alma_mater=|period=|genre=নাট্য শিল্প|subject=|movement=|notableworks=|spouse=বিনদা গগৈ ( প্ৰথমা পত্নী), গংগাপ্ৰিয়া চৌধুৰী (দ্বিতীয়া পত্নী)|partner=|children=|relatives=ৰঘুনাথ চৌধুৰী (পিতৃ) <br/> ভাগ্যেশ্বৰী চৌধুৰী (মাতৃ)|influences=|influenced=|awards=|signature=|signature_alt=|website=}} == প্ৰাৰম্ভিক জীৱন == চন্দ্ৰ চৌধুৰীৰ জন্ম হয় ১৯১৭ চনৰ ২৭ এপ্ৰিল তাৰিখে [[পাঠশালা]]ৰ অন্তৰ্গত পাঠলা গাঁৱত। পিতৃ ৰঘুনাথ চৌধুৰী আৰু মাতৃ ভাগ্যেশ্বৰী চৌধুৰী। দুই পুত্ৰ চন্দ্ৰ আৰু ভোলাৰ শৈশৱ কালতেই অকাল বিয়োগ ঘটে ৰঘুনাথ চৌধুৰীৰ। দুৰ্ভগীয়া মাতৃ ভাগ্যেশ্বৰী চৌধুৰীয়ে অশেষ দুখ কষ্টেৰে দুই পুত্ৰক লালন পালন কৰে। শৈশৱতে চন্দ্ৰ চৌধুৰীয়ে মাতৃ ভাগ্যেশ্বৰীৰ কণ্ঠত [[বৰগীত]], লোকগীত, দেহ বিচাৰৰ গীতৰ সুৰ শুনি শিল্প কলাৰ অনুৰাগী হৈ পৰিছিল। গাঁৱৰ [[নামঘৰ]]ত পাঠকে ভোৰ তাল বজাই নাম গোৱা দেখি ঘৰলৈ আহি ৰাগ টানি নাম গাবলৈ শিকিছিল। সৰস্বতী পূজা, স্থানীয় সভা আদিত যাত্ৰা, গায়ন-বায়নৰ ( কামৰূপীয়া ভাওনা) নাটক চাই আহি ঘৰত লগ সমনীয়া গোটাই মঞ্চ সাজি নাটক কৰিছিল। এনেদৰে শৈশৱতে চন্দ্ৰ চৌধুৰীৰ মনত অংকুৰিত হৈছিল নাট্যশিল্পী হোৱাৰ বাসনা। সেই উদ্দেশ্যে শৈশৱতে সাক্ষাৎ কৰিছিল প্ৰখ্যাত নাট্য শিল্পী সন্তৰাম চৌধুৰীক। == কৰ্ম জীৱন == ১৯২৪ চনত মাত্ৰ আঠ বছৰ বয়সত চন্দ্ৰ চৌধুৰীয়ে সন্তৰাম চৌধুৰীৰ পৰিচালনাত পাঠশালা নাট্য সমিতিৰ মঞ্চত অভিনেতা হিচাপে প্ৰথম আত্মপ্ৰকাশ কৰিছিল। চন্দ্ৰ চৌধুৰী অভিনীত প্ৰথম নাটখন আছিল ''বিজয় বসন্ত।'' চৰিত্ৰটোৰ নাম আছিল - বালক শ্ৰীকৃষ্ণ। ১৯৩১ চনত চন্দ্ৰ চৌধুৰীয়ে সৰভোগৰ অভিনয়াচাৰ্য ব্ৰজনাথ শৰ্মাই সেই বছৰতে জন্ম দিয়া ''ডি অল আসাম ইউনিয়ন কোহিনুৰ অপেৰা পাৰ্টি'' ত যোগদান কৰে। ব্যৱসায়িক যাত্ৰাদল ''কহিনুৰ অপেৰা'' ৰ এগৰাকী মুখ্য অভিনয় শিল্পী আছিল চন্দ্ৰ চৌধুৰী। ১৯৩৩ চনত ''কহিনুৰ অপেৰাৰ'' জৰিয়তে অসমত প্ৰথমবাৰৰ বাবে ব্যৱসায়িক নাট্য মঞ্চত সহ অভিনয় প্ৰৱৰ্তন কৰা সময়ত ব্ৰজনাথ শৰ্মাৰ সহযোগী আছিল ফণী শৰ্মা আৰু চন্দ্ৰ চৌধুৰী। কহিনুৰ অপেৰাত অভিনেত্ৰী হিচাপে যোগদান কৰিছিল গোলাপী, সৰ্বেশ্বৰী, লাৱণ্য, শৈল্যবালা আৰু বিনদা গগৈয়ে। সেই সময়ত বিনদা গগৈৰ বয়স ১২/১৩ বছৰ।<ref name=hitesh></ref>''কহিনুৰ অপেৰা'' ত ফণী শৰ্মাৰ দৰমহা আছিল ২০ টকা আৰু চন্দ্ৰ চৌধুৰীৰ দৰমহা আছিল ৭ টকা। অভিনয়ৰ লগতে তেখেতে সংগীত শিক্ষক হিচাপেও কৰ্মৰত হৈছিল। পৰৱৰ্তীকালত চন্দ্ৰ চৌধুৰী আন কেইবাটাও ব্যৱসায়িক যাত্ৰাদলৰ সৈতে জড়িত হৈ পৰে। চন্দ্ৰ চৌধুৰীৰ যাত্ৰাদলৰ অভিনয় জীৱনৰ অন্ত পৰে ১৯৬২- ৬৩ নাট্যবৰ্ষত। তেওঁ জড়িত হৈ থকা শেষ অপেৰাটো আছিল পাঠশালাৰ সদা লহকৰ প্ৰযোজিত নটৰাজ অপেৰা। নটৰাজ অপেৰাৰ জন্ম হৈছিল ১৯৫৯ চনত। সদা লহকৰ আৰু [[অচ্যুত লহকৰ]] ভাতৃদ্বয়ে নটৰাজ অপেৰাক আধুনিক ৰূপ দি তৈয়াৰ কৰিলে নটৰাজ থিয়েটাৰ। অসমৰ প্ৰথম ভ্ৰাম্যমাণ নাট্যদল [[নটৰাজ থিয়েটাৰ]]ৰ নাট পৰিচালক আৰু মুখ্য অভিনেতা হিচাপে চুক্তিবদ্ধ হ'ল চন্দ্ৰ চৌধুৰী। তেখেতে নটৰাজ থিয়েটাৰৰ নৃত্য আৰু সংগীতৰ দিশটোও চোৱা- চিতা কৰিছিল। অৱশেষত ১৯৬৩ চনত অসমৰ প্ৰথমটো [[ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰ|ভ্ৰাম্যমান থিয়েটাৰ]] নটৰাজ থিয়েটাৰে আত্মপ্ৰকাশ কৰে। ১৯৬৩ চনৰ ২ অক্টোবৰ গান্ধী জয়ন্তীত পাঠশালাৰ হৰি মন্দিৰ প্ৰাংগনত সন্ধিয়া ৭ বজাত নটৰাজ থিয়েটাৰৰ শুভ উদ্বোধনী হয়। উদ্বোধনী নাট আছিল ফণী শৰ্মা ৰচিত আৰু চন্দ্ৰ চৌধুৰী পৰিচালিত ''ভোগজৰা।''<ref>গ্ৰন্থ : চন্দ্ৰ চৌধুৰী | লেখক : মীৰা দত্ত চৌধুৰী | প্ৰকাশক : গতি অসম </ref> পৰৱৰ্তীকালত অৰ্থাৎ ১৯৬৪-৬৫ নাট্যবৰ্চষৰ পৰা ১৯৮৫ চনলৈকে চন্দ্ৰ চৌধুৰী আন কেইবাটাও ভ্ৰাম্যমাণ নাট্যদল যেনে - সুৰদেৱী থিয়েটাৰ, মঞ্চৰূপা থিয়েটাৰ, অসম ষ্টাৰ, কহিনুৰ থিয়েটাৰ, আৱাহন থিয়েটাৰ আদিৰ সৈতে জড়িত হৈ পৰে। ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰত প্ৰফুল্ল বৰাৰ অধিকাংশ নাটকৰ পৰিচালক আৰু মুখ্য অভিনেতা আছিল চন্দ্ৰ চৌধুৰী। প্ৰফুল্ল বৰা ৰচিত আৰু চন্দ্ৰ চৌধুৰী পৰিচালিত ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰৰ বহু চৰ্চিত নাটকসমূহ আছিল ''দেৱযানী, তেজীমলা, আশীৰ্বাদ, অলংকাৰ , অপৰাধ, পাহাৰৰ জুই, স্নেহবন্ধন'' আদি। == বৈবাহিক জীৱন == ১৯৩৭ চনত অসমৰ আন এটি ব্যৱসায়িক যাত্ৰাদল [[শিৱসাগৰ]] জিলাৰ গুৰুপ্ৰসাদ বৰঠাকুৰ প্ৰযোজিত আৰু ফণী শৰ্মা পৰিচালিত ডি অল আসাম ষ্টাৰ থিয়েটাৰ দলত চন্দ্ৰ চৌধুৰী আৰু বিনদা গগৈয়ে অভিনয় শিল্পীৰূপে যোগদান কৰিছিল। সেই বছৰতে চন্দ্ৰ চৌধুৰীয়ে নাজিৰা নিৱাসী লক্ষ্মীকান্ত গগৈ আৰু বিমলা গগৈৰ জীয়ৰী তথা অভিনেত্ৰী বিনদা গগৈক সম্পূৰ্ণ বৈদিক ৰীতি-নীতিৰে সমাজক সাক্ষী কৰি বিয়া কৰায়। যুগ্ম জীৱনৰ সাক্ষী হিচাপে তেওঁলোকৰ মাজলৈ আহে এটি কন্যা সন্তান। তেওঁলোকে সন্তানটিৰ নাম ৰাখে অমিয়াবালা। কিন্তু ১৯৪৩ চনত বিনদা গগৈয়ে দুবছৰীয়া কন্যা অমিয়াবালাক এৰি মৃত্যুক সাৱটে। ১৯৪৬ চনত কণমানি অমিয়াক লগত লৈ চন্দ্ৰ চৌধুৰী ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা পাঠশালালৈ ঘূৰি আহে।<ref name=hitesh></ref> ১৯৪৭ চনত বৰপেটা জিলাৰ সৰভোগৰ নিকটৱৰ্তী ৰামপুৰ গাঁৱৰ ৰজনীকান্ত গোস্বামীৰ জীয়ৰী গংগাপ্ৰিয়া দেৱীৰ সৈতে চন্দ্ৰ চৌধুৰী বিবাহপাশত আৱদ্ধ হয়। তেওঁলোকৰ প্ৰথম সন্তান প্ৰয়াত বিনয় চৌধুৰী, দ্বিতীয় সন্তান নগেন চৌধুৰী, নলিনী দাস চৌধুৰী, ব্ৰজমোহন চৌধুৰী, মীৰা দত্ত চৌধুৰী, বাবুল চৌধুৰী। নগেন চৌধুৰী এগৰাকী লেখক, সাংস্কৃতিক কৰ্মী আৰু ভাৰতীয় ষ্টেট বেংকৰ অৱসৰপ্ৰাপ্ত বিষয়া। মীৰা দত্ত চৌধুৰী প্ৰতিষ্ঠিত অভিনেত্ৰী, লেখিকা আৰু কণ্ঠশিল্পী। জোৱাই ডা: ভবানী দাস আৰু হিতেশ দত্ত। প্ৰয়াত হিতেশ দত্ত এগৰাকী নাট্যকাৰ আৰু সাংস্কৃতিক কৰ্মী। চন্দ্ৰ চৌধুৰীৰ নাতিনী মৃগলেখা দত্ত এগৰাকী প্ৰতিশ্ৰুতি সম্পন্ন অভিনেত্ৰী। == বঁটা সন্মান স্বীকৃতি == ব্যৱসায়িক যাত্ৰাদলৰ পৰা ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰলৈকে নিজৰ ষাঠী বছৰীয়া অভিনয় জীৱনত চন্দ্ৰ চৌধুৰীয়ে বিভিন্ন বঁটা, সন্মান আৰু স্বীকৃতি লাভ কৰিছে। ইয়াৰ ভিতৰত উল্লেখযোগ্য কেইটামান বটা, সন্মান, স্বীকৃতি এনেধৰণৰ : ১১ জুন, ১৯৭২ চনত [[বৰপেটা জিলা]]ৰ বৰপেটা মিলন মন্দিৰে নাট্য জগতলৈ আগবঢ়োৱা অনবদ্য অৱদানৰ বাবে চন্দ্ৰ চৌধুৰীক আনুষ্ঠানিকভাৱে ''নাট্যসম্ৰাট'' অভিধা প্ৰদান কৰে। ১৯৯৮ চনত অসম চৰকাৰে চন্দ্ৰ চৌধুৰীলৈ মৰণোত্তৰভাৱে আগবঢ়ায় দহ হেজাৰ টকাৰ এককালীন শিল্পী সাহায্য। ১৩ ফেব্ৰুৱাৰী, ২০১১ চনত অসম নাট্য সন্মিলন ৪৯ সংখ্যক শিৱসাগৰ অধিৱেশনত মৰণোত্তৰভাৱে চন্দ্ৰ চৌধুৰীক প্ৰদান কৰা হয় ''ব্ৰজনাথ শৰ্মা বঁটা।'' == তথ্য সংগ্ৰহ == 31xmqn7hauodsh8w9gfva5g4szu8zz4 606232 606231 2026-05-14T03:24:26Z প্ৰিয়াংকু বৰা 45871 তথ্য অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয় 606232 wikitext text/x-wiki '''চন্দ্ৰ চৌধুৰী''' (ইংৰাজী: Chandra Choudhury) অসমৰ এগৰাকী প্ৰসিদ্ধ অভিনেতা আৰু নাট পৰিচালক। ইয়াৰোপৰি কবি, গীতিকাৰ, নাট্যকাৰ আৰু সংগীত শিল্পী ৰূপেও তেখেতে খ্যাতি লাভ কৰিছিল। [[ব্ৰজনাথ শৰ্মা]] আৰু [[ফণী শৰ্মা]]ৰ সতীৰ্থ চন্দ্ৰ চৌধুৰী অসমৰ নাট্যমঞ্চত সহ অভিনয়ৰ অন্যতম বাটকটীয়া। ফণী শৰ্মা আৰু চন্দ্ৰ চৌধুৰীৰ সহযোগত ব্ৰজ শৰ্মাই ব্যৱসায়িক যাত্ৰাদল ''কোহিনুৰ অপেৰা পাৰ্টি'' ৰ জৰিয়তে সহ অভিনয়ৰ সূচনা কৰিছিল।<ref>নটসূৰ্য ফণী শৰ্মা আৰু ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰ | অতুল মজুমদাৰ | গ্ৰন্থ : নটসূৰ্য্য | প্ৰকাশক : বাণ থিয়েটাৰ </ref> চন্দ্ৰ চৌধুৰী অসমৰ ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰৰ প্ৰথমগৰাকী নাট পৰিচালক।<ref>ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰৰ ইতিহাস প্ৰথম খণ্ড | লেখক - সংকলক : কিশোৰ কুমাৰ কলিতা | প্ৰকাশক : সদৌ অসম ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰ প্ৰযোজক সংস্থা </ref> ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰত [[প্ৰফুল্ল বৰা]] ৰচিত ''দেৱযানী,'' ''তেজীমলা, অলংকাৰ, আশীৰ্বাদ, কাজিৰঙাৰ বাঘ, পাহাৰৰ জুই, স্নেহবন্ধন'' আদি মৌলিক অসমীয়া মঞ্চ সফল আৰু জনপ্ৰিয় নাটকসমূহৰ পৰিচালক আৰু মুখ্য অভিনেতা আছিল চন্দ্ৰ চৌধুৰী।<ref>গ্ৰন্থ : ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰ শিল্পীৰ পৃথিৱীত এভূমুকি প্ৰথম কুৰি বছৰ | লেখক : অতুল মজুমদাৰ | প্ৰকাশক : শৰাইঘাট সাহিত্য সমাজ </ref> সত্তৰ আৰু আশীৰ দশকত নাট্যকাৰ প্ৰফুল্ল বৰা আৰু নাট পৰিচালক চন্দ্ৰ চৌধুৰী যুটীয়ে ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰত এক নব্য ধাৰাৰ সূচনা কৰিছিল। যাত্ৰাদলৰ পৰা ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰলৈকে নিজৰ ষাঠী বছৰীয়া অভিনয় জীৱনত ছোকৰা, নাৰী চৰিত্ৰ, নায়ক, খলনায়ক আদি সকলো ধৰণৰ চৰিত্ৰত অতি দক্ষতাৰে অভিনয় কৰা নাট্যশিল্পী আছিল চন্দ্ৰ চৌধুৰী।<ref name=hitesh>গ্ৰন্থ : অসমৰ নাট্য ইতিহাসৰ চক্ৰনাভি নাট্যসম্ৰাট চন্দ্ৰ চৌধুৰী। মুখ্য সম্পাদক হিতেশ দত্ত। প্ৰকাশক: নাট্যসম্ৰাট চন্দ্ৰ চৌধুৰী স্মৃতি ৰক্ষা সমিতি</ref>''ব্লেকমাণি, ধৰ্মকাই, উপগ্ৰহ, ব'হাগৰ দুপৰীয়া'' চন্দ্ৰ চৌধুৰী অভিনীত অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ। বিভিন্ন বঁটা, সন্মান আৰু স্বীকৃতি লাভ কৰা আজন্ম শিল্পী চন্দ্ৰ চৌধুৰীক ''বৰপেটা মিলন মন্দিৰে'' ১১ জুন, ১৯৭২ চনত আনুষ্ঠানিকভাৱে ''নাট্যসম্ৰাট'' অভিধা প্ৰদান কৰিছিল। ১৯৮৫ চনৰ ৪ ছেপ্টেম্বৰত দেহাৱসান ঘটা নাট্যশিল্পী চন্দ্ৰ চৌধুৰীক অসম নাট্য সন্মিলনৰ ৪৯ সংখ্যক শিৱসাগৰ অধিৱেশনত মৰণোত্তৰভাৱে ''ব্ৰজনাথ শৰ্মা বঁটা'' প্ৰদান কৰা হৈছিল। প্ৰয়াত নাট্যশিল্পী চন্দ্ৰ চৌধুৰীৰ স্মৃতি যুগমীয়া কৰিবলৈ তথা শিল্পীগৰাকীৰ কৰ্মৰাজিৰ প্ৰচাৰ আৰু প্ৰসাৰৰ উদ্দেশ্যে নাট্যসম্ৰাট চন্দ্ৰ চৌধুৰী স্মৃতি ৰক্ষা সমিতিয়ে ইতিমধ্যে প্ৰকাশ কৰি উলিয়াইছে সোঁৱৰণী গ্ৰন্থ ''অসমৰ নাট্য ইতিহাসৰ চক্ৰনাভি নাট্যসম্ৰাট চন্দ্ৰ চৌধুৰী'' ।<ref>গ্ৰন্থ : ক'ত হেৰাল কাঁথিৰ জুইকুৰা | লেখক : মীৰা দত্ত চৌধুৰী | প্ৰকাশক : লেখিকা সংস্থা অসম, মঙলদৈ শাখা</ref> {{infobox writer|name=চন্দ্ৰ চৌধুৰী|image=Chandra Choudhury.jpg|imagesize=|alt=|caption=|pseudonym=|birth_name=|birth_date=২৭ এপ্ৰিল, ১৯১৭ চন|birth_place=পাঠলা গাঁও, ( বৰ্তমানৰ ৩ নম্বৰ ওৱাৰ্ড, [[পাঠশালা]], [[বজালী]] , অসম|death_date=৪ ছেপ্টেম্বৰ, ১৯৮৫|death_place=<nowiki> গুৱাহাটী, </nowiki>[[অসম]]|occupation=নাট্যকাৰ, অভিনেতা|nationality=[[ভাৰত|ভাৰতীয়]]|ethnicity=|citizenship={{flagicon|India}} [[ভাৰত]]|language=[[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]]|education=|alma_mater=|period=|genre=নাট্য শিল্প|subject=|movement=|notableworks=|spouse=বিনদা গগৈ ( প্ৰথমা পত্নী), গংগাপ্ৰিয়া চৌধুৰী (দ্বিতীয়া পত্নী)|partner=|children=|relatives=ৰঘুনাথ চৌধুৰী (পিতৃ) <br/> ভাগ্যেশ্বৰী চৌধুৰী (মাতৃ)|influences=|influenced=|awards=|signature=|signature_alt=|website=}} == প্ৰাৰম্ভিক জীৱন == চন্দ্ৰ চৌধুৰীৰ জন্ম হয় ১৯১৭ চনৰ ২৭ এপ্ৰিল তাৰিখে [[পাঠশালা]]ৰ অন্তৰ্গত পাঠলা গাঁৱত। পিতৃ ৰঘুনাথ চৌধুৰী আৰু মাতৃ ভাগ্যেশ্বৰী চৌধুৰী। দুই পুত্ৰ চন্দ্ৰ আৰু ভোলাৰ শৈশৱ কালতেই অকাল বিয়োগ ঘটে ৰঘুনাথ চৌধুৰীৰ। দুৰ্ভগীয়া মাতৃ ভাগ্যেশ্বৰী চৌধুৰীয়ে অশেষ দুখ কষ্টেৰে দুই পুত্ৰক লালন পালন কৰে। শৈশৱতে চন্দ্ৰ চৌধুৰীয়ে মাতৃ ভাগ্যেশ্বৰীৰ কণ্ঠত [[বৰগীত]], লোকগীত, দেহ বিচাৰৰ গীতৰ সুৰ শুনি শিল্প কলাৰ অনুৰাগী হৈ পৰিছিল। গাঁৱৰ [[নামঘৰ]]ত পাঠকে ভোৰ তাল বজাই নাম গোৱা দেখি ঘৰলৈ আহি ৰাগ টানি নাম গাবলৈ শিকিছিল। সৰস্বতী পূজা, স্থানীয় সভা আদিত যাত্ৰা, গায়ন-বায়নৰ ( কামৰূপীয়া ভাওনা) নাটক চাই আহি ঘৰত লগ সমনীয়া গোটাই মঞ্চ সাজি নাটক কৰিছিল। এনেদৰে শৈশৱতে চন্দ্ৰ চৌধুৰীৰ মনত অংকুৰিত হৈছিল নাট্যশিল্পী হোৱাৰ বাসনা। সেই উদ্দেশ্যে শৈশৱতে সাক্ষাৎ কৰিছিল প্ৰখ্যাত নাট্য শিল্পী সন্তৰাম চৌধুৰীক। == কৰ্ম জীৱন == ১৯২৪ চনত মাত্ৰ আঠ বছৰ বয়সত চন্দ্ৰ চৌধুৰীয়ে সন্তৰাম চৌধুৰীৰ পৰিচালনাত পাঠশালা নাট্য সমিতিৰ মঞ্চত অভিনেতা হিচাপে প্ৰথম আত্মপ্ৰকাশ কৰিছিল। চন্দ্ৰ চৌধুৰী অভিনীত প্ৰথম নাটখন আছিল ''বিজয় বসন্ত।'' চৰিত্ৰটোৰ নাম আছিল - বালক শ্ৰীকৃষ্ণ। ১৯৩১ চনত চন্দ্ৰ চৌধুৰীয়ে সৰভোগৰ অভিনয়াচাৰ্য ব্ৰজনাথ শৰ্মাই সেই বছৰতে জন্ম দিয়া ''ডি অল আসাম ইউনিয়ন কোহিনুৰ অপেৰা পাৰ্টি'' ত যোগদান কৰে। ব্যৱসায়িক যাত্ৰাদল ''কহিনুৰ অপেৰা'' ৰ এগৰাকী মুখ্য অভিনয় শিল্পী আছিল চন্দ্ৰ চৌধুৰী। ১৯৩৩ চনত ''কহিনুৰ অপেৰাৰ'' জৰিয়তে অসমত প্ৰথমবাৰৰ বাবে ব্যৱসায়িক নাট্য মঞ্চত সহ অভিনয় প্ৰৱৰ্তন কৰা সময়ত ব্ৰজনাথ শৰ্মাৰ সহযোগী আছিল ফণী শৰ্মা আৰু চন্দ্ৰ চৌধুৰী। কহিনুৰ অপেৰাত অভিনেত্ৰী হিচাপে যোগদান কৰিছিল গোলাপী, সৰ্বেশ্বৰী, লাৱণ্য, শৈল্যবালা আৰু বিনদা গগৈয়ে। সেই সময়ত বিনদা গগৈৰ বয়স ১২/১৩ বছৰ।<ref name=hitesh></ref>''কহিনুৰ অপেৰা'' ত ফণী শৰ্মাৰ দৰমহা আছিল ২০ টকা আৰু চন্দ্ৰ চৌধুৰীৰ দৰমহা আছিল ৭ টকা। অভিনয়ৰ লগতে তেখেতে সংগীত শিক্ষক হিচাপেও কৰ্মৰত হৈছিল। পৰৱৰ্তীকালত চন্দ্ৰ চৌধুৰী আন কেইবাটাও ব্যৱসায়িক যাত্ৰাদলৰ সৈতে জড়িত হৈ পৰে। চন্দ্ৰ চৌধুৰীৰ যাত্ৰাদলৰ অভিনয় জীৱনৰ অন্ত পৰে ১৯৬২- ৬৩ নাট্যবৰ্ষত। তেওঁ জড়িত হৈ থকা শেষ অপেৰাটো আছিল পাঠশালাৰ সদা লহকৰ প্ৰযোজিত নটৰাজ অপেৰা। নটৰাজ অপেৰাৰ জন্ম হৈছিল ১৯৫৯ চনত। সদা লহকৰ আৰু [[অচ্যুত লহকৰ]] ভাতৃদ্বয়ে নটৰাজ অপেৰাক আধুনিক ৰূপ দি তৈয়াৰ কৰিলে নটৰাজ থিয়েটাৰ। অসমৰ প্ৰথম ভ্ৰাম্যমাণ নাট্যদল [[নটৰাজ থিয়েটাৰ]]ৰ নাট পৰিচালক আৰু মুখ্য অভিনেতা হিচাপে চুক্তিবদ্ধ হ'ল চন্দ্ৰ চৌধুৰী। তেখেতে নটৰাজ থিয়েটাৰৰ নৃত্য আৰু সংগীতৰ দিশটোও চোৱা- চিতা কৰিছিল। অৱশেষত ১৯৬৩ চনত অসমৰ প্ৰথমটো [[ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰ|ভ্ৰাম্যমান থিয়েটাৰ]] নটৰাজ থিয়েটাৰে আত্মপ্ৰকাশ কৰে। ১৯৬৩ চনৰ ২ অক্টোবৰ গান্ধী জয়ন্তীত পাঠশালাৰ হৰি মন্দিৰ প্ৰাংগনত সন্ধিয়া ৭ বজাত নটৰাজ থিয়েটাৰৰ শুভ উদ্বোধনী হয়। উদ্বোধনী নাট আছিল ফণী শৰ্মা ৰচিত আৰু চন্দ্ৰ চৌধুৰী পৰিচালিত ''ভোগজৰা।''<ref>গ্ৰন্থ : চন্দ্ৰ চৌধুৰী | লেখক : মীৰা দত্ত চৌধুৰী | প্ৰকাশক : গতি অসম </ref> পৰৱৰ্তীকালত অৰ্থাৎ ১৯৬৪-৬৫ নাট্যবৰ্চষৰ পৰা ১৯৮৫ চনলৈকে চন্দ্ৰ চৌধুৰী আন কেইবাটাও ভ্ৰাম্যমাণ নাট্যদল যেনে - সুৰদেৱী থিয়েটাৰ, মঞ্চৰূপা থিয়েটাৰ, অসম ষ্টাৰ, কহিনুৰ থিয়েটাৰ, আৱাহন থিয়েটাৰ আদিৰ সৈতে জড়িত হৈ পৰে। ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰত প্ৰফুল্ল বৰাৰ অধিকাংশ নাটকৰ পৰিচালক আৰু মুখ্য অভিনেতা আছিল চন্দ্ৰ চৌধুৰী। প্ৰফুল্ল বৰা ৰচিত আৰু চন্দ্ৰ চৌধুৰী পৰিচালিত ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰৰ বহু চৰ্চিত নাটকসমূহ আছিল ''দেৱযানী, তেজীমলা, আশীৰ্বাদ, অলংকাৰ , অপৰাধ, পাহাৰৰ জুই, স্নেহবন্ধন'' আদি। == বৈবাহিক জীৱন == ১৯৩৭ চনত অসমৰ আন এটি ব্যৱসায়িক যাত্ৰাদল [[শিৱসাগৰ]] জিলাৰ গুৰুপ্ৰসাদ বৰঠাকুৰ প্ৰযোজিত আৰু ফণী শৰ্মা পৰিচালিত ডি অল আসাম ষ্টাৰ থিয়েটাৰ দলত চন্দ্ৰ চৌধুৰী আৰু বিনদা গগৈয়ে অভিনয় শিল্পীৰূপে যোগদান কৰিছিল। সেই বছৰতে চন্দ্ৰ চৌধুৰীয়ে নাজিৰা নিৱাসী লক্ষ্মীকান্ত গগৈ আৰু বিমলা গগৈৰ জীয়ৰী তথা অভিনেত্ৰী বিনদা গগৈক সম্পূৰ্ণ বৈদিক ৰীতি-নীতিৰে সমাজক সাক্ষী কৰি বিয়া কৰায়। যুগ্ম জীৱনৰ সাক্ষী হিচাপে তেওঁলোকৰ মাজলৈ আহে এটি কন্যা সন্তান। তেওঁলোকে সন্তানটিৰ নাম ৰাখে অমিয়াবালা। কিন্তু ১৯৪৩ চনত বিনদা গগৈয়ে দুবছৰীয়া কন্যা অমিয়াবালাক এৰি মৃত্যুক সাৱটে। ১৯৪৬ চনত কণমানি অমিয়াক লগত লৈ চন্দ্ৰ চৌধুৰী ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা পাঠশালালৈ ঘূৰি আহে।<ref name=hitesh></ref> ১৯৪৭ চনত বৰপেটা জিলাৰ সৰভোগৰ নিকটৱৰ্তী ৰামপুৰ গাঁৱৰ ৰজনীকান্ত গোস্বামীৰ জীয়ৰী গংগাপ্ৰিয়া দেৱীৰ সৈতে চন্দ্ৰ চৌধুৰী বিবাহপাশত আৱদ্ধ হয়। তেওঁলোকৰ প্ৰথম সন্তান প্ৰয়াত বিনয় চৌধুৰী, দ্বিতীয় সন্তান নগেন চৌধুৰী, নলিনী দাস চৌধুৰী, ব্ৰজমোহন চৌধুৰী, মীৰা দত্ত চৌধুৰী, বাবুল চৌধুৰী। নগেন চৌধুৰী এগৰাকী লেখক, সাংস্কৃতিক কৰ্মী আৰু ভাৰতীয় ষ্টেট বেংকৰ অৱসৰপ্ৰাপ্ত বিষয়া। মীৰা দত্ত চৌধুৰী প্ৰতিষ্ঠিত অভিনেত্ৰী, লেখিকা আৰু কণ্ঠশিল্পী। জোৱাই ডা: ভবানী দাস আৰু হিতেশ দত্ত। প্ৰয়াত হিতেশ দত্ত এগৰাকী প্ৰতিষ্ঠিত লেখক, নাট্যকাৰ, কেইবাখনো গ্ৰন্থৰ সম্পাদক, সমাজকৰ্মী আৰু কৃষি বিভাগৰ অৱসৰপ্ৰাপ্ত যুটীয়া সঞ্চালক। চন্দ্ৰ চৌধুৰীৰ নাতিনী মৃগলেখা দত্ত এগৰাকী প্ৰতিশ্ৰুতি সম্পন্ন অভিনেত্ৰী। == বঁটা সন্মান স্বীকৃতি == ব্যৱসায়িক যাত্ৰাদলৰ পৰা ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰলৈকে নিজৰ ষাঠী বছৰীয়া অভিনয় জীৱনত চন্দ্ৰ চৌধুৰীয়ে বিভিন্ন বঁটা, সন্মান আৰু স্বীকৃতি লাভ কৰিছে। ইয়াৰ ভিতৰত উল্লেখযোগ্য কেইটামান বটা, সন্মান, স্বীকৃতি এনেধৰণৰ : ১১ জুন, ১৯৭২ চনত [[বৰপেটা জিলা]]ৰ বৰপেটা মিলন মন্দিৰে নাট্য জগতলৈ আগবঢ়োৱা অনবদ্য অৱদানৰ বাবে চন্দ্ৰ চৌধুৰীক আনুষ্ঠানিকভাৱে ''নাট্যসম্ৰাট'' অভিধা প্ৰদান কৰে। ১৯৯৮ চনত অসম চৰকাৰে চন্দ্ৰ চৌধুৰীলৈ মৰণোত্তৰভাৱে আগবঢ়ায় দহ হেজাৰ টকাৰ এককালীন শিল্পী সাহায্য। ১৩ ফেব্ৰুৱাৰী, ২০১১ চনত অসম নাট্য সন্মিলন ৪৯ সংখ্যক শিৱসাগৰ অধিৱেশনত মৰণোত্তৰভাৱে চন্দ্ৰ চৌধুৰীক প্ৰদান কৰা হয় ''ব্ৰজনাথ শৰ্মা বঁটা।'' == তথ্য সংগ্ৰহ == bvq3ba19gij8y53haszjib48hhrdput 606259 606232 2026-05-14T07:30:44Z প্ৰিয়াংকু বৰা 45871 বাক্য গাঁথনি শুধৰণি 606259 wikitext text/x-wiki '''চন্দ্ৰ চৌধুৰী''' (ইংৰাজী: Chandra Choudhury) অসমৰ এগৰাকী প্ৰসিদ্ধ অভিনেতা আৰু নাট পৰিচালক। ইয়াৰোপৰি কবি, গীতিকাৰ, নাট্যকাৰ আৰু সংগীত শিল্পী ৰূপেও তেখেতে খ্যাতি লাভ কৰিছিল। [[ব্ৰজনাথ শৰ্মা]] আৰু [[ফণী শৰ্মা]]ৰ সতীৰ্থ চন্দ্ৰ চৌধুৰী অসমৰ নাট্যমঞ্চত সহ অভিনয়ৰ অন্যতম বাটকটীয়া। ফণী শৰ্মা আৰু চন্দ্ৰ চৌধুৰীৰ সহযোগত ব্ৰজ শৰ্মাই ব্যৱসায়িক যাত্ৰাদল ''কোহিনুৰ অপেৰা পাৰ্টি'' ৰ জৰিয়তে সহ অভিনয়ৰ সূচনা কৰিছিল।<ref>নটসূৰ্য ফণী শৰ্মা আৰু ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰ | অতুল মজুমদাৰ | গ্ৰন্থ : নটসূৰ্য্য | প্ৰকাশক : বাণ থিয়েটাৰ </ref> চন্দ্ৰ চৌধুৰী অসমৰ ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰৰ প্ৰথমগৰাকী নাট পৰিচালক।<ref>ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰৰ ইতিহাস প্ৰথম খণ্ড | লেখক - সংকলক : কিশোৰ কুমাৰ কলিতা | প্ৰকাশক : সদৌ অসম ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰ প্ৰযোজক সংস্থা </ref> ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰত [[প্ৰফুল্ল বৰা]] ৰচিত ''দেৱযানী,'' ''তেজীমলা, অলংকাৰ, আশীৰ্বাদ, কাজিৰঙাৰ বাঘ, পাহাৰৰ জুই, স্নেহবন্ধন'' আদি মৌলিক অসমীয়া মঞ্চ সফল আৰু জনপ্ৰিয় নাটকসমূহৰ পৰিচালক আৰু মুখ্য অভিনেতা আছিল চন্দ্ৰ চৌধুৰী।<ref>গ্ৰন্থ : ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰ শিল্পীৰ পৃথিৱীত এভূমুকি প্ৰথম কুৰি বছৰ | লেখক : অতুল মজুমদাৰ | প্ৰকাশক : শৰাইঘাট সাহিত্য সমাজ </ref> সত্তৰ আৰু আশীৰ দশকত নাট্যকাৰ প্ৰফুল্ল বৰা আৰু নাট পৰিচালক চন্দ্ৰ চৌধুৰী যুটীয়ে ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰত এক নব্য ধাৰাৰ সূচনা কৰিছিল। যাত্ৰাদলৰ পৰা ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰলৈকে নিজৰ ষাঠী বছৰীয়া অভিনয় জীৱনত ছোকৰা, নাৰী চৰিত্ৰ, নায়ক, খলনায়ক আদি সকলো ধৰণৰ চৰিত্ৰত অতি দক্ষতাৰে অভিনয় কৰা নাট্যশিল্পী আছিল চন্দ্ৰ চৌধুৰী।<ref name=hitesh>গ্ৰন্থ : অসমৰ নাট্য ইতিহাসৰ চক্ৰনাভি নাট্যসম্ৰাট চন্দ্ৰ চৌধুৰী। মুখ্য সম্পাদক হিতেশ দত্ত। প্ৰকাশক: নাট্যসম্ৰাট চন্দ্ৰ চৌধুৰী স্মৃতি ৰক্ষা সমিতি</ref>''ব্লেকমাণি, ধৰ্মকাই, উপগ্ৰহ, ব'হাগৰ দুপৰীয়া'' চন্দ্ৰ চৌধুৰী অভিনীত অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ। বিভিন্ন বঁটা, সন্মান আৰু স্বীকৃতি লাভ কৰা আজন্ম শিল্পী চন্দ্ৰ চৌধুৰীক ''বৰপেটা মিলন মন্দিৰে'' ১১ জুন, ১৯৭২ চনত আনুষ্ঠানিকভাৱে ''নাট্যসম্ৰাট'' অভিধা প্ৰদান কৰিছিল। ১৯৮৫ চনৰ ৪ ছেপ্টেম্বৰত দেহাৱসান ঘটা নাট্যশিল্পী চন্দ্ৰ চৌধুৰীক অসম নাট্য সন্মিলনৰ ৪৯ সংখ্যক শিৱসাগৰ অধিৱেশনত মৰণোত্তৰভাৱে ''ব্ৰজনাথ শৰ্মা বঁটা'' প্ৰদান কৰা হৈছিল। প্ৰয়াত নাট্যশিল্পী চন্দ্ৰ চৌধুৰীৰ স্মৃতি যুগমীয়া কৰিবলৈ তথা শিল্পীগৰাকীৰ কৰ্মৰাজিৰ প্ৰচাৰ আৰু প্ৰসাৰৰ উদ্দেশ্যে নাট্যসম্ৰাট চন্দ্ৰ চৌধুৰী স্মৃতি ৰক্ষা সমিতিয়ে ইতিমধ্যে প্ৰকাশ কৰি উলিয়াইছে সোঁৱৰণী গ্ৰন্থ ''অসমৰ নাট্য ইতিহাসৰ চক্ৰনাভি নাট্যসম্ৰাট চন্দ্ৰ চৌধুৰী'' ।<ref>গ্ৰন্থ : ক'ত হেৰাল কাঁথিৰ জুইকুৰা | লেখক : মীৰা দত্ত চৌধুৰী | প্ৰকাশক : লেখিকা সংস্থা অসম, মঙলদৈ শাখা</ref> {{infobox writer|name=চন্দ্ৰ চৌধুৰী|image=Chandra Choudhury.jpg|imagesize=|alt=|caption=|pseudonym=|birth_name=|birth_date=২৭ এপ্ৰিল, ১৯১৭ চন|birth_place=পাঠলা গাঁও, ( বৰ্তমানৰ ৩ নম্বৰ ওৱাৰ্ড, [[পাঠশালা]], [[বজালী]] , অসম|death_date=৪ ছেপ্টেম্বৰ, ১৯৮৫|death_place=<nowiki> গুৱাহাটী, </nowiki>[[অসম]]|occupation=নাট্যকাৰ, অভিনেতা|nationality=[[ভাৰত|ভাৰতীয়]]|ethnicity=|citizenship={{flagicon|India}} [[ভাৰত]]|language=[[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]]|education=|alma_mater=|period=|genre=নাট্য শিল্প|subject=|movement=|notableworks=|spouse=বিনদা গগৈ ( প্ৰথমা পত্নী), গংগাপ্ৰিয়া চৌধুৰী (দ্বিতীয়া পত্নী)|partner=|children=|relatives=ৰঘুনাথ চৌধুৰী (পিতৃ) <br/> ভাগ্যেশ্বৰী চৌধুৰী (মাতৃ)|influences=|influenced=|awards=|signature=|signature_alt=|website=}} == প্ৰাৰম্ভিক জীৱন == চন্দ্ৰ চৌধুৰীৰ জন্ম হয় ১৯১৭ চনৰ ২৭ এপ্ৰিল তাৰিখে [[পাঠশালা]]ৰ অন্তৰ্গত পাঠলা গাঁৱত। পিতৃ ৰঘুনাথ চৌধুৰী আৰু মাতৃ ভাগ্যেশ্বৰী চৌধুৰী। দুই পুত্ৰ চন্দ্ৰ আৰু ভোলাৰ শৈশৱ কালতেই অকাল বিয়োগ ঘটে ৰঘুনাথ চৌধুৰীৰ। দুৰ্ভগীয়া মাতৃ ভাগ্যেশ্বৰী চৌধুৰীয়ে অশেষ দুখ কষ্টেৰে দুই পুত্ৰক লালন পালন কৰে। শৈশৱতে চন্দ্ৰ চৌধুৰীয়ে মাতৃ ভাগ্যেশ্বৰীৰ কণ্ঠত [[বৰগীত]], লোকগীত, দেহ বিচাৰৰ গীতৰ সুৰ শুনি শিল্প কলাৰ অনুৰাগী হৈ পৰিছিল। গাঁৱৰ [[নামঘৰ]]ত পাঠকে ভোৰ তাল বজাই নাম গোৱা দেখি ঘৰলৈ আহি ৰাগ টানি নাম গাবলৈ শিকিছিল। সৰস্বতী পূজা, স্থানীয় সভা আদিত যাত্ৰা, গায়ন-বায়নৰ ( কামৰূপীয়া ভাওনা) নাটক চাই আহি ঘৰত লগ সমনীয়া গোটাই মঞ্চ সাজি নাটক কৰিছিল। এনেদৰে শৈশৱতে চন্দ্ৰ চৌধুৰীৰ মনত অংকুৰিত হৈছিল নাট্যশিল্পী হোৱাৰ বাসনা। সেই উদ্দেশ্যে শৈশৱতে সাক্ষাৎ কৰিছিল প্ৰখ্যাত নাট্য শিল্পী সন্তৰাম চৌধুৰীক। == কৰ্ম জীৱন == ১৯২৪ চনত মাত্ৰ আঠ বছৰ বয়সত চন্দ্ৰ চৌধুৰীয়ে সন্তৰাম চৌধুৰীৰ পৰিচালনাত পাঠশালা নাট্য সমিতিৰ মঞ্চত অভিনেতা হিচাপে প্ৰথম আত্মপ্ৰকাশ কৰিছিল। চন্দ্ৰ চৌধুৰী অভিনীত প্ৰথম নাটখন আছিল ''বিজয় বসন্ত।'' চৰিত্ৰটোৰ নাম আছিল - বালক শ্ৰীকৃষ্ণ। ১৯৩১ চনত চন্দ্ৰ চৌধুৰীয়ে সৰভোগৰ অভিনয়াচাৰ্য ব্ৰজনাথ শৰ্মাই সেই বছৰতে জন্ম দিয়া ''ডি অল আসাম ইউনিয়ন কোহিনুৰ অপেৰা পাৰ্টি'' ত যোগদান কৰে। ব্যৱসায়িক যাত্ৰাদল ''কহিনুৰ অপেৰা'' ৰ এগৰাকী মুখ্য অভিনয় শিল্পী আছিল চন্দ্ৰ চৌধুৰী। ১৯৩৩ চনত ''কহিনুৰ অপেৰাৰ'' জৰিয়তে অসমত প্ৰথমবাৰৰ বাবে ব্যৱসায়িক নাট্য মঞ্চত সহ অভিনয় প্ৰৱৰ্তন কৰা সময়ত ব্ৰজনাথ শৰ্মাৰ সহযোগী আছিল ফণী শৰ্মা আৰু চন্দ্ৰ চৌধুৰী। কহিনুৰ অপেৰাত অভিনেত্ৰী হিচাপে যোগদান কৰিছিল গোলাপী, সৰ্বেশ্বৰী, লাৱণ্য, শৈল্যবালা আৰু বিনদা গগৈয়ে। সেই সময়ত বিনদা গগৈৰ বয়স ১২/১৩ বছৰ।<ref name=hitesh></ref>''কহিনুৰ অপেৰা'' ত ফণী শৰ্মাৰ দৰমহা আছিল ২০ টকা আৰু চন্দ্ৰ চৌধুৰীৰ দৰমহা আছিল ৭ টকা। অভিনয়ৰ লগতে তেখেতে সংগীত শিক্ষক হিচাপেও কৰ্মৰত হৈছিল। পৰৱৰ্তীকালত চন্দ্ৰ চৌধুৰী আন কেইবাটাও ব্যৱসায়িক যাত্ৰাদলৰ সৈতে জড়িত হৈ পৰে। চন্দ্ৰ চৌধুৰীৰ যাত্ৰাদলৰ অভিনয় জীৱনৰ অন্ত পৰে ১৯৬২- ৬৩ নাট্যবৰ্ষত। তেওঁ জড়িত হৈ থকা শেষ অপেৰাটো আছিল পাঠশালাৰ সদা লহকৰ প্ৰযোজিত নটৰাজ অপেৰা। নটৰাজ অপেৰাৰ জন্ম হৈছিল ১৯৫৯ চনত। সদা লহকৰ আৰু [[অচ্যুত লহকৰ]] ভাতৃদ্বয়ে নটৰাজ অপেৰাক আধুনিক ৰূপ দি তৈয়াৰ কৰিলে নটৰাজ থিয়েটাৰ। অসমৰ প্ৰথম ভ্ৰাম্যমাণ নাট্যদল [[নটৰাজ থিয়েটাৰ]]ৰ নাট পৰিচালক আৰু মুখ্য অভিনেতা হিচাপে চুক্তিবদ্ধ হ'ল চন্দ্ৰ চৌধুৰী। তেখেতে নটৰাজ থিয়েটাৰৰ নৃত্য আৰু সংগীতৰ দিশটোও চোৱা- চিতা কৰিছিল। অৱশেষত ১৯৬৩ চনত অসমৰ প্ৰথমটো [[ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰ|ভ্ৰাম্যমান থিয়েটাৰ]] নটৰাজ থিয়েটাৰে আত্মপ্ৰকাশ কৰে। ১৯৬৩ চনৰ ২ অক্টোবৰ গান্ধী জয়ন্তীত পাঠশালাৰ হৰি মন্দিৰ প্ৰাংগনত সন্ধিয়া ৭ বজাত নটৰাজ থিয়েটাৰৰ শুভ উদ্বোধনী হয়। উদ্বোধনী নাট আছিল ফণী শৰ্মা ৰচিত আৰু চন্দ্ৰ চৌধুৰী পৰিচালিত ''ভোগজৰা।''<ref>গ্ৰন্থ : চন্দ্ৰ চৌধুৰী | লেখক : মীৰা দত্ত চৌধুৰী | প্ৰকাশক : গতি অসম </ref> পৰৱৰ্তীকালত অৰ্থাৎ ১৯৬৪-৬৫ নাট্যবৰ্ষৰ পৰা ১৯৮৫ চনলৈকে চন্দ্ৰ চৌধুৰী আন কেইবাটাও ভ্ৰাম্যমাণ নাট্যদল যেনে - সুৰদেৱী থিয়েটাৰ, মঞ্চৰূপা থিয়েটাৰ, অসম ষ্টাৰ, কহিনুৰ থিয়েটাৰ, আৱাহন থিয়েটাৰ আদিৰ সৈতে জড়িত হৈ পৰে। ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰত প্ৰফুল্ল বৰাৰ অধিকাংশ নাটকৰ পৰিচালক আৰু মুখ্য অভিনেতা আছিল চন্দ্ৰ চৌধুৰী। প্ৰফুল্ল বৰা ৰচিত আৰু চন্দ্ৰ চৌধুৰী পৰিচালিত ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰৰ বহু চৰ্চিত নাটকসমূহ আছিল ''দেৱযানী, তেজীমলা, আশীৰ্বাদ, অলংকাৰ , অপৰাধ, পাহাৰৰ জুই, স্নেহবন্ধন'' আদি। == বৈবাহিক জীৱন == ১৯৩৭ চনত অসমৰ আন এটি ব্যৱসায়িক যাত্ৰাদল [[শিৱসাগৰ]] জিলাৰ গুৰুপ্ৰসাদ বৰঠাকুৰ প্ৰযোজিত আৰু ফণী শৰ্মা পৰিচালিত ডি অল আসাম ষ্টাৰ থিয়েটাৰ দলত চন্দ্ৰ চৌধুৰী আৰু বিনদা গগৈয়ে অভিনয় শিল্পীৰূপে যোগদান কৰিছিল। সেই বছৰতে চন্দ্ৰ চৌধুৰীয়ে নাজিৰা নিৱাসী লক্ষ্মীকান্ত গগৈ আৰু বিমলা গগৈৰ জীয়ৰী তথা অভিনেত্ৰী বিনদা গগৈক সম্পূৰ্ণ বৈদিক ৰীতি-নীতিৰে সমাজক সাক্ষী কৰি বিয়া কৰায়। যুগ্ম জীৱনৰ সাক্ষী হিচাপে তেওঁলোকৰ মাজলৈ আহে এটি কন্যা সন্তান। তেওঁলোকে সন্তানটিৰ নাম ৰাখে অমিয়াবালা। কিন্তু ১৯৪৩ চনত বিনদা গগৈয়ে দুবছৰীয়া কন্যা অমিয়াবালাক এৰি মৃত্যুক সাৱটে। ১৯৪৬ চনত কণমানি অমিয়াক লগত লৈ চন্দ্ৰ চৌধুৰী ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা পাঠশালালৈ ঘূৰি আহে।<ref name=hitesh></ref> ১৯৪৭ চনত বৰপেটা জিলাৰ সৰভোগৰ নিকটৱৰ্তী ৰামপুৰ গাঁৱৰ ৰজনীকান্ত গোস্বামীৰ জীয়ৰী গংগাপ্ৰিয়া দেৱীৰ সৈতে চন্দ্ৰ চৌধুৰী বিবাহপাশত আৱদ্ধ হয়। তেওঁলোকৰ প্ৰথম সন্তান প্ৰয়াত বিনয় চৌধুৰী, দ্বিতীয় সন্তান নগেন চৌধুৰী, নলিনী দাস চৌধুৰী, ব্ৰজমোহন চৌধুৰী, মীৰা দত্ত চৌধুৰী, বাবুল চৌধুৰী। নগেন চৌধুৰী এগৰাকী লেখক, সাংস্কৃতিক কৰ্মী আৰু ভাৰতীয় ষ্টেট বেংকৰ অৱসৰপ্ৰাপ্ত বিষয়া। মীৰা দত্ত চৌধুৰী প্ৰতিষ্ঠিত অভিনেত্ৰী, লেখিকা আৰু কণ্ঠশিল্পী। জোৱাই ডা: ভবানী দাস আৰু হিতেশ দত্ত। প্ৰয়াত হিতেশ দত্ত এগৰাকী প্ৰতিষ্ঠিত লেখক, নাট্যকাৰ, কেইবাখনো গ্ৰন্থৰ সম্পাদক, সমাজকৰ্মী আৰু কৃষি বিভাগৰ অৱসৰপ্ৰাপ্ত যুটীয়া সঞ্চালক। চন্দ্ৰ চৌধুৰীৰ নাতিনী মৃগলেখা দত্ত এগৰাকী প্ৰতিশ্ৰুতি সম্পন্ন অভিনেত্ৰী। == বঁটা সন্মান স্বীকৃতি == ব্যৱসায়িক যাত্ৰাদলৰ পৰা ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰলৈকে নিজৰ ষাঠী বছৰীয়া অভিনয় জীৱনত চন্দ্ৰ চৌধুৰীয়ে বিভিন্ন বঁটা, সন্মান আৰু স্বীকৃতি লাভ কৰিছে। ইয়াৰ ভিতৰত উল্লেখযোগ্য কেইটামান বটা, সন্মান, স্বীকৃতি এনেধৰণৰ : ১১ জুন, ১৯৭২ চনত [[বৰপেটা জিলা]]ৰ বৰপেটা মিলন মন্দিৰে নাট্য জগতলৈ আগবঢ়োৱা অনবদ্য অৱদানৰ বাবে চন্দ্ৰ চৌধুৰীক আনুষ্ঠানিকভাৱে ''নাট্যসম্ৰাট'' অভিধা প্ৰদান কৰে। ১৯৯৮ চনত অসম চৰকাৰে চন্দ্ৰ চৌধুৰীলৈ মৰণোত্তৰভাৱে আগবঢ়ায় দহ হেজাৰ টকাৰ এককালীন শিল্পী সাহায্য। ১৩ ফেব্ৰুৱাৰী, ২০১১ চনত অসম নাট্য সন্মিলন ৪৯ সংখ্যক শিৱসাগৰ অধিৱেশনত মৰণোত্তৰভাৱে চন্দ্ৰ চৌধুৰীক প্ৰদান কৰা হয় ''ব্ৰজনাথ শৰ্মা বঁটা।'' == তথ্য সংগ্ৰহ == ox1zcisxpklv1afo253rkhwjp11cl8y 0 136844 606224 606125 2026-05-14T01:37:31Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 8 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 606224 wikitext text/x-wiki {{Short description|Emigration of highly educated people from Iran}} '''ইৰাণৰপৰা মানৱ মূলধনৰ বহিঃপ্ৰৱাহ''' ১৯৭৯ চনৰ ইছলামিক বিপ্লৱৰ পিছৰেপৰা [[ইৰান]]ৰপৰা মানৱ পুঁজিৰ বহিঃপ্ৰৱাহ এক উল্লেখযোগ্য পৰিঘটনা।<ref>{{Cite web |last=Mahmoudi |first=Hassan |date=2021-04-21 |title=Iran Loses Highly Educated and Skilled Citizens during Long-Running "Brain Drain" |url=https://www.migrationpolicy.org/article/iran-brain-drain-emigration |access-date=2022-03-20 |website=migrationpolicy.org |language=en}}</ref> ১৯৯০ চনৰ আৰম্ভণিতে প্ৰতি বছৰে ১ লাখ ৫০ হাজাৰতকৈ অধিক ইৰাণীয়ে ইছলামিক গণৰাজ্য এৰি থৈ যায় <ref name="auto">{{cite web|url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/fandd/1999/06/carringt.htm|title=IMF research economist Enrica Detragiache and U.S. Bureau of Labor Statistics economist William J. Carrington in the IMF's quarterly magazine, ''Finance and Development'' (v. 36, n. 2 (July 1999)|access-date=2011-12-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20090831103411/http://www.imf.org/external/pubs/ft/fandd/1999/06/carringt.htm|archive-date=2009-08-31|url-status=live}}</ref> আৰু সেই সময়ত উচ্চতৰ মাধ্যমিক শিক্ষা গ্ৰহণ কৰা সকলো ইৰাণীৰ অনুমাণিক ২৫ শতাংশই বিদেশত অ'ইচিডিৰ মানদণ্ডৰ উন্নত দেশত বাস কৰিছিল।<ref name="auto"/><ref name="RFERLclarif">{{cite web |url=https://www.rferl.org/a/1342682.html |title=Clarification On The 'Brain Drain.' |publisher=Rferl.org |date=2004-04-12 |access-date=2011-03-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110526124322/http://www.rferl.org/content/article/1342682.html |archive-date=2011-05-26 |url-status=live }}</ref> ২০০৯ চনৰ আই এম এফৰ প্ৰতিৱেদনত কোৱা হৈছে যে ইৰাণ শৈক্ষিক অভিজাত শ্ৰেণী হেৰুৱাই পেলোৱা দেশসমূহৰ তালিকাৰ শীৰ্ষত আছে; ই ১৫০,০০০ৰপৰা ১ লাখ ৮০,০০০ ভিতৰত বিশেষজ্ঞ হেৰুৱাইছিল। যিটো মোটামুটিভাৱে যথেষ্ট মূলধনী লোকচানৰ সমতুল্য। <ref>{{cite web|url=http://www.payvand.com/news/12/may/1297.html|title=Iran Faced With Growing Brain Drain: Report|work=payvand.com|access-date=2012-06-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20170425200026/http://www.payvand.com/news/12/may/1297.html|archive-date=2017-04-25|url-status=live|archivedate=2017-04-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170425200026/http://www.payvand.com/news/12/may/1297.html|deadurl=yes}}</ref><ref name="PRB">{{cite web |url=http://www.prb.org/Articles/2004/IranFacesPressuretoProvideJobsAddressHealthDisparities.aspx |title=Iran Faces Pressure to Provide Jobs, Address Health Disparities by Yvette Collymore |publisher=Prb.org |date=2004-09-07 |access-date=2011-03-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120920043819/http://www.prb.org/Articles/2004/IranFacesPressuretoProvideJobsAddressHealthDisparities.aspx |archive-date=2012-09-20 |url-status=dead |archivedate=2012-09-20 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120920043819/http://www.prb.org/Articles/2004/IranFacesPressuretoProvideJobsAddressHealthDisparities.aspx |deadurl=yes }}</ref><ref>{{cite news |first=Frances |last=Harrison |title=Huge cost of Iranian brain drain |url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/middle_east/6240287.stm |publisher=BBC News |date=2007-01-08 |access-date=2007-01-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070109193238/http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/middle_east/6240287.stm |archive-date=2007-01-09 |url-status=live }}</ref> ইয়াৰ উপৰি ২০০৯ চনৰ ইৰাণৰ নিৰ্বাচনী প্ৰতিবাদৰ পিছত ৰাজনৈতিক দমনৰ ফলত ইৰাণৰ বুদ্ধিজীৱীসকলৰ গণ পলায়ন ঘটে, যাক "ক্ৰমবৰ্ধমান শৰণাৰ্থী পলায়ন" বুলি বৰ্ণনা কৰা হয়।<ref>"Iran's refugee exodus is exacerbating a brain drain that has stunted the country's development for years." [https://www.wsj.com/articles/SB126049484505086861?mod=rss_Today's_Most_Popular Thousands Flee Iran as Noose Tightens] DECEMBER 11, 2009</ref> ইয়াৰ উপৰি আমেৰিকাৰ কেন্দ্ৰীয় চোৰাংচোৱা সংস্থাই (CIA) "ব্ৰেইনড্ৰেইন প্ৰজেক্ট" নামৰ এক গোপন অভিযান চলাই আছে বুলিও বাতৰি প্ৰকাশ পাইছে, যাৰ লক্ষ্য হৈছে ইৰাণৰ পাৰমাণৱিক বিশেষজ্ঞসকলক নিজৰ পক্ষলৈ আকৰ্ষণ কৰা, যাৰ ফলত ইৰাণৰ পাৰমাণৱিক কাৰ্যসূচী দুৰ্বল হৈ পৰিছে। <ref>{{cite news | url=https://www.nytimes.com/2010/06/11/world/middleeast/11assess.html?src=mv | work=The New York Times | title=Beyond Iran Sanctions, Plans B, C, D and | first=David E. | last=Sanger | date=June 10, 2010 | access-date=February 24, 2017 | archive-url=https://web.archive.org/web/20160725104855/http://www.nytimes.com/2010/06/11/world/middleeast/11assess.html?src=mv | archive-date=July 25, 2016 | url-status=live }}</ref> ২০২৪ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহত ইৰাণ চৰকাৰে শিক্ষিত ব্যক্তিৰ প্ৰব্ৰজন ৰোধৰ বাবে প্ৰচেষ্টা আৰম্ভ কৰে, যাৰ ভিতৰত চোৰাংচোৱাগিৰি বৃদ্ধি আৰু মানুহৰ চলাচলত সম্ভাৱ্য বাধা আৰোপ কৰা হয়। <ref>{{cite web | last1=فردا | first1=رادیو | url=https://www.radiofarda.com/a/32827133.html | title=برخورد با دفاتر مهاجرتی برای جلوگیری از مهاجرت بیشتر نخبگان از ایران | work=رادیو فردا }}</ref><ref>{{cite web | url=https://ir.voanews.com/a/security-view-of-the-islamic-republic-on-the-migration-of-elites/7494624.html | title=همکاری بنیاد نخبگان و پلیس گذرنامه؛ مهاجرت هم امنیتی شد | date=20 February 2024 }}</ref> ==পটভূমি== ২০০৩ চনত [[ইৰাণ]]ৰ উন্নয়নৰ ওপৰত [[ৰাষ্ট্ৰসংঘ]]ৰ 'সাধাৰণ দেশৰ মূল্যায়ন' অনুসৰি ১৯৯১ চনৰপৰা ১৯৯৯ চনৰ ভিতৰত ইৰাণত চাকৰি সৃষ্টিৰ ফলত "শ্ৰম বজাৰত প্ৰৱেশ কৰা লোকসকলৰ ৬০ শতাংশতকৈও কম লোকে কৰ্মসংস্থাপন লাভ কৰিছিল।" <ref name="PRB"/> কেন্দ্ৰীয় চোৰাংচোৱা সংস্থাই অনুমান কৰিছে যে ১৫ বছৰ আৰু তাতকৈ অধিক বয়সৰ ৫ কোটি ১০ লাখ ইৰাণীৰ ভিতৰত ৭৭ শতাংশই পঢ়িব আৰু লিখিব পাৰে।<ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/iran/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20210110162554/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/iran |url-status=dead |archive-date=10 January 2021 |title=World Factbook, Iran |publisher=Cia.gov |access-date=2011-03-31 |archivedate=2024-05-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240505102855/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/iran/ |deadurl=yes }}</ref> এই জনসংখ্যাৰ এটা বৃহৎ অংশ কলেজ পৰ্যায়ত আছে বা ইয়াৰ কাষ চাপিছে। ইৰাণত 'মগজুৰ নিষ্কাশন'ৰ কাৰণসমূহ হ'ল: "বিদেশত অৰ্থনৈতিক সমৃদ্ধি আৰু উন্নত শিক্ষাৰ সুযোগ। দেশখনে নিজৰ নাগৰিকৰ প্ৰয়োজনীয়তা পূৰণ কৰিব নোৱাৰাৰ লগতে নিবনুৱা সমস্যাৰ উচ্চ হাৰ আৰু বৌদ্ধিক আৰু সামাজিক সুৰক্ষাৰ সাধাৰণ অভাৱ। এই সকলোবোৰ কাৰকে মগজুৰ নিষ্কাশনত অৰিহণা যোগায়। ইয়াৰ উপৰি ইৰানত থকা 'আত্ম-চেন্সৰশ্বিপ'এ মানুহক মুক্তভাৱে চিন্তা আৰু লিখাত বাধা প্ৰদান কৰে।" ই এনে এক বাধা যিয়ে বৈজ্ঞানিক আৰু সমাজ বিজ্ঞান দুয়োটাতে গৱেষণাক অত্যন্ত কঠিন কৰি তোলে।" <ref name="Hakimzadeh">{{cite web |url=http://www.migrationinformation.org/Profiles/display.cfm?ID=424 |title=Iran: A Vast Diaspora Abroad and Millions of Refugees at Home By Shirin Hakimzadeh |publisher=Migrationinformation.org |access-date=2011-03-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140215052030/http://migrationinformation.org/Profiles/display.cfm?ID=424 |archive-date=2014-02-15 |url-status=live }}</ref> [[ইৰান]]ত বিশ্ববিদ্যালয়ৰ আসনৰ বাবে হোৱা তীব্ৰ প্ৰতিদ্বন্দ্বিতাও ইয়াত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে। প্ৰতি বছৰে পৰীক্ষা দিয়া প্ৰায় ১৫ লাখ লোকৰ ভিতৰত মাত্ৰ ১১ শতাংশইহে বিশ্ববিদ্যালয়ত নামভৰ্তি কৰে। স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰাৰ পাছতো যুৱক-যুৱতীসকলে দেখিবলৈ পায় যে উপলব্ধ চাকৰিৰ সংখ্যা অতি কম। চৰকাৰী পৰিসংখ্যা অনুসৰি প্ৰতি বছৰে শ্ৰম বজাৰত প্ৰৱেশ কৰা ২ লাখ ৭০ হাজাৰ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ স্নাতক ছাত্ৰৰ ভিতৰত মাত্ৰ প্ৰায় ৭৫ হাজাৰ লোকেহে চাকৰি পাবলৈ সক্ষম হয়। ‘মানৱ পুঁজি’ৰ এই বহিঃগমনে প্ৰতি বছৰে চৰকাৰৰ ৩৮ বিলিয়ন ডলাৰতকৈ অধিক ব্যয় হয় আৰু এয়া তেল বিক্ৰীৰপৰা পোৱা ৰাজহৰ দুগুণ। ‘পাঁচবছৰীয়া উন্নয়ন পৰিকল্পনা’ৰ বিধানৰ অধীনত দেশে নিবনুৱা জনসাধাৰণৰ বাবে কৰ্মসংস্থাপনৰ সুযোগ সৃষ্টি কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিছে; কিন্তু এই প্ৰচেষ্টাসমূহৰ ফল এতিয়াও সাফল্যমণ্ডিত হোৱা নাই। ফলত দেশখনে ইয়াৰ 'শিক্ষিত প্ৰবাসী সম্প্ৰদায়'ৰপৰাও লাভৱান হ'ব নোৱাৰে বা দেশত উপস্থিত নিবনুৱা বিশেষজ্ঞৰ পুলৰপৰাও লাভৱান হ'ব নোৱাৰে।" <ref name="Hakimzadeh"/> ==ইতিহাস== এটা সূত্ৰৰ মতে,<ref>{{Cite web |last=Hakimzadeh |first=Shirin |date=2006-09-01 |title=Iran: A Vast Diaspora Abroad and Millions of Refugees at Home |url=https://www.migrationpolicy.org/article/iran-vast-diaspora-abroad-and-millions-refugees-home |access-date=2023-01-04 |website=migrationpolicy.org |language=en}}</ref> ইৰাণৰপৰা প্ৰব্ৰজন আৰম্ভ হৈছিল ইৰাণ-ইৰাক যুদ্ধৰ বাবে সৈনিক নিযুক্তিৰপৰা। চৰকাৰক নতুন সৈনিকৰ প্ৰয়োজন আছিল আৰু সেই সৈন্যসকলৰ মাজত মৃত্যুৰ হাৰ অধিক হোৱাৰ বাবে নিযুক্তি পোৱা ইৰাণী পুৰুষসকলক আন দেশলৈ পলায়ন কৰিবলৈ বাধ্য কৰাইছিল। আন এটা সম্ভাৱ্য কাৰণ হ’ব পাৰে ১৯৭৯ চনৰ ইছলামিক বিপ্লৱৰ পিছত হোৱা ইৰাণৰ সাংস্কৃতিক বিপ্লৱ। ১৯৮০ চনৰ ১২ জুনত সাংস্কৃতিক বিপ্লৱে ইৰাণৰ উচ্চ শিক্ষা-ব্যৱস্থাক বৃহৎ সংস্কাৰ কৰাৰ প্ৰয়াসত এবছৰতকৈও অধিক সময় বন্ধ কৰি দিছিল। তথাপি শিক্ষিত ইৰাণীসকলে বিদেশলৈ প্ৰব্ৰজন কৰাৰ বিষয়টো ১৯৮০ চনৰ ৩১ অক্টোবৰতহে আলোচনা কৰা হৈছিল, যেতিয়া ইৰাণৰ বিপ্লৱী নেতা [[ৰুহোল্লাহ খোমেইনী]]য়ে ইয়াৰ গুৰুত্বক তুচ্ছজ্ঞান কৰিছিল: :''" মানুহে কয় "ব্ৰেইনৱাছিং।" এই পচি যোৱা মগজুবোৰ সাৰি যাওক। তেওঁলোকৰ বাবে শোক নকৰিবা; তেওঁলোকে জীৱনৰ নিজৰ সংজ্ঞা সৃষ্টি কৰক। প্ৰতিটো মগজু—যিটোক আপুনি "বিজ্ঞান" বুলি কয়—সন্মানৰ যোগ্য নেকি? পলাই যোৱাসকলৰ বাবে আমি বহি শোক কৰা উচিত নেকি? এই মগজুবোৰ আমেৰিকা আৰু ব্ৰিটেইনলৈ পলায়ন কৰাৰ বাবে আমি চিন্তা কৰা উচিত নেকি? এই মগজুবোৰ পলাওক, আৰু অধিক যোগ্য মগজুৱে ইয়াৰ ঠাই ল’ব। এতিয়া যেতিয়া তেওঁলোকে (ইছলামিক ৰিপাব্লিকে) পাৰ্জ চলাইছে, তেতিয়া আপুনি কিয় বিচলিত হৈছে, কিয় মানুহক হত্যা কৰিছে? আনকি এই বিপথে পৰিচালিত লোকসকলৰ পচি যোৱা মগজুৰ বিষয়েও কিয় আলোচনা কৰিছে? ইছলামক কিয় প্ৰশ্ন কৰিছে? পলায়ন কৰিছে নেকি? সিহঁতক যাবলৈ দিয়ক। সিহঁতক পলাবলৈ দিয়ক। তেওঁলোক বৈজ্ঞানিক মগজু নাছিল। সেইটোৱেই ভাল। চিন্তা নকৰিব। মাত্ৰ পলাব লাগে। [[ইৰাণ]] এতিয়া তেওঁলোকৰ বাসস্থান নহয়। এই বিপথে পৰিচালিত মগজুবোৰৰ আমাৰ কোনো কাম নাই। সিহঁতক পলাবলৈ দিয়ক। যদি আপুনি এই ঠাইখন আপোনাৰ থাকিবলৈ নহয় বুলি ভাবে, তেন্তে আপুনিও পলাই যোৱা উচিত। T "''<ref>Interview with [[Ettelaat]] newspaper, آیت الله روح الله خمینی در ملاقات با اعضای کمیته امداد روزنامه اطلاعات، 9 آبان ماه 1358 . Link: [http://www.iranpressnews.com/source/009122.htm See second paragraph] {{webarchive|url=https://archive.today/20060509205414/http://www.iranpressnews.com/source/009122.htm |date=2006-05-09}} {{in lang|fa}}</ref> ইৰাণ–ইৰাক যুদ্ধৰ সময়তো এই ধাৰা অব্যাহত আছিল। ২০০৫ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত ড° ফাৰাজী-ডানাৰ ঠাইত এজন ধৰ্মগুৰুৱে তেহৰাণ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ চ্যান্সেলৰৰ দায়িত্ব লয়। ইৰাণৰ ইতিহাসত প্ৰথমবাৰৰ বাবে কোনো ডাঙৰ শিক্ষানুষ্ঠানৰ নেতৃত্বত পৰম্পৰাগত শিক্ষাবিদসকলৰ ঠাইত এজন ধৰ্মগুৰুক আধিপত্য বিস্তাৰ কৰা হৈছিল। তেওঁ অৱশ্যে কেইবাখনো গ্ৰন্থৰ ৰচনা কৰিছে আৰু ইছলামিক ন্যায়বিজ্ঞানৰ বিশেষজ্ঞ হিচাপে বিশ্ববিদ্যালয়ৰ আইন বিদ্যালয়তো অধ্যাপনা কৰিছে।<ref>{{cite web |url=http://www.bbc.co.uk/persian/iran/story/2005/11/051125_mf_amid.shtml |title=نخستين رئيس روحانی برای دانشگاه تهران |publisher=BBC News |access-date=2011-10-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120419062431/http://www.bbc.co.uk/persian/iran/story/2005/11/051125_mf_amid.shtml |archive-date=2012-04-19 |url-status=live }}</ref> এই দেশসমূহত একাডেমীৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ পদবীত থকা ইৰাণৰ বিভাগীয় মুৰব্বী আৰু পৰিচালকৰ দীঘলীয়া তালিকাখন নিঃসন্দেহে এই বাস্তৱতাৰ এক শক্তিশালী সূচক। ইৰাণৰপৰা অহা মগজুৰ নিষ্কাশন ঘৰুৱা আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত সংবাদ মাধ্যমত আলোচনাৰ এক উত্তপ্ত বিষয় হৈ পৰিছে।<ref>{{cite web|url=http://www.payvand.com/news/01/may/1010.html|title=220,000 academics leave Iran in one year, brain drain rising - Moin warns|work=Payvand|access-date=2008-04-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20080409015930/http://www.payvand.com/news/01/may/1010.html|archive-date=2008-04-09|url-status=live|archivedate=2008-04-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080409015930/http://www.payvand.com/news/01/may/1010.html|deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.iranian.ws/cgi-bin/iran_news/exec/view.cgi/2/3811|title=iranian.ws -&nbsp; Iranian Resources and Information.|access-date=2008-04-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304031249/http://www.iranian.ws/cgi-bin/iran_news/exec/view.cgi/2/3811|archive-date=2016-03-04|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.iranian.com/Opinion/2002/August/Brain/|title=THE IRANIAN: Brain drain, Ahmad Anvari|publisher=iranian.com|access-date=2008-04-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20071117034236/http://www.iranian.com/Opinion/2002/August/Brain/|archive-date=2007-11-17|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.iranian.com/Opinion/2002/October/Brain/|title=THE IRANIAN: Brain drain, Mohammad Ala|publisher=iranian.com|access-date=2008-04-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20071117034245/http://www.iranian.com/Opinion/2002/October/Brain/|archive-date=2007-11-17|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.scidev.net/News/index.cfm?fuseaction=readNews&itemid=1485&language=1|title=Science & technology for global development news & analysis|publisher=SciDev.Net|access-date=2008-04-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20071117163807/http://www.scidev.net/News/index.cfm?fuseaction=readNews&itemid=1485&language=1|archive-date=2007-11-17|url-status=live|archivedate=2007-11-17|archiveurl=https://web.archive.org/web/20071117163807/http://www.scidev.net/News/index.cfm?fuseaction=readNews&itemid=1485&language=1|deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.parapundit.com/archives/002003.html|title=ParaPundit: Iran Has Highest Rate Of Emigration Brain Drain|work=parapundit.com|access-date=2008-04-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20080808120419/http://www.parapundit.com/archives/002003.html|archive-date=2008-08-08|url-status=live|archivedate=2008-08-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080808120419/http://www.parapundit.com/archives/002003.html|deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.rferl.org/a/1051803.html|title=Iran: Coping With The World's Highest Rate Of Brain Drain|newspaper=RadioFreeEurope/RadioLiberty|access-date=2008-04-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20080413221553/http://www.rferl.org/featuresarticle/2004/03/c655d456-07df-405a-8fe9-aad51173bd66.html|archive-date=2008-04-13|url-status=live |last1=Esfandiari |first1=Golnaz }}</ref> কিছুমানে পৰিস্থিতিৰ বাবে সীমিত নিয়োগৰ সুযোগ বা দুৰ্বল শ্ৰম বজাৰ (যিটো বহুতে পশ্চিমীয়া অৰ্থনৈতিক নিষেধাজ্ঞাৰ বাবে দোষাৰোপ কৰে); আন কিছুমানে দেশৰ ক্ৰমান্বয়ে বাধাপ্ৰাপ্ত আৰু স্তব্ধ হৈ পৰা সামাজিক ব্যৱস্থাক দোষাৰোপ কৰে। এই পৰিস্থিতিৰ চিন হিচাপে ২০০৬ চনত তেতিয়াৰ ৰাষ্ট্ৰপতি মাহমুদ আহমদিনেজাদে দেশৰ সকলো বিশ্ববিদ্যালয়কে তেওঁ "উদাৰ আৰু ধৰ্মনিৰপেক্ষ প্ৰভাৱ" বুলি কোৱাৰপৰা সম্পূৰ্ণৰূপে মুক্ত কৰাৰ প্ৰতিশ্ৰুতি দিয়ে।<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/middle_east/6196069.stm|publisher=BBC|title=Mass purges at Iran universities|first=Frances|last=Harrison|date=20 December 2006 |author-link=Frances Harrison|access-date=2008-04-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20080407005558/http://news.bbc.co.uk/2/hi/middle_east/6196069.stm|archive-date=2008-04-07|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.theguardian.com/world/2006/sep/06/highereducation.iran|work=The Guardian|title=Iranian president calls for purge of liberal lecturers|first=Robert|last=Tait|date=September 6, 2006|access-date=April 22, 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080907083349/http://education.guardian.co.uk/higher/worldwide/story/0,,1865731,00.html|archive-date=September 7, 2008|url-status=live}}</ref> ২০০৬ চনৰ জানুৱাৰী মাহত প্ৰকাশিত ''দ্য ৱাশ্বিংটন প্ৰিজম''ত প্ৰকাশিত এক প্ৰতিৱেদনত দাবী কৰা হৈছে যে [[আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় মুদ্ৰা নিধি]] (IMF)-এ ইৰাণক উন্নয়নশীল দেশসমূহৰ ভিতৰত "মগজুৰ নিষ্কাশন"ৰ ক্ষেত্ৰত শীৰ্ষ দেশ হিচাপে স্থান দিছে; তেওঁলোকৰ অনুমান অনুসৰি প্ৰায় ১ লাখ ৮০ হাজাৰ লোকে ইৰাণ এৰি গৈছে।<ref>{{cite web |url=http://www.washingtonprism.org/showarticle.cfm?id=213 |title=Washington Prism |publisher=Washington Prism |access-date=2011-10-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080406030207/http://www.washingtonprism.org/showarticle.cfm?id=213 |archive-date=2008-04-06 |url-status=dead |archivedate=2008-04-06 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080406030207/http://www.washingtonprism.org/showarticle.cfm?id=213 |deadurl=yes }}</ref> অৱশ্যে ইছলামিক ৰিপাব্লিক নিউজ এজেন্সীৰ এক প্ৰতিৱেদনত এই সংখ্যা ২ লাখ বুলি কোৱা হৈছে। ইৰাণৰ সংস্কৃতি আৰু উচ্চ শিক্ষা মন্ত্ৰ্যালয়ৰ মতে বৰ্তমান প্ৰায় ৫০,০০০ ইৰাণী ছাত্ৰ-ছাত্ৰীয়ে বিদেশত অধ্যয়ন কৰি আছে।<ref name="Iranian Embassy in Oslo">{{cite web|title=Education System in Iran|url=http://www.iran-embassy-oslo.no/embassy/educat.htm|publisher=Iranian Embassy in Oslo|access-date=7 May 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20090609234100/http://www.iran-embassy-oslo.no/embassy/educat.htm|archive-date=9 June 2009|url-status=dead}}</ref> ==ধাৰা ওলোটাই অনাৰ প্ৰচেষ্টা== শেহতীয়া বছৰবোৰত শিক্ষাবিদ আৰু উচ্চ দক্ষতাসম্পন্ন শ্ৰমিকসকলক কৰ্মসংস্থাপন আৰু গৱেষণাৰ সুযোগ প্ৰদান কৰি মগজু নিষ্কাশণ তথা মানৱ সম্পদৰ বহিঃপ্ৰৱাহৰ ৰোধৰ বাবে কেইবাটাও পদক্ষেপ গ্ৰহণ কৰা হৈছে। ২০০৩ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহত ইৰাণত বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তিবিদ্যাৰ প্ৰসাৰৰ বাবে আৰু গৱেষণা আৰু উন্নয়নত নিয়োজিত লোকসকলক উপকৃত কৰিবলৈ ইৰাণৰ নেচনেল ছায়েন্স ফাউণ্ডেশ্যন স্থাপন কৰা হয়। বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তিবিদ্যাত কাম কৰা ইৰাণীসকলৰ সুবিধাৰ্থে স্থাপন কৰা আন এটা প্ৰতিষ্ঠান হৈছে [[ইৰাণ]]ৰ নেচনেল জিনিয়াছ ফাউণ্ডেশ্যন।<ref>{{Cite web |title=.: بنیاد ملی نخبگان |url=http://www.bonyad-nokhbegan.ir/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20080423102932/http://www.bonyad-nokhbegan.ir/ |archive-date=2008-04-23 |access-date=2008-04-22 |archivedate=2008-04-23 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080423102932/http://www.bonyad-nokhbegan.ir/ |deadurl=yes }}</ref> ইৰাণে স্নাতক অভিলেখ বিধেয়ক উত্থাপন কৰি মগজু নিষ্কাশণ তথা বহিঃপ্ৰৱাহ ৰোধ কৰাৰ চেষ্টা কৰিছে; এই বিধেয়কখনে স্নাতক পৰ্যায়ত শিক্ষাৰ আন্তৰ্জাতিককৰণ আৰু সম্প্ৰসাৰণৰ আহ্বান জনাইছে, যাৰ ফলত স্নাতকসকলৰ সংখ্যা বৃদ্ধি পাব। <ref>{{cite book |url=http://www.nap.edu/openbook.php?record_id=12185&page=25 |title=Science and Technology and the Future Development of Societies: International Workshop Proceedings |publisher=Nap.edu |date=2007-02-11 |doi=10.17226/12185 |isbn=978-0-309-11927-6 |access-date=2011-03-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121016082426/http://www.nap.edu/openbook.php?record_id=12185&page=25 |archive-date=2012-10-16 |url-status=live }}</ref> ==তথ্যৰ উৎস== {{reflist}} ==অধিক পঢ়ক== *{{cite journal|title=The brain drain from Iran to the United States|first=Akbar E|last=Torbat|journal=Middle East Journal|pages=272–295|date=Spring 2002|volume=56|issue=2}} *Migration Information: {{cite web|url=http://www.migrationinformation.org/Profiles/display.cfm?ID=424|title=Iran: A Vast Diaspora Abroad and Millions of Refugees at Home|work=migrationpolicy.org|access-date=2008-12-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20140215052030/http://migrationinformation.org/Profiles/display.cfm?ID=424|archive-date=2014-02-15|url-status=live}} *UCSC Study: {{Cite web |url=http://users.soe.ucsc.edu/~daraei/files/BrainDrain.jpg |title=Baskin School of Engineering – Baskin Engineering provides unique educational opportunities, world-class research with an eye to social responsibility and diversity |access-date=2014-01-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140110001124/http://users.soe.ucsc.edu/~daraei/files/BrainDrain.jpg |archive-date=2014-01-10 |url-status=live }} ==বাহ্যিক সংযোগ== *[https://web.archive.org/web/20100525045858/http://www.g15.org/workingpaper5.pdf International Migration, Remittances and the Brain Drain] in [[Group of 15]] Countries [[শ্ৰেণী:ইৰান]] n1vhnz3agn0978dr7937338c7vjwrjq 0 136865 606225 606139 2026-05-14T01:37:59Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 606225 wikitext text/x-wiki {{short description|none}} <!-- "none" is preferred when the title is sufficiently descriptive; see [[WP:SDNONE]] --> '''ইৰানৰ বন্যপ্ৰাণী ({{lang-en|wildlife of Iran}}) '''য়ে ইয়াত থকা উদ্ভিদ আৰু প্ৰাণী উভয়কে সামৰি লয়। ইৰাণৰ অন্যতম বিখ্যাত প্ৰাণী হৈছে সংকটজনকভাৱে বিপন্ন এছিয়াটিক চিতা । ইয়াৰ বৈজ্ঞানিক নাম হ'ল Acinonyx jubatus venaticus,এই এছিয়াটিক চিতা আজি কেৱল ইৰাণতে জীয়াই আছে। <ref name=iucn>{{cite iucn |author=Jowkar, H. |author2=Hunter, L. |author3=Ziaie, H. |author4=Marker, L. |author5=Breitenmoser-Wursten, C. |author6=Durant, S. |date=2008 |title=''Acinonyx jubatus'' ssp. ''venaticus'' |volume=2008 |article-number=e.T220A13035342 |doi=10.2305/IUCN.UK.2008.RLTS.T220A13035342.en |access-date=13 November 2021}}</ref> আন এটা উল্লেখযোগ্য প্ৰজাতি হৈছে ইৰাণৰ গ্ৰাউণ্ড জে চৰাই বৈজ্ঞানিক নাম হ'ল Podoces pleskei। এয়া হ'ল ইৰাণৰ একমাত্ৰ স্থানীয় চৰাই। [[File:Podoces pleskei 199125980.jpg|thumb|ইৰাণৰ গ্ৰাউণ্ড জে চৰাই]] ==ইতিহাস== ইৰাণৰ প্ৰাণীজগতৰ বৰ্ণনা চতুৰ্দশ শতিকাত হামদাল্লাহ মুস্তাৱফীয়ে কৰিছিল। ১৮ আৰু ১৯ শতিকাত চেমুৱেল গটলিব গ্মেলিন আৰু এডৱাৰ্ড মেনেট্ৰিছে কেছপিয়ান সাগৰ অঞ্চল আৰু টালিছ পৰ্বতমালা ভ্ৰমণ কৰি কেছপিয়ান প্ৰাণীৰ নথিভুক্ত কৰে। তেওঁলোকৰ পিছত ১৯ শতিকাত ফিলিপো ডি ফিলিপি, উইলিয়াম থমাছ ব্লেনফৰ্ড, নিকোলাই জাৰুডনীকে ধৰি আন কেইবাজনো প্ৰকৃতিবিদ; তেওঁলোকে স্তন্যপায়ী, চৰাই, সৰীসৃপ, উভচৰ আৰু মাছৰ প্ৰজাতিৰ নথিভুক্ত কৰিছিল। এস্কাণ্ডাৰ ফিৰৌজৰ "The Complete Fauna of Iran" নামৰ গ্ৰন্থখনত দেশখনৰ বিভিন্ন পৰিৱেশ তন্ত্ৰত পোৱা বহুতো প্ৰজাতিৰ নথিভুক্ত কৰা হৈছে। <ref name=Firouz05>{{cite book|last=Firouz|first=E.|year=2005|url=https://books.google.com/books?id=t2EZCScFXloC&pg=PP1|title=The Complete Fauna of Iran|publisher=I. B. Tauris |location=London, New York| isbn=978-1-85043-946-2}}</ref> ==উদ্ভিদজগত== দেশৰ এক দশমাংশতকৈও অধিক অঞ্চল বনাঞ্চলৰদ্বাৰা আবৃত। কেছপিয়ান সাগৰৰপৰা ওপৰলৈ উঠি অহা পাহাৰীয়া অঞ্চলৰ ঢালত আটাইতকৈ ডাঙৰ অৰণ্যসমূহ অৱস্থিত, য’ত ওক, এছ গছ(Ash tree), এলম, চাইপ্ৰেছ আৰু অন্যান্য মূল্যৱান গছ প্ৰচুৰ পৰিমাণে গজে। মূল মালভূমিত আটাইতকৈ পানীৰে ভৰি থকা পাহাৰৰ ঢালত বনৰীয়া জোপোহা ওক গছৰ অঞ্চল পোৱা যায় আৰু গাঁৱৰ মানুহে ফলৰ বাগিছাৰ লগতে প্লেন গছ, পপলাৰ, উইলো, আখৰোট, বিচ, মেপেল আৰু মালবেৰী গছ ৰোপণ কৰে। বসন্ত কালত বনৰীয়া মাটিৰপৰা বনৰীয়া গছ-গছনি ওলাই আহি জীৱ-জন্তুৰ বাবে খাদ্যৰ যোগান ধৰে যদিও গ্ৰীষ্মকালীন ৰ’দে জ্বলাই দিয়ে। এফ এ অ’ৰ এক প্ৰতিৱেদন অনুসৰি ইৰাণৰ মূলপ্ৰকাৰৰ বনাঞ্চল আৰু ইয়াৰ নিজ নিজ আকাৰ তলত দিয়া ধৰণৰ। <ref>{{cite web|url=http://www.fao.org/docrep/x5371e/x5371e08.htm|title=Unasylva – Vol. 8, No. 2 |website=[[Food and Agriculture Organization]] |access-date=6 January 2018}}</ref> *উত্তৰ জিলাসমূহৰ কাস্পিয়ান অৰণ্য (৩৩,০০০ কিলোমিটাৰ বৰ্গফুট) *উত্তৰ-পূব জিলাসমূহৰ চূণশিলৰ পাহাৰীয়া অৰণ্য (জুনিপেৰাছৰ অৰণ্য, ১৩,০০০ কিলোমিটাৰ বৰ্গফুট) * পূব, দক্ষিণ আৰু দক্ষিণ-পূব জিলাৰ পিষ্টাচিঅ' বনাঞ্চল (২৬,০০০ কিলোমিটাৰ বৰ্গফুট) * মধ্য আৰু পশ্চিম জিলাৰ ওক গছৰ অৰণ্য (১ লাখ কিলোমিটাৰ বৰ্গফুট) * দেশৰ মধ্য আৰু উত্তৰ-পূব অংশৰ দষ্ট-ই কাৱিৰ জিলাৰ জোপোহা (১০,০০০ কিলোমিটাৰ বৰ্গক্ষেত্ৰ)অৰণ্য * হাৰা অৰণ্যৰ দৰে দক্ষিণ উপকূলৰ উপ-গ্ৰীষ্মমণ্ডলীয় অৰণ্য (৫,০০০ কিলোমিটাৰ বৰ্গফুট)। [[File:Hara Forest, Queshm, Iran.jpg|thumb|ইৰানৰ হাৰা অৰণ্য]] ==প্ৰাণীজগত== [[File:Gando (Crocodylus palustris) گاندو، تمساح ایرانی - panoramio.jpg|thumb|ইৰাণৰ চাবাহাৰত থকা মগৰ কুম্ভ্ৰীৰ ]] [[File:Canis aureus Revivim.JPG|thumb|সোণালী শিয়াল (কেনিছ অৰেয়াছ ) ]] ইৰাণৰ জীৱিত প্ৰাণীসমূহৰ ভিতৰত ৩৪টা বাদুলীৰ প্ৰজাতি, ভাৰতীয় ধূসৰ নেউল, ভাৰতীয় সৰু নেউল, সোণালী শিয়াল, ভাৰতীয় পহু, শিয়াল, হায়েনা, নাহৰফুটুকী বাঘ, ইউৰেছিয়ান লিন্সক বা বনমেকুৰী জাতীয় প্লাণী, বাদামী ভালুক আৰু এছিয়ান ক'লা ভালুক আদি দেখা যায়।<ref name=Firouz05/>খুৰাযুক্ত স্তন্যপ্ৰায়ী প্ৰাণীসমূহৰ প্ৰজাতিৰ ভিতৰত বনৰীয়া গাহৰি, ইউৰিয়াল, আৰ্মেনিয়ান মফ্লন, ৰঙা হৰিণ আৰু গ'ইটাৰেড গজেল আদি অন্তৰ্ভুক্ত।<ref name=Humphreys1999/> ===বিপন্ন=== [[File:Kooshki (Iranian Cheetah) 05.jpg|thumb|এছিয়াটিক চিতা]] [[File:Persian Fallow Deer 1.jpg|thumb|পাৰ্চিয়ান ফেল' ডিয়েৰ]] [[File:Onager_Asiatischer_Wildesel_Equus_hemionus_onager_Zoo_Augsburg-10.jpg|thumb|পাৰ্চিয়ান অনাগাৰ বা পাৰ্চিয়ান গাধ]] ২০০১ চনলৈকে ইৰাণত ২০টা স্তন্যপায়ী প্ৰজাতি আৰু ১৪টা চৰাইৰ প্ৰজাতি বিলুপ্তিৰ পথত আছিল। ইৰাণৰ বিপন্ন প্ৰজাতিসমূহৰ ভিতৰত বেলুচিস্তান ভালুক, এছিয়াটিক নাহৰফুটুকী বাঘ, কাস্পিয়ান ছিল, পাৰ্চী গজেল, চাইবেৰিয়ান বগলী, হকছবিল কাছ, সেউজীয়া কাছ,মধ্য এছিয়াৰ ফেটী সাপ (অক্সাছ কব্ৰা), লেটিফি ভাইপাৰ, ডুগং, পেন্থেৰা পাৰ্ডাছ টুলিয়ানা, কাস্পিয়ান সাগৰীয় পহু, আৰু ডলফিন আদি উল্লেখযোগ্য। ইৰাণৰ কমেও ৭৪টা প্ৰজাতিৰ বন্যপ্ৰাণী আই ইউ চি এনৰ ৰঙা তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে, যিয়ে দেশখনৰ জৈৱ-বৈচিত্ৰ্যৰ প্ৰতি ভয়াবহ ভাবুকিৰ ইংগিত দিয়ে। মজলিছে (সংসদ) বন্যপ্ৰাণীৰ প্ৰতি অৱজ্ঞা প্ৰদৰ্শন কৰি বিভিন্ন আইন-কানুন প্ৰণয়ন কৰিছে, যেনে- পৰিৱেশ বিভাগৰ জড়িততা নোহোৱাকৈ উদ্যোগ আৰু খনি মন্ত্ৰ্যালয়ক খনন চলাবলৈ অনুমতি দিয়া আইন; ৰাষ্ট্ৰীয় উন্নয়নমূলক প্ৰকল্পৰ ডাঙৰ অনুমোদন দিয়াৰ সময়ত বন্যপ্ৰাণীৰ বাসস্থানৰ ওপৰত ইয়াৰ প্ৰভাৱৰ বিষয়ে বিস্তৃত অধ্যয়নৰ প্ৰয়োজন নোহোৱাৰ বাবেও তেওঁলোকে গাফিলতি দেখুৱাইছে।<ref>{{cite web|url=http://www.payvand.com/news/14/feb/1191.html|title=74 Iranian wildlife species red-listed by Environment Department|work=Payvand|access-date=6 January 2018|archive-date=20 May 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150520013716/http://www.payvand.com/news/14/feb/1191.html|archivedate=20 May 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150520013716/http://www.payvand.com/news/14/feb/1191.html|deadurl=yes}}</ref> নাহৰফুটুকীটোৰ মূল ৰেঞ্জটো বেজোয়াৰ আইবেক্সৰ ৰেঞ্জৰ সৈতে মিল খায়, যিটো সমগ্ৰ আলবৰ্জ আৰু জাগ্ৰছ পৰ্বতমালাৰ লগতে ইৰাণৰ মালভূমিৰ ভিতৰৰ সৰু সৰু পৰ্বতমালাতো পোৱা যায়। বাসস্থান ধ্বংস, প্ৰাকৃতিক চিকাৰৰ অভাৱ, জনসংখ্যা খণ্ডিত হোৱাৰ বাবে নাহৰফুটুকীৰ জনসংখ্যা যথেষ্ট হ্ৰাস পাইছে। বেজোয়াৰ আইবেক্সৰ উপৰি ইৰাণত বনৰীয়া ভেড়া, গাহৰি, হৰিণ, ঘৰচীয়া গৰু আদিও নাহৰফুটুকীৰ চিকাৰৰ ভিতৰত অন্যতম। <ref>Sanei, A., Zakaria, M., Hermidas, S. (2011). [http://journals.uplb.edu.ph/index.php/ALS/article/view/693/636 "Prey composition in the Persian leopard distribution range in Iran"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131227070515/http://journals.uplb.edu.ph/index.php/ALS/article/view/693/636 |date=2013-12-27 }}. ''Asia Life Sciences Supplement''. '''7''': 19–30.</ref> ===বিলুপ্ত হৈ যোৱা প্ৰাণী=== *হিমযুগৰ পাছৰ পৰ্য্যায়ত ইৰাণৰ স্থানীয়ভাৱে থকা গুহা হায়েনা (ৱাজমেহ গুহাৰ দৰে স্থানত পোৱা জীৱাশ্মৰদ্বাৰা প্ৰমাণিত) অজ্ঞাত তাৰিখত বিলুপ্ত হৈছিল।<ref name=":0">{{Cite journal |last=Mashkour |first=M. |last2=Monchot |first2=H. |last3=Trinkaus |first3=E. |last4=Reyss |first4=J.‐L. |last5=Biglari |first5=F. |last6=Bailon |first6=S. |last7=Heydari |first7=S. |last8=Abdi |first8=K. |date=2009 |title=Carnivores and their prey in the Wezmeh Cave (Kermanshah, Iran): a Late Pleistocene refuge in the Zagros |journal=International Journal of Osteoarchaeology |volume=19 |issue=6 |pages=678–694 |doi=10.1002/oa.997}}</ref> *হিমযুগৰ শেষত ইৰাণৰ স্থানীয়ভাৱে থকা চিকুণ নাকৰ গঁড়টো অজ্ঞাত তাৰিখত বিলুপ্ত হৈছিল।<ref name=:0/> *ইউৰোপীয় বন্য গাধ; ইৰাণত ইয়াৰ প্ৰাচীন অভিলেখ খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ২য় সহস্ৰাব্দৰপৰা।<ref name=":4">{{Cite journal |last=Özkan |first=M. |last2=Gürün |first2=K. |last3=Yüncü |first3=E. |last4=Vural |first4=K. B. |last5=Atağ |first5=G. |last6=Akbaba |first6=A. |last7=Fidan |first7=F. R. |last8=Sağlıcan |first8=E. |last9=Altınışık |first9=Ezgi N. |last10=Koptekin |first10=D. |last11=Pawłowska |first11=K. |last12=Hodder |first12=I. |last13=Adcock |first13=S. E. |last14=Arbuckle |first14=B. S. |last15=Steadman |first15=S. R. |date=2024 |title=The first complete genome of the extinct European wild ass (''Equus hemionus hydruntinus'') |journal=Molecular Ecology |volume=33 |issue=14 |doi=10.1111/mec.17440 |doi-access=free|hdl=11511/110286 |hdl-access=free}}</ref> *ছিৰিয়াৰ হাতী প্ৰজাতিয়ে দক্ষিণ ইৰাণত ঘূৰি ফুৰিছিল, আৰু তাত প্ৰাচীন কালত বিলুপ্ত হৈছিল।<ref name="iucn, Syrian elephant">{{Cite iucn |author1=Choudhury, A. | author2=Lahiri Choudhury, D.K. |author3=Desai, A. |author4=Duckworth, J.W. | author5 = Easa, P.S. |author6=Johnsingh, A.J.T. | author7=Fernando, P. |author8=Hedges, S. |author9=Gunawardena, M. |author10=Kurt, F. |title=''Elephas maximus'' |article-number=e.T7140A12828813 |date=2008}}</ref> *এছিয়াটিক সিংহৰ ৰেকৰ্ড কেৱল ইৰাণৰ খোজেস্তান আৰু ফাৰ্চ প্ৰদেশতহে পোৱা যায়। ১৯৫৭ চনত ইয়াক শেষবাৰৰ বাবে ডেজ নদী উপত্যকাত দেখা গৈছিল।<ref>{{cite journal |author1=Khosravifard, S. |author2=Niamir, A. |title=The lair of the lion in Iran |year=2016 |journal=Cat News |issue=Special Issue 10 |pages=14–17}}</ref> ১৯৭০ চনত আৰ্জান ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানক পুনৰ প্ৰৱৰ্তনৰ স্থান হিচাপে গণ্য কৰা হয়।<ref name=Humphreys1999>{{cite book |author=Humphreys, P. |author2=Kahrom, E. |year=1999 |url=https://books.google.com/books?id=esV0hccod0kC&pg=PP1 |title=Lion and Gazelle: The Mammals and Birds of Iran |publisher=Images Publishing |location=Avon |isbn=0-9513977-6-1}}</ref><ref name=Firouz05/> *১৯৬০ চনৰ আগতে কাস্পিয়ান সাগৰৰ আশে-পাশে থকা উত্তৰ অঞ্চল আৰু ছোভিয়েট ছ’চিয়েলিষ্ট ৰিপাব্লিকৰ ট্ৰেন্সককেচিয়ান আৰু তুৰ্কেষ্টান অঞ্চলত কেছপিয়ান বাঘ পোৱা গৈছিল। ইৰাণত এই বাঘটো শেষবাৰৰ বাবে দেখা পোৱা গৈছিল ১৯৫৮ চনত গোলেষ্টান ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানত। <ref name=Geptner1972>{{cite book |author=Geptner, V. G. |author2=Sludskij, A. A. |orig-date=1972 |year=1992 |title=Mlekopitajuščie Sovetskogo Soiuza. Moskva: Vysšaia Škola |trans-title=Mammals of the Soviet Union. Volume II, Part 2. Carnivora (Hyaenas and Cats) |publisher=Smithsonian Institution and the National Science Foundation |location=Washington DC |chapter=Tiger |chapter-url=https://archive.org/stream/mammalsofsov221992gept#page/94/mode/2up |pages=95–202}}</ref><ref name=Humphreys1999/><ref name=Firouz05/> ==তথ্যৰ উৎস== {{Reflist}} == গ্ৰন্থতালিকা == * [[Karl Heinz Rechinger|Rechinger, Karl Heinz]], et al. (1963–2015). ''[[Flora Iranica]].'' 181 parts. Graz: Akademische Druck- u. Verlagsanstalt. ==বাহ্যিক সংযোগ== * [https://iranicaonline.org/articles/fauna-i Fauna of Persia], ''Encyclopædia Iranica'' * [https://www.doe.ir/portal/home/?140762/english-news Department of Environment of Iran] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241202135731/https://www.doe.ir/portal/home/?140762/english-news |date=2024-12-02 }} * [https://persian-leopard.com/ Asian Leopard Specialist Society, Iran: Research, Conservation and Management] * [https://floraofiran.net/ Flora of Iran by Pr Ahmad Ghahreman] * [http://www.flora-iran.com Flora of Iran] * [https://www.wildlife.ir/en/ Iranian Cheetah Society (ICS)] * [https://docs.google.com/viewer?a=v&pid=explorer&chrome=true&srcid=0B7Vwy9iDuZifNjliMzYzNTQtZWFjYy00ODgzLWJkNWQtZmY4ZTUzOTY1MTc2&hl=en Status of the Persian Leopard in Iran] * [https://www.museum.ie/en-IE/Collections-Research/Collection/Documentation-Discoveries/Artefact/Persian-Lioness/244bd648-dd5e-4734-9fda-3d716eeafbbe Skin of a Persian lioness, belonging to an endangered subspecies of lions, brought to Dublin by King Edward VII in 1902.] {{Asia in topic|বন্যপ্ৰাণী}} [[শ্ৰেণী:বন্যপ্ৰাণী]] [[শ্ৰেণী:ইৰান]] 0hzik8ul7vv01q110nneck89b7xrf0s 0 136872 606145 2026-05-13T12:10:59Z ~2026-28740-46 49848 অসমৰ গোলাঘাট জিলাৰ দেৰগাঁৱৰ অন্তৰ্গত চাৰহ মিচিং গাৱঁৰ বিষয়ে বিৱৰণ দিয়া হ'ল। 606145 wikitext text/x-wiki চাৰহ মিচিং অসমৰ গোলাঘাট জিলাৰ দেৰগাঁৱৰ অন্তৰ্গত এখন উল্লেখযোগ্য মিচিং গাঁও। ইয়াৰ চাৰিসীমা― পূবে যোৰহাট জিলা; পশ্চিমে বোকাখাত; উত্তৰে ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদী আৰু দক্ষিণে ৩৭ নং ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথ। ই দেৰগাঁও চাৰিআলিৰ পৰা ৯ কিলোমিটাৰ আৰু ৰঙামাটিৰ পৰা ৬ কিলোমিটাৰ উত্তৰত অৱস্থিত। গাঁওখনৰ মাজেৰে দিচৈ নদী বৈ গৈছে। ইয়াত মিচিংসকলৰ অন্যতম ফৈদ পাগৰ ফৈদৰ লোকে বসবাস কৰে। গাঁওখনত মিলি, চাৰহ, পাওঁ, মৰাং এইকেইটা মিচিং উপাধিৰ মানুহ দেখিবলৈ পোৱা যায়। তেওঁলোকৰ মাতৃভাষা মিচিং। দৈনন্দিন ঘৰুৱা জীৱনত তেওঁলোকে মিচিং ভাষা ব্যৱহাৰ কৰে যদিয়ো শিক্ষা-দীক্ষা আৰু অন্যান্য কাম-কাজ, অফিচ-কাছাৰী আদিত অসমীয়া ভাষা ব্যৱহাৰ কৰে। ইয়াৰে ৯৫ শতাংশ লোকেই কৃষিজীৱী। ই সম্পূৰ্ণ মিচিং বসতিপ্ৰধান গাঁও আছিল যদিয়ো শেহতীয়াকৈ বঙালী, বিহাৰী, বামুণ সম্প্ৰদায়ৰ দুই-এঘৰ লোকে বসবাস কৰি আছে।বৰ্তমান গাঁওখনত প্ৰায় ১০০০ ৰ ওপৰত জনসংখ্যা আছে। ইয়াৰে ৯৯ শতাংশ লোকেই মিচিং। তেওঁলোক অনুসূচীত জনজাতি (ভৈয়াম)ৰ অন্তৰ্ভূক্ত। আমি জানো যে মিচিং মানুহ নৈপৰীয়া আৰু বানপীড়িত ঠাইত বেছিকৈ বসতি দেখিবলৈ পোৱা যায়। কিন্তু এইখন মিচিং গাঁৱৰ মাজেৰে দিচৈ নদী বৈ গৈছে যদিয়ো ইয়াৰ দক্ষিণ অংশ বানপানীৰ কৱলৰ পৰা বাচি থাকে। দিচৈ নদীৰ পানী বাঢ়ি অহাৰ লগে লগে ইয়াৰ কাষৰ দ-মাটিবোৰত পলস পৰে। যাৰ বাবে এই মাটি খেতি উপযুক্ত। বিশেষকৈ ধান খেতিয়েই এই মাটিত বেছিকৈ কৰা হয়। নদীখনত নানান ধৰণৰ মাছ যেনে- ৰৌ, বৰালি, পুথি, খলিহনা, মাগুৰ, শিঙি, শ'ল, কেঁকোৰা, পুমপুতদালি( গঙ্গাটোপ), মিছামাছ আদি পোৱা যায়। গাঁওখনৰ সীমাৰ ভিতৰত থকা কিছুমান ৰাজহুৱা অনুষ্ঠান যেনে― দুখন নামঘৰ (Rikkong  আৰু Rigdum), এখন মুৰং অকুম, এখন মধ্য ইংৰাজী বিদ্যালয়, এখন উচ্চতৰ মাধ্যমিক বালিকা বিদ্যালয়, তিনিখন অংগনবাড়ি কেন্দ্ৰ, এখন পানী যোগান আঁচনি আদি। বিশেষকৈ গাঁওখনত কৃষি অৰ্থনীতি আৰু মিচিং কলা-সংস্কৃতিৰ চৰ্চাত বিশেষ গুৰুত্ব আছে। 0c2dbxmin18jvic9v9hs0o4y4rncujy 0 136873 606151 2026-05-13T14:17:47Z নৰুনা বৰুৱা 44897 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 606151 wikitext text/x-wiki {{Short description|Iranian politician (1917–1954)}} {{Infobox politician | honorific_prefix = ছেয়েদ | name = হোছেইন ফাতেমী | honorific_suffix = | native_name = | native_name_lang = fa | image = DrHosseinFatemi.jpg | image_size = 220px | birth_date = {{birth date|1917|2|10|df=y}} | birth_place = ইৰাণৰ নাইন,কাজাৰ ইৰাণ | death_date = {{death date and age|1954|11|10|1917|2|9|df=y}} | death_place = [[তেহৰান]], ইৰাণৰ ইম্পেৰিয়েল ষ্টেট | death_cause = ফায়াৰিং স্কোয়াডৰদ্বাৰা ফাঁচি | office = বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰী | term_start = ১৯৫২ চনৰ ১৬ ছেপ্টেম্বৰ | term_end = ১৯৫৩ চনৰ ১৯ ​​আগষ্ট | monarch = মহম্মদ ৰেজা পাহলৱী | prime_minister = মহম্মদ মোছাদ্দেগ | predecessor = হোছেইন নাভাব | successor = আব্দলহোছেইন মেফতাহ | office1 = সংসদৰ সদস্য | term_start1 = ২৭ এপ্ৰিল ১৯৫২ | term_end1 = ১৯৫২ চনৰ ১৬ ছেপ্টেম্বৰ | constituency1 = [[Tehran, Rey, Shemiranat and Eslamshahr (electoral district)|Tehran]] | party = নেচনেল ফ্ৰণ্ট (ইৰাণ) | spouse = {{marriage|পৰিৱাশ সাতৱতী <br/>|1951|<!-- Omission per Template:Marriage instructions -->}} | children = ১ | alma_mater = তেহৰাণ বিশ্ববিদ্যালয় }} '''হোছেইন ফাতেমী ({{lang-en|Hossein Fatemi}}) ''' (জন্ম,১০ ফেব্ৰুৱাৰী, ১৯১৭ – ১০ নৱেম্বৰ, ১৯৫৪) এজন ইৰাণী পণ্ডিত।<ref>A century of revolution: social movements in Iran by John Foran - p. 109</ref> প্ৰধানমন্ত্ৰী মহম্মদ মোছাদ্দেগৰ ঘনিষ্ঠ সহযোগী হিচাপে তেওঁ ইৰাণৰ তেল আৰু গেছ সম্পদ ৰাষ্ট্ৰীয়কৰণৰ প্ৰস্তাৱ আগবঢ়ায়। প্ৰথম অৱস্থাত সাংবাদিক হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰা ফাতেমীয়ে ১৯৫১ চনৰপৰা ১৯৫৩ চনলৈকে বৈদেশিক মন্ত্ৰী হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। ১৯৫৩ চনৰ অভ্যুত্থানত যেতিয়া মোছাদ্দেগৰ চৰকাৰ ওফৰাই দিয়া হৈছিল, তেতিয়া সামৰিক আদালতে তেওঁক "শ্বাহৰ বিৰুদ্ধে দেশদ্ৰোহ"ৰ দোষী সাব্যস্ত কৰাৰ পাছত ফাতেমীক গ্ৰেপ্তাৰ কৰি অত্যাচাৰ কৰা হৈছিল, আৰু ফায়াৰিং স্কোয়াডৰদ্বাৰা মৃত্যুদণ্ড দিয়া হৈছিল। <ref name=Alavi>{{cite book|author=Nasrin Alavi|title=We Are Iran|url=https://archive.org/details/weareiran00alav |url-access=registration|year=2005|publisher=Soft Skull Press|isbn=1-933368-05-5|page=[https://archive.org/details/weareiran00alav/page/65 65]|quote=Fatemi was convicted of treason and executed in 1954.}}</ref><ref name=erv99>{{cite book|title=Tortured Confessions: Prisons and Public Recantations in Modern Iran|page=99|author=Ervand Abrahamian|year=1999|location=Berkeley|publisher=[[University of California Press]]|isbn=0-520-21866-3|url=http://publishing.cdlib.org/ucpressebooks/view?docId=ft3s2005jq&brand=ucpress}}</ref> ==প্ৰাথমিক জীৱন আৰু শিক্ষা== ১৯১৭ চনৰ ১০ ফেব্ৰুৱাৰীত নৈনত জন্মগ্ৰহণ কৰিছিল ফাতেমীয়ে। <ref name=iichs>{{cite web|author=Farideh Sharif|title=Hossein Fatemi|work=IICHS |access-date=25 July 2013|url=http://www.iichs.org/index_en.asp?id=796&doc_cat=16}}</ref> পাঁচজন ভাই-ভনীৰ ভিতৰত তেওঁ আছিল আটাইতকৈ সৰু। তেওঁ নিজৰ গৃহ চহৰতে প্ৰাথমিক শিক্ষা গ্ৰহণ কৰিছিল।<ref name=iichs/> কিশোৰ বয়সত তেওঁ উচ্চ শিক্ষাৰ বাবে ইছফাহানলৈ গুচি যায়। [[ইৰাণ]]ৰ শাসক ৰেজা শ্বাহৰ কঠোৰ সমালোচক আছিল আৰু তেওঁৰ মতামত তেওঁৰ বাতৰি কাকতৰ সম্পাদকীয়ত স্পষ্টভাৱে প্ৰতিফলিত হৈছিল। ১৯৪৪ চনৰপৰা ১৯৪৮ চনলৈ তেওঁ [[ফ্ৰান্স]]ত অধ্যয়ন কৰি সাংবাদিকতাত স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে। ১৯৪৮ চনত তেওঁ তাত আইন বিষয়ত ডক্টৰেট ডিগ্ৰীও লাভ কৰে। <ref name=pbs2009>{{cite news|author=Muhammad Sahimi|date=21 November 2009 |url=https://www.pbs.org/wgbh/pages/frontline/tehranbureau/2009/11/courageous-principled-journalists-eisa-saharkhiz-and-ahmad-zeidabadi.html |title=Courageous & Principled: Journalists Isa Saharkhiz and Ahmad Zeidabadi|access-date=25 July 2013|work=PBS}}</ref><ref>Fakhreddin Azimi, [http://www.iranicaonline.org/articles/fatemi Fāṭemī, Ḥosayn] ''[[Encyclopædia Iranica]]'', IX/4, pp. 404-406</ref> ==কৰ্মজীৱন== [[File:Dr Hossein Fatemi.png|thumb|ফ্ৰান্স ভ্ৰমণৰ পিছত ফাতেমী]] স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰাৰ পাছত ফাতেমীয়ে [[ইৰাণ]]লৈ উভতি আহে আৰু ইছফাহানত বাখতাৰ (পশ্চিম) নামৰ এখন দৈনিক কাকত আৰম্ভ কৰাত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে।<ref name=pbs2009/> ১৯৪৯ চনত আৰম্ভ হোৱাৰপৰাই ফাতেমী ইৰাণৰ নেচনেল ফ্ৰণ্টৰ সক্ৰিয় সদস্য আছিল; মোছাডেগৰ গণতান্ত্ৰিক আৰু জাতীয়তাবাদী আন্দোলন।<ref name=pbs2009/> পিছলৈ এই দৈনিক কাকতখন তেহৰাণলৈ স্থানান্তৰ কৰা হয় আৰু ফ্ৰণ্টৰ মুখপাত্ৰ হৈ পৰে। তেওঁৰ ঘনিষ্ঠ বন্ধু মহম্মদ মাছুদৰ মালিকানাধীন তেহৰাণত প্ৰকাশিত সাপ্তাহিক কাকত মাৰ্দ-ই এমৰুজতো তেওঁ অৰিহণা যোগাইছিল।<ref name=ebno>{{cite web|author=Ebrahim Norouzi|title=Dr. Hossein Fatemi Biography|publisher=The Mossadegh Project|date=25 April 2008|access-date=9 June 2022|url=http://www.mohammadmossadegh.com/biography/hossein-fatemi/}}</ref> ১৯৪৯ চনৰ অক্টোবৰ মাহত মাৰ্বল পেলেচত নিৰ্বাচনত সংসদীয় আসন লাভ কৰাত ব্যৰ্থ হোৱাৰ পিছত মোছাদ্দেগৰ ১৯ জন সমৰ্থকৰ ভিতৰত ফাতেমী অন্যতম।<ref name=hmn70/> ফাতেমীয়ে প্ৰধানমন্ত্ৰীৰ সহকাৰী হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল আৰু ইৰাণৰ সংসদত তেহৰাণৰ প্ৰতিনিধি হিচাপেও কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। ৩৩ বছৰ বয়সত ১৯৫২ চনৰ অক্টোবৰ মাহত তেওঁক মোছাদেগৰ মন্ত্ৰীসভাত বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰী হিচাপে নিযুক্তি দিয়া হয়। <ref name=lwtribune>{{cite news |title=Iran planning envoy shift|access-date=25 July 2013|newspaper=Lewiston Morning Tribune|date=13 October 1952|agency=UPI|location=Tehran |url=https://news.google.com/newspapersid=j7teAAAAIBAJ&pg=2982,3680884&dq=hossein+navab&hl=en}}</ref> এই পদত তেওঁ হোছেইন নাভাবৰ পিছত কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰে। <ref name="lwtribune"/> ফাতেমীৰ মৃত্যুৰ পাছত প্ৰকাশিত মোছাদেগৰ স্মৃতিগ্ৰন্থ অনুসৰি ইৰাকত তেল ৰাষ্ট্ৰীয়কৰণৰ নীতিৰ প্ৰৱৰ্তক আছিল ফাতেমী। <ref>{{cite book|author1=Alidad Mafinezam|author2=Aria Mehrabi|title=Iran and its place among nations|year=2008 |publisher=Greenwood Publishing Group|isbn=978-0-275-99926-1|page=30}}</ref> ===ফাতেমীক হত্যাৰ প্ৰচেষ্টা=== [[File:Hossein Fatemi Body.jpg|thumb|ব্যৰ্থ হত্যাকাণ্ডৰ পিছত চিকিৎসালয়ৰ বিছনাত (১৯৫২ চনৰ ১৫ ফেব্ৰুৱাৰী)]] ১৯৫২ চনৰ ১৫ ফেব্ৰুৱাৰীত ফাতেমীয়ে ১৯৪৮ চনত হত্যা কৰা সাংবাদিক মহম্মদ মাছুদৰ সমাধিস্থলত আনুষ্ঠানিক ভাষণ দি আছিল। তাত থকাৰ সময়তে ফাদাইয়ান-ই ইছলামৰ মহম্মদ-মেহদি আবদেখোদাইদে হত্যাৰ চেষ্টা কৰিছিল যদিও ফাতেমী সেইবাৰ ৰক্ষা পৰিছিল; <ref name=hmn70>{{cite thesis|author=Hassan Mohammadi Nejad|title=Elite-Counterelite Conflict and the Development of a Revolutionary Movement: The Case of Iranian National Front|degree=PhD|id={{ProQuest|302536657}}|url=https://www.proquest.com/docview/302536657|location=[[Southern Illinois University Carbondale]]|pages=65,82|isbn=9798657957457|year=1970}}</ref> সেই একেটা সংগঠনে মোছাডেগক হত্যাৰ পৰিকল্পনাও কৰিছিল। <ref>{{cite journal|author=Masoud Kazemzadeh|title=The 50th Anniversary of the CIA Coup in Iran|url=http://iranscope.ghandchi.com/Anthology/Kazemzadeh/28mordad.htm|journal=Khaneh |date=October 2003|volume=3|issue=34}}</ref><ref>[[Farhad Kazemi (academic)|Farhad Kazemi]]. (1984). "The Fada'iyan-e Islam: Fanaticism, Politics and Terror," in From Nationalism to Revolutionary Islam, ed. Said Amir Arjomand, (Albany: State University of New York Press), p. 166</ref> গুলীচালনাত ফাতেমী গুৰুতৰভাৱে আহত হোৱাৰ ফলত পৰৱৰ্তী সাত-আঠ মাহ ধৰি তেওঁ নিষ্ক্ৰিয় হৈ পৰে আৰু তেওঁৰ শৰীৰৰ ওপৰত স্থায়ী দাগ পৰে। <ref>{{cite book|author1=Mark J. Gasiorowski|author2=Malcolm Byrne|title=Mohammad Mosaddeq and the 1953 coup in Iran|year=2004|publisher=[[Syracuse University Press]]|isbn=0-8156-3018-2|pages=14, 66|location=Syracuse, NY}}</ref> ==গ্ৰেপ্তাৰ আৰু ফাঁচি== [[File:HosseinFatemi.jpg|thumb|গ্ৰেপ্তাৰৰ পিছত হোছেইন ফাতেমী ]] ১৯৫৩ চনৰ আগষ্ট মাহত চি আই এৰ পৰিকল্পিত অভ্যুত্থানত মোছাদেগৰ চৰকাৰ ওফৰাই দিয়া হয়। অভ্যুত্থানৰ ঠিক আগতে নিউজৱিককে ধৰি পশ্চিমীয়া প্ৰকাশনসমূহে প্ৰকাশ কৰিছিল যে ইৰাণৰ বাবে গুৰুতৰ ভাবুকি কঢ়িয়াই অনা কমিউনিষ্টসকলৰ ভিতৰত ফাতেমী অন্যতম। <ref name=erv>{{cite journal|author=Ervand Abrahamian|jstor=40403895|title=The 1953 Coup in Iran|journal=Science and Society|volume=65 |date=Summer 2001|issue=2|page=204|author-link=Ervand Abrahamian}}</ref> কমিউনিষ্ট ভাবুকি হিচাপে দেখা পোৱা আন কেবিনেট সদস্যসকল হ'ল মেহদি আজহাৰ আৰু আব্দুল আলী লোফতী। <ref name=erv/> ১৫ আগষ্টত মোছাদ্দেগ আৰু তেওঁৰ আন ঘনিষ্ঠ সহযোগীসকলৰ সৈতে ফাতেমীক গ্ৰেপ্তাৰ কৰিব লাগিছিল যদিও আমেৰিকাৰ নেতৃত্বত কৰা প্ৰথমটো অভ্যুত্থানৰ প্ৰচেষ্টা বিফল হয়। ফাতেমীক ৰাজতন্ত্ৰবাদী সমৰ্থক বিষয়া আৰু সৈনিকৰ এটা দলে গ্ৰেপ্তাৰ কৰিছিল; তেওঁলোকে ইমানেই খৰ-খেদা কৰিছিল যে ফাটেমিক জোতা পিন্ধিবলৈও সুযোগ দিয়া হোৱা নাছিল, কিন্তু পিছলৈ তেওঁক মুকলি কৰি দিয়া হৈছিল আৰু পোনে পোনে মোছাদ্দেগৰ ঘৰলৈ লৈ যোৱা হৈছিল।<ref name=erv99/> অভ্যুত্থানৰ আপাত ব্যৰ্থতাৰ আশংকাত মহম্মদ ৰেজা পাহলৱীয়ে লগে লগে বাগদাদলৈ পলায়ন কৰে। প্ৰথম অভ্যুত্থানৰ চেষ্টাৰ পাছদিনা পুৱা যেতিয়া মোছাদ্দেগ এতিয়াও সাংবিধানিক ৰাজতন্ত্ৰৰ কঠোৰ সমৰ্থক আছিল, তেতিয়া ফাতেমীয়ে তেওঁক ব্যৰ্থ অভ্যুত্থানৰ প্ৰচেষ্টাৰ পোহৰত গণৰাজ্য ঘোষণা কৰিবলৈ পৰামৰ্শ দিছিল।<ref name=erv99/> সেইদিনা সন্ধিয়া ফাতেমীয়ে তেওঁৰ কাকত বাখতাৰ-ই এমৰুজত প্ৰকাশিত এটা অগ্নিময় সম্পাদকীয় আৰু ৰাজহুৱা ভাষণত শ্বাহক তীব্ৰ নিন্দা কৰি তেওঁক "মচেৰী আৰু ৰক্তপিপাসু", "ইংৰাজৰ দাস" আৰু "বাগদাদৰ চোৰ" বুলি অভিহিত কৰে।<ref name=erv99/> <ref>{{cite news|url=https://www.nytimes.com/2000/04/16/world/secrets-history-cia-iran-special-report-plot-convulsed-iran-53-79.html?pagewanted=10&src=pm|title=Secrets of History: The C.I.A. in Iran—A Special Report|author=James Risen |date=16 April 2000|work=[[The New York Times]]|page=10|access-date=16 January 2011|quote=Without specific orders, a journalist who was one of the agency's most important Iranian agents led a crowd toward Parliament, inciting people to set fire to the offices of a newspaper owned by Dr. Mossadegh's foreign minister. Another Iranian C.I.A. agent led a crowd to sack the offices of pro-Tudeh papers.}}</ref> ১৯ আগষ্টত ফাতেমীৰ বাতৰি কাকতৰ কাৰ্যালয়সমূহ আক্ৰমণ কৰি ইৰাণৰ এটা গোটে জ্বলাই ছাই কৰি পেলায় চিআইএৰ এজেণ্টে পাছদিনা সেইদিনা দ্বিতীয়টো অভ্যুত্থানৰ চেষ্টা সফল হয়। মোছাদ্দেগক গ্ৰেপ্তাৰ কৰাৰ পাছত ফাতেমীয়ে মাটিৰ তললৈ গৈ তুদেহৰ এটা নিৰাপদ ঘৰত আশ্ৰয় লয়। <ref>{{cite book|author=Abbas Milani|author-link=Abbas Milani|title=The Shah|year=2011|publisher=[[Palgrave Macmillan]]|isbn=978-1-4039-7193-7|page=[https://archive.org/details/shah0000mila/page/193 193]|url=https://archive.org/details/shah0000mila/page/193}}</ref><ref>{{cite book|year=1982 |author=Ervand Abrahamian|title=Iran Between Two Revolutions|publisher=[[Princeton University Press]]|location=Princeton, NJ|isbn=9780691101347 |page=280|doi=10.2307/j.ctv1fkgcnz|title-link=Iran Between Two Revolutions|author-link=Ervand Abrahamian}}</ref> ফাতেমীয়ে নিজৰ আত্মজীৱনী লিখিবলৈ আৰম্ভ কৰে যদিও ২০৪ দিন লুকাই থকাৰ পিছত ১৯৫৪ চনৰ ১৩ মাৰ্চত তেওঁক বিচাৰি উলিয়াই গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হয়।<ref name=nyt11nov/> গ্ৰেপ্তাৰৰ সময়ত সেনাই ফাতেমীক উদ্ধাৰ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰা ভগ্নী ছালতানাট বানুক হত্যা কৰে। Fatemi.<ref name=jahan>{{cite journal|author=Jahangir Taghipour |title=Mossadegh and the people of Iran|volume=22|journal=Medicine, Conflict and Survival|year=2006|issue=2|pages=168–169|pmid=16749480 |doi=10.1080/13623690600621195|s2cid=30257694}}</ref> তাৰ পিছত তেওঁক অত্যাচাৰ কৰা হয় <ref name=Moaddel>[http://www.google.com/search?tbs=bks%3A1&tbo=1&q=totured&btnG=Search+Books#sclient=psy&hl=en&safe=off&tbo=1&tbs=bks:1&q=Fatemi+%22more+militant+members+of+the+National+Front%22+totured&aq=&aqi=&aql=&oq=Fatemi+%22more+militant+members+of+the+National+Front%22+totured&pbx=1&fp=4f42b995651e974b A sociological analysis of the Iranian Revolution, Volume 1 by Mansoor Moaddel: "The more militant members of the National Front, such as Hosein Fatemi, were tortured and killed in Prison"]</ref> আৰু ১০ অক্টোবৰত সামৰিক আদালতে তেওঁক "শ্বাহৰ বিৰুদ্ধে দেশদ্ৰোহ"ৰ দোষী সাব্যস্ত কৰি মৃত্যুদণ্ডৰ শাস্তি প্ৰদান কৰে। <ref name=Alavi/><ref>U.S. & Soviet Policy in the Middle East: 1945-56 John Donovan</ref><ref name=obanner>{{cite news|title=Former foreign executed by firing squad|url=https://news.google.com/newspapers?nid=1356&dat=19541110&id=DuITAAAAIBAJ&pg=2902,1178203|access-date=25 July 2013|newspaper=Ocala Star-Banner|date=10 November 1954|agency=UPI|location=Tehran}}</ref> ফাতেমীৰ ফাঁচিত নিজৰ ভূমিকাক ন্যূনতম কৰি মহম্মদ ৰেজা শ্বাহে তেওঁৰ মৰণোত্তৰভাৱে প্ৰকাশিত ইতিহাসৰ উত্তৰ নামৰ কিতাপখনত লিখিছে, "মই হোছেইন ফাতেমীৰ ফাঁচিত বাধা দিব নোৱাৰিলোঁ—যিজন আছিল মোছাদেগৰ বৈদেশিক মন্ত্ৰী—কাৰণ তেওঁ এজন কমিউনিষ্ট আছিল।" <ref>{{Cite book|author=Mohammad Pahlavi Reza|title=Answer to history|publisher=Stein and Day|year=1980|isbn=978-0812827552|location=Briarcliff Manor, NY|pages=91|oclc=12935296 }}</ref> ==ব্যক্তিগত জীৱন== [[File:Grave of Dr Hossein Fatemi 1.jpg|thumb|ইবন বাবাবেহ কবৰস্থানত ফাতেমীৰ কবৰ ]] ১৯৫১ চনৰ ২৭ নৱেম্বৰত হোছেইন ফাতেমীয়ে পৰিৱশ সাতৱতীক বিয়া কৰায়।<ref name=ebno/> ফাতেমী তেওঁতকৈ ১৫ বছৰ ডাঙৰ আছিল।<ref name=ebno/> তেওঁৰ পত্নী আছিল এজন সেনাবাহিনীৰ জেনেৰেলৰ কন্যা <ref name=ebno/> আৰু মণিজেহ ৰহিমীৰ ভগ্নী; ইৰাণী বিপ্লৱৰ পিছত মৃত্যুদণ্ড দিয়া <ref>{{cite web|author=Cyrus Kadivar|title=General Rahimi|work=The Iranian|access-date=3 August 2013 |url=http://www.iranian.com/History/2001/February/Rahimi/index.html}}</ref><ref>{{cite web|title=Revolution|publisher=The Iranian|access-date=25 August 2021|url=https://iranian.com/History/2001/February/Rahimi/fatemi.html|date=February 2001}}</ref> সামৰিক বিষয়া মেহদি ৰহিমিৰ বিধৱা আছিল মানিজে।<ref name=jahan/> ফাতেমী আৰু তেওঁৰ পত্নীৰ এজন পুত্ৰ আছিল, ফাতেমীক ফাঁচি দিয়াৰ সময়ত তেওঁৰ বয়স আছিল সাত মাহ।<ref name=jahan/> স্বামীৰ হত্যাৰ পাছত পৰিবাস সাতৱাতীয়ে ইৰাণ এৰি পুত্ৰৰ সৈতে যুক্তৰাজ্যত বসতি স্থাপন কৰে। ==উত্তৰাধিকাৰী== তেহৰাণৰ ফাতেমীৰ নামেৰে নামকৰণ কৰা এটা ৰাস্তা।<ref name=pbs2009/> মোছাদেগে প্ৰায়ে তেলৰ আৰম্ভণিৰপৰা কাৰ্যকৰী হোৱালৈকে তেলৰ ৰাষ্ট্ৰীয়কৰণৰ চালিকা শক্তি হিচাপে ফাতেমীক উল্লেখ কৰিছিল। ১৯৫৩ চনৰ চিআইএ-এমআই৬ অভ্যুত্থানৰ পিছত শ্বাহে অইল কনচৰ্টিয়াম নামেৰে জনাজাত নতুন চুক্তিৰ অধীনত তেল আৰু গেছৰ অধিকাৰৰ আধা অংশ মূলতঃ আমেৰিকা-যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ তেল কোম্পানীক আৰু সৰু অংশ [[ফ্ৰান্স]] আৰু [[ইটালী]]ৰ কোম্পানীক ঘূৰাই দিয়ে। পাৰ্চী উপসাগৰ আৰু উত্তৰ আফ্ৰিকাৰ আন আন দেশসমূহেও ইয়াৰ অনুসৰণ কৰি নিজৰ তেল আৰু গেছ ক্ষেত্ৰসমূহ ৰাষ্ট্ৰীয়কৰণ কৰে। [[ইজিপ্ত]]ৰ ৰাষ্ট্ৰপতি নাছেৰ ছুৱেজ খাল ৰাষ্ট্ৰীয়কৰণৰ সময়ত মোছাদেগে ফাটেমীৰ তত্ত্বৰ পূৰ্বৰ উদাহৰণৰদ্বাৰা প্ৰভাবিত হৈছিল। ==তথ্যৰ উৎস== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== {{commons category-inline}} {{Authority control}} rs1huiwoeqbpeasam655dfqr13cf2an 606152 606151 2026-05-13T14:22:34Z নৰুনা বৰুৱা 44897 /* গ্ৰেপ্তাৰ আৰু ফাঁচি */ 606152 wikitext text/x-wiki {{Short description|Iranian politician (1917–1954)}} {{Infobox politician | honorific_prefix = ছেয়েদ | name = হোছেইন ফাতেমী | honorific_suffix = | native_name = | native_name_lang = fa | image = DrHosseinFatemi.jpg | image_size = 220px | birth_date = {{birth date|1917|2|10|df=y}} | birth_place = ইৰাণৰ নাইন,কাজাৰ ইৰাণ | death_date = {{death date and age|1954|11|10|1917|2|9|df=y}} | death_place = [[তেহৰান]], ইৰাণৰ ইম্পেৰিয়েল ষ্টেট | death_cause = ফায়াৰিং স্কোয়াডৰদ্বাৰা ফাঁচি | office = বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰী | term_start = ১৯৫২ চনৰ ১৬ ছেপ্টেম্বৰ | term_end = ১৯৫৩ চনৰ ১৯ ​​আগষ্ট | monarch = মহম্মদ ৰেজা পাহলৱী | prime_minister = মহম্মদ মোছাদ্দেগ | predecessor = হোছেইন নাভাব | successor = আব্দলহোছেইন মেফতাহ | office1 = সংসদৰ সদস্য | term_start1 = ২৭ এপ্ৰিল ১৯৫২ | term_end1 = ১৯৫২ চনৰ ১৬ ছেপ্টেম্বৰ | constituency1 = [[Tehran, Rey, Shemiranat and Eslamshahr (electoral district)|Tehran]] | party = নেচনেল ফ্ৰণ্ট (ইৰাণ) | spouse = {{marriage|পৰিৱাশ সাতৱতী <br/>|1951|<!-- Omission per Template:Marriage instructions -->}} | children = ১ | alma_mater = তেহৰাণ বিশ্ববিদ্যালয় }} '''হোছেইন ফাতেমী ({{lang-en|Hossein Fatemi}}) ''' (জন্ম,১০ ফেব্ৰুৱাৰী, ১৯১৭ – ১০ নৱেম্বৰ, ১৯৫৪) এজন ইৰাণী পণ্ডিত।<ref>A century of revolution: social movements in Iran by John Foran - p. 109</ref> প্ৰধানমন্ত্ৰী মহম্মদ মোছাদ্দেগৰ ঘনিষ্ঠ সহযোগী হিচাপে তেওঁ ইৰাণৰ তেল আৰু গেছ সম্পদ ৰাষ্ট্ৰীয়কৰণৰ প্ৰস্তাৱ আগবঢ়ায়। প্ৰথম অৱস্থাত সাংবাদিক হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰা ফাতেমীয়ে ১৯৫১ চনৰপৰা ১৯৫৩ চনলৈকে বৈদেশিক মন্ত্ৰী হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। ১৯৫৩ চনৰ অভ্যুত্থানত যেতিয়া মোছাদ্দেগৰ চৰকাৰ ওফৰাই দিয়া হৈছিল, তেতিয়া সামৰিক আদালতে তেওঁক "শ্বাহৰ বিৰুদ্ধে দেশদ্ৰোহ"ৰ দোষী সাব্যস্ত কৰাৰ পাছত ফাতেমীক গ্ৰেপ্তাৰ কৰি অত্যাচাৰ কৰা হৈছিল, আৰু ফায়াৰিং স্কোয়াডৰদ্বাৰা মৃত্যুদণ্ড দিয়া হৈছিল। <ref name=Alavi>{{cite book|author=Nasrin Alavi|title=We Are Iran|url=https://archive.org/details/weareiran00alav |url-access=registration|year=2005|publisher=Soft Skull Press|isbn=1-933368-05-5|page=[https://archive.org/details/weareiran00alav/page/65 65]|quote=Fatemi was convicted of treason and executed in 1954.}}</ref><ref name=erv99>{{cite book|title=Tortured Confessions: Prisons and Public Recantations in Modern Iran|page=99|author=Ervand Abrahamian|year=1999|location=Berkeley|publisher=[[University of California Press]]|isbn=0-520-21866-3|url=http://publishing.cdlib.org/ucpressebooks/view?docId=ft3s2005jq&brand=ucpress}}</ref> ==প্ৰাথমিক জীৱন আৰু শিক্ষা== ১৯১৭ চনৰ ১০ ফেব্ৰুৱাৰীত নৈনত জন্মগ্ৰহণ কৰিছিল ফাতেমীয়ে। <ref name=iichs>{{cite web|author=Farideh Sharif|title=Hossein Fatemi|work=IICHS |access-date=25 July 2013|url=http://www.iichs.org/index_en.asp?id=796&doc_cat=16}}</ref> পাঁচজন ভাই-ভনীৰ ভিতৰত তেওঁ আছিল আটাইতকৈ সৰু। তেওঁ নিজৰ গৃহ চহৰতে প্ৰাথমিক শিক্ষা গ্ৰহণ কৰিছিল।<ref name=iichs/> কিশোৰ বয়সত তেওঁ উচ্চ শিক্ষাৰ বাবে ইছফাহানলৈ গুচি যায়। [[ইৰাণ]]ৰ শাসক ৰেজা শ্বাহৰ কঠোৰ সমালোচক আছিল আৰু তেওঁৰ মতামত তেওঁৰ বাতৰি কাকতৰ সম্পাদকীয়ত স্পষ্টভাৱে প্ৰতিফলিত হৈছিল। ১৯৪৪ চনৰপৰা ১৯৪৮ চনলৈ তেওঁ [[ফ্ৰান্স]]ত অধ্যয়ন কৰি সাংবাদিকতাত স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে। ১৯৪৮ চনত তেওঁ তাত আইন বিষয়ত ডক্টৰেট ডিগ্ৰীও লাভ কৰে। <ref name=pbs2009>{{cite news|author=Muhammad Sahimi|date=21 November 2009 |url=https://www.pbs.org/wgbh/pages/frontline/tehranbureau/2009/11/courageous-principled-journalists-eisa-saharkhiz-and-ahmad-zeidabadi.html |title=Courageous & Principled: Journalists Isa Saharkhiz and Ahmad Zeidabadi|access-date=25 July 2013|work=PBS}}</ref><ref>Fakhreddin Azimi, [http://www.iranicaonline.org/articles/fatemi Fāṭemī, Ḥosayn] ''[[Encyclopædia Iranica]]'', IX/4, pp. 404-406</ref> ==কৰ্মজীৱন== [[File:Dr Hossein Fatemi.png|thumb|ফ্ৰান্স ভ্ৰমণৰ পিছত ফাতেমী]] স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰাৰ পাছত ফাতেমীয়ে [[ইৰাণ]]লৈ উভতি আহে আৰু ইছফাহানত বাখতাৰ (পশ্চিম) নামৰ এখন দৈনিক কাকত আৰম্ভ কৰাত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে।