ৱিকিউৎস:কেন্দ্ৰীয় আলোচনা

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="as">
  <siteinfo>
    <sitename>ৱিকিউৎস</sitename>
    <dbname>aswikisource</dbname>
    <base>https://as.wikisource.org/wiki/%E0%A6%AC%E0%A7%87%E0%A6%9F%E0%A7%81%E0%A6%AA%E0%A6%BE%E0%A6%A4</base>
    <generator>MediaWiki 1.46.0-wmf.22</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">মাধ্যম</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">বিশেষ</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">বাৰ্তা</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">সদস্য</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">সদস্য বাৰ্তা</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">ৱিকিউৎস</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">ৱিকিউৎস বাৰ্তা</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">চিত্ৰ</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">চিত্ৰ বাৰ্তা</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">মিডিয়াৱিকি</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">মিডিয়াৱিকি আলোচনা</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">সাঁচ</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">সাঁচ বাৰ্তা</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">সহায়</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">সহায় বাৰ্তা</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">শ্ৰেণী</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">শ্ৰেণী বাৰ্তা</namespace>
      <namespace key="102" case="first-letter">লেখক</namespace>
      <namespace key="103" case="first-letter">লেখক আলোচনা</namespace>
      <namespace key="104" case="first-letter">পৃষ্ঠা</namespace>
      <namespace key="105" case="first-letter">পৃষ্ঠা আলোচনা</namespace>
      <namespace key="106" case="first-letter">সূচী</namespace>
      <namespace key="107" case="first-letter">সূচী আলোচনা</namespace>
      <namespace key="108" case="first-letter">প্ৰকাশক</namespace>
      <namespace key="109" case="first-letter">প্ৰকাশক আলোচনা</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Module</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Module talk</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>ৱিকিউৎস:কেন্দ্ৰীয় আলোচনা</title>
    <ns>4</ns>
    <id>4680</id>
    <revision>
      <id>245969</id>
      <parentid>242747</parentid>
      <timestamp>2026-04-04T13:42:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gnoeee</username>
        <id>3820</id>
      </contributor>
      <comment>/* ৱিকি কনফাৰেন্স ইণ্ডিয়া ২০২৬ৰ বাবে বৃত্তিৰ আবেদন মুকলি */ নতুন অনুচ্ছেদ</comment>
      <origin>245969</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="156120" sha1="4a0ks1io5lw2xisdqnr398b8a529g6j" xml:space="preserve">{{process header
 | title    =কেন্দ্ৰীয় আলোচনা
 | section  =
 | previous = [[ৱিকিউৎস:সমজুৱা পৃষ্ঠা|সমজুৱা পৃষ্ঠা]]
 | next     =[[Wikisource:কেন্দ্ৰীয় আলোচনা/আৰ্কাইভ|সংৰক্ষিত আলোচনা]]
 | shortcut =
 | notes    = অসমীয়া ৱিকিউৎস সমাজৰ আলোচনা কক্ষলৈ আপোনাক আদৰিছোঁ। এই পৃষ্ঠাত ৱিকিউৎস সম্বন্ধীয় নীতি-নিৰ্দেশনা, পৰিচালনা আদি বিভিন্ন বিষয়ৰ সম্পৰ্কে আলোচনা কৰা হয়।  পঢ়ুৱৈ বা সংকলকৰ ৱিকিউৎসৰ বিষয়ক কিবা ক'বলগীয়া থাকিলে এই পৃষ্ঠাত লিখিব পাৰে। 
* '''en:''' Requests for the [[m:bot|bot]] flag should be made on this page. This wiki uses the [[m:bot policy|standard bot policy]], and allows [[m:bot policy#Global_bots|global bots]] and [[m:bot policy#Automatic_approval|automatic approval of certain types of bots]]. Other bots should apply below, and then [[m:Steward requests/Bot status|request access]] from a steward if there is no objection.
}}
{{/Navigation}}

{{archive box|
[[ৱিকিউৎস:কেন্দ্ৰীয় আলোচনা/সংৰক্ষণ/২০১২-১৮|২০১২-১৮]]&lt;br/&gt;
[[ৱিকিউৎস:কেন্দ্ৰীয় আলোচনা/সংৰক্ষণ/২০১৯|২০১৯]]&lt;br/&gt;
[[ৱিকিউৎস:কেন্দ্ৰীয় আলোচনা/সংৰক্ষণ/২০২০|২০২০]]&lt;br/&gt;
[[ৱিকিউৎস:কেন্দ্ৰীয় আলোচনা/সংৰক্ষণ/২০২১|২০২১]]&lt;br/&gt;
[[ৱিকিউৎস:কেন্দ্ৰীয় আলোচনা/সংৰক্ষণ/২০২২|২০২২]]&lt;br/&gt;
[[ৱিকিউৎস:কেন্দ্ৰীয় আলোচনা/সংৰক্ষণ/২০২৩|২০২৩]]&lt;br/&gt;
[[ৱিকিউৎস:কেন্দ্ৰীয় আলোচনা/সংৰক্ষণ/২০২৪|২০২৪]]
 
}}


== স্থানীয় আপল'ড নীতি ==

বন্ধুসকল, আমি ইমান দিনে কপিৰাইট উকলা অসমীয়া কিতাপৰ প্ৰায়বোৰ স্কেন প্ৰতিলিপি PD-India অনুজ্ঞাপত্ৰৰ আধাৰত ৱিকিমিডিয়া কমন্সত আপল'ড কৰি আহিছিলোঁ। কিন্তু কমন্সত কিতাপ আপল'ড কৰিবলৈ কেৱল এই অনুজ্ঞাপত্ৰ নাখাটে (সবিশেষ &quot;[[সহায়:কপিৰাইট]]&quot; পৃষ্ঠাত)। কমন্সৰ বাবে আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰত প্ৰযোজ্য অনুজ্ঞাপত্ৰৰো আৱশ্যক। শেহতীয়াকৈ কমন্সত অন্য লেখকৰ কৰ্ম আপল'ড কৰিবলৈ ল'লে লেখকৰ মৃত্যুৰ ৭০ বছৰ হ'লনে নাই সেই বিকল্প এটাও ওলায়। ভৱিষ্যতে PD-Indiaৰ অধীনত থকা স্কেন প্ৰতিলিপিবোৰ কোনোবাই ডিলিট কৰিবলৈ বিচাৰিলে আমি অসুবিধাত পৰিম। গতিকে ৱিকিউৎসত স্থানীয় আপল'ড নীতিৰ প্ৰয়োজনীয়তা সম্পৰ্ক যোৱা TTT-ত সুবোধ কুলকাৰ্ণীৰ লগত আলোচনা কৰিছিলোঁ। ইতিমধ্যে কেইখনমান কিতাপ স্থানীয়ভাৱে আপল'ড কৰা হৈছে। এই ক্ষেত্ৰত প্ৰধান অসুবিধাটো হ'ল কেৱল প্ৰশাসকেহে স্থানীয় আপল'ড কৰিব পাৰে। কি পদক্ষেপ লোৱা যায় সেই সম্পৰ্কে মত আগবঢ়াবলৈ সকলোকে অনুৰোধ জনালোঁ। [[সদস্য:Gitartha.bordoloi|Gitartha.bordoloi]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Gitartha.bordoloi|বাৰ্তা]]) ১৭:২৪, ২২ ডিচেম্বৰ ২০২৪ (IST)

:স্থানীয় ভাৱে আপল'ড কৰাৰ সুবিধাটো সকলোৰে বাবে থাকিলে ভাল। তাৰ মাজতে নিয়ম অনুসৰি আপল'ড নকৰা কিতাপসমূহ আঁতৰাই দিলে বোধহয় বেমেজালিৰ সৃষ্টি নহব।
:[[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) ২৩:৫৪, ২৩ ডিচেম্বৰ ২০২৪ (IST)JyotiPN

:স্থানীয়ভাৱে আপলোড কৰাটো সকলোৰে বাবে খোলা থাকিলে সুবিধা হ’ব। তাৰবাবে যথাবিহিত ব্যৱস্থা কৰিব লাগে। [[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) ১৭:৫১, ১ জানুৱাৰী ২০২৫ (IST)
:সদ্যহতে পাৰি যদি কমন্সৰ পৰা এনে ফাইলসমূহ  আমদানি (Import) কৰিব পাৰি যদি কৰিব লাগে৷ তাৰ পিছত সকলোৱে আপলোড কৰিব পৰা কৰিবলৈ [https://phabricator.wikimedia.org ফেব্ৰিকেটৰত] আৱেদন কৰিব লাগে৷ [[সদস্য:Nayan j Nath|নয়ন জ্যোতি নাথ]] আৰু [[সদস্য:-chanakyakdas|চাণক্য কুমাৰ দাস]] বিষয়টো চাবাচোন৷-[[সদস্য:দিব্য দত্ত|দিব্য দত্ত]] ([[সদস্য বাৰ্তা:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]]) ১৯:৩১, ১ জানুৱাৰী ২০২৫ (IST)
: স্থানীয়ভাৱে আপলোড কৰাটো সকলোৰে বাবে মুকলি কৰি দিয়াত সমৰ্থন জনাইছোঁ। সেইটোৰ আবেদনত সন্মতি পালে সময়-সুবিধা মিলাই সকলোৰে বাবে তাৰ প্ৰশিক্ষণৰো ব্যৱস্থা কৰিব পৰা হ'ব। লগতে বৰ্তমানলৈকে কমন্সত আপলোড কৰা এনে ফাইলসমূহৰ আমদানি কৰাৰ বাবে পদক্ষেপ ল'বলৈ গীতাৰ্থ আৰু দিব্যদাক অনুৰোধ কৰিছোঁ। -[[সদস্য:Joli Rumi|Joli Rumi]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Joli Rumi|বাৰ্তা]]) ১৯:৪৭, ১ জানুৱাৰী ২০২৫ (IST)

:: সদস্যসকলে স্থানীয় আপল'ড সকলোৰে বাবে মুকলি থকাৰ ব্যৱস্থাত সমৰ্থন জনোৱাৰ বাবে [[সদস্য:-chanakyakdas]]ক ফেব্ৰিকেটৰত আবেদন কৰিবৰ বাবে অনুৰোধ জনালোঁ। [[সদস্য:Gitartha.bordoloi|Gitartha.bordoloi]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Gitartha.bordoloi|বাৰ্তা]]) ১৫:০৮, ১১ জুলাই ২০২৫ (IST)
:::{{Done}} -- [[সদস্য:-chanakyakdas|চাণক্য]] ([[সদস্য বাৰ্তা:-chanakyakdas|বাৰ্তা]]) ১৬:৫৯, ১১ জুলাই ২০২৫ (IST)
::::লিংকটো দি থ'বা। লগতে ভোটদানৰ প্ৰয়োজনো হ'ব পাৰে। [[সদস্য:Gitartha.bordoloi|Gitartha.bordoloi]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Gitartha.bordoloi|বাৰ্তা]]) ১৭:১৭, ১৫ জুলাই ২০২৫ (IST)

::::: {{Ping|-chanakyakdas}}, এইটোৰ স্থিতি কি? [[সদস্য:Gitartha.bordoloi|Gitartha.bordoloi]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Gitartha.bordoloi|বাৰ্তা]]) ১৪:০৭, ৬ ফেব্ৰুৱাৰী ২০২৬ (IST)

== Invitation to Participate in the Wikimedia SAARC Conference Community Engagement Survey ==

Dear Community Members,

I hope this message finds you well. Please excuse the use of English; we encourage translations into your local languages to ensure inclusivity.

We are conducting a Community Engagement Survey to assess the sentiments, needs, and interests of South Asian Wikimedia communities in organizing the inaugural Wikimedia SAARC Regional Conference, proposed to be held in Kathmandu, Nepal.

This initiative aims to bring together participants from eight nations to collaborate towards shared goals. Your insights will play a vital role in shaping the event's focus, identifying priorities, and guiding the strategic planning for this landmark conference.

Survey Link: https://forms.gle/en8qSuCvaSxQVD7K6

We kindly request you to dedicate a few moments to complete the survey. Your feedback will significantly contribute to ensuring this conference addresses the community's needs and aspirations.

Deadline to Submit the Survey: 20 January 2025

Your participation is crucial in shaping the future of the Wikimedia SAARC community and fostering regional collaboration. Thank you for your time and valuable input.

Warm regards,&lt;br&gt;
[[:m:User:Biplab Anand|Biplab Anand]]
&lt;!-- Message sent by User:Biplab Anand@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Biplab_Anand/lists&amp;oldid=28074658 --&gt;

== Open Community Call - [[:m:Expressions of Interest to host Wikimania 2027 in India: Initial conversation|Expressions of Interest to host Wikimania 2027 in India]] ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;

''{{int:please-translate}}''

Dear Wikimedians, 

Happy 2025.. 😊

As you must have seen, members from Wikimedians of Kerala and Odia Wikimedia User Groups initiated preliminary discussions around submitting an Expression of Interest (EoI) to have Wikimania 2027 in India. You can find out more on the [[:m:Expressions of Interest to host Wikimania 2027 in India: Initial conversation|Meta Page]]. 
 
Our aim is to seek input and assess the overall community sentiment and thoughts from the Indian community before we proceed further with the steps involved in submitting the formal EOI. 
 
As part of the same, we are hosting an '''open community call regarding India's Expression of Interest (EOI) to host Wikimania 2027'''. This is an opportunity to gather your valuable feedback, opinions, and suggestions to shape a strong and inclusive proposal.

* 📅 Date: Wednesday, January 15th 2025  
* ⏰ Time: 7pm-8pm IST 
* 📍 Platform: https://meet.google.com/sns-qebp-hck
 
Your participation is key to ensuring the EOI reflects the collective aspirations and potential of the vibrant South Asian community. 
 
Let’s join together to make this a milestone event for the Wikimedia movement in South Asia. 
 
We look forward to your presence! 
&lt;br&gt;
Warm regards,
&lt;br&gt;
[[:m:Wikimedians of Kerala|Wikimedians of Kerala]] and [[:m:Odia Wikimedians User Group|Odia Wikimedians]] User Group's
&lt;br&gt;
This message was sent with [[সদস্য:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[সদস্য বাৰ্তা:MediaWiki message delivery|বাৰ্তা]]) by [[m:User:Gnoeee|Gnoeee]] ([[m:User_talk:Gnoeee|talk]]) at ১১:২৫, ১৪ জানুৱাৰী ২০২৫ (IST)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Gnoeee@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Indic_VPs&amp;oldid=28100038 --&gt;

== Universal Code of Conduct annual review: provide your comments on the UCoC and Enforcement Guidelines ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
My apologies for writing in English.
{{Int:Please-translate}}.

I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 3 February 2025. This is the first step of several to be taken for the annual review.
[[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]].

The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|you may review the U4C Charter]].

Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate.

-- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) ০৬:৪১, ২৪ জানুৱাৰী ২০২৫ (IST)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=27746256 --&gt;

== Reminder: first part of the annual UCoC review closes soon ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
My apologies for writing in English.
{{Int:Please-translate}}.

This is a reminder that the first phase of the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines will be closing soon. You can make suggestions for changes through [[d:Q614092|the end of day]], 3 February 2025. This is the first step of several to be taken for the annual review.
[[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]]. After review of the feedback, proposals for updated text will be published on Meta in March for another round of community review. 

Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate.

-- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) ০৬:১৯, ৩ ফেব্ৰুৱাৰী ২০২৫ (IST)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=28198931 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt; Upcoming Language Community Meeting (Feb 28th, 14:00 UTC) and Newsletter&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;message&quot;/&gt;
Hello everyone!
[[File:WP20Symbols WIKI INCUBATOR.svg|right|frameless|150x150px|alt=An image symbolising multiple languages]]
We’re excited to announce that the next '''Language Community Meeting''' is happening soon, '''February 28th at 14:00 UTC'''! If you’d like to join, simply sign up on the '''[[mw:Wikimedia_Language_and_Product_Localization/Community_meetings#28_February_2025|wiki page]]'''.

This is a participant-driven meeting where we share updates on language-related projects, discuss technical challenges in language wikis, and collaborate on solutions. In our last meeting, we covered topics like developing language keyboards, creating the Moore Wikipedia, and updates from the language support track at Wiki Indaba.

'''Got a topic to share?''' Whether it’s a technical update from your project, a challenge you need help with, or a request for interpretation support, we’d love to hear from you! Feel free to '''reply to this message''' or add agenda items to the document '''[[etherpad:p/language-community-meeting-feb-2025|here]]'''.

Also, we wanted to highlight that the sixth edition of the Language &amp; Internationalization newsletter (January 2025) is available here: [[:mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2025/January|Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2025/January]]. This newsletter provides updates from the October–December 2024 quarter on new feature development, improvements in various language-related technical projects and support efforts, details about community meetings, and ideas for contributing to projects. To stay updated, you can subscribe to the newsletter on its wiki page: [[:mw:Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter|Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter]].

We look forward to your ideas and participation at the language community meeting, see you there!
&lt;section end=&quot;message&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ১৩:৫৯, ২২ ফেব্ৰুৱাৰী ২০২৫ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:SSethi (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=28217779 --&gt;

== Universal Code of Conduct annual review: proposed changes are available for comment ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
My apologies for writing in English.
{{Int:Please-translate}}.

I am writing to you to let you know that [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/Proposed_Changes|proposed changes]] to the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct/Enforcement_guidelines|Universal Code of Conduct (UCoC) Enforcement Guidelines]] and [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) Charter]] are open for review. '''[[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/Proposed_Changes|You can provide feedback on suggested changes]]''' through the [[d:Q614092|end of day]] on Tuesday, 18 March 2025. This is the second step in the annual review process, the final step will be community voting on the proposed changes.
[[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review|Read more information and find relevant links about the process on the UCoC annual review page on Meta]].

The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|you may review the U4C Charter]].

Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate.

-- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ০০:২১, ৮ মাৰ্চ ২০২৫ (IST)

&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=28307738 --&gt;

== Final proposed modifications to the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines and U4C Charter now posted ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
The proposed modifications to the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct/Enforcement_guidelines|Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines]] and the U4C Charter [[m:Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/2025/Proposed_Changes|are now on Meta-wiki for community notice]] in advance of the voting period. This final draft was developed from the previous two rounds of community review. Community members will be able to vote on these modifications starting on 17 April 2025. The vote will close on 1 May 2025, and results will be announced no later than 12 May 2025. The U4C election period, starting with a call for candidates, will open immediately following the announcement of the review results. More information will be posted on [[m:Special:MyLanguage//Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election|the wiki page for the election]] soon.

Please be advised that this process will require more messages to be sent here over the next two months. 

The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, you may [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|review the U4C Charter]].

Please share this message with members of your community so they can participate as well.

-- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) ০৭:৩৫, ৪ এপ্ৰিল ২০২৫ (IST)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=28469465 --&gt;

== Invitation for the next South Asia Open Community Call (SAOCC) with a focus on WMF's Annual Plans (27th April, 2025) ==

Dear All,

The [[:m:South Asia Open Community Call|South Asia Open Community Call (SAOCC)]] is a monthly call where South Asian communities come together to participate, share community activities, receive important updates and ask questions in the moderated discussions. 

The next SAOCC is scheduled for 27th April, 6:00 PM-7:00 PM (1230-1330 UTC) and will have a section with representatives from WMF who will be sharing more about their [[:m:Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Global Trends|Annual Plans]] for the next year, in addition to Open Community Updates. 

We request you all to please attend the call and you can find the joining details [https://meta.wikimedia.org/wiki/South_Asia_Open_Community_Call#27_April_2025 here]. 

Thank you! [[সদস্য:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[সদস্য বাৰ্তা:MediaWiki message delivery|বাৰ্তা]]) ১৩:৫৫, ১৪ এপ্ৰিল ২০২৫ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&amp;oldid=28543211 --&gt;

== Vote now on the revised UCoC Enforcement Guidelines and U4C Charter ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;

The voting period for the revisions to the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines (&quot;UCoC EG&quot;) and the UCoC's Coordinating Committee Charter is open now through the end of 1 May (UTC) ([https://zonestamp.toolforge.org/1746162000 find in your time zone]). [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/2025/Voter_information|Read the information on how to participate and read over the proposal before voting]] on the UCoC page on Meta-wiki.

The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review of the EG and Charter was planned and implemented by the U4C. Further information will be provided in the coming months about the review of the UCoC itself. For more information and the responsibilities of the U4C, you may [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|review the U4C Charter]].

Please share this message with members of your community so they can participate as well.

In cooperation with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) ০৬:০৫, ১৭ এপ্ৰিল ২০২৫ (IST)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=28469465 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Vote on proposed modifications to the UCoC Enforcement Guidelines and U4C Charter&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
The voting period for the revisions to the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines and U4C Charter closes on 1 May 2025 at 23:59 UTC ([https://zonestamp.toolforge.org/1746162000 find in your time zone]). [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2025/Voter information|Read the information on how to participate and read over the proposal before voting]] on the UCoC page on Meta-wiki.

The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, you may [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|review the U4C Charter]].

Please share this message with members of your community in your language, as appropriate, so they can participate as well.

In cooperation with the U4C -- &lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) ০৯:১১, ২৯ এপ্ৰিল ২০২৫ (IST)&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=28618011 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Call for Candidates for the Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
The results of voting on the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines and Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) Charter is [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2025#Results|available on Meta-wiki]].

You may now [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2025/Candidates|submit your candidacy to serve on the U4C]] through 29 May 2025 at 12:00 UTC. Information about [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2025|eligibility, process, and the timeline are on Meta-wiki]]. Voting on candidates will open on 1 June 2025 and run for two weeks, closing on 15 June 2025 at 12:00 UTC.

If you have any questions, you can ask on [[m:Talk:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2025|the discussion page for the election]]. -- in cooperation with the U4C, &lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|আলোচনা]])&lt;/bdi&gt; ০৩:৩৭, ১৬ মে' ২০২৫ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=28618011 --&gt;

== RfC ongoing regarding Abstract Wikipedia (and your project) ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
''(Apologies for posting in English, if this is not your first language)''

Hello all! We opened a discussion on Meta about a very delicate issue for the development of [[:m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia|Abstract Wikipedia]]: where to store the abstract content that will be developed through functions from Wikifunctions and data from Wikidata. Since some of the hypothesis involve your project, we wanted to hear your thoughts too. 

We want to make the decision process clear: we do not yet know which option we want to use, which is why we are consulting here. We will take the arguments from the Wikimedia communities into account, and we want to consult with the different communities and hear arguments that will help us with the decision. The decision will be made and communicated after the consultation period by the Foundation.

You can read the various hypothesis and have your say at [[:m:Abstract Wikipedia/Location of Abstract Content|Abstract Wikipedia/Location of Abstract Content]]. Thank you in advance! -- [[User:Sannita (WMF)|Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|&lt;span class=&quot;signature-talk&quot;&gt;{{int:Talkpagelinktext}}&lt;/span&gt;]]) ২০:৫৭, ২২ মে' ২০২৫ (IST)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&amp;oldid=28768453 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Wikimedia Foundation Board of Trustees 2025 Selection &amp; Call for Questions&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Selection announcement|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Selection announcement}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]''

Dear all,

This year, the term of 2 (two) Community- and Affiliate-selected Trustees on the Wikimedia Foundation Board of Trustees will come to an end [1]. The Board invites the whole movement to participate in this year’s selection process and vote to fill those seats.

The Elections Committee will oversee this process with support from Foundation staff [2]. The Governance Committee, composed of trustees who are not candidates in the 2025 community-and-affiliate-selected trustee selection process (Raju Narisetti, Shani Evenstein Sigalov, Lorenzo Losa, Kathy Collins, Victoria Doronina and Esra’a Al Shafei) [3], is tasked with providing Board oversight for the 2025 trustee selection process and for keeping the Board informed. More details on the roles of the Elections Committee, Board, and staff are here [4].

Here are the key planned dates:

* May 22 – June 5: Announcement (this communication) and call for questions period [6]
* June 17 – July 1, 2025: Call for candidates
* July 2025: If needed, affiliates vote to shortlist candidates if more than 10 apply [5]
* August 2025: Campaign period
* August – September 2025: Two-week community voting period
* October – November 2025: Background check of selected candidates
* Board’s Meeting in December 2025: New trustees seated

Learn more about the 2025 selection process - including the detailed timeline, the candidacy process, the campaign rules, and the voter eligibility criteria - on this Meta-wiki page [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025|[link]]].

'''Call for Questions'''

In each selection process, the community has the opportunity to submit questions for the Board of Trustees candidates to answer. The Election Committee selects questions from the list developed by the community for the candidates to answer. Candidates must answer all the required questions in the application in order to be eligible; otherwise their application will be disqualified. This year, the Election Committee will select 5 questions for the candidates to answer. The selected questions may be a combination of what’s been submitted from the community, if they’re alike or related. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Questions_for_candidates|[link]]]

'''Election Volunteers'''

Another way to be involved with the 2025 selection process is to be an Election Volunteer. Election Volunteers are a bridge between the Elections Committee and their respective community. They help ensure their community is represented and mobilize them to vote. Learn more about the program and how to join on this Meta-wiki page [[m:Wikimedia_Foundation_elections/2025/Election_volunteers|[link].]]

Thank you!

[1] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections/2022/Results

[2] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Committee:Elections_Committee_Charter

[3] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Resolution:Committee_Membership,_December_2024

[4] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections_committee/Roles

[5] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections/2025/FAQ

[6] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Questions_for_candidates

Best regards,

Victoria Doronina

Board Liaison to the Elections Committee

Governance Committee&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[সদস্য:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[সদস্য বাৰ্তা:MediaWiki message delivery|বাৰ্তা]]) ০৮:৩৮, ২৮ মে' ২০২৫ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=28618011 --&gt;

== Update from A2K team: May 2025 ==

Hello everyone,

We’re happy to share that the ''Access to Knowledge'' (A2K) program has now formally become part of the '''Raj Reddy Centre for Technology and Society''' at '''IIIT-Hyderabad'''. Going forward, our work will continue under the name [[:m:IIITH-OKI|Open Knowledge Initiatives]].

The new team includes most members from the former A2K team, along with colleagues from IIIT-H already involved in Wikimedia and Open Knowledge work. Through this integration, our commitment to partnering with Indic Wikimedia communities, the GLAM sector, and broader open knowledge networks remains strong and ongoing. Learn more at our Team’s page on Meta-Wiki.

We’ll also be hosting an open session during the upcoming [[:m:South Asia Open Community Call|South Asia Open Community Call]] on 6 - 7 pm, and we look forward to connecting with you there.

Thanks for your continued support! Thank you 

Pavan Santhosh,

On behalf of the Open Knowledge Initiatives Team.
&lt;!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&amp;oldid=28543211 --&gt;

== প্ৰশাসক পদৰ বাবে আবেদন ==
প্ৰিয় সতীৰ্থসকল, আপোনালোকৰ কাৰো আপত্তি নাথাকিলে অহা ১ বছৰৰ বাবে মই অসমীয়া ৱিকিউৎসৰ প্ৰশাসক পদৰ বাবে আবেদন কৰিব খুজিছোঁ।

Dear colleagues, If you have no objection, I would like to apply for the position of Administrator of Assamese Wikisource for the next 1 year. &lt;br/&gt; [[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) ২০:০৩, ৩ জুন ২০২৫ (IST)
===সমৰ্থন (Support)===
#[[সদস্য:AjayDas|AjayDas]] ([[সদস্য বাৰ্তা:AjayDas|বাৰ্তা]]) ২১:৪৪, ৩ জুন ২০২৫ (IST)
#[[সদস্য:দিব্য দত্ত|দিব্য দত্ত]] ([[সদস্য বাৰ্তা:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]]) ০৮:৫৬, ৫ জুন ২০২৫ (IST)
#[[সদস্য:Gitartha.bordoloi|Gitartha.bordoloi]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Gitartha.bordoloi|বাৰ্তা]]) ১০:৩৩, ৭ জুন ২০২৫ (IST)
#{{Support}} — [[সদস্য:-chanakyakdas|চাণক্য]] ১১:৪৫, ১৫ জুন ২০২৫ (IST)
#[[সদস্য:প্ৰয়াসী বৰঠাকুৰ|প্ৰয়াসী বৰঠাকুৰ]] ([[সদস্য বাৰ্তা:প্ৰয়াসী বৰঠাকুৰ|বাৰ্তা]]) ১২:২৬, ১৫ জুন ২০২৫ (IST)প্ৰয়াসী বৰঠাকুৰ
#[[সদস্য:নৰুনা বৰুৱা|নৰুনা বৰুৱা]] ([[সদস্য বাৰ্তা:নৰুনা বৰুৱা|বাৰ্তা]]) ১৩:০৮, ১৫ জুন ২০২৫ (IST) নৰুনা বৰুৱা

===মন্তব্য===
এবছৰৰ বাবে প্ৰশাসক পদ লাভ কৰিছোঁ। সকলোকে আন্তৰিক ধন্যবাদ। [[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) ১৩:৩০, ১৫ জুন ২০২৫ (IST)

== 📣 Announcing the South Asia Newsletter – Get Involved! 🌏 ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;

''{{int:please-translate}}''

Hello Wikimedians of South Asia! 👋

We’re excited to launch the planning phase for the '''South Asia Newsletter''' – a bi-monthly, community-driven publication that brings news, updates, and original stories from across our vibrant region, to one page!

We’re looking for passionate contributors to join us in shaping this initiative:

* Editors/Reviewers – Craft and curate impactful content
* Technical Contributors – Build and maintain templates, modules, and other magic on meta.
* Community Representatives – Represent your Wikimedia Affiliate or community

If you're excited to contribute and help build a strong regional voice, we’d love to have you on board!

👉 Express your interest though [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfhk4NIe3YwbX88SG5hJzcF3GjEeh5B1dMgKE3JGSFZ1vtrZw/viewform this link].

Please share this with your community members.. Let’s build this together! 💬

This message was sent with [[সদস্য:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[সদস্য বাৰ্তা:MediaWiki message delivery|বাৰ্তা]]) by [[m:User:Gnoeee|Gnoeee]] ([[m:User_talk:Gnoeee|talk]]) at ২১:১২, ৬ জুন ২০২৫ (IST)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Gnoeee@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/South_Asia_Village_Pumps&amp;oldid=25720607 --&gt;

== Vote now in the 2025 U4C Election ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Apologies for writing in English.
{{Int:Please-translate}}

Eligible voters are asked to participate in the 2025 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2025|2025 Election information page]]. The vote closes on 17 June 2025 at [https://zonestamp.toolforge.org/1750161600 12:00 UTC].

Please vote if your account is eligible. Results will be available by 1 July 2025. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) ০৪:৩১, ১৪ জুন ২০২৫ (IST) &lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=28848819 --&gt;

== অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সমাজে লাভ কৰা স্কেনাৰ প্ৰসংগত ==

প্ৰিয় সতীৰ্থসকল,

নমস্কাৰ গ্ৰহণ কৰিব। আপোনালোক ইতিমধ্যে অৱগত হৈছে যে, আমাৰ [https://meta.wikimedia.org/wiki/CIS-A2K/Community_Collaboration/Form/Submitted/Digitization_and_relicensing_program_for_Assamese_Wikisource  এই প্ৰপজেলটোৰ] আধাৰত চি আই এছৰ তৰফৰপৰা আমাক এটা CZur ET 18Pro  স্কেনাৰ আৰু HP লেপটপ প্ৰদান কৰিছে। সক্ৰিয় মাৰাঠী ৱিকিমিডিয়ান, চিআইএছ-এটুকেৰ প্ৰাক্তন কৰ্মকৰ্তা তথা [https://meta.wikimedia.org/wiki/IIITH-OKI অ'পেন নলেজ ইনিচিয়েটিভৰ] এগৰাকী জেষ্ঠ বিষয়ববীয়া সুবোধ কুলকাৰ্ণী ছাৰে এই ক্ষেত্ৰত এক বিশেষ ভূমিকা গ্ৰহণ কৰে আৰু আমাক সকলোপ্ৰকাৰে সহায় আগবঢ়ায়। কালিলৈ স্কেনাৰটো ব্যৱহাৰৰ প্ৰসংগত ছাৰে সন্ধিয়া ৬-৩০ বজাৰপৰা ৭:৩০ বজালৈ এখনি গুগল মিট আহ্বান কৰিছে। এই বিষয়ত কৌতূহলীসকলে সভাত যোগদান কৰি কিবা প্ৰশ্ন থাকিলে ছাৰৰ সৈতে কথা হ'ব বুলি আশা ৰাখিলোঁ। নিৰ্দিষ্ট সময়ত সভাৰ লিংক ইয়াতে প্ৰদান কৰা হ'ব। 

আন্তৰিকতাৰে,
[[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) ২১:৩৫, ১৭ জুন ২০২৫ (IST)

Meeting link :  https://meet.google.com/qut-nvdj-ben (Time:6:30-7:30, Today)

:স্কেনাৰ আৰু লেপটপৰ নাম আৰু মডেল নম্বৰ সংযোগ কৰা হ'ল।
#স্কেনাৰ-CZur ET 18Pro-CET18F1912003404

#লেপটপ-HP Laptop- 15S-FQ5202TU

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Wikimedia Foundation Board of Trustees 2025 - Call for Candidates&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Call for candidates|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Call for candidates}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;
Hello all,

The [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025|call for candidates for the 2025 Wikimedia Foundation Board of Trustees selection is now open]] from June 17, 2025 – July 2, 2025 at 11:59 UTC [1]. The Board of Trustees oversees the Wikimedia Foundation's work, and each Trustee serves a three-year term [2]. This is a volunteer position.

This year, the Wikimedia community will vote in late August through September 2025 to fill two (2) seats on the Foundation Board. Could you – or someone you know – be a good fit to join the Wikimedia Foundation's Board of Trustees? [3]

Learn more about what it takes to stand for these leadership positions and how to submit your candidacy on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Candidate application|this Meta-wiki page]] or encourage someone else to run in this year's election.

Best regards,

Abhishek Suryawanshi&lt;br /&gt;
Chair of the Elections Committee

On behalf of the Elections Committee and Governance Committee

[1] https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Call_for_candidates

[2] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Legal:Bylaws#(B)_Term.

[3] https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Resources_for_candidates&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[সদস্য:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[সদস্য বাৰ্তা:MediaWiki message delivery|বাৰ্তা]]) ২৩:১৪, ১৭ জুন ২০২৫ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=28866958 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Sister Projects Task Force reviews Wikispore and Wikinews&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;message&quot;/&gt;
Dear Wikimedia Community,

The [[m:Wikimedia Foundation Community Affairs Committee|Community Affairs Committee (CAC)]]  of the Wikimedia Foundation Board of Trustees assigned [[m:Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/Sister Projects Task Force|the Sister Projects Task Force (SPTF)]] to update and implement a procedure for assessing the lifecycle of Sister Projects – wiki [[m:Wikimedia projects|projects supported by Wikimedia Foundation (WMF)]].

A vision of relevant, accessible, and impactful free knowledge has always guided the Wikimedia Movement. As the ecosystem of Wikimedia projects continues to evolve, it is crucial that we periodically review existing projects to ensure they still align with our goals and community capacity.

Despite their noble intent, some projects may no longer effectively serve their original purpose. '''Reviewing such projects is not about giving up – it's about responsible stewardship of shared resources'''. Volunteer time, staff support, infrastructure, and community attention are finite, and the non-technical costs tend to grow significantly as our ecosystem has entered a different age of the internet than the one we were founded in. Supporting inactive projects or projects that didn't meet our ambitions can unintentionally divert these resources from areas with more potential impact.

Moreover, maintaining projects that no longer reflect the quality and reliability of the Wikimedia name stands for, involves a reputational risk. An abandoned or less reliable project affects trust in the Wikimedia movement.

Lastly, '''failing to sunset or reimagine projects that are no longer working can make it much harder to start new ones'''. When the community feels bound to every past decision – no matter how outdated – we risk stagnation. A healthy ecosystem must allow for evolution, adaptation, and, when necessary, letting go. If we create the expectation that every project must exist indefinitely, we limit our ability to experiment and innovate.

Because of this, SPTF reviewed two requests concerning the lifecycle of the Sister Projects to work through and demonstrate the review process. We chose Wikispore as a case study for a possible new Sister Project opening and Wikinews as a case study for a review of an existing project. Preliminary findings were discussed with the CAC, and a community consultation on both proposals was recommended.

=== Wikispore ===

The [[m:Wikispore|application to consider Wikispore]] was submitted in 2019. SPTF decided to review this request in more depth because rather than being concentrated on a specific topic, as most of the proposals for the new Sister Projects are, Wikispore has the potential to nurture multiple start-up Sister Projects.

After careful consideration, the SPTF has decided '''not to recommend''' Wikispore as a Wikimedia Sister Project. Considering the current activity level, the current arrangement allows '''better flexibility''' and experimentation while WMF provides core infrastructural support. 

We acknowledge the initiative's potential and seek community input on what would constitute a sufficient level of activity and engagement to reconsider its status in the future.

As part of the process, we shared the decision with the Wikispore community and invited one of its leaders, Pharos, to an SPTF meeting.

Currently, we especially invite feedback on measurable criteria indicating the project's readiness, such as contributor numbers, content volume, and sustained community support. This would clarify the criteria sufficient for opening a new Sister Project, including possible future Wikispore re-application. However, the numbers will always be a guide because any number can be gamed.

=== Wikinews ===

We chose to review Wikinews among existing Sister Projects because it is the one for which we have observed the highest level of concern in multiple ways.

Since the SPTF was convened in 2023, its members have asked for the community's opinions during conferences and community calls about Sister Projects that did not fulfil their promise in the Wikimedia movement.[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:WCNA_2024._Sister_Projects_-_opening%3F_closing%3F_merging%3F_splitting%3F.pdf &lt;nowiki&gt;[1]&lt;/nowiki&gt;][https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_Community_Affairs_Committee/Sister_Projects_Task_Force#Wikimania_2023_session_%22Sister_Projects:_past,_present_and_the_glorious_future%22 &lt;nowiki&gt;[2]&lt;/nowiki&gt;][https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConvention_francophone/2024/Programme/Quelle_proc%C3%A9dure_pour_ouvrir_ou_fermer_un_projet_%3F &lt;nowiki&gt;[3]&lt;/nowiki&gt;] Wikinews was the leading candidate for an evaluation because people from multiple language communities proposed it. Additionally, by most measures, it is the least active Sister Project, with the greatest drop in activity over the years.

While the Language Committee routinely opens and closes language versions of the Sister Projects in small languages, there has never been a valid proposal to close Wikipedia in major languages or any project in English. This is not true for Wikinews, where there was a proposal to close English Wikinews, which gained some traction but did not result in any action[https://meta.wikimedia.org/wiki/Proposals_for_closing_projects/Closure_of_English_Wikinews &lt;nowiki&gt;[4]&lt;/nowiki&gt;][https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConvention_francophone/2024/Programme/Quelle_proc%C3%A9dure_pour_ouvrir_ou_fermer_un_projet_%3F &lt;nowiki&gt;[5]&lt;/nowiki&gt;, see section 5] as well as a draft proposal to close all languages of Wikinews[https://meta.wikimedia.org/wiki/Talk:Proposals_for_closing_projects/Archive_2#Close_Wikinews_completely,_all_languages? &lt;nowiki&gt;[6]&lt;/nowiki&gt;].

[[:c:File:Sister Projects Taskforce Wikinews review 2024.pdf|Initial metrics]] compiled by WMF staff also support the community's concerns about Wikinews.

Based on this report, SPTF recommends a community reevaluation of Wikinews. We conclude that its current structure and activity levels are the lowest among the existing sister projects. SPTF also recommends pausing the opening of new language editions while the consultation runs.

SPTF brings this analysis to a discussion and welcomes discussions of alternative outcomes, including potential restructuring efforts or integration with other Wikimedia initiatives.

'''Options''' mentioned so far (which might be applied to just low-activity languages or all languages) include but are not limited to:
*Restructure how Wikinews works and is linked to other current events efforts on the projects,
*Merge the content of Wikinews into the relevant language Wikipedias, possibly in a new namespace,
*Merge content into compatibly licensed external projects,
*Archive Wikinews projects.
Your insights and perspectives are invaluable in shaping the future of these projects. We encourage all interested community members to share their thoughts on the relevant discussion pages or through other designated feedback channels.

=== Feedback and next steps ===

We'd be grateful if you want to take part in a conversation on the future of these projects and the review process. We are setting up two different project pages: [[m:Public consultation about Wikispore|Public consultation about Wikispore]] and [[m:Public consultation about Wikinews|Public consultation about Wikinews]]. Please participate between 27 June 2025 and 27 July 2025, after which we will summarize the discussion to move forward. You can write in your own language.

I will also host a community conversation 16th July Wednesday 11.00 UTC and 17th July Thursday 17.00 UTC (call links to follow shortly) and will be around at Wikimania for more discussions. 
&lt;section end=&quot;message&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

-- [[User:Victoria|Victoria]] on behalf of the Sister Project Task Force, ০২:২৭, ২৮ জুন ২০২৫ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Sister_project_MassMassage_on_behalf_of_Victoria/Target_list&amp;oldid=28911188 --&gt;

== ৱিকিউৎস এডিটাথন, ২০২৫ ==

প্ৰিয় সতীৰ্থসকল,

অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াতকৈ অসমীয়া ৱিকিউৎসৰ কাম কিছু শিথিল হৈ থকালৈ লক্ষ্য কৰি অসমীয়া ৱিকিউৎসত চলি থকা GLAM প্ৰকল্প দুটিৰ লগত সংগতি ৰাখি অহা আগষ্ট মাহত এখন এডিটাথন আয়োজনৰ কথা ভবা হৈছে। এই লৈ সদস্যসকলৰ মতামত আশা কৰা হ'ল।[[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) ১৬:৩২, ৯ জুলাই ২০২৫ (IST)

;সন্মতি
*[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) ১৬:৪৬, ৯ জুলাই ২০২৫ (IST)
* [[সদস্য:-chanakyakdas|চাণক্য]] ([[সদস্য বাৰ্তা:-chanakyakdas|বাৰ্তা]]) ০৯:১৫, ১০ জুলাই ২০২৫ (IST)

;বিৰোধ

;মন্তব্য

== নতুন নামস্থান সম্পৰ্কে ==
{{আলোচনা সমাপ্ত}}
অসমীয়া ৱিকিউৎসত প্ৰকাশকৰ বাবে নিৰ্দিষ্ট নামস্থানৰ প্ৰয়োজন। এই নামস্থান থাকিলে গ্ৰন্থসমূহ প্ৰকাশক অনুযায়ী শৃংখলাবদ্ধভাৱে সংগঠিত কৰিব পৰা যাব। ৰাইজৰ পৰা ইতিবাচক সহাৰি পালে উক্ত নামস্থান সৃষ্টিৰ বাবে ফেব্ৰিকেটৰত অনুৰোধ দাখিল কৰিম। ধন্যবাদেৰে—
[[সদস্য:-chanakyakdas|চাণক্য]] ([[সদস্য বাৰ্তা:-chanakyakdas|বাৰ্তা]]) ২০:৩৩, ১০ জুলাই ২০২৫ (IST)
===সমৰ্থন===
# [[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) ২১:২৬, ১০ জুলাই ২০২৫ (IST)
# [[সদস্য:Babulbaishya|Babulbaishya]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Babulbaishya|বাৰ্তা]]) ০৮:২১, ১১ জুলাই ২০২৫ (IST)
# [[সদস্য:Gitartha.bordoloi|Gitartha.bordoloi]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Gitartha.bordoloi|বাৰ্তা]]) ১৫:০৯, ১১ জুলাই ২০২৫ (IST)
# [[সদস্য:দিব্য দত্ত|দিব্য দত্ত]] ([[সদস্য বাৰ্তা:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]]) ০৯:৪৭, ১২ জুলাই ২০২৫ (IST)

===বিৰোধ===
===মন্তব্য===
সূচী পৃষ্ঠাত সংস্কৰণটোও ৰাখিব পাৰিলে ভাল। অসমীয়া ৱিকিউৎসত যিহেতু দুই-তিনিজন হে সক্ৰিয় ৱিকিমিডিয়ানেহে কাম কৰি আছে, গতিকে অধিক সমৰ্থনলৈ বাট চাব নালাগে।
:সূচী পৃষ্ঠাত সংস্কৰণ উপলভ্য কৰাবলৈ ইণ্টাৰফে’চ এডমিনে [[মিডিয়াৱিকি:Proofreadpage index template|ইয়াত]] আপডেট কৰিব লাগিব। --[[সদস্য:&amp;#45;chanakyakdas|&amp;#45;chanakyakdas]] ([[সদস্য বাৰ্তা:&amp;#45;chanakyakdas|বাৰ্তা]]) ১০:৩৫, ২৮ জুলাই ২০২৫ (IST)

প্ৰকাশক নামস্থান সৃষ্টি কৰা হ’ল। (Change No: [https://gerrit.wikimedia.org/r/c/operations/mediawiki-config/+/1173397 1173397]) --[[সদস্য:&amp;#45;chanakyakdas|&amp;#45;chanakyakdas]] ([[সদস্য বাৰ্তা:&amp;#45;chanakyakdas|বাৰ্তা]]) ০৬:১৫, ২৯ জুলাই ২০২৫ (IST)
&lt;/div&gt;
== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;  Upcoming Deployment of the CampaignEvents Extension&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;message&quot;/&gt;
Hello everyone,  

''(Apologies for posting in English if English is not your first language. Please help translate to your language.)''

The Campaigns Product Team is planning a global deployment of the '''[[:mw:Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]]''' to all Wikisource, including this Wikisource, during the '''week of August 25th'''.

This extension is designed to help organizers plan and manage events, WikiProjects, and other on-wiki collaborations - and to make these efforts more discoverable.

The three main features of this extension are:

* '''[[:m:Event_Center/Registration|Event Registration]]''': A simple way to sign up for events on the wiki.
*  '''[[:m:CampaignEvents/Collaboration_list|Collaboration List]]''': A global list of events and a local list of WikiProjects, accessible at '''[[:m:Special:AllEvents|Special:AllEvents]]'''.
*  '''[[:m:Campaigns/Foundation_Product_Team/Invitation_list|Invitation Lists]]''': A tool to help organizers find editors who might want to join, based on their past contributions.

'''Note''': The extension comes with a new user right called '''&quot;Event Organizer&quot;''', which will be managed by administrators on this Wikisource. Organizer tools like Event Registration and Invitation Lists will only work if someone is granted this right. The Collaboration List is available to everyone immediately after deployment.

The extension is already live on several wikis, including '''all Wikipedia, Meta, Wikidata''', and more ( [[m:CampaignEvents/Deployment_status#Current_Deployment_Status_for_CampaignEvents_extension| See the full deployment list]])

If you have any questions, concerns, or feedback, please feel free to share them on the [[m:Talk:CampaignEvents| extension talkpage]]. We’d love to hear from you before the rollout.

Thank you! &lt;section end=&quot;message&quot;/&gt;


&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:Udehb-WMF|Udehb-WMF]] ([[User talk:Udehb-WMF|আলোচনা]]) ২১:১০, ৩১ জুলাই ২০২৫ (IST)&lt;/bdi&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Udehb-WMF@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Udehb-WMF/sandbox/MM_target_Wikisource&amp;oldid=29066664 --&gt;

== Wikisource reader app ==

বন্ধুসকল, 
CIS-A2K ৰ উদ্যোগত এটা ৱিকিউৎস এপ্‌ নিৰ্মাণৰ কাম আৰম্ভ হৈছিল। পৰীক্ষাৰ বাবে বৰ্তমান এপ্‌টো সীমিতভাৱে মুকলি কৰা হৈছে। তাত কেইখনমান অসমীয়া কিতাপ আছে যদিও লেংগুৱেজ ফিল্টাৰত অসমীয়া ভাষা দৃশ্যমান নহয় বাবে কিতাপবোৰ লুকাই আছে। গতিকে সেয়া শুধৰাবৰ বাবে [https://github.com/cis-india/Wikisource-Reader/issues/6 ইয়াত] এটা অনুৰোধ জনোৱা হৈছে। লগতে ৱিকিডে'টা ভুক্তিবোৰ যিমান পাৰি শুধৰাই অধিক অসমীয়া কিতাপ স্বয়ংক্ৰিয়ভাৱে যোগ হোৱাৰ বাট মুকলি কৰিবলৈ {{ping|Babulbaishya}} আৰু {{ping|-chanakyakdas}}ক অনুৰোধ জনালোঁ। [[সদস্য:Gitartha.bordoloi|Gitartha.bordoloi]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Gitartha.bordoloi|বাৰ্তা]]) ১৫:১১, ১ আগষ্ট ২০২৫ (IST)

: অসমীয়া ভাষা যোগ কৰা হৈছে। এপ্‌টোৰ পৰৱৰ্তী সংস্কৰণত সেয়া দৃশ্যমান হ'ব। [[সদস্য:Gitartha.bordoloi|Gitartha.bordoloi]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Gitartha.bordoloi|বাৰ্তা]]) ১৬:৪৬, ১ আগষ্ট ২০২৫ (IST)

==ৱিকিউৎস প্ৰুফৰিডাথন==
প্ৰিয় ৱিকিচৰ্ছাৰসকল,

আগষ্ট মাহৰ শেহৰ ভাগত বা ছেপ্টেম্বৰ মাহৰ প্ৰথম ভাগত, অসমীয়া ৱিকিউৎসত এটি ১০দিনীয়া এডিটাথনৰ কথা ভবা হৈছে। প্ৰতিযোগিতাখনত প্ৰতিযোগী ৰূপে ভাগ লোৱাৰ উপৰিও আয়োজক বা বিচাৰক ৰূপে কোনো সদস্যই ভাগ লব খুজিলে, ''মন্তব্য'' জনাবলৈ অনুৰোধ কৰিলোঁ।[[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) ১৩:৩৮, ৫ আগষ্ট ২০২৫ (IST)
; মন্তব্য

== Call for Expression of Interest – Advanced Train the Trainer 2025 (ATTT) ==

''Sorry for writing in English. Please feel free to translate it into your language.''

The [[:m:IIITH-OKI|Open Knowledge Initiatives]] (OKI) team at IIIT-Hyderabad is organising [[:m:IIITH-OKI/Advance Train The Trainer 2025|Advanced Train the Trainer (ATTT) 2025]], tentatively in the second week of October 2025 at IIIT-Hyderabad. 

The program is for experienced Wikimedians who have attended TTT earlier and wish to deepen their leadership, thematic expertise, and practical skills. It will run in parallel [[:m:IIITH-OKI/Advance Train The Trainer 2025/Tracks|tracks]]: 

* ''' Evaluation, Impact, and Data Storytelling''' – Measure, analyse, and communicate the impact of Wikimedia initiatives. 
* '''Project Design Challenge''' – Develop a 3-month project with mentoring and planning tools. 

Info about the event:
* Deadline: 20 August 2025 
* Apply here: [[:m:IIITH-OKI/Advance Train The Trainer 2025/Expression of Interest|Expression of Interest form]]

If you cannot apply directly on Meta, email your proposal (following the Meta template) with a valid reason to nitesh@research.iiit.ac.in. 

— Open Knowledge Initiatives Team, IIIT-Hyderabad 

[[সদস্য:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[সদস্য বাৰ্তা:MediaWiki message delivery|বাৰ্তা]]) ২৩:৩০, ১৪ আগষ্ট ২০২৫ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Nitesh (OKI)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&amp;oldid=29127818 --&gt;

== OCR assistance for Assamese Wikisource ==
{{আলোচনা সমাপ্ত}}
Hello everyone,

I am seeking community feedback prior to formally applying for a bot flag on Meta-Wiki for [[সদস্য:ChanakyaBOT|ChanakyaBOT]].

This bot is designed to assist with the initial OCR transcription of Assamese texts, a process that is very time-consuming when done manually.

A test run has been completed on [[সূচী:Bilbeshwar.pdf|Bilbeshwar.pdf]], and the text is now available for human proofreading.

Regards,

[[সদস্য:&amp;#45;chanakyakdas|&amp;#45;chanakyakdas]] ([[সদস্য বাৰ্তা:&amp;#45;chanakyakdas|বাৰ্তা]]) ২১:২২, ১৯ আগষ্ট ২০২৫ (IST)

===Support===
# [[সদস্য:Ishanjyotibora|Ishanjyotibora]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Ishanjyotibora|বাৰ্তা]]) ২১:৫১, ১৯ আগষ্ট ২০২৫ (IST)
# -[[User:অনামিকা(চুমু) বড়া|&lt;span style='color: #8732a8;background-color: #FFE4B5 ;'&gt;&lt;b&gt;&amp;nbsp;অনামিকা&amp;nbsp;&lt;/b&gt;&lt;/span&gt;]] [[User Talk:অনামিকা(চুমু) বড়া|&lt;sup&gt;&lt;span style='color: #8732a8;background-color: #00FFFF;'&gt;&lt;b&gt;''কথা-বতৰা''&lt;/b&gt;&lt;/span&gt;&lt;/sup&gt;]] ২১:৫৬, ১৯ আগষ্ট ২০২৫ (IST)
#[[সদস্য:AjayDas|AjayDas]] ([[সদস্য বাৰ্তা:AjayDas|বাৰ্তা]]) ২২:০৪, ১৯ আগষ্ট ২০২৫ (IST)
# [[সদস্য:Priyankush Deka|Priyankush Deka]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Priyankush Deka|বাৰ্তা]]) ২২:০৬, ১৯ আগষ্ট ২০২৫ (IST)
#-[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) ২২:০৯, ১৯ আগষ্ট ২০২৫ (IST)
# [[সদস্য:Rumi Borah~aswiki|Rumi Borah~aswiki]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Rumi Borah~aswiki|বাৰ্তা]]) ২২:১১, ১৯ আগষ্ট ২০২৫ (IST)
#[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) ২২:২০, ১৯ আগষ্ট ২০২৫ (IST)
#সুন্দৰ, [[সদস্য:দিব্য দত্ত|দিব্য দত্ত]] ([[সদস্য বাৰ্তা:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]]) ২২:২১, ১৯ আগষ্ট ২০২৫ (IST)
# [[সদস্য:Gitartha.bordoloi|Gitartha.bordoloi]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Gitartha.bordoloi|বাৰ্তা]]) ২২:৪২, ১৯ আগষ্ট ২০২৫ (IST)
# {{Support}}, আগবাঢ়া। [[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) ২৩:০৬, ১৯ আগষ্ট ২০২৫ (IST)
# [[সদস্য:Babulbaishya|Babulbaishya]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Babulbaishya|বাৰ্তা]]) ০৯:১৬, ২০ আগষ্ট ২০২৫ (IST)

===Oppose===

===Comments===
# বঢ়িয়া বস্তু সাজিছা। অন্য কোনো ইণ্ডিক ৱিকিত এনেকুৱা বট্‌ চলাইছে নেকি? [[সদস্য:Gitartha.bordoloi|Gitartha.bordoloi]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Gitartha.bordoloi|বাৰ্তা]]) ২২:৪২, ১৯ আগষ্ট ২০২৫ (IST)
:::তামিল ৱিকিমিডিয়ান টি শ্ৰীনিৱাসনে কেইবছৰমান আগতে গুগল ড্ৰাইভ এপিআইৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল এখন স্ক্ৰীপ্ট লিখিছিল যাৰ উদ্দেশ্য একেই আছিল। ম‌ই টেছেৰেক্ট অ’চিআৰ পোনপটীয়াকৈ ব্যৱহাৰ কৰি বিকল্প পদ্ধতি অৱলম্বন কৰিছোঁ। [[সদস্য:&amp;#45;chanakyakdas|&amp;#45;chanakyakdas]] ([[সদস্য বাৰ্তা:&amp;#45;chanakyakdas|বাৰ্তা]]) ২৩:৩৭, ১৯ আগষ্ট ২০২৫ (IST)
::::{{Ping|-chanakyakdas}} গুগল API দি কৰিব পাৰোঁ নেকি? টেচাৰেক্টৰ অ'চিআৰ মান গুগলতকৈ অলপ নিম্ন। [[সদস্য:Gitartha.bordoloi|Gitartha.bordoloi]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Gitartha.bordoloi|বাৰ্তা]]) ১১:৪৮, ২০ আগষ্ট ২০২৫ (IST)
:::::{{Ping|Gitartha.bordoloi}} হয়, Google Cloud Vision API ব্যৱহাৰ কৰি এই কাম কৰিব পাৰি। কিন্তু ই সম্পূৰ্ণৰূপে বিনামূলীয়া নহয়। [[সদস্য:&amp;#45;chanakyakdas|&amp;#45;chanakyakdas]] ([[সদস্য বাৰ্তা:&amp;#45;chanakyakdas|বাৰ্তা]]) ১৪:০০, ২০ আগষ্ট ২০২৫ (IST)
# Bot flag granted. --[[সদস্য:&amp;#45;chanakyakdas|&amp;#45;chanakyakdas]] ([[সদস্য বাৰ্তা:&amp;#45;chanakyakdas|বাৰ্তা]]) ২২:২৮, ২৪ আগষ্ট ২০২৫ (IST)
&lt;/div&gt;

== Expression of Interest Extended: Advanced Train the Trainer 2025 ==

Dear all,

We are pleased to inform you that the deadline to submit your Expression of Interest has been extended until '''26 August'''. The [[:m:IIITH-OKI/Advance Train The Trainer 2025|Advanced Train the Trainer]] (ATTT) 2025 will be held on '''10, 11, and 12 October 2025 at IIIT-Hyderabad'''.
ATTT is designed for experienced Wikimedians who have or have not previously participated in Train the Trainer, but wish to develop further their leadership, thematic expertise, and practical application skills. The training will run in two thematic tracks:
* '''Evaluation, Impact, and Data Storytelling''' – Learn to measure, analyse, and narrate the impact of Wikimedia initiatives through hands-on labs and peer feedback.
* '''Project Design: From Learning to Action''' – Work on a 3-month project with mentoring and planning tools, turning learning into impactful, context-driven initiatives.
**  Apply here: [[:m:IIITH-OKI/Advance Train The Trainer 2025/Expression of Interest|Expression of Interest form]]
**  Deadline to apply (extended): 26 August 2025
**  Event Dates: 10-12 October 2025
We will share further updates with you soon.

''Note: If you are unsure about which track to choose, please still submit your application by answering the questions thoroughly. Our team will review it and assign you to the most suitable track. If you are not comfortable applying directly on Meta, you may send your proposal (using the Meta template and with a valid reason) to nitesh@research.iiit.ac.in. If selected, the OKI team will publish it on Meta on your behalf.''

We look forward to receiving your applications and working together to shape impactful Wikimedia leadership! 

Regards,  

Open Knowledge Initiatives Team

IIIT-Hyderabad 
[[সদস্য:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[সদস্য বাৰ্তা:MediaWiki message delivery|বাৰ্তা]]) ২০:১২, ২০ আগষ্ট ২০২৫ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Nitesh (OKI)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&amp;oldid=29127818 --&gt;

== Final Call: Apply for Advanced Train the Trainer 2025 by Today ==

Dear all,

This is a kind reminder that today is the '''last day''' to submit your '''Expression of Interest for Advanced Train the Trainer 2025'''. If you are interested, we warmly encourage you to complete your application at the earliest using the link below: [[:m:IIITH-OKI/Advance Train The Trainer 2025/Expression of Interest|Here]]

''Please note that we will not be able to accommodate requests for reopening the form after the deadline. Once submissions close, our team will begin the review process.''

We look forward to your participation and thank you for your continued interest in strengthening leadership within our communities.

Regards, IIITH-OKI 
[[সদস্য:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[সদস্য বাৰ্তা:MediaWiki message delivery|বাৰ্তা]]) ১৪:০৫, ২৬ আগষ্ট ২০২৫ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Nitesh (OKI)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&amp;oldid=29127818 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Temporary accounts will be rolled out soon&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;body&quot;/&gt;
Hello, we are the Wikimedia Foundation [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity|Product Safety and Integrity]] team. We would like to announce that '''we plan to enable [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] for this wiki in the week of September 1'''.

Temporary accounts are successfully live on 30 wikis, including many large ones like German, Japanese, and French. The change they bring is especially relevant to logged-out editors, who this feature is designed to protect. But it is also relevant to community members like mentors, patrollers, and admins – anyone who reverts edits, blocks users, or otherwise interacts with logged-out editors as part of keeping the wikis safe and accurate. 

'''Why we are building temporary accounts'''

Our wikis should be safer to edit by default for logged-out editors. Temporary accounts allow people to continue editing the wikis without creating an account, while avoiding publicly tying their edits to their IP address. We believe this is in the best interest of our logged-out editors, who make valuable contributions to the wikis and who may later create accounts and grow our community of editors, admins, and other roles. Even though the wikis do warn logged-out editors that their IP address will be associated with their edit, many people may not understand what an IP address is, or that it could be used to connect them to other information about them in ways they might not expect. 

Additionally, our moderation software and tools rely too heavily on network origin (IP addresses) to identify users and patterns of activity, especially as IP addresses themselves are becoming less stable as identifiers. Temporary accounts allow for more precise interactions with logged-out editors, including more precise blocks, and can help limit how often we unintentionally end up blocking good-faith users who use the same IP addresses as bad-faith users.

'''How temporary accounts work'''
[[File:Temporary account banner and empty talk page.png|thumb]]
Any time a logged-out user publishes an edit on this wiki, a cookie will be set in this user's browser, and a temporary account tied with this cookie will be automatically created. This account's name will follow the pattern: &lt;code dir=ltr&gt;~2025-12345-67&lt;/code&gt; (a tilde, current year, a number). On pages like Recent Changes or page history, this name will be displayed. The cookie will expire 90 days after its creation. As long as it exists, all edits made from this device will be attributed to this temporary account. It will be the same account even if the IP address changes, unless the user clears their cookies or uses a different device or web browser. A record of the IP address used at the time of each edit will be stored for 90 days after the edit. However, only some logged-in users will be able to see it.

'''What does this mean for different groups of users?'''

'''For logged-out editors'''

* This increases privacy: currently, if you do not use a registered account to edit, then everybody can see the IP address for the edits you made, even after 90 days. That will no longer be possible on this wiki.
* If you use a temporary account to edit from different locations in the last 90 days (for example at home and at a coffee shop), the edit history and the IP addresses for all those locations will now be recorded together, for the same temporary account. Users who [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Access_to_temporary_account_IP_addresses|meet the relevant requirements]] will be able to view this data. If this creates any personal security concerns for you, please contact talktohumanrights at wikimedia.org for advice.

'''For community members interacting with logged-out editors'''

* A temporary account is uniquely linked to a device. In comparison, an IP address can be shared with different devices and people (for example, different people at school or at work might have the same IP address).
* Compared to the current situation, it will be safer to assume that a temporary user's talk page belongs to only one person, and messages left there will be read by them. As you can see in the screenshot, temporary account users will receive notifications. It will also be possible to thank them for their edits, ping them in discussions, and invite them to get more involved in the community.

'''For users who use IP address data to moderate and maintain the wiki'''

* '''For patrollers''' who track persistent abusers, investigate violations of policies, etc.: Users who [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Access_to_temporary_account_IP_addresses|meet the requirements]] will be able to reveal temporary users' IP addresses and all contributions made by temporary accounts from a specific IP address or range ([[Special:IPContributions]]). They will also have access to useful information about the IP addresses thanks to the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/IP Info|IP Info]] feature. Many other pieces of software have been built or adjusted to work with temporary accounts, including AbuseFilter, global blocks, Global User Contributions, and more. (For information for volunteer developers on how to update the code of your tools – see the last part of the message.)
* '''For admins blocking logged-out editors''':
** It will be possible to block many abusers by just blocking their temporary accounts. A blocked person won't be able to create new temporary accounts quickly if the admin selects the [[mw:Special:MyLanguage/Autoblock|autoblock]] option.
** It will still be possible to block an IP address or IP range.
* Temporary accounts will not be retroactively applied to contributions made before the deployment. On Special:Contributions, you will be able to see existing IP user contributions, but not new contributions made by temporary accounts on that IP address. Instead, you should use Special:IPContributions for this.

'''Our requests for you, and next steps'''

* If you know of any tools, bots, gadgets etc. using data about IP addresses or being available for logged-out users, you may want to test if they work on [[testwiki:Main_Page|testwiki]] or [[test2wiki:Main_Page|test2wiki]]. If you are a volunteer developer, [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers|read our documentation for developers]], and in particular, the section on [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers#How should I update my code?|how your code might need to be updated]].
* If you want to test the temporary account experience, for example just to check what it feels like, go to testwiki or test2wiki and edit without logging in.
* Tell us if you know of any difficulties that need to be addressed. We will try to help, and if we are not able, we will consider the available options.
* Look at our [[m:Meta:Babel#Temporary_Accounts:_access_to_IP_addresses_and_next_steps|previous message]] about requirements for users without extended rights who may need access to IP addresses.

To learn more about the project, check out [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/FAQ|our FAQ]] – you will find many useful answers there. You may also [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Updates|look at the updates]] (we have just posted one) and [[mw:Newsletter:Product Safety and Integrity|subscribe to our new newsletter]]. If you'd like to talk to me (Szymon) off-wiki, you will find me on Discord and Telegram. Thank you!&lt;section end=&quot;body&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[m:user:NKohli (WMF)|NKohli (WMF)]], [[m:user:SGrabarczuk (WMF)|SGrabarczuk (WMF)]]&lt;/bdi&gt; ০৩:০৬, ২৭ আগষ্ট ২০২৫ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Quiddity_(WMF)/sandbox6&amp;oldid=29181713 --&gt;

== সংশোধনৰ কেইটামান প্ৰস্তাৱ ==

বন্ধুসকল, শেহতীয়াকৈ অসমীয়া ৱিকিউৎসৰ বৈধ হোৱা/ট্ৰান্সক্লুড হোৱা কিতাপবোৰ পৰীক্ষা কৰোঁতে কেইটামান বিসংগতি চকুত পৰিছিল। সেইবোৰ শুধৰাবলে কেইটামান প্ৰস্তাৱ দিলোঁ।
# বৈধ হোৱা বহুকেইখন কিতাপৰ পৃষ্ঠা সংশোধনত (শব্দ, বিন্যাস, উৰ্ধটীকা আদি) বিস্তৰ ভুল আছে। আটায়ে মিলি সেইবোৰ আকৌ পৰীক্ষা কৰি শুধৰাব লাগিব। এনে কিতাপ দেখিলে মূল নামস্থানত (ট্ৰান্সক্লুড হোৱা পৃষ্ঠাত) অনুগ্ৰহ কৰি &quot;সংশোধনৰ প্ৰয়োজন থকা পাঠ্য&quot; শ্ৰেণী যোগ কৰে যেন।
# প্ৰায় পঞ্চাছখনমান কিতাপ পঢ়িবলৈ সুবিধা হোৱাকৈ উপপৃষ্ঠাত ভাগ কৰা প্ৰয়োজন। এনেবোৰ কিতাপ &quot;শ্ৰেণী:উপপৃষ্ঠাৰ প্ৰয়োজন থকা পাঠ্য&quot;ত পাব।
# ছবিৰ বাবে CSS Image crop সঁজুলিটো ব্যৱহাৰ কৰিলে কম্পিউটাৰত কিতাপখন ঠিকে দেখা যায়, কিন্তু Epub বা Mobi আদি ই-বুক ৰূপলৈ নিলে ছবিবোৰ ওলট-পালট হৈ পৰে। গতিকে CSS image crop সঁজুলিৰ সলনি কেৱল CropTool ব্যৱহাৰ কৰাৰ প্ৰস্তাৱ দিলোঁ। মন কৰিব লাগে যে ক্ৰ'পটুলেৰে উলিওৱা কমন্সৰ ছবিৰ আনবোৰ শ্ৰেণী আঁতৰাই কেৱল &quot;Category:Page crops for aswikisource&quot; সংযোগ কৰা উচিত।
# পুনৰ্মুদ্ৰিত বহুকেইখন কিতাপত নতুনকৈ সংযোজিত ছবি থাকিব পাৰে (যেনে- বুঢ়ী আইৰ সাধু, ককাদেউতা আৰু নাতিল'ৰা আদি)। কপিৰাইট নীতিৰ বাবে সেই ছবিবোৰ মুদ্ৰণ সংশোধন স্তৰত আঁতৰাই পেলোৱা উচিত।
# আগতে কমন্সত আপল'ড কৰা কেইবাখনো কিতাপৰ লেখক তথ্য নাই আৰু সেইবোৰ PD-India হিচাপে ৰখা হৈছে। ইয়াৰ সলনি সেইবোৰ স্থানীয়ভাৱে আপল'ড কৰি &quot;PD-India-Author?&quot; ৰ অন্তৰ্গত কৰা উচিত। 
[[সদস্য:Gitartha.bordoloi|Gitartha.bordoloi]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Gitartha.bordoloi|বাৰ্তা]]) ১২:১০, ৩০ আগষ্ট ২০২৫ (IST)

== Digitization and Advanced Assamese Wikisource Workshop ==

{{gap}}{{smaller|{{italic|Sorry for writing in English.}}}}

We are excited to announce a new initiative focused on preserving Assamese cultural heritage and strengthening our Assamese Wikisource community. This project will include:

*'''GLAM Collaborations''': Continuing work with the Nanda Talukdar Foundation and Jagannath Barooah College, and beginning a new partnership with a 100-year-old rural library to digitize rare books and manuscripts.
*'''Content Relicensing''':  Working with the Saurav Kumar Chaliha Fan Society to release 10 works by the noted author under a free license.
*'''Skill Development''': Hosting an '''Advanced Assamese Wikisource Workshop ''' to build technical skills in the community. This event is part of the Celebrate Women Campaign.