<ref name=pbs2009/> ১৯৪৯ চনত আৰম্ভ হোৱাৰপৰাই ফাতেমী ইৰাণৰ নেচনেল ফ্ৰণ্টৰ সক্ৰিয় সদস্য আছিল; মোছাডেগৰ গণতান্ত্ৰিক আৰু জাতীয়তাবাদী আন্দোলন।<ref name=pbs2009/> পিছলৈ এই দৈনিক কাকতখন তেহৰাণলৈ স্থানান্তৰ কৰা হয় আৰু ফ্ৰণ্টৰ মুখপাত্ৰ হৈ পৰে। তেওঁৰ ঘনিষ্ঠ বন্ধু মহম্মদ মাছুদৰ মালিকানাধীন তেহৰাণত প্ৰকাশিত সাপ্তাহিক কাকত মাৰ্দ-ই এমৰুজতো তেওঁ অৰিহণা যোগাইছিল।<ref name=ebno>{{cite web|author=Ebrahim Norouzi|title=Dr. Hossein Fatemi Biography|publisher=The Mossadegh Project|date=25 April 2008|access-date=9 June 2022|url=http://www.mohammadmossadegh.com/biography/hossein-fatemi/}}</ref> ১৯৪৯ চনৰ অক্টোবৰ মাহত মাৰ্বল পেলেচত নিৰ্বাচনত সংসদীয় আসন লাভ কৰাত ব্যৰ্থ হোৱাৰ পিছত মোছাদ্দেগৰ ১৯ জন সমৰ্থকৰ ভিতৰত ফাতেমী অন্যতম।<ref name=hmn70/> ফাতেমীয়ে প্ৰধানমন্ত্ৰীৰ সহকাৰী হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল আৰু ইৰাণৰ সংসদত তেহৰাণৰ প্ৰতিনিধি হিচাপেও কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। ৩৩ বছৰ বয়সত ১৯৫২ চনৰ অক্টোবৰ মাহত তেওঁক মোছাদেগৰ মন্ত্ৰীসভাত বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰী হিচাপে নিযুক্তি দিয়া হয়। <ref name=lwtribune>{{cite news |title=Iran planning envoy shift|access-date=25 July 2013|newspaper=Lewiston Morning Tribune|date=13 October 1952|agency=UPI|location=Tehran |url=https://news.google.com/newspapersid=j7teAAAAIBAJ&pg=2982,3680884&dq=hossein+navab&hl=en}}</ref> এই পদত তেওঁ হোছেইন নাভাবৰ পিছত কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰে। <ref name="lwtribune"/> ফাতেমীৰ মৃত্যুৰ পাছত প্ৰকাশিত মোছাদেগৰ স্মৃতিগ্ৰন্থ অনুসৰি ইৰাকত তেল ৰাষ্ট্ৰীয়কৰণৰ নীতিৰ প্ৰৱৰ্তক আছিল ফাতেমী। <ref>{{cite book|author1=Alidad Mafinezam|author2=Aria Mehrabi|title=Iran and its place among nations|year=2008 |publisher=Greenwood Publishing Group|isbn=978-0-275-99926-1|page=30}}</ref> ===ফাতেমীক হত্যাৰ প্ৰচেষ্টা=== [[File:Hossein Fatemi Body.jpg|thumb|ব্যৰ্থ হত্যাকাণ্ডৰ পিছত চিকিৎসালয়ৰ বিছনাত (১৯৫২ চনৰ ১৫ ফেব্ৰুৱাৰী)]] ১৯৫২ চনৰ ১৫ ফেব্ৰুৱাৰীত ফাতেমীয়ে ১৯৪৮ চনত হত্যা কৰা সাংবাদিক মহম্মদ মাছুদৰ সমাধিস্থলত আনুষ্ঠানিক ভাষণ দি আছিল। তাত থকাৰ সময়তে ফাদাইয়ান-ই ইছলামৰ মহম্মদ-মেহদি আবদেখোদাইদে হত্যাৰ চেষ্টা কৰিছিল যদিও ফাতেমী সেইবাৰ ৰক্ষা পৰিছিল; <ref name=hmn70>{{cite thesis|author=Hassan Mohammadi Nejad|title=Elite-Counterelite Conflict and the Development of a Revolutionary Movement: The Case of Iranian National Front|degree=PhD|id={{ProQuest|302536657}}|url=https://www.proquest.com/docview/302536657|location=[[Southern Illinois University Carbondale]]|pages=65,82|isbn=9798657957457|year=1970}}</ref> সেই একেটা সংগঠনে মোছাডেগক হত্যাৰ পৰিকল্পনাও কৰিছিল। <ref>{{cite journal|author=Masoud Kazemzadeh|title=The 50th Anniversary of the CIA Coup in Iran|url=http://iranscope.ghandchi.com/Anthology/Kazemzadeh/28mordad.htm|journal=Khaneh |date=October 2003|volume=3|issue=34}}</ref><ref>[[Farhad Kazemi (academic)|Farhad Kazemi]]. (1984). "The Fada'iyan-e Islam: Fanaticism, Politics and Terror," in From Nationalism to Revolutionary Islam, ed. Said Amir Arjomand, (Albany: State University of New York Press), p. 166</ref> গুলীচালনাত ফাতেমী গুৰুতৰভাৱে আহত হোৱাৰ ফলত পৰৱৰ্তী সাত-আঠ মাহ ধৰি তেওঁ নিষ্ক্ৰিয় হৈ পৰে আৰু তেওঁৰ শৰীৰৰ ওপৰত স্থায়ী দাগ পৰে। <ref>{{cite book|author1=Mark J. Gasiorowski|author2=Malcolm Byrne|title=Mohammad Mosaddeq and the 1953 coup in Iran|year=2004|publisher=[[Syracuse University Press]]|isbn=0-8156-3018-2|pages=14, 66|location=Syracuse, NY}}</ref> ==গ্ৰেপ্তাৰ আৰু ফাঁচি== [[File:HosseinFatemi.jpg|thumb|গ্ৰেপ্তাৰৰ পিছত হোছেইন ফাতেমী ]] ১৯৫৩ চনৰ আগষ্ট মাহত চি আই এৰ পৰিকল্পিত অভ্যুত্থানত মোছাদেগৰ চৰকাৰ ওফৰাই দিয়া হয়। অভ্যুত্থানৰ ঠিক আগতে নিউজৱিককে ধৰি পশ্চিমীয়া প্ৰকাশনসমূহে প্ৰকাশ কৰিছিল যে ইৰাণৰ বাবে গুৰুতৰ ভাবুকি কঢ়িয়াই অনা কমিউনিষ্টসকলৰ ভিতৰত ফাতেমী অন্যতম। <ref name=erv>{{cite journal|author=Ervand Abrahamian|jstor=40403895|title=The 1953 Coup in Iran|journal=Science and Society|volume=65 |date=Summer 2001|issue=2|page=204|author-link=Ervand Abrahamian}}</ref> কমিউনিষ্ট ভাবুকি হিচাপে দেখা পোৱা আন কেবিনেট সদস্যসকল হ'ল মেহদি আজহাৰ আৰু আব্দুল আলী লোফতী। <ref name=erv/> ১৫ আগষ্টত মোছাদ্দেগ আৰু তেওঁৰ আন ঘনিষ্ঠ সহযোগীসকলৰ সৈতে ফাতেমীক গ্ৰেপ্তাৰ কৰিব লাগিছিল যদিও আমেৰিকাৰ নেতৃত্বত কৰা প্ৰথমটো অভ্যুত্থানৰ প্ৰচেষ্টা বিফল হয়। ফাতেমীক ৰাজতন্ত্ৰবাদী সমৰ্থক বিষয়া আৰু সৈনিকৰ এটা দলে গ্ৰেপ্তাৰ কৰিছিল; তেওঁলোকে ইমানেই খৰ-খেদা কৰিছিল যে ফাটেমিক জোতা পিন্ধিবলৈও সুযোগ দিয়া হোৱা নাছিল, কিন্তু পিছলৈ তেওঁক মুকলি কৰি দিয়া হৈছিল আৰু পোনে পোনে মোছাদ্দেগৰ ঘৰলৈ লৈ যোৱা হৈছিল। অভ্যুত্থানৰ আপাত ব্যৰ্থতাৰ আশংকাত মহম্মদ ৰেজা পাহলৱীয়ে লগে লগে বাগদাদলৈ পলায়ন কৰে। প্ৰথম অভ্যুত্থানৰ চেষ্টাৰ পাছদিনা পুৱা যেতিয়া মোছাদ্দেগ এতিয়াও সাংবিধানিক ৰাজতন্ত্ৰৰ কঠোৰ সমৰ্থক আছিল, তেতিয়া ফাতেমীয়ে তেওঁক ব্যৰ্থ অভ্যুত্থানৰ প্ৰচেষ্টাৰ পোহৰত গণৰাজ্য ঘোষণা কৰিবলৈ পৰামৰ্শ দিছিল।সেইদিনা সন্ধিয়া ফাতেমীয়ে তেওঁৰ কাকত বাখতাৰ-ই এমৰুজত প্ৰকাশিত এটা অগ্নিময় সম্পাদকীয় আৰু ৰাজহুৱা ভাষণত শ্বাহক তীব্ৰ নিন্দা কৰি তেওঁক "মচেৰী আৰু ৰক্তপিপাসু", "ইংৰাজৰ দাস" আৰু "বাগদাদৰ চোৰ" বুলি অভিহিত কৰে।<ref>{{cite news|url=https://www.nytimes.com/2000/04/16/world/secrets-history-cia-iran-special-report-plot-convulsed-iran-53-79.html?pagewanted=10&src=pm|title=Secrets of History: The C.I.A. in Iran—A Special Report|author=James Risen |date=16 April 2000|work=[[The New York Times]]|page=10|access-date=16 January 2011|quote=Without specific orders, a journalist who was one of the agency's most important Iranian agents led a crowd toward Parliament, inciting people to set fire to the offices of a newspaper owned by Dr. Mossadegh's foreign minister. Another Iranian C.I.A. agent led a crowd to sack the offices of pro-Tudeh papers.}}</ref> ১৯ আগষ্টত ফাতেমীৰ বাতৰি কাকতৰ কাৰ্যালয়সমূহ আক্ৰমণ কৰি ইৰাণৰ এটা গোটে জ্বলাই ছাই কৰি পেলায় চিআইএৰ এজেণ্টে পাছদিনা সেইদিনা দ্বিতীয়টো অভ্যুত্থানৰ চেষ্টা সফল হয়। মোছাদ্দেগক গ্ৰেপ্তাৰ কৰাৰ পাছত ফাতেমীয়ে মাটিৰ তললৈ গৈ তুদেহৰ এটা নিৰাপদ ঘৰত আশ্ৰয় লয়। <ref>{{cite book|author=Abbas Milani|author-link=Abbas Milani|title=The Shah|year=2011|publisher=[[Palgrave Macmillan]]|isbn=978-1-4039-7193-7|page=[https://archive.org/details/shah0000mila/page/193 193]|url=https://archive.org/details/shah0000mila/page/193}}</ref><ref>{{cite book|year=1982 |author=Ervand Abrahamian|title=Iran Between Two Revolutions|publisher=[[Princeton University Press]]|location=Princeton, NJ|isbn=9780691101347 |page=280|doi=10.2307/j.ctv1fkgcnz|title-link=Iran Between Two Revolutions|author-link=Ervand Abrahamian}}</ref> ফাতেমীয়ে নিজৰ আত্মজীৱনী লিখিবলৈ আৰম্ভ কৰে যদিও ২০৪ দিন লুকাই থকাৰ পিছত ১৯৫৪ চনৰ ১৩ মাৰ্চত তেওঁক বিচাৰি উলিয়াই গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হয়। গ্ৰেপ্তাৰৰ সময়ত সেনাই ফাতেমীক উদ্ধাৰ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰা ভগ্নী ছালতানাট বানুক হত্যা কৰে। Fatemi.<ref name=jahan>{{cite journal|author=Jahangir Taghipour |title=Mossadegh and the people of Iran|volume=22|journal=Medicine, Conflict and Survival|year=2006|issue=2|pages=168–169|pmid=16749480 |doi=10.1080/13623690600621195|s2cid=30257694}}</ref> তাৰ পিছত তেওঁক অত্যাচাৰ কৰা হয় <ref name=Moaddel>[http://www.google.com/search?tbs=bks%3A1&tbo=1&q=totured&btnG=Search+Books#sclient=psy&hl=en&safe=off&tbo=1&tbs=bks:1&q=Fatemi+%22more+militant+members+of+the+National+Front%22+totured&aq=&aqi=&aql=&oq=Fatemi+%22more+militant+members+of+the+National+Front%22+totured&pbx=1&fp=4f42b995651e974b A sociological analysis of the Iranian Revolution, Volume 1 by Mansoor Moaddel: "The more militant members of the National Front, such as Hosein Fatemi, were tortured and killed in Prison"]</ref> আৰু ১০ অক্টোবৰত সামৰিক আদালতে তেওঁক "শ্বাহৰ বিৰুদ্ধে দেশদ্ৰোহ"ৰ দোষী সাব্যস্ত কৰি মৃত্যুদণ্ডৰ শাস্তি প্ৰদান কৰে।<ref>U.S. & Soviet Policy in the Middle East: 1945-56 John Donovan</ref><ref name=obanner>{{cite news|title=Former foreign executed by firing squad|url=https://news.google.com/newspapers?nid=1356&dat=19541110&id=DuITAAAAIBAJ&pg=2902,1178203|access-date=25 July 2013|newspaper=Ocala Star-Banner|date=10 November 1954|agency=UPI|location=Tehran}}</ref> ফাতেমীৰ ফাঁচিত নিজৰ ভূমিকাক ন্যূনতম কৰি মহম্মদ ৰেজা শ্বাহে তেওঁৰ মৰণোত্তৰভাৱে প্ৰকাশিত ইতিহাসৰ উত্তৰ নামৰ কিতাপখনত লিখিছে, "মই হোছেইন ফাতেমীৰ ফাঁচিত বাধা দিব নোৱাৰিলোঁ—যিজন আছিল মোছাদেগৰ বৈদেশিক মন্ত্ৰী—কাৰণ তেওঁ এজন কমিউনিষ্ট আছিল।" <ref>{{Cite book|author=Mohammad Pahlavi Reza|title=Answer to history|publisher=Stein and Day|year=1980|isbn=978-0812827552|location=Briarcliff Manor, NY|pages=91|oclc=12935296 }}</ref> ==ব্যক্তিগত জীৱন== [[File:Grave of Dr Hossein Fatemi 1.jpg|thumb|ইবন বাবাবেহ কবৰস্থানত ফাতেমীৰ কবৰ ]] ১৯৫১ চনৰ ২৭ নৱেম্বৰত হোছেইন ফাতেমীয়ে পৰিৱশ সাতৱতীক বিয়া কৰায়।<ref name=ebno/> ফাতেমী তেওঁতকৈ ১৫ বছৰ ডাঙৰ আছিল।<ref name=ebno/> তেওঁৰ পত্নী আছিল এজন সেনাবাহিনীৰ জেনেৰেলৰ কন্যা <ref name=ebno/> আৰু মণিজেহ ৰহিমীৰ ভগ্নী; ইৰাণী বিপ্লৱৰ পিছত মৃত্যুদণ্ড দিয়া <ref>{{cite web|author=Cyrus Kadivar|title=General Rahimi|work=The Iranian|access-date=3 August 2013 |url=http://www.iranian.com/History/2001/February/Rahimi/index.html}}</ref><ref>{{cite web|title=Revolution|publisher=The Iranian|access-date=25 August 2021|url=https://iranian.com/History/2001/February/Rahimi/fatemi.html|date=February 2001}}</ref> সামৰিক বিষয়া মেহদি ৰহিমিৰ বিধৱা আছিল মানিজে।<ref name=jahan/> ফাতেমী আৰু তেওঁৰ পত্নীৰ এজন পুত্ৰ আছিল, ফাতেমীক ফাঁচি দিয়াৰ সময়ত তেওঁৰ বয়স আছিল সাত মাহ।<ref name=jahan/> স্বামীৰ হত্যাৰ পাছত পৰিবাস সাতৱাতীয়ে ইৰাণ এৰি পুত্ৰৰ সৈতে যুক্তৰাজ্যত বসতি স্থাপন কৰে। ==উত্তৰাধিকাৰী== তেহৰাণৰ ফাতেমীৰ নামেৰে নামকৰণ কৰা এটা ৰাস্তা।<ref name=pbs2009/> মোছাদেগে প্ৰায়ে তেলৰ আৰম্ভণিৰপৰা কাৰ্যকৰী হোৱালৈকে তেলৰ ৰাষ্ট্ৰীয়কৰণৰ চালিকা শক্তি হিচাপে ফাতেমীক উল্লেখ কৰিছিল। ১৯৫৩ চনৰ চিআইএ-এমআই৬ অভ্যুত্থানৰ পিছত শ্বাহে অইল কনচৰ্টিয়াম নামেৰে জনাজাত নতুন চুক্তিৰ অধীনত তেল আৰু গেছৰ অধিকাৰৰ আধা অংশ মূলতঃ আমেৰিকা-যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ তেল কোম্পানীক আৰু সৰু অংশ [[ফ্ৰান্স]] আৰু [[ইটালী]]ৰ কোম্পানীক ঘূৰাই দিয়ে। পাৰ্চী উপসাগৰ আৰু উত্তৰ আফ্ৰিকাৰ আন আন দেশসমূহেও ইয়াৰ অনুসৰণ কৰি নিজৰ তেল আৰু গেছ ক্ষেত্ৰসমূহ ৰাষ্ট্ৰীয়কৰণ কৰে। [[ইজিপ্ত]]ৰ ৰাষ্ট্ৰপতি নাছেৰ ছুৱেজ খাল ৰাষ্ট্ৰীয়কৰণৰ সময়ত মোছাদেগে ফাটেমীৰ তত্ত্বৰ পূৰ্বৰ উদাহৰণৰদ্বাৰা প্ৰভাবিত হৈছিল। ==তথ্যৰ উৎস== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== {{commons category-inline}} {{Authority control}} 9z18pvewepucgrw0m4mgb837qglrgbr 606153 606152 2026-05-13T14:23:14Z নৰুনা বৰুৱা 44897 /* গ্ৰেপ্তাৰ আৰু ফাঁচি */ 606153 wikitext text/x-wiki {{Short description|Iranian politician (1917–1954)}} {{Infobox politician | honorific_prefix = ছেয়েদ | name = হোছেইন ফাতেমী | honorific_suffix = | native_name = | native_name_lang = fa | image = DrHosseinFatemi.jpg | image_size = 220px | birth_date = {{birth date|1917|2|10|df=y}} | birth_place = ইৰাণৰ নাইন,কাজাৰ ইৰাণ | death_date = {{death date and age|1954|11|10|1917|2|9|df=y}} | death_place = [[তেহৰান]], ইৰাণৰ ইম্পেৰিয়েল ষ্টেট | death_cause = ফায়াৰিং স্কোয়াডৰদ্বাৰা ফাঁচি | office = বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰী | term_start = ১৯৫২ চনৰ ১৬ ছেপ্টেম্বৰ | term_end = ১৯৫৩ চনৰ ১৯ ​​আগষ্ট | monarch = মহম্মদ ৰেজা পাহলৱী | prime_minister = মহম্মদ মোছাদ্দেগ | predecessor = হোছেইন নাভাব | successor = আব্দলহোছেইন মেফতাহ | office1 = সংসদৰ সদস্য | term_start1 = ২৭ এপ্ৰিল ১৯৫২ | term_end1 = ১৯৫২ চনৰ ১৬ ছেপ্টেম্বৰ | constituency1 = [[Tehran, Rey, Shemiranat and Eslamshahr (electoral district)|Tehran]] | party = নেচনেল ফ্ৰণ্ট (ইৰাণ) | spouse = {{marriage|পৰিৱাশ সাতৱতী <br/>|1951|<!-- Omission per Template:Marriage instructions -->}} | children = ১ | alma_mater = তেহৰাণ বিশ্ববিদ্যালয় }} '''হোছেইন ফাতেমী ({{lang-en|Hossein Fatemi}}) ''' (জন্ম,১০ ফেব্ৰুৱাৰী, ১৯১৭ – ১০ নৱেম্বৰ, ১৯৫৪) এজন ইৰাণী পণ্ডিত।<ref>A century of revolution: social movements in Iran by John Foran - p. 109</ref> প্ৰধানমন্ত্ৰী মহম্মদ মোছাদ্দেগৰ ঘনিষ্ঠ সহযোগী হিচাপে তেওঁ ইৰাণৰ তেল আৰু গেছ সম্পদ ৰাষ্ট্ৰীয়কৰণৰ প্ৰস্তাৱ আগবঢ়ায়। প্ৰথম অৱস্থাত সাংবাদিক হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰা ফাতেমীয়ে ১৯৫১ চনৰপৰা ১৯৫৩ চনলৈকে বৈদেশিক মন্ত্ৰী হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। ১৯৫৩ চনৰ অভ্যুত্থানত যেতিয়া মোছাদ্দেগৰ চৰকাৰ ওফৰাই দিয়া হৈছিল, তেতিয়া সামৰিক আদালতে তেওঁক "শ্বাহৰ বিৰুদ্ধে দেশদ্ৰোহ"ৰ দোষী সাব্যস্ত কৰাৰ পাছত ফাতেমীক গ্ৰেপ্তাৰ কৰি অত্যাচাৰ কৰা হৈছিল, আৰু ফায়াৰিং স্কোয়াডৰদ্বাৰা মৃত্যুদণ্ড দিয়া হৈছিল। <ref name=Alavi>{{cite book|author=Nasrin Alavi|title=We Are Iran|url=https://archive.org/details/weareiran00alav |url-access=registration|year=2005|publisher=Soft Skull Press|isbn=1-933368-05-5|page=[https://archive.org/details/weareiran00alav/page/65 65]|quote=Fatemi was convicted of treason and executed in 1954.}}</ref><ref name=erv99>{{cite book|title=Tortured Confessions: Prisons and Public Recantations in Modern Iran|page=99|author=Ervand Abrahamian|year=1999|location=Berkeley|publisher=[[University of California Press]]|isbn=0-520-21866-3|url=http://publishing.cdlib.org/ucpressebooks/view?docId=ft3s2005jq&brand=ucpress}}</ref> ==প্ৰাথমিক জীৱন আৰু শিক্ষা== ১৯১৭ চনৰ ১০ ফেব্ৰুৱাৰীত নৈনত জন্মগ্ৰহণ কৰিছিল ফাতেমীয়ে। <ref name=iichs>{{cite web|author=Farideh Sharif|title=Hossein Fatemi|work=IICHS |access-date=25 July 2013|url=http://www.iichs.org/index_en.asp?id=796&doc_cat=16}}</ref> পাঁচজন ভাই-ভনীৰ ভিতৰত তেওঁ আছিল আটাইতকৈ সৰু। তেওঁ নিজৰ গৃহ চহৰতে প্ৰাথমিক শিক্ষা গ্ৰহণ কৰিছিল।<ref name=iichs/> কিশোৰ বয়সত তেওঁ উচ্চ শিক্ষাৰ বাবে ইছফাহানলৈ গুচি যায়। [[ইৰাণ]]ৰ শাসক ৰেজা শ্বাহৰ কঠোৰ সমালোচক আছিল আৰু তেওঁৰ মতামত তেওঁৰ বাতৰি কাকতৰ সম্পাদকীয়ত স্পষ্টভাৱে প্ৰতিফলিত হৈছিল। ১৯৪৪ চনৰপৰা ১৯৪৮ চনলৈ তেওঁ [[ফ্ৰান্স]]ত অধ্যয়ন কৰি সাংবাদিকতাত স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে। ১৯৪৮ চনত তেওঁ তাত আইন বিষয়ত ডক্টৰেট ডিগ্ৰীও লাভ কৰে। <ref name=pbs2009>{{cite news|author=Muhammad Sahimi|date=21 November 2009 |url=https://www.pbs.org/wgbh/pages/frontline/tehranbureau/2009/11/courageous-principled-journalists-eisa-saharkhiz-and-ahmad-zeidabadi.html |title=Courageous & Principled: Journalists Isa Saharkhiz and Ahmad Zeidabadi|access-date=25 July 2013|work=PBS}}</ref><ref>Fakhreddin Azimi, [http://www.iranicaonline.org/articles/fatemi Fāṭemī, Ḥosayn] ''[[Encyclopædia Iranica]]'', IX/4, pp. 404-406</ref> ==কৰ্মজীৱন== [[File:Dr Hossein Fatemi.png|thumb|ফ্ৰান্স ভ্ৰমণৰ পিছত ফাতেমী]] স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰাৰ পাছত ফাতেমীয়ে [[ইৰাণ]]লৈ উভতি আহে আৰু ইছফাহানত বাখতাৰ (পশ্চিম) নামৰ এখন দৈনিক কাকত আৰম্ভ কৰাত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে।<ref name=pbs2009/> ১৯৪৯ চনত আৰম্ভ হোৱাৰপৰাই ফাতেমী ইৰাণৰ নেচনেল ফ্ৰণ্টৰ সক্ৰিয় সদস্য আছিল; মোছাডেগৰ গণতান্ত্ৰিক আৰু জাতীয়তাবাদী আন্দোলন।<ref name=pbs2009/> পিছলৈ এই দৈনিক কাকতখন তেহৰাণলৈ স্থানান্তৰ কৰা হয় আৰু ফ্ৰণ্টৰ মুখপাত্ৰ হৈ পৰে। তেওঁৰ ঘনিষ্ঠ বন্ধু মহম্মদ মাছুদৰ মালিকানাধীন তেহৰাণত প্ৰকাশিত সাপ্তাহিক কাকত মাৰ্দ-ই এমৰুজতো তেওঁ অৰিহণা যোগাইছিল।<ref name=ebno>{{cite web|author=Ebrahim Norouzi|title=Dr. Hossein Fatemi Biography|publisher=The Mossadegh Project|date=25 April 2008|access-date=9 June 2022|url=http://www.mohammadmossadegh.com/biography/hossein-fatemi/}}</ref> ১৯৪৯ চনৰ অক্টোবৰ মাহত মাৰ্বল পেলেচত নিৰ্বাচনত সংসদীয় আসন লাভ কৰাত ব্যৰ্থ হোৱাৰ পিছত মোছাদ্দেগৰ ১৯ জন সমৰ্থকৰ ভিতৰত ফাতেমী অন্যতম।<ref name=hmn70/> ফাতেমীয়ে প্ৰধানমন্ত্ৰীৰ সহকাৰী হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল আৰু ইৰাণৰ সংসদত তেহৰাণৰ প্ৰতিনিধি হিচাপেও কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। ৩৩ বছৰ বয়সত ১৯৫২ চনৰ অক্টোবৰ মাহত তেওঁক মোছাদেগৰ মন্ত্ৰীসভাত বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰী হিচাপে নিযুক্তি দিয়া হয়। <ref name=lwtribune>{{cite news |title=Iran planning envoy shift|access-date=25 July 2013|newspaper=Lewiston Morning Tribune|date=13 October 1952|agency=UPI|location=Tehran |url=https://news.google.com/newspapersid=j7teAAAAIBAJ&pg=2982,3680884&dq=hossein+navab&hl=en}}</ref> এই পদত তেওঁ হোছেইন নাভাবৰ পিছত কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰে। <ref name="lwtribune"/> ফাতেমীৰ মৃত্যুৰ পাছত প্ৰকাশিত মোছাদেগৰ স্মৃতিগ্ৰন্থ অনুসৰি ইৰাকত তেল ৰাষ্ট্ৰীয়কৰণৰ নীতিৰ প্ৰৱৰ্তক আছিল ফাতেমী। <ref>{{cite book|author1=Alidad Mafinezam|author2=Aria Mehrabi|title=Iran and its place among nations|year=2008 |publisher=Greenwood Publishing Group|isbn=978-0-275-99926-1|page=30}}</ref> ===ফাতেমীক হত্যাৰ প্ৰচেষ্টা=== [[File:Hossein Fatemi Body.jpg|thumb|ব্যৰ্থ হত্যাকাণ্ডৰ পিছত চিকিৎসালয়ৰ বিছনাত (১৯৫২ চনৰ ১৫ ফেব্ৰুৱাৰী)]] ১৯৫২ চনৰ ১৫ ফেব্ৰুৱাৰীত ফাতেমীয়ে ১৯৪৮ চনত হত্যা কৰা সাংবাদিক মহম্মদ মাছুদৰ সমাধিস্থলত আনুষ্ঠানিক ভাষণ দি আছিল। তাত থকাৰ সময়তে ফাদাইয়ান-ই ইছলামৰ মহম্মদ-মেহদি আবদেখোদাইদে হত্যাৰ চেষ্টা কৰিছিল যদিও ফাতেমী সেইবাৰ ৰক্ষা পৰিছিল; <ref name=hmn70>{{cite thesis|author=Hassan Mohammadi Nejad|title=Elite-Counterelite Conflict and the Development of a Revolutionary Movement: The Case of Iranian National Front|degree=PhD|id={{ProQuest|302536657}}|url=https://www.proquest.com/docview/302536657|location=[[Southern Illinois University Carbondale]]|pages=65,82|isbn=9798657957457|year=1970}}</ref> সেই একেটা সংগঠনে মোছাডেগক হত্যাৰ পৰিকল্পনাও কৰিছিল। <ref>{{cite journal|author=Masoud Kazemzadeh|title=The 50th Anniversary of the CIA Coup in Iran|url=http://iranscope.ghandchi.com/Anthology/Kazemzadeh/28mordad.htm|journal=Khaneh |date=October 2003|volume=3|issue=34}}</ref><ref>[[Farhad Kazemi (academic)|Farhad Kazemi]]. (1984). "The Fada'iyan-e Islam: Fanaticism, Politics and Terror," in From Nationalism to Revolutionary Islam, ed. Said Amir Arjomand, (Albany: State University of New York Press), p. 166</ref> গুলীচালনাত ফাতেমী গুৰুতৰভাৱে আহত হোৱাৰ ফলত পৰৱৰ্তী সাত-আঠ মাহ ধৰি তেওঁ নিষ্ক্ৰিয় হৈ পৰে আৰু তেওঁৰ শৰীৰৰ ওপৰত স্থায়ী দাগ পৰে। <ref>{{cite book|author1=Mark J. Gasiorowski|author2=Malcolm Byrne|title=Mohammad Mosaddeq and the 1953 coup in Iran|year=2004|publisher=[[Syracuse University Press]]|isbn=0-8156-3018-2|pages=14, 66|location=Syracuse, NY}}</ref> ==গ্ৰেপ্তাৰ আৰু ফাঁচি== [[File:HosseinFatemi.jpg|thumb|গ্ৰেপ্তাৰৰ পিছত হোছেইন ফাতেমী ]] ১৯৫৩ চনৰ আগষ্ট মাহত চি আই এৰ পৰিকল্পিত অভ্যুত্থানত মোছাদেগৰ চৰকাৰ ওফৰাই দিয়া হয়। অভ্যুত্থানৰ ঠিক আগতে নিউজৱিককে ধৰি পশ্চিমীয়া প্ৰকাশনসমূহে প্ৰকাশ কৰিছিল যে ইৰাণৰ বাবে গুৰুতৰ ভাবুকি কঢ়িয়াই অনা কমিউনিষ্টসকলৰ ভিতৰত ফাতেমী অন্যতম। <ref name=erv>{{cite journal|author=Ervand Abrahamian|jstor=40403895|title=The 1953 Coup in Iran|journal=Science and Society|volume=65 |date=Summer 2001|issue=2|page=204|author-link=Ervand Abrahamian}}</ref> কমিউনিষ্ট ভাবুকি হিচাপে দেখা পোৱা আন কেবিনেট সদস্যসকল হ'ল মেহদি আজহাৰ আৰু আব্দুল আলী লোফতী। <ref name=erv/> ১৫ আগষ্টত মোছাদ্দেগ আৰু তেওঁৰ আন ঘনিষ্ঠ সহযোগীসকলৰ সৈতে ফাতেমীক গ্ৰেপ্তাৰ কৰিব লাগিছিল যদিও আমেৰিকাৰ নেতৃত্বত কৰা প্ৰথমটো অভ্যুত্থানৰ প্ৰচেষ্টা বিফল হয়। ফাতেমীক ৰাজতন্ত্ৰবাদী সমৰ্থক বিষয়া আৰু সৈনিকৰ এটা দলে গ্ৰেপ্তাৰ কৰিছিল; তেওঁলোকে ইমানেই খৰ-খেদা কৰিছিল যে ফাটেমিক জোতা পিন্ধিবলৈও সুযোগ দিয়া হোৱা নাছিল, কিন্তু পিছলৈ তেওঁক মুকলি কৰি দিয়া হৈছিল আৰু পোনে পোনে মোছাদ্দেগৰ ঘৰলৈ লৈ যোৱা হৈছিল। অভ্যুত্থানৰ আপাত ব্যৰ্থতাৰ আশংকাত মহম্মদ ৰেজা পাহলৱীয়ে লগে লগে বাগদাদলৈ পলায়ন কৰে। প্ৰথম অভ্যুত্থানৰ চেষ্টাৰ পাছদিনা পুৱা যেতিয়া মোছাদ্দেগ এতিয়াও সাংবিধানিক ৰাজতন্ত্ৰৰ কঠোৰ সমৰ্থক আছিল, তেতিয়া ফাতেমীয়ে তেওঁক ব্যৰ্থ অভ্যুত্থানৰ প্ৰচেষ্টাৰ পোহৰত গণৰাজ্য ঘোষণা কৰিবলৈ পৰামৰ্শ দিছিল।সেইদিনা সন্ধিয়া ফাতেমীয়ে তেওঁৰ কাকত বাখতাৰ-ই এমৰুজত প্ৰকাশিত এটা অগ্নিময় সম্পাদকীয় আৰু ৰাজহুৱা ভাষণত শ্বাহক তীব্ৰ নিন্দা কৰি তেওঁক "মচেৰী আৰু ৰক্তপিপাসু", "ইংৰাজৰ দাস" আৰু "বাগদাদৰ চোৰ" বুলি অভিহিত কৰে।<ref>{{cite news|url=https://www.nytimes.com/2000/04/16/world/secrets-history-cia-iran-special-report-plot-convulsed-iran-53-79.html?pagewanted=10&src=pm|title=Secrets of History: The C.I.A. in Iran—A Special Report|author=James Risen |date=16 April 2000|work=[[The New York Times]]|page=10|access-date=16 January 2011|quote=Without specific orders, a journalist who was one of the agency's most important Iranian agents led a crowd toward Parliament, inciting people to set fire to the offices of a newspaper owned by Dr. Mossadegh's foreign minister. Another Iranian C.I.A. agent led a crowd to sack the offices of pro-Tudeh papers.}}</ref> ১৯ আগষ্টত ফাতেমীৰ বাতৰি কাকতৰ কাৰ্যালয়সমূহ আক্ৰমণ কৰি ইৰাণৰ এটা গোটে জ্বলাই ছাই কৰি পেলায় চিআইএৰ এজেণ্টে পাছদিনা সেইদিনা দ্বিতীয়টো অভ্যুত্থানৰ চেষ্টা সফল হয়। মোছাদ্দেগক গ্ৰেপ্তাৰ কৰাৰ পাছত ফাতেমীয়ে মাটিৰ তললৈ গৈ তুদেহৰ এটা নিৰাপদ ঘৰত আশ্ৰয় লয়। <ref>{{cite book|author=Abbas Milani|author-link=Abbas Milani|title=The Shah|year=2011|publisher=[[Palgrave Macmillan]]|isbn=978-1-4039-7193-7|page=[https://archive.org/details/shah0000mila/page/193 193]|url=https://archive.org/details/shah0000mila/page/193}}</ref><ref>{{cite book|year=1982 |author=Ervand Abrahamian|title=Iran Between Two Revolutions|publisher=[[Princeton University Press]]|location=Princeton, NJ|isbn=9780691101347 |page=280|doi=10.2307/j.ctv1fkgcnz|title-link=Iran Between Two Revolutions|author-link=Ervand Abrahamian}}</ref> ফাতেমীয়ে নিজৰ আত্মজীৱনী লিখিবলৈ আৰম্ভ কৰে যদিও ২০৪ দিন লুকাই থকাৰ পিছত ১৯৫৪ চনৰ ১৩ মাৰ্চত তেওঁক বিচাৰি উলিয়াই গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হয়। গ্ৰেপ্তাৰৰ সময়ত সেনাই ফাতেমীক উদ্ধাৰ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰা ভগ্নী ছালতানাট বানুক হত্যা কৰে। <ref name=jahan>{{cite journal|author=Jahangir Taghipour |title=Mossadegh and the people of Iran|volume=22|journal=Medicine, Conflict and Survival|year=2006|issue=2|pages=168–169|pmid=16749480 |doi=10.1080/13623690600621195|s2cid=30257694}}</ref> তাৰ পিছত তেওঁক অত্যাচাৰ কৰা হয় <ref name=Moaddel>[http://www.google.com/search?tbs=bks%3A1&tbo=1&q=totured&btnG=Search+Books#sclient=psy&hl=en&safe=off&tbo=1&tbs=bks:1&q=Fatemi+%22more+militant+members+of+the+National+Front%22+totured&aq=&aqi=&aql=&oq=Fatemi+%22more+militant+members+of+the+National+Front%22+totured&pbx=1&fp=4f42b995651e974b A sociological analysis of the Iranian Revolution, Volume 1 by Mansoor Moaddel: "The more militant members of the National Front, such as Hosein Fatemi, were tortured and killed in Prison"]</ref> আৰু ১০ অক্টোবৰত সামৰিক আদালতে তেওঁক "শ্বাহৰ বিৰুদ্ধে দেশদ্ৰোহ"ৰ দোষী সাব্যস্ত কৰি মৃত্যুদণ্ডৰ শাস্তি প্ৰদান কৰে।<ref>U.S. & Soviet Policy in the Middle East: 1945-56 John Donovan</ref><ref name=obanner>{{cite news|title=Former foreign executed by firing squad|url=https://news.google.com/newspapers?nid=1356&dat=19541110&id=DuITAAAAIBAJ&pg=2902,1178203|access-date=25 July 2013|newspaper=Ocala Star-Banner|date=10 November 1954|agency=UPI|location=Tehran}}</ref> ফাতেমীৰ ফাঁচিত নিজৰ ভূমিকাক ন্যূনতম কৰি মহম্মদ ৰেজা শ্বাহে তেওঁৰ মৰণোত্তৰভাৱে প্ৰকাশিত ইতিহাসৰ উত্তৰ নামৰ কিতাপখনত লিখিছে, "মই হোছেইন ফাতেমীৰ ফাঁচিত বাধা দিব নোৱাৰিলোঁ—যিজন আছিল মোছাদেগৰ বৈদেশিক মন্ত্ৰী—কাৰণ তেওঁ এজন কমিউনিষ্ট আছিল।" <ref>{{Cite book|author=Mohammad Pahlavi Reza|title=Answer to history|publisher=Stein and Day|year=1980|isbn=978-0812827552|location=Briarcliff Manor, NY|pages=91|oclc=12935296 }}</ref> ==ব্যক্তিগত জীৱন== [[File:Grave of Dr Hossein Fatemi 1.jpg|thumb|ইবন বাবাবেহ কবৰস্থানত ফাতেমীৰ কবৰ ]] ১৯৫১ চনৰ ২৭ নৱেম্বৰত হোছেইন ফাতেমীয়ে পৰিৱশ সাতৱতীক বিয়া কৰায়।<ref name=ebno/> ফাতেমী তেওঁতকৈ ১৫ বছৰ ডাঙৰ আছিল।<ref name=ebno/> তেওঁৰ পত্নী আছিল এজন সেনাবাহিনীৰ জেনেৰেলৰ কন্যা <ref name=ebno/> আৰু মণিজেহ ৰহিমীৰ ভগ্নী; ইৰাণী বিপ্লৱৰ পিছত মৃত্যুদণ্ড দিয়া <ref>{{cite web|author=Cyrus Kadivar|title=General Rahimi|work=The Iranian|access-date=3 August 2013 |url=http://www.iranian.com/History/2001/February/Rahimi/index.html}}</ref><ref>{{cite web|title=Revolution|publisher=The Iranian|access-date=25 August 2021|url=https://iranian.com/History/2001/February/Rahimi/fatemi.html|date=February 2001}}</ref> সামৰিক বিষয়া মেহদি ৰহিমিৰ বিধৱা আছিল মানিজে।<ref name=jahan/> ফাতেমী আৰু তেওঁৰ পত্নীৰ এজন পুত্ৰ আছিল, ফাতেমীক ফাঁচি দিয়াৰ সময়ত তেওঁৰ বয়স আছিল সাত মাহ।<ref name=jahan/> স্বামীৰ হত্যাৰ পাছত পৰিবাস সাতৱাতীয়ে ইৰাণ এৰি পুত্ৰৰ সৈতে যুক্তৰাজ্যত বসতি স্থাপন কৰে। ==উত্তৰাধিকাৰী== তেহৰাণৰ ফাতেমীৰ নামেৰে নামকৰণ কৰা এটা ৰাস্তা।<ref name=pbs2009/> মোছাদেগে প্ৰায়ে তেলৰ আৰম্ভণিৰপৰা কাৰ্যকৰী হোৱালৈকে তেলৰ ৰাষ্ট্ৰীয়কৰণৰ চালিকা শক্তি হিচাপে ফাতেমীক উল্লেখ কৰিছিল। ১৯৫৩ চনৰ চিআইএ-এমআই৬ অভ্যুত্থানৰ পিছত শ্বাহে অইল কনচৰ্টিয়াম নামেৰে জনাজাত নতুন চুক্তিৰ অধীনত তেল আৰু গেছৰ অধিকাৰৰ আধা অংশ মূলতঃ আমেৰিকা-যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ তেল কোম্পানীক আৰু সৰু অংশ [[ফ্ৰান্স]] আৰু [[ইটালী]]ৰ কোম্পানীক ঘূৰাই দিয়ে। পাৰ্চী উপসাগৰ আৰু উত্তৰ আফ্ৰিকাৰ আন আন দেশসমূহেও ইয়াৰ অনুসৰণ কৰি নিজৰ তেল আৰু গেছ ক্ষেত্ৰসমূহ ৰাষ্ট্ৰীয়কৰণ কৰে। [[ইজিপ্ত]]ৰ ৰাষ্ট্ৰপতি নাছেৰ ছুৱেজ খাল ৰাষ্ট্ৰীয়কৰণৰ সময়ত মোছাদেগে ফাটেমীৰ তত্ত্বৰ পূৰ্বৰ উদাহৰণৰদ্বাৰা প্ৰভাবিত হৈছিল। ==তথ্যৰ উৎস== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== {{commons category-inline}} {{Authority control}} i1xf5zkdhkt2v86iqsglms71x8yzphg 606154 606153 2026-05-13T14:23:44Z নৰুনা বৰুৱা 44897 added [[Category:ইৰানৰ ব্যক্তি]] using [[WP:HC|HotCat]] 606154 wikitext text/x-wiki {{Short description|Iranian politician (1917–1954)}} {{Infobox politician | honorific_prefix = ছেয়েদ | name = হোছেইন ফাতেমী | honorific_suffix = | native_name = | native_name_lang = fa | image = DrHosseinFatemi.jpg | image_size = 220px | birth_date = {{birth date|1917|2|10|df=y}} | birth_place = ইৰাণৰ নাইন,কাজাৰ ইৰাণ | death_date = {{death date and age|1954|11|10|1917|2|9|df=y}} | death_place = [[তেহৰান]], ইৰাণৰ ইম্পেৰিয়েল ষ্টেট | death_cause = ফায়াৰিং স্কোয়াডৰদ্বাৰা ফাঁচি | office = বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰী | term_start = ১৯৫২ চনৰ ১৬ ছেপ্টেম্বৰ | term_end = ১৯৫৩ চনৰ ১৯ ​​আগষ্ট | monarch = মহম্মদ ৰেজা পাহলৱী | prime_minister = মহম্মদ মোছাদ্দেগ | predecessor = হোছেইন নাভাব | successor = আব্দলহোছেইন মেফতাহ | office1 = সংসদৰ সদস্য | term_start1 = ২৭ এপ্ৰিল ১৯৫২ | term_end1 = ১৯৫২ চনৰ ১৬ ছেপ্টেম্বৰ | constituency1 = [[Tehran, Rey, Shemiranat and Eslamshahr (electoral district)|Tehran]] | party = নেচনেল ফ্ৰণ্ট (ইৰাণ) | spouse = {{marriage|পৰিৱাশ সাতৱতী <br/>|1951|<!-- Omission per Template:Marriage instructions -->}} | children = ১ | alma_mater = তেহৰাণ বিশ্ববিদ্যালয় }} '''হোছেইন ফাতেমী ({{lang-en|Hossein Fatemi}}) ''' (জন্ম,১০ ফেব্ৰুৱাৰী, ১৯১৭ – ১০ নৱেম্বৰ, ১৯৫৪) এজন ইৰাণী পণ্ডিত।<ref>A century of revolution: social movements in Iran by John Foran - p. 109</ref> প্ৰধানমন্ত্ৰী মহম্মদ মোছাদ্দেগৰ ঘনিষ্ঠ সহযোগী হিচাপে তেওঁ ইৰাণৰ তেল আৰু গেছ সম্পদ ৰাষ্ট্ৰীয়কৰণৰ প্ৰস্তাৱ আগবঢ়ায়। প্ৰথম অৱস্থাত সাংবাদিক হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰা ফাতেমীয়ে ১৯৫১ চনৰপৰা ১৯৫৩ চনলৈকে বৈদেশিক মন্ত্ৰী হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। ১৯৫৩ চনৰ অভ্যুত্থানত যেতিয়া মোছাদ্দেগৰ চৰকাৰ ওফৰাই দিয়া হৈছিল, তেতিয়া সামৰিক আদালতে তেওঁক "শ্বাহৰ বিৰুদ্ধে দেশদ্ৰোহ"ৰ দোষী সাব্যস্ত কৰাৰ পাছত ফাতেমীক গ্ৰেপ্তাৰ কৰি অত্যাচাৰ কৰা হৈছিল, আৰু ফায়াৰিং স্কোয়াডৰদ্বাৰা মৃত্যুদণ্ড দিয়া হৈছিল। <ref name=Alavi>{{cite book|author=Nasrin Alavi|title=We Are Iran|url=https://archive.org/details/weareiran00alav |url-access=registration|year=2005|publisher=Soft Skull Press|isbn=1-933368-05-5|page=[https://archive.org/details/weareiran00alav/page/65 65]|quote=Fatemi was convicted of treason and executed in 1954.}}</ref><ref name=erv99>{{cite book|title=Tortured Confessions: Prisons and Public Recantations in Modern Iran|page=99|author=Ervand Abrahamian|year=1999|location=Berkeley|publisher=[[University of California Press]]|isbn=0-520-21866-3|url=http://publishing.cdlib.org/ucpressebooks/view?docId=ft3s2005jq&brand=ucpress}}</ref> ==প্ৰাথমিক জীৱন আৰু শিক্ষা== ১৯১৭ চনৰ ১০ ফেব্ৰুৱাৰীত নৈনত জন্মগ্ৰহণ কৰিছিল ফাতেমীয়ে। <ref name=iichs>{{cite web|author=Farideh Sharif|title=Hossein Fatemi|work=IICHS |access-date=25 July 2013|url=http://www.iichs.org/index_en.asp?id=796&doc_cat=16}}</ref> পাঁচজন ভাই-ভনীৰ ভিতৰত তেওঁ আছিল আটাইতকৈ সৰু। তেওঁ নিজৰ গৃহ চহৰতে প্ৰাথমিক শিক্ষা গ্ৰহণ কৰিছিল।<ref name=iichs/> কিশোৰ বয়সত তেওঁ উচ্চ শিক্ষাৰ বাবে ইছফাহানলৈ গুচি যায়। [[ইৰাণ]]ৰ শাসক ৰেজা শ্বাহৰ কঠোৰ সমালোচক আছিল আৰু তেওঁৰ মতামত তেওঁৰ বাতৰি কাকতৰ সম্পাদকীয়ত স্পষ্টভাৱে প্ৰতিফলিত হৈছিল। ১৯৪৪ চনৰপৰা ১৯৪৮ চনলৈ তেওঁ [[ফ্ৰান্স]]ত অধ্যয়ন কৰি সাংবাদিকতাত স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে। ১৯৪৮ চনত তেওঁ তাত আইন বিষয়ত ডক্টৰেট ডিগ্ৰীও লাভ কৰে। <ref name=pbs2009>{{cite news|author=Muhammad Sahimi|date=21 November 2009 |url=https://www.pbs.org/wgbh/pages/frontline/tehranbureau/2009/11/courageous-principled-journalists-eisa-saharkhiz-and-ahmad-zeidabadi.html |title=Courageous & Principled: Journalists Isa Saharkhiz and Ahmad Zeidabadi|access-date=25 July 2013|work=PBS}}</ref><ref>Fakhreddin Azimi, [http://www.iranicaonline.org/articles/fatemi Fāṭemī, Ḥosayn] ''[[Encyclopædia Iranica]]'', IX/4, pp. 404-406</ref> ==কৰ্মজীৱন== [[File:Dr Hossein Fatemi.png|thumb|ফ্ৰান্স ভ্ৰমণৰ পিছত ফাতেমী]] স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰাৰ পাছত ফাতেমীয়ে [[ইৰাণ]]লৈ উভতি আহে আৰু ইছফাহানত বাখতাৰ (পশ্চিম) নামৰ এখন দৈনিক কাকত আৰম্ভ কৰাত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে।<ref name=pbs2009/> ১৯৪৯ চনত আৰম্ভ হোৱাৰপৰাই ফাতেমী ইৰাণৰ নেচনেল ফ্ৰণ্টৰ সক্ৰিয় সদস্য আছিল; মোছাডেগৰ গণতান্ত্ৰিক আৰু জাতীয়তাবাদী আন্দোলন।<ref name=pbs2009/> পিছলৈ এই দৈনিক কাকতখন তেহৰাণলৈ স্থানান্তৰ কৰা হয় আৰু ফ্ৰণ্টৰ মুখপাত্ৰ হৈ পৰে। তেওঁৰ ঘনিষ্ঠ বন্ধু মহম্মদ মাছুদৰ মালিকানাধীন তেহৰাণত প্ৰকাশিত সাপ্তাহিক কাকত মাৰ্দ-ই এমৰুজতো তেওঁ অৰিহণা যোগাইছিল।<ref name=ebno>{{cite web|author=Ebrahim Norouzi|title=Dr. Hossein Fatemi Biography|publisher=The Mossadegh Project|date=25 April 2008|access-date=9 June 2022|url=http://www.mohammadmossadegh.com/biography/hossein-fatemi/}}</ref> ১৯৪৯ চনৰ অক্টোবৰ মাহত মাৰ্বল পেলেচত নিৰ্বাচনত সংসদীয় আসন লাভ কৰাত ব্যৰ্থ হোৱাৰ পিছত মোছাদ্দেগৰ ১৯ জন সমৰ্থকৰ ভিতৰত ফাতেমী অন্যতম।<ref name=hmn70/> ফাতেমীয়ে প্ৰধানমন্ত্ৰীৰ সহকাৰী হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল আৰু ইৰাণৰ সংসদত তেহৰাণৰ প্ৰতিনিধি হিচাপেও কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। ৩৩ বছৰ বয়সত ১৯৫২ চনৰ অক্টোবৰ মাহত তেওঁক মোছাদেগৰ মন্ত্ৰীসভাত বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰী হিচাপে নিযুক্তি দিয়া হয়। <ref name=lwtribune>{{cite news |title=Iran planning envoy shift|access-date=25 July 2013|newspaper=Lewiston Morning Tribune|date=13 October 1952|agency=UPI|location=Tehran |url=https://news.google.com/newspapersid=j7teAAAAIBAJ&pg=2982,3680884&dq=hossein+navab&hl=en}}</ref> এই পদত তেওঁ হোছেইন নাভাবৰ পিছত কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰে। <ref name="lwtribune"/> ফাতেমীৰ মৃত্যুৰ পাছত প্ৰকাশিত মোছাদেগৰ স্মৃতিগ্ৰন্থ অনুসৰি ইৰাকত তেল ৰাষ্ট্ৰীয়কৰণৰ নীতিৰ প্ৰৱৰ্তক আছিল ফাতেমী। <ref>{{cite book|author1=Alidad Mafinezam|author2=Aria Mehrabi|title=Iran and its place among nations|year=2008 |publisher=Greenwood Publishing Group|isbn=978-0-275-99926-1|page=30}}</ref> ===ফাতেমীক হত্যাৰ প্ৰচেষ্টা=== [[File:Hossein Fatemi Body.jpg|thumb|ব্যৰ্থ হত্যাকাণ্ডৰ পিছত চিকিৎসালয়ৰ বিছনাত (১৯৫২ চনৰ ১৫ ফেব্ৰুৱাৰী)]] ১৯৫২ চনৰ ১৫ ফেব্ৰুৱাৰীত ফাতেমীয়ে ১৯৪৮ চনত হত্যা কৰা সাংবাদিক মহম্মদ মাছুদৰ সমাধিস্থলত আনুষ্ঠানিক ভাষণ দি আছিল। তাত থকাৰ সময়তে ফাদাইয়ান-ই ইছলামৰ মহম্মদ-মেহদি আবদেখোদাইদে হত্যাৰ চেষ্টা কৰিছিল যদিও ফাতেমী সেইবাৰ ৰক্ষা পৰিছিল; <ref name=hmn70>{{cite thesis|author=Hassan Mohammadi Nejad|title=Elite-Counterelite Conflict and the Development of a Revolutionary Movement: The Case of Iranian National Front|degree=PhD|id={{ProQuest|302536657}}|url=https://www.proquest.com/docview/302536657|location=[[Southern Illinois University Carbondale]]|pages=65,82|isbn=9798657957457|year=1970}}</ref> সেই একেটা সংগঠনে মোছাডেগক হত্যাৰ পৰিকল্পনাও কৰিছিল। <ref>{{cite journal|author=Masoud Kazemzadeh|title=The 50th Anniversary of the CIA Coup in Iran|url=http://iranscope.ghandchi.com/Anthology/Kazemzadeh/28mordad.htm|journal=Khaneh |date=October 2003|volume=3|issue=34}}</ref><ref>[[Farhad Kazemi (academic)|Farhad Kazemi]]. (1984). "The Fada'iyan-e Islam: Fanaticism, Politics and Terror," in From Nationalism to Revolutionary Islam, ed. Said Amir Arjomand, (Albany: State University of New York Press), p. 166</ref> গুলীচালনাত ফাতেমী গুৰুতৰভাৱে আহত হোৱাৰ ফলত পৰৱৰ্তী সাত-আঠ মাহ ধৰি তেওঁ নিষ্ক্ৰিয় হৈ পৰে আৰু তেওঁৰ শৰীৰৰ ওপৰত স্থায়ী দাগ পৰে। <ref>{{cite book|author1=Mark J. Gasiorowski|author2=Malcolm Byrne|title=Mohammad Mosaddeq and the 1953 coup in Iran|year=2004|publisher=[[Syracuse University Press]]|isbn=0-8156-3018-2|pages=14, 66|location=Syracuse, NY}}</ref> ==গ্ৰেপ্তাৰ আৰু ফাঁচি== [[File:HosseinFatemi.jpg|thumb|গ্ৰেপ্তাৰৰ পিছত হোছেইন ফাতেমী ]] ১৯৫৩ চনৰ আগষ্ট মাহত চি আই এৰ পৰিকল্পিত অভ্যুত্থানত মোছাদেগৰ চৰকাৰ ওফৰাই দিয়া হয়। অভ্যুত্থানৰ ঠিক আগতে নিউজৱিককে ধৰি পশ্চিমীয়া প্ৰকাশনসমূহে প্ৰকাশ কৰিছিল যে ইৰাণৰ বাবে গুৰুতৰ ভাবুকি কঢ়িয়াই অনা কমিউনিষ্টসকলৰ ভিতৰত ফাতেমী অন্যতম। <ref name=erv>{{cite journal|author=Ervand Abrahamian|jstor=40403895|title=The 1953 Coup in Iran|journal=Science and Society|volume=65 |date=Summer 2001|issue=2|page=204|author-link=Ervand Abrahamian}}</ref> কমিউনিষ্ট ভাবুকি হিচাপে দেখা পোৱা আন কেবিনেট সদস্যসকল হ'ল মেহদি আজহাৰ আৰু আব্দুল আলী লোফতী। <ref name=erv/> ১৫ আগষ্টত মোছাদ্দেগ আৰু তেওঁৰ আন ঘনিষ্ঠ সহযোগীসকলৰ সৈতে ফাতেমীক গ্ৰেপ্তাৰ কৰিব লাগিছিল যদিও আমেৰিকাৰ নেতৃত্বত কৰা প্ৰথমটো অভ্যুত্থানৰ প্ৰচেষ্টা বিফল হয়। ফাতেমীক ৰাজতন্ত্ৰবাদী সমৰ্থক বিষয়া আৰু সৈনিকৰ এটা দলে গ্ৰেপ্তাৰ কৰিছিল; তেওঁলোকে ইমানেই খৰ-খেদা কৰিছিল যে ফাটেমিক জোতা পিন্ধিবলৈও সুযোগ দিয়া হোৱা নাছিল, কিন্তু পিছলৈ তেওঁক মুকলি কৰি দিয়া হৈছিল আৰু পোনে পোনে মোছাদ্দেগৰ ঘৰলৈ লৈ যোৱা হৈছিল। অভ্যুত্থানৰ আপাত ব্যৰ্থতাৰ আশংকাত মহম্মদ ৰেজা পাহলৱীয়ে লগে লগে বাগদাদলৈ পলায়ন কৰে। প্ৰথম অভ্যুত্থানৰ চেষ্টাৰ পাছদিনা পুৱা যেতিয়া মোছাদ্দেগ এতিয়াও সাংবিধানিক ৰাজতন্ত্ৰৰ কঠোৰ সমৰ্থক আছিল, তেতিয়া ফাতেমীয়ে তেওঁক ব্যৰ্থ অভ্যুত্থানৰ প্ৰচেষ্টাৰ পোহৰত গণৰাজ্য ঘোষণা কৰিবলৈ পৰামৰ্শ দিছিল।সেইদিনা সন্ধিয়া ফাতেমীয়ে তেওঁৰ কাকত বাখতাৰ-ই এমৰুজত প্ৰকাশিত এটা অগ্নিময় সম্পাদকীয় আৰু ৰাজহুৱা ভাষণত শ্বাহক তীব্ৰ নিন্দা কৰি তেওঁক "মচেৰী আৰু ৰক্তপিপাসু", "ইংৰাজৰ দাস" আৰু "বাগদাদৰ চোৰ" বুলি অভিহিত কৰে।<ref>{{cite news|url=https://www.nytimes.com/2000/04/16/world/secrets-history-cia-iran-special-report-plot-convulsed-iran-53-79.html?pagewanted=10&src=pm|title=Secrets of History: The C.I.A. in Iran—A Special Report|author=James Risen |date=16 April 2000|work=[[The New York Times]]|page=10|access-date=16 January 2011|quote=Without specific orders, a journalist who was one of the agency's most important Iranian agents led a crowd toward Parliament, inciting people to set fire to the offices of a newspaper owned by Dr. Mossadegh's foreign minister. Another Iranian C.I.A. agent led a crowd to sack the offices of pro-Tudeh papers.}}</ref> ১৯ আগষ্টত ফাতেমীৰ বাতৰি কাকতৰ কাৰ্যালয়সমূহ আক্ৰমণ কৰি ইৰাণৰ এটা গোটে জ্বলাই ছাই কৰি পেলায় চিআইএৰ এজেণ্টে পাছদিনা সেইদিনা দ্বিতীয়টো অভ্যুত্থানৰ চেষ্টা সফল হয়। মোছাদ্দেগক গ্ৰেপ্তাৰ কৰাৰ পাছত ফাতেমীয়ে মাটিৰ তললৈ গৈ তুদেহৰ এটা নিৰাপদ ঘৰত আশ্ৰয় লয়। <ref>{{cite book|author=Abbas Milani|author-link=Abbas Milani|title=The Shah|year=2011|publisher=[[Palgrave Macmillan]]|isbn=978-1-4039-7193-7|page=[https://archive.org/details/shah0000mila/page/193 193]|url=https://archive.org/details/shah0000mila/page/193}}</ref><ref>{{cite book|year=1982 |author=Ervand Abrahamian|title=Iran Between Two Revolutions|publisher=[[Princeton University Press]]|location=Princeton, NJ|isbn=9780691101347 |page=280|doi=10.2307/j.ctv1fkgcnz|title-link=Iran Between Two Revolutions|author-link=Ervand Abrahamian}}</ref> ফাতেমীয়ে নিজৰ আত্মজীৱনী লিখিবলৈ আৰম্ভ কৰে যদিও ২০৪ দিন লুকাই থকাৰ পিছত ১৯৫৪ চনৰ ১৩ মাৰ্চত তেওঁক বিচাৰি উলিয়াই গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হয়। গ্ৰেপ্তাৰৰ সময়ত সেনাই ফাতেমীক উদ্ধাৰ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰা ভগ্নী ছালতানাট বানুক হত্যা কৰে। <ref name=jahan>{{cite journal|author=Jahangir Taghipour |title=Mossadegh and the people of Iran|volume=22|journal=Medicine, Conflict and Survival|year=2006|issue=2|pages=168–169|pmid=16749480 |doi=10.1080/13623690600621195|s2cid=30257694}}</ref> তাৰ পিছত তেওঁক অত্যাচাৰ কৰা হয় <ref name=Moaddel>[http://www.google.com/search?tbs=bks%3A1&tbo=1&q=totured&btnG=Search+Books#sclient=psy&hl=en&safe=off&tbo=1&tbs=bks:1&q=Fatemi+%22more+militant+members+of+the+National+Front%22+totured&aq=&aqi=&aql=&oq=Fatemi+%22more+militant+members+of+the+National+Front%22+totured&pbx=1&fp=4f42b995651e974b A sociological analysis of the Iranian Revolution, Volume 1 by Mansoor Moaddel: "The more militant members of the National Front, such as Hosein Fatemi, were tortured and killed in Prison"]</ref> আৰু ১০ অক্টোবৰত সামৰিক আদালতে তেওঁক "শ্বাহৰ বিৰুদ্ধে দেশদ্ৰোহ"ৰ দোষী সাব্যস্ত কৰি মৃত্যুদণ্ডৰ শাস্তি প্ৰদান কৰে।<ref>U.S. & Soviet Policy in the Middle East: 1945-56 John Donovan</ref><ref name=obanner>{{cite news|title=Former foreign executed by firing squad|url=https://news.google.com/newspapers?nid=1356&dat=19541110&id=DuITAAAAIBAJ&pg=2902,1178203|access-date=25 July 2013|newspaper=Ocala Star-Banner|date=10 November 1954|agency=UPI|location=Tehran}}</ref> ফাতেমীৰ ফাঁচিত নিজৰ ভূমিকাক ন্যূনতম কৰি মহম্মদ ৰেজা শ্বাহে তেওঁৰ মৰণোত্তৰভাৱে প্ৰকাশিত ইতিহাসৰ উত্তৰ নামৰ কিতাপখনত লিখিছে, "মই হোছেইন ফাতেমীৰ ফাঁচিত বাধা দিব নোৱাৰিলোঁ—যিজন আছিল মোছাদেগৰ বৈদেশিক মন্ত্ৰী—কাৰণ তেওঁ এজন কমিউনিষ্ট আছিল।" <ref>{{Cite book|author=Mohammad Pahlavi Reza|title=Answer to history|publisher=Stein and Day|year=1980|isbn=978-0812827552|location=Briarcliff Manor, NY|pages=91|oclc=12935296 }}</ref> ==ব্যক্তিগত জীৱন== [[File:Grave of Dr Hossein Fatemi 1.jpg|thumb|ইবন বাবাবেহ কবৰস্থানত ফাতেমীৰ কবৰ ]] ১৯৫১ চনৰ ২৭ নৱেম্বৰত হোছেইন ফাতেমীয়ে পৰিৱশ সাতৱতীক বিয়া কৰায়।<ref name=ebno/> ফাতেমী তেওঁতকৈ ১৫ বছৰ ডাঙৰ আছিল।<ref name=ebno/> তেওঁৰ পত্নী আছিল এজন সেনাবাহিনীৰ জেনেৰেলৰ কন্যা <ref name=ebno/> আৰু মণিজেহ ৰহিমীৰ ভগ্নী; ইৰাণী বিপ্লৱৰ পিছত মৃত্যুদণ্ড দিয়া <ref>{{cite web|author=Cyrus Kadivar|title=General Rahimi|work=The Iranian|access-date=3 August 2013 |url=http://www.iranian.com/History/2001/February/Rahimi/index.html}}</ref><ref>{{cite web|title=Revolution|publisher=The Iranian|access-date=25 August 2021|url=https://iranian.com/History/2001/February/Rahimi/fatemi.html|date=February 2001}}</ref> সামৰিক বিষয়া মেহদি ৰহিমিৰ বিধৱা আছিল মানিজে।<ref name=jahan/> ফাতেমী আৰু তেওঁৰ পত্নীৰ এজন পুত্ৰ আছিল, ফাতেমীক ফাঁচি দিয়াৰ সময়ত তেওঁৰ বয়স আছিল সাত মাহ।<ref name=jahan/> স্বামীৰ হত্যাৰ পাছত পৰিবাস সাতৱাতীয়ে ইৰাণ এৰি পুত্ৰৰ সৈতে যুক্তৰাজ্যত বসতি স্থাপন কৰে। ==উত্তৰাধিকাৰী== তেহৰাণৰ ফাতেমীৰ নামেৰে নামকৰণ কৰা এটা ৰাস্তা।<ref name=pbs2009/> মোছাদেগে প্ৰায়ে তেলৰ আৰম্ভণিৰপৰা কাৰ্যকৰী হোৱালৈকে তেলৰ ৰাষ্ট্ৰীয়কৰণৰ চালিকা শক্তি হিচাপে ফাতেমীক উল্লেখ কৰিছিল। ১৯৫৩ চনৰ চিআইএ-এমআই৬ অভ্যুত্থানৰ পিছত শ্বাহে অইল কনচৰ্টিয়াম নামেৰে জনাজাত নতুন চুক্তিৰ অধীনত তেল আৰু গেছৰ অধিকাৰৰ আধা অংশ মূলতঃ আমেৰিকা-যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ তেল কোম্পানীক আৰু সৰু অংশ [[ফ্ৰান্স]] আৰু [[ইটালী]]ৰ কোম্পানীক ঘূৰাই দিয়ে। পাৰ্চী উপসাগৰ আৰু উত্তৰ আফ্ৰিকাৰ আন আন দেশসমূহেও ইয়াৰ অনুসৰণ কৰি নিজৰ তেল আৰু গেছ ক্ষেত্ৰসমূহ ৰাষ্ট্ৰীয়কৰণ কৰে। [[ইজিপ্ত]]ৰ ৰাষ্ট্ৰপতি নাছেৰ ছুৱেজ খাল ৰাষ্ট্ৰীয়কৰণৰ সময়ত মোছাদেগে ফাটেমীৰ তত্ত্বৰ পূৰ্বৰ উদাহৰণৰদ্বাৰা প্ৰভাবিত হৈছিল। ==তথ্যৰ উৎস== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== {{commons category-inline}} {{Authority control}} [[শ্ৰেণী:ইৰানৰ ব্যক্তি]] 3g4dvzjss1n3jrmo1ovaq6pmszrjfjt 606155 606154 2026-05-13T14:24:02Z নৰুনা বৰুৱা 44897 added [[Category:ৰাজনীতিবিদ]] using [[WP:HC|HotCat]] 606155 wikitext text/x-wiki {{Short description|Iranian politician (1917–1954)}} {{Infobox politician | honorific_prefix = ছেয়েদ | name = হোছেইন ফাতেমী | honorific_suffix = | native_name = | native_name_lang = fa | image = DrHosseinFatemi.jpg | image_size = 220px | birth_date = {{birth date|1917|2|10|df=y}} | birth_place = ইৰাণৰ নাইন,কাজাৰ ইৰাণ | death_date = {{death date and age|1954|11|10|1917|2|9|df=y}} | death_place = [[তেহৰান]], ইৰাণৰ ইম্পেৰিয়েল ষ্টেট | death_cause = ফায়াৰিং স্কোয়াডৰদ্বাৰা ফাঁচি | office = বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰী | term_start = ১৯৫২ চনৰ ১৬ ছেপ্টেম্বৰ | term_end = ১৯৫৩ চনৰ ১৯ ​​আগষ্ট | monarch = মহম্মদ ৰেজা পাহলৱী | prime_minister = মহম্মদ মোছাদ্দেগ | predecessor = হোছেইন নাভাব | successor = আব্দলহোছেইন মেফতাহ | office1 = সংসদৰ সদস্য | term_start1 = ২৭ এপ্ৰিল ১৯৫২ | term_end1 = ১৯৫২ চনৰ ১৬ ছেপ্টেম্বৰ | constituency1 = [[Tehran, Rey, Shemiranat and Eslamshahr (electoral district)|Tehran]] | party = নেচনেল ফ্ৰণ্ট (ইৰাণ) | spouse = {{marriage|পৰিৱাশ সাতৱতী <br/>|1951|<!-- Omission per Template:Marriage instructions -->}} | children = ১ | alma_mater = তেহৰাণ বিশ্ববিদ্যালয় }} '''হোছেইন ফাতেমী ({{lang-en|Hossein Fatemi}}) ''' (জন্ম,১০ ফেব্ৰুৱাৰী, ১৯১৭ – ১০ নৱেম্বৰ, ১৯৫৪) এজন ইৰাণী পণ্ডিত।<ref>A century of revolution: social movements in Iran by John Foran - p. 109</ref> প্ৰধানমন্ত্ৰী মহম্মদ মোছাদ্দেগৰ ঘনিষ্ঠ সহযোগী হিচাপে তেওঁ ইৰাণৰ তেল আৰু গেছ সম্পদ ৰাষ্ট্ৰীয়কৰণৰ প্ৰস্তাৱ আগবঢ়ায়। প্ৰথম অৱস্থাত সাংবাদিক হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰা ফাতেমীয়ে ১৯৫১ চনৰপৰা ১৯৫৩ চনলৈকে বৈদেশিক মন্ত্ৰী হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। ১৯৫৩ চনৰ অভ্যুত্থানত যেতিয়া মোছাদ্দেগৰ চৰকাৰ ওফৰাই দিয়া হৈছিল, তেতিয়া সামৰিক আদালতে তেওঁক "শ্বাহৰ বিৰুদ্ধে দেশদ্ৰোহ"ৰ দোষী সাব্যস্ত কৰাৰ পাছত ফাতেমীক গ্ৰেপ্তাৰ কৰি অত্যাচাৰ কৰা হৈছিল, আৰু ফায়াৰিং স্কোয়াডৰদ্বাৰা মৃত্যুদণ্ড দিয়া হৈছিল। <ref name=Alavi>{{cite book|author=Nasrin Alavi|title=We Are Iran|url=https://archive.org/details/weareiran00alav |url-access=registration|year=2005|publisher=Soft Skull Press|isbn=1-933368-05-5|page=[https://archive.org/details/weareiran00alav/page/65 65]|quote=Fatemi was convicted of treason and executed in 1954.}}</ref><ref name=erv99>{{cite book|title=Tortured Confessions: Prisons and Public Recantations in Modern Iran|page=99|author=Ervand Abrahamian|year=1999|location=Berkeley|publisher=[[University of California Press]]|isbn=0-520-21866-3|url=http://publishing.cdlib.org/ucpressebooks/view?docId=ft3s2005jq&brand=ucpress}}</ref> ==প্ৰাথমিক জীৱন আৰু শিক্ষা== ১৯১৭ চনৰ ১০ ফেব্ৰুৱাৰীত নৈনত জন্মগ্ৰহণ কৰিছিল ফাতেমীয়ে। <ref name=iichs>{{cite web|author=Farideh Sharif|title=Hossein Fatemi|work=IICHS |access-date=25 July 2013|url=http://www.iichs.org/index_en.asp?id=796&doc_cat=16}}</ref> পাঁচজন ভাই-ভনীৰ ভিতৰত তেওঁ আছিল আটাইতকৈ সৰু। তেওঁ নিজৰ গৃহ চহৰতে প্ৰাথমিক শিক্ষা গ্ৰহণ কৰিছিল।<ref name=iichs/> কিশোৰ বয়সত তেওঁ উচ্চ শিক্ষাৰ বাবে ইছফাহানলৈ গুচি যায়। [[ইৰাণ]]ৰ শাসক ৰেজা শ্বাহৰ কঠোৰ সমালোচক আছিল আৰু তেওঁৰ মতামত তেওঁৰ বাতৰি কাকতৰ সম্পাদকীয়ত স্পষ্টভাৱে প্ৰতিফলিত হৈছিল। ১৯৪৪ চনৰপৰা ১৯৪৮ চনলৈ তেওঁ [[ফ্ৰান্স]]ত অধ্যয়ন কৰি সাংবাদিকতাত স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে। ১৯৪৮ চনত তেওঁ তাত আইন বিষয়ত ডক্টৰেট ডিগ্ৰীও লাভ কৰে। <ref name=pbs2009>{{cite news|author=Muhammad Sahimi|date=21 November 2009 |url=https://www.pbs.org/wgbh/pages/frontline/tehranbureau/2009/11/courageous-principled-journalists-eisa-saharkhiz-and-ahmad-zeidabadi.html |title=Courageous & Principled: Journalists Isa Saharkhiz and Ahmad Zeidabadi|access-date=25 July 2013|work=PBS}}</ref><ref>Fakhreddin Azimi, [http://www.iranicaonline.org/articles/fatemi Fāṭemī, Ḥosayn] ''[[Encyclopædia Iranica]]'', IX/4, pp. 404-406</ref> ==কৰ্মজীৱন== [[File:Dr Hossein Fatemi.png|thumb|ফ্ৰান্স ভ্ৰমণৰ পিছত ফাতেমী]] স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰাৰ পাছত ফাতেমীয়ে [[ইৰাণ]]লৈ উভতি আহে আৰু ইছফাহানত বাখতাৰ (পশ্চিম) নামৰ এখন দৈনিক কাকত আৰম্ভ কৰাত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে।<ref name=pbs2009/> ১৯৪৯ চনত আৰম্ভ হোৱাৰপৰাই ফাতেমী ইৰাণৰ নেচনেল ফ্ৰণ্টৰ সক্ৰিয় সদস্য আছিল; মোছাডেগৰ গণতান্ত্ৰিক আৰু জাতীয়তাবাদী আন্দোলন।<ref name=pbs2009/> পিছলৈ এই দৈনিক কাকতখন তেহৰাণলৈ স্থানান্তৰ কৰা হয় আৰু ফ্ৰণ্টৰ মুখপাত্ৰ হৈ পৰে। তেওঁৰ ঘনিষ্ঠ বন্ধু মহম্মদ মাছুদৰ মালিকানাধীন তেহৰাণত প্ৰকাশিত সাপ্তাহিক কাকত মাৰ্দ-ই এমৰুজতো তেওঁ অৰিহণা যোগাইছিল।<ref name=ebno>{{cite web|author=Ebrahim Norouzi|title=Dr. Hossein Fatemi Biography|publisher=The Mossadegh Project|date=25 April 2008|access-date=9 June 2022|url=http://www.mohammadmossadegh.com/biography/hossein-fatemi/}}</ref> ১৯৪৯ চনৰ অক্টোবৰ মাহত মাৰ্বল পেলেচত নিৰ্বাচনত সংসদীয় আসন লাভ কৰাত ব্যৰ্থ হোৱাৰ পিছত মোছাদ্দেগৰ ১৯ জন সমৰ্থকৰ ভিতৰত ফাতেমী অন্যতম।<ref name=hmn70/> ফাতেমীয়ে প্ৰধানমন্ত্ৰীৰ সহকাৰী হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল আৰু ইৰাণৰ সংসদত তেহৰাণৰ প্ৰতিনিধি হিচাপেও কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। ৩৩ বছৰ বয়সত ১৯৫২ চনৰ অক্টোবৰ মাহত তেওঁক মোছাদেগৰ মন্ত্ৰীসভাত বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰী হিচাপে নিযুক্তি দিয়া হয়। <ref name=lwtribune>{{cite news |title=Iran planning envoy shift|access-date=25 July 2013|newspaper=Lewiston Morning Tribune|date=13 October 1952|agency=UPI|location=Tehran |url=https://news.google.com/newspapersid=j7teAAAAIBAJ&pg=2982,3680884&dq=hossein+navab&hl=en}}</ref> এই পদত তেওঁ হোছেইন নাভাবৰ পিছত কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰে। <ref name="lwtribune"/> ফাতেমীৰ মৃত্যুৰ পাছত প্ৰকাশিত মোছাদেগৰ স্মৃতিগ্ৰন্থ অনুসৰি ইৰাকত তেল ৰাষ্ট্ৰীয়কৰণৰ নীতিৰ প্ৰৱৰ্তক আছিল ফাতেমী। <ref>{{cite book|author1=Alidad Mafinezam|author2=Aria Mehrabi|title=Iran and its place among nations|year=2008 |publisher=Greenwood Publishing Group|isbn=978-0-275-99926-1|page=30}}</ref> ===ফাতেমীক হত্যাৰ প্ৰচেষ্টা=== [[File:Hossein Fatemi Body.jpg|thumb|ব্যৰ্থ হত্যাকাণ্ডৰ পিছত চিকিৎসালয়ৰ বিছনাত (১৯৫২ চনৰ ১৫ ফেব্ৰুৱাৰী)]] ১৯৫২ চনৰ ১৫ ফেব্ৰুৱাৰীত ফাতেমীয়ে ১৯৪৮ চনত হত্যা কৰা সাংবাদিক মহম্মদ মাছুদৰ সমাধিস্থলত আনুষ্ঠানিক ভাষণ দি আছিল। তাত থকাৰ সময়তে ফাদাইয়ান-ই ইছলামৰ মহম্মদ-মেহদি আবদেখোদাইদে হত্যাৰ চেষ্টা কৰিছিল যদিও ফাতেমী সেইবাৰ ৰক্ষা পৰিছিল; <ref name=hmn70>{{cite thesis|author=Hassan Mohammadi Nejad|title=Elite-Counterelite Conflict and the Development of a Revolutionary Movement: The Case of Iranian National Front|degree=PhD|id={{ProQuest|302536657}}|url=https://www.proquest.com/docview/302536657|location=[[Southern Illinois University Carbondale]]|pages=65,82|isbn=9798657957457|year=1970}}</ref> সেই একেটা সংগঠনে মোছাডেগক হত্যাৰ পৰিকল্পনাও কৰিছিল। <ref>{{cite journal|author=Masoud Kazemzadeh|title=The 50th Anniversary of the CIA Coup in Iran|url=http://iranscope.ghandchi.com/Anthology/Kazemzadeh/28mordad.htm|journal=Khaneh |date=October 2003|volume=3|issue=34}}</ref><ref>[[Farhad Kazemi (academic)|Farhad Kazemi]]. (1984). "The Fada'iyan-e Islam: Fanaticism, Politics and Terror," in From Nationalism to Revolutionary Islam, ed. Said Amir Arjomand, (Albany: State University of New York Press), p. 166</ref> গুলীচালনাত ফাতেমী গুৰুতৰভাৱে আহত হোৱাৰ ফলত পৰৱৰ্তী সাত-আঠ মাহ ধৰি তেওঁ নিষ্ক্ৰিয় হৈ পৰে আৰু তেওঁৰ শৰীৰৰ ওপৰত স্থায়ী দাগ পৰে। <ref>{{cite book|author1=Mark J. Gasiorowski|author2=Malcolm Byrne|title=Mohammad Mosaddeq and the 1953 coup in Iran|year=2004|publisher=[[Syracuse University Press]]|isbn=0-8156-3018-2|pages=14, 66|location=Syracuse, NY}}</ref> ==গ্ৰেপ্তাৰ আৰু ফাঁচি== [[File:HosseinFatemi.jpg|thumb|গ্ৰেপ্তাৰৰ পিছত হোছেইন ফাতেমী ]] ১৯৫৩ চনৰ আগষ্ট মাহত চি আই এৰ পৰিকল্পিত অভ্যুত্থানত মোছাদেগৰ চৰকাৰ ওফৰাই দিয়া হয়। অভ্যুত্থানৰ ঠিক আগতে নিউজৱিককে ধৰি পশ্চিমীয়া প্ৰকাশনসমূহে প্ৰকাশ কৰিছিল যে ইৰাণৰ বাবে গুৰুতৰ ভাবুকি কঢ়িয়াই অনা কমিউনিষ্টসকলৰ ভিতৰত ফাতেমী অন্যতম। <ref name=erv>{{cite journal|author=Ervand Abrahamian|jstor=40403895|title=The 1953 Coup in Iran|journal=Science and Society|volume=65 |date=Summer 2001|issue=2|page=204|author-link=Ervand Abrahamian}}</ref> কমিউনিষ্ট ভাবুকি হিচাপে দেখা পোৱা আন কেবিনেট সদস্যসকল হ'ল মেহদি আজহাৰ আৰু আব্দুল আলী লোফতী। <ref name=erv/> ১৫ আগষ্টত মোছাদ্দেগ আৰু তেওঁৰ আন ঘনিষ্ঠ সহযোগীসকলৰ সৈতে ফাতেমীক গ্ৰেপ্তাৰ কৰিব লাগিছিল যদিও আমেৰিকাৰ নেতৃত্বত কৰা প্ৰথমটো অভ্যুত্থানৰ প্ৰচেষ্টা বিফল হয়। ফাতেমীক ৰাজতন্ত্ৰবাদী সমৰ্থক বিষয়া আৰু সৈনিকৰ এটা দলে গ্ৰেপ্তাৰ কৰিছিল; তেওঁলোকে ইমানেই খৰ-খেদা কৰিছিল যে ফাটেমিক জোতা পিন্ধিবলৈও সুযোগ দিয়া হোৱা নাছিল, কিন্তু পিছলৈ তেওঁক মুকলি কৰি দিয়া হৈছিল আৰু পোনে পোনে মোছাদ্দেগৰ ঘৰলৈ লৈ যোৱা হৈছিল। অভ্যুত্থানৰ আপাত ব্যৰ্থতাৰ আশংকাত মহম্মদ ৰেজা পাহলৱীয়ে লগে লগে বাগদাদলৈ পলায়ন কৰে। প্ৰথম অভ্যুত্থানৰ চেষ্টাৰ পাছদিনা পুৱা যেতিয়া মোছাদ্দেগ এতিয়াও সাংবিধানিক ৰাজতন্ত্ৰৰ কঠোৰ সমৰ্থক আছিল, তেতিয়া ফাতেমীয়ে তেওঁক ব্যৰ্থ অভ্যুত্থানৰ প্ৰচেষ্টাৰ পোহৰত গণৰাজ্য ঘোষণা কৰিবলৈ পৰামৰ্শ দিছিল।সেইদিনা সন্ধিয়া ফাতেমীয়ে তেওঁৰ কাকত বাখতাৰ-ই এমৰুজত প্ৰকাশিত এটা অগ্নিময় সম্পাদকীয় আৰু ৰাজহুৱা ভাষণত শ্বাহক তীব্ৰ নিন্দা কৰি তেওঁক "মচেৰী আৰু ৰক্তপিপাসু", "ইংৰাজৰ দাস" আৰু "বাগদাদৰ চোৰ" বুলি অভিহিত কৰে।<ref>{{cite news|url=https://www.nytimes.com/2000/04/16/world/secrets-history-cia-iran-special-report-plot-convulsed-iran-53-79.html?pagewanted=10&src=pm|title=Secrets of History: The C.I.A. in Iran—A Special Report|author=James Risen |date=16 April 2000|work=[[The New York Times]]|page=10|access-date=16 January 2011|quote=Without specific orders, a journalist who was one of the agency's most important Iranian agents led a crowd toward Parliament, inciting people to set fire to the offices of a newspaper owned by Dr. Mossadegh's foreign minister. Another Iranian C.I.A. agent led a crowd to sack the offices of pro-Tudeh papers.}}</ref> ১৯ আগষ্টত ফাতেমীৰ বাতৰি কাকতৰ কাৰ্যালয়সমূহ আক্ৰমণ কৰি ইৰাণৰ এটা গোটে জ্বলাই ছাই কৰি পেলায় চিআইএৰ এজেণ্টে পাছদিনা সেইদিনা দ্বিতীয়টো অভ্যুত্থানৰ চেষ্টা সফল হয়। মোছাদ্দেগক গ্ৰেপ্তাৰ কৰাৰ পাছত ফাতেমীয়ে মাটিৰ তললৈ গৈ তুদেহৰ এটা নিৰাপদ ঘৰত আশ্ৰয় লয়। <ref>{{cite book|author=Abbas Milani|author-link=Abbas Milani|title=The Shah|year=2011|publisher=[[Palgrave Macmillan]]|isbn=978-1-4039-7193-7|page=[https://archive.org/details/shah0000mila/page/193 193]|url=https://archive.org/details/shah0000mila/page/193}}</ref><ref>{{cite book|year=1982 |author=Ervand Abrahamian|title=Iran Between Two Revolutions|publisher=[[Princeton University Press]]|location=Princeton, NJ|isbn=9780691101347 |page=280|doi=10.2307/j.ctv1fkgcnz|title-link=Iran Between Two Revolutions|author-link=Ervand Abrahamian}}</ref> ফাতেমীয়ে নিজৰ আত্মজীৱনী লিখিবলৈ আৰম্ভ কৰে যদিও ২০৪ দিন লুকাই থকাৰ পিছত ১৯৫৪ চনৰ ১৩ মাৰ্চত তেওঁক বিচাৰি উলিয়াই গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হয়। গ্ৰেপ্তাৰৰ সময়ত সেনাই ফাতেমীক উদ্ধাৰ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰা ভগ্নী ছালতানাট বানুক হত্যা কৰে। <ref name=jahan>{{cite journal|author=Jahangir Taghipour |title=Mossadegh and the people of Iran|volume=22|journal=Medicine, Conflict and Survival|year=2006|issue=2|pages=168–169|pmid=16749480 |doi=10.1080/13623690600621195|s2cid=30257694}}</ref> তাৰ পিছত তেওঁক অত্যাচাৰ কৰা হয় <ref name=Moaddel>[http://www.google.com/search?tbs=bks%3A1&tbo=1&q=totured&btnG=Search+Books#sclient=psy&hl=en&safe=off&tbo=1&tbs=bks:1&q=Fatemi+%22more+militant+members+of+the+National+Front%22+totured&aq=&aqi=&aql=&oq=Fatemi+%22more+militant+members+of+the+National+Front%22+totured&pbx=1&fp=4f42b995651e974b A sociological analysis of the Iranian Revolution, Volume 1 by Mansoor Moaddel: "The more militant members of the National Front, such as Hosein Fatemi, were tortured and killed in Prison"]</ref> আৰু ১০ অক্টোবৰত সামৰিক আদালতে তেওঁক "শ্বাহৰ বিৰুদ্ধে দেশদ্ৰোহ"ৰ দোষী সাব্যস্ত কৰি মৃত্যুদণ্ডৰ শাস্তি প্ৰদান কৰে।<ref>U.S. & Soviet Policy in the Middle East: 1945-56 John Donovan</ref><ref name=obanner>{{cite news|title=Former foreign executed by firing squad|url=https://news.google.com/newspapers?nid=1356&dat=19541110&id=DuITAAAAIBAJ&pg=2902,1178203|access-date=25 July 2013|newspaper=Ocala Star-Banner|date=10 November 1954|agency=UPI|location=Tehran}}</ref> ফাতেমীৰ ফাঁচিত নিজৰ ভূমিকাক ন্যূনতম কৰি মহম্মদ ৰেজা শ্বাহে তেওঁৰ মৰণোত্তৰভাৱে প্ৰকাশিত ইতিহাসৰ উত্তৰ নামৰ কিতাপখনত লিখিছে, "মই হোছেইন ফাতেমীৰ ফাঁচিত বাধা দিব নোৱাৰিলোঁ—যিজন আছিল মোছাদেগৰ বৈদেশিক মন্ত্ৰী—কাৰণ তেওঁ এজন কমিউনিষ্ট আছিল।" <ref>{{Cite book|author=Mohammad Pahlavi Reza|title=Answer to history|publisher=Stein and Day|year=1980|isbn=978-0812827552|location=Briarcliff Manor, NY|pages=91|oclc=12935296 }}</ref> ==ব্যক্তিগত জীৱন== [[File:Grave of Dr Hossein Fatemi 1.jpg|thumb|ইবন বাবাবেহ কবৰস্থানত ফাতেমীৰ কবৰ ]] ১৯৫১ চনৰ ২৭ নৱেম্বৰত হোছেইন ফাতেমীয়ে পৰিৱশ সাতৱতীক বিয়া কৰায়।<ref name=ebno/> ফাতেমী তেওঁতকৈ ১৫ বছৰ ডাঙৰ আছিল।<ref name=ebno/> তেওঁৰ পত্নী আছিল এজন সেনাবাহিনীৰ জেনেৰেলৰ কন্যা <ref name=ebno/> আৰু মণিজেহ ৰহিমীৰ ভগ্নী; ইৰাণী বিপ্লৱৰ পিছত মৃত্যুদণ্ড দিয়া <ref>{{cite web|author=Cyrus Kadivar|title=General Rahimi|work=The Iranian|access-date=3 August 2013 |url=http://www.iranian.com/History/2001/February/Rahimi/index.html}}</ref><ref>{{cite web|title=Revolution|publisher=The Iranian|access-date=25 August 2021|url=https://iranian.com/History/2001/February/Rahimi/fatemi.html|date=February 2001}}</ref> সামৰিক বিষয়া মেহদি ৰহিমিৰ বিধৱা আছিল মানিজে।<ref name=jahan/> ফাতেমী আৰু তেওঁৰ পত্নীৰ এজন পুত্ৰ আছিল, ফাতেমীক ফাঁচি দিয়াৰ সময়ত তেওঁৰ বয়স আছিল সাত মাহ।<ref name=jahan/> স্বামীৰ হত্যাৰ পাছত পৰিবাস সাতৱাতীয়ে ইৰাণ এৰি পুত্ৰৰ সৈতে যুক্তৰাজ্যত বসতি স্থাপন কৰে। ==উত্তৰাধিকাৰী== তেহৰাণৰ ফাতেমীৰ নামেৰে নামকৰণ কৰা এটা ৰাস্তা।<ref name=pbs2009/> মোছাদেগে প্ৰায়ে তেলৰ আৰম্ভণিৰপৰা কাৰ্যকৰী হোৱালৈকে তেলৰ ৰাষ্ট্ৰীয়কৰণৰ চালিকা শক্তি হিচাপে ফাতেমীক উল্লেখ কৰিছিল। ১৯৫৩ চনৰ চিআইএ-এমআই৬ অভ্যুত্থানৰ পিছত শ্বাহে অইল কনচৰ্টিয়াম নামেৰে জনাজাত নতুন চুক্তিৰ অধীনত তেল আৰু গেছৰ অধিকাৰৰ আধা অংশ মূলতঃ আমেৰিকা-যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ তেল কোম্পানীক আৰু সৰু অংশ [[ফ্ৰান্স]] আৰু [[ইটালী]]ৰ কোম্পানীক ঘূৰাই দিয়ে। পাৰ্চী উপসাগৰ আৰু উত্তৰ আফ্ৰিকাৰ আন আন দেশসমূহেও ইয়াৰ অনুসৰণ কৰি নিজৰ তেল আৰু গেছ ক্ষেত্ৰসমূহ ৰাষ্ট্ৰীয়কৰণ কৰে। [[ইজিপ্ত]]ৰ ৰাষ্ট্ৰপতি নাছেৰ ছুৱেজ খাল ৰাষ্ট্ৰীয়কৰণৰ সময়ত মোছাদেগে ফাটেমীৰ তত্ত্বৰ পূৰ্বৰ উদাহৰণৰদ্বাৰা প্ৰভাবিত হৈছিল। ==তথ্যৰ উৎস== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== {{commons category-inline}} {{Authority control}} [[শ্ৰেণী:ইৰানৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ৰাজনীতিবিদ]] 16813h610o63pb59moz3om5mcpwddpm 606156 606155 2026-05-13T14:24:25Z নৰুনা বৰুৱা 44897 added [[Category:সাংবাদিক]] using [[WP:HC|HotCat]] 606156 wikitext text/x-wiki {{Short description|Iranian politician (1917–1954)}} {{Infobox politician | honorific_prefix = ছেয়েদ | name = হোছেইন ফাতেমী | honorific_suffix = | native_name = | native_name_lang = fa | image = DrHosseinFatemi.jpg | image_size = 220px | birth_date = {{birth date|1917|2|10|df=y}} | birth_place = ইৰাণৰ নাইন,কাজাৰ ইৰাণ | death_date = {{death date and age|1954|11|10|1917|2|9|df=y}} | death_place = [[তেহৰান]], ইৰাণৰ ইম্পেৰিয়েল ষ্টেট | death_cause = ফায়াৰিং স্কোয়াডৰদ্বাৰা ফাঁচি | office = বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰী | term_start = ১৯৫২ চনৰ ১৬ ছেপ্টেম্বৰ | term_end = ১৯৫৩ চনৰ ১৯ ​​আগষ্ট | monarch = মহম্মদ ৰেজা পাহলৱী | prime_minister = মহম্মদ মোছাদ্দেগ | predecessor = হোছেইন নাভাব | successor = আব্দলহোছেইন মেফতাহ | office1 = সংসদৰ সদস্য | term_start1 = ২৭ এপ্ৰিল ১৯৫২ | term_end1 = ১৯৫২ চনৰ ১৬ ছেপ্টেম্বৰ | constituency1 = [[Tehran, Rey, Shemiranat and Eslamshahr (electoral district)|Tehran]] | party = নেচনেল ফ্ৰণ্ট (ইৰাণ) | spouse = {{marriage|পৰিৱাশ সাতৱতী <br/>|1951|<!-- Omission per Template:Marriage instructions -->}} | children = ১ | alma_mater = তেহৰাণ বিশ্ববিদ্যালয় }} '''হোছেইন ফাতেমী ({{lang-en|Hossein Fatemi}}) ''' (জন্ম,১০ ফেব্ৰুৱাৰী, ১৯১৭ – ১০ নৱেম্বৰ, ১৯৫৪) এজন ইৰাণী পণ্ডিত।<ref>A century of revolution: social movements in Iran by John Foran - p. 109</ref> প্ৰধানমন্ত্ৰী মহম্মদ মোছাদ্দেগৰ ঘনিষ্ঠ সহযোগী হিচাপে তেওঁ ইৰাণৰ তেল আৰু গেছ সম্পদ ৰাষ্ট্ৰীয়কৰণৰ প্ৰস্তাৱ আগবঢ়ায়। প্ৰথম অৱস্থাত সাংবাদিক হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰা ফাতেমীয়ে ১৯৫১ চনৰপৰা ১৯৫৩ চনলৈকে বৈদেশিক মন্ত্ৰী হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। ১৯৫৩ চনৰ অভ্যুত্থানত যেতিয়া মোছাদ্দেগৰ চৰকাৰ ওফৰাই দিয়া হৈছিল, তেতিয়া সামৰিক আদালতে তেওঁক "শ্বাহৰ বিৰুদ্ধে দেশদ্ৰোহ"ৰ দোষী সাব্যস্ত কৰাৰ পাছত ফাতেমীক গ্ৰেপ্তাৰ কৰি অত্যাচাৰ কৰা হৈছিল, আৰু ফায়াৰিং স্কোয়াডৰদ্বাৰা মৃত্যুদণ্ড দিয়া হৈছিল। <ref name=Alavi>{{cite book|author=Nasrin Alavi|title=We Are Iran|url=https://archive.org/details/weareiran00alav |url-access=registration|year=2005|publisher=Soft Skull Press|isbn=1-933368-05-5|page=[https://archive.org/details/weareiran00alav/page/65 65]|quote=Fatemi was convicted of treason and executed in 1954.}}</ref><ref name=erv99>{{cite book|title=Tortured Confessions: Prisons and Public Recantations in Modern Iran|page=99|author=Ervand Abrahamian|year=1999|location=Berkeley|publisher=[[University of California Press]]|isbn=0-520-21866-3|url=http://publishing.cdlib.org/ucpressebooks/view?docId=ft3s2005jq&brand=ucpress}}</ref> ==প্ৰাথমিক জীৱন আৰু শিক্ষা== ১৯১৭ চনৰ ১০ ফেব্ৰুৱাৰীত নৈনত জন্মগ্ৰহণ কৰিছিল ফাতেমীয়ে। <ref name=iichs>{{cite web|author=Farideh Sharif|title=Hossein Fatemi|work=IICHS |access-date=25 July 2013|url=http://www.iichs.org/index_en.asp?id=796&doc_cat=16}}</ref> পাঁচজন ভাই-ভনীৰ ভিতৰত তেওঁ আছিল আটাইতকৈ সৰু। তেওঁ নিজৰ গৃহ চহৰতে প্ৰাথমিক শিক্ষা গ্ৰহণ কৰিছিল।<ref name=iichs/> কিশোৰ বয়সত তেওঁ উচ্চ শিক্ষাৰ বাবে ইছফাহানলৈ গুচি যায়। [[ইৰাণ]]ৰ শাসক ৰেজা শ্বাহৰ কঠোৰ সমালোচক আছিল আৰু তেওঁৰ মতামত তেওঁৰ বাতৰি কাকতৰ সম্পাদকীয়ত স্পষ্টভাৱে প্ৰতিফলিত হৈছিল। ১৯৪৪ চনৰপৰা ১৯৪৮ চনলৈ তেওঁ [[ফ্ৰান্স]]ত অধ্যয়ন কৰি সাংবাদিকতাত স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে। ১৯৪৮ চনত তেওঁ তাত আইন বিষয়ত ডক্টৰেট ডিগ্ৰীও লাভ কৰে। <ref name=pbs2009>{{cite news|author=Muhammad Sahimi|date=21 November 2009 |url=https://www.pbs.org/wgbh/pages/frontline/tehranbureau/2009/11/courageous-principled-journalists-eisa-saharkhiz-and-ahmad-zeidabadi.html |title=Courageous & Principled: Journalists Isa Saharkhiz and Ahmad Zeidabadi|access-date=25 July 2013|work=PBS}}</ref><ref>Fakhreddin Azimi, [http://www.iranicaonline.org/articles/fatemi Fāṭemī, Ḥosayn] ''[[Encyclopædia Iranica]]'', IX/4, pp. 404-406</ref> ==কৰ্মজীৱন== [[File:Dr Hossein Fatemi.png|thumb|ফ্ৰান্স ভ্ৰমণৰ পিছত ফাতেমী]] স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰাৰ পাছত ফাতেমীয়ে [[ইৰাণ]]লৈ উভতি আহে আৰু ইছফাহানত বাখতাৰ (পশ্চিম) নামৰ এখন দৈনিক কাকত আৰম্ভ কৰাত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে।<ref name=pbs2009/> ১৯৪৯ চনত আৰম্ভ হোৱাৰপৰাই ফাতেমী ইৰাণৰ নেচনেল ফ্ৰণ্টৰ সক্ৰিয় সদস্য আছিল; মোছাডেগৰ গণতান্ত্ৰিক আৰু জাতীয়তাবাদী আন্দোলন।<ref name=pbs2009/> পিছলৈ এই দৈনিক কাকতখন তেহৰাণলৈ স্থানান্তৰ কৰা হয় আৰু ফ্ৰণ্টৰ মুখপাত্ৰ হৈ পৰে। তেওঁৰ ঘনিষ্ঠ বন্ধু মহম্মদ মাছুদৰ মালিকানাধীন তেহৰাণত প্ৰকাশিত সাপ্তাহিক কাকত মাৰ্দ-ই এমৰুজতো তেওঁ অৰিহণা যোগাইছিল।<ref name=ebno>{{cite web|author=Ebrahim Norouzi|title=Dr. Hossein Fatemi Biography|publisher=The Mossadegh Project|date=25 April 2008|access-date=9 June 2022|url=http://www.mohammadmossadegh.com/biography/hossein-fatemi/}}</ref> ১৯৪৯ চনৰ অক্টোবৰ মাহত মাৰ্বল পেলেচত নিৰ্বাচনত সংসদীয় আসন লাভ কৰাত ব্যৰ্থ হোৱাৰ পিছত মোছাদ্দেগৰ ১৯ জন সমৰ্থকৰ ভিতৰত ফাতেমী অন্যতম।<ref name=hmn70/> ফাতেমীয়ে প্ৰধানমন্ত্ৰীৰ সহকাৰী হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল আৰু ইৰাণৰ সংসদত তেহৰাণৰ প্ৰতিনিধি হিচাপেও কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। ৩৩ বছৰ বয়সত ১৯৫২ চনৰ অক্টোবৰ মাহত তেওঁক মোছাদেগৰ মন্ত্ৰীসভাত বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰী হিচাপে নিযুক্তি দিয়া হয়। <ref name=lwtribune>{{cite news |title=Iran planning envoy shift|access-date=25 July 2013|newspaper=Lewiston Morning Tribune|date=13 October 1952|agency=UPI|location=Tehran |url=https://news.google.com/newspapersid=j7teAAAAIBAJ&pg=2982,3680884&dq=hossein+navab&hl=en}}</ref> এই পদত তেওঁ হোছেইন নাভাবৰ পিছত কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰে। <ref name="lwtribune"/> ফাতেমীৰ মৃত্যুৰ পাছত প্ৰকাশিত মোছাদেগৰ স্মৃতিগ্ৰন্থ অনুসৰি ইৰাকত তেল ৰাষ্ট্ৰীয়কৰণৰ নীতিৰ প্ৰৱৰ্তক আছিল ফাতেমী। <ref>{{cite book|author1=Alidad Mafinezam|author2=Aria Mehrabi|title=Iran and its place among nations|year=2008 |publisher=Greenwood Publishing Group|isbn=978-0-275-99926-1|page=30}}</ref> ===ফাতেমীক হত্যাৰ প্ৰচেষ্টা=== [[File:Hossein Fatemi Body.jpg|thumb|ব্যৰ্থ হত্যাকাণ্ডৰ পিছত চিকিৎসালয়ৰ বিছনাত (১৯৫২ চনৰ ১৫ ফেব্ৰুৱাৰী)]] ১৯৫২ চনৰ ১৫ ফেব্ৰুৱাৰীত ফাতেমীয়ে ১৯৪৮ চনত হত্যা কৰা সাংবাদিক মহম্মদ মাছুদৰ সমাধিস্থলত আনুষ্ঠানিক ভাষণ দি আছিল। তাত থকাৰ সময়তে ফাদাইয়ান-ই ইছলামৰ মহম্মদ-মেহদি আবদেখোদাইদে হত্যাৰ চেষ্টা কৰিছিল যদিও ফাতেমী সেইবাৰ ৰক্ষা পৰিছিল; <ref name=hmn70>{{cite thesis|author=Hassan Mohammadi Nejad|title=Elite-Counterelite Conflict and the Development of a Revolutionary Movement: The Case of Iranian National Front|degree=PhD|id={{ProQuest|302536657}}|url=https://www.proquest.com/docview/302536657|location=[[Southern Illinois University Carbondale]]|pages=65,82|isbn=9798657957457|year=1970}}</ref> সেই একেটা সংগঠনে মোছাডেগক হত্যাৰ পৰিকল্পনাও কৰিছিল। <ref>{{cite journal|author=Masoud Kazemzadeh|title=The 50th Anniversary of the CIA Coup in Iran|url=http://iranscope.ghandchi.com/Anthology/Kazemzadeh/28mordad.htm|journal=Khaneh |date=October 2003|volume=3|issue=34}}</ref><ref>[[Farhad Kazemi (academic)|Farhad Kazemi]]. (1984). "The Fada'iyan-e Islam: Fanaticism, Politics and Terror," in From Nationalism to Revolutionary Islam, ed. Said Amir Arjomand, (Albany: State University of New York Press), p. 166</ref> গুলীচালনাত ফাতেমী গুৰুতৰভাৱে আহত হোৱাৰ ফলত পৰৱৰ্তী সাত-আঠ মাহ ধৰি তেওঁ নিষ্ক্ৰিয় হৈ পৰে আৰু তেওঁৰ শৰীৰৰ ওপৰত স্থায়ী দাগ পৰে। <ref>{{cite book|author1=Mark J. Gasiorowski|author2=Malcolm Byrne|title=Mohammad Mosaddeq and the 1953 coup in Iran|year=2004|publisher=[[Syracuse University Press]]|isbn=0-8156-3018-2|pages=14, 66|location=Syracuse, NY}}</ref> ==গ্ৰেপ্তাৰ আৰু ফাঁচি== [[File:HosseinFatemi.jpg|thumb|গ্ৰেপ্তাৰৰ পিছত হোছেইন ফাতেমী ]] ১৯৫৩ চনৰ আগষ্ট মাহত চি আই এৰ পৰিকল্পিত অভ্যুত্থানত মোছাদেগৰ চৰকাৰ ওফৰাই দিয়া হয়। অভ্যুত্থানৰ ঠিক আগতে নিউজৱিককে ধৰি পশ্চিমীয়া প্ৰকাশনসমূহে প্ৰকাশ কৰিছিল যে ইৰাণৰ বাবে গুৰুতৰ ভাবুকি কঢ়িয়াই অনা কমিউনিষ্টসকলৰ ভিতৰত ফাতেমী অন্যতম। <ref name=erv>{{cite journal|author=Ervand Abrahamian|jstor=40403895|title=The 1953 Coup in Iran|journal=Science and Society|volume=65 |date=Summer 2001|issue=2|page=204|author-link=Ervand Abrahamian}}</ref> কমিউনিষ্ট ভাবুকি হিচাপে দেখা পোৱা আন কেবিনেট সদস্যসকল হ'ল মেহদি আজহাৰ আৰু আব্দুল আলী লোফতী। <ref name=erv/> ১৫ আগষ্টত মোছাদ্দেগ আৰু তেওঁৰ আন ঘনিষ্ঠ সহযোগীসকলৰ সৈতে ফাতেমীক গ্ৰেপ্তাৰ কৰিব লাগিছিল যদিও আমেৰিকাৰ নেতৃত্বত কৰা প্ৰথমটো অভ্যুত্থানৰ প্ৰচেষ্টা বিফল হয়। ফাতেমীক ৰাজতন্ত্ৰবাদী সমৰ্থক বিষয়া আৰু সৈনিকৰ এটা দলে গ্ৰেপ্তাৰ কৰিছিল; তেওঁলোকে ইমানেই খৰ-খেদা কৰিছিল যে ফাটেমিক জোতা পিন্ধিবলৈও সুযোগ দিয়া হোৱা নাছিল, কিন্তু পিছলৈ তেওঁক মুকলি কৰি দিয়া হৈছিল আৰু পোনে পোনে মোছাদ্দেগৰ ঘৰলৈ লৈ যোৱা হৈছিল। অভ্যুত্থানৰ আপাত ব্যৰ্থতাৰ আশংকাত মহম্মদ ৰেজা পাহলৱীয়ে লগে লগে বাগদাদলৈ পলায়ন কৰে। প্ৰথম অভ্যুত্থানৰ চেষ্টাৰ পাছদিনা পুৱা যেতিয়া মোছাদ্দেগ এতিয়াও সাংবিধানিক ৰাজতন্ত্ৰৰ কঠোৰ সমৰ্থক আছিল, তেতিয়া ফাতেমীয়ে তেওঁক ব্যৰ্থ অভ্যুত্থানৰ প্ৰচেষ্টাৰ পোহৰত গণৰাজ্য ঘোষণা কৰিবলৈ পৰামৰ্শ দিছিল।সেইদিনা সন্ধিয়া ফাতেমীয়ে তেওঁৰ কাকত বাখতাৰ-ই এমৰুজত প্ৰকাশিত এটা অগ্নিময় সম্পাদকীয় আৰু ৰাজহুৱা ভাষণত শ্বাহক তীব্ৰ নিন্দা কৰি তেওঁক "মচেৰী আৰু ৰক্তপিপাসু", "ইংৰাজৰ দাস" আৰু "বাগদাদৰ চোৰ" বুলি অভিহিত কৰে।<ref>{{cite news|url=https://www.nytimes.com/2000/04/16/world/secrets-history-cia-iran-special-report-plot-convulsed-iran-53-79.html?pagewanted=10&src=pm|title=Secrets of History: The C.I.A. in Iran—A Special Report|author=James Risen |date=16 April 2000|work=[[The New York Times]]|page=10|access-date=16 January 2011|quote=Without specific orders, a journalist who was one of the agency's most important Iranian agents led a crowd toward Parliament, inciting people to set fire to the offices of a newspaper owned by Dr. Mossadegh's foreign minister. Another Iranian C.I.A. agent led a crowd to sack the offices of pro-Tudeh papers.}}</ref> ১৯ আগষ্টত ফাতেমীৰ বাতৰি কাকতৰ কাৰ্যালয়সমূহ আক্ৰমণ কৰি ইৰাণৰ এটা গোটে জ্বলাই ছাই কৰি পেলায় চিআইএৰ এজেণ্টে পাছদিনা সেইদিনা দ্বিতীয়টো অভ্যুত্থানৰ চেষ্টা সফল হয়। মোছাদ্দেগক গ্ৰেপ্তাৰ কৰাৰ পাছত ফাতেমীয়ে মাটিৰ তললৈ গৈ তুদেহৰ এটা নিৰাপদ ঘৰত আশ্ৰয় লয়। <ref>{{cite book|author=Abbas Milani|author-link=Abbas Milani|title=The Shah|year=2011|publisher=[[Palgrave Macmillan]]|isbn=978-1-4039-7193-7|page=[https://archive.org/details/shah0000mila/page/193 193]|url=https://archive.org/details/shah0000mila/page/193}}</ref><ref>{{cite book|year=1982 |author=Ervand Abrahamian|title=Iran Between Two Revolutions|publisher=[[Princeton University Press]]|location=Princeton, NJ|isbn=9780691101347 |page=280|doi=10.2307/j.ctv1fkgcnz|title-link=Iran Between Two Revolutions|author-link=Ervand Abrahamian}}</ref> ফাতেমীয়ে নিজৰ আত্মজীৱনী লিখিবলৈ আৰম্ভ কৰে যদিও ২০৪ দিন লুকাই থকাৰ পিছত ১৯৫৪ চনৰ ১৩ মাৰ্চত তেওঁক বিচাৰি উলিয়াই গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হয়। গ্ৰেপ্তাৰৰ সময়ত সেনাই ফাতেমীক উদ্ধাৰ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰা ভগ্নী ছালতানাট বানুক হত্যা কৰে। <ref name=jahan>{{cite journal|author=Jahangir Taghipour |title=Mossadegh and the people of Iran|volume=22|journal=Medicine, Conflict and Survival|year=2006|issue=2|pages=168–169|pmid=16749480 |doi=10.1080/13623690600621195|s2cid=30257694}}</ref> তাৰ পিছত তেওঁক অত্যাচাৰ কৰা হয় <ref name=Moaddel>[http://www.google.com/search?tbs=bks%3A1&tbo=1&q=totured&btnG=Search+Books#sclient=psy&hl=en&safe=off&tbo=1&tbs=bks:1&q=Fatemi+%22more+militant+members+of+the+National+Front%22+totured&aq=&aqi=&aql=&oq=Fatemi+%22more+militant+members+of+the+National+Front%22+totured&pbx=1&fp=4f42b995651e974b A sociological analysis of the Iranian Revolution, Volume 1 by Mansoor Moaddel: "The more militant members of the National Front, such as Hosein Fatemi, were tortured and killed in Prison"]</ref> আৰু ১০ অক্টোবৰত সামৰিক আদালতে তেওঁক "শ্বাহৰ বিৰুদ্ধে দেশদ্ৰোহ"ৰ দোষী সাব্যস্ত কৰি মৃত্যুদণ্ডৰ শাস্তি প্ৰদান কৰে।<ref>U.S. & Soviet Policy in the Middle East: 1945-56 John Donovan</ref><ref name=obanner>{{cite news|title=Former foreign executed by firing squad|url=https://news.google.com/newspapers?nid=1356&dat=19541110&id=DuITAAAAIBAJ&pg=2902,1178203|access-date=25 July 2013|newspaper=Ocala Star-Banner|date=10 November 1954|agency=UPI|location=Tehran}}</ref> ফাতেমীৰ ফাঁচিত নিজৰ ভূমিকাক ন্যূনতম কৰি মহম্মদ ৰেজা শ্বাহে তেওঁৰ মৰণোত্তৰভাৱে প্ৰকাশিত ইতিহাসৰ উত্তৰ নামৰ কিতাপখনত লিখিছে, "মই হোছেইন ফাতেমীৰ ফাঁচিত বাধা দিব নোৱাৰিলোঁ—যিজন আছিল মোছাদেগৰ বৈদেশিক মন্ত্ৰী—কাৰণ তেওঁ এজন কমিউনিষ্ট আছিল।" <ref>{{Cite book|author=Mohammad Pahlavi Reza|title=Answer to history|publisher=Stein and Day|year=1980|isbn=978-0812827552|location=Briarcliff Manor, NY|pages=91|oclc=12935296 }}</ref> ==ব্যক্তিগত জীৱন== [[File:Grave of Dr Hossein Fatemi 1.jpg|thumb|ইবন বাবাবেহ কবৰস্থানত ফাতেমীৰ কবৰ ]] ১৯৫১ চনৰ ২৭ নৱেম্বৰত হোছেইন ফাতেমীয়ে পৰিৱশ সাতৱতীক বিয়া কৰায়।<ref name=ebno/> ফাতেমী তেওঁতকৈ ১৫ বছৰ ডাঙৰ আছিল।<ref name=ebno/> তেওঁৰ পত্নী আছিল এজন সেনাবাহিনীৰ জেনেৰেলৰ কন্যা <ref name=ebno/> আৰু মণিজেহ ৰহিমীৰ ভগ্নী; ইৰাণী বিপ্লৱৰ পিছত মৃত্যুদণ্ড দিয়া <ref>{{cite web|author=Cyrus Kadivar|title=General Rahimi|work=The Iranian|access-date=3 August 2013 |url=http://www.iranian.com/History/2001/February/Rahimi/index.html}}</ref><ref>{{cite web|title=Revolution|publisher=The Iranian|access-date=25 August 2021|url=https://iranian.com/History/2001/February/Rahimi/fatemi.html|date=February 2001}}</ref> সামৰিক বিষয়া মেহদি ৰহিমিৰ বিধৱা আছিল মানিজে।<ref name=jahan/> ফাতেমী আৰু তেওঁৰ পত্নীৰ এজন পুত্ৰ আছিল, ফাতেমীক ফাঁচি দিয়াৰ সময়ত তেওঁৰ বয়স আছিল সাত মাহ।<ref name=jahan/> স্বামীৰ হত্যাৰ পাছত পৰিবাস সাতৱাতীয়ে ইৰাণ এৰি পুত্ৰৰ সৈতে যুক্তৰাজ্যত বসতি স্থাপন কৰে। ==উত্তৰাধিকাৰী== তেহৰাণৰ ফাতেমীৰ নামেৰে নামকৰণ কৰা এটা ৰাস্তা।<ref name=pbs2009/> মোছাদেগে প্ৰায়ে তেলৰ আৰম্ভণিৰপৰা কাৰ্যকৰী হোৱালৈকে তেলৰ ৰাষ্ট্ৰীয়কৰণৰ চালিকা শক্তি হিচাপে ফাতেমীক উল্লেখ কৰিছিল। ১৯৫৩ চনৰ চিআইএ-এমআই৬ অভ্যুত্থানৰ পিছত শ্বাহে অইল কনচৰ্টিয়াম নামেৰে জনাজাত নতুন চুক্তিৰ অধীনত তেল আৰু গেছৰ অধিকাৰৰ আধা অংশ মূলতঃ আমেৰিকা-যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ তেল কোম্পানীক আৰু সৰু অংশ [[ফ্ৰান্স]] আৰু [[ইটালী]]ৰ কোম্পানীক ঘূৰাই দিয়ে। পাৰ্চী উপসাগৰ আৰু উত্তৰ আফ্ৰিকাৰ আন আন দেশসমূহেও ইয়াৰ অনুসৰণ কৰি নিজৰ তেল আৰু গেছ ক্ষেত্ৰসমূহ ৰাষ্ট্ৰীয়কৰণ কৰে। [[ইজিপ্ত]]ৰ ৰাষ্ট্ৰপতি নাছেৰ ছুৱেজ খাল ৰাষ্ট্ৰীয়কৰণৰ সময়ত মোছাদেগে ফাটেমীৰ তত্ত্বৰ পূৰ্বৰ উদাহৰণৰদ্বাৰা প্ৰভাবিত হৈছিল। ==তথ্যৰ উৎস== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== {{commons category-inline}} {{Authority control}} [[শ্ৰেণী:ইৰানৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ৰাজনীতিবিদ]] [[শ্ৰেণী:সাংবাদিক]] qsj05056hkrszo7y1rm14fejm4zs0jl 606157 606156 2026-05-13T14:24:42Z নৰুনা বৰুৱা 44897 added [[Category:মৃত]] using [[WP:HC|HotCat]] 606157 wikitext text/x-wiki {{Short description|Iranian politician (1917–1954)}} {{Infobox politician | honorific_prefix = ছেয়েদ | name = হোছেইন ফাতেমী | honorific_suffix = | native_name = | native_name_lang = fa | image = DrHosseinFatemi.jpg | image_size = 220px | birth_date = {{birth date|1917|2|10|df=y}} | birth_place = ইৰাণৰ নাইন,কাজাৰ ইৰাণ | death_date = {{death date and age|1954|11|10|1917|2|9|df=y}} | death_place = [[তেহৰান]], ইৰাণৰ ইম্পেৰিয়েল ষ্টেট | death_cause = ফায়াৰিং স্কোয়াডৰদ্বাৰা ফাঁচি | office = বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰী | term_start = ১৯৫২ চনৰ ১৬ ছেপ্টেম্বৰ | term_end = ১৯৫৩ চনৰ ১৯ ​​আগষ্ট | monarch = মহম্মদ ৰেজা পাহলৱী | prime_minister = মহম্মদ মোছাদ্দেগ | predecessor = হোছেইন নাভাব | successor = আব্দলহোছেইন মেফতাহ | office1 = সংসদৰ সদস্য | term_start1 = ২৭ এপ্ৰিল ১৯৫২ | term_end1 = ১৯৫২ চনৰ ১৬ ছেপ্টেম্বৰ | constituency1 = [[Tehran, Rey, Shemiranat and Eslamshahr (electoral district)|Tehran]] | party = নেচনেল ফ্ৰণ্ট (ইৰাণ) | spouse = {{marriage|পৰিৱাশ সাতৱতী <br/>|1951|<!-- Omission per Template:Marriage instructions -->}} | children = ১ | alma_mater = তেহৰাণ বিশ্ববিদ্যালয় }} '''হোছেইন ফাতেমী ({{lang-en|Hossein Fatemi}}) ''' (জন্ম,১০ ফেব্ৰুৱাৰী, ১৯১৭ – ১০ নৱেম্বৰ, ১৯৫৪) এজন ইৰাণী পণ্ডিত।<ref>A century of revolution: social movements in Iran by John Foran - p. 109</ref> প্ৰধানমন্ত্ৰী মহম্মদ মোছাদ্দেগৰ ঘনিষ্ঠ সহযোগী হিচাপে তেওঁ ইৰাণৰ তেল আৰু গেছ সম্পদ ৰাষ্ট্ৰীয়কৰণৰ প্ৰস্তাৱ আগবঢ়ায়। প্ৰথম অৱস্থাত সাংবাদিক হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰা ফাতেমীয়ে ১৯৫১ চনৰপৰা ১৯৫৩ চনলৈকে বৈদেশিক মন্ত্ৰী হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। ১৯৫৩ চনৰ অভ্যুত্থানত যেতিয়া মোছাদ্দেগৰ চৰকাৰ ওফৰাই দিয়া হৈছিল, তেতিয়া সামৰিক আদালতে তেওঁক "শ্বাহৰ বিৰুদ্ধে দেশদ্ৰোহ"ৰ দোষী সাব্যস্ত কৰাৰ পাছত ফাতেমীক গ্ৰেপ্তাৰ কৰি অত্যাচাৰ কৰা হৈছিল, আৰু ফায়াৰিং স্কোয়াডৰদ্বাৰা মৃত্যুদণ্ড দিয়া হৈছিল। <ref name=Alavi>{{cite book|author=Nasrin Alavi|title=We Are Iran|url=https://archive.org/details/weareiran00alav |url-access=registration|year=2005|publisher=Soft Skull Press|isbn=1-933368-05-5|page=[https://archive.org/details/weareiran00alav/page/65 65]|quote=Fatemi was convicted of treason and executed in 1954.}}</ref><ref name=erv99>{{cite book|title=Tortured Confessions: Prisons and Public Recantations in Modern Iran|page=99|author=Ervand Abrahamian|year=1999|location=Berkeley|publisher=[[University of California Press]]|isbn=0-520-21866-3|url=http://publishing.cdlib.org/ucpressebooks/view?docId=ft3s2005jq&brand=ucpress}}</ref> ==প্ৰাথমিক জীৱন আৰু শিক্ষা== ১৯১৭ চনৰ ১০ ফেব্ৰুৱাৰীত নৈনত জন্মগ্ৰহণ কৰিছিল ফাতেমীয়ে। <ref name=iichs>{{cite web|author=Farideh Sharif|title=Hossein Fatemi|work=IICHS |access-date=25 July 2013|url=http://www.iichs.org/index_en.asp?id=796&doc_cat=16}}</ref> পাঁচজন ভাই-ভনীৰ ভিতৰত তেওঁ আছিল আটাইতকৈ সৰু। তেওঁ নিজৰ গৃহ চহৰতে প্ৰাথমিক শিক্ষা গ্ৰহণ কৰিছিল।<ref name=iichs/> কিশোৰ বয়সত তেওঁ উচ্চ শিক্ষাৰ বাবে ইছফাহানলৈ গুচি যায়। [[ইৰাণ]]ৰ শাসক ৰেজা শ্বাহৰ কঠোৰ সমালোচক আছিল আৰু তেওঁৰ মতামত তেওঁৰ বাতৰি কাকতৰ সম্পাদকীয়ত স্পষ্টভাৱে প্ৰতিফলিত হৈছিল। ১৯৪৪ চনৰপৰা ১৯৪৮ চনলৈ তেওঁ [[ফ্ৰান্স]]ত অধ্যয়ন কৰি সাংবাদিকতাত স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে। ১৯৪৮ চনত তেওঁ তাত আইন বিষয়ত ডক্টৰেট ডিগ্ৰীও লাভ কৰে। <ref name=pbs2009>{{cite news|author=Muhammad Sahimi|date=21 November 2009 |url=https://www.pbs.org/wgbh/pages/frontline/tehranbureau/2009/11/courageous-principled-journalists-eisa-saharkhiz-and-ahmad-zeidabadi.html |title=Courageous & Principled: Journalists Isa Saharkhiz and Ahmad Zeidabadi|access-date=25 July 2013|work=PBS}}</ref><ref>Fakhreddin Azimi, [http://www.iranicaonline.org/articles/fatemi Fāṭemī, Ḥosayn] ''[[Encyclopædia Iranica]]'', IX/4, pp. 404-406</ref> ==কৰ্মজীৱন== [[File:Dr Hossein Fatemi.png|thumb|ফ্ৰান্স ভ্ৰমণৰ পিছত ফাতেমী]] স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰাৰ পাছত ফাতেমীয়ে [[ইৰাণ]]লৈ উভতি আহে আৰু ইছফাহানত বাখতাৰ (পশ্চিম) নামৰ এখন দৈনিক কাকত আৰম্ভ কৰাত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে।<ref name=pbs2009/> ১৯৪৯ চনত আৰম্ভ হোৱাৰপৰাই ফাতেমী ইৰাণৰ নেচনেল ফ্ৰণ্টৰ সক্ৰিয় সদস্য আছিল; মোছাডেগৰ গণতান্ত্ৰিক আৰু জাতীয়তাবাদী আন্দোলন।<ref name=pbs2009/> পিছলৈ এই দৈনিক কাকতখন তেহৰাণলৈ স্থানান্তৰ কৰা হয় আৰু ফ্ৰণ্টৰ মুখপাত্ৰ হৈ পৰে। তেওঁৰ ঘনিষ্ঠ বন্ধু মহম্মদ মাছুদৰ মালিকানাধীন তেহৰাণত প্ৰকাশিত সাপ্তাহিক কাকত মাৰ্দ-ই এমৰুজতো তেওঁ অৰিহণা যোগাইছিল।<ref name=ebno>{{cite web|author=Ebrahim Norouzi|title=Dr. Hossein Fatemi Biography|publisher=The Mossadegh Project|date=25 April 2008|access-date=9 June 2022|url=http://www.mohammadmossadegh.com/biography/hossein-fatemi/}}</ref> ১৯৪৯ চনৰ অক্টোবৰ মাহত মাৰ্বল পেলেচত নিৰ্বাচনত সংসদীয় আসন লাভ কৰাত ব্যৰ্থ হোৱাৰ পিছত মোছাদ্দেগৰ ১৯ জন সমৰ্থকৰ ভিতৰত ফাতেমী অন্যতম।<ref name=hmn70/> ফাতেমীয়ে প্ৰধানমন্ত্ৰীৰ সহকাৰী হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল আৰু ইৰাণৰ সংসদত তেহৰাণৰ প্ৰতিনিধি হিচাপেও কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। ৩৩ বছৰ বয়সত ১৯৫২ চনৰ অক্টোবৰ মাহত তেওঁক মোছাদেগৰ মন্ত্ৰীসভাত বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰী হিচাপে নিযুক্তি দিয়া হয়। <ref name=lwtribune>{{cite news |title=Iran planning envoy shift|access-date=25 July 2013|newspaper=Lewiston Morning Tribune|date=13 October 1952|agency=UPI|location=Tehran |url=https://news.google.com/newspapersid=j7teAAAAIBAJ&pg=2982,3680884&dq=hossein+navab&hl=en}}</ref> এই পদত তেওঁ হোছেইন নাভাবৰ পিছত কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰে। <ref name="lwtribune"/> ফাতেমীৰ মৃত্যুৰ পাছত প্ৰকাশিত মোছাদেগৰ স্মৃতিগ্ৰন্থ অনুসৰি ইৰাকত তেল ৰাষ্ট্ৰীয়কৰণৰ নীতিৰ প্ৰৱৰ্তক আছিল ফাতেমী। <ref>{{cite book|author1=Alidad Mafinezam|author2=Aria Mehrabi|title=Iran and its place among nations|year=2008 |publisher=Greenwood Publishing Group|isbn=978-0-275-99926-1|page=30}}</ref> ===ফাতেমীক হত্যাৰ প্ৰচেষ্টা=== [[File:Hossein Fatemi Body.jpg|thumb|ব্যৰ্থ হত্যাকাণ্ডৰ পিছত চিকিৎসালয়ৰ বিছনাত (১৯৫২ চনৰ ১৫ ফেব্ৰুৱাৰী)]] ১৯৫২ চনৰ ১৫ ফেব্ৰুৱাৰীত ফাতেমীয়ে ১৯৪৮ চনত হত্যা কৰা সাংবাদিক মহম্মদ মাছুদৰ সমাধিস্থলত আনুষ্ঠানিক ভাষণ দি আছিল। তাত থকাৰ সময়তে ফাদাইয়ান-ই ইছলামৰ মহম্মদ-মেহদি আবদেখোদাইদে হত্যাৰ চেষ্টা কৰিছিল যদিও ফাতেমী সেইবাৰ ৰক্ষা পৰিছিল; <ref name=hmn70>{{cite thesis|author=Hassan Mohammadi Nejad|title=Elite-Counterelite Conflict and the Development of a Revolutionary Movement: The Case of Iranian National Front|degree=PhD|id={{ProQuest|302536657}}|url=https://www.proquest.com/docview/302536657|location=[[Southern Illinois University Carbondale]]|pages=65,82|isbn=9798657957457|year=1970}}</ref> সেই একেটা সংগঠনে মোছাডেগক হত্যাৰ পৰিকল্পনাও কৰিছিল। <ref>{{cite journal|author=Masoud Kazemzadeh|title=The 50th Anniversary of the CIA Coup in Iran|url=http://iranscope.ghandchi.com/Anthology/Kazemzadeh/28mordad.htm|journal=Khaneh |date=October 2003|volume=3|issue=34}}</ref><ref>[[Farhad Kazemi (academic)|Farhad Kazemi]]. (1984). "The Fada'iyan-e Islam: Fanaticism, Politics and Terror," in From Nationalism to Revolutionary Islam, ed. Said Amir Arjomand, (Albany: State University of New York Press), p. 166</ref> গুলীচালনাত ফাতেমী গুৰুতৰভাৱে আহত হোৱাৰ ফলত পৰৱৰ্তী সাত-আঠ মাহ ধৰি তেওঁ নিষ্ক্ৰিয় হৈ পৰে আৰু তেওঁৰ শৰীৰৰ ওপৰত স্থায়ী দাগ পৰে। <ref>{{cite book|author1=Mark J. Gasiorowski|author2=Malcolm Byrne|title=Mohammad Mosaddeq and the 1953 coup in Iran|year=2004|publisher=[[Syracuse University Press]]|isbn=0-8156-3018-2|pages=14, 66|location=Syracuse, NY}}</ref> ==গ্ৰেপ্তাৰ আৰু ফাঁচি== [[File:HosseinFatemi.jpg|thumb|গ্ৰেপ্তাৰৰ পিছত হোছেইন ফাতেমী ]] ১৯৫৩ চনৰ আগষ্ট মাহত চি আই এৰ পৰিকল্পিত অভ্যুত্থানত মোছাদেগৰ চৰকাৰ ওফৰাই দিয়া হয়। অভ্যুত্থানৰ ঠিক আগতে নিউজৱিককে ধৰি পশ্চিমীয়া প্ৰকাশনসমূহে প্ৰকাশ কৰিছিল যে ইৰাণৰ বাবে গুৰুতৰ ভাবুকি কঢ়িয়াই অনা কমিউনিষ্টসকলৰ ভিতৰত ফাতেমী অন্যতম। <ref name=erv>{{cite journal|author=Ervand Abrahamian|jstor=40403895|title=The 1953 Coup in Iran|journal=Science and Society|volume=65 |date=Summer 2001|issue=2|page=204|author-link=Ervand Abrahamian}}</ref> কমিউনিষ্ট ভাবুকি হিচাপে দেখা পোৱা আন কেবিনেট সদস্যসকল হ'ল মেহদি আজহাৰ আৰু আব্দুল আলী লোফতী। <ref name=erv/> ১৫ আগষ্টত মোছাদ্দেগ আৰু তেওঁৰ আন ঘনিষ্ঠ সহযোগীসকলৰ সৈতে ফাতেমীক গ্ৰেপ্তাৰ কৰিব লাগিছিল যদিও আমেৰিকাৰ নেতৃত্বত কৰা প্ৰথমটো অভ্যুত্থানৰ প্ৰচেষ্টা বিফল হয়। ফাতেমীক ৰাজতন্ত্ৰবাদী সমৰ্থক বিষয়া আৰু সৈনিকৰ এটা দলে গ্ৰেপ্তাৰ কৰিছিল; তেওঁলোকে ইমানেই খৰ-খেদা কৰিছিল যে ফাটেমিক জোতা পিন্ধিবলৈও সুযোগ দিয়া হোৱা নাছিল, কিন্তু পিছলৈ তেওঁক মুকলি কৰি দিয়া হৈছিল আৰু পোনে পোনে মোছাদ্দেগৰ ঘৰলৈ লৈ যোৱা হৈছিল। অভ্যুত্থানৰ আপাত ব্যৰ্থতাৰ আশংকাত মহম্মদ ৰেজা পাহলৱীয়ে লগে লগে বাগদাদলৈ পলায়ন কৰে। প্ৰথম অভ্যুত্থানৰ চেষ্টাৰ পাছদিনা পুৱা যেতিয়া মোছাদ্দেগ এতিয়াও সাংবিধানিক ৰাজতন্ত্ৰৰ কঠোৰ সমৰ্থক আছিল, তেতিয়া ফাতেমীয়ে তেওঁক ব্যৰ্থ অভ্যুত্থানৰ প্ৰচেষ্টাৰ পোহৰত গণৰাজ্য ঘোষণা কৰিবলৈ পৰামৰ্শ দিছিল।সেইদিনা সন্ধিয়া ফাতেমীয়ে তেওঁৰ কাকত বাখতাৰ-ই এমৰুজত প্ৰকাশিত এটা অগ্নিময় সম্পাদকীয় আৰু ৰাজহুৱা ভাষণত শ্বাহক তীব্ৰ নিন্দা কৰি তেওঁক "মচেৰী আৰু ৰক্তপিপাসু", "ইংৰাজৰ দাস" আৰু "বাগদাদৰ চোৰ" বুলি অভিহিত কৰে।<ref>{{cite news|url=https://www.nytimes.com/2000/04/16/world/secrets-history-cia-iran-special-report-plot-convulsed-iran-53-79.html?pagewanted=10&src=pm|title=Secrets of History: The C.I.A. in Iran—A Special Report|author=James Risen |date=16 April 2000|work=[[The New York Times]]|page=10|access-date=16 January 2011|quote=Without specific orders, a journalist who was one of the agency's most important Iranian agents led a crowd toward Parliament, inciting people to set fire to the offices of a newspaper owned by Dr. Mossadegh's foreign minister. Another Iranian C.I.A. agent led a crowd to sack the offices of pro-Tudeh papers.}}</ref> ১৯ আগষ্টত ফাতেমীৰ বাতৰি কাকতৰ কাৰ্যালয়সমূহ আক্ৰমণ কৰি ইৰাণৰ এটা গোটে জ্বলাই ছাই কৰি পেলায় চিআইএৰ এজেণ্টে পাছদিনা সেইদিনা দ্বিতীয়টো অভ্যুত্থানৰ চেষ্টা সফল হয়। মোছাদ্দেগক গ্ৰেপ্তাৰ কৰাৰ পাছত ফাতেমীয়ে মাটিৰ তললৈ গৈ তুদেহৰ এটা নিৰাপদ ঘৰত আশ্ৰয় লয়। <ref>{{cite book|author=Abbas Milani|author-link=Abbas Milani|title=The Shah|year=2011|publisher=[[Palgrave Macmillan]]|isbn=978-1-4039-7193-7|page=[https://archive.org/details/shah0000mila/page/193 193]|url=https://archive.org/details/shah0000mila/page/193}}</ref><ref>{{cite book|year=1982 |author=Ervand Abrahamian|title=Iran Between Two Revolutions|publisher=[[Princeton University Press]]|location=Princeton, NJ|isbn=9780691101347 |page=280|doi=10.2307/j.ctv1fkgcnz|title-link=Iran Between Two Revolutions|author-link=Ervand Abrahamian}}</ref> ফাতেমীয়ে নিজৰ আত্মজীৱনী লিখিবলৈ আৰম্ভ কৰে যদিও ২০৪ দিন লুকাই থকাৰ পিছত ১৯৫৪ চনৰ ১৩ মাৰ্চত তেওঁক বিচাৰি উলিয়াই গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হয়। গ্ৰেপ্তাৰৰ সময়ত সেনাই ফাতেমীক উদ্ধাৰ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰা ভগ্নী ছালতানাট বানুক হত্যা কৰে। <ref name=jahan>{{cite journal|author=Jahangir Taghipour |title=Mossadegh and the people of Iran|volume=22|journal=Medicine, Conflict and Survival|year=2006|issue=2|pages=168–169|pmid=16749480 |doi=10.1080/13623690600621195|s2cid=30257694}}</ref> তাৰ পিছত তেওঁক অত্যাচাৰ কৰা হয় <ref name=Moaddel>[http://www.google.com/search?tbs=bks%3A1&tbo=1&q=totured&btnG=Search+Books#sclient=psy&hl=en&safe=off&tbo=1&tbs=bks:1&q=Fatemi+%22more+militant+members+of+the+National+Front%22+totured&aq=&aqi=&aql=&oq=Fatemi+%22more+militant+members+of+the+National+Front%22+totured&pbx=1&fp=4f42b995651e974b A sociological analysis of the Iranian Revolution, Volume 1 by Mansoor Moaddel: "The more militant members of the National Front, such as Hosein Fatemi, were tortured and killed in Prison"]</ref> আৰু ১০ অক্টোবৰত সামৰিক আদালতে তেওঁক "শ্বাহৰ বিৰুদ্ধে দেশদ্ৰোহ"ৰ দোষী সাব্যস্ত কৰি মৃত্যুদণ্ডৰ শাস্তি প্ৰদান কৰে।<ref>U.S. & Soviet Policy in the Middle East: 1945-56 John Donovan</ref><ref name=obanner>{{cite news|title=Former foreign executed by firing squad|url=https://news.google.com/newspapers?nid=1356&dat=19541110&id=DuITAAAAIBAJ&pg=2902,1178203|access-date=25 July 2013|newspaper=Ocala Star-Banner|date=10 November 1954|agency=UPI|location=Tehran}}</ref> ফাতেমীৰ ফাঁচিত নিজৰ ভূমিকাক ন্যূনতম কৰি মহম্মদ ৰেজা শ্বাহে তেওঁৰ মৰণোত্তৰভাৱে প্ৰকাশিত ইতিহাসৰ উত্তৰ নামৰ কিতাপখনত লিখিছে, "মই হোছেইন ফাতেমীৰ ফাঁচিত বাধা দিব নোৱাৰিলোঁ—যিজন আছিল মোছাদেগৰ বৈদেশিক মন্ত্ৰী—কাৰণ তেওঁ এজন কমিউনিষ্ট আছিল।" <ref>{{Cite book|author=Mohammad Pahlavi Reza|title=Answer to history|publisher=Stein and Day|year=1980|isbn=978-0812827552|location=Briarcliff Manor, NY|pages=91|oclc=12935296 }}</ref> ==ব্যক্তিগত জীৱন== [[File:Grave of Dr Hossein Fatemi 1.jpg|thumb|ইবন বাবাবেহ কবৰস্থানত ফাতেমীৰ কবৰ ]] ১৯৫১ চনৰ ২৭ নৱেম্বৰত হোছেইন ফাতেমীয়ে পৰিৱশ সাতৱতীক বিয়া কৰায়।<ref name=ebno/> ফাতেমী তেওঁতকৈ ১৫ বছৰ ডাঙৰ আছিল।<ref name=ebno/> তেওঁৰ পত্নী আছিল এজন সেনাবাহিনীৰ জেনেৰেলৰ কন্যা <ref name=ebno/> আৰু মণিজেহ ৰহিমীৰ ভগ্নী; ইৰাণী বিপ্লৱৰ পিছত মৃত্যুদণ্ড দিয়া <ref>{{cite web|author=Cyrus Kadivar|title=General Rahimi|work=The Iranian|access-date=3 August 2013 |url=http://www.iranian.com/History/2001/February/Rahimi/index.html}}</ref><ref>{{cite web|title=Revolution|publisher=The Iranian|access-date=25 August 2021|url=https://iranian.com/History/2001/February/Rahimi/fatemi.html|date=February 2001}}</ref> সামৰিক বিষয়া মেহদি ৰহিমিৰ বিধৱা আছিল মানিজে।<ref name=jahan/> ফাতেমী আৰু তেওঁৰ পত্নীৰ এজন পুত্ৰ আছিল, ফাতেমীক ফাঁচি দিয়াৰ সময়ত তেওঁৰ বয়স আছিল সাত মাহ।<ref name=jahan/> স্বামীৰ হত্যাৰ পাছত পৰিবাস সাতৱাতীয়ে ইৰাণ এৰি পুত্ৰৰ সৈতে যুক্তৰাজ্যত বসতি স্থাপন কৰে। ==উত্তৰাধিকাৰী== তেহৰাণৰ ফাতেমীৰ নামেৰে নামকৰণ কৰা এটা ৰাস্তা।<ref name=pbs2009/> মোছাদেগে প্ৰায়ে তেলৰ আৰম্ভণিৰপৰা কাৰ্যকৰী হোৱালৈকে তেলৰ ৰাষ্ট্ৰীয়কৰণৰ চালিকা শক্তি হিচাপে ফাতেমীক উল্লেখ কৰিছিল। ১৯৫৩ চনৰ চিআইএ-এমআই৬ অভ্যুত্থানৰ পিছত শ্বাহে অইল কনচৰ্টিয়াম নামেৰে জনাজাত নতুন চুক্তিৰ অধীনত তেল আৰু গেছৰ অধিকাৰৰ আধা অংশ মূলতঃ আমেৰিকা-যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ তেল কোম্পানীক আৰু সৰু অংশ [[ফ্ৰান্স]] আৰু [[ইটালী]]ৰ কোম্পানীক ঘূৰাই দিয়ে। পাৰ্চী উপসাগৰ আৰু উত্তৰ আফ্ৰিকাৰ আন আন দেশসমূহেও ইয়াৰ অনুসৰণ কৰি নিজৰ তেল আৰু গেছ ক্ষেত্ৰসমূহ ৰাষ্ট্ৰীয়কৰণ কৰে। [[ইজিপ্ত]]ৰ ৰাষ্ট্ৰপতি নাছেৰ ছুৱেজ খাল ৰাষ্ট্ৰীয়কৰণৰ সময়ত মোছাদেগে ফাটেমীৰ তত্ত্বৰ পূৰ্বৰ উদাহৰণৰদ্বাৰা প্ৰভাবিত হৈছিল। ==তথ্যৰ উৎস== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== {{commons category-inline}} {{Authority control}} [[শ্ৰেণী:ইৰানৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ৰাজনীতিবিদ]] [[শ্ৰেণী:সাংবাদিক]] [[শ্ৰেণী:মৃত]] il1nd88837vqbs66qlm2jkr53jewzyg 606158 606157 2026-05-13T14:25:01Z নৰুনা বৰুৱা 44897 removed [[Category:মৃত]] using [[WP:HC|HotCat]] 606158 wikitext text/x-wiki {{Short description|Iranian politician (1917–1954)}} {{Infobox politician | honorific_prefix = ছেয়েদ | name = হোছেইন ফাতেমী | honorific_suffix = | native_name = | native_name_lang = fa | image = DrHosseinFatemi.jpg | image_size = 220px | birth_date = {{birth date|1917|2|10|df=y}} | birth_place = ইৰাণৰ নাইন,কাজাৰ ইৰাণ | death_date = {{death date and age|1954|11|10|1917|2|9|df=y}} | death_place = [[তেহৰান]], ইৰাণৰ ইম্পেৰিয়েল ষ্টেট | death_cause = ফায়াৰিং স্কোয়াডৰদ্বাৰা ফাঁচি | office = বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰী | term_start = ১৯৫২ চনৰ ১৬ ছেপ্টেম্বৰ | term_end = ১৯৫৩ চনৰ ১৯ ​​আগষ্ট | monarch = মহম্মদ ৰেজা পাহলৱী | prime_minister = মহম্মদ মোছাদ্দেগ | predecessor = হোছেইন নাভাব | successor = আব্দলহোছেইন মেফতাহ | office1 = সংসদৰ সদস্য | term_start1 = ২৭ এপ্ৰিল ১৯৫২ | term_end1 = ১৯৫২ চনৰ ১৬ ছেপ্টেম্বৰ | constituency1 = [[Tehran, Rey, Shemiranat and Eslamshahr (electoral district)|Tehran]] | party = নেচনেল ফ্ৰণ্ট (ইৰাণ) | spouse = {{marriage|পৰিৱাশ সাতৱতী <br/>|1951|<!-- Omission per Template:Marriage instructions -->}} | children = ১ | alma_mater = তেহৰাণ বিশ্ববিদ্যালয় }} '''হোছেইন ফাতেমী ({{lang-en|Hossein Fatemi}}) ''' (জন্ম,১০ ফেব্ৰুৱাৰী, ১৯১৭ – ১০ নৱেম্বৰ, ১৯৫৪) এজন ইৰাণী পণ্ডিত।<ref>A century of revolution: social movements in Iran by John Foran - p. 109</ref> প্ৰধানমন্ত্ৰী মহম্মদ মোছাদ্দেগৰ ঘনিষ্ঠ সহযোগী হিচাপে তেওঁ ইৰাণৰ তেল আৰু গেছ সম্পদ ৰাষ্ট্ৰীয়কৰণৰ প্ৰস্তাৱ আগবঢ়ায়। প্ৰথম অৱস্থাত সাংবাদিক হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰা ফাতেমীয়ে ১৯৫১ চনৰপৰা ১৯৫৩ চনলৈকে বৈদেশিক মন্ত্ৰী হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। ১৯৫৩ চনৰ অভ্যুত্থানত যেতিয়া মোছাদ্দেগৰ চৰকাৰ ওফৰাই দিয়া হৈছিল, তেতিয়া সামৰিক আদালতে তেওঁক "শ্বাহৰ বিৰুদ্ধে দেশদ্ৰোহ"ৰ দোষী সাব্যস্ত কৰাৰ পাছত ফাতেমীক গ্ৰেপ্তাৰ কৰি অত্যাচাৰ কৰা হৈছিল, আৰু ফায়াৰিং স্কোয়াডৰদ্বাৰা মৃত্যুদণ্ড দিয়া হৈছিল। <ref name=Alavi>{{cite book|author=Nasrin Alavi|title=We Are Iran|url=https://archive.org/details/weareiran00alav |url-access=registration|year=2005|publisher=Soft Skull Press|isbn=1-933368-05-5|page=[https://archive.org/details/weareiran00alav/page/65 65]|quote=Fatemi was convicted of treason and executed in 1954.}}</ref><ref name=erv99>{{cite book|title=Tortured Confessions: Prisons and Public Recantations in Modern Iran|page=99|author=Ervand Abrahamian|year=1999|location=Berkeley|publisher=[[University of California Press]]|isbn=0-520-21866-3|url=http://publishing.cdlib.org/ucpressebooks/view?docId=ft3s2005jq&brand=ucpress}}</ref> ==প্ৰাথমিক জীৱন আৰু শিক্ষা== ১৯১৭ চনৰ ১০ ফেব্ৰুৱাৰীত নৈনত জন্মগ্ৰহণ কৰিছিল ফাতেমীয়ে। <ref name=iichs>{{cite web|author=Farideh Sharif|title=Hossein Fatemi|work=IICHS |access-date=25 July 2013|url=http://www.iichs.org/index_en.asp?id=796&doc_cat=16}}</ref> পাঁচজন ভাই-ভনীৰ ভিতৰত তেওঁ আছিল আটাইতকৈ সৰু। তেওঁ নিজৰ গৃহ চহৰতে প্ৰাথমিক শিক্ষা গ্ৰহণ কৰিছিল।<ref name=iichs/> কিশোৰ বয়সত তেওঁ উচ্চ শিক্ষাৰ বাবে ইছফাহানলৈ গুচি যায়। [[ইৰাণ]]ৰ শাসক ৰেজা শ্বাহৰ কঠোৰ সমালোচক আছিল আৰু তেওঁৰ মতামত তেওঁৰ বাতৰি কাকতৰ সম্পাদকীয়ত স্পষ্টভাৱে প্ৰতিফলিত হৈছিল। ১৯৪৪ চনৰপৰা ১৯৪৮ চনলৈ তেওঁ [[ফ্ৰান্স]]ত অধ্যয়ন কৰি সাংবাদিকতাত স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে। ১৯৪৮ চনত তেওঁ তাত আইন বিষয়ত ডক্টৰেট ডিগ্ৰীও লাভ কৰে। <ref name=pbs2009>{{cite news|author=Muhammad Sahimi|date=21 November 2009 |url=https://www.pbs.org/wgbh/pages/frontline/tehranbureau/2009/11/courageous-principled-journalists-eisa-saharkhiz-and-ahmad-zeidabadi.html |title=Courageous & Principled: Journalists Isa Saharkhiz and Ahmad Zeidabadi|access-date=25 July 2013|work=PBS}}</ref><ref>Fakhreddin Azimi, [http://www.iranicaonline.org/articles/fatemi Fāṭemī, Ḥosayn] ''[[Encyclopædia Iranica]]'', IX/4, pp. 404-406</ref> ==কৰ্মজীৱন== [[File:Dr Hossein Fatemi.png|thumb|ফ্ৰান্স ভ্ৰমণৰ পিছত ফাতেমী]] স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰাৰ পাছত ফাতেমীয়ে [[ইৰাণ]]লৈ উভতি আহে আৰু ইছফাহানত বাখতাৰ (পশ্চিম) নামৰ এখন দৈনিক কাকত আৰম্ভ কৰাত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে।<ref name=pbs2009/> ১৯৪৯ চনত আৰম্ভ হোৱাৰপৰাই ফাতেমী ইৰাণৰ নেচনেল ফ্ৰণ্টৰ সক্ৰিয় সদস্য আছিল; মোছাডেগৰ গণতান্ত্ৰিক আৰু জাতীয়তাবাদী আন্দোলন।<ref name=pbs2009/> পিছলৈ এই দৈনিক কাকতখন তেহৰাণলৈ স্থানান্তৰ কৰা হয় আৰু ফ্ৰণ্টৰ মুখপাত্ৰ হৈ পৰে। তেওঁৰ ঘনিষ্ঠ বন্ধু মহম্মদ মাছুদৰ মালিকানাধীন তেহৰাণত প্ৰকাশিত সাপ্তাহিক কাকত মাৰ্দ-ই এমৰুজতো তেওঁ অৰিহণা যোগাইছিল।<ref name=ebno>{{cite web|author=Ebrahim Norouzi|title=Dr. Hossein Fatemi Biography|publisher=The Mossadegh Project|date=25 April 2008|access-date=9 June 2022|url=http://www.mohammadmossadegh.com/biography/hossein-fatemi/}}</ref> ১৯৪৯ চনৰ অক্টোবৰ মাহত মাৰ্বল পেলেচত নিৰ্বাচনত সংসদীয় আসন লাভ কৰাত ব্যৰ্থ হোৱাৰ পিছত মোছাদ্দেগৰ ১৯ জন সমৰ্থকৰ ভিতৰত ফাতেমী অন্যতম।<ref name=hmn70/> ফাতেমীয়ে প্ৰধানমন্ত্ৰীৰ সহকাৰী হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল আৰু ইৰাণৰ সংসদত তেহৰাণৰ প্ৰতিনিধি হিচাপেও কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। ৩৩ বছৰ বয়সত ১৯৫২ চনৰ অক্টোবৰ মাহত তেওঁক মোছাদেগৰ মন্ত্ৰীসভাত বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰী হিচাপে নিযুক্তি দিয়া হয়। <ref name=lwtribune>{{cite news |title=Iran planning envoy shift|access-date=25 July 2013|newspaper=Lewiston Morning Tribune|date=13 October 1952|agency=UPI|location=Tehran |url=https://news.google.com/newspapersid=j7teAAAAIBAJ&pg=2982,3680884&dq=hossein+navab&hl=en}}</ref> এই পদত তেওঁ হোছেইন নাভাবৰ পিছত কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰে। <ref name="lwtribune"/> ফাতেমীৰ মৃত্যুৰ পাছত প্ৰকাশিত মোছাদেগৰ স্মৃতিগ্ৰন্থ অনুসৰি ইৰাকত তেল ৰাষ্ট্ৰীয়কৰণৰ নীতিৰ প্ৰৱৰ্তক আছিল ফাতেমী। <ref>{{cite book|author1=Alidad Mafinezam|author2=Aria Mehrabi|title=Iran and its place among nations|year=2008 |publisher=Greenwood Publishing Group|isbn=978-0-275-99926-1|page=30}}</ref> ===ফাতেমীক হত্যাৰ প্ৰচেষ্টা=== [[File:Hossein Fatemi Body.jpg|thumb|ব্যৰ্থ হত্যাকাণ্ডৰ পিছত চিকিৎসালয়ৰ বিছনাত (১৯৫২ চনৰ ১৫ ফেব্ৰুৱাৰী)]] ১৯৫২ চনৰ ১৫ ফেব্ৰুৱাৰীত ফাতেমীয়ে ১৯৪৮ চনত হত্যা কৰা সাংবাদিক মহম্মদ মাছুদৰ সমাধিস্থলত আনুষ্ঠানিক ভাষণ দি আছিল। তাত থকাৰ সময়তে ফাদাইয়ান-ই ইছলামৰ মহম্মদ-মেহদি আবদেখোদাইদে হত্যাৰ চেষ্টা কৰিছিল যদিও ফাতেমী সেইবাৰ ৰক্ষা পৰিছিল; <ref name=hmn70>{{cite thesis|author=Hassan Mohammadi Nejad|title=Elite-Counterelite Conflict and the Development of a Revolutionary Movement: The Case of Iranian National Front|degree=PhD|id={{ProQuest|302536657}}|url=https://www.proquest.com/docview/302536657|location=[[Southern Illinois University Carbondale]]|pages=65,82|isbn=9798657957457|year=1970}}</ref> সেই একেটা সংগঠনে মোছাডেগক হত্যাৰ পৰিকল্পনাও কৰিছিল। <ref>{{cite journal|author=Masoud Kazemzadeh|title=The 50th Anniversary of the CIA Coup in Iran|url=http://iranscope.ghandchi.com/Anthology/Kazemzadeh/28mordad.htm|journal=Khaneh |date=October 2003|volume=3|issue=34}}</ref><ref>[[Farhad Kazemi (academic)|Farhad Kazemi]]. (1984). "The Fada'iyan-e Islam: Fanaticism, Politics and Terror," in From Nationalism to Revolutionary Islam, ed. Said Amir Arjomand, (Albany: State University of New York Press), p. 166</ref> গুলীচালনাত ফাতেমী গুৰুতৰভাৱে আহত হোৱাৰ ফলত পৰৱৰ্তী সাত-আঠ মাহ ধৰি তেওঁ নিষ্ক্ৰিয় হৈ পৰে আৰু তেওঁৰ শৰীৰৰ ওপৰত স্থায়ী দাগ পৰে। <ref>{{cite book|author1=Mark J. Gasiorowski|author2=Malcolm Byrne|title=Mohammad Mosaddeq and the 1953 coup in Iran|year=2004|publisher=[[Syracuse University Press]]|isbn=0-8156-3018-2|pages=14, 66|location=Syracuse, NY}}</ref> ==গ্ৰেপ্তাৰ আৰু ফাঁচি== [[File:HosseinFatemi.jpg|thumb|গ্ৰেপ্তাৰৰ পিছত হোছেইন ফাতেমী ]] ১৯৫৩ চনৰ আগষ্ট মাহত চি আই এৰ পৰিকল্পিত অভ্যুত্থানত মোছাদেগৰ চৰকাৰ ওফৰাই দিয়া হয়। অভ্যুত্থানৰ ঠিক আগতে নিউজৱিককে ধৰি পশ্চিমীয়া প্ৰকাশনসমূহে প্ৰকাশ কৰিছিল যে ইৰাণৰ বাবে গুৰুতৰ ভাবুকি কঢ়িয়াই অনা কমিউনিষ্টসকলৰ ভিতৰত ফাতেমী অন্যতম। <ref name=erv>{{cite journal|author=Ervand Abrahamian|jstor=40403895|title=The 1953 Coup in Iran|journal=Science and Society|volume=65 |date=Summer 2001|issue=2|page=204|author-link=Ervand Abrahamian}}</ref> কমিউনিষ্ট ভাবুকি হিচাপে দেখা পোৱা আন কেবিনেট সদস্যসকল হ'ল মেহদি আজহাৰ আৰু আব্দুল আলী লোফতী। <ref name=erv/> ১৫ আগষ্টত মোছাদ্দেগ আৰু তেওঁৰ আন ঘনিষ্ঠ সহযোগীসকলৰ সৈতে ফাতেমীক গ্ৰেপ্তাৰ কৰিব লাগিছিল যদিও আমেৰিকাৰ নেতৃত্বত কৰা প্ৰথমটো অভ্যুত্থানৰ প্ৰচেষ্টা বিফল হয়। ফাতেমীক ৰাজতন্ত্ৰবাদী সমৰ্থক বিষয়া আৰু সৈনিকৰ এটা দলে গ্ৰেপ্তাৰ কৰিছিল; তেওঁলোকে ইমানেই খৰ-খেদা কৰিছিল যে ফাটেমিক জোতা পিন্ধিবলৈও সুযোগ দিয়া হোৱা নাছিল, কিন্তু পিছলৈ তেওঁক মুকলি কৰি দিয়া হৈছিল আৰু পোনে পোনে মোছাদ্দেগৰ ঘৰলৈ লৈ যোৱা হৈছিল। অভ্যুত্থানৰ আপাত ব্যৰ্থতাৰ আশংকাত মহম্মদ ৰেজা পাহলৱীয়ে লগে লগে বাগদাদলৈ পলায়ন কৰে। প্ৰথম অভ্যুত্থানৰ চেষ্টাৰ পাছদিনা পুৱা যেতিয়া মোছাদ্দেগ এতিয়াও সাংবিধানিক ৰাজতন্ত্ৰৰ কঠোৰ সমৰ্থক আছিল, তেতিয়া ফাতেমীয়ে তেওঁক ব্যৰ্থ অভ্যুত্থানৰ প্ৰচেষ্টাৰ পোহৰত গণৰাজ্য ঘোষণা কৰিবলৈ পৰামৰ্শ দিছিল।সেইদিনা সন্ধিয়া ফাতেমীয়ে তেওঁৰ কাকত বাখতাৰ-ই এমৰুজত প্ৰকাশিত এটা অগ্নিময় সম্পাদকীয় আৰু ৰাজহুৱা ভাষণত শ্বাহক তীব্ৰ নিন্দা কৰি তেওঁক "মচেৰী আৰু ৰক্তপিপাসু", "ইংৰাজৰ দাস" আৰু "বাগদাদৰ চোৰ" বুলি অভিহিত কৰে।<ref>{{cite news|url=https://www.nytimes.com/2000/04/16/world/secrets-history-cia-iran-special-report-plot-convulsed-iran-53-79.html?pagewanted=10&src=pm|title=Secrets of History: The C.I.A. in Iran—A Special Report|author=James Risen |date=16 April 2000|work=[[The New York Times]]|page=10|access-date=16 January 2011|quote=Without specific orders, a journalist who was one of the agency's most important Iranian agents led a crowd toward Parliament, inciting people to set fire to the offices of a newspaper owned by Dr. Mossadegh's foreign minister. Another Iranian C.I.A. agent led a crowd to sack the offices of pro-Tudeh papers.}}</ref> ১৯ আগষ্টত ফাতেমীৰ বাতৰি কাকতৰ কাৰ্যালয়সমূহ আক্ৰমণ কৰি ইৰাণৰ এটা গোটে জ্বলাই ছাই কৰি পেলায় চিআইএৰ এজেণ্টে পাছদিনা সেইদিনা দ্বিতীয়টো অভ্যুত্থানৰ চেষ্টা সফল হয়। মোছাদ্দেগক গ্ৰেপ্তাৰ কৰাৰ পাছত ফাতেমীয়ে মাটিৰ তললৈ গৈ তুদেহৰ এটা নিৰাপদ ঘৰত আশ্ৰয় লয়। <ref>{{cite book|author=Abbas Milani|author-link=Abbas Milani|title=The Shah|year=2011|publisher=[[Palgrave Macmillan]]|isbn=978-1-4039-7193-7|page=[https://archive.org/details/shah0000mila/page/193 193]|url=https://archive.org/details/shah0000mila/page/193}}</ref><ref>{{cite book|year=1982 |author=Ervand Abrahamian|title=Iran Between Two Revolutions|publisher=[[Princeton University Press]]|location=Princeton, NJ|isbn=9780691101347 |page=280|doi=10.2307/j.ctv1fkgcnz|title-link=Iran Between Two Revolutions|author-link=Ervand Abrahamian}}</ref> ফাতেমীয়ে নিজৰ আত্মজীৱনী লিখিবলৈ আৰম্ভ কৰে যদিও ২০৪ দিন লুকাই থকাৰ পিছত ১৯৫৪ চনৰ ১৩ মাৰ্চত তেওঁক বিচাৰি উলিয়াই গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হয়। গ্ৰেপ্তাৰৰ সময়ত সেনাই ফাতেমীক উদ্ধাৰ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰা ভগ্নী ছালতানাট বানুক হত্যা কৰে। <ref name=jahan>{{cite journal|author=Jahangir Taghipour |title=Mossadegh and the people of Iran|volume=22|journal=Medicine, Conflict and Survival|year=2006|issue=2|pages=168–169|pmid=16749480 |doi=10.1080/13623690600621195|s2cid=30257694}}</ref> তাৰ পিছত তেওঁক অত্যাচাৰ কৰা হয় <ref name=Moaddel>[http://www.google.com/search?tbs=bks%3A1&tbo=1&q=totured&btnG=Search+Books#sclient=psy&hl=en&safe=off&tbo=1&tbs=bks:1&q=Fatemi+%22more+militant+members+of+the+National+Front%22+totured&aq=&aqi=&aql=&oq=Fatemi+%22more+militant+members+of+the+National+Front%22+totured&pbx=1&fp=4f42b995651e974b A sociological analysis of the Iranian Revolution, Volume 1 by Mansoor Moaddel: "The more militant members of the National Front, such as Hosein Fatemi, were tortured and killed in Prison"]</ref> আৰু ১০ অক্টোবৰত সামৰিক আদালতে তেওঁক "শ্বাহৰ বিৰুদ্ধে দেশদ্ৰোহ"ৰ দোষী সাব্যস্ত কৰি মৃত্যুদণ্ডৰ শাস্তি প্ৰদান কৰে।<ref>U.S. & Soviet Policy in the Middle East: 1945-56 John Donovan</ref><ref name=obanner>{{cite news|title=Former foreign executed by firing squad|url=https://news.google.com/newspapers?nid=1356&dat=19541110&id=DuITAAAAIBAJ&pg=2902,1178203|access-date=25 July 2013|newspaper=Ocala Star-Banner|date=10 November 1954|agency=UPI|location=Tehran}}</ref> ফাতেমীৰ ফাঁচিত নিজৰ ভূমিকাক ন্যূনতম কৰি মহম্মদ ৰেজা শ্বাহে তেওঁৰ মৰণোত্তৰভাৱে প্ৰকাশিত ইতিহাসৰ উত্তৰ নামৰ কিতাপখনত লিখিছে, "মই হোছেইন ফাতেমীৰ ফাঁচিত বাধা দিব নোৱাৰিলোঁ—যিজন আছিল মোছাদেগৰ বৈদেশিক মন্ত্ৰী—কাৰণ তেওঁ এজন কমিউনিষ্ট আছিল।" <ref>{{Cite book|author=Mohammad Pahlavi Reza|title=Answer to history|publisher=Stein and Day|year=1980|isbn=978-0812827552|location=Briarcliff Manor, NY|pages=91|oclc=12935296 }}</ref> ==ব্যক্তিগত জীৱন== [[File:Grave of Dr Hossein Fatemi 1.jpg|thumb|ইবন বাবাবেহ কবৰস্থানত ফাতেমীৰ কবৰ ]] ১৯৫১ চনৰ ২৭ নৱেম্বৰত হোছেইন ফাতেমীয়ে পৰিৱশ সাতৱতীক বিয়া কৰায়।<ref name=ebno/> ফাতেমী তেওঁতকৈ ১৫ বছৰ ডাঙৰ আছিল।<ref name=ebno/> তেওঁৰ পত্নী আছিল এজন সেনাবাহিনীৰ জেনেৰেলৰ কন্যা <ref name=ebno/> আৰু মণিজেহ ৰহিমীৰ ভগ্নী; ইৰাণী বিপ্লৱৰ পিছত মৃত্যুদণ্ড দিয়া <ref>{{cite web|author=Cyrus Kadivar|title=General Rahimi|work=The Iranian|access-date=3 August 2013 |url=http://www.iranian.com/History/2001/February/Rahimi/index.html}}</ref><ref>{{cite web|title=Revolution|publisher=The Iranian|access-date=25 August 2021|url=https://iranian.com/History/2001/February/Rahimi/fatemi.html|date=February 2001}}</ref> সামৰিক বিষয়া মেহদি ৰহিমিৰ বিধৱা আছিল মানিজে।<ref name=jahan/> ফাতেমী আৰু তেওঁৰ পত্নীৰ এজন পুত্ৰ আছিল, ফাতেমীক ফাঁচি দিয়াৰ সময়ত তেওঁৰ বয়স আছিল সাত মাহ।<ref name=jahan/> স্বামীৰ হত্যাৰ পাছত পৰিবাস সাতৱাতীয়ে ইৰাণ এৰি পুত্ৰৰ সৈতে যুক্তৰাজ্যত বসতি স্থাপন কৰে। ==উত্তৰাধিকাৰী== তেহৰাণৰ ফাতেমীৰ নামেৰে নামকৰণ কৰা এটা ৰাস্তা।<ref name=pbs2009/> মোছাদেগে প্ৰায়ে তেলৰ আৰম্ভণিৰপৰা কাৰ্যকৰী হোৱালৈকে তেলৰ ৰাষ্ট্ৰীয়কৰণৰ চালিকা শক্তি হিচাপে ফাতেমীক উল্লেখ কৰিছিল। ১৯৫৩ চনৰ চিআইএ-এমআই৬ অভ্যুত্থানৰ পিছত শ্বাহে অইল কনচৰ্টিয়াম নামেৰে জনাজাত নতুন চুক্তিৰ অধীনত তেল আৰু গেছৰ অধিকাৰৰ আধা অংশ মূলতঃ আমেৰিকা-যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ তেল কোম্পানীক আৰু সৰু অংশ [[ফ্ৰান্স]] আৰু [[ইটালী]]ৰ কোম্পানীক ঘূৰাই দিয়ে। পাৰ্চী উপসাগৰ আৰু উত্তৰ আফ্ৰিকাৰ আন আন দেশসমূহেও ইয়াৰ অনুসৰণ কৰি নিজৰ তেল আৰু গেছ ক্ষেত্ৰসমূহ ৰাষ্ট্ৰীয়কৰণ কৰে। [[ইজিপ্ত]]ৰ ৰাষ্ট্ৰপতি নাছেৰ ছুৱেজ খাল ৰাষ্ট্ৰীয়কৰণৰ সময়ত মোছাদেগে ফাটেমীৰ তত্ত্বৰ পূৰ্বৰ উদাহৰণৰদ্বাৰা প্ৰভাবিত হৈছিল। ==তথ্যৰ উৎস== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== {{commons category-inline}} {{Authority control}} [[শ্ৰেণী:ইৰানৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ৰাজনীতিবিদ]] [[শ্ৰেণী:সাংবাদিক]] qsj05056hkrszo7y1rm14fejm4zs0jl 606159 606158 2026-05-13T14:25:18Z নৰুনা বৰুৱা 44897 added [[Category:মৃত ব্যক্তি]] using [[WP:HC|HotCat]] 606159 wikitext text/x-wiki {{Short description|Iranian politician (1917–1954)}} {{Infobox politician | honorific_prefix = ছেয়েদ | name = হোছেইন ফাতেমী | honorific_suffix = | native_name = | native_name_lang = fa | image = DrHosseinFatemi.jpg | image_size = 220px | birth_date = {{birth date|1917|2|10|df=y}} | birth_place = ইৰাণৰ নাইন,কাজাৰ ইৰাণ | death_date = {{death date and age|1954|11|10|1917|2|9|df=y}} | death_place = [[তেহৰান]], ইৰাণৰ ইম্পেৰিয়েল ষ্টেট | death_cause = ফায়াৰিং স্কোয়াডৰদ্বাৰা ফাঁচি | office = বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰী | term_start = ১৯৫২ চনৰ ১৬ ছেপ্টেম্বৰ | term_end = ১৯৫৩ চনৰ ১৯ ​​আগষ্ট | monarch = মহম্মদ ৰেজা পাহলৱী | prime_minister = মহম্মদ মোছাদ্দেগ | predecessor = হোছেইন নাভাব | successor = আব্দলহোছেইন মেফতাহ | office1 = সংসদৰ সদস্য | term_start1 = ২৭ এপ্ৰিল ১৯৫২ | term_end1 = ১৯৫২ চনৰ ১৬ ছেপ্টেম্বৰ | constituency1 = [[Tehran, Rey, Shemiranat and Eslamshahr (electoral district)|Tehran]] | party = নেচনেল ফ্ৰণ্ট (ইৰাণ) | spouse = {{marriage|পৰিৱাশ সাতৱতী <br/>|1951|<!-- Omission per Template:Marriage instructions -->}} | children = ১ | alma_mater = তেহৰাণ বিশ্ববিদ্যালয় }} '''হোছেইন ফাতেমী ({{lang-en|Hossein Fatemi}}) ''' (জন্ম,১০ ফেব্ৰুৱাৰী, ১৯১৭ – ১০ নৱেম্বৰ, ১৯৫৪) এজন ইৰাণী পণ্ডিত।<ref>A century of revolution: social movements in Iran by John Foran - p. 109</ref> প্ৰধানমন্ত্ৰী মহম্মদ মোছাদ্দেগৰ ঘনিষ্ঠ সহযোগী হিচাপে তেওঁ ইৰাণৰ তেল আৰু গেছ সম্পদ ৰাষ্ট্ৰীয়কৰণৰ প্ৰস্তাৱ আগবঢ়ায়। প্ৰথম অৱস্থাত সাংবাদিক হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰা ফাতেমীয়ে ১৯৫১ চনৰপৰা ১৯৫৩ চনলৈকে বৈদেশিক মন্ত্ৰী হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। ১৯৫৩ চনৰ অভ্যুত্থানত যেতিয়া মোছাদ্দেগৰ চৰকাৰ ওফৰাই দিয়া হৈছিল, তেতিয়া সামৰিক আদালতে তেওঁক "শ্বাহৰ বিৰুদ্ধে দেশদ্ৰোহ"ৰ দোষী সাব্যস্ত কৰাৰ পাছত ফাতেমীক গ্ৰেপ্তাৰ কৰি অত্যাচাৰ কৰা হৈছিল, আৰু ফায়াৰিং স্কোয়াডৰদ্বাৰা মৃত্যুদণ্ড দিয়া হৈছিল। <ref name=Alavi>{{cite book|author=Nasrin Alavi|title=We Are Iran|url=https://archive.org/details/weareiran00alav |url-access=registration|year=2005|publisher=Soft Skull Press|isbn=1-933368-05-5|page=[https://archive.org/details/weareiran00alav/page/65 65]|quote=Fatemi was convicted of treason and executed in 1954.}}</ref><ref name=erv99>{{cite book|title=Tortured Confessions: Prisons and Public Recantations in Modern Iran|page=99|author=Ervand Abrahamian|year=1999|location=Berkeley|publisher=[[University of California Press]]|isbn=0-520-21866-3|url=http://publishing.cdlib.org/ucpressebooks/view?docId=ft3s2005jq&brand=ucpress}}</ref> ==প্ৰাথমিক জীৱন আৰু শিক্ষা== ১৯১৭ চনৰ ১০ ফেব্ৰুৱাৰীত নৈনত জন্মগ্ৰহণ কৰিছিল ফাতেমীয়ে। <ref name=iichs>{{cite web|author=Farideh Sharif|title=Hossein Fatemi|work=IICHS |access-date=25 July 2013|url=http://www.iichs.org/index_en.asp?id=796&doc_cat=16}}</ref> পাঁচজন ভাই-ভনীৰ ভিতৰত তেওঁ আছিল আটাইতকৈ সৰু। তেওঁ নিজৰ গৃহ চহৰতে প্ৰাথমিক শিক্ষা গ্ৰহণ কৰিছিল।<ref name=iichs/> কিশোৰ বয়সত তেওঁ উচ্চ শিক্ষাৰ বাবে ইছফাহানলৈ গুচি যায়। [[ইৰাণ]]ৰ শাসক ৰেজা শ্বাহৰ কঠোৰ সমালোচক আছিল আৰু তেওঁৰ মতামত তেওঁৰ বাতৰি কাকতৰ সম্পাদকীয়ত স্পষ্টভাৱে প্ৰতিফলিত হৈছিল। ১৯৪৪ চনৰপৰা ১৯৪৮ চনলৈ তেওঁ [[ফ্ৰান্স]]ত অধ্যয়ন কৰি সাংবাদিকতাত স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে। ১৯৪৮ চনত তেওঁ তাত আইন বিষয়ত ডক্টৰেট ডিগ্ৰীও লাভ কৰে। <ref name=pbs2009>{{cite news|author=Muhammad Sahimi|date=21 November 2009 |url=https://www.pbs.org/wgbh/pages/frontline/tehranbureau/2009/11/courageous-principled-journalists-eisa-saharkhiz-and-ahmad-zeidabadi.html |title=Courageous & Principled: Journalists Isa Saharkhiz and Ahmad Zeidabadi|access-date=25 July 2013|work=PBS}}</ref><ref>Fakhreddin Azimi, [http://www.iranicaonline.org/articles/fatemi Fāṭemī, Ḥosayn] ''[[Encyclopædia Iranica]]'', IX/4, pp. 404-406</ref> ==কৰ্মজীৱন== [[File:Dr Hossein Fatemi.png|thumb|ফ্ৰান্স ভ্ৰমণৰ পিছত ফাতেমী]] স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰাৰ পাছত ফাতেমীয়ে [[ইৰাণ]]লৈ উভতি আহে আৰু ইছফাহানত বাখতাৰ (পশ্চিম) নামৰ এখন দৈনিক কাকত আৰম্ভ কৰাত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে।<ref name=pbs2009/> ১৯৪৯ চনত আৰম্ভ হোৱাৰপৰাই ফাতেমী ইৰাণৰ নেচনেল ফ্ৰণ্টৰ সক্ৰিয় সদস্য আছিল; মোছাডেগৰ গণতান্ত্ৰিক আৰু জাতীয়তাবাদী আন্দোলন।<ref name=pbs2009/> পিছলৈ এই দৈনিক কাকতখন তেহৰাণলৈ স্থানান্তৰ কৰা হয় আৰু ফ্ৰণ্টৰ মুখপাত্ৰ হৈ পৰে। তেওঁৰ ঘনিষ্ঠ বন্ধু মহম্মদ মাছুদৰ মালিকানাধীন তেহৰাণত প্ৰকাশিত সাপ্তাহিক কাকত মাৰ্দ-ই এমৰুজতো তেওঁ অৰিহণা যোগাইছিল।<ref name=ebno>{{cite web|author=Ebrahim Norouzi|title=Dr. Hossein Fatemi Biography|publisher=The Mossadegh Project|date=25 April 2008|access-date=9 June 2022|url=http://www.mohammadmossadegh.com/biography/hossein-fatemi/}}</ref> ১৯৪৯ চনৰ অক্টোবৰ মাহত মাৰ্বল পেলেচত নিৰ্বাচনত সংসদীয় আসন লাভ কৰাত ব্যৰ্থ হোৱাৰ পিছত মোছাদ্দেগৰ ১৯ জন সমৰ্থকৰ ভিতৰত ফাতেমী অন্যতম।<ref name=hmn70/> ফাতেমীয়ে প্ৰধানমন্ত্ৰীৰ সহকাৰী হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল আৰু ইৰাণৰ সংসদত তেহৰাণৰ প্ৰতিনিধি হিচাপেও কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। ৩৩ বছৰ বয়সত ১৯৫২ চনৰ অক্টোবৰ মাহত তেওঁক মোছাদেগৰ মন্ত্ৰীসভাত বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰী হিচাপে নিযুক্তি দিয়া হয়। <ref name=lwtribune>{{cite news |title=Iran planning envoy shift|access-date=25 July 2013|newspaper=Lewiston Morning Tribune|date=13 October 1952|agency=UPI|location=Tehran |url=https://news.google.com/newspapersid=j7teAAAAIBAJ&pg=2982,3680884&dq=hossein+navab&hl=en}}</ref> এই পদত তেওঁ হোছেইন নাভাবৰ পিছত কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰে। <ref name="lwtribune"/> ফাতেমীৰ মৃত্যুৰ পাছত প্ৰকাশিত মোছাদেগৰ স্মৃতিগ্ৰন্থ অনুসৰি ইৰাকত তেল ৰাষ্ট্ৰীয়কৰণৰ নীতিৰ প্ৰৱৰ্তক আছিল ফাতেমী। <ref>{{cite book|author1=Alidad Mafinezam|author2=Aria Mehrabi|title=Iran and its place among nations|year=2008 |publisher=Greenwood Publishing Group|isbn=978-0-275-99926-1|page=30}}</ref> ===ফাতেমীক হত্যাৰ প্ৰচেষ্টা=== [[File:Hossein Fatemi Body.jpg|thumb|ব্যৰ্থ হত্যাকাণ্ডৰ পিছত চিকিৎসালয়ৰ বিছনাত (১৯৫২ চনৰ ১৫ ফেব্ৰুৱাৰী)]] ১৯৫২ চনৰ ১৫ ফেব্ৰুৱাৰীত ফাতেমীয়ে ১৯৪৮ চনত হত্যা কৰা সাংবাদিক মহম্মদ মাছুদৰ সমাধিস্থলত আনুষ্ঠানিক ভাষণ দি আছিল। তাত থকাৰ সময়তে ফাদাইয়ান-ই ইছলামৰ মহম্মদ-মেহদি আবদেখোদাইদে হত্যাৰ চেষ্টা কৰিছিল যদিও ফাতেমী সেইবাৰ ৰক্ষা পৰিছিল; <ref name=hmn70>{{cite thesis|author=Hassan Mohammadi Nejad|title=Elite-Counterelite Conflict and the Development of a Revolutionary Movement: The Case of Iranian National Front|degree=PhD|id={{ProQuest|302536657}}|url=https://www.proquest.com/docview/302536657|location=[[Southern Illinois University Carbondale]]|pages=65,82|isbn=9798657957457|year=1970}}</ref> সেই একেটা সংগঠনে মোছাডেগক হত্যাৰ পৰিকল্পনাও কৰিছিল। <ref>{{cite journal|author=Masoud Kazemzadeh|title=The 50th Anniversary of the CIA Coup in Iran|url=http://iranscope.ghandchi.com/Anthology/Kazemzadeh/28mordad.htm|journal=Khaneh |date=October 2003|volume=3|issue=34}}</ref><ref>[[Farhad Kazemi (academic)|Farhad Kazemi]]. (1984). "The Fada'iyan-e Islam: Fanaticism, Politics and Terror," in From Nationalism to Revolutionary Islam, ed. Said Amir Arjomand, (Albany: State University of New York Press), p. 166</ref> গুলীচালনাত ফাতেমী গুৰুতৰভাৱে আহত হোৱাৰ ফলত পৰৱৰ্তী সাত-আঠ মাহ ধৰি তেওঁ নিষ্ক্ৰিয় হৈ পৰে আৰু তেওঁৰ শৰীৰৰ ওপৰত স্থায়ী দাগ পৰে। <ref>{{cite book|author1=Mark J. Gasiorowski|author2=Malcolm Byrne|title=Mohammad Mosaddeq and the 1953 coup in Iran|year=2004|publisher=[[Syracuse University Press]]|isbn=0-8156-3018-2|pages=14, 66|location=Syracuse, NY}}</ref> ==গ্ৰেপ্তাৰ আৰু ফাঁচি== [[File:HosseinFatemi.jpg|thumb|গ্ৰেপ্তাৰৰ পিছত হোছেইন ফাতেমী ]] ১৯৫৩ চনৰ আগষ্ট মাহত চি আই এৰ পৰিকল্পিত অভ্যুত্থানত মোছাদেগৰ চৰকাৰ ওফৰাই দিয়া হয়। অভ্যুত্থানৰ ঠিক আগতে নিউজৱিককে ধৰি পশ্চিমীয়া প্ৰকাশনসমূহে প্ৰকাশ কৰিছিল যে ইৰাণৰ বাবে গুৰুতৰ ভাবুকি কঢ়িয়াই অনা কমিউনিষ্টসকলৰ ভিতৰত ফাতেমী অন্যতম। <ref name=erv>{{cite journal|author=Ervand Abrahamian|jstor=40403895|title=The 1953 Coup in Iran|journal=Science and Society|volume=65 |date=Summer 2001|issue=2|page=204|author-link=Ervand Abrahamian}}</ref> কমিউনিষ্ট ভাবুকি হিচাপে দেখা পোৱা আন কেবিনেট সদস্যসকল হ'ল মেহদি আজহাৰ আৰু আব্দুল আলী লোফতী। <ref name=erv/> ১৫ আগষ্টত মোছাদ্দেগ আৰু তেওঁৰ আন ঘনিষ্ঠ সহযোগীসকলৰ সৈতে ফাতেমীক গ্ৰেপ্তাৰ কৰিব লাগিছিল যদিও আমেৰিকাৰ নেতৃত্বত কৰা প্ৰথমটো অভ্যুত্থানৰ প্ৰচেষ্টা বিফল হয়। ফাতেমীক ৰাজতন্ত্ৰবাদী সমৰ্থক বিষয়া আৰু সৈনিকৰ এটা দলে গ্ৰেপ্তাৰ কৰিছিল; তেওঁলোকে ইমানেই খৰ-খেদা কৰিছিল যে ফাটেমিক জোতা পিন্ধিবলৈও সুযোগ দিয়া হোৱা নাছিল, কিন্তু পিছলৈ তেওঁক মুকলি কৰি দিয়া হৈছিল আৰু পোনে পোনে মোছাদ্দেগৰ ঘৰলৈ লৈ যোৱা হৈছিল। অভ্যুত্থানৰ আপাত ব্যৰ্থতাৰ আশংকাত মহম্মদ ৰেজা পাহলৱীয়ে লগে লগে বাগদাদলৈ পলায়ন কৰে। প্ৰথম অভ্যুত্থানৰ চেষ্টাৰ পাছদিনা পুৱা যেতিয়া মোছাদ্দেগ এতিয়াও সাংবিধানিক ৰাজতন্ত্ৰৰ কঠোৰ সমৰ্থক আছিল, তেতিয়া ফাতেমীয়ে তেওঁক ব্যৰ্থ অভ্যুত্থানৰ প্ৰচেষ্টাৰ পোহৰত গণৰাজ্য ঘোষণা কৰিবলৈ পৰামৰ্শ দিছিল।সেইদিনা সন্ধিয়া ফাতেমীয়ে তেওঁৰ কাকত বাখতাৰ-ই এমৰুজত প্ৰকাশিত এটা অগ্নিময় সম্পাদকীয় আৰু ৰাজহুৱা ভাষণত শ্বাহক তীব্ৰ নিন্দা কৰি তেওঁক "মচেৰী আৰু ৰক্তপিপাসু", "ইংৰাজৰ দাস" আৰু "বাগদাদৰ চোৰ" বুলি অভিহিত কৰে।<ref>{{cite news|url=https://www.nytimes.com/2000/04/16/world/secrets-history-cia-iran-special-report-plot-convulsed-iran-53-79.html?pagewanted=10&src=pm|title=Secrets of History: The C.I.A. in Iran—A Special Report|author=James Risen |date=16 April 2000|work=[[The New York Times]]|page=10|access-date=16 January 2011|quote=Without specific orders, a journalist who was one of the agency's most important Iranian agents led a crowd toward Parliament, inciting people to set fire to the offices of a newspaper owned by Dr. Mossadegh's foreign minister. Another Iranian C.I.A. agent led a crowd to sack the offices of pro-Tudeh papers.}}</ref> ১৯ আগষ্টত ফাতেমীৰ বাতৰি কাকতৰ কাৰ্যালয়সমূহ আক্ৰমণ কৰি ইৰাণৰ এটা গোটে জ্বলাই ছাই কৰি পেলায় চিআইএৰ এজেণ্টে পাছদিনা সেইদিনা দ্বিতীয়টো অভ্যুত্থানৰ চেষ্টা সফল হয়। মোছাদ্দেগক গ্ৰেপ্তাৰ কৰাৰ পাছত ফাতেমীয়ে মাটিৰ তললৈ গৈ তুদেহৰ এটা নিৰাপদ ঘৰত আশ্ৰয় লয়। <ref>{{cite book|author=Abbas Milani|author-link=Abbas Milani|title=The Shah|year=2011|publisher=[[Palgrave Macmillan]]|isbn=978-1-4039-7193-7|page=[https://archive.org/details/shah0000mila/page/193 193]|url=https://archive.org/details/shah0000mila/page/193}}</ref><ref>{{cite book|year=1982 |author=Ervand Abrahamian|title=Iran Between Two Revolutions|publisher=[[Princeton University Press]]|location=Princeton, NJ|isbn=9780691101347 |page=280|doi=10.2307/j.ctv1fkgcnz|title-link=Iran Between Two Revolutions|author-link=Ervand Abrahamian}}</ref> ফাতেমীয়ে নিজৰ আত্মজীৱনী লিখিবলৈ আৰম্ভ কৰে যদিও ২০৪ দিন লুকাই থকাৰ পিছত ১৯৫৪ চনৰ ১৩ মাৰ্চত তেওঁক বিচাৰি উলিয়াই গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হয়। গ্ৰেপ্তাৰৰ সময়ত সেনাই ফাতেমীক উদ্ধাৰ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰা ভগ্নী ছালতানাট বানুক হত্যা কৰে। <ref name=jahan>{{cite journal|author=Jahangir Taghipour |title=Mossadegh and the people of Iran|volume=22|journal=Medicine, Conflict and Survival|year=2006|issue=2|pages=168–169|pmid=16749480 |doi=10.1080/13623690600621195|s2cid=30257694}}</ref> তাৰ পিছত তেওঁক অত্যাচাৰ কৰা হয় <ref name=Moaddel>[http://www.google.com/search?tbs=bks%3A1&tbo=1&q=totured&btnG=Search+Books#sclient=psy&hl=en&safe=off&tbo=1&tbs=bks:1&q=Fatemi+%22more+militant+members+of+the+National+Front%22+totured&aq=&aqi=&aql=&oq=Fatemi+%22more+militant+members+of+the+National+Front%22+totured&pbx=1&fp=4f42b995651e974b A sociological analysis of the Iranian Revolution, Volume 1 by Mansoor Moaddel: "The more militant members of the National Front, such as Hosein Fatemi, were tortured and killed in Prison"]</ref> আৰু ১০ অক্টোবৰত সামৰিক আদালতে তেওঁক "শ্বাহৰ বিৰুদ্ধে দেশদ্ৰোহ"ৰ দোষী সাব্যস্ত কৰি মৃত্যুদণ্ডৰ শাস্তি প্ৰদান কৰে।<ref>U.S. & Soviet Policy in the Middle East: 1945-56 John Donovan</ref><ref name=obanner>{{cite news|title=Former foreign executed by firing squad|url=https://news.google.com/newspapers?nid=1356&dat=19541110&id=DuITAAAAIBAJ&pg=2902,1178203|access-date=25 July 2013|newspaper=Ocala Star-Banner|date=10 November 1954|agency=UPI|location=Tehran}}</ref> ফাতেমীৰ ফাঁচিত নিজৰ ভূমিকাক ন্যূনতম কৰি মহম্মদ ৰেজা শ্বাহে তেওঁৰ মৰণোত্তৰভাৱে প্ৰকাশিত ইতিহাসৰ উত্তৰ নামৰ কিতাপখনত লিখিছে, "মই হোছেইন ফাতেমীৰ ফাঁচিত বাধা দিব নোৱাৰিলোঁ—যিজন আছিল মোছাদেগৰ বৈদেশিক মন্ত্ৰী—কাৰণ তেওঁ এজন কমিউনিষ্ট আছিল।" <ref>{{Cite book|author=Mohammad Pahlavi Reza|title=Answer to history|publisher=Stein and Day|year=1980|isbn=978-0812827552|location=Briarcliff Manor, NY|pages=91|oclc=12935296 }}</ref> ==ব্যক্তিগত জীৱন== [[File:Grave of Dr Hossein Fatemi 1.jpg|thumb|ইবন বাবাবেহ কবৰস্থানত ফাতেমীৰ কবৰ ]] ১৯৫১ চনৰ ২৭ নৱেম্বৰত হোছেইন ফাতেমীয়ে পৰিৱশ সাতৱতীক বিয়া কৰায়।<ref name=ebno/> ফাতেমী তেওঁতকৈ ১৫ বছৰ ডাঙৰ আছিল।<ref name=ebno/> তেওঁৰ পত্নী আছিল এজন সেনাবাহিনীৰ জেনেৰেলৰ কন্যা <ref name=ebno/> আৰু মণিজেহ ৰহিমীৰ ভগ্নী; ইৰাণী বিপ্লৱৰ পিছত মৃত্যুদণ্ড দিয়া <ref>{{cite web|author=Cyrus Kadivar|title=General Rahimi|work=The Iranian|access-date=3 August 2013 |url=http://www.iranian.com/History/2001/February/Rahimi/index.html}}</ref><ref>{{cite web|title=Revolution|publisher=The Iranian|access-date=25 August 2021|url=https://iranian.com/History/2001/February/Rahimi/fatemi.html|date=February 2001}}</ref> সামৰিক বিষয়া মেহদি ৰহিমিৰ বিধৱা আছিল মানিজে।<ref name=jahan/> ফাতেমী আৰু তেওঁৰ পত্নীৰ এজন পুত্ৰ আছিল, ফাতেমীক ফাঁচি দিয়াৰ সময়ত তেওঁৰ বয়স আছিল সাত মাহ।<ref name=jahan/> স্বামীৰ হত্যাৰ পাছত পৰিবাস সাতৱাতীয়ে ইৰাণ এৰি পুত্ৰৰ সৈতে যুক্তৰাজ্যত বসতি স্থাপন কৰে। ==উত্তৰাধিকাৰী== তেহৰাণৰ ফাতেমীৰ নামেৰে নামকৰণ কৰা এটা ৰাস্তা।<ref name=pbs2009/> মোছাদেগে প্ৰায়ে তেলৰ আৰম্ভণিৰপৰা কাৰ্যকৰী হোৱালৈকে তেলৰ ৰাষ্ট্ৰীয়কৰণৰ চালিকা শক্তি হিচাপে ফাতেমীক উল্লেখ কৰিছিল। ১৯৫৩ চনৰ চিআইএ-এমআই৬ অভ্যুত্থানৰ পিছত শ্বাহে অইল কনচৰ্টিয়াম নামেৰে জনাজাত নতুন চুক্তিৰ অধীনত তেল আৰু গেছৰ অধিকাৰৰ আধা অংশ মূলতঃ আমেৰিকা-যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ তেল কোম্পানীক আৰু সৰু অংশ [[ফ্ৰান্স]] আৰু [[ইটালী]]ৰ কোম্পানীক ঘূৰাই দিয়ে। পাৰ্চী উপসাগৰ আৰু উত্তৰ আফ্ৰিকাৰ আন আন দেশসমূহেও ইয়াৰ অনুসৰণ কৰি নিজৰ তেল আৰু গেছ ক্ষেত্ৰসমূহ ৰাষ্ট্ৰীয়কৰণ কৰে। [[ইজিপ্ত]]ৰ ৰাষ্ট্ৰপতি নাছেৰ ছুৱেজ খাল ৰাষ্ট্ৰীয়কৰণৰ সময়ত মোছাদেগে ফাটেমীৰ তত্ত্বৰ পূৰ্বৰ উদাহৰণৰদ্বাৰা প্ৰভাবিত হৈছিল। ==তথ্যৰ উৎস== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== {{commons category-inline}} {{Authority control}} [[শ্ৰেণী:ইৰানৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ৰাজনীতিবিদ]] [[শ্ৰেণী:সাংবাদিক]] [[শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি]] c937l5p2j1d9z632kd0v7wsq1bvo804 606160 606159 2026-05-13T14:26:27Z নৰুনা বৰুৱা 44897 /* প্ৰাথমিক জীৱন আৰু শিক্ষা */ 606160 wikitext text/x-wiki {{Short description|Iranian politician (1917–1954)}} {{Infobox politician | honorific_prefix = ছেয়েদ | name = হোছেইন ফাতেমী | honorific_suffix = | native_name = | native_name_lang = fa | image = DrHosseinFatemi.jpg | image_size = 220px | birth_date = {{birth date|1917|2|10|df=y}} | birth_place = ইৰাণৰ নাইন,কাজাৰ ইৰাণ | death_date = {{death date and age|1954|11|10|1917|2|9|df=y}} | death_place = [[তেহৰান]], ইৰাণৰ ইম্পেৰিয়েল ষ্টেট | death_cause = ফায়াৰিং স্কোয়াডৰদ্বাৰা ফাঁচি | office = বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰী | term_start = ১৯৫২ চনৰ ১৬ ছেপ্টেম্বৰ | term_end = ১৯৫৩ চনৰ ১৯ ​​আগষ্ট | monarch = মহম্মদ ৰেজা পাহলৱী | prime_minister = মহম্মদ মোছাদ্দেগ | predecessor = হোছেইন নাভাব | successor = আব্দলহোছেইন মেফতাহ | office1 = সংসদৰ সদস্য | term_start1 = ২৭ এপ্ৰিল ১৯৫২ | term_end1 = ১৯৫২ চনৰ ১৬ ছেপ্টেম্বৰ | constituency1 = [[Tehran, Rey, Shemiranat and Eslamshahr (electoral district)|Tehran]] | party = নেচনেল ফ্ৰণ্ট (ইৰাণ) | spouse = {{marriage|পৰিৱাশ সাতৱতী <br/>|1951|<!-- Omission per Template:Marriage instructions -->}} | children = ১ | alma_mater = তেহৰাণ বিশ্ববিদ্যালয় }} '''হোছেইন ফাতেমী ({{lang-en|Hossein Fatemi}}) ''' (জন্ম,১০ ফেব্ৰুৱাৰী, ১৯১৭ – ১০ নৱেম্বৰ, ১৯৫৪) এজন ইৰাণী পণ্ডিত।<ref>A century of revolution: social movements in Iran by John Foran - p. 109</ref> প্ৰধানমন্ত্ৰী মহম্মদ মোছাদ্দেগৰ ঘনিষ্ঠ সহযোগী হিচাপে তেওঁ ইৰাণৰ তেল আৰু গেছ সম্পদ ৰাষ্ট্ৰীয়কৰণৰ প্ৰস্তাৱ আগবঢ়ায়। প্ৰথম অৱস্থাত সাংবাদিক হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰা ফাতেমীয়ে ১৯৫১ চনৰপৰা ১৯৫৩ চনলৈকে বৈদেশিক মন্ত্ৰী হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। ১৯৫৩ চনৰ অভ্যুত্থানত যেতিয়া মোছাদ্দেগৰ চৰকাৰ ওফৰাই দিয়া হৈছিল, তেতিয়া সামৰিক আদালতে তেওঁক "শ্বাহৰ বিৰুদ্ধে দেশদ্ৰোহ"ৰ দোষী সাব্যস্ত কৰাৰ পাছত ফাতেমীক গ্ৰেপ্তাৰ কৰি অত্যাচাৰ কৰা হৈছিল, আৰু ফায়াৰিং স্কোয়াডৰদ্বাৰা মৃত্যুদণ্ড দিয়া হৈছিল। <ref name=Alavi>{{cite book|author=Nasrin Alavi|title=We Are Iran|url=https://archive.org/details/weareiran00alav |url-access=registration|year=2005|publisher=Soft Skull Press|isbn=1-933368-05-5|page=[https://archive.org/details/weareiran00alav/page/65 65]|quote=Fatemi was convicted of treason and executed in 1954.}}</ref><ref name=erv99>{{cite book|title=Tortured Confessions: Prisons and Public Recantations in Modern Iran|page=99|author=Ervand Abrahamian|year=1999|location=Berkeley|publisher=[[University of California Press]]|isbn=0-520-21866-3|url=http://publishing.cdlib.org/ucpressebooks/view?docId=ft3s2005jq&brand=ucpress}}</ref> ==প্ৰাথমিক জীৱন আৰু শিক্ষা== ১৯১৭ চনৰ ১০ ফেব্ৰুৱাৰীত নৈনত জন্মগ্ৰহণ কৰিছিল ফাতেমীয়ে। <ref name=iichs>{{cite web|author=Farideh Sharif|title=Hossein Fatemi|work=IICHS |access-date=25 July 2013|url=http://www.iichs.org/index_en.asp?id=796&doc_cat=16}}</ref> পাঁচজন ভাই-ভনীৰ ভিতৰত তেওঁ আছিল আটাইতকৈ সৰু। তেওঁ নিজৰ গৃহ চহৰতে প্ৰাথমিক শিক্ষা গ্ৰহণ কৰিছিল।<ref name=iichs/> কিশোৰ বয়সত তেওঁ উচ্চ শিক্ষাৰ বাবে ইছফাহানলৈ গুচি যায়। [[ইৰাণ]]ৰ শাসক ৰেজা শ্বাহৰ কঠোৰ সমালোচক আছিল আৰু তেওঁৰ মতামত তেওঁৰ বাতৰি কাকতৰ সম্পাদকীয়ত স্পষ্টভাৱে প্ৰতিফলিত হৈছিল। ১৯৪৪ চনৰপৰা ১৯৪৮ চনলৈ তেওঁ [[ফ্ৰান্স]]ত অধ্যয়ন কৰি [[সাংবাদিকতা]]ত স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে। ১৯৪৮ চনত তেওঁ তাত আইন বিষয়ত ডক্টৰেট ডিগ্ৰীও লাভ কৰে। <ref name=pbs2009>{{cite news|author=Muhammad Sahimi|date=21 November 2009 |url=https://www.pbs.org/wgbh/pages/frontline/tehranbureau/2009/11/courageous-principled-journalists-eisa-saharkhiz-and-ahmad-zeidabadi.html |title=Courageous & Principled: Journalists Isa Saharkhiz and Ahmad Zeidabadi|access-date=25 July 2013|work=PBS}}</ref><ref>Fakhreddin Azimi, [http://www.iranicaonline.org/articles/fatemi Fāṭemī, Ḥosayn] ''[[Encyclopædia Iranica]]'', IX/4, pp. 404-406</ref> ==কৰ্মজীৱন== [[File:Dr Hossein Fatemi.png|thumb|ফ্ৰান্স ভ্ৰমণৰ পিছত ফাতেমী]] স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰাৰ পাছত ফাতেমীয়ে [[ইৰাণ]]লৈ উভতি আহে আৰু ইছফাহানত বাখতাৰ (পশ্চিম) নামৰ এখন দৈনিক কাকত আৰম্ভ কৰাত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে।<ref name=pbs2009/> ১৯৪৯ চনত আৰম্ভ হোৱাৰপৰাই ফাতেমী ইৰাণৰ নেচনেল ফ্ৰণ্টৰ সক্ৰিয় সদস্য আছিল; মোছাডেগৰ গণতান্ত্ৰিক আৰু জাতীয়তাবাদী আন্দোলন।<ref name=pbs2009/> পিছলৈ এই দৈনিক কাকতখন তেহৰাণলৈ স্থানান্তৰ কৰা হয় আৰু ফ্ৰণ্টৰ মুখপাত্ৰ হৈ পৰে। তেওঁৰ ঘনিষ্ঠ বন্ধু মহম্মদ মাছুদৰ মালিকানাধীন তেহৰাণত প্ৰকাশিত সাপ্তাহিক কাকত মাৰ্দ-ই এমৰুজতো তেওঁ অৰিহণা যোগাইছিল।<ref name=ebno>{{cite web|author=Ebrahim Norouzi|title=Dr. Hossein Fatemi Biography|publisher=The Mossadegh Project|date=25 April 2008|access-date=9 June 2022|url=http://www.mohammadmossadegh.com/biography/hossein-fatemi/}}</ref> ১৯৪৯ চনৰ অক্টোবৰ মাহত মাৰ্বল পেলেচত নিৰ্বাচনত সংসদীয় আসন লাভ কৰাত ব্যৰ্থ হোৱাৰ পিছত মোছাদ্দেগৰ ১৯ জন সমৰ্থকৰ ভিতৰত ফাতেমী অন্যতম।<ref name=hmn70/> ফাতেমীয়ে প্ৰধানমন্ত্ৰীৰ সহকাৰী হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল আৰু ইৰাণৰ সংসদত তেহৰাণৰ প্ৰতিনিধি হিচাপেও কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। ৩৩ বছৰ বয়সত ১৯৫২ চনৰ অক্টোবৰ মাহত তেওঁক মোছাদেগৰ মন্ত্ৰীসভাত বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰী হিচাপে নিযুক্তি দিয়া হয়। <ref name=lwtribune>{{cite news |title=Iran planning envoy shift|access-date=25 July 2013|newspaper=Lewiston Morning Tribune|date=13 October 1952|agency=UPI|location=Tehran |url=https://news.google.com/newspapersid=j7teAAAAIBAJ&pg=2982,3680884&dq=hossein+navab&hl=en}}</ref> এই পদত তেওঁ হোছেইন নাভাবৰ পিছত কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰে। <ref name="lwtribune"/> ফাতেমীৰ মৃত্যুৰ পাছত প্ৰকাশিত মোছাদেগৰ স্মৃতিগ্ৰন্থ অনুসৰি ইৰাকত তেল ৰাষ্ট্ৰীয়কৰণৰ নীতিৰ প্ৰৱৰ্তক আছিল ফাতেমী। <ref>{{cite book|author1=Alidad Mafinezam|author2=Aria Mehrabi|title=Iran and its place among nations|year=2008 |publisher=Greenwood Publishing Group|isbn=978-0-275-99926-1|page=30}}</ref> ===ফাতেমীক হত্যাৰ প্ৰচেষ্টা=== [[File:Hossein Fatemi Body.jpg|thumb|ব্যৰ্থ হত্যাকাণ্ডৰ পিছত চিকিৎসালয়ৰ বিছনাত (১৯৫২ চনৰ ১৫ ফেব্ৰুৱাৰী)]] ১৯৫২ চনৰ ১৫ ফেব্ৰুৱাৰীত ফাতেমীয়ে ১৯৪৮ চনত হত্যা কৰা সাংবাদিক মহম্মদ মাছুদৰ সমাধিস্থলত আনুষ্ঠানিক ভাষণ দি আছিল। তাত থকাৰ সময়তে ফাদাইয়ান-ই ইছলামৰ মহম্মদ-মেহদি আবদেখোদাইদে হত্যাৰ চেষ্টা কৰিছিল যদিও ফাতেমী সেইবাৰ ৰক্ষা পৰিছিল; <ref name=hmn70>{{cite thesis|author=Hassan Mohammadi Nejad|title=Elite-Counterelite Conflict and the Development of a Revolutionary Movement: The Case of Iranian National Front|degree=PhD|id={{ProQuest|302536657}}|url=https://www.proquest.com/docview/302536657|location=[[Southern Illinois University Carbondale]]|pages=65,82|isbn=9798657957457|year=1970}}</ref> সেই একেটা সংগঠনে মোছাডেগক হত্যাৰ পৰিকল্পনাও কৰিছিল। <ref>{{cite journal|author=Masoud Kazemzadeh|title=The 50th Anniversary of the CIA Coup in Iran|url=http://iranscope.ghandchi.com/Anthology/Kazemzadeh/28mordad.htm|journal=Khaneh |date=October 2003|volume=3|issue=34}}</ref><ref>[[Farhad Kazemi (academic)|Farhad Kazemi]]. (1984). "The Fada'iyan-e Islam: Fanaticism, Politics and Terror," in From Nationalism to Revolutionary Islam, ed. Said Amir Arjomand, (Albany: State University of New York Press), p. 166</ref> গুলীচালনাত ফাতেমী গুৰুতৰভাৱে আহত হোৱাৰ ফলত পৰৱৰ্তী সাত-আঠ মাহ ধৰি তেওঁ নিষ্ক্ৰিয় হৈ পৰে আৰু তেওঁৰ শৰীৰৰ ওপৰত স্থায়ী দাগ পৰে। <ref>{{cite book|author1=Mark J. Gasiorowski|author2=Malcolm Byrne|title=Mohammad Mosaddeq and the 1953 coup in Iran|year=2004|publisher=[[Syracuse University Press]]|isbn=0-8156-3018-2|pages=14, 66|location=Syracuse, NY}}</ref> ==গ্ৰেপ্তাৰ আৰু ফাঁচি== [[File:HosseinFatemi.jpg|thumb|গ্ৰেপ্তাৰৰ পিছত হোছেইন ফাতেমী ]] ১৯৫৩ চনৰ আগষ্ট মাহত চি আই এৰ পৰিকল্পিত অভ্যুত্থানত মোছাদেগৰ চৰকাৰ ওফৰাই দিয়া হয়। অভ্যুত্থানৰ ঠিক আগতে নিউজৱিককে ধৰি পশ্চিমীয়া প্ৰকাশনসমূহে প্ৰকাশ কৰিছিল যে ইৰাণৰ বাবে গুৰুতৰ ভাবুকি কঢ়িয়াই অনা কমিউনিষ্টসকলৰ ভিতৰত ফাতেমী অন্যতম। <ref name=erv>{{cite journal|author=Ervand Abrahamian|jstor=40403895|title=The 1953 Coup in Iran|journal=Science and Society|volume=65 |date=Summer 2001|issue=2|page=204|author-link=Ervand Abrahamian}}</ref> কমিউনিষ্ট ভাবুকি হিচাপে দেখা পোৱা আন কেবিনেট সদস্যসকল হ'ল মেহদি আজহাৰ আৰু আব্দুল আলী লোফতী। <ref name=erv/> ১৫ আগষ্টত মোছাদ্দেগ আৰু তেওঁৰ আন ঘনিষ্ঠ সহযোগীসকলৰ সৈতে ফাতেমীক গ্ৰেপ্তাৰ কৰিব লাগিছিল যদিও আমেৰিকাৰ নেতৃত্বত কৰা প্ৰথমটো অভ্যুত্থানৰ প্ৰচেষ্টা বিফল হয়। ফাতেমীক ৰাজতন্ত্ৰবাদী সমৰ্থক বিষয়া আৰু সৈনিকৰ এটা দলে গ্ৰেপ্তাৰ কৰিছিল; তেওঁলোকে ইমানেই খৰ-খেদা কৰিছিল যে ফাটেমিক জোতা পিন্ধিবলৈও সুযোগ দিয়া হোৱা নাছিল, কিন্তু পিছলৈ তেওঁক মুকলি কৰি দিয়া হৈছিল আৰু পোনে পোনে মোছাদ্দেগৰ ঘৰলৈ লৈ যোৱা হৈছিল। অভ্যুত্থানৰ আপাত ব্যৰ্থতাৰ আশংকাত মহম্মদ ৰেজা পাহলৱীয়ে লগে লগে বাগদাদলৈ পলায়ন কৰে। প্ৰথম অভ্যুত্থানৰ চেষ্টাৰ পাছদিনা পুৱা যেতিয়া মোছাদ্দেগ এতিয়াও সাংবিধানিক ৰাজতন্ত্ৰৰ কঠোৰ সমৰ্থক আছিল, তেতিয়া ফাতেমীয়ে তেওঁক ব্যৰ্থ অভ্যুত্থানৰ প্ৰচেষ্টাৰ পোহৰত গণৰাজ্য ঘোষণা কৰিবলৈ পৰামৰ্শ দিছিল।সেইদিনা সন্ধিয়া ফাতেমীয়ে তেওঁৰ কাকত বাখতাৰ-ই এমৰুজত প্ৰকাশিত এটা অগ্নিময় সম্পাদকীয় আৰু ৰাজহুৱা ভাষণত শ্বাহক তীব্ৰ নিন্দা কৰি তেওঁক "মচেৰী আৰু ৰক্তপিপাসু", "ইংৰাজৰ দাস" আৰু "বাগদাদৰ চোৰ" বুলি অভিহিত কৰে।<ref>{{cite news|url=https://www.nytimes.com/2000/04/16/world/secrets-history-cia-iran-special-report-plot-convulsed-iran-53-79.html?pagewanted=10&src=pm|title=Secrets of History: The C.I.A. in Iran—A Special Report|author=James Risen |date=16 April 2000|work=[[The New York Times]]|page=10|access-date=16 January 2011|quote=Without specific orders, a journalist who was one of the agency's most important Iranian agents led a crowd toward Parliament, inciting people to set fire to the offices of a newspaper owned by Dr. Mossadegh's foreign minister. Another Iranian C.I.A. agent led a crowd to sack the offices of pro-Tudeh papers.}}</ref> ১৯ আগষ্টত ফাতেমীৰ বাতৰি কাকতৰ কাৰ্যালয়সমূহ আক্ৰমণ কৰি ইৰাণৰ এটা গোটে জ্বলাই ছাই কৰি পেলায় চিআইএৰ এজেণ্টে পাছদিনা সেইদিনা দ্বিতীয়টো অভ্যুত্থানৰ চেষ্টা সফল হয়। মোছাদ্দেগক গ্ৰেপ্তাৰ কৰাৰ পাছত ফাতেমীয়ে মাটিৰ তললৈ গৈ তুদেহৰ এটা নিৰাপদ ঘৰত আশ্ৰয় লয়। <ref>{{cite book|author=Abbas Milani|author-link=Abbas Milani|title=The Shah|year=2011|publisher=[[Palgrave Macmillan]]|isbn=978-1-4039-7193-7|page=[https://archive.org/details/shah0000mila/page/193 193]|url=https://archive.org/details/shah0000mila/page/193}}</ref><ref>{{cite book|year=1982 |author=Ervand Abrahamian|title=Iran Between Two Revolutions|publisher=[[Princeton University Press]]|location=Princeton, NJ|isbn=9780691101347 |page=280|doi=10.2307/j.ctv1fkgcnz|title-link=Iran Between Two Revolutions|author-link=Ervand Abrahamian}}</ref> ফাতেমীয়ে নিজৰ আত্মজীৱনী লিখিবলৈ আৰম্ভ কৰে যদিও ২০৪ দিন লুকাই থকাৰ পিছত ১৯৫৪ চনৰ ১৩ মাৰ্চত তেওঁক বিচাৰি উলিয়াই গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হয়। গ্ৰেপ্তাৰৰ সময়ত সেনাই ফাতেমীক উদ্ধাৰ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰা ভগ্নী ছালতানাট বানুক হত্যা কৰে। <ref name=jahan>{{cite journal|author=Jahangir Taghipour |title=Mossadegh and the people of Iran|volume=22|journal=Medicine, Conflict and Survival|year=2006|issue=2|pages=168–169|pmid=16749480 |doi=10.1080/13623690600621195|s2cid=30257694}}</ref> তাৰ পিছত তেওঁক অত্যাচাৰ কৰা হয় <ref name=Moaddel>[http://www.google.com/search?tbs=bks%3A1&tbo=1&q=totured&btnG=Search+Books#sclient=psy&hl=en&safe=off&tbo=1&tbs=bks:1&q=Fatemi+%22more+militant+members+of+the+National+Front%22+totured&aq=&aqi=&aql=&oq=Fatemi+%22more+militant+members+of+the+National+Front%22+totured&pbx=1&fp=4f42b995651e974b A sociological analysis of the Iranian Revolution, Volume 1 by Mansoor Moaddel: "The more militant members of the National Front, such as Hosein Fatemi, were tortured and killed in Prison"]</ref> আৰু ১০ অক্টোবৰত সামৰিক আদালতে তেওঁক "শ্বাহৰ বিৰুদ্ধে দেশদ্ৰোহ"ৰ দোষী সাব্যস্ত কৰি মৃত্যুদণ্ডৰ শাস্তি প্ৰদান কৰে।<ref>U.S. & Soviet Policy in the Middle East: 1945-56 John Donovan</ref><ref name=obanner>{{cite news|title=Former foreign executed by firing squad|url=https://news.google.com/newspapers?nid=1356&dat=19541110&id=DuITAAAAIBAJ&pg=2902,1178203|access-date=25 July 2013|newspaper=Ocala Star-Banner|date=10 November 1954|agency=UPI|location=Tehran}}</ref> ফাতেমীৰ ফাঁচিত নিজৰ ভূমিকাক ন্যূনতম কৰি মহম্মদ ৰেজা শ্বাহে তেওঁৰ মৰণোত্তৰভাৱে প্ৰকাশিত ইতিহাসৰ উত্তৰ নামৰ কিতাপখনত লিখিছে, "মই হোছেইন ফাতেমীৰ ফাঁচিত বাধা দিব নোৱাৰিলোঁ—যিজন আছিল মোছাদেগৰ বৈদেশিক মন্ত্ৰী—কাৰণ তেওঁ এজন কমিউনিষ্ট আছিল।" <ref>{{Cite book|author=Mohammad Pahlavi Reza|title=Answer to history|publisher=Stein and Day|year=1980|isbn=978-0812827552|location=Briarcliff Manor, NY|pages=91|oclc=12935296 }}</ref> ==ব্যক্তিগত জীৱন== [[File:Grave of Dr Hossein Fatemi 1.jpg|thumb|ইবন বাবাবেহ কবৰস্থানত ফাতেমীৰ কবৰ ]] ১৯৫১ চনৰ ২৭ নৱেম্বৰত হোছেইন ফাতেমীয়ে পৰিৱশ সাতৱতীক বিয়া কৰায়।<ref name=ebno/> ফাতেমী তেওঁতকৈ ১৫ বছৰ ডাঙৰ আছিল।<ref name=ebno/> তেওঁৰ পত্নী আছিল এজন সেনাবাহিনীৰ জেনেৰেলৰ কন্যা <ref name=ebno/> আৰু মণিজেহ ৰহিমীৰ ভগ্নী; ইৰাণী বিপ্লৱৰ পিছত মৃত্যুদণ্ড দিয়া <ref>{{cite web|author=Cyrus Kadivar|title=General Rahimi|work=The Iranian|access-date=3 August 2013 |url=http://www.iranian.com/History/2001/February/Rahimi/index.html}}</ref><ref>{{cite web|title=Revolution|publisher=The Iranian|access-date=25 August 2021|url=https://iranian.com/History/2001/February/Rahimi/fatemi.html|date=February 2001}}</ref> সামৰিক বিষয়া মেহদি ৰহিমিৰ বিধৱা আছিল মানিজে।<ref name=jahan/> ফাতেমী আৰু তেওঁৰ পত্নীৰ এজন পুত্ৰ আছিল, ফাতেমীক ফাঁচি দিয়াৰ সময়ত তেওঁৰ বয়স আছিল সাত মাহ।<ref name=jahan/> স্বামীৰ হত্যাৰ পাছত পৰিবাস সাতৱাতীয়ে ইৰাণ এৰি পুত্ৰৰ সৈতে যুক্তৰাজ্যত বসতি স্থাপন কৰে। ==উত্তৰাধিকাৰী== তেহৰাণৰ ফাতেমীৰ নামেৰে নামকৰণ কৰা এটা ৰাস্তা।<ref name=pbs2009/> মোছাদেগে প্ৰায়ে তেলৰ আৰম্ভণিৰপৰা কাৰ্যকৰী হোৱালৈকে তেলৰ ৰাষ্ট্ৰীয়কৰণৰ চালিকা শক্তি হিচাপে ফাতেমীক উল্লেখ কৰিছিল। ১৯৫৩ চনৰ চিআইএ-এমআই৬ অভ্যুত্থানৰ পিছত শ্বাহে অইল কনচৰ্টিয়াম নামেৰে জনাজাত নতুন চুক্তিৰ অধীনত তেল আৰু গেছৰ অধিকাৰৰ আধা অংশ মূলতঃ আমেৰিকা-যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ তেল কোম্পানীক আৰু সৰু অংশ [[ফ্ৰান্স]] আৰু [[ইটালী]]ৰ কোম্পানীক ঘূৰাই দিয়ে। পাৰ্চী উপসাগৰ আৰু উত্তৰ আফ্ৰিকাৰ আন আন দেশসমূহেও ইয়াৰ অনুসৰণ কৰি নিজৰ তেল আৰু গেছ ক্ষেত্ৰসমূহ ৰাষ্ট্ৰীয়কৰণ কৰে। [[ইজিপ্ত]]ৰ ৰাষ্ট্ৰপতি নাছেৰ ছুৱেজ খাল ৰাষ্ট্ৰীয়কৰণৰ সময়ত মোছাদেগে ফাটেমীৰ তত্ত্বৰ পূৰ্বৰ উদাহৰণৰদ্বাৰা প্ৰভাবিত হৈছিল। ==তথ্যৰ উৎস== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== {{commons category-inline}} {{Authority control}} [[শ্ৰেণী:ইৰানৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ৰাজনীতিবিদ]] [[শ্ৰেণী:সাংবাদিক]] [[শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি]] n18ufe94erqw342fo5raueq200vnw1d 606161 606160 2026-05-13T14:27:47Z নৰুনা বৰুৱা 44897 /* উত্তৰাধিকাৰী */ 606161 wikitext text/x-wiki {{Short description|Iranian politician (1917–1954)}} {{Infobox politician | honorific_prefix = ছেয়েদ | name = হোছেইন ফাতেমী | honorific_suffix = | native_name = | native_name_lang = fa | image = DrHosseinFatemi.jpg | image_size = 220px | birth_date = {{birth date|1917|2|10|df=y}} | birth_place = ইৰাণৰ নাইন,কাজাৰ ইৰাণ | death_date = {{death date and age|1954|11|10|1917|2|9|df=y}} | death_place = [[তেহৰান]], ইৰাণৰ ইম্পেৰিয়েল ষ্টেট | death_cause = ফায়াৰিং স্কোয়াডৰদ্বাৰা ফাঁচি | office = বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰী | term_start = ১৯৫২ চনৰ ১৬ ছেপ্টেম্বৰ | term_end = ১৯৫৩ চনৰ ১৯ ​​আগষ্ট | monarch = মহম্মদ ৰেজা পাহলৱী | prime_minister = মহম্মদ মোছাদ্দেগ | predecessor = হোছেইন নাভাব | successor = আব্দলহোছেইন মেফতাহ | office1 = সংসদৰ সদস্য | term_start1 = ২৭ এপ্ৰিল ১৯৫২ | term_end1 = ১৯৫২ চনৰ ১৬ ছেপ্টেম্বৰ | constituency1 = [[Tehran, Rey, Shemiranat and Eslamshahr (electoral district)|Tehran]] | party = নেচনেল ফ্ৰণ্ট (ইৰাণ) | spouse = {{marriage|পৰিৱাশ সাতৱতী <br/>|1951|<!-- Omission per Template:Marriage instructions -->}} | children = ১ | alma_mater = তেহৰাণ বিশ্ববিদ্যালয় }} '''হোছেইন ফাতেমী ({{lang-en|Hossein Fatemi}}) ''' (জন্ম,১০ ফেব্ৰুৱাৰী, ১৯১৭ – ১০ নৱেম্বৰ, ১৯৫৪) এজন ইৰাণী পণ্ডিত।<ref>A century of revolution: social movements in Iran by John Foran - p. 109</ref> প্ৰধানমন্ত্ৰী মহম্মদ মোছাদ্দেগৰ ঘনিষ্ঠ সহযোগী হিচাপে তেওঁ ইৰাণৰ তেল আৰু গেছ সম্পদ ৰাষ্ট্ৰীয়কৰণৰ প্ৰস্তাৱ আগবঢ়ায়। প্ৰথম অৱস্থাত সাংবাদিক হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰা ফাতেমীয়ে ১৯৫১ চনৰপৰা ১৯৫৩ চনলৈকে বৈদেশিক মন্ত্ৰী হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। ১৯৫৩ চনৰ অভ্যুত্থানত যেতিয়া মোছাদ্দেগৰ চৰকাৰ ওফৰাই দিয়া হৈছিল, তেতিয়া সামৰিক আদালতে তেওঁক "শ্বাহৰ বিৰুদ্ধে দেশদ্ৰোহ"ৰ দোষী সাব্যস্ত কৰাৰ পাছত ফাতেমীক গ্ৰেপ্তাৰ কৰি অত্যাচাৰ কৰা হৈছিল, আৰু ফায়াৰিং স্কোয়াডৰদ্বাৰা মৃত্যুদণ্ড দিয়া হৈছিল। <ref name=Alavi>{{cite book|author=Nasrin Alavi|title=We Are Iran|url=https://archive.org/details/weareiran00alav |url-access=registration|year=2005|publisher=Soft Skull Press|isbn=1-933368-05-5|page=[https://archive.org/details/weareiran00alav/page/65 65]|quote=Fatemi was convicted of treason and executed in 1954.}}</ref><ref name=erv99>{{cite book|title=Tortured Confessions: Prisons and Public Recantations in Modern Iran|page=99|author=Ervand Abrahamian|year=1999|location=Berkeley|publisher=[[University of California Press]]|isbn=0-520-21866-3|url=http://publishing.cdlib.org/ucpressebooks/view?docId=ft3s2005jq&brand=ucpress}}</ref> ==প্ৰাথমিক জীৱন আৰু শিক্ষা== ১৯১৭ চনৰ ১০ ফেব্ৰুৱাৰীত নৈনত জন্মগ্ৰহণ কৰিছিল ফাতেমীয়ে। <ref name=iichs>{{cite web|author=Farideh Sharif|title=Hossein Fatemi|work=IICHS |access-date=25 July 2013|url=http://www.iichs.org/index_en.asp?id=796&doc_cat=16}}</ref> পাঁচজন ভাই-ভনীৰ ভিতৰত তেওঁ আছিল আটাইতকৈ সৰু। তেওঁ নিজৰ গৃহ চহৰতে প্ৰাথমিক শিক্ষা গ্ৰহণ কৰিছিল।<ref name=iichs/> কিশোৰ বয়সত তেওঁ উচ্চ শিক্ষাৰ বাবে ইছফাহানলৈ গুচি যায়। [[ইৰাণ]]ৰ শাসক ৰেজা শ্বাহৰ কঠোৰ সমালোচক আছিল আৰু তেওঁৰ মতামত তেওঁৰ বাতৰি কাকতৰ সম্পাদকীয়ত স্পষ্টভাৱে প্ৰতিফলিত হৈছিল। ১৯৪৪ চনৰপৰা ১৯৪৮ চনলৈ তেওঁ [[ফ্ৰান্স]]ত অধ্যয়ন কৰি [[সাংবাদিকতা]]ত স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে। ১৯৪৮ চনত তেওঁ তাত আইন বিষয়ত ডক্টৰেট ডিগ্ৰীও লাভ কৰে। <ref name=pbs2009>{{cite news|author=Muhammad Sahimi|date=21 November 2009 |url=https://www.pbs.org/wgbh/pages/frontline/tehranbureau/2009/11/courageous-principled-journalists-eisa-saharkhiz-and-ahmad-zeidabadi.html |title=Courageous & Principled: Journalists Isa Saharkhiz and Ahmad Zeidabadi|access-date=25 July 2013|work=PBS}}</ref><ref>Fakhreddin Azimi, [http://www.iranicaonline.org/articles/fatemi Fāṭemī, Ḥosayn] ''[[Encyclopædia Iranica]]'', IX/4, pp. 404-406</ref> ==কৰ্মজীৱন== [[File:Dr Hossein Fatemi.png|thumb|ফ্ৰান্স ভ্ৰমণৰ পিছত ফাতেমী]] স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰাৰ পাছত ফাতেমীয়ে [[ইৰাণ]]লৈ উভতি আহে আৰু ইছফাহানত বাখতাৰ (পশ্চিম) নামৰ এখন দৈনিক কাকত আৰম্ভ কৰাত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে।<ref name=pbs2009/> ১৯৪৯ চনত আৰম্ভ হোৱাৰপৰাই ফাতেমী ইৰাণৰ নেচনেল ফ্ৰণ্টৰ সক্ৰিয় সদস্য আছিল; মোছাডেগৰ গণতান্ত্ৰিক আৰু জাতীয়তাবাদী আন্দোলন।<ref name=pbs2009/> পিছলৈ এই দৈনিক কাকতখন তেহৰাণলৈ স্থানান্তৰ কৰা হয় আৰু ফ্ৰণ্টৰ মুখপাত্ৰ হৈ পৰে। তেওঁৰ ঘনিষ্ঠ বন্ধু মহম্মদ মাছুদৰ মালিকানাধীন তেহৰাণত প্ৰকাশিত সাপ্তাহিক কাকত মাৰ্দ-ই এমৰুজতো তেওঁ অৰিহণা যোগাইছিল।<ref name=ebno>{{cite web|author=Ebrahim Norouzi|title=Dr. Hossein Fatemi Biography|publisher=The Mossadegh Project|date=25 April 2008|access-date=9 June 2022|url=http://www.mohammadmossadegh.com/biography/hossein-fatemi/}}</ref> ১৯৪৯ চনৰ অক্টোবৰ মাহত মাৰ্বল পেলেচত নিৰ্বাচনত সংসদীয় আসন লাভ কৰাত ব্যৰ্থ হোৱাৰ পিছত মোছাদ্দেগৰ ১৯ জন সমৰ্থকৰ ভিতৰত ফাতেমী অন্যতম।<ref name=hmn70/> ফাতেমীয়ে প্ৰধানমন্ত্ৰীৰ সহকাৰী হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল আৰু ইৰাণৰ সংসদত তেহৰাণৰ প্ৰতিনিধি হিচাপেও কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। ৩৩ বছৰ বয়সত ১৯৫২ চনৰ অক্টোবৰ মাহত তেওঁক মোছাদেগৰ মন্ত্ৰীসভাত বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰী হিচাপে নিযুক্তি দিয়া হয়। <ref name=lwtribune>{{cite news |title=Iran planning envoy shift|access-date=25 July 2013|newspaper=Lewiston Morning Tribune|date=13 October 1952|agency=UPI|location=Tehran |url=https://news.google.com/newspapersid=j7teAAAAIBAJ&pg=2982,3680884&dq=hossein+navab&hl=en}}</ref> এই পদত তেওঁ হোছেইন নাভাবৰ পিছত কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰে। <ref name="lwtribune"/> ফাতেমীৰ মৃত্যুৰ পাছত প্ৰকাশিত মোছাদেগৰ স্মৃতিগ্ৰন্থ অনুসৰি ইৰাকত তেল ৰাষ্ট্ৰীয়কৰণৰ নীতিৰ প্ৰৱৰ্তক আছিল ফাতেমী। <ref>{{cite book|author1=Alidad Mafinezam|author2=Aria Mehrabi|title=Iran and its place among nations|year=2008 |publisher=Greenwood Publishing Group|isbn=978-0-275-99926-1|page=30}}</ref> ===ফাতেমীক হত্যাৰ প্ৰচেষ্টা=== [[File:Hossein Fatemi Body.jpg|thumb|ব্যৰ্থ হত্যাকাণ্ডৰ পিছত চিকিৎসালয়ৰ বিছনাত (১৯৫২ চনৰ ১৫ ফেব্ৰুৱাৰী)]] ১৯৫২ চনৰ ১৫ ফেব্ৰুৱাৰীত ফাতেমীয়ে ১৯৪৮ চনত হত্যা কৰা সাংবাদিক মহম্মদ মাছুদৰ সমাধিস্থলত আনুষ্ঠানিক ভাষণ দি আছিল। তাত থকাৰ সময়তে ফাদাইয়ান-ই ইছলামৰ মহম্মদ-মেহদি আবদেখোদাইদে হত্যাৰ চেষ্টা কৰিছিল যদিও ফাতেমী সেইবাৰ ৰক্ষা পৰিছিল; <ref name=hmn70>{{cite thesis|author=Hassan Mohammadi Nejad|title=Elite-Counterelite Conflict and the Development of a Revolutionary Movement: The Case of Iranian National Front|degree=PhD|id={{ProQuest|302536657}}|url=https://www.proquest.com/docview/302536657|location=[[Southern Illinois University Carbondale]]|pages=65,82|isbn=9798657957457|year=1970}}</ref> সেই একেটা সংগঠনে মোছাডেগক হত্যাৰ পৰিকল্পনাও কৰিছিল। <ref>{{cite journal|author=Masoud Kazemzadeh|title=The 50th Anniversary of the CIA Coup in Iran|url=http://iranscope.ghandchi.com/Anthology/Kazemzadeh/28mordad.htm|journal=Khaneh |date=October 2003|volume=3|issue=34}}</ref><ref>[[Farhad Kazemi (academic)|Farhad Kazemi]]. (1984). "The Fada'iyan-e Islam: Fanaticism, Politics and Terror," in From Nationalism to Revolutionary Islam, ed. Said Amir Arjomand, (Albany: State University of New York Press), p. 166</ref> গুলীচালনাত ফাতেমী গুৰুতৰভাৱে আহত হোৱাৰ ফলত পৰৱৰ্তী সাত-আঠ মাহ ধৰি তেওঁ নিষ্ক্ৰিয় হৈ পৰে আৰু তেওঁৰ শৰীৰৰ ওপৰত স্থায়ী দাগ পৰে। <ref>{{cite book|author1=Mark J. Gasiorowski|author2=Malcolm Byrne|title=Mohammad Mosaddeq and the 1953 coup in Iran|year=2004|publisher=[[Syracuse University Press]]|isbn=0-8156-3018-2|pages=14, 66|location=Syracuse, NY}}</ref> ==গ্ৰেপ্তাৰ আৰু ফাঁচি== [[File:HosseinFatemi.jpg|thumb|গ্ৰেপ্তাৰৰ পিছত হোছেইন ফাতেমী ]] ১৯৫৩ চনৰ আগষ্ট মাহত চি আই এৰ পৰিকল্পিত অভ্যুত্থানত মোছাদেগৰ চৰকাৰ ওফৰাই দিয়া হয়। অভ্যুত্থানৰ ঠিক আগতে নিউজৱিককে ধৰি পশ্চিমীয়া প্ৰকাশনসমূহে প্ৰকাশ কৰিছিল যে ইৰাণৰ বাবে গুৰুতৰ ভাবুকি কঢ়িয়াই অনা কমিউনিষ্টসকলৰ ভিতৰত ফাতেমী অন্যতম। <ref name=erv>{{cite journal|author=Ervand Abrahamian|jstor=40403895|title=The 1953 Coup in Iran|journal=Science and Society|volume=65 |date=Summer 2001|issue=2|page=204|author-link=Ervand Abrahamian}}</ref> কমিউনিষ্ট ভাবুকি হিচাপে দেখা পোৱা আন কেবিনেট সদস্যসকল হ'ল মেহদি আজহাৰ আৰু আব্দুল আলী লোফতী। <ref name=erv/> ১৫ আগষ্টত মোছাদ্দেগ আৰু তেওঁৰ আন ঘনিষ্ঠ সহযোগীসকলৰ সৈতে ফাতেমীক গ্ৰেপ্তাৰ কৰিব লাগিছিল যদিও আমেৰিকাৰ নেতৃত্বত কৰা প্ৰথমটো অভ্যুত্থানৰ প্ৰচেষ্টা বিফল হয়। ফাতেমীক ৰাজতন্ত্ৰবাদী সমৰ্থক বিষয়া আৰু সৈনিকৰ এটা দলে গ্ৰেপ্তাৰ কৰিছিল; তেওঁলোকে ইমানেই খৰ-খেদা কৰিছিল যে ফাটেমিক জোতা পিন্ধিবলৈও সুযোগ দিয়া হোৱা নাছিল, কিন্তু পিছলৈ তেওঁক মুকলি কৰি দিয়া হৈছিল আৰু পোনে পোনে মোছাদ্দেগৰ ঘৰলৈ লৈ যোৱা হৈছিল। অভ্যুত্থানৰ আপাত ব্যৰ্থতাৰ আশংকাত মহম্মদ ৰেজা পাহলৱীয়ে লগে লগে বাগদাদলৈ পলায়ন কৰে। প্ৰথম অভ্যুত্থানৰ চেষ্টাৰ পাছদিনা পুৱা যেতিয়া মোছাদ্দেগ এতিয়াও সাংবিধানিক ৰাজতন্ত্ৰৰ কঠোৰ সমৰ্থক আছিল, তেতিয়া ফাতেমীয়ে তেওঁক ব্যৰ্থ অভ্যুত্থানৰ প্ৰচেষ্টাৰ পোহৰত গণৰাজ্য ঘোষণা কৰিবলৈ পৰামৰ্শ দিছিল।সেইদিনা সন্ধিয়া ফাতেমীয়ে তেওঁৰ কাকত বাখতাৰ-ই এমৰুজত প্ৰকাশিত এটা অগ্নিময় সম্পাদকীয় আৰু ৰাজহুৱা ভাষণত শ্বাহক তীব্ৰ নিন্দা কৰি তেওঁক "মচেৰী আৰু ৰক্তপিপাসু", "ইংৰাজৰ দাস" আৰু "বাগদাদৰ চোৰ" বুলি অভিহিত কৰে।<ref>{{cite news|url=https://www.nytimes.com/2000/04/16/world/secrets-history-cia-iran-special-report-plot-convulsed-iran-53-79.html?pagewanted=10&src=pm|title=Secrets of History: The C.I.A. in Iran—A Special Report|author=James Risen |date=16 April 2000|work=[[The New York Times]]|page=10|access-date=16 January 2011|quote=Without specific orders, a journalist who was one of the agency's most important Iranian agents led a crowd toward Parliament, inciting people to set fire to the offices of a newspaper owned by Dr. Mossadegh's foreign minister. Another Iranian C.I.A. agent led a crowd to sack the offices of pro-Tudeh papers.}}</ref> ১৯ আগষ্টত ফাতেমীৰ বাতৰি কাকতৰ কাৰ্যালয়সমূহ আক্ৰমণ কৰি ইৰাণৰ এটা গোটে জ্বলাই ছাই কৰি পেলায় চিআইএৰ এজেণ্টে পাছদিনা সেইদিনা দ্বিতীয়টো অভ্যুত্থানৰ চেষ্টা সফল হয়। মোছাদ্দেগক গ্ৰেপ্তাৰ কৰাৰ পাছত ফাতেমীয়ে মাটিৰ তললৈ গৈ তুদেহৰ এটা নিৰাপদ ঘৰত আশ্ৰয় লয়। <ref>{{cite book|author=Abbas Milani|author-link=Abbas Milani|title=The Shah|year=2011|publisher=[[Palgrave Macmillan]]|isbn=978-1-4039-7193-7|page=[https://archive.org/details/shah0000mila/page/193 193]|url=https://archive.org/details/shah0000mila/page/193}}</ref><ref>{{cite book|year=1982 |author=Ervand Abrahamian|title=Iran Between Two Revolutions|publisher=[[Princeton University Press]]|location=Princeton, NJ|isbn=9780691101347 |page=280|doi=10.2307/j.ctv1fkgcnz|title-link=Iran Between Two Revolutions|author-link=Ervand Abrahamian}}</ref> ফাতেমীয়ে নিজৰ আত্মজীৱনী লিখিবলৈ আৰম্ভ কৰে যদিও ২০৪ দিন লুকাই থকাৰ পিছত ১৯৫৪ চনৰ ১৩ মাৰ্চত তেওঁক বিচাৰি উলিয়াই গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হয়। গ্ৰেপ্তাৰৰ সময়ত সেনাই ফাতেমীক উদ্ধাৰ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰা ভগ্নী ছালতানাট বানুক হত্যা কৰে। <ref name=jahan>{{cite journal|author=Jahangir Taghipour |title=Mossadegh and the people of Iran|volume=22|journal=Medicine, Conflict and Survival|year=2006|issue=2|pages=168–169|pmid=16749480 |doi=10.1080/13623690600621195|s2cid=30257694}}</ref> তাৰ পিছত তেওঁক অত্যাচাৰ কৰা হয় <ref name=Moaddel>[http://www.google.com/search?tbs=bks%3A1&tbo=1&q=totured&btnG=Search+Books#sclient=psy&hl=en&safe=off&tbo=1&tbs=bks:1&q=Fatemi+%22more+militant+members+of+the+National+Front%22+totured&aq=&aqi=&aql=&oq=Fatemi+%22more+militant+members+of+the+National+Front%22+totured&pbx=1&fp=4f42b995651e974b A sociological analysis of the Iranian Revolution, Volume 1 by Mansoor Moaddel: "The more militant members of the National Front, such as Hosein Fatemi, were tortured and killed in Prison"]</ref> আৰু ১০ অক্টোবৰত সামৰিক আদালতে তেওঁক "শ্বাহৰ বিৰুদ্ধে দেশদ্ৰোহ"ৰ দোষী সাব্যস্ত কৰি মৃত্যুদণ্ডৰ শাস্তি প্ৰদান কৰে।<ref>U.S. & Soviet Policy in the Middle East: 1945-56 John Donovan</ref><ref name=obanner>{{cite news|title=Former foreign executed by firing squad|url=https://news.google.com/newspapers?nid=1356&dat=19541110&id=DuITAAAAIBAJ&pg=2902,1178203|access-date=25 July 2013|newspaper=Ocala Star-Banner|date=10 November 1954|agency=UPI|location=Tehran}}</ref> ফাতেমীৰ ফাঁচিত নিজৰ ভূমিকাক ন্যূনতম কৰি মহম্মদ ৰেজা শ্বাহে তেওঁৰ মৰণোত্তৰভাৱে প্ৰকাশিত ইতিহাসৰ উত্তৰ নামৰ কিতাপখনত লিখিছে, "মই হোছেইন ফাতেমীৰ ফাঁচিত বাধা দিব নোৱাৰিলোঁ—যিজন আছিল মোছাদেগৰ বৈদেশিক মন্ত্ৰী—কাৰণ তেওঁ এজন কমিউনিষ্ট আছিল।" <ref>{{Cite book|author=Mohammad Pahlavi Reza|title=Answer to history|publisher=Stein and Day|year=1980|isbn=978-0812827552|location=Briarcliff Manor, NY|pages=91|oclc=12935296 }}</ref> ==ব্যক্তিগত জীৱন== [[File:Grave of Dr Hossein Fatemi 1.jpg|thumb|ইবন বাবাবেহ কবৰস্থানত ফাতেমীৰ কবৰ ]] ১৯৫১ চনৰ ২৭ নৱেম্বৰত হোছেইন ফাতেমীয়ে পৰিৱশ সাতৱতীক বিয়া কৰায়।<ref name=ebno/> ফাতেমী তেওঁতকৈ ১৫ বছৰ ডাঙৰ আছিল।<ref name=ebno/> তেওঁৰ পত্নী আছিল এজন সেনাবাহিনীৰ জেনেৰেলৰ কন্যা <ref name=ebno/> আৰু মণিজেহ ৰহিমীৰ ভগ্নী; ইৰাণী বিপ্লৱৰ পিছত মৃত্যুদণ্ড দিয়া <ref>{{cite web|author=Cyrus Kadivar|title=General Rahimi|work=The Iranian|access-date=3 August 2013 |url=http://www.iranian.com/History/2001/February/Rahimi/index.html}}</ref><ref>{{cite web|title=Revolution|publisher=The Iranian|access-date=25 August 2021|url=https://iranian.com/History/2001/February/Rahimi/fatemi.html|date=February 2001}}</ref> সামৰিক বিষয়া মেহদি ৰহিমিৰ বিধৱা আছিল মানিজে।<ref name=jahan/> ফাতেমী আৰু তেওঁৰ পত্নীৰ এজন পুত্ৰ আছিল, ফাতেমীক ফাঁচি দিয়াৰ সময়ত তেওঁৰ বয়স আছিল সাত মাহ।<ref name=jahan/> স্বামীৰ হত্যাৰ পাছত পৰিবাস সাতৱাতীয়ে ইৰাণ এৰি পুত্ৰৰ সৈতে যুক্তৰাজ্যত বসতি স্থাপন কৰে। ==উত্তৰাধিকাৰী== তেহৰাণৰ ফাতেমীৰ নামেৰে নামকৰণ কৰা এটা ৰাস্তা।<ref name=pbs2009/> মোছাদেগে প্ৰায়ে তেলৰ আৰম্ভণিৰপৰা কাৰ্যকৰী হোৱালৈকে তেলৰ ৰাষ্ট্ৰীয়কৰণৰ চালিকা শক্তি হিচাপে ফাতেমীক উল্লেখ কৰিছিল। ১৯৫৩ চনৰ চিআইএ-এমআই৬ অভ্যুত্থানৰ পিছত শ্বাহে অইল কনচৰ্টিয়াম নামেৰে জনাজাত নতুন চুক্তিৰ অধীনত তেল আৰু গেছৰ অধিকাৰৰ আধা অংশ মূলতঃ [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]]ৰ তেল কোম্পানীক আৰু সৰু অংশ [[ফ্ৰান্স]] আৰু [[ইটালী]]ৰ কোম্পানীক ঘূৰাই দিয়ে। পাৰ্চী উপসাগৰ আৰু উত্তৰ [[আফ্ৰিকা]]ৰ আন আন দেশসমূহেও ইয়াৰ অনুসৰণ কৰি নিজৰ তেল আৰু গেছ ক্ষেত্ৰসমূহ ৰাষ্ট্ৰীয়কৰণ কৰে। [[ইজিপ্ত]]ৰ ৰাষ্ট্ৰপতি নাছেৰ [[ছুৱেজ খাল]] ৰাষ্ট্ৰীয়কৰণৰ সময়ত মোছাদেগে ফাটেমীৰ তত্ত্বৰ পূৰ্বৰ উদাহৰণৰদ্বাৰা প্ৰভাবিত হৈছিল। ==তথ্যৰ উৎস== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== {{commons category-inline}} {{Authority control}} [[শ্ৰেণী:ইৰানৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ৰাজনীতিবিদ]] [[শ্ৰেণী:সাংবাদিক]] [[শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি]] 1fjpwxw4usiah17iw8cuqckseoidpb1 606162 606161 2026-05-13T14:28:17Z নৰুনা বৰুৱা 44897 /* ব্যক্তিগত জীৱন */ 606162 wikitext text/x-wiki {{Short description|Iranian politician (1917–1954)}} {{Infobox politician | honorific_prefix = ছেয়েদ | name = হোছেইন ফাতেমী | honorific_suffix = | native_name = | native_name_lang = fa | image = DrHosseinFatemi.jpg | image_size = 220px | birth_date = {{birth date|1917|2|10|df=y}} | birth_place = ইৰাণৰ নাইন,কাজাৰ ইৰাণ | death_date = {{death date and age|1954|11|10|1917|2|9|df=y}} | death_place = [[তেহৰান]], ইৰাণৰ ইম্পেৰিয়েল ষ্টেট | death_cause = ফায়াৰিং স্কোয়াডৰদ্বাৰা ফাঁচি | office = বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰী | term_start = ১৯৫২ চনৰ ১৬ ছেপ্টেম্বৰ | term_end = ১৯৫৩ চনৰ ১৯ ​​আগষ্ট | monarch = মহম্মদ ৰেজা পাহলৱী | prime_minister = মহম্মদ মোছাদ্দেগ | predecessor = হোছেইন নাভাব | successor = আব্দলহোছেইন মেফতাহ | office1 = সংসদৰ সদস্য | term_start1 = ২৭ এপ্ৰিল ১৯৫২ | term_end1 = ১৯৫২ চনৰ ১৬ ছেপ্টেম্বৰ | constituency1 = [[Tehran, Rey, Shemiranat and Eslamshahr (electoral district)|Tehran]] | party = নেচনেল ফ্ৰণ্ট (ইৰাণ) | spouse = {{marriage|পৰিৱাশ সাতৱতী <br/>|1951|<!-- Omission per Template:Marriage instructions -->}} | children = ১ | alma_mater = তেহৰাণ বিশ্ববিদ্যালয় }} '''হোছেইন ফাতেমী ({{lang-en|Hossein Fatemi}}) ''' (জন্ম,১০ ফেব্ৰুৱাৰী, ১৯১৭ – ১০ নৱেম্বৰ, ১৯৫৪) এজন ইৰাণী পণ্ডিত।<ref>A century of revolution: social movements in Iran by John Foran - p. 109</ref> প্ৰধানমন্ত্ৰী মহম্মদ মোছাদ্দেগৰ ঘনিষ্ঠ সহযোগী হিচাপে তেওঁ ইৰাণৰ তেল আৰু গেছ সম্পদ ৰাষ্ট্ৰীয়কৰণৰ প্ৰস্তাৱ আগবঢ়ায়। প্ৰথম অৱস্থাত সাংবাদিক হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰা ফাতেমীয়ে ১৯৫১ চনৰপৰা ১৯৫৩ চনলৈকে বৈদেশিক মন্ত্ৰী হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। ১৯৫৩ চনৰ অভ্যুত্থানত যেতিয়া মোছাদ্দেগৰ চৰকাৰ ওফৰাই দিয়া হৈছিল, তেতিয়া সামৰিক আদালতে তেওঁক "শ্বাহৰ বিৰুদ্ধে দেশদ্ৰোহ"ৰ দোষী সাব্যস্ত কৰাৰ পাছত ফাতেমীক গ্ৰেপ্তাৰ কৰি অত্যাচাৰ কৰা হৈছিল, আৰু ফায়াৰিং স্কোয়াডৰদ্বাৰা মৃত্যুদণ্ড দিয়া হৈছিল। <ref name=Alavi>{{cite book|author=Nasrin Alavi|title=We Are Iran|url=https://archive.org/details/weareiran00alav |url-access=registration|year=2005|publisher=Soft Skull Press|isbn=1-933368-05-5|page=[https://archive.org/details/weareiran00alav/page/65 65]|quote=Fatemi was convicted of treason and executed in 1954.}}</ref><ref name=erv99>{{cite book|title=Tortured Confessions: Prisons and Public Recantations in Modern Iran|page=99|author=Ervand Abrahamian|year=1999|location=Berkeley|publisher=[[University of California Press]]|isbn=0-520-21866-3|url=http://publishing.cdlib.org/ucpressebooks/view?docId=ft3s2005jq&brand=ucpress}}</ref> ==প্ৰাথমিক জীৱন আৰু শিক্ষা== ১৯১৭ চনৰ ১০ ফেব্ৰুৱাৰীত নৈনত জন্মগ্ৰহণ কৰিছিল ফাতেমীয়ে। <ref name=iichs>{{cite web|author=Farideh Sharif|title=Hossein Fatemi|work=IICHS |access-date=25 July 2013|url=http://www.iichs.org/index_en.asp?id=796&doc_cat=16}}</ref> পাঁচজন ভাই-ভনীৰ ভিতৰত তেওঁ আছিল আটাইতকৈ সৰু। তেওঁ নিজৰ গৃহ চহৰতে প্ৰাথমিক শিক্ষা গ্ৰহণ কৰিছিল।<ref name=iichs/> কিশোৰ বয়সত তেওঁ উচ্চ শিক্ষাৰ বাবে ইছফাহানলৈ গুচি যায়। [[ইৰাণ]]ৰ শাসক ৰেজা শ্বাহৰ কঠোৰ সমালোচক আছিল আৰু তেওঁৰ মতামত তেওঁৰ বাতৰি কাকতৰ সম্পাদকীয়ত স্পষ্টভাৱে প্ৰতিফলিত হৈছিল। ১৯৪৪ চনৰপৰা ১৯৪৮ চনলৈ তেওঁ [[ফ্ৰান্স]]ত অধ্যয়ন কৰি [[সাংবাদিকতা]]ত স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে। ১৯৪৮ চনত তেওঁ তাত আইন বিষয়ত ডক্টৰেট ডিগ্ৰীও লাভ কৰে। <ref name=pbs2009>{{cite news|author=Muhammad Sahimi|date=21 November 2009 |url=https://www.pbs.org/wgbh/pages/frontline/tehranbureau/2009/11/courageous-principled-journalists-eisa-saharkhiz-and-ahmad-zeidabadi.html |title=Courageous & Principled: Journalists Isa Saharkhiz and Ahmad Zeidabadi|access-date=25 July 2013|work=PBS}}</ref><ref>Fakhreddin Azimi, [http://www.iranicaonline.org/articles/fatemi Fāṭemī, Ḥosayn] ''[[Encyclopædia Iranica]]'', IX/4, pp. 404-406</ref> ==কৰ্মজীৱন== [[File:Dr Hossein Fatemi.png|thumb|ফ্ৰান্স ভ্ৰমণৰ পিছত ফাতেমী]] স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰাৰ পাছত ফাতেমীয়ে [[ইৰাণ]]লৈ উভতি আহে আৰু ইছফাহানত বাখতাৰ (পশ্চিম) নামৰ এখন দৈনিক কাকত আৰম্ভ কৰাত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে।<ref name=pbs2009/> ১৯৪৯ চনত আৰম্ভ হোৱাৰপৰাই ফাতেমী ইৰাণৰ নেচনেল ফ্ৰণ্টৰ সক্ৰিয় সদস্য আছিল; মোছাডেগৰ গণতান্ত্ৰিক আৰু জাতীয়তাবাদী আন্দোলন।<ref name=pbs2009/> পিছলৈ এই দৈনিক কাকতখন তেহৰাণলৈ স্থানান্তৰ কৰা হয় আৰু ফ্ৰণ্টৰ মুখপাত্ৰ হৈ পৰে। তেওঁৰ ঘনিষ্ঠ বন্ধু মহম্মদ মাছুদৰ মালিকানাধীন তেহৰাণত প্ৰকাশিত সাপ্তাহিক কাকত মাৰ্দ-ই এমৰুজতো তেওঁ অৰিহণা যোগাইছিল।<ref name=ebno>{{cite web|author=Ebrahim Norouzi|title=Dr. Hossein Fatemi Biography|publisher=The Mossadegh Project|date=25 April 2008|access-date=9 June 2022|url=http://www.mohammadmossadegh.com/biography/hossein-fatemi/}}</ref> ১৯৪৯ চনৰ অক্টোবৰ মাহত মাৰ্বল পেলেচত নিৰ্বাচনত সংসদীয় আসন লাভ কৰাত ব্যৰ্থ হোৱাৰ পিছত মোছাদ্দেগৰ ১৯ জন সমৰ্থকৰ ভিতৰত ফাতেমী অন্যতম।<ref name=hmn70/> ফাতেমীয়ে প্ৰধানমন্ত্ৰীৰ সহকাৰী হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল আৰু ইৰাণৰ সংসদত তেহৰাণৰ প্ৰতিনিধি হিচাপেও কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। ৩৩ বছৰ বয়সত ১৯৫২ চনৰ অক্টোবৰ মাহত তেওঁক মোছাদেগৰ মন্ত্ৰীসভাত বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰী হিচাপে নিযুক্তি দিয়া হয়। <ref name=lwtribune>{{cite news |title=Iran planning envoy shift|access-date=25 July 2013|newspaper=Lewiston Morning Tribune|date=13 October 1952|agency=UPI|location=Tehran |url=https://news.google.com/newspapersid=j7teAAAAIBAJ&pg=2982,3680884&dq=hossein+navab&hl=en}}</ref> এই পদত তেওঁ হোছেইন নাভাবৰ পিছত কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰে। <ref name="lwtribune"/> ফাতেমীৰ মৃত্যুৰ পাছত প্ৰকাশিত মোছাদেগৰ স্মৃতিগ্ৰন্থ অনুসৰি ইৰাকত তেল ৰাষ্ট্ৰীয়কৰণৰ নীতিৰ প্ৰৱৰ্তক আছিল ফাতেমী। <ref>{{cite book|author1=Alidad Mafinezam|author2=Aria Mehrabi|title=Iran and its place among nations|year=2008 |publisher=Greenwood Publishing Group|isbn=978-0-275-99926-1|page=30}}</ref> ===ফাতেমীক হত্যাৰ প্ৰচেষ্টা=== [[File:Hossein Fatemi Body.jpg|thumb|ব্যৰ্থ হত্যাকাণ্ডৰ পিছত চিকিৎসালয়ৰ বিছনাত (১৯৫২ চনৰ ১৫ ফেব্ৰুৱাৰী)]] ১৯৫২ চনৰ ১৫ ফেব্ৰুৱাৰীত ফাতেমীয়ে ১৯৪৮ চনত হত্যা কৰা সাংবাদিক মহম্মদ মাছুদৰ সমাধিস্থলত আনুষ্ঠানিক ভাষণ দি আছিল। তাত থকাৰ সময়তে ফাদাইয়ান-ই ইছলামৰ মহম্মদ-মেহদি আবদেখোদাইদে হত্যাৰ চেষ্টা কৰিছিল যদিও ফাতেমী সেইবাৰ ৰক্ষা পৰিছিল; <ref name=hmn70>{{cite thesis|author=Hassan Mohammadi Nejad|title=Elite-Counterelite Conflict and the Development of a Revolutionary Movement: The Case of Iranian National Front|degree=PhD|id={{ProQuest|302536657}}|url=https://www.proquest.com/docview/302536657|location=[[Southern Illinois University Carbondale]]|pages=65,82|isbn=9798657957457|year=1970}}</ref> সেই একেটা সংগঠনে মোছাডেগক হত্যাৰ পৰিকল্পনাও কৰিছিল। <ref>{{cite journal|author=Masoud Kazemzadeh|title=The 50th Anniversary of the CIA Coup in Iran|url=http://iranscope.ghandchi.com/Anthology/Kazemzadeh/28mordad.htm|journal=Khaneh |date=October 2003|volume=3|issue=34}}</ref><ref>[[Farhad Kazemi (academic)|Farhad Kazemi]]. (1984). "The Fada'iyan-e Islam: Fanaticism, Politics and Terror," in From Nationalism to Revolutionary Islam, ed. Said Amir Arjomand, (Albany: State University of New York Press), p. 166</ref> গুলীচালনাত ফাতেমী গুৰুতৰভাৱে আহত হোৱাৰ ফলত পৰৱৰ্তী সাত-আঠ মাহ ধৰি তেওঁ নিষ্ক্ৰিয় হৈ পৰে আৰু তেওঁৰ শৰীৰৰ ওপৰত স্থায়ী দাগ পৰে। <ref>{{cite book|author1=Mark J. Gasiorowski|author2=Malcolm Byrne|title=Mohammad Mosaddeq and the 1953 coup in Iran|year=2004|publisher=[[Syracuse University Press]]|isbn=0-8156-3018-2|pages=14, 66|location=Syracuse, NY}}</ref> ==গ্ৰেপ্তাৰ আৰু ফাঁচি== [[File:HosseinFatemi.jpg|thumb|গ্ৰেপ্তাৰৰ পিছত হোছেইন ফাতেমী ]] ১৯৫৩ চনৰ আগষ্ট মাহত চি আই এৰ পৰিকল্পিত অভ্যুত্থানত মোছাদেগৰ চৰকাৰ ওফৰাই দিয়া হয়। অভ্যুত্থানৰ ঠিক আগতে নিউজৱিককে ধৰি পশ্চিমীয়া প্ৰকাশনসমূহে প্ৰকাশ কৰিছিল যে ইৰাণৰ বাবে গুৰুতৰ ভাবুকি কঢ়িয়াই অনা কমিউনিষ্টসকলৰ ভিতৰত ফাতেমী অন্যতম। <ref name=erv>{{cite journal|author=Ervand Abrahamian|jstor=40403895|title=The 1953 Coup in Iran|journal=Science and Society|volume=65 |date=Summer 2001|issue=2|page=204|author-link=Ervand Abrahamian}}</ref> কমিউনিষ্ট ভাবুকি হিচাপে দেখা পোৱা আন কেবিনেট সদস্যসকল হ'ল মেহদি আজহাৰ আৰু আব্দুল আলী লোফতী। <ref name=erv/> ১৫ আগষ্টত মোছাদ্দেগ আৰু তেওঁৰ আন ঘনিষ্ঠ সহযোগীসকলৰ সৈতে ফাতেমীক গ্ৰেপ্তাৰ কৰিব লাগিছিল যদিও আমেৰিকাৰ নেতৃত্বত কৰা প্ৰথমটো অভ্যুত্থানৰ প্ৰচেষ্টা বিফল হয়। ফাতেমীক ৰাজতন্ত্ৰবাদী সমৰ্থক বিষয়া আৰু সৈনিকৰ এটা দলে গ্ৰেপ্তাৰ কৰিছিল; তেওঁলোকে ইমানেই খৰ-খেদা কৰিছিল যে ফাটেমিক জোতা পিন্ধিবলৈও সুযোগ দিয়া হোৱা নাছিল, কিন্তু পিছলৈ তেওঁক মুকলি কৰি দিয়া হৈছিল আৰু পোনে পোনে মোছাদ্দেগৰ ঘৰলৈ লৈ যোৱা হৈছিল। অভ্যুত্থানৰ আপাত ব্যৰ্থতাৰ আশংকাত মহম্মদ ৰেজা পাহলৱীয়ে লগে লগে বাগদাদলৈ পলায়ন কৰে। প্ৰথম অভ্যুত্থানৰ চেষ্টাৰ পাছদিনা পুৱা যেতিয়া মোছাদ্দেগ এতিয়াও সাংবিধানিক ৰাজতন্ত্ৰৰ কঠোৰ সমৰ্থক আছিল, তেতিয়া ফাতেমীয়ে তেওঁক ব্যৰ্থ অভ্যুত্থানৰ প্ৰচেষ্টাৰ পোহৰত গণৰাজ্য ঘোষণা কৰিবলৈ পৰামৰ্শ দিছিল।সেইদিনা সন্ধিয়া ফাতেমীয়ে তেওঁৰ কাকত বাখতাৰ-ই এমৰুজত প্ৰকাশিত এটা অগ্নিময় সম্পাদকীয় আৰু ৰাজহুৱা ভাষণত শ্বাহক তীব্ৰ নিন্দা কৰি তেওঁক "মচেৰী আৰু ৰক্তপিপাসু", "ইংৰাজৰ দাস" আৰু "বাগদাদৰ চোৰ" বুলি অভিহিত কৰে।<ref>{{cite news|url=https://www.nytimes.com/2000/04/16/world/secrets-history-cia-iran-special-report-plot-convulsed-iran-53-79.html?pagewanted=10&src=pm|title=Secrets of History: The C.I.A. in Iran—A Special Report|author=James Risen |date=16 April 2000|work=[[The New York Times]]|page=10|access-date=16 January 2011|quote=Without specific orders, a journalist who was one of the agency's most important Iranian agents led a crowd toward Parliament, inciting people to set fire to the offices of a newspaper owned by Dr. Mossadegh's foreign minister. Another Iranian C.I.A. agent led a crowd to sack the offices of pro-Tudeh papers.