A central part of this project is the in-person workshop. We are proposing two locations and would greatly value community input to make the final decision:

📍''' Guwahati '''&lt;/br&gt;
📍 '''Jorhat'''

Your feedback is essential to ensuring the workshop’s success and broad participation.

Thank you, [[সদস্য:&amp;#45;chanakyakdas|&amp;#45;chanakyakdas]] ([[সদস্য বাৰ্তা:&amp;#45;chanakyakdas|বাৰ্তা]]) ২১:০১, ৩০ আগষ্ট ২০২৫ (IST)

=== Support ===
# {{Support}} -[[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) ২৩:২২, ৩০ আগষ্ট ২০২৫ (IST)
# {{Support}}-[[সদস্য:AjayDas|AjayDas]] ([[সদস্য বাৰ্তা:AjayDas|বাৰ্তা]]) ২২:১৪, ২ ছেপ্টেম্বৰ ২০২৫ (IST)
#  {{Support}} - [[সদস্য:Sushmita Lekharu|Sushmita Lekharu]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Sushmita Lekharu|বাৰ্তা]]) ২২:১৭, ২ ছেপ্টেম্বৰ ২০২৫ (IST) 
# {{Support}}- [[সদস্য:প্ৰয়াসী বৰঠাকুৰ|প্ৰয়াসী বৰঠাকুৰ]] ([[সদস্য বাৰ্তা:প্ৰয়াসী বৰঠাকুৰ|বাৰ্তা]]) ২২:২০, ২ ছেপ্টেম্বৰ ২০২৫ (IST)প্ৰয়াসী বৰঠাকুৰ
# {{Support}} -[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) ১২:১৪, ৩ ছেপ্টেম্বৰ ২০২৫ (IST)
# {{Support}}- [[সদস্য:Babulbaishya|Babulbaishya]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Babulbaishya|বাৰ্তা]]) ২১:২৫, ৩ ছেপ্টেম্বৰ ২০২৫ (IST)
# {{Support}} - [[সদস্য:Rumi Borah~aswiki|Rumi Borah~aswiki]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Rumi Borah~aswiki|বাৰ্তা]]) ১৭:৩৫, ৪ ছেপ্টেম্বৰ ২০২৫ (IST)
# {{Support}} [[সদস্য:Gitartha.bordoloi|Gitartha.bordoloi]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Gitartha.bordoloi|বাৰ্তা]]) ২১:০৭, ৫ ছেপ্টেম্বৰ ২০২৫ (IST)
# {{Support}} [[সদস্য:দিব্য দত্ত|দিব্য দত্ত]] ([[সদস্য বাৰ্তা:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]]) ০০:২৪, ৭ ছেপ্টেম্বৰ ২০২৫ (IST)
#{{Support}}[[সদস্য:Jyoti Chiring|Jyoti Chiring]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Jyoti Chiring|বাৰ্তা]]) ০৭:৪৮, ৭ ছেপ্টেম্বৰ ২০২৫ (IST)
#{{Support}} [[সদস্য:Ishanjyotibora|Ishanjyotibora]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Ishanjyotibora|বাৰ্তা]]) ১৩:১৭, ২৯ ছেপ্টেম্বৰ ২০২৫ (IST)
#{{Support}} [[সদস্য:JonaliB|Jonali Baruah]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JonaliB|বাৰ্তা]]) ২২:০০, ২৯ ছেপ্টেম্বৰ ২০২৫ (IST)
#{{Support}} [[সদস্য:Rishiraj Dutta01|Rishiraj Dutta01]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Rishiraj Dutta01|বাৰ্তা]]) ১২:০৩, ১০ নৱেম্বৰ ২০২৫ (IST)

=== Oppose ===
=== Comments ===
# I voted for Jorhat as the event location. [[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) ২৩:২৪, ৩০ আগষ্ট ২০২৫ (IST)
# I vote for Jorhat as event location. [[সদস্য:Sushmita Lekharu|Sushmita Lekharu]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Sushmita Lekharu|বাৰ্তা]]) ২২:১৫, ২ ছেপ্টেম্বৰ ২০২৫ (IST)
# গুৱাহাটী/ডিব্ৰুগড়। [[সদস্য:Gitartha.bordoloi|Gitartha.bordoloi]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Gitartha.bordoloi|বাৰ্তা]]) ২১:০৭, ৫ ছেপ্টেম্বৰ ২০২৫ (IST)
# গুৱাহাটীৰ পক্ষত। [[সদস্য:Babulbaishya|Babulbaishya]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Babulbaishya|বাৰ্তা]]) ২০:৩৬, ১২ ছেপ্টেম্বৰ ২০২৫ (IST)
=== উচ্চতৰ কৰ্মশালালৈ অতিথি ৱিকিমিডিয়ানক আমন্ত্ৰণ===
প্ৰিয় সতীৰ্থসকল ! আপোনালোকে জানে যে - ডিজিটাইজেছন প্ৰকল্পৰ লগত সংগতি ৰাখি আগন্তুক বৰ্ষত আমি ৱিকিউৎসৰ এখন আৱাসিক কৰ্মশালাৰ আয়োজন কৰিবলৈ ওলাইছোঁ৷ অনুষ্ঠিত কৰিবলৈ ওলোৱা এই '''[https://w.wiki/GxZp উচ্চতৰ অসমীয়া ৱিকিউৎস কৰ্মশালা]'''খনলৈ তিনিগৰাকী ভাৰতীয় ভাষাৰ ৱিকিমিডিয়ান অতিথি হিচাপে আমন্ত্ৰণ কৰিব খোজা হৈছে৷ তেখেতসকলে আমাৰ মাজত উপস্থিত থাকি আমাৰ স্বেচ্ছাসেৱকসকলক কাৰিকৰী দিশত শিক্ষিত কৰাৰ লগতে ৱিকিউৎসৰ অন্যান্যা প্ৰাসংগিক দিশসমূহতো গুৰুত্বাৰোপ কৰিব৷ 

আমি কৰ্মশালাৰ বাবে [https://meta.wikimedia.org/wiki/User:Nettime_Sujata নেটটাইম সুজাতা] (উল্লেখযোগ্য অৱদানকাৰী, বঙালী ৱিকিউৎস), [https://meta.wikimedia.org/wiki/User:Bodhisattwa বোধিসত্ত্ব](বঙালী ভাষাৰ ৱিকিউৎসৰ প্ৰশাসক), [https://meta.wikimedia.org/wiki/User:Subodh_(CIS-A2K) সুবোধ কুলকাৰ্ণি] (মাৰাঠী ৱিকিমিডিয়ান, জ্যেষ্ঠ কৰ্মসূচী বিষয়া, অকেআই, আইআইআইটি-এইচ্ছ) আমন্ত্ৰণ কৰাৰ কথা ভাবিছোঁ৷ এই সম্পৰ্কত আপোনালোকৰ অনুভৱ তথা পৰামৰ্শ আশা কৰিলোঁ। 

-[[সদস্য:Ishanjyotibora|Ishanjyotibora]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Ishanjyotibora|বাৰ্তা]]) ১৩:৩৫, ৮ নৱেম্বৰ ২০২৫ (IST)

====সমৰ্থন====
====বিৰোধ====
====মতামত====

== সাধাৰণ প্ৰশাসকৰ বাবে আবেদন ==

নমস্কাৰ, এবছৰৰ বাবে অসমীয়া ৱিকিউৎসৰ সাধাৰণ প্ৰশাসক পদৰ বাবে আবেদন কৰিব বিচাৰিছো আৰু ইয়াৰ বাবে আপোনালোকৰ সমৰ্থনৰ প্ৰয়োজন। যদি উক্ত পদৰ বাবে মোক যোগ্য বুলি বিবেচনা কৰে, তেন্তে  তলৰ নিৰ্দিষ্ট স্থানত চাৰিডাল টাইল্ডেৰে আপোনাৰ স্বাক্ষৰ কৰে যেন। যদি যোগ্য বুলি নাভাবে, তথাপিও মুক্তমনেৰে আপোনাৰ মতামত জনাব। কাৰণ পৰৱৰ্তী পদক্ষেপৰ বাবে এয়া প্ৰয়োজনীয়।&lt;br /&gt;
Hello, I would like to apply for the position of general administrator of Assamese Wikisource for one year and I need your support. If you consider me eligible for the position, please sign with four tildes in the space provided below. If you don't think me eligible, still feel free to give your opinion. This is because it is essential for the next step.&lt;br /&gt; [[সদস্য:Babulbaishya|Babulbaishya]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Babulbaishya|বাৰ্তা]]) ২২:২৭, ২৮ ছেপ্টেম্বৰ ২০২৫ (IST)
==={{Support}}===
#[[সদস্য:Rajdweep nlb|Rajdweep nlb]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Rajdweep nlb|বাৰ্তা]]) ২২:৫৭, ২৮ ছেপ্টেম্বৰ ২০২৫ (IST)
# [[সদস্য:BhuyanBhaskar|BhuyanBhaskar]] ([[সদস্য বাৰ্তা:BhuyanBhaskar|বাৰ্তা]]) ২২:৫৯, ২৮ ছেপ্টেম্বৰ ২০২৫ (IST)
# [[সদস্য:কুমুদ ঘোষ|কুমুদ ঘোষ]] ([[সদস্য বাৰ্তা:কুমুদ ঘোষ|বাৰ্তা]]) ২৩:০০, ২৮ ছেপ্টেম্বৰ ২০২৫ (IST)
# [[সদস্য:দিব্য দত্ত|দিব্য দত্ত]] ([[সদস্য বাৰ্তা:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]]) ২৩:১৫, ২৮ ছেপ্টেম্বৰ ২০২৫ (IST)
# -[[User:অনামিকা(চুমু) বড়া|&lt;span style='color: #8732a8;background-color: #FFE4B5 ;'&gt;&lt;b&gt;&amp;nbsp;অনামিকা&amp;nbsp;&lt;/b&gt;&lt;/span&gt;]] [[User Talk:অনামিকা(চুমু) বড়া|&lt;sup&gt;&lt;span style='color: #8732a8;background-color: #00FFFF;'&gt;&lt;b&gt;''কথা-বতৰা''&lt;/b&gt;&lt;/span&gt;&lt;/sup&gt;]] ০০:৪৫, ২৯ ছেপ্টেম্বৰ ২০২৫ (IST)
# [[সদস্য:Dipankar Das|Dipankar Das]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Dipankar Das|বাৰ্তা]]) ০৫:৪৬, ২৯ ছেপ্টেম্বৰ ২০২৫ (IST)
# [[সদস্য:AjayDas|AjayDas]] ([[সদস্য বাৰ্তা:AjayDas|বাৰ্তা]]) ০৫:৫০, ২৯ ছেপ্টেম্বৰ ২০২৫ (IST) 
#[[সদস্য:Jyoti Chiring|Jyoti Chiring]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Jyoti Chiring|বাৰ্তা]]) ০৮:৩২, ২৯ ছেপ্টেম্বৰ ২০২৫ (IST)
#[[সদস্য:JonaliB|Jonali Baruah]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JonaliB|বাৰ্তা]]) ২২:০০, ২৯ ছেপ্টেম্বৰ ২০২৫ (IST)
# [[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) ১৮:২৪, ৩০ ছেপ্টেম্বৰ ২০২৫ (IST)
# [[User:Kuldhar Rabha|&lt;font color=&quot;#cc0099&quot;&gt;𝒦𝓊𝓁𝒹𝒽𝒶𝓇 ℛ𝒶𝒷𝒽𝒶&lt;/font&gt;]] &lt;sup&gt;[[User Talk:Kuldhar Rabha|&lt;font color=&quot;#6600cc&quot;&gt;(𝒯𝒶𝓁𝓀)&lt;/font&gt;]]&lt;/sup&gt; ০৯:০৯, ১ অক্টোবৰ ২০২৫ (IST)
#[[সদস্য:&amp;#45;chanakyakdas|&amp;#45;chanakyakdas]] ([[সদস্য বাৰ্তা:&amp;#45;chanakyakdas|বাৰ্তা]]) ১৭:০৭, ১ অক্টোবৰ ২০২৫ (IST)
# [[সদস্য:Bezboruah Imon|Bezboruah Imon]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Bezboruah Imon|বাৰ্তা]]) ১০:১০, ৩ অক্টোবৰ ২০২৫ (IST)
# [[সদস্য:Rumi Borah~aswiki|Rumi Borah~aswiki]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Rumi Borah~aswiki|বাৰ্তা]]) ২১:১৫, ৪ অক্টোবৰ ২০২৫ (IST)
# [[সদস্য:Mridul Kumar Sharmah|Mridul Kumar Sharmah]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Mridul Kumar Sharmah|বাৰ্তা]]) ১২:২৫, ৫ অক্টোবৰ ২০২৫ (IST)
# [[সদস্য:Gitartha.bordoloi|Gitartha.bordoloi]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Gitartha.bordoloi|বাৰ্তা]]) ১৫:৩৩, ৭ অক্টোবৰ ২০২৫ (IST)

==={{Oppose}}===
[[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) ০০:৩৭, ২৯ ছেপ্টেম্বৰ ২০২৫ (IST) JyotiPN

==={{Comment}}===

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Have your say: vote for the 2025 Board of Trustees&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
Hello all,

The voting period for the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025|2025 Board of Trustees election]] is now open. Candidates are running for two (2) seats on the Board.

To check your voter eligibility, please visit the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Voter eligibility guidelines|voter eligibility page]].

Learn more about them by [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Candidates|reading their application statements and watch their candidacy videos]].

When you are ready, go to the [[m:Special:SecurePoll/vote/405|SecurePoll voting page to vote]].

'''The vote is open from October 8 at 00:00 UTC to October 22 at 23:59 UTC.'''

Best regards,

Abhishek Suryawanshi&lt;br /&gt;Chair, Elections Committee&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[সদস্য:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[সদস্য বাৰ্তা:MediaWiki message delivery|বাৰ্তা]]) ১০:১৯, ৯ অক্টোবৰ ২০২৫ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=29360896 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Help us decide the name of the new Abstract Wikipedia project&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;function1&quot;/&gt;
{{int:Hello}}. Please help pick a name for the new Abstract Wikipedia wiki project. This project will be a wiki that will enable users to combine functions from [[:f:|Wikifunctions]] and data from Wikidata in order to generate natural language sentences in any supported languages. These sentences can then be used by any Wikipedia (or elsewhere).

There will be two rounds of voting, each followed by legal review of candidates, with votes beginning on 20 October and 17 November 2025. Our goal is to have a final project name selected on mid-December 2025. If you would like to participate, then '''[[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Abstract Wikipedia naming contest|please learn more and vote now]]''' at meta-wiki.
{{Int:Feedback-thanks-title}}
&lt;section end=&quot;function1&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

-- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) ১৭:১৩, ২০ অক্টোবৰ ২০২৫ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=29432175 --&gt;

==অসমীয়া ৱিকিউৎসত ১৫ দিনীয়া প্ৰুফৰিডাথন==
প্ৰিয় সতীৰ্থ আৰু অসমীয়া ৱিকিউৎসৰ শুভাকাংক্ষীসমাজ;

আপোনালোকক জনাবলৈ পাই নথৈ আনন্দিত যে- অসমীয়া ৱিকিউৎসৰ দ্বাৰা প্ৰস্তাৱিত '''ডিজিটাইজেচন আৰু উচ্চতৰ অসমীয়া ৱিকিউৎস কৰ্মশালা''' শীৰ্ষক ছমাহজোৰা প্ৰকল্প-আঁচনিয়ে [https://meta.wikimedia.org/wiki/Community_Resources_and_Partnerships/India_Rapid_Project/Digitization_and_Advance_Assamese_Wikisource_Workshop ৱিকিমিডিয়াৰ ৰেপিড গ্ৰাণ্টৰ অনুদান] লাভ কৰিবলৈ সক্ষম হৈছে৷ এই প্ৰকল্পৰ অধীনত সম্পন্ন হ'বলগীয়া একাধিক কাৰ্যসূচীৰ ভিতৰত এটা প্ৰধান কাৰ্যসূচী হৈছে-অসমীয়া ৱিকিউৎসত দুখন প্ৰুফৰিডাথনৰ আয়োজন কৰি ৱিকিউৎসৰ অসমীয়া গ্ৰন্থৰ ভঁৰালটো টনকিয়াল কৰা, আৰু সমান্তৰালভাৱে ডিজিটেল বিশ্বত অসমীয়া গ্ৰন্থৰ সমল বৃদ্ধি কৰা৷ 

আপোনালোকক অৱগত কৰিব খুজিছোঁ যে, প্ৰথমখন প্ৰুফৰিডাথন আমি '''১ নৱেম্বৰৰ পৰা ১৫ নৱেম্বৰলৈকে''' আয়োজন কৰিব বিচাৰিছোঁ৷ এই প্ৰতিযোগিতাত ৩০ খন ন-পুৰণি অসমীয়া গ্ৰন্থ প্ৰুফৰিড কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰা হৈছে৷ উক্ত প্ৰতিযোগিতাত অসমীয়া ৱিকিউৎসৰ সদস্যসকলৰ সমৰ্থন আৰু সক্ৰিয়তা কামনা কৰিলোঁ৷ 

প্ৰতিযোগিতাখন নিয়াৰিকৈ চলাই নিবলৈ বিচাৰক হিচাপে [[সদস্য:Gitartha.bordoloi|শ্ৰী গীতাৰ্থ বৰদলৈ]] আৰু [[সদস্য: দিব্য দত্ত|শ্ৰী দিব্য দত্তৰ]] নাম প্ৰস্তাৱ কৰিলোঁ৷ আশা কৰোঁ, আপোনালোকৰ সক্ৰিয় সহযোগিতাত প্ৰতিযোগিতাখন সাফল্যমণ্ডিত হৈ উঠিব৷ 

-[[সদস্য:Ishanjyotibora|Ishanjyotibora]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Ishanjyotibora|বাৰ্তা]]) ০৯:২১, ২১ অক্টোবৰ ২০২৫ (IST)

===সমৰ্থন===
# [[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) ১০:৪৮, ২১ অক্টোবৰ ২০২৫ (IST)
# [[সদস্য:AjayDas|AjayDas]] ([[সদস্য বাৰ্তা:AjayDas|বাৰ্তা]]) ১২:৪৬, ২১ অক্টোবৰ ২০২৫ (IST)
# [[সদস্য:দিব্য দত্ত|দিব্য দত্ত]] ([[সদস্য বাৰ্তা:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]]) ১৪:৩৩, ২১ অক্টোবৰ ২০২৫ (IST)
# [[সদস্য:Gitartha.bordoloi|Gitartha.bordoloi]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Gitartha.bordoloi|বাৰ্তা]]) ১৬:৫৫, ২৬ অক্টোবৰ ২০২৫ (IST)
#[[সদস্য:Jyoti Chiring|Jyoti Chiring]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Jyoti Chiring|বাৰ্তা]]) ০৮:১৪, ৮ নৱেম্বৰ ২০২৫ (IST)
# [[সদস্য:Rumi Borah~aswiki|Rumi Borah~aswiki]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Rumi Borah~aswiki|বাৰ্তা]]) ১৯:০১, ৮ নৱেম্বৰ ২০২৫ (IST)

===বিৰোধ===
===মন্তব্য===
:যিহেতু ৪ নৱেম্বৰৰ পৰা ১৫ নৱেম্বৰলৈ অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াত এখন সম্পাদনা মেলাৰ আয়োজন কৰা হৈছে আৰু ১৫ নৱেম্বৰৰপৰা ১৫ ডিচেম্বৰলৈ এছিয়ান মাহ অনুষ্ঠিত হ’ব, সেয়ে যদি সম্ভৱ হয় এই মুদ্ৰণ সংশোধন মেলাৰ তাৰিখ পুনৰ বিবেচনা কৰিবলৈ অনুৰোধ জনালোঁ৷ [[সদস্য:দিব্য দত্ত|দিব্য দত্ত]] ([[সদস্য বাৰ্তা:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]]) ১৪:৩২, ২১ অক্টোবৰ ২০২৫ (IST)

* এই প্ৰজেক্টটো ছমহীয়া আৰু এডিটাথনেৰে আৰম্ভ কৰি এডিটাথনেৰে শেষ কৰাৰ কথা ভবা হৈছিল। কিন্তু সক্ৰিয় সদস্য যিহেতু একেখিনিয়ে, গতিকে ৱিকিউৎসৰ এডিটাথনটোৰ কাৰণে সময়টো আকৌ এবাৰ বিবেচনা কৰিলে ভাল হ'ব নেকি ঈশানে চাবাচোন। এই সময়খিনিতে এডিটাথন আৰম্ভ হোৱাৰ আগতে আমি এখন অনলাইন ৱিকিউৎস কৰ্মশালা যদি আয়োজন কৰোঁ, কেনে হয়? লগতে এগৰাকী মহিলা হিচাপে তথা ৱিকিয়েও মহিলাক অগ্ৰাধিকাৰ দিয়া কথাটো আগত ৰাখি মই গীতাৰ্থ বৰদলৈৰ ঠাইত জুৰী ৰূপে মাননীয় সদস্য দিব্য দত্তৰ লগতে অসমীয়া ৱিকিউৎসৰ সক্ৰিয় ৱিকিমিডিয়ান জ্যোতি চিৰিং বাইদ'ৰ নামটো প্ৰস্তাৱ কৰিলোঁ। আৰু অভিজ্ঞ সদস্য ৰূপে গীতাৰ্থ বৰদলৈ আৰু দিব্য দত্তক জুৰী সম্পৰ্কীয় কামখিনি শিকাই বুজাই জ্যোতি বাইদ'ক আগবঢ়াই নিবলৈ আন্তৰিক অনোৰোধ কৰিলোঁ। [[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) ২৩:২৫, ২১ অক্টোবৰ ২০২৫ (IST)
* সকলোৰে মতামত আৰু অন্যান্য প্ৰতিযোগিতাসমূহলৈ লক্ষ্য ৰাখি আমি প্ৰথমখন এডিটাথন '''১৫ ডিচেম্বৰৰ পৰা ১৫ জানুৱাৰীলৈকে''' পতাৰ সিদ্ধান্ত লৈছোঁ৷ [[সদস্য:Ishanjyotibora|Ishanjyotibora]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Ishanjyotibora|বাৰ্তা]]) ১৩:৪৫, ২৫ অক্টোবৰ ২০২৫ (IST)
*যিহেতু মই এগৰাকী অতি অনভিজ্ঞ ৱিকিমিডিয়ান,গতিকে আপোনাৰ প্ৰস্তাৱক সন্মান সহকাৰে গ্ৰহন কৰি এটা অনুৰোধ ৰাখিলোঁ,যে মাননীয় অভিজ্ঞ সদস্য গীতাৰ্থ বৰদলৈকো জুৰী স্থানত ৰাখে যেন। [[সদস্য:Jyoti Chiring|Jyoti Chiring]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Jyoti Chiring|বাৰ্তা]]) ০৯:০০, ৮ নৱেম্বৰ ২০২৫ (IST)
* ঘৰুৱা কামৰ ব্যস্ততাৰ বাবে মই আজিহে কেন্দ্ৰীয় আলোচনাত চকু ফুৰাবলৈ সময় পাইছো। এই প্ৰতিযোগিতাখন নিয়াৰিকৈ চলাই নিবলৈ বিচাৰক হিচাপে শ্ৰী গীতাৰ্থ বৰদলৈ আৰু শ্ৰী দিব্য দত্তৰ নাম প্ৰস্তাৱ কৰিছিল ঈশান জ্যোতি বৰাই। কিন্ত্ত অভিজ্ঞ সদস্য গীতাৰ্থ বৰদলৈৰ নামটো জুৰী ৰূপে আঁতৰাই দিয়া কথাটো নুবুজিলো। তিনিও জনেই জুৰী স্থানত থাকিলে একো অসুবিধা নহব চাগে। মহিলা ৱিকিমিডিয়ানক অগ্ৰাধিকাৰ প্ৰদান কৰি জ্যোতি চিৰিঙৰ নামটো প্ৰস্তাৱ কৰাত যথেষ্ট উৎসাহিত হৈছো। [[সদস্য:Rumi Borah~aswiki|Rumi Borah~aswiki]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Rumi Borah~aswiki|বাৰ্তা]]) ১৬:৪৭, ৯ নৱেম্বৰ ২০২৫ (IST)
* জুৰীৰ বাবে গীতাৰ্থ বৰদলৈৰ নামটো এগৰাকীয়ে প্ৰস্তাৱ কৰি আন এগৰাকীয়ে বাতিল কৰা কামটোক পচন্দ কৰা নাই। তিনিগৰাকী জুৰী হ'লে ভালহে। [[সদস্য:Babulbaishya|Babulbaishya]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Babulbaishya|বাৰ্তা]]) ২১:৫০, ৮ নৱেম্বৰ ২০২৫ (IST)
* জুৰী ৰূপে গীতাৰ্থ বৰদলৈৰ নামটো ঠিক ক'ত আঁতৰাই দিয়া হ'ল বুজি নাপালোঁ। ডা: গীতাৰ্থ বৰদলৈ পুৰণি আৰু অভিজ্ঞ সদদ্য। কিন্তু পুৰণিয়ে বাট কাটি আগবঢ়াই নিলেহে নতুন খিনি আগবাঢ়িব পাৰিব। জ্যোতি বাইদ' একেৰাহে ৱিকিউৎসৰ কামত লাগি আছে। গতিকে জ্যোতি বাইদ'ৰ নামটো প্ৰস্তাৱ কৰাত কি বেয়া হ'ল মই ধৰিব পৰা নাই। বাজেটত দুগৰাকী জুৰীৰ বাবেহে মাননি ধৰা হৈছে। গতিকে জুৰী দুগৰাকীয়ে থাকিব। [[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) ২২:২০, ৮ নৱেম্বৰ ২০২৫ (IST)

* সদস্যসকলক জনাওঁ যে, আমি [https://meta.wikimedia.org/wiki/Assamese_Wikisource_Proofread-a-thon_November_2025 প্ৰথমখন প্ৰুফৰিডাথনৰ] বাবে বিচাৰক হিচাপে গীতাৰ্থ বৰদলৈ আৰু দিব্য দত্তৰ নামটো ইতিমধ্যেই মূল মেটা পৃষ্ঠাৰ প্ৰকল্পত দিয়া হৈছে। জ্যোতি চিৰিঙ বাইদেউৰ নামটো বিচাৰক হিচাপে প্ৰস্তাৱ কৰাৰ বাবে ধন্যবাদ। তেখেতক আমি দ্বিতীয়খন প্ৰুফৰিডাথনৰ বিচাৰক হিচাপে বিচাৰিম। [[সদস্য:Ishanjyotibora|Ishanjyotibora]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Ishanjyotibora|বাৰ্তা]]) ২২:৩৭, ৮ নৱেম্বৰ ২০২৫ (IST)

== উচ্চতৰ কৰ্মশালালৈ অতিথি ৱিকিমিডিয়ানক আমন্ত্ৰণ ==
প্ৰিয় সতীৰ্থসকল ! আপোনালোকে জানে যে, অসমীয়া ৱিকিউৎসৰ  [https://meta.wikimedia.org/wiki/Talk:Community_Resources_and_Partnerships/India_Rapid_Project/Digitization_and_Advance_Assamese_Wikisource_Workshop ডিজিটাইজেছন প্ৰকল্পৰ] লগত সংগতি ৰাখি আগন্তুক বৰ্ষত আমি এখন কৰ্মশালাৰ আয়োজন কৰিবলৈ ওলাইছোঁ৷ অনুষ্ঠিত কৰিবলৈ ওলোৱা এই '''উচ্চতৰ অসমীয়া ৱিকিউৎস আৱাসিক কৰ্মশালা'''খনলৈ তিনিগৰাকী ভাৰতীয় ভাষাৰ ৱিকিমিডিয়ান অতিথি হিচাপে আমন্ত্ৰণ কৰিব খোজা হৈছে৷ তেখেতসকলে আমাৰ মাজত উপস্থিত থাকি আমাৰ স্বেচ্ছাসেৱকসকলক কাৰিকৰী দিশত শিক্ষিত কৰাৰ লগতে ৱিকিউৎসৰ অন্যান্যা প্ৰাসংগিক দিশসমূহতো গুৰুত্বাৰোপ কৰিব৷ 

আমি [[https://w.wiki/GxZp|কৰ্মশালা]]ৰ বাবে [https://meta.wikimedia.org/wiki/User:Nettime_Sujata নেটটাইম সুজাতা] (উল্লেখযোগ্য অৱদানকাৰী, বঙালী ৱিকিউৎস), [https://meta.wikimedia.org/wiki/User:Bodhisattwa বোধিসত্ত্ব](বঙালী ভাষাৰ ৱিকিউৎসৰ প্ৰশাসক), [https://meta.wikimedia.org/wiki/User:Subodh_(CIS-A2K) সুবোধ কুলকাৰ্ণি] (মাৰাঠী ৱিকিমিডিয়ান, জ্যেষ্ঠ কৰ্মসূচী বিষয়া, অকেআই, আইআইআইটি-এইচ্ছ) আমন্ত্ৰণ কৰাৰ কথা ভাবিছোঁ৷ এই সম্পৰ্কত আপোনালোকৰ অনুভৱ তথা পৰামৰ্শ আশা কৰিলোঁ। 

-[[সদস্য:Ishanjyotibora|Ishanjyotibora]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Ishanjyotibora|বাৰ্তা]]) ১৩:৩৫, ৮ নৱেম্বৰ ২০২৫ (IST)

====সমৰ্থন====
# {{Support}} -[[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) ১৩:৫৫, ৮ নৱেম্বৰ ২০২৫ (IST)
# [[সদস্য:&amp;#45;chanakyakdas|&amp;#45;chanakyakdas]] ([[সদস্য বাৰ্তা:&amp;#45;chanakyakdas|বাৰ্তা]]) ১১:১৭, ১৩ নৱেম্বৰ ২০২৫ (IST)
# [[সদস্য:দিব্য দত্ত|দিব্য দত্ত]] ([[সদস্য বাৰ্তা:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]]) ২০:২৫, ১৭ নৱেম্বৰ ২০২৫ (IST)

====বিৰোধ====
====মতামত====
* যদি অতিথিগৰাকীক 'প্ৰশিক্ষণ'ৰ বাবে আমন্ত্ৰণ জনোৱা হ'ব তেন্তে এই ক্ষেত্ৰত বোধিসত্ত্ব উত্তম হ'ব। যদি প্ৰতিযোগীসকলক উৎসাহিত কৰিব লাগে তেন্তে নেটটাইম সুজাতা আৰু অনুষ্ঠান-প্ৰতিষ্ঠানৰ লগত সহযোগিতামূলক প্ৰকল্পৰ বিষয়ে কথা পাতিবলৈ সুবোধ কুলকাৰ্ণি। তিনিওগৰাকীৰ বাবে বাজেট নিৰ্ধাৰণ কৰা আছে যদি আপত্তি নাই। [[সদস্য:Gitartha.bordoloi|Gitartha.bordoloi]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Gitartha.bordoloi|বাৰ্তা]]) ১১:০২, ১৫ নৱেম্বৰ ২০২৫ (IST)
===কৰ্মশালাৰ বাবে বিষয়-বাছনি===
শ্ৰদ্ধাৰ সদস্যসকল, প্ৰস্তাৱিত কৰ্মশালাত ৱিকিউৎস সম্পৰ্কীয় একাধিক দিশত কাৰিকৰী আৰু অ-কাৰিকৰী আলোচনা হ'ব৷ আমন্ত্ৰিত অতিথিসকলৰ সৈতে সম্পন্ন হোৱা কথা-বতৰা অনুসৰি - এই বিষয়সমূহ আমি আমাৰ প্ৰয়োজনানুসাৰে বাছনি কৰাটো জৰুৰী যাতে ৱিকিউৎস-সম্পৰ্কীয় সমস্যাবোৰ আমি কৰ্মশালাত সম্বোধন কৰিব পাৰোঁ৷ সদস্যসকলক সেয়েহে আমি অসমীয়া ৱিকিউৎসৰ মুদ্ৰণ সংশোধন, বৈধকৰণ, সঁজুলি বা কাৰিকৰী দিশৰ লগত জড়িত হৈ থকা সমস্যা বা অসুবিধাসমূহৰ বিষয়ে তলত উল্লেখ কৰিবলৈ অনুৰোধ জনালোঁ৷ ধন্যবাদেৰে -- [[সদস্য:Ishanjyotibora|Ishanjyotibora]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Ishanjyotibora|বাৰ্তা]]) ১০:৫৩, ২০ নৱেম্বৰ ২০২৫ (IST)
====মতামত====

==='''ডিজিটাইজেচন আৰু উচ্চতৰ অসমীয়া ৱিকিউৎস কৰ্মশালাৰ অংশগ্ৰহণকাৰী'''===
প্ৰিয় সতীৰ্থসকল, 

আপোনালোকে ইতিমধ্যে গম পাইছে যে, ৱিকিমিডিয়া ফাউণ্ডেচনৰপৰা লাভ কৰা পুঁজিৰ সহায়েৰে ২০২৬ চনৰ ৮ মাৰ্চ তাৰিখে '''গুৱাহাটী'''ত এখন উচ্চতৰ অসমীয়া ৱিকিউৎস কৰ্মশালা আয়োজন কৰা হৈছে। আমি বাজেট দাখিল কৰোঁতে ১০ গৰাকী দক্ষ আৰু সক্ৰিয় ৱিকিউৎস সম্পাদকক লৈ এই কৰ্মশালাখন অনুষ্ঠিত কৰাৰ কথা ভাবিছিলোঁ যদিও শেহতীয়াকৈ ৱিকিউৎসৰ বৰ্তমানৰ সক্ৰিয়তা, ৱিকিমিডিয়ানৰূপে আগ্ৰহ, অনুসন্ধিৎসা আৰু শেহতীয়াকৈ আয়োজিত দুখন প্ৰতিযোগিতাৰ ফলাফলৰ ভিত্তিত ১৫গৰাকীতকৈ বেছি অংশগ্ৰহণকাৰীক লৈ অনুষ্ঠানটো অনুষ্ঠিত কৰাৰ কথা ভবা হৈছে। সেয়ে, এই সংক্ষিপ্ত বাৰ্তাৰ জৰিয়তে আপোনালোকক অনুষ্ঠানত উপস্থিত থাকিবলৈ সবিনয় আমন্ত্ৰণ জনালোঁ। আশাকৰোঁ পৰৱৰ্তী যোগাযোগৰ বাবে এই বাৰ্তাৰ তলতে আপোনাসৱৰ নামৰ বিপৰীতে নিজা ইমেইল ঠিকনা প্ৰেৰণ কৰিব। প্ৰতিগৰাকী মাননীয় অংশগ্ৰহণকাৰী বাবে অনুষ্ঠানত থকা-খোৱা আৰু সামান্য যাতায়তৰ খৰছৰ ব্যৱস্থা কৰা হৈছে।

# [[সদস্য:Gitartha.bordoloi|গীতাৰ্থ বৰদলৈ]] ( বিচাৰক, মুদ্ৰণ সংশোধন প্ৰতিযোগিতা, স্থায়ী প্ৰশাসক:অসমীয়া ৱিকিউৎস ) 
# [[সদস্য:দিব্য দত্ত| দিব্য দত্ত]] (বিচাৰক, মুদ্ৰণ সংশোধন প্ৰতিযোগিতা, কাৰিকৰী বিশেষজ্ঞ:অসমীয়া ৱিকিউৎস)
# [[User:Babulbaishya| বাবুল বৈশ্য]] (ৱিকিউৎস মুদ্ৰণ সংশোধন প্ৰতিযোগিতাৰ ফলাফলৰ ভিত্তিত, ১ম স্থান)
# [[User:নৰুনা বৰুৱা| নৰুনা বৰুৱা]] (ৱিকিউৎস মুদ্ৰণ সংশোধন প্ৰতিযোগিতাৰ ফলাফলৰ ভিত্তিত, ২য় স্থান, ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ, ১ম স্থান)
# [[User:হানিফ আলী|হানিফ আলী]] (ৱিকিউৎস মুদ্ৰণ সংশোধন প্ৰতিযোগিতাৰ ফলাফলৰ ভিত্তিত, ৩য় স্থান)
# [[User:Sushmita Lekharu|সুস্মিতা লেখাৰু]] (ৱিকিউৎস মুদ্ৰণ সংশোধন প্ৰতিযোগিতাৰ ফলাফলৰ ভিত্তিত, প্ৰেৰণাদায়ী বঁটা)
# [[User:Jyoti Chiring|জ্যোতি চিৰিং]] (ৱিকিউৎস মুদ্ৰণ সংশোধন প্ৰতিযোগিতাৰ ফলাফলৰ ভিত্তিত, প্ৰেৰণাদায়ী বঁটা, ৱিকিউৎসৰ সক্ৰিয়তা)
# [[User:নিপন নিয়ৰ শেনছোৱা|নিপন নিয়ৰ শেনছোৱা]] (ৱিকিউৎস মুদ্ৰণ সংশোধন প্ৰতিযোগিতাৰ ফলাফলৰ ভিত্তিত, প্ৰেৰণাদায়ী বঁটা)
# [[সদস্য:পৱন বৰ্মন|পৱন বৰ্মন]] (ৱিকিউৎস মুদ্ৰণ সংশোধন প্ৰতিযোগিতাৰ ফলাফলৰ ভিত্তিত, প্ৰেৰণাদায়ী বঁটা)
# [[সদস্য:Kandarpajit Kallol|কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল]] (ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ,২০২৫; ১ম স্থান)
# [[সদস্য:দিম্পল দাস|দিম্পল দাস]] (ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ, ২০২৫; ৩য় স্থান)
# [[সদস্য:Rishiraj Dutta01|ঋষিৰাজ দত্ত]] (GLAM contributor, Scanning)
# [[সদস্য:প্ৰয়াসী বৰঠাকুৰ|প্ৰয়াসী বৰঠাকুৰ]] (GLAM contributor, Scanning)
# [[সদস্য:Ishanjyotibora|ঈশান জ্যোতি বৰা]] (আয়োজক, উচ্চতৰ অসমীয়া ৱিকিউৎস কৰ্মশালা)
# [[সদস্য:-chanakyakdas|চাণক্য কুমাৰ দাস]] (আয়োজক, উচ্চতৰ অসমীয়া ৱিকিউৎস কৰ্মশালা)
# [[সদস্য:JyotiPN|প্ৰাণজ্যোতি নাথ]] (আয়োজক, উচ্চতৰ অসমীয়া ৱিকিউৎস কৰ্মশালা)


বিনয়েৰে,
প্ৰাণজোতি নাথ (সদস্য:JyotiPN)

===ইমেইল ঠিকনাৰে উপস্থিতি নিশ্চিতকৰণ===
# Email:pranjyoti.kalita.nath@gmail.com
# ishanjbora2019@gmail.com
;মন্তব্য 
# উপস্থিতি থাকিম। [[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) ১১:২০, ২৫ জানুৱাৰী ২০২৬ (IST)
# উপস্থিতি থাকিম। [[সদস্য:Ishanjyotibora|Ishanjyotibora]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Ishanjyotibora|বাৰ্তা]]) ১২:০৪, ২৭ জানুৱাৰী ২০২৬ (IST)

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Seeking volunteers to join several of the movement’s committees&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
Each year, typically from October through December, several of the movement’s committees seek new volunteers. 

Read more about the committees on their Meta-wiki pages:
* [[m:Special:MyLanguage/Affiliations Committee|Affiliations Committee (AffCom)]]
* [[m:Special:MyLanguage/Ombuds commission|Ombuds commission (OC)]]
* [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Legal/Community Resilience and Sustainability/Trust and Safety/Case Review Committee|Case Review Committee (CRC)]]

Applications for the committees open on October 30, 2025. Applications for the Affiliations Committee, Ombuds commission and the Case Review Committee close on December 11, 2025. Learn how to apply by [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Legal/Committee appointments|visiting the appointment page on Meta-wiki]]. Post to the talk page or email cst[[File:At sign.svg|16x16px|link=|(_AT_)]]wikimedia.org with any questions you may have.

For the Committee Support team,
&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

-[[m:User:MKaur (WMF)| MKaur (WMF)]] ১৯:৪৩, ৩০ অক্টোবৰ ২০২৫ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:MKaur (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=29517125 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Reminder: Help us decide the name of the new Abstract Wikipedia project&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;function2&quot;/&gt;
{{int:Hello}}. Reminder: Please help to choose name for the new Abstract Wikipedia wiki project. The finalist vote starts today. The finalists for the name are: &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Abstract Wikipedia, Multilingual Wikipedia, Wikiabstracts, Wikigenerator, Proto-Wiki&lt;/span&gt;. If you would like to participate, then '''[[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Abstract Wikipedia naming contest|please learn more and vote now]]''' at meta-wiki.
{{Int:Feedback-thanks-title}}
&lt;section end=&quot;function2&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

-- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) ১৯:৫২, ২০ নৱেম্বৰ ২০২৫ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=29583860 --&gt;

=='''ৱিকিউৎস অনলাইন কৰ্মশালা'''==
ৱিকিউৎসত আপল'ড কৰা কিছু জটিল অংক বিষয়ক কিতাপ মুদ্ৰণ সংশোধন কৰিবলৈ অসমীয়া ৱিকিউৎসত জানুৱাৰী ১৬ তাৰিখৰপৰা ফেব্ৰুৱাৰী ১৬ তাৰিখলৈ এটি অনলাইন ৱিকিউৎস কৰ্মশালা ৰখা হৈছে। এই কৰ্মশালাৰ নাম ৰখা হৈছে '''হাতে-কামে শিকোঁ-১'''। অসমীয়া ৱিকিউৎসত সক্ৰিয় সদস্য সংখ্যা বঢ়োৱাৰ উদ্দেশ্যেৰে আয়োজন কৰা এমাহ জোৰা এই কৰ্মশালাটিৰ প্ৰশিক্ষক ৰূপে দুগৰাকী সন্মানীয় ৱিকিমিডিয়ানৰ থাকিব। এইটো এটা Cross-wiki Collaboration Project ৰূপে কৰা হ'ব, যাৰ উদ্দেশ্যে অসমীয়া ৱিকিউৎস আৰু ৱিকিউৎসৰ অৱদানকাৰীসকলক সক্ৰিয় কৰা। ইচ্ছুক ৱিকিমিডিয়ানসকলে তলত চহী কৰি নিজৰ সন্মতি প্ৰকাশ কৰিব পাৰিব।

বিনয়েৰে, [[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) ২২:৫৩, ৯ জানুৱাৰী ২০২৬ (IST)

==ৱিকিউৎস মুদ্ৰণ সংশোধন প্ৰতিযোগিতা সম্পৰ্কত==
কিতাপ স্কেন কৰিবলৈ মই ৰাতিপুৱাই ব্ৰেকফাষ্ট খাই ওলাই যাওঁ, আবেলি ৪/৫টাত আহি ঘৰত ভাত খাওঁহি। কেতিয়াবা ঘৰৰপৰা চাহ কৰি নিওঁ। কেতিয়াবা বেছি লৰালৰি হ'লে নিয়া নহয়। কেতিয়াবা আমাৰ লগত স্কেন কৰি থকা ল'ৰাজনৰ মাকে চাহ কৰি দি পঠায়। তেওঁ সাত কিলোমিটাৰ দূৰৰপৰা এই প্ৰজেক্টটোত কাম কৰিবলৈ আহে। প্ৰজেক্টটোৰ গ্ৰাণ্টৰ বাবে ৰাতিটোৰ ভিতৰতে এপ্লিকেচন লিখাৰ পৰা বিভিন্ন জনৰ লগত কম্যুনিকেট কৰি কামটো আৰম্ভ কৰি স্কেনিং প্ৰছেছিং কৰি থকালৈকে যিখিনি কষ্ট হৈছে, আশা কৰিছিলোঁ, কম্যুনিটিৰে কিবা এটা ভাল হৈছে বুলি সকলোৱে সহৃদয়তাৰে চাব। কিন্তু, ৱাটচ আপ গ্ৰুপত সদস্য:নয়মজ্যোতি নাথৰ চাণক্যই প্ৰস্তাৱ দিলে কাৰণেহে বেছি চহী আহিল বুলি উপলুঙা কৰাৰ পৰা গীতাৰ্থ বৰদলৈক কিয় জাজ হোৱাৰ পৰা আঁতৰাই দিয়া হ'ল (https://as.wikisource.org/wiki/ৱিকিউৎস:কেন্দ্ৰীয়_আলোচনা#অসমীয়া_ৱিকিউৎসত_১৫_দিনীয়া_প্ৰুফৰিডাথন) বুলি অভিযোগ কৰা, সুন্দৰকৈ আৰম্ভ হোৱা এডিটাথনটোত ইমানকেইখন কিতাপ ৰৈ যোৱা স্বত্বেও আন এজনক কৰিবলৈ নিদিয়াকৈ কিতাপ লৈ টনা-আজোৰা কৰা। এই সৰু ল'ৰা-ছোৱালীৰ দৰে কাজিয়াবোৰৰ কথা লৈ মোক ব্যক্তিগত ভাৱে সময়ে-অসময়ে ফ'ন কৰি, মেজেজ কৰি দিগদাৰি কৰি থকাৰ উপৰিও নিয়মক লৈ প্ৰশ্ন কৰি কৰি যি ধৰণৰ এটা বেমেজালিৰ সৃষ্টি  কৰা হৈছে। এই সকলোবোৰ দেখি মই বাৰুকৈয়ে হতাশ হৈছোঁ। মোতকৈ বয়সত ডাঙৰ, মোৰ সমবয়সীয়া মানুহখিনিৰ মাজতো কেতিয়াবা নিজকে হাইস্কুলত পঢ়ি থকা ল'ৰা-ছোৱালী এজাকৰ মাজত থকা যেন লগা হৈছে। এনেকৈ কাম কৰি থকাটো অসম্ভৱেই নহয়, কষ্টদায়কো।

আমি প্ৰজেক্টটোত দুটা মুদ্ৰণ সংশোধনৰ প্ৰতিযোগিতা ধৰিছিলোঁ। কিন্তু এনে পৰিৱেশত দ্বিতীয়টো কৰিব পৰা নহ'ব। হৈ থকা ঘটনাবোৰলৈ লক্ষ্য কৰি এই সংশোধনৰপৰা নিৰ্দিষ্ট কেইজনমানক নিৰ্বাচন কৰি দ্বিতীয় সংশোধন প্ৰতিযোগিতা পতাৰ পৰিকল্পনা কৰা হৈছে।

[[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) ১৬:৫৬, ১২ জানুৱাৰী ২০২৬ (IST)

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Annual review of the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 9 February 2026. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]].

The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|you may review the U4C Charter]].

Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate.

-- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

০২:৩২, ২০ জানুৱাৰী ২০২৬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=29905753 --&gt;

=='''ডিজিটাইজেচন আৰু উচ্চতৰ অসমীয়া ৱিকিউৎস কৰ্মশালাৰ অংশগ্ৰহণকাৰী'''==
প্ৰিয় সতীৰ্থসকল, 

আপোনালোকে ইতিমধ্যে গম পাইছে যে, ৱিকিমিডিয়া ফাউণ্ডেচনৰপৰা লাভ কৰা পুঁজিৰ সহায়েৰে ২০২৬ চনৰ ৮ মাৰ্চ তাৰিখে '''গুৱাহাটী'''ত এখন উচ্চতৰ অসমীয়া ৱিকিউৎস কৰ্মশালা আয়োজন কৰা হৈছে। আমি বাজেট দাখিল কৰোঁতে ১০ গৰাকী দক্ষ আৰু সক্ৰিয় ৱিকিউৎস সম্পাদকক লৈ এই কৰ্মশালাখন অনুষ্ঠিত কৰাৰ কথা ভাবিছিলোঁ যদিও শেহতীয়াকৈ ৱিকিউৎসৰ বৰ্তমানৰ সক্ৰিয়তা, ৱিকিমিডিয়ানৰূপে আগ্ৰহ, অনুসন্ধিৎসা আৰু শেহতীয়াকৈ আয়োজিত দুখন প্ৰতিযোগিতাৰ ফলাফলৰ ভিত্তিত ১৫গৰাকীতকৈ বেছি অংশগ্ৰহণকাৰীক লৈ অনুষ্ঠানটো অনুষ্ঠিত কৰাৰ কথা ভবা হৈছে। সেয়ে, এই সংক্ষিপ্ত বাৰ্তাৰ জৰিয়তে আপোনালোকক অনুষ্ঠানত উপস্থিত থাকিবলৈ সবিনয়ে আমন্ত্ৰণ জনালোঁ। আশাকৰোঁ পৰৱৰ্তী যোগাযোগৰ বাবে এই বাৰ্তাৰ তলতে আপোনাসৱৰ নামৰ বিপৰীতে নিজা ইমেইল ঠিকনা প্ৰেৰণ কৰিব। প্ৰতিগৰাকী মাননীয় অংশগ্ৰহণকাৰীৰ বাবে অনুষ্ঠানত থকা-খোৱা আৰু সামান্য যাতায়তৰ খৰছৰ ব্যৱস্থা কৰা হৈছে।

# [[সদস্য:Gitartha.bordoloi|গীতাৰ্থ বৰদলৈ]] ( বিচাৰক, মুদ্ৰণ সংশোধন প্ৰতিযোগিতা, স্থায়ী প্ৰশাসক:অসমীয়া ৱিকিউৎস ) 
# [[সদস্য:দিব্য দত্ত| দিব্য দত্ত]] (বিচাৰক, মুদ্ৰণ সংশোধন প্ৰতিযোগিতা, কাৰিকৰী বিশেষজ্ঞ:অসমীয়া ৱিকিউৎস)
# [[User:Babulbaishya| বাবুল বৈশ্য]] (ৱিকিউৎস মুদ্ৰণ সংশোধন প্ৰতিযোগিতাৰ ফলাফলৰ ভিত্তিত, ১ম স্থান)
# [[User:নৰুনা বৰুৱা| নৰুনা বৰুৱা]] (ৱিকিউৎস মুদ্ৰণ সংশোধন প্ৰতিযোগিতাৰ ফলাফলৰ ভিত্তিত, ২য় স্থান, ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ, ১ম স্থান)
# [[User:হানিফ আলী|হানিফ আলী]] (ৱিকিউৎস মুদ্ৰণ সংশোধন প্ৰতিযোগিতাৰ ফলাফলৰ ভিত্তিত, ৩য় স্থান)
# [[User:Sushmita Lekharu|সুস্মিতা লেখাৰু]] (ৱিকিউৎস মুদ্ৰণ সংশোধন প্ৰতিযোগিতাৰ ফলাফলৰ ভিত্তিত, প্ৰেৰণাদায়ী বঁটা)
# [[User:Jyoti Chiring|জ্যোতি চিৰিং]] (ৱিকিউৎস মুদ্ৰণ সংশোধন প্ৰতিযোগিতাৰ ফলাফলৰ ভিত্তিত, প্ৰেৰণাদায়ী বঁটা, ৱিকিউৎসৰ সক্ৰিয়তা)
# [[User:নিপন নিয়ৰ শেনছোৱা|নিপন নিয়ৰ শেনছোৱা]] (ৱিকিউৎস মুদ্ৰণ সংশোধন প্ৰতিযোগিতাৰ ফলাফলৰ ভিত্তিত, প্ৰেৰণাদায়ী বঁটা)
# [[সদস্য:পৱন বৰ্মন|পৱন বৰ্মন]] (ৱিকিউৎস মুদ্ৰণ সংশোধন প্ৰতিযোগিতাৰ ফলাফলৰ ভিত্তিত, প্ৰেৰণাদায়ী বঁটা)
# [[সদস্য:Kandarpajit Kallol|কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল]] (ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ,২০২৫; ১ম স্থান)
# [[সদস্য:দিম্পল দাস|দিম্পল দাস]] (ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ, ২০২৫; ৩য় স্থান)
# [[সদস্য:Rishiraj Dutta01|ঋষিৰাজ দত্ত]] (GLAM contributor, Scanning)
# [[সদস্য:প্ৰয়াসী বৰঠাকুৰ|প্ৰয়াসী বৰঠাকুৰ]] (GLAM contributor, Scanning)
# [[সদস্য:Ishanjyotibora|ঈশান জ্যোতি বৰা]] (আয়োজক, উচ্চতৰ অসমীয়া ৱিকিউৎস কৰ্মশালা)
# [[সদস্য:-chanakyakdas|চাণক্য কুমাৰ দাস]] (আয়োজক, উচ্চতৰ অসমীয়া ৱিকিউৎস কৰ্মশালা)
# [[সদস্য:JyotiPN|প্ৰাণজ্যোতি নাথ]] (আয়োজক, উচ্চতৰ অসমীয়া ৱিকিউৎস কৰ্মশালা)


বিনয়েৰে,&lt;br/&gt;
প্ৰাণজোতি নাথ 

[[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) ১১:২৬, ২৫ জানুৱাৰী ২০২৬

===উপস্থিতি নিশ্চিতকৰণ===
# উপস্থিত থাকিম। ইমেইল : pranjyoti.kalita.nath@gmail.com [[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) ১১:২৪, ২৫ জানুৱাৰী ২০২৬ (IST)
# উপস্থিত থাকিম। ইমেইল : dimpaldas08@gmail.com [[সদস্য:দিম্পল দাস|দিম্পল দাস]] ([[সদস্য বাৰ্তা:দিম্পল দাস|বাৰ্তা]]) ০৯:৪৩, ২৭ জানুৱাৰী ২০২৬ (IST)
# উপস্থিত থাকিম। ইমেইল : hanifali232@gmail.com [[সদস্য:হানিফ আলী|হানিফ আলী]] ([[সদস্য বাৰ্তা:হানিফ আলী|বাৰ্তা]]) ১২:০৯, ২৭ জানুৱাৰী ২০২৬ (IST)
# উপস্থিত থাকিম।email : jyotichiring@gmail.com [[সদস্য:Jyoti Chiring|Jyoti Chiring]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Jyoti Chiring|বাৰ্তা]]) ১২:৫৫, ২৭ জানুৱাৰী ২০২৬ (IST)
# উপস্থিত থাকিবলৈ চেষ্টা কৰিম। ইমেইল : just.nipon@gmail.com [[সদস্য:নিপন নিয়ৰ শেনছোৱা|নিপন নিয়ৰ শেনছোৱা]] ([[সদস্য বাৰ্তা:নিপন নিয়ৰ শেনছোৱা|বাৰ্তা]]) ১৩:১২, ২৭ জানুৱাৰী ২০২৬ (IST)
# উপস্থিত থাকিম। ইমেইল : ishanjbora2019@gmail.com [[সদস্য:Ishanjyotibora|Ishanjyotibora]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Ishanjyotibora|বাৰ্তা]]) ১৪:২৯, ২৭ জানুৱাৰী ২০২৬ (IST)
#উপস্থিত থাকিম । ইমেইল paban.barman96@gmail.com [[সদস্য:পৱন বৰ্মন|পৱন বৰ্মন]] ([[সদস্য বাৰ্তা:পৱন বৰ্মন|বাৰ্তা]]) ১৬:১৫, ২৭ জানুৱাৰী ২০২৬ (IST)
# উপস্থিত থাকিম । ইমেইল : sushmitalekharu@gmail.com   [[সদস্য:Sushmita Lekharu|Sushmita Lekharu]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Sushmita Lekharu|বাৰ্তা]]) ১৭:৩৬, ২৭ জানুৱাৰী ২০২৬ (IST)
# উপস্থিত থাকিম। থকাৰ ব্যৱস্থা নালাগে। ইমেইল: gitartha.bordoloi@gmail.com [[সদস্য:Gitartha.bordoloi|Gitartha.bordoloi]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Gitartha.bordoloi|বাৰ্তা]]) ২৩:১৭, ২৭ জানুৱাৰী ২০২৬ (IST)
# উপস্থিত থাকিম। babulbaishya69@gmail.com [[সদস্য:Babulbaishya|Babulbaishya]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Babulbaishya|বাৰ্তা]]) ১১:২৫, ২৮ জানুৱাৰী ২০২৬ (IST)
# উপস্থিত থাকিম। chanakyakumardas@hotmail.com [[সদস্য:&amp;#45;chanakyakdas|&amp;#45;chanakyakdas]] ([[সদস্য বাৰ্তা:&amp;#45;chanakyakdas|বাৰ্তা]]) ১১:৪৭, ৩০ জানুৱাৰী ২০২৬ (IST)
#উপস্থিত থাকিম। ইমেইলঃ proyashi.nrl.jrt@gmail.com[[সদস্য:প্ৰয়াসী বৰঠাকুৰ|প্ৰয়াসী বৰঠাকুৰ]] ([[সদস্য বাৰ্তা:প্ৰয়াসী বৰঠাকুৰ|বাৰ্তা]]) ১৪:৪৩, ৩০ জানুৱাৰী ২০২৬ (IST)প্ৰয়াসী বৰঠাকুৰ
# উপস্থিত থাকিম নোৱাৰিম। [[সদস্য:দিব্য দত্ত|দিব্য দত্ত]] ([[সদস্য বাৰ্তা:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]]) ১৬:৪৫, ৩১ জানুৱাৰী ২০২৬ (IST)
# উপস্থিত থাকিম । ইমেইল :rishirajd378@gmail.com [[সদস্য:Rishiraj Dutta01|Rishiraj Dutta01]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Rishiraj Dutta01|বাৰ্তা]]) ১৪:০৫, ৯ ফেব্ৰুৱাৰী ২০২৬ (IST)
#উপস্থিত থাকিবলৈ চেষ্টা কৰিম। ইমেইল :narunabaruah@gmail.com [[সদস্য:নৰুনা বৰুৱা|নৰুনা বৰুৱা]] ([[সদস্য বাৰ্তা:নৰুনা বৰুৱা|বাৰ্তা]]) ১১:১৯, ১৭ ফেব্ৰুৱাৰী ২০২৬ (IST)

===মেইল প্ৰেৰণ===
প্ৰতিগৰাকী সন্মানীয় অংশগ্ৰহণকাৰীলৈ, অহা ৮ মাৰ্চ তাৰিখে গুৱাহাটীৰ হোটেল ৰাজধানী ৰিজেন্সিত অনুষ্ঠিত হ’ব লগা ''চেলিব্ৰেট ৱুমেন উচ্চতৰ আৱাসিক ৱিকিউৎস কৰ্মশালা''ৰ স্থান উল্লেখ কৰি মেইল প্ৰেৰণ কৰা হৈছে। ৭ তাৰিখে উপস্থিতি নিশ্চিত কৰাসকলৰ বাবে ৭ তাৰিখৰ সন্ধিয়াৰ চাহ আৰু ৰাতিৰ আহাৰৰ বন্দৱস্ত কৰাৰ লগতে সমল ব্যক্তিসকলৰ সৈতে এটি বাৰ্তালাপ অনুষ্ঠান ৰখা হৈছে। [[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) ২২:৪৪, ৩ মাৰ্চ ২০২৬ (IST)

==গ্লেম প্ৰকল্পৰ সৈতে সংগতি ৰাখি ৱিকিউৎস দ্বিতীয়টো মুদ্ৰণ সংশোধন প্ৰতিযোগিতা==
প্ৰিয় সতীৰ্থসকল,

অঙ্কীয়কৰণ আৰু উচ্চতৰ অসমীয়া ৱিকিউৎস কৰ্মশালাৰ সৈতে সংগতি ৰাখি আমি দুটা ৱিকিউৎস মুদ্ৰণ সংশোধন প্ৰতিযোগিতাৰ বাবে প্ৰস্তাৱ দিছিলোঁ। প্ৰথমটো প্ৰতিযোগিতা সফলতাৰে সমাপ্ত হোৱাৰ পাছত আমি মাৰ্চ মাহৰ ১৫ তাৰিখৰপৰা এপ্ৰিল মাহৰ ১৫ তাৰিখলৈ দ্বিতীয়টো প্ৰতিযোগিতা আয়োজনৰ কথা ভাবিছোঁ। প্ৰতিযোগিতা আয়োজন কৰিবলৈ মই আয়োজক ৰূপে তলৰ ৱিকিমিডিয়ান সকলৰ নাম প্ৰস্তাৱ কৰিলোঁ-
* [[সদস্য:Babulbaishya|বাবুল বৈশ্য]]
* [[সদস্য:প্ৰয়াসী বৰঠাকুৰ|প্ৰয়াসী বৰঠাকুৰ]] 
* [[সদস্য:নিপন নিয়ৰ শেনছোৱা|নিপন নিয়ৰ শেনছোৱা]]

প্ৰতিযোগিতাৰ বিচাৰক ৰূপে
* [[সদস্য:-chanakyakdas|চাণক্য কুমাৰ দাস]]
* [[সদস্য:Ishanjyotibora|ঈশানজ্যোতি বৰা]] নাম প্ৰস্তাৱ কৰিলোঁ।

আপোনালোকৰ সকলোৰে মতামত আৰু সহযোগিতা আশা কৰা হৈছে। কিতাপৰ তালিকা প্ৰস্তুত - প্ৰাণজ্যোতি নাথ

বিনয়েৰে, 
[[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) ২২:৩৯, ১২ মাৰ্চ ২০২৬ (IST)


===সমৰ্থন===
# [[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) ২২:৩৯, ১২ মাৰ্চ ২০২৬ (IST)
# [[সদস্য:দিম্পল দাস|দিম্পল দাস]] ([[সদস্য বাৰ্তা:দিম্পল দাস|বাৰ্তা]]) ১২:৫২, ১৩ মাৰ্চ ২০২৬ (IST)
# [[সদস্য:Rishiraj Dutta01|Rishiraj Dutta01]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Rishiraj Dutta01|বাৰ্তা]]) ১৩:২৭, ১৩ মাৰ্চ ২০২৬ (IST)
# [[সদস্য:নৰুনা বৰুৱা|নৰুনা বৰুৱা]] ([[সদস্য বাৰ্তা:নৰুনা বৰুৱা|বাৰ্তা]]) ১৩:৪৩, ১৩ মাৰ্চ ২০২৬ (IST)
#[[সদস্য:Jyoti Chiring|Jyoti Chiring]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Jyoti Chiring|বাৰ্তা]]) ১৫:২৬, ১৩ মাৰ্চ ২০২৬ (IST)

===মতামত===
# মাননীয় সদস্য [[সদস্য:নিপন নিয়ৰ শেনছোৱা|নিপন নিয়ৰ শেনছোৱা]] ই সদ্যহতে প্ৰতিযোগিতাৰ আয়োজকৰ দায়িত্ব নলৈ কামখিনি শিকাত অধিক সময় দিব খুজিছে। সেয়ে তেখেতৰ আগ্ৰহৰ প্ৰতি সন্মান জনাই আমি দুগৰাকী আয়োজকেৰে প্ৰতিযোগিতাখন চলাই নিবলৈ মন মেলিছোঁ। সেয়ে মাননীয় সদস্য [[সদস্য:প্ৰয়াসী বৰঠাকুৰ|প্ৰয়াসী বৰঠাকুৰক]] প্ৰতিযোগিতা পৃষ্ঠাটো সাজিবলৈ আৰু মাননীয় সদস্য [[সদস্য:Babulbaishya|বাবুল বৈশ্যক]] নিয়মখিনি সাজিবলৈ অনুৰোধ কৰিলোঁ।[[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) ১৯:০৬, ১৩ মাৰ্চ ২০২৬ (IST)
# অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াত নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা এডিটাথন চলি আছে, যিখন ৩১ মাৰ্চ, ২০২৬ত শেষ হ'ব। সেয়েহে এই প্ৰুফৰিডাথনখন ১ এপ্ৰিল, ২০২৬ৰ পৰা অনুষ্ঠিত কৰিলে ভাল হয়; যিহেতু একেখিনি মানুহেই দুয়োটা প্ৰকল্পত অৱদান আগবঢ়ায়। [[সদস্য:Babulbaishya|Babulbaishya]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Babulbaishya|বাৰ্তা]]) ১০:১৬, ১৪ মাৰ্চ ২০২৬ (IST)
#:আমাৰ হাতত সময় একেবাৰে কম। সেয়ে মুদ্ৰণ সংশোধন প্ৰতিযোগিতাখন ১৫ মাৰ্চৰপৰাই হ'লে ভাল হ'ব। যি সকলে কৰে অলপ আগৰপৰা কৰি থাকিব পাৰিব। [[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) ১১:৩১, ১৪ মাৰ্চ ২০২৬ (IST)
# আগ্ৰহীসকলে [[ৱিকিউৎস:মুদ্ৰণ সংশোধন মেলা, মাৰ্চ ২০২৬|'''এই লিংকত''']] গৈ মুদ্ৰণ সংশোধন প্ৰতিযোগিতাখনৰ বিষয়ে সবিশেষ জানিব পাৰিব। [[সদস্য:Babulbaishya|Babulbaishya]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Babulbaishya|বাৰ্তা]]) ১৬:৫৭, ১৪ মাৰ্চ ২০২৬ (IST)

== বেটুপাত আপডে'ট ==

বন্ধুসকল, Wikisource Reader app ৰ লিংক দি ৱিকিউৎসৰ বেটুপাত আপডে'ট কৰা হৈছে। কিবা বিসংগতি দেখা পালে জনায় যেন। [[সদস্য:Gitartha.bordoloi|Gitartha.bordoloi]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Gitartha.bordoloi|বাৰ্তা]]) ১৬:১৭, ২৫ মাৰ্চ ২০২৬ (IST)

== ৱিকি কনফাৰেন্স ইণ্ডিয়া ২০২৬ৰ বাবে বৃত্তিৰ আবেদন মুকলি ==

সকলোলৈকে নমস্কাৰ,

ৱিকি কনফাৰেন্স ইণ্ডিয়া ২০২৬ৰ বাবে ইতিমধ্যে বৃত্তিৰ আবেদন মুকলি হৈছে। এইবাৰ এই সন্মিলনখন ২০২৬ চনৰ ৪ ছেপ্টেম্বৰৰ পৰা ৬ ছেপ্টেম্বৰলৈ ভাৰতৰ কোচিত অনুষ্ঠিত হ’ব।

ৱিকি কনফাৰেন্স ইণ্ডিয়াই সমগ্ৰ ভাৰতৰ লগতে, দক্ষিণ এছিয়া আৰু ইয়াৰ বাহিৰৰো ৱিকিমিডিয়ান, আয়োজক, আৰু অৱদানকাৰীসকলক একত্ৰিত কৰে। ই হৈছে সংযোগ স্থাপন, শিক্ষণ, অভিজ্ঞতাৰ ভাগ-বতৰা, আৰু মুক্ত জ্ঞান আন্দোলনক শক্তিশালী কৰাৰ ক্ষেত্ৰত সহযোগিতা আগবঢ়োৱাৰ এক ক্ষেত্ৰ।

যদি আপুনি ৱিকিমিডিয়া প্ৰকল্পৰ সক্ৰিয় অৱদানকাৰী বা সম্প্ৰদায়ৰ কাম-কাজৰ সৈতে জড়িত, তেন্তে আপোনাক এই বৃত্তিৰ বাবে আবেদন কৰিবলৈ উৎসাহিত কৰা হৈছে। বিতং তথ্যসমূহ *[[diffblog:2026/03/19/namukku-othukoodam-scholarships-now-open-for-wikiconference-india-2026/|ইয়াত]]* পাব। 🙂

আবেদনৰ অন্তিম তাৰিখ: ১৫ এপ্ৰিল ২০২৬ ১১:৫৯ p.m. IST

আবেদনৰ লিংক: [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdA3rR9xX_k31dzJrjM5MTDNYNUIRcAB45S4TflsYCbGJNrzg/viewform লিংক]

অধিক তথ্য: [[metawiki:WikiConference_India_2026/Scholarship|লিংক]]

এই ঘোষণাটো আপোনালোকৰ ৱিকি পৰিয়ালৰ আন আন লোকলৈয়ো নিঃসংকোচে শ্বেয়াৰ কৰিবলৈ সাদৰেৰে অনুৰোধ জনালোঁ।

ধন্যবাদ।

ৱিকি কনফাৰেন্স ইণ্ডিয়া ২০২৬ আয়োজক দল

-[[সদস্য:Gnoeee|Gnoeee]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Gnoeee|বাৰ্তা]]) ১৯:১২, ৪ এপ্ৰিল ২০২৬ (IST)</text>
      <sha1>4a0ks1io5lw2xisdqnr398b8a529g6j</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:নতুন স্বাস্থ্যপাঠ.pdf/৪</title>
    <ns>104</ns>
    <id>89990</id>
    <revision>
      <id>246024</id>
      <parentid>245780</parentid>
      <timestamp>2026-04-04T16:16:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>4110</id>
      </contributor>
      <origin>246024</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="246" sha1="8qyxhjpmzx75vq3m5bku05dd1zup255" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;নৰুনা বৰুৱা&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;


{{Dhr|5em}}
{{center|৬১ নং বহুবাজাৰ ষ্ট্ৰীট,}}
{{center|'''কুন্তলীন প্ৰেস'''}}
{{center|পূৰ্ণচন্দ্ৰ দাস দ্বাৰা মুদ্ৰিত।}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>8qyxhjpmzx75vq3m5bku05dd1zup255</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:মেৰপেচ.pdf/১২০</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90055</id>
    <revision>
      <id>246047</id>
      <parentid>245048</parentid>
      <timestamp>2026-04-04T17:02:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>প্ৰয়াসী বৰঠাকুৰ</username>
        <id>3437</id>
      </contributor>
      <comment>/* বৈধকৰণ হৈছে */</comment>
      <origin>246047</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2797" sha1="nzhv89m8gi2orkxkitxhcdzbg9n9oar" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;প্ৰয়াসী বৰঠাকুৰ&quot; /&gt;{{rh|১১২||মেৰপেচ}}&lt;/noinclude&gt;ভিতৰলৈ মাতি নি বহুৱাই সুধিলে “পিছে ইমান ৰাতি কেলেই আহিল নো ?”

{{gap}}দাসে উত্তৰ দিলে “আহিলো আপোনাক ধন্যবাদ দিবলৈ । আপোনাৰ অনুগ্রহত মোৰ লাভ হৈছে। কি বুলি আপোনাক শলাগিম...”

{{gap}}বাধা দি অনিলে কলে &quot;সেইবোৰ নকব মিঃ দাস। আপুনি এদিন মোক সহায় কৰিছিল, ম‍ই পাহৰি নাযাওঁ। পিছে কওকচোন সুকেন্দ্র বৰুৱাৰ পৰা কিবা সুবিধা পালেনে ?”

{{gap}}“এৰা, আপুনি নিশ্চয় কিবা ভয় দেখুৱাইছিল। আজি পোন প্রথমেই মোক পাচ শ টকা দিছে আৰু ভৱিষ্যতে দেখা যাব । তেওঁ উইলখন হাশ্-আপ্ কৰিব খোজে, বহুত টকা মাৰিব পাৰো যদিও মই সন্মত নোহোৱাত অগত্যা যাতে উইলখন নাকচ হয় তাত সহায় কৰিবলৈ অনুৰোধ কৰিছে।”

{{gap}}“কিয়

{{gap}}&quot;কব নোৱাৰো। পিছে মই ভাবিছো যে উইলৰ চৰ্ত্তমতে পোৱা টকাতকৈ তেওঁক বেছি টকাৰ বৰ আৱশ্যক।

{{gap}}“চাব যাতে হঠাতে কিবা গোলমাল কৰি টকা উদ্র কৰিব নোৱাৰে। তদুপৰি আপুনি আন এটা কামো কৰিব লাগে মিঃ দাস । নীলাম্বৰীৰ সম্পত্তিৰ লগত মোৰ কোনো সম্পর্ক নাই গতিকে বেঙ্কে মোক কোনো খা-খবৰ নিদিয়ে। কিন্তু আপুনি তেওঁৰ উকীল গতিকে তেওঁলোকৰ হিচাব আদিৰ খুঁতি-নাতি চাই মোক বিতং খবৰ জনাব লাগে। কিবা আপত্তি আছে নেকি !”

{{gap}}দাসে কলে “আপত্তি কিয় থাকিব ? আপুনি যি কৰিবলৈ কয় আগ্ৰহেৰে কৰিম। পিয়াৰীৰ বিষয়ে অনুসন্ধান কৰি শুংসূত্ৰ বিচাৰি&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>nzhv89m8gi2orkxkitxhcdzbg9n9oar</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:মেৰপেচ.pdf/১২১</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90057</id>
    <revision>
      <id>246048</id>
      <parentid>245050</parentid>
      <timestamp>2026-04-04T17:07:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>প্ৰয়াসী বৰঠাকুৰ</username>
        <id>3437</id>
      </contributor>
      <comment>/* বৈধকৰণ হৈছে */</comment>
      <origin>246048</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2960" sha1="hdg0iynwhcfiosqltalr2afie52sad8" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;প্ৰয়াসী বৰঠাকুৰ&quot; /&gt;{{rh|মেৰপেচ||১১৩}}&lt;/noinclude&gt;চাবলৈও মই সাজু আছো। এইবোৰ কামত মোৰ বৰ আগ্ৰহ কিন্তু এনেকুৱা কেচ পোৱা নাই দেখিহে—”

{{gap}}অনিলে কলে &quot;অনুসন্ধান কৰি যি পাওঁ মই আপোনাক জনাম। সেই কাম আপুনি কৰিব নালাগে। তাইক যদি খালাচ কৰি দিব পাৰে তেন্তে এহাজাৰ আদায় কৰি দিব পাৰিম।”

{{gap}}দাসে কলে “হব বাৰু পিছে কওকচোন, তাইক আপুনি দোষী বুলি ভাবে নেকি?

{{gap}}“সেই প্ৰশ্নৰ উত্তৰ সতকাই দিব নোৱাৰিলো। এই বিষয়ে পিছত আলোচনা কৰিম। কিন্তু এই কথাও ঠিক যে প্ৰমাণ নোপোৱাকৈ পুলিচে গ্ৰেপ্তাৰ নকৰে।

{{gap}}দাসে দম্ভ কৰি কলে &quot;প্ৰমাণ তো বহুত কেচতে পায় কিন্তু আইনখনে আচমীক অনুগ্ৰহহে কৰে অৱহেলা নকৰে জানিব। এই কেচ শ্যেছনলৈ যাবই। তেতিয়া দেখা যাব।”

{{gap}}বেঙ্কৰ বিষয়ে আৰু এবাৰ উপদেশ দি দীনদয়াল দাসক বিদায় দি দুৱাৰ বন্ধ কৰি যেতিয়া অনিলে জেপৰ চিঠিবোৰ আগত লৈ বহিল তেতিয়া নিশা বাৰ বাজিছে।

{{gap}}তাৰ পিছদিনা পুৱা আঠবজাত মদন চক্ৰবৰ্ত্তী আহি অনিলৰ ৰূমত লগোৱা তলাটো দেখি নিজকে নিজে কৈ উঠিল 'মই ভাবিছিলো ওৰে নিশা ৰহস্যৰ আঁত বিচাৰি থাকি দহ বজালৈ শুই থাকিব। কিন্তু ওলোটা হল। ৰাতিপুৱা ৰহস্যৰ সম্ভেদ দিব বুলি কৈ এতিয়া বা কলৈ গল?' তাৰ পিছত মাতিলে “জং বাহাদুৰ?”

{{gap}}'জং বাহাদুৰে 'হজৌৰ' বুলি উচ্চাৰণ কৰি কৰবাৰ পৰা লৰি আহি চালাম কৰি থিয় হলত মদনে সুধিলে &quot;তোৰ বাবু কলৈ গৈছে, তোক কিবা কৈ গৈছে নেকি?”

{{gap}}“মফছল গইছে হজৌৰ।”
{{nop}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>hdg0iynwhcfiosqltalr2afie52sad8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:মেৰপেচ.pdf/১২২</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90059</id>
    <revision>
      <id>246049</id>
      <parentid>245052</parentid>
      <timestamp>2026-04-04T17:10:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>প্ৰয়াসী বৰঠাকুৰ</username>
        <id>3437</id>
      </contributor>
      <comment>/* বৈধকৰণ হৈছে */</comment>
      <origin>246049</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3297" sha1="hu6sjo7k2eic3vntrv6r8pgo7jqebl8" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;প্ৰয়াসী বৰঠাকুৰ&quot; /&gt;{{rh|১১৪||মেৰপেচ}}&lt;/noinclude&gt;{{gap}}আচৰিত হৈ চক্ৰবৰ্ত্তীয়ে সুধিলে “ক'ৰ মফছল, কি মফছল? কেতিয়া আহিব?&quot;

{{gap}}বাহাদুৰে উত্তৰ দিলে “মুই নজনে হজৌৰ।”

{{gap}}হতাশ মনেৰে মদন চক্ৰবৰ্ত্তী উভতি গল। দিনটোত কেবাবাৰো টেলিফোনেৰে মাতি উত্তৰ নাপালে। দ্বিতীয় দিনা পুৱা আহি আগৰ দৰে তলা লগোৱা দেখি বাহাদুৰক সুধি জানিব পাৰিলে যে অনিল ৰাতিও ওভোতা নাই। তৃতীয় দিনাও একে বাতৰিকে পাই মদন চক্ৰবৰ্ত্তীৰ মনত বৰ সন্দেহ ওপজিল। তাৰপৰা বাহিৰে বাহিৰে গগন গগৈৰ ঘৰলৈ গল। গগৈয়েও কলে বোলে পৰহিৰ পৰা ফোন কৰি আৰু নিজে গৈও অনিলক লগ ধৰিব পৰা নাই। দুয়োজনৰ মনত সন্দেহ হ'ল যে কিজানি যোৱাবাৰৰ দৰে কোনোবাই কিবা অনিষ্ট কৰিলে। অৱশেষত পৰামৰ্শ কৰি স্থিৰ কৰিলে যে পলম নকৰি সোনকালে অনুসন্ধান কৰা উচিত হব। মদনে সেই ভাব লৈ তাৰপৰা থানালৈ গৈ মানুহ নিয়োগ কৰি নিজেও ঘূৰি অনুসন্ধান কাৰ্য্য চলাবলৈ ধৰিলে যদিও কোনো ফল নহল। মানুহ বা মটৰখনৰ কোনো খা-খবৰ কোনেও কব নোৱাৰে। তাৰ পিছদিনা বাহাদুৰে
কোৱা মফছল শব্দটো মনত পৰি মদনে ফেৰীঘাটত খবৰ কৰি জানিব পাৰিলে যে অনিল সিপাৰলৈ গৈছে। তাৰপৰা উভতি থানালৈ আহি সাম্ভাব্য ঠাইবোৰলৈ খবৰ পঠিয়ালে। সন্ধিয়া ছয় বজাত হতাশ মনটো লৈ দুখে ভাগৰে ঘৰলৈ উভতি আহি দেখিলে যে অনিলে তেওঁৰ ঘৰত মিচেচ্ চক্ৰবৰ্ত্তীৰ লগত কথা পাতি হাঁহি হাঁহি  চাহ-জলপান খাব ধৰিছে।

{{gap}}অনিলে হাঁহি মাৰি আদৰিলে &quot;আহা ভাই, তুমি হেনো মোক বিচাৰি হাইৰাণ হৈছা। একেলগে চাহ-জলপান খাওঁ আহা, বহা।

{{gap}}মদনৰ মৰম আঁতৰি খংটোৱে মূৰৰ চুলি পালেগৈ। হুতা মাতেৰে&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>hu6sjo7k2eic3vntrv6r8pgo7jqebl8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:মেৰপেচ.pdf/১২৩</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90060</id>
    <revision>
      <id>246050</id>
      <parentid>245053</parentid>
      <timestamp>2026-04-04T17:14:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>প্ৰয়াসী বৰঠাকুৰ</username>
        <id>3437</id>
      </contributor>
      <comment>/* বৈধকৰণ হৈছে */</comment>
      <origin>246050</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3090" sha1="h7594cd67xgszhvjbj6d3wj80j91egs" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;প্ৰয়াসী বৰঠাকুৰ&quot; /&gt;{{rh|মেৰপেচ||১১৫}}&lt;/noinclude&gt;কলে “হতভগা, মূর্খ, এইদৰে আত্মজাহ দি ঘূৰি ফুৰোতে কোনোবাদিনা অসহায় ভাবে মৰি ভূত হৈ থাকিবা।”

{{gap}}ডাঙৰকৈ হাঁহি অনিলে কলে “কওকচোন মিচেছ্ চক্রবর্ত্তী, এয়া আশীৰ্ব্বাদ নে শাওপাত? পুলিচ থানা হলে কথা নাছিল। নিজৰ ঘৰত মানুহে অতিথিক গালি পাৰিব পায়নে ?”

{{gap}}ঘৈণীয়েকে চক্রবর্ত্তীক কলে “ছিঃ মনে মনে থাকক। খোৱাৰ সময়ত মান্যহে...&quot;

{{gap}}বাধা দি মদনে কলে “হতভগাক শাস্তি দিয়াহে উচিত আছিল ।&quot;

{{gap}}“কোনে দিবলৈ মানা কৰিছে ? মোৰ ভাগতো খাই ললোৱেই, তোমাৰ ভাগো জোৰ কৰি খুৱাই দণ্ড বিহা, আপত্তি নাই।” বুলি অনিলে আকৌ হাঁহিলে ।

{{gap}}ঘৈণীয়েকে চাহ-জলপান দিলত মদনে কলে &quot;ৰাক্ষসকো দিয়া আৰু এভাগ, খাই লওক, তেহে আকৌ পলাবলৈ গাত বল পাব।”

{{gap}}আকৌ এভাগ দিলত খাবলৈ আৰম্ভ কৰি অনিলে কলে &quot;শুনা চক্ৰবৰ্ত্তী, সেই ৰাতি তোমাৰ ইয়াৰ পৰা উভতি গৈ দীনদয়ালক বিদায় দি যেতিয়া বুটলি অনা কাকতবোৰ আগত লৈ বহিলো তেতিয়া নিশা বাৰ বাজিছিল । পঢ়ি শেষ কৰিবলৈ অৱশ্যে বেছি পৰ লগা নাছিল কিন্তু তাৰ সামঞ্জস্য বিহীন কথাবোৰ যেন ৰহস্যৰ মেৰপেচ। পাকবোৰ ইমান বেছি যে কোনোটো কাৰো লগত নিমিলে অথচ কোনোটোকে বাদ দিবও নোৱাৰো। তিনি বজাত বিছনাত পৰিলো কিন্তু টোপনিৰ আশা দূৰতে বিদূৰ হল। বহুত ভাবিচিন্তি পুৱাৰ ফেৰীত পাৰ হৈ তেজপুৰ পালোগৈ...”

{{gap}}মদনে কলে &quot;তাতে পগলা-ফাটেকত সুমাই থোৱা হলে ভাল পালোহেঁতেন।”

{{gap}}“তেতিয়া হলেতো ভালেই আছিল কিন্তু তাকে নকৰি তাতো&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>h7594cd67xgszhvjbj6d3wj80j91egs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:মেৰপেচ.pdf/১২৪</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90062</id>
    <revision>
      <id>246056</id>
      <parentid>245055</parentid>
      <timestamp>2026-04-04T17:17:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>প্ৰয়াসী বৰঠাকুৰ</username>
        <id>3437</id>
      </contributor>
      <comment>/* বৈধকৰণ হৈছে */</comment>
      <origin>246056</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2602" sha1="qsrhmn6y96890jk3c4ux31atn9oinzp" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;প্ৰয়াসী বৰঠাকুৰ&quot; /&gt;{{rh|১১৬||মেৰপেচ}}&lt;/noinclude&gt;সেইদিনা ইয়াত আঘাত কৰাৰ দৰে মাৰি সিপৰীয়া কৰিবহে খুজিছিল। পিছে এবাৰ সাপে খালে কেচুলৈকো ভয়। সেইবাবে এইবাৰ মই খুব সাৱধান হৈ আছিলো সেই কাৰণেই তাৰ চেষ্টা সফল নহল।”

{{gap}}“পুলিচত এজাহাৰ দি তাক ধৰাই নিদিলা কিয়? ”

{{gap}}অনিলে কলে &quot;তাৰ কাৰণ তাক বাহিৰতে ৰাখি গতিবিধি লক্ষ্য কৰিব খুজিছিলো। আনপিনে, সি যে মোৰ অনিষ্ট কৰিব খুজিছিল তাৰ কোনো সাক্ষী প্ৰমাণ নাই। সেইবাবে তোমাৰ বন্ধু ইনস্পেক্টৰ ধীৰেণক পুৱা লগ ধৰি পৰামৰ্শ কৰিছিলো। তেওঁ চোৰাংচোৱা লগালে যদিও কোনো লাভ নহল।”

{{gap}}&quot;কিয়?”

{{gap}}“সি তেজপুৰ এৰি পলাইছে। কলৈ গৈছে ঘৰৰ মানুহেও কব নোৱাৰে বা নকয়।”

{{gap}}অলপ ৰৈ থাকিলত মদনে সুধিলে &quot;তুমি কি নীলাম্বৰী সংক্ৰান্ত কেচৰ অনুসন্ধানৰ বাবে তালৈ গৈছিলা?”

{{gap}}“এৰা।”

{{gap}}“মানুহজনক চিনি পাইছিলা নেকি?”

{{gap}}&quot;নিশ্চয় পাইছিলো।”

{{gap}}মদনে কওঁ নকওঁ নকওঁ কৰি অৱশেষত কলে &quot;অনিল বিৰোধী পক্ষ হিচাবে তুমি অইনবোৰ ৰহস্য ভাঙিবলৈ ভাল নাপাবা আৰু ময়ো সুধি তোমাক বিমোৰত নেপেলাওঁ। পিছে, মানুহজনৰ নামটো কোৱাত তোমাৰ কোনো আপত্তি থাকিব নোৱাৰে, কোন সি?”

{{gap}}&quot;বিকেন্দ্ৰ বৰুৱা।” বুলি উত্তৰ দি অনিল থিয় হৈ উভয়ৰ ওচৰত বিদায় লৈ ওলাই গল।

{{Rule|5em}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>qsrhmn6y96890jk3c4ux31atn9oinzp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:মেৰপেচ.pdf/১২৫</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90064</id>
    <revision>
      <id>246059</id>
      <parentid>245057</parentid>
      <timestamp>2026-04-04T17:19:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>প্ৰয়াসী বৰঠাকুৰ</username>
        <id>3437</id>
      </contributor>
      <comment>/* বৈধকৰণ হৈছে */</comment>
      <origin>246059</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2815" sha1="73qenc9twkqlmwya05nh97uzfcoop9a" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;প্ৰয়াসী বৰঠাকুৰ&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{center|{{X-larger|—এঘাৰ—}}}}

{{gap}}অনিলে গগন গগৈৰ পদূলিত মটৰৰ পৰা নামি গৈ চোতালৰ পৰা দেখিলে যে গগৈয়ে তেওঁৰ উকীলখানাত বহি কিবা কাকত এজাপলৈ বৰ মনোযোগেৰে পঢ়ি মাজে মাজে ৰঙা পেঞ্চিলেৰে দাগ দিব ধৰিছে, ঘৈণীয়েকে আগবঢ়াই ধৰি থকা তামোলৰ বঁটাখনলৈ কেৰেপকে কৰা নাই। অনিলে হাতত সাৰে ভৰিত সাৰে গৈ হঠাৎ ভিতৰ সোমাই কলে “মোক দিয়া ন-বৌ, তেখেতে তামোল খালে মূৰ গৰম হব।&quot;

{{gap}}উকীল গৃহিণীয়ে প্রথমে চক্‌ খাই অলপ লাজ লগাত অনিলৰ ফালে চাই হাঁহি মাৰি কলে “চোৰৰ দৰে আহি চক্‌ খুৱালা কিবা বেমাৰ হয় যদি চাবা কিন্তু কি কৰো— থুই থুই...”

{{gap}}গগৈয়ে কাকত—পত্ৰবোৰ থেকেচা মাৰি থৈ সুধিলে “ৰায়চৌধুৰী কলৈ গৈছিল । কেতিয়া আহিল ? বহক বহক।”

{{gap}}ইতিমধ্যে অনিলে বঁটাৰ পৰা দুয়োখন তামোল আনি মুখত ভৰাই চকী এখনত বহি কলে “চোৰতকৈ বেছি হব নোৱাৰিলে চোৰাংচোৱা হব নোৱাৰি ন-বৌ। বহা কথা পাতো।” বুলি মুখ ঘূৰাই গগৈৰ প্ৰশ্নৰ উত্তৰ দিলে “হঠাৎ তেজপুৰলৈ গৈছিলো। এঘণ্টা আগতে উভতি আহি মদনৰ পৰিবাৰৰ মুখে আপোনালোকে বৰকৈ খবৰ লোৱা বুলি শুনি তাৰপৰা পোনেই আপোনাৰ ইয়ালৈ আহিছো । ঘৰলৈ যোৱাই নাই।”

{{gap}}মুখখন গভীৰ কৰি উকীলনীয়ে কলে &quot;খবৰ এটা দি যোৱা উচিত আছিল।”

{{gap}}হাতযোৰ কৰি অনিলে কলে “উচিত আছিল বুলি ময়ো জানো ন-বৌ। পিছে বৰপুৱাই যাবলগীয়া হোৱাত সুবিধা নহল। অইন&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>73qenc9twkqlmwya05nh97uzfcoop9a</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:মেৰপেচ.pdf/১২৬</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90066</id>
    <revision>
      <id>246060</id>
      <parentid>245060</parentid>
      <timestamp>2026-04-04T17:22:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>প্ৰয়াসী বৰঠাকুৰ</username>
        <id>3437</id>
      </contributor>
      <comment>/* বৈধকৰণ হৈছে */</comment>
      <origin>246060</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3162" sha1="hyh2g45buzscwbd8oh0vlp5inse9fe7" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;প্ৰয়াসী বৰঠাকুৰ&quot; /&gt;{{rh|১২৮||মেৰপেচ}}&lt;/noinclude&gt;কৈফিয়ৎ এটাও আছে অৱশ্যে মই কলৈ গৈছো সেইকথা আপোনালোকৰ বাহিৰে আনক জনোৱাৰ ইচ্ছা নাছিল। মদন আৰু আপোনালোকে মোক বিচাৰি হায়ৰাণ হোৱা বুলি তেওঁৰ পৰিবাৰৰ মুখে শুনিছো আৰু আপোনালোকৰ চেনেহৰ বাবে চিৰকৃতজ্ঞ ...”

{{gap}}তেওঁৰ কথাত বাধা দি গগৈয়ে কলে “ৰ’ব ৰায়চৌধুৰী, বাজে কথা এৰি কওকচোন, ৰহস্যৰ কি সম্ভেদ পালে?”

{{gap}}“একে আষাৰতে কোৱা কথা নহয় গগৈদেও। আপোনাৰ লগত ভালকৈ আলোচনা কৰিব লাগিব। পিছে এই ঠাইত বহি আলোচনা কৰাও উচিত নহব। কথাবোৰ গোপন তাক আনে শুনিলে অন্যায় হব।”

{{gap}}তাকে শুনি গগৈয়ে কলিংবেল টিপিলে । ড্রাইভাৰ সোমাই আহিলত গেটত পহৰা দি থাকিবলৈ কৈ অনিলক কলে “এওঁ গেটত থাকিব, এতিয়া ৰাতি হৈছে গতিকে এই সময়ত কোনো নাহে, যদি কোনোবা আহে সোমাব নিদিয়ে। ঘৰৰ ভিতৰৰ ফালে  ৰান্ধনি-চাকৰ আছে সিহঁত ইয়ালৈ নাহে। গতিকে আমি ইয়াতে বহি আলোচনা কৰাত কোনো বাধা নাই।”

{{gap}}ড্ৰাইভাৰ ওলাই যাবলৈ খোজ লৈছে সেই সময়তে দীনদয়াল দাস উপস্থিত হৈ মাত লগালে “মিঃ ৰায়চৌধুৰী কেতিয়া পালেহি ? কলৈ গৈছিল? ম‍ই আজি দুদিন আপোনাক বিচাৰি হায়ৰাণ। নমস্কাৰ গগৈ ককাইদেও, ৰায়চৌধুৰীৰ লগত বৰ জৰুৰী কথা আছে।”

{{gap}}গগৈয়ে তেওঁক বহিবলৈ কৈ আৰু কিবা কব খোজোতে অনিলে কলে “এওঁক মই পিয়াৰী নাৰ্চৰ পক্ষে নিযুক্ত কৰিছো গগৈদেও । গতিকে আমাৰ আলোচনাত অংশ গ্রহণ কৰিব পাৰে। &quot;

{{gap}}গগৈয়ে কলে “তেনেহলে আৰম্ভ কৰক ৰায়চৌধুৰী ।”

{{gap}}ৰ'ব, ন-বৌ কলৈ গল? ন-বৌৰ বুদ্ধি তীক্ষ্ণ। তেওঁ আমাৰ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>hyh2g45buzscwbd8oh0vlp5inse9fe7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:মেৰপেচ.pdf/১২৭</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90073</id>
    <revision>
      <id>246061</id>
      <parentid>245067</parentid>
      <timestamp>2026-04-04T17:26:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>প্ৰয়াসী বৰঠাকুৰ</username>
        <id>3437</id>
      </contributor>
      <comment>/* বৈধকৰণ হৈছে */</comment>
      <origin>246061</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3308" sha1="p2o6tu2aa6lvvw23yd0z7k4rgcswa27" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;প্ৰয়াসী বৰঠাকুৰ&quot; /&gt;{{rh|মেৰপেচ||১১৯}}&lt;/noinclude&gt;আলোচনা শুনি থাকক, মাজতে যি দুই এটা মন্তব্য দিয়ে সেইবোৰ হঠাত কামত লাগি যাবও পাৰে।” দুৱাৰৰ ফালে চাই মাতিলে “ন-বৌ, পৰ্দ্দাৰ আঁৰৰ পৰা ওলাই ইয়াতে বহাহি। তুমি আৰু এজন দেৱৰ পালা, লাজ কৰি কি লাভ হব?”

{{gap}}উকীল গৃহিণীয়ে মিচিকিয়া হাঁহি মাৰি ওলাই আহিলত দাসে নমস্কাৰ কৰি কলে &quot;গগন ককাইদেউৰ ওচৰত দিহা-ভৰসা লৈহে ওকালতী কৰো। গতিকে মোৰ আগত---&quot;

{{gap}}বাধাদি অনিলে কলে “ৰ'ব দাস, মনোযোগেৰে শুনক,” বুলি সিদিনা বুটলি অনা চিঠিবোৰৰ বিষয়ে বৰ্ণাই শেষত কলে &quot;সেইবোৰ পঢ়ি মূৰ গৰম হল। তিনি বজাত বাগৰ দিলো যদিও টোপনি নাহিল। বহুত ভাবি তেজপুৰলৈ যোৱাৰ সিদ্ধান্ত কৰি বৰ পুৱাতে উঠি গুচি গলো।”

{{gap}}অনিলে জেপৰ পৰা চিগাৰেট উলিয়াই দুয়োজনক দুটা দি নিজেও এটা জ্বলাই দুহোপামান মাৰি সন্দেহৰ চকুৰে দুয়োখন দুৱাৰৰ ফালে একোবাৰ চাই কলে “বতাহীৰ ৰূমত পোৱা চিঠি এখন টোকেন্দ্ৰই ইয়াৰ পৰা তেজপুৰলৈ লিখিছিল। তাত এইদৰে আছে—মা, তোমালোকে ভাৰ দিয়া মতে মই কোনো কাম কৰিব নোৱাৰিলো,
মোৰ দ্বাৰা নহব। নিজে আহি কৰিবা। মোক তো খেদি দিছে, তথাপি তোমালোকে আহি নোপোৱা মানে লুকাই চুৰকৈ থাকিম।— আন এখন সুকেন্দ্ৰ বৰুৱাই লিখা। তাত এইদৰে আছে—মাহীদেও মোৰ গাৰ মঙ্গহো দিব পাৰো কিন্তু টকা দিয়াৰ উপায় মোৰ নাই— ”

{{gap}}গগৈ গৃহিণীয়ে মাত লগালে “এতেকে বুজা গল যে...”

{{gap}}বাধা দি অনিলে কলে “ৰ'বা ন-বৌ, সকলো কথা ধৈৰ্য্য ধৰি নুশুনাকৈ কোনো মন্তব্য নকৰিবা। তাৰ পিছত কওঁ শুনক—মাহীমাকে সুকেন্দ্ৰ বৰুৱালৈ লিখা চিঠিও মই দেখিছো। তাতো কেৱল টকাৰ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>p2o6tu2aa6lvvw23yd0z7k4rgcswa27</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:মেৰপেচ.pdf/১২৮</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90074</id>
    <revision>
      <id>246062</id>
      <parentid>245068</parentid>
      <timestamp>2026-04-04T17:29:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>প্ৰয়াসী বৰঠাকুৰ</username>
        <id>3437</id>
      </contributor>
      <comment>/* বৈধকৰণ হৈছে */</comment>
      <origin>246062</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3435" sha1="h1d4fo57qp69a7jlc8se0qk90mcc3dw" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;প্ৰয়াসী বৰঠাকুৰ&quot; /&gt;{{rh|১২০||মেৰপেচ}}&lt;/noinclude&gt;তাগিদ। তাগিদ নুবুলি দাবীহে কোৱা উচিত। এইবোৰ দেখি স্থিৰ কৰিলো যে মাহীমাক আৰু ভায়েকহঁতে সুকেন্দ্ৰক হাতৰ মুঠিত ৰাখি যেন শুহিব ধৰিছে।&quot;

{{gap}}হঠাতে দীনদয়াল দাসে মাত লগালে “শুনক ৰায়চৌধুৰী মই...”

{{gap}}বাধা দি অনিলে কলে &quot;আপোনাৰ কথা পিছত শুনিম প্ৰথমে মোক শেষ কৰিব দিয়ক — বহুত চিন্তা কৰি মই স্থিৰ কৰিলো যে ইয়াৰ ভিতৰত কি ৰহস্য আছে তাকেহে প্ৰথমে জানি লোৱা উচিত আৰু সেই উদ্দেশ্যৰে তেজপুৰলৈ গৈ মই আবিষ্কাৰ কৰিলো—বিকেন্দ্ৰৰ ফাৰ্ম্মাচী এখন আছে। তাত সকলো বস্তু নহলেও সুকেন্দ্ৰৰ পৰা নিয়া আৰু হয়তো অইন ৰকমে যোগাৰ কৰা দৰব-জাতি আৰু সেই জাতীয় দ্ৰব্য কিছুমান আছে।
পুষ্পৰ বাপেক অৰ্থাৎ জালি বৰুৱা তাত কোম্পাউণ্ডাৰ বা বিক্ৰীদাৰ হিচাবে সামান্য দৰমহাত কাম কৰে। তেওঁ পূৰ্ব্বতে বাগিচাৰ কোম্পাউণ্ডাৰ আছিল। কিবা দোষত বাগিচাৰ মেনেজাৰ চাহাবে পুলিচত দিবলৈ চেষ্টা কৰা গম পাই ৰাতি পলাই সাৰে। বতাহী বৰুৱাৰ ঘৰতে আশ্ৰয় লৈ থাকেহি। বতাহীৰ তেওঁ ভিনিহিয়েক অৰ্থাৎ বতাহীৰ মাহীয়েকৰ জীয়েকক বিয়া কৰাইছিল। তেওঁ বাগিচাত থাকোতেই পুষ্পৰ মাক মৰে। তেতিয়াৰ পৰা
বতাহীৰ আশ্ৰয়তে পুষ্প আছে। জালি বৰুৱাৰ বাগিচাত কাম কৰা দিনত বতাহীক এশকৈ টকা মাহে মাহে দি আছিল। বতাহী গিৰিয়েকৰ দ্বিতীয় পক্ষৰ পৰিবাৰ। গতিকে গিৰিয়েকতকৈ বহুত সৰু। ভিনিহিয়েকৰ লগত বতাহীৰ ভাল ভাব। বতাহী যেতিয়া গিৰিয়েকৰ ঘৰলৈ আহিছিল তেতিয়া সুকেন্দ্ৰ কিশোৰ। নানান অত্যাচাৰ কৰি তেওঁক বতাহীয়ে ঘৰৰ পৰা আঁতৰ কৰায়। তাৰপিছত সুকেন্দ্ৰই নীলাম্বৰীৰ দেউতাকৰ আশ্ৰয় পাই&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>h1d4fo57qp69a7jlc8se0qk90mcc3dw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:মেৰপেচ.pdf/১২৯</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90077</id>
    <revision>
      <id>246063</id>
      <parentid>245071</parentid>
      <timestamp>2026-04-04T17:32:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>প্ৰয়াসী বৰঠাকুৰ</username>
        <id>3437</id>
      </contributor>
      <comment>/* বৈধকৰণ হৈছে */</comment>
      <origin>246063</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3631" sha1="ccmuzh2at2hor8qibeg91c6xs9dkcxu" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;প্ৰয়াসী বৰঠাকুৰ&quot; /&gt;{{rh|মেৰপেচ||১২১}}&lt;/noinclude&gt;পঢ়ি-শুনি মানুহ হয় আৰু চৰকাৰী চাকৰিও পায়। পিছে ঘৰতে সুকেন্দ্ৰক ৰাখিবলৈ স্থিৰ কৰি নীলাম্বৰীৰ দেউতাকে নিজৰ ছোৱালীক সুকেন্দ্ৰৰ লগত বিয়া দি চাকৰি এৰি দিবলৈ বাধ্য কৰায়। সিপিনে বতাহীৰ গিৰিয়েক ঢুকোৱাৰ পৰা জালি বৰুৱাই টকা দি বতাহীৰ গৃহস্থীখন চলাই আছিল কিন্তু তেওঁৰ চাকৰি যোৱাৰ লগে লগে গৃহস্থী অচল হৈ পৰিবলৈ ধৰিলে।

{{gap}}“সুকেন্দ্ৰই চাকৰিত সোমোৱা দেখি বতাহীৰ স্বাৰ্থ সিদ্ধিৰ বাবে সুকেন্দ্ৰৰ প্ৰতি মৰম উথলি উঠিল আৰু তেওঁক মাতি নি পুষ্পৰ লগত সাক্ষাৎ কৰি দি পুষ্পক বিয়া কৰাবলৈ অনুৰোধ কৰিলে। সুকেন্দ্ৰও সন্মত হৈছিল আৰু পুষ্পৰ লগত অবাধে মিলা-মিশাও কৰিছিল কিন্তু গুৱাহাটীলৈ আহি নীলাম্বৰীৰ দেউতাকৰ প্ৰস্তাৱত সন্মত হৈ তৎক্ষণাত নীলাম্বৰীক বিয়া কৰায়। সিপিনে আকৌ পুষ্পৰ কেলেঙ্কাৰী এটা হয়। তেতিয়া মাহীমাকে সুকেন্দ্ৰক ফৌজদাৰীত দিব বুলি ভয় দেখুৱাই নোটিচ দিয়ে। তাকে পাই সুকেন্দ্ৰই পাচ হাজাৰ টকা নি বতাহীক দি লেখাপঢ়া এখন কৰি নিষ্পত্তি কৰি আহে। কিন্তু সেই লিখি দিয়া খনকেই তেওঁৰ বিৰুদ্ধে অস্ত্ৰ কৰি বতাহীয়ে ব্যৱহাৰ কৰি আহিছে। আৰু সুকেন্দ্ৰয়ো দাবী মতে সাধ্যানুসাৰে টকা দি আহিছে। কিন্তু ইপিনে
নীলাম্বৰীয়ে সুকেন্দ্ৰক টকা দিয়া বন্ধ কৰিছিল।”

{{gap}}হঠাৎ গগৈয়ে কলে &quot;ব্লেক মেইলিং।”

{{gap}}অনিলে কলে &quot;হয়, কিন্তু ইয়াৰ আৰু এপিঠি আছে গগৈদেও। বতাহীৰ আন এটা দাবী এই যে সুকেন্দ্ৰই পুষ্পক বিয়া কৰাব লাগে। সুকেন্দ্ৰই নীলাম্বৰীক বিয়া কৰোৱাৰ পূৰ্ব্বে পুষ্পক সেই ৰকমে কথা দিছিল আৰু পুষ্পৰ লগত এতিয়াও তেওঁৰ ভাল ভাব আছে। কিন্তু বিয়া কৰাৰ উপায় নাই বুলি স্পষ্টকৈ জনাই দিছে।”

{{nop}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ccmuzh2at2hor8qibeg91c6xs9dkcxu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:মেৰপেচ.pdf/১৩০</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90090</id>
    <revision>
      <id>246064</id>
      <parentid>245091</parentid>
      <timestamp>2026-04-04T17:36:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>প্ৰয়াসী বৰঠাকুৰ</username>
        <id>3437</id>
      </contributor>
      <comment>/* বৈধকৰণ হৈছে */</comment>
      <origin>246064</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3332" sha1="q31dt4k0j0gaiyjzyck1sbp4cvfnkn2" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;প্ৰয়াসী বৰঠাকুৰ&quot; /&gt;{{rh|১২২||মেৰপেচ}}&lt;/noinclude&gt;{{gap}}গগৈয়ে কলে “হুঁ বুজিলো। তাৰ পিছত কওক?”

{{gap}}“তাৰ পিছত শুনক।” অনিলে কলে &quot;জালি বৰুৱা অতি নিৰ্জ্জু অৰ্থাৎ নাবালকৰ চামিল। যাৰ খায় তাৰেই গুণ গায়। বতাহীৰ অতি বাধ্য কিন্তু ইপিনে মদ খুৱালে তো কথাই নাই মদৰ বটলটো আগত দেখিলেও মনৰ বান্ধ খুলি যায়। তেওঁক
হাত কৰি প্ৰায় ভাগ কথা উলিয়াবলৈ সুযোগ পাইছিলো। বিকেন্দ্ৰৰ অনুপস্থিতিৰ সুযোগ লৈ ফাৰ্মাচীৰ ভিতৰখন চালো। আচৰিত কথা এয়ে যে নীলাম্বৰীক ইনজেকশান দিয়া পদাৰ্থটো &quot;তিনি-বিষ' (three poisons) লেবেল লগাই এটা বটলত কিছু অংশ ৰখা আছে। জালি বৰুৱাই সেই বিষয়ে একো কব নোৱাৰে কিন্তু এই কথা জানে যে বিকেন্দ্ৰ মাকহঁতৰ সৈতে গুৱাহাটীলৈ অহাৰ আগেয়ে সেইটো পুৰা হৈ আছিল। গুৱাহাটীলৈ আহোতে বিকেন্দ্ৰই অলপ এৰি বাকীখিনি লগত লৈ আহিছিল। সেইটো কি আৰু কিহত ব্যৱহাৰ কৰিব লাগে তেওঁ নাজানে।

{{gap}}&quot;তাৰ পিছত পুষ্পৰ কথা—তাই বাপেকৰ শাসন সমূলি নামানে। অৱশ্যে বাপেকেও তাইৰ কোনো ইচ্ছাত হকা-বাধা নকৰে। মানুহজনী ৰাংঢালী আৰু অতিৰিক্ত আপ-টু-ডেট্‌। নিজৰ চিন্তাতে সদায় ব্যস্ত গতিকে লোকৰ কথা ভাবিবলৈ সময় কম। পেটত কথা নথকা বিধৰ আছিল যদিও সম্প্ৰতি মাহীয়েক অৰ্থাৎ বতাহীৰ তালিম পাই বহুত খিনি সাৱধান হৈ চলে। ভয়তে বা ভক্তিতেই হওক মাহীয়েকৰ কথা মানি চলে। টোকেন্দ্ৰতকৈ বিকেন্দ্ৰক ভাল পায় বেছি। তেওঁ যি কয় তাকে কৰে।

{{gap}}&quot;বতাহী বৰুৱা বাঁৰী যদিও খোৱা-বোৱা, পিন্ধন-উৰণ, ফুৰা-চকা আদিত বিধবাৰ কোনো লক্ষণ তেওঁৰ গাত পোৱা নাযায়। মনতো তেনে ভাব নাই। কূট-কৌশল, কপটতা আৰু অহঙ্কাৰ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>q31dt4k0j0gaiyjzyck1sbp4cvfnkn2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:মেৰপেচ.pdf/১৩১</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90094</id>
    <revision>
      <id>246065</id>
      <parentid>245098</parentid>
      <timestamp>2026-04-04T17:38:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>প্ৰয়াসী বৰঠাকুৰ</username>
        <id>3437</id>
      </contributor>
      <comment>/* বৈধকৰণ হৈছে */</comment>
      <origin>246065</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3361" sha1="flxqwddk54k6bnfs9sr8uqgmnla53pl" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;প্ৰয়াসী বৰঠাকুৰ&quot; /&gt;{{rh|মেৰপেচ||১২৩}}&lt;/noinclude&gt;পুৰা মাত্ৰাই আছে। মুখৰ কথা পানী নসৰকা বিধৰ আৰু পেটে পেটে জিলাপীৰ পেচ। এক চকুৰে তেল বেচে, আন চকুৰে পানী এই স্বভাৱৰ।

{{gap}}“টোকেন্দ্ৰৰ কথা কবলৈ বিশেষ একো নাই। মদ খাব পাবই লাগিব, লগতে তাৰ জোখাৰে খানা। তাকে পালে সন্তুষ্ট মনেৰে ফুৰ্ত্তি কৰি ঘূৰি ফুৰিব, নাপালে কিন্তু মাকক অত্যাচাৰ কৰিব। বাকচ আদি ভাঙি টকা নাপালে অলঙ্কাৰকে নি নিজৰ খৰচ
চলাব। কু-কাম বুলি তেওঁৰ মনত একোৱেই নাই। সেইবাবে প্ৰায় সদায় নানা ঠাইত উদ্ভণ্ডালী কৰি দণ্ড ভৰি ফুৰে। সেইবোৰ টকা মাকৰ পৰা আদায় কৰে। গিৰিয়েকৰ মৃত্যুৰ পূৰ্ব্বে সকলো সম্পত্তি বতাহীয়ে তেওঁৰ নামত উইল কৰাই ৰাখিছিল। পুতেকহঁতৰ গা-খৰচ চলাওতে আটাইবোৰ বন্ধকত সোমাইছে। এতিয়া আৰু বন্ধক দিবলৈ সম্পত্তি নাই। গতিকে আজি দুবছৰৰ পৰা সুকেন্দ্ৰৰ মুখাপেক্ষী।

{{gap}}“অৱশেষত বিকেন্দ্ৰৰ কথা, তেৱোঁ মদ খায় আৰু খৰচ কৰে যদিও ককায়েকৰ নিচিনা পাতল নহয় স্থিৰ-গম্ভীৰ। কথা বেছি নকয়, যি দুই চাৰি আষাৰ কয় তাকো জুখি-মাখি কয়। অন্যান্য সকলো স্বভাৱ মাকৰ দৰে। তদুপৰি নিষ্ঠুৰতা আৰু আন আন
জঘন্য কামত তেওঁ ওস্তাদ। তেৱেঁই ইনজেকশন দি পুষ্পক এটা কেলেঙ্কাৰীৰ পৰা মুক্ত কৰিছিল যদিও ভ্ৰুণ হত্যা কৰা বুলি চুবুৰীয়াই লগাই দিয়াত পুলিচ কেচত পৰি বহুত টকা ভৰিছিল অৱশ্যে বতাহীয়ে সেইবোৰ সুকেন্দ্ৰ বৰুৱাৰ পৰা আদায় কৰিছিল।

{{gap}}&quot;বিকেন্দ্ৰৰ ফাৰ্ম্মাচীটো একে কোম্পাউণ্ডতে যদিও থকা ঘৰৰ পৰা এশ ফুট মান আঁতৰত আলিৰ দাঁতিত। তাৰ পাছফালে জালি বৰুৱা থকা ঘৰটো। তেওঁ তাত অকলে থাকে, নিজে ৰান্ধি&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>flxqwddk54k6bnfs9sr8uqgmnla53pl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:মেৰপেচ.pdf/১৩২</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90097</id>
    <revision>
      <id>246066</id>
      <parentid>245104</parentid>
      <timestamp>2026-04-04T17:41:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>প্ৰয়াসী বৰঠাকুৰ</username>
        <id>3437</id>
      </contributor>
      <comment>/* বৈধকৰণ হৈছে */</comment>
      <origin>246066</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3641" sha1="itjvgm9al12p79zl7duush1p54oygw6" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;প্ৰয়াসী বৰঠাকুৰ&quot; /&gt;{{rh|১২৪||মেৰপেচ}}&lt;/noinclude&gt;খায়। পুষ্প বতাহীৰ লগত থাকে। অৱশ্যে ভিতৰেদি ইঘৰ-সিঘৰলৈ আহ-যাহ কৰে। দাঁতিত থকা চুবুৰীয়া দুজনৰ পৰা প্ৰথমে বহুত কথাৰ গম লৈ বতাহী আৰু বিকেন্দ্ৰক বাদ দি প্ৰথমে টোকেন্দ্ৰ আৰু পুষ্পক বাটত লগ ধৰি ৰেষ্টোৰাঁত খুৱাই কথা পাতিছিলো। বিশেষ লাভ নহল। তাৰ পিছত জালি বৰুৱাক লগ ধৰি বহুত সম্ভেদ পালো। বিকেন্দ্ৰ তেজপুৰত নাছিল। বাকীবোৰৰ এজনেও মোক নিচিনে। বতাহীয়েও নিচিনে তথাপি তেওঁ কিবা সন্দেহ কৰিব বুলি ভাবি প্ৰথম দুদিন দেখা কৰা নাছিলো। তৃতীয় দিনা আবেলি বতাহীৰ লগত দেখা কৰি কথা পাতিলো অৱশ্যে নীলাম্বৰী হত্যা সংক্ৰান্তত নহয়—গুৱাহাটিত কিবা এটা ব্যৱসায় খুলিবলৈ পুতেকহঁতক অংশীদাৰ বিচাৰি। বতাহী সেই বিষয়ত আগ্ৰহান্বিতা। নানা বাজে কথা অনৰ্গল বকিলে যদিও সুকেন্দ্ৰ বা নীলাম্বৰী সম্পৰ্কে কোনো একাষাৰ কথাকে নুলিয়ালে। বুদ্ধি কৰি সুধিলেও এৰাই যায়। দেখাত মোৰ কথাত বিশ্বাস কৰা যেন পাইছিলো যদিও পেটে পেটে যে সন্দেহ কৰিছিল সেই কথা ঠিক। বিকেন্দ্ৰ নাপায়হি মানে তেওঁ মোক বাটচাবলৈ অনুৰোধ কৰি বিদায় দিছিল।

{{gap}}বতাহীৰ ঘৰৰ পৰা ওলাই এপাক ঘূৰি আহি ৰাতি দহ বজাত জালি বৰুৱাক লগ ধৰি মদ খুৱাই কথা পাতি থাকোতে ৰাতি বাৰ বাজিছিল। আগৰ দুদিনতকৈ সেইদিনা তেওঁৰ পৰা বহুত কথা জানিব পাৰিছিলো। বতাহী আৰু পুতেকহঁতৰ অৱস্থা সম্প্ৰতি
পানীত হাঁহ নচৰা বিধৰ। সুকেন্দ্ৰই পুষ্পক বিয়া কৰাব বুলি এইবাৰ ভালমতে কথা দিছে হেনো আৰু বতাহীয়ে হেনা দেন্দাৰ সকলক কৈছে যে সুকেন্দ্ৰই চাৰ্টিফিকত পালেই তেওঁক দহ হাজাৰ টকা দিব।

{{gap}}&quot;জালি বৰুৱাৰ ঘৰৰ বাহিৰ ওলাই মোৰ থকা ঠাইলৈ খোজ লৈছো। ঘিট্‌মিট্‌ কৰে আন্ধাৰ। বৰষুণ আহিবলৈ পলম নাছিল।&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>itjvgm9al12p79zl7duush1p54oygw6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:মেৰপেচ.pdf/১৩৩</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90099</id>
    <revision>
      <id>246067</id>
      <parentid>245107</parentid>
      <timestamp>2026-04-04T17:44:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>প্ৰয়াসী বৰঠাকুৰ</username>
        <id>3437</id>
      </contributor>
      <comment>/* বৈধকৰণ হৈছে */</comment>
      <origin>246067</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2607" sha1="mqw5krdfe7u3dqe8jg3wx3xe8u45rc9" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;প্ৰয়াসী বৰঠাকুৰ&quot; /&gt;{{rh|মেৰপেচ||১২৫}}&lt;/noinclude&gt;হাতৰ টৰ্চটোৰে এবাৰ পোহৰ কৰি বাটটো চাই নুমাই দি বেগ দিলো। ফাৰ্ম্মাচী ঘৰৰ দাতিয়েদি আগবাঢ়ি আলিত উঠিব খুজিছো। এইবাৰ মই অনবৰত সাৱধান আৰু সজাগ হৈ ফুৰিছিলো। হঠাতে ফাৰ্ম্মাচীৰ আঁৰৰ পৰা ওলাই আহি এজনে পাছফালৰ পৰা মোৰ
মূৰলৈ বুলি কিবা এডাল গধুৰ টাঙোনেৰে কোব মাৰিলে। তৎক্ষণাৎ মই বহি পৰিলো আৰু সি তাল ৰাখিব নোৱাৰি মোৰ মুৰৰ ওপৰেৰে চিটিকি পৰিল। ম‍ই উঠি জাপ মাৰি তাৰ গাত বহি মূৰত ধৰি পেচ এটা মাৰোতেই সি কাবু হৈ পৰিল। কুমত দুটামান
ঘুচি মাৰি প্ৰায় অচেতন অৱস্থাত পেলাই থৈ টৰ্টৰ পোহৰেৰে চাই চিনি পালো যে বিকেন্দ্ৰ বৰুৱা। তাক সেইদৰে এৰি থৈ গুচি আহিলো। তেজপুৰত মই মটৰত ফুৰা নাছিলো।

{{gap}}“পিছদিনা পুৱা, মানে আজি ৰাতিপুৱা মদনৰ বন্ধু পুলিচ ইনস্পেক্টৰ ধীৰেণৰ লগত দেখা কৰি সকলো ঘটনা কোৱাত তেওঁ বিকেন্দ্ৰৰ ওপৰত নজৰ দিবলৈ চোৰাংচোৱা লগালে কিন্তু বিকেন্দ্ৰ নাই। ময়ো এবাৰ গৈ বতাহীক দেখা কৰাত কলে বোলে বিকেন্দ্ৰ
উভতি অহা নাই। তেতিয়া ধীৰেণৰ লগত পৰামৰ্শ কৰি ইয়ালৈ ৰাওনা হলো।”

{{gap}}কথা শেষ কৰি কপালৰ ঘাম মুচি অনিলে আকৌ চিগাৰেট উলিয়াই বাকী দুজনক দুটা দি নিজেও এটা হুপিবলৈ ধৰিলে। কাৰো মুখত কোনো কথা নাই।

{{Rule|5em}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>mqw5krdfe7u3dqe8jg3wx3xe8u45rc9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:মেৰপেচ.pdf/১৩৪</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90102</id>
    <revision>
      <id>246068</id>
      <parentid>245118</parentid>
      <timestamp>2026-04-04T17:47:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>প্ৰয়াসী বৰঠাকুৰ</username>
        <id>3437</id>
      </contributor>
      <comment>/* বৈধকৰণ হৈছে */</comment>
      <origin>246068</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2997" sha1="gwr32mbfgg8jgrbfjik1q70a3mhzqq3" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;প্ৰয়াসী বৰঠাকুৰ&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{center|{{x-larger|'''—বাৰ—'''}}}}

{{gap}}উকীলনীয়ে মাত লগালে “এ---ৰায়চাহাব, তুমি তেজপুৰৰ পৰা বাহিৰে বাহিৰে আহিছা অথচ ইমান সময়লৈ ম‍ই চাহ-জলপান দিবলৈ পাহৰি আছো, বৰ বেয়া কৰিছো। ৰ'বা প্ৰথমে....&quot;

{{gap}}অনিলে কলে &quot;প্ৰথমেই মদনৰ ঘৰত সোমাই ওপৰা ওপৰিকৈ দুবাৰ খাই সেই কামফেৰা সমাধা কৰি আহিছে৷ ন-বৌ। তুমি সম্প্ৰতি এপিয়লা ককো দিলেই হব আৰু যোৱাৰ আগেয়ে ৰাতিৰ ভাত সাজ খুৱাই পঠিয়ালে সোনকালে টোপনিত পৰিব পাৰিম।”

{{gap}}গগৈয়ে কলিংবেল টিপিলত ৰান্ধনি সোমাই আহিল। তাক চাৰি পিয়লা ককো আনিবলৈ আদেশ দি গৃহিণীয়ে সুধিলে &quot;পিছে ৰায়চাহাব, এতিয়া ৰহস্যৰ সম্ভেদ দিয়া।”

{{gap}}অনিলে কলে “মই জানিলেহে দিম ন-বৌ। এতিয়ালৈ কেৱল মাৰ খাইহে ফুৰিছো, ৰহস্যৰ পেচবোৰ সমূলি খুলিব পৰা নাই।”

{{gap}}উকীলনীয়ে সুধিলে &quot;তেতিয়া হলে আচামী দুজনী খালাচ পাব কেনেকৈ? সিহঁতৰ নিশ্চয় ফাঁচী হব নহয়নে?”

{{gap}}অনিলে উত্তৰ দিলে “সেই কথাৰ উত্তৰ মোতকৈ সিহঁতৰ উকীল দুজনেহে সঠিককৈ দিব পাৰিব ন-বৌ। কাজেই এখেত সকলকে সোধক। ”

{{gap}}গগন গগৈয়ে হাঁহিলে। দীনদয়াল দাসে কলে &quot;মিঃ ৰায় চৌধুৰীয়ে এতিয়া গা এৰা দিব খোজে, চাওক গগৈ ককাইদেও। তেতিয়াহলে আচামী খালাচ কৰা মোৰ বুদ্ধিৰে নহব।”

{{gap}}সেই সময়তে ককো আহিল। চাৰিওজনে চাৰি পিয়লা লৈ খাবলৈ আৰম্ভ কৰিলত দাসে আকৌ সুধিলে &quot;কওকচোন মিঃ ৰায়চৌধুৰী, মোৰ মক্কেল অৰ্থাৎ পিয়াৰী নাৰ্চ দোষী নে নিৰ্দ্দোষী?”
{{nop}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>gwr32mbfgg8jgrbfjik1q70a3mhzqq3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:মেৰপেচ.pdf/১৩৫</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90105</id>
    <revision>
      <id>246069</id>
      <parentid>245121</parentid>
      <timestamp>2026-04-04T17:49:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>প্ৰয়াসী বৰঠাকুৰ</username>
        <id>3437</id>
      </contributor>
      <comment>/* বৈধকৰণ হৈছে */</comment>
      <origin>246069</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3170" sha1="m6omz0y6ld7finny88f8rj934fmu3kg" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;প্ৰয়াসী বৰঠাকুৰ&quot; /&gt;{{rh|মেৰপেচ||১২৭}}&lt;/noinclude&gt;{{gap}}“তাই দোষী বুলি” অনিলে উত্তৰ দিলে &quot;বতাহী বৰুৱাই পুলিচক জোৰ দি কৈছিল আৰু পুলিচে তাইৰ চাবি লেবৰেটৰীৰ দুৱাৰত ওলমি থকা অৱস্থাত পাইছিল। ম‍ই নিৰ্দোষী বুলি কওঁ কেনেকৈ?”

{{gap}}“কিন্তু বিকেন্দ্ৰই আপোনাক দুবাৰকৈ মাৰিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল।” গগৈয়ে কলে।

{{gap}}অনিলে কলে &quot;দুবাৰ হয়নে নহয় নাজানো কিয়নো গুৱাহাটীত মোক কোনে কোবাই বগৰাইছিল সেই বিষয়ে অলপো ধাৰণা নাই গগৈদেও।”

{{gap}}গগৈ গৃহিণীয়ে মাত লগালে “ৰ’বা ৰায়চাহাব, ম‍ই কওঁ যে তুমি আদিৰ পৰা আৰম্ভ কৰা। তোমাৰ মীমাংসা সঠিক হব বুলি ম‍ই ডাঠি কব পাৰোঁ।”

{{gap}}“মই কোনো সিদ্ধান্ত এতিয়ালৈকে কৰিব পৰা নাই ন-বৌ। অৱশ্যে তোমাৰ উপদেশ মতে প্ৰথমৰ পৰা এবাৰ আলোচনা কৰি চোৱা বেয়া নহব। সিদ্ধান্ত যি হয় তোমালোক তিনিওজনেই কৰিবা। কওঁ শুনা—চিন্ময়ী চলিহাক নীলাম্বৰীয়ে বৰ বিশ্বাস কৰিছিল আৰু সমূলি সন্দেহ নকৰিছিল। তদুপৰি আগধৰি পুৰস্কাৰ হিচাবে টকাও দিছিল, হয়নে নহয়?”

{{gap}}“হয়।” দাসে কলে।

{{gap}}“বেছ, এতিয়া শুনক, আনকাল সেই সময়ত মানে গধূলি পৰত নীলাম্বৰীৰ টোপনি অহা দূৰৰ কথা ৰাতিও ভাল টোপনি নহৈছিল। এনেকি মাজে মাজে টোপনিৰ দৰব খুৱাব লগা হৈছিল। এতেকে মই যদি কওঁ যে চিন্ময়ীয়ে কোৱা টোপনিৰ কথাটো সম্পূৰ্ণ মিছা আৰু আনহাতে তাই সেই বিষ আনি কিবা দৰব বুলি নীলাম্বৰীৰ জ্ঞাতসাৰেই ইনজেকশন দিছিল তেতিয়া অবিশ্বাসৰ কথা হবনে গগৈদেও?”

{{gap}}গগৈয়ে উত্তৰ দিলে “নহয়। ইপিনে তাই নিতান্ত অভাবগ্ৰস্থা&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>m6omz0y6ld7finny88f8rj934fmu3kg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:মেৰপেচ.pdf/১৩৭</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90106</id>
    <revision>
      <id>246071</id>
      <parentid>245119</parentid>
      <timestamp>2026-04-04T17:57:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>প্ৰয়াসী বৰঠাকুৰ</username>
        <id>3437</id>
      </contributor>
      <comment>/* বৈধকৰণ হৈছে */</comment>
      <origin>246071</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3556" sha1="aatgtxcwq206atmx7k8kavx2e671s78" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;প্ৰয়াসী বৰঠাকুৰ&quot; /&gt;{{rh|মেৰপেচ||১২৯}}&lt;/noinclude&gt;আৰু ধৰা পৰিবৰ ভয়ত লৰালৰিকৈ পাৰ্টিৰ ওচৰলৈ আহিবৰ সময়ত চাবিৰ কথা একেবাৰে পাহৰি গৈছিল।”

{{gap}}দাসে কলে &quot;কিন্তু তাই কয় যে ভেনিটী বেগত চাবি আছিল আৰু বেগটো ড্ৰয়িংৰুমত এৰি থৈ আহিছিল। তদুপৰি তাই কেনেকৈ জানিলে যে নীলাম্বৰী আৰু চিন্ময়ী দুয়োজনীয়ে একে সময়তে টোপনিত পৰিছে? ছেগ চাবলৈ তাই যদি ঘনাই উঠি গলহেঁতেন তেনেহলে বাকীবোৰে কব পাৰিলেহেঁতেন।”

{{gap}}অনিলে কলে “আপোনাৰ এই প্ৰশ্নৰ উত্তৰ অৱশ্যে অনুমান কৰি দিয়া সম্ভব নহয়। কিন্তু তাই কিজানি কেনেবাকৈ নিদ্ৰাবাণ মাৰিছিল অৰ্থাৎ আগধৰি টোপনিৰ দৰব-চৰব যদি কিবা খুৱাইছিল?”

{{gap}}দীনদয়ালে দৃঢ় ভাবে কলে &quot;যদিৰে কোনো কথাৰ নিষ্পত্তি নহয়। অকল চাবি পাতেৰেও প্ৰমাণ কৰিব নোৱাৰে। তাইক মই....”

{{gap}}“ৰ’ব” অনিলে কলে &quot;বতাহী বৰুৱাই তাইৰ বিৰুদ্ধে সাক্ষী দিব। অৱশ্যে দেখা সাক্ষী নহয় যদিও সুকেন্দ্ৰক পাবলৈ দৰ্কাৰ হলে পিয়াৰীয়ে হেনো তেনেকুৱা এটা কৰিব বুলি কেবাদিনে। গুমুৰিয়াইছিল।” দাসে কলে “ইয়াৰ ভিতৰত আৰু কথা আছে মিঃ ৰায়চৌধুৰী। পিয়াৰীয়ে তিনদিন শ্বিলঙত থাকি সেইদিনা দুপৰীয়াহে গুৱাহাটী পাইছিলহি। থ্ৰি-পইজনৰ কথা জানিবলৈ...”

{{gap}}বাধা দি অনিলে কলে &quot;পাহৰি নাযাব যে তাই সংক্ষিপ্ত চিঠিখনেৰে বিকেন্দ্ৰক চাৰিবজাত মাতি পাঠিয়াছিল আৰু বিকেন্দ্ৰই সেই দ্ৰব্য যতীলালক দিছিলহি, যতীলালে সুকেন্দ্ৰক দিছিল। আনপিনে উইলত তাইকো অংশ দিয়াবলৈ আপোনাক খাটিছিল। ইপিনে শান্তিয়ে স্পষ্টকৈ কৈছে যে তাইৰ লগত বৃকেন্দ্ৰই পতা কথাৰ বহুখিনি শান্তিয়ে শুনিছিল আৰু তাৰ বহুখিনি মোক কৈছেও।

{{gap}}“তাৰ পিছত তৃতীয়তে যতীলালৰ কথা শুনক, গগৈদেওৰ মতে&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>aatgtxcwq206atmx7k8kavx2e671s78</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:মেৰপেচ.pdf/১৩৬</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90107</id>
    <revision>
      <id>246070</id>
      <parentid>245136</parentid>
      <timestamp>2026-04-04T17:53:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>প্ৰয়াসী বৰঠাকুৰ</username>
        <id>3437</id>
      </contributor>
      <comment>/* বৈধকৰণ হৈছে */</comment>
      <origin>246070</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3391" sha1="fftdgrjp65cea4mqatg4hr8225rdyo3" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;প্ৰয়াসী বৰঠাকুৰ&quot; /&gt;{{rh|১২৮||মেৰপেচ}}&lt;/noinclude&gt;আছিল। উইলত তাইলৈ টকাৰ অংশ ৰখা বুলি কেনেবাকৈ জানিছিল অথবা হয়তো বিশ্বাসতে নীলাম্বৰীয়েই কৈছিল। গতিকে তাইৰ ‘মটিভ’ মানে উদ্দেশ্য দেখ দেখকৈ ওলাই আছে। 

{{gap}}আপত্তি কৰি ঘৈণীয়েকে কলে “কেতিয়াও নহয়। এইবোৰ অনুমান কৰি কোৱা কথা। তাই এই কাম কেতিয়াও...” দীনদয়াল দাসে কলে &quot;মোৰ মনত পৰে উইল লিখিবৰ সময়ত চিন্ময়ী চলিহাই মাজৰ দুৱাৰখন অলপ ফাঁক কৰি আমাৰ কাম চাইছিল আৰু আলোচনাও নিশ্চয় শুনিছিল। আমিতো খুব সৰুকৈ কথা পতা নাছিলো।”

{{gap}}উকীলনীয়ে কিবা কওঁ বুলি মুখ মেলোতেই অনিলে কলে “ৰ’বা ন-বৌ, তাইৰ বিৰুদ্ধে প্ৰমাণটোও শুনা—তাইৰ চিৰিঞ্জেৰে ইনজেকশান দিছিল, হয়তো ইমান দয়ালু মানুহজনীৰ অন্যায় কৰোতে হাত কঁপিছিল। তাৰ পিছত তুমিয়েই কোৱাচোন বাৰু, তাই যদি নিৰ্দোষী হয় তেনেহলে পুলিচৰ হাক নামানি পাইখানাৰ বাটেৰে পলাই আহি কিয় উকীলৰ ওচৰ চাপিছিল?”