}}</ref> ১৯ আগষ্টত ফাতেমীৰ বাতৰি কাকতৰ কাৰ্যালয়সমূহ আক্ৰমণ কৰি ইৰাণৰ এটা গোটে জ্বলাই ছাই কৰি পেলায় চিআইএৰ এজেণ্টে পাছদিনা সেইদিনা দ্বিতীয়টো অভ্যুত্থানৰ চেষ্টা সফল হয়। মোছাদ্দেগক গ্ৰেপ্তাৰ কৰাৰ পাছত ফাতেমীয়ে মাটিৰ তললৈ গৈ তুদেহৰ এটা নিৰাপদ ঘৰত আশ্ৰয় লয়। <ref>{{cite book|author=Abbas Milani|author-link=Abbas Milani|title=The Shah|year=2011|publisher=[[Palgrave Macmillan]]|isbn=978-1-4039-7193-7|page=[https://archive.org/details/shah0000mila/page/193 193]|url=https://archive.org/details/shah0000mila/page/193}}</ref><ref>{{cite book|year=1982 |author=Ervand Abrahamian|title=Iran Between Two Revolutions|publisher=[[Princeton University Press]]|location=Princeton, NJ|isbn=9780691101347 |page=280|doi=10.2307/j.ctv1fkgcnz|title-link=Iran Between Two Revolutions|author-link=Ervand Abrahamian}}</ref> ফাতেমীয়ে নিজৰ আত্মজীৱনী লিখিবলৈ আৰম্ভ কৰে যদিও ২০৪ দিন লুকাই থকাৰ পিছত ১৯৫৪ চনৰ ১৩ মাৰ্চত তেওঁক বিচাৰি উলিয়াই গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হয়। গ্ৰেপ্তাৰৰ সময়ত সেনাই ফাতেমীক উদ্ধাৰ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰা ভগ্নী ছালতানাট বানুক হত্যা কৰে। <ref name=jahan>{{cite journal|author=Jahangir Taghipour |title=Mossadegh and the people of Iran|volume=22|journal=Medicine, Conflict and Survival|year=2006|issue=2|pages=168–169|pmid=16749480 |doi=10.1080/13623690600621195|s2cid=30257694}}</ref> তাৰ পিছত তেওঁক অত্যাচাৰ কৰা হয় <ref name=Moaddel>[http://www.google.com/search?tbs=bks%3A1&tbo=1&q=totured&btnG=Search+Books#sclient=psy&hl=en&safe=off&tbo=1&tbs=bks:1&q=Fatemi+%22more+militant+members+of+the+National+Front%22+totured&aq=&aqi=&aql=&oq=Fatemi+%22more+militant+members+of+the+National+Front%22+totured&pbx=1&fp=4f42b995651e974b A sociological analysis of the Iranian Revolution, Volume 1 by Mansoor Moaddel: "The more militant members of the National Front, such as Hosein Fatemi, were tortured and killed in Prison"]</ref> আৰু ১০ অক্টোবৰত সামৰিক আদালতে তেওঁক "শ্বাহৰ বিৰুদ্ধে দেশদ্ৰোহ"ৰ দোষী সাব্যস্ত কৰি মৃত্যুদণ্ডৰ শাস্তি প্ৰদান কৰে।<ref>U.S. & Soviet Policy in the Middle East: 1945-56 John Donovan</ref><ref name=obanner>{{cite news|title=Former foreign executed by firing squad|url=https://news.google.com/newspapers?nid=1356&dat=19541110&id=DuITAAAAIBAJ&pg=2902,1178203|access-date=25 July 2013|newspaper=Ocala Star-Banner|date=10 November 1954|agency=UPI|location=Tehran}}</ref> ফাতেমীৰ ফাঁচিত নিজৰ ভূমিকাক ন্যূনতম কৰি মহম্মদ ৰেজা শ্বাহে তেওঁৰ মৰণোত্তৰভাৱে প্ৰকাশিত ইতিহাসৰ উত্তৰ নামৰ কিতাপখনত লিখিছে, "মই হোছেইন ফাতেমীৰ ফাঁচিত বাধা দিব নোৱাৰিলোঁ—যিজন আছিল মোছাদেগৰ বৈদেশিক মন্ত্ৰী—কাৰণ তেওঁ এজন কমিউনিষ্ট আছিল।" <ref>{{Cite book|author=Mohammad Pahlavi Reza|title=Answer to history|publisher=Stein and Day|year=1980|isbn=978-0812827552|location=Briarcliff Manor, NY|pages=91|oclc=12935296 }}</ref> ==ব্যক্তিগত জীৱন== [[File:Grave of Dr Hossein Fatemi 1.jpg|thumb|ইবন বাবাবেহ কবৰস্থানত ফাতেমীৰ কবৰ ]] ১৯৫১ চনৰ ২৭ নৱেম্বৰত হোছেইন ফাতেমীয়ে পৰিৱশ সাতৱতীক বিয়া কৰায়।<ref name=ebno/> ফাতেমী তেওঁতকৈ ১৫ বছৰ ডাঙৰ আছিল।<ref name=ebno/> তেওঁৰ পত্নী আছিল এজন সেনাবাহিনীৰ জেনেৰেলৰ কন্যা <ref name=ebno/> আৰু মণিজেহ ৰহিমীৰ ভগ্নী; ইৰাণী বিপ্লৱৰ পিছত মৃত্যুদণ্ড দিয়া <ref>{{cite web|author=Cyrus Kadivar|title=General Rahimi|work=The Iranian|access-date=3 August 2013 |url=http://www.iranian.com/History/2001/February/Rahimi/index.html}}</ref><ref>{{cite web|title=Revolution|publisher=The Iranian|access-date=25 August 2021|url=https://iranian.com/History/2001/February/Rahimi/fatemi.html|date=February 2001}}</ref> সামৰিক বিষয়া মেহদি ৰহিমিৰ বিধৱা আছিল মানিজে।<ref name=jahan/> ফাতেমী আৰু তেওঁৰ পত্নীৰ এজন পুত্ৰ আছিল, ফাতেমীক ফাঁচি দিয়াৰ সময়ত তেওঁৰ বয়স আছিল সাত মাহ।<ref name=jahan/> স্বামীৰ হত্যাৰ পাছত পৰিবাস সাতৱাতীয়ে ইৰাণ এৰি পুত্ৰৰ সৈতে [[যুক্তৰাজ্য]]ত বসতি স্থাপন কৰে। ==উত্তৰাধিকাৰী== তেহৰাণৰ ফাতেমীৰ নামেৰে নামকৰণ কৰা এটা ৰাস্তা।<ref name=pbs2009/> মোছাদেগে প্ৰায়ে তেলৰ আৰম্ভণিৰপৰা কাৰ্যকৰী হোৱালৈকে তেলৰ ৰাষ্ট্ৰীয়কৰণৰ চালিকা শক্তি হিচাপে ফাতেমীক উল্লেখ কৰিছিল। ১৯৫৩ চনৰ চিআইএ-এমআই৬ অভ্যুত্থানৰ পিছত শ্বাহে অইল কনচৰ্টিয়াম নামেৰে জনাজাত নতুন চুক্তিৰ অধীনত তেল আৰু গেছৰ অধিকাৰৰ আধা অংশ মূলতঃ [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]]ৰ তেল কোম্পানীক আৰু সৰু অংশ [[ফ্ৰান্স]] আৰু [[ইটালী]]ৰ কোম্পানীক ঘূৰাই দিয়ে। পাৰ্চী উপসাগৰ আৰু উত্তৰ [[আফ্ৰিকা]]ৰ আন আন দেশসমূহেও ইয়াৰ অনুসৰণ কৰি নিজৰ তেল আৰু গেছ ক্ষেত্ৰসমূহ ৰাষ্ট্ৰীয়কৰণ কৰে। [[ইজিপ্ত]]ৰ ৰাষ্ট্ৰপতি নাছেৰ [[ছুৱেজ খাল]] ৰাষ্ট্ৰীয়কৰণৰ সময়ত মোছাদেগে ফাটেমীৰ তত্ত্বৰ পূৰ্বৰ উদাহৰণৰদ্বাৰা প্ৰভাবিত হৈছিল। ==তথ্যৰ উৎস== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== {{commons category-inline}} {{Authority control}} [[শ্ৰেণী:ইৰানৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ৰাজনীতিবিদ]] [[শ্ৰেণী:সাংবাদিক]] [[শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি]] 8op7pg1asjgzxby3vsd60o3koh44dky 606163 606162 2026-05-13T14:31:26Z নৰুনা বৰুৱা 44897 606163 wikitext text/x-wiki {{Short description|Iranian politician (1917–1954)}} {{Infobox politician | honorific_prefix = ছেয়েদ | name = হোছেইন ফাতেমী | honorific_suffix = | native_name = | native_name_lang = fa | image = DrHosseinFatemi.jpg | image_size = 220px | birth_date = {{birth date|1917|2|10|df=y}} | birth_place = ইৰাণৰ নাইন,কাজাৰ ইৰাণ | death_date = {{death date and age|1954|11|10|1917|2|9|df=y}} | death_place = [[তেহৰান]], ইৰাণৰ ইম্পেৰিয়েল ষ্টেট | death_cause = ফায়াৰিং স্কোয়াডৰদ্বাৰা ফাঁচি | office = বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰী | term_start = ১৯৫২ চনৰ ১৬ ছেপ্টেম্বৰ | term_end = ১৯৫৩ চনৰ ১৯ ​​আগষ্ট | monarch = মহম্মদ ৰেজা পাহলৱী | prime_minister = মহম্মদ মোছাদ্দেগ | predecessor = হোছেইন নাভাব | successor = আব্দলহোছেইন মেফতাহ | office1 = সংসদৰ সদস্য | term_start1 = ২৭ এপ্ৰিল ১৯৫২ | term_end1 = ১৯৫২ চনৰ ১৬ ছেপ্টেম্বৰ | constituency1 = তেহৰান | party = নেচনেল ফ্ৰণ্ট (ইৰাণ) | spouse = {{marriage|পৰিৱাশ সাতৱতী <br/>|1951|<!-- Omission per Template:Marriage instructions -->}} | children = ১ | alma_mater = তেহৰাণ বিশ্ববিদ্যালয় }} '''হোছেইন ফাতেমী ({{lang-en|Hossein Fatemi}}) ''' (জন্ম,১০ ফেব্ৰুৱাৰী, ১৯১৭ – ১০ নৱেম্বৰ, ১৯৫৪) এজন ইৰাণী পণ্ডিত।<ref>A century of revolution: social movements in Iran by John Foran - p. 109</ref> প্ৰধানমন্ত্ৰী মহম্মদ মোছাদ্দেগৰ ঘনিষ্ঠ সহযোগী হিচাপে তেওঁ ইৰাণৰ তেল আৰু গেছ সম্পদ ৰাষ্ট্ৰীয়কৰণৰ প্ৰস্তাৱ আগবঢ়ায়। প্ৰথম অৱস্থাত সাংবাদিক হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰা ফাতেমীয়ে ১৯৫১ চনৰপৰা ১৯৫৩ চনলৈকে বৈদেশিক মন্ত্ৰী হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। ১৯৫৩ চনৰ অভ্যুত্থানত যেতিয়া মোছাদ্দেগৰ চৰকাৰ ওফৰাই দিয়া হৈছিল, তেতিয়া সামৰিক আদালতে তেওঁক "শ্বাহৰ বিৰুদ্ধে দেশদ্ৰোহ"ৰ দোষী সাব্যস্ত কৰাৰ পাছত ফাতেমীক গ্ৰেপ্তাৰ কৰি অত্যাচাৰ কৰা হৈছিল, আৰু ফায়াৰিং স্কোয়াডৰদ্বাৰা মৃত্যুদণ্ড দিয়া হৈছিল। <ref name=Alavi>{{cite book|author=Nasrin Alavi|title=We Are Iran|url=https://archive.org/details/weareiran00alav |url-access=registration|year=2005|publisher=Soft Skull Press|isbn=1-933368-05-5|page=[https://archive.org/details/weareiran00alav/page/65 65]|quote=Fatemi was convicted of treason and executed in 1954.}}</ref><ref name=erv99>{{cite book|title=Tortured Confessions: Prisons and Public Recantations in Modern Iran|page=99|author=Ervand Abrahamian|year=1999|location=Berkeley|publisher=[[University of California Press]]|isbn=0-520-21866-3|url=http://publishing.cdlib.org/ucpressebooks/view?docId=ft3s2005jq&brand=ucpress}}</ref> ==প্ৰাথমিক জীৱন আৰু শিক্ষা== ১৯১৭ চনৰ ১০ ফেব্ৰুৱাৰীত নৈনত জন্মগ্ৰহণ কৰিছিল ফাতেমীয়ে। <ref name=iichs>{{cite web|author=Farideh Sharif|title=Hossein Fatemi|work=IICHS |access-date=25 July 2013|url=http://www.iichs.org/index_en.asp?id=796&doc_cat=16}}</ref> পাঁচজন ভাই-ভনীৰ ভিতৰত তেওঁ আছিল আটাইতকৈ সৰু। তেওঁ নিজৰ গৃহ চহৰতে প্ৰাথমিক শিক্ষা গ্ৰহণ কৰিছিল।<ref name=iichs/> কিশোৰ বয়সত তেওঁ উচ্চ শিক্ষাৰ বাবে ইছফাহানলৈ গুচি যায়। [[ইৰাণ]]ৰ শাসক ৰেজা শ্বাহৰ কঠোৰ সমালোচক আছিল আৰু তেওঁৰ মতামত তেওঁৰ বাতৰি কাকতৰ সম্পাদকীয়ত স্পষ্টভাৱে প্ৰতিফলিত হৈছিল। ১৯৪৪ চনৰপৰা ১৯৪৮ চনলৈ তেওঁ [[ফ্ৰান্স]]ত অধ্যয়ন কৰি [[সাংবাদিকতা]]ত স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে। ১৯৪৮ চনত তেওঁ তাত আইন বিষয়ত ডক্টৰেট ডিগ্ৰীও লাভ কৰে। <ref name=pbs2009>{{cite news|author=Muhammad Sahimi|date=21 November 2009 |url=https://www.pbs.org/wgbh/pages/frontline/tehranbureau/2009/11/courageous-principled-journalists-eisa-saharkhiz-and-ahmad-zeidabadi.html |title=Courageous & Principled: Journalists Isa Saharkhiz and Ahmad Zeidabadi|access-date=25 July 2013|work=PBS}}</ref><ref>Fakhreddin Azimi, [http://www.iranicaonline.org/articles/fatemi Fāṭemī, Ḥosayn] ''[[Encyclopædia Iranica]]'', IX/4, pp. 404-406</ref> ==কৰ্মজীৱন== [[File:Dr Hossein Fatemi.png|thumb|ফ্ৰান্স ভ্ৰমণৰ পিছত ফাতেমী]] স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰাৰ পাছত ফাতেমীয়ে [[ইৰাণ]]লৈ উভতি আহে আৰু ইছফাহানত বাখতাৰ (পশ্চিম) নামৰ এখন দৈনিক কাকত আৰম্ভ কৰাত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে।<ref name=pbs2009/> ১৯৪৯ চনত আৰম্ভ হোৱাৰপৰাই ফাতেমী ইৰাণৰ নেচনেল ফ্ৰণ্টৰ সক্ৰিয় সদস্য আছিল; মোছাডেগৰ গণতান্ত্ৰিক আৰু জাতীয়তাবাদী আন্দোলন।<ref name=pbs2009/> পিছলৈ এই দৈনিক কাকতখন তেহৰাণলৈ স্থানান্তৰ কৰা হয় আৰু ফ্ৰণ্টৰ মুখপাত্ৰ হৈ পৰে। তেওঁৰ ঘনিষ্ঠ বন্ধু মহম্মদ মাছুদৰ মালিকানাধীন তেহৰাণত প্ৰকাশিত সাপ্তাহিক কাকত মাৰ্দ-ই এমৰুজতো তেওঁ অৰিহণা যোগাইছিল।<ref name=ebno>{{cite web|author=Ebrahim Norouzi|title=Dr. Hossein Fatemi Biography|publisher=The Mossadegh Project|date=25 April 2008|access-date=9 June 2022|url=http://www.mohammadmossadegh.com/biography/hossein-fatemi/}}</ref> ১৯৪৯ চনৰ অক্টোবৰ মাহত মাৰ্বল পেলেচত নিৰ্বাচনত সংসদীয় আসন লাভ কৰাত ব্যৰ্থ হোৱাৰ পিছত মোছাদ্দেগৰ ১৯ জন সমৰ্থকৰ ভিতৰত ফাতেমী অন্যতম।<ref name=hmn70/> ফাতেমীয়ে প্ৰধানমন্ত্ৰীৰ সহকাৰী হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল আৰু ইৰাণৰ সংসদত তেহৰাণৰ প্ৰতিনিধি হিচাপেও কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। ৩৩ বছৰ বয়সত ১৯৫২ চনৰ অক্টোবৰ মাহত তেওঁক মোছাদেগৰ মন্ত্ৰীসভাত বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰী হিচাপে নিযুক্তি দিয়া হয়। <ref name=lwtribune>{{cite news |title=Iran planning envoy shift|access-date=25 July 2013|newspaper=Lewiston Morning Tribune|date=13 October 1952|agency=UPI|location=Tehran |url=https://news.google.com/newspapersid=j7teAAAAIBAJ&pg=2982,3680884&dq=hossein+navab&hl=en}}</ref> এই পদত তেওঁ হোছেইন নাভাবৰ পিছত কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰে। <ref name="lwtribune"/> ফাতেমীৰ মৃত্যুৰ পাছত প্ৰকাশিত মোছাদেগৰ স্মৃতিগ্ৰন্থ অনুসৰি ইৰাকত তেল ৰাষ্ট্ৰীয়কৰণৰ নীতিৰ প্ৰৱৰ্তক আছিল ফাতেমী। <ref>{{cite book|author1=Alidad Mafinezam|author2=Aria Mehrabi|title=Iran and its place among nations|year=2008 |publisher=Greenwood Publishing Group|isbn=978-0-275-99926-1|page=30}}</ref> ===ফাতেমীক হত্যাৰ প্ৰচেষ্টা=== [[File:Hossein Fatemi Body.jpg|thumb|ব্যৰ্থ হত্যাকাণ্ডৰ পিছত চিকিৎসালয়ৰ বিছনাত (১৯৫২ চনৰ ১৫ ফেব্ৰুৱাৰী)]] ১৯৫২ চনৰ ১৫ ফেব্ৰুৱাৰীত ফাতেমীয়ে ১৯৪৮ চনত হত্যা কৰা সাংবাদিক মহম্মদ মাছুদৰ সমাধিস্থলত আনুষ্ঠানিক ভাষণ দি আছিল। তাত থকাৰ সময়তে ফাদাইয়ান-ই ইছলামৰ মহম্মদ-মেহদি আবদেখোদাইদে হত্যাৰ চেষ্টা কৰিছিল যদিও ফাতেমী সেইবাৰ ৰক্ষা পৰিছিল; <ref name=hmn70>{{cite thesis|author=Hassan Mohammadi Nejad|title=Elite-Counterelite Conflict and the Development of a Revolutionary Movement: The Case of Iranian National Front|degree=PhD|id={{ProQuest|302536657}}|url=https://www.proquest.com/docview/302536657|location=[[Southern Illinois University Carbondale]]|pages=65,82|isbn=9798657957457|year=1970}}</ref> সেই একেটা সংগঠনে মোছাডেগক হত্যাৰ পৰিকল্পনাও কৰিছিল। <ref>{{cite journal|author=Masoud Kazemzadeh|title=The 50th Anniversary of the CIA Coup in Iran|url=http://iranscope.ghandchi.com/Anthology/Kazemzadeh/28mordad.htm|journal=Khaneh |date=October 2003|volume=3|issue=34}}</ref><ref>[[Farhad Kazemi (academic)|Farhad Kazemi]]. (1984). "The Fada'iyan-e Islam: Fanaticism, Politics and Terror," in From Nationalism to Revolutionary Islam, ed. Said Amir Arjomand, (Albany: State University of New York Press), p. 166</ref> গুলীচালনাত ফাতেমী গুৰুতৰভাৱে আহত হোৱাৰ ফলত পৰৱৰ্তী সাত-আঠ মাহ ধৰি তেওঁ নিষ্ক্ৰিয় হৈ পৰে আৰু তেওঁৰ শৰীৰৰ ওপৰত স্থায়ী দাগ পৰে। <ref>{{cite book|author1=Mark J. Gasiorowski|author2=Malcolm Byrne|title=Mohammad Mosaddeq and the 1953 coup in Iran|year=2004|publisher=[[Syracuse University Press]]|isbn=0-8156-3018-2|pages=14, 66|location=Syracuse, NY}}</ref> ==গ্ৰেপ্তাৰ আৰু ফাঁচি== [[File:HosseinFatemi.jpg|thumb|গ্ৰেপ্তাৰৰ পিছত হোছেইন ফাতেমী ]] ১৯৫৩ চনৰ আগষ্ট মাহত চি আই এৰ পৰিকল্পিত অভ্যুত্থানত মোছাদেগৰ চৰকাৰ ওফৰাই দিয়া হয়। অভ্যুত্থানৰ ঠিক আগতে নিউজৱিককে ধৰি পশ্চিমীয়া প্ৰকাশনসমূহে প্ৰকাশ কৰিছিল যে ইৰাণৰ বাবে গুৰুতৰ ভাবুকি কঢ়িয়াই অনা কমিউনিষ্টসকলৰ ভিতৰত ফাতেমী অন্যতম। <ref name=erv>{{cite journal|author=Ervand Abrahamian|jstor=40403895|title=The 1953 Coup in Iran|journal=Science and Society|volume=65 |date=Summer 2001|issue=2|page=204|author-link=Ervand Abrahamian}}</ref> কমিউনিষ্ট ভাবুকি হিচাপে দেখা পোৱা আন কেবিনেট সদস্যসকল হ'ল মেহদি আজহাৰ আৰু আব্দুল আলী লোফতী। <ref name=erv/> ১৫ আগষ্টত মোছাদ্দেগ আৰু তেওঁৰ আন ঘনিষ্ঠ সহযোগীসকলৰ সৈতে ফাতেমীক গ্ৰেপ্তাৰ কৰিব লাগিছিল যদিও আমেৰিকাৰ নেতৃত্বত কৰা প্ৰথমটো অভ্যুত্থানৰ প্ৰচেষ্টা বিফল হয়। ফাতেমীক ৰাজতন্ত্ৰবাদী সমৰ্থক বিষয়া আৰু সৈনিকৰ এটা দলে গ্ৰেপ্তাৰ কৰিছিল; তেওঁলোকে ইমানেই খৰ-খেদা কৰিছিল যে ফাটেমিক জোতা পিন্ধিবলৈও সুযোগ দিয়া হোৱা নাছিল, কিন্তু পিছলৈ তেওঁক মুকলি কৰি দিয়া হৈছিল আৰু পোনে পোনে মোছাদ্দেগৰ ঘৰলৈ লৈ যোৱা হৈছিল। অভ্যুত্থানৰ আপাত ব্যৰ্থতাৰ আশংকাত মহম্মদ ৰেজা পাহলৱীয়ে লগে লগে বাগদাদলৈ পলায়ন কৰে। প্ৰথম অভ্যুত্থানৰ চেষ্টাৰ পাছদিনা পুৱা যেতিয়া মোছাদ্দেগ এতিয়াও সাংবিধানিক ৰাজতন্ত্ৰৰ কঠোৰ সমৰ্থক আছিল, তেতিয়া ফাতেমীয়ে তেওঁক ব্যৰ্থ অভ্যুত্থানৰ প্ৰচেষ্টাৰ পোহৰত গণৰাজ্য ঘোষণা কৰিবলৈ পৰামৰ্শ দিছিল।সেইদিনা সন্ধিয়া ফাতেমীয়ে তেওঁৰ কাকত বাখতাৰ-ই এমৰুজত প্ৰকাশিত এটা অগ্নিময় সম্পাদকীয় আৰু ৰাজহুৱা ভাষণত শ্বাহক তীব্ৰ নিন্দা কৰি তেওঁক "মচেৰী আৰু ৰক্তপিপাসু", "ইংৰাজৰ দাস" আৰু "বাগদাদৰ চোৰ" বুলি অভিহিত কৰে।<ref>{{cite news|url=https://www.nytimes.com/2000/04/16/world/secrets-history-cia-iran-special-report-plot-convulsed-iran-53-79.html?pagewanted=10&src=pm|title=Secrets of History: The C.I.A. in Iran—A Special Report|author=James Risen |date=16 April 2000|work=[[The New York Times]]|page=10|access-date=16 January 2011|quote=Without specific orders, a journalist who was one of the agency's most important Iranian agents led a crowd toward Parliament, inciting people to set fire to the offices of a newspaper owned by Dr. Mossadegh's foreign minister. Another Iranian C.I.A. agent led a crowd to sack the offices of pro-Tudeh papers.}}</ref> ১৯ আগষ্টত ফাতেমীৰ বাতৰি কাকতৰ কাৰ্যালয়সমূহ আক্ৰমণ কৰি ইৰাণৰ এটা গোটে জ্বলাই ছাই কৰি পেলায় চিআইএৰ এজেণ্টে পাছদিনা সেইদিনা দ্বিতীয়টো অভ্যুত্থানৰ চেষ্টা সফল হয়। মোছাদ্দেগক গ্ৰেপ্তাৰ কৰাৰ পাছত ফাতেমীয়ে মাটিৰ তললৈ গৈ তুদেহৰ এটা নিৰাপদ ঘৰত আশ্ৰয় লয়। <ref>{{cite book|author=Abbas Milani|author-link=Abbas Milani|title=The Shah|year=2011|publisher=[[Palgrave Macmillan]]|isbn=978-1-4039-7193-7|page=[https://archive.org/details/shah0000mila/page/193 193]|url=https://archive.org/details/shah0000mila/page/193}}</ref><ref>{{cite book|year=1982 |author=Ervand Abrahamian|title=Iran Between Two Revolutions|publisher=[[Princeton University Press]]|location=Princeton, NJ|isbn=9780691101347 |page=280|doi=10.2307/j.ctv1fkgcnz|title-link=Iran Between Two Revolutions|author-link=Ervand Abrahamian}}</ref> ফাতেমীয়ে নিজৰ আত্মজীৱনী লিখিবলৈ আৰম্ভ কৰে যদিও ২০৪ দিন লুকাই থকাৰ পিছত ১৯৫৪ চনৰ ১৩ মাৰ্চত তেওঁক বিচাৰি উলিয়াই গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হয়। গ্ৰেপ্তাৰৰ সময়ত সেনাই ফাতেমীক উদ্ধাৰ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰা ভগ্নী ছালতানাট বানুক হত্যা কৰে। <ref name=jahan>{{cite journal|author=Jahangir Taghipour |title=Mossadegh and the people of Iran|volume=22|journal=Medicine, Conflict and Survival|year=2006|issue=2|pages=168–169|pmid=16749480 |doi=10.1080/13623690600621195|s2cid=30257694}}</ref> তাৰ পিছত তেওঁক অত্যাচাৰ কৰা হয় <ref name=Moaddel>[http://www.google.com/search?tbs=bks%3A1&tbo=1&q=totured&btnG=Search+Books#sclient=psy&hl=en&safe=off&tbo=1&tbs=bks:1&q=Fatemi+%22more+militant+members+of+the+National+Front%22+totured&aq=&aqi=&aql=&oq=Fatemi+%22more+militant+members+of+the+National+Front%22+totured&pbx=1&fp=4f42b995651e974b A sociological analysis of the Iranian Revolution, Volume 1 by Mansoor Moaddel: "The more militant members of the National Front, such as Hosein Fatemi, were tortured and killed in Prison"]</ref> আৰু ১০ অক্টোবৰত সামৰিক আদালতে তেওঁক "শ্বাহৰ বিৰুদ্ধে দেশদ্ৰোহ"ৰ দোষী সাব্যস্ত কৰি মৃত্যুদণ্ডৰ শাস্তি প্ৰদান কৰে।<ref>U.S. & Soviet Policy in the Middle East: 1945-56 John Donovan</ref><ref name=obanner>{{cite news|title=Former foreign executed by firing squad|url=https://news.google.com/newspapers?nid=1356&dat=19541110&id=DuITAAAAIBAJ&pg=2902,1178203|access-date=25 July 2013|newspaper=Ocala Star-Banner|date=10 November 1954|agency=UPI|location=Tehran}}</ref> ফাতেমীৰ ফাঁচিত নিজৰ ভূমিকাক ন্যূনতম কৰি মহম্মদ ৰেজা শ্বাহে তেওঁৰ মৰণোত্তৰভাৱে প্ৰকাশিত ইতিহাসৰ উত্তৰ নামৰ কিতাপখনত লিখিছে, "মই হোছেইন ফাতেমীৰ ফাঁচিত বাধা দিব নোৱাৰিলোঁ—যিজন আছিল মোছাদেগৰ বৈদেশিক মন্ত্ৰী—কাৰণ তেওঁ এজন কমিউনিষ্ট আছিল।" <ref>{{Cite book|author=Mohammad Pahlavi Reza|title=Answer to history|publisher=Stein and Day|year=1980|isbn=978-0812827552|location=Briarcliff Manor, NY|pages=91|oclc=12935296 }}</ref> ==ব্যক্তিগত জীৱন== [[File:Grave of Dr Hossein Fatemi 1.jpg|thumb|ইবন বাবাবেহ কবৰস্থানত ফাতেমীৰ কবৰ ]] ১৯৫১ চনৰ ২৭ নৱেম্বৰত হোছেইন ফাতেমীয়ে পৰিৱশ সাতৱতীক বিয়া কৰায়।<ref name=ebno/> ফাতেমী তেওঁতকৈ ১৫ বছৰ ডাঙৰ আছিল।<ref name=ebno/> তেওঁৰ পত্নী আছিল এজন সেনাবাহিনীৰ জেনেৰেলৰ কন্যা <ref name=ebno/> আৰু মণিজেহ ৰহিমীৰ ভগ্নী; ইৰাণী বিপ্লৱৰ পিছত মৃত্যুদণ্ড দিয়া <ref>{{cite web|author=Cyrus Kadivar|title=General Rahimi|work=The Iranian|access-date=3 August 2013 |url=http://www.iranian.com/History/2001/February/Rahimi/index.html}}</ref><ref>{{cite web|title=Revolution|publisher=The Iranian|access-date=25 August 2021|url=https://iranian.com/History/2001/February/Rahimi/fatemi.html|date=February 2001}}</ref> সামৰিক বিষয়া মেহদি ৰহিমিৰ বিধৱা আছিল মানিজে।<ref name=jahan/> ফাতেমী আৰু তেওঁৰ পত্নীৰ এজন পুত্ৰ আছিল, ফাতেমীক ফাঁচি দিয়াৰ সময়ত তেওঁৰ বয়স আছিল সাত মাহ।<ref name=jahan/> স্বামীৰ হত্যাৰ পাছত পৰিবাস সাতৱাতীয়ে ইৰাণ এৰি পুত্ৰৰ সৈতে [[যুক্তৰাজ্য]]ত বসতি স্থাপন কৰে। ==উত্তৰাধিকাৰী== তেহৰাণৰ ফাতেমীৰ নামেৰে নামকৰণ কৰা এটা ৰাস্তা।<ref name=pbs2009/> মোছাদেগে প্ৰায়ে তেলৰ আৰম্ভণিৰপৰা কাৰ্যকৰী হোৱালৈকে তেলৰ ৰাষ্ট্ৰীয়কৰণৰ চালিকা শক্তি হিচাপে ফাতেমীক উল্লেখ কৰিছিল। ১৯৫৩ চনৰ চিআইএ-এমআই৬ অভ্যুত্থানৰ পিছত শ্বাহে অইল কনচৰ্টিয়াম নামেৰে জনাজাত নতুন চুক্তিৰ অধীনত তেল আৰু গেছৰ অধিকাৰৰ আধা অংশ মূলতঃ [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]]ৰ তেল কোম্পানীক আৰু সৰু অংশ [[ফ্ৰান্স]] আৰু [[ইটালী]]ৰ কোম্পানীক ঘূৰাই দিয়ে। পাৰ্চী উপসাগৰ আৰু উত্তৰ [[আফ্ৰিকা]]ৰ আন আন দেশসমূহেও ইয়াৰ অনুসৰণ কৰি নিজৰ তেল আৰু গেছ ক্ষেত্ৰসমূহ ৰাষ্ট্ৰীয়কৰণ কৰে। [[ইজিপ্ত]]ৰ ৰাষ্ট্ৰপতি নাছেৰ [[ছুৱেজ খাল]] ৰাষ্ট্ৰীয়কৰণৰ সময়ত মোছাদেগে ফাটেমীৰ তত্ত্বৰ পূৰ্বৰ উদাহৰণৰদ্বাৰা প্ৰভাবিত হৈছিল। ==তথ্যৰ উৎস== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== {{commons category-inline}} {{Authority control}} [[শ্ৰেণী:ইৰানৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ৰাজনীতিবিদ]] [[শ্ৰেণী:সাংবাদিক]] [[শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি]] 82locvikh4ctbxn648t5pgt13lftevu 606164 606163 2026-05-13T14:31:41Z নৰুনা বৰুৱা 44897 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 606164 wikitext text/x-wiki {{Short description|Iranian politician (1917–1954)}} {{Infobox politician | honorific_prefix = ছেয়েদ | name = হোছেইন ফাতেমী | honorific_suffix = | native_name = | native_name_lang = fa | image = DrHosseinFatemi.jpg | image_size = 220px | birth_date = {{birth date|1917|2|10|df=y}} | birth_place = ইৰাণৰ নাইন,কাজাৰ ইৰাণ | death_date = {{death date and age|1954|11|10|1917|2|9|df=y}} | death_place = [[তেহৰান]], ইৰাণৰ ইম্পেৰিয়েল ষ্টেট | death_cause = ফায়াৰিং স্কোয়াডৰদ্বাৰা ফাঁচি | office = বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰী | term_start = ১৯৫২ চনৰ ১৬ ছেপ্টেম্বৰ | term_end = ১৯৫৩ চনৰ ১৯ ​​আগষ্ট | monarch = মহম্মদ ৰেজা পাহলৱী | prime_minister = মহম্মদ মোছাদ্দেগ | predecessor = হোছেইন নাভাব | successor = আব্দলহোছেইন মেফতাহ | office1 = সংসদৰ সদস্য | term_start1 = ২৭ এপ্ৰিল ১৯৫২ | term_end1 = ১৯৫২ চনৰ ১৬ ছেপ্টেম্বৰ | constituency1 = তেহৰান | party = নেচনেল ফ্ৰণ্ট (ইৰাণ) | spouse = {{marriage|পৰিৱাশ সাতৱতী <br/>|1951|<!-- Omission per Template:Marriage instructions -->}} | children = ১ | alma_mater = তেহৰাণ বিশ্ববিদ্যালয় }} '''হোছেইন ফাতেমী ({{lang-en|Hossein Fatemi}}) ''' (জন্ম,১০ ফেব্ৰুৱাৰী, ১৯১৭ – ১০ নৱেম্বৰ, ১৯৫৪) এজন ইৰাণী পণ্ডিত।<ref>A century of revolution: social movements in Iran by John Foran - p. 109</ref> প্ৰধানমন্ত্ৰী মহম্মদ মোছাদ্দেগৰ ঘনিষ্ঠ সহযোগী হিচাপে তেওঁ ইৰাণৰ তেল আৰু গেছ সম্পদ ৰাষ্ট্ৰীয়কৰণৰ প্ৰস্তাৱ আগবঢ়ায়। প্ৰথম অৱস্থাত সাংবাদিক হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰা ফাতেমীয়ে ১৯৫১ চনৰপৰা ১৯৫৩ চনলৈকে বৈদেশিক মন্ত্ৰী হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। ১৯৫৩ চনৰ অভ্যুত্থানত যেতিয়া মোছাদ্দেগৰ চৰকাৰ ওফৰাই দিয়া হৈছিল, তেতিয়া সামৰিক আদালতে তেওঁক "শ্বাহৰ বিৰুদ্ধে দেশদ্ৰোহ"ৰ দোষী সাব্যস্ত কৰাৰ পাছত ফাতেমীক গ্ৰেপ্তাৰ কৰি অত্যাচাৰ কৰা হৈছিল, আৰু ফায়াৰিং স্কোয়াডৰদ্বাৰা মৃত্যুদণ্ড দিয়া হৈছিল। <ref name=Alavi>{{cite book|author=Nasrin Alavi|title=We Are Iran|url=https://archive.org/details/weareiran00alav |url-access=registration|year=2005|publisher=Soft Skull Press|isbn=1-933368-05-5|page=[https://archive.org/details/weareiran00alav/page/65 65]|quote=Fatemi was convicted of treason and executed in 1954.}}</ref><ref name=erv99>{{cite book|title=Tortured Confessions: Prisons and Public Recantations in Modern Iran|page=99|author=Ervand Abrahamian|year=1999|location=Berkeley|publisher=[[University of California Press]]|isbn=0-520-21866-3|url=http://publishing.cdlib.org/ucpressebooks/view?docId=ft3s2005jq&brand=ucpress}}</ref> ==প্ৰাথমিক জীৱন আৰু শিক্ষা== ১৯১৭ চনৰ ১০ ফেব্ৰুৱাৰীত নৈনত জন্মগ্ৰহণ কৰিছিল ফাতেমীয়ে। <ref name=iichs>{{cite web|author=Farideh Sharif|title=Hossein Fatemi|work=IICHS |access-date=25 July 2013|url=http://www.iichs.org/index_en.asp?id=796&doc_cat=16}}</ref> পাঁচজন ভাই-ভনীৰ ভিতৰত তেওঁ আছিল আটাইতকৈ সৰু। তেওঁ নিজৰ গৃহ চহৰতে প্ৰাথমিক শিক্ষা গ্ৰহণ কৰিছিল।<ref name=iichs/> কিশোৰ বয়সত তেওঁ উচ্চ শিক্ষাৰ বাবে ইছফাহানলৈ গুচি যায়। [[ইৰাণ]]ৰ শাসক ৰেজা শ্বাহৰ কঠোৰ সমালোচক আছিল আৰু তেওঁৰ মতামত তেওঁৰ বাতৰি কাকতৰ সম্পাদকীয়ত স্পষ্টভাৱে প্ৰতিফলিত হৈছিল। ১৯৪৪ চনৰপৰা ১৯৪৮ চনলৈ তেওঁ [[ফ্ৰান্স]]ত অধ্যয়ন কৰি [[সাংবাদিকতা]]ত স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে। ১৯৪৮ চনত তেওঁ তাত আইন বিষয়ত ডক্টৰেট ডিগ্ৰীও লাভ কৰে। <ref name=pbs2009>{{cite news|author=Muhammad Sahimi|date=21 November 2009 |url=https://www.pbs.org/wgbh/pages/frontline/tehranbureau/2009/11/courageous-principled-journalists-eisa-saharkhiz-and-ahmad-zeidabadi.html |title=Courageous & Principled: Journalists Isa Saharkhiz and Ahmad Zeidabadi|access-date=25 July 2013|work=PBS}}</ref><ref>Fakhreddin Azimi, [http://www.iranicaonline.org/articles/fatemi Fāṭemī, Ḥosayn] ''[[Encyclopædia Iranica]]'', IX/4, pp. 404-406</ref> ==কৰ্মজীৱন== [[File:Dr Hossein Fatemi.png|thumb|ফ্ৰান্স ভ্ৰমণৰ পিছত ফাতেমী]] স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰাৰ পাছত ফাতেমীয়ে [[ইৰাণ]]লৈ উভতি আহে আৰু ইছফাহানত বাখতাৰ (পশ্চিম) নামৰ এখন দৈনিক কাকত আৰম্ভ কৰাত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে।<ref name=pbs2009/> ১৯৪৯ চনত আৰম্ভ হোৱাৰপৰাই ফাতেমী ইৰাণৰ নেচনেল ফ্ৰণ্টৰ সক্ৰিয় সদস্য আছিল; মোছাডেগৰ গণতান্ত্ৰিক আৰু জাতীয়তাবাদী আন্দোলন।<ref name=pbs2009/> পিছলৈ এই দৈনিক কাকতখন তেহৰাণলৈ স্থানান্তৰ কৰা হয় আৰু ফ্ৰণ্টৰ মুখপাত্ৰ হৈ পৰে। তেওঁৰ ঘনিষ্ঠ বন্ধু মহম্মদ মাছুদৰ মালিকানাধীন তেহৰাণত প্ৰকাশিত সাপ্তাহিক কাকত মাৰ্দ-ই এমৰুজতো তেওঁ অৰিহণা যোগাইছিল।<ref name=ebno>{{cite web|author=Ebrahim Norouzi|title=Dr. Hossein Fatemi Biography|publisher=The Mossadegh Project|date=25 April 2008|access-date=9 June 2022|url=http://www.mohammadmossadegh.com/biography/hossein-fatemi/}}</ref> ১৯৪৯ চনৰ অক্টোবৰ মাহত মাৰ্বল পেলেচত নিৰ্বাচনত সংসদীয় আসন লাভ কৰাত ব্যৰ্থ হোৱাৰ পিছত মোছাদ্দেগৰ ১৯ জন সমৰ্থকৰ ভিতৰত ফাতেমী অন্যতম।<ref name=hmn70/> ফাতেমীয়ে প্ৰধানমন্ত্ৰীৰ সহকাৰী হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল আৰু ইৰাণৰ সংসদত তেহৰাণৰ প্ৰতিনিধি হিচাপেও কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। ৩৩ বছৰ বয়সত ১৯৫২ চনৰ অক্টোবৰ মাহত তেওঁক মোছাদেগৰ মন্ত্ৰীসভাত বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰী হিচাপে নিযুক্তি দিয়া হয়। <ref name=lwtribune>{{cite news |title=Iran planning envoy shift|access-date=25 July 2013|newspaper=Lewiston Morning Tribune|date=13 October 1952|agency=UPI|location=Tehran |url=https://news.google.com/newspapersid=j7teAAAAIBAJ&pg=2982,3680884&dq=hossein+navab&hl=en}}</ref> এই পদত তেওঁ হোছেইন নাভাবৰ পিছত কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰে। <ref name="lwtribune"/> ফাতেমীৰ মৃত্যুৰ পাছত প্ৰকাশিত মোছাদেগৰ স্মৃতিগ্ৰন্থ অনুসৰি ইৰাকত তেল ৰাষ্ট্ৰীয়কৰণৰ নীতিৰ প্ৰৱৰ্তক আছিল ফাতেমী। <ref>{{cite book|author1=Alidad Mafinezam|author2=Aria Mehrabi|title=Iran and its place among nations|year=2008 |publisher=Greenwood Publishing Group|isbn=978-0-275-99926-1|page=30}}</ref> ===ফাতেমীক হত্যাৰ প্ৰচেষ্টা=== [[File:Hossein Fatemi Body.jpg|thumb|ব্যৰ্থ হত্যাকাণ্ডৰ পিছত চিকিৎসালয়ৰ বিছনাত (১৯৫২ চনৰ ১৫ ফেব্ৰুৱাৰী)]] ১৯৫২ চনৰ ১৫ ফেব্ৰুৱাৰীত ফাতেমীয়ে ১৯৪৮ চনত হত্যা কৰা সাংবাদিক মহম্মদ মাছুদৰ সমাধিস্থলত আনুষ্ঠানিক ভাষণ দি আছিল। তাত থকাৰ সময়তে ফাদাইয়ান-ই ইছলামৰ মহম্মদ-মেহদি আবদেখোদাইদে হত্যাৰ চেষ্টা কৰিছিল যদিও ফাতেমী সেইবাৰ ৰক্ষা পৰিছিল; <ref name=hmn70>{{cite thesis|author=Hassan Mohammadi Nejad|title=Elite-Counterelite Conflict and the Development of a Revolutionary Movement: The Case of Iranian National Front|degree=PhD|id={{ProQuest|302536657}}|url=https://www.proquest.com/docview/302536657|location=[[Southern Illinois University Carbondale]]|pages=65,82|isbn=9798657957457|year=1970}}</ref> সেই একেটা সংগঠনে মোছাডেগক হত্যাৰ পৰিকল্পনাও কৰিছিল। <ref>{{cite journal|author=Masoud Kazemzadeh|title=The 50th Anniversary of the CIA Coup in Iran|url=http://iranscope.ghandchi.com/Anthology/Kazemzadeh/28mordad.htm|journal=Khaneh |date=October 2003|volume=3|issue=34}}</ref><ref>[[Farhad Kazemi (academic)|Farhad Kazemi]]. (1984). "The Fada'iyan-e Islam: Fanaticism, Politics and Terror," in From Nationalism to Revolutionary Islam, ed. Said Amir Arjomand, (Albany: State University of New York Press), p. 166</ref> গুলীচালনাত ফাতেমী গুৰুতৰভাৱে আহত হোৱাৰ ফলত পৰৱৰ্তী সাত-আঠ মাহ ধৰি তেওঁ নিষ্ক্ৰিয় হৈ পৰে আৰু তেওঁৰ শৰীৰৰ ওপৰত স্থায়ী দাগ পৰে। <ref>{{cite book|author1=Mark J. Gasiorowski|author2=Malcolm Byrne|title=Mohammad Mosaddeq and the 1953 coup in Iran|year=2004|publisher=[[Syracuse University Press]]|isbn=0-8156-3018-2|pages=14, 66|location=Syracuse, NY}}</ref> ==গ্ৰেপ্তাৰ আৰু ফাঁচি== [[File:HosseinFatemi.jpg|thumb|গ্ৰেপ্তাৰৰ পিছত হোছেইন ফাতেমী ]] ১৯৫৩ চনৰ আগষ্ট মাহত চি আই এৰ পৰিকল্পিত অভ্যুত্থানত মোছাদেগৰ চৰকাৰ ওফৰাই দিয়া হয়। অভ্যুত্থানৰ ঠিক আগতে নিউজৱিককে ধৰি পশ্চিমীয়া প্ৰকাশনসমূহে প্ৰকাশ কৰিছিল যে ইৰাণৰ বাবে গুৰুতৰ ভাবুকি কঢ়িয়াই অনা কমিউনিষ্টসকলৰ ভিতৰত ফাতেমী অন্যতম। <ref name=erv>{{cite journal|author=Ervand Abrahamian|jstor=40403895|title=The 1953 Coup in Iran|journal=Science and Society|volume=65 |date=Summer 2001|issue=2|page=204|author-link=Ervand Abrahamian}}</ref> কমিউনিষ্ট ভাবুকি হিচাপে দেখা পোৱা আন কেবিনেট সদস্যসকল হ'ল মেহদি আজহাৰ আৰু আব্দুল আলী লোফতী। <ref name=erv/> ১৫ আগষ্টত মোছাদ্দেগ আৰু তেওঁৰ আন ঘনিষ্ঠ সহযোগীসকলৰ সৈতে ফাতেমীক গ্ৰেপ্তাৰ কৰিব লাগিছিল যদিও আমেৰিকাৰ নেতৃত্বত কৰা প্ৰথমটো অভ্যুত্থানৰ প্ৰচেষ্টা বিফল হয়। ফাতেমীক ৰাজতন্ত্ৰবাদী সমৰ্থক বিষয়া আৰু সৈনিকৰ এটা দলে গ্ৰেপ্তাৰ কৰিছিল; তেওঁলোকে ইমানেই খৰ-খেদা কৰিছিল যে ফাটেমিক জোতা পিন্ধিবলৈও সুযোগ দিয়া হোৱা নাছিল, কিন্তু পিছলৈ তেওঁক মুকলি কৰি দিয়া হৈছিল আৰু পোনে পোনে মোছাদ্দেগৰ ঘৰলৈ লৈ যোৱা হৈছিল। অভ্যুত্থানৰ আপাত ব্যৰ্থতাৰ আশংকাত মহম্মদ ৰেজা পাহলৱীয়ে লগে লগে বাগদাদলৈ পলায়ন কৰে। প্ৰথম অভ্যুত্থানৰ চেষ্টাৰ পাছদিনা পুৱা যেতিয়া মোছাদ্দেগ এতিয়াও সাংবিধানিক ৰাজতন্ত্ৰৰ কঠোৰ সমৰ্থক আছিল, তেতিয়া ফাতেমীয়ে তেওঁক ব্যৰ্থ অভ্যুত্থানৰ প্ৰচেষ্টাৰ পোহৰত গণৰাজ্য ঘোষণা কৰিবলৈ পৰামৰ্শ দিছিল। সেইদিনা সন্ধিয়া ফাতেমীয়ে তেওঁৰ কাকত বাখতাৰ-ই এমৰুজত প্ৰকাশিত এটা অগ্নিময় সম্পাদকীয় আৰু ৰাজহুৱা ভাষণত শ্বাহক তীব্ৰ নিন্দা কৰি তেওঁক "মচেৰী আৰু ৰক্তপিপাসু", "ইংৰাজৰ দাস" আৰু "বাগদাদৰ চোৰ" বুলি অভিহিত কৰে।<ref>{{cite news|url=https://www.nytimes.com/2000/04/16/world/secrets-history-cia-iran-special-report-plot-convulsed-iran-53-79.html?pagewanted=10&src=pm|title=Secrets of History: The C.I.A. in Iran—A Special Report|author=James Risen |date=16 April 2000|work=[[The New York Times]]|page=10|access-date=16 January 2011|quote=Without specific orders, a journalist who was one of the agency's most important Iranian agents led a crowd toward Parliament, inciting people to set fire to the offices of a newspaper owned by Dr. Mossadegh's foreign minister. Another Iranian C.I.A. agent led a crowd to sack the offices of pro-Tudeh papers.}}</ref> ১৯ আগষ্টত ফাতেমীৰ বাতৰি কাকতৰ কাৰ্যালয়সমূহ আক্ৰমণ কৰি ইৰাণৰ এটা গোটে জ্বলাই ছাই কৰি পেলায় চিআইএৰ এজেণ্টে পাছদিনা সেইদিনা দ্বিতীয়টো অভ্যুত্থানৰ চেষ্টা সফল হয়। মোছাদ্দেগক গ্ৰেপ্তাৰ কৰাৰ পাছত ফাতেমীয়ে মাটিৰ তললৈ গৈ তুদেহৰ এটা নিৰাপদ ঘৰত আশ্ৰয় লয়। <ref>{{cite book|author=Abbas Milani|author-link=Abbas Milani|title=The Shah|year=2011|publisher=[[Palgrave Macmillan]]|isbn=978-1-4039-7193-7|page=[https://archive.org/details/shah0000mila/page/193 193]|url=https://archive.org/details/shah0000mila/page/193}}</ref><ref>{{cite book|year=1982 |author=Ervand Abrahamian|title=Iran Between Two Revolutions|publisher=[[Princeton University Press]]|location=Princeton, NJ|isbn=9780691101347 |page=280|doi=10.2307/j.ctv1fkgcnz|title-link=Iran Between Two Revolutions|author-link=Ervand Abrahamian}}</ref> ফাতেমীয়ে নিজৰ আত্মজীৱনী লিখিবলৈ আৰম্ভ কৰে যদিও ২০৪ দিন লুকাই থকাৰ পিছত ১৯৫৪ চনৰ ১৩ মাৰ্চত তেওঁক বিচাৰি উলিয়াই গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হয়। গ্ৰেপ্তাৰৰ সময়ত সেনাই ফাতেমীক উদ্ধাৰ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰা ভগ্নী ছালতানাট বানুক হত্যা কৰে। <ref name=jahan>{{cite journal|author=Jahangir Taghipour |title=Mossadegh and the people of Iran|volume=22|journal=Medicine, Conflict and Survival|year=2006|issue=2|pages=168–169|pmid=16749480 |doi=10.1080/13623690600621195|s2cid=30257694}}</ref> তাৰ পিছত তেওঁক অত্যাচাৰ কৰা হয় <ref name=Moaddel>[http://www.google.com/search?tbs=bks%3A1&tbo=1&q=totured&btnG=Search+Books#sclient=psy&hl=en&safe=off&tbo=1&tbs=bks:1&q=Fatemi+%22more+militant+members+of+the+National+Front%22+totured&aq=&aqi=&aql=&oq=Fatemi+%22more+militant+members+of+the+National+Front%22+totured&pbx=1&fp=4f42b995651e974b A sociological analysis of the Iranian Revolution, Volume 1 by Mansoor Moaddel: "The more militant members of the National Front, such as Hosein Fatemi, were tortured and killed in Prison"]</ref> আৰু ১০ অক্টোবৰত সামৰিক আদালতে তেওঁক "শ্বাহৰ বিৰুদ্ধে দেশদ্ৰোহ"ৰ দোষী সাব্যস্ত কৰি মৃত্যুদণ্ডৰ শাস্তি প্ৰদান কৰে।<ref>U.S. & Soviet Policy in the Middle East: 1945-56 John Donovan</ref><ref name=obanner>{{cite news|title=Former foreign executed by firing squad|url=https://news.google.com/newspapers?nid=1356&dat=19541110&id=DuITAAAAIBAJ&pg=2902,1178203|access-date=25 July 2013|newspaper=Ocala Star-Banner|date=10 November 1954|agency=UPI|location=Tehran}}</ref> ফাতেমীৰ ফাঁচিত নিজৰ ভূমিকাক ন্যূনতম কৰি মহম্মদ ৰেজা শ্বাহে তেওঁৰ মৰণোত্তৰভাৱে প্ৰকাশিত ইতিহাসৰ উত্তৰ নামৰ কিতাপখনত লিখিছে, "মই হোছেইন ফাতেমীৰ ফাঁচিত বাধা দিব নোৱাৰিলোঁ—যিজন আছিল মোছাদেগৰ বৈদেশিক মন্ত্ৰী—কাৰণ তেওঁ এজন কমিউনিষ্ট আছিল।" <ref>{{Cite book|author=Mohammad Pahlavi Reza|title=Answer to history|publisher=Stein and Day|year=1980|isbn=978-0812827552|location=Briarcliff Manor, NY|pages=91|oclc=12935296 }}</ref> ==ব্যক্তিগত জীৱন== [[File:Grave of Dr Hossein Fatemi 1.jpg|thumb|ইবন বাবাবেহ কবৰস্থানত ফাতেমীৰ কবৰ ]] ১৯৫১ চনৰ ২৭ নৱেম্বৰত হোছেইন ফাতেমীয়ে পৰিৱশ সাতৱতীক বিয়া কৰায়।<ref name=ebno/> ফাতেমী তেওঁতকৈ ১৫ বছৰ ডাঙৰ আছিল।<ref name=ebno/> তেওঁৰ পত্নী আছিল এজন সেনাবাহিনীৰ জেনেৰেলৰ কন্যা <ref name=ebno/> আৰু মণিজেহ ৰহিমীৰ ভগ্নী; ইৰাণী বিপ্লৱৰ পিছত মৃত্যুদণ্ড দিয়া <ref>{{cite web|author=Cyrus Kadivar|title=General Rahimi|work=The Iranian|access-date=3 August 2013 |url=http://www.iranian.com/History/2001/February/Rahimi/index.html}}</ref><ref>{{cite web|title=Revolution|publisher=The Iranian|access-date=25 August 2021|url=https://iranian.com/History/2001/February/Rahimi/fatemi.html|date=February 2001}}</ref> সামৰিক বিষয়া মেহদি ৰহিমিৰ বিধৱা আছিল মানিজে।<ref name=jahan/> ফাতেমী আৰু তেওঁৰ পত্নীৰ এজন পুত্ৰ আছিল, ফাতেমীক ফাঁচি দিয়াৰ সময়ত তেওঁৰ বয়স আছিল সাত মাহ।<ref name=jahan/> স্বামীৰ হত্যাৰ পাছত পৰিবাস সাতৱাতীয়ে ইৰাণ এৰি পুত্ৰৰ সৈতে [[যুক্তৰাজ্য]]ত বসতি স্থাপন কৰে। ==উত্তৰাধিকাৰী== তেহৰাণৰ ফাতেমীৰ নামেৰে নামকৰণ কৰা এটা ৰাস্তা।<ref name=pbs2009/> মোছাদেগে প্ৰায়ে তেলৰ আৰম্ভণিৰপৰা কাৰ্যকৰী হোৱালৈকে তেলৰ ৰাষ্ট্ৰীয়কৰণৰ চালিকা শক্তি হিচাপে ফাতেমীক উল্লেখ কৰিছিল। ১৯৫৩ চনৰ চিআইএ-এমআই৬ অভ্যুত্থানৰ পিছত শ্বাহে অইল কনচৰ্টিয়াম নামেৰে জনাজাত নতুন চুক্তিৰ অধীনত তেল আৰু গেছৰ অধিকাৰৰ আধা অংশ মূলতঃ [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]]ৰ তেল কোম্পানীক আৰু সৰু অংশ [[ফ্ৰান্স]] আৰু [[ইটালী]]ৰ কোম্পানীক ঘূৰাই দিয়ে। পাৰ্চী উপসাগৰ আৰু উত্তৰ [[আফ্ৰিকা]]ৰ আন আন দেশসমূহেও ইয়াৰ অনুসৰণ কৰি নিজৰ তেল আৰু গেছ ক্ষেত্ৰসমূহ ৰাষ্ট্ৰীয়কৰণ কৰে। [[ইজিপ্ত]]ৰ ৰাষ্ট্ৰপতি নাছেৰ [[ছুৱেজ খাল]] ৰাষ্ট্ৰীয়কৰণৰ সময়ত মোছাদেগে ফাটেমীৰ তত্ত্বৰ পূৰ্বৰ উদাহৰণৰদ্বাৰা প্ৰভাবিত হৈছিল। ==তথ্যৰ উৎস== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== {{commons category-inline}} {{Authority control}} [[শ্ৰেণী:ইৰানৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ৰাজনীতিবিদ]] [[শ্ৰেণী:সাংবাদিক]] [[শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি]] muyp7m9zr9moojc3h971l3eqrv3setq 0 136874 606165 2026-05-13T14:50:48Z ~2026-28716-91 49851 নতুন পৃষ্ঠা 606165 wikitext text/x-wiki চাৰহ মিচিং অসমৰ গোলাঘাট জিলাৰ দেৰগাঁৱৰ অন্তৰ্গত এখন উল্লেখযোগ্য মিচিং গাঁও। ইয়াৰ চাৰিসীমা― পূবে যোৰহাট জিলা; পশ্চিমে বোকাখাত; উত্তৰে ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদী আৰু দক্ষিণে ৩৭ নং ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথ। ই দেৰগাঁও চাৰিআলিৰ পৰা ৯ কিলোমিটাৰ আৰু ৰঙামাটিৰ পৰা ৬ কিলোমিটাৰ উত্তৰত অৱস্থিত। গাঁওখনৰ মাজেৰে দিচৈ নদী বৈ গৈছে। ইয়াত মিচিংসকলৰ অন্যতম ফৈদ পাগৰ ফৈদৰ লোকে বসবাস কৰে। গাঁওখনত মিলি, চাৰহ, পাওঁ, মৰাং এইকেইটা মিচিং উপাধিৰ মানুহ দেখিবলৈ পোৱা যায়। তেওঁলোকৰ মাতৃভাষা মিচিং। দৈনন্দিন ঘৰুৱা জীৱনত তেওঁলোকে মিচিং ভাষা ব্যৱহাৰ কৰে যদিয়ো শিক্ষা-দীক্ষা আৰু অন্যান্য কাম-কাজ, অফিচ-কাছাৰী আদিত অসমীয়া ভাষা ব্যৱহাৰ কৰে। ইয়াৰে ৯৫ শতাংশ লোকেই কৃষিজীৱী। ই সম্পূৰ্ণ মিচিং বসতিপ্ৰধান গাঁও আছিল যদিয়ো শেহতীয়াকৈ বঙালী, বিহাৰী, বামুণ সম্প্ৰদায়ৰ দুই-এঘৰ লোকে বসবাস কৰি আছে।বৰ্তমান গাঁওখনত প্ৰায় ১০০০ ৰ ওপৰত জনসংখ্যা আছে। ইয়াৰে ৯৯ শতাংশ লোকেই মিচিং। তেওঁলোক অনুসূচীত জনজাতি (ভৈয়াম)ৰ অন্তৰ্ভূক্ত। আমি জানো যে মিচিং মানুহ নৈপৰীয়া আৰু বানপীড়িত ঠাইত বেছিকৈ বসতি দেখিবলৈ পোৱা যায়। কিন্তু এইখন মিচিং গাঁৱৰ মাজেৰে দিচৈ নদী বৈ গৈছে যদিয়ো ইয়াৰ দক্ষিণ অংশ বানপানীৰ কৱলৰ পৰা বাচি থাকে। দিচৈ নদীৰ পানী বাঢ়ি অহাৰ লগে লগে ইয়াৰ কাষৰ দ-মাটিবোৰত পলস পৰে। যাৰ বাবে এই মাটি খেতি উপযুক্ত। বিশেষকৈ ধান খেতিয়েই এই মাটিত বেছিকৈ কৰা হয়। নদীখনত নানান ধৰণৰ মাছ যেনে- ৰৌ, বৰালি, পুথি, খলিহনা, মাগুৰ, শিঙি, শ'ল, কেঁকোৰা, পুমপুতদালি( গঙ্গাটোপ), মিছামাছ আদি পোৱা যায়। গাঁওখনৰ সীমাৰ ভিতৰত থকা কিছুমান ৰাজহুৱা অনুষ্ঠান যেনে― দুখন নামঘৰ (Rikkong  আৰু Rigdum), এখন মুৰং অকুম, এখন মধ্য ইংৰাজী বিদ্যালয়, এখন উচ্চতৰ মাধ্যমিক বালিকা বিদ্যালয়, তিনিখন অংগনবাড়ি কেন্দ্ৰ, এখন পানী যোগান আঁচনি আদি। বিশেষকৈ গাঁওখনত কৃষি অৰ্থনীতি আৰু মিচিং কলা-সংস্কৃতিৰ চৰ্চাত বিশেষ গুৰুত্ব আছে। (বাৰ্তা : হেমচন্দ্ৰ মিলি, দেৰগাঁও) 4s69xtz1lvcpeuxicgbqivfku7fxtgn 0 136875 606236 2026-05-14T06:08:59Z নৰুনা বৰুৱা 44897 নতুন পৃষ্ঠা: {{Short description|none}} {{Infobox civil conflict | title =১৯৭৯ চনত তেহৰাণত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় নাৰী দিৱসৰ প্ৰতিবাদ | partof = | image = 1979 International Women's Day protests in Tehran - Mohammad Sayyad - Tehran Mosavvar (11).jpg | caption = ১৯৭৯ চনত ইৰাণৰ নাৰী দিৱসৰ বাধ্যতামূলক হিজাবৰ বি... 606236 wikitext text/x-wiki {{Short description|none}} {{Infobox civil conflict | title =১৯৭৯ চনত তেহৰাণত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় নাৰী দিৱসৰ প্ৰতিবাদ | partof = | image = 1979 International Women's Day protests in Tehran - Mohammad Sayyad - Tehran Mosavvar (11).jpg | caption = ১৯৭৯ চনত ইৰাণৰ নাৰী দিৱসৰ বাধ্যতামূলক হিজাবৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিবাদ | coordinates = [[তেহৰাণ]], কম ,([[ইৰাণ]]) | causes =ইছলামিক ৰিপাব্লিক আৰু মহিলাৰ অধিকাৰ সম্পৰ্কীয় ইয়াৰ নীতিৰ বিৰোধিতা । বিশেষকৈ বাধ্যতামূলক হিজাব। | date = ৮–১৪ মাৰ্চ ১৯৭৯ | time = | result =মহিলা আৰু নাৰী অধিকাৰ কৰ্মীৰ জয় <ref name="Sadeghi-Boroujerdi">{{cite journal |last1=Sadeghi-Boroujerdi |first1=Eskandar |title=Iran's uprisings for 'Women, Life, Freedom': Over-determination, crisis, and the lineages of revolt |journal=Politics |date=2023 |pages=6-7 |doi=10.1177/02633957231159351|doi-access=free |url=https://eprints.whiterose.ac.uk/203107/1/sadeghi_boroujerdi_2023_iran_s_uprisings_for_women_life_freedom_over_determination_crisis_and_the_lineages_of_revolt.pdf }}</ref><br /> বাধ্যতামূলক হিজাব আইন স্থগিত<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/><br />ইছলামিক খোমেইনবাদী শক্তিৰ কৌশলগত পশ্চাদপসৰণ<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> | methods = বিক্ষোভ | side1 =মহিলা আৰু নাৰী অধিকাৰ কৰ্মী | side2 = খোমেইন সমৰ্থক ইছলামিক শক্তি<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> | leadfigures1 = | leadfigures2 = আয়াতুল্লাহ খোমেইনী | howmany1 = | howmany2 = | injuries = | fatalities = | arrests = }} [[File:Interior spread of Days of Blood, Days of Fire (03).jpg|thumb|8 March 1979 protest in Tehran]] [[File:8 March 1979 Protest in Tehran (03).jpg|thumb|8 March 1979 protest in Tehran]] On [[International Women's Day]] on March 8, 1979, a women's march took place in [[Tehran]] in [[Iran]]. The march was originally intended to celebrate the International Women's Day, but transformed into massive protests against the changes taking place in women's rights during the [[Iranian revolution]], specifically the introduction of mandatory [[hijab]] (veiling), which had been announced the day before. The protests lasted for six days, from 8 March to 14 March 1979, with thousands of women participating. The protests were met with violence and intimidation by [[Khomeinism|pro-Khomeini]] [[Islamism|Islamist]] forces.<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> The clerical-led Islamist faction at the time, lacking the capacity and hegemony to marginalize rival political contenders, were forced into retreat following the protests as far as these goals were concerned.<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> Shortly after however, the Islamist faction mobilised Islamist women to rally on behalf of the new political and social order that they wished to implement.<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> By June 1981, the greater part of Iran's liberal and leftist political spectrum was destroyed by the pro-Khomeini faction.<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> Then, in 1983, the Iranian parliament (Majles) approved of a law "punishing women who refused to comply with state-enforced veiling".<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> Ever since, such laws that favour mandatory veiling have become a key point in "policing women's political activism and dissidence", and have given Iran's post-1979 leadership a convenient pretext to "harass, intimidate, assault, and imprison women activists from across the ideological spectrum".<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> ==পটভূমি== Veiling had been abolished in the [[Kashf-e hijab]] of 1936 during the reign of [[Reza Shah]], and for a period of five years, veiling had been banned. From 1941 onward, under Reza Shah's son and successor [[Mohammad Reza Pahlavi]], women had been free to dress as they wished.<ref name="auto1">Sanam Vakil: ''[https://books.google.com/books?id=WB3m-cBtrQ4C&dq=ataturk+veils&pg=PA67 Women and Politics in the Islamic Republic of Iran: Action and Reaction]''</ref> However, under his regime, the [[chador]] was considered a badge of backwardness, and an indicator of being a member of the lower class. Veiled women were assumed to be from conservative religious families, with limited education, while unveiled women were assumed to be from the educated and professional upper- or middle class.<ref name="auto1"/> During the revolution of the late 1970s, hijab became a political symbol. Hijab was considered by conservative traditionalists as a sign of virtue, and, thus, unveiled women as the opposite. Unveiled women came to be seen by some of the opposition as a symbol of Western culture colonialism, [[Westoxication]]; as a propagator of "corrupt Western culture", undermining the traditionalist conception of "morals of society"; and as overly dressed up "bourgeois dolls", who had lost their honor.<ref name="auto4">John Foran, ''[https://books.google.com/books?id=2Z2FAgAAQBAJ&dq=1979+iran+hijab+protest&pg=PA144 Theorizing Revolutions]''</ref> The hijab was considered by the Pahlavis as a rejection of their modernization policy, and, thereby, of their rule, and during the Iranian revolution, many secular non-conservative women belonging to the opposition had worn the veil, since it had become a symbol of opposition against the Pahlavi regime.<ref>El Guindi, Fadwa (1999). Veil: Modesty, Privacy and Resistance, Oxford; New York: Berg Publishers; Bloomsbury Academic, pp. 3, 13–16, 130, 174–176, {{ISBN|9781859739242}}</ref> During the mass protests leading to the revolution, women participating in the protests often wore the veil, and women who appeared unveiled were often harassed by fundamentalist revolutionaries.<ref name="justice4iran.org">{{cite web|url=https://justice4iran.org/wp-content/uploads/2014/03/Hejab-Report-JFI-English.pdf|title=Thirty-five years of forced hijab|publisher=Justice for Iran}}</ref> Two slogans of the 1979 revolution were: "Wear a veil, or we will punch your head" and "Death to the unveiled".<ref name="DW-2020">{{cite news |title=Why Iranian authorities force women to wear a veil |url=https://www.dw.com/en/why-iranian-authorities-force-women-to-wear-a-veil/a-56014027 |access-date=30 August 2021 |agency=DW |date=21 December 2020}}</ref><ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> In 1978–1979, in the dawn of the [[Iranian Revolution|Islamic Revolution]], the anti-Shah front consisted of a very broad group of liberals, religious nationalists, militant Islamists, Marxists-Leninists, ''[[bazaari]]s'', and striking oil workers.<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> Yet it was [[Ayatollah Khomeini]], a Shia cleric, who quickly established himself as the revolution's major leader.<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> In his goal to overthrow the shah, he actively encouraged women to join the cause, but, simultaneously, showed little to no indication that he wanted to introduce mandatory veiling, or even wished to abrogate specific women's rights in a post-revolutionary Iran.<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> It was upon his return to Iran that his rhetoric and that of his political allies quickly shifted.<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> There had been no formal law issued mandating the veil immediately following the revolution, but since unveiled women were often harassed and put under pressure, many of them resorted to wear the veil to avoid harassment.<ref name="justice4iran.org"/> On March 7, 1979, Ayatollah Khomeini decreed mandatory veiling for all women in their workplace, and decreed that women were no longer to enter their workplace or a government office unveiled, which he termed as "naked":<ref name="auto3">{{Cite web|date=March 8, 2019|title=The Stolen Revolution: Iranian Women of 1979|url=https://www.cbc.ca/radio/ideas/the-stolen-revolution-iranian-women-of-1979-1.5048382|access-date=2021-10-09|website=cbc.ca}}</ref> :"At Islamic ministries, women should not appear naked. Women can be present so long as they are with hijab. They face no barrier to work as long as they observe Islamic hijab."<ref name="justice4iran.org"/> However, non-conservative women, who had worn the veil as a symbol of opposition during the revolution, had not expected veiling to become mandatory, and when the mandatory veil decree became known, it was met with protests and opposition, particularly by liberal and leftist women.<ref name="auto4"/> The veil decree was received by many as evidence that, despite having fought in the revolution, women were being relegated, as one protest leader expressed it, "back to dog status".<ref name="auto2">{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/1979/03/11/archives/iran-women-march-against-restraints-on-dress-and-rights-15000.html|title = Iran Women March Against Restraints on Dress and Rights|newspaper = The New York Times|date = 11 March 1979}}</ref> There was a fear among women that they were about to lose the civil rights gained under the Shah.<ref name="auto2"/> ==প্ৰতিবাদ== On the morning of March 8, tens of thousands of women gathered outside the new Prime Minister's office in Tehran. A further 3,000 women went to protest in the religious city of [[Qom]], which was the residence of Ayatollah Khomeini. The protestors appeared unveiled.<ref name="auto2"/> The women who participated were from all backgrounds, although the majority were middle-class and educated.<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> The women chanted protests against the attempts to limit their rights, such as, "We didn't have a revolution to go backwards".<ref name="auto3"/> One protestor recalled, "There was no question in our mind that this is the first step to suppress us, and we should stand up to it – both as women [and] as revolutionaries."<ref name="auto3"/> Another slogan chanted was, "In the dawn of freedom, there is an absence of freedom".<ref name="auto2"/> Protesters said that many Muslim activists regarded unveiled women as "unclean", since they had taken the Ayatollah's remarks literally.<ref name="auto2"/> One protester said: :"If a doorman throws an eggplant at you when you try to enter a government office, that isn't Imam Khomeini's fault, that is the doorman's fault", one protester said. "They can clarify and try to appease us all they want, but until the revolution tells the people that it is all right for women to wear modem dress, to earn decent wages, to hold good jobs, and not to bow and scrape, we will be harassed from the moment we leave our homes."<ref name="auto2"/> Militiamen were reportedly restrained, but guns were fired in the air when the women and their counter-protestors appear to be near collision.<ref name="auto2"/> Male supporters formed human chains on both sides of the women protesters marchers to shield them.<ref name="auto2"/><ref name="auto3"/> However, the chain were broken up on several occasions, and some protesters were attacked.<ref name="auto2"/> The women protestors were attacked at the streets by mobs of counter-protestors with knives, stones, bricks, and broken glass.<ref name="auto3"/> Both male bystanders as well as veiled women in chadors shouted epithets to the protesters.<ref name="auto2"/> During one demonstration, 15,000 protesters took over the Palace of Justice for a three-hour sit-in.<ref name="auto2"/> The protestors had a list of eight demands read. The list included the right of choice of dress; equal civil rights with men; no discrimination in political, social, and economic rights; and a guarantee of full security for women's legal rights and liberties.<ref name="auto2"/> ==ইৰাণত প্ৰতিক্ৰিয়া== Government and Islamic leaders attempted to calm the protests. The Ayatollah's aides reacted to the protests by saying that he had merely called for the wearing of "modest dress".<ref name="auto2"/> This statement by Mahmoud Taleghani from the government, assuring the public that the hijab would not be enforced, only encouraged, resulted in calming the protests.<ref name="auto">Azadeh Fatehrad, ''[https://books.google.com/books?id=qpG7DwAAQBAJ&dq=iranian+veil+1979&pg=PT35 The Poetics and Politics of the Veil in Iran: An Archival and Photographic ...]''</ref> ==আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰতিক্ৰিয়া== The protests were given some solidarity from feminists abroad. Feminists from Germany, France, Egypt, and a number of other countries united to form a Solidarity Committee (CIDF).<ref name="auto"/> A delegation of solidarity was sent by the [[International Committee for Women's Rights]] (another name for the Solidarity Committee or CIDF), chaired by [[Simone de Beauvoir]].<ref name="auto3"/> The protests were attended by the American feminist [[Kate Millett]], who had been invited to attend by student activists.<ref name="auto3"/> Millett said: :"I'm here because it's inevitable", she added. "This is the eye of the storm right now. Women all over the world are looking here. It's a whole corner, the Islamic world, the spot we thought it would be hardest to reach, and, wow, look at it go!"<ref name="auto2"/> A 12-minute documentary about the protests was made by the militant French feminist group, Psychoanalysis and Politics, who attended the march while documenting what they saw. The documentary remains the only existing film of those events.<ref name="auto3"/> ==ফল আৰু তাৰ পিছৰ পৰিণতি== The protests resulted in a temporary retraction of the decree of mandatory veiling.<ref name="auto4"/> When the left and the liberals were eliminated by June 1981,<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> and the conservatives secured solitary control, however, veiling was enforced on all women.<ref name="auto4"/> This began with the "Islamification of offices" in July 1980, when unveiled women were refused entry to government offices and public buildings, and banned from appearing unveiled at their work place, under risk of being fired.<ref name="justice4iran.org"/> On the streets, unveiled women were attacked by revolutionaries. In July 1981, an edict of mandatory veiling in public was introduced, which was followed in 1983 by an Islamic Punishment Law introducing corporal punishment on unveiled women:<ref name="auto1"/><ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> "Women who appear in public without hijab will be sentenced to whipping up to 74 lashes."<ref name="justice4iran.org"/> The law was enforced by members of the [[Islamic Revolution Committees]] patrolling the streets, and later by the [[Guidance Patrol]]s, also called the Morality Police. Ever since, such laws that favour mandatory veiling have become a key point in "policing women's political activism and dissidence", and have given Iran's post-1979 leadership a convenient excuse to "harass, intimidate, assault, and imprison women activists from across the ideological spectrum".<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> ==তথ্যৰ উৎস== {{Reflist|33em}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * [https://www.bbc.com/news/world-middle-east-47032829 Iranian women – before and after the Islamic Revolution] * [https://www.theguardian.com/artanddesign/2015/sep/03/hengameh-golestans-best-photograph-iranian-women-rebel-against-the-1979-hijab-law Hengameh Golestan's best photograph: Iranian women rebel against the 1979 hijab law] * [https://www.nytimes.com/1979/03/11/archives/iran-women-march-against-restraints-on-dress-and-rights-15000.html Iran Women March Against Restraints on Dress and Rights] * [https://menatidningen.se/naome-ruzindana-was-recently-nominated-among-the-swedish-heroine-by-aftonbladet-photograph-from-her-office-in-rwanda/ Iran's International Women's Day in 1979: a story of sadness and pride] * [https://www.trtworld.com/opinion/forty-years-of-the-iranian-revolution-the-women-s-march-24777 Forty Years of the Iranian Revolution: The Women's march] {{coord missing|Tehran Province}} bdwyslrsxj90mq3xov5led089hk4qz4 606237 606236 2026-05-14T06:16:07Z নৰুনা বৰুৱা 44897 606237 wikitext text/x-wiki {{Short description|none}} {{Infobox civil conflict | title =১৯৭৯ চনত তেহৰাণত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় নাৰী দিৱসৰ প্ৰতিবাদ | partof = | image = 1979 International Women's Day protests in Tehran - Mohammad Sayyad - Tehran Mosavvar (11).jpg | caption = ১৯৭৯ চনত ইৰাণৰ নাৰী দিৱসৰ বাধ্যতামূলক হিজাবৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিবাদ | coordinates = [[তেহৰাণ]], কম ,([[ইৰাণ]]) | causes =ইছলামিক ৰিপাব্লিক আৰু মহিলাৰ অধিকাৰ সম্পৰ্কীয় ইয়াৰ নীতিৰ বিৰোধিতা । বিশেষকৈ বাধ্যতামূলক হিজাব। | date = ৮–১৪ মাৰ্চ ১৯৭৯ | time = | result =মহিলা আৰু নাৰী অধিকাৰ কৰ্মীৰ জয় <ref name="Sadeghi-Boroujerdi">{{cite journal |last1=Sadeghi-Boroujerdi |first1=Eskandar |title=Iran's uprisings for 'Women, Life, Freedom': Over-determination, crisis, and the lineages of revolt |journal=Politics |date=2023 |pages=6-7 |doi=10.1177/02633957231159351|doi-access=free |url=https://eprints.whiterose.ac.uk/203107/1/sadeghi_boroujerdi_2023_iran_s_uprisings_for_women_life_freedom_over_determination_crisis_and_the_lineages_of_revolt.pdf }}</ref><br /> বাধ্যতামূলক হিজাব আইন স্থগিত<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/><br />ইছলামিক খোমেইনবাদী শক্তিৰ কৌশলগত পশ্চাদপসৰণ<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> | methods = বিক্ষোভ | side1 =মহিলা আৰু নাৰী অধিকাৰ কৰ্মী | side2 = খোমেইন সমৰ্থক ইছলামিক শক্তি<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> | leadfigures1 = | leadfigures2 = আয়াতুল্লাহ খোমেইনী | howmany1 = | howmany2 = | injuries = | fatalities = | arrests = }} [[File:Interior spread of Days of Blood, Days of Fire (03).jpg|thumb|8 March 1979 protest in Tehran]] [[File:8 March 1979 Protest in Tehran (03).jpg|thumb|8 March 1979 protest in Tehran]] '''১৯৭৯ চনৰ ৮ মাৰ্চত তেহৰানত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় নাৰী দিৱসত প্ৰতিবাদ''' ১৯৭৯ চনৰ আন্তৰ্জাতিক নাৰী দিৱস উপলক্ষে ইৰাণৰ তেহৰাণত মহিলাৰ পদযাত্ৰা অনুষ্ঠিত হৈছিল। এই পদযাত্ৰাটো প্ৰথমে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় নাৰী দিৱস উদযাপনৰ উদ্দেশ্য আছিল যদিও ইৰাণ বিপ্লৱৰ সময়ত মহিলাৰ অধিকাৰৰ পৰিৱৰ্তনৰ বিৰুদ্ধে ব্যাপক প্ৰতিবাদলৈ পৰিণত হৈছিল। বিশেষকৈ বাধ্যতামূলক হিজাব বা বোৰ্খা সকলো মহিলাই বাধ্যতামূলক ভাৱে পিন্ধাটো এই দিৱসৰ আগদিনা পদযাত্ৰাৰ মাত্ৰ এদিন আগতে ঘোষণা কৰা হৈছিল। ১৯৭৯ চনৰ ৮ মাৰ্চৰ পৰা ১৪ মাৰ্চলৈকে একেৰাহে ছয় দিন ধৰি চলিছিল এই প্ৰতিবাদত হাজাৰ হাজাৰ মহিলাই অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। এই প্ৰতিবাদত হিংসা আৰু খোমেইন সমৰ্থক ইছলামিক শক্তিৰ ভাবুকিৰ সন্মুখীন হ’বলগীয়া হয়। <ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> The clerical-led Islamist faction at the time, lacking the capacity and hegemony to marginalize rival political contenders, were forced into retreat following the protests as far as these goals were concerned.<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> Shortly after however, the Islamist faction mobilised Islamist women to rally on behalf of the new political and social order that they wished to implement.<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> By June 1981, the greater part of Iran's liberal and leftist political spectrum was destroyed by the pro-Khomeini faction.<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> Then, in 1983, the Iranian parliament (Majles) approved of a law "punishing women who refused to comply with state-enforced veiling".<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> Ever since, such laws that favour mandatory veiling have become a key point in "policing women's political activism and dissidence", and have given Iran's post-1979 leadership a convenient pretext to "harass, intimidate, assault, and imprison women activists from across the ideological spectrum".<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> ==পটভূমি== Veiling had been abolished in the [[Kashf-e hijab]] of 1936 during the reign of [[Reza Shah]], and for a period of five years, veiling had been banned. From 1941 onward, under Reza Shah's son and successor [[Mohammad Reza Pahlavi]], women had been free to dress as they wished.<ref name="auto1">Sanam Vakil: ''[https://books.google.com/books?id=WB3m-cBtrQ4C&dq=ataturk+veils&pg=PA67 Women and Politics in the Islamic Republic of Iran: Action and Reaction]''</ref> However, under his regime, the [[chador]] was considered a badge of backwardness, and an indicator of being a member of the lower class. Veiled women were assumed to be from conservative religious families, with limited education, while unveiled women were assumed to be from the educated and professional upper- or middle class.<ref name="auto1"/> During the revolution of the late 1970s, hijab became a political symbol. Hijab was considered by conservative traditionalists as a sign of virtue, and, thus, unveiled women as the opposite. Unveiled women came to be seen by some of the opposition as a symbol of Western culture colonialism, [[Westoxication]]; as a propagator of "corrupt Western culture", undermining the traditionalist conception of "morals of society"; and as overly dressed up "bourgeois dolls", who had lost their honor.<ref name="auto4">John Foran, ''[https://books.google.com/books?id=2Z2FAgAAQBAJ&dq=1979+iran+hijab+protest&pg=PA144 Theorizing Revolutions]''</ref> The hijab was considered by the Pahlavis as a rejection of their modernization policy, and, thereby, of their rule, and during the Iranian revolution, many secular non-conservative women belonging to the opposition had worn the veil, since it had become a symbol of opposition against the Pahlavi regime.<ref>El Guindi, Fadwa (1999). Veil: Modesty, Privacy and Resistance, Oxford; New York: Berg Publishers; Bloomsbury Academic, pp. 3, 13–16, 130, 174–176, {{ISBN|9781859739242}}</ref> During the mass protests leading to the revolution, women participating in the protests often wore the veil, and women who appeared unveiled were often harassed by fundamentalist revolutionaries.<ref name="justice4iran.org">{{cite web|url=https://justice4iran.org/wp-content/uploads/2014/03/Hejab-Report-JFI-English.pdf|title=Thirty-five years of forced hijab|publisher=Justice for Iran}}</ref> Two slogans of the 1979 revolution were: "Wear a veil, or we will punch your head" and "Death to the unveiled".<ref name="DW-2020">{{cite news |title=Why Iranian authorities force women to wear a veil |url=https://www.dw.com/en/why-iranian-authorities-force-women-to-wear-a-veil/a-56014027 |access-date=30 August 2021 |agency=DW |date=21 December 2020}}</ref><ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> In 1978–1979, in the dawn of the [[Iranian Revolution|Islamic Revolution]], the anti-Shah front consisted of a very broad group of liberals, religious nationalists, militant Islamists, Marxists-Leninists, ''[[bazaari]]s'', and striking oil workers.<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> Yet it was [[Ayatollah Khomeini]], a Shia cleric, who quickly established himself as the revolution's major leader.<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> In his goal to overthrow the shah, he actively encouraged women to join the cause, but, simultaneously, showed little to no indication that he wanted to introduce mandatory veiling, or even wished to abrogate specific women's rights in a post-revolutionary Iran.<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> It was upon his return to Iran that his rhetoric and that of his political allies quickly shifted.<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> There had been no formal law issued mandating the veil immediately following the revolution, but since unveiled women were often harassed and put under pressure, many of them resorted to wear the veil to avoid harassment.<ref name="justice4iran.org"/> On March 7, 1979, Ayatollah Khomeini decreed mandatory veiling for all women in their workplace, and decreed that women were no longer to enter their workplace or a government office unveiled, which he termed as "naked":<ref name="auto3">{{Cite web|date=March 8, 2019|title=The Stolen Revolution: Iranian Women of 1979|url=https://www.cbc.ca/radio/ideas/the-stolen-revolution-iranian-women-of-1979-1.5048382|access-date=2021-10-09|website=cbc.ca}}</ref> :"At Islamic ministries, women should not appear naked. Women can be present so long as they are with hijab. They face no barrier to work as long as they observe Islamic hijab."<ref name="justice4iran.org"/> However, non-conservative women, who had worn the veil as a symbol of opposition during the revolution, had not expected veiling to become mandatory, and when the mandatory veil decree became known, it was met with protests and opposition, particularly by liberal and leftist women.<ref name="auto4"/> The veil decree was received by many as evidence that, despite having fought in the revolution, women were being relegated, as one protest leader expressed it, "back to dog status".<ref name="auto2">{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/1979/03/11/archives/iran-women-march-against-restraints-on-dress-and-rights-15000.html|title = Iran Women March Against Restraints on Dress and Rights|newspaper = The New York Times|date = 11 March 1979}}</ref> There was a fear among women that they were about to lose the civil rights gained under the Shah.<ref name="auto2"/> ==প্ৰতিবাদ== On the morning of March 8, tens of thousands of women gathered outside the new Prime Minister's office in Tehran. A further 3,000 women went to protest in the religious city of [[Qom]], which was the residence of Ayatollah Khomeini. The protestors appeared unveiled.<ref name="auto2"/> The women who participated were from all backgrounds, although the majority were middle-class and educated.<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> The women chanted protests against the attempts to limit their rights, such as, "We didn't have a revolution to go backwards".<ref name="auto3"/> One protestor recalled, "There was no question in our mind that this is the first step to suppress us, and we should stand up to it – both as women [and] as revolutionaries."<ref name="auto3"/> Another slogan chanted was, "In the dawn of freedom, there is an absence of freedom".<ref name="auto2"/> Protesters said that many Muslim activists regarded unveiled women as "unclean", since they had taken the Ayatollah's remarks literally.<ref name="auto2"/> One protester said: :"If a doorman throws an eggplant at you when you try to enter a government office, that isn't Imam Khomeini's fault, that is the doorman's fault", one protester said. "They can clarify and try to appease us all they want, but until the revolution tells the people that it is all right for women to wear modem dress, to earn decent wages, to hold good jobs, and not to bow and scrape, we will be harassed from the moment we leave our homes."<ref name="auto2"/> Militiamen were reportedly restrained, but guns were fired in the air when the women and their counter-protestors appear to be near collision.<ref name="auto2"/> Male supporters formed human chains on both sides of the women protesters marchers to shield them.<ref name="auto2"/><ref name="auto3"/> However, the chain were broken up on several occasions, and some protesters were attacked.<ref name="auto2"/> The women protestors were attacked at the streets by mobs of counter-protestors with knives, stones, bricks, and broken glass.<ref name="auto3"/> Both male bystanders as well as veiled women in chadors shouted epithets to the protesters.<ref name="auto2"/> During one demonstration, 15,000 protesters took over the Palace of Justice for a three-hour sit-in.<ref name="auto2"/> The protestors had a list of eight demands read. The list included the right of choice of dress; equal civil rights with men; no discrimination in political, social, and economic rights; and a guarantee of full security for women's legal rights and liberties.<ref name="auto2"/> ==ইৰাণত প্ৰতিক্ৰিয়া== Government and Islamic leaders attempted to calm the protests. The Ayatollah's aides reacted to the protests by saying that he had merely called for the wearing of "modest dress".<ref name="auto2"/> This statement by Mahmoud Taleghani from the government, assuring the public that the hijab would not be enforced, only encouraged, resulted in calming the protests.<ref name="auto">Azadeh Fatehrad, ''[https://books.google.com/books?id=qpG7DwAAQBAJ&dq=iranian+veil+1979&pg=PT35 The Poetics and Politics of the Veil in Iran: An Archival and Photographic ...]''</ref> ==আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰতিক্ৰিয়া== The protests were given some solidarity from feminists abroad. Feminists from Germany, France, Egypt, and a number of other countries united to form a Solidarity Committee (CIDF).<ref name="auto"/> A delegation of solidarity was sent by the [[International Committee for Women's Rights]] (another name for the Solidarity Committee or CIDF), chaired by [[Simone de Beauvoir]].<ref name="auto3"/> The protests were attended by the American feminist [[Kate Millett]], who had been invited to attend by student activists.<ref name="auto3"/> Millett said: :"I'm here because it's inevitable", she added. "This is the eye of the storm right now. Women all over the world are looking here. It's a whole corner, the Islamic world, the spot we thought it would be hardest to reach, and, wow, look at it go!"<ref name="auto2"/> A 12-minute documentary about the protests was made by the militant French feminist group, Psychoanalysis and Politics, who attended the march while documenting what they saw. The documentary remains the only existing film of those events.<ref name="auto3"/> ==ফল আৰু তাৰ পিছৰ পৰিণতি== The protests resulted in a temporary retraction of the decree of mandatory veiling.<ref name="auto4"/> When the left and the liberals were eliminated by June 1981,<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> and the conservatives secured solitary control, however, veiling was enforced on all women.<ref name="auto4"/> This began with the "Islamification of offices" in July 1980, when unveiled women were refused entry to government offices and public buildings, and banned from appearing unveiled at their work place, under risk of being fired.<ref name="justice4iran.org"/> On the streets, unveiled women were attacked by revolutionaries. In July 1981, an edict of mandatory veiling in public was introduced, which was followed in 1983 by an Islamic Punishment Law introducing corporal punishment on unveiled women:<ref name="auto1"/><ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> "Women who appear in public without hijab will be sentenced to whipping up to 74 lashes."<ref name="justice4iran.org"/> The law was enforced by members of the [[Islamic Revolution Committees]] patrolling the streets, and later by the [[Guidance Patrol]]s, also called the Morality Police. Ever since, such laws that favour mandatory veiling have become a key point in "policing women's political activism and dissidence", and have given Iran's post-1979 leadership a convenient excuse to "harass, intimidate, assault, and imprison women activists from across the ideological spectrum".<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> ==তথ্যৰ উৎস== {{Reflist|33em}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * [https://www.bbc.com/news/world-middle-east-47032829 Iranian women – before and after the Islamic Revolution] * [https://www.theguardian.com/artanddesign/2015/sep/03/hengameh-golestans-best-photograph-iranian-women-rebel-against-the-1979-hijab-law Hengameh Golestan's best photograph: Iranian women rebel against the 1979 hijab law] * [https://www.nytimes.com/1979/03/11/archives/iran-women-march-against-restraints-on-dress-and-rights-15000.html Iran Women March Against Restraints on Dress and Rights] * [https://menatidningen.se/naome-ruzindana-was-recently-nominated-among-the-swedish-heroine-by-aftonbladet-photograph-from-her-office-in-rwanda/ Iran's International Women's Day in 1979: a story of sadness and pride] * [https://www.trtworld.com/opinion/forty-years-of-the-iranian-revolution-the-women-s-march-24777 Forty Years of the Iranian Revolution: The Women's march] {{coord missing|Tehran Province}} 074bwmjx3wzc75wjyatx3oj2cc2ihcr 606238 606237 2026-05-14T06:21:22Z নৰুনা বৰুৱা 44897 606238 wikitext text/x-wiki {{Short description|none}} {{Infobox civil conflict | title =১৯৭৯ চনত তেহৰাণত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় নাৰী দিৱসৰ প্ৰতিবাদ | partof = | image = 1979 International Women's Day protests in Tehran - Mohammad Sayyad - Tehran Mosavvar (11).jpg | caption = ১৯৭৯ চনত ইৰাণৰ নাৰী দিৱসৰ বাধ্যতামূলক হিজাবৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিবাদ | coordinates = [[তেহৰাণ]], কম ,([[ইৰাণ]]) | causes =ইছলামিক ৰিপাব্লিক আৰু মহিলাৰ অধিকাৰ সম্পৰ্কীয় ইয়াৰ নীতিৰ বিৰোধিতা । বিশেষকৈ বাধ্যতামূলক হিজাব। | date = ৮–১৪ মাৰ্চ ১৯৭৯ | time = | result =মহিলা আৰু নাৰী অধিকাৰ কৰ্মীৰ জয় <ref name="Sadeghi-Boroujerdi">{{cite journal |last1=Sadeghi-Boroujerdi |first1=Eskandar |title=Iran's uprisings for 'Women, Life, Freedom': Over-determination, crisis, and the lineages of revolt |journal=Politics |date=2023 |pages=6-7 |doi=10.1177/02633957231159351|doi-access=free |url=https://eprints.whiterose.ac.uk/203107/1/sadeghi_boroujerdi_2023_iran_s_uprisings_for_women_life_freedom_over_determination_crisis_and_the_lineages_of_revolt.pdf }}</ref><br /> বাধ্যতামূলক হিজাব আইন স্থগিত<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/><br />ইছলামিক খোমেইনবাদী শক্তিৰ কৌশলগত পশ্চাদপসৰণ<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> | methods = বিক্ষোভ | side1 =মহিলা আৰু নাৰী অধিকাৰ কৰ্মী | side2 = খোমেইন সমৰ্থক ইছলামিক শক্তি<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> | leadfigures1 = | leadfigures2 = আয়াতুল্লাহ খোমেইনী | howmany1 = | howmany2 = | injuries = | fatalities = | arrests = }} [[File:Interior spread of Days of Blood, Days of Fire (03).jpg|thumb|8 March 1979 protest in Tehran]] [[File:8 March 1979 Protest in Tehran (03).jpg|thumb|8 March 1979 protest in Tehran]] '''১৯৭৯ চনৰ ৮ মাৰ্চত তেহৰানত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় নাৰী দিৱসত প্ৰতিবাদ''' ১৯৭৯ চনৰ আন্তৰ্জাতিক নাৰী দিৱস উপলক্ষে ইৰাণৰ তেহৰাণত মহিলাৰ পদযাত্ৰা অনুষ্ঠিত হৈছিল। এই পদযাত্ৰাটো প্ৰথমে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় নাৰী দিৱস উদযাপনৰ উদ্দেশ্য আছিল যদিও ইৰাণ বিপ্লৱৰ সময়ত মহিলাৰ অধিকাৰৰ পৰিৱৰ্তনৰ বিৰুদ্ধে ব্যাপক প্ৰতিবাদলৈ পৰিণত হৈছিল। বিশেষকৈ বাধ্যতামূলক হিজাব বা বোৰ্খা সকলো মহিলাই বাধ্যতামূলক ভাৱে পিন্ধাটো এই দিৱসৰ আগদিনা পদযাত্ৰাৰ মাত্ৰ এদিন আগতে ঘোষণা কৰা হৈছিল। ১৯৭৯ চনৰ ৮ মাৰ্চৰ পৰা ১৪ মাৰ্চলৈকে একেৰাহে ছয় দিন ধৰি চলিছিল এই প্ৰতিবাদত হাজাৰ হাজাৰ মহিলাই অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। এই প্ৰতিবাদত হিংসা আৰু খোমেইন সমৰ্থক ইছলামিক শক্তিৰ ভাবুকিৰ সন্মুখীন হ’বলগীয়া হয়। <ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> সেই সময়ত মৌলবী নেতৃত্বাধীন ইছলামিক গোটক প্ৰতিদ্বন্দ্বী ৰাজনৈতিক প্ৰাৰ্থীক কোণত ৰাখিব পৰা ক্ষমতা আৰু প্ৰভাৱৰ অভাৱ আছিল; সেয়েহে প্ৰতিবাদৰ পিছত তেওঁলোকে এই লক্ষ্যসমূহৰ পৰা পিছুৱাই যাবলৈ বাধ্য হয়।<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> কিন্তু ইয়াৰ কিছু সময়ৰ পিছতে ইছলামিক দলে মুছলমান মহিলাসকলক তেওঁলোকে ৰূপায়ণ কৰিব বিচৰা নতুন ৰাজনৈতিক আৰু সামাজিক ব্যৱস্থাটোৰ সমৰ্থনত একত্ৰিত হ'বলৈ সংগঠিত কৰে।<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> ১৯৮১ চনৰ জুন মাহলৈকে ইৰাণৰ উদাৰ আৰু বাওঁপন্থী ৰাজনৈতিক শিবিৰৰ এটা বৃহৎ অংশ খোমেইন সমৰ্থক দলৰ নিয়ন্ত্ৰণত পৰে।<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> তাৰ পিছত ১৯৮৩ চনত ইৰাণৰ সংসদে (মজলিছে) এনে এখন আইন প্ৰণয়ন কৰে য'ত "ৰাষ্ট্ৰই নিৰ্ধাৰিত বোৰ্খা প্ৰথা নিয়ম মানি চলিবলৈ অস্বীকাৰ কৰা মহিলাসকলক শাস্তি দিয়াৰ ব্যৱস্থা কৰা হৈছিল।"<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> তেতিয়াৰ পৰাই বাধ্যতামূলক বোৰ্খা পিন্ধাৰ সপক্ষে এনে আইনসমূহ "মহিলাৰ ৰাজনৈতিক সক্ৰিয়তা আৰু বিৰোধিতা দমন কৰাৰ" এক প্ৰধান উপায় হৈ পৰিছে; তদুপৰি তেওঁলোকে ১৯৭৯ চনৰ পিছৰ ইৰাণী নেতৃত্বক বিভিন্ন মতাদৰ্শৰ মহিলা কৰ্মীক হাৰাশাস্তি, ভয় দেখুৱাই, আক্ৰমণ, কাৰাগাৰত ভৰোৱাৰ সুবিধাজনক অজুহাত দিছে। <ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> ==পটভূমি== Veiling had been abolished in the [[Kashf-e hijab]] of 1936 during the reign of [[Reza Shah]], and for a period of five years, veiling had been banned. From 1941 onward, under Reza Shah's son and successor [[Mohammad Reza Pahlavi]], women had been free to dress as they wished.<ref name="auto1">Sanam Vakil: ''[https://books.google.com/books?id=WB3m-cBtrQ4C&dq=ataturk+veils&pg=PA67 Women and Politics in the Islamic Republic of Iran: Action and Reaction]''</ref> However, under his regime, the [[chador]] was considered a badge of backwardness, and an indicator of being a member of the lower class. Veiled women were assumed to be from conservative religious families, with limited education, while unveiled women were assumed to be from the educated and professional upper- or middle class.<ref name="auto1"/> During the revolution of the late 1970s, hijab became a political symbol. Hijab was considered by conservative traditionalists as a sign of virtue, and, thus, unveiled women as the opposite. Unveiled women came to be seen by some of the opposition as a symbol of Western culture colonialism, [[Westoxication]]; as a propagator of "corrupt Western culture", undermining the traditionalist conception of "morals of society"; and as overly dressed up "bourgeois dolls", who had lost their honor.<ref name="auto4">John Foran, ''[https://books.google.com/books?id=2Z2FAgAAQBAJ&dq=1979+iran+hijab+protest&pg=PA144 Theorizing Revolutions]''</ref> The hijab was considered by the Pahlavis as a rejection of their modernization policy, and, thereby, of their rule, and during the Iranian revolution, many secular non-conservative women belonging to the opposition had worn the veil, since it had become a symbol of opposition against the Pahlavi regime.<ref>El Guindi, Fadwa (1999). Veil: Modesty, Privacy and Resistance, Oxford; New York: Berg Publishers; Bloomsbury Academic, pp. 3, 13–16, 130, 174–176, {{ISBN|9781859739242}}</ref> During the mass protests leading to the revolution, women participating in the protests often wore the veil, and women who appeared unveiled were often harassed by fundamentalist revolutionaries.<ref name="justice4iran.org">{{cite web|url=https://justice4iran.org/wp-content/uploads/2014/03/Hejab-Report-JFI-English.pdf|title=Thirty-five years of forced hijab|publisher=Justice for Iran}}</ref> Two slogans of the 1979 revolution were: "Wear a veil, or we will punch your head" and "Death to the unveiled".<ref name="DW-2020">{{cite news |title=Why Iranian authorities force women to wear a veil |url=https://www.dw.com/en/why-iranian-authorities-force-women-to-wear-a-veil/a-56014027 |access-date=30 August 2021 |agency=DW |date=21 December 2020}}</ref><ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> In 1978–1979, in the dawn of the [[Iranian Revolution|Islamic Revolution]], the anti-Shah front consisted of a very broad group of liberals, religious nationalists, militant Islamists, Marxists-Leninists, ''[[bazaari]]s'', and striking oil workers.<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> Yet it was [[Ayatollah Khomeini]], a Shia cleric, who quickly established himself as the revolution's major leader.