{{gap}}উকীলনীয়ে সেমেনা সেমেনি কৰিবলৈ ধৰা দেখি অনিলে আকৌ কলে থ্ৰি—পইজন কৰা তাই নাজানিছিল বুলি তৰ্ক স্থলত কব পাৰা কিন্তু সেই কথা জনাৰ উপায় তাইৰ বহুত আছিল।

{{gap}}“দ্বিতীয়তে পিয়াৰী নাৰ্চৰ কথা, মিঃ দাস, আপোনাৰ মক্কেলৰ কথাত ইচ্ছা কৰিলে আপুনি তৰ্ক কৰিব পাৰে। পিয়াৰীয়ে হয়তো চিন্ময়ীক টকা দি এই কামত সন্মত কৰিছিল। লেবৰেটৰীলৈ তাইৰ অবাধ গতি যেতিয়া থ্ৰি-পইজনৰ কথা তাই নিশ্চয় জানিছিল। যদি চলিহাৰ লগত তাই যোগ হোৱা নাছিল আৰু যদি চলিহাই কোৱামতে দুয়োজনীৰ অৰ্থাৎ নীলাম্বৰী আৰু চিন্ময়ীৰ টোপনীৰ কথাটো সঁচা
তেনেহলে অবাধে তাই কাৰ্য্যোদ্ধাৰ কৰিছিল। আগধৰি মদ খাইছিল&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>fftdgrjp65cea4mqatg4hr8225rdyo3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:বিশ্ব-ভূগোল.pdf/২৩</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90111</id>
    <revision>
      <id>245952</id>
      <parentid>245126</parentid>
      <timestamp>2026-04-04T13:34:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>4110</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হৈছে */</comment>
      <origin>245952</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2422" sha1="db28gmwjw8ib69uqku2apwu7yxf2r64" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;নৰুনা বৰুৱা&quot; /&gt;{{center|'''প্ৰথম আধ্যা'''}}
{{center|{{Xxxx-larger|গণিত ভূগোল,}}}}
{{center|'''পৃথিবীৰ আকৃতি'''}}&lt;/noinclude&gt;
{{gap}}পৃথিবীখন সুমথিৰা টেঙাৰ নিচিনা ঘূৰণীয়া, কিন্তু উত্তৰ আৰু দক্ষিণ
মূৰে অলপ চেপেটা। পৃথিবী যে ঘূৰণীয়া তাৰ কেটামান প্ৰমাণ তলত
দিয়া হল।

{{Gap}}'''১ম প্ৰমাণ ঃ'''—সাগৰৰ পাৰত থিয় হৈ দূৰবীক্ষণ যন্ত্ৰৰ সহায়েৰে
যেতিয়া কোনো দুৰৈৰ জাহাজ বন্দৰলৈ অহা লক্ষ্য কৰে। তেতিয়া প্ৰথমে
জাহাজৰ মাস্তলটি মাথোন দেখিবলৈ পাওঁ। কিন্তু ক্ৰমে যিমান
ওচৰ চাপি আহে ক্ৰমাৎ মাজ ভাগ আৰু তলিখণ্ডও চকুত পৰে।
এইদৰে কোনো জাহাজ বন্দৰ এৰি দূৰলৈ গলে প্ৰথমে তলি, পাচত
মাজ আৰু শেহত মাস্তলটিও নেদেখা হয়।

{{Gap}}'''২য় প্ৰমাণ ঃ'''—যেতিয়া চন্দ্ৰগ্ৰহণ হয় তেতিয়া পৃথিবীৰ ছাঁ চন্দ্ৰৰ
ওপৰত পৰে, সেই ছাঁ সদায় ঘূৰণীয়া দেখা যায়। পৃথিবী ঘূৰণীয়া নহৈ
চেপেটা বা আন সাজৰ হোৱা হলে এই ছাঁ সদায় ঘূৰণীয়া হব নোৱাৰিলে
হেঁতেন।

{{gap}}'''৩য় প্ৰমাণ ঃ'''—ড্ৰেক, কুক্ আদি নাৱিকসকলে জাহাজত উঠি
প্ৰথমে যি ঠাইৰপৰা গৈছিল, কোনো ফালে জাহাজৰ মুখ নুঘূৰুৱাকৈয়ে
তেওঁলোকে কিছুমানদিনৰ পাচত গোটেইখন পৃথিবী ঘূৰি আহি আকৌ
সেই ঠাই ওলাইছিলহি।&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>db28gmwjw8ib69uqku2apwu7yxf2r64</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:বিশ্ব-ভূগোল.pdf/২৭</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90199</id>
    <revision>
      <id>245988</id>
      <parentid>245260</parentid>
      <timestamp>2026-04-04T15:03:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>4110</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হৈছে */</comment>
      <origin>245988</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3532" sha1="ljtn3gfsvu7o9tso9gbi8wladxgvjxl" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;নৰুনা বৰুৱা&quot; /&gt;{{rh|গণিত ভূগোল||৫}}&lt;/noinclude&gt;
অনবৰত ঘূৰি থকা হেতুকে ক্ৰমাৎ পৃথিবীৰ এক অংশত সূৰ্য্য উদয়
আৰু আন ঠাইত সূৰ্য্য অস্ত যাবই লাগিছে।

{{Gap}}পৃথিবী নিয়মিতভাৱে সদায় একেপিনেই ঘুৰিছে। এনে নোহোৱা-
হেঁতেন সূৰ্য্যৰ উদয়াস্তৰ কথা আমি একো নেজানিলোহেঁতেন। পৃথিবীৰ
এই নিয়মীয়া গতিৰপৰা বুজিব পাৰি যে ই কোনো এক কাল্পনিক
ৰেখাৰ ওপৰত ঘূৰে। ইয়াকে পৃথিবীৰ মেৰূদণ্ড বোলা হয়।

{{Gap}} পৃথিবীৰ মেৰুদণ্ডই পৃথিবীক যি দুই বিন্দুত ভেদ কৰিছে তাক
'''মেৰু''' বোলা হয়। উত্তৰৰটোক সুমেৰু আৰু দক্ষিণৰটোক কুমেৰু
বোলা হয়। মেৰুদণ্ড হয়ে৷ মূৰে বঢ়াই দিলে যি দুই বিন্দুত ই আকাশ
ভেদ কৰিব তাক '''আকাশী মেৰু''' বোলা হয়। আকাশৰ সুমেৰু
কোনো নিৰ্দিষ্ট তৰাৰ অতিশয় কাষতে হোৱাত সেই তৰাক মেৰু তৰা
বা উত্তৰ তৰা বা ধ্ৰুবতৰা বোলা হয়। আকাশৰ মেৰুদ্বয়ক কেন্দ্ৰ কৰি
সকলো তাকে দিনত এবাৰকৈ চক্ৰত ঘুৰা দেখা যায়।

{{Gap}} গোলকৰ ওপৰত আঁকা বৃত্তৰ ভিতৰত যাৰ সমতলে ( Plane )
গোলকৰ কেন্দ্ৰ ভেদ কৰে তাকে '''গৰিষ্ট-বৃত্ত''' বোলা হয়। সকলো
গৰিষ্ট-বৃত্ত সমান জোখৰ আৰু ইয়াৰ ব্যাসাৰ্দ্ধ গোলকৰ ব্যাসাৰ্দ্ধৰ সমান।
গোলকৰ ওপৰত আৰু আন আন বৃত্ত আঁকিব পাৰি যাৰ সমতলে
গোলকৰ কেন্দ্ৰ ভেদ নকৰে। এইবোৰৰ ব্যাসাৰ্দ্ধ গোলকৰ ব্যাসাৰ্দ্ধতকৈ
চুটি আৰু এইবোৰক '''লঘিষ্ট-বৃত্ত''' বোলা হয়।

{{Gap}} কোনো এক বৃত্তৰ পৰিধি সমানে ৩৬০ ভাগত বিভক্ত কৰিলে
আৰু প্ৰত্যেক ভাগৰ দুয়ো মুৰ কেন্দ্ৰৰ লগত লগ লগালে যি কোণ
উৎপন্ন হয় তাকে এক ডিগ্ৰী বোলা হয়। এক ডিগ্ৰীৰ ১/৩০ অংশক
এক মিনিট, আৰু এক মিনিটৰ উঠ অংশক এক চেকেও বোলা হয়।
ডিগ্ৰী, মিনিট আৰু চেকেণ্ড বুজাবলৈ ক্ৰমান্বয়ে , °, ´, &quot;এই তিনিটি&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ljtn3gfsvu7o9tso9gbi8wladxgvjxl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:বিশ্ব-ভূগোল.pdf/৮০</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90284</id>
    <revision>
      <id>246005</id>
      <parentid>245395</parentid>
      <timestamp>2026-04-04T15:42:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>4110</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হৈছে */</comment>
      <origin>246005</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3388" sha1="k5ore76o0nbrrwptldtsir2lmgiupbe" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;নৰুনা বৰুৱা&quot; /&gt;{{Rh|৫৮||বিশ্ব-ভূগোল}}&lt;/noinclude&gt;
বিষুব ৰেখাৰ দিশে বয় আৰু ইয়াতে ধীৰে ধীৰে ওপৰলৈ উঠি তাপিত
হয় আৰু পুনৰ মেৰু অঞ্চললৈ ওপৰেদি গতি কৰে। এতেকে সমুদ্ৰৰ
গভীৰতম অংশও একান্ত স্থিৰ বা গতিশূন্য বুলিব নোৱাৰি;যদিবা এনে
হলহেঁতেন তেনেহলে গভীৰতম অংশত থকা প্ৰাণীক পানীয়ে পোহ দিব
নোৱাৰিলেহেঁতেন। সমুদ্ৰৰ গভীৰতম গৰ্ভত থকা প্ৰাণীবোৰৰ প্ৰাণ
ৰক্ষাৰ্থেও পানীত মিহলি হৈ থকা অম্লজানৰ প্ৰয়োজন; আৰু ইয়াত
পানী অচল হোৱা হলে অম্লজানো শীঘ্ৰেই সাঙ্গ হলহেঁতেন।

{{gap}}ওপৰত বৰ্ণোৱা পানীৰ চক্ৰাকাৰ গতি অতি ধীৰ, ইমান ধীৰ যে এই
গতি নিৰিক্ষি ইয়াক প্ৰমাণ কৰিব নোৱাৰি। সমুদ্ৰৰ ওপৰৰ খৰ সোঁতৰ
লগত ইয়াৰ কোনো সম্বন্ধ নাই। সমুদ্ৰৰ ওপৰৰ সোঁত খৰ; সমুদ্ৰ-পথ
সূত্ৰে ই লাগতিয়াল আৰু দেশৰ জলবায়ুৰ ওপৰত ইয়াৰ প্ৰভাৱ তাতোকৈ
প্ৰধান।

{{gap}} সমুদ্ৰ সোঁত দৰ্শোৱা আৰু বতাহৰ দিক দৰ্শোৱা দুখন মানচিত্ৰ তুলনা
কৰিলে দেখা যায় যে দুয়োৰো মাজত অধিক সামঞ্জ্যস্য আছে। দৰা
চলতে পৰোক্ষভাৱেই হওঁক বা প্ৰত্যক্ষভাৱেই হওঁক পৃথিবীৰ চলন্ত
বতাহেই প্ৰধান প্ৰধান সমুদ্ৰ-সোঁতৰ জন্মদাতা; যদিও অনেক সময়ত,
সাগৰৰ উপকূলত ঠেকা খাই ঠায়ে ঠায়ে সোঁতৰ গতি বিচলিত
হৈছে।

{{gap}} সংক্ষিপ্ত হিচাবে, আটলান্টিক, প্ৰশান্ত, আৰু ভাৰত মহাসাগৰৰ
প্ৰত্যেকতে চক্ৰাকাৰকৈ দুটা চাকনৈয়াৰ দৰে গতি আছে, এটা বিষুব
ৰেখাৰ উত্তৰে, আনটো বিষুব ৰেখাৰ দক্ষিণে। উত্তৰটোৰ গতি ঘড়ীৰ
কাটাৰ দৰে, দক্ষিণটোৰ ইয়াৰ বিপৰীত। দক্ষিণ মহাসাগৰত কোবাল
পশ্চিমীয়া বতাহৰ প্ৰভাৱত পৃথিবী জুৰি এটি অখণ্ডিত পানীৰ জাঁজী
চলিছে।&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>k5ore76o0nbrrwptldtsir2lmgiupbe</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:বিশ্ব-ভূগোল.pdf/৮১</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90285</id>
    <revision>
      <id>246015</id>
      <parentid>245396</parentid>
      <timestamp>2026-04-04T15:55:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>4110</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হৈছে */</comment>
      <origin>246015</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3070" sha1="oa7emi5zb7dyyfa3gw51qyzf4c9ho07" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;নৰুনা বৰুৱা&quot; /&gt;{{rh|প্ৰাকৃতিক ভূগোল||৫৯}}&lt;/noinclude&gt;
উত্তৰ সাগৰৰ দৰে তৰাং, চাৰিওকাষে আবদ্ধ সাগৰত জোৱাৰ ভাটাই,
পানীৰ গতি ঘাইকে নিৰ্ণয় কৰে।
{{center|'''আট্‌লাণ্টিক মহাসাগৰৰ সোঁত'''}}
{{gap}} আটলান্টিকৰ বাণিজ্য বতাহে বিষুব ৰেখাৰ উত্তৰে আৰু দক্ষিণে
আগত দুটা পশ্চিমমুৱা সোঁত ঠেলি লৈ গৈছে। ইয়াকে '''উত্তৰ বিষুব
ৰৈখিক আৰু দক্ষিণ বিষুব ৰৈখিক''' সোঁত বোলা হয়।  এই
দুয়োৰো মাজেদি বিপবীত মুখে এটি ঠেক সোঁত বৈছে। সম্ভবতঃ পশ্চিম
মুৱা সোঁত দুটাই ঠেলি নিয়া পানী দক্ষিণ এমেৰিকাৰ উত্তৰ-পূব উপকূলত
দ’ম খাই ইয়াৰ উৎপত্তি হৈছে।

{{gap}}তপত আৰু সুমিষ্ট পানীৰ সোঁত স্বৰূপে বৈ এই বিপৰীত সোঁতটিয়ে
গিনি উপসাগৰ ঘূৰি আহি দক্ষিণ-বিষুব-ৰৈখিক সোঁতত মিলি
গৈছে।

{{gap}} দক্ষিণ-বিষুব ৰৈখিক সোঁত দক্ষিণ এমেৰিকাৰ উপকূলৰ ওচৰ চাপি
দুধাৰ হৈছে; এধাৰ তপত '''ব্ৰেজিল- সোঁত''' নাম লৈ দক্ষিণলৈ
বৈছে, আৰু পশ্চিমীয়া বতাহ বলা অক্ষৰেখা অঞ্চলত ঠেকা খাই পূৱমুৱা
হৈ এফ্ৰিকাৰ উপকূল পাইছেহি। ইয়াৰে পৰা আকৌ '''বেঙ্গোৱেলা'''
সোঁত নাম ধৰি উত্তৰলৈ বৈ গৈ আকৌ আদি সোঁতত (দক্ষিণ-বিষুব-
ৰৈখিকত) মাৰ গৈছে।

{{gap}}আন বাৰ কেৰিবিয়ান সাগৰৰ ভিতৰেদি মেক্সিক' উপসাগৰলৈ
বৈছে। উত্তৰ-বিষুব-ৰৈখিক সোঁতো আংশিকভাৱে কেৰিবিয়ান সাগৰ-
লৈ বৈছে; কিন্তু ইয়াৰ অধিকাংশ বাইজবেলটৰ নিয়ম অনুসৰি সোঁফালে
স্থানান্তৰিত হৈ যুক্ত সাম্ৰাজ্যৰ পূবকুল ধুই গালফ্‌ ষ্ট্ৰীমত (মোড়
সোঁতা বা উপসাগৰীয় সোঁতত) মাৰ গৈছে।&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>oa7emi5zb7dyyfa3gw51qyzf4c9ho07</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:বিশ্ব-ভূগোল.pdf/১১২</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90291</id>
    <revision>
      <id>246221</id>
      <parentid>245404</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T10:58:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>4110</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হৈছে */</comment>
      <origin>246221</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2967" sha1="njtavz0x26ifgi8e1asvifyhclqfjd1" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;নৰুনা বৰুৱা&quot; /&gt;{{RH|৯০||বিশ্ব-ভূগোল}}&lt;/noinclude&gt;
{{Gap}}নৈৰ দুয়ো পাৰৰ যিমানখিনি ঠাইৰ পানী আহি নৈত পৰে তাক
'''অববাহিকা''' বোলা হয়। যি উচ্চ ভূমিভাগে ( সাধাৰণতে পৰ্ব্বতৰ
মুখে) দুখন নদীৰ অববাহিকাক পৃথক কৰে, তাকে '''জলচ্ছেদ''' বোলা
হয়।

{{Gap}}প্ৰায়ে চতুৰ্দ্দিশে উচ্চ ভূমিয়ে ঘেৰা ঠাইক '''ডোঙা''' বোলা হয়।
এনে ঠাইতে প্ৰায়ে হ্ৰদ আদি অৱস্থিত আৰু কোনো পাৰ ভঙা থাকিলে
ইয়াৰপৰা নদী প্ৰবাহিত হয়। মৰুভূমিৰ এনে ঠাইত লুণীয়া হ্ৰদ বা
গুৰিত লোণ পোৱা যায়।

{{center|'''পৃথিবীৰ খোলাৰ গঠনোপাদান'''}}
{{gap}}পৃথিবীৰ ভূমিভাগ শিলেৰে তৈয়াৰী; কিন্তু ভূতাত্বিকসকলে শিল
বুলিলে অকল পাথৰকে নুবুজায়। মাটি, বালি, পাথৰগুটি, বোকা
আদিও এই সংজ্ঞাৰ অন্তৰ্গত। শিল তিনি প্ৰকাৰৰ যেনে :-- জলজ,
আগ্নেয় আৰু ৰূপান্তৰিত।

{{Gap}}গলিত অৱস্থাৰপৰা গোটমাৰি হোৱা শিলকে '''আগ্নেয় শিল'''
বোলা হয়। পৃথিবীৰ সকলো যুগতে এই শিল পোৱা যায়। আগ্নেয়-
গিৰিৰপৰা ওলোৱা গলিত পাথৰ (যাক লাভা বোলা হয় ) গোট মাৰি
আজিও এনে শিল উৎপন্ন হব লাগিছে। “গ্ৰেনাইট” আৰু “বেচণ্ট”,
ছবিধ প্ৰধান আগ্নেয় শিল। দুয়ো অধিক কঠিন আৰু সহজে ক্ষয়
নেযায়।

{{Gap}}আগ্নেয় আৰু অন্যান্য শিলৰ ক্ষয়ত ওপজা দ্ৰব্যাদি হ্ৰদ আৰু সাগৰৰ
পেটত তৰপে তৰপে সঞ্চিত হৈ যি শিল গঠন হয় তাক '''জলজ বা
গেদীয় শিল''' বোলা হয়। পৃথিবীৰ বিশেষ ঘটনা হেতু এনে শিলে
আজি পৃথিবীৰ ওপৰত দেখা দিছে। জলজ শিলৰ তৰপবোৰ নানা&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>njtavz0x26ifgi8e1asvifyhclqfjd1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>246222</id>
      <parentid>246221</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T10:58:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>4110</id>
      </contributor>
      <origin>246222</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2967" sha1="arm9sm4ww2wk3tpin4qwtauig9ognae" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;নৰুনা বৰুৱা&quot; /&gt;{{Rh|৯০||বিশ্ব-ভূগোল}}&lt;/noinclude&gt;
{{Gap}}নৈৰ দুয়ো পাৰৰ যিমানখিনি ঠাইৰ পানী আহি নৈত পৰে তাক
'''অববাহিকা''' বোলা হয়। যি উচ্চ ভূমিভাগে ( সাধাৰণতে পৰ্ব্বতৰ
মুখে) দুখন নদীৰ অববাহিকাক পৃথক কৰে, তাকে '''জলচ্ছেদ''' বোলা
হয়।

{{Gap}}প্ৰায়ে চতুৰ্দ্দিশে উচ্চ ভূমিয়ে ঘেৰা ঠাইক '''ডোঙা''' বোলা হয়।
এনে ঠাইতে প্ৰায়ে হ্ৰদ আদি অৱস্থিত আৰু কোনো পাৰ ভঙা থাকিলে
ইয়াৰপৰা নদী প্ৰবাহিত হয়। মৰুভূমিৰ এনে ঠাইত লুণীয়া হ্ৰদ বা
গুৰিত লোণ পোৱা যায়।

{{center|'''পৃথিবীৰ খোলাৰ গঠনোপাদান'''}}
{{gap}}পৃথিবীৰ ভূমিভাগ শিলেৰে তৈয়াৰী; কিন্তু ভূতাত্বিকসকলে শিল
বুলিলে অকল পাথৰকে নুবুজায়। মাটি, বালি, পাথৰগুটি, বোকা
আদিও এই সংজ্ঞাৰ অন্তৰ্গত। শিল তিনি প্ৰকাৰৰ যেনে :-- জলজ,
আগ্নেয় আৰু ৰূপান্তৰিত।

{{Gap}}গলিত অৱস্থাৰপৰা গোটমাৰি হোৱা শিলকে '''আগ্নেয় শিল'''
বোলা হয়। পৃথিবীৰ সকলো যুগতে এই শিল পোৱা যায়। আগ্নেয়-
গিৰিৰপৰা ওলোৱা গলিত পাথৰ (যাক লাভা বোলা হয় ) গোট মাৰি
আজিও এনে শিল উৎপন্ন হব লাগিছে। “গ্ৰেনাইট” আৰু “বেচণ্ট”,
ছবিধ প্ৰধান আগ্নেয় শিল। দুয়ো অধিক কঠিন আৰু সহজে ক্ষয়
নেযায়।

{{Gap}}আগ্নেয় আৰু অন্যান্য শিলৰ ক্ষয়ত ওপজা দ্ৰব্যাদি হ্ৰদ আৰু সাগৰৰ
পেটত তৰপে তৰপে সঞ্চিত হৈ যি শিল গঠন হয় তাক '''জলজ বা
গেদীয় শিল''' বোলা হয়। পৃথিবীৰ বিশেষ ঘটনা হেতু এনে শিলে
আজি পৃথিবীৰ ওপৰত দেখা দিছে। জলজ শিলৰ তৰপবোৰ নানা&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>arm9sm4ww2wk3tpin4qwtauig9ognae</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:বিশ্ব-ভূগোল.pdf/১১৩</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90292</id>
    <revision>
      <id>246223</id>
      <parentid>245405</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T11:09:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>4110</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হৈছে */</comment>
      <origin>246223</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3673" sha1="p0silxdthrzec4lbiumt6ba1dy3rrle" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;নৰুনা বৰুৱা&quot; /&gt;{{Rh|প্ৰাকৃতিক ভূগোল||৯১}}&lt;/noinclude&gt;
প্ৰকাৰৰ আৰু প্ৰত্যেকেই ১/১০ ইঞ্চিৰ পৰা কেবা শ হাজাৰ ফুটলৈকে
ডাঠ হব পাৰে। সাগৰৰ পেটত সঞ্চিত হওঁতে শিলবোৰ পথালিভাৱেই
( মাটিত পাতি থোৱাৰ দৰে ) স্তৰীকৃত হয়। কিন্তু এতিয়া ইহঁতক
থিয়, কতিয়া, বেঁকা আদি সকলো হেলনীয়া অৱস্থাতে দেখা যায়।

{{gap}}প্ৰায় সকলো জলজ শিলতে '''ফচিল''' থাকে। জীৱজন্তুৰ অস্থি
আদি বা উদ্ভিদৰ অৱশেষ শিলীভূত হলে বা প্ৰাণী বা উদ্ভিদ জগতৰ
স্থিতিৰ চিহ্ন শিলত পালে, তাকে ফচিল বোলা হয়। এই ফচিল পৰীক্ষ।
কৰিয়েই জলজ পাথৰৰ বয়স আৰু জন্ম বৃত্তান্ত থিৰাং কৰিব পাৰি।
প্ৰধান প্ৰধান জলজ শিল হৈছে :- বালিশিল, বোকা, চেইল, চকশিল
-চূৰ্ণশিল, কয়লা ইত্যাদি। চকশিল, চূৰ্ণশিল আৰু কয়লাৰ উৎপত্তি জীৱ
জগতৰ পৰা। চকশিল আৰু চূণশিল সাগৰৰ জীৱৰ হাড়-খোলাৰ দ্বাৰা
প্ৰস্তুত; কয়লা গছ-গছনিৰ অৱশেষৰ দ্বাৰা প্ৰস্তুত।

{{gap}}ৰূপান্তৰিত শিল :- তাপ, চাপ, ( প্ৰধানকৈ হেঁচা ) বা বাসায়নিক
ক্ৰিয়াৰ দ্বাৰা যি শিল আদি অৱস্থাৰ পৰা ৰূপান্তৰিত হৈছে তাকে
'''ৰূপান্তৰিত শিল''' বোলা হয়। ৰূপান্তৰ্তি হলে শিল দানাময় হৈ
বেচি শকত ( টান ) হয়। চূণশিল ৰূপান্তৰিত হৈ মাৰ্ব্বোল হয়, বোকা,
প্লেট আৰু বালিশিল কোৱাৰ্টযাইট হয়।

{{gap}}গ্ৰীষ্ম মণ্ডলৰ সাগৰ উপকূলত প্ৰচুৰ পৰিমাণে থকা পোৱাল ভূমি
ওপৰত বৰ্ণোৱা কোনো শ্ৰেণীতে অন্তৰ্ভূক্ত কৰিব নোৱাৰি। গৰম
অথচ তৰাং লুণীয়া সাগৰত বাস কৰা কেতবোৰ ক্ষুদ্ৰ ক্ষুদ্ৰ প্ৰাণীৰ
কাৰুকাৰ্য্যৰ ফলত পোৱাল ভূমি উৎপন্ন হয়। ৰাসায়নিক হিচাবে চালে
পোৱাল আৰু চূণশিল একে পদাৰ্থ, কিন্তু দুয়োবা উৎপত্তি ভিন্ন প্ৰকৃতিব।
{{center|'''পৃথিবীৰ খোলাৰ তাপমান'''}}
{{gap}}দিন-ৰাতি আৰু ঋতু পৰিবৰ্ত্তন অনুসাৰে ভূপৃষ্ঠৰ উষ্ণতাৰ পাৰ্থক্য&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>p0silxdthrzec4lbiumt6ba1dy3rrle</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:বিশ্ব-ভূগোল.pdf/১১৪</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90293</id>
    <revision>
      <id>246224</id>
      <parentid>245406</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T11:13:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>4110</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হৈছে */</comment>
      <origin>246224</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3230" sha1="3gznw9ddv9qc2l55e3410laf4sud1wh" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;নৰুনা বৰুৱা&quot; /&gt;{{Rh|৯২||বিশ্ব-ভূগোল}}&lt;/noinclude&gt;
ঘটিলেও এই ফল পৃথিবীৰ ৪০ ফুট অন্তৰত দেখা নেযায়। ৪০ ফুট দূৰৰ
পৰা পৃথিবীৰ আভ্যন্তৰলৈ তাপমান ক্ৰমান্বয়ে একেবাহে বাঢ়ি গৈছে
প্ৰত্যেক ৫০ ফুটত ১° ডিগ্ৰী ফাঃ হাঃ নিৰিখে বাঢ়িছে। এমাইল দত
পৃথিবীৰ আভ্যন্তৰ ভূপৃষ্টতকৈ প্ৰায় ১০০º ডিগ্ৰী অধিক তপত। ত্ৰিশ
মাইল দত পৃথিবী ইমান তপত যে সাধাৰণ অৱস্থাত সকলো শিলেই
ইয়াত গলিব।

{{gap}}ইমান তপত হোৱা স্বত্বেও পদাৰ্থবিদ আৰু নক্ষত্ৰবিদ সকলে অনুমান
কবে যে পৃথিবীৰ আভ্যন্তৰ ন্যূনাধিক গোটা আৰু পৃথিবীৰ খোলাৰ
শিলৰ চাপেই ইয়াক এই গোটা অৱস্থাত ৰাখিছে। কিয়নো পদাৰ্থ-
বিজ্ঞানৰ পৰা জনা যায় যে চাপৰ বৃদ্ধি অনুসাৰে সকলো বস্তুৰে গলিতাঙ্ক
বৃদ্ধি পায়।

{{gap}}পৃথিবীৰ অন্তৰ যে তপত তাক দ খনি, উষ্ণ নিজৰা, গেইচাৰ আৰু
বিশেষকৈ আগ্নেয়গিৰি লক্ষ্য কৰি জনা গৈছে।

{{gap}}ৰৈ ৰৈ তপত পানী আৰু ভাপ ওলোৱা নিজৰাক '''গেইচাৰ'''
বোলা হয়। আগ্নেয়গিৰি অঞ্চলতে মাথোন গেইচাৰ দেখা যায়।
বিশেষকৈ নিউজীলেণ্ড, আইচলেণ্ড আৰু যুক্তৰাজ্যৰ য়েলষ্টন পাৰ্কত।
{{center|'''পৃথিবীৰ খোলাৰ পৰিবৰ্ত্তন'''}}
{{gap}}পৃথিবীৰ পিঠিৰ আকৃতি সদায় পৰিবৰ্ত্তন হবই লাগিছে।
কেতিয়াবাহে এই পৰিবৰ্ত্তন হঠাতে হয়; ক্ৰমাৎ ধীৰে ধীৰে হোৱাই
নিয়ম। ভূতত্ব হিচাবে চালে পৃথিবীৰ উচ্চতম পৰ্ব্বতৰো
বয়স অতি কোমল। অথচ কেতবোৰ প্ৰায় সমৰ্থল ঠাই আৰু চাপৰ '
পাহাৰ অতি পুৰণি। ভূতত্ব হিচাবে ভাৰতবৰ্ষৰ হিমালয় পৰ্ব্বত আধুনিক,
কিন্তু আৰাৱলী পৰ্ব্বত অধিক পুৰণি। অসমৰ নগা পৰ্ব্বত,&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>3gznw9ddv9qc2l55e3410laf4sud1wh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:বিশ্ব-ভূগোল.pdf/১১৫</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90294</id>
    <revision>
      <id>246225</id>
      <parentid>245407</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T11:19:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>4110</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হৈছে */</comment>
      <origin>246225</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3632" sha1="ppg0fexr8iqkogksxsiyetv7lozxrxt" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;নৰুনা বৰুৱা&quot; /&gt;{{Rh|প্ৰাকৃতিক ভূগোল||৯৩}}&lt;/noinclude&gt;
মনিপুৰ, কাচাৰ, লুচাই পাহাৰ আদি ঠাই এসময়ত এখন অখাতৰ তলত
ডুব গৈ আছিল। ইয়াতে সঞ্চিত হোৱা শিলেৰেই আজি এইবোৰ পৰ্ব্বত
গঠিত হৈছে। মিকিব পৰ্ব্বতে প্ৰায় অতীজৰে পৰা সাগৰৰ ওপৰে মূৰ
দাঙি আছে।

{{Gap}}দুটি বিশেষ প্ৰণালীৰ কাৰুকাৰ্য্যৰ ফলত পৃথিবীৰ উপৰিভাগৰ বিভিন্ন
আকৃতি দেখা গৈছে। বতৰ (বৰষুণ, বতাহ, বৰফ ইত্যাদি), নৈ, ঢেউ,
আৰু কোনো কোনো ঠাইত বৰফ-নৈয়ে ঘটোৱা ভূপৃষ্ঠৰ পৰিবৰ্ত্তনেই
প্ৰথম কাৰণ; ইয়াকে সংক্ষিপ্ত হিচাবে ‘উলঙ্গীকৰণ' বোলা হয়।
পৃথিবীৰ খোলাৰ স্বাভাৱিক '''উঠন-পতন''' ইয়াৰ দ্বিতীয় কাৰণ।

{{gap}}বহুযুগ ব্যাপৃত অকল উলঙ্গীকৰণেই পৃথিবীৰ ভূমিভাগ সাগৰ-পিঠিৰ
সমানলৈ নমাব পাৰে; কিয়নো বৰষুণ, নৈ আদিয়ে শিল ধুই, গুড়ি কৰি
ওপৰ ভাগৰ পৰা ক্ৰমাৎ আঁতৰাই শেষত সাগৰ গৰ্ভত, তৰপাইছে।
পৃথিবীৰ স্বাভাৱিক উঠন গতিয়ে এই ক্ষয়ৰ প্ৰতিকাৰ কৰিছে।
স্থানীয়ভাৱে এই উঠন কেতিয়াবা হঠাতে সম্পন্ন হয়, কিন্তু সাধাৰণতে
সুবিস্তৃত মণ্ডল ব্যাপী হোৱাই ইয়াৰ স্বাভাবিক নিয়ম।

{{gap}}আদিতে পৃথিবীখন এক জলন্ত পিণ্ডাকাৰ পদাৰ্থ আছিল। ক্ৰমাৎ
-চেঁচা হৈ আজিৰ আকৃতি পাইছে। কিন্তু এই চেঁচা হোৱাৰ ফলত
“পৃথিবীৰ পৰ্ব্বতাদি হোৱা নাই। ভূতত্ব বিজ্ঞানৰ পৰা জনা যায় যে
বিভিন্ন যুগত পৃথিবীৰ ওপৰত পৰ্ব্বতাদি গঠন হৈছে, আৰু প্ৰায়বোৰ
পৰ্ব্বতেই স্তৰিত শিলেৰে গঠিত। পৃথিবীৰ আভ্যন্তৰত ৰেডিয়াম বুলি
এবিধ ধাতু আছে। এই ধাতু ক্ৰমাৎ ৰূপান্তৰ হৈ সীহত পৰিণত হয়।
ৰূপান্তৰ হওঁতে তাপৰ উৎপত্তি হয়। এই তাপ গোটথাই সময়ত
পৃথিবীৰ আভ্যন্তৰ গলাই পেলায়। গলিত অৱস্থাত প্ৰায় সকলো
পদাৰ্থৰে আয়তন বাঢ়ে। চুটি খোলাটোৱে এই বৰ্দ্ধিত আভ্যন্তৰ।&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ppg0fexr8iqkogksxsiyetv7lozxrxt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:বিশ্ব-ভূগোল.pdf/৮৩</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90295</id>
    <revision>
      <id>246080</id>
      <parentid>245408</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T00:27:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>4110</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হৈছে */</comment>
      <origin>246080</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3594" sha1="jdglnvu69vuu38zk0znf5l12xy63isp" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;নৰুনা বৰুৱা&quot; /&gt;{{Rh|প্ৰাকৃতিক ভূগোল||৬১}}&lt;/noinclude&gt;
{{Gap}}দক্ষিণৰ পৰা সোমোৱা উষ্ণ পানীয়ে মেক্সিক' উপসাগৰৰ উচ্চতা বঢ়াই
ৰাখিছে। অতিৰিক্ত পানীয়ে গালফ, ষ্টীম (উপসাগৰীয় সোঁত) নাম ধৰি
ফ্লৰিডা প্ৰণালীয়েদি ওলাই গৈছে। গালফ স্ট্ৰীম এটি উষ্ণ পানীৰ দ,
বহল সোঁত; ইয়াৰ বেগ ঘণ্টাত ৫ মাইল।

{{Gap}} প্ৰণালী চেৰাই গালফ, ষ্ট্ৰীম হঠাৎ উত্তৰমুৱা হৈ উপকূলৰ কাষে কাষে
সমান্তৰাল হৈ ৰৈছে। ক্ৰমে ক্ৰমে সোঁত বহল, তাং আৰু চেঁচা হৈ
আছি, শেহত পশ্চিমীয়া বতাহৰ মণ্ডল সোনাই নিজত্ব হেৰুৱাই,
য়ুৰোপৰ সাগৰ কূললৈ চলা উত্তৰ আটলান্টিক জাঁজীত মৰি যায়।

{{Gap}} স্পেইনৰ উপকূলৰ পৰা অলপ আঁতৰতে উত্তৰ আলান্টিক জাঁজীৰ
একাংশ দক্ষিণমুৱা হৈ উত্তৰ বিষুব ৰৈখিকত যোগ দিছেহি। বাকী
অধিকাংশ উত্তৰ পূবমুৱা হৈ বৃটিছ দ্বীপপূঞ্জ অতিক্ৰমি নৰৱে উপকূলেদি
বৈ গৈছে। ক্ষুদ্ৰ একাংশই আইচলেণ্ডৰ দক্ষিণকূল ধুই গৈছে।

{{Gap}} গ্ৰীষ্মমণ্ডলৰ পৰা এই উষ্ণ পানীৰ জাঁজী ৰোপলৈ ধাৰাবাহিকৰূপে
বোৱা হেতুকে বুৰোপৰ উত্তৰ পশ্চিম অংশৰ জলবায়ু আশাতীত উষ্ণ
হয়।

{{Gap}} মেৰুদেশৰ পৰা অহা সোঁতৰ ভিতৰত '''লাব্ৰাডৰ সোঁতেই'''
আটলান্টিকত প্ৰধান। অনেক বৰফ-পৰ্ব্বত লৈ লাব্ৰাডৰ সোঁত বেফিন
অখাতৰ পৰা ওলাইছে, আৰু লাব্ৰাডৰ উপকূলেদি বৈ গৈছে। নিউ
ফাউণ্ডলেণ্ডৰ ওচৰত গালফ, স্ত্ৰীমৰ সৈতে ইয়াৰ মিল হৈছে। উষ্ণ আৰু
শীতল পানীৰ সম্মিলনত ওপজা ঘন কুঁৱলীৰ দ্বাৰা এই অঞ্চল সঘনে
আবৃত হৈ থাকে। যুক্তৰাজ্যৰ উপকূল আৰু গালফ স্ত্ৰীমৰ, দুয়োৰো
মাজেদি লাব্ৰাডৰ সোঁত আৰু দক্ষিণলৈ বৈছে আৰু ইয়াত কল্ডৱান বা
শীতল দেৱান নামে খ্যাত হৈছে। হেটাৰাচ অন্তৰীপৰ ওচৰত ঘেৰি
থকা উষ্ণ পানীৰ তললৈ বুৰমাৰি লুপ্ত হৈছে। উত্তৰ আটলান্টিকৰ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>jdglnvu69vuu38zk0znf5l12xy63isp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:বিশ্ব-ভূগোল.pdf/৮৫</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90296</id>
    <revision>
      <id>246081</id>
      <parentid>245409</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T00:34:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>4110</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হৈছে */</comment>
      <origin>246081</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3243" sha1="tnptq4thskf7uu9hydhwwbbq2nx0v6y" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;নৰুনা বৰুৱা&quot; /&gt;{{Rh|প্ৰাকৃতিক ভূগোল||৬৩}}&lt;/noinclude&gt;

{{Gap}}ইণ্ডোচীন আৰু মধ্য এমেৰিকাৰ পশ্চিম কৃলত বোৱা৷ মৌচুমী
বতাহৰ হেতু ঋতু পৰিবৰ্ত্তনৰ সময়ত, প্ৰশান্ত মহাসাগৰৰ সমুদ্ৰ সোঁতৰ
লব ঘটে। মধ্য এমেৰিকাৰ উপকূলৰ সমান্তৰাল হৈ জাৰকালি উত্তৰ
পশ্চিমৰ পৰা আৰু জহকালি দক্ষিণ পূবৰপৰা পানীৰ জাঁজী বয়।

{{Gap}}প্ৰশান্ত মহাসাগৰৰ পশ্চিমৰ দক্ষিণ চীন সাগৰ, আটলান্টিকৰ মেক্সিক
উপসাগৰৰ স্বৰূপ। জাৰকালি উত্তৰ পূব মৌচুমী বতাহৰ প্ৰভাৱত
ইয়াৰ পানী মালয় আৰু আন আন প্ৰণালীয়েদি ভাৰত মহাসাগৰলৈ
বয়। কিন্তু জহকালি, দক্ষিণ পশ্চিম মৌচুমী বতাহ বলোতে চীন
সাগৰৰ উষ্ণ পানী, ফিলিপাইন দ্বীপপুঞ্জ আৰু ফৰমোচ৷ দ্বীপৰ মাজেদি
উত্তৰ-পূব মুৱা হৈ জাপান পাৰ হৈ যায়। ইয়াক ইয়াত '''কিউৰ'
চিউৱ' বা কৃষ্ণ সোঁত''' বুলি জনা যায়। শেহত পশ্চিমীয়া বতাহে
ঠেলি নিয়া জাঁজীৰ লগত মিলি যায়। পশ্চিমীয়া বতাহৰ জাঁজীয়েই
বৃটিচ কলম্বিয়া আৰু কেলিফৰ্ণিয়াৰ জলবায়ু অধিক চেঁচা হবলৈ
নিদিয়ে।

{{gap}}যুক্তৰাজ্যৰ ‘শীতল' দেৱান'ৰ দৰে ইয়াতো জাপান আৰু কিউৰ
চিউৱৰ মাজেদি এটি মেৰুসোঁত বৈছে।
{{center|'''ভাৰত মহাসাগৰৰ সোঁত'''}}
{{gap}}দক্ষিণ ভাৰত মহাসাৰত পানীৰ গতি, দক্ষিণ আটলান্টিক আৰু
দক্ষিণ প্ৰশান্তৰ দৰেই।

{{gap}}ৰেঙ্গোৱেলা আৰু হামবণ্ট সোঁতৰ দৰে অস্ত্ৰেলিয়াৰ পশ্চিম
উপকূলেদি উত্তৰমুৱা এটি চেঁচা সোঁত বয়; আৰু তাৰ পৰা পশ্চিম
মুৱা হৈ '''উষ্ণ-দক্ষিণ বিষুব ৰৈখিক সোঁত''' স্বৰূপে এফ্ৰিকাৰ
ওচৰ চাপি, দক্ষিণলৈ মুখ কৰি, মাডাগাস্কাৰ দ্বীপৰ দুয়ো দাঁতিয়ে বৈ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>tnptq4thskf7uu9hydhwwbbq2nx0v6y</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:শ্ৰী কেলি ৰহস্য.pdf/৯</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90316</id>
    <revision>
      <id>245992</id>
      <parentid>245461</parentid>
      <timestamp>2026-04-04T15:14:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sushmita Lekharu</username>
        <id>3764</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হৈছে */ ৰ-প্ৰতিস্থাপন সঁজুলি ব্যৱহাৰ কৰি ‘বঙালী ৰ’ প্ৰতিস্থাপন কৰা হ’ল।</comment>
      <origin>245992</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3989" sha1="7xihuxyzr177cso7dpsyv1veocti0m4" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Sushmita Lekharu&quot; /&gt;{{rh||৵৹|}}&lt;/noinclude&gt;{{Block center|&lt;poem&gt;ৰায় কহে ৰাধা প্ৰেম সাধ্য শিৰোমণি।
যাহাৰ মহিমা সৰ্ব শাস্ত্ৰেতে বাখানি॥&lt;/poem&gt;}}
{{gap}}উপৰৰ উদ্ধৃত পদ কেইফাকি ৰায় ৰামানন্দ আৰু শ্ৰীশ্ৰীচৈতন্য মহাপ্ৰভুৰ
কথোপকথন। ইয়াত সংক্ষেপে প্ৰেমভক্তিৰ সকলো কথা কোৱা আছে।
প্ৰথমে সাধকে স্বধৰ্মাচৰণতে কৃষ্ণভক্তি আৰম্ভ কৰি ক্ৰমে ক্ৰমে শেষত গৈ
সকলোকে পৰিত্যাগ কৰি মধুৰতকৈও মধুৰ বাধাপ্ৰেম লাভ কৰি কৃতাৰ্থ হয়।
শান্ত, দাস্যাদি সকলো ৰসৰ ভাব মধুৰ ৰসত আছে। যেনে শান্ত ৰসত নিষ্ঠা;
দাস্য ৰসত সেৱা আৰু নিষ্ঠা; সখ্য ৰসত বিশ্বাস, নিষ্ঠা আৰু সেৱা;বাৎসল্য
ৰসত মমতা, বিশ্বাস, নিষ্ঠা, আৰু সেৱা; মধুৰ ৰসত আত্ম-সমৰ্পণ, মমতা,
বিশ্বাস, নিষ্ঠা, সেৱা সকলো আছে। মধুৰ ৰসৰ চৰম পৰিণতি ৰাধা-প্ৰেম ৷&lt;br/&gt;
{{gap}}শ্ৰীশ্ৰীচৈতন্য মহাপ্ৰভু অনুমোদিত ধৰ্মতত্ত্ব প্ৰচাৰৰ আঠ জন প্ৰধান সহায়।
দুই প্ৰভূ, শ্ৰীশ্ৰীমন্নিত্যানন্দ আৰু শ্ৰীশ্ৰীমৎ অদ্বৈতাচাৰ্য্য; ছয় গোস্বামী—শ্ৰীৰূপ,
শ্ৰীসনাতন, শ্ৰীজীৱ, শ্ৰীৰঘুনাথ দাস, শ্ৰীৰঘুনাথ ভট্ট আৰু শ্ৰীগোপাল ভট্ট।&lt;br/&gt;
{{gap}}শেষৰ ছয়জনক শ্ৰীশ্ৰীমহাপ্ৰভুই নিজে শীল-শিক্ষা আদি দি গোস্বামী
পাতে। এই গোস্বামী সকলৰ একো একোজনৰ চৰিত্ৰই জগত পবিত্ৰ কৰিব
পাৰে। এওঁলোকৰ ত্যাগ বৈৰাগ্যৰ সীমা নাই। সাংসাৰিক লোকৰ পক্ষে
স্পৃহনীয় সকলো সম্পদ অৱহেলাই পৰিত্যাগ কৰি এওঁলোক কাঠা-কৰঙ্ক-ধাৰী
হৈ বৃন্দাবনত বাস কৰিছিল।&lt;br/&gt;
{{gap}}প্ৰসঙ্গ ক্ৰমে ইয়াতে আৰু এক আখাৰ কথা কৈ থওঁ।&lt;br/&gt;
{{gap}}কামৰূপীয় বৈষ্ণব ধৰ্মত গুৰু সকলৰ গোস্বামী উপাধি নাই, মহন্ত মহাজন
আদিহে আছিল। বোধ কৰোঁ গৌড়ীয় বৈষ্ণব সম্প্ৰদায়ৰ গোস্বামী পদবীকে
পিছত কামৰূপৰ গুৰু সকলেও গ্ৰহণ কৰিছে। কামৰূপৰ গোঁসাই মহাজন
সকলে গোস্বামী পদৰ অৰ্থ কৰে গো শব্দে বেদ,গতিকে গোস্বামী মানে বেদৰ
স্বামী। আচলতে গোস্বামী পদৰ এই অৰ্থ সঙ্গত নহয়।  শাস্ত্ৰানুসাৰে ব্ৰাহ্মণ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>7xihuxyzr177cso7dpsyv1veocti0m4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:মীৰজুমলাৰ অসম আক্ৰমণ.pdf/৪০</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90321</id>
    <revision>
      <id>246155</id>
      <parentid>245470</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T06:18:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sushmita Lekharu</username>
        <id>3764</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হৈছে */ ৰ-প্ৰতিস্থাপন সঁজুলি ব্যৱহাৰ কৰি ‘বঙালী ৰ’ প্ৰতিস্থাপন কৰা হ’ল।</comment>
      <origin>246155</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2703" sha1="sbskpo93r3ai1dfsnd45psupqndrc1i" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Sushmita Lekharu&quot; /&gt;{{rh||{{x-larger|মীৰজুমলাৰ অসম অভিযান}}|}}&lt;/noinclude&gt;{{gap}}'''কোচবেহাৰ আৰু অসমৰ বিৰুদ্ধে মীৰজুমলাৰ'''
'''অভিযান—'''আৰাকানৰ ৰজাই পলাতক চুলতান চাহছুজা
আৰু তেওঁৰ পৰিয়ালবৰ্গক এতিয়াও পোহ-পাল দি ৰাখিছে,
হিন্দুস্থানলৈ ওলোটাই পঠোৱা নাই। কোচবেহাৰে স্বাধীন
হৈ মোগলৰ বিৰুদ্ধে অস্ত্ৰ ধৰিছে। অসমৰ স্বৰ্গদেৱে নিজ
ৰাজ্য পুনৰ উদ্ধাৰ কৰি মোগলৰ ৰাজ্যত সোমাই দেশ নষ্ট
কৰিছে। ভাৰতৰ পূৰ্ব্ব-প্ৰান্তত এইদৰে মোগলৰ ৰাজ-
মৰ্য্যাদা টুটি অহাত আওৰংজেব বাদশ্যাহ বিশেষ ক্ষুণ্ণ হল।
বঙ্গৰ নতুন শাসনকৰ্ত্তা মীৰজুমলাক সম্ৰাটে আদেশ দিলে
যে এই তিনি ৰাজ্য আক্ৰমণ কৰি পূৰ্ব্ব-ভাৰতত লুপ্ত মোগল
ক্ষমতা পুনৰ প্ৰতিষ্ঠিত কৰিব লাগে। বুৰঞ্জীত আছে, —
“সেইবেলা ছুজাক খেদি মাজুম-খাঁ ঢাকাৰ নজিকত বহিছিল।
সেইবেলা স্বৰ্গদেৱৰ হাৰামখোৰ জয়নাৰায়ণে মাজুম-খাঁত
মিলি পূৰ্ব্বৰ সীমা চাৰি কামৰূপ উজাৰ কৰি আসামে নিয়া
বাৰ্তা ক’লে। এই বাৰ্ত্তা পাই মাজুম-খাঁয়ো পাচ্চাৰ ঠাইলৈ
কৈ পঠালে,⸺“আসামে কামৰূপ উজাৰ কৰিলে, আমাকো
ধৰিবলৈ মন কৰিছে। এতেকে মোগল [ অৰ্থাৎ আৰাকান ]
মাৰিবাক যি যতন কৰিছোঁ, হঠাতে সিদ্ধি নহয়। আৰু
সিদ্ধি হয়মানে আসামকে কোচবেহাৰকে মাৰি ফিৰি আহিব
খোজোঁ। কি হা-হুকুম হয়?” এই বাৰ্তা পাই  বাদশ্যাহে&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>sbskpo93r3ai1dfsnd45psupqndrc1i</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:মীৰজুমলাৰ অসম আক্ৰমণ.pdf/৪১</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90322</id>
    <revision>
      <id>246156</id>
      <parentid>245471</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T06:23:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sushmita Lekharu</username>
        <id>3764</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হৈছে */ ৰ-প্ৰতিস্থাপন সঁজুলি ব্যৱহাৰ কৰি ‘বঙালী ৰ’ প্ৰতিস্থাপন কৰা হ’ল।</comment>
      <origin>246156</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2799" sha1="h1nhmep7apv8yo0h9abj9nj8g5ghf4n" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Sushmita Lekharu&quot; /&gt;{{rh||মীৰজুমলাৰ অসম অভিযান|২১}}&lt;/noinclude&gt;বোলে,—“ভাল, কোচবেহাৰ আৰু আসাম মলুক তই যাই
চাফ কৰি দে। তোৱাচভি কোচবেহাৰভি আসামভি মলুক
মহিম কৰি চিতাপে আহিব।” মীৰজুমলাই বোলে,—“ভাল,
সেই ৰাজ্য চাফ কৰি দেওঁগা।”&lt;br/&gt;
{{gap}}মীৰজুমলা পূৰ্ব্বভাৰতলৈ অহাৰ প্ৰধান উদ্দেশ্য আছিল
ছুজাক খেদি যোৱা। কিন্তু ইতিমধ্যে কোচবেহাৰ আৰু
অসম মোগল সম্ৰাটৰ বিৰুদ্ধাচাৰী হোৱাত আৰাকান
অভিযান সম্প্ৰতি স্থগিত ৰাখি নবাবে কোচবেহাৰ আৰু
অসমৰ অভিমুখে যাত্ৰা কৰিবলৈ মন কৰিলে। সম্ৰাট
আওৰংজেব এই প্ৰস্তাৱত সন্মত হল। অসমৰ দূষিত হাৱা-
পানী আৰু যাদুমন্ত্ৰৰ প্ৰভাৱ গোটেই ভাৰতত জনাজাত
আছিল। সম্ৰাটে ভাবিলে, সত্তৰি-বছৰীয়া বুঢ়া মীৰজুমলা
অসম যুদ্ধৰ পৰা আৰু জীয়াই উভতি নাহে। মীৰজুমলায়ো
ভাবিলে, তেওঁ আত্ম-প্ৰতিপত্তি লাভ কৰিছে, আৰু
আওৰংজেব বাদশ্যাহক ভিতৰি সহায় কৰি সিংহাসনত স্থাপন
কৰিছে, কিন্তু এই প্ৰতিপত্তি আৰু এই সহায় একেবাৰে
ঘৰুৱা বিধৰ। মোগল সাম্ৰাজ্যৰ হকে তেওঁ এতিয়ালৈকে
একো কৰিব পৰা নাই, তেনে কৰিলেহে তাৰ আপাহত
তেওঁৰ পো-নাতিয়ে পুৰুষ-পৰম্পৰায় ৰজাঘৰৰ পৰা মৰ্য্যাদা
আৰু অন্ন-সংস্থাপনৰ অধিকাৰী হব পাৰিব। মীৰজুমলাই
ঢাকাত সম্ৰাটৰ মোমায়েক ছায়িস্তা খাঁক দেখা কৰোঁতে
ছায়িস্তা খাঁই কৈছিল,—“তোক পাচ্চাই যিখিনি শিখাইছে&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>h1nhmep7apv8yo0h9abj9nj8g5ghf4n</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:মীৰজুমলাৰ অসম আক্ৰমণ.pdf/৪২</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90323</id>
    <revision>
      <id>246157</id>
      <parentid>245472</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T06:26:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sushmita Lekharu</username>
        <id>3764</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হৈছে */ ৰ-প্ৰতিস্থাপন সঁজুলি ব্যৱহাৰ কৰি ‘বঙালী ৰ’ প্ৰতিস্থাপন কৰা হ’ল।</comment>
      <origin>246157</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2639" sha1="iswwrux427smixdokp0obiv344jafhy" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Sushmita Lekharu&quot; /&gt;{{rh|২২|মীৰজুমলাৰ অসম আক্ৰমণ|}}&lt;/noinclude&gt;মঞো সেইখিনি শিখালোঁ। তঞি বুলিবি, দিল্লীত নবাব
নাইকোতেহে মোক ছুজাৰ মহিমলৈ পাঁচিছে। তোৰ
ইদেশত ৰুটি নাই। তোক দায়াকৈ পুত-নাতিলৈ পাচ্চাই
ৰুটি দিছে। এই ৰুটি কেনেকৈ ৰয় সেইখান কৰিবি। যি
কথাৰ ওপৰে তোক পাঁচিছে সেই কথা যদি সিদ্ধি হল, তেবে
সবৌয়ে ভাল মানুহ বুলি তোক জানিবো। এখনে ভাল মন্দ
তোক জনা নাই।”&lt;br/&gt;
{{gap}}ইয়াৰ উপৰিও মীৰজুমলাই ভাবিছিল, অসম জয় কৰি
চীন সাম্ৰাজ্য আক্ৰমণ কৰিব। দিগ্বিজয়ী মুচলিম বীৰসকলে
অসম ৰাজ্যক তিব্বত আৰু চীন দেশলৈ সোমোৱা দুৱাৰ
বুলি বিবেচনা কৰিছিল। খৃষ্টীয় ১২০৫-৬ চনত বক্তিয়াৰ
খিলিজিয়ে কামৰূপত সোমাই তিব্বত অধিকাৰ কৰাৰ
প্ৰস্তাৱ কৰিছিল। তেওঁৰ পূৰ্ব্বে গোষ্ঠাছিব নামে আৰু
এজন বীৰে চীন জয় কৰি কামৰূপেদি উত্তৰ ভাৰতলৈ উভতি
আহে। মীৰজুমলাৰ বিস্তৃত অভিজ্ঞতা, সামৰিক কৌশল,
অসাধাৰণ কূট-নীতি আৰু সুপৰিপক্ক বুদ্ধি, এই সকলোৰে
চূড়ান্ত পৰিণতি হবৰ সম্ভাৱনা আছিল এই চীনবিজয়-
বিক্ৰমত। কিন্তু ঈশ্বৰৰ ইচ্ছা আছিল অইন প্ৰকাৰৰ!&lt;br/&gt;
{{gap}}'''ছায়িস্তা-খাঁৰ চ’ৰাত অসমৰ কটকী—'''কথাতে কয়,—
“সজাগ সতৰ্ক থাকিলেহে স্বাধীনতাক সংৰক্ষণ কৰিব পাৰি।”
মীৰজুমলাই বাদশ্যাহৰ আদেশ পাইছে অসম আক্ৰমণ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>iswwrux427smixdokp0obiv344jafhy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:মীৰজুমলাৰ অসম আক্ৰমণ.pdf/৪৩</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90324</id>
    <revision>
      <id>246158</id>
      <parentid>245473</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T06:30:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sushmita Lekharu</username>
        <id>3764</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হৈছে */ ৰ-প্ৰতিস্থাপন সঁজুলি ব্যৱহাৰ কৰি ‘বঙালী ৰ’ প্ৰতিস্থাপন কৰা হ’ল।</comment>
      <origin>246158</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2916" sha1="kuc3ljrk1tt7ko3twqqdy12zzfpvsrw" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Sushmita Lekharu&quot; /&gt;{{rh||মীৰজুমলাৰ অসম অভিযান|২৩}}&lt;/noinclude&gt;কৰিবৰ কাৰণে। ঢকাত ছায়িস্তা খাঁ নবাব আছে।
মীৰজুমলা আহি এতিয়াও ঢকা পোৱাহি নাই। অসমৰ
স্বৰ্গদেৱে মীৰজুমলা অসমলৈ আহিবলৈ আয়োজন কৰাৰ কথা
জানিব পাৰিলে। মীৰজুমলা কোন? তেওঁৰ যুদ্ধ প্ৰণালী
কেনে? তেওঁৰ সৈন্য-সামন্ত কিমান? তেওঁ অসমলৈ
কেতিয়া আহিব? এইবোৰ কথাৰ ভু-ভতং লবলৈ জয়ধ্বজ-
সিংহ স্বৰ্গদেৱে মিত্ৰতাৰ ছলেৰে ছায়িস্তা-খাঁৰ তালৈ কটকী
পঠাবলৈ মন কৰিলে। ডা-ডাঙ্গৰীয়া, ফুকন, বৰুৱা সকলোকে
চপাই স্বৰ্গদেৱে চাঙ্গত মেল পাতি এই কথা আলোচনা
কৰিলে। স্বৰ্গদেৱে প্ৰশ্ন তুলিলে, স্বৰ্গদেৱে ছায়িস্তা-খাঁ
নবাবলৈ সমানে পত্ৰ লিখে কেনেকৈ? স্বৰ্গদেৱ হৈছে
দিল্লীশ্বৰৰ দৰে মুকুটধাৰী ৰাজাধিৰাজ নৃপতি, ছায়িস্তা-খাঁ
হৈছে বৰুৱা ফুকনৰ দৰে প্ৰাদেশিক শাসনকৰ্ত্তা মাথোন।
কিন্তু স্বৰ্গদেৱে ভাবিলে,⸺‘আৱশ্যক হলে হীনজনৰ লগতো
লেনদেন কৰাটো বিধেয়, বিশেষতঃ ছায়িস্তা খাঁ হৈছে
বাদশ্যাহৰ সম্বন্ধী।’ ইয়াকে ভাবি স্বৰ্গদেৱে সনাতন আৰু
মাধৱচৰণ নামে দুজন অতি সুচতুৰ কটকীক শিকাই-বুজাই
পত্ৰ-সন্দেশে সৈতে ছায়িস্তা খাঁৰ তালৈ পঠালে।&lt;br/&gt;
{{gap}}কটকী পঠোৱাৰ আৰু এক উদ্দেশ্য আছিল যাতে
আওৰংজেব বাদশ্যাহে মীৰজুমলাৰ অসম আক্ৰমণ স্থগিত
ৰাখে, আৰু সেই অৰ্থে যেন বাদশ্যাহৰ মোমায়েক, অৰ্থাৎ
মমতাজমহল বেগমৰ ভায়েক আমিৰ-উল-উমৰাও ছায়িস্তা-&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>kuc3ljrk1tt7ko3twqqdy12zzfpvsrw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:মীৰজুমলাৰ অসম আক্ৰমণ.pdf/৪৪</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90331</id>
    <revision>
      <id>246159</id>
      <parentid>245483</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T06:34:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sushmita Lekharu</username>
        <id>3764</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হৈছে */ ৰ-প্ৰতিস্থাপন সঁজুলি ব্যৱহাৰ কৰি ‘বঙালী ৰ’ প্ৰতিস্থাপন কৰা হ’ল।</comment>
      <origin>246159</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3063" sha1="r9pdi3witvdohn4oz21e971vsh300wp" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Sushmita Lekharu&quot; /&gt;{{rh|২৪|মীৰজুমলাৰ অসম আক্ৰমণ|}}&lt;/noinclude&gt;খাঁ ঢাকাৰ নবাবে সম্ৰাটলৈ চিঠি লিখে। অসমীয়া কটকীৰ
কথা-বাৰ্ত্তাত প্ৰীতিৰ চেষ্টা ভালকৈ ফুটি ওলাইছিল।
বুৰঞ্জীত আছে,–“ৰোজ-দেৱানত বহি নবাবে পাৎসাহী
কাৰ্য্য-কাম সোধ-পোছ কৰোঁতে নবাবৰ হুজুৰ কৰিলেনি।”
পাচে নবাবৰ আদেশে মুৰাৰিধৰে পত্ৰ মাতি শুনালে। পত্ৰ
শুনি বচন-সমাচাৰ কব দিলে। পাচে দুই কটকীয়ে বোলে,—
“পাচ্চা শুনিছোঁ ছায়িস্তা খাঁৰ বচন নাৰালে। এতেকে দুয়ো
ঠাইতে প্ৰীতি হৈ যদি ৰহিল, দুয়ো দলৰ গো-ব্ৰাহ্মণ সুখে
ৰহিব। আৰু ছায়িস্তা খাঁও সামান্য নহয়, জন্মাৱধি পঞ্চ-
হাজাৰী নবাব। সকল কথা-বাৰ্ত্তা ছায়িস্তা খাঁই পাচ্চাৰ ঠাই
জনাব পাৰে। আৰু অতিপূৰ্ব্বে তোমাৰ যে ৰাজা সত্ৰাজিত
আমাৰ ঠাই বৰফুকন সহিতে যিৰূপ প্ৰীতি হৈ আছিল
তদনুপ্ৰীতিৰেহে নবাব আহলায়াৰ-খাঁ শ্ৰীযুত বৰবৰুৱাৰ চাতে
তদধি হৈল। ইদানীক তোমাৰ হাৰ্দ্দসৌগন্ধ আমাৰ চাতে
যেমন ৰাখে আৰু আমাৰ সল্লাহ যিৰূপ তোমাৰ নজিক বাচে,
যে কৰ্ম্মে প্ৰীতিৰ বীজ বদ্ধিতা হৈয়া পুষ্পিত ফলৱতী হইবে,
এতেকে কাৰ্য্য উভয়থা হামেচা কৰ্ত্তব্য ইদানীক। আমি দুই
পাচ্চাৰ সমস্তকাল প্ৰীতিতে গৈছে, এখন ঢেকেৰিয়ে মাজত
কন্দল কৰায়া গুৱাহাটীৰ পৰা খেদায়।” এই কথাকে
লুৎফুল্লায়ো সমৰ্থন কৰি কলে, বোলে, – “হয়, মোক ভৱানাথ
কাৰ্জ্জীয়েহে গুৱাহাটীৰ পৰা ভয় দেখাই পঠালে।” এইৰূপে
সুখ-সমাচাৰ ছায়িস্তা- খাঁত কলে। পাচে ছায়িস্তা -খাঁয়ো&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>r9pdi3witvdohn4oz21e971vsh300wp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:মীৰজুমলাৰ অসম আক্ৰমণ.pdf/৪৫</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90332</id>
    <revision>
      <id>246160</id>
      <parentid>245484</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T08:03:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sushmita Lekharu</username>
        <id>3764</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হৈছে */ ৰ-প্ৰতিস্থাপন সঁজুলি ব্যৱহাৰ কৰি ‘বঙালী ৰ’ প্ৰতিস্থাপন কৰা হ’ল।</comment>
      <origin>246160</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2772" sha1="552rbahwkk9zmmnthr9jglvx4tvv72k" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Sushmita Lekharu&quot; /&gt;{{rh||মীৰজুমলাৰ অসম অভিযান|২৫}}&lt;/noinclude&gt;পাচ্চাই দিয়া নাম কেশোৰ-খাঁ পুতেকক বোলে, — স্বৰ্গ-
দেৱকে দোনা উকিলকো বক্সিচ, পহৰায়ো। ”&lt;br/&gt;
{{gap}}'''যুধিষ্ঠিৰ আৰু দুৰ্য্যোধনৰ দৃষ্টান্ত—'''ৰোজ-দেৱানত আৰু
আন কথা-বাৰ্ত্তা নহল। নবাবৰ আজ্ঞামতে দুই উকীলক
সোনোৱালী পটী, বচোৱাল, মুকুতা, প্ৰবাল আৰু কৰ্ণভূষণ
আদি পুৰস্কাৰ দি ৰায় নন্দলাল দেৱানৰ ঘৰত খোৱা হল।
সাতদিনৰ মূৰত নবাবে খানা খোৱাৰ সময়ত কটকীৰ লগত
নানান কথা-বাৰ্তা পাতিলে। নবাবে ঠাৰে চিঞাৰে কলে,⸺
“আওৰংজেব বৰ ৰাজ্যলোভী কূটস্থ পাচ্চা। মীৰজুমলা
এজন বৰ পৰাক্ৰমী নবাব। দুয়ো যেতিয়া অসম আক্ৰমণ
কৰিবৰ মন কৰিছে তেতিয়া অসমৰ আৰু ৰক্ষা নাই।
মীৰজুমলাই ভাল-বেয়া হিতাহিত একো নাজানে। গতিকে
মীৰজুমলাই দেশত সোমাই ৰাজ্য নষ্ট কৰাৰ পূৰ্ব্বেই
অসমীয়াই মীৰজুমলাৰ সৈতে প্ৰীতি কৰি তেওঁক ওভোতাই
পঠাব পাৰিলে অসম দেশ ৰক্ষা পৰিব, নহলে ধ্বংস
অনিবাৰ্য্য।” এইবুলি কৈ ছায়িস্তা- খাঁ নবাবে কটকীৰ
জৰীয়তে অসমীয়াৰ প্ৰাণত আতঙ্ক উপস্থিত কৰি ৰণজয়ৰ
পথ সুগম কৰিবৰ চেষ্টা কৰিলে। সুচতুৰ অসমীয়া কটকীয়ে
নিৰ্ভীকভাৱে উত্তৰ দিলে, – “যিজন ডাঙ্গৰ মানুহ কাণ্ডজ্ঞান-
শূন্য আৰু হিতাহিত জ্ঞান ৰহিত তেওঁ প্ৰকৃততে ডাঙ্গৰ
মানুহ নহয়, আৰু তেওঁক সম্ভ্ৰম দেখুৱাটো অযোগ্যৰ কাম।&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>552rbahwkk9zmmnthr9jglvx4tvv72k</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:মীৰজুমলাৰ অসম আক্ৰমণ.pdf/৪৭</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90333</id>
    <revision>
      <id>246162</id>
      <parentid>245485</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T08:57:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sushmita Lekharu</username>
        <id>3764</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হৈছে */ ৰ-প্ৰতিস্থাপন সঁজুলি ব্যৱহাৰ কৰি ‘বঙালী ৰ’ প্ৰতিস্থাপন কৰা হ’ল।</comment>
      <origin>246162</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1087" sha1="39ffa8r91f6vgqnvbbou1ashef8doft" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Sushmita Lekharu&quot; /&gt;{{rh||মীৰজুমলাৰ অসম অভিযান|২৭}}&lt;/noinclude&gt;লোভ কৰিব নাপায়। ঈশ্বৰে যাক দিয়ে সেইহে পায়।
আৰু চাহাবে যে বোলে,‘খানখানা জৰোৱাল নবাব, ভাল
মন্দ কিছু নাজানে।’ যাই বৰলোক হৈয়া ভালমন্দ
নজৰ নাহি কৰে, তবে সিটো মৰ্দ্দচাতে কেমন সুপাৰিচ
বহে। সিটো জৰোৱাল নাহি হয়, নামৰ্দ্দ হোৱে।”&lt;br/&gt;
{{gap}}এইদৰে আৰু আন কথা-বাৰ্ত্তাত সন্তুষ্ট হৈ ছায়িস্তা —খাঁ
নবাবে সনাতন আৰু মাধৱচৰণ কটকীক বটা-পুৰস্কাৰ দি
বিদায় দিলে। ১৫৮২ শকৰ বহাগ মাহত সেই কটকী আহি
অসম পালেহি।&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>39ffa8r91f6vgqnvbbou1ashef8doft</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:মীৰজুমলাৰ অসম আক্ৰমণ.pdf/৪৮</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90334</id>
    <revision>
      <id>246163</id>
      <parentid>245486</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T09:02:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sushmita Lekharu</username>
        <id>3764</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হৈছে */ ৰ-প্ৰতিস্থাপন সঁজুলি ব্যৱহাৰ কৰি ‘বঙালী ৰ’ প্ৰতিস্থাপন কৰা হ’ল।</comment>
      <origin>246163</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2635" sha1="0kq5je5ti2mfh45c30btfln4787tsz5" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Sushmita Lekharu&quot; /&gt;{{rh||{{x-larger|অসমৰ ৰণোদ্যম}}|}}&lt;/noinclude&gt;{{gap}}'''অসমীয়া সৈন্যৰ মহলা—'''নবাব ছায়িস্তা খাঁৰ ওচৰৰ পৰা
অহা কটকীৰ মুখে সকলো সমাচাৰ শুনি স্বৰ্গদেৱে ঠাৱৰ
কৰিলে যে মোগলৰ সৈতে যুদ্ধ অনিবাৰ্য্য। সেইদেখি যুদ্ধৰ
কাৰণে আহিলা-পাতি সংগ্ৰহ কৰি সৈন্য-সেনাক মহলা দি
শিকাই তৈয়াৰ হৈ থাকিল। বুৰঞ্জীত আছে,⸺&lt;br/&gt;
{{gap}}“পাচে মহাৰাজেও ছায়িস্তা-খাঁৰ ঠাইৰ কথা-বাৰ্ত্তা শুনি
বিধাৰণ দেখি তিনিজনা গোহাঁই প্ৰমুখ্যে বৰুৱা, ফুকন,
ৰাজখোৱা, হাজৰিকীয়াটো প্ৰযত্নে আপনাৰ যাৰ যি ডাগি
সেই-সেই-ৰূপে কাণ্ড-কাঠী ধনুখন ভালৰূপে মৰাব দিলে,
দুয়োবেলা অভ্যাস কৰিব দিলে। আৰ হিলৈদাৰী-বাৰুৱতী
এইসকল প্ৰমুখ্যে আনো অস্ত্ৰ-শস্ত্ৰ অভ্যাস কৰালে।
স্বৰ্গদেৱে ৰূপৰ কেৰু-বস্ত্ৰ কৰি অনেকৰূপে দিয়ো প্ৰজাৰ মন
বঢ়াই ৰং-তামচা কৰি চাই প্ৰজাৰ মধ্যত দোলায়েৰে ফুৰি
থাকে।  এইৰূপ অনেক প্ৰকাৰ কৰি ডা-ডাঙ্গৰীয়াসকলৰ
ঠাইতো চা-চৰিয়া দি অনেক প্ৰৱন্ধে দণ্ডি কৰিও শিখাইছিল,
আৰু স্বৰ্গদেৱে কাঠৰ তৰোৱাল সাজি, ধনুত ফৰিঙ্গা দি
হিলৈত গুলি নিদি বৰঘাটত আপোনাৰ লোকেৰে ৰংকৰি
বঙ্গাল পাতি ৰণ কৰালে; শক ১৫৮২।”