<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> In his goal to overthrow the shah, he actively encouraged women to join the cause, but, simultaneously, showed little to no indication that he wanted to introduce mandatory veiling, or even wished to abrogate specific women's rights in a post-revolutionary Iran.<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> It was upon his return to Iran that his rhetoric and that of his political allies quickly shifted.<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> There had been no formal law issued mandating the veil immediately following the revolution, but since unveiled women were often harassed and put under pressure, many of them resorted to wear the veil to avoid harassment.<ref name="justice4iran.org"/> On March 7, 1979, Ayatollah Khomeini decreed mandatory veiling for all women in their workplace, and decreed that women were no longer to enter their workplace or a government office unveiled, which he termed as "naked":<ref name="auto3">{{Cite web|date=March 8, 2019|title=The Stolen Revolution: Iranian Women of 1979|url=https://www.cbc.ca/radio/ideas/the-stolen-revolution-iranian-women-of-1979-1.5048382|access-date=2021-10-09|website=cbc.ca}}</ref> :"At Islamic ministries, women should not appear naked. Women can be present so long as they are with hijab. They face no barrier to work as long as they observe Islamic hijab."<ref name="justice4iran.org"/> However, non-conservative women, who had worn the veil as a symbol of opposition during the revolution, had not expected veiling to become mandatory, and when the mandatory veil decree became known, it was met with protests and opposition, particularly by liberal and leftist women.<ref name="auto4"/> The veil decree was received by many as evidence that, despite having fought in the revolution, women were being relegated, as one protest leader expressed it, "back to dog status".<ref name="auto2">{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/1979/03/11/archives/iran-women-march-against-restraints-on-dress-and-rights-15000.html|title = Iran Women March Against Restraints on Dress and Rights|newspaper = The New York Times|date = 11 March 1979}}</ref> There was a fear among women that they were about to lose the civil rights gained under the Shah.<ref name="auto2"/> ==প্ৰতিবাদ== On the morning of March 8, tens of thousands of women gathered outside the new Prime Minister's office in Tehran. A further 3,000 women went to protest in the religious city of [[Qom]], which was the residence of Ayatollah Khomeini. The protestors appeared unveiled.<ref name="auto2"/> The women who participated were from all backgrounds, although the majority were middle-class and educated.<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> The women chanted protests against the attempts to limit their rights, such as, "We didn't have a revolution to go backwards".<ref name="auto3"/> One protestor recalled, "There was no question in our mind that this is the first step to suppress us, and we should stand up to it – both as women [and] as revolutionaries."<ref name="auto3"/> Another slogan chanted was, "In the dawn of freedom, there is an absence of freedom".<ref name="auto2"/> Protesters said that many Muslim activists regarded unveiled women as "unclean", since they had taken the Ayatollah's remarks literally.<ref name="auto2"/> One protester said: :"If a doorman throws an eggplant at you when you try to enter a government office, that isn't Imam Khomeini's fault, that is the doorman's fault", one protester said. "They can clarify and try to appease us all they want, but until the revolution tells the people that it is all right for women to wear modem dress, to earn decent wages, to hold good jobs, and not to bow and scrape, we will be harassed from the moment we leave our homes."<ref name="auto2"/> Militiamen were reportedly restrained, but guns were fired in the air when the women and their counter-protestors appear to be near collision.<ref name="auto2"/> Male supporters formed human chains on both sides of the women protesters marchers to shield them.<ref name="auto2"/><ref name="auto3"/> However, the chain were broken up on several occasions, and some protesters were attacked.<ref name="auto2"/> The women protestors were attacked at the streets by mobs of counter-protestors with knives, stones, bricks, and broken glass.<ref name="auto3"/> Both male bystanders as well as veiled women in chadors shouted epithets to the protesters.<ref name="auto2"/> During one demonstration, 15,000 protesters took over the Palace of Justice for a three-hour sit-in.<ref name="auto2"/> The protestors had a list of eight demands read. The list included the right of choice of dress; equal civil rights with men; no discrimination in political, social, and economic rights; and a guarantee of full security for women's legal rights and liberties.<ref name="auto2"/> ==ইৰাণত প্ৰতিক্ৰিয়া== Government and Islamic leaders attempted to calm the protests. The Ayatollah's aides reacted to the protests by saying that he had merely called for the wearing of "modest dress".<ref name="auto2"/> This statement by Mahmoud Taleghani from the government, assuring the public that the hijab would not be enforced, only encouraged, resulted in calming the protests.<ref name="auto">Azadeh Fatehrad, ''[https://books.google.com/books?id=qpG7DwAAQBAJ&dq=iranian+veil+1979&pg=PT35 The Poetics and Politics of the Veil in Iran: An Archival and Photographic ...]''</ref> ==আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰতিক্ৰিয়া== The protests were given some solidarity from feminists abroad. Feminists from Germany, France, Egypt, and a number of other countries united to form a Solidarity Committee (CIDF).<ref name="auto"/> A delegation of solidarity was sent by the [[International Committee for Women's Rights]] (another name for the Solidarity Committee or CIDF), chaired by [[Simone de Beauvoir]].<ref name="auto3"/> The protests were attended by the American feminist [[Kate Millett]], who had been invited to attend by student activists.<ref name="auto3"/> Millett said: :"I'm here because it's inevitable", she added. "This is the eye of the storm right now. Women all over the world are looking here. It's a whole corner, the Islamic world, the spot we thought it would be hardest to reach, and, wow, look at it go!"<ref name="auto2"/> A 12-minute documentary about the protests was made by the militant French feminist group, Psychoanalysis and Politics, who attended the march while documenting what they saw. The documentary remains the only existing film of those events.<ref name="auto3"/> ==ফল আৰু তাৰ পিছৰ পৰিণতি== The protests resulted in a temporary retraction of the decree of mandatory veiling.<ref name="auto4"/> When the left and the liberals were eliminated by June 1981,<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> and the conservatives secured solitary control, however, veiling was enforced on all women.<ref name="auto4"/> This began with the "Islamification of offices" in July 1980, when unveiled women were refused entry to government offices and public buildings, and banned from appearing unveiled at their work place, under risk of being fired.<ref name="justice4iran.org"/> On the streets, unveiled women were attacked by revolutionaries. In July 1981, an edict of mandatory veiling in public was introduced, which was followed in 1983 by an Islamic Punishment Law introducing corporal punishment on unveiled women:<ref name="auto1"/><ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> "Women who appear in public without hijab will be sentenced to whipping up to 74 lashes."<ref name="justice4iran.org"/> The law was enforced by members of the [[Islamic Revolution Committees]] patrolling the streets, and later by the [[Guidance Patrol]]s, also called the Morality Police. Ever since, such laws that favour mandatory veiling have become a key point in "policing women's political activism and dissidence", and have given Iran's post-1979 leadership a convenient excuse to "harass, intimidate, assault, and imprison women activists from across the ideological spectrum".<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> ==তথ্যৰ উৎস== {{Reflist|33em}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * [https://www.bbc.com/news/world-middle-east-47032829 Iranian women – before and after the Islamic Revolution] * [https://www.theguardian.com/artanddesign/2015/sep/03/hengameh-golestans-best-photograph-iranian-women-rebel-against-the-1979-hijab-law Hengameh Golestan's best photograph: Iranian women rebel against the 1979 hijab law] * [https://www.nytimes.com/1979/03/11/archives/iran-women-march-against-restraints-on-dress-and-rights-15000.html Iran Women March Against Restraints on Dress and Rights] * [https://menatidningen.se/naome-ruzindana-was-recently-nominated-among-the-swedish-heroine-by-aftonbladet-photograph-from-her-office-in-rwanda/ Iran's International Women's Day in 1979: a story of sadness and pride] * [https://www.trtworld.com/opinion/forty-years-of-the-iranian-revolution-the-women-s-march-24777 Forty Years of the Iranian Revolution: The Women's march] {{coord missing|Tehran Province}} 46sunbxxkt2ppxkvv7p2mklf7060xo9 606239 606238 2026-05-14T06:23:32Z নৰুনা বৰুৱা 44897 606239 wikitext text/x-wiki {{Short description|none}} {{Infobox civil conflict | title =১৯৭৯ চনত তেহৰাণত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় নাৰী দিৱসৰ প্ৰতিবাদ | partof = | image = 1979 International Women's Day protests in Tehran - Mohammad Sayyad - Tehran Mosavvar (11).jpg | caption = ১৯৭৯ চনত ইৰাণৰ নাৰী দিৱসৰ বাধ্যতামূলক হিজাবৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিবাদ | coordinates = [[তেহৰাণ]], কম ,([[ইৰাণ]]) | causes =ইছলামিক ৰিপাব্লিক আৰু মহিলাৰ অধিকাৰ সম্পৰ্কীয় ইয়াৰ নীতিৰ বিৰোধিতা । বিশেষকৈ বাধ্যতামূলক হিজাব। | date = ৮–১৪ মাৰ্চ ১৯৭৯ | time = | result =মহিলা আৰু নাৰী অধিকাৰ কৰ্মীৰ জয় <ref name="Sadeghi-Boroujerdi">{{cite journal |last1=Sadeghi-Boroujerdi |first1=Eskandar |title=Iran's uprisings for 'Women, Life, Freedom': Over-determination, crisis, and the lineages of revolt |journal=Politics |date=2023 |pages=6-7 |doi=10.1177/02633957231159351|doi-access=free |url=https://eprints.whiterose.ac.uk/203107/1/sadeghi_boroujerdi_2023_iran_s_uprisings_for_women_life_freedom_over_determination_crisis_and_the_lineages_of_revolt.pdf }}</ref><br /> বাধ্যতামূলক হিজাব আইন স্থগিত<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/><br />ইছলামিক খোমেইনবাদী শক্তিৰ কৌশলগত পশ্চাদপসৰণ<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> | methods = বিক্ষোভ | side1 =মহিলা আৰু নাৰী অধিকাৰ কৰ্মী | side2 = খোমেইন সমৰ্থক ইছলামিক শক্তি<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> | leadfigures1 = | leadfigures2 = আয়াতুল্লাহ খোমেইনী | howmany1 = | howmany2 = | injuries = | fatalities = | arrests = }} [[File:Interior spread of Days of Blood, Days of Fire (03).jpg|thumb|১৯৭৯ চনৰ ৮ মাৰ্চত তেহৰাণত প্ৰতিবাদ ]] [[File:8 March 1979 Protest in Tehran (03).jpg|thumb|১৯৭৯ চনৰ ৮ মাৰ্চত তেহৰাণত প্ৰতিবাদ]] '''১৯৭৯ চনৰ ৮ মাৰ্চত তেহৰানত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় নাৰী দিৱসত প্ৰতিবাদ''' ১৯৭৯ চনৰ আন্তৰ্জাতিক নাৰী দিৱস উপলক্ষে ইৰাণৰ তেহৰাণত মহিলাৰ পদযাত্ৰা অনুষ্ঠিত হৈছিল। এই পদযাত্ৰাটো প্ৰথমে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় নাৰী দিৱস উদযাপনৰ উদ্দেশ্য আছিল যদিও ইৰাণ বিপ্লৱৰ সময়ত মহিলাৰ অধিকাৰৰ পৰিৱৰ্তনৰ বিৰুদ্ধে ব্যাপক প্ৰতিবাদলৈ পৰিণত হৈছিল। বিশেষকৈ বাধ্যতামূলক হিজাব বা বোৰ্খা সকলো মহিলাই বাধ্যতামূলক ভাৱে পিন্ধাটো এই দিৱসৰ আগদিনা পদযাত্ৰাৰ মাত্ৰ এদিন আগতে ঘোষণা কৰা হৈছিল। ১৯৭৯ চনৰ ৮ মাৰ্চৰ পৰা ১৪ মাৰ্চলৈকে একেৰাহে ছয় দিন ধৰি চলিছিল এই প্ৰতিবাদত হাজাৰ হাজাৰ মহিলাই অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। এই প্ৰতিবাদত হিংসা আৰু খোমেইন সমৰ্থক ইছলামিক শক্তিৰ ভাবুকিৰ সন্মুখীন হ’বলগীয়া হয়। <ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> সেই সময়ত মৌলবী নেতৃত্বাধীন ইছলামিক গোটক প্ৰতিদ্বন্দ্বী ৰাজনৈতিক প্ৰাৰ্থীক কোণত ৰাখিব পৰা ক্ষমতা আৰু প্ৰভাৱৰ অভাৱ আছিল; সেয়েহে প্ৰতিবাদৰ পিছত তেওঁলোকে এই লক্ষ্যসমূহৰ পৰা পিছুৱাই যাবলৈ বাধ্য হয়।<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> কিন্তু ইয়াৰ কিছু সময়ৰ পিছতে ইছলামিক দলে মুছলমান মহিলাসকলক তেওঁলোকে ৰূপায়ণ কৰিব বিচৰা নতুন ৰাজনৈতিক আৰু সামাজিক ব্যৱস্থাটোৰ সমৰ্থনত একত্ৰিত হ'বলৈ সংগঠিত কৰে।<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> ১৯৮১ চনৰ জুন মাহলৈকে ইৰাণৰ উদাৰ আৰু বাওঁপন্থী ৰাজনৈতিক শিবিৰৰ এটা বৃহৎ অংশ খোমেইন সমৰ্থক দলৰ নিয়ন্ত্ৰণত পৰে।<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> তাৰ পিছত ১৯৮৩ চনত ইৰাণৰ সংসদে (মজলিছে) এনে এখন আইন প্ৰণয়ন কৰে য'ত "ৰাষ্ট্ৰই নিৰ্ধাৰিত বোৰ্খা প্ৰথা নিয়ম মানি চলিবলৈ অস্বীকাৰ কৰা মহিলাসকলক শাস্তি দিয়াৰ ব্যৱস্থা কৰা হৈছিল।"<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> তেতিয়াৰ পৰাই বাধ্যতামূলক বোৰ্খা পিন্ধাৰ সপক্ষে এনে আইনসমূহ "মহিলাৰ ৰাজনৈতিক সক্ৰিয়তা আৰু বিৰোধিতা দমন কৰাৰ" এক প্ৰধান উপায় হৈ পৰিছে; তদুপৰি তেওঁলোকে ১৯৭৯ চনৰ পিছৰ ইৰাণী নেতৃত্বক বিভিন্ন মতাদৰ্শৰ মহিলা কৰ্মীক হাৰাশাস্তি, ভয় দেখুৱাই, আক্ৰমণ, কাৰাগাৰত ভৰোৱাৰ সুবিধাজনক অজুহাত দিছে। <ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> ==পটভূমি== Veiling had been abolished in the [[Kashf-e hijab]] of 1936 during the reign of [[Reza Shah]], and for a period of five years, veiling had been banned. From 1941 onward, under Reza Shah's son and successor [[Mohammad Reza Pahlavi]], women had been free to dress as they wished.<ref name="auto1">Sanam Vakil: ''[https://books.google.com/books?id=WB3m-cBtrQ4C&dq=ataturk+veils&pg=PA67 Women and Politics in the Islamic Republic of Iran: Action and Reaction]''</ref> However, under his regime, the [[chador]] was considered a badge of backwardness, and an indicator of being a member of the lower class. Veiled women were assumed to be from conservative religious families, with limited education, while unveiled women were assumed to be from the educated and professional upper- or middle class.<ref name="auto1"/> During the revolution of the late 1970s, hijab became a political symbol. Hijab was considered by conservative traditionalists as a sign of virtue, and, thus, unveiled women as the opposite. Unveiled women came to be seen by some of the opposition as a symbol of Western culture colonialism, [[Westoxication]]; as a propagator of "corrupt Western culture", undermining the traditionalist conception of "morals of society"; and as overly dressed up "bourgeois dolls", who had lost their honor.<ref name="auto4">John Foran, ''[https://books.google.com/books?id=2Z2FAgAAQBAJ&dq=1979+iran+hijab+protest&pg=PA144 Theorizing Revolutions]''</ref> The hijab was considered by the Pahlavis as a rejection of their modernization policy, and, thereby, of their rule, and during the Iranian revolution, many secular non-conservative women belonging to the opposition had worn the veil, since it had become a symbol of opposition against the Pahlavi regime.<ref>El Guindi, Fadwa (1999). Veil: Modesty, Privacy and Resistance, Oxford; New York: Berg Publishers; Bloomsbury Academic, pp. 3, 13–16, 130, 174–176, {{ISBN|9781859739242}}</ref> During the mass protests leading to the revolution, women participating in the protests often wore the veil, and women who appeared unveiled were often harassed by fundamentalist revolutionaries.<ref name="justice4iran.org">{{cite web|url=https://justice4iran.org/wp-content/uploads/2014/03/Hejab-Report-JFI-English.pdf|title=Thirty-five years of forced hijab|publisher=Justice for Iran}}</ref> Two slogans of the 1979 revolution were: "Wear a veil, or we will punch your head" and "Death to the unveiled".<ref name="DW-2020">{{cite news |title=Why Iranian authorities force women to wear a veil |url=https://www.dw.com/en/why-iranian-authorities-force-women-to-wear-a-veil/a-56014027 |access-date=30 August 2021 |agency=DW |date=21 December 2020}}</ref><ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> In 1978–1979, in the dawn of the [[Iranian Revolution|Islamic Revolution]], the anti-Shah front consisted of a very broad group of liberals, religious nationalists, militant Islamists, Marxists-Leninists, ''[[bazaari]]s'', and striking oil workers.<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> Yet it was [[Ayatollah Khomeini]], a Shia cleric, who quickly established himself as the revolution's major leader.<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> In his goal to overthrow the shah, he actively encouraged women to join the cause, but, simultaneously, showed little to no indication that he wanted to introduce mandatory veiling, or even wished to abrogate specific women's rights in a post-revolutionary Iran.<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> It was upon his return to Iran that his rhetoric and that of his political allies quickly shifted.<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> There had been no formal law issued mandating the veil immediately following the revolution, but since unveiled women were often harassed and put under pressure, many of them resorted to wear the veil to avoid harassment.<ref name="justice4iran.org"/> On March 7, 1979, Ayatollah Khomeini decreed mandatory veiling for all women in their workplace, and decreed that women were no longer to enter their workplace or a government office unveiled, which he termed as "naked":<ref name="auto3">{{Cite web|date=March 8, 2019|title=The Stolen Revolution: Iranian Women of 1979|url=https://www.cbc.ca/radio/ideas/the-stolen-revolution-iranian-women-of-1979-1.5048382|access-date=2021-10-09|website=cbc.ca}}</ref> :"At Islamic ministries, women should not appear naked. Women can be present so long as they are with hijab. They face no barrier to work as long as they observe Islamic hijab."<ref name="justice4iran.org"/> However, non-conservative women, who had worn the veil as a symbol of opposition during the revolution, had not expected veiling to become mandatory, and when the mandatory veil decree became known, it was met with protests and opposition, particularly by liberal and leftist women.<ref name="auto4"/> The veil decree was received by many as evidence that, despite having fought in the revolution, women were being relegated, as one protest leader expressed it, "back to dog status".<ref name="auto2">{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/1979/03/11/archives/iran-women-march-against-restraints-on-dress-and-rights-15000.html|title = Iran Women March Against Restraints on Dress and Rights|newspaper = The New York Times|date = 11 March 1979}}</ref> There was a fear among women that they were about to lose the civil rights gained under the Shah.<ref name="auto2"/> ==প্ৰতিবাদ== On the morning of March 8, tens of thousands of women gathered outside the new Prime Minister's office in Tehran. A further 3,000 women went to protest in the religious city of [[Qom]], which was the residence of Ayatollah Khomeini. The protestors appeared unveiled.<ref name="auto2"/> The women who participated were from all backgrounds, although the majority were middle-class and educated.<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> The women chanted protests against the attempts to limit their rights, such as, "We didn't have a revolution to go backwards".<ref name="auto3"/> One protestor recalled, "There was no question in our mind that this is the first step to suppress us, and we should stand up to it – both as women [and] as revolutionaries."<ref name="auto3"/> Another slogan chanted was, "In the dawn of freedom, there is an absence of freedom".<ref name="auto2"/> Protesters said that many Muslim activists regarded unveiled women as "unclean", since they had taken the Ayatollah's remarks literally.<ref name="auto2"/> One protester said: :"If a doorman throws an eggplant at you when you try to enter a government office, that isn't Imam Khomeini's fault, that is the doorman's fault", one protester said. "They can clarify and try to appease us all they want, but until the revolution tells the people that it is all right for women to wear modem dress, to earn decent wages, to hold good jobs, and not to bow and scrape, we will be harassed from the moment we leave our homes."<ref name="auto2"/> Militiamen were reportedly restrained, but guns were fired in the air when the women and their counter-protestors appear to be near collision.<ref name="auto2"/> Male supporters formed human chains on both sides of the women protesters marchers to shield them.<ref name="auto2"/><ref name="auto3"/> However, the chain were broken up on several occasions, and some protesters were attacked.<ref name="auto2"/> The women protestors were attacked at the streets by mobs of counter-protestors with knives, stones, bricks, and broken glass.<ref name="auto3"/> Both male bystanders as well as veiled women in chadors shouted epithets to the protesters.<ref name="auto2"/> During one demonstration, 15,000 protesters took over the Palace of Justice for a three-hour sit-in.<ref name="auto2"/> The protestors had a list of eight demands read. The list included the right of choice of dress; equal civil rights with men; no discrimination in political, social, and economic rights; and a guarantee of full security for women's legal rights and liberties.<ref name="auto2"/> ==ইৰাণত প্ৰতিক্ৰিয়া== Government and Islamic leaders attempted to calm the protests. The Ayatollah's aides reacted to the protests by saying that he had merely called for the wearing of "modest dress".<ref name="auto2"/> This statement by Mahmoud Taleghani from the government, assuring the public that the hijab would not be enforced, only encouraged, resulted in calming the protests.<ref name="auto">Azadeh Fatehrad, ''[https://books.google.com/books?id=qpG7DwAAQBAJ&dq=iranian+veil+1979&pg=PT35 The Poetics and Politics of the Veil in Iran: An Archival and Photographic ...]''</ref> ==আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰতিক্ৰিয়া== The protests were given some solidarity from feminists abroad. Feminists from Germany, France, Egypt, and a number of other countries united to form a Solidarity Committee (CIDF).<ref name="auto"/> A delegation of solidarity was sent by the [[International Committee for Women's Rights]] (another name for the Solidarity Committee or CIDF), chaired by [[Simone de Beauvoir]].<ref name="auto3"/> The protests were attended by the American feminist [[Kate Millett]], who had been invited to attend by student activists.<ref name="auto3"/> Millett said: :"I'm here because it's inevitable", she added. "This is the eye of the storm right now. Women all over the world are looking here. It's a whole corner, the Islamic world, the spot we thought it would be hardest to reach, and, wow, look at it go!"<ref name="auto2"/> A 12-minute documentary about the protests was made by the militant French feminist group, Psychoanalysis and Politics, who attended the march while documenting what they saw. The documentary remains the only existing film of those events.<ref name="auto3"/> ==ফল আৰু তাৰ পিছৰ পৰিণতি== The protests resulted in a temporary retraction of the decree of mandatory veiling.<ref name="auto4"/> When the left and the liberals were eliminated by June 1981,<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> and the conservatives secured solitary control, however, veiling was enforced on all women.<ref name="auto4"/> This began with the "Islamification of offices" in July 1980, when unveiled women were refused entry to government offices and public buildings, and banned from appearing unveiled at their work place, under risk of being fired.<ref name="justice4iran.org"/> On the streets, unveiled women were attacked by revolutionaries. In July 1981, an edict of mandatory veiling in public was introduced, which was followed in 1983 by an Islamic Punishment Law introducing corporal punishment on unveiled women:<ref name="auto1"/><ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> "Women who appear in public without hijab will be sentenced to whipping up to 74 lashes."<ref name="justice4iran.org"/> The law was enforced by members of the [[Islamic Revolution Committees]] patrolling the streets, and later by the [[Guidance Patrol]]s, also called the Morality Police. Ever since, such laws that favour mandatory veiling have become a key point in "policing women's political activism and dissidence", and have given Iran's post-1979 leadership a convenient excuse to "harass, intimidate, assault, and imprison women activists from across the ideological spectrum".<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> ==তথ্যৰ উৎস== {{Reflist|33em}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * [https://www.bbc.com/news/world-middle-east-47032829 Iranian women – before and after the Islamic Revolution] * [https://www.theguardian.com/artanddesign/2015/sep/03/hengameh-golestans-best-photograph-iranian-women-rebel-against-the-1979-hijab-law Hengameh Golestan's best photograph: Iranian women rebel against the 1979 hijab law] * [https://www.nytimes.com/1979/03/11/archives/iran-women-march-against-restraints-on-dress-and-rights-15000.html Iran Women March Against Restraints on Dress and Rights] * [https://menatidningen.se/naome-ruzindana-was-recently-nominated-among-the-swedish-heroine-by-aftonbladet-photograph-from-her-office-in-rwanda/ Iran's International Women's Day in 1979: a story of sadness and pride] * [https://www.trtworld.com/opinion/forty-years-of-the-iranian-revolution-the-women-s-march-24777 Forty Years of the Iranian Revolution: The Women's march] {{coord missing|Tehran Province}} 55rwl4mf0h2smqeo3y9xg3kxx7m7cq8 606240 606239 2026-05-14T06:44:26Z নৰুনা বৰুৱা 44897 /* পটভূমি */ 606240 wikitext text/x-wiki {{Short description|none}} {{Infobox civil conflict | title =১৯৭৯ চনত তেহৰাণত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় নাৰী দিৱসৰ প্ৰতিবাদ | partof = | image = 1979 International Women's Day protests in Tehran - Mohammad Sayyad - Tehran Mosavvar (11).jpg | caption = ১৯৭৯ চনত ইৰাণৰ নাৰী দিৱসৰ বাধ্যতামূলক হিজাবৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিবাদ | coordinates = [[তেহৰাণ]], কম ,([[ইৰাণ]]) | causes =ইছলামিক ৰিপাব্লিক আৰু মহিলাৰ অধিকাৰ সম্পৰ্কীয় ইয়াৰ নীতিৰ বিৰোধিতা । বিশেষকৈ বাধ্যতামূলক হিজাব। | date = ৮–১৪ মাৰ্চ ১৯৭৯ | time = | result =মহিলা আৰু নাৰী অধিকাৰ কৰ্মীৰ জয় <ref name="Sadeghi-Boroujerdi">{{cite journal |last1=Sadeghi-Boroujerdi |first1=Eskandar |title=Iran's uprisings for 'Women, Life, Freedom': Over-determination, crisis, and the lineages of revolt |journal=Politics |date=2023 |pages=6-7 |doi=10.1177/02633957231159351|doi-access=free |url=https://eprints.whiterose.ac.uk/203107/1/sadeghi_boroujerdi_2023_iran_s_uprisings_for_women_life_freedom_over_determination_crisis_and_the_lineages_of_revolt.pdf }}</ref><br /> বাধ্যতামূলক হিজাব আইন স্থগিত<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/><br />ইছলামিক খোমেইনবাদী শক্তিৰ কৌশলগত পশ্চাদপসৰণ<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> | methods = বিক্ষোভ | side1 =মহিলা আৰু নাৰী অধিকাৰ কৰ্মী | side2 = খোমেইন সমৰ্থক ইছলামিক শক্তি<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> | leadfigures1 = | leadfigures2 = আয়াতুল্লাহ খোমেইনী | howmany1 = | howmany2 = | injuries = | fatalities = | arrests = }} [[File:Interior spread of Days of Blood, Days of Fire (03).jpg|thumb|১৯৭৯ চনৰ ৮ মাৰ্চত তেহৰাণত প্ৰতিবাদ ]] [[File:8 March 1979 Protest in Tehran (03).jpg|thumb|১৯৭৯ চনৰ ৮ মাৰ্চত তেহৰাণত প্ৰতিবাদ]] '''১৯৭৯ চনৰ ৮ মাৰ্চত তেহৰানত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় নাৰী দিৱসত প্ৰতিবাদ''' ১৯৭৯ চনৰ আন্তৰ্জাতিক নাৰী দিৱস উপলক্ষে ইৰাণৰ তেহৰাণত মহিলাৰ পদযাত্ৰা অনুষ্ঠিত হৈছিল। এই পদযাত্ৰাটো প্ৰথমে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় নাৰী দিৱস উদযাপনৰ উদ্দেশ্য আছিল যদিও ইৰাণ বিপ্লৱৰ সময়ত মহিলাৰ অধিকাৰৰ পৰিৱৰ্তনৰ বিৰুদ্ধে ব্যাপক প্ৰতিবাদলৈ পৰিণত হৈছিল। বিশেষকৈ বাধ্যতামূলক হিজাব বা বোৰ্খা সকলো মহিলাই বাধ্যতামূলক ভাৱে পিন্ধাটো এই দিৱসৰ আগদিনা পদযাত্ৰাৰ মাত্ৰ এদিন আগতে ঘোষণা কৰা হৈছিল। ১৯৭৯ চনৰ ৮ মাৰ্চৰ পৰা ১৪ মাৰ্চলৈকে একেৰাহে ছয় দিন ধৰি চলিছিল এই প্ৰতিবাদত হাজাৰ হাজাৰ মহিলাই অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। এই প্ৰতিবাদত হিংসা আৰু খোমেইন সমৰ্থক ইছলামিক শক্তিৰ ভাবুকিৰ সন্মুখীন হ’বলগীয়া হয়। <ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> সেই সময়ত মৌলবী নেতৃত্বাধীন ইছলামিক গোটক প্ৰতিদ্বন্দ্বী ৰাজনৈতিক প্ৰাৰ্থীক কোণত ৰাখিব পৰা ক্ষমতা আৰু প্ৰভাৱৰ অভাৱ আছিল; সেয়েহে প্ৰতিবাদৰ পিছত তেওঁলোকে এই লক্ষ্যসমূহৰ পৰা পিছুৱাই যাবলৈ বাধ্য হয়।<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> কিন্তু ইয়াৰ কিছু সময়ৰ পিছতে ইছলামিক দলে মুছলমান মহিলাসকলক তেওঁলোকে ৰূপায়ণ কৰিব বিচৰা নতুন ৰাজনৈতিক আৰু সামাজিক ব্যৱস্থাটোৰ সমৰ্থনত একত্ৰিত হ'বলৈ সংগঠিত কৰে।<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> ১৯৮১ চনৰ জুন মাহলৈকে ইৰাণৰ উদাৰ আৰু বাওঁপন্থী ৰাজনৈতিক শিবিৰৰ এটা বৃহৎ অংশ খোমেইন সমৰ্থক দলৰ নিয়ন্ত্ৰণত পৰে।<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> তাৰ পিছত ১৯৮৩ চনত ইৰাণৰ সংসদে (মজলিছে) এনে এখন আইন প্ৰণয়ন কৰে য'ত "ৰাষ্ট্ৰই নিৰ্ধাৰিত বোৰ্খা প্ৰথা নিয়ম মানি চলিবলৈ অস্বীকাৰ কৰা মহিলাসকলক শাস্তি দিয়াৰ ব্যৱস্থা কৰা হৈছিল।"<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> তেতিয়াৰ পৰাই বাধ্যতামূলক বোৰ্খা পিন্ধাৰ সপক্ষে এনে আইনসমূহ "মহিলাৰ ৰাজনৈতিক সক্ৰিয়তা আৰু বিৰোধিতা দমন কৰাৰ" এক প্ৰধান উপায় হৈ পৰিছে; তদুপৰি তেওঁলোকে ১৯৭৯ চনৰ পিছৰ ইৰাণী নেতৃত্বক বিভিন্ন মতাদৰ্শৰ মহিলা কৰ্মীক হাৰাশাস্তি, ভয় দেখুৱাই, আক্ৰমণ, কাৰাগাৰত ভৰোৱাৰ সুবিধাজনক অজুহাত দিছে। <ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> ==পটভূমি== ৰেজা শ্বাহৰ ৰাজত্বকালত ১৯৩৬ চনৰ কাছফ-ই-হিজাব আইন অনুসৰি এই ওৰণি বা বোৰ্খা প্ৰথা বন্ধ কৰা হয়, আৰু পাঁচ বছৰৰ বাবে এই ওৰণি নিষিদ্ধ কৰা হয়। ১৯৪১ চনৰ পৰা ৰেজা শ্বাহৰ পুত্ৰ আৰু উত্তৰাধিকাৰী মহম্মদ ৰেজা পাহলৱীৰ অধীনত মহিলাসকলে নিজৰ ইচ্ছামতে সাজ-পোছাক পৰিধান কৰাৰ স্বাধীনতা লাভ কৰে। <ref name="auto1">Sanam Vakil: ''[https://books.google.com/books?id=WB3m-cBtrQ4C&dq=ataturk+veils&pg=PA67 Women and Politics in the Islamic Republic of Iran: Action and Reaction]''</ref> কিন্তু তেওঁৰ ৰাজত্বকালত পৰ্দাক পিছপৰাৰ প্ৰতীক আৰু নিম্ন শ্ৰেণীৰ অন্তৰ্গত হোৱাৰ চিন হিচাপে গণ্য কৰা হৈছিল। ওৰণি পিন্ধা মহিলাসকলক ৰক্ষণশীল ধৰ্মীয় পৰিয়ালৰ আৰু সীমিত শিক্ষাৰ লোক বুলি গণ্য কৰা হৈছিল, আনহাতে ওৰণি বা বোৰ্খা পৰিধান নকৰা মহিলাসকলক শিক্ষিত আৰু পেছাদাৰী আৰু উচ্চ বা মধ্যবিত্ত শ্ৰেণীৰ বুলি গণ্য কৰা হৈছিল। <ref name="auto1"/> সত্তৰৰ দশকৰ শেষৰ ফালে হোৱা বিপ্লৱৰ সময়ত হিজাব ৰাজনৈতিক প্ৰতীকত পৰিণত হয়। ৰক্ষণশীল পৰম্পৰাবাদীসকলে হিজাবক সতীত্বৰ প্ৰতীক বুলি গণ্য কৰিছিল আৰু সেয়েহে ইয়াৰ অবিহনে নাৰীক ইয়াৰ বিপৰীত হিচাপে দেখা গৈছিল। বিৰোধীসকলৰ কিছুমানে হিজাব নথকা নাৰীক পশ্চিমীয়া সাংস্কৃতিক ঔপনিৱেশিকতাবাদৰ প্ৰতীক বুলি গণ্য কৰিছিল বা "পশ্চিমীয়া ঔপনিৱেশিকতা"; তেওঁলোকক "প্ৰদূষিত পশ্চিমীয়া সংস্কৃতি"ৰ প্ৰচাৰক হিচাপে দেখা গৈছিল যিয়ে "সমাজৰ নৈতিক মূল্যবোধ"ৰ পৰম্পৰাবাদী ধাৰণাক ভেঙুচালি কৰি আছিল; আৰু তেওঁলোকক অত্যধিক সজ্জিত "বুৰ্জোৱা পুতলা" হিচাপে দেখা গৈছিল যিয়ে নিজৰ মৰ্যাদা হেৰুৱাই পেলাইছিল।<ref name="auto4">John Foran, ''[https://books.google.com/books?id=2Z2FAgAAQBAJ&dq=1979+iran+hijab+protest&pg=PA144 Theorizing Revolutions]''</ref> পাহলৱী শাসকসকলে হিজাবক তেওঁলোকৰ আধুনিকীকৰণ নীতিৰ প্ৰত্যাখ্যান হিচাপে লয়, আৰু ফলস্বৰূপে তেওঁলোকৰ শাসনক প্ৰত্যাখ্যান কৰা; আৰু ইৰাণী বিপ্লৱৰ সময়ত বিৰোধীৰ সৈতে জড়িত বহুতো ধৰ্মনিৰপেক্ষ আৰু অৰক্ষণশীল মহিলাইও হিজাব পিন্ধিছিল, কাৰণ ই পাহলৱী শাসনৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিবাদৰ প্ৰতীক হৈ পৰিছিল। <ref>El Guindi, Fadwa (1999). Veil: Modesty, Privacy and Resistance, Oxford; New York: Berg Publishers; Bloomsbury Academic, pp. 3, 13–16, 130, 174–176, {{ISBN|9781859739242}}</ref> বিপ্লৱৰ পূৰ্বে গণ প্ৰতিবাদৰ সময়ত বিক্ষোভত অংশগ্ৰহণ কৰা মহিলাসকলে প্ৰায়ে বোৰ্খা পিন্ধিছিল আৰু ইয়াৰ অবিহনে দেখা দিয়া মহিলাসকলক প্ৰায়ে উগ্ৰ বিপ্লৱীসকলে হাৰাশাস্তি কৰিছিল।<ref name="justice4iran.org">{{cite web|url=https://justice4iran.org/wp-content/uploads/2014/03/Hejab-Report-JFI-English.pdf|title=Thirty-five years of forced hijab|publisher=Justice for Iran}}</ref> ১৯৭৯ চনৰ বিপ্লৱৰ দুটা শ্লোগান আছিল: "বোৰ্খা পিন্ধক, নহ'লে আমি আপোনাৰ মূৰত ঘুচা মাৰিম" আৰু "বোৰ্খা নিপিন্ধাসকলৰ মৃত্যু।"<ref name="DW-2020">{{cite news |title=Why Iranian authorities force women to wear a veil |url=https://www.dw.com/en/why-iranian-authorities-force-women-to-wear-a-veil/a-56014027 |access-date=30 August 2021 |agency=DW |date=21 December 2020}}</ref><ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> ১৯৭৮–১৯৭৯ চনত ইছলামিক বিপ্লৱৰ আৰম্ভণিতে শ্বাহ বিৰোধী ফ্ৰণ্টত উদাৰবাদী, ধৰ্মীয় জাতীয়তাবাদী, উগ্ৰ ইছলামিক, মাৰ্ক্সবাদী–লেনিনবাদী, উগ্ৰপন্থী ইছলামিক, মাৰ্ক্সবাদী–লেনিনবাদী, পুঁজিপতি, আৰু ধৰ্মঘটকাৰী তেলৰ শ্ৰমিক এইসকল আছিল।<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> তথাপিও আয়াতুল্লাহ খোমেইনীয়ে এজন ছিয়া ধৰ্মগুৰু তথা বিপ্লৱৰ মূল নেতা হিচাপে নিজকে দ্ৰুতগতিত প্ৰতিষ্ঠা কৰিলে। <ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> শ্বাহক ক্ষমতাৰ পৰা আঁতৰোৱাৰ প্ৰয়াসত তেওঁ মহিলাসকলক আন্দোলনত যোগদান কৰিবলৈ সক্ৰিয়ভাৱে উৎসাহিত কৰিছিল; কিন্তু একে সময়তে তেওঁ বাধ্যতামূলক বোৰ্খা প্ৰথা জাপি দিব বিচৰাৰ কোনো ইংগিত নিদিলে বা অতি কমেইহে বিপ্লৱৰ পিছৰ ইৰাণত মহিলাৰ কিছুমান অধিকাৰ বিলুপ্ত কৰিব বিচাৰে। <ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> ইৰাণলৈ উভতি অহাৰ পিছতহে তেওঁৰ আৰু ৰাজনৈতিক মিত্ৰসকলৰ বক্তব্যৰ ভয়ংকৰ পৰিৱৰ্তন ঘটিছিল। <ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> বিপ্লৱৰ লগে লগে ওৰণি লোৱাটো বাধ্যতামূলক কৰা কোনো আনুষ্ঠানিক আইন জাৰি কৰা হোৱা নাছিল যদিও যিহেতু উন্মোচিত মহিলাসকলক প্ৰায়ে হাৰাশাস্তি আৰু হেঁচা দিয়া হৈছিল, সেয়েহে তেওঁলোকৰ বহুতেই হাৰাশাস্তিৰ পৰা হাত সাৰিবলৈ ওৰণি বা বোৰ্খা পিন্ধাৰ আশ্ৰয় লৈছিল। <ref name="justice4iran.org"/> On March 7, 1979, Ayatollah Khomeini decreed mandatory veiling for all women in their workplace, and decreed that women were no longer to enter their workplace or a government office unveiled, which he termed as "naked":<ref name="auto3">{{Cite web|date=March 8, 2019|title=The Stolen Revolution: Iranian Women of 1979|url=https://www.cbc.ca/radio/ideas/the-stolen-revolution-iranian-women-of-1979-1.5048382|access-date=2021-10-09|website=cbc.ca}}</ref> :"At Islamic ministries, women should not appear naked. Women can be present so long as they are with hijab. They face no barrier to work as long as they observe Islamic hijab."<ref name="justice4iran.org"/> However, non-conservative women, who had worn the veil as a symbol of opposition during the revolution, had not expected veiling to become mandatory, and when the mandatory veil decree became known, it was met with protests and opposition, particularly by liberal and leftist women.<ref name="auto4"/> The veil decree was received by many as evidence that, despite having fought in the revolution, women were being relegated, as one protest leader expressed it, "back to dog status".<ref name="auto2">{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/1979/03/11/archives/iran-women-march-against-restraints-on-dress-and-rights-15000.html|title = Iran Women March Against Restraints on Dress and Rights|newspaper = The New York Times|date = 11 March 1979}}</ref> There was a fear among women that they were about to lose the civil rights gained under the Shah.<ref name="auto2"/> ==প্ৰতিবাদ== On the morning of March 8, tens of thousands of women gathered outside the new Prime Minister's office in Tehran. A further 3,000 women went to protest in the religious city of [[Qom]], which was the residence of Ayatollah Khomeini. The protestors appeared unveiled.<ref name="auto2"/> The women who participated were from all backgrounds, although the majority were middle-class and educated.<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> The women chanted protests against the attempts to limit their rights, such as, "We didn't have a revolution to go backwards".<ref name="auto3"/> One protestor recalled, "There was no question in our mind that this is the first step to suppress us, and we should stand up to it – both as women [and] as revolutionaries."<ref name="auto3"/> Another slogan chanted was, "In the dawn of freedom, there is an absence of freedom".<ref name="auto2"/> Protesters said that many Muslim activists regarded unveiled women as "unclean", since they had taken the Ayatollah's remarks literally.<ref name="auto2"/> One protester said: :"If a doorman throws an eggplant at you when you try to enter a government office, that isn't Imam Khomeini's fault, that is the doorman's fault", one protester said. "They can clarify and try to appease us all they want, but until the revolution tells the people that it is all right for women to wear modem dress, to earn decent wages, to hold good jobs, and not to bow and scrape, we will be harassed from the moment we leave our homes."<ref name="auto2"/> Militiamen were reportedly restrained, but guns were fired in the air when the women and their counter-protestors appear to be near collision.<ref name="auto2"/> Male supporters formed human chains on both sides of the women protesters marchers to shield them.<ref name="auto2"/><ref name="auto3"/> However, the chain were broken up on several occasions, and some protesters were attacked.<ref name="auto2"/> The women protestors were attacked at the streets by mobs of counter-protestors with knives, stones, bricks, and broken glass.<ref name="auto3"/> Both male bystanders as well as veiled women in chadors shouted epithets to the protesters.<ref name="auto2"/> During one demonstration, 15,000 protesters took over the Palace of Justice for a three-hour sit-in.<ref name="auto2"/> The protestors had a list of eight demands read. The list included the right of choice of dress; equal civil rights with men; no discrimination in political, social, and economic rights; and a guarantee of full security for women's legal rights and liberties.<ref name="auto2"/> ==ইৰাণত প্ৰতিক্ৰিয়া== Government and Islamic leaders attempted to calm the protests. The Ayatollah's aides reacted to the protests by saying that he had merely called for the wearing of "modest dress".<ref name="auto2"/> This statement by Mahmoud Taleghani from the government, assuring the public that the hijab would not be enforced, only encouraged, resulted in calming the protests.<ref name="auto">Azadeh Fatehrad, ''[https://books.google.com/books?id=qpG7DwAAQBAJ&dq=iranian+veil+1979&pg=PT35 The Poetics and Politics of the Veil in Iran: An Archival and Photographic ...]''</ref> ==আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰতিক্ৰিয়া== The protests were given some solidarity from feminists abroad. Feminists from Germany, France, Egypt, and a number of other countries united to form a Solidarity Committee (CIDF).<ref name="auto"/> A delegation of solidarity was sent by the [[International Committee for Women's Rights]] (another name for the Solidarity Committee or CIDF), chaired by [[Simone de Beauvoir]].<ref name="auto3"/> The protests were attended by the American feminist [[Kate Millett]], who had been invited to attend by student activists.<ref name="auto3"/> Millett said: :"I'm here because it's inevitable", she added. "This is the eye of the storm right now. Women all over the world are looking here. It's a whole corner, the Islamic world, the spot we thought it would be hardest to reach, and, wow, look at it go!"<ref name="auto2"/> A 12-minute documentary about the protests was made by the militant French feminist group, Psychoanalysis and Politics, who attended the march while documenting what they saw. The documentary remains the only existing film of those events.<ref name="auto3"/> ==ফল আৰু তাৰ পিছৰ পৰিণতি== The protests resulted in a temporary retraction of the decree of mandatory veiling.<ref name="auto4"/> When the left and the liberals were eliminated by June 1981,<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> and the conservatives secured solitary control, however, veiling was enforced on all women.<ref name="auto4"/> This began with the "Islamification of offices" in July 1980, when unveiled women were refused entry to government offices and public buildings, and banned from appearing unveiled at their work place, under risk of being fired.<ref name="justice4iran.org"/> On the streets, unveiled women were attacked by revolutionaries. In July 1981, an edict of mandatory veiling in public was introduced, which was followed in 1983 by an Islamic Punishment Law introducing corporal punishment on unveiled women:<ref name="auto1"/><ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> "Women who appear in public without hijab will be sentenced to whipping up to 74 lashes."<ref name="justice4iran.org"/> The law was enforced by members of the [[Islamic Revolution Committees]] patrolling the streets, and later by the [[Guidance Patrol]]s, also called the Morality Police. Ever since, such laws that favour mandatory veiling have become a key point in "policing women's political activism and dissidence", and have given Iran's post-1979 leadership a convenient excuse to "harass, intimidate, assault, and imprison women activists from across the ideological spectrum".<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> ==তথ্যৰ উৎস== {{Reflist|33em}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * [https://www.bbc.com/news/world-middle-east-47032829 Iranian women – before and after the Islamic Revolution] * [https://www.theguardian.com/artanddesign/2015/sep/03/hengameh-golestans-best-photograph-iranian-women-rebel-against-the-1979-hijab-law Hengameh Golestan's best photograph: Iranian women rebel against the 1979 hijab law] * [https://www.nytimes.com/1979/03/11/archives/iran-women-march-against-restraints-on-dress-and-rights-15000.html Iran Women March Against Restraints on Dress and Rights] * [https://menatidningen.se/naome-ruzindana-was-recently-nominated-among-the-swedish-heroine-by-aftonbladet-photograph-from-her-office-in-rwanda/ Iran's International Women's Day in 1979: a story of sadness and pride] * [https://www.trtworld.com/opinion/forty-years-of-the-iranian-revolution-the-women-s-march-24777 Forty Years of the Iranian Revolution: The Women's march] {{coord missing|Tehran Province}} 290uilcfutk7o0efuoy38ce9lepk6gq 606241 606240 2026-05-14T06:50:23Z নৰুনা বৰুৱা 44897 /* পটভূমি */ 606241 wikitext text/x-wiki {{Short description|none}} {{Infobox civil conflict | title =১৯৭৯ চনত তেহৰাণত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় নাৰী দিৱসৰ প্ৰতিবাদ | partof = | image = 1979 International Women's Day protests in Tehran - Mohammad Sayyad - Tehran Mosavvar (11).jpg | caption = ১৯৭৯ চনত ইৰাণৰ নাৰী দিৱসৰ বাধ্যতামূলক হিজাবৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিবাদ | coordinates = [[তেহৰাণ]], কম ,([[ইৰাণ]]) | causes =ইছলামিক ৰিপাব্লিক আৰু মহিলাৰ অধিকাৰ সম্পৰ্কীয় ইয়াৰ নীতিৰ বিৰোধিতা । বিশেষকৈ বাধ্যতামূলক হিজাব। | date = ৮–১৪ মাৰ্চ ১৯৭৯ | time = | result =মহিলা আৰু নাৰী অধিকাৰ কৰ্মীৰ জয় <ref name="Sadeghi-Boroujerdi">{{cite journal |last1=Sadeghi-Boroujerdi |first1=Eskandar |title=Iran's uprisings for 'Women, Life, Freedom': Over-determination, crisis, and the lineages of revolt |journal=Politics |date=2023 |pages=6-7 |doi=10.1177/02633957231159351|doi-access=free |url=https://eprints.whiterose.ac.uk/203107/1/sadeghi_boroujerdi_2023_iran_s_uprisings_for_women_life_freedom_over_determination_crisis_and_the_lineages_of_revolt.pdf }}</ref><br /> বাধ্যতামূলক হিজাব আইন স্থগিত<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/><br />ইছলামিক খোমেইনবাদী শক্তিৰ কৌশলগত পশ্চাদপসৰণ<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> | methods = বিক্ষোভ | side1 =মহিলা আৰু নাৰী অধিকাৰ কৰ্মী | side2 = খোমেইন সমৰ্থক ইছলামিক শক্তি<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> | leadfigures1 = | leadfigures2 = আয়াতুল্লাহ খোমেইনী | howmany1 = | howmany2 = | injuries = | fatalities = | arrests = }} [[File:Interior spread of Days of Blood, Days of Fire (03).jpg|thumb|১৯৭৯ চনৰ ৮ মাৰ্চত তেহৰাণত প্ৰতিবাদ ]] [[File:8 March 1979 Protest in Tehran (03).jpg|thumb|১৯৭৯ চনৰ ৮ মাৰ্চত তেহৰাণত প্ৰতিবাদ]] '''১৯৭৯ চনৰ ৮ মাৰ্চত তেহৰানত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় নাৰী দিৱসত প্ৰতিবাদ''' ১৯৭৯ চনৰ আন্তৰ্জাতিক নাৰী দিৱস উপলক্ষে ইৰাণৰ তেহৰাণত মহিলাৰ পদযাত্ৰা অনুষ্ঠিত হৈছিল। এই পদযাত্ৰাটো প্ৰথমে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় নাৰী দিৱস উদযাপনৰ উদ্দেশ্য আছিল যদিও ইৰাণ বিপ্লৱৰ সময়ত মহিলাৰ অধিকাৰৰ পৰিৱৰ্তনৰ বিৰুদ্ধে ব্যাপক প্ৰতিবাদলৈ পৰিণত হৈছিল। বিশেষকৈ বাধ্যতামূলক হিজাব বা বোৰ্খা সকলো মহিলাই বাধ্যতামূলক ভাৱে পিন্ধাটো এই দিৱসৰ আগদিনা পদযাত্ৰাৰ মাত্ৰ এদিন আগতে ঘোষণা কৰা হৈছিল। ১৯৭৯ চনৰ ৮ মাৰ্চৰ পৰা ১৪ মাৰ্চলৈকে একেৰাহে ছয় দিন ধৰি চলিছিল এই প্ৰতিবাদত হাজাৰ হাজাৰ মহিলাই অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। এই প্ৰতিবাদত হিংসা আৰু খোমেইন সমৰ্থক ইছলামিক শক্তিৰ ভাবুকিৰ সন্মুখীন হ’বলগীয়া হয়। <ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> সেই সময়ত মৌলবী নেতৃত্বাধীন ইছলামিক গোটক প্ৰতিদ্বন্দ্বী ৰাজনৈতিক প্ৰাৰ্থীক কোণত ৰাখিব পৰা ক্ষমতা আৰু প্ৰভাৱৰ অভাৱ আছিল; সেয়েহে প্ৰতিবাদৰ পিছত তেওঁলোকে এই লক্ষ্যসমূহৰ পৰা পিছুৱাই যাবলৈ বাধ্য হয়।<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> কিন্তু ইয়াৰ কিছু সময়ৰ পিছতে ইছলামিক দলে মুছলমান মহিলাসকলক তেওঁলোকে ৰূপায়ণ কৰিব বিচৰা নতুন ৰাজনৈতিক আৰু সামাজিক ব্যৱস্থাটোৰ সমৰ্থনত একত্ৰিত হ'বলৈ সংগঠিত কৰে।<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> ১৯৮১ চনৰ জুন মাহলৈকে ইৰাণৰ উদাৰ আৰু বাওঁপন্থী ৰাজনৈতিক শিবিৰৰ এটা বৃহৎ অংশ খোমেইন সমৰ্থক দলৰ নিয়ন্ত্ৰণত পৰে।<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> তাৰ পিছত ১৯৮৩ চনত ইৰাণৰ সংসদে (মজলিছে) এনে এখন আইন প্ৰণয়ন কৰে য'ত "ৰাষ্ট্ৰই নিৰ্ধাৰিত বোৰ্খা প্ৰথা নিয়ম মানি চলিবলৈ অস্বীকাৰ কৰা মহিলাসকলক শাস্তি দিয়াৰ ব্যৱস্থা কৰা হৈছিল।"<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> তেতিয়াৰ পৰাই বাধ্যতামূলক বোৰ্খা পিন্ধাৰ সপক্ষে এনে আইনসমূহ "মহিলাৰ ৰাজনৈতিক সক্ৰিয়তা আৰু বিৰোধিতা দমন কৰাৰ" এক প্ৰধান উপায় হৈ পৰিছে; তদুপৰি তেওঁলোকে ১৯৭৯ চনৰ পিছৰ ইৰাণী নেতৃত্বক বিভিন্ন মতাদৰ্শৰ মহিলা কৰ্মীক হাৰাশাস্তি, ভয় দেখুৱাই, আক্ৰমণ, কাৰাগাৰত ভৰোৱাৰ সুবিধাজনক অজুহাত দিছে। <ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> ==পটভূমি== ৰেজা শ্বাহৰ ৰাজত্বকালত ১৯৩৬ চনৰ কাছফ-ই-হিজাব আইন অনুসৰি এই ওৰণি বা বোৰ্খা প্ৰথা বন্ধ কৰা হয়, আৰু পাঁচ বছৰৰ বাবে এই ওৰণি নিষিদ্ধ কৰা হয়। ১৯৪১ চনৰ পৰা ৰেজা শ্বাহৰ পুত্ৰ আৰু উত্তৰাধিকাৰী মহম্মদ ৰেজা পাহলৱীৰ অধীনত মহিলাসকলে নিজৰ ইচ্ছামতে সাজ-পোছাক পৰিধান কৰাৰ স্বাধীনতা লাভ কৰে। <ref name="auto1">Sanam Vakil: ''[https://books.google.com/books?id=WB3m-cBtrQ4C&dq=ataturk+veils&pg=PA67 Women and Politics in the Islamic Republic of Iran: Action and Reaction]''</ref> কিন্তু তেওঁৰ ৰাজত্বকালত পৰ্দাক পিছপৰাৰ প্ৰতীক আৰু নিম্ন শ্ৰেণীৰ অন্তৰ্গত হোৱাৰ চিন হিচাপে গণ্য কৰা হৈছিল। ওৰণি পিন্ধা মহিলাসকলক ৰক্ষণশীল ধৰ্মীয় পৰিয়ালৰ আৰু সীমিত শিক্ষাৰ লোক বুলি গণ্য কৰা হৈছিল, আনহাতে ওৰণি বা বোৰ্খা পৰিধান নকৰা মহিলাসকলক শিক্ষিত আৰু পেছাদাৰী আৰু উচ্চ বা মধ্যবিত্ত শ্ৰেণীৰ বুলি গণ্য কৰা হৈছিল। <ref name="auto1"/> সত্তৰৰ দশকৰ শেষৰ ফালে হোৱা বিপ্লৱৰ সময়ত হিজাব ৰাজনৈতিক প্ৰতীকত পৰিণত হয়। ৰক্ষণশীল পৰম্পৰাবাদীসকলে হিজাবক সতীত্বৰ প্ৰতীক বুলি গণ্য কৰিছিল আৰু সেয়েহে ইয়াৰ অবিহনে নাৰীক ইয়াৰ বিপৰীত হিচাপে দেখা গৈছিল। বিৰোধীসকলৰ কিছুমানে হিজাব নথকা নাৰীক পশ্চিমীয়া সাংস্কৃতিক ঔপনিৱেশিকতাবাদৰ প্ৰতীক বুলি গণ্য কৰিছিল বা "পশ্চিমীয়া ঔপনিৱেশিকতা"; তেওঁলোকক "প্ৰদূষিত পশ্চিমীয়া সংস্কৃতি"ৰ প্ৰচাৰক হিচাপে দেখা গৈছিল যিয়ে "সমাজৰ নৈতিক মূল্যবোধ"ৰ পৰম্পৰাবাদী ধাৰণাক ভেঙুচালি কৰি আছিল; আৰু তেওঁলোকক অত্যধিক সজ্জিত "বুৰ্জোৱা পুতলা" হিচাপে দেখা গৈছিল যিয়ে নিজৰ মৰ্যাদা হেৰুৱাই পেলাইছিল।<ref name="auto4">John Foran, ''[https://books.google.com/books?id=2Z2FAgAAQBAJ&dq=1979+iran+hijab+protest&pg=PA144 Theorizing Revolutions]''</ref> পাহলৱী শাসকসকলে হিজাবক তেওঁলোকৰ আধুনিকীকৰণ নীতিৰ প্ৰত্যাখ্যান হিচাপে লয়, আৰু ফলস্বৰূপে তেওঁলোকৰ শাসনক প্ৰত্যাখ্যান কৰা; আৰু ইৰাণী বিপ্লৱৰ সময়ত বিৰোধীৰ সৈতে জড়িত বহুতো ধৰ্মনিৰপেক্ষ আৰু অৰক্ষণশীল মহিলাইও হিজাব পিন্ধিছিল, কাৰণ ই পাহলৱী শাসনৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিবাদৰ প্ৰতীক হৈ পৰিছিল। <ref>El Guindi, Fadwa (1999). Veil: Modesty, Privacy and Resistance, Oxford; New York: Berg Publishers; Bloomsbury Academic, pp. 3, 13–16, 130, 174–176, {{ISBN|9781859739242}}</ref> বিপ্লৱৰ পূৰ্বে গণ প্ৰতিবাদৰ সময়ত বিক্ষোভত অংশগ্ৰহণ কৰা মহিলাসকলে প্ৰায়ে বোৰ্খা পিন্ধিছিল আৰু ইয়াৰ অবিহনে দেখা দিয়া মহিলাসকলক প্ৰায়ে উগ্ৰ বিপ্লৱীসকলে হাৰাশাস্তি কৰিছিল।<ref name="justice4iran.org">{{cite web|url=https://justice4iran.org/wp-content/uploads/2014/03/Hejab-Report-JFI-English.pdf|title=Thirty-five years of forced hijab|publisher=Justice for Iran}}</ref> ১৯৭৯ চনৰ বিপ্লৱৰ দুটা শ্লোগান আছিল: "বোৰ্খা পিন্ধক, নহ'লে আমি আপোনাৰ মূৰত ঘুচা মাৰিম" আৰু "বোৰ্খা নিপিন্ধাসকলৰ মৃত্যু।"<ref name="DW-2020">{{cite news |title=Why Iranian authorities force women to wear a veil |url=https://www.dw.com/en/why-iranian-authorities-force-women-to-wear-a-veil/a-56014027 |access-date=30 August 2021 |agency=DW |date=21 December 2020}}</ref><ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> ১৯৭৮–১৯৭৯ চনত ইছলামিক বিপ্লৱৰ আৰম্ভণিতে শ্বাহ বিৰোধী ফ্ৰণ্টত উদাৰবাদী, ধৰ্মীয় জাতীয়তাবাদী, উগ্ৰ ইছলামিক, মাৰ্ক্সবাদী–লেনিনবাদী, উগ্ৰপন্থী ইছলামিক, মাৰ্ক্সবাদী–লেনিনবাদী, পুঁজিপতি, আৰু ধৰ্মঘটকাৰী তেলৰ শ্ৰমিক এইসকল আছিল।<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> তথাপিও আয়াতুল্লাহ খোমেইনীয়ে এজন ছিয়া ধৰ্মগুৰু তথা বিপ্লৱৰ মূল নেতা হিচাপে নিজকে দ্ৰুতগতিত প্ৰতিষ্ঠা কৰিলে। <ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> শ্বাহক ক্ষমতাৰ পৰা আঁতৰোৱাৰ প্ৰয়াসত তেওঁ মহিলাসকলক আন্দোলনত যোগদান কৰিবলৈ সক্ৰিয়ভাৱে উৎসাহিত কৰিছিল; কিন্তু একে সময়তে তেওঁ বাধ্যতামূলক বোৰ্খা প্ৰথা জাপি দিব বিচৰাৰ কোনো ইংগিত নিদিলে বা অতি কমেইহে বিপ্লৱৰ পিছৰ ইৰাণত মহিলাৰ কিছুমান অধিকাৰ বিলুপ্ত কৰিব বিচাৰে। <ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> ইৰাণলৈ উভতি অহাৰ পিছতহে তেওঁৰ আৰু ৰাজনৈতিক মিত্ৰসকলৰ বক্তব্যৰ ভয়ংকৰ পৰিৱৰ্তন ঘটিছিল। <ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> বিপ্লৱৰ লগে লগে ওৰণি লোৱাটো বাধ্যতামূলক কৰা কোনো আনুষ্ঠানিক আইন জাৰি কৰা হোৱা নাছিল যদিও যিহেতু উন্মোচিত মহিলাসকলক প্ৰায়ে হাৰাশাস্তি আৰু হেঁচা দিয়া হৈছিল, সেয়েহে তেওঁলোকৰ বহুতেই হাৰাশাস্তিৰ পৰা হাত সাৰিবলৈ ওৰণি বা বোৰ্খা পিন্ধাৰ আশ্ৰয় লৈছিল। <ref name="justice4iran.org"/> ১৯৭৯ চনৰ ৭ মাৰ্চত আয়াতুল্লাহ খোমেইনীয়ে এক ডিক্রী জাৰি কৰি সকলো মহিলাই নিজৰ কৰ্মস্থলীত ওৰণি পৰিধান কৰিব লাগিব; তেওঁ লগতে আদেশ দিছিল যে কোনো মহিলাই নিজৰ কৰ্মস্থলী বা কোনো চৰকাৰী কাৰ্যালয়ত ওৰণি নোহোৱাকৈ বা হিজাব পৰিধান নকৰাকৈ প্ৰবেশ কৰিব নোৱাৰিব । হিজাব বা ওৰণিবিহীন মহিলাক তেওঁ "নগ্নতা" বুলি অভিহিত কৰিছিল। <ref name="auto3">{{Cite web|date=March 8, 2019|title=The Stolen Revolution: Iranian Women of 1979|url=https://www.cbc.ca/radio/ideas/the-stolen-revolution-iranian-women-of-1979-1.5048382|access-date=2021-10-09|website=cbc.ca}}</ref> ==প্ৰতিবাদ== On the morning of March 8, tens of thousands of women gathered outside the new Prime Minister's office in Tehran. A further 3,000 women went to protest in the religious city of [[Qom]], which was the residence of Ayatollah Khomeini. The protestors appeared unveiled.<ref name="auto2"/> The women who participated were from all backgrounds, although the majority were middle-class and educated.<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> The women chanted protests against the attempts to limit their rights, such as, "We didn't have a revolution to go backwards".<ref name="auto3"/> One protestor recalled, "There was no question in our mind that this is the first step to suppress us, and we should stand up to it – both as women [and] as revolutionaries."<ref name="auto3"/> Another slogan chanted was, "In the dawn of freedom, there is an absence of freedom".<ref name="auto2"/> Protesters said that many Muslim activists regarded unveiled women as "unclean", since they had taken the Ayatollah's remarks literally.<ref name="auto2"/> One protester said: :"If a doorman throws an eggplant at you when you try to enter a government office, that isn't Imam Khomeini's fault, that is the doorman's fault", one protester said. "They can clarify and try to appease us all they want, but until the revolution tells the people that it is all right for women to wear modem dress, to earn decent wages, to hold good jobs, and not to bow and scrape, we will be harassed from the moment we leave our homes."<ref name="auto2"/> Militiamen were reportedly restrained, but guns were fired in the air when the women and their counter-protestors appear to be near collision.<ref name="auto2"/> Male supporters formed human chains on both sides of the women protesters marchers to shield them.<ref name="auto2"/><ref name="auto3"/> However, the chain were broken up on several occasions, and some protesters were attacked.<ref name="auto2"/> The women protestors were attacked at the streets by mobs of counter-protestors with knives, stones, bricks, and broken glass.<ref name="auto3"/> Both male bystanders as well as veiled women in chadors shouted epithets to the protesters.<ref name="auto2"/> During one demonstration, 15,000 protesters took over the Palace of Justice for a three-hour sit-in.<ref name="auto2"/> The protestors had a list of eight demands read. The list included the right of choice of dress; equal civil rights with men; no discrimination in political, social, and economic rights; and a guarantee of full security for women's legal rights and liberties.<ref name="auto2"/> ==ইৰাণত প্ৰতিক্ৰিয়া== Government and Islamic leaders attempted to calm the protests. The Ayatollah's aides reacted to the protests by saying that he had merely called for the wearing of "modest dress".<ref name="auto2"/> This statement by Mahmoud Taleghani from the government, assuring the public that the hijab would not be enforced, only encouraged, resulted in calming the protests.<ref name="auto">Azadeh Fatehrad, ''[https://books.google.com/books?id=qpG7DwAAQBAJ&dq=iranian+veil+1979&pg=PT35 The Poetics and Politics of the Veil in Iran: An Archival and Photographic ...]''</ref> ==আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰতিক্ৰিয়া== The protests were given some solidarity from feminists abroad. Feminists from Germany, France, Egypt, and a number of other countries united to form a Solidarity Committee (CIDF).<ref name="auto"/> A delegation of solidarity was sent by the [[International Committee for Women's Rights]] (another name for the Solidarity Committee or CIDF), chaired by [[Simone de Beauvoir]].<ref name="auto3"/> The protests were attended by the American feminist [[Kate Millett]], who had been invited to attend by student activists.<ref name="auto3"/> Millett said: :"I'm here because it's inevitable", she added. "This is the eye of the storm right now. Women all over the world are looking here. It's a whole corner, the Islamic world, the spot we thought it would be hardest to reach, and, wow, look at it go!"<ref name="auto2"/> A 12-minute documentary about the protests was made by the militant French feminist group, Psychoanalysis and Politics, who attended the march while documenting what they saw. The documentary remains the only existing film of those events.<ref name="auto3"/> ==ফল আৰু তাৰ পিছৰ পৰিণতি== The protests resulted in a temporary retraction of the decree of mandatory veiling.<ref name="auto4"/> When the left and the liberals were eliminated by June 1981,<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> and the conservatives secured solitary control, however, veiling was enforced on all women.<ref name="auto4"/> This began with the "Islamification of offices" in July 1980, when unveiled women were refused entry to government offices and public buildings, and banned from appearing unveiled at their work place, under risk of being fired.<ref name="justice4iran.org"/> On the streets, unveiled women were attacked by revolutionaries. In July 1981, an edict of mandatory veiling in public was introduced, which was followed in 1983 by an Islamic Punishment Law introducing corporal punishment on unveiled women:<ref name="auto1"/><ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> "Women who appear in public without hijab will be sentenced to whipping up to 74 lashes."<ref name="justice4iran.org"/> The law was enforced by members of the [[Islamic Revolution Committees]] patrolling the streets, and later by the [[Guidance Patrol]]s, also called the Morality Police. Ever since, such laws that favour mandatory veiling have become a key point in "policing women's political activism and dissidence", and have given Iran's post-1979 leadership a convenient excuse to "harass, intimidate, assault, and imprison women activists from across the ideological spectrum".<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> ==তথ্যৰ উৎস== {{Reflist|33em}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * [https://www.bbc.com/news/world-middle-east-47032829 Iranian women – before and after the Islamic Revolution] * [https://www.theguardian.com/artanddesign/2015/sep/03/hengameh-golestans-best-photograph-iranian-women-rebel-against-the-1979-hijab-law Hengameh Golestan's best photograph: Iranian women rebel against the 1979 hijab law] * [https://www.nytimes.com/1979/03/11/archives/iran-women-march-against-restraints-on-dress-and-rights-15000.html Iran Women March Against Restraints on Dress and Rights] * [https://menatidningen.se/naome-ruzindana-was-recently-nominated-among-the-swedish-heroine-by-aftonbladet-photograph-from-her-office-in-rwanda/ Iran's International Women's Day in 1979: a story of sadness and pride] * [https://www.trtworld.com/opinion/forty-years-of-the-iranian-revolution-the-women-s-march-24777 Forty Years of the Iranian Revolution: The Women's march] {{coord missing|Tehran Province}} 18sl2a2hux3cwglpj81lhoi2jyxlk8j 606242 606241 2026-05-14T06:50:49Z নৰুনা বৰুৱা 44897 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 606242 wikitext text/x-wiki {{Short description|none}} {{Infobox civil conflict | title =১৯৭৯ চনত তেহৰাণত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় নাৰী দিৱসৰ প্ৰতিবাদ | partof = | image = 1979 International Women's Day protests in Tehran - Mohammad Sayyad - Tehran Mosavvar (11).jpg | caption = ১৯৭৯ চনত ইৰাণৰ নাৰী দিৱসৰ বাধ্যতামূলক হিজাবৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিবাদ | coordinates = [[তেহৰাণ]], কম,([[ইৰাণ]]) | causes =ইছলামিক ৰিপাব্লিক আৰু মহিলাৰ অধিকাৰ সম্পৰ্কীয় ইয়াৰ নীতিৰ বিৰোধিতা। বিশেষকৈ বাধ্যতামূলক হিজাব। | date = ৮–১৪ মাৰ্চ ১৯৭৯ | time = | result =মহিলা আৰু নাৰী অধিকাৰ কৰ্মীৰ জয় <ref name="Sadeghi-Boroujerdi">{{cite journal |last1=Sadeghi-Boroujerdi |first1=Eskandar |title=Iran's uprisings for 'Women, Life, Freedom': Over-determination, crisis, and the lineages of revolt |journal=Politics |date=2023 |pages=6-7 |doi=10.1177/02633957231159351|doi-access=free |url=https://eprints.whiterose.ac.uk/203107/1/sadeghi_boroujerdi_2023_iran_s_uprisings_for_women_life_freedom_over_determination_crisis_and_the_lineages_of_revolt.pdf }}</ref><br /> বাধ্যতামূলক হিজাব আইন স্থগিত<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/><br />ইছলামিক খোমেইনবাদী শক্তিৰ কৌশলগত পশ্চাদপসৰণ<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> | methods = বিক্ষোভ | side1 =মহিলা আৰু নাৰী অধিকাৰ কৰ্মী | side2 = খোমেইন সমৰ্থক ইছলামিক শক্তি<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> | leadfigures1 = | leadfigures2 = আয়াতুল্লাহ খোমেইনী | howmany1 = | howmany2 = | injuries = | fatalities = | arrests = }} [[File:Interior spread of Days of Blood, Days of Fire (03).jpg|thumb|১৯৭৯ চনৰ ৮ মাৰ্চত তেহৰাণত প্ৰতিবাদ ]] [[File:8 March 1979 Protest in Tehran (03).jpg|thumb|১৯৭৯ চনৰ ৮ মাৰ্চত তেহৰাণত প্ৰতিবাদ]] '''১৯৭৯ চনৰ ৮ মাৰ্চত তেহৰানত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় নাৰী দিৱসত প্ৰতিবাদ''' ১৯৭৯ চনৰ আন্তৰ্জাতিক নাৰী দিৱস উপলক্ষ্যে ইৰাণৰ তেহৰাণত মহিলাৰ পদযাত্ৰা অনুষ্ঠিত হৈছিল। এই পদযাত্ৰাটো প্ৰথমে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় নাৰী দিৱস উদ্‌যাপনৰ উদ্দেশ্য আছিল যদিও ইৰাণ বিপ্লৱৰ সময়ত মহিলাৰ অধিকাৰৰ পৰিৱৰ্তনৰ বিৰুদ্ধে ব্যাপক প্ৰতিবাদলৈ পৰিণত হৈছিল। বিশেষকৈ বাধ্যতামূলক হিজাব বা বোৰ্খা সকলো মহিলাই বাধ্যতামূলকভাৱে পিন্ধাটো এই দিৱসৰ আগদিনা পদযাত্ৰাৰ মাত্ৰ এদিন আগতে ঘোষণা কৰা হৈছিল। ১৯৭৯ চনৰ ৮ মাৰ্চৰপৰা ১৪ মাৰ্চলৈকে একেৰাহে ছয় দিন ধৰি চলিছিল এই প্ৰতিবাদত হাজাৰ হাজাৰ মহিলাই অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। এই প্ৰতিবাদত হিংসা আৰু খোমেইন সমৰ্থক ইছলামিক শক্তিৰ ভাবুকিৰ সন্মুখীন হ’বলগীয়া হয়। <ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> সেই সময়ত মৌলবী নেতৃত্বাধীন ইছলামিক গোটক প্ৰতিদ্বন্দ্বী ৰাজনৈতিক প্ৰাৰ্থীক কোণত ৰাখিব পৰা ক্ষমতা আৰু প্ৰভাৱৰ অভাৱ আছিল; সেয়েহে প্ৰতিবাদৰ পিছত তেওঁলোকে এই লক্ষ্যসমূহৰপৰা পিছুৱাই যাবলৈ বাধ্য হয়।<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> কিন্তু ইয়াৰ কিছুসময়ৰ পাছতে ইছলামিক দলে মুছলমান মহিলাসকলক তেওঁলোকে ৰূপায়ণ কৰিব বিচৰা নতুন ৰাজনৈতিক আৰু সামাজিক ব্যৱস্থাটোৰ সমৰ্থনত একত্ৰিত হ'বলৈ সংগঠিত কৰে।<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> ১৯৮১ চনৰ জুন মাহলৈকে ইৰাণৰ উদাৰ আৰু বাঁওপন্থী ৰাজনৈতিক শিবিৰৰ এটা বৃহৎ অংশ খোমেইন সমৰ্থক দলৰ নিয়ন্ত্ৰণত পৰে।<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> তাৰ পিছত ১৯৮৩ চনত ইৰাণৰ সংসদে (মজলিছে) এনে এখন আইন প্ৰণয়ন কৰে য'ত "ৰাষ্ট্ৰই নিৰ্ধাৰিত বোৰ্খা প্ৰথা নিয়ম মানি চলিবলৈ অস্বীকাৰ কৰা মহিলাসকলক শাস্তি দিয়াৰ ব্যৱস্থা কৰা হৈছিল।" <ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> তেতিয়াৰপৰাই বাধ্যতামূলক বোৰ্খা পিন্ধাৰ সপক্ষে এনে আইনসমূহ "মহিলাৰ ৰাজনৈতিক সক্ৰিয়তা আৰু বিৰোধিতা দমন কৰাৰ" এক প্ৰধান উপায় হৈ পৰিছে; তদুপৰি তেওঁলোকে ১৯৭৯ চনৰ পিছৰ ইৰাণী নেতৃত্বক বিভিন্ন মতাদৰ্শৰ মহিলা কৰ্মীক হাৰাশাস্তি, ভয় দেখুৱাই, আক্ৰমণ, কাৰাগাৰত ভৰোৱাৰ সুবিধাজনক অজুহাত দিছে। <ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> ==পটভূমি== ৰেজা শ্বাহৰ ৰাজত্বকালত ১৯৩৬ চনৰ কাছফ-ই-হিজাব আইন অনুসৰি এই ওৰণি বা বোৰ্খা প্ৰথা বন্ধ কৰা হয়, আৰু পাঁচ বছৰৰ বাবে এই ওৰণি নিষিদ্ধ কৰা হয়। ১৯৪১ চনৰপৰা ৰেজা শ্বাহৰ পুত্ৰ আৰু উত্তৰাধিকাৰী মহম্মদ ৰেজা পাহলৱীৰ অধীনত মহিলাসকলে নিজৰ ইচ্ছামতে সাজ-পোছাক পৰিধান কৰাৰ স্বাধীনতা লাভ কৰে। <ref name="auto1">Sanam Vakil: ''[https://books.google.com/books?id=WB3m-cBtrQ4C&dq=ataturk+veils&pg=PA67 Women and Politics in the Islamic Republic of Iran: Action and Reaction]''</ref> কিন্তু তেওঁৰ ৰাজত্বকালত পৰ্দাক পিছপৰাৰ প্ৰতীক আৰু নিম্ন শ্ৰেণীৰ অন্তৰ্গত হোৱাৰ চিন হিচাপে গণ্য কৰা হৈছিল। ওৰণি পিন্ধা মহিলাসকলক ৰক্ষণশীল ধৰ্মীয় পৰিয়ালৰ আৰু সীমিত শিক্ষাৰ লোক বুলি গণ্য কৰা হৈছিল, আনহাতে ওৰণি বা বোৰ্খা পৰিধান নকৰা মহিলাসকলক শিক্ষিত আৰু পেছাদাৰী আৰু উচ্চ বা মধ্যবিত্ত শ্ৰেণীৰ বুলি গণ্য কৰা হৈছিল। <ref name="auto1"/> সত্তৰৰ দশকৰ শেষৰফালে হোৱা বিপ্লৱৰ সময়ত হিজাব ৰাজনৈতিক প্ৰতীকত পৰিণত হয়। ৰক্ষণশীল পৰম্পৰাবাদীসকলে হিজাবক সতীত্বৰ প্ৰতীক বুলি গণ্য কৰিছিল আৰু সেয়েহে ইয়াৰ অবিহনে নাৰীক ইয়াৰ বিপৰীত হিচাপে দেখা গৈছিল। বিৰোধীসকলৰ কিছুমানে হিজাব নথকা নাৰীক পশ্চিমীয়া সাংস্কৃতিক ঔপনিৱেশিকতাবাদৰ প্ৰতীক বুলি গণ্য কৰিছিল বা "পশ্চিমীয়া ঔপনিৱেশিকতা"; তেওঁলোকক "প্ৰদূষিত পশ্চিমীয়া সংস্কৃতি"ৰ প্ৰচাৰক হিচাপে দেখা গৈছিল যিয়ে "সমাজৰ নৈতিক মূল্যবোধ"ৰ পৰম্পৰাবাদী ধাৰণাক ভেঙুচালি কৰি আছিল; আৰু তেওঁলোকক অত্যধিক সজ্জিত "বুৰ্জোৱা পুতলা" হিচাপে দেখা গৈছিল যিয়ে নিজৰ মৰ্যাদা হেৰুৱাই পেলাইছিল।<ref name="auto4">John Foran, ''[https://books.google.com/books?id=2Z2FAgAAQBAJ&dq=1979+iran+hijab+protest&pg=PA144 Theorizing Revolutions]''</ref> পাহলৱী শাসকসকলে হিজাবক তেওঁলোকৰ আধুনিকীকৰণ নীতিৰ প্ৰত্যাখ্যান হিচাপে লয়, আৰু ফলস্বৰূপে তেওঁলোকৰ শাসনক প্ৰত্যাখ্যান কৰা; আৰু ইৰাণী বিপ্লৱৰ সময়ত বিৰোধীৰ সৈতে জড়িত বহুতো ধৰ্মনিৰপেক্ষ আৰু অৰক্ষণশীল মহিলায়ো হিজাব পিন্ধিছিল, কাৰণ ই পাহলৱী শাসনৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিবাদৰ প্ৰতীক হৈ পৰিছিল। <ref>El Guindi, Fadwa (1999). Veil: Modesty, Privacy and Resistance, Oxford; New York: Berg Publishers; Bloomsbury Academic, pp. 3, 13–16, 130, 174–176, {{ISBN|9781859739242}}</ref> বিপ্লৱৰ পূৰ্বে গণ প্ৰতিবাদৰ সময়ত বিক্ষোভত অংশগ্ৰহণ কৰা মহিলাসকলে প্ৰায়ে বোৰ্খা পিন্ধিছিল আৰু ইয়াৰ অবিহনে দেখা দিয়া মহিলাসকলক প্ৰায়ে উগ্ৰ বিপ্লৱীসকলে হাৰাশাস্তি কৰিছিল।<ref name="justice4iran.org">{{cite web|url=https://justice4iran.org/wp-content/uploads/2014/03/Hejab-Report-JFI-English.pdf|title=Thirty-five years of forced hijab|publisher=Justice for Iran}}</ref> ১৯৭৯ চনৰ বিপ্লৱৰ দুটা শ্লোগান আছিল: "বোৰ্খা পিন্ধক, নহ'লে আমি আপোনাৰ মূৰত ঘুচা মাৰিম" আৰু "বোৰ্খা নিপিন্ধাসকলৰ মৃত্যু।" <ref name="DW-2020">{{cite news |title=Why Iranian authorities force women to wear a veil |url=https://www.dw.com/en/why-iranian-authorities-force-women-to-wear-a-veil/a-56014027 |access-date=30 August 2021 |agency=DW |date=21 December 2020}}</ref><ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> ১৯৭৮–১৯৭৯ চনত ইছলামিক বিপ্লৱৰ আৰম্ভণিতে শ্বাহ বিৰোধী ফ্ৰণ্টত উদাৰবাদী, ধৰ্মীয় জাতীয়তাবাদী, উগ্ৰ ইছলামিক, মাৰ্ক্সবাদী–লেনিনবাদী, উগ্ৰপন্থী ইছলামিক, মাৰ্ক্সবাদী–লেনিনবাদী, পুঁজিপতি, আৰু ধৰ্মঘটকাৰী তেলৰ শ্ৰমিক এইসকল আছিল।<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> তথাপি আয়াতুল্লাহ খোমেইনীয়ে এজন ছিয়া ধৰ্মগুৰু তথা বিপ্লৱৰ মূল নেতা হিচাপে নিজকে দ্ৰুতগতিত প্ৰতিষ্ঠা কৰিলে। <ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> শ্বাহক ক্ষমতাৰপৰা আঁতৰোৱাৰ প্ৰয়াসত তেওঁ মহিলাসকলক আন্দোলনত যোগদান কৰিবলৈ সক্ৰিয়ভাৱে উৎসাহিত কৰিছিল; কিন্তু একে সময়তে তেওঁ বাধ্যতামূলক বোৰ্খা প্ৰথা জাপি দিব বিচৰাৰ কোনো ইংগিত নিদিলে বা অতি কমেইহে বিপ্লৱৰ পিছৰ ইৰাণত মহিলাৰ কিছুমান অধিকাৰ বিলুপ্ত কৰিব বিচাৰে। <ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> ইৰাণলৈ উভতি অহাৰ পাছতহে তেওঁৰ আৰু ৰাজনৈতিক মিত্ৰসকলৰ বক্তব্যৰ ভয়ংকৰ পৰিৱৰ্তন ঘটিছিল। <ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> বিপ্লৱৰ লগে লগে ওৰণি লোৱাটো বাধ্যতামূলক কৰা কোনো আনুষ্ঠানিক আইন জাৰি কৰা হোৱা নাছিল যদিও যিহেতু উন্মোচিত মহিলাসকলক প্ৰায়ে হাৰাশাস্তি আৰু হেঁচা দিয়া হৈছিল, সেয়েহে তেওঁলোকৰ বহুতেই হাৰাশাস্তিৰপৰা হাত সাৰিবলৈ ওৰণি বা বোৰ্খা পিন্ধাৰ আশ্ৰয় লৈছিল। <ref name="justice4iran.org"/> ১৯৭৯ চনৰ ৭ মাৰ্চত আয়াতুল্লাহ খোমেইনীয়ে এক ডিক্ৰী জাৰি কৰি সকলো মহিলাই নিজৰ কৰ্মস্থলীত ওৰণি পৰিধান কৰিব লাগিব; তেওঁ লগতে আদেশ দিছিল যে কোনো মহিলাই নিজৰ কৰ্মস্থলী বা কোনো চৰকাৰী কাৰ্যালয়ত ওৰণি নোহোৱাকৈ বা হিজাব পৰিধান নকৰাকৈ প্ৰৱেশ কৰিব নোৱাৰিব। হিজাব বা ওৰণিবিহীন মহিলাক তেওঁ "নগ্নতা" বুলি অভিহিত কৰিছিল। <ref name="auto3">{{Cite web|date=March 8, 2019|title=The Stolen Revolution: Iranian Women of 1979|url=https://www.cbc.ca/radio/ideas/the-stolen-revolution-iranian-women-of-1979-1.5048382|access-date=2021-10-09|website=cbc.ca}}</ref> ==প্ৰতিবাদ== On the morning of March 8, tens of thousands of women gathered outside the new Prime Minister's office in Tehran. A further 3,000 women went to protest in the religious city of [[Qom]], which was the residence of Ayatollah Khomeini. The protestors appeared unveiled.<ref name="auto2"/> The women who participated were from all backgrounds, although the majority were middle-class and educated.<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> The women chanted protests against the attempts to limit their rights, such as, "We didn't have a revolution to go backwards".<ref name="auto3"/> One protestor recalled, "There was no question in our mind that this is the first step to suppress us, and we should stand up to it – both as women [and] as revolutionaries."<ref name="auto3"/> Another slogan chanted was, "In the dawn of freedom, there is an absence of freedom".<ref name="auto2"/> Protesters said that many Muslim activists regarded unveiled women as "unclean", since they had taken the Ayatollah's remarks literally.<ref name="auto2"/> One protester said: :"If a doorman throws an eggplant at you when you try to enter a government office, that isn't Imam Khomeini's fault, that is the doorman's fault", one protester said. "They can clarify and try to appease us all they want, but until the revolution tells the people that it is all right for women to wear modem dress, to earn decent wages, to hold good jobs, and not to bow and scrape, we will be harassed from the moment we leave our homes."<ref name="auto2"/> Militiamen were reportedly restrained, but guns were fired in the air when the women and their counter-protestors appear to be near collision.<ref name="auto2"/> Male supporters formed human chains on both sides of the women protesters marchers to shield them.<ref name="auto2"/><ref name="auto3"/> However, the chain were broken up on several occasions, and some protesters were attacked.<ref name="auto2"/> The women protestors were attacked at the streets by mobs of counter-protestors with knives, stones, bricks, and broken glass.<ref name="auto3"/> Both male bystanders as well as veiled women in chadors shouted epithets to the protesters.<ref name="auto2"/> During one demonstration, 15,000 protesters took over the Palace of Justice for a three-hour sit-in.<ref name="auto2"/> The protestors had a list of eight demands read. The list included the right of choice of dress; equal civil rights with men; no discrimination in political, social, and economic rights; and a guarantee of full security for women's legal rights and liberties.<ref name="auto2"/> ==ইৰাণত প্ৰতিক্ৰিয়া== Government and Islamic leaders attempted to calm the protests. The Ayatollah's aides reacted to the protests by saying that he had merely called for the wearing of "modest dress".<ref name="auto2"/> This statement by Mahmoud Taleghani from the government, assuring the public that the hijab would not be enforced, only encouraged, resulted in calming the protests.<ref name="auto">Azadeh Fatehrad, ''[https://books.google.com/books?id=qpG7DwAAQBAJ&dq=iranian+veil+1979&pg=PT35 The Poetics and Politics of the Veil in Iran: An Archival and Photographic ...]''</ref> ==আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰতিক্ৰিয়া== The protests were given some solidarity from feminists abroad. Feminists from Germany, France, Egypt, and a number of other countries united to form a Solidarity Committee (CIDF).<ref name="auto"/> A delegation of solidarity was sent by the [[International Committee for Women's Rights]] (another name for the Solidarity Committee or CIDF), chaired by [[Simone de Beauvoir]].<ref name="auto3"/> The protests were attended by the American feminist [[Kate Millett]], who had been invited to attend by student activists.<ref name="auto3"/> Millett said: :"I'm here because it's inevitable", she added. "This is the eye of the storm right now. Women all over the world are looking here. It's a whole corner, the Islamic world, the spot we thought it would be hardest to reach, and, wow, look at it go!" <ref name="auto2"/> A 12-minute documentary about the protests was made by the militant French feminist group, Psychoanalysis and Politics, who attended the march while documenting what they saw. The documentary remains the only existing film of those events.<ref name="auto3"/> ==ফল আৰু তাৰ পিছৰ পৰিণতি== The protests resulted in a temporary retraction of the decree of mandatory veiling.<ref name="auto4"/> When the left and the liberals were eliminated by June 1981,<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> and the conservatives secured solitary control, however, veiling was enforced on all women.<ref name="auto4"/> This began with the "Islamification of offices" in July 1980, when unveiled women were refused entry to government offices and public buildings, and banned from appearing unveiled at their work place, under risk of being fired.<ref name="justice4iran.org"/> On the streets, unveiled women were attacked by revolutionaries. In July 1981, an edict of mandatory veiling in public was introduced, which was followed in 1983 by an Islamic Punishment Law introducing corporal punishment on unveiled women:<ref name="auto1"/><ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> "Women who appear in public without hijab will be sentenced to whipping up to 74 lashes."<ref name="justice4iran.org"/> The law was enforced by members of the [[Islamic Revolution Committees]] patrolling the streets, and later by the [[Guidance Patrol]]s, also called the Morality Police. Ever since, such laws that favour mandatory veiling have become a key point in "policing women's political activism and dissidence", and have given Iran's post-1979 leadership a convenient excuse to "harass, intimidate, assault, and imprison women activists from across the ideological spectrum".<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> ==তথ্যৰ উৎস== {{Reflist|33em}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * [https://www.bbc.com/news/world-middle-east-47032829 Iranian women – before and after the Islamic Revolution] * [https://www.theguardian.com/artanddesign/2015/sep/03/hengameh-golestans-best-photograph-iranian-women-rebel-against-the-1979-hijab-law Hengameh Golestan's best photograph: Iranian women rebel against the 1979 hijab law] * [https://www.nytimes.com/1979/03/11/archives/iran-women-march-against-restraints-on-dress-and-rights-15000.html Iran Women March Against Restraints on Dress and Rights] * [https://menatidningen.se/naome-ruzindana-was-recently-nominated-among-the-swedish-heroine-by-aftonbladet-photograph-from-her-office-in-rwanda/ Iran's International Women's Day in 1979: a story of sadness and pride] * [https://www.trtworld.com/opinion/forty-years-of-the-iranian-revolution-the-women-s-march-24777 Forty Years of the Iranian Revolution: The Women's march] {{coord missing|Tehran Province}} 0otc4oukgh9kz1zu0kschyrklfp40y9 606243 606242 2026-05-14T07:03:08Z নৰুনা বৰুৱা 44897 /* প্ৰতিবাদ */ 606243 wikitext text/x-wiki {{Short description|none}} {{Infobox civil conflict | title =১৯৭৯ চনত তেহৰাণত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় নাৰী দিৱসৰ প্ৰতিবাদ | partof = | image = 1979 International Women's Day protests in Tehran - Mohammad Sayyad - Tehran Mosavvar (11).jpg | caption = ১৯৭৯ চনত ইৰাণৰ নাৰী দিৱসৰ বাধ্যতামূলক হিজাবৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিবাদ | coordinates = [[তেহৰাণ]], কম,([[ইৰাণ]]) | causes =ইছলামিক ৰিপাব্লিক আৰু মহিলাৰ অধিকাৰ সম্পৰ্কীয় ইয়াৰ নীতিৰ বিৰোধিতা। বিশেষকৈ বাধ্যতামূলক হিজাব। | date = ৮–১৪ মাৰ্চ ১৯৭৯ | time = | result =মহিলা আৰু নাৰী অধিকাৰ কৰ্মীৰ জয় <ref name="Sadeghi-Boroujerdi">{{cite journal |last1=Sadeghi-Boroujerdi |first1=Eskandar |title=Iran's uprisings for 'Women, Life, Freedom': Over-determination, crisis, and the lineages of revolt |journal=Politics |date=2023 |pages=6-7 |doi=10.1177/02633957231159351|doi-access=free |url=https://eprints.whiterose.ac.uk/203107/1/sadeghi_boroujerdi_2023_iran_s_uprisings_for_women_life_freedom_over_determination_crisis_and_the_lineages_of_revolt.pdf }}</ref><br /> বাধ্যতামূলক হিজাব আইন স্থগিত<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/><br />ইছলামিক খোমেইনবাদী শক্তিৰ কৌশলগত পশ্চাদপসৰণ<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> | methods = বিক্ষোভ | side1 =মহিলা আৰু নাৰী অধিকাৰ কৰ্মী | side2 = খোমেইন সমৰ্থক ইছলামিক শক্তি<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> | leadfigures1 = | leadfigures2 = আয়াতুল্লাহ খোমেইনী | howmany1 = | howmany2 = | injuries = | fatalities = | arrests = }} [[File:Interior spread of Days of Blood, Days of Fire (03).jpg|thumb|১৯৭৯ চনৰ ৮ মাৰ্চত তেহৰাণত প্ৰতিবাদ ]] [[File:8 March 1979 Protest in Tehran (03).jpg|thumb|১৯৭৯ চনৰ ৮ মাৰ্চত তেহৰাণত প্ৰতিবাদ]] '''১৯৭৯ চনৰ ৮ মাৰ্চত তেহৰানত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় নাৰী দিৱসত প্ৰতিবাদ''' ১৯৭৯ চনৰ আন্তৰ্জাতিক নাৰী দিৱস উপলক্ষ্যে ইৰাণৰ তেহৰাণত মহিলাৰ পদযাত্ৰা অনুষ্ঠিত হৈছিল। এই পদযাত্ৰাটো প্ৰথমে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় নাৰী দিৱস উদ্‌যাপনৰ উদ্দেশ্য আছিল যদিও ইৰাণ বিপ্লৱৰ সময়ত মহিলাৰ অধিকাৰৰ পৰিৱৰ্তনৰ বিৰুদ্ধে ব্যাপক প্ৰতিবাদলৈ পৰিণত হৈছিল। বিশেষকৈ বাধ্যতামূলক হিজাব বা বোৰ্খা সকলো মহিলাই বাধ্যতামূলকভাৱে পিন্ধাটো এই দিৱসৰ আগদিনা পদযাত্ৰাৰ মাত্ৰ এদিন আগতে ঘোষণা কৰা হৈছিল। ১৯৭৯ চনৰ ৮ মাৰ্চৰপৰা ১৪ মাৰ্চলৈকে একেৰাহে ছয় দিন ধৰি চলিছিল এই প্ৰতিবাদত হাজাৰ হাজাৰ মহিলাই অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। এই প্ৰতিবাদত হিংসা আৰু খোমেইন সমৰ্থক ইছলামিক শক্তিৰ ভাবুকিৰ সন্মুখীন হ’বলগীয়া হয়। <ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> সেই সময়ত মৌলবী নেতৃত্বাধীন ইছলামিক গোটক প্ৰতিদ্বন্দ্বী ৰাজনৈতিক প্ৰাৰ্থীক কোণত ৰাখিব পৰা ক্ষমতা আৰু প্ৰভাৱৰ অভাৱ আছিল; সেয়েহে প্ৰতিবাদৰ পিছত তেওঁলোকে এই লক্ষ্যসমূহৰপৰা পিছুৱাই যাবলৈ বাধ্য হয়।