{{gap}}'''মীৰজুমলালৈ অসমৰ উত্তৰ—'''ইতিমধ্যে মীৰজুমলা
নবাবে কোচবেহাৰ আৰু অসম আক্ৰমণ কৰিবৰ মনেৰে ঢাকা&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>0kq5je5ti2mfh45c30btfln4787tsz5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:মীৰজুমলাৰ অসম আক্ৰমণ.pdf/৪৯</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90335</id>
    <revision>
      <id>246164</id>
      <parentid>245488</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T09:06:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sushmita Lekharu</username>
        <id>3764</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হৈছে */ ৰ-প্ৰতিস্থাপন সঁজুলি ব্যৱহাৰ কৰি ‘বঙালী ৰ’ প্ৰতিস্থাপন কৰা হ’ল।</comment>
      <origin>246164</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2716" sha1="28a5rx9xvte2auwcrnsaiygfo8g0ywd" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Sushmita Lekharu&quot; /&gt;{{rh||অসমৰ ৰণোদ্যম|২৯}}&lt;/noinclude&gt;পালেহি। তাৰে পৰা লালোৱা আৰু হৰাম নামে দুজন
কটকীক অসমৰ স্বৰ্গদেৱলৈ পঠালে, বোলে, – “আমাৰ
হাতীচলা, বৰীতলা, গুৱাহাটা, সিবোৰে কেমনে মাৰে?
যদি হাতীচলা, বৰীতলা গুৱাহাটা সিবোৰে এৰি যায়, তেবে
গো-ব্ৰাহ্মণ নৰনাৰী প্ৰজাৰ কুশল হুই। যদি ছাৰি নিদিয়ে
এই সমস্তৰে বধভাগী সেই সবে হব।” অসমৰ সীমান্তত
পাঞ্চৰতন, বা বৰ্ত্তমান গোৱালপাৰাত বাদুলি ফুকন,
লাপেতি ফুকন, লাহন ফুকন আৰু ফুলবৰুৱা ফুকন,
এইসকলে কোঁঠ দি আছিল। বঙ্গাল কটকীয়ে আহি
পাঞ্চৰতনত থকা অসমীয়া সেনাপতিসকলক মীৰজুমলাৰ
সমাচাৰ কলেহি। বাদুলি ফুকন আদিয়ে বঙ্গালৰ এই দুই
কটকীক পাঞ্চৰতনত ৰাখি গুৱাহাটীৰ চেংমুন বৰফুকন
ৰজাশহুৰলৈ বাৰ্ত্তা পঠিয়ালে, বৰফুকনে সেইমতে স্বৰ্গদেৱলৈ
জনালে। স্বৰ্গদেৱে ফুকনসকলক যথাযোগ্য সমিধান দিবলৈ
পৰামৰ্শ দি পঠালে। সেইমতে লাপেতি ফুকনে বঙ্গালৰ
কটকীক কলে,–“ঐ লালোৱা, হৰাম, তহঁতত কৈ গো-ব্ৰাহ্মণ
ৰাইজৰ কাৰণ যি কৈছিল, এই কথা আমাৰ ঠাই কব
নাপায়। বৰদেৱনীয়াতহে কব পায়। আমি কামৰূপ
উজাৰ কৰা নাই, দেৱনীয়াই উজাৰ কৰিছে। হাতীচলা,
বৰীতলা, গুৱাহাটা, আমি বৰদেৱনীয়াক খেদি লৈছোঁ।
তাঞিৰ আমাৰ কন্দল নাই, প্ৰীতিতেহে আছো।”&lt;br/&gt;
{{gap}}কামৰূপ উজাৰ কৰাৰ অপৰাধ অসমে কোচবেহাৰৰ গাত&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>28a5rx9xvte2auwcrnsaiygfo8g0ywd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:মীৰজুমলাৰ অসম আক্ৰমণ.pdf/৫০</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90336</id>
    <revision>
      <id>246165</id>
      <parentid>245489</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T09:10:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sushmita Lekharu</username>
        <id>3764</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হৈছে */ ৰ-প্ৰতিস্থাপন সঁজুলি ব্যৱহাৰ কৰি ‘বঙালী ৰ’ প্ৰতিস্থাপন কৰা হ’ল।</comment>
      <origin>246165</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2623" sha1="ptm8e6ee68n831az457ddggsijl9t7a" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Sushmita Lekharu&quot; /&gt;{{rh|৩০|মীৰজুমলাৰ অসম আক্ৰমণ|}}&lt;/noinclude&gt;অৰ্পণ কৰাত মীৰজুমলা নবাবে পোনপ্ৰথমে কোচবেহাৰক
বশ্য কৰি পাচলৈ অসমৰ পৰা হাতীচলা, বৰীতলা আৰু
গুৱাহাটী ওভোতাই খুজিবলৈ মনস্থ কৰিলে। সুপৈণত যুজাৰু-
মন্ত্ৰী মীৰজুমলাই যে অসমৰ এই কূট-নীতি বুজা নাছিল
এনে নহয়। অসমৰ কথাত বাহ্যিকভাৱে পতিৱাৰ নিচিনা
হয়, কোচবেহাৰ আক্ৰমণৰো এটা চেলু হয়, এই কাৰণত
একো নামাতি মীৰজুমলাই আমাৰ সনাতন কটকীক কলে,—
“ভাল, এখেতো আমি বেহাৰৰ মহিমক যাওঁ, বৰদেৱনীয়া
চাফ হলে ইহাৰ খবৰ পাবি। তোমালোকে যে কামৰূপ
উজাৰ কৰা নাই, বৰদেৱনীয়াই হে কৰিছে, তাক কিৰূপ
কৰোঁ দেখিবা।” এইবুলি মীৰজুমলা নবাবে কোচবেহাৰৰ
বিৰুদ্ধে যুদ্ধ যাত্ৰাৰ আয়োজন কৰিলে।

{{gap}}'''ম’ৰা চৰাই আৰু হস্তী যূথৰ উপকথা—'''লালোৱা আৰু
হৰাম এই দুই বঙ্গাল কটকী পাঞ্চৰতনত থাকোঁতে অসমীয়া
কোঠৰ পৰা তেওঁলোকক এইদৰে ৰোজ দিয়া হৈছিল,—
চাউল সাত পূৰা, চিকণ চাউল সাত কলহ, মাটি-মাহ তিনি
পূৰা, মুগ দুপূৰা, গুৰ চাৰি কলহ, চেনি দুসেৰ, ঘিউ সাত সেৰ,
জালুক দুসেৰ, লোণ আঠ সেৰ, তেল চাৰি কলহ, খাহী দুটা,
কুকুৰা পাঁচটা, মাছ সাতোটা তামোল-পান দুপাচি,
হাঁহকণী আধা পোন, সুমথিৰা টেঙা এভাৰ। এদিন ৰোজত
অসমে এটা জীয়া পহু দিলে। বঙ্গালৰ দুই কটকীয়ে আন&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ptm8e6ee68n831az457ddggsijl9t7a</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:শ্ৰী কেলি ৰহস্য.pdf/৩৮</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90527</id>
    <revision>
      <id>245916</id>
      <parentid>245872</parentid>
      <timestamp>2026-04-04T12:27:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sushmita Lekharu</username>
        <id>3764</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হৈছে */ ৰ-প্ৰতিস্থাপন সঁজুলি ব্যৱহাৰ কৰি ‘বঙালী ৰ’ প্ৰতিস্থাপন কৰা হ’ল।</comment>
      <origin>245916</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2013" sha1="bk546tbfqrri9ly4ib6up6yvju1sv8c" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Sushmita Lekharu&quot; /&gt;{{rh|২৬|শ্ৰী কেলি ৰহস্য।|}}
{{Block center/s}}&lt;/noinclude&gt;&lt;poem&gt;এই জে যমুনা নদী ধোঁউতে আছে লৰি।
হাহা বিধি তথাপিতে নৌকাই দিলু ভৰি॥ ১১৫
জল উথি পুৰ্ন্ন ভৈল এই ভাঙ্গা নায়।
ঘনে ঘনে ঘুৰাই আছে পচয়া জে বায়॥
ঘুৰিতে ঘুৰিতে নৌকা তৰঙ্গত পৰে।
হাসি থাকে নন্দসুত বোঠিআক এৰে॥ ১১৬
আনন্দেতে কৰতাল দেই তাৰ চেগে।
জাম্প দিয়া নন্দসুত নাছে মহাভাগে॥
তাকে নৌকা নেই জৈত আছে মহাপাক।
তাত নিয়া কানাই কৰে বোঠিআক ত্যাগ॥ ১১৭
অস্ত গৈলা দিনমনি নাহিকে প্ৰকাশ।
ধৌউ দেখি মোৰ মনে লাগিছে তৰাস॥
নাজানু ৰাধাৰ মোৰ কিবা হয়ে গতি।
নমো শিৱ তুষ্ট হৈবা অভাগিনি প্ৰতি॥ ১১৮
বিধিৰ বিধাতা নমো আপদ ভঞ্জন।
ৰক্ষা কৰা জমুনাত ভকত ৰঞ্জন ॥
এহিমতে তুতি কৰি ভানুৰ নন্দিনি।
দুঃখতে নিশ্বাস কাৰি আৰু বুলে বানি॥ ১১৯
আদ্যাশক্তি ৰাধা দেৱি পায়ে এত দুখ।
ইতৰ প্ৰানিৰ দেখা কৈত আছে সুখ॥
কায়ক্লেশে তপ কৰি পায়ে ব্ৰহ্মলোক।
তথাপি তাহাক নেৰে মৃত্যুভয় শোক॥ ১২০&lt;/poem&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>bk546tbfqrri9ly4ib6up6yvju1sv8c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:শ্ৰী কেলি ৰহস্য.pdf/৩৯</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90528</id>
    <revision>
      <id>245918</id>
      <parentid>245873</parentid>
      <timestamp>2026-04-04T12:32:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sushmita Lekharu</username>
        <id>3764</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হৈছে */ ৰ-প্ৰতিস্থাপন সঁজুলি ব্যৱহাৰ কৰি ‘বঙালী ৰ’ প্ৰতিস্থাপন কৰা হ’ল।</comment>
      <origin>245918</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1636" sha1="qz9zupbsh81tqosmammllyw2pqwo54r" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Sushmita Lekharu&quot; /&gt;{{rh||শ্ৰী কেলি ৰহস্য।|২৭}}
{{Block center/s}}&lt;/noinclude&gt;&lt;poem&gt;কেৱল কৃষ্ণৰ পদ পঙ্কজ ৰসক।
পান কৰে জিতোজনে নাই ভয় শোক ॥
এত জানি ভক্তি কৰা ভাবি একমনে।
শ্ৰৱন কীৰ্ত্তন ধৰ্ম্ম কৰা অনুক্ষনে॥ ১২১
নামে তপ নামে জপ নামে ধৰ্ম্মসাৰ।
নাম বিনে কলিযুগে কিছো নাহি আৰ॥
সৰ্ব্বধৰ্ম্ম শিৰোমনি জানা হৰিনাম।
নিৰন্তৰে নৰে ডাকি বোলা ৰাম ৰাম॥ ১২২
কৃষ্ণনাম স্মৰা সবে ভাবি একমনে।
কৃষ্ণৰ কিঙ্কৰ দীন ললিত চন্দ্ৰে ভনে॥ ১২৩
{{gap}}•{{gap|4em}}•{{gap|4em}}•{{gap|4em}}•&lt;/poem&gt;

{{center|'''দোলৰি।'''}}
&lt;poem&gt;অনন্তৰে বানি,{{gap|4em}}ৰাধাই বুলয়,
{{gap|4em}}সুনৰে দুষ্ট কানাই।
দুৰে বন্ধুজন,{{gap|4em}}আছে নিৰন্তৰ,
{{gap|4em}}তোৰ কিচো দয়া নাই॥
সজল জলদে,{{gap|4em}}আকাসক ব্যাপি,
{{gap|4em}}দশদিশ আছে চাদি।
এই জিৰ্ন্ন তৰি,{{gap|4em}}বাতাস লাগিয়া,
{{gap|4em}}ধোউ পুৰ্ন্ন হৈছে নদি॥ ১২৪&lt;/poem&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>qz9zupbsh81tqosmammllyw2pqwo54r</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:শ্ৰী কেলি ৰহস্য.pdf/৪০</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90529</id>
    <revision>
      <id>245924</id>
      <parentid>245874</parentid>
      <timestamp>2026-04-04T12:38:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sushmita Lekharu</username>
        <id>3764</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হৈছে */ ৰ-প্ৰতিস্থাপন সঁজুলি ব্যৱহাৰ কৰি ‘বঙালী ৰ’ প্ৰতিস্থাপন কৰা হ’ল।</comment>
      <origin>245924</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1694" sha1="gpgqp645l79joqcb5rpt3rmhq5fgl02" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Sushmita Lekharu&quot; /&gt;{{rh|২৮|শ্ৰী কেলি ৰহস্য।|}}
{{Block center/s}}&lt;/noinclude&gt;&lt;poem&gt;নাজানুহু আজি,{{gap|4em}}কিবা কৰে হৰি,
{{gap|4em}}গতি হবে কিনু মোৰ।
কৃতাঞ্জলি কৰি,{{gap|4em}}পুনৰ্ব্বুলে বানি,
{{gap|4em}}চৰণত ধৰু তোৰ॥
ঘনে ঘনে বায়,{{gap|4em}}মণ্ডল আকাৰ,
{{gap|4em}}বহিতে আছে কানাই।
অত্যন্ত সুজিৰ্ন্ন,{{gap|4em}}নৌকাখান আৱে
{{gap|4em}}অতিশয় ঘুৰি জাই॥ ১২৫
ওহে নন্দসুত,{{gap|4em}}হাৰ দিবু পন,
{{gap|4em}}অমুল্য ৰতনময়।
সিঘ্ৰ কৰি তুমি,{{gap|4em}}বোঠিয়াক ধৰা,
{{gap|4em}}সুনা কৃষ্ণ মহাশয়॥
কৃষ্ণে বুলে হাসি,{{gap|4em}}সুনাহা সুন্দৰি,
{{gap|4em}}সিঘ্ৰে মঞি নৌকা বাঞু।
জেনমত কৰি,{{gap|4em}}তৰনি পুত্ৰিৰ,
{{gap|4em}}সিঘ্ৰ কৰি পাৰ পাঞু॥ ১২৬
এহি বুলি কৃষ্ণে,{{gap|4em}}নৌকাক বাহন্তে,
{{gap|4em}}খণ্ড খণ্ড ভৈলা বৈঠা।
বৈঠা ভঙ্গ ভৈলা,{{gap|4em}}কিছো আৰ নাই,
{{gap|4em}}নৌকা যাই যথা তথা॥
এত দেখি ৰাধা,{{gap|4em}}দুৰুক্তি বুলিলা,
{{gap|4em}}সুনৰে কৃষ্ণ নিলাজ।&lt;/poem&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>gpgqp645l79joqcb5rpt3rmhq5fgl02</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:শ্ৰী কেলি ৰহস্য.pdf/৪১</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90530</id>
    <revision>
      <id>245932</id>
      <parentid>245875</parentid>
      <timestamp>2026-04-04T12:45:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sushmita Lekharu</username>
        <id>3764</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হৈছে */ ৰ-প্ৰতিস্থাপন সঁজুলি ব্যৱহাৰ কৰি ‘বঙালী ৰ’ প্ৰতিস্থাপন কৰা হ’ল।</comment>
      <origin>245932</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1650" sha1="pv6i59aut1nhzndmw4bxa5gc8cfeqhc" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Sushmita Lekharu&quot; /&gt;{{rh||শ্ৰী কেলি ৰহস্য।|২৯}}
{{Block center/s}}&lt;/noinclude&gt;&lt;poem&gt;তঞি বৰ দুষ্ট,{{gap|4em}} যশোদাৰ সুত,
{{gap|4em}}অধম কপটী ব্যাজ॥ ১২৭
কৃষ্ণে বুলে মঞি,{{gap|4em}}অপৰাধি নুই,
{{gap|4em}}কুদৈবত ভৈলা হেন।
তোহোৰ দুৰ্ভাগ্য,{{gap|4em}}আজিসে মিলিল,
{{gap|4em}}নুবুলিবি বাউল জেন॥
এহি সুনি ৰাধা,{{gap|4em}}  বুলিতে লাগিল,
{{gap|4em}}কিনু মোৰ দৈব বিধি।
গম্ভিৰ জলত,{{gap|4em}}  পৰি মৰু মঞি,
{{gap|4em}}নভৈলেক কিচো সিদ্ধি॥ ১২৮
হেৰা তুমি সুনা,{{gap|4em}} ইমান ধৌউত,
{{gap|4em}}পৰিলি কি জিবা তুমী।
আকাস লঙ্ঘিয়া,{{gap|4em}} তৰঙ্গ উথিচি,
{{gap|4em}}অতএব বুলু আমি॥
হস্ত দুখানক,{{gap|4em}}  বোঠিআক কৰা,
{{gap|4em}}সুনা কৃষ্ণ মহামানি।
যমুনা নদিৰ,{{gap|4em}}  ধৌউ চঞ্চলিত,
{{gap|4em}}সিঘ্ৰে পাৰ হঞু পানি॥ ১২৯
ৰাধাৰ বানিক,{{gap|4em}}  সুনি যদুৰাই,
{{gap|4em}}সহাস্যে বুলই বানি।
নৌকা যদি বুৰে,{{gap|4em}} জলত তাহাৰ,
{{gap|4em}}উপায়ক সুনা ৰানি ॥&lt;/poem&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>pv6i59aut1nhzndmw4bxa5gc8cfeqhc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:শ্ৰী কেলি ৰহস্য.pdf/৪২</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90531</id>
    <revision>
      <id>245934</id>
      <parentid>245876</parentid>
      <timestamp>2026-04-04T12:52:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sushmita Lekharu</username>
        <id>3764</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হৈছে */ ৰ-প্ৰতিস্থাপন সঁজুলি ব্যৱহাৰ কৰি ‘বঙালী ৰ’ প্ৰতিস্থাপন কৰা হ’ল।</comment>
      <origin>245934</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1619" sha1="f37je1kf5wieyyp7myomx7onw75m7un" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Sushmita Lekharu&quot; /&gt;{{rh|৩০|শ্ৰী কেলি ৰহস্য।|}}
{{Block center/s}}&lt;/noinclude&gt;&lt;poem&gt;উপায়ক বৰ,{{gap|4em}}   আচই আমাৰ,
{{gap|4em}}সান্থুৰিবু তাত ধৰি।
তোমাৰ বুকত,{{gap|4em}} কুম্ভ দুটা আছে,
{{gap|4em}}ধৰিবুহু দাঠ কৰি॥ ১৩০
স্তন কলসত,{{gap|4em}} ধৰি সান্থুৰিবু,
{{gap|4em}}পাৰ পাবু সিঘ্ৰ কৰি।
এহি বানি বুলি,{{gap|4em}}  থাকন্তে তথাত,
{{gap|4em}}বুৰাইলন্ত নৌকা হৰি॥
নৌকাক এৰিয়া,{{gap|4em}}  জলত পৰিলা,
{{gap|4em}}ৰাধাকৃষ্ণ দুয়োজন।
জলত পৰিয়া,{{gap|4em}}ৰাধাই পাই ভয়,
{{gap|4em}}মুখত নাহি বচন॥ ১৩১
পাছে হাম্ফলিয়া,{{gap|4em}} ৰাধা সসিমুখি,
{{gap|4em}}কানাইৰ গলত ধৰি।
খনু তল যাই,{{gap|4em}}   খনু উপৰত,
{{gap|4em}}জবৰা জবৰি কৰি॥
দুঃখত বোলই,{{gap|4em}}  সুনা যদুৰাই,
{{gap|4em}}জিৱন আৰু যৌবন।
উভয় জে গৈলা,{{gap|4em}}তথাপিতো তুমি,
{{gap|4em}}নুবুলা ভাল বচন॥ ১৩২
সূৰ্য্য অস্ত গৈলা,{{gap|4em}}ৰাত্ৰি আসি ভৈলা,
{{gap|4em}}নৌকা আচে তল যাই।&lt;/poem&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>f37je1kf5wieyyp7myomx7onw75m7un</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:শ্ৰী কেলি ৰহস্য.pdf/৪৩</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90532</id>
    <revision>
      <id>245942</id>
      <parentid>245877</parentid>
      <timestamp>2026-04-04T12:58:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sushmita Lekharu</username>
        <id>3764</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হৈছে */ ৰ-প্ৰতিস্থাপন সঁজুলি ব্যৱহাৰ কৰি ‘বঙালী ৰ’ প্ৰতিস্থাপন কৰা হ’ল।</comment>
      <origin>245942</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1672" sha1="9bp8td7m8bs5aabruwlchlbxtrz0gmv" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Sushmita Lekharu&quot; /&gt;{{rh||শ্ৰী কেলি ৰহস্য।|৩১}}
{{Block center/s}}&lt;/noinclude&gt;&lt;poem&gt;তথাপি তুমাৰ,{{gap|4em}}  কিচো ভয় নাই,
{{gap|4em}}হাসি থাকা যদুৰাই॥
এহি শুনি কৃষ্ণে,{{gap|4em}}   ৰাধাক বুলই,
{{gap|4em}}প্ৰতিকাৰ কৰা তুমি।
ৰাধাই বোলই,{{gap|4em}}   সুনাহা কানাই,
{{gap|4em}}উপায় নাজানু আমি॥ ১৩৩
তুমি সে উপাই,{{gap|4em}}   নিশ্চয় কহিলু,
{{gap|4em}}সুনা আৱে মহামানি।
এত শুনি কৃষ্ণে,{{gap|4em}}   নৌকাক তুলিয়া,
{{gap|4em}}ৰাধাক বুলিলা বানি॥
তুমাৰ যৌবন,{{gap|4em}}   বিকশিত হৈছে,
{{gap|4em}}দেহ যদি মোক প্ৰতি।
পাইলে সেহি ধন,{{gap|4em}}   সুনা মধ্যক্ষিনি,
{{gap|4em}}পাৰক পাবা ঝটিতি॥ ১৩৪
হাসি বুলে ৰাধা,{{gap|4em}}   সুনা যদুনাথ,
{{gap|4em}}আগে পৰা কৰা মোক।
ঐই জে যৌবন,{{gap|4em}}তুমা ভিন্ন জন,
{{gap|4em}}নকৰন্ত আনে ভোগ॥
এহি সুনি ৰঙ্গে,{{gap|4em}}   কৃষ্ণই বুলই,
{{gap|4em}}ঐই দেখ সমিপতে।
দ্বীপ মনোৰম,{{gap|4em}}   বালুকা বিসম,
{{gap|4em}}বৃক্ষগণ আছে তাতে॥ ১৩৫&lt;/poem&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>9bp8td7m8bs5aabruwlchlbxtrz0gmv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:শ্ৰী কেলি ৰহস্য.pdf/৪৪</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90533</id>
    <revision>
      <id>245943</id>
      <parentid>245878</parentid>
      <timestamp>2026-04-04T13:04:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sushmita Lekharu</username>
        <id>3764</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হৈছে */ ৰ-প্ৰতিস্থাপন সঁজুলি ব্যৱহাৰ কৰি ‘বঙালী ৰ’ প্ৰতিস্থাপন কৰা হ’ল।</comment>
      <origin>245943</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1669" sha1="j6zeo7w3d7kxdjihf9ilpic3icsizhf" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Sushmita Lekharu&quot; /&gt;{{rh||শ্ৰী কেলি ৰহস্য।|৩২}}
{{Block center/s}}&lt;/noinclude&gt;&lt;poem&gt;তাহাৰ মধ্যত,{{gap|4em}}কুঞ্জবন আছে,
{{gap|4em}}ভ্ৰমৰ গুঞ্জৰে অতি।
মলয়া পবন,{{gap|4em}}বহে অহৰ্ন্নিসে,
{{gap|4em}}হৰয় মুনিৰ মতি॥
তাত যথা সুখে,{{gap|4em}}বিশ্ৰাম জে কৰা,
{{gap|4em}}সুনা ওহে সুধাননী।
দেখি ৰাধা ৰানি,{{gap|4em}}হৰ্ষে বুলে বানি,
{{gap|4em}}আজি জিলু যদুমনি॥ ১৩৬
এহি বুলি ৰাধা,{{gap|4em}}নৌকাই উঠিয়া,
{{gap|4em}}বুলে সিঘ্ৰে বায়া নায়।
কৃষ্ণে বুলে ৰাধা,{{gap|4em}}যদি সত্য কৰা,
{{gap|4em}}তেৱে তাক মই জায়॥
মন্মথৰ তাপ,{{gap|4em}}জদি সান্ত কৰা,
{{gap|4em}}এই মই হাত দুই,
হাত-বৈঠা কৰি,{{gap|4em}}নৌকাক বাহিয়া,
{{gap|4em}}সিঘ্ৰে তাকে নিবু মই॥ ১৩৭
কৃষ্ণৰ বচন,{{gap|4em}}সুনি ৰাধাৰানি,
{{gap|4em}}লজ্জাত নম্ৰ বদন।
মনতে ভাবিয়া,{{gap|4em}}বুলে শুনা তুমি,
{{gap|4em}}কহিলু সত্য বচন॥
জিৱা খুজা তুমি,{{gap|4em}}তাকে দিবু আমি,
{{gap|4em}}জানিবা আক নিশ্চই।&lt;/poem&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>j6zeo7w3d7kxdjihf9ilpic3icsizhf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:শ্ৰী কেলি ৰহস্য.pdf/৪৫</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90534</id>
    <revision>
      <id>245945</id>
      <parentid>245879</parentid>
      <timestamp>2026-04-04T13:10:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sushmita Lekharu</username>
        <id>3764</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হৈছে */ ৰ-প্ৰতিস্থাপন সঁজুলি ব্যৱহাৰ কৰি ‘বঙালী ৰ’ প্ৰতিস্থাপন কৰা হ’ল।</comment>
      <origin>245945</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1637" sha1="sbgcqzkipyfhh10gge244ewf4wtie0f" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Sushmita Lekharu&quot; /&gt;{{rh||শ্ৰী কেলি ৰহস্য ৷|৩৩}}
{{Block center/s}}&lt;/noinclude&gt;&lt;poem&gt;কৃষ্ণে ৰঙ্গ মনে,{{gap|4em}}হাতে বায়া নাঞ,
{{gap|4em}}অবিলম্বে তাক পাই॥ ১৩৮
বুলিলা বচন,{{gap|4em}}স্থান বিতোপন,
{{gap|4em}}ক্ৰীড়িতে বাসনা বৰ।
লতা কুসুমৰ,{{gap|4em}}মধুৰ লোভৰ,
{{gap|4em}}গুঞ্জি ফুৰে মধুকৰ॥
চঞ্চলা জমুনা,{{gap|4em}}তাৰ জল বিন্দু,
{{gap|4em}}লৈইয়া মলয়া বাত।
আসে নিৰন্তৰে,{{gap|4em}}অতি সুসিতলে,
{{gap|4em}}গ্ৰিষ্ম-লেস নাই আত॥ ১৩৯
এহি মতে কৃষ্ণে,{{gap|4em}}স্থানক বৰ্ন্নাই,
{{gap|4em}}ৰাধাৰ তনত ধৰি।
যত্ন ৰুপে এইক,{{gap|4em}}শ্ৰজিলা বিধাতা,
{{gap|4em}}এহি বুলিলন্ত হৰি॥
নিখল শৰিৰ,{{gap|4em}}অতি সুকোমল,
{{gap|4em}}তন দুই সুকোঠিন।
মধ্য অতি সৰু,{{gap|4em}}হৰৰ ডম্বৰু
{{gap|4em}}নিতম্ব অতি বিপিন॥ ১৪০
ইন্দিবৰ পাসি,{{gap|4em}}জেন দুয়ো আখি,
{{gap|4em}}মুখ পঙ্কজৰ সম।
কুন্দ কুসুমৰ,{{gap|4em}}অগ্ৰ সমসৰ,
{{gap|4em}}দন্ত দেখি নিৰুপম॥&lt;/poem&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>sbgcqzkipyfhh10gge244ewf4wtie0f</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:শ্ৰী কেলি ৰহস্য.pdf/৪৬</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90535</id>
    <revision>
      <id>245947</id>
      <parentid>245880</parentid>
      <timestamp>2026-04-04T13:16:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sushmita Lekharu</username>
        <id>3764</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হৈছে */ ৰ-প্ৰতিস্থাপন সঁজুলি ব্যৱহাৰ কৰি ‘বঙালী ৰ’ প্ৰতিস্থাপন কৰা হ’ল।</comment>
      <origin>245947</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1629" sha1="anki739s7myijhxfnuag3ckofmobaw7" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Sushmita Lekharu&quot; /&gt;{{rh|৩৪|শ্ৰী কেলি ৰহস্য।|}}
{{Block center/s}}&lt;/noinclude&gt;&lt;poem&gt;নবিন পত্ৰৰ,{{gap|4em}}ওষ্ঠ সমসৰ,
{{gap|4em}}দেখিতে অৰুন অতি ৷
কামদেৱ শিল্প,{{gap|4em}}কৰিছি বিচিত্ৰ,
{{gap|4em}}দেখি উত্ৰাৱল মতি॥ ১৪১
পাছে লোমাবলি,{{gap|4em}}দেখি বনমালি,
{{gap|4em}}বুলিলা ৰাধাক প্ৰতি।
নতুন লোমৰ,{{gap|4em}}সাৰি ধৰি আছে,
{{gap|4em}}দেখিলে হয় মতি॥
দুই তনে দগ্ধ,{{gap|4em}}কৰিবে অত্যন্ত,
{{gap|4em}}এত দেখি কামদেৱে।
মধ্যত লোমৰ,{{gap|4em}}আলি বান্ধি দিচি,
{{gap|4em}}সিমা কৰিবাৰ চেৱে॥ ১৪২
এহি বুলি তৈত,{{gap|4em}}ৰাধাই সহিত,
{{gap|4em}}কৰিলন্ত জত ক্ৰিড়া।
সাৱটিয়া ধৰি,{{gap|4em}}ৰাধা সহ হৰি,
{{gap|4em}}এৰিলন্ত জত ব্ৰীড়া॥
কেলি কৰি পাছে,{{gap|4em}}যশোদাৰ সুতে,
{{gap|4em}}বেগতে জমুনা পাৰ।
নিলন্ত ৰাধাক,{{gap|4em}}আৰু বুলে বাক,
{{gap|4em}}নাহি আৰ প্ৰতিকাৰ॥ ১৪৩
তুমি পাসৰন,{{gap|4em}}নহে আৰ মোৰ,
{{gap|4em}}সুনাহা তুমি সুন্দৰী।&lt;/poem&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>anki739s7myijhxfnuag3ckofmobaw7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:শ্ৰী কেলি ৰহস্য.pdf/৪৭</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90536</id>
    <revision>
      <id>245948</id>
      <parentid>245881</parentid>
      <timestamp>2026-04-04T13:22:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sushmita Lekharu</username>
        <id>3764</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হৈছে */ ৰ-প্ৰতিস্থাপন সঁজুলি ব্যৱহাৰ কৰি ‘বঙালী ৰ’ প্ৰতিস্থাপন কৰা হ’ল।</comment>
      <origin>245948</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1653" sha1="r9b6rzsz8qa4lrayi6n4lqtfygq65b5" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Sushmita Lekharu&quot; /&gt;{{rh||শ্ৰী কেলি ৰহস্য।|৩৫}}
{{Block center/s}}&lt;/noinclude&gt;&lt;poem&gt;ৰাধায়ো গলত,{{gap|4em}}ধৰি চুম্ব দিয়া,
{{gap|4em}}বুলে সুনা ওহে হৰি ॥
জিৱন জৌৱন,{{gap|4em}}মহোষধি তুমি,
{{gap|4em}}তাক কিবা পাসৰয়।
এহি বুলি ৰাধা,{{gap|4em}}গৃহক গৈলন্ত,
{{gap|4em}}আৰ নাহা মহাশয়॥ ১৪৪
নানা লীলা কৰি,{{gap|4em}}পাৰ কৰি হৰি,
{{gap|4em}}গোধুলিক ঘৰে গৈলা।
যশোদা ৰোহিণী,{{gap|4em}}দুয়ো জে বহিণী,
{{gap|4em}}ধুলা জাৰি কোলে লৈলা॥
দেখা কেন দায়া,{{gap|4em}}কৰি নানা মায়া,
{{gap|4em}}লীলা বিস্তাৰিলা হৰি।
সংসাৰ সাগৰে,{{gap|4em}}মগ্ন সবে নৰ,
{{gap|4em}}পাৰ হৈতে এই তৰি॥ ১৪৫
মঞি পৃথিবী,{{gap|4em}}এৰিয়া যাহন্তে,
{{gap|4em}}পৰশিবো দুষ্ট কলি।
এহি গুনি মনে,{{gap|4em}}লীলা নিৰুপম
{{gap|4em}}পৃথিবিত থৈলা হৰি॥
ইহাক সুনিয়া,{{gap|4em}}লোক নিৰন্তৰ,
{{gap|4em}}সংসাৰৰ জত দুঃখ।
নিৰ্মুল কৰিয়া,{{gap|4em}}সন্তৰ সঙ্গত,
{{gap|4em}}পাইবে মুকুতি সুখ॥ ১৪৬&lt;/poem&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>r9b6rzsz8qa4lrayi6n4lqtfygq65b5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:শ্ৰী কেলি ৰহস্য.pdf/৪৮</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90537</id>
    <revision>
      <id>245949</id>
      <parentid>245882</parentid>
      <timestamp>2026-04-04T13:27:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sushmita Lekharu</username>
        <id>3764</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হৈছে */ ৰ-প্ৰতিস্থাপন সঁজুলি ব্যৱহাৰ কৰি ‘বঙালী ৰ’ প্ৰতিস্থাপন কৰা হ’ল।</comment>
      <origin>245949</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1576" sha1="k4lkohwn43h01b76z8dy9tzmn2oxfut" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Sushmita Lekharu&quot; /&gt;{{rh|৩৬|শ্ৰী কেলি ৰহস্য।|}}
{{Block center/s}}&lt;/noinclude&gt;&lt;poem&gt;দেখায়া লোকক,{{gap|4em}}কেলি কৈলা হৰি,
{{gap|4em}}নাহি তাত বিন্দুপাত।
গোলোকেৰ পতি,{{gap|4em}}পৰিপুৰ্ন্ন হৰি,
{{gap|4em}}আনন্দ মুৰ্ত্তি সাক্ষাত॥
অসুয়াক এৰি,{{gap|4em}}বুলা সবে হৰি,
{{gap|4em}}পাবা ভকতিৰ সুখ।
কৰ্ম্ম বন্ধ চিণ্ডি,{{gap|4em}}পাপ জাবো খণ্ডি,
{{gap|4em}}এৰাইবা মৰন দুঃখ॥ ১৪৭
স্থিৰ কৰি মন,{{gap|4em}}সুনা বন্ধুজন,
{{gap|4em}}মুখত নেৰিবা নাম।
ললিতচন্দ্ৰে ভনে,{{gap|4em}}সভাসদ জনে
{{gap|4em}}লাজ এৰি বুলা ৰাম॥ ১৪৮
{{gap}}•{{gap|4em}}•{{gap|4em}}•{{gap|4em}}•&lt;/poem&gt;
{{center|'''পদ।'''}}
&lt;poem&gt;আৰু এক লীলা কঞু সুনা সুদ্ধমতি।
দধি লৈই গোপী জাই মথুৰাক প্ৰতি॥
তাক দেখি নন্দসুতে দাক দিলা দুৰে।
কিচু কাল জিৰায়োক জমুনাৰ কুলে॥ ১৪৯
সুনা ৰাধা সুন্দৰী জে আমাৰ বচন।
আজি কিনু সুনা নাই ৰাজাৰ শাসন॥&lt;/poem&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>k4lkohwn43h01b76z8dy9tzmn2oxfut</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:শ্ৰী কেলি ৰহস্য.pdf/৪৯</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90538</id>
    <revision>
      <id>245950</id>
      <parentid>245883</parentid>
      <timestamp>2026-04-04T13:31:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sushmita Lekharu</username>
        <id>3764</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হৈছে */ ৰ-প্ৰতিস্থাপন সঁজুলি ব্যৱহাৰ কৰি ‘বঙালী ৰ’ প্ৰতিস্থাপন কৰা হ’ল।</comment>
      <origin>245950</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1980" sha1="eyeacff1j2684ccv3ekavzfhzk5qjdd" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Sushmita Lekharu&quot; /&gt;{{rh||শ্ৰী কেলি ৰহস্য।|৩৭}}
{{Block center/s}}&lt;/noinclude&gt;&lt;poem&gt;সখি সব সঙ্গে কৰি যাইতে আহি আচা।
এই ঘাটে বহু লগাইছে ৰাজা॥ ১৫০
ৰাধা বুলে কৰ লগাই আছে কংসৰাজ।
যাইতে মানা কৰিবাৰ তোৰ নাই কাজ ॥
কৃষ্ণে বুলে শুনা ৰাধা কিয়া বাধা কৰি।
কংস মহাৰাজে মোক বৰ জত্ন কৰি॥ ১৫১
নিয়াইয়া এই ঘাটে মোক তেহে দিলা।
কৰক লৈইতে আৰু আজ্ঞাক কৰিলা॥
আৰু দেখা মোৰ মাথে বস্ত্ৰ সুশোভন।
ৰাজ আভৰন মঞি কৰিচু ধাৰন॥ ১৫২
নিজে কংসৰাজে এই বস্ত্ৰ হাতে ধৰি।
মাথে বান্ধি দিয়া আছে বৰ যত্ন কৰি॥
বস্ত্ৰ এক পাগুৰিক বান্ধিয়া কানাই।
ৰাজঘাট চলে কথা কহিলন্ত যাই॥ ১৫৩
ৰাধাই বুলে ঘাটে কৰ লগাইতে পাৰে।
দধি বিকি আহু জাই মথুৰা বাজাৰে॥
জিবা পাঞু দধি বিকি দিবু ঘাটৰ্কৰি।
ইতা কিচু ধন নাই সুনা তুমি হৰি॥ ১৫৪
হাসি কৃষ্ণে বুলে গোপী কিবা বুকে নিয়া।
সাৰিৰ অঞ্চুলে অতি যত্নে বন্ধ দিয়া॥
বিচাৰ কৰিতে মোৰ তাক প্ৰয়োজন।
কৰ যোগ্য হুই নুই সুনাহা বচন॥ ১৫৫&lt;/poem&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>eyeacff1j2684ccv3ekavzfhzk5qjdd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:শ্ৰী কেলি ৰহস্য.pdf/৫০</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90539</id>
    <revision>
      <id>245951</id>
      <parentid>245884</parentid>
      <timestamp>2026-04-04T13:34:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sushmita Lekharu</username>
        <id>3764</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হৈছে */ ৰ-প্ৰতিস্থাপন সঁজুলি ব্যৱহাৰ কৰি ‘বঙালী ৰ’ প্ৰতিস্থাপন কৰা হ’ল।</comment>
      <origin>245951</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2003" sha1="smsmihyhx2t7m4t32wuvjszdvvtrcid" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Sushmita Lekharu&quot; /&gt;{{rh|৩৮|শ্ৰী কেলি ৰহস্য।|}}
{{Block center/s}}&lt;/noinclude&gt;&lt;poem&gt;অবশ্যে বুকত কিবা আনি আছা তুমী।
বস্ত্ৰে আবৰন কৰি আছা সুবদনি॥
নিখিল গোপীৰ বুকে সমান টপলি।
লুকাইয়া আনি আচা ঘাটে নিবু বুলি॥ ১৩৬
সক্ৰোধে ৰাধাই বুলে সুনা ওৰে দুষ্ট।
কতো ভাগ্যে হৈলি তঞি ঘাটৰ অৰিষ্ট॥
এই কৰ্ম্মে নেদা তুমি ভুমিত চৰন।
সত্য কিবা মিথ্যা কহু নাজানু কাৰন॥ ১৫৭
এই ঘাটে জিতো জন আচিলন্ত আগে।
কদাচিতো কুবানি নুবুলে জাকে তাকে॥
তুমি কেন কুবচন বুলা যদুমনি।
অন্য তিৰি নহু আমি সবে ৰাজৰানি॥ ১৫৮
হাসি কৃষ্ণে বুলে গোপী সুনাহা বচন।
ক্ৰোধ কৰি কি কৰিবা ৰাজাৰ শাসন॥
মনোহৰ গোপাঙ্গনা সুনা মোৰ বানি।
বুকে থাকা বস্তুক বিদিত কৰা আনি॥ ১৫৯
নহে যদি নিজে হাত দিবুহু সুন্দৰী।
ৰাজকৰ নিবু মঞি নাই ভাৰিভুৰি॥
ৰাজাজ্ঞাত কৰ্ম্ম কৰু নাই মোৰ ভয়।
জেনে তেনে কৰ পাইলে কাৰ্য্য সিদ্ধি হয়॥ ১৬০
ইহা সুনি ক্ৰোধে ৰাধা কটাক্ষেতে চাই।
কৃষ্ণক বুলিবে লৈলা অগনি পৰাই॥&lt;/poem&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>smsmihyhx2t7m4t32wuvjszdvvtrcid</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:শ্ৰী কেলি ৰহস্য.pdf/৫১</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90540</id>
    <revision>
      <id>245956</id>
      <parentid>245885</parentid>
      <timestamp>2026-04-04T13:39:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sushmita Lekharu</username>
        <id>3764</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হৈছে */ ৰ-প্ৰতিস্থাপন সঁজুলি ব্যৱহাৰ কৰি ‘বঙালী ৰ’ প্ৰতিস্থাপন কৰা হ’ল।</comment>
      <origin>245956</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2051" sha1="hj59324oe7jhp61uswag3f7hom1o5h0" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Sushmita Lekharu&quot; /&gt;{{rh||শ্ৰী কেলি ৰহস্য।|৩৯}}
{{Block center/s}}&lt;/noinclude&gt;&lt;poem&gt;অৰে দুষ্ট নন্দপুত্ৰ কুচ্ছিত আচাৰ।
পাটে কংসৰাজ আছে বিক্ৰম অপাৰ॥ ১৬১
তথাপি আমাৰ আগে দেখা মুনিসাই।
কুল স্ত্ৰীৰ দেহে হাত দিবা খুজা তঞি॥
ইহা সুনি ক্ৰোধ কৰি কৃষ্ণে বুলে বানি ৷
ভালে যদি থাকা কৰ দিবাহা আপুনী॥ ১৬২
নতুবা আপুনি মঞি কাৰিআ জে লৈবু।
জিহৌক সিহৌক আৰু নিশ্চয়ে কৰিবু॥
কৃষ্ণক চাহিয়া ৰাধা বুলিলন্ত পাছে।
গৰ্ব্ব বানি কৰা কিবা গোপীগন কাছে ॥ ১৬৩
জিতো জনে পৰস্ত্ৰীৰ দেহে দিবো হাত।
তাহাৰ কি দুতা মুৰ আছই সাক্ষাত॥
আৰু সুনা মোৰ পতি বৰ দুষ্টকাৰি।
অতি ভয়ানক ৰাজ চিদ্ৰ অনুসৰি॥ ১৬৪
ইহাক নাজানি তুমি দিবা খুজা হাত।
কিচো নাজানাহা কৃষ্ণ বাতুল সাক্ষাত॥
শ্ৰীকৃষ্ণ বদতি সুনা গোপী নিৰন্তৰ।
কিবা ভয় আচে মোৰ লইতে ৰাজকৰ॥ ১৬৫
ঘাটৰ্কৰি নেদা আৰু বুলা গৰ্ব্ববানি।
কৰযোগ্য বস্তু নাই বুলে ৰাধাৰানি॥
পূৰ্ব্বতে কহিচু মঞি আহু দধি বিকি।
আহিলেসে কৰ দিম নাৰাখিবু বাকি॥ ১৬৬&lt;/poem&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>hj59324oe7jhp61uswag3f7hom1o5h0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:শ্ৰী কেলি ৰহস্য.pdf/৫২</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90541</id>
    <revision>
      <id>245970</id>
      <parentid>245886</parentid>
      <timestamp>2026-04-04T13:43:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sushmita Lekharu</username>
        <id>3764</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হৈছে */ ৰ-প্ৰতিস্থাপন সঁজুলি ব্যৱহাৰ কৰি ‘বঙালী ৰ’ প্ৰতিস্থাপন কৰা হ’ল।</comment>
      <origin>245970</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1885" sha1="c14nc1eay8jy9mnp9j7705zbxw65sl6" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Sushmita Lekharu&quot; /&gt;{{rh|৪০|শ্ৰী কেলি ৰহস্য।|}}
{{Block center/s}}&lt;/noinclude&gt;&lt;poem&gt;শ্ৰীকৃষ্ণে বুলয় ৰাধা আছে তোৰ ধন।
ভিন্নে ভিন্নে কঞু মই সুনাহা বচন॥
সোনাৰ কলসি দেখা এই দুই তন।
কেশচয় চামৰ জে মানিক্য দশন॥ ১৬৭
মৰকত মনি দেখা এই লোমচয়।
আৰু জে গুপুত কিবা তোমাৰ আচয়॥
বস্ত্ৰৰ আঞ্চলে সিতো আছে আবৰণ।
ইহা জানি ৰাধা তুমি দেহ ৰাজধন॥ ১৬৮
তুমাৰ শৰিৰ মঞি দেখু ৰত্নময়।
লাবন্য ৰতনে পূৰ্ন্ন ঐই তন দুয়॥
তনৰ উপৰে আছে স্বৰ্ণ মুক্তাহাৰ।
এইমত শৰিৰ জে নাহিকে কাহাৰ॥ ১৬৯
এহি সুনি ৰাধা বুলে গোপিক বচন।
ইথাইত নেদুহু কৰ সুনা ৰঙ্গমন॥
গোচৰ কৰিতে যাঞু সবে ৰাজধানি।
সখি সবে শুনিলন্ত পাছে এই বানি॥ ১৭০
সবে সখি মিলি বুলে ৰাজ আগে জাঞু।
কেনে কৃষ্ণ ঘাটুআল তাক আজি চাঞু॥
গোপীৰ ইসৱ বানি সুনিয়া কানাই।
দৰ্পহাৰি জদুমনি ধৰিলন্ত যাই॥ ২৭১
গোপীৰ কাপুৰ সব হস্ত পদ্মে ধৰি।
দুৰতে পেলাইলা টানি অঙ্গ হৈতে হৰি॥&lt;/poem&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>c14nc1eay8jy9mnp9j7705zbxw65sl6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:শ্ৰী কেলি ৰহস্য.pdf/৫৩</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90542</id>
    <revision>
      <id>245975</id>
      <parentid>245887</parentid>
      <timestamp>2026-04-04T14:40:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sushmita Lekharu</username>
        <id>3764</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হৈছে */ ৰ-প্ৰতিস্থাপন সঁজুলি ব্যৱহাৰ কৰি ‘বঙালী ৰ’ প্ৰতিস্থাপন কৰা হ’ল।</comment>
      <origin>245975</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1937" sha1="82n86w0tgpqwafct0c74s40gdsihwjp" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Sushmita Lekharu&quot; /&gt;{{rh||শ্ৰী কেলি ৰহস্য।|৪১}}
{{Block center/s}}&lt;/noinclude&gt;&lt;poem&gt;অমূল্য ৰতন ময় জে আছিল হাৰ।
তানন্তে চিঙ্গিয়া গৈলা কিছো নাহি আৰ॥ ১৭২
তাকে দেখি গোপিগণ কৰি কোলাহল।
সখিক বেৰিয়া কয়ে তাৰ অমঙ্গল॥
সাক্ষিক মানয় দেখি বুলে যদুমনি।
প্ৰণয়েতে কয়ে কথা সুনা সুবদনি॥ ১৭৩
কাজিয়া কৰিতে কিবা আবশ্যক আছে।
মোৰ মনোৰথ দিয়া জায়া তুমি পাছে॥
তাক নেদা যদি ৰাধা জাইতে আজি নৰা।
দধিক বিকিতে আজি সুবদনি এৰা॥ ১৭৪
এত সুনি ৰাধা বুলে সখি মুখ চাই।
লাজতে বুলই বল কৰন্ত কানাই॥
আত কিবা উপায় জে হৈবো মোক প্ৰতি।
মথুৰাক জাইতে নেদে বৰ দুষ্টমতি॥ ১৭৫
কৃষ্ণে বুলে সমিপতে এই কুঞ্জবন।
তাক লাগি চলা জাঞ সুনাহা বচন॥
পাচে ৰাধা আদি গোপিগণে দেখি বন।
বৰ্ন্নাইতে লাগিলন্ত সবে ৰঙ্গ মন॥ ১৭৬
আম্ৰ গাচে আৰোহিয়া আচে এই লতা।
ৰম্য পুষ্প ধৰি আচে আৰু পত্ৰ ঝটা॥
দেখা কেন পুষ্প সব বিমল বদন।
মালাকাৰে জেন কৰি আচন্ত গঠন॥ ১৭৭&lt;/poem&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>82n86w0tgpqwafct0c74s40gdsihwjp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:শ্ৰী কেলি ৰহস্য.pdf/৫৪</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90543</id>
    <revision>
      <id>245977</id>
      <parentid>245888</parentid>
      <timestamp>2026-04-04T14:44:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sushmita Lekharu</username>
        <id>3764</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হৈছে */ ৰ-প্ৰতিস্থাপন সঁজুলি ব্যৱহাৰ কৰি ‘বঙালী ৰ’ প্ৰতিস্থাপন কৰা হ’ল।</comment>
      <origin>245977</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1847" sha1="5b5voe1kqd5llt6m96a7jq0reelxukd" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Sushmita Lekharu&quot; /&gt;{{rh|৪২|শ্ৰী কেলি ৰহস্য।|}}
{{Block center/s}}&lt;/noinclude&gt;&lt;poem&gt;তাহাৰ উপৰে দেখি মধুকৰগণ।
তোৰু মুল জেন সোভে ৰাজাৰ সদন॥
এহিমতে গোপিগণে বৰ্ন্নাই বনদেশ।
গলাগলি হুয়া সবে কৰিলা প্ৰবেশ॥ ১৭৮
গোপিগণ প্ৰবেসিলা সুৰত ভুবনে।
কানাঞো আহিলা তাকে সহাস্য বদনে॥
কাম কেলি জত আচে তাক জে কৰিলা।
কেলি সাঙ্গে সবে গোপি মথুৰাক গৈলা॥ ১৭৯
{{gap}}•{{gap|4em}}•{{gap|4em}}•{{gap|4em}}•
গোলোকেৰ পতি কৃষ্ণ পৃথিবীতে আসি।
চলে বলে কৰে কেলি জেন জিৱৰাশি॥
তাহাৰ লীলাক কোনে বুজিবাক পাৰে।
লীলা বিস্তাৰিয়া লোক সৱক উদ্ধাৰে॥ ১৮০
শৌণকৰ আগে সুতে কহিলন্ত গোপ্য।
কৃষ্ণলীলা সুনি হয়ে মুকুতিৰ যোগ্য॥
কলিযুগে আত অন্য কিচো নাই সাৰ।
প্ৰথম কন্ধত আক কৰিছে বিচাৰ॥ ১৮১
অন্য কৰ্ম্মে ব্যাসৰ জে মতি ছস্থ নাই।
পুচিলা সংগোপ্য কথা নাৰদক পাই॥
ভাৰতাদি শাস্ত্ৰ মঞি কৰিলু বিস্তাৰ।
বেদ কৰি ভাগ কৰি কৰিলু প্ৰচাৰ॥ ১৮২&lt;/poem&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>5b5voe1kqd5llt6m96a7jq0reelxukd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:শ্ৰী কেলি ৰহস্য.pdf/৫৫</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90544</id>
    <revision>
      <id>245978</id>
      <parentid>245889</parentid>
      <timestamp>2026-04-04T14:48:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sushmita Lekharu</username>
        <id>3764</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হৈছে */ ৰ-প্ৰতিস্থাপন সঁজুলি ব্যৱহাৰ কৰি ‘বঙালী ৰ’ প্ৰতিস্থাপন কৰা হ’ল।</comment>
      <origin>245978</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2000" sha1="48xyezspzrnsg5aeyheh0u5t2smkg7f" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Sushmita Lekharu&quot; /&gt;{{rh||শ্ৰী কেলি ৰহস্য।|৪৩}}
{{Block center/s}}&lt;/noinclude&gt;&lt;poem&gt;তথাপি মোহোৰ মন সুপ্ৰসন্ন নহে।
হে মুনিৰাজ কহা কিহেতু বিৰহে॥
সুনিয়া নাৰদ মুনি দিলন্ত উত্তৰ।
পুৰান ভাৰত শাস্ত্ৰ কৰিলা বিস্তৰ॥ ১৮৩
কিন্তু তুমি শুদ্ধ ভাৱে লীলা গোবিন্দৰ।
বৰ্ন্নানাক কৰা নাই ৰস আনন্দৰ॥
এই হেতু স্থিৰ নহে তুমাৰ জে মন।
এহি বুলি লৰি গৈলা বৈকুণ্ঠ ভুবন॥ ১৮৪
তাক সুনি ব্যাস মুনি কৃষ্ণৰ চৰিত্ৰ।
বিৰছিলা জাক শুনি হৱই পবিত্ৰ॥
জিতো গদ্য পদ্যে নাই নামৰ মিশ্ৰিত।
সেই পদ্য পদ্য জানা বৰ সুনিন্দিত॥ ১৮৫
ভাষা বাক্যে যদি থাকে কৃষ্ণৰ চৰিত্ৰ।
সেই বাক্য হয় জানা পৰম পবিত্ৰ॥
অন্য লীলা হৈতে এই লীলা নিৰুপম।
লোকৰ সুনিতে ইচ্ছা হইবো পৰম॥ ১৮৬
ইহাক জানিয়া হৰি লিলাক কৰিলা।
অন্যা অন্যে ঋষি সৱে বিস্তাৰ কৰিলা॥
এক সুনি জিৱ সৱ যাবা সৱে তৰি।
সংসাৰ সাগৰ দুঃখ সৱ পৰিহৰি॥ ১৮৭
কৃষ্ণ নাম মনে স্মৰা মুখে বুলা ৰাম।
তেবে তুষ্ট হৈবো সদা হৰি পুৰ্ন্নকাম॥&lt;/poem&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>48xyezspzrnsg5aeyheh0u5t2smkg7f</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:শ্ৰী কেলি ৰহস্য.pdf/৫৬</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90545</id>
    <revision>
      <id>245980</id>
      <parentid>245890</parentid>
      <timestamp>2026-04-04T14:54:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sushmita Lekharu</username>
        <id>3764</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হৈছে */ ৰ-প্ৰতিস্থাপন সঁজুলি ব্যৱহাৰ কৰি ‘বঙালী ৰ’ প্ৰতিস্থাপন কৰা হ’ল।</comment>
      <origin>245980</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1953" sha1="g00520ydb58haw05fi0uqnavzf7ji7c" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Sushmita Lekharu&quot; /&gt;{{rh|৪৪|শ্ৰী কেলি ৰহস্য ৷|}}
{{Block center/s}}&lt;/noinclude&gt;&lt;poem&gt;হে কৃষ্ণ কৃষ্ণ প্ৰভু মঞি অতি মুঢ়।
তুমাৰ চৰিত্ৰ অতি বুজিতে সুগুঢ়॥ ১৮৮
তথাপি কৰিতে পদ কৰিলুহু সাস।
তুমি মাত্ৰ তুষ্ট হৈবা এই মাত্ৰ আসি॥
সুনা সভাসদগন মোক নিনিন্দিবা।
ইহাক শুনিয়া সবে বৈকুণ্ঠক পাইবা॥ ১৮৯
অতি নিছে যদি কৰে হৰিৰ কিৰ্ত্তন।
তাক নিনিন্দিয় জিতো হয়ে সাধুজন॥
নিন্দকৰ পাপচয় বাৰয় বিস্তাৰ।
নিন্দে জাক তাৰ পুণ্য হৈবন্ত প্ৰচাৰ॥ ১৯০
এক জানি বন্ধুসব নধৰিবা দোষ।
কৃষ্ণৰ চৰিত্ৰ শুনি হৈবন্ত সন্তোষ॥
গোঁসাঞি ললিত কহে সুনা সবে জন।
ৰাম ৰাম বুলা মুখে এৰি আন মন॥ ১৯১
অতি দিন ললিত্ চন্দ্ৰে কৃষ্ণলীলা ভনে।
ৰাম ৰাম বুলা ঢাকি সভাসদ গনে॥
ললিত্চন্দ্ৰে কৰিলন্ত কেলি জে ৰহস্য।
আৰ দ্বাৰা তুষ্ট হৌক ভকতৰ বৈশ্য॥ ১৯২
অবিচ্ছেদে এক মনে এৰি আন কাম।
নিৰন্তৰে নৰে ডাকি বোলা ৰাম ৰাম॥ ১৯৩
{{gap}}•{{gap|4em}}•{{gap|4em}}•{{gap|4em}}•
{{gap}}•{{gap|4em}}•{{gap|4em}}•{{gap|4em}}•&lt;/poem&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>g00520ydb58haw05fi0uqnavzf7ji7c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:শ্ৰী কেলি ৰহস্য.pdf/৫৭</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90546</id>
    <revision>
      <id>245985</id>
      <parentid>245891</parentid>
      <timestamp>2026-04-04T15:02:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sushmita Lekharu</username>
        <id>3764</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হৈছে */ ৰ-প্ৰতিস্থাপন সঁজুলি ব্যৱহাৰ কৰি ‘বঙালী ৰ’ প্ৰতিস্থাপন কৰা হ’ল।</comment>
      <origin>245985</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1093" sha1="6q7vld8gvaenfy25quam1ozhzcn78w7" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Sushmita Lekharu&quot; /&gt;{{rh||শ্ৰী কেলি ৰহস্য।|৪৫}}
{{Block center/s}}&lt;/noinclude&gt;{{center|{{x-larger|ছবি।}}}}
&lt;poem&gt;ৰাম দেৱ সংখ্যা ধৰি,{{gap|4em}}বেদত মিশ্ৰিত কৰি,
{{gap|4em}}বামবৰ্ত্তে স্থাপন কৰিবা।
বেদত জে কাম বাণ,{{gap|4em}}মিশ্ৰ কৰি সুসন্ধান,
{{gap|4em}}তাৰ বামে তাক বসাইবা॥
স্বৰ্গ হৈতে সপ্ত মুনি,{{gap|4em}}তাৰ বামে দিবা আনি,
{{gap|4em}}চন্দ্ৰ দিবা তাহাৰ বামেতে ॥
এই শকে কৃষ্ণ লিলা,{{gap|4em}}পদবন্ধে বিস্তাৰিলা,
{{gap|4em}}নলবাৰি সত্ৰস্থ ললিতে॥ ১৯৪ &lt;ref&gt;* এইদৰে ১৭৯৭ শক পোৱা যায়।&lt;/ref&gt;*&lt;/poem&gt;

{{center|“ইতি শ্ৰী কেলি ৰহস্য পুস্তকং সমাপ্তং ॥”}}&lt;noinclude&gt;{{Rule|}}
&lt;references /&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>6q7vld8gvaenfy25quam1ozhzcn78w7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:ওমৰ তীৰ্থ.djvu/৭০</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90551</id>
    <revision>
      <id>245898</id>
      <timestamp>2026-04-04T12:06:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Babulbaishya</username>
        <id>104</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হৈছে */</comment>
      <origin>245898</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="610" sha1="6q6majthw5a2cmtx5smyt7qfi8v9m6d" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Babulbaishya&quot; /&gt;{{center|৫২}}
{{Block center/s}}&lt;/noinclude&gt;&lt;poem&gt;চুলি এডালিৰ সূক্ষ্ম ব্যৱধানে
::::সচাঁ আৰু মিছা দুভাগ কৰে।
মাথোঁ এটি ৰেখা একোটি আখৰে
::::ৰহস্যৰ ভেদ কৰিব পাৰে।

ভাগ্যবান জনে এই প্রমাণতে
::::অনন্ত জ্যোতিৰ পৰশ পায়
দেখে সমুখত অনাদি পুৰুষ
::::মায়াজাল খনি আঁতৰি যায় ।&lt;/poem&gt;&lt;noinclude&gt;{{Block center/e}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>6q6majthw5a2cmtx5smyt7qfi8v9m6d</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:ওমৰ তীৰ্থ.djvu/৭১</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90552</id>
    <revision>
      <id>245899</id>
      <timestamp>2026-04-04T12:08:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Babulbaishya</username>
        <id>104</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হৈছে */</comment>
      <origin>245899</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="591" sha1="h3zl0sst6i0ezr03gqrrdzrcsy0xv6a" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Babulbaishya&quot; /&gt;{{center|৫৩}}
{{Block center/s}}&lt;/noinclude&gt;&lt;poem&gt;বিজুলী সঞ্চাৰে নিমিষতে তেওঁ
::::বিশ্ব চৰাচৰ ভ্ৰমণ কৰে
অদৃশ্য দেহৰ অসীম শকতি
::::তিনিও ভুবন বিয়পি পৰে।

নিতে নিতে কত নতুন ৰূপেৰে
::::জগতত নিজে প্রকাশ হয়
সকলোৰে লয় বিশ্বৰ খেলাত
::::—নিজে মাথোঁ তেওঁ অটুট ৰয়।&lt;/poem&gt;&lt;noinclude&gt;{{Block center/e}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>h3zl0sst6i0ezr03gqrrdzrcsy0xv6a</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:ওমৰ তীৰ্থ.djvu/৭২</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90553</id>
    <revision>
      <id>245900</id>
      <timestamp>2026-04-04T12:10:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Babulbaishya</username>
        <id>104</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হৈছে */</comment>
      <origin>245900</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="603" sha1="twbr71mfzha3hskyg8g3c184ruqeeor" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Babulbaishya&quot; /&gt;{{center|৫৪}}
{{Block center/s}}&lt;/noinclude&gt;&lt;poem&gt;অনন্ত জ্যোতিৰ খন্তেক বিকাশ
::::তাৰ পাচতেই আন্ধাৰ ঘোৰ
ভীষণ ধুমুহা প্রলয় সূচনা
::::জীৱন নাট্যৰ পেলায় ওৰ।

বিধাতাই নিজে ভাঙিছে গঢ়িছে
::::কৰিছে ধেমালি জীৱন ল'ই
আহিছে মানুহ গইছে মানুহ
::::আছে প্রকৃতিয়ে থিৰেৰে ৰ'ই।&lt;/poem&gt;&lt;noinclude&gt;{{Block center/e}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>twbr71mfzha3hskyg8g3c184ruqeeor</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:ওমৰ তীৰ্থ.djvu/৭৩</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90554</id>
    <revision>
      <id>245901</id>
      <timestamp>2026-04-04T12:12:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Babulbaishya</username>
        <id>104</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হৈছে */</comment>
      <origin>245901</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="553" sha1="9e3jt1ca1b5ei48k1hvvodpi444f0eu" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Babulbaishya&quot; /&gt;{{center|৫৫}}
{{Block center/s}}&lt;/noinclude&gt;&lt;poem&gt;সেউজীয়া গছ লতাই আৱৰা
::::ধৰণীৰ এই কোমল কোলা
পাবানে ইয়াত-নতু ওপৰত
::::আকাশত য'ত তৰাৰ মেলা?