<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> কিন্তু ইয়াৰ কিছুসময়ৰ পাছতে ইছলামিক দলে মুছলমান মহিলাসকলক তেওঁলোকে ৰূপায়ণ কৰিব বিচৰা নতুন ৰাজনৈতিক আৰু সামাজিক ব্যৱস্থাটোৰ সমৰ্থনত একত্ৰিত হ'বলৈ সংগঠিত কৰে।<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> ১৯৮১ চনৰ জুন মাহলৈকে ইৰাণৰ উদাৰ আৰু বাঁওপন্থী ৰাজনৈতিক শিবিৰৰ এটা বৃহৎ অংশ খোমেইন সমৰ্থক দলৰ নিয়ন্ত্ৰণত পৰে।<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> তাৰ পিছত ১৯৮৩ চনত ইৰাণৰ সংসদে (মজলিছে) এনে এখন আইন প্ৰণয়ন কৰে য'ত "ৰাষ্ট্ৰই নিৰ্ধাৰিত বোৰ্খা প্ৰথা নিয়ম মানি চলিবলৈ অস্বীকাৰ কৰা মহিলাসকলক শাস্তি দিয়াৰ ব্যৱস্থা কৰা হৈছিল।" <ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> তেতিয়াৰপৰাই বাধ্যতামূলক বোৰ্খা পিন্ধাৰ সপক্ষে এনে আইনসমূহ "মহিলাৰ ৰাজনৈতিক সক্ৰিয়তা আৰু বিৰোধিতা দমন কৰাৰ" এক প্ৰধান উপায় হৈ পৰিছে; তদুপৰি তেওঁলোকে ১৯৭৯ চনৰ পিছৰ ইৰাণী নেতৃত্বক বিভিন্ন মতাদৰ্শৰ মহিলা কৰ্মীক হাৰাশাস্তি, ভয় দেখুৱাই, আক্ৰমণ, কাৰাগাৰত ভৰোৱাৰ সুবিধাজনক অজুহাত দিছে। <ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> ==পটভূমি== ৰেজা শ্বাহৰ ৰাজত্বকালত ১৯৩৬ চনৰ কাছফ-ই-হিজাব আইন অনুসৰি এই ওৰণি বা বোৰ্খা প্ৰথা বন্ধ কৰা হয়, আৰু পাঁচ বছৰৰ বাবে এই ওৰণি নিষিদ্ধ কৰা হয়। ১৯৪১ চনৰপৰা ৰেজা শ্বাহৰ পুত্ৰ আৰু উত্তৰাধিকাৰী মহম্মদ ৰেজা পাহলৱীৰ অধীনত মহিলাসকলে নিজৰ ইচ্ছামতে সাজ-পোছাক পৰিধান কৰাৰ স্বাধীনতা লাভ কৰে। <ref name="auto1">Sanam Vakil: ''[https://books.google.com/books?id=WB3m-cBtrQ4C&dq=ataturk+veils&pg=PA67 Women and Politics in the Islamic Republic of Iran: Action and Reaction]''</ref> কিন্তু তেওঁৰ ৰাজত্বকালত পৰ্দাক পিছপৰাৰ প্ৰতীক আৰু নিম্ন শ্ৰেণীৰ অন্তৰ্গত হোৱাৰ চিন হিচাপে গণ্য কৰা হৈছিল। ওৰণি পিন্ধা মহিলাসকলক ৰক্ষণশীল ধৰ্মীয় পৰিয়ালৰ আৰু সীমিত শিক্ষাৰ লোক বুলি গণ্য কৰা হৈছিল, আনহাতে ওৰণি বা বোৰ্খা পৰিধান নকৰা মহিলাসকলক শিক্ষিত আৰু পেছাদাৰী আৰু উচ্চ বা মধ্যবিত্ত শ্ৰেণীৰ বুলি গণ্য কৰা হৈছিল। <ref name="auto1"/> সত্তৰৰ দশকৰ শেষৰফালে হোৱা বিপ্লৱৰ সময়ত হিজাব ৰাজনৈতিক প্ৰতীকত পৰিণত হয়। ৰক্ষণশীল পৰম্পৰাবাদীসকলে হিজাবক সতীত্বৰ প্ৰতীক বুলি গণ্য কৰিছিল আৰু সেয়েহে ইয়াৰ অবিহনে নাৰীক ইয়াৰ বিপৰীত হিচাপে দেখা গৈছিল। বিৰোধীসকলৰ কিছুমানে হিজাব নথকা নাৰীক পশ্চিমীয়া সাংস্কৃতিক ঔপনিৱেশিকতাবাদৰ প্ৰতীক বুলি গণ্য কৰিছিল বা "পশ্চিমীয়া ঔপনিৱেশিকতা"; তেওঁলোকক "প্ৰদূষিত পশ্চিমীয়া সংস্কৃতি"ৰ প্ৰচাৰক হিচাপে দেখা গৈছিল যিয়ে "সমাজৰ নৈতিক মূল্যবোধ"ৰ পৰম্পৰাবাদী ধাৰণাক ভেঙুচালি কৰি আছিল; আৰু তেওঁলোকক অত্যধিক সজ্জিত "বুৰ্জোৱা পুতলা" হিচাপে দেখা গৈছিল যিয়ে নিজৰ মৰ্যাদা হেৰুৱাই পেলাইছিল।<ref name="auto4">John Foran, ''[https://books.google.com/books?id=2Z2FAgAAQBAJ&dq=1979+iran+hijab+protest&pg=PA144 Theorizing Revolutions]''</ref> পাহলৱী শাসকসকলে হিজাবক তেওঁলোকৰ আধুনিকীকৰণ নীতিৰ প্ৰত্যাখ্যান হিচাপে লয়, আৰু ফলস্বৰূপে তেওঁলোকৰ শাসনক প্ৰত্যাখ্যান কৰা; আৰু ইৰাণী বিপ্লৱৰ সময়ত বিৰোধীৰ সৈতে জড়িত বহুতো ধৰ্মনিৰপেক্ষ আৰু অৰক্ষণশীল মহিলায়ো হিজাব পিন্ধিছিল, কাৰণ ই পাহলৱী শাসনৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিবাদৰ প্ৰতীক হৈ পৰিছিল। <ref>El Guindi, Fadwa (1999). Veil: Modesty, Privacy and Resistance, Oxford; New York: Berg Publishers; Bloomsbury Academic, pp. 3, 13–16, 130, 174–176, {{ISBN|9781859739242}}</ref> বিপ্লৱৰ পূৰ্বে গণ প্ৰতিবাদৰ সময়ত বিক্ষোভত অংশগ্ৰহণ কৰা মহিলাসকলে প্ৰায়ে বোৰ্খা পিন্ধিছিল আৰু ইয়াৰ অবিহনে দেখা দিয়া মহিলাসকলক প্ৰায়ে উগ্ৰ বিপ্লৱীসকলে হাৰাশাস্তি কৰিছিল।<ref name="justice4iran.org">{{cite web|url=https://justice4iran.org/wp-content/uploads/2014/03/Hejab-Report-JFI-English.pdf|title=Thirty-five years of forced hijab|publisher=Justice for Iran}}</ref> ১৯৭৯ চনৰ বিপ্লৱৰ দুটা শ্লোগান আছিল: "বোৰ্খা পিন্ধক, নহ'লে আমি আপোনাৰ মূৰত ঘুচা মাৰিম" আৰু "বোৰ্খা নিপিন্ধাসকলৰ মৃত্যু।" <ref name="DW-2020">{{cite news |title=Why Iranian authorities force women to wear a veil |url=https://www.dw.com/en/why-iranian-authorities-force-women-to-wear-a-veil/a-56014027 |access-date=30 August 2021 |agency=DW |date=21 December 2020}}</ref><ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> ১৯৭৮–১৯৭৯ চনত ইছলামিক বিপ্লৱৰ আৰম্ভণিতে শ্বাহ বিৰোধী ফ্ৰণ্টত উদাৰবাদী, ধৰ্মীয় জাতীয়তাবাদী, উগ্ৰ ইছলামিক, মাৰ্ক্সবাদী–লেনিনবাদী, উগ্ৰপন্থী ইছলামিক, মাৰ্ক্সবাদী–লেনিনবাদী, পুঁজিপতি, আৰু ধৰ্মঘটকাৰী তেলৰ শ্ৰমিক এইসকল আছিল।<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> তথাপি আয়াতুল্লাহ খোমেইনীয়ে এজন ছিয়া ধৰ্মগুৰু তথা বিপ্লৱৰ মূল নেতা হিচাপে নিজকে দ্ৰুতগতিত প্ৰতিষ্ঠা কৰিলে। <ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> শ্বাহক ক্ষমতাৰপৰা আঁতৰোৱাৰ প্ৰয়াসত তেওঁ মহিলাসকলক আন্দোলনত যোগদান কৰিবলৈ সক্ৰিয়ভাৱে উৎসাহিত কৰিছিল; কিন্তু একে সময়তে তেওঁ বাধ্যতামূলক বোৰ্খা প্ৰথা জাপি দিব বিচৰাৰ কোনো ইংগিত নিদিলে বা অতি কমেইহে বিপ্লৱৰ পিছৰ ইৰাণত মহিলাৰ কিছুমান অধিকাৰ বিলুপ্ত কৰিব বিচাৰে। <ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> ইৰাণলৈ উভতি অহাৰ পাছতহে তেওঁৰ আৰু ৰাজনৈতিক মিত্ৰসকলৰ বক্তব্যৰ ভয়ংকৰ পৰিৱৰ্তন ঘটিছিল। <ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> বিপ্লৱৰ লগে লগে ওৰণি লোৱাটো বাধ্যতামূলক কৰা কোনো আনুষ্ঠানিক আইন জাৰি কৰা হোৱা নাছিল যদিও যিহেতু উন্মোচিত মহিলাসকলক প্ৰায়ে হাৰাশাস্তি আৰু হেঁচা দিয়া হৈছিল, সেয়েহে তেওঁলোকৰ বহুতেই হাৰাশাস্তিৰপৰা হাত সাৰিবলৈ ওৰণি বা বোৰ্খা পিন্ধাৰ আশ্ৰয় লৈছিল। <ref name="justice4iran.org"/> ১৯৭৯ চনৰ ৭ মাৰ্চত আয়াতুল্লাহ খোমেইনীয়ে এক ডিক্ৰী জাৰি কৰি সকলো মহিলাই নিজৰ কৰ্মস্থলীত ওৰণি পৰিধান কৰিব লাগিব; তেওঁ লগতে আদেশ দিছিল যে কোনো মহিলাই নিজৰ কৰ্মস্থলী বা কোনো চৰকাৰী কাৰ্যালয়ত ওৰণি নোহোৱাকৈ বা হিজাব পৰিধান নকৰাকৈ প্ৰৱেশ কৰিব নোৱাৰিব। হিজাব বা ওৰণিবিহীন মহিলাক তেওঁ "নগ্নতা" বুলি অভিহিত কৰিছিল। <ref name="auto3">{{Cite web|date=March 8, 2019|title=The Stolen Revolution: Iranian Women of 1979|url=https://www.cbc.ca/radio/ideas/the-stolen-revolution-iranian-women-of-1979-1.5048382|access-date=2021-10-09|website=cbc.ca}}</ref> ==প্ৰতিবাদ== On the morning of March 8, tens of thousands of women gathered outside the new Prime Minister's office in Tehran. A further 3,000 women went to protest in the religious city of [[Qom]], which was the residence of Ayatollah Khomeini. The protestors appeared unveiled.<ref name="auto2"/> The women who participated were from all backgrounds, although the majority were middle-class and educated.<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> The women chanted protests against the attempts to limit their rights, such as, "We didn't have a revolution to go backwards".<ref name="auto3"/> One protestor recalled, "There was no question in our mind that this is the first step to suppress us, and we should stand up to it – both as women [and] as revolutionaries."<ref name="auto3"/> Another slogan chanted was, "In the dawn of freedom, there is an absence of freedom".<ref name="auto2"/> Protesters said that many Muslim activists regarded unveiled women as "unclean", since they had taken the Ayatollah's remarks literally.<ref name="auto2"/> One protester said: :"If a doorman throws an eggplant at you when you try to enter a government office, that isn't Imam Khomeini's fault, that is the doorman's fault", one protester said. "They can clarify and try to appease us all they want, but until the revolution tells the people that it is all right for women to wear modem dress, to earn decent wages, to hold good jobs, and not to bow and scrape, we will be harassed from the moment we leave our homes."<ref name="auto2"/> Militiamen were reportedly restrained, but guns were fired in the air when the women and their counter-protestors appear to be near collision.<ref name="auto2"/> Male supporters formed human chains on both sides of the women protesters marchers to shield them.<ref name="auto2"/><ref name="auto3"/> However, the chain were broken up on several occasions, and some protesters were attacked.<ref name="auto2"/> The women protestors were attacked at the streets by mobs of counter-protestors with knives, stones, bricks, and broken glass.<ref name="auto3"/> Both male bystanders as well as veiled women in chadors shouted epithets to the protesters.<ref name="auto2"/> During one demonstration, 15,000 protesters took over the Palace of Justice for a three-hour sit-in.<ref name="auto2"/> The protestors had a list of eight demands read. The list included the right of choice of dress; equal civil rights with men; no discrimination in political, social, and economic rights; and a guarantee of full security for women's legal rights and liberties.<ref name="auto2"/> ৮ মাৰ্চৰ পুৱা তেহৰাণৰ নতুন প্ৰধানমন্ত্ৰীৰ কাৰ্যালয়ৰ বাহিৰত হাজাৰ হাজাৰ মহিলা সমবেত হয়। আয়াতুল্লাহ খোমেইনীৰ গৃহ ধৰ্মীয় চহৰ কুমত ৩ হাজাৰ মহিলাই হিজাব বা ওৰণি পৰিধান নকৰাকৈ প্ৰতিবাদ সাব্যস্ত কৰে। এই বিক্ষোভত অধিকাংশই মধ্যবিত্ত আৰু শিক্ষিত আছিল যদিও সকলো শ্ৰেণীৰ মহিলাই অংশগ্ৰহণ কৰে। মহিলাসকলে নিজৰ অধিকাৰ কৰ্তনৰ প্ৰচেষ্টাৰ বিৰুদ্ধে শ্লোগান দিয়ে, যেনে, "আমি বিপ্লৱক পিছুৱাই যাবলৈ কৰা নাছিলো।" এজন প্ৰতিবাদকাৰীয়ে স্মৰণ কৰি কয়, "আমাৰ মনত কোনো সন্দেহ নাছিল যে এইটোৱেই আমাক দমন কৰাৰ প্ৰথম প্ৰচেষ্টা, আৰু আমি ইয়াৰ বিৰুদ্ধে থিয় দিব লাগিব – মহিলা আৰু বিপ্লৱী দুয়োটা হিচাপে।" আন কিছুমানে ধ্বনি দিলে, "স্বাধীনতাৰ আৰম্ভণিতে স্বাধীনতা নিজেই অনুপস্থিত।" প্ৰতিবাদকাৰীসকলৰ যেতিয়া বিক্ষোভৰ প্ৰদৰ্শন বেছি হোৱাত মহিলাসকলক ভয় প্ৰদৰ্শন কৰিবলৈ তেতিয়া চৰকাৰৰ ফালৰ পৰা বতাহত গুলীচালনা কৰা হৈছিল। মহিলা প্ৰতিবাদকাৰীক সুৰক্ষা দিবলৈ পুৰুষ সমৰ্থকে তেওঁলোকৰ পদযাত্ৰাৰ চাৰিওফালে মানৱ শিকলি গঠন কৰে। অৱশ্যে এই শিকলিবোৰ কেইবাবাৰো ভাঙি একাংশ প্ৰতিবাদকাৰী আহত হয়। ৰাজপথত প্ৰতিবাদকাৰীয়ে মহিলাসকলক কটাৰী, শিল, ইটা, ভঙা কাঁচ আদিৰে আক্ৰমণ কৰে। পুৰুষ দৰ্শক আৰু বুৰ্কা পৰিহিত মহিলা উভয়ে প্ৰতিবাদকাৰীক নিৰ্যাতন চলায়। এটা বিক্ষোভৰ সময়ত ১৫,০০০ প্ৰতিবাদকাৰীয়ে আদালত গৃহ দখল কৰি তিনি ঘণ্টা ধৰি ধৰ্ণা কাৰ্যসূচী ৰূপায়ণ কৰে।প্ৰতিবাদকাৰীসকলে আঠটা দাবীৰ তালিকা আবৃত্তি কৰে। তালিকাখনত তেওঁলোকে ইচ্ছামতে সাজ-পোছাক পিন্ধাৰ অধিকাৰ অন্তৰ্ভুক্ত আছিল; পুৰুষৰ সৈতে সমান নাগৰিক অধিকাৰ; ৰাজনৈতিক, সামাজিক আৰু অৰ্থনৈতিক অধিকাৰৰ ক্ষেত্ৰত বৈষম্যহীনতা; আৰু মহিলাৰ আইনী অধিকাৰ আৰু স্বাধীনতাৰ সম্পূৰ্ণ সুৰক্ষাৰ নিশ্চয়তা। ==ইৰাণত প্ৰতিক্ৰিয়া== Government and Islamic leaders attempted to calm the protests. The Ayatollah's aides reacted to the protests by saying that he had merely called for the wearing of "modest dress".<ref name="auto2"/> This statement by Mahmoud Taleghani from the government, assuring the public that the hijab would not be enforced, only encouraged, resulted in calming the protests.<ref name="auto">Azadeh Fatehrad, ''[https://books.google.com/books?id=qpG7DwAAQBAJ&dq=iranian+veil+1979&pg=PT35 The Poetics and Politics of the Veil in Iran: An Archival and Photographic ...]''</ref> ==আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰতিক্ৰিয়া== The protests were given some solidarity from feminists abroad. Feminists from Germany, France, Egypt, and a number of other countries united to form a Solidarity Committee (CIDF).<ref name="auto"/> A delegation of solidarity was sent by the [[International Committee for Women's Rights]] (another name for the Solidarity Committee or CIDF), chaired by [[Simone de Beauvoir]].<ref name="auto3"/> The protests were attended by the American feminist [[Kate Millett]], who had been invited to attend by student activists.<ref name="auto3"/> Millett said: :"I'm here because it's inevitable", she added. "This is the eye of the storm right now. Women all over the world are looking here. It's a whole corner, the Islamic world, the spot we thought it would be hardest to reach, and, wow, look at it go!" <ref name="auto2"/> A 12-minute documentary about the protests was made by the militant French feminist group, Psychoanalysis and Politics, who attended the march while documenting what they saw. The documentary remains the only existing film of those events.<ref name="auto3"/> ==ফল আৰু তাৰ পিছৰ পৰিণতি== The protests resulted in a temporary retraction of the decree of mandatory veiling.<ref name="auto4"/> When the left and the liberals were eliminated by June 1981,<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> and the conservatives secured solitary control, however, veiling was enforced on all women.<ref name="auto4"/> This began with the "Islamification of offices" in July 1980, when unveiled women were refused entry to government offices and public buildings, and banned from appearing unveiled at their work place, under risk of being fired.<ref name="justice4iran.org"/> On the streets, unveiled women were attacked by revolutionaries. In July 1981, an edict of mandatory veiling in public was introduced, which was followed in 1983 by an Islamic Punishment Law introducing corporal punishment on unveiled women:<ref name="auto1"/><ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> "Women who appear in public without hijab will be sentenced to whipping up to 74 lashes."<ref name="justice4iran.org"/> The law was enforced by members of the [[Islamic Revolution Committees]] patrolling the streets, and later by the [[Guidance Patrol]]s, also called the Morality Police. Ever since, such laws that favour mandatory veiling have become a key point in "policing women's political activism and dissidence", and have given Iran's post-1979 leadership a convenient excuse to "harass, intimidate, assault, and imprison women activists from across the ideological spectrum".<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> ==তথ্যৰ উৎস== {{Reflist|33em}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * [https://www.bbc.com/news/world-middle-east-47032829 Iranian women – before and after the Islamic Revolution] * [https://www.theguardian.com/artanddesign/2015/sep/03/hengameh-golestans-best-photograph-iranian-women-rebel-against-the-1979-hijab-law Hengameh Golestan's best photograph: Iranian women rebel against the 1979 hijab law] * [https://www.nytimes.com/1979/03/11/archives/iran-women-march-against-restraints-on-dress-and-rights-15000.html Iran Women March Against Restraints on Dress and Rights] * [https://menatidningen.se/naome-ruzindana-was-recently-nominated-among-the-swedish-heroine-by-aftonbladet-photograph-from-her-office-in-rwanda/ Iran's International Women's Day in 1979: a story of sadness and pride] * [https://www.trtworld.com/opinion/forty-years-of-the-iranian-revolution-the-women-s-march-24777 Forty Years of the Iranian Revolution: The Women's march] {{coord missing|Tehran Province}} rwpklvtrwlzarlxdwvdn5ett51bajer 606244 606243 2026-05-14T07:03:38Z নৰুনা বৰুৱা 44897 /* প্ৰতিবাদ */ 606244 wikitext text/x-wiki {{Short description|none}} {{Infobox civil conflict | title =১৯৭৯ চনত তেহৰাণত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় নাৰী দিৱসৰ প্ৰতিবাদ | partof = | image = 1979 International Women's Day protests in Tehran - Mohammad Sayyad - Tehran Mosavvar (11).jpg | caption = ১৯৭৯ চনত ইৰাণৰ নাৰী দিৱসৰ বাধ্যতামূলক হিজাবৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিবাদ | coordinates = [[তেহৰাণ]], কম,([[ইৰাণ]]) | causes =ইছলামিক ৰিপাব্লিক আৰু মহিলাৰ অধিকাৰ সম্পৰ্কীয় ইয়াৰ নীতিৰ বিৰোধিতা। বিশেষকৈ বাধ্যতামূলক হিজাব। | date = ৮–১৪ মাৰ্চ ১৯৭৯ | time = | result =মহিলা আৰু নাৰী অধিকাৰ কৰ্মীৰ জয় <ref name="Sadeghi-Boroujerdi">{{cite journal |last1=Sadeghi-Boroujerdi |first1=Eskandar |title=Iran's uprisings for 'Women, Life, Freedom': Over-determination, crisis, and the lineages of revolt |journal=Politics |date=2023 |pages=6-7 |doi=10.1177/02633957231159351|doi-access=free |url=https://eprints.whiterose.ac.uk/203107/1/sadeghi_boroujerdi_2023_iran_s_uprisings_for_women_life_freedom_over_determination_crisis_and_the_lineages_of_revolt.pdf }}</ref><br /> বাধ্যতামূলক হিজাব আইন স্থগিত<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/><br />ইছলামিক খোমেইনবাদী শক্তিৰ কৌশলগত পশ্চাদপসৰণ<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> | methods = বিক্ষোভ | side1 =মহিলা আৰু নাৰী অধিকাৰ কৰ্মী | side2 = খোমেইন সমৰ্থক ইছলামিক শক্তি<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> | leadfigures1 = | leadfigures2 = আয়াতুল্লাহ খোমেইনী | howmany1 = | howmany2 = | injuries = | fatalities = | arrests = }} [[File:Interior spread of Days of Blood, Days of Fire (03).jpg|thumb|১৯৭৯ চনৰ ৮ মাৰ্চত তেহৰাণত প্ৰতিবাদ ]] [[File:8 March 1979 Protest in Tehran (03).jpg|thumb|১৯৭৯ চনৰ ৮ মাৰ্চত তেহৰাণত প্ৰতিবাদ]] '''১৯৭৯ চনৰ ৮ মাৰ্চত তেহৰানত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় নাৰী দিৱসত প্ৰতিবাদ''' ১৯৭৯ চনৰ আন্তৰ্জাতিক নাৰী দিৱস উপলক্ষ্যে ইৰাণৰ তেহৰাণত মহিলাৰ পদযাত্ৰা অনুষ্ঠিত হৈছিল। এই পদযাত্ৰাটো প্ৰথমে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় নাৰী দিৱস উদ্‌যাপনৰ উদ্দেশ্য আছিল যদিও ইৰাণ বিপ্লৱৰ সময়ত মহিলাৰ অধিকাৰৰ পৰিৱৰ্তনৰ বিৰুদ্ধে ব্যাপক প্ৰতিবাদলৈ পৰিণত হৈছিল। বিশেষকৈ বাধ্যতামূলক হিজাব বা বোৰ্খা সকলো মহিলাই বাধ্যতামূলকভাৱে পিন্ধাটো এই দিৱসৰ আগদিনা পদযাত্ৰাৰ মাত্ৰ এদিন আগতে ঘোষণা কৰা হৈছিল। ১৯৭৯ চনৰ ৮ মাৰ্চৰপৰা ১৪ মাৰ্চলৈকে একেৰাহে ছয় দিন ধৰি চলিছিল এই প্ৰতিবাদত হাজাৰ হাজাৰ মহিলাই অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। এই প্ৰতিবাদত হিংসা আৰু খোমেইন সমৰ্থক ইছলামিক শক্তিৰ ভাবুকিৰ সন্মুখীন হ’বলগীয়া হয়। <ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> সেই সময়ত মৌলবী নেতৃত্বাধীন ইছলামিক গোটক প্ৰতিদ্বন্দ্বী ৰাজনৈতিক প্ৰাৰ্থীক কোণত ৰাখিব পৰা ক্ষমতা আৰু প্ৰভাৱৰ অভাৱ আছিল; সেয়েহে প্ৰতিবাদৰ পিছত তেওঁলোকে এই লক্ষ্যসমূহৰপৰা পিছুৱাই যাবলৈ বাধ্য হয়।<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> কিন্তু ইয়াৰ কিছুসময়ৰ পাছতে ইছলামিক দলে মুছলমান মহিলাসকলক তেওঁলোকে ৰূপায়ণ কৰিব বিচৰা নতুন ৰাজনৈতিক আৰু সামাজিক ব্যৱস্থাটোৰ সমৰ্থনত একত্ৰিত হ'বলৈ সংগঠিত কৰে।<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> ১৯৮১ চনৰ জুন মাহলৈকে ইৰাণৰ উদাৰ আৰু বাঁওপন্থী ৰাজনৈতিক শিবিৰৰ এটা বৃহৎ অংশ খোমেইন সমৰ্থক দলৰ নিয়ন্ত্ৰণত পৰে।<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> তাৰ পিছত ১৯৮৩ চনত ইৰাণৰ সংসদে (মজলিছে) এনে এখন আইন প্ৰণয়ন কৰে য'ত "ৰাষ্ট্ৰই নিৰ্ধাৰিত বোৰ্খা প্ৰথা নিয়ম মানি চলিবলৈ অস্বীকাৰ কৰা মহিলাসকলক শাস্তি দিয়াৰ ব্যৱস্থা কৰা হৈছিল।" <ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> তেতিয়াৰপৰাই বাধ্যতামূলক বোৰ্খা পিন্ধাৰ সপক্ষে এনে আইনসমূহ "মহিলাৰ ৰাজনৈতিক সক্ৰিয়তা আৰু বিৰোধিতা দমন কৰাৰ" এক প্ৰধান উপায় হৈ পৰিছে; তদুপৰি তেওঁলোকে ১৯৭৯ চনৰ পিছৰ ইৰাণী নেতৃত্বক বিভিন্ন মতাদৰ্শৰ মহিলা কৰ্মীক হাৰাশাস্তি, ভয় দেখুৱাই, আক্ৰমণ, কাৰাগাৰত ভৰোৱাৰ সুবিধাজনক অজুহাত দিছে। <ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> ==পটভূমি== ৰেজা শ্বাহৰ ৰাজত্বকালত ১৯৩৬ চনৰ কাছফ-ই-হিজাব আইন অনুসৰি এই ওৰণি বা বোৰ্খা প্ৰথা বন্ধ কৰা হয়, আৰু পাঁচ বছৰৰ বাবে এই ওৰণি নিষিদ্ধ কৰা হয়। ১৯৪১ চনৰপৰা ৰেজা শ্বাহৰ পুত্ৰ আৰু উত্তৰাধিকাৰী মহম্মদ ৰেজা পাহলৱীৰ অধীনত মহিলাসকলে নিজৰ ইচ্ছামতে সাজ-পোছাক পৰিধান কৰাৰ স্বাধীনতা লাভ কৰে। <ref name="auto1">Sanam Vakil: ''[https://books.google.com/books?id=WB3m-cBtrQ4C&dq=ataturk+veils&pg=PA67 Women and Politics in the Islamic Republic of Iran: Action and Reaction]''</ref> কিন্তু তেওঁৰ ৰাজত্বকালত পৰ্দাক পিছপৰাৰ প্ৰতীক আৰু নিম্ন শ্ৰেণীৰ অন্তৰ্গত হোৱাৰ চিন হিচাপে গণ্য কৰা হৈছিল। ওৰণি পিন্ধা মহিলাসকলক ৰক্ষণশীল ধৰ্মীয় পৰিয়ালৰ আৰু সীমিত শিক্ষাৰ লোক বুলি গণ্য কৰা হৈছিল, আনহাতে ওৰণি বা বোৰ্খা পৰিধান নকৰা মহিলাসকলক শিক্ষিত আৰু পেছাদাৰী আৰু উচ্চ বা মধ্যবিত্ত শ্ৰেণীৰ বুলি গণ্য কৰা হৈছিল। <ref name="auto1"/> সত্তৰৰ দশকৰ শেষৰফালে হোৱা বিপ্লৱৰ সময়ত হিজাব ৰাজনৈতিক প্ৰতীকত পৰিণত হয়। ৰক্ষণশীল পৰম্পৰাবাদীসকলে হিজাবক সতীত্বৰ প্ৰতীক বুলি গণ্য কৰিছিল আৰু সেয়েহে ইয়াৰ অবিহনে নাৰীক ইয়াৰ বিপৰীত হিচাপে দেখা গৈছিল। বিৰোধীসকলৰ কিছুমানে হিজাব নথকা নাৰীক পশ্চিমীয়া সাংস্কৃতিক ঔপনিৱেশিকতাবাদৰ প্ৰতীক বুলি গণ্য কৰিছিল বা "পশ্চিমীয়া ঔপনিৱেশিকতা"; তেওঁলোকক "প্ৰদূষিত পশ্চিমীয়া সংস্কৃতি"ৰ প্ৰচাৰক হিচাপে দেখা গৈছিল যিয়ে "সমাজৰ নৈতিক মূল্যবোধ"ৰ পৰম্পৰাবাদী ধাৰণাক ভেঙুচালি কৰি আছিল; আৰু তেওঁলোকক অত্যধিক সজ্জিত "বুৰ্জোৱা পুতলা" হিচাপে দেখা গৈছিল যিয়ে নিজৰ মৰ্যাদা হেৰুৱাই পেলাইছিল।<ref name="auto4">John Foran, ''[https://books.google.com/books?id=2Z2FAgAAQBAJ&dq=1979+iran+hijab+protest&pg=PA144 Theorizing Revolutions]''</ref> পাহলৱী শাসকসকলে হিজাবক তেওঁলোকৰ আধুনিকীকৰণ নীতিৰ প্ৰত্যাখ্যান হিচাপে লয়, আৰু ফলস্বৰূপে তেওঁলোকৰ শাসনক প্ৰত্যাখ্যান কৰা; আৰু ইৰাণী বিপ্লৱৰ সময়ত বিৰোধীৰ সৈতে জড়িত বহুতো ধৰ্মনিৰপেক্ষ আৰু অৰক্ষণশীল মহিলায়ো হিজাব পিন্ধিছিল, কাৰণ ই পাহলৱী শাসনৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিবাদৰ প্ৰতীক হৈ পৰিছিল। <ref>El Guindi, Fadwa (1999). Veil: Modesty, Privacy and Resistance, Oxford; New York: Berg Publishers; Bloomsbury Academic, pp. 3, 13–16, 130, 174–176, {{ISBN|9781859739242}}</ref> বিপ্লৱৰ পূৰ্বে গণ প্ৰতিবাদৰ সময়ত বিক্ষোভত অংশগ্ৰহণ কৰা মহিলাসকলে প্ৰায়ে বোৰ্খা পিন্ধিছিল আৰু ইয়াৰ অবিহনে দেখা দিয়া মহিলাসকলক প্ৰায়ে উগ্ৰ বিপ্লৱীসকলে হাৰাশাস্তি কৰিছিল।<ref name="justice4iran.org">{{cite web|url=https://justice4iran.org/wp-content/uploads/2014/03/Hejab-Report-JFI-English.pdf|title=Thirty-five years of forced hijab|publisher=Justice for Iran}}</ref> ১৯৭৯ চনৰ বিপ্লৱৰ দুটা শ্লোগান আছিল: "বোৰ্খা পিন্ধক, নহ'লে আমি আপোনাৰ মূৰত ঘুচা মাৰিম" আৰু "বোৰ্খা নিপিন্ধাসকলৰ মৃত্যু।" <ref name="DW-2020">{{cite news |title=Why Iranian authorities force women to wear a veil |url=https://www.dw.com/en/why-iranian-authorities-force-women-to-wear-a-veil/a-56014027 |access-date=30 August 2021 |agency=DW |date=21 December 2020}}</ref><ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> ১৯৭৮–১৯৭৯ চনত ইছলামিক বিপ্লৱৰ আৰম্ভণিতে শ্বাহ বিৰোধী ফ্ৰণ্টত উদাৰবাদী, ধৰ্মীয় জাতীয়তাবাদী, উগ্ৰ ইছলামিক, মাৰ্ক্সবাদী–লেনিনবাদী, উগ্ৰপন্থী ইছলামিক, মাৰ্ক্সবাদী–লেনিনবাদী, পুঁজিপতি, আৰু ধৰ্মঘটকাৰী তেলৰ শ্ৰমিক এইসকল আছিল।<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> তথাপি আয়াতুল্লাহ খোমেইনীয়ে এজন ছিয়া ধৰ্মগুৰু তথা বিপ্লৱৰ মূল নেতা হিচাপে নিজকে দ্ৰুতগতিত প্ৰতিষ্ঠা কৰিলে। <ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> শ্বাহক ক্ষমতাৰপৰা আঁতৰোৱাৰ প্ৰয়াসত তেওঁ মহিলাসকলক আন্দোলনত যোগদান কৰিবলৈ সক্ৰিয়ভাৱে উৎসাহিত কৰিছিল; কিন্তু একে সময়তে তেওঁ বাধ্যতামূলক বোৰ্খা প্ৰথা জাপি দিব বিচৰাৰ কোনো ইংগিত নিদিলে বা অতি কমেইহে বিপ্লৱৰ পিছৰ ইৰাণত মহিলাৰ কিছুমান অধিকাৰ বিলুপ্ত কৰিব বিচাৰে। <ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> ইৰাণলৈ উভতি অহাৰ পাছতহে তেওঁৰ আৰু ৰাজনৈতিক মিত্ৰসকলৰ বক্তব্যৰ ভয়ংকৰ পৰিৱৰ্তন ঘটিছিল। <ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> বিপ্লৱৰ লগে লগে ওৰণি লোৱাটো বাধ্যতামূলক কৰা কোনো আনুষ্ঠানিক আইন জাৰি কৰা হোৱা নাছিল যদিও যিহেতু উন্মোচিত মহিলাসকলক প্ৰায়ে হাৰাশাস্তি আৰু হেঁচা দিয়া হৈছিল, সেয়েহে তেওঁলোকৰ বহুতেই হাৰাশাস্তিৰপৰা হাত সাৰিবলৈ ওৰণি বা বোৰ্খা পিন্ধাৰ আশ্ৰয় লৈছিল। <ref name="justice4iran.org"/> ১৯৭৯ চনৰ ৭ মাৰ্চত আয়াতুল্লাহ খোমেইনীয়ে এক ডিক্ৰী জাৰি কৰি সকলো মহিলাই নিজৰ কৰ্মস্থলীত ওৰণি পৰিধান কৰিব লাগিব; তেওঁ লগতে আদেশ দিছিল যে কোনো মহিলাই নিজৰ কৰ্মস্থলী বা কোনো চৰকাৰী কাৰ্যালয়ত ওৰণি নোহোৱাকৈ বা হিজাব পৰিধান নকৰাকৈ প্ৰৱেশ কৰিব নোৱাৰিব। হিজাব বা ওৰণিবিহীন মহিলাক তেওঁ "নগ্নতা" বুলি অভিহিত কৰিছিল। <ref name="auto3">{{Cite web|date=March 8, 2019|title=The Stolen Revolution: Iranian Women of 1979|url=https://www.cbc.ca/radio/ideas/the-stolen-revolution-iranian-women-of-1979-1.5048382|access-date=2021-10-09|website=cbc.ca}}</ref> ==প্ৰতিবাদ== ৮ মাৰ্চৰ পুৱা তেহৰাণৰ নতুন প্ৰধানমন্ত্ৰীৰ কাৰ্যালয়ৰ বাহিৰত হাজাৰ হাজাৰ মহিলা সমবেত হয়। আয়াতুল্লাহ খোমেইনীৰ গৃহ ধৰ্মীয় চহৰ কুমত ৩ হাজাৰ মহিলাই হিজাব বা ওৰণি পৰিধান নকৰাকৈ প্ৰতিবাদ সাব্যস্ত কৰে। এই বিক্ষোভত অধিকাংশই মধ্যবিত্ত আৰু শিক্ষিত আছিল যদিও সকলো শ্ৰেণীৰ মহিলাই অংশগ্ৰহণ কৰে। মহিলাসকলে নিজৰ অধিকাৰ কৰ্তনৰ প্ৰচেষ্টাৰ বিৰুদ্ধে শ্লোগান দিয়ে, যেনে, "আমি বিপ্লৱক পিছুৱাই যাবলৈ কৰা নাছিলো।" এজন প্ৰতিবাদকাৰীয়ে স্মৰণ কৰি কয়, "আমাৰ মনত কোনো সন্দেহ নাছিল যে এইটোৱেই আমাক দমন কৰাৰ প্ৰথম প্ৰচেষ্টা, আৰু আমি ইয়াৰ বিৰুদ্ধে থিয় দিব লাগিব – মহিলা আৰু বিপ্লৱী দুয়োটা হিচাপে।" আন কিছুমানে ধ্বনি দিলে, "স্বাধীনতাৰ আৰম্ভণিতে স্বাধীনতা নিজেই অনুপস্থিত।" প্ৰতিবাদকাৰীসকলৰ যেতিয়া বিক্ষোভৰ প্ৰদৰ্শন বেছি হোৱাত মহিলাসকলক ভয় প্ৰদৰ্শন কৰিবলৈ তেতিয়া চৰকাৰৰ ফালৰ পৰা বতাহত গুলীচালনা কৰা হৈছিল। মহিলা প্ৰতিবাদকাৰীক সুৰক্ষা দিবলৈ পুৰুষ সমৰ্থকে তেওঁলোকৰ পদযাত্ৰাৰ চাৰিওফালে মানৱ শিকলি গঠন কৰে। অৱশ্যে এই শিকলিবোৰ কেইবাবাৰো ভাঙি একাংশ প্ৰতিবাদকাৰী আহত হয়। ৰাজপথত প্ৰতিবাদকাৰীয়ে মহিলাসকলক কটাৰী, শিল, ইটা, ভঙা কাঁচ আদিৰে আক্ৰমণ কৰে। পুৰুষ দৰ্শক আৰু বুৰ্কা পৰিহিত মহিলা উভয়ে প্ৰতিবাদকাৰীক নিৰ্যাতন চলায়। এটা বিক্ষোভৰ সময়ত ১৫,০০০ প্ৰতিবাদকাৰীয়ে আদালত গৃহ দখল কৰি তিনি ঘণ্টা ধৰি ধৰ্ণা কাৰ্যসূচী ৰূপায়ণ কৰে।প্ৰতিবাদকাৰীসকলে আঠটা দাবীৰ তালিকা আবৃত্তি কৰে। তালিকাখনত তেওঁলোকে ইচ্ছামতে সাজ-পোছাক পিন্ধাৰ অধিকাৰ অন্তৰ্ভুক্ত আছিল; পুৰুষৰ সৈতে সমান নাগৰিক অধিকাৰ; ৰাজনৈতিক, সামাজিক আৰু অৰ্থনৈতিক অধিকাৰৰ ক্ষেত্ৰত বৈষম্যহীনতা; আৰু মহিলাৰ আইনী অধিকাৰ আৰু স্বাধীনতাৰ সম্পূৰ্ণ সুৰক্ষাৰ নিশ্চয়তা। ==ইৰাণত প্ৰতিক্ৰিয়া== Government and Islamic leaders attempted to calm the protests. The Ayatollah's aides reacted to the protests by saying that he had merely called for the wearing of "modest dress".<ref name="auto2"/> This statement by Mahmoud Taleghani from the government, assuring the public that the hijab would not be enforced, only encouraged, resulted in calming the protests.<ref name="auto">Azadeh Fatehrad, ''[https://books.google.com/books?id=qpG7DwAAQBAJ&dq=iranian+veil+1979&pg=PT35 The Poetics and Politics of the Veil in Iran: An Archival and Photographic ...]''</ref> ==আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰতিক্ৰিয়া== The protests were given some solidarity from feminists abroad. Feminists from Germany, France, Egypt, and a number of other countries united to form a Solidarity Committee (CIDF).<ref name="auto"/> A delegation of solidarity was sent by the [[International Committee for Women's Rights]] (another name for the Solidarity Committee or CIDF), chaired by [[Simone de Beauvoir]].<ref name="auto3"/> The protests were attended by the American feminist [[Kate Millett]], who had been invited to attend by student activists.<ref name="auto3"/> Millett said: :"I'm here because it's inevitable", she added. "This is the eye of the storm right now. Women all over the world are looking here. It's a whole corner, the Islamic world, the spot we thought it would be hardest to reach, and, wow, look at it go!" <ref name="auto2"/> A 12-minute documentary about the protests was made by the militant French feminist group, Psychoanalysis and Politics, who attended the march while documenting what they saw. The documentary remains the only existing film of those events.<ref name="auto3"/> ==ফল আৰু তাৰ পিছৰ পৰিণতি== The protests resulted in a temporary retraction of the decree of mandatory veiling.<ref name="auto4"/> When the left and the liberals were eliminated by June 1981,<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> and the conservatives secured solitary control, however, veiling was enforced on all women.<ref name="auto4"/> This began with the "Islamification of offices" in July 1980, when unveiled women were refused entry to government offices and public buildings, and banned from appearing unveiled at their work place, under risk of being fired.<ref name="justice4iran.org"/> On the streets, unveiled women were attacked by revolutionaries. In July 1981, an edict of mandatory veiling in public was introduced, which was followed in 1983 by an Islamic Punishment Law introducing corporal punishment on unveiled women:<ref name="auto1"/><ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> "Women who appear in public without hijab will be sentenced to whipping up to 74 lashes."<ref name="justice4iran.org"/> The law was enforced by members of the [[Islamic Revolution Committees]] patrolling the streets, and later by the [[Guidance Patrol]]s, also called the Morality Police. Ever since, such laws that favour mandatory veiling have become a key point in "policing women's political activism and dissidence", and have given Iran's post-1979 leadership a convenient excuse to "harass, intimidate, assault, and imprison women activists from across the ideological spectrum".<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> ==তথ্যৰ উৎস== {{Reflist|33em}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * [https://www.bbc.com/news/world-middle-east-47032829 Iranian women – before and after the Islamic Revolution] * [https://www.theguardian.com/artanddesign/2015/sep/03/hengameh-golestans-best-photograph-iranian-women-rebel-against-the-1979-hijab-law Hengameh Golestan's best photograph: Iranian women rebel against the 1979 hijab law] * [https://www.nytimes.com/1979/03/11/archives/iran-women-march-against-restraints-on-dress-and-rights-15000.html Iran Women March Against Restraints on Dress and Rights] * [https://menatidningen.se/naome-ruzindana-was-recently-nominated-among-the-swedish-heroine-by-aftonbladet-photograph-from-her-office-in-rwanda/ Iran's International Women's Day in 1979: a story of sadness and pride] * [https://www.trtworld.com/opinion/forty-years-of-the-iranian-revolution-the-women-s-march-24777 Forty Years of the Iranian Revolution: The Women's march] {{coord missing|Tehran Province}} 6zcrr272lquqiqmmq563o639nrdstls 606245 606244 2026-05-14T07:05:53Z নৰুনা বৰুৱা 44897 /* ইৰাণত প্ৰতিক্ৰিয়া */ 606245 wikitext text/x-wiki {{Short description|none}} {{Infobox civil conflict | title =১৯৭৯ চনত তেহৰাণত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় নাৰী দিৱসৰ প্ৰতিবাদ | partof = | image = 1979 International Women's Day protests in Tehran - Mohammad Sayyad - Tehran Mosavvar (11).jpg | caption = ১৯৭৯ চনত ইৰাণৰ নাৰী দিৱসৰ বাধ্যতামূলক হিজাবৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিবাদ | coordinates = [[তেহৰাণ]], কম,([[ইৰাণ]]) | causes =ইছলামিক ৰিপাব্লিক আৰু মহিলাৰ অধিকাৰ সম্পৰ্কীয় ইয়াৰ নীতিৰ বিৰোধিতা। বিশেষকৈ বাধ্যতামূলক হিজাব। | date = ৮–১৪ মাৰ্চ ১৯৭৯ | time = | result =মহিলা আৰু নাৰী অধিকাৰ কৰ্মীৰ জয় <ref name="Sadeghi-Boroujerdi">{{cite journal |last1=Sadeghi-Boroujerdi |first1=Eskandar |title=Iran's uprisings for 'Women, Life, Freedom': Over-determination, crisis, and the lineages of revolt |journal=Politics |date=2023 |pages=6-7 |doi=10.1177/02633957231159351|doi-access=free |url=https://eprints.whiterose.ac.uk/203107/1/sadeghi_boroujerdi_2023_iran_s_uprisings_for_women_life_freedom_over_determination_crisis_and_the_lineages_of_revolt.pdf }}</ref><br /> বাধ্যতামূলক হিজাব আইন স্থগিত<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/><br />ইছলামিক খোমেইনবাদী শক্তিৰ কৌশলগত পশ্চাদপসৰণ<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> | methods = বিক্ষোভ | side1 =মহিলা আৰু নাৰী অধিকাৰ কৰ্মী | side2 = খোমেইন সমৰ্থক ইছলামিক শক্তি<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> | leadfigures1 = | leadfigures2 = আয়াতুল্লাহ খোমেইনী | howmany1 = | howmany2 = | injuries = | fatalities = | arrests = }} [[File:Interior spread of Days of Blood, Days of Fire (03).jpg|thumb|১৯৭৯ চনৰ ৮ মাৰ্চত তেহৰাণত প্ৰতিবাদ ]] [[File:8 March 1979 Protest in Tehran (03).jpg|thumb|১৯৭৯ চনৰ ৮ মাৰ্চত তেহৰাণত প্ৰতিবাদ]] '''১৯৭৯ চনৰ ৮ মাৰ্চত তেহৰানত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় নাৰী দিৱসত প্ৰতিবাদ''' ১৯৭৯ চনৰ আন্তৰ্জাতিক নাৰী দিৱস উপলক্ষ্যে ইৰাণৰ তেহৰাণত মহিলাৰ পদযাত্ৰা অনুষ্ঠিত হৈছিল। এই পদযাত্ৰাটো প্ৰথমে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় নাৰী দিৱস উদ্‌যাপনৰ উদ্দেশ্য আছিল যদিও ইৰাণ বিপ্লৱৰ সময়ত মহিলাৰ অধিকাৰৰ পৰিৱৰ্তনৰ বিৰুদ্ধে ব্যাপক প্ৰতিবাদলৈ পৰিণত হৈছিল। বিশেষকৈ বাধ্যতামূলক হিজাব বা বোৰ্খা সকলো মহিলাই বাধ্যতামূলকভাৱে পিন্ধাটো এই দিৱসৰ আগদিনা পদযাত্ৰাৰ মাত্ৰ এদিন আগতে ঘোষণা কৰা হৈছিল। ১৯৭৯ চনৰ ৮ মাৰ্চৰপৰা ১৪ মাৰ্চলৈকে একেৰাহে ছয় দিন ধৰি চলিছিল এই প্ৰতিবাদত হাজাৰ হাজাৰ মহিলাই অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। এই প্ৰতিবাদত হিংসা আৰু খোমেইন সমৰ্থক ইছলামিক শক্তিৰ ভাবুকিৰ সন্মুখীন হ’বলগীয়া হয়। <ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> সেই সময়ত মৌলবী নেতৃত্বাধীন ইছলামিক গোটক প্ৰতিদ্বন্দ্বী ৰাজনৈতিক প্ৰাৰ্থীক কোণত ৰাখিব পৰা ক্ষমতা আৰু প্ৰভাৱৰ অভাৱ আছিল; সেয়েহে প্ৰতিবাদৰ পিছত তেওঁলোকে এই লক্ষ্যসমূহৰপৰা পিছুৱাই যাবলৈ বাধ্য হয়।<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> কিন্তু ইয়াৰ কিছুসময়ৰ পাছতে ইছলামিক দলে মুছলমান মহিলাসকলক তেওঁলোকে ৰূপায়ণ কৰিব বিচৰা নতুন ৰাজনৈতিক আৰু সামাজিক ব্যৱস্থাটোৰ সমৰ্থনত একত্ৰিত হ'বলৈ সংগঠিত কৰে।<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> ১৯৮১ চনৰ জুন মাহলৈকে ইৰাণৰ উদাৰ আৰু বাঁওপন্থী ৰাজনৈতিক শিবিৰৰ এটা বৃহৎ অংশ খোমেইন সমৰ্থক দলৰ নিয়ন্ত্ৰণত পৰে।<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> তাৰ পিছত ১৯৮৩ চনত ইৰাণৰ সংসদে (মজলিছে) এনে এখন আইন প্ৰণয়ন কৰে য'ত "ৰাষ্ট্ৰই নিৰ্ধাৰিত বোৰ্খা প্ৰথা নিয়ম মানি চলিবলৈ অস্বীকাৰ কৰা মহিলাসকলক শাস্তি দিয়াৰ ব্যৱস্থা কৰা হৈছিল।" <ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> তেতিয়াৰপৰাই বাধ্যতামূলক বোৰ্খা পিন্ধাৰ সপক্ষে এনে আইনসমূহ "মহিলাৰ ৰাজনৈতিক সক্ৰিয়তা আৰু বিৰোধিতা দমন কৰাৰ" এক প্ৰধান উপায় হৈ পৰিছে; তদুপৰি তেওঁলোকে ১৯৭৯ চনৰ পিছৰ ইৰাণী নেতৃত্বক বিভিন্ন মতাদৰ্শৰ মহিলা কৰ্মীক হাৰাশাস্তি, ভয় দেখুৱাই, আক্ৰমণ, কাৰাগাৰত ভৰোৱাৰ সুবিধাজনক অজুহাত দিছে। <ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> ==পটভূমি== ৰেজা শ্বাহৰ ৰাজত্বকালত ১৯৩৬ চনৰ কাছফ-ই-হিজাব আইন অনুসৰি এই ওৰণি বা বোৰ্খা প্ৰথা বন্ধ কৰা হয়, আৰু পাঁচ বছৰৰ বাবে এই ওৰণি নিষিদ্ধ কৰা হয়। ১৯৪১ চনৰপৰা ৰেজা শ্বাহৰ পুত্ৰ আৰু উত্তৰাধিকাৰী মহম্মদ ৰেজা পাহলৱীৰ অধীনত মহিলাসকলে নিজৰ ইচ্ছামতে সাজ-পোছাক পৰিধান কৰাৰ স্বাধীনতা লাভ কৰে। <ref name="auto1">Sanam Vakil: ''[https://books.google.com/books?id=WB3m-cBtrQ4C&dq=ataturk+veils&pg=PA67 Women and Politics in the Islamic Republic of Iran: Action and Reaction]''</ref> কিন্তু তেওঁৰ ৰাজত্বকালত পৰ্দাক পিছপৰাৰ প্ৰতীক আৰু নিম্ন শ্ৰেণীৰ অন্তৰ্গত হোৱাৰ চিন হিচাপে গণ্য কৰা হৈছিল। ওৰণি পিন্ধা মহিলাসকলক ৰক্ষণশীল ধৰ্মীয় পৰিয়ালৰ আৰু সীমিত শিক্ষাৰ লোক বুলি গণ্য কৰা হৈছিল, আনহাতে ওৰণি বা বোৰ্খা পৰিধান নকৰা মহিলাসকলক শিক্ষিত আৰু পেছাদাৰী আৰু উচ্চ বা মধ্যবিত্ত শ্ৰেণীৰ বুলি গণ্য কৰা হৈছিল। <ref name="auto1"/> সত্তৰৰ দশকৰ শেষৰফালে হোৱা বিপ্লৱৰ সময়ত হিজাব ৰাজনৈতিক প্ৰতীকত পৰিণত হয়। ৰক্ষণশীল পৰম্পৰাবাদীসকলে হিজাবক সতীত্বৰ প্ৰতীক বুলি গণ্য কৰিছিল আৰু সেয়েহে ইয়াৰ অবিহনে নাৰীক ইয়াৰ বিপৰীত হিচাপে দেখা গৈছিল। বিৰোধীসকলৰ কিছুমানে হিজাব নথকা নাৰীক পশ্চিমীয়া সাংস্কৃতিক ঔপনিৱেশিকতাবাদৰ প্ৰতীক বুলি গণ্য কৰিছিল বা "পশ্চিমীয়া ঔপনিৱেশিকতা"; তেওঁলোকক "প্ৰদূষিত পশ্চিমীয়া সংস্কৃতি"ৰ প্ৰচাৰক হিচাপে দেখা গৈছিল যিয়ে "সমাজৰ নৈতিক মূল্যবোধ"ৰ পৰম্পৰাবাদী ধাৰণাক ভেঙুচালি কৰি আছিল; আৰু তেওঁলোকক অত্যধিক সজ্জিত "বুৰ্জোৱা পুতলা" হিচাপে দেখা গৈছিল যিয়ে নিজৰ মৰ্যাদা হেৰুৱাই পেলাইছিল।<ref name="auto4">John Foran, ''[https://books.google.com/books?id=2Z2FAgAAQBAJ&dq=1979+iran+hijab+protest&pg=PA144 Theorizing Revolutions]''</ref> পাহলৱী শাসকসকলে হিজাবক তেওঁলোকৰ আধুনিকীকৰণ নীতিৰ প্ৰত্যাখ্যান হিচাপে লয়, আৰু ফলস্বৰূপে তেওঁলোকৰ শাসনক প্ৰত্যাখ্যান কৰা; আৰু ইৰাণী বিপ্লৱৰ সময়ত বিৰোধীৰ সৈতে জড়িত বহুতো ধৰ্মনিৰপেক্ষ আৰু অৰক্ষণশীল মহিলায়ো হিজাব পিন্ধিছিল, কাৰণ ই পাহলৱী শাসনৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিবাদৰ প্ৰতীক হৈ পৰিছিল। <ref>El Guindi, Fadwa (1999). Veil: Modesty, Privacy and Resistance, Oxford; New York: Berg Publishers; Bloomsbury Academic, pp. 3, 13–16, 130, 174–176, {{ISBN|9781859739242}}</ref> বিপ্লৱৰ পূৰ্বে গণ প্ৰতিবাদৰ সময়ত বিক্ষোভত অংশগ্ৰহণ কৰা মহিলাসকলে প্ৰায়ে বোৰ্খা পিন্ধিছিল আৰু ইয়াৰ অবিহনে দেখা দিয়া মহিলাসকলক প্ৰায়ে উগ্ৰ বিপ্লৱীসকলে হাৰাশাস্তি কৰিছিল।<ref name="justice4iran.org">{{cite web|url=https://justice4iran.org/wp-content/uploads/2014/03/Hejab-Report-JFI-English.pdf|title=Thirty-five years of forced hijab|publisher=Justice for Iran}}</ref> ১৯৭৯ চনৰ বিপ্লৱৰ দুটা শ্লোগান আছিল: "বোৰ্খা পিন্ধক, নহ'লে আমি আপোনাৰ মূৰত ঘুচা মাৰিম" আৰু "বোৰ্খা নিপিন্ধাসকলৰ মৃত্যু।" <ref name="DW-2020">{{cite news |title=Why Iranian authorities force women to wear a veil |url=https://www.dw.com/en/why-iranian-authorities-force-women-to-wear-a-veil/a-56014027 |access-date=30 August 2021 |agency=DW |date=21 December 2020}}</ref><ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> ১৯৭৮–১৯৭৯ চনত ইছলামিক বিপ্লৱৰ আৰম্ভণিতে শ্বাহ বিৰোধী ফ্ৰণ্টত উদাৰবাদী, ধৰ্মীয় জাতীয়তাবাদী, উগ্ৰ ইছলামিক, মাৰ্ক্সবাদী–লেনিনবাদী, উগ্ৰপন্থী ইছলামিক, মাৰ্ক্সবাদী–লেনিনবাদী, পুঁজিপতি, আৰু ধৰ্মঘটকাৰী তেলৰ শ্ৰমিক এইসকল আছিল।<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> তথাপি আয়াতুল্লাহ খোমেইনীয়ে এজন ছিয়া ধৰ্মগুৰু তথা বিপ্লৱৰ মূল নেতা হিচাপে নিজকে দ্ৰুতগতিত প্ৰতিষ্ঠা কৰিলে। <ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> শ্বাহক ক্ষমতাৰপৰা আঁতৰোৱাৰ প্ৰয়াসত তেওঁ মহিলাসকলক আন্দোলনত যোগদান কৰিবলৈ সক্ৰিয়ভাৱে উৎসাহিত কৰিছিল; কিন্তু একে সময়তে তেওঁ বাধ্যতামূলক বোৰ্খা প্ৰথা জাপি দিব বিচৰাৰ কোনো ইংগিত নিদিলে বা অতি কমেইহে বিপ্লৱৰ পিছৰ ইৰাণত মহিলাৰ কিছুমান অধিকাৰ বিলুপ্ত কৰিব বিচাৰে। <ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> ইৰাণলৈ উভতি অহাৰ পাছতহে তেওঁৰ আৰু ৰাজনৈতিক মিত্ৰসকলৰ বক্তব্যৰ ভয়ংকৰ পৰিৱৰ্তন ঘটিছিল। <ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> বিপ্লৱৰ লগে লগে ওৰণি লোৱাটো বাধ্যতামূলক কৰা কোনো আনুষ্ঠানিক আইন জাৰি কৰা হোৱা নাছিল যদিও যিহেতু উন্মোচিত মহিলাসকলক প্ৰায়ে হাৰাশাস্তি আৰু হেঁচা দিয়া হৈছিল, সেয়েহে তেওঁলোকৰ বহুতেই হাৰাশাস্তিৰপৰা হাত সাৰিবলৈ ওৰণি বা বোৰ্খা পিন্ধাৰ আশ্ৰয় লৈছিল। <ref name="justice4iran.org"/> ১৯৭৯ চনৰ ৭ মাৰ্চত আয়াতুল্লাহ খোমেইনীয়ে এক ডিক্ৰী জাৰি কৰি সকলো মহিলাই নিজৰ কৰ্মস্থলীত ওৰণি পৰিধান কৰিব লাগিব; তেওঁ লগতে আদেশ দিছিল যে কোনো মহিলাই নিজৰ কৰ্মস্থলী বা কোনো চৰকাৰী কাৰ্যালয়ত ওৰণি নোহোৱাকৈ বা হিজাব পৰিধান নকৰাকৈ প্ৰৱেশ কৰিব নোৱাৰিব। হিজাব বা ওৰণিবিহীন মহিলাক তেওঁ "নগ্নতা" বুলি অভিহিত কৰিছিল। <ref name="auto3">{{Cite web|date=March 8, 2019|title=The Stolen Revolution: Iranian Women of 1979|url=https://www.cbc.ca/radio/ideas/the-stolen-revolution-iranian-women-of-1979-1.5048382|access-date=2021-10-09|website=cbc.ca}}</ref> ==প্ৰতিবাদ== ৮ মাৰ্চৰ পুৱা তেহৰাণৰ নতুন প্ৰধানমন্ত্ৰীৰ কাৰ্যালয়ৰ বাহিৰত হাজাৰ হাজাৰ মহিলা সমবেত হয়। আয়াতুল্লাহ খোমেইনীৰ গৃহ ধৰ্মীয় চহৰ কুমত ৩ হাজাৰ মহিলাই হিজাব বা ওৰণি পৰিধান নকৰাকৈ প্ৰতিবাদ সাব্যস্ত কৰে। এই বিক্ষোভত অধিকাংশই মধ্যবিত্ত আৰু শিক্ষিত আছিল যদিও সকলো শ্ৰেণীৰ মহিলাই অংশগ্ৰহণ কৰে। মহিলাসকলে নিজৰ অধিকাৰ কৰ্তনৰ প্ৰচেষ্টাৰ বিৰুদ্ধে শ্লোগান দিয়ে, যেনে, "আমি বিপ্লৱক পিছুৱাই যাবলৈ কৰা নাছিলো।" এজন প্ৰতিবাদকাৰীয়ে স্মৰণ কৰি কয়, "আমাৰ মনত কোনো সন্দেহ নাছিল যে এইটোৱেই আমাক দমন কৰাৰ প্ৰথম প্ৰচেষ্টা, আৰু আমি ইয়াৰ বিৰুদ্ধে থিয় দিব লাগিব – মহিলা আৰু বিপ্লৱী দুয়োটা হিচাপে।" আন কিছুমানে ধ্বনি দিলে, "স্বাধীনতাৰ আৰম্ভণিতে স্বাধীনতা নিজেই অনুপস্থিত।" প্ৰতিবাদকাৰীসকলৰ যেতিয়া বিক্ষোভৰ প্ৰদৰ্শন বেছি হোৱাত মহিলাসকলক ভয় প্ৰদৰ্শন কৰিবলৈ তেতিয়া চৰকাৰৰ ফালৰ পৰা বতাহত গুলীচালনা কৰা হৈছিল। মহিলা প্ৰতিবাদকাৰীক সুৰক্ষা দিবলৈ পুৰুষ সমৰ্থকে তেওঁলোকৰ পদযাত্ৰাৰ চাৰিওফালে মানৱ শিকলি গঠন কৰে। অৱশ্যে এই শিকলিবোৰ কেইবাবাৰো ভাঙি একাংশ প্ৰতিবাদকাৰী আহত হয়। ৰাজপথত প্ৰতিবাদকাৰীয়ে মহিলাসকলক কটাৰী, শিল, ইটা, ভঙা কাঁচ আদিৰে আক্ৰমণ কৰে। পুৰুষ দৰ্শক আৰু বুৰ্কা পৰিহিত মহিলা উভয়ে প্ৰতিবাদকাৰীক নিৰ্যাতন চলায়। এটা বিক্ষোভৰ সময়ত ১৫,০০০ প্ৰতিবাদকাৰীয়ে আদালত গৃহ দখল কৰি তিনি ঘণ্টা ধৰি ধৰ্ণা কাৰ্যসূচী ৰূপায়ণ কৰে।প্ৰতিবাদকাৰীসকলে আঠটা দাবীৰ তালিকা আবৃত্তি কৰে। তালিকাখনত তেওঁলোকে ইচ্ছামতে সাজ-পোছাক পিন্ধাৰ অধিকাৰ অন্তৰ্ভুক্ত আছিল; পুৰুষৰ সৈতে সমান নাগৰিক অধিকাৰ; ৰাজনৈতিক, সামাজিক আৰু অৰ্থনৈতিক অধিকাৰৰ ক্ষেত্ৰত বৈষম্যহীনতা; আৰু মহিলাৰ আইনী অধিকাৰ আৰু স্বাধীনতাৰ সম্পূৰ্ণ সুৰক্ষাৰ নিশ্চয়তা। ==ইৰাণত প্ৰতিক্ৰিয়া== চৰকাৰ আৰু ইছলামিক নেতাই প্ৰতিবাদ শান্ত কৰাৰ চেষ্টা চলাইছিল। আয়াতুল্লাহৰ সহায়কসকলে প্ৰতিবাদৰ প্ৰতিক্ৰিয়া প্ৰকাশ কৰি কয় যে তেওঁ কেৱল "বিনয়ী সাজ-পোছাক" পৰিধান কৰাৰ আহ্বান জনাইছে। চৰকাৰৰ পৰা মাহমুদ তালেঘানীয়ে হিজাব বলবৎ কৰা নহ'ব, কেৱল উৎসাহিত কৰা হ'ব বুলি জনসাধাৰণক আশ্বস্ত কৰা এই বক্তব্যৰ ফলত প্ৰতিবাদ শান্ত হৈ পৰিল।<ref name="auto">Azadeh Fatehrad, ''[https://books.google.com/books?id=qpG7DwAAQBAJ&dq=iranian+veil+1979&pg=PT35 The Poetics and Politics of the Veil in Iran: An Archival and Photographic ...]''</ref> ==আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰতিক্ৰিয়া== The protests were given some solidarity from feminists abroad. Feminists from Germany, France, Egypt, and a number of other countries united to form a Solidarity Committee (CIDF).<ref name="auto"/> A delegation of solidarity was sent by the [[International Committee for Women's Rights]] (another name for the Solidarity Committee or CIDF), chaired by [[Simone de Beauvoir]].<ref name="auto3"/> The protests were attended by the American feminist [[Kate Millett]], who had been invited to attend by student activists.<ref name="auto3"/> Millett said: :"I'm here because it's inevitable", she added. "This is the eye of the storm right now. Women all over the world are looking here. It's a whole corner, the Islamic world, the spot we thought it would be hardest to reach, and, wow, look at it go!" <ref name="auto2"/> A 12-minute documentary about the protests was made by the militant French feminist group, Psychoanalysis and Politics, who attended the march while documenting what they saw. The documentary remains the only existing film of those events.<ref name="auto3"/> ==ফল আৰু তাৰ পিছৰ পৰিণতি== The protests resulted in a temporary retraction of the decree of mandatory veiling.<ref name="auto4"/> When the left and the liberals were eliminated by June 1981,<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> and the conservatives secured solitary control, however, veiling was enforced on all women.<ref name="auto4"/> This began with the "Islamification of offices" in July 1980, when unveiled women were refused entry to government offices and public buildings, and banned from appearing unveiled at their work place, under risk of being fired.<ref name="justice4iran.org"/> On the streets, unveiled women were attacked by revolutionaries. In July 1981, an edict of mandatory veiling in public was introduced, which was followed in 1983 by an Islamic Punishment Law introducing corporal punishment on unveiled women:<ref name="auto1"/><ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> "Women who appear in public without hijab will be sentenced to whipping up to 74 lashes."<ref name="justice4iran.org"/> The law was enforced by members of the [[Islamic Revolution Committees]] patrolling the streets, and later by the [[Guidance Patrol]]s, also called the Morality Police. Ever since, such laws that favour mandatory veiling have become a key point in "policing women's political activism and dissidence", and have given Iran's post-1979 leadership a convenient excuse to "harass, intimidate, assault, and imprison women activists from across the ideological spectrum".<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> ==তথ্যৰ উৎস== {{Reflist|33em}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * [https://www.bbc.com/news/world-middle-east-47032829 Iranian women – before and after the Islamic Revolution] * [https://www.theguardian.com/artanddesign/2015/sep/03/hengameh-golestans-best-photograph-iranian-women-rebel-against-the-1979-hijab-law Hengameh Golestan's best photograph: Iranian women rebel against the 1979 hijab law] * [https://www.nytimes.com/1979/03/11/archives/iran-women-march-against-restraints-on-dress-and-rights-15000.html Iran Women March Against Restraints on Dress and Rights] * [https://menatidningen.se/naome-ruzindana-was-recently-nominated-among-the-swedish-heroine-by-aftonbladet-photograph-from-her-office-in-rwanda/ Iran's International Women's Day in 1979: a story of sadness and pride] * [https://www.trtworld.com/opinion/forty-years-of-the-iranian-revolution-the-women-s-march-24777 Forty Years of the Iranian Revolution: The Women's march] {{coord missing|Tehran Province}} nwn1io8qwcfxim67t95hyzzrhxss079 606246 606245 2026-05-14T07:17:56Z নৰুনা বৰুৱা 44897 /* আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰতিক্ৰিয়া */ 606246 wikitext text/x-wiki {{Short description|none}} {{Infobox civil conflict | title =১৯৭৯ চনত তেহৰাণত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় নাৰী দিৱসৰ প্ৰতিবাদ | partof = | image = 1979 International Women's Day protests in Tehran - Mohammad Sayyad - Tehran Mosavvar (11).jpg | caption = ১৯৭৯ চনত ইৰাণৰ নাৰী দিৱসৰ বাধ্যতামূলক হিজাবৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিবাদ | coordinates = [[তেহৰাণ]], কম,([[ইৰাণ]]) | causes =ইছলামিক ৰিপাব্লিক আৰু মহিলাৰ অধিকাৰ সম্পৰ্কীয় ইয়াৰ নীতিৰ বিৰোধিতা। বিশেষকৈ বাধ্যতামূলক হিজাব। | date = ৮–১৪ মাৰ্চ ১৯৭৯ | time = | result =মহিলা আৰু নাৰী অধিকাৰ কৰ্মীৰ জয় <ref name="Sadeghi-Boroujerdi">{{cite journal |last1=Sadeghi-Boroujerdi |first1=Eskandar |title=Iran's uprisings for 'Women, Life, Freedom': Over-determination, crisis, and the lineages of revolt |journal=Politics |date=2023 |pages=6-7 |doi=10.1177/02633957231159351|doi-access=free |url=https://eprints.whiterose.ac.uk/203107/1/sadeghi_boroujerdi_2023_iran_s_uprisings_for_women_life_freedom_over_determination_crisis_and_the_lineages_of_revolt.pdf }}</ref><br /> বাধ্যতামূলক হিজাব আইন স্থগিত<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/><br />ইছলামিক খোমেইনবাদী শক্তিৰ কৌশলগত পশ্চাদপসৰণ<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> | methods = বিক্ষোভ | side1 =মহিলা আৰু নাৰী অধিকাৰ কৰ্মী | side2 = খোমেইন সমৰ্থক ইছলামিক শক্তি<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> | leadfigures1 = | leadfigures2 = আয়াতুল্লাহ খোমেইনী | howmany1 = | howmany2 = | injuries = | fatalities = | arrests = }} [[File:Interior spread of Days of Blood, Days of Fire (03).jpg|thumb|১৯৭৯ চনৰ ৮ মাৰ্চত তেহৰাণত প্ৰতিবাদ ]] [[File:8 March 1979 Protest in Tehran (03).jpg|thumb|১৯৭৯ চনৰ ৮ মাৰ্চত তেহৰাণত প্ৰতিবাদ]] '''১৯৭৯ চনৰ ৮ মাৰ্চত তেহৰানত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় নাৰী দিৱসত প্ৰতিবাদ''' ১৯৭৯ চনৰ আন্তৰ্জাতিক নাৰী দিৱস উপলক্ষ্যে ইৰাণৰ তেহৰাণত মহিলাৰ পদযাত্ৰা অনুষ্ঠিত হৈছিল। এই পদযাত্ৰাটো প্ৰথমে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় নাৰী দিৱস উদ্‌যাপনৰ উদ্দেশ্য আছিল যদিও ইৰাণ বিপ্লৱৰ সময়ত মহিলাৰ অধিকাৰৰ পৰিৱৰ্তনৰ বিৰুদ্ধে ব্যাপক প্ৰতিবাদলৈ পৰিণত হৈছিল। বিশেষকৈ বাধ্যতামূলক হিজাব বা বোৰ্খা সকলো মহিলাই বাধ্যতামূলকভাৱে পিন্ধাটো এই দিৱসৰ আগদিনা পদযাত্ৰাৰ মাত্ৰ এদিন আগতে ঘোষণা কৰা হৈছিল। ১৯৭৯ চনৰ ৮ মাৰ্চৰপৰা ১৪ মাৰ্চলৈকে একেৰাহে ছয় দিন ধৰি চলিছিল এই প্ৰতিবাদত হাজাৰ হাজাৰ মহিলাই অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। এই প্ৰতিবাদত হিংসা আৰু খোমেইন সমৰ্থক ইছলামিক শক্তিৰ ভাবুকিৰ সন্মুখীন হ’বলগীয়া হয়। <ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> সেই সময়ত মৌলবী নেতৃত্বাধীন ইছলামিক গোটক প্ৰতিদ্বন্দ্বী ৰাজনৈতিক প্ৰাৰ্থীক কোণত ৰাখিব পৰা ক্ষমতা আৰু প্ৰভাৱৰ অভাৱ আছিল; সেয়েহে প্ৰতিবাদৰ পিছত তেওঁলোকে এই লক্ষ্যসমূহৰপৰা পিছুৱাই যাবলৈ বাধ্য হয়।<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> কিন্তু ইয়াৰ কিছুসময়ৰ পাছতে ইছলামিক দলে মুছলমান মহিলাসকলক তেওঁলোকে ৰূপায়ণ কৰিব বিচৰা নতুন ৰাজনৈতিক আৰু সামাজিক ব্যৱস্থাটোৰ সমৰ্থনত একত্ৰিত হ'বলৈ সংগঠিত কৰে।<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> ১৯৮১ চনৰ জুন মাহলৈকে ইৰাণৰ উদাৰ আৰু বাঁওপন্থী ৰাজনৈতিক শিবিৰৰ এটা বৃহৎ অংশ খোমেইন সমৰ্থক দলৰ নিয়ন্ত্ৰণত পৰে।<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> তাৰ পিছত ১৯৮৩ চনত ইৰাণৰ সংসদে (মজলিছে) এনে এখন আইন প্ৰণয়ন কৰে য'ত "ৰাষ্ট্ৰই নিৰ্ধাৰিত বোৰ্খা প্ৰথা নিয়ম মানি চলিবলৈ অস্বীকাৰ কৰা মহিলাসকলক শাস্তি দিয়াৰ ব্যৱস্থা কৰা হৈছিল।" <ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> তেতিয়াৰপৰাই বাধ্যতামূলক বোৰ্খা পিন্ধাৰ সপক্ষে এনে আইনসমূহ "মহিলাৰ ৰাজনৈতিক সক্ৰিয়তা আৰু বিৰোধিতা দমন কৰাৰ" এক প্ৰধান উপায় হৈ পৰিছে; তদুপৰি তেওঁলোকে ১৯৭৯ চনৰ পিছৰ ইৰাণী নেতৃত্বক বিভিন্ন মতাদৰ্শৰ মহিলা কৰ্মীক হাৰাশাস্তি, ভয় দেখুৱাই, আক্ৰমণ, কাৰাগাৰত ভৰোৱাৰ সুবিধাজনক অজুহাত দিছে। <ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> ==পটভূমি== ৰেজা শ্বাহৰ ৰাজত্বকালত ১৯৩৬ চনৰ কাছফ-ই-হিজাব আইন অনুসৰি এই ওৰণি বা বোৰ্খা প্ৰথা বন্ধ কৰা হয়, আৰু পাঁচ বছৰৰ বাবে এই ওৰণি নিষিদ্ধ কৰা হয়। ১৯৪১ চনৰপৰা ৰেজা শ্বাহৰ পুত্ৰ আৰু উত্তৰাধিকাৰী মহম্মদ ৰেজা পাহলৱীৰ অধীনত মহিলাসকলে নিজৰ ইচ্ছামতে সাজ-পোছাক পৰিধান কৰাৰ স্বাধীনতা লাভ কৰে। <ref name="auto1">Sanam Vakil: ''[https://books.google.com/books?id=WB3m-cBtrQ4C&dq=ataturk+veils&pg=PA67 Women and Politics in the Islamic Republic of Iran: Action and Reaction]''</ref> কিন্তু তেওঁৰ ৰাজত্বকালত পৰ্দাক পিছপৰাৰ প্ৰতীক আৰু নিম্ন শ্ৰেণীৰ অন্তৰ্গত হোৱাৰ চিন হিচাপে গণ্য কৰা হৈছিল। ওৰণি পিন্ধা মহিলাসকলক ৰক্ষণশীল ধৰ্মীয় পৰিয়ালৰ আৰু সীমিত শিক্ষাৰ লোক বুলি গণ্য কৰা হৈছিল, আনহাতে ওৰণি বা বোৰ্খা পৰিধান নকৰা মহিলাসকলক শিক্ষিত আৰু পেছাদাৰী আৰু উচ্চ বা মধ্যবিত্ত শ্ৰেণীৰ বুলি গণ্য কৰা হৈছিল। <ref name="auto1"/> সত্তৰৰ দশকৰ শেষৰফালে হোৱা বিপ্লৱৰ সময়ত হিজাব ৰাজনৈতিক প্ৰতীকত পৰিণত হয়। ৰক্ষণশীল পৰম্পৰাবাদীসকলে হিজাবক সতীত্বৰ প্ৰতীক বুলি গণ্য কৰিছিল আৰু সেয়েহে ইয়াৰ অবিহনে নাৰীক ইয়াৰ বিপৰীত হিচাপে দেখা গৈছিল। বিৰোধীসকলৰ কিছুমানে হিজাব নথকা নাৰীক পশ্চিমীয়া সাংস্কৃতিক ঔপনিৱেশিকতাবাদৰ প্ৰতীক বুলি গণ্য কৰিছিল বা "পশ্চিমীয়া ঔপনিৱেশিকতা"; তেওঁলোকক "প্ৰদূষিত পশ্চিমীয়া সংস্কৃতি"ৰ প্ৰচাৰক হিচাপে দেখা গৈছিল যিয়ে "সমাজৰ নৈতিক মূল্যবোধ"ৰ পৰম্পৰাবাদী ধাৰণাক ভেঙুচালি কৰি আছিল; আৰু তেওঁলোকক অত্যধিক সজ্জিত "বুৰ্জোৱা পুতলা" হিচাপে দেখা গৈছিল যিয়ে নিজৰ মৰ্যাদা হেৰুৱাই পেলাইছিল।<ref name="auto4">John Foran, ''[https://books.google.com/books?id=2Z2FAgAAQBAJ&dq=1979+iran+hijab+protest&pg=PA144 Theorizing Revolutions]''</ref> পাহলৱী শাসকসকলে হিজাবক তেওঁলোকৰ আধুনিকীকৰণ নীতিৰ প্ৰত্যাখ্যান হিচাপে লয়, আৰু ফলস্বৰূপে তেওঁলোকৰ শাসনক প্ৰত্যাখ্যান কৰা; আৰু ইৰাণী বিপ্লৱৰ সময়ত বিৰোধীৰ সৈতে জড়িত বহুতো ধৰ্মনিৰপেক্ষ আৰু অৰক্ষণশীল মহিলায়ো হিজাব পিন্ধিছিল, কাৰণ ই পাহলৱী শাসনৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিবাদৰ প্ৰতীক হৈ পৰিছিল। <ref>El Guindi, Fadwa (1999). Veil: Modesty, Privacy and Resistance, Oxford; New York: Berg Publishers; Bloomsbury Academic, pp. 3, 13–16, 130, 174–176, {{ISBN|9781859739242}}</ref> বিপ্লৱৰ পূৰ্বে গণ প্ৰতিবাদৰ সময়ত বিক্ষোভত অংশগ্ৰহণ কৰা মহিলাসকলে প্ৰায়ে বোৰ্খা পিন্ধিছিল আৰু ইয়াৰ অবিহনে দেখা দিয়া মহিলাসকলক প্ৰায়ে উগ্ৰ বিপ্লৱীসকলে হাৰাশাস্তি কৰিছিল।<ref name="justice4iran.org">{{cite web|url=https://justice4iran.org/wp-content/uploads/2014/03/Hejab-Report-JFI-English.pdf|title=Thirty-five years of forced hijab|publisher=Justice for Iran}}</ref> ১৯৭৯ চনৰ বিপ্লৱৰ দুটা শ্লোগান আছিল: "বোৰ্খা পিন্ধক, নহ'লে আমি আপোনাৰ মূৰত ঘুচা মাৰিম" আৰু "বোৰ্খা নিপিন্ধাসকলৰ মৃত্যু।" <ref name="DW-2020">{{cite news |title=Why Iranian authorities force women to wear a veil |url=https://www.dw.com/en/why-iranian-authorities-force-women-to-wear-a-veil/a-56014027 |access-date=30 August 2021 |agency=DW |date=21 December 2020}}</ref><ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> ১৯৭৮–১৯৭৯ চনত ইছলামিক বিপ্লৱৰ আৰম্ভণিতে শ্বাহ বিৰোধী ফ্ৰণ্টত উদাৰবাদী, ধৰ্মীয় জাতীয়তাবাদী, উগ্ৰ ইছলামিক, মাৰ্ক্সবাদী–লেনিনবাদী, উগ্ৰপন্থী ইছলামিক, মাৰ্ক্সবাদী–লেনিনবাদী, পুঁজিপতি, আৰু ধৰ্মঘটকাৰী তেলৰ শ্ৰমিক এইসকল আছিল।<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> তথাপি আয়াতুল্লাহ খোমেইনীয়ে এজন ছিয়া ধৰ্মগুৰু তথা বিপ্লৱৰ মূল নেতা হিচাপে নিজকে দ্ৰুতগতিত প্ৰতিষ্ঠা কৰিলে। <ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> শ্বাহক ক্ষমতাৰপৰা আঁতৰোৱাৰ প্ৰয়াসত তেওঁ মহিলাসকলক আন্দোলনত যোগদান কৰিবলৈ সক্ৰিয়ভাৱে উৎসাহিত কৰিছিল; কিন্তু একে সময়তে তেওঁ বাধ্যতামূলক বোৰ্খা প্ৰথা জাপি দিব বিচৰাৰ কোনো ইংগিত নিদিলে বা অতি কমেইহে বিপ্লৱৰ পিছৰ ইৰাণত মহিলাৰ কিছুমান অধিকাৰ বিলুপ্ত কৰিব বিচাৰে। <ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> ইৰাণলৈ উভতি অহাৰ পাছতহে তেওঁৰ আৰু ৰাজনৈতিক মিত্ৰসকলৰ বক্তব্যৰ ভয়ংকৰ পৰিৱৰ্তন ঘটিছিল। <ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> বিপ্লৱৰ লগে লগে ওৰণি লোৱাটো বাধ্যতামূলক কৰা কোনো আনুষ্ঠানিক আইন জাৰি কৰা হোৱা নাছিল যদিও যিহেতু উন্মোচিত মহিলাসকলক প্ৰায়ে হাৰাশাস্তি আৰু হেঁচা দিয়া হৈছিল, সেয়েহে তেওঁলোকৰ বহুতেই হাৰাশাস্তিৰপৰা হাত সাৰিবলৈ ওৰণি বা বোৰ্খা পিন্ধাৰ আশ্ৰয় লৈছিল। <ref name="justice4iran.org"/> ১৯৭৯ চনৰ ৭ মাৰ্চত আয়াতুল্লাহ খোমেইনীয়ে এক ডিক্ৰী জাৰি কৰি সকলো মহিলাই নিজৰ কৰ্মস্থলীত ওৰণি পৰিধান কৰিব লাগিব; তেওঁ লগতে আদেশ দিছিল যে কোনো মহিলাই নিজৰ কৰ্মস্থলী বা কোনো চৰকাৰী কাৰ্যালয়ত ওৰণি নোহোৱাকৈ বা হিজাব পৰিধান নকৰাকৈ প্ৰৱেশ কৰিব নোৱাৰিব। হিজাব বা ওৰণিবিহীন মহিলাক তেওঁ "নগ্নতা" বুলি অভিহিত কৰিছিল। <ref name="auto3">{{Cite web|date=March 8, 2019|title=The Stolen Revolution: Iranian Women of 1979|url=https://www.cbc.ca/radio/ideas/the-stolen-revolution-iranian-women-of-1979-1.5048382|access-date=2021-10-09|website=cbc.ca}}</ref> ==প্ৰতিবাদ== ৮ মাৰ্চৰ পুৱা তেহৰাণৰ নতুন প্ৰধানমন্ত্ৰীৰ কাৰ্যালয়ৰ বাহিৰত হাজাৰ হাজাৰ মহিলা সমবেত হয়। আয়াতুল্লাহ খোমেইনীৰ গৃহ ধৰ্মীয় চহৰ কুমত ৩ হাজাৰ মহিলাই হিজাব বা ওৰণি পৰিধান নকৰাকৈ প্ৰতিবাদ সাব্যস্ত কৰে। এই বিক্ষোভত অধিকাংশই মধ্যবিত্ত আৰু শিক্ষিত আছিল যদিও সকলো শ্ৰেণীৰ মহিলাই অংশগ্ৰহণ কৰে। মহিলাসকলে নিজৰ অধিকাৰ কৰ্তনৰ প্ৰচেষ্টাৰ বিৰুদ্ধে শ্লোগান দিয়ে, যেনে, "আমি বিপ্লৱক পিছুৱাই যাবলৈ কৰা নাছিলো।" এজন প্ৰতিবাদকাৰীয়ে স্মৰণ কৰি কয়, "আমাৰ মনত কোনো সন্দেহ নাছিল যে এইটোৱেই আমাক দমন কৰাৰ প্ৰথম প্ৰচেষ্টা, আৰু আমি ইয়াৰ বিৰুদ্ধে থিয় দিব লাগিব – মহিলা আৰু বিপ্লৱী দুয়োটা হিচাপে।" আন কিছুমানে ধ্বনি দিলে, "স্বাধীনতাৰ আৰম্ভণিতে স্বাধীনতা নিজেই অনুপস্থিত।" প্ৰতিবাদকাৰীসকলৰ যেতিয়া বিক্ষোভৰ প্ৰদৰ্শন বেছি হোৱাত মহিলাসকলক ভয় প্ৰদৰ্শন কৰিবলৈ তেতিয়া চৰকাৰৰ ফালৰ পৰা বতাহত গুলীচালনা কৰা হৈছিল। মহিলা প্ৰতিবাদকাৰীক সুৰক্ষা দিবলৈ পুৰুষ সমৰ্থকে তেওঁলোকৰ পদযাত্ৰাৰ চাৰিওফালে মানৱ শিকলি গঠন কৰে। অৱশ্যে এই শিকলিবোৰ কেইবাবাৰো ভাঙি একাংশ প্ৰতিবাদকাৰী আহত হয়। ৰাজপথত প্ৰতিবাদকাৰীয়ে মহিলাসকলক কটাৰী, শিল, ইটা, ভঙা কাঁচ আদিৰে আক্ৰমণ কৰে। পুৰুষ দৰ্শক আৰু বুৰ্কা পৰিহিত মহিলা উভয়ে প্ৰতিবাদকাৰীক নিৰ্যাতন চলায়। এটা বিক্ষোভৰ সময়ত ১৫,০০০ প্ৰতিবাদকাৰীয়ে আদালত গৃহ দখল কৰি তিনি ঘণ্টা ধৰি ধৰ্ণা কাৰ্যসূচী ৰূপায়ণ কৰে।প্ৰতিবাদকাৰীসকলে আঠটা দাবীৰ তালিকা আবৃত্তি কৰে। তালিকাখনত তেওঁলোকে ইচ্ছামতে সাজ-পোছাক পিন্ধাৰ অধিকাৰ অন্তৰ্ভুক্ত আছিল; পুৰুষৰ সৈতে সমান নাগৰিক অধিকাৰ; ৰাজনৈতিক, সামাজিক আৰু অৰ্থনৈতিক অধিকাৰৰ ক্ষেত্ৰত বৈষম্যহীনতা; আৰু মহিলাৰ আইনী অধিকাৰ আৰু স্বাধীনতাৰ সম্পূৰ্ণ সুৰক্ষাৰ নিশ্চয়তা। ==ইৰাণত প্ৰতিক্ৰিয়া== চৰকাৰ আৰু ইছলামিক নেতাই প্ৰতিবাদ শান্ত কৰাৰ চেষ্টা চলাইছিল। আয়াতুল্লাহৰ সহায়কসকলে প্ৰতিবাদৰ প্ৰতিক্ৰিয়া প্ৰকাশ কৰি কয় যে তেওঁ কেৱল "বিনয়ী সাজ-পোছাক" পৰিধান কৰাৰ আহ্বান জনাইছে। চৰকাৰৰ পৰা মাহমুদ তালেঘানীয়ে হিজাব বলবৎ কৰা নহ'ব, কেৱল উৎসাহিত কৰা হ'ব বুলি জনসাধাৰণক আশ্বস্ত কৰা এই বক্তব্যৰ ফলত প্ৰতিবাদ শান্ত হৈ পৰিল।<ref name="auto">Azadeh Fatehrad, ''[https://books.google.com/books?id=qpG7DwAAQBAJ&dq=iranian+veil+1979&pg=PT35 The Poetics and Politics of the Veil in Iran: An Archival and Photographic ...]''</ref> ==আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰতিক্ৰিয়া== এই প্ৰতিবাদসমূহে বহিঃৰাজ্যৰ নাৰীবাদীসকলৰ কিছু সমৰ্থন লাভ কৰিছিল। জাৰ্মানী, ফ্ৰান্স, ইজিপ্ত আৰু আন কেইবাখনো দেশৰ নাৰীবাদীসকলে সংহতি সমিতি (CIDF) গঠন কৰে।<ref name="auto"/>ছিমন ডি ব'ভ'য়াৰৰ নেতৃত্বত আন্তৰ্জাতিক মহিলা অধিকাৰ সমিতি (যাক সংহতি সমিতি বা চিআইডিএফ বুলিও কোৱা হয়)ৰ পৰা এটা প্ৰতিনিধি দল পঠিওৱা হৈছিল।<ref name="auto3"/> ছাত্ৰ কৰ্মীসকলৰ আমন্ত্ৰণত আমেৰিকাৰ নাৰীবাদী কেট মিলেটেও এই প্ৰতিবাদত যোগদান কৰে।<ref name="auto3"/> মিলেটে কয় যে- তেওঁ কৈছিল "মই ইয়াত আহিছো কাৰণ এইটো হ'ব লাগিছিল।" "এইটোৱেই হৈছে বৰ্তমান ধুমুহাৰ কেন্দ্ৰবিন্দু। সমগ্ৰ বিশ্বৰ মহিলাসকলে চাই আছে। এইটো এটা ইছলামিক জগতখনৰ এটা চুক। যি ঠাইত আমি পোৱাটো আটাইতকৈ কঠিন হ'ব বুলি ভাবিছিলো; আৰু, বাহ, চাওকচোন ই কেনেকৈ আগবাঢ়িছে!"<ref name="auto2"/> এই প্ৰতিবাদসমূহৰ ওপৰত ১২ মিনিটৰ এখন তথ্যচিত্ৰ প্ৰস্তুত কৰিছিল ফৰাচীৰ এটা উগ্ৰ নাৰীবাদী গোট চাইকোএনালিচিছ এণ্ড পলিটিক্সে। এই গোটৰ সদস্যসকলে এই পদযাত্ৰাত অংশগ্ৰহণ কৰি বাটত যি দেখিছিল তাক চিত্ৰগ্ৰহণ কৰিছিল। সেই ঘটনাবোৰক লৈ এই তথ্যচিত্ৰখনেই হৈছে একমাত্ৰ বিদ্যমান ছবি। ==ফল আৰু তাৰ পিছৰ পৰিণতি== The protests resulted in a temporary retraction of the decree of mandatory veiling.<ref name="auto4"/> When the left and the liberals were eliminated by June 1981,<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> and the conservatives secured solitary control, however, veiling was enforced on all women.<ref name="auto4"/> This began with the "Islamification of offices" in July 1980, when unveiled women were refused entry to government offices and public buildings, and banned from appearing unveiled at their work place, under risk of being fired.<ref name="justice4iran.org"/> On the streets, unveiled women were attacked by revolutionaries. In July 1981, an edict of mandatory veiling in public was introduced, which was followed in 1983 by an Islamic Punishment Law introducing corporal punishment on unveiled women:<ref name="auto1"/><ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> "Women who appear in public without hijab will be sentenced to whipping up to 74 lashes."<ref name="justice4iran.org"/> The law was enforced by members of the [[Islamic Revolution Committees]] patrolling the streets, and later by the [[Guidance Patrol]]s, also called the Morality Police. Ever since, such laws that favour mandatory veiling have become a key point in "policing women's political activism and dissidence", and have given Iran's post-1979 leadership a convenient excuse to "harass, intimidate, assault, and imprison women activists from across the ideological spectrum".<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> ==তথ্যৰ উৎস== {{Reflist|33em}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * [https://www.bbc.com/news/world-middle-east-47032829 Iranian women – before and after the Islamic Revolution] * [https://www.theguardian.com/artanddesign/2015/sep/03/hengameh-golestans-best-photograph-iranian-women-rebel-against-the-1979-hijab-law Hengameh Golestan's best photograph: Iranian women rebel against the 1979 hijab law] * [https://www.nytimes.com/1979/03/11/archives/iran-women-march-against-restraints-on-dress-and-rights-15000.html Iran Women March Against Restraints on Dress and Rights] * [https://menatidningen.se/naome-ruzindana-was-recently-nominated-among-the-swedish-heroine-by-aftonbladet-photograph-from-her-office-in-rwanda/ Iran's International Women's Day in 1979: a story of sadness and pride] * [https://www.trtworld.com/opinion/forty-years-of-the-iranian-revolution-the-women-s-march-24777 Forty Years of the Iranian Revolution: The Women's march] {{coord missing|Tehran Province}} s1zcdiorhf6jfxqw5csbpzo84brhuie 606247 606246 2026-05-14T07:18:23Z নৰুনা বৰুৱা 44897 added [[Category:ইৰান]] using [[WP:HC|HotCat]] 606247 wikitext text/x-wiki {{Short description|none}} {{Infobox civil conflict | title =১৯৭৯ চনত তেহৰাণত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় নাৰী দিৱসৰ প্ৰতিবাদ | partof = | image = 1979 International Women's Day protests in Tehran - Mohammad Sayyad - Tehran Mosavvar (11).jpg | caption = ১৯৭৯ চনত ইৰাণৰ নাৰী দিৱসৰ বাধ্যতামূলক হিজাবৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিবাদ | coordinates = [[তেহৰাণ]], কম,([[ইৰাণ]]) | causes =ইছলামিক ৰিপাব্লিক আৰু মহিলাৰ অধিকাৰ সম্পৰ্কীয় ইয়াৰ নীতিৰ বিৰোধিতা। বিশেষকৈ বাধ্যতামূলক হিজাব। | date = ৮–১৪ মাৰ্চ ১৯৭৯ | time = | result =মহিলা আৰু নাৰী অধিকাৰ কৰ্মীৰ জয় <ref name="Sadeghi-Boroujerdi">{{cite journal |last1=Sadeghi-Boroujerdi |first1=Eskandar |title=Iran's uprisings for 'Women, Life, Freedom': Over-determination, crisis, and the lineages of revolt |journal=Politics |date=2023 |pages=6-7 |doi=10.1177/02633957231159351|doi-access=free |url=https://eprints.whiterose.ac.uk/203107/1/sadeghi_boroujerdi_2023_iran_s_uprisings_for_women_life_freedom_over_determination_crisis_and_the_lineages_of_revolt.pdf }}</ref><br /> বাধ্যতামূলক হিজাব আইন স্থগিত<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/><br />ইছলামিক খোমেইনবাদী শক্তিৰ কৌশলগত পশ্চাদপসৰণ<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> | methods = বিক্ষোভ | side1 =মহিলা আৰু নাৰী অধিকাৰ কৰ্মী | side2 = খোমেইন সমৰ্থক ইছলামিক শক্তি<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> | leadfigures1 = | leadfigures2 = আয়াতুল্লাহ খোমেইনী | howmany1 = | howmany2 = | injuries = | fatalities = | arrests = }} [[File:Interior spread of Days of Blood, Days of Fire (03).jpg|thumb|১৯৭৯ চনৰ ৮ মাৰ্চত তেহৰাণত প্ৰতিবাদ ]] [[File:8 March 1979 Protest in Tehran (03).jpg|thumb|১৯৭৯ চনৰ ৮ মাৰ্চত তেহৰাণত প্ৰতিবাদ]] '''১৯৭৯ চনৰ ৮ মাৰ্চত তেহৰানত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় নাৰী দিৱসত প্ৰতিবাদ''' ১৯৭৯ চনৰ আন্তৰ্জাতিক নাৰী দিৱস উপলক্ষ্যে ইৰাণৰ তেহৰাণত মহিলাৰ পদযাত্ৰা অনুষ্ঠিত হৈছিল। এই পদযাত্ৰাটো প্ৰথমে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় নাৰী দিৱস উদ্‌যাপনৰ উদ্দেশ্য আছিল যদিও ইৰাণ বিপ্লৱৰ সময়ত মহিলাৰ অধিকাৰৰ পৰিৱৰ্তনৰ বিৰুদ্ধে ব্যাপক প্ৰতিবাদলৈ পৰিণত হৈছিল। বিশেষকৈ বাধ্যতামূলক হিজাব বা বোৰ্খা সকলো মহিলাই বাধ্যতামূলকভাৱে পিন্ধাটো এই দিৱসৰ আগদিনা পদযাত্ৰাৰ মাত্ৰ এদিন আগতে ঘোষণা কৰা হৈছিল। ১৯৭৯ চনৰ ৮ মাৰ্চৰপৰা ১৪ মাৰ্চলৈকে একেৰাহে ছয় দিন ধৰি চলিছিল এই প্ৰতিবাদত হাজাৰ হাজাৰ মহিলাই অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। এই প্ৰতিবাদত হিংসা আৰু খোমেইন সমৰ্থক ইছলামিক শক্তিৰ ভাবুকিৰ সন্মুখীন হ’বলগীয়া হয়। <ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> সেই সময়ত মৌলবী নেতৃত্বাধীন ইছলামিক গোটক প্ৰতিদ্বন্দ্বী ৰাজনৈতিক প্ৰাৰ্থীক কোণত ৰাখিব পৰা ক্ষমতা আৰু প্ৰভাৱৰ অভাৱ আছিল; সেয়েহে প্ৰতিবাদৰ পিছত তেওঁলোকে এই লক্ষ্যসমূহৰপৰা পিছুৱাই যাবলৈ বাধ্য হয়।<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> কিন্তু ইয়াৰ কিছুসময়ৰ পাছতে ইছলামিক দলে মুছলমান মহিলাসকলক তেওঁলোকে ৰূপায়ণ কৰিব বিচৰা নতুন ৰাজনৈতিক আৰু সামাজিক ব্যৱস্থাটোৰ সমৰ্থনত একত্ৰিত হ'বলৈ সংগঠিত কৰে।<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> ১৯৮১ চনৰ জুন মাহলৈকে ইৰাণৰ উদাৰ আৰু বাঁওপন্থী ৰাজনৈতিক শিবিৰৰ এটা বৃহৎ অংশ খোমেইন সমৰ্থক দলৰ নিয়ন্ত্ৰণত পৰে।<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> তাৰ পিছত ১৯৮৩ চনত ইৰাণৰ সংসদে (মজলিছে) এনে এখন আইন প্ৰণয়ন কৰে য'ত "ৰাষ্ট্ৰই নিৰ্ধাৰিত বোৰ্খা প্ৰথা নিয়ম মানি চলিবলৈ অস্বীকাৰ কৰা মহিলাসকলক শাস্তি দিয়াৰ ব্যৱস্থা কৰা হৈছিল।" <ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> তেতিয়াৰপৰাই বাধ্যতামূলক বোৰ্খা পিন্ধাৰ সপক্ষে এনে আইনসমূহ "মহিলাৰ ৰাজনৈতিক সক্ৰিয়তা আৰু বিৰোধিতা দমন কৰাৰ" এক প্ৰধান উপায় হৈ পৰিছে; তদুপৰি তেওঁলোকে ১৯৭৯ চনৰ পিছৰ ইৰাণী নেতৃত্বক বিভিন্ন মতাদৰ্শৰ মহিলা কৰ্মীক হাৰাশাস্তি, ভয় দেখুৱাই, আক্ৰমণ, কাৰাগাৰত ভৰোৱাৰ সুবিধাজনক অজুহাত দিছে। <ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> ==পটভূমি== ৰেজা শ্বাহৰ ৰাজত্বকালত ১৯৩৬ চনৰ কাছফ-ই-হিজাব আইন অনুসৰি এই ওৰণি বা বোৰ্খা প্ৰথা বন্ধ কৰা হয়, আৰু পাঁচ বছৰৰ বাবে এই ওৰণি নিষিদ্ধ কৰা হয়। ১৯৪১ চনৰপৰা ৰেজা শ্বাহৰ পুত্ৰ আৰু উত্তৰাধিকাৰী মহম্মদ ৰেজা পাহলৱীৰ অধীনত মহিলাসকলে নিজৰ ইচ্ছামতে সাজ-পোছাক পৰিধান কৰাৰ স্বাধীনতা লাভ কৰে। <ref name="auto1">Sanam Vakil: ''[https://books.google.com/books?id=WB3m-cBtrQ4C&dq=ataturk+veils&pg=PA67 Women and Politics in the Islamic Republic of Iran: Action and Reaction]''</ref> কিন্তু তেওঁৰ ৰাজত্বকালত পৰ্দাক পিছপৰাৰ প্ৰতীক আৰু নিম্ন শ্ৰেণীৰ অন্তৰ্গত হোৱাৰ চিন হিচাপে গণ্য কৰা হৈছিল। ওৰণি পিন্ধা মহিলাসকলক ৰক্ষণশীল ধৰ্মীয় পৰিয়ালৰ আৰু সীমিত শিক্ষাৰ লোক বুলি গণ্য কৰা হৈছিল, আনহাতে ওৰণি বা বোৰ্খা পৰিধান নকৰা মহিলাসকলক শিক্ষিত আৰু পেছাদাৰী আৰু উচ্চ বা মধ্যবিত্ত শ্ৰেণীৰ বুলি গণ্য কৰা হৈছিল। <ref name="auto1"/> সত্তৰৰ দশকৰ শেষৰফালে হোৱা বিপ্লৱৰ সময়ত হিজাব ৰাজনৈতিক প্ৰতীকত পৰিণত হয়। ৰক্ষণশীল পৰম্পৰাবাদীসকলে হিজাবক সতীত্বৰ প্ৰতীক বুলি গণ্য কৰিছিল আৰু সেয়েহে ইয়াৰ অবিহনে নাৰীক ইয়াৰ বিপৰীত হিচাপে দেখা গৈছিল। বিৰোধীসকলৰ কিছুমানে হিজাব নথকা নাৰীক পশ্চিমীয়া সাংস্কৃতিক ঔপনিৱেশিকতাবাদৰ প্ৰতীক বুলি গণ্য কৰিছিল বা "পশ্চিমীয়া ঔপনিৱেশিকতা"; তেওঁলোকক "প্ৰদূষিত পশ্চিমীয়া সংস্কৃতি"ৰ প্ৰচাৰক হিচাপে দেখা গৈছিল যিয়ে "সমাজৰ নৈতিক মূল্যবোধ"ৰ পৰম্পৰাবাদী ধাৰণাক ভেঙুচালি কৰি আছিল; আৰু তেওঁলোকক অত্যধিক সজ্জিত "বুৰ্জোৱা পুতলা" হিচাপে দেখা গৈছিল যিয়ে নিজৰ মৰ্যাদা হেৰুৱাই পেলাইছিল।<ref name="auto4">John Foran, ''[https://books.google.com/books?id=2Z2FAgAAQBAJ&dq=1979+iran+hijab+protest&pg=PA144 Theorizing Revolutions]''</ref> পাহলৱী শাসকসকলে হিজাবক তেওঁলোকৰ আধুনিকীকৰণ নীতিৰ প্ৰত্যাখ্যান হিচাপে লয়, আৰু ফলস্বৰূপে তেওঁলোকৰ শাসনক প্ৰত্যাখ্যান কৰা; আৰু ইৰাণী বিপ্লৱৰ সময়ত বিৰোধীৰ সৈতে জড়িত বহুতো ধৰ্মনিৰপেক্ষ আৰু অৰক্ষণশীল মহিলায়ো হিজাব পিন্ধিছিল, কাৰণ ই পাহলৱী শাসনৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিবাদৰ প্ৰতীক হৈ পৰিছিল। <ref>El Guindi, Fadwa (1999). Veil: Modesty, Privacy and Resistance, Oxford; New York: Berg Publishers; Bloomsbury Academic, pp. 3, 13–16, 130, 174–176, {{ISBN|9781859739242}}</ref> বিপ্লৱৰ পূৰ্বে গণ প্ৰতিবাদৰ সময়ত বিক্ষোভত অংশগ্ৰহণ কৰা মহিলাসকলে প্ৰায়ে বোৰ্খা পিন্ধিছিল আৰু ইয়াৰ অবিহনে দেখা দিয়া মহিলাসকলক প্ৰায়ে উগ্ৰ বিপ্লৱীসকলে হাৰাশাস্তি কৰিছিল।<ref name="justice4iran.org">{{cite web|url=https://justice4iran.org/wp-content/uploads/2014/03/Hejab-Report-JFI-English.pdf|title=Thirty-five years of forced hijab|publisher=Justice for Iran}}</ref> ১৯৭৯ চনৰ বিপ্লৱৰ দুটা শ্লোগান আছিল: "বোৰ্খা পিন্ধক, নহ'লে আমি আপোনাৰ মূৰত ঘুচা মাৰিম" আৰু "বোৰ্খা নিপিন্ধাসকলৰ মৃত্যু।" <ref name="DW-2020">{{cite news |title=Why Iranian authorities force women to wear a veil |url=https://www.dw.com/en/why-iranian-authorities-force-women-to-wear-a-veil/a-56014027 |access-date=30 August 2021 |agency=DW |date=21 December 2020}}</ref><ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> ১৯৭৮–১৯৭৯ চনত ইছলামিক বিপ্লৱৰ আৰম্ভণিতে শ্বাহ বিৰোধী ফ্ৰণ্টত উদাৰবাদী, ধৰ্মীয় জাতীয়তাবাদী, উগ্ৰ ইছলামিক, মাৰ্ক্সবাদী–লেনিনবাদী, উগ্ৰপন্থী ইছলামিক, মাৰ্ক্সবাদী–লেনিনবাদী, পুঁজিপতি, আৰু ধৰ্মঘটকাৰী তেলৰ শ্ৰমিক এইসকল আছিল।<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> তথাপি আয়াতুল্লাহ খোমেইনীয়ে এজন ছিয়া ধৰ্মগুৰু তথা বিপ্লৱৰ মূল নেতা হিচাপে নিজকে দ্ৰুতগতিত প্ৰতিষ্ঠা কৰিলে। <ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> শ্বাহক ক্ষমতাৰপৰা আঁতৰোৱাৰ প্ৰয়াসত তেওঁ মহিলাসকলক আন্দোলনত যোগদান কৰিবলৈ সক্ৰিয়ভাৱে উৎসাহিত কৰিছিল; কিন্তু একে সময়তে তেওঁ বাধ্যতামূলক বোৰ্খা প্ৰথা জাপি দিব বিচৰাৰ কোনো ইংগিত নিদিলে বা অতি কমেইহে বিপ্লৱৰ পিছৰ ইৰাণত মহিলাৰ কিছুমান অধিকাৰ বিলুপ্ত কৰিব বিচাৰে। <ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> ইৰাণলৈ উভতি অহাৰ পাছতহে তেওঁৰ আৰু ৰাজনৈতিক মিত্ৰসকলৰ বক্তব্যৰ ভয়ংকৰ পৰিৱৰ্তন ঘটিছিল। <ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> বিপ্লৱৰ লগে লগে ওৰণি লোৱাটো বাধ্যতামূলক কৰা কোনো আনুষ্ঠানিক আইন জাৰি কৰা হোৱা নাছিল যদিও যিহেতু উন্মোচিত মহিলাসকলক প্ৰায়ে হাৰাশাস্তি আৰু হেঁচা দিয়া হৈছিল, সেয়েহে তেওঁলোকৰ বহুতেই হাৰাশাস্তিৰপৰা হাত সাৰিবলৈ ওৰণি বা বোৰ্খা পিন্ধাৰ আশ্ৰয় লৈছিল। <ref name="justice4iran.org"/> ১৯৭৯ চনৰ ৭ মাৰ্চত আয়াতুল্লাহ খোমেইনীয়ে এক ডিক্ৰী জাৰি কৰি সকলো মহিলাই নিজৰ কৰ্মস্থলীত ওৰণি পৰিধান কৰিব লাগিব; তেওঁ লগতে আদেশ দিছিল যে কোনো মহিলাই নিজৰ কৰ্মস্থলী বা কোনো চৰকাৰী কাৰ্যালয়ত ওৰণি নোহোৱাকৈ বা হিজাব পৰিধান নকৰাকৈ প্ৰৱেশ কৰিব নোৱাৰিব। হিজাব বা ওৰণিবিহীন মহিলাক তেওঁ "নগ্নতা" বুলি অভিহিত কৰিছিল। <ref name="auto3">{{Cite web|date=March 8, 2019|title=The Stolen Revolution: Iranian Women of 1979|url=https://www.cbc.ca/radio/ideas/the-stolen-revolution-iranian-women-of-1979-1.5048382|access-date=2021-10-09|website=cbc.ca}}</ref> ==প্ৰতিবাদ== ৮ মাৰ্চৰ পুৱা তেহৰাণৰ নতুন প্ৰধানমন্ত্ৰীৰ কাৰ্যালয়ৰ বাহিৰত হাজাৰ হাজাৰ মহিলা সমবেত হয়। আয়াতুল্লাহ খোমেইনীৰ গৃহ ধৰ্মীয় চহৰ কুমত ৩ হাজাৰ মহিলাই হিজাব বা ওৰণি পৰিধান নকৰাকৈ প্ৰতিবাদ সাব্যস্ত কৰে। এই বিক্ষোভত অধিকাংশই মধ্যবিত্ত আৰু শিক্ষিত আছিল যদিও সকলো শ্ৰেণীৰ মহিলাই অংশগ্ৰহণ কৰে। মহিলাসকলে নিজৰ অধিকাৰ কৰ্তনৰ প্ৰচেষ্টাৰ বিৰুদ্ধে শ্লোগান দিয়ে, যেনে, "আমি বিপ্লৱক পিছুৱাই যাবলৈ কৰা নাছিলো।" এজন প্ৰতিবাদকাৰীয়ে স্মৰণ কৰি কয়, "আমাৰ মনত কোনো সন্দেহ নাছিল যে এইটোৱেই আমাক দমন কৰাৰ প্ৰথম প্ৰচেষ্টা, আৰু আমি ইয়াৰ বিৰুদ্ধে থিয় দিব লাগিব – মহিলা আৰু বিপ্লৱী দুয়োটা হিচাপে।" আন কিছুমানে ধ্বনি দিলে, "স্বাধীনতাৰ আৰম্ভণিতে স্বাধীনতা নিজেই অনুপস্থিত।" প্ৰতিবাদকাৰীসকলৰ যেতিয়া বিক্ষোভৰ প্ৰদৰ্শন বেছি হোৱাত মহিলাসকলক ভয় প্ৰদৰ্শন কৰিবলৈ তেতিয়া চৰকাৰৰ ফালৰ পৰা বতাহত গুলীচালনা কৰা হৈছিল। মহিলা প্ৰতিবাদকাৰীক সুৰক্ষা দিবলৈ পুৰুষ সমৰ্থকে তেওঁলোকৰ পদযাত্ৰাৰ চাৰিওফালে মানৱ শিকলি গঠন কৰে। অৱশ্যে এই শিকলিবোৰ কেইবাবাৰো ভাঙি একাংশ প্ৰতিবাদকাৰী আহত হয়। ৰাজপথত প্ৰতিবাদকাৰীয়ে মহিলাসকলক কটাৰী, শিল, ইটা, ভঙা কাঁচ আদিৰে আক্ৰমণ কৰে। পুৰুষ দৰ্শক আৰু বুৰ্কা পৰিহিত মহিলা উভয়ে প্ৰতিবাদকাৰীক নিৰ্যাতন চলায়। এটা বিক্ষোভৰ সময়ত ১৫,০০০ প্ৰতিবাদকাৰীয়ে আদালত গৃহ দখল কৰি তিনি ঘণ্টা ধৰি ধৰ্ণা কাৰ্যসূচী ৰূপায়ণ কৰে।প্ৰতিবাদকাৰীসকলে আঠটা দাবীৰ তালিকা আবৃত্তি কৰে। তালিকাখনত তেওঁলোকে ইচ্ছামতে সাজ-পোছাক পিন্ধাৰ অধিকাৰ অন্তৰ্ভুক্ত আছিল; পুৰুষৰ সৈতে সমান নাগৰিক অধিকাৰ; ৰাজনৈতিক, সামাজিক আৰু অৰ্থনৈতিক অধিকাৰৰ ক্ষেত্ৰত বৈষম্যহীনতা; আৰু মহিলাৰ আইনী অধিকাৰ আৰু স্বাধীনতাৰ সম্পূৰ্ণ সুৰক্ষাৰ নিশ্চয়তা। ==ইৰাণত প্ৰতিক্ৰিয়া== চৰকাৰ আৰু ইছলামিক নেতাই প্ৰতিবাদ শান্ত কৰাৰ চেষ্টা চলাইছিল। আয়াতুল্লাহৰ সহায়কসকলে প্ৰতিবাদৰ প্ৰতিক্ৰিয়া প্ৰকাশ কৰি কয় যে তেওঁ কেৱল "বিনয়ী সাজ-পোছাক" পৰিধান কৰাৰ আহ্বান জনাইছে। চৰকাৰৰ পৰা মাহমুদ তালেঘানীয়ে হিজাব বলবৎ কৰা নহ'ব, কেৱল উৎসাহিত কৰা হ'ব বুলি জনসাধাৰণক আশ্বস্ত কৰা এই বক্তব্যৰ ফলত প্ৰতিবাদ শান্ত হৈ পৰিল।<ref name="auto">Azadeh Fatehrad, ''[https://books.google.com/books?id=qpG7DwAAQBAJ&dq=iranian+veil+1979&pg=PT35 The Poetics and Politics of the Veil in Iran: An Archival and Photographic ...]''</ref> ==আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰতিক্ৰিয়া== এই প্ৰতিবাদসমূহে বহিঃৰাজ্যৰ নাৰীবাদীসকলৰ কিছু সমৰ্থন লাভ কৰিছিল। জাৰ্মানী, ফ্ৰান্স, ইজিপ্ত আৰু আন কেইবাখনো দেশৰ নাৰীবাদীসকলে সংহতি সমিতি (CIDF) গঠন কৰে।<ref name="auto"/>ছিমন ডি ব'ভ'য়াৰৰ নেতৃত্বত আন্তৰ্জাতিক মহিলা অধিকাৰ সমিতি (যাক সংহতি সমিতি বা চিআইডিএফ বুলিও কোৱা হয়)ৰ পৰা এটা প্ৰতিনিধি দল পঠিওৱা হৈছিল।<ref name="auto3"/> ছাত্ৰ কৰ্মীসকলৰ আমন্ত্ৰণত আমেৰিকাৰ নাৰীবাদী কেট মিলেটেও এই প্ৰতিবাদত যোগদান কৰে।<ref name="auto3"/> মিলেটে কয় যে- তেওঁ কৈছিল "মই ইয়াত আহিছো কাৰণ এইটো হ'ব লাগিছিল।" "এইটোৱেই হৈছে বৰ্তমান ধুমুহাৰ কেন্দ্ৰবিন্দু। সমগ্ৰ বিশ্বৰ মহিলাসকলে চাই আছে। এইটো এটা ইছলামিক জগতখনৰ এটা চুক। যি ঠাইত আমি পোৱাটো আটাইতকৈ কঠিন হ'ব বুলি ভাবিছিলো; আৰু, বাহ, চাওকচোন ই কেনেকৈ আগবাঢ়িছে!"<ref name="auto2"/> এই প্ৰতিবাদসমূহৰ ওপৰত ১২ মিনিটৰ এখন তথ্যচিত্ৰ প্ৰস্তুত কৰিছিল ফৰাচীৰ এটা উগ্ৰ নাৰীবাদী গোট চাইকোএনালিচিছ এণ্ড পলিটিক্সে। এই গোটৰ সদস্যসকলে এই পদযাত্ৰাত অংশগ্ৰহণ কৰি বাটত যি দেখিছিল তাক চিত্ৰগ্ৰহণ কৰিছিল। সেই ঘটনাবোৰক লৈ এই তথ্যচিত্ৰখনেই হৈছে একমাত্ৰ বিদ্যমান ছবি। ==ফল আৰু তাৰ পিছৰ পৰিণতি== The protests resulted in a temporary retraction of the decree of mandatory veiling.<ref name="auto4"/> When the left and the liberals were eliminated by June 1981,<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> and the conservatives secured solitary control, however, veiling was enforced on all women.<ref name="auto4"/> This began with the "Islamification of offices" in July 1980, when unveiled women were refused entry to government offices and public buildings, and banned from appearing unveiled at their work place, under risk of being fired.<ref name="justice4iran.org"/> On the streets, unveiled women were attacked by revolutionaries. In July 1981, an edict of mandatory veiling in public was introduced, which was followed in 1983 by an Islamic Punishment Law introducing corporal punishment on unveiled women:<ref name="auto1"/><ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> "Women who appear in public without hijab will be sentenced to whipping up to 74 lashes."<ref name="justice4iran.org"/> The law was enforced by members of the [[Islamic Revolution Committees]] patrolling the streets, and later by the [[Guidance Patrol]]s, also called the Morality Police. Ever since, such laws that favour mandatory veiling have become a key point in "policing women's political activism and dissidence", and have given Iran's post-1979 leadership a convenient excuse to "harass, intimidate, assault, and imprison women activists from across the ideological spectrum".<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> ==তথ্যৰ উৎস== {{Reflist|33em}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * [https://www.bbc.com/news/world-middle-east-47032829 Iranian women – before and after the Islamic Revolution] * [https://www.theguardian.com/artanddesign/2015/sep/03/hengameh-golestans-best-photograph-iranian-women-rebel-against-the-1979-hijab-law Hengameh Golestan's best photograph: Iranian women rebel against the 1979 hijab law] * [https://www.nytimes.com/1979/03/11/archives/iran-women-march-against-restraints-on-dress-and-rights-15000.html Iran Women March Against Restraints on Dress and Rights] * [https://menatidningen.se/naome-ruzindana-was-recently-nominated-among-the-swedish-heroine-by-aftonbladet-photograph-from-her-office-in-rwanda/ Iran's International Women's Day in 1979: a story of sadness and pride] * [https://www.trtworld.com/opinion/forty-years-of-the-iranian-revolution-the-women-s-march-24777 Forty Years of the Iranian Revolution: The Women's march] {{coord missing|Tehran Province}} [[শ্ৰেণী:ইৰান]] a8pvcv16t12q5azxurbdr1x4gyvwkyt 606249 606247 2026-05-14T07:19:11Z নৰুনা বৰুৱা 44897 added [[Category:নাৰীৰ অধিকাৰ]] using [[WP:HC|HotCat]] 606249 wikitext text/x-wiki {{Short description|none}} {{Infobox civil conflict | title =১৯৭৯ চনত তেহৰাণত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় নাৰী দিৱসৰ প্ৰতিবাদ | partof = | image = 1979 International Women's Day protests in Tehran - Mohammad Sayyad - Tehran Mosavvar (11).jpg | caption = ১৯৭৯ চনত ইৰাণৰ নাৰী দিৱসৰ বাধ্যতামূলক হিজাবৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিবাদ | coordinates = [[তেহৰাণ]], কম,([[ইৰাণ]]) | causes =ইছলামিক ৰিপাব্লিক আৰু মহিলাৰ অধিকাৰ সম্পৰ্কীয় ইয়াৰ নীতিৰ বিৰোধিতা। বিশেষকৈ বাধ্যতামূলক হিজাব। | date = ৮–১৪ মাৰ্চ ১৯৭৯ | time = | result =মহিলা আৰু নাৰী অধিকাৰ কৰ্মীৰ জয় <ref name="Sadeghi-Boroujerdi">{{cite journal |last1=Sadeghi-Boroujerdi |first1=Eskandar |title=Iran's uprisings for 'Women, Life, Freedom': Over-determination, crisis, and the lineages of revolt |journal=Politics |date=2023 |pages=6-7 |doi=10.1177/02633957231159351|doi-access=free |url=https://eprints.whiterose.ac.uk/203107/1/sadeghi_boroujerdi_2023_iran_s_uprisings_for_women_life_freedom_over_determination_crisis_and_the_lineages_of_revolt.pdf }}</ref><br /> বাধ্যতামূলক হিজাব আইন স্থগিত<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/><br />ইছলামিক খোমেইনবাদী শক্তিৰ কৌশলগত পশ্চাদপসৰণ<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> | methods = বিক্ষোভ | side1 =মহিলা আৰু নাৰী অধিকাৰ কৰ্মী | side2 = খোমেইন সমৰ্থক ইছলামিক শক্তি<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> | leadfigures1 = | leadfigures2 = আয়াতুল্লাহ খোমেইনী | howmany1 = | howmany2 = | injuries = | fatalities = | arrests = }} [[File:Interior spread of Days of Blood, Days of Fire (03).jpg|thumb|১৯৭৯ চনৰ ৮ মাৰ্চত তেহৰাণত প্ৰতিবাদ ]] [[File:8 March 1979 Protest in Tehran (03).jpg|thumb|১৯৭৯ চনৰ ৮ মাৰ্চত তেহৰাণত প্ৰতিবাদ]] '''১৯৭৯ চনৰ ৮ মাৰ্চত তেহৰানত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় নাৰী দিৱসত প্ৰতিবাদ''' ১৯৭৯ চনৰ আন্তৰ্জাতিক নাৰী দিৱস উপলক্ষ্যে ইৰাণৰ তেহৰাণত মহিলাৰ পদযাত্ৰা অনুষ্ঠিত হৈছিল। এই পদযাত্ৰাটো প্ৰথমে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় নাৰী দিৱস উদ্‌যাপনৰ উদ্দেশ্য আছিল যদিও ইৰাণ বিপ্লৱৰ সময়ত মহিলাৰ অধিকাৰৰ পৰিৱৰ্তনৰ বিৰুদ্ধে ব্যাপক প্ৰতিবাদলৈ পৰিণত হৈছিল। বিশেষকৈ বাধ্যতামূলক হিজাব বা বোৰ্খা সকলো মহিলাই বাধ্যতামূলকভাৱে পিন্ধাটো এই দিৱসৰ আগদিনা পদযাত্ৰাৰ মাত্ৰ এদিন আগতে ঘোষণা কৰা হৈছিল। ১৯৭৯ চনৰ ৮ মাৰ্চৰপৰা ১৪ মাৰ্চলৈকে একেৰাহে ছয় দিন ধৰি চলিছিল এই প্ৰতিবাদত হাজাৰ হাজাৰ মহিলাই অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। এই প্ৰতিবাদত হিংসা আৰু খোমেইন সমৰ্থক ইছলামিক শক্তিৰ ভাবুকিৰ সন্মুখীন হ’বলগীয়া হয়। <ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> সেই সময়ত মৌলবী নেতৃত্বাধীন ইছলামিক গোটক প্ৰতিদ্বন্দ্বী ৰাজনৈতিক প্ৰাৰ্থীক কোণত ৰাখিব পৰা ক্ষমতা আৰু প্ৰভাৱৰ অভাৱ আছিল; সেয়েহে প্ৰতিবাদৰ পিছত তেওঁলোকে এই লক্ষ্যসমূহৰপৰা পিছুৱাই যাবলৈ বাধ্য হয়।<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> কিন্তু ইয়াৰ কিছুসময়ৰ পাছতে ইছলামিক দলে মুছলমান মহিলাসকলক তেওঁলোকে ৰূপায়ণ কৰিব বিচৰা নতুন ৰাজনৈতিক আৰু সামাজিক ব্যৱস্থাটোৰ সমৰ্থনত একত্ৰিত হ'বলৈ সংগঠিত কৰে।<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> ১৯৮১ চনৰ জুন মাহলৈকে ইৰাণৰ উদাৰ আৰু বাঁওপন্থী ৰাজনৈতিক শিবিৰৰ এটা বৃহৎ অংশ খোমেইন সমৰ্থক দলৰ নিয়ন্ত্ৰণত পৰে।<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> তাৰ পিছত ১৯৮৩ চনত ইৰাণৰ সংসদে (মজলিছে) এনে এখন আইন প্ৰণয়ন কৰে য'ত "ৰাষ্ট্ৰই নিৰ্ধাৰিত বোৰ্খা প্ৰথা নিয়ম মানি চলিবলৈ অস্বীকাৰ কৰা মহিলাসকলক শাস্তি দিয়াৰ ব্যৱস্থা কৰা হৈছিল।" <ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> তেতিয়াৰপৰাই বাধ্যতামূলক বোৰ্খা পিন্ধাৰ সপক্ষে এনে আইনসমূহ "মহিলাৰ ৰাজনৈতিক সক্ৰিয়তা আৰু বিৰোধিতা দমন কৰাৰ" এক প্ৰধান উপায় হৈ পৰিছে; তদুপৰি তেওঁলোকে ১৯৭৯ চনৰ পিছৰ ইৰাণী নেতৃত্বক বিভিন্ন মতাদৰ্শৰ মহিলা কৰ্মীক হাৰাশাস্তি, ভয় দেখুৱাই, আক্ৰমণ, কাৰাগাৰত ভৰোৱাৰ সুবিধাজনক অজুহাত দিছে। <ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> ==পটভূমি== ৰেজা শ্বাহৰ ৰাজত্বকালত ১৯৩৬ চনৰ কাছফ-ই-হিজাব আইন অনুসৰি এই ওৰণি বা বোৰ্খা প্ৰথা বন্ধ কৰা হয়, আৰু পাঁচ বছৰৰ বাবে এই ওৰণি নিষিদ্ধ কৰা হয়। ১৯৪১ চনৰপৰা ৰেজা শ্বাহৰ পুত্ৰ আৰু উত্তৰাধিকাৰী মহম্মদ ৰেজা পাহলৱীৰ অধীনত মহিলাসকলে নিজৰ ইচ্ছামতে সাজ-পোছাক পৰিধান কৰাৰ স্বাধীনতা লাভ কৰে। <ref name="auto1">Sanam Vakil: ''[https://books.google.com/books?id=WB3m-cBtrQ4C&dq=ataturk+veils&pg=PA67 Women and Politics in the Islamic Republic of Iran: Action and Reaction]''</ref> কিন্তু তেওঁৰ ৰাজত্বকালত পৰ্দাক পিছপৰাৰ প্ৰতীক আৰু নিম্ন শ্ৰেণীৰ অন্তৰ্গত হোৱাৰ চিন হিচাপে গণ্য কৰা হৈছিল। ওৰণি পিন্ধা মহিলাসকলক ৰক্ষণশীল ধৰ্মীয় পৰিয়ালৰ আৰু সীমিত শিক্ষাৰ লোক বুলি গণ্য কৰা হৈছিল, আনহাতে ওৰণি বা বোৰ্খা পৰিধান নকৰা মহিলাসকলক শিক্ষিত আৰু পেছাদাৰী আৰু উচ্চ বা মধ্যবিত্ত শ্ৰেণীৰ বুলি গণ্য কৰা হৈছিল। <ref name="auto1"/> সত্তৰৰ দশকৰ শেষৰফালে হোৱা বিপ্লৱৰ সময়ত হিজাব ৰাজনৈতিক প্ৰতীকত পৰিণত হয়। ৰক্ষণশীল পৰম্পৰাবাদীসকলে হিজাবক সতীত্বৰ প্ৰতীক বুলি গণ্য কৰিছিল আৰু সেয়েহে ইয়াৰ অবিহনে নাৰীক ইয়াৰ বিপৰীত হিচাপে দেখা গৈছিল। বিৰোধীসকলৰ কিছুমানে হিজাব নথকা নাৰীক পশ্চিমীয়া সাংস্কৃতিক ঔপনিৱেশিকতাবাদৰ প্ৰতীক বুলি গণ্য কৰিছিল বা "পশ্চিমীয়া ঔপনিৱেশিকতা"; তেওঁলোকক "প্ৰদূষিত পশ্চিমীয়া সংস্কৃতি"ৰ প্ৰচাৰক হিচাপে দেখা গৈছিল যিয়ে "সমাজৰ নৈতিক মূল্যবোধ"ৰ পৰম্পৰাবাদী ধাৰণাক ভেঙুচালি কৰি আছিল; আৰু তেওঁলোকক অত্যধিক সজ্জিত "বুৰ্জোৱা পুতলা" হিচাপে দেখা গৈছিল যিয়ে নিজৰ মৰ্যাদা হেৰুৱাই পেলাইছিল।<ref name="auto4">John Foran, ''[https://books.google.com/books?id=2Z2FAgAAQBAJ&dq=1979+iran+hijab+protest&pg=PA144 Theorizing Revolutions]''</ref> পাহলৱী শাসকসকলে হিজাবক তেওঁলোকৰ আধুনিকীকৰণ নীতিৰ প্ৰত্যাখ্যান হিচাপে লয়, আৰু ফলস্বৰূপে তেওঁলোকৰ শাসনক প্ৰত্যাখ্যান কৰা; আৰু ইৰাণী বিপ্লৱৰ সময়ত বিৰোধীৰ সৈতে জড়িত বহুতো ধৰ্মনিৰপেক্ষ আৰু অৰক্ষণশীল মহিলায়ো হিজাব পিন্ধিছিল, কাৰণ ই পাহলৱী শাসনৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিবাদৰ প্ৰতীক হৈ পৰিছিল। <ref>El Guindi, Fadwa (1999). Veil: Modesty, Privacy and Resistance, Oxford; New York: Berg Publishers; Bloomsbury Academic, pp. 3, 13–16, 130, 174–176, {{ISBN|9781859739242}}</ref> বিপ্লৱৰ পূৰ্বে গণ প্ৰতিবাদৰ সময়ত বিক্ষোভত অংশগ্ৰহণ কৰা মহিলাসকলে প্ৰায়ে বোৰ্খা পিন্ধিছিল আৰু ইয়াৰ অবিহনে দেখা দিয়া মহিলাসকলক প্ৰায়ে উগ্ৰ বিপ্লৱীসকলে হাৰাশাস্তি কৰিছিল।<ref name="justice4iran.org">{{cite web|url=https://justice4iran.org/wp-content/uploads/2014/03/Hejab-Report-JFI-English.pdf|title=Thirty-five years of forced hijab|publisher=Justice for Iran}}</ref> ১৯৭৯ চনৰ বিপ্লৱৰ দুটা শ্লোগান আছিল: "বোৰ্খা পিন্ধক, নহ'লে আমি আপোনাৰ মূৰত ঘুচা মাৰিম" আৰু "বোৰ্খা নিপিন্ধাসকলৰ মৃত্যু।" <ref name="DW-2020">{{cite news |title=Why Iranian authorities force women to wear a veil |url=https://www.dw.com/en/why-iranian-authorities-force-women-to-wear-a-veil/a-56014027 |access-date=30 August 2021 |agency=DW |date=21 December 2020}}</ref><ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> ১৯৭৮–১৯৭৯ চনত ইছলামিক বিপ্লৱৰ আৰম্ভণিতে শ্বাহ বিৰোধী ফ্ৰণ্টত উদাৰবাদী, ধৰ্মীয় জাতীয়তাবাদী, উগ্ৰ ইছলামিক, মাৰ্ক্সবাদী–লেনিনবাদী, উগ্ৰপন্থী ইছলামিক, মাৰ্ক্সবাদী–লেনিনবাদী, পুঁজিপতি, আৰু ধৰ্মঘটকাৰী তেলৰ শ্ৰমিক এইসকল আছিল।<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> তথাপি আয়াতুল্লাহ খোমেইনীয়ে এজন ছিয়া ধৰ্মগুৰু তথা বিপ্লৱৰ মূল নেতা হিচাপে নিজকে দ্ৰুতগতিত প্ৰতিষ্ঠা কৰিলে। <ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> শ্বাহক ক্ষমতাৰপৰা আঁতৰোৱাৰ প্ৰয়াসত তেওঁ মহিলাসকলক আন্দোলনত যোগদান কৰিবলৈ সক্ৰিয়ভাৱে উৎসাহিত কৰিছিল; কিন্তু একে সময়তে তেওঁ বাধ্যতামূলক বোৰ্খা প্ৰথা জাপি দিব বিচৰাৰ কোনো ইংগিত নিদিলে বা অতি কমেইহে বিপ্লৱৰ পিছৰ ইৰাণত মহিলাৰ কিছুমান অধিকাৰ বিলুপ্ত কৰিব বিচাৰে। <ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> ইৰাণলৈ উভতি অহাৰ পাছতহে তেওঁৰ আৰু ৰাজনৈতিক মিত্ৰসকলৰ বক্তব্যৰ ভয়ংকৰ পৰিৱৰ্তন ঘটিছিল। <ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> বিপ্লৱৰ লগে লগে ওৰণি লোৱাটো বাধ্যতামূলক কৰা কোনো আনুষ্ঠানিক আইন জাৰি কৰা হোৱা নাছিল যদিও যিহেতু উন্মোচিত মহিলাসকলক প্ৰায়ে হাৰাশাস্তি আৰু হেঁচা দিয়া হৈছিল, সেয়েহে তেওঁলোকৰ বহুতেই হাৰাশাস্তিৰপৰা হাত সাৰিবলৈ ওৰণি বা বোৰ্খা পিন্ধাৰ আশ্ৰয় লৈছিল। <ref name="justice4iran.org"/> ১৯৭৯ চনৰ ৭ মাৰ্চত আয়াতুল্লাহ খোমেইনীয়ে এক ডিক্ৰী জাৰি কৰি সকলো মহিলাই নিজৰ কৰ্মস্থলীত ওৰণি পৰিধান কৰিব লাগিব; তেওঁ লগতে আদেশ দিছিল যে কোনো মহিলাই নিজৰ কৰ্মস্থলী বা কোনো চৰকাৰী কাৰ্যালয়ত ওৰণি নোহোৱাকৈ বা হিজাব পৰিধান নকৰাকৈ প্ৰৱেশ কৰিব নোৱাৰিব। হিজাব বা ওৰণিবিহীন মহিলাক তেওঁ "নগ্নতা" বুলি অভিহিত কৰিছিল। <ref name="auto3">{{Cite web|date=March 8, 2019|title=The Stolen Revolution: Iranian Women of 1979|url=https://www.cbc.ca/radio/ideas/the-stolen-revolution-iranian-women-of-1979-1.5048382|access-date=2021-10-09|website=cbc.ca}}</ref> ==প্ৰতিবাদ== ৮ মাৰ্চৰ পুৱা তেহৰাণৰ নতুন প্ৰধানমন্ত্ৰীৰ কাৰ্যালয়ৰ বাহিৰত হাজাৰ হাজাৰ মহিলা সমবেত হয়। আয়াতুল্লাহ খোমেইনীৰ গৃহ ধৰ্মীয় চহৰ কুমত ৩ হাজাৰ মহিলাই হিজাব বা ওৰণি পৰিধান নকৰাকৈ প্ৰতিবাদ সাব্যস্ত কৰে। এই বিক্ষোভত অধিকাংশই মধ্যবিত্ত আৰু শিক্ষিত আছিল যদিও সকলো শ্ৰেণীৰ মহিলাই অংশগ্ৰহণ কৰে। মহিলাসকলে নিজৰ অধিকাৰ কৰ্তনৰ প্ৰচেষ্টাৰ বিৰুদ্ধে শ্লোগান দিয়ে, যেনে, "আমি বিপ্লৱক পিছুৱাই যাবলৈ কৰা নাছিলো।" এজন প্ৰতিবাদকাৰীয়ে স্মৰণ কৰি কয়, "আমাৰ মনত কোনো সন্দেহ নাছিল যে এইটোৱেই আমাক দমন কৰাৰ প্ৰথম প্ৰচেষ্টা, আৰু আমি ইয়াৰ বিৰুদ্ধে থিয় দিব লাগিব – মহিলা আৰু বিপ্লৱী দুয়োটা হিচাপে।" আন কিছুমানে ধ্বনি দিলে, "স্বাধীনতাৰ আৰম্ভণিতে স্বাধীনতা নিজেই অনুপস্থিত।" প্ৰতিবাদকাৰীসকলৰ যেতিয়া বিক্ষোভৰ প্ৰদৰ্শন বেছি হোৱাত মহিলাসকলক ভয় প্ৰদৰ্শন কৰিবলৈ তেতিয়া চৰকাৰৰ ফালৰ পৰা বতাহত গুলীচালনা কৰা হৈছিল। মহিলা প্ৰতিবাদকাৰীক সুৰক্ষা দিবলৈ পুৰুষ সমৰ্থকে তেওঁলোকৰ পদযাত্ৰাৰ চাৰিওফালে মানৱ শিকলি গঠন কৰে। অৱশ্যে এই শিকলিবোৰ কেইবাবাৰো ভাঙি একাংশ প্ৰতিবাদকাৰী আহত হয়। ৰাজপথত প্ৰতিবাদকাৰীয়ে মহিলাসকলক কটাৰী, শিল, ইটা, ভঙা কাঁচ আদিৰে আক্ৰমণ কৰে। পুৰুষ দৰ্শক আৰু বুৰ্কা পৰিহিত মহিলা উভয়ে প্ৰতিবাদকাৰীক নিৰ্যাতন চলায়। এটা বিক্ষোভৰ সময়ত ১৫,০০০ প্ৰতিবাদকাৰীয়ে আদালত গৃহ দখল কৰি তিনি ঘণ্টা ধৰি ধৰ্ণা কাৰ্যসূচী ৰূপায়ণ কৰে।প্ৰতিবাদকাৰীসকলে আঠটা দাবীৰ তালিকা আবৃত্তি কৰে। তালিকাখনত তেওঁলোকে ইচ্ছামতে সাজ-পোছাক পিন্ধাৰ অধিকাৰ অন্তৰ্ভুক্ত আছিল; পুৰুষৰ সৈতে সমান নাগৰিক অধিকাৰ; ৰাজনৈতিক, সামাজিক আৰু অৰ্থনৈতিক অধিকাৰৰ ক্ষেত্ৰত বৈষম্যহীনতা; আৰু মহিলাৰ আইনী অধিকাৰ আৰু স্বাধীনতাৰ সম্পূৰ্ণ সুৰক্ষাৰ নিশ্চয়তা। ==ইৰাণত প্ৰতিক্ৰিয়া== চৰকাৰ আৰু ইছলামিক নেতাই প্ৰতিবাদ শান্ত কৰাৰ চেষ্টা চলাইছিল। আয়াতুল্লাহৰ সহায়কসকলে প্ৰতিবাদৰ প্ৰতিক্ৰিয়া প্ৰকাশ কৰি কয় যে তেওঁ কেৱল "বিনয়ী সাজ-পোছাক" পৰিধান কৰাৰ আহ্বান জনাইছে। চৰকাৰৰ পৰা মাহমুদ তালেঘানীয়ে হিজাব বলবৎ কৰা নহ'ব, কেৱল উৎসাহিত কৰা হ'ব বুলি জনসাধাৰণক আশ্বস্ত কৰা এই বক্তব্যৰ ফলত প্ৰতিবাদ শান্ত হৈ পৰিল।<ref name="auto">Azadeh Fatehrad, ''[https://books.google.com/books?id=qpG7DwAAQBAJ&dq=iranian+veil+1979&pg=PT35 The Poetics and Politics of the Veil in Iran: An Archival and Photographic ...]''</ref> ==আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰতিক্ৰিয়া== এই প্ৰতিবাদসমূহে বহিঃৰাজ্যৰ নাৰীবাদীসকলৰ কিছু সমৰ্থন লাভ কৰিছিল। জাৰ্মানী, ফ্ৰান্স, ইজিপ্ত আৰু আন কেইবাখনো দেশৰ নাৰীবাদীসকলে সংহতি সমিতি (CIDF) গঠন কৰে।<ref name="auto"/>ছিমন ডি ব'ভ'য়াৰৰ নেতৃত্বত আন্তৰ্জাতিক মহিলা অধিকাৰ সমিতি (যাক সংহতি সমিতি বা চিআইডিএফ বুলিও কোৱা হয়)ৰ পৰা এটা প্ৰতিনিধি দল পঠিওৱা হৈছিল।<ref name="auto3"/> ছাত্ৰ কৰ্মীসকলৰ আমন্ত্ৰণত আমেৰিকাৰ নাৰীবাদী কেট মিলেটেও এই প্ৰতিবাদত যোগদান কৰে।<ref name="auto3"/> মিলেটে কয় যে- তেওঁ কৈছিল "মই ইয়াত আহিছো কাৰণ এইটো হ'ব লাগিছিল।" "এইটোৱেই হৈছে বৰ্তমান ধুমুহাৰ কেন্দ্ৰবিন্দু। সমগ্ৰ বিশ্বৰ মহিলাসকলে চাই আছে। এইটো এটা ইছলামিক জগতখনৰ এটা চুক। যি ঠাইত আমি পোৱাটো আটাইতকৈ কঠিন হ'ব বুলি ভাবিছিলো; আৰু, বাহ, চাওকচোন ই কেনেকৈ আগবাঢ়িছে!"<ref name="auto2"/> এই প্ৰতিবাদসমূহৰ ওপৰত ১২ মিনিটৰ এখন তথ্যচিত্ৰ প্ৰস্তুত কৰিছিল ফৰাচীৰ এটা উগ্ৰ নাৰীবাদী গোট চাইকোএনালিচিছ এণ্ড পলিটিক্সে। এই গোটৰ সদস্যসকলে এই পদযাত্ৰাত অংশগ্ৰহণ কৰি বাটত যি দেখিছিল তাক চিত্ৰগ্ৰহণ কৰিছিল। সেই ঘটনাবোৰক লৈ এই তথ্যচিত্ৰখনেই হৈছে একমাত্ৰ বিদ্যমান ছবি। ==ফল আৰু তাৰ পিছৰ পৰিণতি== The protests resulted in a temporary retraction of the decree of mandatory veiling.<ref name="auto4"/> When the left and the liberals were eliminated by June 1981,<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> and the conservatives secured solitary control, however, veiling was enforced on all women.<ref name="auto4"/> This began with the "Islamification of offices" in July 1980, when unveiled women were refused entry to government offices and public buildings, and banned from appearing unveiled at their work place, under risk of being fired.<ref name="justice4iran.org"/> On the streets, unveiled women were attacked by revolutionaries. In July 1981, an edict of mandatory veiling in public was introduced, which was followed in 1983 by an Islamic Punishment Law introducing corporal punishment on unveiled women:<ref name="auto1"/><ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> "Women who appear in public without hijab will be sentenced to whipping up to 74 lashes."<ref name="justice4iran.org"/> The law was enforced by members of the [[Islamic Revolution Committees]] patrolling the streets, and later by the [[Guidance Patrol]]s, also called the Morality Police. Ever since, such laws that favour mandatory veiling have become a key point in "policing women's political activism and dissidence", and have given Iran's post-1979 leadership a convenient excuse to "harass, intimidate, assault, and imprison women activists from across the ideological spectrum".<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> ==তথ্যৰ উৎস== {{Reflist|33em}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * [https://www.bbc.com/news/world-middle-east-47032829 Iranian women – before and after the Islamic Revolution] * [https://www.theguardian.com/artanddesign/2015/sep/03/hengameh-golestans-best-photograph-iranian-women-rebel-against-the-1979-hijab-law Hengameh Golestan's best photograph: Iranian women rebel against the 1979 hijab law] * [https://www.nytimes.com/1979/03/11/archives/iran-women-march-against-restraints-on-dress-and-rights-15000.html Iran Women March Against Restraints on Dress and Rights] * [https://menatidningen.se/naome-ruzindana-was-recently-nominated-among-the-swedish-heroine-by-aftonbladet-photograph-from-her-office-in-rwanda/ Iran's International Women's Day in 1979: a story of sadness and pride] * [https://www.trtworld.com/opinion/forty-years-of-the-iranian-revolution-the-women-s-march-24777 Forty Years of the Iranian Revolution: The Women's march] {{coord missing|Tehran Province}} [[শ্ৰেণী:ইৰান]] [[শ্ৰেণী:নাৰীৰ অধিকাৰ]] 1d1fes6l8srdfsu5onig7fxvh3c9k7f 606250 606249 2026-05-14T07:19:35Z নৰুনা বৰুৱা 44897 added [[Category:প্ৰতিবা]] using [[WP:HC|HotCat]] 606250 wikitext text/x-wiki {{Short description|none}} {{Infobox civil conflict | title =১৯৭৯ চনত তেহৰাণত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় নাৰী দিৱসৰ প্ৰতিবাদ | partof = | image = 1979 International Women's Day protests in Tehran - Mohammad Sayyad - Tehran Mosavvar (11).jpg | caption = ১৯৭৯ চনত ইৰাণৰ নাৰী দিৱসৰ বাধ্যতামূলক হিজাবৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিবাদ | coordinates = [[তেহৰাণ]], কম,([[ইৰাণ]]) | causes =ইছলামিক ৰিপাব্লিক আৰু মহিলাৰ অধিকাৰ সম্পৰ্কীয় ইয়াৰ নীতিৰ বিৰোধিতা। বিশেষকৈ বাধ্যতামূলক হিজাব। | date = ৮–১৪ মাৰ্চ ১৯৭৯ | time = | result =মহিলা আৰু নাৰী অধিকাৰ কৰ্মীৰ জয় <ref name="Sadeghi-Boroujerdi">{{cite journal |last1=Sadeghi-Boroujerdi |first1=Eskandar |title=Iran's uprisings for 'Women, Life, Freedom': Over-determination, crisis, and the lineages of revolt |journal=Politics |date=2023 |pages=6-7 |doi=10.1177/02633957231159351|doi-access=free |url=https://eprints.whiterose.ac.uk/203107/1/sadeghi_boroujerdi_2023_iran_s_uprisings_for_women_life_freedom_over_determination_crisis_and_the_lineages_of_revolt.pdf }}</ref><br /> বাধ্যতামূলক হিজাব আইন স্থগিত<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/><br />ইছলামিক খোমেইনবাদী শক্তিৰ কৌশলগত পশ্চাদপসৰণ<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> | methods = বিক্ষোভ | side1 =মহিলা আৰু নাৰী অধিকাৰ কৰ্মী | side2 = খোমেইন সমৰ্থক ইছলামিক শক্তি<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> | leadfigures1 = | leadfigures2 = আয়াতুল্লাহ খোমেইনী | howmany1 = | howmany2 = | injuries = | fatalities = | arrests = }} [[File:Interior spread of Days of Blood, Days of Fire (03).jpg|thumb|১৯৭৯ চনৰ ৮ মাৰ্চত তেহৰাণত প্ৰতিবাদ ]] [[File:8 March 1979 Protest in Tehran (03).jpg|thumb|১৯৭৯ চনৰ ৮ মাৰ্চত তেহৰাণত প্ৰতিবাদ]] '''১৯৭৯ চনৰ ৮ মাৰ্চত তেহৰানত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় নাৰী দিৱসত প্ৰতিবাদ''' ১৯৭৯ চনৰ আন্তৰ্জাতিক নাৰী দিৱস উপলক্ষ্যে ইৰাণৰ তেহৰাণত মহিলাৰ পদযাত্ৰা অনুষ্ঠিত হৈছিল। এই পদযাত্ৰাটো প্ৰথমে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় নাৰী দিৱস উদ্‌যাপনৰ উদ্দেশ্য আছিল যদিও ইৰাণ বিপ্লৱৰ সময়ত মহিলাৰ অধিকাৰৰ পৰিৱৰ্তনৰ বিৰুদ্ধে ব্যাপক প্ৰতিবাদলৈ পৰিণত হৈছিল। বিশেষকৈ বাধ্যতামূলক হিজাব বা বোৰ্খা সকলো মহিলাই বাধ্যতামূলকভাৱে পিন্ধাটো এই দিৱসৰ আগদিনা পদযাত্ৰাৰ মাত্ৰ এদিন আগতে ঘোষণা কৰা হৈছিল। ১৯৭৯ চনৰ ৮ মাৰ্চৰপৰা ১৪ মাৰ্চলৈকে একেৰাহে ছয় দিন ধৰি চলিছিল এই প্ৰতিবাদত হাজাৰ হাজাৰ মহিলাই অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। এই প্ৰতিবাদত হিংসা আৰু খোমেইন সমৰ্থক ইছলামিক শক্তিৰ ভাবুকিৰ সন্মুখীন হ’বলগীয়া হয়। <ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> সেই সময়ত মৌলবী নেতৃত্বাধীন ইছলামিক গোটক প্ৰতিদ্বন্দ্বী ৰাজনৈতিক প্ৰাৰ্থীক কোণত ৰাখিব পৰা ক্ষমতা আৰু প্ৰভাৱৰ অভাৱ আছিল; সেয়েহে প্ৰতিবাদৰ পিছত তেওঁলোকে এই লক্ষ্যসমূহৰপৰা পিছুৱাই যাবলৈ বাধ্য হয়।<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> কিন্তু ইয়াৰ কিছুসময়ৰ পাছতে ইছলামিক দলে মুছলমান মহিলাসকলক তেওঁলোকে ৰূপায়ণ কৰিব বিচৰা নতুন ৰাজনৈতিক আৰু সামাজিক ব্যৱস্থাটোৰ সমৰ্থনত একত্ৰিত হ'বলৈ সংগঠিত কৰে।<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> ১৯৮১ চনৰ জুন মাহলৈকে ইৰাণৰ উদাৰ আৰু বাঁওপন্থী ৰাজনৈতিক শিবিৰৰ এটা বৃহৎ অংশ খোমেইন সমৰ্থক দলৰ নিয়ন্ত্ৰণত পৰে।<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> তাৰ পিছত ১৯৮৩ চনত ইৰাণৰ সংসদে (মজলিছে) এনে এখন আইন প্ৰণয়ন কৰে য'ত "ৰাষ্ট্ৰই নিৰ্ধাৰিত বোৰ্খা প্ৰথা নিয়ম মানি চলিবলৈ অস্বীকাৰ কৰা মহিলাসকলক শাস্তি দিয়াৰ ব্যৱস্থা কৰা হৈছিল।" <ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> তেতিয়াৰপৰাই বাধ্যতামূলক বোৰ্খা পিন্ধাৰ সপক্ষে এনে আইনসমূহ "মহিলাৰ ৰাজনৈতিক সক্ৰিয়তা আৰু বিৰোধিতা দমন কৰাৰ" এক প্ৰধান উপায় হৈ পৰিছে; তদুপৰি তেওঁলোকে ১৯৭৯ চনৰ পিছৰ ইৰাণী নেতৃত্বক বিভিন্ন মতাদৰ্শৰ মহিলা কৰ্মীক হাৰাশাস্তি, ভয় দেখুৱাই, আক্ৰমণ, কাৰাগাৰত ভৰোৱাৰ সুবিধাজনক অজুহাত দিছে। <ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> ==পটভূমি== ৰেজা শ্বাহৰ ৰাজত্বকালত ১৯৩৬ চনৰ কাছফ-ই-হিজাব আইন অনুসৰি এই ওৰণি বা বোৰ্খা প্ৰথা বন্ধ কৰা হয়, আৰু পাঁচ বছৰৰ বাবে এই ওৰণি নিষিদ্ধ কৰা হয়। ১৯৪১ চনৰপৰা ৰেজা শ্বাহৰ পুত্ৰ আৰু উত্তৰাধিকাৰী মহম্মদ ৰেজা পাহলৱীৰ অধীনত মহিলাসকলে নিজৰ ইচ্ছামতে সাজ-পোছাক পৰিধান কৰাৰ স্বাধীনতা লাভ কৰে। <ref name="auto1">Sanam Vakil: ''[https://books.google.com/books?id=WB3m-cBtrQ4C&dq=ataturk+veils&pg=PA67 Women and Politics in the Islamic Republic of Iran: Action and Reaction]''</ref> কিন্তু তেওঁৰ ৰাজত্বকালত পৰ্দাক পিছপৰাৰ প্ৰতীক আৰু নিম্ন শ্ৰেণীৰ অন্তৰ্গত হোৱাৰ চিন হিচাপে গণ্য কৰা হৈছিল। ওৰণি পিন্ধা মহিলাসকলক ৰক্ষণশীল ধৰ্মীয় পৰিয়ালৰ আৰু সীমিত শিক্ষাৰ লোক বুলি গণ্য কৰা হৈছিল, আনহাতে ওৰণি বা বোৰ্খা পৰিধান নকৰা মহিলাসকলক শিক্ষিত আৰু পেছাদাৰী আৰু উচ্চ বা মধ্যবিত্ত শ্ৰেণীৰ বুলি গণ্য কৰা হৈছিল। <ref name="auto1"/> সত্তৰৰ দশকৰ শেষৰফালে হোৱা বিপ্লৱৰ সময়ত হিজাব ৰাজনৈতিক প্ৰতীকত পৰিণত হয়। ৰক্ষণশীল পৰম্পৰাবাদীসকলে হিজাবক সতীত্বৰ প্ৰতীক বুলি গণ্য কৰিছিল আৰু সেয়েহে ইয়াৰ অবিহনে নাৰীক ইয়াৰ বিপৰীত হিচাপে দেখা গৈছিল। বিৰোধীসকলৰ কিছুমানে হিজাব নথকা নাৰীক পশ্চিমীয়া সাংস্কৃতিক ঔপনিৱেশিকতাবাদৰ প্ৰতীক বুলি গণ্য কৰিছিল বা "পশ্চিমীয়া ঔপনিৱেশিকতা"; তেওঁলোকক "প্ৰদূষিত পশ্চিমীয়া সংস্কৃতি"ৰ প্ৰচাৰক হিচাপে দেখা গৈছিল যিয়ে "সমাজৰ নৈতিক মূল্যবোধ"ৰ পৰম্পৰাবাদী ধাৰণাক ভেঙুচালি কৰি আছিল; আৰু তেওঁলোকক অত্যধিক সজ্জিত "বুৰ্জোৱা পুতলা" হিচাপে দেখা গৈছিল যিয়ে নিজৰ মৰ্যাদা হেৰুৱাই পেলাইছিল।<ref name="auto4">John Foran, ''[https://books.google.com/books?id=2Z2FAgAAQBAJ&dq=1979+iran+hijab+protest&pg=PA144 Theorizing Revolutions]''</ref> পাহলৱী শাসকসকলে হিজাবক তেওঁলোকৰ আধুনিকীকৰণ নীতিৰ প্ৰত্যাখ্যান হিচাপে লয়, আৰু ফলস্বৰূপে তেওঁলোকৰ শাসনক প্ৰত্যাখ্যান কৰা; আৰু ইৰাণী বিপ্লৱৰ সময়ত বিৰোধীৰ সৈতে জড়িত বহুতো ধৰ্মনিৰপেক্ষ আৰু অৰক্ষণশীল মহিলায়ো হিজাব পিন্ধিছিল, কাৰণ ই পাহলৱী শাসনৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিবাদৰ প্ৰতীক হৈ পৰিছিল। <ref>El Guindi, Fadwa (1999). Veil: Modesty, Privacy and Resistance, Oxford; New York: Berg Publishers; Bloomsbury Academic, pp. 3, 13–16, 130, 174–176, {{ISBN|9781859739242}}</ref> বিপ্লৱৰ পূৰ্বে গণ প্ৰতিবাদৰ সময়ত বিক্ষোভত অংশগ্ৰহণ কৰা মহিলাসকলে প্ৰায়ে বোৰ্খা পিন্ধিছিল আৰু ইয়াৰ অবিহনে দেখা দিয়া মহিলাসকলক প্ৰায়ে উগ্ৰ বিপ্লৱীসকলে হাৰাশাস্তি কৰিছিল।<ref name="justice4iran.org">{{cite web|url=https://justice4iran.org/wp-content/uploads/2014/03/Hejab-Report-JFI-English.pdf|title=Thirty-five years of forced hijab|publisher=Justice for Iran}}</ref> ১৯৭৯ চনৰ বিপ্লৱৰ দুটা শ্লোগান আছিল: "বোৰ্খা পিন্ধক, নহ'লে আমি আপোনাৰ মূৰত ঘুচা মাৰিম" আৰু "বোৰ্খা নিপিন্ধাসকলৰ মৃত্যু।" <ref name="DW-2020">{{cite news |title=Why Iranian authorities force women to wear a veil |url=https://www.dw.com/en/why-iranian-authorities-force-women-to-wear-a-veil/a-56014027 |access-date=30 August 2021 |agency=DW |date=21 December 2020}}</ref><ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> ১৯৭৮–১৯৭৯ চনত ইছলামিক বিপ্লৱৰ আৰম্ভণিতে শ্বাহ বিৰোধী ফ্ৰণ্টত উদাৰবাদী, ধৰ্মীয় জাতীয়তাবাদী, উগ্ৰ ইছলামিক, মাৰ্ক্সবাদী–লেনিনবাদী, উগ্ৰপন্থী ইছলামিক, মাৰ্ক্সবাদী–লেনিনবাদী, পুঁজিপতি, আৰু ধৰ্মঘটকাৰী তেলৰ শ্ৰমিক এইসকল আছিল।<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> তথাপি আয়াতুল্লাহ খোমেইনীয়ে এজন ছিয়া ধৰ্মগুৰু তথা বিপ্লৱৰ মূল নেতা হিচাপে নিজকে দ্ৰুতগতিত প্ৰতিষ্ঠা কৰিলে। <ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> শ্বাহক ক্ষমতাৰপৰা আঁতৰোৱাৰ প্ৰয়াসত তেওঁ মহিলাসকলক আন্দোলনত যোগদান কৰিবলৈ সক্ৰিয়ভাৱে উৎসাহিত কৰিছিল; কিন্তু একে সময়তে তেওঁ বাধ্যতামূলক বোৰ্খা প্ৰথা জাপি দিব বিচৰাৰ কোনো ইংগিত নিদিলে বা অতি কমেইহে বিপ্লৱৰ পিছৰ ইৰাণত মহিলাৰ কিছুমান অধিকাৰ বিলুপ্ত কৰিব বিচাৰে। <ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> ইৰাণলৈ উভতি অহাৰ পাছতহে তেওঁৰ আৰু ৰাজনৈতিক মিত্ৰসকলৰ বক্তব্যৰ ভয়ংকৰ পৰিৱৰ্তন ঘটিছিল। <ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> বিপ্লৱৰ লগে লগে ওৰণি লোৱাটো বাধ্যতামূলক কৰা কোনো আনুষ্ঠানিক আইন জাৰি কৰা হোৱা নাছিল যদিও যিহেতু উন্মোচিত মহিলাসকলক প্ৰায়ে হাৰাশাস্তি আৰু হেঁচা দিয়া হৈছিল, সেয়েহে তেওঁলোকৰ বহুতেই হাৰাশাস্তিৰপৰা হাত সাৰিবলৈ ওৰণি বা বোৰ্খা পিন্ধাৰ আশ্ৰয় লৈছিল। <ref name="justice4iran.org"/> ১৯৭৯ চনৰ ৭ মাৰ্চত আয়াতুল্লাহ খোমেইনীয়ে এক ডিক্ৰী জাৰি কৰি সকলো মহিলাই নিজৰ কৰ্মস্থলীত ওৰণি পৰিধান কৰিব লাগিব; তেওঁ লগতে আদেশ দিছিল যে কোনো মহিলাই নিজৰ কৰ্মস্থলী বা কোনো চৰকাৰী কাৰ্যালয়ত ওৰণি নোহোৱাকৈ বা হিজাব পৰিধান নকৰাকৈ প্ৰৱেশ কৰিব নোৱাৰিব। হিজাব বা ওৰণিবিহীন মহিলাক তেওঁ "নগ্নতা" বুলি অভিহিত কৰিছিল। <ref name="auto3">{{Cite web|date=March 8, 2019|title=The Stolen Revolution: Iranian Women of 1979|url=https://www.cbc.ca/radio/ideas/the-stolen-revolution-iranian-women-of-1979-1.5048382|access-date=2021-10-09|website=cbc.ca}}</ref> ==প্ৰতিবাদ== ৮ মাৰ্চৰ পুৱা তেহৰাণৰ নতুন প্ৰধানমন্ত্ৰীৰ কাৰ্যালয়ৰ বাহিৰত হাজাৰ হাজাৰ মহিলা সমবেত হয়। আয়াতুল্লাহ খোমেইনীৰ গৃহ ধৰ্মীয় চহৰ কুমত ৩ হাজাৰ মহিলাই হিজাব বা ওৰণি পৰিধান নকৰাকৈ প্ৰতিবাদ সাব্যস্ত কৰে। এই বিক্ষোভত অধিকাংশই মধ্যবিত্ত আৰু শিক্ষিত আছিল যদিও সকলো শ্ৰেণীৰ মহিলাই অংশগ্ৰহণ কৰে। মহিলাসকলে নিজৰ অধিকাৰ কৰ্তনৰ প্ৰচেষ্টাৰ বিৰুদ্ধে শ্লোগান দিয়ে, যেনে, "আমি বিপ্লৱক পিছুৱাই যাবলৈ কৰা নাছিলো।" এজন প্ৰতিবাদকাৰীয়ে স্মৰণ কৰি কয়, "আমাৰ মনত কোনো সন্দেহ নাছিল যে এইটোৱেই আমাক দমন কৰাৰ প্ৰথম প্ৰচেষ্টা, আৰু আমি ইয়াৰ বিৰুদ্ধে থিয় দিব লাগিব – মহিলা আৰু বিপ্লৱী দুয়োটা হিচাপে।" আন কিছুমানে ধ্বনি দিলে, "স্বাধীনতাৰ আৰম্ভণিতে স্বাধীনতা নিজেই অনুপস্থিত।" প্ৰতিবাদকাৰীসকলৰ যেতিয়া বিক্ষোভৰ প্ৰদৰ্শন বেছি হোৱাত মহিলাসকলক ভয় প্ৰদৰ্শন কৰিবলৈ তেতিয়া চৰকাৰৰ ফালৰ পৰা বতাহত গুলীচালনা কৰা হৈছিল। মহিলা প্ৰতিবাদকাৰীক সুৰক্ষা দিবলৈ পুৰুষ সমৰ্থকে তেওঁলোকৰ পদযাত্ৰাৰ চাৰিওফালে মানৱ শিকলি গঠন কৰে। অৱশ্যে এই শিকলিবোৰ কেইবাবাৰো ভাঙি একাংশ প্ৰতিবাদকাৰী আহত হয়। ৰাজপথত প্ৰতিবাদকাৰীয়ে মহিলাসকলক কটাৰী, শিল, ইটা, ভঙা কাঁচ আদিৰে আক্ৰমণ কৰে। পুৰুষ দৰ্শক আৰু বুৰ্কা পৰিহিত মহিলা উভয়ে প্ৰতিবাদকাৰীক নিৰ্যাতন চলায়। এটা বিক্ষোভৰ সময়ত ১৫,০০০ প্ৰতিবাদকাৰীয়ে আদালত গৃহ দখল কৰি তিনি ঘণ্টা ধৰি ধৰ্ণা কাৰ্যসূচী ৰূপায়ণ কৰে।প্ৰতিবাদকাৰীসকলে আঠটা দাবীৰ তালিকা আবৃত্তি কৰে। তালিকাখনত তেওঁলোকে ইচ্ছামতে সাজ-পোছাক পিন্ধাৰ অধিকাৰ অন্তৰ্ভুক্ত আছিল; পুৰুষৰ সৈতে সমান নাগৰিক অধিকাৰ; ৰাজনৈতিক, সামাজিক আৰু অৰ্থনৈতিক অধিকাৰৰ ক্ষেত্ৰত বৈষম্যহীনতা; আৰু মহিলাৰ আইনী অধিকাৰ আৰু স্বাধীনতাৰ সম্পূৰ্ণ সুৰক্ষাৰ নিশ্চয়তা। ==ইৰাণত প্ৰতিক্ৰিয়া== চৰকাৰ আৰু ইছলামিক নেতাই প্ৰতিবাদ শান্ত কৰাৰ চেষ্টা চলাইছিল। আয়াতুল্লাহৰ সহায়কসকলে প্ৰতিবাদৰ প্ৰতিক্ৰিয়া প্ৰকাশ কৰি কয় যে তেওঁ কেৱল "বিনয়ী সাজ-পোছাক" পৰিধান কৰাৰ আহ্বান জনাইছে। চৰকাৰৰ পৰা মাহমুদ তালেঘানীয়ে হিজাব বলবৎ কৰা নহ'ব, কেৱল উৎসাহিত কৰা হ'ব বুলি জনসাধাৰণক আশ্বস্ত কৰা এই বক্তব্যৰ ফলত প্ৰতিবাদ শান্ত হৈ পৰিল।<ref name="auto">Azadeh Fatehrad, ''[https://books.google.com/books?id=qpG7DwAAQBAJ&dq=iranian+veil+1979&pg=PT35 The Poetics and Politics of the Veil in Iran: An Archival and Photographic ...]''</ref> ==আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰতিক্ৰিয়া== এই প্ৰতিবাদসমূহে বহিঃৰাজ্যৰ নাৰীবাদীসকলৰ কিছু সমৰ্থন লাভ কৰিছিল। জাৰ্মানী, ফ্ৰান্স, ইজিপ্ত আৰু আন কেইবাখনো দেশৰ নাৰীবাদীসকলে সংহতি সমিতি (CIDF) গঠন কৰে।<ref name="auto"/>ছিমন ডি ব'ভ'য়াৰৰ নেতৃত্বত আন্তৰ্জাতিক মহিলা অধিকাৰ সমিতি (যাক সংহতি সমিতি বা চিআইডিএফ বুলিও কোৱা হয়)ৰ পৰা এটা প্ৰতিনিধি দল পঠিওৱা হৈছিল।<ref name="auto3"/> ছাত্ৰ কৰ্মীসকলৰ আমন্ত্ৰণত আমেৰিকাৰ নাৰীবাদী কেট মিলেটেও এই প্ৰতিবাদত যোগদান কৰে।<ref name="auto3"/> মিলেটে কয় যে- তেওঁ কৈছিল "মই ইয়াত আহিছো কাৰণ এইটো হ'ব লাগিছিল।" "এইটোৱেই হৈছে বৰ্তমান ধুমুহাৰ কেন্দ্ৰবিন্দু। সমগ্ৰ বিশ্বৰ মহিলাসকলে চাই আছে। এইটো এটা ইছলামিক জগতখনৰ এটা চুক। যি ঠাইত আমি পোৱাটো আটাইতকৈ কঠিন হ'ব বুলি ভাবিছিলো; আৰু, বাহ, চাওকচোন ই কেনেকৈ আগবাঢ়িছে!"<ref name="auto2"/> এই প্ৰতিবাদসমূহৰ ওপৰত ১২ মিনিটৰ এখন তথ্যচিত্ৰ প্ৰস্তুত কৰিছিল ফৰাচীৰ এটা উগ্ৰ নাৰীবাদী গোট চাইকোএনালিচিছ এণ্ড পলিটিক্সে। এই গোটৰ সদস্যসকলে এই পদযাত্ৰাত অংশগ্ৰহণ কৰি বাটত যি দেখিছিল তাক চিত্ৰগ্ৰহণ কৰিছিল। সেই ঘটনাবোৰক লৈ এই তথ্যচিত্ৰখনেই হৈছে একমাত্ৰ বিদ্যমান ছবি। ==ফল আৰু তাৰ পিছৰ পৰিণতি== The protests resulted in a temporary retraction of the decree of mandatory veiling.<ref name="auto4"/> When the left and the liberals were eliminated by June 1981,<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> and the conservatives secured solitary control, however, veiling was enforced on all women.<ref name="auto4"/> This began with the "Islamification of offices" in July 1980, when unveiled women were refused entry to government offices and public buildings, and banned from appearing unveiled at their work place, under risk of being fired.<ref name="justice4iran.org"/> On the streets, unveiled women were attacked by revolutionaries. In July 1981, an edict of mandatory veiling in public was introduced, which was followed in 1983 by an Islamic Punishment Law introducing corporal punishment on unveiled women:<ref name="auto1"/><ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> "Women who appear in public without hijab will be sentenced to whipping up to 74 lashes."<ref name="justice4iran.org"/> The law was enforced by members of the [[Islamic Revolution Committees]] patrolling the streets, and later by the [[Guidance Patrol]]s, also called the Morality Police. Ever since, such laws that favour mandatory veiling have become a key point in "policing women's political activism and dissidence", and have given Iran's post-1979 leadership a convenient excuse to "harass, intimidate, assault, and imprison women activists from across the ideological spectrum".<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> ==তথ্যৰ উৎস== {{Reflist|33em}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * [https://www.bbc.com/news/world-middle-east-47032829 Iranian women – before and after the Islamic Revolution] * [https://www.theguardian.com/artanddesign/2015/sep/03/hengameh-golestans-best-photograph-iranian-women-rebel-against-the-1979-hijab-law Hengameh Golestan's best photograph: Iranian women rebel against the 1979 hijab law] * [https://www.nytimes.com/1979/03/11/archives/iran-women-march-against-restraints-on-dress-and-rights-15000.html Iran Women March Against Restraints on Dress and Rights] * [https://menatidningen.se/naome-ruzindana-was-recently-nominated-among-the-swedish-heroine-by-aftonbladet-photograph-from-her-office-in-rwanda/ Iran's International Women's Day in 1979: a story of sadness and pride] * [https://www.trtworld.com/opinion/forty-years-of-the-iranian-revolution-the-women-s-march-24777 Forty Years of the Iranian Revolution: The Women's march] {{coord missing|Tehran Province}} [[শ্ৰেণী:ইৰান]] [[শ্ৰেণী:নাৰীৰ অধিকাৰ]] [[শ্ৰেণী:প্ৰতিবা]] ikf9hgpky3hyeqzadwscdd5z1bf64pe 606251 606250 2026-05-14T07:19:50Z নৰুনা বৰুৱা 44897 removed [[Category:প্ৰতিবা]] using [[WP:HC|HotCat]] 606251 wikitext text/x-wiki {{Short description|none}} {{Infobox civil conflict | title =১৯৭৯ চনত তেহৰাণত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় নাৰী দিৱসৰ প্ৰতিবাদ | partof = | image = 1979 International Women's Day protests in Tehran - Mohammad Sayyad - Tehran Mosavvar (11).jpg | caption = ১৯৭৯ চনত ইৰাণৰ নাৰী দিৱসৰ বাধ্যতামূলক হিজাবৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিবাদ | coordinates = [[তেহৰাণ]], কম,([[ইৰাণ]]) | causes =ইছলামিক ৰিপাব্লিক আৰু মহিলাৰ অধিকাৰ সম্পৰ্কীয় ইয়াৰ নীতিৰ বিৰোধিতা। বিশেষকৈ বাধ্যতামূলক হিজাব। | date = ৮–১৪ মাৰ্চ ১৯৭৯ | time = | result =মহিলা আৰু নাৰী অধিকাৰ কৰ্মীৰ জয় <ref name="Sadeghi-Boroujerdi">{{cite journal |last1=Sadeghi-Boroujerdi |first1=Eskandar |title=Iran's uprisings for 'Women, Life, Freedom': Over-determination, crisis, and the lineages of revolt |journal=Politics |date=2023 |pages=6-7 |doi=10.1177/02633957231159351|doi-access=free |url=https://eprints.whiterose.ac.uk/203107/1/sadeghi_boroujerdi_2023_iran_s_uprisings_for_women_life_freedom_over_determination_crisis_and_the_lineages_of_revolt.pdf }}</ref><br /> বাধ্যতামূলক হিজাব আইন স্থগিত<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/><br />ইছলামিক খোমেইনবাদী শক্তিৰ কৌশলগত পশ্চাদপসৰণ<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> | methods = বিক্ষোভ | side1 =মহিলা আৰু নাৰী অধিকাৰ কৰ্মী | side2 = খোমেইন সমৰ্থক ইছলামিক শক্তি<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> | leadfigures1 = | leadfigures2 = আয়াতুল্লাহ খোমেইনী | howmany1 = | howmany2 = | injuries = | fatalities = | arrests = }} [[File:Interior spread of Days of Blood, Days of Fire (03).jpg|thumb|১৯৭৯ চনৰ ৮ মাৰ্চত তেহৰাণত প্ৰতিবাদ ]] [[File:8 March 1979 Protest in Tehran (03).jpg|thumb|১৯৭৯ চনৰ ৮ মাৰ্চত তেহৰাণত প্ৰতিবাদ]] '''১৯৭৯ চনৰ ৮ মাৰ্চত তেহৰানত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় নাৰী দিৱসত প্ৰতিবাদ''' ১৯৭৯ চনৰ আন্তৰ্জাতিক নাৰী দিৱস উপলক্ষ্যে ইৰাণৰ তেহৰাণত মহিলাৰ পদযাত্ৰা অনুষ্ঠিত হৈছিল। এই পদযাত্ৰাটো প্ৰথমে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় নাৰী দিৱস উদ্‌যাপনৰ উদ্দেশ্য আছিল যদিও ইৰাণ বিপ্লৱৰ সময়ত মহিলাৰ অধিকাৰৰ পৰিৱৰ্তনৰ বিৰুদ্ধে ব্যাপক প্ৰতিবাদলৈ পৰিণত হৈছিল। বিশেষকৈ বাধ্যতামূলক হিজাব বা বোৰ্খা সকলো মহিলাই বাধ্যতামূলকভাৱে পিন্ধাটো এই দিৱসৰ আগদিনা পদযাত্ৰাৰ মাত্ৰ এদিন আগতে ঘোষণা কৰা হৈছিল। ১৯৭৯ চনৰ ৮ মাৰ্চৰপৰা ১৪ মাৰ্চলৈকে একেৰাহে ছয় দিন ধৰি চলিছিল এই প্ৰতিবাদত হাজাৰ হাজাৰ মহিলাই অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। এই প্ৰতিবাদত হিংসা আৰু খোমেইন সমৰ্থক ইছলামিক শক্তিৰ ভাবুকিৰ সন্মুখীন হ’বলগীয়া হয়। <ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> সেই সময়ত মৌলবী নেতৃত্বাধীন ইছলামিক গোটক প্ৰতিদ্বন্দ্বী ৰাজনৈতিক প্ৰাৰ্থীক কোণত ৰাখিব পৰা ক্ষমতা আৰু প্ৰভাৱৰ অভাৱ আছিল; সেয়েহে প্ৰতিবাদৰ পিছত তেওঁলোকে এই লক্ষ্যসমূহৰপৰা পিছুৱাই যাবলৈ বাধ্য হয়।<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> কিন্তু ইয়াৰ কিছুসময়ৰ পাছতে ইছলামিক দলে মুছলমান মহিলাসকলক তেওঁলোকে ৰূপায়ণ কৰিব বিচৰা নতুন ৰাজনৈতিক আৰু সামাজিক ব্যৱস্থাটোৰ সমৰ্থনত একত্ৰিত হ'বলৈ সংগঠিত কৰে।<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> ১৯৮১ চনৰ জুন মাহলৈকে ইৰাণৰ উদাৰ আৰু বাঁওপন্থী ৰাজনৈতিক শিবিৰৰ এটা বৃহৎ অংশ খোমেইন সমৰ্থক দলৰ নিয়ন্ত্ৰণত পৰে।<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> তাৰ পিছত ১৯৮৩ চনত ইৰাণৰ সংসদে (মজলিছে) এনে এখন আইন প্ৰণয়ন কৰে য'ত "ৰাষ্ট্ৰই নিৰ্ধাৰিত বোৰ্খা প্ৰথা নিয়ম মানি চলিবলৈ অস্বীকাৰ কৰা মহিলাসকলক শাস্তি দিয়াৰ ব্যৱস্থা কৰা হৈছিল।" <ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> তেতিয়াৰপৰাই বাধ্যতামূলক বোৰ্খা পিন্ধাৰ সপক্ষে এনে আইনসমূহ "মহিলাৰ ৰাজনৈতিক সক্ৰিয়তা আৰু বিৰোধিতা দমন কৰাৰ" এক প্ৰধান উপায় হৈ পৰিছে; তদুপৰি তেওঁলোকে ১৯৭৯ চনৰ পিছৰ ইৰাণী নেতৃত্বক বিভিন্ন মতাদৰ্শৰ মহিলা কৰ্মীক হাৰাশাস্তি, ভয় দেখুৱাই, আক্ৰমণ, কাৰাগাৰত ভৰোৱাৰ সুবিধাজনক অজুহাত দিছে। <ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> ==পটভূমি== ৰেজা শ্বাহৰ ৰাজত্বকালত ১৯৩৬ চনৰ কাছফ-ই-হিজাব আইন অনুসৰি এই ওৰণি বা বোৰ্খা প্ৰথা বন্ধ কৰা হয়, আৰু পাঁচ বছৰৰ বাবে এই ওৰণি নিষিদ্ধ কৰা হয়। ১৯৪১ চনৰপৰা ৰেজা শ্বাহৰ পুত্ৰ আৰু উত্তৰাধিকাৰী মহম্মদ ৰেজা পাহলৱীৰ অধীনত মহিলাসকলে নিজৰ ইচ্ছামতে সাজ-পোছাক পৰিধান কৰাৰ স্বাধীনতা লাভ কৰে। <ref name="auto1">Sanam Vakil: ''[https://books.google.com/books?id=WB3m-cBtrQ4C&dq=ataturk+veils&pg=PA67 Women and Politics in the Islamic Republic of Iran: Action and Reaction]''</ref> কিন্তু তেওঁৰ ৰাজত্বকালত পৰ্দাক পিছপৰাৰ প্ৰতীক আৰু নিম্ন শ্ৰেণীৰ অন্তৰ্গত হোৱাৰ চিন হিচাপে গণ্য কৰা হৈছিল। ওৰণি পিন্ধা মহিলাসকলক ৰক্ষণশীল ধৰ্মীয় পৰিয়ালৰ আৰু সীমিত শিক্ষাৰ লোক বুলি গণ্য কৰা হৈছিল, আনহাতে ওৰণি বা বোৰ্খা পৰিধান নকৰা মহিলাসকলক শিক্ষিত আৰু পেছাদাৰী আৰু উচ্চ বা মধ্যবিত্ত শ্ৰেণীৰ বুলি গণ্য কৰা হৈছিল। <ref name="auto1"/> সত্তৰৰ দশকৰ শেষৰফালে হোৱা বিপ্লৱৰ সময়ত হিজাব ৰাজনৈতিক প্ৰতীকত পৰিণত হয়। ৰক্ষণশীল পৰম্পৰাবাদীসকলে হিজাবক সতীত্বৰ প্ৰতীক বুলি গণ্য কৰিছিল আৰু সেয়েহে ইয়াৰ অবিহনে নাৰীক ইয়াৰ বিপৰীত হিচাপে দেখা গৈছিল। বিৰোধীসকলৰ কিছুমানে হিজাব নথকা নাৰীক পশ্চিমীয়া সাংস্কৃতিক ঔপনিৱেশিকতাবাদৰ প্ৰতীক বুলি গণ্য কৰিছিল বা "পশ্চিমীয়া ঔপনিৱেশিকতা"; তেওঁলোকক "প্ৰদূষিত পশ্চিমীয়া সংস্কৃতি"ৰ প্ৰচাৰক হিচাপে দেখা গৈছিল যিয়ে "সমাজৰ নৈতিক মূল্যবোধ"ৰ পৰম্পৰাবাদী ধাৰণাক ভেঙুচালি কৰি আছিল; আৰু তেওঁলোকক অত্যধিক সজ্জিত "বুৰ্জোৱা পুতলা" হিচাপে দেখা গৈছিল যিয়ে নিজৰ মৰ্যাদা হেৰুৱাই পেলাইছিল।<ref name="auto4">John Foran, ''[https://books.google.com/books?id=2Z2FAgAAQBAJ&dq=1979+iran+hijab+protest&pg=PA144 Theorizing Revolutions]''</ref> পাহলৱী শাসকসকলে হিজাবক তেওঁলোকৰ আধুনিকীকৰণ নীতিৰ প্ৰত্যাখ্যান হিচাপে লয়, আৰু ফলস্বৰূপে তেওঁলোকৰ শাসনক প্ৰত্যাখ্যান কৰা; আৰু ইৰাণী বিপ্লৱৰ সময়ত বিৰোধীৰ সৈতে জড়িত বহুতো ধৰ্মনিৰপেক্ষ আৰু অৰক্ষণশীল মহিলায়ো হিজাব পিন্ধিছিল, কাৰণ ই পাহলৱী শাসনৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিবাদৰ প্ৰতীক হৈ পৰিছিল। <ref>El Guindi, Fadwa (1999). Veil: Modesty, Privacy and Resistance, Oxford; New York: Berg Publishers; Bloomsbury Academic, pp. 3, 13–16, 130, 174–176, {{ISBN|9781859739242}}</ref> বিপ্লৱৰ পূৰ্বে গণ প্ৰতিবাদৰ সময়ত বিক্ষোভত অংশগ্ৰহণ কৰা মহিলাসকলে প্ৰায়ে বোৰ্খা পিন্ধিছিল আৰু ইয়াৰ অবিহনে দেখা দিয়া মহিলাসকলক প্ৰায়ে উগ্ৰ বিপ্লৱীসকলে হাৰাশাস্তি কৰিছিল।<ref name="justice4iran.org">{{cite web|url=https://justice4iran.org/wp-content/uploads/2014/03/Hejab-Report-JFI-English.pdf|title=Thirty-five years of forced hijab|publisher=Justice for Iran}}</ref> ১৯৭৯ চনৰ বিপ্লৱৰ দুটা শ্লোগান আছিল: "বোৰ্খা পিন্ধক, নহ'লে আমি আপোনাৰ মূৰত ঘুচা মাৰিম" আৰু "বোৰ্খা নিপিন্ধাসকলৰ মৃত্যু।" <ref name="DW-2020">{{cite news |title=Why Iranian authorities force women to wear a veil |url=https://www.dw.com/en/why-iranian-authorities-force-women-to-wear-a-veil/a-56014027 |access-date=30 August 2021 |agency=DW |date=21 December 2020}}</ref><ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> ১৯৭৮–১৯৭৯ চনত ইছলামিক বিপ্লৱৰ আৰম্ভণিতে শ্বাহ বিৰোধী ফ্ৰণ্টত উদাৰবাদী, ধৰ্মীয় জাতীয়তাবাদী, উগ্ৰ ইছলামিক, মাৰ্ক্সবাদী–লেনিনবাদী, উগ্ৰপন্থী ইছলামিক, মাৰ্ক্সবাদী–লেনিনবাদী, পুঁজিপতি, আৰু ধৰ্মঘটকাৰী তেলৰ শ্ৰমিক এইসকল আছিল।<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> তথাপি আয়াতুল্লাহ খোমেইনীয়ে এজন ছিয়া ধৰ্মগুৰু তথা বিপ্লৱৰ মূল নেতা হিচাপে নিজকে দ্ৰুতগতিত প্ৰতিষ্ঠা কৰিলে। <ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> শ্বাহক ক্ষমতাৰপৰা আঁতৰোৱাৰ প্ৰয়াসত তেওঁ মহিলাসকলক আন্দোলনত যোগদান কৰিবলৈ সক্ৰিয়ভাৱে উৎসাহিত কৰিছিল; কিন্তু একে সময়তে তেওঁ বাধ্যতামূলক বোৰ্খা প্ৰথা জাপি দিব বিচৰাৰ কোনো ইংগিত নিদিলে বা অতি কমেইহে বিপ্লৱৰ পিছৰ ইৰাণত মহিলাৰ কিছুমান অধিকাৰ বিলুপ্ত কৰিব বিচাৰে। <ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> ইৰাণলৈ উভতি অহাৰ পাছতহে তেওঁৰ আৰু ৰাজনৈতিক মিত্ৰসকলৰ বক্তব্যৰ ভয়ংকৰ পৰিৱৰ্তন ঘটিছিল। <ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> বিপ্লৱৰ লগে লগে ওৰণি লোৱাটো বাধ্যতামূলক কৰা কোনো আনুষ্ঠানিক আইন জাৰি কৰা হোৱা নাছিল যদিও যিহেতু উন্মোচিত মহিলাসকলক প্ৰায়ে হাৰাশাস্তি আৰু হেঁচা দিয়া হৈছিল, সেয়েহে তেওঁলোকৰ বহুতেই হাৰাশাস্তিৰপৰা হাত সাৰিবলৈ ওৰণি বা বোৰ্খা পিন্ধাৰ আশ্ৰয় লৈছিল। <ref name="justice4iran.org"/> ১৯৭৯ চনৰ ৭ মাৰ্চত আয়াতুল্লাহ খোমেইনীয়ে এক ডিক্ৰী জাৰি কৰি সকলো মহিলাই নিজৰ কৰ্মস্থলীত ওৰণি পৰিধান কৰিব লাগিব; তেওঁ লগতে আদেশ দিছিল যে কোনো মহিলাই নিজৰ কৰ্মস্থলী বা কোনো চৰকাৰী কাৰ্যালয়ত ওৰণি নোহোৱাকৈ বা হিজাব পৰিধান নকৰাকৈ প্ৰৱেশ কৰিব নোৱাৰিব। হিজাব বা ওৰণিবিহীন মহিলাক তেওঁ "নগ্নতা" বুলি অভিহিত কৰিছিল। <ref name="auto3">{{Cite web|date=March 8, 2019|title=The Stolen Revolution: Iranian Women of 1979|url=https://www.cbc.ca/radio/ideas/the-stolen-revolution-iranian-women-of-1979-1.5048382|access-date=2021-10-09|website=cbc.ca}}</ref> ==প্ৰতিবাদ== ৮ মাৰ্চৰ পুৱা তেহৰাণৰ নতুন প্ৰধানমন্ত্ৰীৰ কাৰ্যালয়ৰ বাহিৰত হাজাৰ হাজাৰ মহিলা সমবেত হয়। আয়াতুল্লাহ খোমেইনীৰ গৃহ ধৰ্মীয় চহৰ কুমত ৩ হাজাৰ মহিলাই হিজাব বা ওৰণি পৰিধান নকৰাকৈ প্ৰতিবাদ সাব্যস্ত কৰে। এই বিক্ষোভত অধিকাংশই মধ্যবিত্ত আৰু শিক্ষিত আছিল যদিও সকলো শ্ৰেণীৰ মহিলাই অংশগ্ৰহণ কৰে। মহিলাসকলে নিজৰ অধিকাৰ কৰ্তনৰ প্ৰচেষ্টাৰ বিৰুদ্ধে শ্লোগান দিয়ে, যেনে, "আমি বিপ্লৱক পিছুৱাই যাবলৈ কৰা নাছিলো।" এজন প্ৰতিবাদকাৰীয়ে স্মৰণ কৰি কয়, "আমাৰ মনত কোনো সন্দেহ নাছিল যে এইটোৱেই আমাক দমন কৰাৰ প্ৰথম প্ৰচেষ্টা, আৰু আমি ইয়াৰ বিৰুদ্ধে থিয় দিব লাগিব – মহিলা আৰু বিপ্লৱী দুয়োটা হিচাপে।" আন কিছুমানে ধ্বনি দিলে, "স্বাধীনতাৰ আৰম্ভণিতে স্বাধীনতা নিজেই অনুপস্থিত।" প্ৰতিবাদকাৰীসকলৰ যেতিয়া বিক্ষোভৰ প্ৰদৰ্শন বেছি হোৱাত মহিলাসকলক ভয় প্ৰদৰ্শন কৰিবলৈ তেতিয়া চৰকাৰৰ ফালৰ পৰা বতাহত গুলীচালনা কৰা হৈছিল। মহিলা প্ৰতিবাদকাৰীক সুৰক্ষা দিবলৈ পুৰুষ সমৰ্থকে তেওঁলোকৰ পদযাত্ৰাৰ চাৰিওফালে মানৱ শিকলি গঠন কৰে। অৱশ্যে এই শিকলিবোৰ কেইবাবাৰো ভাঙি একাংশ প্ৰতিবাদকাৰী আহত হয়। ৰাজপথত প্ৰতিবাদকাৰীয়ে মহিলাসকলক কটাৰী, শিল, ইটা, ভঙা কাঁচ আদিৰে আক্ৰমণ কৰে। পুৰুষ দৰ্শক আৰু বুৰ্কা পৰিহিত মহিলা উভয়ে প্ৰতিবাদকাৰীক নিৰ্যাতন চলায়। এটা বিক্ষোভৰ সময়ত ১৫,০০০ প্ৰতিবাদকাৰীয়ে আদালত গৃহ দখল কৰি তিনি ঘণ্টা ধৰি ধৰ্ণা কাৰ্যসূচী ৰূপায়ণ কৰে।প্ৰতিবাদকাৰীসকলে আঠটা দাবীৰ তালিকা আবৃত্তি কৰে। তালিকাখনত তেওঁলোকে ইচ্ছামতে সাজ-পোছাক পিন্ধাৰ অধিকাৰ অন্তৰ্ভুক্ত আছিল; পুৰুষৰ সৈতে সমান নাগৰিক অধিকাৰ; ৰাজনৈতিক, সামাজিক আৰু অৰ্থনৈতিক অধিকাৰৰ ক্ষেত্ৰত বৈষম্যহীনতা; আৰু মহিলাৰ আইনী অধিকাৰ আৰু স্বাধীনতাৰ সম্পূৰ্ণ সুৰক্ষাৰ নিশ্চয়তা। ==ইৰাণত প্ৰতিক্ৰিয়া== চৰকাৰ আৰু ইছলামিক নেতাই প্ৰতিবাদ শান্ত কৰাৰ চেষ্টা চলাইছিল। আয়াতুল্লাহৰ সহায়কসকলে প্ৰতিবাদৰ প্ৰতিক্ৰিয়া প্ৰকাশ কৰি কয় যে তেওঁ কেৱল "বিনয়ী সাজ-পোছাক" পৰিধান কৰাৰ আহ্বান জনাইছে। চৰকাৰৰ পৰা মাহমুদ তালেঘানীয়ে হিজাব বলবৎ কৰা নহ'ব, কেৱল উৎসাহিত কৰা হ'ব বুলি জনসাধাৰণক আশ্বস্ত কৰা এই বক্তব্যৰ ফলত প্ৰতিবাদ শান্ত হৈ পৰিল।<ref name="auto">Azadeh Fatehrad, ''[https://books.google.com/books?id=qpG7DwAAQBAJ&dq=iranian+veil+1979&pg=PT35 The Poetics and Politics of the Veil in Iran: An Archival and Photographic ...]''</ref> ==আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰতিক্ৰিয়া== এই প্ৰতিবাদসমূহে বহিঃৰাজ্যৰ নাৰীবাদীসকলৰ কিছু সমৰ্থন লাভ কৰিছিল। জাৰ্মানী, ফ্ৰান্স, ইজিপ্ত আৰু আন কেইবাখনো দেশৰ নাৰীবাদীসকলে সংহতি সমিতি (CIDF) গঠন কৰে।<ref name="auto"/>ছিমন ডি ব'ভ'য়াৰৰ নেতৃত্বত আন্তৰ্জাতিক মহিলা অধিকাৰ সমিতি (যাক সংহতি সমিতি বা চিআইডিএফ বুলিও কোৱা হয়)ৰ পৰা এটা প্ৰতিনিধি দল পঠিওৱা হৈছিল।<ref name="auto3"/> ছাত্ৰ কৰ্মীসকলৰ আমন্ত্ৰণত আমেৰিকাৰ নাৰীবাদী কেট মিলেটেও এই প্ৰতিবাদত যোগদান কৰে।<ref name="auto3"/> মিলেটে কয় যে- তেওঁ কৈছিল "মই ইয়াত আহিছো কাৰণ এইটো হ'ব লাগিছিল।" "এইটোৱেই হৈছে বৰ্তমান ধুমুহাৰ কেন্দ্ৰবিন্দু। সমগ্ৰ বিশ্বৰ মহিলাসকলে চাই আছে। এইটো এটা ইছলামিক জগতখনৰ এটা চুক। যি ঠাইত আমি পোৱাটো আটাইতকৈ কঠিন হ'ব বুলি ভাবিছিলো; আৰু, বাহ, চাওকচোন ই কেনেকৈ আগবাঢ়িছে!"<ref name="auto2"/> এই প্ৰতিবাদসমূহৰ ওপৰত ১২ মিনিটৰ এখন তথ্যচিত্ৰ প্ৰস্তুত কৰিছিল ফৰাচীৰ এটা উগ্ৰ নাৰীবাদী গোট চাইকোএনালিচিছ এণ্ড পলিটিক্সে। এই গোটৰ সদস্যসকলে এই পদযাত্ৰাত অংশগ্ৰহণ কৰি বাটত যি দেখিছিল তাক চিত্ৰগ্ৰহণ কৰিছিল। সেই ঘটনাবোৰক লৈ এই তথ্যচিত্ৰখনেই হৈছে একমাত্ৰ বিদ্যমান ছবি। ==ফল আৰু তাৰ পিছৰ পৰিণতি== The protests resulted in a temporary retraction of the decree of mandatory veiling.<ref name="auto4"/> When the left and the liberals were eliminated by June 1981,<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> and the conservatives secured solitary control, however, veiling was enforced on all women.<ref name="auto4"/> This began with the "Islamification of offices" in July 1980, when unveiled women were refused entry to government offices and public buildings, and banned from appearing unveiled at their work place, under risk of being fired.<ref name="justice4iran.org"/> On the streets, unveiled women were attacked by revolutionaries. In July 1981, an edict of mandatory veiling in public was introduced, which was followed in 1983 by an Islamic Punishment Law introducing corporal punishment on unveiled women:<ref name="auto1"/><ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> "Women who appear in public without hijab will be sentenced to whipping up to 74 lashes."<ref name="justice4iran.org"/> The law was enforced by members of the [[Islamic Revolution Committees]] patrolling the streets, and later by the [[Guidance Patrol]]s, also called the Morality Police. Ever since, such laws that favour mandatory veiling have become a key point in "policing women's political activism and dissidence", and have given Iran's post-1979 leadership a convenient excuse to "harass, intimidate, assault, and imprison women activists from across the ideological spectrum".<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> ==তথ্যৰ উৎস== {{Reflist|33em}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * [https://www.bbc.com/news/world-middle-east-47032829 Iranian women – before and after the Islamic Revolution] * [https://www.theguardian.com/artanddesign/2015/sep/03/hengameh-golestans-best-photograph-iranian-women-rebel-against-the-1979-hijab-law Hengameh Golestan's best photograph: Iranian women rebel against the 1979 hijab law] * [https://www.nytimes.com/1979/03/11/archives/iran-women-march-against-restraints-on-dress-and-rights-15000.html Iran Women March Against Restraints on Dress and Rights] * [https://menatidningen.se/naome-ruzindana-was-recently-nominated-among-the-swedish-heroine-by-aftonbladet-photograph-from-her-office-in-rwanda/ Iran's International Women's Day in 1979: a story of sadness and pride] * [https://www.trtworld.com/opinion/forty-years-of-the-iranian-revolution-the-women-s-march-24777 Forty Years of the Iranian Revolution: The Women's march] {{coord missing|Tehran Province}} [[শ্ৰেণী:ইৰান]] [[শ্ৰেণী:নাৰীৰ অধিকাৰ]] 1d1fes6l8srdfsu5onig7fxvh3c9k7f 606252 606251 2026-05-14T07:20:30Z নৰুনা বৰুৱা 44897 /* আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰতিক্ৰিয়া */ 606252 wikitext text/x-wiki {{Short description|none}} {{Infobox civil conflict | title =১৯৭৯ চনত তেহৰাণত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় নাৰী দিৱসৰ প্ৰতিবাদ | partof = | image = 1979 International Women's Day protests in Tehran - Mohammad Sayyad - Tehran Mosavvar (11).jpg | caption = ১৯৭৯ চনত ইৰাণৰ নাৰী দিৱসৰ বাধ্যতামূলক হিজাবৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিবাদ | coordinates = [[তেহৰাণ]], কম,([[ইৰাণ]]) | causes =ইছলামিক ৰিপাব্লিক আৰু মহিলাৰ অধিকাৰ সম্পৰ্কীয় ইয়াৰ নীতিৰ বিৰোধিতা। বিশেষকৈ বাধ্যতামূলক হিজাব। | date = ৮–১৪ মাৰ্চ ১৯৭৯ | time = | result =মহিলা আৰু নাৰী অধিকাৰ কৰ্মীৰ জয় <ref name="Sadeghi-Boroujerdi">{{cite journal |last1=Sadeghi-Boroujerdi |first1=Eskandar |title=Iran's uprisings for 'Women, Life, Freedom': Over-determination, crisis, and the lineages of revolt |journal=Politics |date=2023 |pages=6-7 |doi=10.1177/02633957231159351|doi-access=free |url=https://eprints.whiterose.ac.uk/203107/1/sadeghi_boroujerdi_2023_iran_s_uprisings_for_women_life_freedom_over_determination_crisis_and_the_lineages_of_revolt.pdf }}</ref><br /> বাধ্যতামূলক হিজাব আইন স্থগিত<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/><br />ইছলামিক খোমেইনবাদী শক্তিৰ কৌশলগত পশ্চাদপসৰণ<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> | methods = বিক্ষোভ | side1 =মহিলা আৰু নাৰী অধিকাৰ কৰ্মী | side2 = খোমেইন সমৰ্থক ইছলামিক শক্তি<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> | leadfigures1 = | leadfigures2 = আয়াতুল্লাহ খোমেইনী | howmany1 = | howmany2 = | injuries = | fatalities = | arrests = }} [[File:Interior spread of Days of Blood, Days of Fire (03).jpg|thumb|১৯৭৯ চনৰ ৮ মাৰ্চত তেহৰাণত প্ৰতিবাদ ]] [[File:8 March 1979 Protest in Tehran (03).jpg|thumb|১৯৭৯ চনৰ ৮ মাৰ্চত তেহৰাণত প্ৰতিবাদ]] '''১৯৭৯ চনৰ ৮ মাৰ্চত তেহৰানত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় নাৰী দিৱসত প্ৰতিবাদ''' ১৯৭৯ চনৰ আন্তৰ্জাতিক নাৰী দিৱস উপলক্ষ্যে ইৰাণৰ তেহৰাণত মহিলাৰ পদযাত্ৰা অনুষ্ঠিত হৈছিল। এই পদযাত্ৰাটো প্ৰথমে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় নাৰী দিৱস উদ্‌যাপনৰ উদ্দেশ্য আছিল যদিও ইৰাণ বিপ্লৱৰ সময়ত মহিলাৰ অধিকাৰৰ পৰিৱৰ্তনৰ বিৰুদ্ধে ব্যাপক প্ৰতিবাদলৈ পৰিণত হৈছিল। বিশেষকৈ বাধ্যতামূলক হিজাব বা বোৰ্খা সকলো মহিলাই বাধ্যতামূলকভাৱে পিন্ধাটো এই দিৱসৰ আগদিনা পদযাত্ৰাৰ মাত্ৰ এদিন আগতে ঘোষণা কৰা হৈছিল। ১৯৭৯ চনৰ ৮ মাৰ্চৰপৰা ১৪ মাৰ্চলৈকে একেৰাহে ছয় দিন ধৰি চলিছিল এই প্ৰতিবাদত হাজাৰ হাজাৰ মহিলাই অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। এই প্ৰতিবাদত হিংসা আৰু খোমেইন সমৰ্থক ইছলামিক শক্তিৰ ভাবুকিৰ সন্মুখীন হ’বলগীয়া হয়। <ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> সেই সময়ত মৌলবী নেতৃত্বাধীন ইছলামিক গোটক প্ৰতিদ্বন্দ্বী ৰাজনৈতিক প্ৰাৰ্থীক কোণত ৰাখিব পৰা ক্ষমতা আৰু প্ৰভাৱৰ অভাৱ আছিল; সেয়েহে প্ৰতিবাদৰ পিছত তেওঁলোকে এই লক্ষ্যসমূহৰপৰা পিছুৱাই যাবলৈ বাধ্য হয়।<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> কিন্তু ইয়াৰ কিছুসময়ৰ পাছতে ইছলামিক দলে মুছলমান মহিলাসকলক তেওঁলোকে ৰূপায়ণ কৰিব বিচৰা নতুন ৰাজনৈতিক আৰু সামাজিক ব্যৱস্থাটোৰ সমৰ্থনত একত্ৰিত হ'বলৈ সংগঠিত কৰে।<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> ১৯৮১ চনৰ জুন মাহলৈকে ইৰাণৰ উদাৰ আৰু বাঁওপন্থী ৰাজনৈতিক শিবিৰৰ এটা বৃহৎ অংশ খোমেইন সমৰ্থক দলৰ নিয়ন্ত্ৰণত পৰে।<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> তাৰ পিছত ১৯৮৩ চনত ইৰাণৰ সংসদে (মজলিছে) এনে এখন আইন প্ৰণয়ন কৰে য'ত "ৰাষ্ট্ৰই নিৰ্ধাৰিত বোৰ্খা প্ৰথা নিয়ম মানি চলিবলৈ অস্বীকাৰ কৰা মহিলাসকলক শাস্তি দিয়াৰ ব্যৱস্থা কৰা হৈছিল।" <ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> তেতিয়াৰপৰাই বাধ্যতামূলক বোৰ্খা পিন্ধাৰ সপক্ষে এনে আইনসমূহ "মহিলাৰ ৰাজনৈতিক সক্ৰিয়তা আৰু বিৰোধিতা দমন কৰাৰ" এক প্ৰধান উপায় হৈ পৰিছে; তদুপৰি তেওঁলোকে ১৯৭৯ চনৰ পিছৰ ইৰাণী নেতৃত্বক বিভিন্ন মতাদৰ্শৰ মহিলা কৰ্মীক হাৰাশাস্তি, ভয় দেখুৱাই, আক্ৰমণ, কাৰাগাৰত ভৰোৱাৰ সুবিধাজনক অজুহাত দিছে। <ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> ==পটভূমি== ৰেজা শ্বাহৰ ৰাজত্বকালত ১৯৩৬ চনৰ কাছফ-ই-হিজাব আইন অনুসৰি এই ওৰণি বা বোৰ্খা প্ৰথা বন্ধ কৰা হয়, আৰু পাঁচ বছৰৰ বাবে এই ওৰণি নিষিদ্ধ কৰা হয়। ১৯৪১ চনৰপৰা ৰেজা শ্বাহৰ পুত্ৰ আৰু উত্তৰাধিকাৰী মহম্মদ ৰেজা পাহলৱীৰ অধীনত মহিলাসকলে নিজৰ ইচ্ছামতে সাজ-পোছাক পৰিধান কৰাৰ স্বাধীনতা লাভ কৰে। <ref name="auto1">Sanam Vakil: ''[https://books.google.com/books?id=WB3m-cBtrQ4C&dq=ataturk+veils&pg=PA67 Women and Politics in the Islamic Republic of Iran: Action and Reaction]''</ref> কিন্তু তেওঁৰ ৰাজত্বকালত পৰ্দাক পিছপৰাৰ প্ৰতীক আৰু নিম্ন শ্ৰেণীৰ অন্তৰ্গত হোৱাৰ চিন হিচাপে গণ্য কৰা হৈছিল। ওৰণি পিন্ধা মহিলাসকলক ৰক্ষণশীল ধৰ্মীয় পৰিয়ালৰ আৰু সীমিত শিক্ষাৰ লোক বুলি গণ্য কৰা হৈছিল, আনহাতে ওৰণি বা বোৰ্খা পৰিধান নকৰা মহিলাসকলক শিক্ষিত আৰু পেছাদাৰী আৰু উচ্চ বা মধ্যবিত্ত শ্ৰেণীৰ বুলি গণ্য কৰা হৈছিল। <ref name="auto1"/> সত্তৰৰ দশকৰ শেষৰফালে হোৱা বিপ্লৱৰ সময়ত হিজাব ৰাজনৈতিক প্ৰতীকত পৰিণত হয়। ৰক্ষণশীল পৰম্পৰাবাদীসকলে হিজাবক সতীত্বৰ প্ৰতীক বুলি গণ্য কৰিছিল আৰু সেয়েহে ইয়াৰ অবিহনে নাৰীক ইয়াৰ বিপৰীত হিচাপে দেখা গৈছিল। বিৰোধীসকলৰ কিছুমানে হিজাব নথকা নাৰীক পশ্চিমীয়া সাংস্কৃতিক ঔপনিৱেশিকতাবাদৰ প্ৰতীক বুলি গণ্য কৰিছিল বা "পশ্চিমীয়া ঔপনিৱেশিকতা"; তেওঁলোকক "প্ৰদূষিত পশ্চিমীয়া সংস্কৃতি"ৰ প্ৰচাৰক হিচাপে দেখা গৈছিল যিয়ে "সমাজৰ নৈতিক মূল্যবোধ"ৰ পৰম্পৰাবাদী ধাৰণাক ভেঙুচালি কৰি আছিল; আৰু তেওঁলোকক অত্যধিক সজ্জিত "বুৰ্জোৱা পুতলা" হিচাপে দেখা গৈছিল যিয়ে নিজৰ মৰ্যাদা হেৰুৱাই পেলাইছিল।<ref name="auto4">John Foran, ''[https://books.google.com/books?id=2Z2FAgAAQBAJ&dq=1979+iran+hijab+protest&pg=PA144 Theorizing Revolutions]''</ref> পাহলৱী শাসকসকলে হিজাবক তেওঁলোকৰ আধুনিকীকৰণ নীতিৰ প্ৰত্যাখ্যান হিচাপে লয়, আৰু ফলস্বৰূপে তেওঁলোকৰ শাসনক প্ৰত্যাখ্যান কৰা; আৰু ইৰাণী বিপ্লৱৰ সময়ত বিৰোধীৰ সৈতে জড়িত বহুতো ধৰ্মনিৰপেক্ষ আৰু অৰক্ষণশীল মহিলায়ো হিজাব পিন্ধিছিল, কাৰণ ই পাহলৱী শাসনৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিবাদৰ প্ৰতীক হৈ পৰিছিল। <ref>El Guindi, Fadwa (1999). Veil: Modesty, Privacy and Resistance, Oxford; New York: Berg Publishers; Bloomsbury Academic, pp. 3, 13–16, 130, 174–176, {{ISBN|9781859739242}}</ref> বিপ্লৱৰ পূৰ্বে গণ প্ৰতিবাদৰ সময়ত বিক্ষোভত অংশগ্ৰহণ কৰা মহিলাসকলে প্ৰায়ে বোৰ্খা পিন্ধিছিল আৰু ইয়াৰ অবিহনে দেখা দিয়া মহিলাসকলক প্ৰায়ে উগ্ৰ বিপ্লৱীসকলে হাৰাশাস্তি কৰিছিল।<ref name="justice4iran.org">{{cite web|url=https://justice4iran.org/wp-content/uploads/2014/03/Hejab-Report-JFI-English.pdf|title=Thirty-five years of forced hijab|publisher=Justice for Iran}}</ref> ১৯৭৯ চনৰ বিপ্লৱৰ দুটা শ্লোগান আছিল: "বোৰ্খা পিন্ধক, নহ'লে আমি আপোনাৰ মূৰত ঘুচা মাৰিম" আৰু "বোৰ্খা নিপিন্ধাসকলৰ মৃত্যু।" <ref name="DW-2020">{{cite news |title=Why Iranian authorities force women to wear a veil |url=https://www.dw.com/en/why-iranian-authorities-force-women-to-wear-a-veil/a-56014027 |access-date=30 August 2021 |agency=DW |date=21 December 2020}}</ref><ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> ১৯৭৮–১৯৭৯ চনত ইছলামিক বিপ্লৱৰ আৰম্ভণিতে শ্বাহ বিৰোধী ফ্ৰণ্টত উদাৰবাদী, ধৰ্মীয় জাতীয়তাবাদী, উগ্ৰ ইছলামিক, মাৰ্ক্সবাদী–লেনিনবাদী, উগ্ৰপন্থী ইছলামিক, মাৰ্ক্সবাদী–লেনিনবাদী, পুঁজিপতি, আৰু ধৰ্মঘটকাৰী তেলৰ শ্ৰমিক এইসকল আছিল।<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> তথাপি আয়াতুল্লাহ খোমেইনীয়ে এজন ছিয়া ধৰ্মগুৰু তথা বিপ্লৱৰ মূল নেতা হিচাপে নিজকে দ্ৰুতগতিত প্ৰতিষ্ঠা কৰিলে। <ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> শ্বাহক ক্ষমতাৰপৰা আঁতৰোৱাৰ প্ৰয়াসত তেওঁ মহিলাসকলক আন্দোলনত যোগদান কৰিবলৈ সক্ৰিয়ভাৱে উৎসাহিত কৰিছিল; কিন্তু একে সময়তে তেওঁ বাধ্যতামূলক বোৰ্খা প্ৰথা জাপি দিব বিচৰাৰ কোনো ইংগিত নিদিলে বা অতি কমেইহে বিপ্লৱৰ পিছৰ ইৰাণত মহিলাৰ কিছুমান অধিকাৰ বিলুপ্ত কৰিব বিচাৰে। <ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> ইৰাণলৈ উভতি অহাৰ পাছতহে তেওঁৰ আৰু ৰাজনৈতিক মিত্ৰসকলৰ বক্তব্যৰ ভয়ংকৰ পৰিৱৰ্তন ঘটিছিল। <ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> বিপ্লৱৰ লগে লগে ওৰণি লোৱাটো বাধ্যতামূলক কৰা কোনো আনুষ্ঠানিক আইন জাৰি কৰা হোৱা নাছিল যদিও যিহেতু উন্মোচিত মহিলাসকলক প্ৰায়ে হাৰাশাস্তি আৰু হেঁচা দিয়া হৈছিল, সেয়েহে তেওঁলোকৰ বহুতেই হাৰাশাস্তিৰপৰা হাত সাৰিবলৈ ওৰণি বা বোৰ্খা পিন্ধাৰ আশ্ৰয় লৈছিল। <ref name="justice4iran.org"/> ১৯৭৯ চনৰ ৭ মাৰ্চত আয়াতুল্লাহ খোমেইনীয়ে এক ডিক্ৰী জাৰি কৰি সকলো মহিলাই নিজৰ কৰ্মস্থলীত ওৰণি পৰিধান কৰিব লাগিব; তেওঁ লগতে আদেশ দিছিল যে কোনো মহিলাই নিজৰ কৰ্মস্থলী বা কোনো চৰকাৰী কাৰ্যালয়ত ওৰণি নোহোৱাকৈ বা হিজাব পৰিধান নকৰাকৈ প্ৰৱেশ কৰিব নোৱাৰিব। হিজাব বা ওৰণিবিহীন মহিলাক তেওঁ "নগ্নতা" বুলি অভিহিত কৰিছিল। <ref name="auto3">{{Cite web|date=March 8, 2019|title=The Stolen Revolution: Iranian Women of 1979|url=https://www.cbc.ca/radio/ideas/the-stolen-revolution-iranian-women-of-1979-1.5048382|access-date=2021-10-09|website=cbc.ca}}</ref> ==প্ৰতিবাদ== ৮ মাৰ্চৰ পুৱা তেহৰাণৰ নতুন প্ৰধানমন্ত্ৰীৰ কাৰ্যালয়ৰ বাহিৰত হাজাৰ হাজাৰ মহিলা সমবেত হয়। আয়াতুল্লাহ খোমেইনীৰ গৃহ ধৰ্মীয় চহৰ কুমত ৩ হাজাৰ মহিলাই হিজাব বা ওৰণি পৰিধান নকৰাকৈ প্ৰতিবাদ সাব্যস্ত কৰে। এই বিক্ষোভত অধিকাংশই মধ্যবিত্ত আৰু শিক্ষিত আছিল যদিও সকলো শ্ৰেণীৰ মহিলাই অংশগ্ৰহণ কৰে। মহিলাসকলে নিজৰ অধিকাৰ কৰ্তনৰ প্ৰচেষ্টাৰ বিৰুদ্ধে শ্লোগান দিয়ে, যেনে, "আমি বিপ্লৱক পিছুৱাই যাবলৈ কৰা নাছিলো।" এজন প্ৰতিবাদকাৰীয়ে স্মৰণ কৰি কয়, "আমাৰ মনত কোনো সন্দেহ নাছিল যে এইটোৱেই আমাক দমন কৰাৰ প্ৰথম প্ৰচেষ্টা, আৰু আমি ইয়াৰ বিৰুদ্ধে থিয় দিব লাগিব – মহিলা আৰু বিপ্লৱী দুয়োটা হিচাপে।" আন কিছুমানে ধ্বনি দিলে, "স্বাধীনতাৰ আৰম্ভণিতে স্বাধীনতা নিজেই অনুপস্থিত।" প্ৰতিবাদকাৰীসকলৰ যেতিয়া বিক্ষোভৰ প্ৰদৰ্শন বেছি হোৱাত মহিলাসকলক ভয় প্ৰদৰ্শন কৰিবলৈ তেতিয়া চৰকাৰৰ ফালৰ পৰা বতাহত গুলীচালনা কৰা হৈছিল। মহিলা প্ৰতিবাদকাৰীক সুৰক্ষা দিবলৈ পুৰুষ সমৰ্থকে তেওঁলোকৰ পদযাত্ৰাৰ চাৰিওফালে মানৱ শিকলি গঠন কৰে। অৱশ্যে এই শিকলিবোৰ কেইবাবাৰো ভাঙি একাংশ প্ৰতিবাদকাৰী আহত হয়। ৰাজপথত প্ৰতিবাদকাৰীয়ে মহিলাসকলক কটাৰী, শিল, ইটা, ভঙা কাঁচ আদিৰে আক্ৰমণ কৰে। পুৰুষ দৰ্শক আৰু বুৰ্কা পৰিহিত মহিলা উভয়ে প্ৰতিবাদকাৰীক নিৰ্যাতন চলায়। এটা বিক্ষোভৰ সময়ত ১৫,০০০ প্ৰতিবাদকাৰীয়ে আদালত গৃহ দখল কৰি তিনি ঘণ্টা ধৰি ধৰ্ণা কাৰ্যসূচী ৰূপায়ণ কৰে।প্ৰতিবাদকাৰীসকলে আঠটা দাবীৰ তালিকা আবৃত্তি কৰে। তালিকাখনত তেওঁলোকে ইচ্ছামতে সাজ-পোছাক পিন্ধাৰ অধিকাৰ অন্তৰ্ভুক্ত আছিল; পুৰুষৰ সৈতে সমান নাগৰিক অধিকাৰ; ৰাজনৈতিক, সামাজিক আৰু অৰ্থনৈতিক অধিকাৰৰ ক্ষেত্ৰত বৈষম্যহীনতা; আৰু মহিলাৰ আইনী অধিকাৰ আৰু স্বাধীনতাৰ সম্পূৰ্ণ সুৰক্ষাৰ নিশ্চয়তা। ==ইৰাণত প্ৰতিক্ৰিয়া== চৰকাৰ আৰু ইছলামিক নেতাই প্ৰতিবাদ শান্ত কৰাৰ চেষ্টা চলাইছিল। আয়াতুল্লাহৰ সহায়কসকলে প্ৰতিবাদৰ প্ৰতিক্ৰিয়া প্ৰকাশ কৰি কয় যে তেওঁ কেৱল "বিনয়ী সাজ-পোছাক" পৰিধান কৰাৰ আহ্বান জনাইছে। চৰকাৰৰ পৰা মাহমুদ তালেঘানীয়ে হিজাব বলবৎ কৰা নহ'ব, কেৱল উৎসাহিত কৰা হ'ব বুলি জনসাধাৰণক আশ্বস্ত কৰা এই বক্তব্যৰ ফলত প্ৰতিবাদ শান্ত হৈ পৰিল।<ref name="auto">Azadeh Fatehrad, ''[https://books.google.com/books?id=qpG7DwAAQBAJ&dq=iranian+veil+1979&pg=PT35 The Poetics and Politics of the Veil in Iran: An Archival and Photographic ...]''</ref> ==আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰতিক্ৰিয়া== এই প্ৰতিবাদসমূহে বহিঃৰাজ্যৰ নাৰীবাদীসকলৰ কিছু সমৰ্থন লাভ কৰিছিল। জাৰ্মানী, ফ্ৰান্স, ইজিপ্ত আৰু আন কেইবাখনো দেশৰ নাৰীবাদীসকলে সংহতি সমিতি (CIDF) গঠন কৰে।<ref name="auto"/>ছিমন ডি ব'ভ'য়াৰৰ নেতৃত্বত আন্তৰ্জাতিক মহিলা অধিকাৰ সমিতি (যাক সংহতি সমিতি বা চিআইডিএফ বুলিও কোৱা হয়)ৰ পৰা এটা প্ৰতিনিধি দল পঠিওৱা হৈছিল।<ref name="auto3"/> ছাত্ৰ কৰ্মীসকলৰ আমন্ত্ৰণত আমেৰিকাৰ নাৰীবাদী কেট মিলেটেও এই প্ৰতিবাদত যোগদান কৰে।<ref name="auto3"/> মিলেটে কয় যে- তেওঁ কৈছিল "মই ইয়াত আহিছো কাৰণ এইটো হ'ব লাগিছিল।" "এইটোৱেই হৈছে বৰ্তমান ধুমুহাৰ কেন্দ্ৰবিন্দু। সমগ্ৰ বিশ্বৰ মহিলাসকলে চাই আছে। এইটো এটা ইছলামিক জগতখনৰ এটা চুক। যি ঠাইত আমি পোৱাটো আটাইতকৈ কঠিন হ'ব বুলি ভাবিছিলো; আৰু, বাহ, চাওকচোন ই কেনেকৈ আগবাঢ়িছে ! এই প্ৰতিবাদসমূহৰ ওপৰত ১২ মিনিটৰ এখন তথ্যচিত্ৰ প্ৰস্তুত কৰিছিল ফৰাচীৰ এটা উগ্ৰ নাৰীবাদী গোট চাইকোএনালিচিছ এণ্ড পলিটিক্সে। এই গোটৰ সদস্যসকলে এই পদযাত্ৰাত অংশগ্ৰহণ কৰি বাটত যি দেখিছিল তাক চিত্ৰগ্ৰহণ কৰিছিল। সেই ঘটনাবোৰক লৈ এই তথ্যচিত্ৰখনেই হৈছে একমাত্ৰ বিদ্যমান ছবি। ==ফল আৰু তাৰ পিছৰ পৰিণতি== The protests resulted in a temporary retraction of the decree of mandatory veiling.<ref name="auto4"/> When the left and the liberals were eliminated by June 1981,<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> and the conservatives secured solitary control, however, veiling was enforced on all women.<ref name="auto4"/> This began with the "Islamification of offices" in July 1980, when unveiled women were refused entry to government offices and public buildings, and banned from appearing unveiled at their work place, under risk of being fired.<ref name="justice4iran.org"/> On the streets, unveiled women were attacked by revolutionaries. In July 1981, an edict of mandatory veiling in public was introduced, which was followed in 1983 by an Islamic Punishment Law introducing corporal punishment on unveiled women:<ref name="auto1"/><ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> "Women who appear in public without hijab will be sentenced to whipping up to 74 lashes."<ref name="justice4iran.org"/> The law was enforced by members of the [[Islamic Revolution Committees]] patrolling the streets, and later by the [[Guidance Patrol]]s, also called the Morality Police. Ever since, such laws that favour mandatory veiling have become a key point in "policing women's political activism and dissidence", and have given Iran's post-1979 leadership a convenient excuse to "harass, intimidate, assault, and imprison women activists from across the ideological spectrum".<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> ==তথ্যৰ উৎস== {{Reflist|33em}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * [https://www.bbc.com/news/world-middle-east-47032829 Iranian women – before and after the Islamic Revolution] * [https://www.theguardian.com/artanddesign/2015/sep/03/hengameh-golestans-best-photograph-iranian-women-rebel-against-the-1979-hijab-law Hengameh Golestan's best photograph: Iranian women rebel against the 1979 hijab law] * [https://www.nytimes.com/1979/03/11/archives/iran-women-march-against-restraints-on-dress-and-rights-15000.html Iran Women March Against Restraints on Dress and Rights] * [https://menatidningen.se/naome-ruzindana-was-recently-nominated-among-the-swedish-heroine-by-aftonbladet-photograph-from-her-office-in-rwanda/ Iran's International Women's Day in 1979: a story of sadness and pride] * [https://www.trtworld.com/opinion/forty-years-of-the-iranian-revolution-the-women-s-march-24777 Forty Years of the Iranian Revolution: The Women's march] {{coord missing|Tehran Province}} [[শ্ৰেণী:ইৰান]] [[শ্ৰেণী:নাৰীৰ অধিকাৰ]] hj0q8d08n8e1rgtihgyrd8qnfzuvwkq 606254 606252 2026-05-14T07:26:59Z নৰুনা বৰুৱা 44897 /* ফল আৰু তাৰ পিছৰ পৰিণতি */ 606254 wikitext text/x-wiki {{Short description|none}} {{Infobox civil conflict | title =১৯৭৯ চনত তেহৰাণত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় নাৰী দিৱসৰ প্ৰতিবাদ | partof = | image = 1979 International Women's Day protests in Tehran - Mohammad Sayyad - Tehran Mosavvar (11).jpg | caption = ১৯৭৯ চনত ইৰাণৰ নাৰী দিৱসৰ বাধ্যতামূলক হিজাবৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিবাদ | coordinates = [[তেহৰাণ]], কম,([[ইৰাণ]]) | causes =ইছলামিক ৰিপাব্লিক আৰু মহিলাৰ অধিকাৰ সম্পৰ্কীয় ইয়াৰ নীতিৰ বিৰোধিতা। বিশেষকৈ বাধ্যতামূলক হিজাব। | date = ৮–১৪ মাৰ্চ ১৯৭৯ | time = | result =মহিলা আৰু নাৰী অধিকাৰ কৰ্মীৰ জয় <ref name="Sadeghi-Boroujerdi">{{cite journal |last1=Sadeghi-Boroujerdi |first1=Eskandar |title=Iran's uprisings for 'Women, Life, Freedom': Over-determination, crisis, and the lineages of revolt |journal=Politics |date=2023 |pages=6-7 |doi=10.1177/02633957231159351|doi-access=free |url=https://eprints.whiterose.ac.uk/203107/1/sadeghi_boroujerdi_2023_iran_s_uprisings_for_women_life_freedom_over_determination_crisis_and_the_lineages_of_revolt.pdf }}</ref><br /> বাধ্যতামূলক হিজাব আইন স্থগিত<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/><br />ইছলামিক খোমেইনবাদী শক্তিৰ কৌশলগত পশ্চাদপসৰণ<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> | methods = বিক্ষোভ | side1 =মহিলা আৰু নাৰী অধিকাৰ কৰ্মী | side2 = খোমেইন সমৰ্থক ইছলামিক শক্তি<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> | leadfigures1 = | leadfigures2 = আয়াতুল্লাহ খোমেইনী | howmany1 = | howmany2 = | injuries = | fatalities = | arrests = }} [[File:Interior spread of Days of Blood, Days of Fire (03).jpg|thumb|১৯৭৯ চনৰ ৮ মাৰ্চত তেহৰাণত প্ৰতিবাদ ]] [[File:8 March 1979 Protest in Tehran (03).jpg|thumb|১৯৭৯ চনৰ ৮ মাৰ্চত তেহৰাণত প্ৰতিবাদ]] '''১৯৭৯ চনৰ ৮ মাৰ্চত তেহৰানত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় নাৰী দিৱসত প্ৰতিবাদ''' ১৯৭৯ চনৰ আন্তৰ্জাতিক নাৰী দিৱস উপলক্ষ্যে ইৰাণৰ তেহৰাণত মহিলাৰ পদযাত্ৰা অনুষ্ঠিত হৈছিল। এই পদযাত্ৰাটো প্ৰথমে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় নাৰী দিৱস উদ্‌যাপনৰ উদ্দেশ্য আছিল যদিও ইৰাণ বিপ্লৱৰ সময়ত মহিলাৰ অধিকাৰৰ পৰিৱৰ্তনৰ বিৰুদ্ধে ব্যাপক প্ৰতিবাদলৈ পৰিণত হৈছিল। বিশেষকৈ বাধ্যতামূলক হিজাব বা বোৰ্খা সকলো মহিলাই বাধ্যতামূলকভাৱে পিন্ধাটো এই দিৱসৰ আগদিনা পদযাত্ৰাৰ মাত্ৰ এদিন আগতে ঘোষণা কৰা হৈছিল। ১৯৭৯ চনৰ ৮ মাৰ্চৰপৰা ১৪ মাৰ্চলৈকে একেৰাহে ছয় দিন ধৰি চলিছিল এই প্ৰতিবাদত হাজাৰ হাজাৰ মহিলাই অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। এই প্ৰতিবাদত হিংসা আৰু খোমেইন সমৰ্থক ইছলামিক শক্তিৰ ভাবুকিৰ সন্মুখীন হ’বলগীয়া হয়। <ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> সেই সময়ত মৌলবী নেতৃত্বাধীন ইছলামিক গোটক প্ৰতিদ্বন্দ্বী ৰাজনৈতিক প্ৰাৰ্থীক কোণত ৰাখিব পৰা ক্ষমতা আৰু প্ৰভাৱৰ অভাৱ আছিল; সেয়েহে প্ৰতিবাদৰ পিছত তেওঁলোকে এই লক্ষ্যসমূহৰপৰা পিছুৱাই যাবলৈ বাধ্য হয়।<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> কিন্তু ইয়াৰ কিছুসময়ৰ পাছতে ইছলামিক দলে মুছলমান মহিলাসকলক তেওঁলোকে ৰূপায়ণ কৰিব বিচৰা নতুন ৰাজনৈতিক আৰু সামাজিক ব্যৱস্থাটোৰ সমৰ্থনত একত্ৰিত হ'বলৈ সংগঠিত কৰে।<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> ১৯৮১ চনৰ জুন মাহলৈকে ইৰাণৰ উদাৰ আৰু বাঁওপন্থী ৰাজনৈতিক শিবিৰৰ এটা বৃহৎ অংশ খোমেইন সমৰ্থক দলৰ নিয়ন্ত্ৰণত পৰে।<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> তাৰ পিছত ১৯৮৩ চনত ইৰাণৰ সংসদে (মজলিছে) এনে এখন আইন প্ৰণয়ন কৰে য'ত "ৰাষ্ট্ৰই নিৰ্ধাৰিত বোৰ্খা প্ৰথা নিয়ম মানি চলিবলৈ অস্বীকাৰ কৰা মহিলাসকলক শাস্তি দিয়াৰ ব্যৱস্থা কৰা হৈছিল।" <ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> তেতিয়াৰপৰাই বাধ্যতামূলক বোৰ্খা পিন্ধাৰ সপক্ষে এনে আইনসমূহ "মহিলাৰ ৰাজনৈতিক সক্ৰিয়তা আৰু বিৰোধিতা দমন কৰাৰ" এক প্ৰধান উপায় হৈ পৰিছে; তদুপৰি তেওঁলোকে ১৯৭৯ চনৰ পিছৰ ইৰাণী নেতৃত্বক বিভিন্ন মতাদৰ্শৰ মহিলা কৰ্মীক হাৰাশাস্তি, ভয় দেখুৱাই, আক্ৰমণ, কাৰাগাৰত ভৰোৱাৰ সুবিধাজনক অজুহাত দিছে। <ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> ==পটভূমি== ৰেজা শ্বাহৰ ৰাজত্বকালত ১৯৩৬ চনৰ কাছফ-ই-হিজাব আইন অনুসৰি এই ওৰণি বা বোৰ্খা প্ৰথা বন্ধ কৰা হয়, আৰু পাঁচ বছৰৰ বাবে এই ওৰণি নিষিদ্ধ কৰা হয়। ১৯৪১ চনৰপৰা ৰেজা শ্বাহৰ পুত্ৰ আৰু উত্তৰাধিকাৰী মহম্মদ ৰেজা পাহলৱীৰ অধীনত মহিলাসকলে নিজৰ ইচ্ছামতে সাজ-পোছাক পৰিধান কৰাৰ স্বাধীনতা লাভ কৰে। <ref name="auto1">Sanam Vakil: ''[https://books.google.com/books?id=WB3m-cBtrQ4C&dq=ataturk+veils&pg=PA67 Women and Politics in the Islamic Republic of Iran: Action and Reaction]''</ref> কিন্তু তেওঁৰ ৰাজত্বকালত পৰ্দাক পিছপৰাৰ প্ৰতীক আৰু নিম্ন শ্ৰেণীৰ অন্তৰ্গত হোৱাৰ চিন হিচাপে গণ্য কৰা হৈছিল। ওৰণি পিন্ধা মহিলাসকলক ৰক্ষণশীল ধৰ্মীয় পৰিয়ালৰ আৰু সীমিত শিক্ষাৰ লোক বুলি গণ্য কৰা হৈছিল, আনহাতে ওৰণি বা বোৰ্খা পৰিধান নকৰা মহিলাসকলক শিক্ষিত আৰু পেছাদাৰী আৰু উচ্চ বা মধ্যবিত্ত শ্ৰেণীৰ বুলি গণ্য কৰা হৈছিল। <ref name="auto1"/> সত্তৰৰ দশকৰ শেষৰফালে হোৱা বিপ্লৱৰ সময়ত হিজাব ৰাজনৈতিক প্ৰতীকত পৰিণত হয়। ৰক্ষণশীল পৰম্পৰাবাদীসকলে হিজাবক সতীত্বৰ প্ৰতীক বুলি গণ্য কৰিছিল আৰু সেয়েহে ইয়াৰ অবিহনে নাৰীক ইয়াৰ বিপৰীত হিচাপে দেখা গৈছিল। বিৰোধীসকলৰ কিছুমানে হিজাব নথকা নাৰীক পশ্চিমীয়া সাংস্কৃতিক ঔপনিৱেশিকতাবাদৰ প্ৰতীক বুলি গণ্য কৰিছিল বা "পশ্চিমীয়া ঔপনিৱেশিকতা"; তেওঁলোকক "প্ৰদূষিত পশ্চিমীয়া সংস্কৃতি"ৰ প্ৰচাৰক হিচাপে দেখা গৈছিল যিয়ে "সমাজৰ নৈতিক মূল্যবোধ"ৰ পৰম্পৰাবাদী ধাৰণাক ভেঙুচালি কৰি আছিল; আৰু তেওঁলোকক অত্যধিক সজ্জিত "বুৰ্জোৱা পুতলা" হিচাপে দেখা গৈছিল যিয়ে নিজৰ মৰ্যাদা হেৰুৱাই পেলাইছিল।<ref name="auto4">John Foran, ''[https://books.google.com/books?id=2Z2FAgAAQBAJ&dq=1979+iran+hijab+protest&pg=PA144 Theorizing Revolutions]''</ref> পাহলৱী শাসকসকলে হিজাবক তেওঁলোকৰ আধুনিকীকৰণ নীতিৰ প্ৰত্যাখ্যান হিচাপে লয়, আৰু ফলস্বৰূপে তেওঁলোকৰ শাসনক প্ৰত্যাখ্যান কৰা; আৰু ইৰাণী বিপ্লৱৰ সময়ত বিৰোধীৰ সৈতে জড়িত বহুতো ধৰ্মনিৰপেক্ষ আৰু অৰক্ষণশীল মহিলায়ো হিজাব পিন্ধিছিল, কাৰণ ই পাহলৱী শাসনৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিবাদৰ প্ৰতীক হৈ পৰিছিল। <ref>El Guindi, Fadwa (1999). Veil: Modesty, Privacy and Resistance, Oxford; New York: Berg Publishers; Bloomsbury Academic, pp. 3, 13–16, 130, 174–176, {{ISBN|9781859739242}}</ref> বিপ্লৱৰ পূৰ্বে গণ প্ৰতিবাদৰ সময়ত বিক্ষোভত অংশগ্ৰহণ কৰা মহিলাসকলে প্ৰায়ে বোৰ্খা পিন্ধিছিল আৰু ইয়াৰ অবিহনে দেখা দিয়া মহিলাসকলক প্ৰায়ে উগ্ৰ বিপ্লৱীসকলে হাৰাশাস্তি কৰিছিল।<ref name="justice4iran.org">{{cite web|url=https://justice4iran.org/wp-content/uploads/2014/03/Hejab-Report-JFI-English.pdf|title=Thirty-five years of forced hijab|publisher=Justice for Iran}}</ref> ১৯৭৯ চনৰ বিপ্লৱৰ দুটা শ্লোগান আছিল: "বোৰ্খা পিন্ধক, নহ'লে আমি আপোনাৰ মূৰত ঘুচা মাৰিম" আৰু "বোৰ্খা নিপিন্ধাসকলৰ মৃত্যু।" <ref name="DW-2020">{{cite news |title=Why Iranian authorities force women to wear a veil |url=https://www.dw.com/en/why-iranian-authorities-force-women-to-wear-a-veil/a-56014027 |access-date=30 August 2021 |agency=DW |date=21 December 2020}}</ref><ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> ১৯৭৮–১৯৭৯ চনত ইছলামিক বিপ্লৱৰ আৰম্ভণিতে শ্বাহ বিৰোধী ফ্ৰণ্টত উদাৰবাদী, ধৰ্মীয় জাতীয়তাবাদী, উগ্ৰ ইছলামিক, মাৰ্ক্সবাদী–লেনিনবাদী, উগ্ৰপন্থী ইছলামিক, মাৰ্ক্সবাদী–লেনিনবাদী, পুঁজিপতি, আৰু ধৰ্মঘটকাৰী তেলৰ শ্ৰমিক এইসকল আছিল।<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> তথাপি আয়াতুল্লাহ খোমেইনীয়ে এজন ছিয়া ধৰ্মগুৰু তথা বিপ্লৱৰ মূল নেতা হিচাপে নিজকে দ্ৰুতগতিত প্ৰতিষ্ঠা কৰিলে। <ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> শ্বাহক ক্ষমতাৰপৰা আঁতৰোৱাৰ প্ৰয়াসত তেওঁ মহিলাসকলক আন্দোলনত যোগদান কৰিবলৈ সক্ৰিয়ভাৱে উৎসাহিত কৰিছিল; কিন্তু একে সময়তে তেওঁ বাধ্যতামূলক বোৰ্খা প্ৰথা জাপি দিব বিচৰাৰ কোনো ইংগিত নিদিলে বা অতি কমেইহে বিপ্লৱৰ পিছৰ ইৰাণত মহিলাৰ কিছুমান অধিকাৰ বিলুপ্ত কৰিব বিচাৰে। <ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> ইৰাণলৈ উভতি অহাৰ পাছতহে তেওঁৰ আৰু ৰাজনৈতিক মিত্ৰসকলৰ বক্তব্যৰ ভয়ংকৰ পৰিৱৰ্তন ঘটিছিল। <ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> বিপ্লৱৰ লগে লগে ওৰণি লোৱাটো বাধ্যতামূলক কৰা কোনো আনুষ্ঠানিক আইন জাৰি কৰা হোৱা নাছিল যদিও যিহেতু উন্মোচিত মহিলাসকলক প্ৰায়ে হাৰাশাস্তি আৰু হেঁচা দিয়া হৈছিল, সেয়েহে তেওঁলোকৰ বহুতেই হাৰাশাস্তিৰপৰা হাত সাৰিবলৈ ওৰণি বা বোৰ্খা পিন্ধাৰ আশ্ৰয় লৈছিল। <ref name="justice4iran.org"/> ১৯৭৯ চনৰ ৭ মাৰ্চত আয়াতুল্লাহ খোমেইনীয়ে এক ডিক্ৰী জাৰি কৰি সকলো মহিলাই নিজৰ কৰ্মস্থলীত ওৰণি পৰিধান কৰিব লাগিব; তেওঁ লগতে আদেশ দিছিল যে কোনো মহিলাই নিজৰ কৰ্মস্থলী বা কোনো চৰকাৰী কাৰ্যালয়ত ওৰণি নোহোৱাকৈ বা হিজাব পৰিধান নকৰাকৈ প্ৰৱেশ কৰিব নোৱাৰিব। হিজাব বা ওৰণিবিহীন মহিলাক তেওঁ "নগ্নতা" বুলি অভিহিত কৰিছিল। <ref name="auto3">{{Cite web|date=March 8, 2019|title=The Stolen Revolution: Iranian Women of 1979|url=https://www.cbc.ca/radio/ideas/the-stolen-revolution-iranian-women-of-1979-1.5048382|access-date=2021-10-09|website=cbc.ca}}</ref> ==প্ৰতিবাদ== ৮ মাৰ্চৰ পুৱা তেহৰাণৰ নতুন প্ৰধানমন্ত্ৰীৰ কাৰ্যালয়ৰ বাহিৰত হাজাৰ হাজাৰ মহিলা সমবেত হয়। আয়াতুল্লাহ খোমেইনীৰ গৃহ ধৰ্মীয় চহৰ কুমত ৩ হাজাৰ মহিলাই হিজাব বা ওৰণি পৰিধান নকৰাকৈ প্ৰতিবাদ সাব্যস্ত কৰে। এই বিক্ষোভত অধিকাংশই মধ্যবিত্ত আৰু শিক্ষিত আছিল যদিও সকলো শ্ৰেণীৰ মহিলাই অংশগ্ৰহণ কৰে। মহিলাসকলে নিজৰ অধিকাৰ কৰ্তনৰ প্ৰচেষ্টাৰ বিৰুদ্ধে শ্লোগান দিয়ে, যেনে, "আমি বিপ্লৱক পিছুৱাই যাবলৈ কৰা নাছিলো।" এজন প্ৰতিবাদকাৰীয়ে স্মৰণ কৰি কয়, "আমাৰ মনত কোনো সন্দেহ নাছিল যে এইটোৱেই আমাক দমন কৰাৰ প্ৰথম প্ৰচেষ্টা, আৰু আমি ইয়াৰ বিৰুদ্ধে থিয় দিব লাগিব – মহিলা আৰু বিপ্লৱী দুয়োটা হিচাপে।" আন কিছুমানে ধ্বনি দিলে, "স্বাধীনতাৰ আৰম্ভণিতে স্বাধীনতা নিজেই অনুপস্থিত।" প্ৰতিবাদকাৰীসকলৰ যেতিয়া বিক্ষোভৰ প্ৰদৰ্শন বেছি হোৱাত মহিলাসকলক ভয় প্ৰদৰ্শন কৰিবলৈ তেতিয়া চৰকাৰৰ ফালৰ পৰা বতাহত গুলীচালনা কৰা হৈছিল। মহিলা প্ৰতিবাদকাৰীক সুৰক্ষা দিবলৈ পুৰুষ সমৰ্থকে তেওঁলোকৰ পদযাত্ৰাৰ চাৰিওফালে মানৱ শিকলি গঠন কৰে। অৱশ্যে এই শিকলিবোৰ কেইবাবাৰো ভাঙি একাংশ প্ৰতিবাদকাৰী আহত হয়। ৰাজপথত প্ৰতিবাদকাৰীয়ে মহিলাসকলক কটাৰী, শিল, ইটা, ভঙা কাঁচ আদিৰে আক্ৰমণ কৰে। পুৰুষ দৰ্শক আৰু বুৰ্কা পৰিহিত মহিলা উভয়ে প্ৰতিবাদকাৰীক নিৰ্যাতন চলায়। এটা বিক্ষোভৰ সময়ত ১৫,০০০ প্ৰতিবাদকাৰীয়ে আদালত গৃহ দখল কৰি তিনি ঘণ্টা ধৰি ধৰ্ণা কাৰ্যসূচী ৰূপায়ণ কৰে।প্ৰতিবাদকাৰীসকলে আঠটা দাবীৰ তালিকা আবৃত্তি কৰে। তালিকাখনত তেওঁলোকে ইচ্ছামতে সাজ-পোছাক পিন্ধাৰ অধিকাৰ অন্তৰ্ভুক্ত আছিল; পুৰুষৰ সৈতে সমান নাগৰিক অধিকাৰ; ৰাজনৈতিক, সামাজিক আৰু অৰ্থনৈতিক অধিকাৰৰ ক্ষেত্ৰত বৈষম্যহীনতা; আৰু মহিলাৰ আইনী অধিকাৰ আৰু স্বাধীনতাৰ সম্পূৰ্ণ সুৰক্ষাৰ নিশ্চয়তা। ==ইৰাণত প্ৰতিক্ৰিয়া== চৰকাৰ আৰু ইছলামিক নেতাই প্ৰতিবাদ শান্ত কৰাৰ চেষ্টা চলাইছিল। আয়াতুল্লাহৰ সহায়কসকলে প্ৰতিবাদৰ প্ৰতিক্ৰিয়া প্ৰকাশ কৰি কয় যে তেওঁ কেৱল "বিনয়ী সাজ-পোছাক" পৰিধান কৰাৰ আহ্বান জনাইছে। চৰকাৰৰ পৰা মাহমুদ তালেঘানীয়ে হিজাব বলবৎ কৰা নহ'ব, কেৱল উৎসাহিত কৰা হ'ব বুলি জনসাধাৰণক আশ্বস্ত কৰা এই বক্তব্যৰ ফলত প্ৰতিবাদ শান্ত হৈ পৰিল।<ref name="auto">Azadeh Fatehrad, ''[https://books.google.com/books?id=qpG7DwAAQBAJ&dq=iranian+veil+1979&pg=PT35 The Poetics and Politics of the Veil in Iran: An Archival and Photographic ...]''</ref> ==আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰতিক্ৰিয়া== এই প্ৰতিবাদসমূহে বহিঃৰাজ্যৰ নাৰীবাদীসকলৰ কিছু সমৰ্থন লাভ কৰিছিল। জাৰ্মানী, ফ্ৰান্স, ইজিপ্ত আৰু আন কেইবাখনো দেশৰ নাৰীবাদীসকলে সংহতি সমিতি (CIDF) গঠন কৰে।<ref name="auto"/>ছিমন ডি ব'ভ'য়াৰৰ নেতৃত্বত আন্তৰ্জাতিক মহিলা অধিকাৰ সমিতি (যাক সংহতি সমিতি বা চিআইডিএফ বুলিও কোৱা হয়)ৰ পৰা এটা প্ৰতিনিধি দল পঠিওৱা হৈছিল।<ref name="auto3"/> ছাত্ৰ কৰ্মীসকলৰ আমন্ত্ৰণত আমেৰিকাৰ নাৰীবাদী কেট মিলেটেও এই প্ৰতিবাদত যোগদান কৰে।<ref name="auto3"/> মিলেটে কয় যে- তেওঁ কৈছিল "মই ইয়াত আহিছো কাৰণ এইটো হ'ব লাগিছিল।" "এইটোৱেই হৈছে বৰ্তমান ধুমুহাৰ কেন্দ্ৰবিন্দু। সমগ্ৰ বিশ্বৰ মহিলাসকলে চাই আছে। এইটো এটা ইছলামিক জগতখনৰ এটা চুক। যি ঠাইত আমি পোৱাটো আটাইতকৈ কঠিন হ'ব বুলি ভাবিছিলো; আৰু, বাহ, চাওকচোন ই কেনেকৈ আগবাঢ়িছে ! এই প্ৰতিবাদসমূহৰ ওপৰত ১২ মিনিটৰ এখন তথ্যচিত্ৰ প্ৰস্তুত কৰিছিল ফৰাচীৰ এটা উগ্ৰ নাৰীবাদী গোট চাইকোএনালিচিছ এণ্ড পলিটিক্সে। এই গোটৰ সদস্যসকলে এই পদযাত্ৰাত অংশগ্ৰহণ কৰি বাটত যি দেখিছিল তাক চিত্ৰগ্ৰহণ কৰিছিল। সেই ঘটনাবোৰক লৈ এই তথ্যচিত্ৰখনেই হৈছে একমাত্ৰ বিদ্যমান ছবি। ==ফল আৰু তাৰ পিছৰ পৰিণতি== কিন্তু ১৯৮১ চনৰ জুন মাহৰ ভিতৰত যেতিয়া বাওঁপন্থী আৰু উদাৰবাদী গোটসমূহ নিৰ্মূল কৰা হয়, <ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> আৰু ৰক্ষণশীলসকলে ক্ষমতা সম্পূৰ্ণৰূপে দখল কৰে, তেতিয়া সকলো মহিলাৰ বাবে ওৰণিখন বাধ্যতামূলক কৰা হয়।<ref name="auto4"/> ইয়াৰ আৰম্ভণি হৈছিল ১৯৮০ চনৰ জুলাই মাহত "কাৰ্যালয়ৰ ইছলামকৰণ"ৰ পৰা, যেতিয়া ওৰণি নথকা মহিলাসকলক চৰকাৰী কাৰ্যালয় আৰু ৰাজহুৱা ভৱনত প্ৰৱেশ কৰাত বাধা দিয়া হৈছিল; তেওঁলোকে কৰ্মক্ষেত্ৰত ওৰণি নোহোৱাকৈ প্ৰৱেশ কৰাত নিষেধাজ্ঞা আৰোপ কৰা হৈছিল আৰু তেনে নকৰিলে চাকৰিৰ পৰা বৰ্খাস্ত কৰাৰ ভাবুকি দিয়া হৈছিল।[5] ৰাজপথত ওৰণি নথকা মহিলাক আক্ৰমণ কৰিছিল বিপ্লৱীসকলে। ১৯৮১ চনৰ জুলাই মাহত ৰাজহুৱা স্থানত বাধ্যতামূলক পৰ্দা আদেশ জাৰি কৰা হয়; ইয়াৰ পিছত ১৯৮৩ চনত "ইছলামিক দণ্ডবিধি আইন" প্ৰণয়ন কৰা হয়, য'ত ওৰণি নিপিন্ধা মহিলাসকলক শাৰীৰিক শাস্তিৰ ব্যৱস্থা কৰা হয়:<ref name="auto1"/><ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> "হিজাব অবিহনে ৰাজহুৱা স্থানত উপস্থিত হোৱা মহিলাসকলক ৭৪টা কোবলৈকে শাস্তি দিয়া হ'ব।"<ref name="justice4iran.org"/> এই আইনখন ৰাজপথত টহল দিয়া "ইছলামিক বিপ্লৱ সমিতি"ৰ সদস্যসকলে বলবৎ কৰিছিল, আৰু পিছলৈ "গাইডেন্স পেট্ৰ'ল" হৈ পৰে। তেতিয়াৰ পৰাই বাধ্যতামূলক পৰ্দাক সমৰ্থন কৰা এনে আইনসমূহ "মহিলাৰ ৰাজনৈতিক সক্ৰিয়তা আৰু মতানৈক্যক পুলিচিং"ৰ এক মূল উপায় হৈ পৰিছে; তেওঁলোকে ১৯৭৯ চনৰ পিছৰ ইৰাণী নেতৃত্বক "বিভিন্ন মতাদৰ্শৰ মহিলা কৰ্মীক হাৰাশাস্তি, ভয়, আক্ৰমণ আৰু কাৰাগাৰত ভৰোৱাৰ" সুবিধাজনক অজুহাতো প্ৰদান কৰিছে। <ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> ==তথ্যৰ উৎস== {{Reflist|33em}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * [https://www.bbc.com/news/world-middle-east-47032829 Iranian women – before and after the Islamic Revolution] * [https://www.theguardian.com/artanddesign/2015/sep/03/hengameh-golestans-best-photograph-iranian-women-rebel-against-the-1979-hijab-law Hengameh Golestan's best photograph: Iranian women rebel against the 1979 hijab law] * [https://www.nytimes.com/1979/03/11/archives/iran-women-march-against-restraints-on-dress-and-rights-15000.html Iran Women March Against Restraints on Dress and Rights] * [https://menatidningen.se/naome-ruzindana-was-recently-nominated-among-the-swedish-heroine-by-aftonbladet-photograph-from-her-office-in-rwanda/ Iran's International Women's Day in 1979: a story of sadness and pride] * [https://www.trtworld.com/opinion/forty-years-of-the-iranian-revolution-the-women-s-march-24777 Forty Years of the Iranian Revolution: The Women's march] {{coord missing|Tehran Province}} [[শ্ৰেণী:ইৰান]] [[শ্ৰেণী:নাৰীৰ অধিকাৰ]] if61c300pf4axa2k9fthn2dn5b3rww2 606255 606254 2026-05-14T07:27:44Z নৰুনা বৰুৱা 44897 606255 wikitext text/x-wiki {{Short description|none}} {{Infobox civil conflict | title =১৯৭৯ চনত তেহৰাণত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় নাৰী দিৱসৰ প্ৰতিবাদ | partof = | image = 1979 International Women's Day protests in Tehran - Mohammad Sayyad - Tehran Mosavvar (11).jpg | caption = ১৯৭৯ চনত ইৰাণৰ নাৰী দিৱসৰ বাধ্যতামূলক হিজাবৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিবাদ | coordinates = [[তেহৰাণ]], কম,([[ইৰাণ]]) | causes =ইছলামিক ৰিপাব্লিক আৰু মহিলাৰ অধিকাৰ সম্পৰ্কীয় ইয়াৰ নীতিৰ বিৰোধিতা। বিশেষকৈ বাধ্যতামূলক হিজাব। | date = ৮–১৪ মাৰ্চ ১৯৭৯ | time = | result =মহিলা আৰু নাৰী অধিকাৰ কৰ্মীৰ জয় <ref name="Sadeghi-Boroujerdi">{{cite journal |last1=Sadeghi-Boroujerdi |first1=Eskandar |title=Iran's uprisings for 'Women, Life, Freedom': Over-determination, crisis, and the lineages of revolt |journal=Politics |date=2023 |pages=6-7 |doi=10.1177/02633957231159351|doi-access=free |url=https://eprints.whiterose.ac.uk/203107/1/sadeghi_boroujerdi_2023_iran_s_uprisings_for_women_life_freedom_over_determination_crisis_and_the_lineages_of_revolt.pdf }}</ref><br /> বাধ্যতামূলক হিজাব আইন স্থগিত<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/><br />ইছলামিক খোমেইনবাদী শক্তিৰ কৌশলগত পশ্চাদপসৰণ<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> | methods = বিক্ষোভ | side1 =মহিলা আৰু নাৰী অধিকাৰ কৰ্মী | side2 = খোমেইন সমৰ্থক ইছলামিক শক্তি<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> | leadfigures1 = | leadfigures2 = আয়াতুল্লাহ খোমেইনী | howmany1 = | howmany2 = | injuries = | fatalities = | arrests = }} [[File:Interior spread of Days of Blood, Days of Fire (03).jpg|thumb|১৯৭৯ চনৰ ৮ মাৰ্চত তেহৰাণত প্ৰতিবাদ ]] [[File:8 March 1979 Protest in Tehran (03).jpg|thumb|১৯৭৯ চনৰ ৮ মাৰ্চত তেহৰাণত প্ৰতিবাদ]] '''১৯৭৯ চনৰ ৮ মাৰ্চত [[তেহৰান]]ত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় নাৰী দিৱসত প্ৰতিবাদ''' ১৯৭৯ চনৰ আন্তৰ্জাতিক নাৰী দিৱস উপলক্ষ্যে ইৰাণৰ তেহৰাণত মহিলাৰ পদযাত্ৰা অনুষ্ঠিত হৈছিল। এই পদযাত্ৰাটো প্ৰথমে [[আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় নাৰী দিৱস]] উদ্‌যাপনৰ উদ্দেশ্য আছিল যদিও ইৰাণ বিপ্লৱৰ সময়ত মহিলাৰ অধিকাৰৰ পৰিৱৰ্তনৰ বিৰুদ্ধে ব্যাপক প্ৰতিবাদলৈ পৰিণত হৈছিল। বিশেষকৈ বাধ্যতামূলক হিজাব বা বোৰ্খা সকলো মহিলাই বাধ্যতামূলকভাৱে পিন্ধাটো এই দিৱসৰ আগদিনা পদযাত্ৰাৰ মাত্ৰ এদিন আগতে ঘোষণা কৰা হৈছিল। ১৯৭৯ চনৰ ৮ মাৰ্চৰপৰা ১৪ মাৰ্চলৈকে একেৰাহে ছয় দিন ধৰি চলিছিল এই প্ৰতিবাদত হাজাৰ হাজাৰ মহিলাই অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। এই প্ৰতিবাদত হিংসা আৰু খোমেইন সমৰ্থক ইছলামিক শক্তিৰ ভাবুকিৰ সন্মুখীন হ’বলগীয়া হয়। <ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> সেই সময়ত মৌলবী নেতৃত্বাধীন ইছলামিক গোটক প্ৰতিদ্বন্দ্বী ৰাজনৈতিক প্ৰাৰ্থীক কোণত ৰাখিব পৰা ক্ষমতা আৰু প্ৰভাৱৰ অভাৱ আছিল; সেয়েহে প্ৰতিবাদৰ পিছত তেওঁলোকে এই লক্ষ্যসমূহৰপৰা পিছুৱাই যাবলৈ বাধ্য হয়।<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> কিন্তু ইয়াৰ কিছুসময়ৰ পাছতে ইছলামিক দলে মুছলমান মহিলাসকলক তেওঁলোকে ৰূপায়ণ কৰিব বিচৰা নতুন ৰাজনৈতিক আৰু সামাজিক ব্যৱস্থাটোৰ সমৰ্থনত একত্ৰিত হ'বলৈ সংগঠিত কৰে।<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> ১৯৮১ চনৰ জুন মাহলৈকে ইৰাণৰ উদাৰ আৰু বাঁওপন্থী ৰাজনৈতিক শিবিৰৰ এটা বৃহৎ অংশ খোমেইন সমৰ্থক দলৰ নিয়ন্ত্ৰণত পৰে।<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> তাৰ পিছত ১৯৮৩ চনত ইৰাণৰ সংসদে (মজলিছে) এনে এখন আইন প্ৰণয়ন কৰে য'ত "ৰাষ্ট্ৰই নিৰ্ধাৰিত বোৰ্খা প্ৰথা নিয়ম মানি চলিবলৈ অস্বীকাৰ কৰা মহিলাসকলক শাস্তি দিয়াৰ ব্যৱস্থা কৰা হৈছিল।" <ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> তেতিয়াৰপৰাই বাধ্যতামূলক বোৰ্খা পিন্ধাৰ সপক্ষে এনে আইনসমূহ "মহিলাৰ ৰাজনৈতিক সক্ৰিয়তা আৰু বিৰোধিতা দমন কৰাৰ" এক প্ৰধান উপায় হৈ পৰিছে; তদুপৰি তেওঁলোকে ১৯৭৯ চনৰ পিছৰ ইৰাণী নেতৃত্বক বিভিন্ন মতাদৰ্শৰ মহিলা কৰ্মীক হাৰাশাস্তি, ভয় দেখুৱাই, আক্ৰমণ, কাৰাগাৰত ভৰোৱাৰ সুবিধাজনক অজুহাত দিছে। <ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> ==পটভূমি== ৰেজা শ্বাহৰ ৰাজত্বকালত ১৯৩৬ চনৰ কাছফ-ই-হিজাব আইন অনুসৰি এই ওৰণি বা বোৰ্খা প্ৰথা বন্ধ কৰা হয়, আৰু পাঁচ বছৰৰ বাবে এই ওৰণি নিষিদ্ধ কৰা হয়। ১৯৪১ চনৰপৰা ৰেজা শ্বাহৰ পুত্ৰ আৰু উত্তৰাধিকাৰী মহম্মদ ৰেজা পাহলৱীৰ অধীনত মহিলাসকলে নিজৰ ইচ্ছামতে সাজ-পোছাক পৰিধান কৰাৰ স্বাধীনতা লাভ কৰে। <ref name="auto1">Sanam Vakil: ''[https://books.google.com/books?id=WB3m-cBtrQ4C&dq=ataturk+veils&pg=PA67 Women and Politics in the Islamic Republic of Iran: Action and Reaction]''</ref> কিন্তু তেওঁৰ ৰাজত্বকালত পৰ্দাক পিছপৰাৰ প্ৰতীক আৰু নিম্ন শ্ৰেণীৰ অন্তৰ্গত হোৱাৰ চিন হিচাপে গণ্য কৰা হৈছিল। ওৰণি পিন্ধা মহিলাসকলক ৰক্ষণশীল ধৰ্মীয় পৰিয়ালৰ আৰু সীমিত শিক্ষাৰ লোক বুলি গণ্য কৰা হৈছিল, আনহাতে ওৰণি বা বোৰ্খা পৰিধান নকৰা মহিলাসকলক শিক্ষিত আৰু পেছাদাৰী আৰু উচ্চ বা মধ্যবিত্ত শ্ৰেণীৰ বুলি গণ্য কৰা হৈছিল। <ref name="auto1"/> সত্তৰৰ দশকৰ শেষৰফালে হোৱা বিপ্লৱৰ সময়ত হিজাব ৰাজনৈতিক প্ৰতীকত পৰিণত হয়। ৰক্ষণশীল পৰম্পৰাবাদীসকলে হিজাবক সতীত্বৰ প্ৰতীক বুলি গণ্য কৰিছিল আৰু সেয়েহে ইয়াৰ অবিহনে নাৰীক ইয়াৰ বিপৰীত হিচাপে দেখা গৈছিল। বিৰোধীসকলৰ কিছুমানে হিজাব নথকা নাৰীক পশ্চিমীয়া সাংস্কৃতিক ঔপনিৱেশিকতাবাদৰ প্ৰতীক বুলি গণ্য কৰিছিল বা "পশ্চিমীয়া ঔপনিৱেশিকতা"; তেওঁলোকক "প্ৰদূষিত পশ্চিমীয়া সংস্কৃতি"ৰ প্ৰচাৰক হিচাপে দেখা গৈছিল যিয়ে "সমাজৰ নৈতিক মূল্যবোধ"ৰ পৰম্পৰাবাদী ধাৰণাক ভেঙুচালি কৰি আছিল; আৰু তেওঁলোকক অত্যধিক সজ্জিত "বুৰ্জোৱা পুতলা" হিচাপে দেখা গৈছিল যিয়ে নিজৰ মৰ্যাদা হেৰুৱাই পেলাইছিল।<ref name="auto4">John Foran, ''[https://books.google.com/books?id=2Z2FAgAAQBAJ&dq=1979+iran+hijab+protest&pg=PA144 Theorizing Revolutions]''</ref> পাহলৱী শাসকসকলে হিজাবক তেওঁলোকৰ আধুনিকীকৰণ নীতিৰ প্ৰত্যাখ্যান হিচাপে লয়, আৰু ফলস্বৰূপে তেওঁলোকৰ শাসনক প্ৰত্যাখ্যান কৰা; আৰু ইৰাণী বিপ্লৱৰ সময়ত বিৰোধীৰ সৈতে জড়িত বহুতো ধৰ্মনিৰপেক্ষ আৰু অৰক্ষণশীল মহিলায়ো হিজাব পিন্ধিছিল, কাৰণ ই পাহলৱী শাসনৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিবাদৰ প্ৰতীক হৈ পৰিছিল। <ref>El Guindi, Fadwa (1999). Veil: Modesty, Privacy and Resistance, Oxford; New York: Berg Publishers; Bloomsbury Academic, pp. 3, 13–16, 130, 174–176, {{ISBN|9781859739242}}</ref> বিপ্লৱৰ পূৰ্বে গণ প্ৰতিবাদৰ সময়ত বিক্ষোভত অংশগ্ৰহণ কৰা মহিলাসকলে প্ৰায়ে বোৰ্খা পিন্ধিছিল আৰু ইয়াৰ অবিহনে দেখা দিয়া মহিলাসকলক প্ৰায়ে উগ্ৰ বিপ্লৱীসকলে হাৰাশাস্তি কৰিছিল।<ref name="justice4iran.org">{{cite web|url=https://justice4iran.org/wp-content/uploads/2014/03/Hejab-Report-JFI-English.pdf|title=Thirty-five years of forced hijab|publisher=Justice for Iran}}</ref> ১৯৭৯ চনৰ বিপ্লৱৰ দুটা শ্লোগান আছিল: "বোৰ্খা পিন্ধক, নহ'লে আমি আপোনাৰ মূৰত ঘুচা মাৰিম" আৰু "বোৰ্খা নিপিন্ধাসকলৰ মৃত্যু।" <ref name="DW-2020">{{cite news |title=Why Iranian authorities force women to wear a veil |url=https://www.dw.com/en/why-iranian-authorities-force-women-to-wear-a-veil/a-56014027 |access-date=30 August 2021 |agency=DW |date=21 December 2020}}</ref><ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> ১৯৭৮–১৯৭৯ চনত ইছলামিক বিপ্লৱৰ আৰম্ভণিতে শ্বাহ বিৰোধী ফ্ৰণ্টত উদাৰবাদী, ধৰ্মীয় জাতীয়তাবাদী, উগ্ৰ ইছলামিক, মাৰ্ক্সবাদী–লেনিনবাদী, উগ্ৰপন্থী ইছলামিক, মাৰ্ক্সবাদী–লেনিনবাদী, পুঁজিপতি, আৰু ধৰ্মঘটকাৰী তেলৰ শ্ৰমিক এইসকল আছিল।