মিছাকৈয়ে আজি বিচাৰি ফুৰিছা
::::থাকোঁতে জীৱন কৰিছা ক্লেশ
ঢুকাব সকলো তোমাৰ লগতে
::::হ'লে কাইলৈ জীৱন শেষ।&lt;/poem&gt;&lt;noinclude&gt;{{Block center/e}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>9e3jt1ca1b5ei48k1hvvodpi444f0eu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:ওমৰ তীৰ্থ.djvu/১২০</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90555</id>
    <revision>
      <id>245902</id>
      <timestamp>2026-04-04T12:14:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Babulbaishya</username>
        <id>104</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হৈছে */</comment>
      <origin>245902</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="578" sha1="q0z66u13kp5u5ay8m6wf6rgxok6ee59" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Babulbaishya&quot; /&gt;{{center|১০০}}
{{Block center/s}}&lt;/noinclude&gt;&lt;poem&gt;বসন্ত বতাহ কেনি উৰি যাব
::::লগতে শুকাব গোলাপ কলি,
বাৰিষা আদিব পিতনি নাচিব
::::—জীৱন যৌৱন পৰিব ঢলি।

লুকাৰ কুলিৰ কোন কাননত
::::প্ৰেমৰ সুৱগী মধুৰ তান,
নিৰাশ প্ৰেমৰ বিষাদ ৰাগিণী
::::বাজিব হিয়াত- উদাস প্রাণ।&lt;/poem&gt;&lt;noinclude&gt;{{Block center/e}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>q0z66u13kp5u5ay8m6wf6rgxok6ee59</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>245903</id>
      <parentid>245902</parentid>
      <timestamp>2026-04-04T12:14:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Babulbaishya</username>
        <id>104</id>
      </contributor>
      <origin>245903</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="578" sha1="rmc8seofvk7nky73gmchu7iwf5lj3jc" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Babulbaishya&quot; /&gt;{{center|১০০}}
{{Block center/s}}&lt;/noinclude&gt;&lt;poem&gt;বসন্ত বতাহ কেনি উৰি যাব
::::লগতে শুকাব গোলাপ কলি,
বাৰিষা আদিব পিতনি নাচিব
::::—জীৱন যৌৱন পৰিব ঢলি।

লুকাব কুলিৰ কোন কাননত
::::প্ৰেমৰ সুৱগী মধুৰ তান,
নিৰাশ প্ৰেমৰ বিষাদ ৰাগিণী
::::বাজিব হিয়াত- উদাস প্রাণ।&lt;/poem&gt;&lt;noinclude&gt;{{Block center/e}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>rmc8seofvk7nky73gmchu7iwf5lj3jc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:ওমৰ তীৰ্থ.djvu/১২১</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90556</id>
    <revision>
      <id>245904</id>
      <timestamp>2026-04-04T12:16:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Babulbaishya</username>
        <id>104</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হৈছে */</comment>
      <origin>245904</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="621" sha1="9xv8vmdfbu8mi7hxzq24yyjsrx3lxap" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Babulbaishya&quot; /&gt;{{center|১০১}}
{{Block center/s}}&lt;/noinclude&gt;&lt;poem&gt;মৰুৰ মাজত তপত বালিত
::::বইছে শীতল নিজৰা ধাৰা,
নোহে মৰীচিকা অলীক কল্পনা
::::ই’যে পুণ্য বাৰি ক্লান্তি হৰ৷।

শ্ৰান্ত বাটৰুৱা যায় হেঁপাহেৰে,
::::ঢালাহি প্ৰেমৰ শীতল পানী,
অশান্ত মনক শান্ত কৰা প্ৰভু
::::তোমাৰ চেনেহ পৰশ দানি।&lt;/poem&gt;&lt;noinclude&gt;{{Block center/e}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>9xv8vmdfbu8mi7hxzq24yyjsrx3lxap</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:বিশ্ব-ভূগোল.pdf/৫৫</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90557</id>
    <revision>
      <id>245905</id>
      <timestamp>2026-04-04T12:20:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>4110</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;গণিত ভূগোল ৩৩ কেতবোৰ যেগত পৰ্ব্বত সৰু সৰু ঘোপ খাই থকা আঁকৰে দৰ্শোৱা হয়। এই আঁকবোৰক হেচিং ৰেখা সম-উচ্চতা ৰেখাৰ ওপৰত লম্বভাৱে এনেৰেখাই সৰ্ব্বাধিক গৰা দৰ্শায়। বোল...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>245905</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1628" sha1="2qmj0z2mfcerbyacz3u61jbc8ml8adu" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;নৰুনা বৰুৱা&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;গণিত ভূগোল
৩৩
কেতবোৰ যেগত পৰ্ব্বত সৰু সৰু ঘোপ খাই থকা আঁকৰে দৰ্শোৱা
হয়। এই আঁকবোৰক হেচিং ৰেখা
সম-উচ্চতা ৰেখাৰ ওপৰত লম্বভাৱে
এনেৰেখাই সৰ্ব্বাধিক গৰা দৰ্শায়।
বোলা হয় আৰু ইয়াক
পৰাকৈ টনা হয়। গতিকে
‘অগ্ৰাফিকেল' মেপত সম উচ্চতা ৰেখাৰ অন্তৰ্গত ঠাইবোৰ
বোলাই দেখুৱা হয়। তেতিয়া একে ৰঙকে পৃথক পৃথক গাঢ়তাৰে
ব্যৱহাৰ কৰা হয়; নাইবা পৃথক পৃথক ৰঙকে ব্যৱহাৰ কৰা হয়।
কোনো বিস্তীৰ্ণ প্ৰদেশৰ খলা-ব্যা এনেদৰে দৰ্শালে মেপ অধিক
কাৰ্য্যকৰী হয়।
যি মেপত প্ৰধানকৈ ভূমিৰ বিভিন্ন আকৃতি দেখুৱা হয়, তাক
“প্ৰাকৃতিক নেপ” বোলা হয়। ৰাজনৈতিক বা ব্যৱহাৰিক মেপত
মানুহৰ কাৰুকাৰ্য্যাদি প্ৰধানকৈ দেখুৱা হয়, যেনে চহৰ, সীমা,
বাণিজ্যপথ ইত্যাদি।&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>2qmj0z2mfcerbyacz3u61jbc8ml8adu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>245944</id>
      <parentid>245905</parentid>
      <timestamp>2026-04-04T13:04:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>4110</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হৈছে */</comment>
      <origin>245944</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1686" sha1="snzwa96hjoekw9b8m7w0nr9gxhs58gr" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;নৰুনা বৰুৱা&quot; /&gt;{{rh|গণিত ভূগোল||৩৩}}&lt;/noinclude&gt;
কেতবোৰ মেপত পৰ্ব্বত সৰু সৰু থোপ খাই থকা আঁকৰে দৰ্শোৱা
হয়। এই আঁকবোৰক '''হেট্‌চিং''' ৰেখা বোলা হয় আৰু ইয়াক
সম-উচ্চতা ৰেখাৰ ওপৰত লম্বভাৱে পৰাকৈ টনা হয়। গতিকে
এনেৰেখাই সৰ্ব্বাধিক গৰা দৰ্শায়।

{{gap}}‘অৰগ্ৰাফিকেল' মেপত সম উচ্চতা ৰেখাৰ অন্তৰ্গত ঠাইবোৰ
বোলাই দেখুৱা হয়। তেতিয়া একে ৰঙকে পৃথক পৃথক গাঢ়তাৰে
ব্যৱহাৰ কৰা হয়; নাইবা পৃথক পৃথক ৰঙকে ব্যৱহাৰ কৰা হয়।
কোনো বিস্তীৰ্ণ প্ৰদেশৰ খলা-ব্যা এনেদৰে দৰ্শালে মেপ অধিক
কাৰ্য্যকৰী হয়।

{{Gap}}যি মেপত প্ৰধানকৈ ভূমিৰ বিভিন্ন আকৃতি দেখুৱা হয়, তাক
“প্ৰাকৃতিক মেপ” বোলা হয়। ৰাজনৈতিক বা ব্যৱহাৰিক মেপত
মানুহৰ কাৰুকাৰ্য্যাদি প্ৰধানকৈ দেখুওৱা হয়, যেনে চহৰ, সীমা,
বাণিজ্যপথ ইত্যাদি।
{{rule|4em}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>snzwa96hjoekw9b8m7w0nr9gxhs58gr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:বিশ্ব-ভূগোল.pdf/৫৬</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90558</id>
    <revision>
      <id>245906</id>
      <timestamp>2026-04-04T12:21:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>4110</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;দ্বিতীয় আধ্যা বায়ুমণ্ডল আৰু বতাহ বায়ু কেইবাটাও বাষ্প বা গেচৰ সমষ্টি; কিন্তু ইয়াৰ প্ৰধান প্ৰধান উপকৰণ হৈছে, অম্লজান, যৱক্ষাৰজান, আগন আৰু নামমাত্ৰ এঙ্গাৰ গেচ বা...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>245906</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2611" sha1="suuf5mt7eo47tcydsvx30y5atebjgty" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;নৰুনা বৰুৱা&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;দ্বিতীয় আধ্যা
বায়ুমণ্ডল আৰু বতাহ
বায়ু কেইবাটাও বাষ্প বা গেচৰ সমষ্টি; কিন্তু ইয়াৰ প্ৰধান প্ৰধান
উপকৰণ হৈছে, অম্লজান, যৱক্ষাৰজান, আগন আৰু নামমাত্ৰ
এঙ্গাৰ গেচ বা কাৰ্ব্বণডাইঅক্‌চাইড,। তদুপৰি বায়ুত কমবেচি
পৰিমাণে ভাপ আছে। এই ভাপ সূৰ্য্যৰ তাপত সাগৰ, হ্ৰদ, বা
আন পানীভাগৰ পৰা বাষ্পীভূত হৈ আছে। গোটাবস্তুৰ ভিতৰত
কিছুমাত্ৰা ধূলিকণাও বায়ুত থাকে। পৰ্ব্বতৰ ওপৰৰ নিৰ্ম্মল বায়তে৷
কিছুমাত্ৰা ধূলিকণা আছে।
চাপ
বায়ু গেচ হলেও ইয়াৰ ভৰ আছে; এতেকে যি বস্তুৰ ওপৰলৈ
বায়ু আছে, সেই বস্তুৰ ওপৰত বায়ুৰ চাপ পৰে। সাগৰ, হ্ৰদ আদিত
পানীৰ পিঠি সমান। কোনো বস্তু জুখিবলৈ আমাক এডাল মানদণ্ড
আৰু আৰম্ভ কৰিবলৈ এটি বিন্দু বা এখন সমানপিঠি বা সমতল লাগে।
সাগৰৰ পানীৰ পিঠি সকলো ঠাইতে সমান হোৱাত পৃথিবীৰ আন
আন ঠাইৰ উচ্চত৷ আমি সাগৰৰ পানীৰ পিঠিৰ পৰাই জোখোঁ।
ইয়াকে সাগৰ-পিঠি বোলা হয়।
যি ঠাই সাগৰৰ পিঠিৰ সমান ওখ, সেইঠাইৰ বায়ুৰ চাপৰ পৰিমাণ
প্ৰত্যেক বৰ্গ ইঞ্চিতে ১৫ পাউণ্ড। কিন্তু বায়ুমণ্ডলৰ চাপ ওজন
হিচাবে প্ৰকাশ কৰা নহয়। ইয়াক বেৰমিটাৰ বা চাপমানযন্ত্ৰেৰে
জুখি, চাপমানযন্ত্ৰৰ পাৰাৰ স্তম্ভৰ উচ্চতাবেহে প্ৰকাশ কৰা হয়।&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>suuf5mt7eo47tcydsvx30y5atebjgty</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>245946</id>
      <parentid>245906</parentid>
      <timestamp>2026-04-04T13:11:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>4110</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হৈছে */</comment>
      <origin>245946</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2717" sha1="fq0ieb0fejh5185vm16pgwk1u4imevy" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;নৰুনা বৰুৱা&quot; /&gt;{{center|{{Xxxx-larger|দ্বিতীয় আধ্যা}}}}
{{center|'''বায়ুমণ্ডল আৰু বতাহ'''}}&lt;/noinclude&gt;{{gap}}বায়ু কেইবাটাও বাষ্প বা গেচৰ সমষ্টি; কিন্তু ইয়াৰ প্ৰধান প্ৰধান
উপকৰণ হৈছে, অম্লজান, যৱক্ষাৰজান, আৰগন আৰু নামমাত্ৰ
এঙ্গাৰ গেচ বা কাৰ্ব্বণড্ৰাইঅক্মাইড,। তদুপৰি বায়ুত কমবেচি
পৰিমাণে '''ভাপ''' আছে। এই ভাপ সূৰ্য্যৰ তাপত সাগৰ, হ্ৰদ, বা
আন পানীভাগৰ পৰা বাষ্পীভূত হৈ আছে। গোটাবস্তুৰ ভিতৰত
কিছুমাত্ৰা ধূলিকণাও বায়ুত থাকে। পৰ্ব্বতৰ ওপৰৰ নিৰ্ম্মল বায়ুতো
কিছুমাত্ৰা ধূলিকণা আছে।
{{center|'''চাপ'''}}
{{gap}}বায়ু গেচ হলেও ইয়াৰ ভৰ আছে; এতেকে যি বস্তুৰ ওপৰলৈ
বায়ু আছে, সেই বস্তুৰ ওপৰত বায়ুৰ '''চাপ''' পৰে। সাগৰ, হ্ৰদ আদিত
পানীৰ পিঠি সমান। কোনো বস্তু জুখিবলৈ আমাক এডাল মানদণ্ড
আৰু আৰম্ভ কৰিবলৈ এটি বিন্দু বা এখন সমানপিঠি বা সমতল লাগে।
সাগৰৰ পানীৰ পিঠি সকলো ঠাইতে সমান হোৱাত পৃথিবীৰ আন
আন ঠাইৰ উচ্চত৷ আমি সাগৰৰ পানীৰ পিঠিৰ পৰাই জোখোঁ।
ইয়াকে সাগৰ-পিঠি বোলা হয়।

{{Gap}}যি ঠাই সাগৰৰ পিঠিৰ সমান ওখ, সেইঠাইৰ বায়ুৰ চাপৰ পৰিমাণ
প্ৰত্যেক বৰ্গ ইঞ্চিতে ১৫ পাউণ্ড। কিন্তু বায়ুমণ্ডলৰ চাপ ওজন
হিচাবে প্ৰকাশ কৰা নহয়। ইয়াক বেৰমিটাৰ বা '''চাপমানযন্ত্ৰেৰে'''
জুখি, চাপমানযন্ত্ৰৰ পাৰাৰ স্তম্ভৰ উচ্চতাবেহে প্ৰকাশ কৰা হয়।&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>fq0ieb0fejh5185vm16pgwk1u4imevy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:বিশ্ব-ভূগোল.pdf/৫৮</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90559</id>
    <revision>
      <id>245907</id>
      <timestamp>2026-04-04T12:21:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>4110</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;বিশ্ব-ভূগোল ঠাইতে সাগৰ-পিঠিত কিমান হব তালৈ পোনতে ভাঙ্গি লোৱা হয়, আৰু সমান সমান চাপৰ ঠাইৰ ওপৰেদি কেতবোৰ আঁক টনা হয়। ইয়াকে সমচাপৰেখা বোলা হয়। চাপৰ ১ ইঞ্চি পাৰ্থক...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>245907</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2955" sha1="i9t7otpge2mdj6lpmyo161879a3q55v" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;নৰুনা বৰুৱা&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;বিশ্ব-ভূগোল
ঠাইতে সাগৰ-পিঠিত কিমান হব তালৈ পোনতে ভাঙ্গি লোৱা হয়,
আৰু সমান সমান চাপৰ ঠাইৰ ওপৰেদি কেতবোৰ আঁক টনা হয়।
ইয়াকে সমচাপৰেখা বোলা হয়। চাপৰ ১ ইঞ্চি পাৰ্থক্য
দেখুৱাই এই সমচাপ ৰেখাবোৰ টনা হয়।
বাষ্পীভৱন আৰু ঘনীভূত হওন
কোনো এক নিৰ্দ্দিষ্ট তাপমানত বায়ুত কি পৰিমাণ ভাপ থাকিব
পাৰে তাৰ এটি সীমা আছে। ভাপৰ পৰিমাণ এই সীমা পৰ্যন্ত
আহিলে বায়ুক পূৰ্ণসিক্ত বোলা হয়। বায়ুৰ তাপমান বাঢ়ে মানে
পূৰ্ণসিক্ত অৱস্থ৷ পাবলৈ বেচি ভাপৰ প্ৰয়োজন হয়। যেতিয়া
অপূৰ্ণসিক্ত বায়ু পানীৰ সংসৰ্গত আছে তেতিয়াই বাষ্পীভৱন প্ৰথা
আৰম্ভ হয়। কিন্তু এই বাষ্পীভৱন মাত্ৰা বায়ুৰ তাপ আৰু চাপৰ
ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে। আকৌ যেতিয়া পূৰ্ণসিক্ত বায়ু চেঁচা হয় বা
ইয়াৰ ওপৰত চাপৰ মাত্ৰা বাঢ়ে, তেতিয়৷ ঘণীভূতহওন প্ৰথা
আৰম্ভ হয়। অৰ্থাৎ বায়ুত থকা ভাপৰ কিছু অংশ ঘনীভূত হৈ পানীত
পৰিণত হয়।
বিশেষভাৱে নেছাকিলে বায়ু কেতিয়াও ধূলিকণাবহিত হব
নোৱাৰে। ঘনীভূতহওন প্ৰথাত প্ৰত্যেক ধূলিকণাকে কেন্দ্ৰ কৰি
তাপ ঘনীভূত হয়। দৰাচলতে ধূলিকণাৰ অবিহনে ( বা গোটা
বস্তুৰ অবিহনে ) ভাপ ঘনীভূত হব নোৱাৰে।
মেঘ
ধূলিক কেন্দ্ৰ কৰি হোৱা পানীৰ কণিকাবোৰ সাধাৰণতে ইমান
ক্ষুদ্ৰ যে ধূলিব দৰে সিহতো বহু সময়লৈ বায়ুত ওপঙি ফুৰে। এয়ে
মেঘ। পৃথিবীৰ নিচেই কাষতে হলে ইয়াক আমি কুঁৱলী বোলে॥&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>i9t7otpge2mdj6lpmyo161879a3q55v</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>246028</id>
      <parentid>245907</parentid>
      <timestamp>2026-04-04T16:27:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>4110</id>
      </contributor>
      <origin>246028</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3033" sha1="9m7xx3hppm1yval15xt54y0a3y7iuyb" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;নৰুনা বৰুৱা&quot; /&gt;{{rh|৩৬||বিশ্ব-ভূগোল}}&lt;/noinclude&gt;
ঠাইতে সাগৰ-পিঠিত কিমান হব তালৈ পোনতে ভাঙ্গি লোৱা হয়,
আৰু সমান সমান চাপৰ ঠাইৰ ওপৰেদি কেতবোৰ আঁক টনা হয়।
ইয়াকে '''সমচাপৰেখা''' বোলা হয়। চাপৰ ১/১০ ইঞ্চি পাৰ্থক্য
দেখুৱাই এই সমচাপ ৰেখাবোৰ টনা হয়।

{{center|'''বাষ্পীভৱন আৰু ঘনীভূত হওন'''}}
কোনো এক নিৰ্দ্দিষ্ট তাপমানত বায়ুত কি পৰিমাণ ভাপ থাকিব
পাৰে তাৰ এটি সীমা আছে। ভাপৰ পৰিমাণ এই সীমা পৰ্যন্ত
আহিলে বায়ুক পূৰ্ণসিক্ত বোলা হয়। বায়ুৰ তাপমান বাঢ়ে মানে
পূৰ্ণসিক্ত অৱস্থ৷ পাবলৈ বেচি ভাপৰ প্ৰয়োজন হয়। যেতিয়া
অপূৰ্ণসিক্ত বায়ু পানীৰ সংসৰ্গত আছে তেতিয়াই বাষ্পীভৱন প্ৰথা
আৰম্ভ হয়। কিন্তু এই বাষ্পীভৱন মাত্ৰা বায়ুৰ তাপ আৰু চাপৰ
ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে। আকৌ যেতিয়া পূৰ্ণসিক্ত বায়ু চেঁচা হয় বা
ইয়াৰ ওপৰত চাপৰ মাত্ৰা বাঢ়ে, তেতিয়৷ ঘণীভূতহওন প্ৰথা
আৰম্ভ হয়। অৰ্থাৎ বায়ুত থকা ভাপৰ কিছু অংশ ঘনীভূত হৈ পানীত
পৰিণত হয়।

{{gap}}বিশেষভাৱে নেছাকিলে বায়ু কেতিয়াও ধূলিকণাবহিত হব
নোৱাৰে। ঘনীভূতহওন প্ৰথাত প্ৰত্যেক ধূলিকণাকে কেন্দ্ৰ কৰি
তাপ ঘনীভূত হয়। দৰাচলতে ধূলিকণাৰ অবিহনে ( বা গোটা
বস্তুৰ অবিহনে ) ভাপ ঘনীভূত হব নোৱাৰে।
{{center|'''মেঘ'''}}
{{gap}}ধূলিক কেন্দ্ৰ কৰি হোৱা পানীৰ কণিকাবোৰ সাধাৰণতে ইমান
ক্ষুদ্ৰ যে ধূলিৰ দৰে সিহতো বহু সময়লৈ বায়ুত ওপঙি ফুৰে। এয়ে
মেঘ। পৃথিবীৰ নিচেই কাষতে হলে ইয়াক আমি কুঁৱলী বোলে॥&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>9m7xx3hppm1yval15xt54y0a3y7iuyb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>246029</id>
      <parentid>246028</parentid>
      <timestamp>2026-04-04T16:27:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>4110</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হৈছে */</comment>
      <origin>246029</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3033" sha1="5stpuuckznqy40k3c5q94pfhnhoaqxn" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;নৰুনা বৰুৱা&quot; /&gt;{{rh|৩৬||বিশ্ব-ভূগোল}}&lt;/noinclude&gt;
ঠাইতে সাগৰ-পিঠিত কিমান হব তালৈ পোনতে ভাঙ্গি লোৱা হয়,
আৰু সমান সমান চাপৰ ঠাইৰ ওপৰেদি কেতবোৰ আঁক টনা হয়।
ইয়াকে '''সমচাপৰেখা''' বোলা হয়। চাপৰ ১/১০ ইঞ্চি পাৰ্থক্য
দেখুৱাই এই সমচাপ ৰেখাবোৰ টনা হয়।

{{center|'''বাষ্পীভৱন আৰু ঘনীভূত হওন'''}}
কোনো এক নিৰ্দ্দিষ্ট তাপমানত বায়ুত কি পৰিমাণ ভাপ থাকিব
পাৰে তাৰ এটি সীমা আছে। ভাপৰ পৰিমাণ এই সীমা পৰ্যন্ত
আহিলে বায়ুক পূৰ্ণসিক্ত বোলা হয়। বায়ুৰ তাপমান বাঢ়ে মানে
পূৰ্ণসিক্ত অৱস্থ৷ পাবলৈ বেচি ভাপৰ প্ৰয়োজন হয়। যেতিয়া
অপূৰ্ণসিক্ত বায়ু পানীৰ সংসৰ্গত আছে তেতিয়াই বাষ্পীভৱন প্ৰথা
আৰম্ভ হয়। কিন্তু এই বাষ্পীভৱন মাত্ৰা বায়ুৰ তাপ আৰু চাপৰ
ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে। আকৌ যেতিয়া পূৰ্ণসিক্ত বায়ু চেঁচা হয় বা
ইয়াৰ ওপৰত চাপৰ মাত্ৰা বাঢ়ে, তেতিয়৷ ঘণীভূতহওন প্ৰথা
আৰম্ভ হয়। অৰ্থাৎ বায়ুত থকা ভাপৰ কিছু অংশ ঘনীভূত হৈ পানীত
পৰিণত হয়।

{{gap}}বিশেষভাৱে নেছাকিলে বায়ু কেতিয়াও ধূলিকণাবহিত হব
নোৱাৰে। ঘনীভূতহওন প্ৰথাত প্ৰত্যেক ধূলিকণাকে কেন্দ্ৰ কৰি
তাপ ঘনীভূত হয়। দৰাচলতে ধূলিকণাৰ অবিহনে ( বা গোটা
বস্তুৰ অবিহনে ) ভাপ ঘনীভূত হব নোৱাৰে।
{{center|'''মেঘ'''}}
{{gap}}ধূলিক কেন্দ্ৰ কৰি হোৱা পানীৰ কণিকাবোৰ সাধাৰণতে ইমান
ক্ষুদ্ৰ যে ধূলিৰ দৰে সিহতো বহু সময়লৈ বায়ুত ওপঙি ফুৰে। এয়ে
মেঘ। পৃথিবীৰ নিচেই কাষতে হলে ইয়াক আমি কুঁৱলী বোলে॥&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>5stpuuckznqy40k3c5q94pfhnhoaqxn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:বিশ্ব-ভূগোল.pdf/৫৯</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90560</id>
    <revision>
      <id>245908</id>
      <timestamp>2026-04-04T12:21:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>4110</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;প্ৰাকৃতিক ভূগোল ৩৭ আন কথাত বহু ওখত হোৱা কুঁৱলীকে মেঘ বোলা হয়। কোনো কোনো মেঘত হয়তো বৰফৰ কণিকাও থাকে। মেঘে শীত আৰু গ্ৰীষ্মৰ আধিক্য কমোৱা হেতুকে কোনো ঠাইৰ হাৱাপানী...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>245908</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3031" sha1="e0a1qyrq1mn1rygccwizbfi2czu67bf" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;নৰুনা বৰুৱা&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;প্ৰাকৃতিক ভূগোল
৩৭
আন কথাত বহু ওখত হোৱা কুঁৱলীকে মেঘ বোলা হয়। কোনো
কোনো মেঘত হয়তো বৰফৰ কণিকাও থাকে।
মেঘে শীত আৰু গ্ৰীষ্মৰ আধিক্য কমোৱা হেতুকে কোনো ঠাইৰ
হাৱাপানী বা জলবায়ুৰ ওপৰত ইয়ো প্ৰভাৱ বিস্তাৰে। দিনত সূৰ্য্যৰ
প্ৰখৰ ৰশ্মিৰ পৰা মেঘে ছাকনিৰ দৰে আশ্ৰয় দিয়ে; নিশা আকৌ
ৰশ্মিভূত হৈ বহিৰ্গত হোৱা তাপ সংৰক্ষি অতি শীতৰ পৰা ৰক্ষা কৰে।
আকাশ মেঘশূণ্য হলে প্ৰায় বাতিতেই অধিক শীত পৰে।
বৰষুণ
অনধিক মাত্ৰাত ধূলিকণা থকা ঠাইত ভাপ ঘনীভূত হলে পানীৰ
কণিকাবোৰ যথেষ্ট ডাঙৰ হয়, আৰু খৰকৈ পৰিব পৰামান ভৰো
বাঢ়ে। পৰোতে পৰোতেই সৰু কণিকাৰে লগ লাগি টোপাল গঢ়ে
ফলত বৰষুণ হয়। কোনো ঠাইৰ জল-বায়ু নিৰ্দ্ধাৰণ কৰাত
বৰষুণো এটি কাৰণ।
কোনো এক ঠাইৰ বৰষুণৰ মাত্ৰা বৃষ্টিমানযন্ত্ৰেৰে জোখা হয়।
বৰষুণ জোখা যন্ত্ৰটি প্ৰধানতঃ এটি চুপি; চুপিটোৰ মুখখন ঘূৰনীয়া
আৰু বৃত্তাকাৰ। মুখখনৰ পুতল ৫ ইঞ্চি বা ৮ ইঞ্চি হয়। কোনো
ঠাইৰ বৰষুণৰ পৰিমাণ আমি ইঞ্চিত প্ৰকাশ কৰোঁ; গুহিবলৈ
নিদিয়াকৈ, বাগৰিবলৈ নিদিয়াকৈ আৰু বাষ্পীভূত হবলৈ নিদিয়াকৈ
সেই ঠাইত পৰা বৰষুণ, সমান ঠাইত গোটালে যিমান ইঞ্চি দ হব, সেয়ে
বৃষ্টিপাতৰ পৰিমাণ। যি ঠাইত বছেৰেকত ১০ ইঞ্চিৰো কম বৰষুণ পৰে
তাক আমি বৰ খৰাং ঠাই বোলোঁ, আৰু এনে ঠাই ন্যূনাধিক মৰুভূমিয়েই।
পৰ্ব্বতীয়া ঠাই ভিন্ন আন ঠাইত বৰষুণৰ পৰিমাণ কাচিৎ হে ৫• ইঞ্চিৰ
অধিক হয়।&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>e0a1qyrq1mn1rygccwizbfi2czu67bf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>246030</id>
      <parentid>245908</parentid>
      <timestamp>2026-04-04T16:31:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>4110</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হৈছে */</comment>
      <origin>246030</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3091" sha1="7n3ivhkqkrl8ebdv5q4ypnv12rwjpko" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;নৰুনা বৰুৱা&quot; /&gt;{{rh|প্ৰাকৃতিক ভূগোল||৩৭}}&lt;/noinclude&gt;
আন কথাত বহু ওখত হোৱা কুঁৱলীকে মেঘ বোলা হয়। কোনো
কোনো মেঘত হয়তো বৰফৰ কণিকাও থাকে।

{{Gap}}মেঘে শীত আৰু গ্ৰীষ্মৰ আধিক্য কমোৱা হেতুকে কোনো ঠাইৰ
হাৱাপানী বা জলবায়ুৰ ওপৰত ইয়ো প্ৰভাৱ বিস্তাৰে। দিনত সূৰ্য্যৰ
প্ৰখৰ ৰশ্মিৰ পৰা মেঘে ছাকনিৰ দৰে আশ্ৰয় দিয়ে; নিশা আকৌ
ৰশ্মিভূত হৈ বহিৰ্গত হোৱা তাপ সংৰক্ষি অতি শীতৰ পৰা ৰক্ষা কৰে।
আকাশ মেঘশূণ্য হলে প্ৰায় বাতিতেই অধিক শীত পৰে।
{{center|'''বৰষুণ'''}}
{{gap}}অনধিক মাত্ৰাত ধূলিকণা থকা ঠাইত ভাপ ঘনীভূত হলে পানীৰ
কণিকাবোৰ যথেষ্ট ডাঙৰ হয়, আৰু খৰকৈ পৰিব পৰামান ভৰো
বাঢ়ে। পৰোতে পৰোতেই সৰু কণিকাৰে লগ লাগি টোপাল গঢ়ে
ফলত '''বৰষুণ''' হয়। কোনো ঠাইৰ জল-বায়ু নিৰ্দ্ধাৰণ কৰাত
বৰষুণো এটি কাৰণ।

{{Gap}}কোনো এক ঠাইৰ বৰষুণৰ মাত্ৰা '''বৃষ্টিমানযন্ত্ৰেৰে''' জোখা হয়।
বৰষুণ জোখা যন্ত্ৰটি প্ৰধানতঃ এটি চুপি; চুপিটোৰ মুখখন ঘূৰনীয়া
আৰু বৃত্তাকাৰ। মুখখনৰ পুতল ৫ ইঞ্চি বা ৮ ইঞ্চি হয়। কোনো
ঠাইৰ বৰষুণৰ পৰিমাণ আমি ইঞ্চিত প্ৰকাশ কৰোঁ; শুহিবলৈ
নিদিয়াকৈ, বাগৰিবলৈ নিদিয়াকৈ আৰু বাষ্পীভূত হবলৈ নিদিয়াকৈ
সেই ঠাইত পৰা বৰষুণ, সমান ঠাইত গোটালে যিমান ইঞ্চি দ হব, সেয়ে
বৃষ্টিপাতৰ পৰিমাণ। যি ঠাইত বছেৰেকত ১০ ইঞ্চিৰো কম বৰষুণ পৰে
তাক আমি বৰ খৰাং ঠাই বোলোঁ, আৰু এনে ঠাই ন্যূনাধিক মৰুভূমিয়েই।
পৰ্ব্বতীয়া ঠাই ভিন্ন আন ঠাইত বৰষুণৰ পৰিমাণ কাচিৎ হে ৫০ ইঞ্চিৰ
অধিক হয়।&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>7n3ivhkqkrl8ebdv5q4ypnv12rwjpko</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:বিশ্ব-ভূগোল.pdf/৬০</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90561</id>
    <revision>
      <id>245909</id>
      <timestamp>2026-04-04T12:22:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>4110</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;তুষাৰ আৰু শিলাবৃষ্টি বিশ্ব-ভূগোল পাানী ৩২° ডিগ্ৰী (ফাৰেন হাইটত ) তাপমান পালেগৈ গোট মাৰে। ভাপ ইয়াতকৈ অনধিক তাপমানত ঘনীভূত হলে বৰষুণ নহৈ তুষাৰ হয়। ছকোনীয়া অনেক বৰ...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>245909</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3009" sha1="7vy9jc0q4xxv5di9so8qf1hzd8337tp" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;নৰুনা বৰুৱা&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;তুষাৰ আৰু শিলাবৃষ্টি
বিশ্ব-ভূগোল
পাানী ৩২° ডিগ্ৰী (ফাৰেন হাইটত ) তাপমান পালেগৈ গোট
মাৰে। ভাপ ইয়াতকৈ অনধিক তাপমানত ঘনীভূত হলে বৰষুণ
নহৈ তুষাৰ হয়। ছকোনীয়া অনেক বৰফৰ দানা ( কষ্টেল ) একেলগে
গোট খাই তুষাৰ গঢ়ে। ধকধকীয়া বগা অথচ তুলাৰ দৰে ফোঁফৌৱা
বৰফকে আমি ভুষাৰ বোলোঁ। এফুট দকৈ তুষাৰ পৰিলেহে ১ ইঞ্চি
বৰষুণৰ সমান হয়।
শিলাবৃষ্টি দুই প্ৰকাৰৰ; এক প্ৰকাৰ শীতকালত হয়, আৰু আন
প্ৰকাৰ জহকালি হয়। শীতকালৰ শিলাবৃষ্টি ঘনীভূত তুষাৰ বৃষ্টি, আৰু
হয়তো কোনো বৰফ হোৱা মেঘৰ পৰা ডাঙৰ টোপাল পৰিয়েই
এনে শিলাবৃষ্টি হয়। জহকালি শিলাবৃষ্টি হলে গোটা বৰফ পৰে।
এনে শিলাবৃষ্টিৰ লগত ধুমুহ৷ হয়, আৰু ই ভয়ঙ্কৰ অনিষ্টকাৰক।
শিলাবৃষ্টিৰ উৎপত্তি বোধহয় তলত দিয়। দৰেই হয়। সম্ভৱত
কোমল তুষাৰকেন্দ্ৰ কেতবোৰ বৰফ মেঘৰ পৰা বৰষুণ মেঘলৈ পৰে
আৰু এই কেন্দ্ৰবোৰত পানী ঘনীভূত হয়। উৰ্দ্ধগামী বায়ুয়ে ইয়াক
ওপৰলৈ তুলি নি এনে অঞ্চল পোৱায়গৈ যত তাপমান পানী গোট
মৰাতকৈও তলত। ইয়াত কেন্দ্ৰবোৰৰ পানীতৰপ গোট মাৰে
আৰু ওপৰত এতৰপ তুষাৰ গোট খায়।
এনেকৈ বাৰম্বাৰ তুষাৰ
'আৰু বৰফ গোট খোৱাৰ পাচত শিলাবৃষ্টি হয়। বৰষুণত পৰা শিলত
( বৰত ) কেবা তৰপো বৰফ আৰু তুষাৰ দেখা গৈছে।
বায়ুৰ গতি
বায়ুমণ্ডলত চাপৰ তাৰতম্য উপস্থিত হলেই বায়ুৰ গতি ওপজে।
বায়ু ঠাইতে ঘন আৰু ঠাইতে পাতল হলেই চাপৰ পাৰ্থক্য সৃষ্টি হয়,&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>7vy9jc0q4xxv5di9so8qf1hzd8337tp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>246031</id>
      <parentid>245909</parentid>
      <timestamp>2026-04-04T16:42:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>4110</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হৈছে */</comment>
      <origin>246031</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3091" sha1="jeo647ia4b6vo6xm924fws2xp3j6ua3" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;নৰুনা বৰুৱা&quot; /&gt;{{rh|৩৮||বিশ্ব-ভূগোল}}&lt;/noinclude&gt;{{center|'''তুষাৰ আৰু শিলাবৃষ্টি'''}}

পাানী ৩২° ডিগ্ৰী (ফাৰেন হাইটত ) তাপমান পালেগৈ গোট
মাৰে। ভাপ ইয়াতকৈ অনধিক তাপমানত ঘনীভূত হলে বৰষুণ
নহৈ তুষাৰ হয়। ছকোনীয়া অনেক বৰফৰ দানা ( কষ্টেল ) একেলগে
গোট খাই তুষাৰ গঢ়ে। ধকধকীয়া বগা অথচ তুলাৰ দৰে ফোঁফৌৱা
বৰফকে আমি '''তুষাৰ''' বোলোঁ। এফুট দকৈ তুষাৰ পৰিলেহে ১ ইঞ্চি
বৰষুণৰ সমান হয়।

{{gap}}শিলাবৃষ্টি দুই প্ৰকাৰৰ; এক প্ৰকাৰ শীতকালত হয়, আৰু আন
প্ৰকাৰ জহকালি হয়। শীতকালৰ শিলাবৃষ্টি ঘনীভূত তুষাৰ বৃষ্টি, আৰু
হয়তো কোনো বৰফ হোৱা মেঘৰ পৰা ডাঙৰ টোপাল পৰিয়েই
এনে শিলাবৃষ্টি হয়। জহকালি শিলাবৃষ্টি হলে গোটা বৰফ পৰে।
এনে শিলাবৃষ্টিৰ লগত ধুমুহ৷ হয়, আৰু ই ভয়ঙ্কৰ অনিষ্টকাৰক।

{{gap}}শিলাবৃষ্টিৰ উৎপত্তি বোধহয় তলত দিয়া দৰেই হয়। সম্ভৱত
কোমল তুষাৰকেন্দ্ৰ কেতবোৰ বৰফ মেঘৰ পৰা বৰষুণ মেঘলৈ পৰে
আৰু এই কেন্দ্ৰবোৰত পানী ঘনীভূত হয়। উৰ্দ্ধগামী বায়ুয়ে ইয়াক
ওপৰলৈ তুলি নি এনে অঞ্চল পোৱায়গৈ যত তাপমান পানী গোট
মৰাতকৈও তলত। ইয়াত কেন্দ্ৰবোৰৰ পানীতৰপ গোট মাৰে
আৰু ওপৰত এতৰপ তুষাৰ গোট খায়। এনেকৈ বাৰম্বাৰ 
তুষাৰ আৰু বৰফ গোট খোৱাৰ পাচত শিলাবৃষ্টি হয়। বৰষুণত পৰা শিলত
( বৰফত ) কেবা তৰপো বৰফ আৰু তুষাৰ দেখা গৈছে।

{{center|'''বায়ুৰ গতি'''}}
{{gap}}বায়ুমণ্ডলত চাপৰ তাৰতম্য উপস্থিত হলেই বায়ুৰ গতি ওপজে।
বায়ু ঠাইতে ঘন আৰু ঠাইতে পাতল হলেই চাপৰ পাৰ্থক্য সৃষ্টি হয়,&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>jeo647ia4b6vo6xm924fws2xp3j6ua3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:বিশ্ব-ভূগোল.pdf/৬৩</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90562</id>
    <revision>
      <id>245910</id>
      <timestamp>2026-04-04T12:22:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>4110</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;প্ৰাকৃতিক ভূগোল ফলত সাধাৰণতে বতাহ গ্ৰীষ্মমণ্ডলত পশ্চিমলৈ বলে আৰু নাতি শীত মণ্ডলত পূবলৈ বলে। এনেদৰে বতাহ বলাৰ ফল জল-বায়ুত প্ৰতিফলিত হয়। গ্ৰীষ্মমণ্ডলৰ গোটেই পূ...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>245910</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3231" sha1="jkjxsqr4tzvsddle255nmf18n5261bw" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;নৰুনা বৰুৱা&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;প্ৰাকৃতিক ভূগোল
ফলত সাধাৰণতে বতাহ গ্ৰীষ্মমণ্ডলত পশ্চিমলৈ বলে আৰু নাতি
শীত মণ্ডলত পূবলৈ বলে। এনেদৰে বতাহ বলাৰ ফল জল-বায়ুত
প্ৰতিফলিত হয়। গ্ৰীষ্মমণ্ডলৰ গোটেই পূৰ্ব উপকূলতে আৰু নাতি
শীতোঞ্চমণ্ডলৰ ওৰে পশ্চিম উপকূলত বৰষুণ বেচিকৈ হয়।
ক্ৰান্তিদ্বয়ৰ পৰা বিষুব অঞ্চললৈ চলা বতাহ্ অনেক যুগৰে পৰা
বাণিজ্য বতাহ বুলি খ্যাত।
৩৫° ডিগ্ৰী আৰু ৬•° ডিগ্ৰীৰ অক্ষৰেখাৰ অন্তৰস্থ পশ্চিমীয়া (পচোৱা)
বতাহক বিপৰীত বাণিজ্য বতাহ বোলা হয়।
•
বিষুব ৰেখাৰ
পৰা বাণিজ্য বতাহৰ ওপৰেদি উভতি বোৱা বায়ুৰ সোঁতকো এই
আখ্যাবেই জনা যায়।
উত্তৰ আৰু দক্ষিণ গোলাৰ্দ্ধৰ ৩০° ডিগ্ৰী অক্ষৰেখাত অৱস্থিত নিকম্প
আৰু অস্থিৰ বায়ুৰ মণ্ডলক নাৱিকসকলে হচলেটিটিউড, বা ঘোঁৰা
অক্ষৰেখা বোলে। গ্ৰীষ্মমণ্ডলতো এনে এটি নিকম্প মণ্ডল
আছে, ইয়াক ডলড্ৰাম বোলা হয়। এই মণ্ডল অসহা তপত, ইয়াত
সঘনে ভয়ঙ্কৰ ধুমুহা বলে আৰু অতিপাত বৃষ্টি বৰছে। ইত্যাদি
কাৰণত আগৰ কালৰ নাৱিকসকলে এই মণ্ডললৈ ভয় কৰি আঁতৰি
ফুৰিছিল।
পৃথিবীখন পানীয়ে সমভাৱে আবৰি থকা হলে পৃথিবীৰ প্ৰকৃত
চাপৰ বিতৰণ আৰু বতাহৰ দিক ওপৰৰ চিত্ৰত দশোৱা দৰে হুবহু
হলহেঁতেন। দক্ষিণ গোলাৰ্দ্ধত, বিশেষকৈ অক্ষৰেখ৷ ৩০ ডিগ্ৰীৰ
দক্ষিণে পৃথিবীখন পানীৰে প্ৰায়েই আবৃত, আৰু এই ভাগৰ চাপৰ
বিতৰণ আৰু বায়ুৰ গতি চিত্ৰত দশোৱা দৰে। দক্ষিণ গোলাৰ্দ্ধৰ
৪০° অক্ষৰেখাৰ ওচৰৰ বতাহক ৰৰিং ফটিজ, বা প্ৰবল পশ্চিম
বতাহ্ বোলা হয়। 'ওপৰত দশোৱা কাৰণ হেতুকে উত্তৰ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>jkjxsqr4tzvsddle255nmf18n5261bw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:বিশ্ব-ভূগোল.pdf/৬৪</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90563</id>
    <revision>
      <id>245911</id>
      <timestamp>2026-04-04T12:23:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>4110</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;82 বিশ্ব-ভূগোল গোলাৰ্দ্ধৰ এই অক্ষৰেখাৰ পশ্চিমীয়া বতাহতকৈ ই অধিক স্থিৰ, আৰু ইয়ে সাগৰত জাহাজৰ পথ নিৰ্দ্ধাৰণ কৰে। সূৰ্য্যৰ উত্তৰায়ণ আৰু দক্ষিণায়ণৰ লগে লগে ওপৰত ব...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>245911</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2902" sha1="9qmucxqlimspk7j8ygc5tok8n622075" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;নৰুনা বৰুৱা&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;82
বিশ্ব-ভূগোল
গোলাৰ্দ্ধৰ এই অক্ষৰেখাৰ পশ্চিমীয়া বতাহতকৈ ই অধিক স্থিৰ, আৰু
ইয়ে সাগৰত জাহাজৰ পথ নিৰ্দ্ধাৰণ কৰে।
সূৰ্য্যৰ উত্তৰায়ণ আৰু দক্ষিণায়ণৰ লগে লগে ওপৰত বৰ্ণোৱা
বতাহমণ্ডলবোৰৰ বছৰি এবাৰ উত্তৰলৈ আৰু এবাৰ দক্ষিণলৈ গতি
লক্ষ্য কৰা হয়। গৰমকালি উত্তৰ গোলাৰ্দ্ধৰ বৈষুবিক নিকশ মণ্ডল
বিষুব ৰেখাৰ প্ৰায় ৫° ডিগ্ৰী ওপৰলৈ উজায়; কিন্তু শীতকালি বিষুবৰেখাৰ
প্ৰায় ওপৰতে থাকে।
পৃথিবীৰ ওপৰৰ বিস্তৃতভূমি অংশে বায়ুমণ্ডলৰ গতিৰ লৰ ঘটায়।
প্ৰথমতঃ পৰ্ব্বত শাৰীয়ে পৃথিবীৰ পিঠিৰ ওপৰেদি বলা বায়ুৰ সোঁতৰ
লৰ ঘটায়। আকৌ একে অৱস্থাত পানীতকৈ মাটিৰ ওপৰত
তাপমানৰ বেচি পাৰ্থক্য ঘটাও আন এটা কাৰণ। শেষোক্তটি তলত
দিয়া কাৰণৰ ফলত ওপজে।
(ক) কোনো এক নিৰ্দিষ্ট ওজনৰ পানী এক ডিগ্ৰী তপত কবিবলৈ,
সেই ওজনৰ আন কোনো গোটা বস্তু ১ ডিগ্ৰী তপত কৰিবলৈ দৰ্কাৰ
হোৱা তাপতকৈ, বেচি তাপৰ প্ৰয়োজন।
(খ) পানীৰ চলাচল বাধাহীন; গতিকে তপত আৰু চেঁচা পানী
অনবৰত মিহলি হবই লাগিছে।
(গ) বাষ্পীকৰণ গৰম কালি খৰ হয়; পানীক চেঁচা কৰায় ইয়াৰ
গুণ। এতেকে তাপমানৰ ন্যূনাধিক পৰিবৰ্ত্তন হবলৈ নিদিয়াকৈ
ৰাখে।
ঋতু-বতাহ
পৃথিবীৰ আকৃতি আৰু গতিৰ ফলত ওপজা বতাহক নিগাজী
বতাহ বোল৷ হয়। ইয়াৰ ওপৰিও আৰু এক শ্ৰেণীৰ বতাহ আছে,
তাক ঋতু-বতাহ বোলা হয়। পৃথিবীৰ ভূমিভাগৰ ওপৰত হোৱা&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>9qmucxqlimspk7j8ygc5tok8n622075</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:ওমৰ তীৰ্থ.djvu/১২২</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90564</id>
    <revision>
      <id>245912</id>
      <timestamp>2026-04-04T12:23:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Babulbaishya</username>
        <id>104</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হৈছে */</comment>
      <origin>245912</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="576" sha1="pkhmywju0fsl34pr0hhx690eeqi4kju" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Babulbaishya&quot; /&gt;{{center|১০২}}
{{Block center/s}}&lt;/noinclude&gt;&lt;poem&gt;ভাবোঁ কেতিয়াবা কোনো দেৱতাই
::::ভাগ্যৰ চকৰি হাতেৰে ধৰি
থাকোতে সময় নিদিয়ে ঘুৰিব
::::নিয়তিৰ গতি অচল কৰি।

কেনোবা যুগত হয় যদি এনে
::::চলিব কি দৰে সংসাৰ লীলা,
জগতৰ গতি ৰোধ হই যাব
::::লগতে কালৰ কুটীল খেল৷!&lt;/poem&gt;&lt;noinclude&gt;{{Block center/e}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>pkhmywju0fsl34pr0hhx690eeqi4kju</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:বিশ্ব-ভূগোল.pdf/৬৬</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90565</id>
    <revision>
      <id>245913</id>
      <timestamp>2026-04-04T12:23:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>4110</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;88 বিশ্ব ভূগোল প্ৰবল হয়; কিন্তু বতৰ শান্ত হলে বিষুব ৰেখাৰ পৰা আঁতৰত থকা ঠাইবোৰতো ইয়াক লক্ষ্য কৰিব পাৰি। মৌচুমী বতাহ মৌচুমী বতাহে৷ মূলতঃ সমুদ্ৰ আৰু স্থল বতাহেই; কি...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>245913</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3272" sha1="klatld37ffxy1uav5s953hsy4xrkqcj" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;নৰুনা বৰুৱা&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;88
বিশ্ব ভূগোল
প্ৰবল হয়; কিন্তু বতৰ শান্ত হলে বিষুব ৰেখাৰ পৰা আঁতৰত থকা
ঠাইবোৰতো ইয়াক লক্ষ্য কৰিব পাৰি।
মৌচুমী বতাহ
মৌচুমী বতাহে৷ মূলতঃ সমুদ্ৰ আৰু স্থল বতাহেই; কিন্তু ইহঁতৰ
এদিনৰ ঠাইত মৌচুমী বতাহৰ এবছৰ লাগে। পৃথিবীৰ ভিতৰত,
ভাৰতবৰ্ষ, চীন দেশ আৰু ইণ্ডোচীনৰ মৌচুমী বতাহেই প্ৰধান আৰু
বেচি কোবাল। এচিয়৷ মহাদেশ ভিন্ন আন আন মহাদেশত ইয়াৰ
প্ৰত্যক্ষ ফল দেখা নেযায়।
সূৰ্য্য যেতিয়া বিষুব ৰেখাৰ উত্তৰে থাকে আৰু উত্তৰ গোলাৰ্দ্ধত
গ্ৰীষ্মকাল হয়, মধ্য এচিয়াৰ মালভূমিবোৰ তেতিয়া অত্যাধিক তাপিত
হয়, আৰু বায়ুৰ চাপো এই মণ্ডলত অধিক পৰিমাণে কমে। গতিকে
সকলো ফালৰ পৰা ইয়ালৈ বতাহ বলে। যি ৰেখা পৃথিবীৰ সৰ্ব্বাধিক
তাপিত ঠাইবোৰৰ ওপৰেদি টনা হয় তাক তাপ বিষুব ৰেখা
বোলা হয়। দক্ষিণ গোলাৰ্দ্ধ পানীয়ে প্ৰায় আগুৰি আছে। ইয়াত তাপ
বিষুব ৰেখা বিষুব ৰেখাৰ পৰা বেচি নাতৰে; কিন্তু উত্তৰ গোলাৰ্দ্ধত
মধ্য এচিয়াৰ বিস্তীৰ্ণ উচ্চতম ভূমিভাগ থকা হেতুকে তাপ বিষুব ৰেখা
উত্তৰ গ্ৰীষ্মকালত্ অধিক উত্তৰলৈ চলি আছে। এনে হোৱাত দক্ষিণ-
পূব বাণিজ্য বতাহ বিষুব ৰেখাৰ ওপৰে হোপি অহাৰ দৰে আহি
আৰু আগত বৰ্ণোৱা বাইজবেলটৰ নিয়ম অনুসৰি পথ ভ্ৰষ্ট হয়। এই
দৰে মে মাহৰ পৰা চেপ্তেম্বৰলৈ আব উপসাগৰ, বঙ্গ অখাত আক
হিমালয় পৰ্য্যন্ত, ভাৰতবৰ্ষৰ ওপৰেদি দক্ষিণ পশ্চিম বতাহ বলে।
দক্ষিণ ভাৰতৰ পশ্চিম ঘাট আৰু উত্তৰে ততোধিক উচ্চ হিমাল
পৰ্ব্বত, ক্ৰমাৎ এই দুই উচ্চ বাধা পাই গ্ৰীষ্মকালৰ মৌচুমী বতাহ ওপৰৰ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>klatld37ffxy1uav5s953hsy4xrkqcj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:বিশ্ব-ভূগোল.pdf/৬৭</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90566</id>
    <revision>
      <id>245914</id>
      <timestamp>2026-04-04T12:23:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>4110</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;প্ৰাকৃতিক ভূগোল ৪ ৫ শীত মণ্ডললৈ উঠিবলৈ বাধ্য হয় আৰু দুয়ো পৰ্ব্বতৰে বতাহে কোবোৱা পিঠিত আৰু পাদদেশত অধিক পৰিমাণে বৰষুণ বৰ্ষায়। এই সময়তে মধ্য এচিয়াৰ চাপ অনধিক...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>245914</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3624" sha1="imfc21muabkfhorudp1zr2cwwj44w63" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;নৰুনা বৰুৱা&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;প্ৰাকৃতিক ভূগোল
৪ ৫
শীত মণ্ডললৈ উঠিবলৈ বাধ্য হয় আৰু দুয়ো পৰ্ব্বতৰে বতাহে কোবোৱা
পিঠিত আৰু পাদদেশত অধিক পৰিমাণে বৰষুণ বৰ্ষায়।
এই সময়তে মধ্য এচিয়াৰ চাপ অনধিক হোৱাত প্ৰশান্ত মহাসাগৰৰ
উত্তৰ-পূব বাণিজ্য বতাহ পথভ্ৰষ্ট হয়, আৰু দক্ষিণ-পূব মৌচুমী বতাহ
স্বৰূপে ইণ্ডোচীন আৰু চীন দেশৰ ভিতৰলৈ সোমায়। কিন্তু ভাৰতৰ
দক্ষিণ-পশ্চিম মৌচুমী বতাহৰ সমান ই কোবাল নহয়।
শীতকালত মধ্য এচিয়াৰ উচ্চ মালভূমি শীতৰ কেন্দ্ৰ হয়। তেতিয়া
ইয়াত চাপৰ মাত্ৰা বাঢ়ে আৰু ইয়াৰপৰা চতুৰ্দ্দিশে বতাহ বলে। সূৰ্য্য
এই সময়ত উত্তৰ অস্ত্ৰেলিয়াৰ মাজত হোৱাত অস্ত্ৰেলিয়া অধিক
তাপ আৰু অনধিক চাপৰ কেন্দ্ৰস্থল। তাপ বিষুব ৰেখা তেতিয়া মকৰ
ক্ৰান্তিৰপৰা কৰ্কট ক্ৰান্তিলৈ গতি কৰিছে, আৰু কালিৰ মৌচুমী
বতাহৰ বিপৰীত ফল সকলোতে দৰ্শিত হয়।
শীতকালি, মৌচুমী বতাহ ভাৰতবৰ্ষ আৰু ইঙোচীনলৈ উত্তৰ-পূব
কোণৰপৰা বলে; চীনদেশ আৰু জাপানলৈ উত্তৰ আৰু উত্তৰ-পশ্চিম
কোণৰপৰা বলে। প্ৰায় সকলো ঠাইতে এই বতাহ বৃষ্টি শূন্য; কিন্তু
বঙ্গ অথাত আৰু দক্ষিণ চীন সাগৰ পাৰ হৈ আহোতে ই যথেষ্ট ভাপ
গোটাই আনি ভাৰতৰ দক্ষিণতম অংশ, সিংহল দ্বীপ, আৰু মালয় উপদ্বীপৰ
দক্ষিণ অংশ বৰষুণেৰে প্লাবিত কৰে। তদুপৰি বিষুবৰেখাৰ আশে-কাষে
থকা দ্বীপপুঞ্জত এই কাৰণেই বছৰৰ সকলো ঋতুতে বৰষুণ হয়।
অস্ত্ৰেলিয়াত চাপৰ মাত্ৰ৷ অনধিক হোৱা গতিকে উত্তৰ-পূব মৌচুমী
বতাহে বিষুব ৰেখা অতিক্ৰমি, উত্তৰ অস্ত্ৰেলিয়াত উত্তৰ-পশ্চিম মৌচুমী
বতাহ স্বৰূপে বলে। উত্তৰ অষ্ট্ৰেলিয়াত যেতিয়া বাৰিষা, দক্ষিণ-পূব
এচিয়াত তেতিয়া খৰকালি।
জাবকালিৰ মৌচুমী বতাহ গুচি জহকালিৰ মৌচুমী বতাহ আৰম্ভ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>imfc21muabkfhorudp1zr2cwwj44w63</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:বিশ্ব-ভূগোল.pdf/৬৮</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90567</id>
    <revision>
      <id>245915</id>
      <timestamp>2026-04-04T12:23:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>4110</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;৪৬ বিশ্ব-ভূগোল হোৱা সময়তে বা জ‍কালিৰ মৌচুমী বতাহ অন্ত হৈ জাৰকালিৰ মৌচুমী বতাহ আৰম্ভ হোৱা সময়তে ভাৰত মহাসাগৰ আৰু চীন সাগৰত ভয়ঙ্কৰ ধুমুহাৰ উৎপত্তি হয়, তাকে টাইফ...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>245915</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3393" sha1="syi0j8az8w1kcv26yb759evsb5tnzgo" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;নৰুনা বৰুৱা&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;৪৬
বিশ্ব-ভূগোল
হোৱা সময়তে বা জ‍কালিৰ মৌচুমী বতাহ অন্ত হৈ জাৰকালিৰ মৌচুমী
বতাহ আৰম্ভ হোৱা সময়তে ভাৰত মহাসাগৰ আৰু চীন সাগৰত
ভয়ঙ্কৰ ধুমুহাৰ উৎপত্তি হয়, তাকে টাইফুন বোলা হয়। এই দোমোজাৰ
সময়ত বায়ুমণ্ডল অস্থিৰ অৱস্থাত থাকে, আৰু এই ধুমুহাবোবো স্থানীয়
চাইক্লোন প্ৰকৃতিৰ।
আগষ্ট নাহৰপৰা নবেম্বৰলৈকে চীন সাগৰত টাইফুন সঘনে হয়।
সময়ে সময়ে এনে টাইফুনৰপৰা চিঙ্গাপুৰ, হংকং আদি সাধাৰণতে
নিৰাপদজনক বন্দৰতো অশেষ অনিষ্ট সাধন হয়।
আন আন মহাদেশৰ মাটিকালি এচিয়াতকৈ অনধিক হোৱাত আৰু
তাত অধিক পৰিমাণে তাপমানৰ লৰ নোহোৱা গতিকে এচিয়াৰ দৰে
তাৰ মৌচুমী বতাহ প্ৰত্যক্ষ নহয় আৰু প্ৰাধান্যও কম। কিন্তু এইটো
লক্ষ্য কৰিব লাগে যে (১) বাণিজ্য বতাহ বলা অক্ষৰেখাৰ মধ্যস্থিত
মহাদেশ আৰু বৃহৎ দ্বীপ আদিৰ পূৰ্ব্বাত্তত জাবকালিতকৈ জহুকালি
বতাহ বলী হয় আৰু বৰষুণে। অধিক পৰে। (২) জাৰকালি উত্তৰ
এমেৰিকাত তাপমান অনধিক হোৱাত আৰু চাপৰ বৃদ্ধি পোৱাত,
উত্তৰ আট্‌লাণ্টিকত উত্তৰ অক্ষৰেখাৰ ৪. ডিগ্ৰীৰ উত্তৰৰ প্ৰচলিত চলন্ত
পশ্চিমীয়া বতাহ বলী হয়। এই বতাহ জহকালিতকৈ জাৰকালি
বেচি কোবাল আৰু সঘনে বয়। ইংলণ্ডত বসন্ত আৰু গ্ৰীষ্মকালৰ
প্ৰাৰম্ভতেছে পূৰ্ব বতাহ বলা দেখা যায়।
স্থানীয় আৰু পাৰ্বত্য বতাহ
ওখ পৰ্ব্বত বগাওঁতে বতাহ তলে তলে কম চাপৰ মণ্ডললৈ বয়।
এনে কৰোঁতে ইয়াৰ আয়তন বাঢ়ে আৰু ই তাপো হেৰুৱায় ( প্ৰত্যেক
১৮০ ফুট উঠোতে প্ৰায় ১ ডিগ্ৰী তাপ হেৰুৱায় )। ফলত পৰ্ব্বত'ৰ
বতাহ বল। পিঠিতেই বৰষুণ দি সকলো ভাপ উদং কৰি, পৰ্ব্বতৰ টিঙলৈ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>syi0j8az8w1kcv26yb759evsb5tnzgo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>চিত্ৰ:ওমৰ তীৰ্থৰ পৃষ্ঠা ৩.png</title>
    <ns>6</ns>
    <id>90568</id>
    <revision>
      <id>245917</id>
      <timestamp>2026-04-04T12:28:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Babulbaishya</username>
        <id>104</id>
      </contributor>
      <comment>যতীন্দ্ৰনাথ দুৱৰা ৰচিত ওমৰ তীৰ্থৰ পৃষ্ঠা</comment>
      <origin>245917</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="188" sha1="9zuxfkhyh94r4xvseqdet5xz6peo8c9" xml:space="preserve">== সাৰাংশ ==
যতীন্দ্ৰনাথ দুৱৰা ৰচিত ওমৰ তীৰ্থৰ পৃষ্ঠা
== অনুজ্ঞাপত্ৰ ==
{{PD-India}}</text>
      <sha1>9zuxfkhyh94r4xvseqdet5xz6peo8c9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:ওমৰ তীৰ্থ.djvu/১২৩</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90569</id>
    <revision>
      <id>245919</id>
      <timestamp>2026-04-04T12:33:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Babulbaishya</username>
        <id>104</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হৈছে */</comment>
      <origin>245919</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="100" sha1="6pvf7hlclgq4m6qguqsmuettctd816o" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Babulbaishya&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Dhr|1em}}
[[চিত্ৰ:ওমৰ তীৰ্থৰ পৃষ্ঠা ৩.png|center|350px]]&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>6pvf7hlclgq4m6qguqsmuettctd816o</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:ওমৰ তীৰ্থ.djvu/১২৪</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90570</id>
    <revision>
      <id>245920</id>
      <timestamp>2026-04-04T12:34:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Babulbaishya</username>
        <id>104</id>
      </contributor>
      <comment>/* লিখা নথকা */</comment>
      <origin>245920</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="0" sha1="tbfj0535cusopjh4qlkzrq3xjjcf7cc" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;0&quot; user=&quot;Babulbaishya&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>tbfj0535cusopjh4qlkzrq3xjjcf7cc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:ওমৰ তীৰ্থ.djvu/১২৫</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90571</id>
    <revision>
      <id>245921</id>
      <timestamp>2026-04-04T12:36:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Babulbaishya</username>
        <id>104</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হৈছে */</comment>
      <origin>245921</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="602" sha1="0tgflvmdhfshzox5ey0xqhgqix66bij" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Babulbaishya&quot; /&gt;{{center|১০৩}}
{{Block center/s}}&lt;/noinclude&gt;&lt;poem&gt;প্রিয়তম মোৰ, দুয়ো যদি মিলি
::::বিধাতাৰ সতে মন্ত্ৰণা কৰি
পাৰিলোঁ হেতেন ৰচিব এখনি
::::নতুন জগত কল্পনা ভৰি,

নতুন জেউতি সাদৰে সাবটি
::::কৰিলোঁ হেতেন পুৰণা দূৰ;
শান্তিৰ শীতল সমীৰে উলাহে
::::বজালে হেতেন মুক্তিৰ সুৰ।&lt;/poem&gt;&lt;noinclude&gt;{{Block center/e}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>0tgflvmdhfshzox5ey0xqhgqix66bij</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:বিশ্ব-ভূগোল.pdf/৬৯</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90572</id>
    <revision>
      <id>245922</id>
      <timestamp>2026-04-04T12:38:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>4110</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;প্ৰাকৃতিক ভূগোল 89 উঠোতে বতাহত আৰু ভাপ নথকাত শুকান হৈ পৰে। এনে বতাহ পৃথিবীৰ পিঠিৰ পৰা উধাই বায়ুমণ্ডলৰ উচ্চ তপলৈ যাবগৈ পাবে : কিন্তু যদি পৰ্ব্বতৰ আন পিঠিত চাপৰ মাত্...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>245922</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3390" sha1="jedgzbguym94xg35g1tx89holzrtg9h" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;নৰুনা বৰুৱা&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;প্ৰাকৃতিক ভূগোল
89
উঠোতে বতাহত আৰু ভাপ নথকাত শুকান হৈ পৰে। এনে বতাহ
পৃথিবীৰ পিঠিৰ পৰা উধাই বায়ুমণ্ডলৰ উচ্চ তপলৈ যাবগৈ পাবে :
কিন্তু যদি পৰ্ব্বতৰ আন পিঠিত চাপৰ মাত্ৰা কম হয় তেন্তে হোপা
খাই কম চাপৰ ঠাইলৈ যাব আৰু নামোতে সঙ্কোচিত হৈ তপতো হব।
আন্না, পৰ্ব্বতৰ উত্তৰৰ ভৈয়ামত বলা এনে তপত বতাহ প্ৰখ্যাত।
ইয়াক ফুন বোলা হয়; বকি পৰ্ব্বতৰ পূব পিঠিয়ে বলা তপত বতাহক
ছিনুক বোলা হয়। এই তপত বতাহৰ স্পৰ্শত তুষাৰ শীঘ্ৰে গলে আৰু
ফলত ভৈয়ামত অতি শীত বা অতি জাৰ হব নোৱাৰে। আল্লচ পৰ্ব্বতৰ
ফুন বতাহৰ উপাদেয় ফল এই যে, ইয়াৰ গুণতে আঙ্গুৰ পকে আৰু কোনো
কোনে৷ ভৈয়ামত আঙ্গুৰ পকা সময়ত ইয়াৰ উপস্থিতি অত্যন্ত আৱশ্যকীয়।
-
ভূমধ্য সাগৰৰ পাৰত থকা কোনো কোনো দেশত পশ্চিমৰপৰা
এবিধ ভাপবাহী, অসহনীয় তপত বতাহ বলে। ইয়াক চিকো
বোলা হয়। এড়িয়েটিক সাগৰৰ উপকূলত উত্তৰৰপৰা বলা শীতল
বতাহক বৰা বোলা হয়, আৰু ৰ'ণ নদীৰ ভৈয়ামত বলা বতাহক
মিস্ত্ৰেল বোলা হয়।
পাৰ্ব্বত্য দেশত সাধাৰণতে ৰাতি ভৈয়ামলৈ আৰু দিনত ভৈয়ামৰপৰা
বতাহ বলে। ইয়াৰ উৎপত্তি স্থল সমুদ্ৰ-বতাহৰ উৎপত্তি সদৃশ।
পৰ্ব্বতৰ অতি ওখ বা শৃঙ্গ অঞ্চলত তাপমানৰ সঘনে লৰ হয় আৰু ফলত
বাৰান্তৰে ই অধিক আৰু অনধিক চাপৰ কেন্দ্ৰ হৈ পৰে। ইয়াত
তাপমানৰ এনে অতিপাত লব হোৱাৰ কাৰণ এই যে (১) পৰ্ব্বতৰ
উচ্চতম অঞ্চলৰ বায়ু শুকান বা ভাপহীন; (২) তবল বায়ুৰ মাজেদি
তাপ শীঘ্ৰে বহিৰ্গত হয়; (৩) গছ-গছনিৰ অনুপস্থিতি বা ইয়াৰ
অপৰিমিত অভাব; কিয়নো গছগছনিৰ উপস্থিতিয়ে জলবায়ু নিয়মীয়া
হোৱাত সহায়তা কৰে।&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>jedgzbguym94xg35g1tx89holzrtg9h</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:বিশ্ব-ভূগোল.pdf/৭০</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90573</id>
    <revision>
      <id>245923</id>
      <timestamp>2026-04-04T12:38:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>4110</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;তৃতীয় আধ্যা মহাসাগৰ আৰু সাগৰ পানী আৰু মাটি মেৰুদেশ সম্পূৰ্ণৰূপে আবিষ্কৃত নোহোৱালৈকে আমি পৃথিবীৰ মাটি আৰু পানী ভাগৰ পৰিমাণ থিৰাংকৈ জানিব নোৱাৰোঁ। এতিয়ালৈকে জ...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>245923</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2433" sha1="031nndz859kaahnkc0mc9mypm0qb896" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;নৰুনা বৰুৱা&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;তৃতীয় আধ্যা
মহাসাগৰ আৰু সাগৰ
পানী আৰু মাটি
মেৰুদেশ সম্পূৰ্ণৰূপে আবিষ্কৃত নোহোৱালৈকে আমি পৃথিবীৰ
মাটি আৰু পানী ভাগৰ পৰিমাণ থিৰাংকৈ জানিব নোৱাৰোঁ।
এতিয়ালৈকে জনাত পৃথিবীৰ পিঠিত ৭ ভাগ পানী আৰু ৩ তিনি
ভাগ মাটি। -
পৃথিবীৰ মেপ চালেই দেখা যায় যে পৃথিবীৰ অধিক ভূমিভাগ
উত্তৰ গোলাৰ্দ্ধত অৱস্থিত। দক্ষিণ অক্ষৰেখাৰ ৪০ ডিগ্ৰীৰ দক্ষিণে,
দক্ষিণ এমেৰিকাৰ নেজ, নিউ জীলেণ্ডৰ এক অংশ, টাচমেনিয়া
আৰু আন সৰু দ্বীপসমূহ আৰু অনাবিষ্কৃত কুমেক মহাদেশ ভিন্ন, মাটি
“একেবাৰে নাই। দক্ষিণ মেৰু বা কুমেক মহাদেশ শীত কটিবন্ধৰ
অন্তৰত।
দক্ষিণ অক্ষৰেখাৰ ৪০° আৰু ৬৬২° ডিগ্ৰীৰ মাজত এক অখণ্ডিত
বিশাল পানীভাগে পৃথিবীক আগুৰি আছে। ইয়াকে দক্ষিণ
মহাসাগৰ বোলা হয়।
ইংলণ্ডৰ দক্ষিণে কেন্দ্ৰ কৰি যদি এক গোলাৰ্দ্ধ অঁকা যায় তেন্তে
পৃথিবীৰ ভূমি এই গোলাৰ্দ্ধত পৰিব। এই “ভূমি গোলাৰ্দ্ধ”ত মাটি
আৰু পানীৰ পৰিমাণ সমান হব; এভাগ মাটি, এভাগ পানী। ইয়াৰ
বিপৰীত গোলাৰ্দ্ধৰ কেন্দ্ৰ নিউজিলেণ্ডৰ ওচৰত হব। এই গোলাৰ্দ্ধত
মাটি পানীৰ ১ অংশ হব। ইয়াক “পানী গোলাৰ্দ্ধ” বুলিব পাৰি।&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>031nndz859kaahnkc0mc9mypm0qb896</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>245926</id>
      <parentid>245923</parentid>
      <timestamp>2026-04-04T12:43:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>4110</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হৈছে */</comment>
      <origin>245926</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2531" sha1="ld4xwtpmqyel6joy5rr0rizfj5kxjd8" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;নৰুনা বৰুৱা&quot; /&gt;{{center|{{Xxxx-larger|তৃতীয় আধ্যা}}}}
{{center|'''মহাসাগৰ আৰু সাগৰ'''}}
{{center|'''পানী আৰু মাটি'''}}&lt;/noinclude&gt;{{Gap}}মেৰুদেশ সম্পূৰ্ণৰূপে আবিষ্কৃত নোহোৱালৈকে আমি পৃথিবীৰ
মাটি আৰু পানী ভাগৰ পৰিমাণ থিৰাংকৈ জানিব নোৱাৰোঁ।
এতিয়ালৈকে জনাত পৃথিবীৰ পিঠিত ৭ ভাগ পানী আৰু ৩ তিনি
ভাগ মাটি।

{{gap}}পৃথিবীৰ মেপ চালেই দেখা যায় যে পৃথিবীৰ অধিক ভূমিভাগ
উত্তৰ গোলাৰ্দ্ধত অৱস্থিত। দক্ষিণ অক্ষৰেখাৰ ৪০ ডিগ্ৰীৰ দক্ষিণে,
দক্ষিণ এমেৰিকাৰ নেজ, নিউ জীলেণ্ডৰ এক অংশ, টাচমেনিয়া
আৰু আন সৰু দ্বীপসমূহ আৰু অনাবিষ্কৃত কুমেৰু মহাদেশ ভিন্ন, মাটি
“একেবাৰে নাই। দক্ষিণ মেৰু বা কুমেক মহাদেশ শীত কটিবন্ধৰ
অন্তৰত।

{{Gap}}দক্ষিণ অক্ষৰেখাৰ ৪০° আৰু ৬৬২° ডিগ্ৰীৰ মাজত এক অখণ্ডিত
বিশাল পানীভাগে পৃথিবীক আগুৰি আছে। ইয়াকে দক্ষিণ
'''মহাসাগৰ''' বোলা হয়।

{{gap}}ইংলণ্ডৰ দক্ষিণে কেন্দ্ৰ কৰি যদি এক গোলাৰ্দ্ধ অঁকা যায় তেন্তে
পৃথিবীৰ ভূমি এই গোলাৰ্দ্ধত পৰিব। এই “ভূমি গোলাৰ্দ্ধ”ত মাটি
আৰু পানীৰ পৰিমাণ সমান হব; এভাগ মাটি, এভাগ পানী। ইয়াৰ
বিপৰীত গোলাৰ্দ্ধৰ কেন্দ্ৰ নিউজিলেণ্ডৰ ওচৰত হব। এই গোলাৰ্দ্ধত
মাটি পানীৰ ১ অংশ হব। ইয়াক “পানী গোলাৰ্দ্ধ” বুলিব পাৰি।&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ld4xwtpmqyel6joy5rr0rizfj5kxjd8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:ওমৰ তীৰ্থ.djvu/১২৬</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90574</id>
    <revision>
      <id>245925</id>
      <timestamp>2026-04-04T12:40:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Babulbaishya</username>
        <id>104</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হৈছে */ ৰ-প্ৰতিস্থাপন সঁজুলি ব্যৱহাৰ কৰি ‘বঙালী ৰ’ প্ৰতিস্থাপন কৰা হ’ল।</comment>
      <origin>245925</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="590" sha1="mds2o54falhp2h4fplr35j1mguae6a5" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Babulbaishya&quot; /&gt;{{center|১০৪}}
{{Block center/s}}&lt;/noinclude&gt;&lt;poem&gt;প্ৰাণ প্ৰিয় মোৰ শৰতৰ জোন
::::হৃদয় আকাশ উজল কৰা
পাতৰ মাজেদি আৰু এটি জোনে
::::চোৱাছোঁ ঢালিছে অমিয়৷ ধাৰা।

যিদিনা তোমাৰ প্ৰাণৰ {{illegible}}
::::দূৰ অসীমত মিলিব গই
কাকনো এনুৱা ৰূপহী হাঁহিৰে
::::আহি মোৰ জোনে চাবহি অই।&lt;/poem&gt;&lt;noinclude&gt;{{Block center/e}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>mds2o54falhp2h4fplr35j1mguae6a5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:বিশ্ব-ভূগোল.pdf/৭১</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90575</id>
    <revision>
      <id>245927</id>
      <timestamp>2026-04-04T12:43:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>4110</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;প্ৰাকৃতিক ভূগোল ৪৯ পৰিমাণ আৰু বিস্তৃতি সকলে৷ মহাসাগৰেই সংলগ্ন বিস্তীৰ্ণ এক অখণ্ড পানীমণ্ডল; কেৱল সুবিধাৰ অৰ্থে ইয়াক চাৰি ভাগে ভগোৱা হৈছে; (১) ওপৰত দক্ষিণ মহাসাগৰ...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>245927</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3101" sha1="bdwrawg53w38gpt6yspdtn027h2pcz0" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;নৰুনা বৰুৱা&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;প্ৰাকৃতিক ভূগোল
৪৯
পৰিমাণ আৰু বিস্তৃতি
সকলে৷ মহাসাগৰেই সংলগ্ন বিস্তীৰ্ণ এক অখণ্ড পানীমণ্ডল; কেৱল
সুবিধাৰ অৰ্থে ইয়াক চাৰি ভাগে ভগোৱা হৈছে; (১) ওপৰত দক্ষিণ
মহাসাগৰ বৰ্ণোৱা হৈছে। দক্ষিণ মহাসাগৰৰ উত্তৰে দীঘল অথচ
ঠেক পানীভাগক (২) আট্‌লান্টিক মহাসাগৰ বোলা হয়।
আটলান্টিক মহাসাগৰ বুৰঞ্জীপ্ৰখ্যাত আৰু ইয়াতেই পৃথিবীৰ প্ৰধান
বানিজ্য পথবোৰ অৱস্থিত। (৩) প্ৰশান্ত মহাসাগৰ; প্ৰশান্ত
মহাসাগৰ ইমান দ যে ইয়াৰ পেটত পৃথিবীৰ সমস্ত ভূমিভাগ সোমায়ো
আৰু ঠাই থাকিব। (৪) এফ্ৰিকা, এচিয়া আৰু অষ্ট্ৰেলিয়াৰ মাজৰ
ধনুভিড়িয়৷ পানীভাগক ভাৰত মহাসাগৰ বোলে। ইয়াৰ অধিক
অংশই বিষুব ৰেখাব দক্ষিণে অৱস্থিত।
আটলান্টিক মহাসাগৰ প্ৰশান্ত মহাসাগৰতকৈ অধিক সৰু হলেও
ইয়াৰ প্ৰাধান্য অনেক বেচি। ইয়াৰ উপকূলত পৃথিবীৰ প্ৰধান
বাণিজ্যবন্দৰবোৰ অৱস্থিত।
ইয়াৰ পৰিমাণ ৩,৩০,°°,০০০ বৰ্গ মাইল; আৰু ইয়াক পূবে
বাণ্টিক সাগৰ, ভূমধ্য সাগব, উত্তৰে হিমান্ত সাগৰ আৰু বেফিন উপসাগৰ,
পশ্চিমে হাচন উপসাগৰ, মেক্সিক' উপসাগৰ আৰু কেৰিবিয়ান সাগৰে
'খণ্ডিতভাৱে বেৰি আছে।
পৃথিবীৰ বৃহৎ বৃহৎ নদ নদীবোৰ আলান্টিক মহাসাগৰ বা ইয়াৰ
লগত সংযুক্ত সাগৰ বা উপসাগৰতে পৰিছে; গতিকে পৃথিবীৰ
স্থলভাগৰ অধিক অংশকে নৈয়ে ধুই আনি ইয়াত পেলাইছেহি।
;
প্ৰশান্ত মহাসাগৰৰ পৰিমাণ ৫,৫০,০০,০০০ বৰ্গ মাইল। ইয়াত
বেচি সাগৰো নাই আৰু অধিক সংখ্যক বৃহৎ নদ-নদীও ইয়াত পৰাহি
B&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>bdwrawg53w38gpt6yspdtn027h2pcz0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:বিশ্ব-ভূগোল.pdf/৭৪</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90576</id>
    <revision>
      <id>245928</id>
      <timestamp>2026-04-04T12:44:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>4110</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;বিশ্ব-ভূগোল দুয়ো প্ৰকাৰৰ মহাদেশীয় পাৰ দৰ্শাবলৈ ওপৰত দুটি চিত্ৰ দিয়৷ হৈছে৷ ইয়াত কখ মহাদেশীয় পাব; কগক মহাদেশীয় গৰা বোলা হয়। দুয়ো চিত্ৰতে অৱশ্যে উচ্চতা অধি...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>245928</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3267" sha1="opcael10gskacm98qgtyq4nt6v0oz4t" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;নৰুনা বৰুৱা&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;বিশ্ব-ভূগোল
দুয়ো প্ৰকাৰৰ মহাদেশীয় পাৰ দৰ্শাবলৈ
ওপৰত দুটি চিত্ৰ দিয়৷
হৈছে৷ ইয়াত কখ মহাদেশীয় পাব; কগক মহাদেশীয় গৰা বোলা
হয়। দুয়ো চিত্ৰতে অৱশ্যে উচ্চতা অধিক বঢ়াই দেখুৱা হৈছে।
ৰোপৰ উত্তৰ-পশ্চিমে মহাদেশীয় পাৰ অতি বিস্তীৰ্ণ; ইয়াতে বৃটিচ
দ্বীপপুঞ্জ, উত্তৰ সাগৰ আৰু বাণ্টিক সাগৰ অৱস্থিত। দক্ষিণ আমেৰিকাৰ
দক্ষিণ-পূৰ্বে ই ইমান বহুল যে ফ'কলেও দ্বীপপুঞ্জ পাৰ হৈ গৈছে;
অস্ত্ৰেলিয়াৰ উত্তৰে ই নিউগিনিয়া পৰ্য্যন্ত ব্যাপি আছে। আকৌ এচিয়াৰ
দক্ষিণ-পূৰ্বে ই বহল হৈছে। ফ্লৰিডা উপদ্বীপৰ চাৰিউফালে ই বিস্তৃত
হৈ আছে। হাচন উপসাগৰৰ পানীয়ো অতি তৰাং।
সাগৰৰ তলি
সাগৰৰ তলি, অধিক অংশই ওৰ নপৰা এক সমৰ্থল প্ৰায়; কেৱল
ঠায়ে ঠায়ে শাৰী শাৰী পৰ্ব্বত উঠি কাচিৎ কোনো কোনো ঠাইত তাৰ
শৃঙ্গ সাগৰ-পিঠিৰ ওপৰ বা ওচৰ পাইছেহি।
আলান্টিক মহাসাগৰৰ তলি পৰীক্ষা কৰি দেখা গৈছে যে সাগৰৰ
গভীৰতম অংশ স্থলভাগৰ কাষতেই পোৱা যায়। ইয়াৰ সোঁমাজতে ৬
আখৰৰ আক্বতিৰ নিমজ্জিত এটি পৰ্ব্বত শাৰী সাগৰ-পিঠিৰ ৩,০০০ ফেদম
দৰ পৰা ওখই ১,২০০ ফেদমলৈকে উঠিছে। ইয়াৰ উত্তৰ খণ্ডক
ডফিন্‌ পৰ্বত আৰু দক্ষিণ খণ্ডক চেলেঞ্জাৰ মালভূমি
বোলা হয়। এটি সংযোজক মালভূমিয়ে দুয়োকো বিষুব ৰেখাৰ ওচৰত
সংযুক্ত কৰিছে।
এই মধ্যস্থ পৰ্ব্বত শাৰীৰ দুয়ো পাৰে, বিষুব ৰেখাৰ ক্ৰমান্বয়ে উত্তৰে
আৰু দক্ষিণে দুটাকৈ দ ‘লোৰ’আছে; পশ্চিমৰ কেইটা পূবৰ কেইটাতকৈ
বেচি দ। এচেনগন দ্বীপ, এজোৰ্চ, দ্বীপপুঞ্জ এই মধ্যস্থিত পৰ্ব্বত শাৰীৰ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>opcael10gskacm98qgtyq4nt6v0oz4t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:বিশ্ব-ভূগোল.pdf/৭৫</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90577</id>
    <revision>
      <id>245929</id>
      <timestamp>2026-04-04T12:44:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>4110</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;প্ৰাকৃতিক ভূগোল ৫৩ 1 'ওপৰত অৱস্থিত। বাৰ্ম্মোজ দ্বীপপুঞ্জ, চেণ্টহেলেন৷ আৰু কেপভাৰ্ড দ্বীপপুঞ্জ, আগ্নেয় পৰ্ব্বতৰ শৃঙ্গ মাথোন; আৰু বহুত দৰ পৰা উঠিছে। কেনেবীদ্বীপপ...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>245929</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3458" sha1="c6lu4rcwegdbm24zxukw7cvvkxr9r7t" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;নৰুনা বৰুৱা&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;প্ৰাকৃতিক ভূগোল
৫৩
1
'ওপৰত অৱস্থিত। বাৰ্ম্মোজ দ্বীপপুঞ্জ, চেণ্টহেলেন৷ আৰু কেপভাৰ্ড
দ্বীপপুঞ্জ, আগ্নেয় পৰ্ব্বতৰ শৃঙ্গ মাথোন; আৰু বহুত দৰ পৰা উঠিছে।
কেনেবীদ্বীপপুঞ্জ এফ্ৰিকাৰ মহাদেশীয় পাৰত। কাটনৰ পৰা
অবিন’ক'ৰ ব-দ্বীপলৈকে জুৰি থকা এটি বেঁকা, দীঘল পৰ্ব্বতৰ ওলাই
থকা শৃঙ্গবোৰৰ সমষ্টিয়েই হৈছে পশ্চিম ভাৰতীয় দ্বীপপুঞ্জ।
উত্তৰ আটলান্টিক মহাসাগৰত আৰু এশাৰী পৰ্ব্বত আছে। ইয়াক
ৱিডিন্‌-টমচন ৰিজ, বোলা হয়। ই নৰৱে আৰু বৃটিচ
দ্বীপপুঞ্জক, ফাৰো দ্বীপপুঞ্জ, আইচলেণ্ড আৰু গ্ৰীনলেণ্ডৰ লগত সংযোগ
কৰি আলান্টিক মহাসাগৰক, দ বৃত্তাকাৰ উত্তৰ হিমসাগৰৰ পৰা পৃথক
কৰি ৰাখিছে। ভূমধ্যসাগৰ, কেবিবিয়ান সাগৰ আৰু মেক্সিক' সাগৰ
গভীৰ, কিন্তু প্ৰত্যেককে সাগৰ-পিঠিৰ ওচৰ চপা একোটা গৰিলাই ঘাই
মহাসাগৰৰ পৰা বিভেদ কৰি ৰাখিছে।
আটলান্টিক মহাসাগৰৰ দৰে প্ৰশান্ত মহাসাগৰ বিশদৰূপে আবিষ্কৃত
হোৱা নাই। এচিয়াৰ পৰা এমেৰিকালৈকে এটি গোটোং খালৰ দৰে ই
বিস্তাবি আছে; কেৱল দক্ষিণে আৰু পশ্চিমে কেতবোৰ নিমজ্জিত পৰ্ব্বত
শাৰীয়ে ইয়াক খণ্ডিত কৰিছে আৰু এই পৰ্ব্বতবোৰৰ শৃঙ্গবোৰেই
ওচেনিয়া মহাদেশৰ অসংখ্য দ্বীপপুঞ্জ গঢ়ি তুলিছে। পূবদিশে বা
এমেৰিকাৰ দাঁতিয়ে, সাগৰৰ তলি হঠাৎ থিয়ৈ ওপৰলৈ উঠিছে। ইয়াত
মহাদেশীয় পাৰ নিচেই ঠেক বা নাই বুলিলেই হয়। পশ্চিম দাঁতিয়েও,
জাপান আৰু ফিলিপাইন আদি দ্বীপপুঞ্জ দ পানীৰ পৰা হঠাৎ পানীৰ
ওপৰলৈ উঠিছে; আৰু দৰাচলতে ইয়াৰ পৰাই এচিয়াৰ উপকূল আৰম্ভ
হৈছে।
জাপানৰ পূৰ্বে থকা দ লোৰটোৰ নাম 'টাচকাৰ'ৰা লোৰ
আৰু ইয়াৰ গভীৰত্ব ২৭,৯৩০ ফুট।&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>c6lu4rcwegdbm24zxukw7cvvkxr9r7t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:বিশ্ব-ভূগোল.pdf/৭৬</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90578</id>
    <revision>
      <id>245930</id>
      <timestamp>2026-04-04T12:44:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>4110</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;28. বিশ্ব-ভূগোল গঠনোপাদান প্ৰায় এশ ফেদম দলৈকে সাগৰৰ তলিত কেৱল বালি, পাথৰ গুটি আৰু বোকাহে পোৱা যায়। ওচৰৰ স্থল অংশ বৰষুণ আৰু নৈৰ দ্বাৰা ধৌত হোৱাৰ ফলত এই স্থলীয় পদাৰ্...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>245930</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3174" sha1="t0ww08pbcs00nj9n69dj73gimkw9gvj" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;নৰুনা বৰুৱা&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;28.
বিশ্ব-ভূগোল
গঠনোপাদান
প্ৰায় এশ ফেদম দলৈকে সাগৰৰ তলিত কেৱল বালি, পাথৰ গুটি
আৰু বোকাহে পোৱা যায়। ওচৰৰ স্থল অংশ বৰষুণ আৰু নৈৰ দ্বাৰা
ধৌত হোৱাৰ ফলত এই স্থলীয় পদাৰ্থ সাগৰত পোৱা যায়; তদুপৰি
সমুদ্ৰই নিজেই পাব খহাই এনে পদাৰ্থ গৰ্ভলৈ আনে।
বৰ বৰ নৈয়ে কেতিয়াবা মোহনাব পবা শ শ মাইল (জুবি) আঁতৰত
অসীম মাত্ৰাত অতি সূক্ষ্ম বোকা পেলায়। দেখাত এই বোকা ঘোৰ নীল
বৰণীয়া; কিন্তু কলপতীয়া আৰু বঙা বোকাও ইয়াত পোৱা যায়।
3
কোনো স্থল-পদাৰ্থই ঢুকি নোপোৱা সাগৰৰ গভীৰ তলিত কেৱল
সামুদ্ৰিক প্ৰাণীৰ জীৱশেষ আৰু আগ্নেয় গিৰিজাত পদাৰ্থই সাগৰৰ তলি
আচ্ছাদিত কৰি থৈছে। গ্লবিজেবিনা উজ আৰু ৰঙা বোকাই সাগৰ-
তলিৰ অধিক খণ্ড ঢাকি আছে।
ফ্ৰামিনিফেৰা বোলা এবিধ ক্ষুদ্ৰ প্ৰাণীৰ জক। অধিককৈ থকা আৰু
আগ্নেয়গিৰিজাত খনিজ পদাৰ্থৰ সমষ্টিকে গ্লবিজেবিনা উজ বোলা
হয়। ফামিনিফোৰ জঁ কাবোৰ চূণেৰে গঢ়িত।
ৰঙা বোকাই সাগৰ-তলিৰ গভীৰতম অংশৰ অধিক খণ্ডকে জুৰি
আছে। ই প্ৰধানতঃ আগ্নেয় গিৰিৰ পৰা উৎপন্ন হোৱা ধূলি, পপীয়া
তৰা আদিৰ ভগ্নাংশ, আৰু গ্লবিজেৰিনা উত্তৰ দৰে; কিন্তু চিলিকাৰে
গঢ়া জঁ কাৰে নিৰ্ম্মিত।
এঙাৰ এচিদ থকা দ পানীয়ে জঁ কাবোৰৰ চূণ অংশ খাই পেলায় আৰু
পমি নোযোৱা পৰিশেষ অংশ পানীৰ তললৈ পৰে। ৰঙা বোকাৰ প্ৰধান
অংশ আগ্নেয়গিৰি-উৎপন্ন পদাৰ্থ।
পপীয়া তৰাৰ ভগ্নাংশ, আগ্নেয়গিৰিৰ পাথৰ আৰু তিমি মাছৰ দাঁত
আদি ৰঙা বোকাত পোৱা যায়। ইয়াৰপৰা বুজিব পাৰি যে ইয়াৰ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>t0ww08pbcs00nj9n69dj73gimkw9gvj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:বিশ্ব-ভূগোল.pdf/৭৭</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90579</id>
    <revision>
      <id>245931</id>
      <timestamp>2026-04-04T12:44:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>4110</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;প্ৰাকৃতিক ভূগোল ৫ ৫ গঠন অতি ধীৰ; নহলে এনেবোৰ বস্তু সহজে ঢাক খালেহেঁতেন। ৰঙা বোকাৰপৰা উৎপন্ন হোৱা শিল সঠিককৈ কোনো এখন মহাদেশতে আবিষ্কৃত নোহোৱাত ইয়াকে প্ৰমাণ হয় য...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>245931</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2962" sha1="rxgsyf7wi6uun4w60xqcnl9g1955bdf" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;নৰুনা বৰুৱা&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;প্ৰাকৃতিক ভূগোল
৫ ৫
গঠন অতি ধীৰ; নহলে এনেবোৰ বস্তু সহজে ঢাক খালেহেঁতেন।
ৰঙা বোকাৰপৰা উৎপন্ন হোৱা শিল সঠিককৈ কোনো এখন মহাদেশতে
আবিষ্কৃত নোহোৱাত ইয়াকে প্ৰমাণ হয় যে জলজ শিলৰ গঠন আৰম্ভ
হোৱা দিনৰেপৰা মহাসমুদ্ৰৰ গভীৰতম স্থলবোৰ চিৰস্থায়ী হৈয়ে আছে।
সাগৰৰ পানী
'
সমুদ্ৰৰ পানীত গঢ়ে শতকৰা প্ৰায় ৩৷ ভাগ গোটা বস্তু পমি আছে,
&quot;আৰু ইয়াৰ * ভাগ লোণ। আন আন লোণৰ ভিতৰত, মেগনেচিয়াম
ক্লাইড, মেগনেচিয়াম চালফেইট আৰু কম মাত্ৰাত হলেও অন্যান্য
প্ৰকাৰৰ লোণ বৰ্ত্তমান। এই লোণবোৰ পৰি থকাৰ হেতুকে সাগৰৰ
পানী নদ-নদীৰ পানীতকৈ—যাক সুমিষ্ট পানী বোলা হয়, গধুৰ আৰু
ই গোট মাৰিবলৈকো বেচি শীতৰ প্ৰয়োজন। প্ৰায় ২৮° ফাৰেণ-
হাইটত সাগৰৰ পানী গোট মাৰে; কিন্তু সুমিষ্ট পানী ৩২° ডিঃ ফাঃ
গোট মাৰে।
সাগৰৰ পানীত লোণৰ পৰিমাণ
সাগৰৰ পানীত শতকৰা প্ৰায় ৩৷ ভাগ বিবিধ লোণ পমি আছে;
অৰ্থাৎ ১০০ সেৰ সাগৰৰ পানীত প্ৰায় ৩৷ সেৰ লোণীয়া বস্তু পমি থক।
পোৱা যায়। এই পমি থকা লোণৰ পৰিমাণকে সাগৰৰ লোণীয়াত্ব
বোলা হয়। পানীত পৰি থকা লোণৰ পৰিমাণ আৰু ইয়াৰ তাপমানৰ
ওপৰত সাগৰৰ পানীৰ ঘনতা নিৰ্ভৰ কৰে। পানীত লোণ বেচি হলে
পানী বেচি ঘন হয় অৰ্থাৎ ইয়াৰ ওজন বাঢ়ে। কিন্তু পানী তপত হলে
আয়তনত বাঢ়ে আৰু পাতল হয়। সূৰ্য্যব তাপ বতাহৰ উৎপত্তিৰ কাৰণ
হোৱাৰ উপৰিও ই (১) সাগৰৰ পানী তপতাই ইয়াক পাতল কৰে,&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>rxgsyf7wi6uun4w60xqcnl9g1955bdf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>245933</id>
      <parentid>245931</parentid>
      <timestamp>2026-04-04T12:51:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>4110</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হৈছে */</comment>
      <origin>245933</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3043" sha1="3or81n70ssgsfue7q28yrow6a2v3549" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;নৰুনা বৰুৱা&quot; /&gt;{{rh|প্ৰাকৃতিক ভূগোল||৫৫}}&lt;/noinclude&gt;
গঠন অতি ধীৰ; নহলে এনেবোৰ বস্তু সহজে ঢাক খালেহেঁতেন।
ৰঙা বোকাৰপৰা উৎপন্ন হোৱা শিল সঠিককৈ কোনো এখন মহাদেশতে
আবিষ্কৃত নোহোৱাত ইয়াকে প্ৰমাণ হয় যে জলজ শিলৰ গঠন আৰম্ভ
হোৱা দিনৰেপৰা মহাসমুদ্ৰৰ গভীৰতম স্থলবোৰ চিৰস্থায়ী হৈয়ে আছে।
{{center|'''সাগৰৰ পানী'''}}

{{gap}}সমুদ্ৰৰ পানীত গঢ়ে শতকৰা প্ৰায় ৩৷। ভাগ গোটা বস্তু পমি আছে,
আৰু ইয়াৰ ৪/৫ ভাগ লোণ। আন আন লোণৰ ভিতৰত, মেগনেচিয়াম
ক্লাৰাইড, মেগনেচিয়াম চালফেইট আৰু কম মাত্ৰাত হলেও অন্যান্য
প্ৰকাৰৰ লোণ বৰ্ত্তমান। এই লোণবোৰ পৰি থকাৰ হেতুকে সাগৰৰ
পানী নদ-নদীৰ পানীতকৈ—যাক সুমিষ্ট পানী বোলা হয়, গধুৰ আৰু
ই গোট মাৰিবলৈকো বেচি শীতৰ প্ৰয়োজন। প্ৰায় ২৮° ফাৰেণ-
হাইটত সাগৰৰ পানী গোট মাৰে; কিন্তু সুমিষ্ট পানী ৩২° ডিঃ ফাঃ
গোট মাৰে।
{{center|'''সাগৰৰ পানীত লোণৰ পৰিমাণ'''}}

{{gap}}সাগৰৰ পানীত শতকৰা প্ৰায় ৩৷। ভাগ বিবিধ লোণ পমি আছে;
অৰ্থাৎ ১০০ সেৰ সাগৰৰ পানীত প্ৰায় ৩।৷ সেৰ লোণীয়া বস্তু পমি থক।
পোৱা যায়। এই পমি থকা লোণৰ পৰিমাণকে সাগৰৰ '''লোণীয়াত্ব'''
বোলা হয়। পানীত পৰি থকা লোণৰ পৰিমাণ আৰু ইয়াৰ তাপমানৰ
ওপৰত সাগৰৰ পানীৰ ঘনতা নিৰ্ভৰ কৰে। পানীত লোণ বেচি হলে
পানী বেচি ঘন হয় অৰ্থাৎ ইয়াৰ ওজন বাঢ়ে। কিন্তু পানী তপত হলে
আয়তনত বাঢ়ে আৰু পাতল হয়। সূৰ্য্যব তাপ বতাহৰ উৎপত্তিৰ কাৰণ
হোৱাৰ উপৰিও ই (১) সাগৰৰ পানী তপতাই ইয়াক পাতল কৰে,&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>3or81n70ssgsfue7q28yrow6a2v3549</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:বিশ্ব-ভূগোল.pdf/৩৩</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90580</id>
    <revision>
      <id>245935</id>
      <timestamp>2026-04-04T12:54:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>4110</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;গণিত ভূগোল ১১ কিয়নো দুয়ো আপোন আপোন বৃত্তৰ কেন্দ্ৰত একে সমান কোণ উৎপন্ন কৰে। কোনো ঠাইৰ দ্ৰাঘিমা আৰু অক্ষৰেখা 'দিয়া থাকিলে ভূগোলত ইয়াৰ অবস্থিতি আমি তলত দিয়া প্...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>245935</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3104" sha1="7gnbmb3908hoxcg4xz463k06fqf1n2r" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;নৰুনা বৰুৱা&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;গণিত ভূগোল
১১
কিয়নো দুয়ো আপোন আপোন বৃত্তৰ কেন্দ্ৰত একে সমান কোণ
উৎপন্ন কৰে।
কোনো ঠাইৰ দ্ৰাঘিমা আৰু অক্ষৰেখা 'দিয়া থাকিলে ভূগোলত
ইয়াৰ অবস্থিতি আমি তলত দিয়া প্ৰথাৰে উলিয়াব পাৰোঁ৷ য’ত
গ্ৰীনিচৰ ( মেৰিডিয়ান ) মাধ্যাহ্নিক ৰেখাই বিষুব ৰেখা কাটিছে, সেই
বিন্দুৰ পৰা আৰম্ভ কৰি পূবে বা পশ্চিমে বিষুবৰেখাৰ ওপৰেদি সেই
ঠাইৰ দ্ৰাঘিমাৰ সমান দূৰত্ব আগবাঢ়া। ধৰা, আমি জানিবা এতিয়া প
বিন্দু পালোগৈ। এতিয়া প বিন্দুৰ ওপৰেদি যোৱা মাধ্যাহ্নিক ৰেখাৰ
ওপবেদি দিয়ামতে উত্তৰলৈ বা দক্ষিণলৈ আগবাঢ়া আৰু যেতিয়া দিয়া
ঠাইৰ অক্ষৰেখাৰ সমান দূৰত্ব আগবাঢ়িলা সেই বিন্দুই উলিয়াবলগীয়া
বিন্দু।
হয়।
অক্ষৰেখা :- উত্তৰে বা দক্ষিণে ৯০° ডিগ্ৰীলৈকে ডিগ্ৰীত জোখা
ইয়াক কোনো ঠাইৰ মাধ্যাহিক ৰেখাৰ ওপৰেদি জোখা হয়।
ইয়াৰ দূৰত্ব বিষুবৰেখাৰ পৰা জোখা হয়।
ইয়াক কোনো ঠাইৰ সমান্তৰাল অক্ষবৃত্ত পৰ্য্যন্ত জোখা হয়।
দ্ৰাঘিমাও ডিগ্ৰীত পূবলৈ বা পশ্চিমলৈ জোখা হয়।
ইয়াক সেই ঠাইৰ অক্ষবৃত্ত বা বিষুবৰেখাৰ ওপৰে জোখা হয়।
ইয়াৰ দূৰত্ব গ্ৰীনিচৰ মাধ্যাহিক ৰেখাৰ পৰা জোখা হয়।
আৰু কোনো ঠাইৰ মাধ্যাহ্নিক ৰেখা পৰ্য্যন্ত জোখা হয়।
বিষুব ৰেখাৰ ওপৰত থকা কোনো ঠাইত এক ডিগ্ৰী দ্ৰাঘিমা
আচল দীৰ্ঘতা ভূ-পৰিধিৰ ডউন ভাগ আৰু প্ৰায় ৬৯ মাইল। মেৰুত
সকলো মাধ্যাহ্নিক ৰেখা এক বিন্দুত লগ লগা, গতিকে ইয়াত দ্ৰাঘিমাৰ
কোনো দীৰ্ঘতা নাই।&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>7gnbmb3908hoxcg4xz463k06fqf1n2r</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:বিশ্ব-ভূগোল.pdf/৩৪</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90581</id>
    <revision>
      <id>245936</id>
      <timestamp>2026-04-04T12:54:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>4110</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;১২ বিশ্ব-ভূগোল এক ডিগ্ৰী অক্ষাংশৰ পৰিমাণ পৃথিবীৰ ওপৰৰ সকলো ঠাইতে সমান, প্ৰায় ৬৯ মাইল; কিন্তু পৃথিবী এটি সম্পূৰ্ণ গোলক নহয় কাৰণে মেৰু অঞ্চলত ইয়াৰ অলপ কমবেচি ঘটে...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>245936</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3354" sha1="75fvuyo21kfqkwudvpp56oqhpvc6iqa" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;নৰুনা বৰুৱা&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;১২
বিশ্ব-ভূগোল
এক ডিগ্ৰী অক্ষাংশৰ পৰিমাণ পৃথিবীৰ ওপৰৰ সকলো ঠাইতে
সমান, প্ৰায় ৬৯ মাইল; কিন্তু পৃথিবী এটি সম্পূৰ্ণ গোলক নহয় কাৰণে
মেৰু অঞ্চলত ইয়াৰ অলপ কমবেচি ঘটে। আমি এক ডিগ্ৰী অক্ষাংশৰ
দীৰ্ঘতা বুলিলে একে মাধ্যাহ্নিক ৰেখাৰ ওপৰত থকা দুখন ঠাইৰ, যাৰ
অক্ষৰেখাৰ পাৰ্থক্য কেৱল এক ডিগ্ৰী, সেই দূৰত্বকে বুজাওঁ।
স্থানীয় সময়
পৃথিবীখন ২৪ ঘণ্টাত পশ্চিমৰ পৰা পূবলৈ এবাৰ ঘূৰে বা ৩৬০ ডিগ্ৰী
অতিক্ৰম কৰে; অৰ্থাৎ ঘণ্টাত ১৫° ডিগ্ৰী অথবা ৪ মিনিটত ১৭ ডিগ্ৰী
ঘূৰে। যেতিয়া সূৰ্য্য কোনো ঠাইৰ মাধ্যাহ্নিক ৰেখাৰ ওপৰলৈ আহে,
তেতিয়াই সেই ঠাইত দুপৰীয়া হয়। আন কথাত, যেতিয়া কোনো
ঠাইৰ মাধ্যাহ্নিক ৰেখা সূৰ্য্য আৰু পৃথিবীৰ কেন্দ্ৰ সংযোগ কৰা ৰেখাত
পৰে তেতিয়াই সেই ঠাইত দুপৰীয়া হয়। আৰু ইয়াৰ পৰাই স্থানীয়
সময় নিৰ্ণয় কৰা হয়।
ওপৰুক্ত কথাৰ পৰা এইটো দেখা যায় যে কোনো এক ঠাইৰ পূৰে
থকা ঠাইবোৰত দ্ৰাঘিমাৰ প্ৰত্যেক ডিগ্ৰীৰ কাৰণে ৪ মিনিট আগেয়ে
দুপৰীয়া হব, আৰু ইয়াৰ পশ্চিমে থকা ঠাইবোৰত দ্ৰাঘিমাৰ প্ৰত্যেক
ডিগ্ৰীৰ কাৰণে ৪ মিনিট ইয়াৰ পাচত দুপৰীয়া হব।
বিলাতৰ কেন্টাৰবেৰীৰ দ্ৰাঘিমা গ্ৰীনিচৰ এক ডিগ্ৰী পূৰ্বে, গতিকে
কেণ্টাৰব্ৰেৰীত যেতিয়া ঠিক দুপৰীয়া হয় অৰ্থাৎ স্থানীয় সময়মতে ১২
বাজে, তেতিয়া গ্ৰীনিচত দুপৰীয়া হবলৈ ৪ মিনিট বাকী অৰ্থাৎ ইয়াত
কেৱল দুপৰীয়া ১১ বাজি ৫৬ মিনিটছে হৈছে।
ৰেলগাড়ী আৰু ডাকঘৰ আদিত যদি স্থানীয় সময় ৰখা হয় তেন্তে
অনেক বেমেজালিৰ উৎপত্তি হব। সেই গতিকে বিলাতৰ সকলো&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>75fvuyo21kfqkwudvpp56oqhpvc6iqa</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:বিশ্ব-ভূগোল.pdf/৩৫</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90582</id>
    <revision>
      <id>245937</id>
      <timestamp>2026-04-04T12:54:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>4110</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;গণিত ভূগোল ১৩ ঠাইতে গ্ৰীনিচৰ সময়কে ৰখা হয়। ভাৰততো উল্লেখিত আহুকালৰ পৰা ৰক্ষা পাবলৈ ভাৰত গবৰ্ণমেণ্টে দিহা কৰিছে যে যেতিয়া সূৰ্য্য ৮২° ডিগ্ৰী পূব মাধ্যাহ্নিক ৰ...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>245937</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3451" sha1="c1kjfhrc0o46kfhkezzs2cjhar5tep5" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;নৰুনা বৰুৱা&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;গণিত ভূগোল
১৩
ঠাইতে গ্ৰীনিচৰ সময়কে ৰখা হয়। ভাৰততো উল্লেখিত আহুকালৰ
পৰা ৰক্ষা পাবলৈ ভাৰত গবৰ্ণমেণ্টে দিহা কৰিছে যে যেতিয়া সূৰ্য্য
৮২° ডিগ্ৰী পূব মাধ্যাহ্নিক ৰেখাৰ ওপৰলৈ আহে সেই সময়কে
এনেবোৰ কামৰ কাৰণে ভাৰতত দুপৰীয়া বা ১২ বজা বুলি ধৰা হব।
ইয়াকে ভাৰতৰ ষ্টাণ্ডাৰ্ড সময় বোলা হয়। এই মাধ্যাহ্নিক ৰেখা
ভাৰতবৰ্ষৰ মাজভাগত হোৱা গতিকে স্থানীয় সময় আৰু ষ্টাণ্ডাৰ্ড সময়ৰ
পাৰ্থক্য কোনো ঠাইতে অত্যাধিক নহয়। এই সময় গ্ৰীনিচৰ সময়তকৈ
৫ ঘণ্টা ৩০ মিনিট আগ।
'ব্ৰহ্মদেশৰ ষ্টাণ্ডাৰ্ড সময় আন এক মাধ্যাহ্নিক ৰেখাৰ পৰা লোৱা হয়।
এই ৰেখা হৈছে ৯৭° ডিগ্ৰী পূব। গতিকে ভাৰতবৰ্ষৰ ষ্টাণ্ডাৰ্ড
সময়তকৈ ব্ৰহ্মদেশৰ ষ্টাণ্ডাৰ্ড সময় কেৱল এঘণ্টাহে আগ।
সাগৰত পশ্চিমলৈ যোৱা জাহাজবিলাকৰ ঘড়ী নিতৌ কিছু সময়
পাচ পেলাই দিব লাগে। আকৌ পূবলৈ যোৱা জাহাজবিলাকৰ সময়
নিতৌ আগবঢ়াই দিব লাগে। যদি কোনো জাহাজ ঠিক উত্তৰ বা
দক্ষিণমুৱা হৈ চলে তেন্তে ঘড়ী আগবঢ়োৱা বা পাচ পেলোৱাৰ
প্ৰয়োজন নাই, কিয়নো জাহাজখন একে মাধ্যাহ্নিক ৰেখাৰ ওপৰতে
থাকে।
কোনো এজন মানুহে যদি কোনো এখন ঠাই কৰ পৰা ঠিক
দুপৰীয়া—ইয়াৰ ১৫° ডিগ্ৰা পূৰ্বে থকা আন কোনো এখন ঠাই খ লৈ
যাত্ৰা কৰে, আৰু সেই ঠাই পাচদিনা – সেই ঠাইৰ দুপৰীয়া পায়গৈ,
তেন্তে তেওঁ দেখিব যে তেওঁৰ ঘড়ীত তেতিয়া কেৱল ১১হে বাজিছে,
আৰু স্থানীয় সময় দেখুৱাবলৈ তেওঁ নিজৰ ঘড়ী এঘণ্টা আগবঢ়াই দিব
লাগিব। অৰ্থাৎ তেওঁৰ দিনটো কেৱল ২৩ ঘণ্টিয়া ঘাটি দিন হব। এই
বেগেৰে যদি তেওঁ পূব মুৱা হৈ আগবাঢ়ে তেন্তে তেওঁৰ মতে ২৪ দিনত&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>c1kjfhrc0o46kfhkezzs2cjhar5tep5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:বিশ্ব-ভূগোল.pdf/৩৭</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90583</id>
    <revision>
      <id>245938</id>
      <timestamp>2026-04-04T12:55:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>4110</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;গণিত ভূগোল ১৫ সাগৰত পূবলৈ যোৱা জাহাজে যেতিয়া এই দ্ৰাঘিমা বা তাৰিখ ৰেখা পাৰ হয় তেতিয়া তেওঁলোকে এদিন যোগ দিয়ে অৰ্থাৎ ওপৰা ওপৰিকৈ দুদিনৰ তাৰিখ একে ৰাখে, আৰু পশ্চ...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>245938</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3129" sha1="3479n1dr9koijtx58hlfr1x1o9osx2a" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;নৰুনা বৰুৱা&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;গণিত ভূগোল
১৫
সাগৰত পূবলৈ যোৱা জাহাজে যেতিয়া এই দ্ৰাঘিমা বা তাৰিখ
ৰেখা পাৰ হয় তেতিয়া তেওঁলোকে এদিন যোগ দিয়ে অৰ্থাৎ ওপৰা
ওপৰিকৈ দুদিনৰ তাৰিখ একে ৰাখে, আৰু পশ্চিমলৈ যোৱা জাহাজে
যেতিয়া তাৰিখ ৰেখা পাৰ হয় তেতিয়া এদিন বাদ দিয়ে অৰ্থাৎ‍ মাজৰ
১ তাৰিখ বাদ দিয়ে।
তাৰিখ ৰেখা গোটেই অংশতে ১৮০ ডিগ্ৰী মাধ্যাহ্নিক ৰেখাৰ
ওপৰেদি টনা হোৱা নাই। প্ৰশান্ত মহাসাগৰত ইয়াৰ গতি
একাবেঁকা; কিয়নো একে শাসনতন্ত্ৰৰ অধীনত থকা একেটা বা ওচৰ
চুবুৰীয়া দ্বীপৰ মাজেদি এই ৰেখা টানিলে দোছোৱাৰ তাৰিখৰ পাৰ্থক্যৰ
হেতু যি বেমেজালি ঘটাৰ সম্ভৱ, তাৰিখ ৰেখা একাবেঁকাকৈ টানি
তাৰ হাত সৰা হৈছে।
গ্ৰীনিচৰ সময়ৰ লগত স্থানীয় সময় ৰিজাই কোনো ঠাইৰ দ্ৰাঘিমা
নিৰ্ণয় কৰিব পাৰি। গতিকে সমুদ্ৰ যাত্ৰাত যোৱা সকলো জাহাজেই
গ্ৰীনিচৰ সময় ৰখা এটি ঘড়ী লগত নিয়ে। ইয়াক ক্ৰণমিটাৰ
বোলা হয়। সূৰ্য্যৰ সৰ্ব্বোত্তম উন্নতি নিৰ্ণয় কৰি স্থানীয় সময় স্থিৰ
কৰা হয়। এই সময় স্থানীয় দুপৰীয়া।
বাৰ্ষিক গতি
আহ্নিক গতিৰ উপৰিও পৃথিবীৰ আৰু এটি গতি আছে। শূণ্যত
এটি বৃত্তাভাস পথ অতিক্ৰমি পৃথিবীয়ে সূৰ্যক প্ৰদক্ষিণ কৰে। পৃথিবীয়ো
এটি গ্ৰহ। নিতৌ ৰাতি আকাশৰ তৰাবোৰলৈ মন কৰিলে দেখা
যায় যে তৰাবোৰ সদায় একে ঠাইতে স্থিৰ হৈ নেথাকে। একে
লেথাৰিকৈ কেবা ৰাতিয়ো মাজ নিশা তৰাবোৰ লক্ষ্য কৰিলে দেখা
যায় যে তৰাবোৰ লাহে লাহে পশ্চিমলৈ চলি গৈছে। কেদিনমানতে&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>3479n1dr9koijtx58hlfr1x1o9osx2a</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:বিশ্ব-ভূগোল.pdf/৩৯</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90584</id>
    <revision>
      <id>245939</id>
      <timestamp>2026-04-04T12:55:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>4110</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;গণিত ভূগোল ১৭ পৰিমাণৰ কোণ উৎপন্ন কৰিছে। অসু ৰেখাই পৃথিবীৰ কেন্দ্ৰ আৰু সূৰ্য্যৰ কেন্দ্ৰ সংলগ্ন কৰিছে। সূৰ্য্য পৃথিবীৰ পৰা অসীম দূৰত হোৱা গতিকে ইয়াৰ পৰা অহা কিৰণ...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>245939</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3340" sha1="b68hvbiyrkfnzh09f4ck648zjyh02yu" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;নৰুনা বৰুৱা&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;গণিত ভূগোল
১৭
পৰিমাণৰ কোণ উৎপন্ন কৰিছে। অসু ৰেখাই পৃথিবীৰ কেন্দ্ৰ
আৰু সূৰ্য্যৰ কেন্দ্ৰ সংলগ্ন কৰিছে। সূৰ্য্য পৃথিবীৰ পৰা অসীম দূৰত
হোৱা গতিকে ইয়াৰ পৰা অহা কিৰণ ৰেখাবোৰ পৃথিবীৰ ওপৰত
সমান্তৰাল ভাৱে পৰিছে বুলি ধৰিব পাৰি।
পৃথিবী, চিত্ৰত দশোৱা অৱস্থাত থাকোতে ইয়াৰ উত্তৰ গোলাৰ্দ্ধৰ
অক্ষবৃত্তবোৰৰ প্ৰত্যেকৰে অৰ্দ্ধেকৰো বেচি অংশ
পোহৰত থাকে, আৰু অৰ্দ্ধেকৰ কা অংশ ছাঁত থাকে। পৃথিবীয়ে
নিজ মেৰুদণ্ডৰ ওপৰত সমভাৱে আৱৰ্ত্তন কৰা হেতুকে উত্তৰ গোলাৰ্দ্ধৰ
কোনো এক বিন্দু তেতিয়া ছাতকৈ পোহৰত বেচি সময় থাকিব।
ইয়াৰ পৰা দেখা যায় যে যেতিয়া পৃথিবীৰ মেৰুদণ্ডৰ উদ্ধাৰ্দ্ধ আৰু
সূৰ্য্য আৰু পৃথিবীৰ কেন্দ্ৰ সংলগ্ন কৰা ৰেখা মিলি উৎপন্ন কৰা কোণৰ
পৰিমাণ এটি সমকোণৰ কম হয় (অৰ্থাৎ এটি লঘিষ্ট কোণ হয় )
তেতিয়া পৃথিবীৰ উত্তৰ গোলাৰ্দ্ধৰ সকলো ঠাইতে দিন
ৰাতিতকৈ দীঘল হব। আন কথাত, দিনৰ পৰিমাণ বাৰ
ঘণ্টাৰ বেচি আৰু ৰাতিৰ পৰিমাণ বাৰ ঘণ্টাৰ কম হব। আকৌ,
পৃথিবীৰ মেৰুদণ্ডৰ উৰ্দ্ধাৰ্দ্ধ আৰু সূৰ্য্য পৃথিবী ৰেখাৰ মাজৰ কোণ
লঘিষ্ট হলে দক্ষিণ গোলাৰ্দ্ধত দিন বাৰ ঘণ্টাৰ কম আৰু ৰাতি বাৰ
ঘণ্টাৰ বেচি হব।
পৃথিবীৰ মেৰুদ ও যদি পোহৰৰ ফালে এনে দৰে অৱনত কৰি দিয়া
হয় যে ইয়াৰ আৰু পৃথিবী-সূৰ্য্য ৰেখাৰ মাজৰ কোণৰ পৰিমাণ ৬৬°
ডিগ্ৰী হয়, তেন্তে উত্তৰ অক্ষৰেখা ৬৬২ ডিগ্ৰীৰ উত্তৰৰ পৰা উত্তৰ
মেৰুলৈকে থকা সকলো অক্ষবৃত্ততে অনবৰত পোহৰ থাকিব। ইয়াত
গোটেই দিনটো সূৰ্য্য দিকবলয়ৰ ওপৰে থাকিব। এই সময়ক অনন্ত
দিন বোল! হয়।&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>b68hvbiyrkfnzh09f4ck648zjyh02yu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:বিশ্ব-ভূগোল.pdf/৪২</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90585</id>
    <revision>
      <id>245940</id>
      <timestamp>2026-04-04T12:56:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>4110</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;বিশ্ব-ভূগোল তাৰিখলৈকে ক্ৰমে দিন দীঘল আৰু ৰাতি চুটি হৈ আছে, আৰু অনন্ত দিনৰ মণ্ডলো ক্ৰমাৎ বাঢ়ি আহি অক্ষৰেখা ° ডিগ্ৰী পায়হি। জুনৰ ২১ তাৰিখৰ পৰা চেপ্তেম্বৰৰ ২৩ তাৰিখ...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>245940</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3256" sha1="dem70f4cefdzc2hzdg91j2tz41tmwkk" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;নৰুনা বৰুৱা&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;বিশ্ব-ভূগোল
তাৰিখলৈকে ক্ৰমে দিন দীঘল আৰু ৰাতি চুটি হৈ আছে, আৰু অনন্ত
দিনৰ মণ্ডলো ক্ৰমাৎ বাঢ়ি আহি অক্ষৰেখা ° ডিগ্ৰী পায়হি।
জুনৰ ২১ তাৰিখৰ পৰা চেপ্তেম্বৰৰ ২৩ তাৰিখলৈকে, হৰিপদীলৈকে,
পৃথিবী সূৰ্য্য ৰেখাৰ ওপৰত মেৰুদণ্ডৰ অৱনতি ৬৬ৰ পৰা ক্ৰমাৎ
বাঢ়ি বাঢ়ি ৯. ডিগ্ৰী পায়গৈ। এতিয়া উত্তৰ গোলাৰ্দ্ধত দিনবোৰ
ৰাতিতকৈ দীঘল হলেও ক্ৰমে চুটি হৈ হৈ আহি ২৩ চেপ্তেম্বৰৰ দিনা
দিন-ৰাতি সমান হয়। ইয়াকে হৰিপদী বোলে। অনন্ত দিনব
অঞ্চলো ক্ৰমাৎ ক্ৰমি আহি এনে হয় যে ২৩ চেপ্তেম্বৰৰ দিনা কেৱল
সুমেৰুতহে সূৰ্য্য দেখা পোৱা যায়, আৰু তাকে৷ দিকবলয়ৰ যৎকিঞ্চিৎ
ওপৰতে।
২৩ চেপ্তেম্বৰ, হৰিপদীৰ পৰা ২২ ডিচেম্বৰলৈকে দক্ষিণ
আয়াণান্ত বিন্দুলৈকে পৃথিবী-সূৰ্য্য ৰেখাৰ ওপৰত মেৰুদণ্ডৰ অৱনতি
ক্ৰমাৎ বাঢ়ি সেই দিনা (১৮০° – ৬৫° ) ১১৩২ ডিগ্ৰী হয়। এই
কেমাহ দিন লাহে লাহে চুটি হৈ অহাত আৰু ৰাতি দীঘল হৈ অহাত
শেহলৈ দিনতকৈ ৰাতি দীঘল হয়, আৰু ওৰ নপৰা আন্ধাৰ মণ্ডলো
উত্তৰ মেৰুৰ পৰা ক্ৰমশঃ বাঢ়ি বাঢ়ি উত্তৰে অক্ষৰেখা ৬ ডিগ্ৰী
পায়হি।
২২ ডিচেম্বৰৰপৰা ২১ মাৰ্চলৈকে, বিষ্ণুপদীলৈকে, পৃথিবী-সূৰ্য্য
ৰেখাৰ ওপৰত মেৰুদণ্ডৰ অৱনতি ক্ৰমাৎ কমি আহি আহি ২১ মাৰ্চৰ
দিনা আকৌ ৯০° ডিগ্ৰী পায়হি। এই কেমাহ ৰাতিতকৈ দিন চুটি
হলেও ক্ৰমশঃ বাঢ়ি বাঢ়ি সেইদিনা দিন-ৰাতি সমান হয়; আৰু
উত্তৰ মেৰু ঘেৰি থকা চিৰ আন্ধাৰ মগুলো এই কেমাহত ক্ৰমাৎ
কমি আহে।
দক্ষিণ গোলাৰ্দ্ধত ইয়াৰ বিপৰীত ফল দৰ্শিত হয়। অৰ্থাৎ যেতিয়া&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>dem70f4cefdzc2hzdg91j2tz41tmwkk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:বিশ্ব-ভূগোল.pdf/৮৭</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90586</id>
    <revision>
      <id>245941</id>
      <timestamp>2026-04-04T12:58:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>4110</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;প্ৰাকৃতিক ভূগোল ওলোট-পালট কৰে, আৰু বিষুব ৰেখাৰ উত্তৰৰ পানীৰ সোঁতৰ গতি উলটি ঘড়ীৰ কাটাৰ গতিৰ দৰে হয়। বেষ্টিত সাগৰত পানীৰ সোঁত ভূমধ্য সাগৰ, বাণ্টিক সাগৰ আদি প্ৰায়...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>245941</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2991" sha1="mlkmdon5ssw0oceqt4888rff9mis7h4" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;নৰুনা বৰুৱা&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;প্ৰাকৃতিক ভূগোল
ওলোট-পালট কৰে, আৰু বিষুব ৰেখাৰ উত্তৰৰ পানীৰ সোঁতৰ গতি
উলটি ঘড়ীৰ কাটাৰ গতিৰ দৰে হয়।
বেষ্টিত সাগৰত পানীৰ সোঁত
ভূমধ্য সাগৰ, বাণ্টিক সাগৰ আদি প্ৰায়ে বেষ্টিত পানী ভাগত
পানীৰ গতি স্থানীয় অৱস্থা অনুসৰি নিৰূপিত হয়। সমুদ্ৰৰ পানীৰ
গতিৰ লগত ইয়াৰ কোনো সম্বন্ধ নাই।
মুকলি সাগৰতকৈ ভূমধ্য সাগৰত লোণৰ মাত্ৰা ৰেচি। সূৰ্য্যৰ
তাপত যি পানী ক্ষয় পাৰ তাক নৈয়ে অনা পানীয়ে পূৰণ কৰিব
নোৱাৰাত ইয়াৰ পিঠি ক্ৰমাৎ নামি গৈছে। আট্‌লান্টিকৰ পিঠি ভূমধ্য
সাগৰতকৈ ওখ। গতিকে তাৰ পৰা অনধিক লুণীয়া পানী জিব্ৰাণ্টাৰ
প্ৰণালীয়েদি ইয়ালৈ বয়। ভূমধ্য সাগৰলৈ যোৱা এই সোঁতৰ তলেদি
এটি ঘন পানীৰ সোঁত আলান্টিকলৈ বয়। এনে নোহোৱা হলে ইয়াৰ
পানী আৰু অধিক লুণীয়া হলহেঁতেন।
ভূমধ্য সাগৰ আৰু কৃষ্ণ সাগৰৰ ভিতৰতো এনে দুটি অহা-যোৱা
সোঁত আছে। সূৰ্য্যৰ তাপত যি পানী হ্ৰাস হয় তাতোকৈ অধিক পানী
নৈয়ে ইয়ালৈ আনে; গতিকে কৃষ্ণসাগৰ-পিঠি ভূমধ্য সাগৰতকৈ
ওখ। ফলত ভূমধ্য সাগৰলৈ পানী চলে আৰু ভূমধ্য সাগৰৰপৰাও
এটি বিপৰীত সোঁত ইয়ালৈ চলে। নহলে কৃষ্ণ সাগৰত লোণৰ মাত্ৰা
ক্ৰমাৎ কমি আহিলহেঁতেন।
লোহিত সাগৰৰ পানীৰ গতি ভূমধ্য সাগৰৰ দৰে; কিন্তু ইয়াৰ দ্বাৰ
এখনহে। ( চুয়েজ খালে ইয়াৰ পানীৰ গতিৰ একো পৰিবৰ্ত্তন
নঘটায়। )
বাণ্টিক সাগৰৰ অৱস্থা কৃষ্ণ সাগৰৰ দৰে। অধিক সংখ্যক নদীয়ে
e&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>mlkmdon5ssw0oceqt4888rff9mis7h4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:বিশ্ব-ভূগোল.pdf/২৬</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90587</id>
    <revision>
      <id>245953</id>
      <timestamp>2026-04-04T13:35:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>4110</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;১ ডিগ্ৰী পৰিমাণৰ কোণ উৎপন্ন কৰিবলৈ — - মাইল পৰিমাণৰ বৃত্তাংশ দৰ্কাৰ। বিশ্ব-ভূগোল . বৃত্তৰ পৰিমাণ = 2 x 350 = 24, 88০ মাইল ( প্ৰায় )। পৃথিবীৰ আহ্নিক গতি : সূৰ্য্য দিগবলয়ত উদয় হ...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>245953</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3363" sha1="ttdg7i5ece69l8fh7bv1uj646al2w71" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;নৰুনা বৰুৱা&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;১ ডিগ্ৰী পৰিমাণৰ কোণ উৎপন্ন কৰিবলৈ —
- মাইল পৰিমাণৰ বৃত্তাংশ দৰ্কাৰ।
বিশ্ব-ভূগোল
. বৃত্তৰ পৰিমাণ = 2 x 350 = 24, 88০ মাইল ( প্ৰায় )।
পৃথিবীৰ আহ্নিক গতি : সূৰ্য্য দিগবলয়ত উদয় হয় আৰু
অস্ত যায়। যি দিশে উদয় হয় তাক পূব আৰু অন্ত হোৱা দিশক পশ্চিম
বোলা হয়। ৰাতি পূব আকাশৰ তৰাবোৰ ক্ৰমাৎ ওপৰলৈ উঠে
আৰু পশ্চিম আকাশৰ তৰাবোৰ ক্ৰমাৎ তললৈ নামে। কিন্তু তৰাবোৰৰ
পৰস্পৰৰ মাজত গতি দেখা নেযায়। যি ক্ৰমে উদয় হয় সেই ক্ৰমেই
মাৰ যায়। চন্দ্ৰয়ো পূৰ্বে উদয় হৈ আকাশত ক্ৰমাৎ ওপৰলৈ উঠি
আকৌ পশ্চিমে মাৰ যায়। প্ৰত্যেক দিনেই চন্দ্ৰ আৰু একেবোৰ
তৰাকে দেখা যায়। ইয়াৰপৰা ইয়াকে বুজা যায় যে হয়তো পৃথিবী
স্থিৰ, তৰা আদিয়ে ইয়াক প্ৰদক্ষিণ কৰি ঘূৰিছে; নহয়, তৰা আদি
স্থিৰ আৰু পৃথিবী ঘূৰিছে। কিন্তু এতিয়া আমি সঠিককৈ জানে। যে তৰা
আদি স্থিৰ; আমাৰ পৃথিবীহে গতিমান। -
ৰেলত গলে যেনেকৈ কাষৰ গছ গছনিবোৰ লৰি পাচলৈ যোৱা
দেখি আমিও সেইদৰে, সূৰ্য্য আৰু তৰা আদিক আকাশত যোৱা যেন
দেখে॥ সূৰ্য্য উদয় হোৱা বুলিলে আমি ইয়াকে বুজাওঁ যে পৃথিবীৰ
আমি থকা অংশ সূৰ্য্যৰ পোহৰলৈ আহিছে, আৰু অস্ত যোৱা সময়ত
আমি থকা অংশ সূৰ্য্যৰ পোহৰৰপৰা আঁতৰি গৈছে।
সূৰ্য্যক পূবৰপৰা পশ্চিমলৈ আকাশেদি গতি কৰা বুলিলে ইয়াকেহে
বুজা যায় যে পৃথিবীয়ে পশ্চিমৰপৰা পূবলৈ ঘূৰে। সূৰ্য্য বা চন্দ্ৰই
এসময়ত পৃথিবীৰ কেৱল এফালেহে পোহৰ বিতৰণ কৰিব পাৰে।
পৃথিবীৰ ফিফাল সূৰ্য্যৰ সম্মুখীন হয় তেতিয়া সেইফালত দিন হোৱা
বুলি কওঁ আৰু আৰু আনফালে ৰাতি হোৱা বোলো। কিন্তু পৃথিবী&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ttdg7i5ece69l8fh7bv1uj646al2w71</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:বিশ্ব-ভূগোল.pdf/১১৬</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90588</id>
    <revision>
      <id>245954</id>
      <timestamp>2026-04-04T13:38:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>4110</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;28 বিশ্ব-ভূগোল আগুৰিব নোৱাৰি ঠায়ে ঠায়ে ফাঁট মেলে, আৰু তলৰ গলিত পদাৰ্থ এই ফাটত সোমায়। তেতিয়া গোটা, আপেক্ষিক গধুৰ, সম্পূৰ্ণ খোলাটোৱেই কিঞ্চিৎ পৰিমাণে গলিত তৰল পদা...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>245954</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3229" sha1="2tui8nzwiugh3de700bi8eir2gvyf6h" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;নৰুনা বৰুৱা&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;28
বিশ্ব-ভূগোল
আগুৰিব নোৱাৰি ঠায়ে ঠায়ে ফাঁট মেলে, আৰু তলৰ গলিত পদাৰ্থ এই
ফাটত সোমায়। তেতিয়া গোটা, আপেক্ষিক গধুৰ, সম্পূৰ্ণ
খোলাটোৱেই কিঞ্চিৎ পৰিমাণে গলিত তৰল পদাৰ্থৰ ভিতৰলৈ বহি
যায়। আকৌ যেতিয়া তাপৰ বিকিৰণত আভ্যন্তৰ গোট মাৰি
আয়তনত হ্ৰাস পায়, তেতিয়া সঙ্কোচিত অবয়ব আঁটি থাকিবলৈ
খোলাটোও চুটি হব লাগে। ঠায়ে ঠায়ে ঢেউ উঠি খোলাটো কোঁচ-
খালেই পৰ্ব্বত সৃষ্টি হয়।
পৰ্ব্বত আৰু ভৈয়াম
M পৃথিবীৰ খোলাটো কোঁচ খোৱাৰ পৰাই পৃথিবীৰ প্ৰকৃত পৰ্ব্বত শ্ৰেণীৰ
উৎপত্তি হৈছে। ইয়াকে উঠন বা ভাঁজ-বিশিষ্ট পৰ্ব্বত বোলা
হয়। আগত কোৱা হৈছে যে কাচিতহে এশৰীয়া পৰ্ব্বত দেখা যায়।
সাধাৰণতে পৰ্ব্বত শাৰী শাৰী হৈ সমান্তৰালভাৱে থকা দেখা যায়।
কেতিয়াবা চক্ৰাকাৰ সমান্তৰাল শাৰীতো দেখা যায়, কোনো কোনো
অঞ্চলত এশাৰী আন শাৰীৰ ওপৰত লম্ব ভাৱে থকাও দেখা গৈছে।
উলঙ্গীকৰণৰ দ্বাৰা আৰু এক শ্ৰেণীৰ পৰ্ব্বত সৃষ্টি হয়। বতাহ-
বৰষুণে সকলো শিলকে সমান পৰিমিতে ক্ষয় নিয়াব নোৱাৰে; কোনো
শিল বেচি কোমল, কোনো আকৌ বেচি পমি যোৱা। গতিকে দীৰ্ঘকাল
ব্যাপি ক্ষয় কাৰ্য চলিলে মালভূমিৰ কোমল আৰু বেচি পমি যোৱা
শিলবোৰ সহজে ক্ষয় পায়; কিন্তু কঠিন আৰু সহজে নপমা শিলবোৰ শৃঙ্গ,
চাল বা কাঁচি দৰীয়া হৈ উঠঙ্গা উঠঙ্গি হৈ থাকে, এনে পৰ্ব্বতক ক্ষয়
পৰ্ব্বত বোলা হয়।
সুদীৰ্ঘকাল স্থায়ী উলঙ্গীকৰণ বা ক্ষয় কাৰ্য্যৰ ফলত উৎপন্ন হোৱা এনে
অঞ্চলক ছেদিত মালভূমি বোলা হয়। ইয়াৰ পৰ্ব্বত শাৰীৰ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>2tui8nzwiugh3de700bi8eir2gvyf6h</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>246226</id>
      <parentid>245954</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T11:24:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>4110</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হৈছে */</comment>
      <origin>246226</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3292" sha1="qrxd8b9vkhz33o35ovmjcfgj304sr1m" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;নৰুনা বৰুৱা&quot; /&gt;{{rh|৯৪||বিশ্ব-ভূগোল}}&lt;/noinclude&gt;
আগুৰিব নোৱাৰি ঠায়ে ঠায়ে ফাঁট মেলে, আৰু তলৰ গলিত পদাৰ্থ এই
ফাটত সোমায়। তেতিয়া গোটা, আপেক্ষিক গধুৰ, সম্পূৰ্ণ
খোলাটোৱেই কিঞ্চিৎ পৰিমাণে গলিত তৰল পদাৰ্থৰ ভিতৰলৈ বহি
যায়। আকৌ যেতিয়া তাপৰ বিকিৰণত আভ্যন্তৰ গোট মাৰি
আয়তনত হ্ৰাস পায়, তেতিয়া সঙ্কোচিত অবয়ব আঁটি থাকিবলৈ
খোলাটোও চুটি হব লাগে। ঠায়ে ঠায়ে ঢেউ উঠি খোলাটো কোঁচ-
খালেই পৰ্ব্বত সৃষ্টি হয়।
{{center|'''পৰ্ব্বত আৰু ভৈয়াম'''}}
{{gap}} পৃথিবীৰ খোলাটো কোঁচ খোৱাৰ পৰাই পৃথিবীৰ প্ৰকৃত পৰ্ব্বত শ্ৰেণীৰ
উৎপত্তি হৈছে। ইয়াকে উঠন বা ভাঁজ-বিশিষ্ট পৰ্ব্বত বোলা
হয়। আগত কোৱা হৈছে যে কাচিতহে এশৰীয়া পৰ্ব্বত দেখা যায়।
সাধাৰণতে পৰ্ব্বত শাৰী শাৰী হৈ সমান্তৰালভাৱে থকা দেখা যায়।
কেতিয়াবা চক্ৰাকাৰ সমান্তৰাল শাৰীতো দেখা যায়, কোনো কোনো
অঞ্চলত এশাৰী আন শাৰীৰ ওপৰত লম্ব ভাৱে থকাও দেখা গৈছে।