<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> তথাপি আয়াতুল্লাহ খোমেইনীয়ে এজন ছিয়া ধৰ্মগুৰু তথা বিপ্লৱৰ মূল নেতা হিচাপে নিজকে দ্ৰুতগতিত প্ৰতিষ্ঠা কৰিলে। <ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> শ্বাহক ক্ষমতাৰপৰা আঁতৰোৱাৰ প্ৰয়াসত তেওঁ মহিলাসকলক আন্দোলনত যোগদান কৰিবলৈ সক্ৰিয়ভাৱে উৎসাহিত কৰিছিল; কিন্তু একে সময়তে তেওঁ বাধ্যতামূলক বোৰ্খা প্ৰথা জাপি দিব বিচৰাৰ কোনো ইংগিত নিদিলে বা অতি কমেইহে বিপ্লৱৰ পিছৰ ইৰাণত মহিলাৰ কিছুমান অধিকাৰ বিলুপ্ত কৰিব বিচাৰে। <ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> ইৰাণলৈ উভতি অহাৰ পাছতহে তেওঁৰ আৰু ৰাজনৈতিক মিত্ৰসকলৰ বক্তব্যৰ ভয়ংকৰ পৰিৱৰ্তন ঘটিছিল। <ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> বিপ্লৱৰ লগে লগে ওৰণি লোৱাটো বাধ্যতামূলক কৰা কোনো আনুষ্ঠানিক আইন জাৰি কৰা হোৱা নাছিল যদিও যিহেতু উন্মোচিত মহিলাসকলক প্ৰায়ে হাৰাশাস্তি আৰু হেঁচা দিয়া হৈছিল, সেয়েহে তেওঁলোকৰ বহুতেই হাৰাশাস্তিৰপৰা হাত সাৰিবলৈ ওৰণি বা বোৰ্খা পিন্ধাৰ আশ্ৰয় লৈছিল। <ref name="justice4iran.org"/> ১৯৭৯ চনৰ ৭ মাৰ্চত আয়াতুল্লাহ খোমেইনীয়ে এক ডিক্ৰী জাৰি কৰি সকলো মহিলাই নিজৰ কৰ্মস্থলীত ওৰণি পৰিধান কৰিব লাগিব; তেওঁ লগতে আদেশ দিছিল যে কোনো মহিলাই নিজৰ কৰ্মস্থলী বা কোনো চৰকাৰী কাৰ্যালয়ত ওৰণি নোহোৱাকৈ বা হিজাব পৰিধান নকৰাকৈ প্ৰৱেশ কৰিব নোৱাৰিব। হিজাব বা ওৰণিবিহীন মহিলাক তেওঁ "নগ্নতা" বুলি অভিহিত কৰিছিল। <ref name="auto3">{{Cite web|date=March 8, 2019|title=The Stolen Revolution: Iranian Women of 1979|url=https://www.cbc.ca/radio/ideas/the-stolen-revolution-iranian-women-of-1979-1.5048382|access-date=2021-10-09|website=cbc.ca}}</ref> ==প্ৰতিবাদ== ৮ মাৰ্চৰ পুৱা তেহৰাণৰ নতুন প্ৰধানমন্ত্ৰীৰ কাৰ্যালয়ৰ বাহিৰত হাজাৰ হাজাৰ মহিলা সমবেত হয়। আয়াতুল্লাহ খোমেইনীৰ গৃহ ধৰ্মীয় চহৰ কুমত ৩ হাজাৰ মহিলাই হিজাব বা ওৰণি পৰিধান নকৰাকৈ প্ৰতিবাদ সাব্যস্ত কৰে। এই বিক্ষোভত অধিকাংশই মধ্যবিত্ত আৰু শিক্ষিত আছিল যদিও সকলো শ্ৰেণীৰ মহিলাই অংশগ্ৰহণ কৰে। মহিলাসকলে নিজৰ অধিকাৰ কৰ্তনৰ প্ৰচেষ্টাৰ বিৰুদ্ধে শ্লোগান দিয়ে, যেনে, "আমি বিপ্লৱক পিছুৱাই যাবলৈ কৰা নাছিলো।" এজন প্ৰতিবাদকাৰীয়ে স্মৰণ কৰি কয়, "আমাৰ মনত কোনো সন্দেহ নাছিল যে এইটোৱেই আমাক দমন কৰাৰ প্ৰথম প্ৰচেষ্টা, আৰু আমি ইয়াৰ বিৰুদ্ধে থিয় দিব লাগিব – মহিলা আৰু বিপ্লৱী দুয়োটা হিচাপে।" আন কিছুমানে ধ্বনি দিলে, "স্বাধীনতাৰ আৰম্ভণিতে স্বাধীনতা নিজেই অনুপস্থিত।" প্ৰতিবাদকাৰীসকলৰ যেতিয়া বিক্ষোভৰ প্ৰদৰ্শন বেছি হোৱাত মহিলাসকলক ভয় প্ৰদৰ্শন কৰিবলৈ তেতিয়া চৰকাৰৰ ফালৰ পৰা বতাহত গুলীচালনা কৰা হৈছিল। মহিলা প্ৰতিবাদকাৰীক সুৰক্ষা দিবলৈ পুৰুষ সমৰ্থকে তেওঁলোকৰ পদযাত্ৰাৰ চাৰিওফালে মানৱ শিকলি গঠন কৰে। অৱশ্যে এই শিকলিবোৰ কেইবাবাৰো ভাঙি একাংশ প্ৰতিবাদকাৰী আহত হয়। ৰাজপথত প্ৰতিবাদকাৰীয়ে মহিলাসকলক কটাৰী, শিল, ইটা, ভঙা কাঁচ আদিৰে আক্ৰমণ কৰে। পুৰুষ দৰ্শক আৰু বুৰ্কা পৰিহিত মহিলা উভয়ে প্ৰতিবাদকাৰীক নিৰ্যাতন চলায়। এটা বিক্ষোভৰ সময়ত ১৫,০০০ প্ৰতিবাদকাৰীয়ে আদালত গৃহ দখল কৰি তিনি ঘণ্টা ধৰি ধৰ্ণা কাৰ্যসূচী ৰূপায়ণ কৰে।প্ৰতিবাদকাৰীসকলে আঠটা দাবীৰ তালিকা আবৃত্তি কৰে। তালিকাখনত তেওঁলোকে ইচ্ছামতে সাজ-পোছাক পিন্ধাৰ অধিকাৰ অন্তৰ্ভুক্ত আছিল; পুৰুষৰ সৈতে সমান নাগৰিক অধিকাৰ; ৰাজনৈতিক, সামাজিক আৰু অৰ্থনৈতিক অধিকাৰৰ ক্ষেত্ৰত বৈষম্যহীনতা; আৰু মহিলাৰ আইনী অধিকাৰ আৰু স্বাধীনতাৰ সম্পূৰ্ণ সুৰক্ষাৰ নিশ্চয়তা। ==ইৰাণত প্ৰতিক্ৰিয়া== চৰকাৰ আৰু ইছলামিক নেতাই প্ৰতিবাদ শান্ত কৰাৰ চেষ্টা চলাইছিল। আয়াতুল্লাহৰ সহায়কসকলে প্ৰতিবাদৰ প্ৰতিক্ৰিয়া প্ৰকাশ কৰি কয় যে তেওঁ কেৱল "বিনয়ী সাজ-পোছাক" পৰিধান কৰাৰ আহ্বান জনাইছে। চৰকাৰৰ পৰা মাহমুদ তালেঘানীয়ে হিজাব বলবৎ কৰা নহ'ব, কেৱল উৎসাহিত কৰা হ'ব বুলি জনসাধাৰণক আশ্বস্ত কৰা এই বক্তব্যৰ ফলত প্ৰতিবাদ শান্ত হৈ পৰিল।<ref name="auto">Azadeh Fatehrad, ''[https://books.google.com/books?id=qpG7DwAAQBAJ&dq=iranian+veil+1979&pg=PT35 The Poetics and Politics of the Veil in Iran: An Archival and Photographic ...]''</ref> ==আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰতিক্ৰিয়া== এই প্ৰতিবাদসমূহে বহিঃৰাজ্যৰ নাৰীবাদীসকলৰ কিছু সমৰ্থন লাভ কৰিছিল। জাৰ্মানী, ফ্ৰান্স, ইজিপ্ত আৰু আন কেইবাখনো দেশৰ নাৰীবাদীসকলে সংহতি সমিতি (CIDF) গঠন কৰে।<ref name="auto"/>ছিমন ডি ব'ভ'য়াৰৰ নেতৃত্বত আন্তৰ্জাতিক মহিলা অধিকাৰ সমিতি (যাক সংহতি সমিতি বা চিআইডিএফ বুলিও কোৱা হয়)ৰ পৰা এটা প্ৰতিনিধি দল পঠিওৱা হৈছিল।<ref name="auto3"/> ছাত্ৰ কৰ্মীসকলৰ আমন্ত্ৰণত আমেৰিকাৰ নাৰীবাদী কেট মিলেটেও এই প্ৰতিবাদত যোগদান কৰে।<ref name="auto3"/> মিলেটে কয় যে- তেওঁ কৈছিল "মই ইয়াত আহিছো কাৰণ এইটো হ'ব লাগিছিল।" "এইটোৱেই হৈছে বৰ্তমান ধুমুহাৰ কেন্দ্ৰবিন্দু। সমগ্ৰ বিশ্বৰ মহিলাসকলে চাই আছে। এইটো এটা ইছলামিক জগতখনৰ এটা চুক। যি ঠাইত আমি পোৱাটো আটাইতকৈ কঠিন হ'ব বুলি ভাবিছিলো; আৰু, বাহ, চাওকচোন ই কেনেকৈ আগবাঢ়িছে ! এই প্ৰতিবাদসমূহৰ ওপৰত ১২ মিনিটৰ এখন তথ্যচিত্ৰ প্ৰস্তুত কৰিছিল ফৰাচীৰ এটা উগ্ৰ নাৰীবাদী গোট চাইকোএনালিচিছ এণ্ড পলিটিক্সে। এই গোটৰ সদস্যসকলে এই পদযাত্ৰাত অংশগ্ৰহণ কৰি বাটত যি দেখিছিল তাক চিত্ৰগ্ৰহণ কৰিছিল। সেই ঘটনাবোৰক লৈ এই তথ্যচিত্ৰখনেই হৈছে একমাত্ৰ বিদ্যমান ছবি। ==ফল আৰু তাৰ পিছৰ পৰিণতি== কিন্তু ১৯৮১ চনৰ জুন মাহৰ ভিতৰত যেতিয়া বাওঁপন্থী আৰু উদাৰবাদী গোটসমূহ নিৰ্মূল কৰা হয়, <ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> আৰু ৰক্ষণশীলসকলে ক্ষমতা সম্পূৰ্ণৰূপে দখল কৰে, তেতিয়া সকলো মহিলাৰ বাবে ওৰণিখন বাধ্যতামূলক কৰা হয়।<ref name="auto4"/> ইয়াৰ আৰম্ভণি হৈছিল ১৯৮০ চনৰ জুলাই মাহত "কাৰ্যালয়ৰ ইছলামকৰণ"ৰ পৰা, যেতিয়া ওৰণি নথকা মহিলাসকলক চৰকাৰী কাৰ্যালয় আৰু ৰাজহুৱা ভৱনত প্ৰৱেশ কৰাত বাধা দিয়া হৈছিল; তেওঁলোকে কৰ্মক্ষেত্ৰত ওৰণি নোহোৱাকৈ প্ৰৱেশ কৰাত নিষেধাজ্ঞা আৰোপ কৰা হৈছিল আৰু তেনে নকৰিলে চাকৰিৰ পৰা বৰ্খাস্ত কৰাৰ ভাবুকি দিয়া হৈছিল।[5] ৰাজপথত ওৰণি নথকা মহিলাক আক্ৰমণ কৰিছিল বিপ্লৱীসকলে। ১৯৮১ চনৰ জুলাই মাহত ৰাজহুৱা স্থানত বাধ্যতামূলক পৰ্দা আদেশ জাৰি কৰা হয়; ইয়াৰ পিছত ১৯৮৩ চনত "ইছলামিক দণ্ডবিধি আইন" প্ৰণয়ন কৰা হয়, য'ত ওৰণি নিপিন্ধা মহিলাসকলক শাৰীৰিক শাস্তিৰ ব্যৱস্থা কৰা হয়:<ref name="auto1"/><ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> "হিজাব অবিহনে ৰাজহুৱা স্থানত উপস্থিত হোৱা মহিলাসকলক ৭৪টা কোবলৈকে শাস্তি দিয়া হ'ব।"<ref name="justice4iran.org"/> এই আইনখন ৰাজপথত টহল দিয়া "ইছলামিক বিপ্লৱ সমিতি"ৰ সদস্যসকলে বলবৎ কৰিছিল, আৰু পিছলৈ "গাইডেন্স পেট্ৰ'ল" হৈ পৰে। তেতিয়াৰ পৰাই বাধ্যতামূলক পৰ্দাক সমৰ্থন কৰা এনে আইনসমূহ "মহিলাৰ ৰাজনৈতিক সক্ৰিয়তা আৰু মতানৈক্যক পুলিচিং"ৰ এক মূল উপায় হৈ পৰিছে; তেওঁলোকে ১৯৭৯ চনৰ পিছৰ ইৰাণী নেতৃত্বক "বিভিন্ন মতাদৰ্শৰ মহিলা কৰ্মীক হাৰাশাস্তি, ভয়, আক্ৰমণ আৰু কাৰাগাৰত ভৰোৱাৰ" সুবিধাজনক অজুহাতো প্ৰদান কৰিছে। <ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> ==তথ্যৰ উৎস== {{Reflist|33em}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * [https://www.bbc.com/news/world-middle-east-47032829 Iranian women – before and after the Islamic Revolution] * [https://www.theguardian.com/artanddesign/2015/sep/03/hengameh-golestans-best-photograph-iranian-women-rebel-against-the-1979-hijab-law Hengameh Golestan's best photograph: Iranian women rebel against the 1979 hijab law] * [https://www.nytimes.com/1979/03/11/archives/iran-women-march-against-restraints-on-dress-and-rights-15000.html Iran Women March Against Restraints on Dress and Rights] * [https://menatidningen.se/naome-ruzindana-was-recently-nominated-among-the-swedish-heroine-by-aftonbladet-photograph-from-her-office-in-rwanda/ Iran's International Women's Day in 1979: a story of sadness and pride] * [https://www.trtworld.com/opinion/forty-years-of-the-iranian-revolution-the-women-s-march-24777 Forty Years of the Iranian Revolution: The Women's march] {{coord missing|Tehran Province}} [[শ্ৰেণী:ইৰান]] [[শ্ৰেণী:নাৰীৰ অধিকাৰ]] 8hwz5112ks2r3fpo0r98d087uq73zop 606256 606255 2026-05-14T07:28:23Z নৰুনা বৰুৱা 44897 /* আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰতিক্ৰিয়া */ 606256 wikitext text/x-wiki {{Short description|none}} {{Infobox civil conflict | title =১৯৭৯ চনত তেহৰাণত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় নাৰী দিৱসৰ প্ৰতিবাদ | partof = | image = 1979 International Women's Day protests in Tehran - Mohammad Sayyad - Tehran Mosavvar (11).jpg | caption = ১৯৭৯ চনত ইৰাণৰ নাৰী দিৱসৰ বাধ্যতামূলক হিজাবৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিবাদ | coordinates = [[তেহৰাণ]], কম,([[ইৰাণ]]) | causes =ইছলামিক ৰিপাব্লিক আৰু মহিলাৰ অধিকাৰ সম্পৰ্কীয় ইয়াৰ নীতিৰ বিৰোধিতা। বিশেষকৈ বাধ্যতামূলক হিজাব। | date = ৮–১৪ মাৰ্চ ১৯৭৯ | time = | result =মহিলা আৰু নাৰী অধিকাৰ কৰ্মীৰ জয় <ref name="Sadeghi-Boroujerdi">{{cite journal |last1=Sadeghi-Boroujerdi |first1=Eskandar |title=Iran's uprisings for 'Women, Life, Freedom': Over-determination, crisis, and the lineages of revolt |journal=Politics |date=2023 |pages=6-7 |doi=10.1177/02633957231159351|doi-access=free |url=https://eprints.whiterose.ac.uk/203107/1/sadeghi_boroujerdi_2023_iran_s_uprisings_for_women_life_freedom_over_determination_crisis_and_the_lineages_of_revolt.pdf }}</ref><br /> বাধ্যতামূলক হিজাব আইন স্থগিত<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/><br />ইছলামিক খোমেইনবাদী শক্তিৰ কৌশলগত পশ্চাদপসৰণ<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> | methods = বিক্ষোভ | side1 =মহিলা আৰু নাৰী অধিকাৰ কৰ্মী | side2 = খোমেইন সমৰ্থক ইছলামিক শক্তি<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> | leadfigures1 = | leadfigures2 = আয়াতুল্লাহ খোমেইনী | howmany1 = | howmany2 = | injuries = | fatalities = | arrests = }} [[File:Interior spread of Days of Blood, Days of Fire (03).jpg|thumb|১৯৭৯ চনৰ ৮ মাৰ্চত তেহৰাণত প্ৰতিবাদ ]] [[File:8 March 1979 Protest in Tehran (03).jpg|thumb|১৯৭৯ চনৰ ৮ মাৰ্চত তেহৰাণত প্ৰতিবাদ]] '''১৯৭৯ চনৰ ৮ মাৰ্চত [[তেহৰান]]ত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় নাৰী দিৱসত প্ৰতিবাদ''' ১৯৭৯ চনৰ আন্তৰ্জাতিক নাৰী দিৱস উপলক্ষ্যে ইৰাণৰ তেহৰাণত মহিলাৰ পদযাত্ৰা অনুষ্ঠিত হৈছিল। এই পদযাত্ৰাটো প্ৰথমে [[আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় নাৰী দিৱস]] উদ্‌যাপনৰ উদ্দেশ্য আছিল যদিও ইৰাণ বিপ্লৱৰ সময়ত মহিলাৰ অধিকাৰৰ পৰিৱৰ্তনৰ বিৰুদ্ধে ব্যাপক প্ৰতিবাদলৈ পৰিণত হৈছিল। বিশেষকৈ বাধ্যতামূলক হিজাব বা বোৰ্খা সকলো মহিলাই বাধ্যতামূলকভাৱে পিন্ধাটো এই দিৱসৰ আগদিনা পদযাত্ৰাৰ মাত্ৰ এদিন আগতে ঘোষণা কৰা হৈছিল। ১৯৭৯ চনৰ ৮ মাৰ্চৰপৰা ১৪ মাৰ্চলৈকে একেৰাহে ছয় দিন ধৰি চলিছিল এই প্ৰতিবাদত হাজাৰ হাজাৰ মহিলাই অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। এই প্ৰতিবাদত হিংসা আৰু খোমেইন সমৰ্থক ইছলামিক শক্তিৰ ভাবুকিৰ সন্মুখীন হ’বলগীয়া হয়। <ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> সেই সময়ত মৌলবী নেতৃত্বাধীন ইছলামিক গোটক প্ৰতিদ্বন্দ্বী ৰাজনৈতিক প্ৰাৰ্থীক কোণত ৰাখিব পৰা ক্ষমতা আৰু প্ৰভাৱৰ অভাৱ আছিল; সেয়েহে প্ৰতিবাদৰ পিছত তেওঁলোকে এই লক্ষ্যসমূহৰপৰা পিছুৱাই যাবলৈ বাধ্য হয়।<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> কিন্তু ইয়াৰ কিছুসময়ৰ পাছতে ইছলামিক দলে মুছলমান মহিলাসকলক তেওঁলোকে ৰূপায়ণ কৰিব বিচৰা নতুন ৰাজনৈতিক আৰু সামাজিক ব্যৱস্থাটোৰ সমৰ্থনত একত্ৰিত হ'বলৈ সংগঠিত কৰে।<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> ১৯৮১ চনৰ জুন মাহলৈকে ইৰাণৰ উদাৰ আৰু বাঁওপন্থী ৰাজনৈতিক শিবিৰৰ এটা বৃহৎ অংশ খোমেইন সমৰ্থক দলৰ নিয়ন্ত্ৰণত পৰে।<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> তাৰ পিছত ১৯৮৩ চনত ইৰাণৰ সংসদে (মজলিছে) এনে এখন আইন প্ৰণয়ন কৰে য'ত "ৰাষ্ট্ৰই নিৰ্ধাৰিত বোৰ্খা প্ৰথা নিয়ম মানি চলিবলৈ অস্বীকাৰ কৰা মহিলাসকলক শাস্তি দিয়াৰ ব্যৱস্থা কৰা হৈছিল।" <ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> তেতিয়াৰপৰাই বাধ্যতামূলক বোৰ্খা পিন্ধাৰ সপক্ষে এনে আইনসমূহ "মহিলাৰ ৰাজনৈতিক সক্ৰিয়তা আৰু বিৰোধিতা দমন কৰাৰ" এক প্ৰধান উপায় হৈ পৰিছে; তদুপৰি তেওঁলোকে ১৯৭৯ চনৰ পিছৰ ইৰাণী নেতৃত্বক বিভিন্ন মতাদৰ্শৰ মহিলা কৰ্মীক হাৰাশাস্তি, ভয় দেখুৱাই, আক্ৰমণ, কাৰাগাৰত ভৰোৱাৰ সুবিধাজনক অজুহাত দিছে। <ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> ==পটভূমি== ৰেজা শ্বাহৰ ৰাজত্বকালত ১৯৩৬ চনৰ কাছফ-ই-হিজাব আইন অনুসৰি এই ওৰণি বা বোৰ্খা প্ৰথা বন্ধ কৰা হয়, আৰু পাঁচ বছৰৰ বাবে এই ওৰণি নিষিদ্ধ কৰা হয়। ১৯৪১ চনৰপৰা ৰেজা শ্বাহৰ পুত্ৰ আৰু উত্তৰাধিকাৰী মহম্মদ ৰেজা পাহলৱীৰ অধীনত মহিলাসকলে নিজৰ ইচ্ছামতে সাজ-পোছাক পৰিধান কৰাৰ স্বাধীনতা লাভ কৰে। <ref name="auto1">Sanam Vakil: ''[https://books.google.com/books?id=WB3m-cBtrQ4C&dq=ataturk+veils&pg=PA67 Women and Politics in the Islamic Republic of Iran: Action and Reaction]''</ref> কিন্তু তেওঁৰ ৰাজত্বকালত পৰ্দাক পিছপৰাৰ প্ৰতীক আৰু নিম্ন শ্ৰেণীৰ অন্তৰ্গত হোৱাৰ চিন হিচাপে গণ্য কৰা হৈছিল। ওৰণি পিন্ধা মহিলাসকলক ৰক্ষণশীল ধৰ্মীয় পৰিয়ালৰ আৰু সীমিত শিক্ষাৰ লোক বুলি গণ্য কৰা হৈছিল, আনহাতে ওৰণি বা বোৰ্খা পৰিধান নকৰা মহিলাসকলক শিক্ষিত আৰু পেছাদাৰী আৰু উচ্চ বা মধ্যবিত্ত শ্ৰেণীৰ বুলি গণ্য কৰা হৈছিল। <ref name="auto1"/> সত্তৰৰ দশকৰ শেষৰফালে হোৱা বিপ্লৱৰ সময়ত হিজাব ৰাজনৈতিক প্ৰতীকত পৰিণত হয়। ৰক্ষণশীল পৰম্পৰাবাদীসকলে হিজাবক সতীত্বৰ প্ৰতীক বুলি গণ্য কৰিছিল আৰু সেয়েহে ইয়াৰ অবিহনে নাৰীক ইয়াৰ বিপৰীত হিচাপে দেখা গৈছিল। বিৰোধীসকলৰ কিছুমানে হিজাব নথকা নাৰীক পশ্চিমীয়া সাংস্কৃতিক ঔপনিৱেশিকতাবাদৰ প্ৰতীক বুলি গণ্য কৰিছিল বা "পশ্চিমীয়া ঔপনিৱেশিকতা"; তেওঁলোকক "প্ৰদূষিত পশ্চিমীয়া সংস্কৃতি"ৰ প্ৰচাৰক হিচাপে দেখা গৈছিল যিয়ে "সমাজৰ নৈতিক মূল্যবোধ"ৰ পৰম্পৰাবাদী ধাৰণাক ভেঙুচালি কৰি আছিল; আৰু তেওঁলোকক অত্যধিক সজ্জিত "বুৰ্জোৱা পুতলা" হিচাপে দেখা গৈছিল যিয়ে নিজৰ মৰ্যাদা হেৰুৱাই পেলাইছিল।<ref name="auto4">John Foran, ''[https://books.google.com/books?id=2Z2FAgAAQBAJ&dq=1979+iran+hijab+protest&pg=PA144 Theorizing Revolutions]''</ref> পাহলৱী শাসকসকলে হিজাবক তেওঁলোকৰ আধুনিকীকৰণ নীতিৰ প্ৰত্যাখ্যান হিচাপে লয়, আৰু ফলস্বৰূপে তেওঁলোকৰ শাসনক প্ৰত্যাখ্যান কৰা; আৰু ইৰাণী বিপ্লৱৰ সময়ত বিৰোধীৰ সৈতে জড়িত বহুতো ধৰ্মনিৰপেক্ষ আৰু অৰক্ষণশীল মহিলায়ো হিজাব পিন্ধিছিল, কাৰণ ই পাহলৱী শাসনৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিবাদৰ প্ৰতীক হৈ পৰিছিল। <ref>El Guindi, Fadwa (1999). Veil: Modesty, Privacy and Resistance, Oxford; New York: Berg Publishers; Bloomsbury Academic, pp. 3, 13–16, 130, 174–176, {{ISBN|9781859739242}}</ref> বিপ্লৱৰ পূৰ্বে গণ প্ৰতিবাদৰ সময়ত বিক্ষোভত অংশগ্ৰহণ কৰা মহিলাসকলে প্ৰায়ে বোৰ্খা পিন্ধিছিল আৰু ইয়াৰ অবিহনে দেখা দিয়া মহিলাসকলক প্ৰায়ে উগ্ৰ বিপ্লৱীসকলে হাৰাশাস্তি কৰিছিল।<ref name="justice4iran.org">{{cite web|url=https://justice4iran.org/wp-content/uploads/2014/03/Hejab-Report-JFI-English.pdf|title=Thirty-five years of forced hijab|publisher=Justice for Iran}}</ref> ১৯৭৯ চনৰ বিপ্লৱৰ দুটা শ্লোগান আছিল: "বোৰ্খা পিন্ধক, নহ'লে আমি আপোনাৰ মূৰত ঘুচা মাৰিম" আৰু "বোৰ্খা নিপিন্ধাসকলৰ মৃত্যু।" <ref name="DW-2020">{{cite news |title=Why Iranian authorities force women to wear a veil |url=https://www.dw.com/en/why-iranian-authorities-force-women-to-wear-a-veil/a-56014027 |access-date=30 August 2021 |agency=DW |date=21 December 2020}}</ref><ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> ১৯৭৮–১৯৭৯ চনত ইছলামিক বিপ্লৱৰ আৰম্ভণিতে শ্বাহ বিৰোধী ফ্ৰণ্টত উদাৰবাদী, ধৰ্মীয় জাতীয়তাবাদী, উগ্ৰ ইছলামিক, মাৰ্ক্সবাদী–লেনিনবাদী, উগ্ৰপন্থী ইছলামিক, মাৰ্ক্সবাদী–লেনিনবাদী, পুঁজিপতি, আৰু ধৰ্মঘটকাৰী তেলৰ শ্ৰমিক এইসকল আছিল।<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> তথাপি আয়াতুল্লাহ খোমেইনীয়ে এজন ছিয়া ধৰ্মগুৰু তথা বিপ্লৱৰ মূল নেতা হিচাপে নিজকে দ্ৰুতগতিত প্ৰতিষ্ঠা কৰিলে। <ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> শ্বাহক ক্ষমতাৰপৰা আঁতৰোৱাৰ প্ৰয়াসত তেওঁ মহিলাসকলক আন্দোলনত যোগদান কৰিবলৈ সক্ৰিয়ভাৱে উৎসাহিত কৰিছিল; কিন্তু একে সময়তে তেওঁ বাধ্যতামূলক বোৰ্খা প্ৰথা জাপি দিব বিচৰাৰ কোনো ইংগিত নিদিলে বা অতি কমেইহে বিপ্লৱৰ পিছৰ ইৰাণত মহিলাৰ কিছুমান অধিকাৰ বিলুপ্ত কৰিব বিচাৰে। <ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> ইৰাণলৈ উভতি অহাৰ পাছতহে তেওঁৰ আৰু ৰাজনৈতিক মিত্ৰসকলৰ বক্তব্যৰ ভয়ংকৰ পৰিৱৰ্তন ঘটিছিল। <ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> বিপ্লৱৰ লগে লগে ওৰণি লোৱাটো বাধ্যতামূলক কৰা কোনো আনুষ্ঠানিক আইন জাৰি কৰা হোৱা নাছিল যদিও যিহেতু উন্মোচিত মহিলাসকলক প্ৰায়ে হাৰাশাস্তি আৰু হেঁচা দিয়া হৈছিল, সেয়েহে তেওঁলোকৰ বহুতেই হাৰাশাস্তিৰপৰা হাত সাৰিবলৈ ওৰণি বা বোৰ্খা পিন্ধাৰ আশ্ৰয় লৈছিল। <ref name="justice4iran.org"/> ১৯৭৯ চনৰ ৭ মাৰ্চত আয়াতুল্লাহ খোমেইনীয়ে এক ডিক্ৰী জাৰি কৰি সকলো মহিলাই নিজৰ কৰ্মস্থলীত ওৰণি পৰিধান কৰিব লাগিব; তেওঁ লগতে আদেশ দিছিল যে কোনো মহিলাই নিজৰ কৰ্মস্থলী বা কোনো চৰকাৰী কাৰ্যালয়ত ওৰণি নোহোৱাকৈ বা হিজাব পৰিধান নকৰাকৈ প্ৰৱেশ কৰিব নোৱাৰিব। হিজাব বা ওৰণিবিহীন মহিলাক তেওঁ "নগ্নতা" বুলি অভিহিত কৰিছিল। <ref name="auto3">{{Cite web|date=March 8, 2019|title=The Stolen Revolution: Iranian Women of 1979|url=https://www.cbc.ca/radio/ideas/the-stolen-revolution-iranian-women-of-1979-1.5048382|access-date=2021-10-09|website=cbc.ca}}</ref> ==প্ৰতিবাদ== ৮ মাৰ্চৰ পুৱা তেহৰাণৰ নতুন প্ৰধানমন্ত্ৰীৰ কাৰ্যালয়ৰ বাহিৰত হাজাৰ হাজাৰ মহিলা সমবেত হয়। আয়াতুল্লাহ খোমেইনীৰ গৃহ ধৰ্মীয় চহৰ কুমত ৩ হাজাৰ মহিলাই হিজাব বা ওৰণি পৰিধান নকৰাকৈ প্ৰতিবাদ সাব্যস্ত কৰে। এই বিক্ষোভত অধিকাংশই মধ্যবিত্ত আৰু শিক্ষিত আছিল যদিও সকলো শ্ৰেণীৰ মহিলাই অংশগ্ৰহণ কৰে। মহিলাসকলে নিজৰ অধিকাৰ কৰ্তনৰ প্ৰচেষ্টাৰ বিৰুদ্ধে শ্লোগান দিয়ে, যেনে, "আমি বিপ্লৱক পিছুৱাই যাবলৈ কৰা নাছিলো।" এজন প্ৰতিবাদকাৰীয়ে স্মৰণ কৰি কয়, "আমাৰ মনত কোনো সন্দেহ নাছিল যে এইটোৱেই আমাক দমন কৰাৰ প্ৰথম প্ৰচেষ্টা, আৰু আমি ইয়াৰ বিৰুদ্ধে থিয় দিব লাগিব – মহিলা আৰু বিপ্লৱী দুয়োটা হিচাপে।" আন কিছুমানে ধ্বনি দিলে, "স্বাধীনতাৰ আৰম্ভণিতে স্বাধীনতা নিজেই অনুপস্থিত।" প্ৰতিবাদকাৰীসকলৰ যেতিয়া বিক্ষোভৰ প্ৰদৰ্শন বেছি হোৱাত মহিলাসকলক ভয় প্ৰদৰ্শন কৰিবলৈ তেতিয়া চৰকাৰৰ ফালৰ পৰা বতাহত গুলীচালনা কৰা হৈছিল। মহিলা প্ৰতিবাদকাৰীক সুৰক্ষা দিবলৈ পুৰুষ সমৰ্থকে তেওঁলোকৰ পদযাত্ৰাৰ চাৰিওফালে মানৱ শিকলি গঠন কৰে। অৱশ্যে এই শিকলিবোৰ কেইবাবাৰো ভাঙি একাংশ প্ৰতিবাদকাৰী আহত হয়। ৰাজপথত প্ৰতিবাদকাৰীয়ে মহিলাসকলক কটাৰী, শিল, ইটা, ভঙা কাঁচ আদিৰে আক্ৰমণ কৰে। পুৰুষ দৰ্শক আৰু বুৰ্কা পৰিহিত মহিলা উভয়ে প্ৰতিবাদকাৰীক নিৰ্যাতন চলায়। এটা বিক্ষোভৰ সময়ত ১৫,০০০ প্ৰতিবাদকাৰীয়ে আদালত গৃহ দখল কৰি তিনি ঘণ্টা ধৰি ধৰ্ণা কাৰ্যসূচী ৰূপায়ণ কৰে।প্ৰতিবাদকাৰীসকলে আঠটা দাবীৰ তালিকা আবৃত্তি কৰে। তালিকাখনত তেওঁলোকে ইচ্ছামতে সাজ-পোছাক পিন্ধাৰ অধিকাৰ অন্তৰ্ভুক্ত আছিল; পুৰুষৰ সৈতে সমান নাগৰিক অধিকাৰ; ৰাজনৈতিক, সামাজিক আৰু অৰ্থনৈতিক অধিকাৰৰ ক্ষেত্ৰত বৈষম্যহীনতা; আৰু মহিলাৰ আইনী অধিকাৰ আৰু স্বাধীনতাৰ সম্পূৰ্ণ সুৰক্ষাৰ নিশ্চয়তা। ==ইৰাণত প্ৰতিক্ৰিয়া== চৰকাৰ আৰু ইছলামিক নেতাই প্ৰতিবাদ শান্ত কৰাৰ চেষ্টা চলাইছিল। আয়াতুল্লাহৰ সহায়কসকলে প্ৰতিবাদৰ প্ৰতিক্ৰিয়া প্ৰকাশ কৰি কয় যে তেওঁ কেৱল "বিনয়ী সাজ-পোছাক" পৰিধান কৰাৰ আহ্বান জনাইছে। চৰকাৰৰ পৰা মাহমুদ তালেঘানীয়ে হিজাব বলবৎ কৰা নহ'ব, কেৱল উৎসাহিত কৰা হ'ব বুলি জনসাধাৰণক আশ্বস্ত কৰা এই বক্তব্যৰ ফলত প্ৰতিবাদ শান্ত হৈ পৰিল।<ref name="auto">Azadeh Fatehrad, ''[https://books.google.com/books?id=qpG7DwAAQBAJ&dq=iranian+veil+1979&pg=PT35 The Poetics and Politics of the Veil in Iran: An Archival and Photographic ...]''</ref> ==আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰতিক্ৰিয়া== এই প্ৰতিবাদসমূহে বহিঃৰাজ্যৰ নাৰীবাদীসকলৰ কিছু সমৰ্থন লাভ কৰিছিল। জাৰ্মানী, ফ্ৰান্স, ইজিপ্ত আৰু আন কেইবাখনো দেশৰ নাৰীবাদীসকলে সংহতি সমিতি (CIDF) গঠন কৰে।<ref name="auto"/>ছিমন ডি ব'ভ'য়াৰৰ নেতৃত্বত আন্তৰ্জাতিক মহিলা অধিকাৰ সমিতি (যাক সংহতি সমিতি বা চিআইডিএফ বুলিও কোৱা হয়)ৰ পৰা এটা প্ৰতিনিধি দল পঠিওৱা হৈছিল।<ref name="auto3"/> ছাত্ৰ কৰ্মীসকলৰ আমন্ত্ৰণত [[আমেৰিকা]]ৰ নাৰীবাদী কেট মিলেটেও এই প্ৰতিবাদত যোগদান কৰে।<ref name="auto3"/> মিলেটে কয় যে- তেওঁ কৈছিল "মই ইয়াত আহিছো কাৰণ এইটো হ'ব লাগিছিল।" "এইটোৱেই হৈছে বৰ্তমান ধুমুহাৰ কেন্দ্ৰবিন্দু। সমগ্ৰ বিশ্বৰ মহিলাসকলে চাই আছে। এইটো এটা ইছলামিক জগতখনৰ এটা চুক। যি ঠাইত আমি পোৱাটো আটাইতকৈ কঠিন হ'ব বুলি ভাবিছিলো; আৰু, বাহ, চাওকচোন ই কেনেকৈ আগবাঢ়িছে ! এই প্ৰতিবাদসমূহৰ ওপৰত ১২ মিনিটৰ এখন তথ্যচিত্ৰ প্ৰস্তুত কৰিছিল ফৰাচীৰ এটা উগ্ৰ নাৰীবাদী গোট চাইকোএনালিচিছ এণ্ড পলিটিক্সে। এই গোটৰ সদস্যসকলে এই পদযাত্ৰাত অংশগ্ৰহণ কৰি বাটত যি দেখিছিল তাক চিত্ৰগ্ৰহণ কৰিছিল। সেই ঘটনাবোৰক লৈ এই তথ্যচিত্ৰখনেই হৈছে একমাত্ৰ বিদ্যমান ছবি। ==ফল আৰু তাৰ পিছৰ পৰিণতি== কিন্তু ১৯৮১ চনৰ জুন মাহৰ ভিতৰত যেতিয়া বাওঁপন্থী আৰু উদাৰবাদী গোটসমূহ নিৰ্মূল কৰা হয়, <ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> আৰু ৰক্ষণশীলসকলে ক্ষমতা সম্পূৰ্ণৰূপে দখল কৰে, তেতিয়া সকলো মহিলাৰ বাবে ওৰণিখন বাধ্যতামূলক কৰা হয়।<ref name="auto4"/> ইয়াৰ আৰম্ভণি হৈছিল ১৯৮০ চনৰ জুলাই মাহত "কাৰ্যালয়ৰ ইছলামকৰণ"ৰ পৰা, যেতিয়া ওৰণি নথকা মহিলাসকলক চৰকাৰী কাৰ্যালয় আৰু ৰাজহুৱা ভৱনত প্ৰৱেশ কৰাত বাধা দিয়া হৈছিল; তেওঁলোকে কৰ্মক্ষেত্ৰত ওৰণি নোহোৱাকৈ প্ৰৱেশ কৰাত নিষেধাজ্ঞা আৰোপ কৰা হৈছিল আৰু তেনে নকৰিলে চাকৰিৰ পৰা বৰ্খাস্ত কৰাৰ ভাবুকি দিয়া হৈছিল।[5] ৰাজপথত ওৰণি নথকা মহিলাক আক্ৰমণ কৰিছিল বিপ্লৱীসকলে। ১৯৮১ চনৰ জুলাই মাহত ৰাজহুৱা স্থানত বাধ্যতামূলক পৰ্দা আদেশ জাৰি কৰা হয়; ইয়াৰ পিছত ১৯৮৩ চনত "ইছলামিক দণ্ডবিধি আইন" প্ৰণয়ন কৰা হয়, য'ত ওৰণি নিপিন্ধা মহিলাসকলক শাৰীৰিক শাস্তিৰ ব্যৱস্থা কৰা হয়:<ref name="auto1"/><ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> "হিজাব অবিহনে ৰাজহুৱা স্থানত উপস্থিত হোৱা মহিলাসকলক ৭৪টা কোবলৈকে শাস্তি দিয়া হ'ব।"<ref name="justice4iran.org"/> এই আইনখন ৰাজপথত টহল দিয়া "ইছলামিক বিপ্লৱ সমিতি"ৰ সদস্যসকলে বলবৎ কৰিছিল, আৰু পিছলৈ "গাইডেন্স পেট্ৰ'ল" হৈ পৰে। তেতিয়াৰ পৰাই বাধ্যতামূলক পৰ্দাক সমৰ্থন কৰা এনে আইনসমূহ "মহিলাৰ ৰাজনৈতিক সক্ৰিয়তা আৰু মতানৈক্যক পুলিচিং"ৰ এক মূল উপায় হৈ পৰিছে; তেওঁলোকে ১৯৭৯ চনৰ পিছৰ ইৰাণী নেতৃত্বক "বিভিন্ন মতাদৰ্শৰ মহিলা কৰ্মীক হাৰাশাস্তি, ভয়, আক্ৰমণ আৰু কাৰাগাৰত ভৰোৱাৰ" সুবিধাজনক অজুহাতো প্ৰদান কৰিছে। <ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> ==তথ্যৰ উৎস== {{Reflist|33em}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * [https://www.bbc.com/news/world-middle-east-47032829 Iranian women – before and after the Islamic Revolution] * [https://www.theguardian.com/artanddesign/2015/sep/03/hengameh-golestans-best-photograph-iranian-women-rebel-against-the-1979-hijab-law Hengameh Golestan's best photograph: Iranian women rebel against the 1979 hijab law] * [https://www.nytimes.com/1979/03/11/archives/iran-women-march-against-restraints-on-dress-and-rights-15000.html Iran Women March Against Restraints on Dress and Rights] * [https://menatidningen.se/naome-ruzindana-was-recently-nominated-among-the-swedish-heroine-by-aftonbladet-photograph-from-her-office-in-rwanda/ Iran's International Women's Day in 1979: a story of sadness and pride] * [https://www.trtworld.com/opinion/forty-years-of-the-iranian-revolution-the-women-s-march-24777 Forty Years of the Iranian Revolution: The Women's march] {{coord missing|Tehran Province}} [[শ্ৰেণী:ইৰান]] [[শ্ৰেণী:নাৰীৰ অধিকাৰ]] hqcvgylku1dtz9dy6addb3mg7wc2k85 606257 606256 2026-05-14T07:29:00Z নৰুনা বৰুৱা 44897 606257 wikitext text/x-wiki {{Infobox civil conflict | title =১৯৭৯ চনত তেহৰাণত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় নাৰী দিৱসৰ প্ৰতিবাদ | partof = | image = 1979 International Women's Day protests in Tehran - Mohammad Sayyad - Tehran Mosavvar (11).jpg | caption = ১৯৭৯ চনত ইৰাণৰ নাৰী দিৱসৰ বাধ্যতামূলক হিজাবৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিবাদ | coordinates = [[তেহৰাণ]], কম,([[ইৰাণ]]) | causes =ইছলামিক ৰিপাব্লিক আৰু মহিলাৰ অধিকাৰ সম্পৰ্কীয় ইয়াৰ নীতিৰ বিৰোধিতা। বিশেষকৈ বাধ্যতামূলক হিজাব। | date = ৮–১৪ মাৰ্চ ১৯৭৯ | time = | result =মহিলা আৰু নাৰী অধিকাৰ কৰ্মীৰ জয় <ref name="Sadeghi-Boroujerdi">{{cite journal |last1=Sadeghi-Boroujerdi |first1=Eskandar |title=Iran's uprisings for 'Women, Life, Freedom': Over-determination, crisis, and the lineages of revolt |journal=Politics |date=2023 |pages=6-7 |doi=10.1177/02633957231159351|doi-access=free |url=https://eprints.whiterose.ac.uk/203107/1/sadeghi_boroujerdi_2023_iran_s_uprisings_for_women_life_freedom_over_determination_crisis_and_the_lineages_of_revolt.pdf }}</ref><br /> বাধ্যতামূলক হিজাব আইন স্থগিত<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/><br />ইছলামিক খোমেইনবাদী শক্তিৰ কৌশলগত পশ্চাদপসৰণ<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> | methods = বিক্ষোভ | side1 =মহিলা আৰু নাৰী অধিকাৰ কৰ্মী | side2 = খোমেইন সমৰ্থক ইছলামিক শক্তি<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> | leadfigures1 = | leadfigures2 = আয়াতুল্লাহ খোমেইনী | howmany1 = | howmany2 = | injuries = | fatalities = | arrests = }} [[File:Interior spread of Days of Blood, Days of Fire (03).jpg|thumb|১৯৭৯ চনৰ ৮ মাৰ্চত তেহৰাণত প্ৰতিবাদ ]] [[File:8 March 1979 Protest in Tehran (03).jpg|thumb|১৯৭৯ চনৰ ৮ মাৰ্চত তেহৰাণত প্ৰতিবাদ]] '''১৯৭৯ চনৰ ৮ মাৰ্চত [[তেহৰান]]ত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় নাৰী দিৱসত প্ৰতিবাদ''' ১৯৭৯ চনৰ আন্তৰ্জাতিক নাৰী দিৱস উপলক্ষ্যে ইৰাণৰ তেহৰাণত মহিলাৰ পদযাত্ৰা অনুষ্ঠিত হৈছিল। এই পদযাত্ৰাটো প্ৰথমে [[আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় নাৰী দিৱস]] উদ্‌যাপনৰ উদ্দেশ্য আছিল যদিও ইৰাণ বিপ্লৱৰ সময়ত মহিলাৰ অধিকাৰৰ পৰিৱৰ্তনৰ বিৰুদ্ধে ব্যাপক প্ৰতিবাদলৈ পৰিণত হৈছিল। বিশেষকৈ বাধ্যতামূলক হিজাব বা বোৰ্খা সকলো মহিলাই বাধ্যতামূলকভাৱে পিন্ধাটো এই দিৱসৰ আগদিনা পদযাত্ৰাৰ মাত্ৰ এদিন আগতে ঘোষণা কৰা হৈছিল। ১৯৭৯ চনৰ ৮ মাৰ্চৰপৰা ১৪ মাৰ্চলৈকে একেৰাহে ছয় দিন ধৰি চলিছিল এই প্ৰতিবাদত হাজাৰ হাজাৰ মহিলাই অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। এই প্ৰতিবাদত হিংসা আৰু খোমেইন সমৰ্থক ইছলামিক শক্তিৰ ভাবুকিৰ সন্মুখীন হ’বলগীয়া হয়। <ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> সেই সময়ত মৌলবী নেতৃত্বাধীন ইছলামিক গোটক প্ৰতিদ্বন্দ্বী ৰাজনৈতিক প্ৰাৰ্থীক কোণত ৰাখিব পৰা ক্ষমতা আৰু প্ৰভাৱৰ অভাৱ আছিল; সেয়েহে প্ৰতিবাদৰ পিছত তেওঁলোকে এই লক্ষ্যসমূহৰপৰা পিছুৱাই যাবলৈ বাধ্য হয়।<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> কিন্তু ইয়াৰ কিছুসময়ৰ পাছতে ইছলামিক দলে মুছলমান মহিলাসকলক তেওঁলোকে ৰূপায়ণ কৰিব বিচৰা নতুন ৰাজনৈতিক আৰু সামাজিক ব্যৱস্থাটোৰ সমৰ্থনত একত্ৰিত হ'বলৈ সংগঠিত কৰে।<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> ১৯৮১ চনৰ জুন মাহলৈকে ইৰাণৰ উদাৰ আৰু বাঁওপন্থী ৰাজনৈতিক শিবিৰৰ এটা বৃহৎ অংশ খোমেইন সমৰ্থক দলৰ নিয়ন্ত্ৰণত পৰে।<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> তাৰ পিছত ১৯৮৩ চনত ইৰাণৰ সংসদে (মজলিছে) এনে এখন আইন প্ৰণয়ন কৰে য'ত "ৰাষ্ট্ৰই নিৰ্ধাৰিত বোৰ্খা প্ৰথা নিয়ম মানি চলিবলৈ অস্বীকাৰ কৰা মহিলাসকলক শাস্তি দিয়াৰ ব্যৱস্থা কৰা হৈছিল।" <ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> তেতিয়াৰপৰাই বাধ্যতামূলক বোৰ্খা পিন্ধাৰ সপক্ষে এনে আইনসমূহ "মহিলাৰ ৰাজনৈতিক সক্ৰিয়তা আৰু বিৰোধিতা দমন কৰাৰ" এক প্ৰধান উপায় হৈ পৰিছে; তদুপৰি তেওঁলোকে ১৯৭৯ চনৰ পিছৰ ইৰাণী নেতৃত্বক বিভিন্ন মতাদৰ্শৰ মহিলা কৰ্মীক হাৰাশাস্তি, ভয় দেখুৱাই, আক্ৰমণ, কাৰাগাৰত ভৰোৱাৰ সুবিধাজনক অজুহাত দিছে। <ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> ==পটভূমি== ৰেজা শ্বাহৰ ৰাজত্বকালত ১৯৩৬ চনৰ কাছফ-ই-হিজাব আইন অনুসৰি এই ওৰণি বা বোৰ্খা প্ৰথা বন্ধ কৰা হয়, আৰু পাঁচ বছৰৰ বাবে এই ওৰণি নিষিদ্ধ কৰা হয়। ১৯৪১ চনৰপৰা ৰেজা শ্বাহৰ পুত্ৰ আৰু উত্তৰাধিকাৰী মহম্মদ ৰেজা পাহলৱীৰ অধীনত মহিলাসকলে নিজৰ ইচ্ছামতে সাজ-পোছাক পৰিধান কৰাৰ স্বাধীনতা লাভ কৰে। <ref name="auto1">Sanam Vakil: ''[https://books.google.com/books?id=WB3m-cBtrQ4C&dq=ataturk+veils&pg=PA67 Women and Politics in the Islamic Republic of Iran: Action and Reaction]''</ref> কিন্তু তেওঁৰ ৰাজত্বকালত পৰ্দাক পিছপৰাৰ প্ৰতীক আৰু নিম্ন শ্ৰেণীৰ অন্তৰ্গত হোৱাৰ চিন হিচাপে গণ্য কৰা হৈছিল। ওৰণি পিন্ধা মহিলাসকলক ৰক্ষণশীল ধৰ্মীয় পৰিয়ালৰ আৰু সীমিত শিক্ষাৰ লোক বুলি গণ্য কৰা হৈছিল, আনহাতে ওৰণি বা বোৰ্খা পৰিধান নকৰা মহিলাসকলক শিক্ষিত আৰু পেছাদাৰী আৰু উচ্চ বা মধ্যবিত্ত শ্ৰেণীৰ বুলি গণ্য কৰা হৈছিল। <ref name="auto1"/> সত্তৰৰ দশকৰ শেষৰফালে হোৱা বিপ্লৱৰ সময়ত হিজাব ৰাজনৈতিক প্ৰতীকত পৰিণত হয়। ৰক্ষণশীল পৰম্পৰাবাদীসকলে হিজাবক সতীত্বৰ প্ৰতীক বুলি গণ্য কৰিছিল আৰু সেয়েহে ইয়াৰ অবিহনে নাৰীক ইয়াৰ বিপৰীত হিচাপে দেখা গৈছিল। বিৰোধীসকলৰ কিছুমানে হিজাব নথকা নাৰীক পশ্চিমীয়া সাংস্কৃতিক ঔপনিৱেশিকতাবাদৰ প্ৰতীক বুলি গণ্য কৰিছিল বা "পশ্চিমীয়া ঔপনিৱেশিকতা"; তেওঁলোকক "প্ৰদূষিত পশ্চিমীয়া সংস্কৃতি"ৰ প্ৰচাৰক হিচাপে দেখা গৈছিল যিয়ে "সমাজৰ নৈতিক মূল্যবোধ"ৰ পৰম্পৰাবাদী ধাৰণাক ভেঙুচালি কৰি আছিল; আৰু তেওঁলোকক অত্যধিক সজ্জিত "বুৰ্জোৱা পুতলা" হিচাপে দেখা গৈছিল যিয়ে নিজৰ মৰ্যাদা হেৰুৱাই পেলাইছিল।<ref name="auto4">John Foran, ''[https://books.google.com/books?id=2Z2FAgAAQBAJ&dq=1979+iran+hijab+protest&pg=PA144 Theorizing Revolutions]''</ref> পাহলৱী শাসকসকলে হিজাবক তেওঁলোকৰ আধুনিকীকৰণ নীতিৰ প্ৰত্যাখ্যান হিচাপে লয়, আৰু ফলস্বৰূপে তেওঁলোকৰ শাসনক প্ৰত্যাখ্যান কৰা; আৰু ইৰাণী বিপ্লৱৰ সময়ত বিৰোধীৰ সৈতে জড়িত বহুতো ধৰ্মনিৰপেক্ষ আৰু অৰক্ষণশীল মহিলায়ো হিজাব পিন্ধিছিল, কাৰণ ই পাহলৱী শাসনৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিবাদৰ প্ৰতীক হৈ পৰিছিল। <ref>El Guindi, Fadwa (1999). Veil: Modesty, Privacy and Resistance, Oxford; New York: Berg Publishers; Bloomsbury Academic, pp. 3, 13–16, 130, 174–176, {{ISBN|9781859739242}}</ref> বিপ্লৱৰ পূৰ্বে গণ প্ৰতিবাদৰ সময়ত বিক্ষোভত অংশগ্ৰহণ কৰা মহিলাসকলে প্ৰায়ে বোৰ্খা পিন্ধিছিল আৰু ইয়াৰ অবিহনে দেখা দিয়া মহিলাসকলক প্ৰায়ে উগ্ৰ বিপ্লৱীসকলে হাৰাশাস্তি কৰিছিল।<ref name="justice4iran.org">{{cite web|url=https://justice4iran.org/wp-content/uploads/2014/03/Hejab-Report-JFI-English.pdf|title=Thirty-five years of forced hijab|publisher=Justice for Iran}}</ref> ১৯৭৯ চনৰ বিপ্লৱৰ দুটা শ্লোগান আছিল: "বোৰ্খা পিন্ধক, নহ'লে আমি আপোনাৰ মূৰত ঘুচা মাৰিম" আৰু "বোৰ্খা নিপিন্ধাসকলৰ মৃত্যু।" <ref name="DW-2020">{{cite news |title=Why Iranian authorities force women to wear a veil |url=https://www.dw.com/en/why-iranian-authorities-force-women-to-wear-a-veil/a-56014027 |access-date=30 August 2021 |agency=DW |date=21 December 2020}}</ref><ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> ১৯৭৮–১৯৭৯ চনত ইছলামিক বিপ্লৱৰ আৰম্ভণিতে শ্বাহ বিৰোধী ফ্ৰণ্টত উদাৰবাদী, ধৰ্মীয় জাতীয়তাবাদী, উগ্ৰ ইছলামিক, মাৰ্ক্সবাদী–লেনিনবাদী, উগ্ৰপন্থী ইছলামিক, মাৰ্ক্সবাদী–লেনিনবাদী, পুঁজিপতি, আৰু ধৰ্মঘটকাৰী তেলৰ শ্ৰমিক এইসকল আছিল।<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> তথাপি আয়াতুল্লাহ খোমেইনীয়ে এজন ছিয়া ধৰ্মগুৰু তথা বিপ্লৱৰ মূল নেতা হিচাপে নিজকে দ্ৰুতগতিত প্ৰতিষ্ঠা কৰিলে। <ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> শ্বাহক ক্ষমতাৰপৰা আঁতৰোৱাৰ প্ৰয়াসত তেওঁ মহিলাসকলক আন্দোলনত যোগদান কৰিবলৈ সক্ৰিয়ভাৱে উৎসাহিত কৰিছিল; কিন্তু একে সময়তে তেওঁ বাধ্যতামূলক বোৰ্খা প্ৰথা জাপি দিব বিচৰাৰ কোনো ইংগিত নিদিলে বা অতি কমেইহে বিপ্লৱৰ পিছৰ ইৰাণত মহিলাৰ কিছুমান অধিকাৰ বিলুপ্ত কৰিব বিচাৰে। <ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> ইৰাণলৈ উভতি অহাৰ পাছতহে তেওঁৰ আৰু ৰাজনৈতিক মিত্ৰসকলৰ বক্তব্যৰ ভয়ংকৰ পৰিৱৰ্তন ঘটিছিল। <ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> বিপ্লৱৰ লগে লগে ওৰণি লোৱাটো বাধ্যতামূলক কৰা কোনো আনুষ্ঠানিক আইন জাৰি কৰা হোৱা নাছিল যদিও যিহেতু উন্মোচিত মহিলাসকলক প্ৰায়ে হাৰাশাস্তি আৰু হেঁচা দিয়া হৈছিল, সেয়েহে তেওঁলোকৰ বহুতেই হাৰাশাস্তিৰপৰা হাত সাৰিবলৈ ওৰণি বা বোৰ্খা পিন্ধাৰ আশ্ৰয় লৈছিল। <ref name="justice4iran.org"/> ১৯৭৯ চনৰ ৭ মাৰ্চত আয়াতুল্লাহ খোমেইনীয়ে এক ডিক্ৰী জাৰি কৰি সকলো মহিলাই নিজৰ কৰ্মস্থলীত ওৰণি পৰিধান কৰিব লাগিব; তেওঁ লগতে আদেশ দিছিল যে কোনো মহিলাই নিজৰ কৰ্মস্থলী বা কোনো চৰকাৰী কাৰ্যালয়ত ওৰণি নোহোৱাকৈ বা হিজাব পৰিধান নকৰাকৈ প্ৰৱেশ কৰিব নোৱাৰিব। হিজাব বা ওৰণিবিহীন মহিলাক তেওঁ "নগ্নতা" বুলি অভিহিত কৰিছিল। <ref name="auto3">{{Cite web|date=March 8, 2019|title=The Stolen Revolution: Iranian Women of 1979|url=https://www.cbc.ca/radio/ideas/the-stolen-revolution-iranian-women-of-1979-1.5048382|access-date=2021-10-09|website=cbc.ca}}</ref> ==প্ৰতিবাদ== ৮ মাৰ্চৰ পুৱা তেহৰাণৰ নতুন প্ৰধানমন্ত্ৰীৰ কাৰ্যালয়ৰ বাহিৰত হাজাৰ হাজাৰ মহিলা সমবেত হয়। আয়াতুল্লাহ খোমেইনীৰ গৃহ ধৰ্মীয় চহৰ কুমত ৩ হাজাৰ মহিলাই হিজাব বা ওৰণি পৰিধান নকৰাকৈ প্ৰতিবাদ সাব্যস্ত কৰে। এই বিক্ষোভত অধিকাংশই মধ্যবিত্ত আৰু শিক্ষিত আছিল যদিও সকলো শ্ৰেণীৰ মহিলাই অংশগ্ৰহণ কৰে। মহিলাসকলে নিজৰ অধিকাৰ কৰ্তনৰ প্ৰচেষ্টাৰ বিৰুদ্ধে শ্লোগান দিয়ে, যেনে, "আমি বিপ্লৱক পিছুৱাই যাবলৈ কৰা নাছিলো।" এজন প্ৰতিবাদকাৰীয়ে স্মৰণ কৰি কয়, "আমাৰ মনত কোনো সন্দেহ নাছিল যে এইটোৱেই আমাক দমন কৰাৰ প্ৰথম প্ৰচেষ্টা, আৰু আমি ইয়াৰ বিৰুদ্ধে থিয় দিব লাগিব – মহিলা আৰু বিপ্লৱী দুয়োটা হিচাপে।" আন কিছুমানে ধ্বনি দিলে, "স্বাধীনতাৰ আৰম্ভণিতে স্বাধীনতা নিজেই অনুপস্থিত।" প্ৰতিবাদকাৰীসকলৰ যেতিয়া বিক্ষোভৰ প্ৰদৰ্শন বেছি হোৱাত মহিলাসকলক ভয় প্ৰদৰ্শন কৰিবলৈ তেতিয়া চৰকাৰৰ ফালৰ পৰা বতাহত গুলীচালনা কৰা হৈছিল। মহিলা প্ৰতিবাদকাৰীক সুৰক্ষা দিবলৈ পুৰুষ সমৰ্থকে তেওঁলোকৰ পদযাত্ৰাৰ চাৰিওফালে মানৱ শিকলি গঠন কৰে। অৱশ্যে এই শিকলিবোৰ কেইবাবাৰো ভাঙি একাংশ প্ৰতিবাদকাৰী আহত হয়। ৰাজপথত প্ৰতিবাদকাৰীয়ে মহিলাসকলক কটাৰী, শিল, ইটা, ভঙা কাঁচ আদিৰে আক্ৰমণ কৰে। পুৰুষ দৰ্শক আৰু বুৰ্কা পৰিহিত মহিলা উভয়ে প্ৰতিবাদকাৰীক নিৰ্যাতন চলায়। এটা বিক্ষোভৰ সময়ত ১৫,০০০ প্ৰতিবাদকাৰীয়ে আদালত গৃহ দখল কৰি তিনি ঘণ্টা ধৰি ধৰ্ণা কাৰ্যসূচী ৰূপায়ণ কৰে।প্ৰতিবাদকাৰীসকলে আঠটা দাবীৰ তালিকা আবৃত্তি কৰে। তালিকাখনত তেওঁলোকে ইচ্ছামতে সাজ-পোছাক পিন্ধাৰ অধিকাৰ অন্তৰ্ভুক্ত আছিল; পুৰুষৰ সৈতে সমান নাগৰিক অধিকাৰ; ৰাজনৈতিক, সামাজিক আৰু অৰ্থনৈতিক অধিকাৰৰ ক্ষেত্ৰত বৈষম্যহীনতা; আৰু মহিলাৰ আইনী অধিকাৰ আৰু স্বাধীনতাৰ সম্পূৰ্ণ সুৰক্ষাৰ নিশ্চয়তা। ==ইৰাণত প্ৰতিক্ৰিয়া== চৰকাৰ আৰু ইছলামিক নেতাই প্ৰতিবাদ শান্ত কৰাৰ চেষ্টা চলাইছিল। আয়াতুল্লাহৰ সহায়কসকলে প্ৰতিবাদৰ প্ৰতিক্ৰিয়া প্ৰকাশ কৰি কয় যে তেওঁ কেৱল "বিনয়ী সাজ-পোছাক" পৰিধান কৰাৰ আহ্বান জনাইছে। চৰকাৰৰ পৰা মাহমুদ তালেঘানীয়ে হিজাব বলবৎ কৰা নহ'ব, কেৱল উৎসাহিত কৰা হ'ব বুলি জনসাধাৰণক আশ্বস্ত কৰা এই বক্তব্যৰ ফলত প্ৰতিবাদ শান্ত হৈ পৰিল।<ref name="auto">Azadeh Fatehrad, ''[https://books.google.com/books?id=qpG7DwAAQBAJ&dq=iranian+veil+1979&pg=PT35 The Poetics and Politics of the Veil in Iran: An Archival and Photographic ...]''</ref> ==আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰতিক্ৰিয়া== এই প্ৰতিবাদসমূহে বহিঃৰাজ্যৰ নাৰীবাদীসকলৰ কিছু সমৰ্থন লাভ কৰিছিল। জাৰ্মানী, ফ্ৰান্স, ইজিপ্ত আৰু আন কেইবাখনো দেশৰ নাৰীবাদীসকলে সংহতি সমিতি (CIDF) গঠন কৰে।<ref name="auto"/>ছিমন ডি ব'ভ'য়াৰৰ নেতৃত্বত আন্তৰ্জাতিক মহিলা অধিকাৰ সমিতি (যাক সংহতি সমিতি বা চিআইডিএফ বুলিও কোৱা হয়)ৰ পৰা এটা প্ৰতিনিধি দল পঠিওৱা হৈছিল।<ref name="auto3"/> ছাত্ৰ কৰ্মীসকলৰ আমন্ত্ৰণত [[আমেৰিকা]]ৰ নাৰীবাদী কেট মিলেটেও এই প্ৰতিবাদত যোগদান কৰে।<ref name="auto3"/> মিলেটে কয় যে- তেওঁ কৈছিল "মই ইয়াত আহিছো কাৰণ এইটো হ'ব লাগিছিল।" "এইটোৱেই হৈছে বৰ্তমান ধুমুহাৰ কেন্দ্ৰবিন্দু। সমগ্ৰ বিশ্বৰ মহিলাসকলে চাই আছে। এইটো এটা ইছলামিক জগতখনৰ এটা চুক। যি ঠাইত আমি পোৱাটো আটাইতকৈ কঠিন হ'ব বুলি ভাবিছিলো; আৰু, বাহ, চাওকচোন ই কেনেকৈ আগবাঢ়িছে ! এই প্ৰতিবাদসমূহৰ ওপৰত ১২ মিনিটৰ এখন তথ্যচিত্ৰ প্ৰস্তুত কৰিছিল ফৰাচীৰ এটা উগ্ৰ নাৰীবাদী গোট চাইকোএনালিচিছ এণ্ড পলিটিক্সে। এই গোটৰ সদস্যসকলে এই পদযাত্ৰাত অংশগ্ৰহণ কৰি বাটত যি দেখিছিল তাক চিত্ৰগ্ৰহণ কৰিছিল। সেই ঘটনাবোৰক লৈ এই তথ্যচিত্ৰখনেই হৈছে একমাত্ৰ বিদ্যমান ছবি। ==ফল আৰু তাৰ পিছৰ পৰিণতি== কিন্তু ১৯৮১ চনৰ জুন মাহৰ ভিতৰত যেতিয়া বাওঁপন্থী আৰু উদাৰবাদী গোটসমূহ নিৰ্মূল কৰা হয়, <ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> আৰু ৰক্ষণশীলসকলে ক্ষমতা সম্পূৰ্ণৰূপে দখল কৰে, তেতিয়া সকলো মহিলাৰ বাবে ওৰণিখন বাধ্যতামূলক কৰা হয়।<ref name="auto4"/> ইয়াৰ আৰম্ভণি হৈছিল ১৯৮০ চনৰ জুলাই মাহত "কাৰ্যালয়ৰ ইছলামকৰণ"ৰ পৰা, যেতিয়া ওৰণি নথকা মহিলাসকলক চৰকাৰী কাৰ্যালয় আৰু ৰাজহুৱা ভৱনত প্ৰৱেশ কৰাত বাধা দিয়া হৈছিল; তেওঁলোকে কৰ্মক্ষেত্ৰত ওৰণি নোহোৱাকৈ প্ৰৱেশ কৰাত নিষেধাজ্ঞা আৰোপ কৰা হৈছিল আৰু তেনে নকৰিলে চাকৰিৰ পৰা বৰ্খাস্ত কৰাৰ ভাবুকি দিয়া হৈছিল।[5] ৰাজপথত ওৰণি নথকা মহিলাক আক্ৰমণ কৰিছিল বিপ্লৱীসকলে। ১৯৮১ চনৰ জুলাই মাহত ৰাজহুৱা স্থানত বাধ্যতামূলক পৰ্দা আদেশ জাৰি কৰা হয়; ইয়াৰ পিছত ১৯৮৩ চনত "ইছলামিক দণ্ডবিধি আইন" প্ৰণয়ন কৰা হয়, য'ত ওৰণি নিপিন্ধা মহিলাসকলক শাৰীৰিক শাস্তিৰ ব্যৱস্থা কৰা হয়:<ref name="auto1"/><ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> "হিজাব অবিহনে ৰাজহুৱা স্থানত উপস্থিত হোৱা মহিলাসকলক ৭৪টা কোবলৈকে শাস্তি দিয়া হ'ব।"<ref name="justice4iran.org"/> এই আইনখন ৰাজপথত টহল দিয়া "ইছলামিক বিপ্লৱ সমিতি"ৰ সদস্যসকলে বলবৎ কৰিছিল, আৰু পিছলৈ "গাইডেন্স পেট্ৰ'ল" হৈ পৰে। তেতিয়াৰ পৰাই বাধ্যতামূলক পৰ্দাক সমৰ্থন কৰা এনে আইনসমূহ "মহিলাৰ ৰাজনৈতিক সক্ৰিয়তা আৰু মতানৈক্যক পুলিচিং"ৰ এক মূল উপায় হৈ পৰিছে; তেওঁলোকে ১৯৭৯ চনৰ পিছৰ ইৰাণী নেতৃত্বক "বিভিন্ন মতাদৰ্শৰ মহিলা কৰ্মীক হাৰাশাস্তি, ভয়, আক্ৰমণ আৰু কাৰাগাৰত ভৰোৱাৰ" সুবিধাজনক অজুহাতো প্ৰদান কৰিছে। <ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> ==তথ্যৰ উৎস== {{Reflist|33em}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * [https://www.bbc.com/news/world-middle-east-47032829 Iranian women – before and after the Islamic Revolution] * [https://www.theguardian.com/artanddesign/2015/sep/03/hengameh-golestans-best-photograph-iranian-women-rebel-against-the-1979-hijab-law Hengameh Golestan's best photograph: Iranian women rebel against the 1979 hijab law] * [https://www.nytimes.com/1979/03/11/archives/iran-women-march-against-restraints-on-dress-and-rights-15000.html Iran Women March Against Restraints on Dress and Rights] * [https://menatidningen.se/naome-ruzindana-was-recently-nominated-among-the-swedish-heroine-by-aftonbladet-photograph-from-her-office-in-rwanda/ Iran's International Women's Day in 1979: a story of sadness and pride] * [https://www.trtworld.com/opinion/forty-years-of-the-iranian-revolution-the-women-s-march-24777 Forty Years of the Iranian Revolution: The Women's march] {{coord missing|Tehran Province}} [[শ্ৰেণী:ইৰান]] [[শ্ৰেণী:নাৰীৰ অধিকাৰ]] c7hioq14zk8723entrn4tt6fl1s92hp 606258 606257 2026-05-14T07:29:28Z নৰুনা বৰুৱা 44897 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 606258 wikitext text/x-wiki {{Infobox civil conflict | title =১৯৭৯ চনত তেহৰাণত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় নাৰী দিৱসৰ প্ৰতিবাদ | partof = | image = 1979 International Women's Day protests in Tehran - Mohammad Sayyad - Tehran Mosavvar (11).jpg | caption = ১৯৭৯ চনত ইৰাণৰ নাৰী দিৱসৰ বাধ্যতামূলক হিজাবৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিবাদ | coordinates = [[তেহৰাণ]], কম,([[ইৰাণ]]) | causes =ইছলামিক ৰিপাব্লিক আৰু মহিলাৰ অধিকাৰ সম্পৰ্কীয় ইয়াৰ নীতিৰ বিৰোধিতা। বিশেষকৈ বাধ্যতামূলক হিজাব। | date = ৮–১৪ মাৰ্চ ১৯৭৯ | time = | result =মহিলা আৰু নাৰী অধিকাৰ কৰ্মীৰ জয় <ref name="Sadeghi-Boroujerdi">{{cite journal |last1=Sadeghi-Boroujerdi |first1=Eskandar |title=Iran's uprisings for 'Women, Life, Freedom': Over-determination, crisis, and the lineages of revolt |journal=Politics |date=2023 |pages=6-7 |doi=10.1177/02633957231159351|doi-access=free |url=https://eprints.whiterose.ac.uk/203107/1/sadeghi_boroujerdi_2023_iran_s_uprisings_for_women_life_freedom_over_determination_crisis_and_the_lineages_of_revolt.pdf }}</ref><br /> বাধ্যতামূলক হিজাব আইন স্থগিত<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/><br />ইছলামিক খোমেইনবাদী শক্তিৰ কৌশলগত পশ্চাদপসৰণ<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> | methods = বিক্ষোভ | side1 =মহিলা আৰু নাৰী অধিকাৰ কৰ্মী | side2 = খোমেইন সমৰ্থক ইছলামিক শক্তি<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> | leadfigures1 = | leadfigures2 = আয়াতুল্লাহ খোমেইনী | howmany1 = | howmany2 = | injuries = | fatalities = | arrests = }} [[File:Interior spread of Days of Blood, Days of Fire (03).jpg|thumb|১৯৭৯ চনৰ ৮ মাৰ্চত তেহৰাণত প্ৰতিবাদ ]] [[File:8 March 1979 Protest in Tehran (03).jpg|thumb|১৯৭৯ চনৰ ৮ মাৰ্চত তেহৰাণত প্ৰতিবাদ]] '''১৯৭৯ চনৰ ৮ মাৰ্চত [[তেহৰান]]ত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় নাৰী দিৱসত প্ৰতিবাদ''' ১৯৭৯ চনৰ আন্তৰ্জাতিক নাৰী দিৱস উপলক্ষ্য্যে ইৰাণৰ তেহৰাণত মহিলাৰ পদযাত্ৰা অনুষ্ঠিত হৈছিল। এই পদযাত্ৰাটো প্ৰথমে [[আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় নাৰী দিৱস]] উদ্‌যাপনৰ উদ্দেশ্য আছিল যদিও ইৰাণ বিপ্লৱৰ সময়ত মহিলাৰ অধিকাৰৰ পৰিৱৰ্তনৰ বিৰুদ্ধে ব্যাপক প্ৰতিবাদলৈ পৰিণত হৈছিল। বিশেষকৈ বাধ্যতামূলক হিজাব বা বোৰ্খা সকলো মহিলাই বাধ্যতামূলকভাৱে পিন্ধাটো এই দিৱসৰ আগদিনা পদযাত্ৰাৰ মাত্ৰ এদিন আগতে ঘোষণা কৰা হৈছিল। ১৯৭৯ চনৰ ৮ মাৰ্চৰপৰা ১৪ মাৰ্চলৈকে একেৰাহে ছয় দিন ধৰি চলিছিল এই প্ৰতিবাদত হাজাৰ হাজাৰ মহিলাই অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। এই প্ৰতিবাদত হিংসা আৰু খোমেইন সমৰ্থক ইছলামিক শক্তিৰ ভাবুকিৰ সন্মুখীন হ’বলগীয়া হয়। <ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> সেই সময়ত মৌলবী নেতৃত্বাধীন ইছলামিক গোটক প্ৰতিদ্বন্দ্বী ৰাজনৈতিক প্ৰাৰ্থীক কোণত ৰাখিব পৰা ক্ষমতা আৰু প্ৰভাৱৰ অভাৱ আছিল; সেয়েহে প্ৰতিবাদৰ পিছত তেওঁলোকে এই লক্ষ্যসমূহৰপৰা পিছুৱাই যাবলৈ বাধ্য হয়।<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> কিন্তু ইয়াৰ কিছুসময়ৰ পাছতে ইছলামিক দলে মুছলমান মহিলাসকলক তেওঁলোকে ৰূপায়ণ কৰিব বিচৰা নতুন ৰাজনৈতিক আৰু সামাজিক ব্যৱস্থাটোৰ সমৰ্থনত একত্ৰিত হ'বলৈ সংগঠিত কৰে।<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> ১৯৮১ চনৰ জুন মাহলৈকে ইৰাণৰ উদাৰ আৰু বাঁওপন্থী ৰাজনৈতিক শিবিৰৰ এটা বৃহৎ অংশ খোমেইন সমৰ্থক দলৰ নিয়ন্ত্ৰণত পৰে।<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> তাৰ পিছত ১৯৮৩ চনত ইৰাণৰ সংসদে (মজলিছে) এনে এখন আইন প্ৰণয়ন কৰে য'ত "ৰাষ্ট্ৰই নিৰ্ধাৰিত বোৰ্খা প্ৰথা নিয়ম মানি চলিবলৈ অস্বীকাৰ কৰা মহিলাসকলক শাস্তি দিয়াৰ ব্যৱস্থা কৰা হৈছিল।" <ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> তেতিয়াৰপৰাই বাধ্যতামূলক বোৰ্খা পিন্ধাৰ সপক্ষে এনে আইনসমূহ "মহিলাৰ ৰাজনৈতিক সক্ৰিয়তা আৰু বিৰোধিতা দমন কৰাৰ" এক প্ৰধান উপায় হৈ পৰিছে; তদুপৰি তেওঁলোকে ১৯৭৯ চনৰ পিছৰ ইৰাণী নেতৃত্বক বিভিন্ন মতাদৰ্শৰ মহিলা কৰ্মীক হাৰাশাস্তি, ভয় দেখুৱাই, আক্ৰমণ, কাৰাগাৰত ভৰোৱাৰ সুবিধাজনক অজুহাত দিছে। <ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> ==পটভূমি== ৰেজা শ্বাহৰ ৰাজত্বকালত ১৯৩৬ চনৰ কাছফ-ই-হিজাব আইন অনুসৰি এই ওৰণি বা বোৰ্খা প্ৰথা বন্ধ কৰা হয়, আৰু পাঁচ বছৰৰ বাবে এই ওৰণি নিষিদ্ধ কৰা হয়। ১৯৪১ চনৰপৰা ৰেজা শ্বাহৰ পুত্ৰ আৰু উত্তৰাধিকাৰী মহম্মদ ৰেজা পাহলৱীৰ অধীনত মহিলাসকলে নিজৰ ইচ্ছামতে সাজ-পোছাক পৰিধান কৰাৰ স্বাধীনতা লাভ কৰে। <ref name="auto1">Sanam Vakil: ''[https://books.google.com/books?id=WB3m-cBtrQ4C&dq=ataturk+veils&pg=PA67 Women and Politics in the Islamic Republic of Iran: Action and Reaction]''</ref> কিন্তু তেওঁৰ ৰাজত্বকালত পৰ্দাক পিছপৰাৰ প্ৰতীক আৰু নিম্ন শ্ৰেণীৰ অন্তৰ্গত হোৱাৰ চিন হিচাপে গণ্য কৰা হৈছিল। ওৰণি পিন্ধা মহিলাসকলক ৰক্ষণশীল ধৰ্মীয় পৰিয়ালৰ আৰু সীমিত শিক্ষাৰ লোক বুলি গণ্য কৰা হৈছিল, আনহাতে ওৰণি বা বোৰ্খা পৰিধান নকৰা মহিলাসকলক শিক্ষিত আৰু পেছাদাৰী আৰু উচ্চ বা মধ্যবিত্ত শ্ৰেণীৰ বুলি গণ্য কৰা হৈছিল। <ref name="auto1"/> সত্তৰৰ দশকৰ শেষৰফালে হোৱা বিপ্লৱৰ সময়ত হিজাব ৰাজনৈতিক প্ৰতীকত পৰিণত হয়। ৰক্ষণশীল পৰম্পৰাবাদীসকলে হিজাবক সতীত্বৰ প্ৰতীক বুলি গণ্য কৰিছিল আৰু সেয়েহে ইয়াৰ অবিহনে নাৰীক ইয়াৰ বিপৰীত হিচাপে দেখা গৈছিল। বিৰোধীসকলৰ কিছুমানে হিজাব নথকা নাৰীক পশ্চিমীয়া সাংস্কৃতিক ঔপনিৱেশিকতাবাদৰ প্ৰতীক বুলি গণ্য কৰিছিল বা "পশ্চিমীয়া ঔপনিৱেশিকতা"; তেওঁলোকক "প্ৰদূষিত পশ্চিমীয়া সংস্কৃতি"ৰ প্ৰচাৰক হিচাপে দেখা গৈছিল যিয়ে "সমাজৰ নৈতিক মূল্যবোধ"ৰ পৰম্পৰাবাদী ধাৰণাক ভেঙুচালি কৰি আছিল; আৰু তেওঁলোকক অত্যধিক সজ্জিত "বুৰ্জোৱা পুতলা" হিচাপে দেখা গৈছিল যিয়ে নিজৰ মৰ্যাদা হেৰুৱাই পেলাইছিল।<ref name="auto4">John Foran, ''[https://books.google.com/books?id=2Z2FAgAAQBAJ&dq=1979+iran+hijab+protest&pg=PA144 Theorizing Revolutions]''</ref> পাহলৱী শাসকসকলে হিজাবক তেওঁলোকৰ আধুনিকীকৰণ নীতিৰ প্ৰত্যাখ্যান হিচাপে লয়, আৰু ফলস্বৰূপে তেওঁলোকৰ শাসনক প্ৰত্যাখ্যান কৰা; আৰু ইৰাণী বিপ্লৱৰ সময়ত বিৰোধীৰ সৈতে জড়িত বহুতো ধৰ্মনিৰপেক্ষ আৰু অৰক্ষণশীল মহিলায়ো হিজাব পিন্ধিছিল, কাৰণ ই পাহলৱী শাসনৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিবাদৰ প্ৰতীক হৈ পৰিছিল। <ref>El Guindi, Fadwa (1999). Veil: Modesty, Privacy and Resistance, Oxford; New York: Berg Publishers; Bloomsbury Academic, pp. 3, 13–16, 130, 174–176, {{ISBN|9781859739242}}</ref> বিপ্লৱৰ পূৰ্বে গণ প্ৰতিবাদৰ সময়ত বিক্ষোভত অংশগ্ৰহণ কৰা মহিলাসকলে প্ৰায়ে বোৰ্খা পিন্ধিছিল আৰু ইয়াৰ অবিহনে দেখা দিয়া মহিলাসকলক প্ৰায়ে উগ্ৰ বিপ্লৱীসকলে হাৰাশাস্তি কৰিছিল।<ref name="justice4iran.org">{{cite web|url=https://justice4iran.org/wp-content/uploads/2014/03/Hejab-Report-JFI-English.pdf|title=Thirty-five years of forced hijab|publisher=Justice for Iran}}</ref> ১৯৭৯ চনৰ বিপ্লৱৰ দুটা শ্লোগান আছিল: "বোৰ্খা পিন্ধক, নহ'লে আমি আপোনাৰ মূৰত ঘুচা মাৰিম" আৰু "বোৰ্খা নিপিন্ধাসকলৰ মৃত্যু।" <ref name="DW-2020">{{cite news |title=Why Iranian authorities force women to wear a veil |url=https://www.dw.com/en/why-iranian-authorities-force-women-to-wear-a-veil/a-56014027 |access-date=30 August 2021 |agency=DW |date=21 December 2020}}</ref><ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> ১৯৭৮–১৯৭৯ চনত ইছলামিক বিপ্লৱৰ আৰম্ভণিতে শ্বাহ বিৰোধী ফ্ৰণ্টত উদাৰবাদী, ধৰ্মীয় জাতীয়তাবাদী, উগ্ৰ ইছলামিক, মাৰ্ক্সবাদী–লেনিনবাদী, উগ্ৰপন্থী ইছলামিক, মাৰ্ক্সবাদী–লেনিনবাদী, পুঁজিপতি, আৰু ধৰ্মঘটকাৰী তেলৰ শ্ৰমিক এইসকল আছিল।<ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> তথাপি আয়াতুল্লাহ খোমেইনীয়ে এজন ছিয়া ধৰ্মগুৰু তথা বিপ্লৱৰ মূল নেতা হিচাপে নিজকে দ্ৰুতগতিত প্ৰতিষ্ঠা কৰিলে। <ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> শ্বাহক ক্ষমতাৰপৰা আঁতৰোৱাৰ প্ৰয়াসত তেওঁ মহিলাসকলক আন্দোলনত যোগদান কৰিবলৈ সক্ৰিয়ভাৱে উৎসাহিত কৰিছিল; কিন্তু একে সময়তে তেওঁ বাধ্যতামূলক বোৰ্খা প্ৰথা জাপি দিব বিচৰাৰ কোনো ইংগিত নিদিলে বা অতি কমেইহে বিপ্লৱৰ পিছৰ ইৰাণত মহিলাৰ কিছুমান অধিকাৰ বিলুপ্ত কৰিব বিচাৰে। <ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> ইৰাণলৈ উভতি অহাৰ পাছতহে তেওঁৰ আৰু ৰাজনৈতিক মিত্ৰসকলৰ বক্তব্যৰ ভয়ংকৰ পৰিৱৰ্তন ঘটিছিল। <ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> বিপ্লৱৰ লগে লগে ওৰণি লোৱাটো বাধ্যতামূলক কৰা কোনো আনুষ্ঠানিক আইন জাৰি কৰা হোৱা নাছিল যদিও যিহেতু উন্মোচিত মহিলাসকলক প্ৰায়ে হাৰাশাস্তি আৰু হেঁচা দিয়া হৈছিল, সেয়েহে তেওঁলোকৰ বহুতেই হাৰাশাস্তিৰপৰা হাত সাৰিবলৈ ওৰণি বা বোৰ্খা পিন্ধাৰ আশ্ৰয় লৈছিল। <ref name="justice4iran.org"/> ১৯৭৯ চনৰ ৭ মাৰ্চত আয়াতুল্লাহ খোমেইনীয়ে এক ডিক্ৰী জাৰি কৰি সকলো মহিলাই নিজৰ কৰ্মস্থলীত ওৰণি পৰিধান কৰিব লাগিব; তেওঁ লগতে আদেশ দিছিল যে কোনো মহিলাই নিজৰ কৰ্মস্থলী বা কোনো চৰকাৰী কাৰ্যালয়ত ওৰণি নোহোৱাকৈ বা হিজাব পৰিধান নকৰাকৈ প্ৰৱেশ কৰিব নোৱাৰিব। হিজাব বা ওৰণিবিহীন মহিলাক তেওঁ "নগ্নতা" বুলি অভিহিত কৰিছিল। <ref name="auto3">{{Cite web|date=March 8, 2019|title=The Stolen Revolution: Iranian Women of 1979|url=https://www.cbc.ca/radio/ideas/the-stolen-revolution-iranian-women-of-1979-1.5048382|access-date=2021-10-09|website=cbc.ca}}</ref> ==প্ৰতিবাদ== ৮ মাৰ্চৰ পুৱা তেহৰাণৰ নতুন প্ৰধানমন্ত্ৰীৰ কাৰ্যালয়ৰ বাহিৰত হাজাৰ হাজাৰ মহিলা সমবেত হয়। আয়াতুল্লাহ খোমেইনীৰ গৃহ ধৰ্মীয় চহৰ কুমত ৩ হাজাৰ মহিলাই হিজাব বা ওৰণি পৰিধান নকৰাকৈ প্ৰতিবাদ সাব্যস্ত কৰে। এই বিক্ষোভত অধিকাংশই মধ্যবিত্ত আৰু শিক্ষিত আছিল যদিও সকলো শ্ৰেণীৰ মহিলাই অংশগ্ৰহণ কৰে। মহিলাসকলে নিজৰ অধিকাৰ কৰ্তনৰ প্ৰচেষ্টাৰ বিৰুদ্ধে শ্লোগান দিয়ে, যেনে, "আমি বিপ্লৱক পিছুৱাই যাবলৈ কৰা নাছিলো।" এজন প্ৰতিবাদকাৰীয়ে স্মৰণ কৰি কয়, "আমাৰ মনত কোনো সন্দেহ নাছিল যে এইটোৱেই আমাক দমন কৰাৰ প্ৰথম প্ৰচেষ্টা, আৰু আমি ইয়াৰ বিৰুদ্ধে থিয় দিব লাগিব – মহিলা আৰু বিপ্লৱী দুয়োটা হিচাপে।" আন কিছুমানে ধ্বনি দিলে, "স্বাধীনতাৰ আৰম্ভণিতে স্বাধীনতা নিজেই অনুপস্থিত।" প্ৰতিবাদকাৰীসকলৰ যেতিয়া বিক্ষোভৰ প্ৰদৰ্শন বেছি হোৱাত মহিলাসকলক ভয় প্ৰদৰ্শন কৰিবলৈ তেতিয়া চৰকাৰৰফালৰপৰা বতাহত গুলীচালনা কৰা হৈছিল। মহিলা প্ৰতিবাদকাৰীক সুৰক্ষা দিবলৈ পুৰুষ সমৰ্থকে তেওঁলোকৰ পদযাত্ৰাৰ চাৰিওফালে মানৱ শিকলি গঠন কৰে। অৱশ্যে এই শিকলিবোৰ কেইবাবাৰো ভাঙি একাংশ প্ৰতিবাদকাৰী আহত হয়। ৰাজপথত প্ৰতিবাদকাৰীয়ে মহিলাসকলক কটাৰী, শিল, ইটা, ভঙা কাঁচ আদিৰে আক্ৰমণ কৰে। পুৰুষ দৰ্শক আৰু বুৰ্কা পৰিহিত মহিলা উভয়ে প্ৰতিবাদকাৰীক নিৰ্যাতন চলায়। এটা বিক্ষোভৰ সময়ত ১৫,০০০ প্ৰতিবাদকাৰীয়ে আদালত গৃহ দখল কৰি তিনি ঘণ্টা ধৰি ধৰ্ণা কাৰ্যসূচী ৰূপায়ণ কৰে। প্ৰতিবাদকাৰীসকলে আঠটা দাবীৰ তালিকা আবৃত্তি কৰে। তালিকাখনত তেওঁলোকে ইচ্ছামতে সাজ-পোছাক পিন্ধাৰ অধিকাৰ অন্তৰ্ভুক্ত আছিল; পুৰুষৰ সৈতে সমান নাগৰিক অধিকাৰ; ৰাজনৈতিক, সামাজিক আৰু অৰ্থনৈতিক অধিকাৰৰ ক্ষেত্ৰত বৈষম্যহীনতা; আৰু মহিলাৰ আইনী অধিকাৰ আৰু স্বাধীনতাৰ সম্পূৰ্ণ সুৰক্ষাৰ নিশ্চয়তা। ==ইৰাণত প্ৰতিক্ৰিয়া== চৰকাৰ আৰু ইছলামিক নেতাই প্ৰতিবাদ শান্ত কৰাৰ চেষ্টা চলাইছিল। আয়াতুল্লাহৰ সহায়কসকলে প্ৰতিবাদৰ প্ৰতিক্ৰিয়া প্ৰকাশ কৰি কয় যে তেওঁ কেৱল "বিনয়ী সাজ-পোছাক" পৰিধান কৰাৰ আহ্বান জনাইছে। চৰকাৰৰপৰা মাহমুদ তালেঘানীয়ে হিজাব বলবৎ কৰা নহ'ব, কেৱল উৎসাহিত কৰা হ'ব বুলি জনসাধাৰণক আশ্বস্তু কৰা এই বক্তব্যৰ ফলত প্ৰতিবাদ শান্ত হৈ পৰিল।<ref name="auto">Azadeh Fatehrad, ''[https://books.google.com/books?id=qpG7DwAAQBAJ&dq=iranian+veil+1979&pg=PT35 The Poetics and Politics of the Veil in Iran: An Archival and Photographic ...]''</ref> ==আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰতিক্ৰিয়া== এই প্ৰতিবাদসমূহে বহিঃৰাজ্যৰ নাৰীবাদীসকলৰ কিছু সমৰ্থন লাভ কৰিছিল। জাৰ্মানী, ফ্ৰান্স, ইজিপ্ত আৰু আন কেইবাখনো দেশৰ নাৰীবাদীসকলে সংহতি সমিতি (CIDF) গঠন কৰে।<ref name="auto"/>ছিমন ডি ব'ভ'য়াৰৰ নেতৃত্বত আন্তৰ্জাতিক মহিলা অধিকাৰ সমিতি (যাক সংহতি সমিতি বা চিআইডিএফ বুলিও কোৱা হয়)ৰপৰা এটা প্ৰতিনিধি দল পঠিওৱা হৈছিল।<ref name="auto3"/> ছাত্ৰ কৰ্মীসকলৰ আমন্ত্ৰণত [[আমেৰিকা]]ৰ নাৰীবাদী কেট মিলেটেও এই প্ৰতিবাদত যোগদান কৰে।<ref name="auto3"/> মিলেটে কয় যে- তেওঁ কৈছিল "মই ইয়াত আহিছো কাৰণ এইটো হ'ব লাগিছিল।" "এইটোৱেই হৈছে বৰ্তমান ধুমুহাৰ কেন্দ্ৰবিন্দু। সমগ্ৰ বিশ্বৰ মহিলাসকলে চাই আছে। এইটো এটা ইছলামিক জগতখনৰ এটা চুক। যি ঠাইত আমি পোৱাটো আটাইতকৈ কঠিন হ'ব বুলি ভাবিছিলো; আৰু, বাহ, চাওকচোন ই কেনেকৈ আগবাঢ়িছে! এই প্ৰতিবাদসমূহৰ ওপৰত ১২ মিনিটৰ এখন তথ্যচিত্ৰ প্ৰস্তুত কৰিছিল ফৰাচীৰ এটা উগ্ৰ নাৰীবাদী গোট চাইকোএনালিচিছ এণ্ড পলিটিক্সে। এই গোটৰ সদস্যসকলে এই পদযাত্ৰাত অংশগ্ৰহণ কৰি বাটত যি দেখিছিল তাক চিত্ৰগ্ৰহণ কৰিছিল। সেই ঘটনাবোৰক লৈ এই তথ্যচিত্ৰখনেই হৈছে একমাত্ৰ বিদ্যমান ছবি। ==ফল আৰু তাৰ পিছৰ পৰিণতি== কিন্তু ১৯৮১ চনৰ জুন মাহৰ ভিতৰত যেতিয়া বাঁওপন্থী আৰু উদাৰবাদী গোটসমূহ নিৰ্মূল কৰা হয়, <ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> আৰু ৰক্ষণশীলসকলে ক্ষমতা সম্পূৰ্ণৰূপে দখল কৰে, তেতিয়া সকলো মহিলাৰ বাবে ওৰণিখন বাধ্যতামূলক কৰা হয়।<ref name="auto4"/> ইয়াৰ আৰম্ভণি হৈছিল ১৯৮০ চনৰ জুলাই মাহত "কাৰ্যালয়ৰ ইছলামকৰণ"ৰ পৰা, যেতিয়া ওৰণি নথকা মহিলাসকলক চৰকাৰী কাৰ্যালয় আৰু ৰাজহুৱা ভৱনত প্ৰৱেশ কৰাত বাধা দিয়া হৈছিল; তেওঁলোকে কৰ্মক্ষেত্ৰত ওৰণি নোহোৱাকৈ প্ৰৱেশ কৰাত নিষেধাজ্ঞা আৰোপ কৰা হৈছিল আৰু তেনে নকৰিলে চাকৰিৰপৰা বৰ্খাস্ত কৰাৰ ভাবুকি দিয়া হৈছিল।[5] ৰাজপথত ওৰণি নথকা মহিলাক আক্ৰমণ কৰিছিল বিপ্লৱীসকলে। ১৯৮১ চনৰ জুলাই মাহত ৰাজহুৱা স্থানত বাধ্যতামূলক পৰ্দা আদেশ জাৰি কৰা হয়; ইয়াৰ পিছত ১৯৮৩ চনত "ইছলামিক দণ্ডবিধি আইন" প্ৰণয়ন কৰা হয়, য'ত ওৰণি নিপিন্ধা মহিলাসকলক শাৰীৰিক শাস্তিৰ ব্যৱস্থা কৰা হয়:<ref name="auto1"/><ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> "হিজাব অবিহনে ৰাজহুৱা স্থানত উপস্থিত হোৱা মহিলাসকলক ৭৪টা কোবলৈকে শাস্তি দিয়া হ'ব।" <ref name="justice4iran.org"/> এই আইনখন ৰাজপথত টহল দিয়া "ইছলামিক বিপ্লৱ সমিতি"ৰ সদস্যসকলে বলবৎ কৰিছিল, আৰু পিছলৈ "গাইডেন্স পেট্ৰ'ল" হৈ পৰে। তেতিয়াৰপৰাই বাধ্যতামূলক পৰ্দাক সমৰ্থন কৰা এনে আইনসমূহ "মহিলাৰ ৰাজনৈতিক সক্ৰিয়তা আৰু মতানৈক্যক পুলিচিং"ৰ এক মূল উপায় হৈ পৰিছে; তেওঁলোকে ১৯৭৯ চনৰ পিছৰ ইৰাণী নেতৃত্বক "বিভিন্ন মতাদৰ্শৰ মহিলা কৰ্মীক হাৰাশাস্তি, ভয়, আক্ৰমণ আৰু কাৰাগাৰত ভৰোৱাৰ" সুবিধাজনক অজুহাতো প্ৰদান কৰিছে। <ref name="Sadeghi-Boroujerdi"/> ==তথ্যৰ উৎস== {{Reflist|33em}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * [https://www.bbc.com/news/world-middle-east-47032829 Iranian women – before and after the Islamic Revolution] * [https://www.theguardian.com/artanddesign/2015/sep/03/hengameh-golestans-best-photograph-iranian-women-rebel-against-the-1979-hijab-law Hengameh Golestan's best photograph: Iranian women rebel against the 1979 hijab law] * [https://www.nytimes.com/1979/03/11/archives/iran-women-march-against-restraints-on-dress-and-rights-15000.html Iran Women March Against Restraints on Dress and Rights] * [https://menatidningen.se/naome-ruzindana-was-recently-nominated-among-the-swedish-heroine-by-aftonbladet-photograph-from-her-office-in-rwanda/ Iran's International Women's Day in 1979: a story of sadness and pride] * [https://www.trtworld.com/opinion/forty-years-of-the-iranian-revolution-the-women-s-march-24777 Forty Years of the Iranian Revolution: The Women's march] {{coord missing|Tehran Province}} [[শ্ৰেণী:ইৰান]] [[শ্ৰেণী:নাৰীৰ অধিকাৰ]] qa9tj0dwkd8ky57q3snnqnv4f084flr 0 136877 606265 2026-05-14T09:31:59Z ৰঞ্জন ভূঞা 9637 "[[:en:Special:Redirect/revision/1352333407|Erik Erikson]]" পৃষ্ঠাৰ অনুবাদেৰে সৃষ্টি কৰা হৈছে 606265 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Module:Hatnote/styles.css"></templatestyles>{{For|other people with similar names|Eric Erickson (disambiguation)}}<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles>{{Infobox academic|discipline=Psychology|sub_discipline={{hlist | [[Developmental psychology]] | [[psychoanalysis]]}}|workplaces={{unbulleted list | [[Yale University]] | [[University of California, Berkeley]] | [[University of Pittsburgh]] | [[Harvard University]]}}|alma_mater=|doctoral_advisor=|doctoral_students=|notable_students=[[Richard Sennett]]|notable_works={{unbulleted list | ''[[Childhood and Society]]'' (1950) | ''[[Young Man Luther]]'' (1958) | ''[[Gandhi's Truth]]'' (1969) | ''The Life Cycle Completed'' (1987)}}|notable_ideas=[[Erikson's stages of psychosocial development|Theory on psychological development]]|influences={{hlist | [[Ruth Benedict]]{{sfn|Burston|2007|p=93}} | [[Anna Freud]]{{sfn|Stevens|2008|p=109}} | [[Sigmund Freud]]<ref>{{cite web |last=McLeod |first=Saul |year=2017 |orig-date=2008 |title=Erik Erikson |url=https://www.simplypsychology.org/Erik-Erikson.html |work=Simply Psychology |access-date=20 October 2017}}</ref> | [[Margaret Mead]]{{sfn|Burston|2007|p=93}}}}|influenced={{hlist | [[Eric Berne]]{{sfn|Heathcoate|2010|p=257}} | [[Robert Coles (psychiatrist)|Robert Coles]]{{sfn|Eckenfels|2008|p=vii}} | [[James W. Fowler]]{{sfn|Osmer|Bridgers|2018}} | [[Howard Gardner]]<ref>{{cite web |last=Ireland |first=Corydon |date=17 October 2013 |title=Howard Gardner: 'A Blessing of Influences' |url=https://news.harvard.edu/gazette/story/2013/10/the-mentors-of-howard-gardner/ |work=Harvard Gazette |location=Cambridge, Massachusetts |publisher=Harvard University |access-date=20 October 2017}}</ref> | [[James Marcia]]}}}}'''এৰিক হ'মবাৰ্গাৰ এৰিকছন''' (জন্মগত নাম '''এৰিক ছালোমনচেন''' 15 জুন 1902-12 মে' 1994) এজন জাৰ্মান-আমেৰিকান শিশু [[মনোবিশ্লেষণ|মনোবিশ্লেষক]] আৰু দৃশ্য শিল্পী আছিল যি মানুহৰ মনোসামাজিক বিকাশৰ ওপৰত তেওঁৰ তত্ত্বৰ বাবে জনাজাত। তেওঁ পৰিচয় সংকট শব্দটো উদ্ভাৱন কৰিছিল। বিশ্ববিদ্যালয়ৰ ডিগ্ৰী নথকা স্বত্বেও, এৰিকছনে হাৰ্ভাৰ্ড, কেলিফৰ্ণিয়া বিশ্ববিদ্যালয়, বাৰ্কলে, আৰু য়েলকে ধৰি বিশিষ্ট প্ৰতিষ্ঠানসমূহত অধ্যাপক হিচাপে কাম কৰিছিল।<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.encyclopedia.com/people/medicine/psychology-and-psychiatry-biographies/erik-erikson|title=Erik Erikson|date=2018|work=Encyclopedia}}</ref> 2002 চনত প্ৰকাশিত এ ৰিভিউ অৱ জেনেৰেল চাইকালজি জৰীপে এৰিকচনক বিংশ শতিকাৰ দ্বাদশ সৰ্বাধিক বিশিষ্ট মনোবিজ্ঞানী হিচাপে স্থান দিছিল।{{Sfn|Haggbloom et al.|2002}} এৰিকছনৰ মাতৃ কাৰ্লা আব্ৰাহামচেন [[ডেনমাৰ্ক]] কোপেনহেগেন এটা বিশিষ্ট ইহুদী পৰিয়ালৰ জীয়ৰী আছিল। তেওঁ ইহুদী ষ্টক ব্ৰকাৰ ভালডেমাৰ ইছিডৰ ছেলমনচেনৰ সৈতে বিবাহপাশত আৱদ্ধ হৈছিল কিন্তু এৰিকৰ গৰ্ভধাৰণৰ সময়ত কেইমাহমানৰ বাবে মাতৃ কাৰ্লা আব্ৰাহামচেন তেওঁৰ পৰা বিচ্ছিন্ন হৈ আছিল। এৰিকৰ জৈৱিক পিতৃৰ বিষয়ে অলপহে জানিব পৰা যায়, কেৱল তেওঁ এজন অ-ইহুদী ডেনমাৰ্কীয়ান আছিল। গৰ্ভধাৰণৰ কথা গম পোৱাৰ লগে লগে কাৰ্লাই [[জাৰ্মানী|জাৰ্মানীৰ]] ফ্ৰাংকফুৰ্ট এম মেইনলৈ পলায়ন কৰে য 'ত 1902 চনৰ 15 জুনত এৰিকৰ জন্ম হৈছিল আৰু তেওঁক ছেল' মনচেন উপনাম দিয়া হৈছিল।{{Sfn|Friedman|2000}} অবিবাহিত অৱস্থাত এৰিকক গৰ্ভধাৰণ কৰাৰ বাবে তেওঁ পলাই গৈছিল, আৰু এৰিকৰ জন্মদাতা পিতৃৰ পৰিচয় কেতিয়াও স্পষ্ট কৰা হোৱা নাছিল।<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.encyclopedia.com/people/medicine/psychology-and-psychiatry-biographies/erik-erikson|title=Erik Erikson|date=2018|work=Encyclopedia}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.encyclopedia.com/people/medicine/psychology-and-psychiatry-biographies/erik-erikson "Erik Erikson"]. ''Encyclopedia''. 2018.</cite></ref> এৰিকৰ জন্মৰ পিছত কাৰ্লাই নাৰ্ছ হোৱাৰ প্ৰশিক্ষণ লৈছিল আৰু জাৰ্মানীৰ কাৰ্লস্ৰুহলৈ গুচি গৈছিল। 1905 চনত তেওঁ ইহুদী শিশু ৰোগ বিশেষজ্ঞ থিওডৰ হম্বাৰ্গাৰক বিয়া কৰায়। 1908 চনত এৰিক ছেল 'মনছেনৰ নাম সলনি কৰি এৰিক হ'মবাৰ্গাৰ ৰখা হয় আৰু 1911 চনত তেওঁক আনুষ্ঠানিকভাৱে তেওঁৰ সতীয়া পিতৃয়ে গ্ৰহণ কৰে।<ref>{{Cite web|title=Erik H. Erikson|url=http://www.psychology.sbc.edu/mccomas.htm|location=Sweet Briar, Virginia|publisher=Sweet Briar College|accessdate=30 August 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130515084527/http://www.psychology.sbc.edu/mccomas.htm|archivedate=15 May 2013}}</ref> কাৰ্লা আৰু থিওডোৰে এৰিকক কৈছিল যে থিওডোৰ তেওঁৰ প্ৰকৃত পিতৃ আছিল, পিছে শৈশৱৰ শেষৰ ফালে তেওঁৰ আগত সত্যটো প্ৰকাশ কৰিছিল-তেওঁ ওৰেটো জীৱন এই প্ৰতাৰণাৰ বাবে মনত ক্ষোভ পুহি ৰাখিছিল।।<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.encyclopedia.com/people/medicine/psychology-and-psychiatry-biographies/erik-erikson|title=Erik Erikson|date=2018|work=Encyclopedia}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.encyclopedia.com/people/medicine/psychology-and-psychiatry-biographies/erik-erikson "Erik Erikson"]. ''Encyclopedia''. 2018.</cite></ref> পৰিচয়ৰ বিকাশ এৰিকছনৰ নিজৰ জীৱনৰ অন্যতম বৃহৎ চিন্তা হোৱাৰ লগতে তেওঁৰ তাত্ত্বিক কামৰ কেন্দ্ৰবিন্দু হোৱা যেন লাগে। এজন বয়স্ক প্ৰাপ্তবয়স্ক হিচাপে তেওঁ ইউৰোপত বাস কৰা সময়ছোৱাত তেওঁৰ কৈশোৰকালীন "পৰিচয়ৰ বিভ্ৰান্তি" ৰ বিষয়ে লিখিছিল। তেওঁ লিখিছিল, "মোৰ পৰিচয়ৰ বিভ্ৰান্তি [কেতিয়াবা] স্নায়ুৰোগ আৰু কৈশোৰৰ মানসিক বিকৃতিৰ মাজৰ সীমাত আছিল।" এৰিকছনৰ জীয়েকে লিখিছিল যে তেওঁৰ পিতৃৰ "প্ৰকৃত মনোবিশ্লেষণাত্মক পৰিচয়" তেতিয়ালৈকে প্ৰতিষ্ঠা হোৱা নাছিল যেতিয়ালৈকে তেওঁ "নিজৰ সতীয়া পিতৃৰ উপাধিৰ [হমবাৰ্গাৰ] সলনি নিজে উদ্ভাৱন কৰা এটা নাম [এৰিকছন] গ্ৰহণ কৰা নাছিল।" তেওঁৰ উপাধি সলনি কৰাৰ সিদ্ধান্তটো তেতিয়া লোৱা হৈছিল যেতিয়া তেওঁ য়েলত (Yale) নিজৰ চাকৰি আৰম্ভ কৰিছিল, আৰু যেতিয়া তেওঁলোক আমেৰিকাৰ নাগৰিক হৈছিল তেতিয়া এৰিকৰ পৰিয়ালে "এৰিকছন" নামটো গ্ৰহণ কৰিছিল। কোৱা হয় যে তেওঁৰ সন্তানসকলো এই কথাত আনন্দিত হৈছিল যে তেওঁলোকক আৰু "হামবাৰ্গাৰ" বুলি মতা নহ'ব। এৰিক এজন ওখ, সোণালী চুলি আৰু নীলা চকুৰ ল'ৰা আছিল যাক ইহুদী ধৰ্মত ডাঙৰ-দীঘল কৰা হৈছিল। এই মিশ্ৰিত পৰিচয়ৰ বাবে, তেওঁ ইহুদী আৰু অ-ইহুদী দুয়োবিধ শিশুৰ দ্বাৰাই বৈষম্যৰ বলি হ'বলগীয়া হৈছিল। টেম্পল স্কুলত, তেওঁৰ সহপাঠীসকলে তেওঁক নৰ্ডিক (Nordic) হোৱাৰ বাবে জোকাইছিল; আনহাতে গ্ৰামাৰ স্কুলত, ইহুদী হোৱাৰ বাবে তেওঁক জোকোৱা হৈছিল। ডাচ হিউমেনিষ্টিচ জিমনেছিয়ামত তেওঁৰ মূল আগ্ৰহৰ বিষয় আছিল কলা, ইতিহাস আৰু ভাষা, কিন্তু বিদ্যালয়ৰ প্ৰতি তেওঁৰ সাধাৰণ আগ্ৰহৰ অভাৱ আছিল আৰু কোনো বিশেষ শৈক্ষিক পাৰদৰ্শিতা নোহোৱাকৈয়ে তেওঁ উত্তীৰ্ণ হৈছিল। উত্তীৰ্ণ হোৱাৰ পিছত, তেওঁৰ সতীয়া পিতৃয়ে বিচৰাৰ দৰে মেডিকেল স্কুলত পঢ়াৰ পৰিৱৰ্তে, তেওঁ মিউনিখৰ এখন কলা বিদ্যালয়ত যোগদান কৰিছিল, যিটো তেওঁৰ মাতৃ আৰু মাতৃৰ বন্ধুবৰ্গৰ যথেষ্ট পছন্দৰ আছিল। নিজৰ বৃত্তি আৰু সমাজত নিজৰ স্থানক লৈ অনিশ্চিত হৈ, এৰিকে বিদ্যালয় আধাতে এৰি দিছিল আৰু শৈশৱৰ বন্ধু পিটাৰ ব্লছ আৰু আনসকলৰ সৈতে এজন ভ্ৰমণকাৰী শিল্পী হিচাপে জাৰ্মানী আৰু ইটালীত ঘূৰি ফুৰাৰ এক দীঘলীয়া পৰ্ব আৰম্ভ কৰিছিল। জাৰ্মানীৰ প্ৰভাৱশালী পৰিয়ালৰ সন্তানসকলৰ বাবে এটা "ভ্ৰমণৰ বছৰ" লোৱাটো কোনো অস্বাভাৱিক কথা নাছিল। তেওঁৰ ভ্ৰমণৰ সময়ছোৱাত, তেওঁ প্ৰায়েই লগ পোৱা লোকসকলৰ সৈতে তেওঁৰ স্কেচসমূহ বিক্ৰী বা বিনিময় কৰিছিল। অৱশেষত, এৰিকে উপলব্ধি কৰিলে যে তেওঁ কেতিয়াও এজন পূৰ্ণকালীন শিল্পী হ'ব নোৱাৰিব আৰু সেয়ে কাৰ্লচৰুহলৈ উভতি গৈ তেওঁ এজন কলা শিক্ষক হৈ পৰে। তেওঁৰ শিক্ষকতাৰ চাকৰিৰ সময়ছোৱাত, এগৰাকী ধনী মহিলাই তেওঁৰ সন্তানসকলৰ স্কেচ আঁকিবলৈ আৰু পিছলৈ তেওঁলোকক পঢ়াবলৈ এৰিকক নিযুক্তি দিছিল। এৰিকে এই শিশুসকলৰ সৈতে অতি সুন্দৰভাৱে কাম কৰিছিল আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত আন্না আৰু চিগমাণ্ড ফ্ৰয়েডৰ ঘনিষ্ঠ আন বহুতো পৰিয়ালেও তেওঁক নিযুক্তি দিছিল। তেওঁৰ এই শিক্ষকতা ইভা ৰোজেনফেল্ডৰ ঘৰত অৱস্থিত এখন সৰু পৰীক্ষামূলক বিদ্যালয়লৈকো সম্প্ৰসাৰিত হৈছিল।পঁচিশ বছৰ বয়সলৈকে চলা এই সময়ছোৱাত, তেওঁ নিজৰ পিতৃৰ বিষয়ে থকা প্ৰশ্নসমূহৰ লগতে নৃগোষ্ঠীয়, ধৰ্মীয় আৰু জাতীয় পৰিচয়ৰ পৰস্পৰবিৰোধী ধাৰণাসমূহৰ সৈতে নিৰন্তৰ মোকাবিলা কৰি গৈছিল।{{Sfn|Hoare|2002}} == মনোবিশ্লেষণমূলক অভিজ্ঞতা আৰু প্ৰশিক্ষণ == যেতিয়া এৰিকচনৰ বয়স পঁচিশ বছৰ আছিল, তেওঁৰ বন্ধু পিটাৰ ব্লছে তেওঁক ভিয়েনালৈ সৰু বাৰ্লিংহাম-ৰোজেনফেল্ড স্কুলত কলা পঢ়াবলৈ আমন্ত্ৰণ জনাইছিল, য'ত সেইসকল শিশুৱে পঢ়িছিল যিসকলৰ ধনী পিতৃ-মাতৃয়ে চিগমাণ্ড ফ্ৰয়েডৰ কন্যা আন্না ফ্ৰয়েডৰ দ্বাৰা মনোবিশ্লেষণ কৰাই আছিল। আন্নাই বিদ্যালয়খনত শিশুসকলৰ প্ৰতি থকা এৰিকচনৰ সংবেদনশীলতা লক্ষ্য কৰিছিল আৰু তেওঁক ভিয়েনা চাইকোএনালাইটিক ইনষ্টিটিউটত মনোবিশ্লেষণ অধ্যয়ন কৰিবলৈ উৎসাহিত কৰিছিল, য'ত বিশিষ্ট বিশ্লেষক আগষ্ট আইখৰ্ণ, হেইঞ্জ হাৰ্টমেন আৰু পল ফেডাৰ্ণ তেওঁৰ তাত্ত্বিক অধ্যয়নৰ তদাৰক কৰা লোকসকলৰ ভিতৰত আছিল। তেওঁ শিশু বিশ্লেষণত বিশেষজ্ঞতা অৰ্জন কৰিছিল আৰু আন্না ফ্ৰয়েডৰ অধীনত এক প্ৰশিক্ষণমূলক বিশ্লেষণ গ্ৰহণ কৰিছিল। হেলেন ডয়ছ আৰু এডৱাৰ্ড বিব্ৰিঙে এজন প্ৰাপ্তবয়স্ক লোকৰ প্ৰতি তেওঁৰ প্ৰাৰম্ভিক চিকিৎসাৰ তদাৰক কৰিছিল। একে সময়তে তেওঁ শিক্ষাৰ মণ্টেছৰী পদ্ধতি অধ্যয়ন কৰিছিল, যিটো শিশুৰ বিকাশ আৰু যৌন পৰ্যায়ৰ ওপৰত কেন্দ্ৰীভূত আছিল। ১৯৩৩ চনত তেওঁ ভিয়েনা চাইকোএনালাইটিক ইনষ্টিটিউটৰ পৰা নিজৰ ডিপ্লমা লাভ কৰে। এইটো আৰু তেওঁৰ মণ্টেছৰী ডিপ্লমাই আছিল এৰিকচনৰ জীৱনজোৰা কৰ্মৰ বাবে একমাত্ৰ অৰ্জিত যোগ্যতা। == বিকাশৰ তত্ত্ব আৰু অহংকাৰ == এৰিকছনক অহং মনোবিজ্ঞানৰ অন্যতম প্ৰৱৰ্তক হিচাপে স্বীকৃতি দিয়া হয়, যিয়ে অহঙৰ (ego) ভূমিকাক ইডৰ (id) কেৱল এক ভৃত্যতকৈ অধিক বুলি গুৰুত্ব আৰোপ কৰিছিল। যদিও এৰিকচনে ফ্ৰয়েডৰ তত্ত্ব গ্ৰহণ কৰিছিল, তেওঁ পিতৃ-মাতৃ আৰু সন্তানৰ সম্পৰ্কৰ ওপৰত মনোযোগ দিয়া নাছিল আৰু অহঙৰ ভূমিকাক, বিশেষকৈ ব্যক্তিজনৰ স্বয়ং (self) হিচাপে হোৱা অগ্ৰগতিক অধিক গুৰুত্ব দিছিল। এৰিকছনৰ মতে, এটা শিশুৱে যিটো পৰিৱেশত বাস কৰিছিল, সেয়া বিকাশ, সামঞ্জস্য, আত্ম-সচেতনতা আৰু পৰিচয়ৰ এক উৎস প্ৰদান কৰাৰ ক্ষেত্ৰত অত্যন্ত গুৰুত্বপূৰ্ণ আছিল। এৰিকচনে 'গান্ধীজ ট্ৰুথ' (Gandhi's Truth, ১৯৬৯) গ্ৰন্থৰ বাবে পুলিৎজাৰ বঁটা আৰু দৰ্শন আৰু ধৰ্ম শিতানত ইউ. এছ. নেচনেল বুক এৱাৰ্ড (US National Book Award) লাভ কৰিছিল, যিখন গ্ৰন্থই তেওঁৰ পাছৰ জীৱনত প্ৰয়োগ কৰা অনুসৰি তেওঁৰ তত্ত্বৰ ওপৰত অধিক গুৰুত্ব দিছিল। এৰিকছনৰ বিকাশৰ আলোচনাত, তেওঁ বয়সৰ ভিত্তিত বিকাশৰ পৰ্যায়ৰ কথা খুব কমেইহে উল্লেখ কৰিছিল। প্ৰকৃততে তেওঁ ইয়াক এক দীঘলীয়া কৈশোৰ বুলি অভিহিত কৰিছিল যিয়ে কৈশোৰ আৰু প্ৰাৰম্ভিক প্ৰাপ্তবয়স্ক অৱস্থাৰ মাজৰ বিকাশৰ এক সময়ছোৱাৰ বিষয়ে অধিক অনুসন্ধানৰ পথ প্ৰশস্ত কৰিছে, যাক উন্মেষশীল প্ৰাপ্তবয়স্ক অৱস্থা (emerging adulthood) বুলি কোৱা হয়।এৰিকছনৰ বিকাশৰ তত্ত্বত বিভিন্ন মনোসামাজিক সংকট (psychosocial crises) অন্তৰ্ভুক্ত আছে য'ত প্ৰতিটো সংঘাতেই পূৰ্বৱৰ্তী পৰ্যায়সমূহৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি গঢ় লৈ উঠে। প্ৰতিটো সংঘাতৰ ফলাফলে এজন ব্যক্তিৰ বিকাশৰ ওপৰত নেতিবাচক বা ইতিবাচক প্ৰভাৱ পেলাব পাৰে, অৱশ্যে, এক নেতিবাচক ফলাফল গোটেই জীৱনকালত পুনৰীক্ষণ কৰিব পাৰি আৰু পুনৰ সমাধানৰ চেষ্টা কৰিব পাৰি। অহং পৰিচয় বনাম ভূমিকাৰ বিভ্ৰান্তিৰ (ego identity versus role confusion) ক্ষেত্ৰত: অহং পৰিচয়ে প্ৰতিজন ব্যক্তিক স্বকীয়তাৰ অনুভৱ কৰাত সক্ষম কৰে, অথবা এৰিকছনে কোৱাৰ দৰে, "অহং পৰিচয়, তেনেহ'লে, ইয়াৰ বিষয়ভিত্তিক দিশত, এই কথাটোৰ সচেতনতা যে অহঙৰ সংশ্লেষণ পদ্ধতিসমূহৰ প্ৰতি এক আত্ম-সাদৃশ্য আৰু ধাৰাবাহিকতা আছে আৰু আনৰ বাবে নিজৰ অৰ্থৰ এক ধাৰাবাহিকতা আছে"।[3] অৱশ্যে, বাৰবাৰা এংলাৰৰ মতে ভূমিকাৰ বিভ্ৰান্তি (Role confusion) হ'ল, "নিজকে নিজৰ সমাজৰ এজন উৎপাদনশীল সদস্য হিচাপে ধাৰণা কৰিবলৈ অক্ষম হোৱা।" নিজকে এজন উৎপাদনশীল সদস্য হিচাপে ধাৰণা কৰিব নোৱাৰা এই অক্ষমতা এক বৃহৎ বিপদ; এইটো কৈশোৰ কালত ঘটিব পাৰে, যেতিয়া কোনো বৃত্তিৰ সন্ধান কৰা হয়।" == ব্যক্তিত্বৰ তত্ত্ব == <templatestyles src="Module:Hatnote/styles.css"></templatestyles><templatestyles src="Module:Message box/ambox.css"></templatestyles>এৰিকছনৰ জীৱন-পৰ্যায়সমূহ, যি আঠটা পৰ্যায়ত সেইবোৰ আয়ত্ত কৰিব পাৰি তাৰ ক্ৰম অনুসৰি, তলত তালিকাভুক্ত কৰা হৈছে, লগতে এৰিকচনে এই পৰ্যায়সমূহৰ সৈতে সংলগ্ন কৰা "সদগুণ" সমূহো (এই সদগুণবোৰৰ তলত আঁচ টানি দিয়া হৈছে) দিয়া হৈছে। "সদগুণ" শব্দটোৱে প্ৰতিটো পৰ্যায়ৰ অনুকূল ফলাফলসমূহক বুজায় আৰু এৰিকচনৰ কৰ্মৰ প্ৰেক্ষাপটত ইয়াক ব্যৱহাৰ কৰা হয় যিহেতু ই চিকিৎসা বিজ্ঞানত প্ৰয়োগ হয়, যাৰ অৰ্থ হৈছে "সম্ভাৱনীয়তা" বা "শক্তি" (potencies)। এই সদগুণবোৰক "শক্তি"ৰ সৈতে একে বুলিও বাখ্যা কৰা হয়, যিবোৰক ব্যক্তিগত জীৱন চক্ৰ আৰু প্ৰজন্মৰ ক্ৰমত অন্তৰ্নিহিত বুলি গণ্য কৰা হয়। এৰিকছনৰ গৱেষণাই সূচায় যে প্ৰতিজন ব্যক্তিয়ে প্ৰতিটো নিৰ্দিষ্ট জীৱন-পৰ্যায়ৰ প্ৰত্যাহ্বানৰ দুয়োটা চৰম দিশক ইটোৱে সিটোৰ সৈতে কেনেদৰে টান বা ভাৰসাম্যত ধৰি ৰাখিব লাগে সেয়া শিকিব লাগিব, টানটোৰ এটা প্ৰান্ত বা আনটো প্ৰান্তক অগ্ৰাহ্য নকৰাকৈ। কেৱল যেতিয়া এটা জীৱন-পৰ্যায়ৰ প্ৰত্যাহ্বানৰ দুয়োটা চৰম দিশক প্ৰয়োজনীয় আৰু উপযোগী বুলি বুজা আৰু গ্ৰহণ কৰা হয়, তেতিয়াহে সেই পৰ্যায়ৰ বাবে সৰ্বোত্তম সদগুণটো প্ৰকাশ পাব পাৰে। সেয়েহে, প্ৰথম পৰ্যায়ত এক কাৰ্যকৰী সমাধান হিচাপে বাস্তৱিক 'আশা' (hope) উদ্ভৱ হ'বলৈ হ'লে, 'বিশ্বাস' (trust) আৰু 'অবিশ্বাস' (mis-trust) দুয়োটাকে বুজিব লাগিব আৰু গ্ৰহণ কৰিব লাগিব। একেদৰে, অন্তিম পৰ্যায়ত এক কাৰ্যকৰী সমাধান হিচাপে ব্যৱহাৰযোগ্য 'প্ৰজ্ঞা' (wisdom) উদ্ভৱ হ'বলৈ হ'লে, 'অখণ্ডতা' (integrity) আৰু 'হতাশা' (despair) দুয়োটাকে বুজিব লাগিব আৰু আঁকোৱালি ল'ব লাগিব। === 1. আশা: মৌলিক বিশ্বাস বনাম মৌলিক অবিশ্বাস === === 2. ইচ্ছা : স্বায়ত্তশাসন বনাম লজ্জাজনক === === 3. উদ্দেশ্যঃ উদ্যোগ বনাম অপৰাধবোধ === === 4. Competence: উদ্যোগ বনাম হীনমন্যতা === === 5. বিশ্বস্ততাঃ পৰিচয় বনাম ভূমিকাৰ বিভ্ৰান্তি === === 6. প্ৰেমঃ ঘনিষ্ঠতা বনাম বিচ্ছিন্নতা === === 7. Care: উৎপাদকতা বনাম স্থবিৰতা === === 8. প্রজ্ঞাঃ অহংকাৰৰ অখণ্ডতা বনাম হতাশা === == ধৰ্মৰ মনোবিজ্ঞান == == ব্যক্তিগত জীৱন. == [[শ্ৰেণী:Articles with hCards]] [[শ্ৰেণী:অপৰ্যালোচিত অনুবাদসহ পৃষ্ঠা]] p53hdjioo89dkn84j8g1fnb5eqr95eg 606269 606265 2026-05-14T09:34:41Z ৰঞ্জন ভূঞা 9637 /* ব্যক্তিত্বৰ তত্ত্ব */ 606269 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Module:Hatnote/styles.css"></templatestyles>{{For|other people with similar names|Eric Erickson (disambiguation)}}<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles>{{Infobox academic|discipline=Psychology|sub_discipline={{hlist | [[Developmental psychology]] | [[psychoanalysis]]}}|workplaces={{unbulleted list | [[Yale University]] | [[University of California, Berkeley]] | [[University of Pittsburgh]] | [[Harvard University]]}}|alma_mater=|doctoral_advisor=|doctoral_students=|notable_students=[[Richard Sennett]]|notable_works={{unbulleted list | ''[[Childhood and Society]]'' (1950) | ''[[Young Man Luther]]'' (1958) | ''[[Gandhi's Truth]]'' (1969) | ''The Life Cycle Completed'' (1987)}}|notable_ideas=[[Erikson's stages of psychosocial development|Theory on psychological development]]|influences={{hlist | [[Ruth Benedict]]{{sfn|Burston|2007|p=93}} | [[Anna Freud]]{{sfn|Stevens|2008|p=109}} | [[Sigmund Freud]]<ref>{{cite web |last=McLeod |first=Saul |year=2017 |orig-date=2008 |title=Erik Erikson |url=https://www.simplypsychology.org/Erik-Erikson.html |work=Simply Psychology |access-date=20 October 2017}}</ref> | [[Margaret Mead]]{{sfn|Burston|2007|p=93}}}}|influenced={{hlist | [[Eric Berne]]{{sfn|Heathcoate|2010|p=257}} | [[Robert Coles (psychiatrist)|Robert Coles]]{{sfn|Eckenfels|2008|p=vii}} | [[James W. Fowler]]{{sfn|Osmer|Bridgers|2018}} | [[Howard Gardner]]<ref>{{cite web |last=Ireland |first=Corydon |date=17 October 2013 |title=Howard Gardner: 'A Blessing of Influences' |url=https://news.harvard.edu/gazette/story/2013/10/the-mentors-of-howard-gardner/ |work=Harvard Gazette |location=Cambridge, Massachusetts |publisher=Harvard University |access-date=20 October 2017}}</ref> | [[James Marcia]]}}}}'''এৰিক হ'মবাৰ্গাৰ এৰিকছন''' (জন্মগত নাম '''এৰিক ছালোমনচেন''' 15 জুন 1902-12 মে' 1994) এজন জাৰ্মান-আমেৰিকান শিশু [[মনোবিশ্লেষণ|মনোবিশ্লেষক]] আৰু দৃশ্য শিল্পী আছিল যি মানুহৰ মনোসামাজিক বিকাশৰ ওপৰত তেওঁৰ তত্ত্বৰ বাবে জনাজাত। তেওঁ পৰিচয় সংকট শব্দটো উদ্ভাৱন কৰিছিল। বিশ্ববিদ্যালয়ৰ ডিগ্ৰী নথকা স্বত্বেও, এৰিকছনে হাৰ্ভাৰ্ড, কেলিফৰ্ণিয়া বিশ্ববিদ্যালয়, বাৰ্কলে, আৰু য়েলকে ধৰি বিশিষ্ট প্ৰতিষ্ঠানসমূহত অধ্যাপক হিচাপে কাম কৰিছিল।<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.encyclopedia.com/people/medicine/psychology-and-psychiatry-biographies/erik-erikson|title=Erik Erikson|date=2018|work=Encyclopedia}}</ref> 2002 চনত প্ৰকাশিত এ ৰিভিউ অৱ জেনেৰেল চাইকালজি জৰীপে এৰিকচনক বিংশ শতিকাৰ দ্বাদশ সৰ্বাধিক বিশিষ্ট মনোবিজ্ঞানী হিচাপে স্থান দিছিল।{{Sfn|Haggbloom et al.|2002}} এৰিকছনৰ মাতৃ কাৰ্লা আব্ৰাহামচেন [[ডেনমাৰ্ক]] কোপেনহেগেন এটা বিশিষ্ট ইহুদী পৰিয়ালৰ জীয়ৰী আছিল। তেওঁ ইহুদী ষ্টক ব্ৰকাৰ ভালডেমাৰ ইছিডৰ ছেলমনচেনৰ সৈতে বিবাহপাশত আৱদ্ধ হৈছিল কিন্তু এৰিকৰ গৰ্ভধাৰণৰ সময়ত কেইমাহমানৰ বাবে মাতৃ কাৰ্লা আব্ৰাহামচেন তেওঁৰ পৰা বিচ্ছিন্ন হৈ আছিল। এৰিকৰ জৈৱিক পিতৃৰ বিষয়ে অলপহে জানিব পৰা যায়, কেৱল তেওঁ এজন অ-ইহুদী ডেনমাৰ্কীয়ান আছিল। গৰ্ভধাৰণৰ কথা গম পোৱাৰ লগে লগে কাৰ্লাই [[জাৰ্মানী|জাৰ্মানীৰ]] ফ্ৰাংকফুৰ্ট এম মেইনলৈ পলায়ন কৰে য 'ত 1902 চনৰ 15 জুনত এৰিকৰ জন্ম হৈছিল আৰু তেওঁক ছেল' মনচেন উপনাম দিয়া হৈছিল।{{Sfn|Friedman|2000}} অবিবাহিত অৱস্থাত এৰিকক গৰ্ভধাৰণ কৰাৰ বাবে তেওঁ পলাই গৈছিল, আৰু এৰিকৰ জন্মদাতা পিতৃৰ পৰিচয় কেতিয়াও স্পষ্ট কৰা হোৱা নাছিল।<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.encyclopedia.com/people/medicine/psychology-and-psychiatry-biographies/erik-erikson|title=Erik Erikson|date=2018|work=Encyclopedia}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.encyclopedia.com/people/medicine/psychology-and-psychiatry-biographies/erik-erikson "Erik Erikson"]. ''Encyclopedia''. 2018.</cite></ref> এৰিকৰ জন্মৰ পিছত কাৰ্লাই নাৰ্ছ হোৱাৰ প্ৰশিক্ষণ লৈছিল আৰু জাৰ্মানীৰ কাৰ্লস্ৰুহলৈ গুচি গৈছিল। 1905 চনত তেওঁ ইহুদী শিশু ৰোগ বিশেষজ্ঞ থিওডৰ হম্বাৰ্গাৰক বিয়া কৰায়। 1908 চনত এৰিক ছেল 'মনছেনৰ নাম সলনি কৰি এৰিক হ'মবাৰ্গাৰ ৰখা হয় আৰু 1911 চনত তেওঁক আনুষ্ঠানিকভাৱে তেওঁৰ সতীয়া পিতৃয়ে গ্ৰহণ কৰে।<ref>{{Cite web|title=Erik H. Erikson|url=http://www.psychology.sbc.edu/mccomas.htm|location=Sweet Briar, Virginia|publisher=Sweet Briar College|accessdate=30 August 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130515084527/http://www.psychology.sbc.edu/mccomas.htm|archivedate=15 May 2013}}</ref> কাৰ্লা আৰু থিওডোৰে এৰিকক কৈছিল যে থিওডোৰ তেওঁৰ প্ৰকৃত পিতৃ আছিল, পিছে শৈশৱৰ শেষৰ ফালে তেওঁৰ আগত সত্যটো প্ৰকাশ কৰিছিল-তেওঁ ওৰেটো জীৱন এই প্ৰতাৰণাৰ বাবে মনত ক্ষোভ পুহি ৰাখিছিল।।<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.encyclopedia.com/people/medicine/psychology-and-psychiatry-biographies/erik-erikson|title=Erik Erikson|date=2018|work=Encyclopedia}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://www.encyclopedia.com/people/medicine/psychology-and-psychiatry-biographies/erik-erikson "Erik Erikson"]. ''Encyclopedia''. 2018.</cite></ref> পৰিচয়ৰ বিকাশ এৰিকছনৰ নিজৰ জীৱনৰ অন্যতম বৃহৎ চিন্তা হোৱাৰ লগতে তেওঁৰ তাত্ত্বিক কামৰ কেন্দ্ৰবিন্দু হোৱা যেন লাগে। এজন বয়স্ক প্ৰাপ্তবয়স্ক হিচাপে তেওঁ ইউৰোপত বাস কৰা সময়ছোৱাত তেওঁৰ কৈশোৰকালীন "পৰিচয়ৰ বিভ্ৰান্তি" ৰ বিষয়ে লিখিছিল। তেওঁ লিখিছিল, "মোৰ পৰিচয়ৰ বিভ্ৰান্তি [কেতিয়াবা] স্নায়ুৰোগ আৰু কৈশোৰৰ মানসিক বিকৃতিৰ মাজৰ সীমাত আছিল।" এৰিকছনৰ জীয়েকে লিখিছিল যে তেওঁৰ পিতৃৰ "প্ৰকৃত মনোবিশ্লেষণাত্মক পৰিচয়" তেতিয়ালৈকে প্ৰতিষ্ঠা হোৱা নাছিল যেতিয়ালৈকে তেওঁ "নিজৰ সতীয়া পিতৃৰ উপাধিৰ [হমবাৰ্গাৰ] সলনি নিজে উদ্ভাৱন কৰা এটা নাম [এৰিকছন] গ্ৰহণ কৰা নাছিল।" তেওঁৰ উপাধি সলনি কৰাৰ সিদ্ধান্তটো তেতিয়া লোৱা হৈছিল যেতিয়া তেওঁ য়েলত (Yale) নিজৰ চাকৰি আৰম্ভ কৰিছিল, আৰু যেতিয়া তেওঁলোক আমেৰিকাৰ নাগৰিক হৈছিল তেতিয়া এৰিকৰ পৰিয়ালে "এৰিকছন" নামটো গ্ৰহণ কৰিছিল। কোৱা হয় যে তেওঁৰ সন্তানসকলো এই কথাত আনন্দিত হৈছিল যে তেওঁলোকক আৰু "হামবাৰ্গাৰ" বুলি মতা নহ'ব। এৰিক এজন ওখ, সোণালী চুলি আৰু নীলা চকুৰ ল'ৰা আছিল যাক ইহুদী ধৰ্মত ডাঙৰ-দীঘল কৰা হৈছিল। এই মিশ্ৰিত পৰিচয়ৰ বাবে, তেওঁ ইহুদী আৰু অ-ইহুদী দুয়োবিধ শিশুৰ দ্বাৰাই বৈষম্যৰ বলি হ'বলগীয়া হৈছিল। টেম্পল স্কুলত, তেওঁৰ সহপাঠীসকলে তেওঁক নৰ্ডিক (Nordic) হোৱাৰ বাবে জোকাইছিল; আনহাতে গ্ৰামাৰ স্কুলত, ইহুদী হোৱাৰ বাবে তেওঁক জোকোৱা হৈছিল। ডাচ হিউমেনিষ্টিচ জিমনেছিয়ামত তেওঁৰ মূল আগ্ৰহৰ বিষয় আছিল কলা, ইতিহাস আৰু ভাষা, কিন্তু বিদ্যালয়ৰ প্ৰতি তেওঁৰ সাধাৰণ আগ্ৰহৰ অভাৱ আছিল আৰু কোনো বিশেষ শৈক্ষিক পাৰদৰ্শিতা নোহোৱাকৈয়ে তেওঁ উত্তীৰ্ণ হৈছিল। উত্তীৰ্ণ হোৱাৰ পিছত, তেওঁৰ সতীয়া পিতৃয়ে বিচৰাৰ দৰে মেডিকেল স্কুলত পঢ়াৰ পৰিৱৰ্তে, তেওঁ মিউনিখৰ এখন কলা বিদ্যালয়ত যোগদান কৰিছিল, যিটো তেওঁৰ মাতৃ আৰু মাতৃৰ বন্ধুবৰ্গৰ যথেষ্ট পছন্দৰ আছিল। নিজৰ বৃত্তি আৰু সমাজত নিজৰ স্থানক লৈ অনিশ্চিত হৈ, এৰিকে বিদ্যালয় আধাতে এৰি দিছিল আৰু শৈশৱৰ বন্ধু পিটাৰ ব্লছ আৰু আনসকলৰ সৈতে এজন ভ্ৰমণকাৰী শিল্পী হিচাপে জাৰ্মানী আৰু ইটালীত ঘূৰি ফুৰাৰ এক দীঘলীয়া পৰ্ব আৰম্ভ কৰিছিল। জাৰ্মানীৰ প্ৰভাৱশালী পৰিয়ালৰ সন্তানসকলৰ বাবে এটা "ভ্ৰমণৰ বছৰ" লোৱাটো কোনো অস্বাভাৱিক কথা নাছিল। তেওঁৰ ভ্ৰমণৰ সময়ছোৱাত, তেওঁ প্ৰায়েই লগ পোৱা লোকসকলৰ সৈতে তেওঁৰ স্কেচসমূহ বিক্ৰী বা বিনিময় কৰিছিল। অৱশেষত, এৰিকে উপলব্ধি কৰিলে যে তেওঁ কেতিয়াও এজন পূৰ্ণকালীন শিল্পী হ'ব নোৱাৰিব আৰু সেয়ে কাৰ্লচৰুহলৈ উভতি গৈ তেওঁ এজন কলা শিক্ষক হৈ পৰে। তেওঁৰ শিক্ষকতাৰ চাকৰিৰ সময়ছোৱাত, এগৰাকী ধনী মহিলাই তেওঁৰ সন্তানসকলৰ স্কেচ আঁকিবলৈ আৰু পিছলৈ তেওঁলোকক পঢ়াবলৈ এৰিকক নিযুক্তি দিছিল। এৰিকে এই শিশুসকলৰ সৈতে অতি সুন্দৰভাৱে কাম কৰিছিল আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত আন্না আৰু চিগমাণ্ড ফ্ৰয়েডৰ ঘনিষ্ঠ আন বহুতো পৰিয়ালেও তেওঁক নিযুক্তি দিছিল। তেওঁৰ এই শিক্ষকতা ইভা ৰোজেনফেল্ডৰ ঘৰত অৱস্থিত এখন সৰু পৰীক্ষামূলক বিদ্যালয়লৈকো সম্প্ৰসাৰিত হৈছিল।পঁচিশ বছৰ বয়সলৈকে চলা এই সময়ছোৱাত, তেওঁ নিজৰ পিতৃৰ বিষয়ে থকা প্ৰশ্নসমূহৰ লগতে নৃগোষ্ঠীয়, ধৰ্মীয় আৰু জাতীয় পৰিচয়ৰ পৰস্পৰবিৰোধী ধাৰণাসমূহৰ সৈতে নিৰন্তৰ মোকাবিলা কৰি গৈছিল।{{Sfn|Hoare|2002}} == মনোবিশ্লেষণমূলক অভিজ্ঞতা আৰু প্ৰশিক্ষণ == যেতিয়া এৰিকচনৰ বয়স পঁচিশ বছৰ আছিল, তেওঁৰ বন্ধু পিটাৰ ব্লছে তেওঁক ভিয়েনালৈ সৰু বাৰ্লিংহাম-ৰোজেনফেল্ড স্কুলত কলা পঢ়াবলৈ আমন্ত্ৰণ জনাইছিল, য'ত সেইসকল শিশুৱে পঢ়িছিল যিসকলৰ ধনী পিতৃ-মাতৃয়ে চিগমাণ্ড ফ্ৰয়েডৰ কন্যা আন্না ফ্ৰয়েডৰ দ্বাৰা মনোবিশ্লেষণ কৰাই আছিল। আন্নাই বিদ্যালয়খনত শিশুসকলৰ প্ৰতি থকা এৰিকচনৰ সংবেদনশীলতা লক্ষ্য কৰিছিল আৰু তেওঁক ভিয়েনা চাইকোএনালাইটিক ইনষ্টিটিউটত মনোবিশ্লেষণ অধ্যয়ন কৰিবলৈ উৎসাহিত কৰিছিল, য'ত বিশিষ্ট বিশ্লেষক আগষ্ট আইখৰ্ণ, হেইঞ্জ হাৰ্টমেন আৰু পল ফেডাৰ্ণ তেওঁৰ তাত্ত্বিক অধ্যয়নৰ তদাৰক কৰা লোকসকলৰ ভিতৰত আছিল। তেওঁ শিশু বিশ্লেষণত বিশেষজ্ঞতা অৰ্জন কৰিছিল আৰু আন্না ফ্ৰয়েডৰ অধীনত এক প্ৰশিক্ষণমূলক বিশ্লেষণ গ্ৰহণ কৰিছিল। হেলেন ডয়ছ আৰু এডৱাৰ্ড বিব্ৰিঙে এজন প্ৰাপ্তবয়স্ক লোকৰ প্ৰতি তেওঁৰ প্ৰাৰম্ভিক চিকিৎসাৰ তদাৰক কৰিছিল। একে সময়তে তেওঁ শিক্ষাৰ মণ্টেছৰী পদ্ধতি অধ্যয়ন কৰিছিল, যিটো শিশুৰ বিকাশ আৰু যৌন পৰ্যায়ৰ ওপৰত কেন্দ্ৰীভূত আছিল। ১৯৩৩ চনত তেওঁ ভিয়েনা চাইকোএনালাইটিক ইনষ্টিটিউটৰ পৰা নিজৰ ডিপ্লমা লাভ কৰে। এইটো আৰু তেওঁৰ মণ্টেছৰী ডিপ্লমাই আছিল এৰিকচনৰ জীৱনজোৰা কৰ্মৰ বাবে একমাত্ৰ অৰ্জিত যোগ্যতা। == বিকাশৰ তত্ত্ব আৰু অহংকাৰ == এৰিকছনক অহং মনোবিজ্ঞানৰ অন্যতম প্ৰৱৰ্তক হিচাপে স্বীকৃতি দিয়া হয়, যিয়ে অহঙৰ (ego) ভূমিকাক ইডৰ (id) কেৱল এক ভৃত্যতকৈ অধিক বুলি গুৰুত্ব আৰোপ কৰিছিল। যদিও এৰিকচনে ফ্ৰয়েডৰ তত্ত্ব গ্ৰহণ কৰিছিল, তেওঁ পিতৃ-মাতৃ আৰু সন্তানৰ সম্পৰ্কৰ ওপৰত মনোযোগ দিয়া নাছিল আৰু অহঙৰ ভূমিকাক, বিশেষকৈ ব্যক্তিজনৰ স্বয়ং (self) হিচাপে হোৱা অগ্ৰগতিক অধিক গুৰুত্ব দিছিল। এৰিকছনৰ মতে, এটা শিশুৱে যিটো পৰিৱেশত বাস কৰিছিল, সেয়া বিকাশ, সামঞ্জস্য, আত্ম-সচেতনতা আৰু পৰিচয়ৰ এক উৎস প্ৰদান কৰাৰ ক্ষেত্ৰত অত্যন্ত গুৰুত্বপূৰ্ণ আছিল। এৰিকচনে 'গান্ধীজ ট্ৰুথ' (Gandhi's Truth, ১৯৬৯) গ্ৰন্থৰ বাবে পুলিৎজাৰ বঁটা আৰু দৰ্শন আৰু ধৰ্ম শিতানত ইউ. এছ. নেচনেল বুক এৱাৰ্ড (US National Book Award) লাভ কৰিছিল, যিখন গ্ৰন্থই তেওঁৰ পাছৰ জীৱনত প্ৰয়োগ কৰা অনুসৰি তেওঁৰ তত্ত্বৰ ওপৰত অধিক গুৰুত্ব দিছিল। এৰিকছনৰ বিকাশৰ আলোচনাত, তেওঁ বয়সৰ ভিত্তিত বিকাশৰ পৰ্যায়ৰ কথা খুব কমেইহে উল্লেখ কৰিছিল। প্ৰকৃততে তেওঁ ইয়াক এক দীঘলীয়া কৈশোৰ বুলি অভিহিত কৰিছিল যিয়ে কৈশোৰ আৰু প্ৰাৰম্ভিক প্ৰাপ্তবয়স্ক অৱস্থাৰ মাজৰ বিকাশৰ এক সময়ছোৱাৰ বিষয়ে অধিক অনুসন্ধানৰ পথ প্ৰশস্ত কৰিছে, যাক উন্মেষশীল প্ৰাপ্তবয়স্ক অৱস্থা (emerging adulthood) বুলি কোৱা হয়।এৰিকছনৰ বিকাশৰ তত্ত্বত বিভিন্ন মনোসামাজিক সংকট (psychosocial crises) অন্তৰ্ভুক্ত আছে য'ত প্ৰতিটো সংঘাতেই পূৰ্বৱৰ্তী পৰ্যায়সমূহৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি গঢ় লৈ উঠে। প্ৰতিটো সংঘাতৰ ফলাফলে এজন ব্যক্তিৰ বিকাশৰ ওপৰত নেতিবাচক বা ইতিবাচক প্ৰভাৱ পেলাব পাৰে, অৱশ্যে, এক নেতিবাচক ফলাফল গোটেই জীৱনকালত পুনৰীক্ষণ কৰিব পাৰি আৰু পুনৰ সমাধানৰ চেষ্টা কৰিব পাৰি। অহং পৰিচয় বনাম ভূমিকাৰ বিভ্ৰান্তিৰ (ego identity versus role confusion) ক্ষেত্ৰত: অহং পৰিচয়ে প্ৰতিজন ব্যক্তিক স্বকীয়তাৰ অনুভৱ কৰাত সক্ষম কৰে, অথবা এৰিকছনে কোৱাৰ দৰে, "অহং পৰিচয়, তেনেহ'লে, ইয়াৰ বিষয়ভিত্তিক দিশত, এই কথাটোৰ সচেতনতা যে অহঙৰ সংশ্লেষণ পদ্ধতিসমূহৰ প্ৰতি এক আত্ম-সাদৃশ্য আৰু ধাৰাবাহিকতা আছে আৰু আনৰ বাবে নিজৰ অৰ্থৰ এক ধাৰাবাহিকতা আছে"।[3] অৱশ্যে, বাৰবাৰা এংলাৰৰ মতে ভূমিকাৰ বিভ্ৰান্তি (Role confusion) হ'ল, "নিজকে নিজৰ সমাজৰ এজন উৎপাদনশীল সদস্য হিচাপে ধাৰণা কৰিবলৈ অক্ষম হোৱা।" নিজকে এজন উৎপাদনশীল সদস্য হিচাপে ধাৰণা কৰিব নোৱাৰা এই অক্ষমতা এক বৃহৎ বিপদ; এইটো কৈশোৰ কালত ঘটিব পাৰে, যেতিয়া কোনো বৃত্তিৰ সন্ধান কৰা হয়।" == ব্যক্তিত্বৰ তত্ত্ব == এৰিকছনৰ জীৱন-পৰ্যায়সমূহ, যি আঠটা পৰ্যায়ত সেইবোৰ আয়ত্ত কৰিব পাৰি তাৰ ক্ৰম অনুসৰি, তলত তালিকাভুক্ত কৰা হৈছে, লগতে এৰিকচনে এই পৰ্যায়সমূহৰ সৈতে সংলগ্ন কৰা "সদগুণ" সমূহো (এই সদগুণবোৰৰ তলত আঁচ টানি দিয়া হৈছে) দিয়া হৈছে। "সদগুণ" শব্দটোৱে প্ৰতিটো পৰ্যায়ৰ অনুকূল ফলাফলসমূহক বুজায় আৰু এৰিকচনৰ কৰ্মৰ প্ৰেক্ষাপটত ইয়াক ব্যৱহাৰ কৰা হয় যিহেতু ই চিকিৎসা বিজ্ঞানত প্ৰয়োগ হয়, যাৰ অৰ্থ হৈছে "সম্ভাৱনীয়তা" বা "শক্তি" (potencies)। এই সদগুণবোৰক "শক্তি"ৰ সৈতে একে বুলিও বাখ্যা কৰা হয়, যিবোৰক ব্যক্তিগত জীৱন চক্ৰ আৰু প্ৰজন্মৰ ক্ৰমত অন্তৰ্নিহিত বুলি গণ্য কৰা হয়। এৰিকছনৰ গৱেষণাই সূচায় যে প্ৰতিজন ব্যক্তিয়ে প্ৰতিটো নিৰ্দিষ্ট জীৱন-পৰ্যায়ৰ প্ৰত্যাহ্বানৰ দুয়োটা চৰম দিশক ইটোৱে সিটোৰ সৈতে কেনেদৰে টান বা ভাৰসাম্যত ধৰি ৰাখিব লাগে সেয়া শিকিব লাগিব, টানটোৰ এটা প্ৰান্ত বা আনটো প্ৰান্তক অগ্ৰাহ্য নকৰাকৈ। কেৱল যেতিয়া এটা জীৱন-পৰ্যায়ৰ প্ৰত্যাহ্বানৰ দুয়োটা চৰম দিশক প্ৰয়োজনীয় আৰু উপযোগী বুলি বুজা আৰু গ্ৰহণ কৰা হয়, তেতিয়াহে সেই পৰ্যায়ৰ বাবে সৰ্বোত্তম সদগুণটো প্ৰকাশ পাব পাৰে। সেয়েহে, প্ৰথম পৰ্যায়ত এক কাৰ্যকৰী সমাধান হিচাপে বাস্তৱিক 'আশা' (hope) উদ্ভৱ হ'বলৈ হ'লে, 'বিশ্বাস' (trust) আৰু 'অবিশ্বাস' (mis-trust) দুয়োটাকে বুজিব লাগিব আৰু গ্ৰহণ কৰিব লাগিব। একেদৰে, অন্তিম পৰ্যায়ত এক কাৰ্যকৰী সমাধান হিচাপে ব্যৱহাৰযোগ্য 'প্ৰজ্ঞা' (wisdom) উদ্ভৱ হ'বলৈ হ'লে, 'অখণ্ডতা' (integrity) আৰু 'হতাশা' (despair) দুয়োটাকে বুজিব লাগিব আৰু আঁকোৱালি ল'ব লাগিব। === 1. আশা: মৌলিক বিশ্বাস বনাম মৌলিক অবিশ্বাস === === 2. ইচ্ছা : স্বায়ত্তশাসন বনাম লজ্জাজনক === === 3. উদ্দেশ্যঃ উদ্যোগ বনাম অপৰাধবোধ === === 4. Competence: উদ্যোগ বনাম হীনমন্যতা === === 5. বিশ্বস্ততাঃ পৰিচয় বনাম ভূমিকাৰ বিভ্ৰান্তি === === 6. প্ৰেমঃ ঘনিষ্ঠতা বনাম বিচ্ছিন্নতা === === 7. Care: উৎপাদকতা বনাম স্থবিৰতা === === 8. প্রজ্ঞাঃ অহংকাৰৰ অখণ্ডতা বনাম হতাশা === == ধৰ্মৰ মনোবিজ্ঞান == == ব্যক্তিগত জীৱন. == [[শ্ৰেণী:Articles with hCards]] [[শ্ৰেণী:অপৰ্যালোচিত অনুবাদসহ পৃষ্ঠা]] sdt5c2guo4dgioyi72nx2mcwngfxt8o 0 136878 606271 2026-05-14T09:37:11Z Sasifow 48425 পৃষ্ঠা [[চ্যাৱন]]ৰ পৰা [[চ্যৱন]]লৈ Sasifowয়ে স্থানান্তৰ কৰিলে: Misspelled title 606271 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[চ্যৱন]] f76b3lf6vvmit0d8npvgnr6fqv6bvgr 0 136879 606275 2026-05-14T09:40:52Z Sasifow 48425 পৃষ্ঠা [[চ্যাৱনপ্ৰাছ]]ৰ পৰা [[চ্যৱনপ্ৰাশ]]লৈ Sasifowয়ে স্থানান্তৰ কৰিলে: Misspelled title 606275 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[চ্যৱনপ্ৰাশ]] akbocbtlm2ffqydkt441dz2opet29re