{{gap}}উলঙ্গীকৰণৰ দ্বাৰা আৰু এক শ্ৰেণীৰ পৰ্ব্বত সৃষ্টি হয়। বতাহ-
বৰষুণে সকলো শিলকে সমান পৰিমিতে ক্ষয় নিয়াব নোৱাৰে; কোনো
শিল বেচি কোমল, কোনো আকৌ বেচি পমি যোৱা। গতিকে দীৰ্ঘকাল
ব্যাপি ক্ষয় কাৰ্য চলিলে মালভূমিৰ কোমল আৰু বেচি পমি যোৱা
শিলবোৰ সহজে ক্ষয় পায়; কিন্তু কঠিন আৰু সহজে নপমা শিলবোৰ শৃঙ্গ,
চাল বা কাঁচি দৰীয়া হৈ উঠঙ্গা উঠঙ্গি হৈ থাকে, এনে পৰ্ব্বতক '''ক্ষয়
পৰ্ব্বত''' বোলা হয়।

{{gap}}সুদীৰ্ঘকাল স্থায়ী উলঙ্গীকৰণ বা ক্ষয় কাৰ্য্যৰ ফলত উৎপন্ন হোৱা এনে
অঞ্চলক '''ছেদিত মালভূমি''' বোলা হয়। ইয়াৰ পৰ্ব্বত শাৰীৰ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>qrxd8b9vkhz33o35ovmjcfgj304sr1m</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>246227</id>
      <parentid>246226</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T11:24:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>4110</id>
      </contributor>
      <origin>246227</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3298" sha1="l1fedyb4nl2oie0wq6q54hp2kvxwupk" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;নৰুনা বৰুৱা&quot; /&gt;{{rh|৯৪||বিশ্ব-ভূগোল}}&lt;/noinclude&gt;
আগুৰিব নোৱাৰি ঠায়ে ঠায়ে ফাঁট মেলে, আৰু তলৰ গলিত পদাৰ্থ এই
ফাটত সোমায়। তেতিয়া গোটা, আপেক্ষিক গধুৰ, সম্পূৰ্ণ
খোলাটোৱেই কিঞ্চিৎ পৰিমাণে গলিত তৰল পদাৰ্থৰ ভিতৰলৈ বহি
যায়। আকৌ যেতিয়া তাপৰ বিকিৰণত আভ্যন্তৰ গোট মাৰি
আয়তনত হ্ৰাস পায়, তেতিয়া সঙ্কোচিত অবয়ব আঁটি থাকিবলৈ
খোলাটোও চুটি হব লাগে। ঠায়ে ঠায়ে ঢেউ উঠি খোলাটো কোঁচ-
খালেই পৰ্ব্বত সৃষ্টি হয়।
{{center|'''পৰ্ব্বত আৰু ভৈয়াম'''}}
{{gap}} পৃথিবীৰ খোলাটো কোঁচ খোৱাৰ পৰাই পৃথিবীৰ প্ৰকৃত পৰ্ব্বত শ্ৰেণীৰ
উৎপত্তি হৈছে। ইয়াকে '''উঠন বা ভাঁজ-বিশিষ্ট পৰ্ব্বত''' বোলা
হয়। আগত কোৱা হৈছে যে কাচিতহে এশৰীয়া পৰ্ব্বত দেখা যায়।
সাধাৰণতে পৰ্ব্বত শাৰী শাৰী হৈ সমান্তৰালভাৱে থকা দেখা যায়।
কেতিয়াবা চক্ৰাকাৰ সমান্তৰাল শাৰীতো দেখা যায়, কোনো কোনো
অঞ্চলত এশাৰী আন শাৰীৰ ওপৰত লম্ব ভাৱে থকাও দেখা গৈছে।

{{gap}}উলঙ্গীকৰণৰ দ্বাৰা আৰু এক শ্ৰেণীৰ পৰ্ব্বত সৃষ্টি হয়। বতাহ-
বৰষুণে সকলো শিলকে সমান পৰিমিতে ক্ষয় নিয়াব নোৱাৰে; কোনো
শিল বেচি কোমল, কোনো আকৌ বেচি পমি যোৱা। গতিকে দীৰ্ঘকাল
ব্যাপি ক্ষয় কাৰ্য চলিলে মালভূমিৰ কোমল আৰু বেচি পমি যোৱা
শিলবোৰ সহজে ক্ষয় পায়; কিন্তু কঠিন আৰু সহজে নপমা শিলবোৰ শৃঙ্গ,
চাল বা কাঁচি দৰীয়া হৈ উঠঙ্গা উঠঙ্গি হৈ থাকে, এনে পৰ্ব্বতক '''ক্ষয়
পৰ্ব্বত''' বোলা হয়।

{{gap}}সুদীৰ্ঘকাল স্থায়ী উলঙ্গীকৰণ বা ক্ষয় কাৰ্য্যৰ ফলত উৎপন্ন হোৱা এনে
অঞ্চলক '''ছেদিত মালভূমি''' বোলা হয়। ইয়াৰ পৰ্ব্বত শাৰীৰ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>l1fedyb4nl2oie0wq6q54hp2kvxwupk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:বিশ্ব-ভূগোল.pdf/১১৭</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90589</id>
    <revision>
      <id>245955</id>
      <timestamp>2026-04-04T13:38:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>4110</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;প্ৰাকৃতিক ভূগোল ৯৫ কোনো শৃঙ্খলতা নাই। পৰ্ব্বতবোৰ থুপখোৱা বা কোনো গাঁঠিৰ পৰা ওলোৱা হেন দেখি, আৰু ইয়াৰ ভৈয়ামবো কোনো বিশিষ্টতা নাই। স্কাণ্ডিনেভিয়া আৰু স্কটলেণ্...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>245955</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2645" sha1="721l6mf5r22vpsm1wyvjibw383afgn1" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;নৰুনা বৰুৱা&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;প্ৰাকৃতিক ভূগোল
৯৫
কোনো শৃঙ্খলতা নাই। পৰ্ব্বতবোৰ থুপখোৱা বা কোনো গাঁঠিৰ পৰা
ওলোৱা হেন দেখি, আৰু ইয়াৰ ভৈয়ামবো কোনো বিশিষ্টতা নাই।
স্কাণ্ডিনেভিয়া আৰু স্কটলেণ্ডত এনে পৰ্ব্বত আছে।
তৃতীয় শ্ৰেণীৰ পৰ্ব্বত হৈছে আগ্নেয়গিৰি। ইয়াৰ উৎপত্তি
সুকীয়া ধৰণৰ।
ভৈয়াম
ভাঁজ-বিশিষ্ট পাৰ্ব্বত্য অঞ্চলত স্তৰৰ ঢৌৰ দ পিঠিত দীঘলীয়া ভৈয়াম
অৱস্থিত আৰু বাম পিঠিত পৰ্ব্বত। ইয়াৰ পৰাই বুজিব পাৰি যে-
অকল ক্ষয়কাৰ্য্যৰ দ্বাৰাই ভৈয়ামৰ সৃষ্টি হোৱা নাই।
খণ্ড-ভৈয়ামবোৰ কেৱল ক্ষয়কাৰ্য্যৰ ফলস্বৰূপ। কোনো কোনো
অঞ্চলত এনে নদী আছে, যি নদীয়ে পৰ্ব্বত কাটি এচালৰ পৰা আন
চাললৈ আহিছে। এনে অৱস্থাত বুজা যায় যে পৰ্ব্বতৰ উৎপত্তিৰ আগতে
এনে নৈ প্ৰবাহিত হৈ আছিল, আৰু উঠি অহা পৰ্ব্বতক ক্ৰমাৎ কাটি ক্ষয়;
নিয়াইছে।
উলঙ্গীকৰণৰ বিবিধ উপায়
(১) তাপ V
দিনত শিল তপত হয় আৰু বাঢ়ে; ৰাতি আকৌ চেঁচা পৰাত কোঁচ
খায়। এনেকৈ বাৰে বাৰে প্ৰসাৰণ আৰু সঙ্কোচনৰ ফলত পৃথিবীৰ
ওপৰৰ তৰপৰ শিল ফাটে আৰু ছটাছটে এৰায়।
(২) শীত
শিলৰ ফাটত পানী সোমাই শীতত গোট মাৰিলে বৰফ হয়।।
বৰফ হলে পানীৰ আয়তন বাঢ়ে, আৰু এই প্ৰসাৰণ শক্তিৰ বলত
শিলৰ ফাট বহল আৰু শিলো চূৰ্ণবিচূৰ্ণ হয়।
.&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>721l6mf5r22vpsm1wyvjibw383afgn1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>246228</id>
      <parentid>245955</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T11:30:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>4110</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হৈছে */</comment>
      <origin>246228</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2761" sha1="3gqw49xh00kyv7xc36kygsppzhxfiz6" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;নৰুনা বৰুৱা&quot; /&gt;{{rh|প্ৰাকৃতিক ভূগোল||৯৫}}&lt;/noinclude&gt;
কোনো শৃঙ্খলতা নাই। পৰ্ব্বতবোৰ থুপখোৱা বা কোনো গাঁঠিৰ পৰা
ওলোৱা হেন দেখি, আৰু ইয়াৰ ভৈয়ামৰো কোনো বিশিষ্টতা নাই।
স্কাণ্ডিনেভিয়া আৰু স্কটলেণ্ডত এনে পৰ্ব্বত আছে।

{{gap}}তৃতীয় শ্ৰেণীৰ পৰ্ব্বত হৈছে '''আগ্নেয়গিৰি'''। ইয়াৰ উৎপত্তি
সুকীয়া ধৰণৰ।
{{center|'''ভৈয়াম'''}}
{{gap}}ভাঁজ-বিশিষ্ট পাৰ্ব্বত্য অঞ্চলত স্তৰৰ ঢৌৰ দ পিঠিত দীঘলীয়া ভৈয়াম
অৱস্থিত আৰু বাম পিঠিত পৰ্ব্বত। ইয়াৰ পৰাই বুজিব পাৰি যে-
অকল ক্ষয়কাৰ্য্যৰ দ্বাৰাই ভৈয়ামৰ সৃষ্টি হোৱা নাই।

{{gap}}খণ্ড-ভৈয়ামবোৰ কেৱল ক্ষয়কাৰ্য্যৰ ফলস্বৰূপ। কোনো কোনো
অঞ্চলত এনে নদী আছে, যি নদীয়ে পৰ্ব্বত কাটি এচালৰ পৰা আন
চাললৈ আহিছে। এনে অৱস্থাত বুজা যায় যে পৰ্ব্বতৰ উৎপত্তিৰ আগতে
এনে নৈ প্ৰবাহিত হৈ আছিল, আৰু উঠি অহা পৰ্ব্বতক ক্ৰমাৎ কাটি ক্ষয়;
নিয়াইছে।
{{center|'''উলঙ্গীকৰণৰ বিবিধ উপায়'''}}
{{center|'''(১) তাপ '''}}
{{gap}}দিনত শিল তপত হয় আৰু বাঢ়ে; ৰাতি আকৌ চেঁচা পৰাত কোঁচ
খায়। এনেকৈ বাৰে বাৰে প্ৰসাৰণ আৰু সঙ্কোচনৰ ফলত পৃথিবীৰ
ওপৰৰ তৰপৰ শিল ফাটে আৰু ছটাছটে এৰায়।
{{center|'''(২) শীত'''}}
{{gap}}শিলৰ ফাটত পানী সোমাই শীতত গোট মাৰিলে বৰফ হয়।।
বৰফ হলে পানীৰ আয়তন বাঢ়ে, আৰু এই প্ৰসাৰণ শক্তিৰ বলত
শিলৰ ফাট বহল আৰু শিলো চূৰ্ণবিচূৰ্ণ হয়।&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>3gqw49xh00kyv7xc36kygsppzhxfiz6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:বিশ্ব-ভূগোল.pdf/১১৮</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90590</id>
    <revision>
      <id>245957</id>
      <timestamp>2026-04-04T13:39:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>4110</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;৯৬ (৩) পমি যোৱা কাৰ্য্য আৰু ক্ষয় বিশ্ব-ভূগোল বায়ুৱে নিজে আৰু পানী আৰু পানীত পমি থকা গেচৰ সহায়ত ৰাসায়নিক পৰিবৰ্ত্তন ঘটাই কেতবোৰ শিল ক্ষয় নিয়ায়। এঙ্গাৰ গেচ সং...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>245957</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3274" sha1="5pm1yfe3cgfp4ai1bmmjxtvcksv6zl1" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;নৰুনা বৰুৱা&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;৯৬
(৩) পমি যোৱা কাৰ্য্য আৰু ক্ষয়
বিশ্ব-ভূগোল
বায়ুৱে নিজে আৰু পানী আৰু পানীত পমি থকা গেচৰ সহায়ত
ৰাসায়নিক পৰিবৰ্ত্তন ঘটাই কেতবোৰ শিল ক্ষয় নিয়ায়। এঙ্গাৰ গেচ
সংযুক্ত পানীয়ে চূৰ্ণশিল ক্ষয় নিয়ায়। গতিকে ভূপৃষ্ঠৰ চূণশিল অঞ্চলত
স্বাভাবিকতে অনেক খাল বা সুৰুঙ্গা থাকে আৰু এনে অঞ্চলত ওপৰতকৈ
মাটিৰ তলে তলেহে পানী বয়।
তাপ, শীত আৰু বতাহৰ নিজা কাৰুকাৰ্য্যক একত্ৰে ক্ষয়ীকৰণ
বুলিব পাৰি। এই ক্ষীকৰণ প্ৰণালীৰ ক্ৰিয়া যেই সেই থিয় পৰ্ব্বতৰ
গৰাত আৰু গৰাৰ অন্তত সম্যকভাৱে প্ৰদৰ্শিত হয়।
সাধাৰণতে ক্ষয়ীকৰণৰ সৰ্ব্বপ্ৰধান কাৰ্য্য হৈছে শিলক মাটিলৈ পৰিণত
কৰা। উদ্ভিদ আৰু প্ৰাণীজগতেও মাটি গঢ়াত সহায় কৰে। শিলত
শিয়া গজা সকলো উদ্ভিদেই, ই শেলুৱই, ধাহ, লতা যি কোনোৱেই
নহওঁক, প্ৰত্যক্ষ বা পৰোক্ষভাৱে শিল চূৰ্ণবিচূৰ্ণ হোৱাত সহায় কৰে।
মাটিৰোকা ক্ষুদ্ৰ ক্ষুদ্ৰ প্ৰাণীবোৰেও ক্ষয়কাৰ্য্য পাৰ্য্যমানে সম্পন্ন কৰে।
মাটি আৰু তল মাটিঃ- ক্ষয়ৰ সকলো শক্তিয়েই মাটি উৎপন্ন
কৰে। শিলেই মাটিৰ জন্মদাত্ৰী। পৃথিবীৰ স্থলভাগৰ প্ৰায় সকলো
অংশই এবিধ নহয় এবিধ মাটিৰে আবৃত আৰু অনেক ঠাইত এই
মাটি দ।
সকলো শিলেই ক্ষয় পাইছে আৰু সকলো শিলেই এটি বা
ততোধিক খনিজ পদাৰ্থৰ সমষ্টিৰে তৈয়াৰী। গতিকে এবিধ শিলৰ
পৰা হোৱা মাটি আন এবিধ শিলৰ পৰা হোৱা মাটিৰ পৰা পৃথক।
গ্ৰেণাইটৰ পৰা হোৱা মাটি এক ধৰণৰ আৰু চূণ-শিলৰ মাটি আন
ধৰণৰ। উৎপত্তি-স্থলৰ শিল ক্ষয় হৈ হোৱা মাটিক স্থানীয় মাটি
বোলা হয়।&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>5pm1yfe3cgfp4ai1bmmjxtvcksv6zl1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>246229</id>
      <parentid>245957</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T11:35:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>4110</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হৈছে */</comment>
      <origin>246229</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3361" sha1="2s9d16cbt0eviqvj7cfjnu9jdj3un4w" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;নৰুনা বৰুৱা&quot; /&gt;{{Rh|৯৬||বিশ্ব-ভূগোল}}&lt;/noinclude&gt;{{center|'''(৩) পমি যোৱা কাৰ্য্য আৰু ক্ষয়'''}}

{{gap}} বায়ুৱে নিজে আৰু পানী আৰু পানীত পমি থকা গেচৰ সহায়ত
ৰাসায়নিক পৰিবৰ্ত্তন ঘটাই কেতবোৰ শিল ক্ষয় নিয়ায়। এঙ্গাৰ গেচ
সংযুক্ত পানীয়ে চূৰ্ণশিল ক্ষয় নিয়ায়। গতিকে ভূপৃষ্ঠৰ চূণশিল অঞ্চলত
স্বাভাবিকতে অনেক খাল বা সুৰুঙ্গা থাকে আৰু এনে অঞ্চলত ওপৰতকৈ
মাটিৰ তলে তলেহে পানী বয়।

{{gap}} তাপ, শীত আৰু বতাহৰ নিজা কাৰুকাৰ্য্যক একত্ৰে '''ক্ষয়ীকৰণ'''
বুলিব পাৰি। এই ক্ষীকৰণ প্ৰণালীৰ ক্ৰিয়া যেই সেই থিয় পৰ্ব্বতৰ
গৰাত আৰু গৰাৰ অন্তত সম্যকভাৱে প্ৰদৰ্শিত হয়।

{{gap}} সাধাৰণতে ক্ষয়ীকৰণৰ সৰ্ব্বপ্ৰধান কাৰ্য্য হৈছে শিলক মাটিলৈ পৰিণত
কৰা। উদ্ভিদ আৰু প্ৰাণীজগতেও মাটি গঢ়াত সহায় কৰে। শিলত
শিয়া গজা সকলো উদ্ভিদেই, ই শেলুৱই, ধাহ, লতা যি কোনোৱেই
নহওঁক, প্ৰত্যক্ষ বা পৰোক্ষভাৱে শিল চূৰ্ণবিচূৰ্ণ হোৱাত সহায় কৰে।
মাটিৰোকা ক্ষুদ্ৰ ক্ষুদ্ৰ প্ৰাণীবোৰেও ক্ষয়কাৰ্য্য পাৰ্য্যমানে সম্পন্ন কৰে।

{{Gap}}'''মাটি আৰু তল মাটিঃ—''' ক্ষয়ৰ সকলো শক্তিয়েই মাটি উৎপন্ন
কৰে। শিলেই মাটিৰ জন্মদাত্ৰী। পৃথিবীৰ স্থলভাগৰ প্ৰায় সকলো
অংশই এবিধ নহয় এবিধ মাটিৰে আবৃত আৰু অনেক ঠাইত এই
মাটি দ।

{{gap}}সকলো শিলেই ক্ষয় পাইছে আৰু সকলো শিলেই এটি বা
ততোধিক খনিজ পদাৰ্থৰ সমষ্টিৰে তৈয়াৰী। গতিকে এবিধ শিলৰ
পৰা হোৱা মাটি আন এবিধ শিলৰ পৰা হোৱা মাটিৰ পৰা পৃথক।
গ্ৰেণাইটৰ পৰা হোৱা মাটি এক ধৰণৰ আৰু চূণ-শিলৰ মাটি আন
ধৰণৰ। উৎপত্তি-স্থলৰ শিল ক্ষয় হৈ হোৱা মাটিক '''স্থানীয় মাটি'''
বোলা হয়।&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>2s9d16cbt0eviqvj7cfjnu9jdj3un4w</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>246230</id>
      <parentid>246229</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T11:36:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>4110</id>
      </contributor>
      <origin>246230</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3364" sha1="ks6kqdjvuwanxr1rdolitqyw2ssbrlr" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;নৰুনা বৰুৱা&quot; /&gt;{{Rh|৯৬||বিশ্ব-ভূগোল}}&lt;/noinclude&gt;{{center|'''(৩) পমি যোৱা কাৰ্য্য আৰু ক্ষয়'''}}

{{gap}} বায়ুৱে নিজে আৰু পানী আৰু পানীত পমি থকা গেচৰ সহায়ত
ৰাসায়নিক পৰিবৰ্ত্তন ঘটাই কেতবোৰ শিল ক্ষয় নিয়ায়। এঙ্গাৰ গেচ
সংযুক্ত পানীয়ে চূৰ্ণশিল ক্ষয় নিয়ায়। গতিকে ভূপৃষ্ঠৰ চূণশিল অঞ্চলত
স্বাভাবিকতে অনেক খাল বা সুৰুঙ্গা থাকে আৰু এনে অঞ্চলত ওপৰতকৈ
মাটিৰ তলে তলেহে পানী বয়।

{{gap}} তাপ, শীত আৰু বতাহৰ নিজা কাৰুকাৰ্য্যক একত্ৰে '''ক্ষয়ীকৰণ'''
বুলিব পাৰি। এই ক্ষীকৰণ প্ৰণালীৰ ক্ৰিয়া যেই সেই থিয় পৰ্ব্বতৰ
গৰাত আৰু গৰাৰ অন্তত সম্যকভাৱে প্ৰদৰ্শিত হয়।

{{gap}} সাধাৰণতে ক্ষয়ীকৰণৰ সৰ্ব্বপ্ৰধান কাৰ্য্য হৈছে শিলক মাটিলৈ পৰিণত
কৰা। উদ্ভিদ আৰু প্ৰাণীজগতেও মাটি গঢ়াত সহায় কৰে। শিলত
শিয়া গজা সকলো উদ্ভিদেই, ই শেলুৱই, ঘাঁহ, লতা যি কোনোৱেই
নহওঁক, প্ৰত্যক্ষ বা পৰোক্ষভাৱে শিল চূৰ্ণবিচূৰ্ণ হোৱাত সহায় কৰে।
মাটিৰোকা ক্ষুদ্ৰ ক্ষুদ্ৰ প্ৰাণীবোৰেও ক্ষয়কাৰ্য্য পাৰ্য্যমানে সম্পন্ন কৰে।

{{Gap}}'''মাটি আৰু তল মাটিঃ—''' ক্ষয়ৰ সকলো শক্তিয়েই মাটি উৎপন্ন
কৰে। শিলেই মাটিৰ জন্মদাত্ৰী। পৃথিবীৰ স্থলভাগৰ প্ৰায় সকলো
অংশই এবিধ নহয় এবিধ মাটিৰে আবৃত আৰু অনেক ঠাইত এই
মাটি দ।

{{gap}}সকলো শিলেই ক্ষয় পাইছে আৰু সকলো শিলেই এটি বা
ততোধিক খনিজ পদাৰ্থৰ সমষ্টিৰে তৈয়াৰী। গতিকে এবিধ শিলৰ
পৰা হোৱা মাটি আন এবিধ শিলৰ পৰা হোৱা মাটিৰ পৰা পৃথক।
গ্ৰেণাইটৰ পৰা হোৱা মাটি এক ধৰণৰ আৰু চূণ-শিলৰ মাটি আন
ধৰণৰ। উৎপত্তি-স্থলৰ শিল ক্ষয় হৈ হোৱা মাটিক '''স্থানীয় মাটি'''
বোলা হয়।&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ks6kqdjvuwanxr1rdolitqyw2ssbrlr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:বিশ্ব-ভূগোল.pdf/১১৯</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90591</id>
    <revision>
      <id>245958</id>
      <timestamp>2026-04-04T13:39:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>4110</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;প্ৰাকৃতিক ভূগোল - ৯৭ মানুহে খেতিকৰা মাটি এই ক্ষয় হোৱা শিলৰ ওপৰ অংশ। ইয়াত যথেষ্ট জৈৱিক পদাৰ্থও থাকে যেনে, গেলা পাত, মৰা শ বা পচা গছ আদি। ২ বা ৩ ফুট তললৈ খান্দিলেই আমি...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>245958</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2932" sha1="9jbnk4ilknlxtbzw2g5ky61qre301us" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;নৰুনা বৰুৱা&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;প্ৰাকৃতিক ভূগোল -
৯৭
মানুহে খেতিকৰা মাটি এই ক্ষয় হোৱা শিলৰ ওপৰ অংশ।
ইয়াত যথেষ্ট জৈৱিক পদাৰ্থও থাকে যেনে, গেলা পাত,
মৰা শ বা পচা গছ আদি। ২ বা ৩ ফুট তললৈ খান্দিলেই আমি
ভল-মাটি পাওহঁক। মাটিৰ দৰে ই পৰম বিচূৰ্ণিত নহয় আৰু
ইয়াত জৈৱিক পদাৰ্থও অতি অলপ মাত্ৰাতহে থাকে। ঠাই বুজি
তলমাটিৰ দ বাঢ়ে-টুটে। সাধাৰণতে ২০ ফুটেই ইয়াৰ অত্যাধিক
পৰিমাণ। যি ঠাই পানীয়ে ধুই আছে বা বতাহে সাৰি আছে
তেনে ঠাইত মাটিৰ চামনিখন পাতল আৰু তলমাটিও নিচেই ওপৰতে
পোৱা যায়।
আৰু এবিধ মাটি আছে যাক
ই স্থানীয় শিলৰ পৰা উৎপন্ন নহয়।
পলস মাটি বুলিব পাৰি।
নৈয়ে আৰু সুঁতিয়ে ধুই অনা
বালি, বোকা, আৰু শিলেৰে নিৰ্ম্মিত। ইয়াক জাঁজী মাটি
বোলা হয়।
এনে মাটি বহুবিধ শিলৰ ক্ষয়ৰ পৰা উৎপন্ন হোৱা গতিকে ই
বেচি উৰ্ব্বৰা। ব্ৰহ্মপুত্ৰ ভৈয়ামৰ মাটি পলসুৱা বা আন কথাত ব্ৰহ্মপুত্ৰ-
ভৈয়াম জাঁজী মাটিৰে পৰিপূৰ্ণ।
ঠাইত কোনো পলসুৱা মাটি নাই,
নৈ বা জুৰি তাত নাই।
ৰাজপুতনাৰ কোনো কোনো
কিয়নো এনে মাটিৰ উৎপাদক
(৪) বতাহৰ কাৰুকাৰ্য্য
বালিময় সাগৰৰ পাৰত বা বালিময় মৰুভূমিত বতাহেই বস্তু
প্ৰধানকৈ ক্ষয় নিয়ায়। বতাহে শাৰী শাৰীকৈ ঢেউৰ পিঠিৰ দৰে
চাপৰ দীঘল যি বালিৰ দ'ম গোট খুৱায় তাকে বালিৰ ‘ডিব্ৰুন'
বা বালিৰ পাহাৰ বোলা হয়। চাহাৰা আদি মৰুভূমিত এনে
বালি-পাহাৰ প্ৰায় ৬০০ ফুট ওখ হয়।
१&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>9jbnk4ilknlxtbzw2g5ky61qre301us</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>246231</id>
      <parentid>245958</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T11:38:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>4110</id>
      </contributor>
      <origin>246231</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2939" sha1="jimbrrqx1wfwawl7cwjq6bpnzstv3ik" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;নৰুনা বৰুৱা&quot; /&gt;{{Rh|প্ৰাকৃতিক ভূগোল||৯৭}}&lt;/noinclude&gt;
মানুহে খেতিকৰা মাটি এই ক্ষয় হোৱা শিলৰ ওপৰ অংশ।
ইয়াত যথেষ্ট জৈৱিক পদাৰ্থও থাকে যেনে, গেলা পাত,
মৰা শ বা পচা গছ আদি। ২ বা ৩ ফুট তললৈ খান্দিলেই আমি
ভল-মাটি পাওহঁক। মাটিৰ দৰে ই পৰম বিচূৰ্ণিত নহয় আৰু
ইয়াত জৈৱিক পদাৰ্থও অতি অলপ মাত্ৰাতহে থাকে। ঠাই বুজি
তলমাটিৰ দ বাঢ়ে-টুটে। সাধাৰণতে ২০ ফুটেই ইয়াৰ অত্যাধিক
পৰিমাণ। যি ঠাই পানীয়ে ধুই আছে বা বতাহে সাৰি আছে
তেনে ঠাইত মাটিৰ চামনিখন পাতল আৰু তলমাটিও নিচেই ওপৰতে
পোৱা যায়।

আৰু এবিধ মাটি আছে যাক পলস মাটি বুলিব পাৰি।
ই স্থানীয় শিলৰ পৰা উৎপন্ন নহয়।
নৈয়ে আৰু সুঁতিয়ে ধুই অনা
বালি, বোকা, আৰু শিলেৰে নিৰ্ম্মিত। ইয়াক জাঁজী মাটি
বোলা হয়।
এনে মাটি বহুবিধ শিলৰ ক্ষয়ৰ পৰা উৎপন্ন হোৱা গতিকে ই
বেচি উৰ্ব্বৰা। ব্ৰহ্মপুত্ৰ ভৈয়ামৰ মাটি পলসুৱা বা আন কথাত ব্ৰহ্মপুত্ৰ-
ভৈয়াম জাঁজী মাটিৰে পৰিপূৰ্ণ।
ঠাইত কোনো পলসুৱা মাটি নাই,
নৈ বা জুৰি তাত নাই।
ৰাজপুতনাৰ কোনো কোনো
কিয়নো এনে মাটিৰ উৎপাদক
(৪) বতাহৰ কাৰুকাৰ্য্য
বালিময় সাগৰৰ পাৰত বা বালিময় মৰুভূমিত বতাহেই বস্তু
প্ৰধানকৈ ক্ষয় নিয়ায়। বতাহে শাৰী শাৰীকৈ ঢেউৰ পিঠিৰ দৰে
চাপৰ দীঘল যি বালিৰ দ'ম গোট খুৱায় তাকে বালিৰ ‘ডিব্ৰুন'
বা বালিৰ পাহাৰ বোলা হয়। চাহাৰা আদি মৰুভূমিত এনে
বালি-পাহাৰ প্ৰায় ৬০০ ফুট ওখ হয়।
१&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>jimbrrqx1wfwawl7cwjq6bpnzstv3ik</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>246232</id>
      <parentid>246231</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T11:45:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>4110</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হৈছে */</comment>
      <origin>246232</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2996" sha1="j65s4tly4h7c5lueqlnfb17t4e2047i" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;নৰুনা বৰুৱা&quot; /&gt;{{Rh|প্ৰাকৃতিক ভূগোল||৯৭}}&lt;/noinclude&gt;
{{Gap}} মানুহে খেতিকৰা মাটি এই ক্ষয় হোৱা শিলৰ ওপৰ অংশ।
ইয়াত যথেষ্ট জৈৱিক পদাৰ্থও থাকে যেনে, গেলা পাত,
মৰা শ বা পচা গছ আদি। ২ বা ৩ ফুট তললৈ খান্দিলেই আমি
'''তল-মাটি''' পাওহঁক। মাটিৰ দৰে ই পৰম বিচূৰ্ণিত নহয় আৰু
ইয়াত জৈৱিক পদাৰ্থও অতি অলপ মাত্ৰাতহে থাকে। ঠাই বুজি
তলমাটিৰ দ বাঢ়ে-টুটে। সাধাৰণতে ২০ ফুটেই ইয়াৰ অত্যাধিক
পৰিমাণ। যি ঠাই পানীয়ে ধুই আছে বা বতাহে সাৰি আছে
তেনে ঠাইত মাটিৰ চামনিখন পাতল আৰু তলমাটিও নিচেই ওপৰতে
পোৱা যায়।

{{gap}}আৰু এবিধ মাটি আছে যাক '''পলস মাটি''' বুলিব পাৰি।
ই স্থানীয় শিলৰ পৰা উৎপন্ন নহয়। নৈয়ে আৰু সুঁতিয়ে ধুই অনা
বালি, বোকা, আৰু শিলেৰে নিৰ্ম্মিত। ইয়াক জাঁজী মাটি
বোলা হয়।

{{Gap}} এনে মাটি বহুবিধ শিলৰ ক্ষয়ৰ পৰা উৎপন্ন হোৱা গতিকে ই
বেচি উৰ্ব্বৰা। ব্ৰহ্মপুত্ৰ ভৈয়ামৰ মাটি পলসুৱা বা আন কথাত ব্ৰহ্মপুত্ৰ-
ভৈয়াম জাঁজী মাটিৰে পৰিপূৰ্ণ। ৰাজপুতনাৰ কোনো কোনো
ঠাইত কোনো পলসুৱা মাটি নাই,কিয়নো এনে মাটিৰ উৎপাদক
নৈ বা জুৰি তাত নাই।

{{center|'''(৪) বতাহৰ কাৰুকাৰ্য্য'''}
{{Gap}}বালিময় সাগৰৰ পাৰত বা বালিময় মৰুভূমিত বতাহেই বস্তু
প্ৰধানকৈ ক্ষয় নিয়ায়। বতাহে শাৰী শাৰীকৈ ঢেউৰ পিঠিৰ দৰে
চাপৰ দীঘল যি বালিৰ দ'ম গোট খুৱায় তাকে বালিৰ '''ডিব্ৰুন'''
বা বালিৰ পাহাৰ বোলা হয়। চাহাৰা আদি মৰুভূমিত এনে
বালি-পাহাৰ প্ৰায় ৬০০ ফুট ওখ হয়।&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>j65s4tly4h7c5lueqlnfb17t4e2047i</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:বিশ্ব-ভূগোল.pdf/১২০</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90592</id>
    <revision>
      <id>245959</id>
      <timestamp>2026-04-04T13:39:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>4110</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;৯৮: বিশ্ব-ভূগোল 'লৱেচ’ বোলা এবিধ হালধীয়া মিহি ধূলিৰ ডাঠ স্তৰ বিশেষকৈ চীন দেশৰ উত্তৰ খণ্ডত পোৱা যায়। আল্লচ আৰু কাৰ্পেথিয়ান. + পৰ্ব্বতৰ কোনো কোনো ভৈয়ামতো এনে লৱেচ...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>245959</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3015" sha1="f34zwsxoehpz0ly2khde6opdrdm268u" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;নৰুনা বৰুৱা&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;৯৮:
বিশ্ব-ভূগোল
'লৱেচ’ বোলা এবিধ হালধীয়া মিহি ধূলিৰ ডাঠ স্তৰ বিশেষকৈ
চীন দেশৰ উত্তৰ খণ্ডত পোৱা যায়।
আল্লচ আৰু কাৰ্পেথিয়ান.
+
পৰ্ব্বতৰ কোনো কোনো ভৈয়ামতো এনে লৱেচ'ৰ ডাঠ স্তৰ দেখা-
গৈছে। অনেকৰে দৃঢ় অনুমান যে বতাহে ধূলি বহন কৰি এনেকৈ
স্তৰিত কৰিছে।
(৫) পানীৰ কাৰুকাৰ্য্য
উলঙ্গীকৰণৰ প্ৰধান আহিলা হৈছে পানী। বৰষুণৰ পানীয়ে
ভূপৃষ্ঠৰ মাটি বা শিলৰ কোমল আৰু বেচি পদ্মা অংশ ধুই নামনিলৈ,
লৈ যায়। বালি-শিল, পাথৰগুটি আদি পানী শুহিব পৰা শিলৰ
মাজেদি বৰষুণৰ পানী পৃথিবীৰ ভিতৰলৈ সোমায়। এই পানী
নিজৰাৰ আকাৰত নামনি খণ্ডত ওলাই সুঁতি হৈ বৈ যায়।
(৬) নৈৰ কাৰুকাৰ্য্য
পৰ্ব্বতৰ পৰা ওলাই অহা খণ্ডত নৈৰ কাৰ্য্য সম্পূৰ্ণ ধ্বংসমূলক
এই খণ্ডত নৈয়ে নিজৰ তলি চোৰোকে আৰু পাৰো কাটি যায়।
অনধিক বৰষুণৰ অঞ্চলত শিলৰ বেচি ক্ষয় নহয়, গতিকে নৈৰ
পাৰ অধিক গৰা বা থিয়গৰাই হয়। ইয়াকে 'ঠেক' বোলা
হয়। যুক্তৰাজ্যৰ পশ্চিমৰ স্নেক আৰু কলদে' নৈৰ ঠেক জগত প্ৰখ্যাত।
অধিক বৰষুণৰ অঞ্চলত ক্ষয়কাৰ্য্য খৰকৈ সম্পন্ন হয়। ইয়াত ভৈয়াম-
বহল হয় আৰু পাৰ দুটাও ক্ৰমাৎ ধীৰে ধীৰে ওপৰলৈ এঢলীয়া
হৈ উঠে।
নামনি অংশত নৈৰ কাৰ্য্য গঠনমূলক। পৰ্ব্বতৰ পৰা আঁতৰি
এঢলীয়া ঠায়েদি বৰ লগা হোৱাত নৈৰ সোঁত কমে আৰু শিল,
পাথৰ গুটি : আদি গধুৰ বস্তু ৰৈ নিবলৈ অক্ষম হয়, কেৱল
বোকা আৰু বালিহে মাথোন বহন কৰিব পাৰে। পৰ্ব্বতৰ পৰা&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>f34zwsxoehpz0ly2khde6opdrdm268u</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:বিশ্ব-ভূগোল.pdf/১২১</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90593</id>
    <revision>
      <id>245960</id>
      <timestamp>2026-04-04T13:39:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>4110</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;প্ৰাকৃতিক ভূগোল নামোতে ইয়াৰ খৰ সোঁতে তলি কাটি আহিছিল; কিন্তু তাৰ পৰিবৰ্ত্তে এই খণ্ডত তলিত গেদ পেলাই লাহে লাহে তলি ওখকৈ বান্ধে। বানপানী হলে পাৰৰ চাপৰ ঠাইবোৰত পলস...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>245960</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2868" sha1="6cjhq5q0xd8phhom83vna5lk0t0ytdk" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;নৰুনা বৰুৱা&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;প্ৰাকৃতিক ভূগোল
নামোতে ইয়াৰ খৰ সোঁতে তলি কাটি আহিছিল; কিন্তু তাৰ পৰিবৰ্ত্তে
এই খণ্ডত তলিত গেদ পেলাই লাহে লাহে তলি ওখকৈ বান্ধে।
বানপানী হলে পাৰৰ চাপৰ ঠাইবোৰত পলস পেলাই যায়। আকৌ
কেতিয়াবা খৰকালি নিজে পলস পেলাই ওখ কৰা ঠাইৰ পাৰ কাটি বয় |
নৈ কোনো সাগৰ বা হ্ৰদত পৰোতে হঠাৎ ইয়াৰ সোঁত ৰোধ
হয় আৰু বৈ অনা গোটা বস্তুবোৰ পানীৰ তললৈ পৰে। জোৱাব-
ভাটা বা নৈৰ সোঁত বেচি প্ৰবল নহলে এনেকৈ পলস গোট খাই
নৈৰ মুখ সাগৰৰ ওপৰলৈ উঠে। ইয়াৰ আকৃতি তিনি কোণীয়া
হয় আৰু এই খণ্ডত নৈয়ো বিভিন্ন শাখাত বিভক্ত হয়। ইয়াকে
ডেল্টা বা ব দ্বীপ বোলে। সৰ্ব্বপ্ৰথম নীল নদীৰ মোহনাতে
এনে উচ্চ ভূমি লক্ষিত হয় আৰু
+
ইয়াৰ নাম ডেল্টা দিয়া হয়।
আখৰ।
দেখাত তিনি কোণীয়া হোৱাত
ডেণ্টা গ্ৰীক ফলাৰ এটি তিনি কোণীয়া
পৃথিবীৰ সকলো ঠাইতকৈ ডেণ্টা অঞ্চলত লোকাবাস অধিক;
কিয়নো ইয়াৰ মাটি উৰ্ব্বৰা আৰু এনে অঞ্চলত শষ্যত কৃত্ৰিম ভাৱে
পানী দিয়াও সহজ।
(৭) বৰফৰ কাৰুকাৰ্য্য
অতি উচ্চ পৰ্ব্বত আৰু মেৰুপ্ৰদেশত বৰফৰ কাৰুকাৰ্য্য সদায়
চলিবই লাগিছে।
T
পৰ্ব্বতৰ ওপৰৰ লেহেম গতিৰ বৰফ-সোঁতকে বৰফ-নৈ বোলা
হয়। ইয়াৰ গতি অতি ধীৰ; দিনে ১ ফুটৰ পৰা প্ৰায় ৫০ ফুট।
মেৰু প্ৰদেশত বৰফ-নৈ সাগৰলৈকে নামি যায়; আৰু ইয়াৰ শেষ
ভাগ বৃহৎ খণ্ড খণ্ড হৈ ভাঙি সাগৰত ওপঙে।
ইয়াক বৰফ-&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>6cjhq5q0xd8phhom83vna5lk0t0ytdk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:বিশ্ব-ভূগোল.pdf/১২২</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90594</id>
    <revision>
      <id>245961</id>
      <timestamp>2026-04-04T13:39:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>4110</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;বিশ্ব-ভূগোল পাহাৰ বোলা হয়। অনধিক অক্ষৰেখা অঞ্চলত বৰফ-নৈ কোনো নিৰ্দ্দিষ্ট উচ্চতালৈ নামিলে বৰফ গলি পানী হয় আৰু নৈ ওপজে। বৰফ-নৈ বৈ যাওঁতে পাৰৰ পৰা শিল আদি বাগৰি ইয়...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>245961</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3195" sha1="euczwuraon2zco1vba5rg3ei4hlhnlb" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;নৰুনা বৰুৱা&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;বিশ্ব-ভূগোল
পাহাৰ বোলা হয়। অনধিক অক্ষৰেখা অঞ্চলত বৰফ-নৈ কোনো
নিৰ্দ্দিষ্ট উচ্চতালৈ নামিলে বৰফ গলি পানী হয় আৰু নৈ ওপজে।
বৰফ-নৈ বৈ যাওঁতে পাৰৰ পৰা শিল আদি বাগৰি ইয়াৰ ওপৰত
পৰে আৰু দুয়ো দাতিয়ে পাথৰৰ ওখ দুটি লানি দেখা যায়। ইয়াকে
দাঁত্ৰৰীয়া গ্ৰাবৰেখা বোলা হয়। বৰফ-নৈৰ পথালিয়ে যি ফাট
মেগে তাক ক্ৰেভাচেচ বোলা হয়। ফাটেদি শিল পৰি নৈৰ
তলি পায়গৈ। ইয়াতে ই গুড়া হয় আৰু বৰফে তলে তলে ইয়াকো
ঠেলি লৈ যায়। ইয়াকে তলি গ্ৰাবৰেখা বোলা হয়। কেতিয়াবা
দুখন বৰফ-নৈ লগ লাগিলে দুয়োৰো দুদাতিৰ গ্ৰাবৰেখা মিলি
মধ্য গ্ৰাবৰেখা হয়। বৰফ-নৈৰ অন্তত বৰফ গলিলে সকলো
শিল-মাটি একে ঠাইতে গোট খাই অন্ত গ্ৰাবৰেখা আখ্যা পায়।
তেতিয়া ব্ৰফে বৈ অনা বালি-বোকা তল পৰে। ওপৰত সৰু-বৰ
ডোখৰ ডোখৰ পাথৰ আৰু পাথৰগুটি বিশৃঙ্খলভাৱে ওপৰা ওপৰিকৈ
থকা দেখা যায়।
এনে অন্ত গ্ৰাবৰেখা কেতিয়াবা কেতিয়াবা ২০০শ ফুট ওখ হয়।
বৰফ-নৈ পাচ হুহকিলে বা অন্তৰ্দ্ধান হলে অন্তগ্ৰাবৰেখাই পানী ভেঁটা
দি হ্ৰদ আদি গঢ়ি তোলে।
(৮) সাগৰৰ কাৰুকাৰ্য্য
উপকূল বিভিন্ন প্ৰকৃতিৰ। কোনো কোনো সাগৰৰ পাৰ বালিময়
হৈ ক্ৰমাৎ সাগৰলৈ নামি গৈছে; কোনো কোনো উপকূলত লেগুন
বা জলাহ আদি আৰ দি থকা বালিৰ গৰিলা দেখা যায়। কোনো
কোনো ঠাইত গ্ৰেইট অস্ত্ৰেলিয়ান বাইটৰ দৰে সৰল উন্নত, সমান,
বিস্তীৰ্ণ থিয় পাব দেখা যায়। নাইবা সাগৰৰ পাৰ স্কটলেণ্ডৰ দৰে
একাবেঁকা আৰু ভঙা-ভঙাও হব পাৰে। আকৌ বৃষ্টিপূৰ্ণ গ্ৰীষ্ম-&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>euczwuraon2zco1vba5rg3ei4hlhnlb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:বিশ্ব-ভূগোল.pdf/১২৩</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90595</id>
    <revision>
      <id>245962</id>
      <timestamp>2026-04-04T13:40:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>4110</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;প্ৰাকৃতিক ভূগোল ১০১ মণ্ডলৰ উপকূলত গছ-গছনি হৈ কোটাল জোৱাৰত পানীৰ তল যায়। দুটা কাৰণত সাগৰৰ উপকূলৰ ভঙা-ভঙা গঢ় হয়। প্ৰথম, ভূমিৰ অধঃপতন হেতু পুৰণি নৈৰ উপত্যকালৈ সাগ...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>245962</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3372" sha1="hniu77jq12nrr3jmy99l9cfqmk94uu8" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;নৰুনা বৰুৱা&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;প্ৰাকৃতিক ভূগোল
১০১
মণ্ডলৰ উপকূলত গছ-গছনি হৈ কোটাল জোৱাৰত পানীৰ তল
যায়।
দুটা কাৰণত সাগৰৰ উপকূলৰ ভঙা-ভঙা গঢ় হয়। প্ৰথম, ভূমিৰ
অধঃপতন হেতু পুৰণি নৈৰ উপত্যকালৈ সাগৰ সোমোৱাত নৰৱেব
ফিয়ৰ্ডবোৰ গঠিত হৈছে। দ্বিতীয়, সাগৰৰ ক্ষয় কাৰ্য্যৰ হেতু তৰা
অথাত সৃষ্টি হৈছে। সাগৰে কোমল শিলবোৰ ক্ষয় নিয়াই ভিতৰলৈ
সুমুৱায়। টান শিলবোৰ সাগৰলৈ বাঢ়ি ওখ অন্তৰীপৰ দৰে থিয় দি থাকে।
বাহিৰলৈ ওলাই থকা ভূমিভাগ কাটি কাটি উপকূল সৰলৰেখাত
পৰিণত কৰাই আৰু ভিতৰলৈ সোমোৱা জিভাখনত বালি আৰু পাথৰ-
গুটি পেলাই পূৰ কৰাই সাগৰৰ প্ৰকৃত উদ্দেশ্য। কিন্তু ভূমিৰ অনিয়ম
উৰ্দ্ধক্ষেপনৰ হেতুকে এই উদ্দেশ্য সফল হোৱা নাই।
কঠিন শিলেৰে নিৰ্ম্মিত উপকূলৰ দাতি প্ৰায়ে সৰল উন্নত। গুৰিত
শিলব এক সমথল। জোৱাৰ আহিলে এই সমথল সম্পূৰ্ণ বা
আংশিকভাৱে ডুব যায়। গুৰিত সমৰ্থল হোৱাৰ কাৰণ এই যে কিঞ্চিৎ
দৰ অন্তত ঢৌৰ ক্ষয় শক্তি কাৰ্য্যকৰী নহয়।
উপকূলৰ প্ৰকৃতিৰ ওপৰত দেশৰ উন্নতিও নিৰ্ভৰ কৰে। যুক্তৰাজ্যৰ
আটলান্টিক উপকূলৰ সকলো প্ৰধান বন্দৰ উত্তৰে অৱস্থিত, কিয়নো এই
অঞ্চলত উপকূল সাগৰৰ তল গৈছে। আনহাতে আকৌ, পশ্চিম
স্কটলেণ্ড, নৰৱে আৰু নিউ জীলেণ্ডৰ দক্ষিণাংশৰ পাৰ্ব্বত্য উপকূল
আংশিক ভাৱে অধঃপতন হোৱা হেতুকে এইবোৰ ঠাইত অত্যাধিক
পৰিমাণে স্বাভাৱিক পোতাশ্ৰয় আছে। কিন্তু ভিতৰৰ দেশখন পৰ্ব্বতীয়া
হোৱাত ইয়াত মানুহৰ আবাস নাই আৰু পোতাশ্ৰয়বোৰো কোনো
কামত নাহে। এফ্ৰিকাৰ স্বাভাৱিক পোতাশ্ৰয়ৰ অনাধিক্যই এই
দেশৰ উন্নতিৰ পথত এটি প্ৰধান অন্তৰায়।&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>hniu77jq12nrr3jmy99l9cfqmk94uu8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:বিশ্ব-ভূগোল.pdf/১২৪</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90596</id>
    <revision>
      <id>245963</id>
      <timestamp>2026-04-04T13:40:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>4110</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;হ্ৰদ, ফিয়ৰ্ড আৰু ৰিয়াচ বিশ্ব-ভূগোল আন্না, স্কটলেও আদি পৰ্ব্বতীয়া ঠাইৰ হ্ৰদ শিলৰ ডোঙাত বহুতৰে ধাৰণা যে এই হ্ৰদবোৰ বৰফ-নৈয়ে খন্দা শিলৰ ডোঙাত অৱস্থিত; কিন্তু এনে...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>245963</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3253" sha1="taixh8ls4u5nd57f15cuk2ztyrmo8jb" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;নৰুনা বৰুৱা&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;হ্ৰদ, ফিয়ৰ্ড আৰু ৰিয়াচ
বিশ্ব-ভূগোল
আন্না, স্কটলেও আদি পৰ্ব্বতীয়া ঠাইৰ হ্ৰদ শিলৰ ডোঙাত
বহুতৰে ধাৰণা যে এই হ্ৰদবোৰ বৰফ-নৈয়ে খন্দা শিলৰ ডোঙাত
অৱস্থিত; কিন্তু এনে ধাৰণাৰ কোনো প্ৰকৃত ভোঁটি নাই।
পাৰ্ব্বত্য হ্ৰদ সচৰাচৰ দীঘল আৰু ঠেক হয়। ইয়াৰ তলি গভীৰ।
প্ৰায়ে ইয়াৰ চাপৰ মূৰেদি পানী সৰকি নৈ বৈ যায়, নাইবা অন্ত গ্ৰাব-
ৰেখাৰ সুৰুঙ্গাদিয়েই নৈ বৈ যায়।
হ্ৰদ প্ৰাকৃতিক দৃশ্যৰ এটি অস্থায়ী অঙ্গ। হ্ৰদ অদৃশ্য হোৱাৰ প্ৰধান।
কাৰণ চাৰিটা, (১) নৈয়ে বৈ অন্য গেদৰ পৰা হ্ৰদ পূৰ হব পাৰে,
(২) অন্ত গ্ৰাবৰেখা ক্ষয় &quot;পালে বা নৈয়ে ধুই নিলে হ্ৰদ শুকাই
যায়, (৩) পৃথিবীৰ উৰ্দ্ধক্ষেপন আৰু অধোপতনৰ ফলত হ্ৰদত পৰা
নৈয়ে আন বাট লব পাৰে, (৪) জল বায়ুৰ পৰিবৰ্ত্তন ঘটিলে, যেনে বৰষুণ
কমি আহিলে, হ্ৰদ শুকাই যাব পাৰে। কাস্পিয়ান আৰু আৰাল হ্ৰদ
শুকাই অহাত ইয়াৰ আয়তন কমি আহিছে। দক্ষিণ-পশ্চিম এচিয়া
ক্ৰং বৃষ্টিহীন হৈ অহাই ইয়াৰ কাৰণ।
ভূমিৰ অধোপতনৰ ফলত স্কটলেণ্ডৰ পশ্চিম উপকূলৰ আৰু নৰৱে
উপকূলব অনেক হ্ৰদে সাগৰৰ লগত সংলগ্ন হৈ ফিয়ৰ্ড গঢ়িছে। হ্ৰদৰ
মুখত গৰিলা থকা হেতুকে ফিয়ৰ্ডৰ মুখত পানী প্ৰায় ২০ ফুট মানহে দ;
কিন্তু ভিতৰলৈ দ বাঢ়ি কেবাশ ফুটো পাব পাৰে।
নদীৰ তলিব বা ভৈয়ামৰ অধোপতনৰ ফলত সাগৰে ভিতৰলৈ
সোমাই গৈ যি দীঘল উপসাগৰ সৃষ্টি কৰে তাকে ৰিয়াচ বোলা হয়।
এনে উপসাগৰৰ মুখত কোনো গৰিলা নাই আৰু ইয়াৰ তলিও ক্ৰমাৎ
সাগৰৰ ফাললৈ পৰি আহে। ইয়াক কেতিয়াবা ডুৰযোৱা
ভৈয়ামো বোলা হয়।&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>taixh8ls4u5nd57f15cuk2ztyrmo8jb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:বিশ্ব-ভূগোল.pdf/১২৫</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90597</id>
    <revision>
      <id>245964</id>
      <timestamp>2026-04-04T13:40:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>4110</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;প্ৰাকৃতিক ভূগোল 305 কিন্তু ফিয়ৰ্ড আৰু বিয়াচ পাৰ্ব্বত্য ভৈয়ামৰ অধোপতনৰ ফল। নামনিৰ ভৈয়াম তল গৈ যেতিয়া নৈৰ মোহনা বহল হয় তেতিয়া ইয়াক ফাৰ্থ বোলা হয়। আগ্নেয় গ...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>245964</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3128" sha1="2scj7wxqgmfjvpikf81rfcw0benwn5f" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;নৰুনা বৰুৱা&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;প্ৰাকৃতিক ভূগোল
305
কিন্তু
ফিয়ৰ্ড আৰু বিয়াচ পাৰ্ব্বত্য ভৈয়ামৰ অধোপতনৰ ফল।
নামনিৰ ভৈয়াম তল গৈ যেতিয়া নৈৰ মোহনা বহল হয় তেতিয়া ইয়াক
ফাৰ্থ বোলা হয়।
আগ্নেয় গিৰি
পৃথিবীৰ খোলা ফাটি ওলোৱা পদাৰ্থৰে গঠিত কলডিলীয়া পৰ্ব্বতকে
আগ্নেয়গিৰি বোলা হয়। ভূগৰ্ভৰ শিলৰ মাজত বৈ থকা পানী
অতি উত্তপ্ত শিলৰ সংসৰ্গত আহি ওপজা অত্যাধিক সঙ্কোচিত ভাপৰ
প্ৰসাৰণ শক্তিয়েই অগ্ন্যুৎপাত এটি অতি সম্ভৱপৰ কাৰণ।
যি নলাইদি আগ্নেয় পদাৰ্থ বাহিৰলৈ আহে তাক জ্বালামুখী
ডিঙি বোলা হয়। সুপ্ত অৱস্থাত এই নলী গোটমৰা গলিত পাথৰৰ
ঠিলাৰে বন্ধ হৈ থাকে। এই জ্বালামুখী ডিঙি বাহিৰত এটি বাতি
সজীয়া খালত পৰিণত হৈ ক্ৰেটাৰ নাম পায়। প্ৰায়
'ক্ৰেটাৰেই আয়তনত সক; কিন্তু কেতবোৰৰ ব্যাস কেবা মাইলো বহল।
কেতবোৰ আধুনিক নিৰ্ব্বাপিত আগ্নেয়গিৰিৰ ক্ৰেটাৰত এতিয়া হ্ৰদ
সৃষ্টি হৈছে। অৰেগণৰ ক্ৰেটাৰ হ্ৰদ উত্তৰ এমেৰিকাত সবাতোকৈ
গভীৰ। পুৰণি আগ্নেয়গিৰিৰ ক্ৰেটাৰৰ দাতি ভাঙি ক্ষয় পায় আক
তেনে হ্ৰদৰ পানীয়ো ওলাই যায়। আকৌ কোনো কোনো পৰ্ব্বত
কলডিলীয়া গঢ়ো উলঙ্গীকৰণত নাশ পায়।
আগ্নেয়গিৰি পদাৰ্থ
আগ্নেয়গিৰিৰ অগ্ন্যুৎপাতত প্ৰচুৰ পৰিমাণে ভাপ আৰু গন্ধক-ধোৱা
'ওপৰলৈ উঠে। ভাপ ওলোৱাৰ কাৰণে অগ্ন্যুৎপাতৰ পাচত ভয়ঙ্কৰ
বৰষুণ হয়। বৰষুণে পৰ্ব্বতৰ চালৰ পৰা ভষ্মাদি ধুই নিয়া হেতুকে
বোকাৰ ধাৰ বৈ যায়। গেচবোৰৰ ৰাসায়নিক ক্ৰিয়াৰ ফলত আগ্নেয়&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>2scj7wxqgmfjvpikf81rfcw0benwn5f</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:বিশ্ব-ভূগোল.pdf/১২৬</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90598</id>
    <revision>
      <id>245965</id>
      <timestamp>2026-04-04T13:40:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>4110</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;বিশ্ব-ভূগোল গিৰিৰ চাৰিওকাষে প্ৰচুৰ পৰিমাণে গন্ধক পোৱা যায়। সৰু বৰ নানান জোখৰ শিলো উৎক্ষিপ্ত হয়। উদ্‌গীৰিত হৈ ওলোৱা বস্তুৰ ভিতৰত লাভাই প্ৰধান। লাভা কেৱল গলিত শ...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>245965</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2636" sha1="nddz4ezwpalanb6ogrthg7f72p6jyse" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;নৰুনা বৰুৱা&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;বিশ্ব-ভূগোল
গিৰিৰ চাৰিওকাষে প্ৰচুৰ পৰিমাণে গন্ধক পোৱা যায়। সৰু বৰ নানান
জোখৰ শিলো উৎক্ষিপ্ত হয়।
উদ্‌গীৰিত হৈ ওলোৱা বস্তুৰ ভিতৰত লাভাই প্ৰধান। লাভা
কেৱল গলিত শিল। গলিত শিল ডিঙিয়েদি উগাৰি ওলাই ক্ৰেটাৰৰ
পাৰ বাগৰি যায় আৰু কেতিয়াবা ক্ৰেটাবৰ পাৰ সৰকি পৰ্ব্বতৰ চালেদি
ক্ৰেটাৰ
'জ্বালামুখী ভিত্তি
চিত্ৰ নং ৪২।
ব্ৰহ্মদেশৰ পোপা পৰ্ব্বতৰ আনুমানিক ছেদিত মুখ
গোট নমৰালৈকে বৈ যায়। হাৱই দ্বীপপুঞ্জৰ কেতবোৰ লাভাৰ ধাৰ
৩০ মাইল দীঘল আৰু দুমাইল বহল। কেতিয়াবা লাভা ক্ৰেটাৰ এৰি
চালত ওলায়হি। তেতিয়া 'নতুন মুখখনৰ চাৰিওকাষে আগ্নেয় পদাৰ্থ
গোট খাই আৰু এটি সৰু কলডিলীয়া পাহাৰৰ সৃষ্টি হয়।
লাতাৰ ভিতৰেদি ভাপ ভয়ঙ্কৰৰূপে উৎক্ষিপ্ত হলে লাভা ক্ষুদ্ৰ
ক্ষুদ্ৰ গুড়িত পৰিণত হয়। ইয়াকে ছাই বা ঝাঁওগুড়ি বোলা হয়।
এই আগ্নেয় ছাইবোৰ প্ৰধানকৈ ক্ৰেটাৰৰ চাৰিওকাষে সমানভাৱে
গোটখাই আগ্নেয়গিৰিৰ বিশিষ্ট কলডিলীয়া আকৃতি গঢ়ি তোলে।
চাপ আৰু ৰাসায়নিক ক্ৰিয়াৰ ফলত গোট মাৰি এবিধ কোমল
.কৰলা পাথৰ হলে তাকে টুফ বোলে। -
ওপৰৰ চিত্ৰত দেখুৱা দৰে আগ্নেয়গিৰি = ওপৰাওপৰিকৈ
টুফ আৰু গোট মৰা গলিত শিলেৰে নিৰ্ম্মিত। লাভাৰ ফেনৰ পৰা হোৱা&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>nddz4ezwpalanb6ogrthg7f72p6jyse</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:বিশ্ব-ভূগোল.pdf/১২৭</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90599</id>
    <revision>
      <id>245966</id>
      <timestamp>2026-04-04T13:40:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>4110</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;প্ৰাকৃতিক ভূগোল ১০৫ বা লাভাৰ মাজেদি ভাপ বা ধোঁৱা সৰকি হোৱা শিলক ফেনশিল বা পিউমিচ বোলা হয়। আগ্নেয়গিৰিৰ বিতৰণ সকলো সজীৱ আগ্নেয়গিৰিয়েই সাগৰৰ পাৰত আৰু সাধাৰণতে...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>245966</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3125" sha1="k4pntwgam00sbltwzddcryfbm06aez3" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;নৰুনা বৰুৱা&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;প্ৰাকৃতিক ভূগোল
১০৫
বা লাভাৰ মাজেদি ভাপ বা ধোঁৱা সৰকি হোৱা শিলক ফেনশিল
বা পিউমিচ বোলা হয়।
আগ্নেয়গিৰিৰ বিতৰণ
সকলো সজীৱ আগ্নেয়গিৰিয়েই সাগৰৰ পাৰত আৰু সাধাৰণতে
ভাঁজবিশিষ্ট পৰ্ব্বত-দণ্ডত অৱস্থিত। দক্ষিণ এমেৰিকাৰ এণ্ডিজ আৰু
দক্ষিণ মেক্সিক’ৰ কাৰ্ডিলেবা পৰ্ব্বত শাৰীত অনেক সজীৱ আগ্নেয়গিৰি
আছে।
প্ৰশান্ত মহাসাগৰৰ পশ্চিম উপকূলত, এলিউচিয়ান দ্বীপপুঞ্জ,
কিউবাইল দ্বীপপুঞ্জ, জাপান, ফিলিপাইন দ্বীপপুঞ্জ, পূৰ্ব্ব-ভাৰতীয় দ্বীপপুঞ্জ,
নিউ জীলেও আদিৰ মাজেদি আগ্নেয়গিৰিৰ এটি লানি আছে। ইয়াত
এতিয়াও সজীৱ আগ্নেয়গিৰি অনেক আছে। আইচলেণ্ডকে আদি কৰি
চেণ্ট-হেলেনা পৰ্য্যন্ত আলান্টিকত থকা প্ৰায় সকলো দ্বীপেই আগ্নেয়-
গিৰিজাত আৰু ইয়াৰ কেতবোৰত এতিয়াও সজীৱ আগ্নেয়গিৰি আছে।
প্ৰশান্ত আৰু ভাৰত মহাসাগৰৰ অনেক পোৱাল দ্বীপৰ ভেঁটি
আগ্নেয়গিৰিৰ ওপৰত। য়ুৰোপত অনেক নিৰ্ব্বাপিত আগ্নেয়গিৰি
আছে যদিও সজীৱ আগ্নেয়গিৰি ভূমধ্য সাগৰৰ দক্ষিণে আৰু পূবেহে
বৰ্ত্তমান। ককেচাচ পৰ্ব্বতৰ অনেক শৃঙ্গ এতিয়াও সজীৱ।
ভুইকঁপ
ভু ইকঁপ আগ্নেয়গিৰি অগ্নুৎপাতৰ আনুষঙ্গিক। কিন্তু বৃহৎ আৰু
সৰ্ব্বনাশী ভুইকঁপবোৰ পৃথিবীৰ খোলাৰ অশৃঙ্খল লৰচৰৰ পৰাই ওপজে।
(১) কোনোটো পৃথিবীৰ খোলাৰ শিলৰ স্তৰবোৰ ভাঁজ ললে হয়,
(২) কোনোটো স্তৰ দুখণ্ড বা খণ্ডিত হলে হয়, (৩) কোনোটো
খণ্ডিত স্তৰ পৰস্পৰৰ ওপৰত পিচলি ওপৰলৈ উঠিলে বা তললৈ
নামিলে হয়।&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>k4pntwgam00sbltwzddcryfbm06aez3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:বিশ্ব-ভূগোল.pdf/৮৯</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90600</id>
    <revision>
      <id>245967</id>
      <timestamp>2026-04-04T13:41:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>4110</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;প্ৰাকৃতিক ভূগোল ৬৭ উঠে। সেইদৰে খ বিন্দুত পৃথিবীৰ স্থলভাগ পানীতকৈ চন্দ্ৰৰ বেচি কাষলৈ আকৰ্ষিত হোৱাত তাতো জোৱাৰ উঠে। দুয়ো জোৱাৰৰ মাজৰ ঠাইত ভাটা হয়। সকলো ঠাইতে দি...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>245967</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3335" sha1="0f23o3kq2pcj29fz7zkcxn9t6k76ebw" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;নৰুনা বৰুৱা&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;প্ৰাকৃতিক ভূগোল
৬৭
উঠে। সেইদৰে খ বিন্দুত পৃথিবীৰ স্থলভাগ পানীতকৈ চন্দ্ৰৰ বেচি
কাষলৈ আকৰ্ষিত হোৱাত তাতো জোৱাৰ উঠে। দুয়ো জোৱাৰৰ
মাজৰ ঠাইত ভাটা হয়। সকলো ঠাইতে দিনে দুবাৰকৈ জোৱাৰ
হয়; এবাব চন্দ্ৰ কোনো ঠাইৰ মাধ্যাহিক ৰেখাৰ ওপৰলৈ আহোঁতে
আৰু এবাৰ সেই ঠাইৰ পাদবিপক্ষ স্থানৰ মাধ্যাহিক ৰেখাৰ ওপৰলৈ
যাওঁতে। প্ৰথমটোক মুখ্য আৰু দ্বিতীয়টোক গৌণ জোৱাৰ
বোলে।
২৪ ঘণ্টাৰ অন্তত যেতিয়া ক বিন্দু ঘূৰি আহি আকৌ পূৰ্ব্বদিনৰ
স্থান পায়হি তেতিয়া চন্দ্ৰ আগৰ স্থানত নাথাকে।
নিজৰ কক্ষ
ৰ্চ স্থানলৈ চলি যায় আৰু কৰ মাধ্যাহিক ৰেখাৰ ওপৰত হবলৈ আৰু
৫০ মিনিটৰ দৰ্কাৰ হয়। গতিকে ২৪ ঘণ্টা ৫০
মিনিটৰ অন্তৰে অন্তৰে
দুটা মুখ্য জোৱাৰ হয়; কিন্তু এটা মুখ্য আৰু এটা গৌণ জোৱাৰৰ মাজৰ
সময় কেৱল ১২ ঘণ্টা ২৫ মিনিটছে। স্থান বিশেষে নানা কাৰণত
ইয়াৰ কম বেচি ঘটে।
সূৰ্য্যৰ আকৰ্ষণতো পৃথিবীত জোৱাৰ ভাটা হয়; কিন্তু চন্দ্ৰ আয়তনত
সূৰ্য্যতকৈ অধিক সক হলেও পৃথিবীৰ ইমান ওচৰত যে ইয়াৰ আকৰ্ষণে
সূৰ্য্যৰ আকৰ্ষণৰ তিনি গুণ ফল দৰ্শায়। গতিকে সূৰ্য্যৰ আপোন
আকৰ্ষণত হোৱা জোৱাৰ ভাটাৰ ফল বিশেষ উল্লেখযোগ্য নহয়। কিন্তু
চন্দ্ৰৰ তিথি অনুসৰি চন্দ্ৰৰ প্ৰভাৱত হোৱা জোৱাৰ-ভাটা বৃদ্ধি বা হ্ৰাস
কৰে
পূৰ্ণিমা আৰু অমাৱ্যাত সূৰ্য্য, চন্দ্ৰ, আৰু পৃথিবী একে ৰেখাতে
পৰে; গতিকে সূৰ্য্য আৰু চন্দ্ৰৰ প্ৰভাৱত ওপজা দুয়ো জোৱাৰ ভাটা
একে সময়তে হয়। তেতিয়া জোৱাৰ আৰু ভাটাৰ ফলত হোৱা
পানীৰ উচ্চতাৰ পাৰ্থক্য সাধাৰণতকৈ অধিক বাঢ়ে। এই অসাধাৰণ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>0f23o3kq2pcj29fz7zkcxn9t6k76ebw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:বিশ্ব-ভূগোল.pdf/৯০</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90601</id>
    <revision>
      <id>245968</id>
      <timestamp>2026-04-04T13:42:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>4110</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;বিশ্ব-ভূগোল বলী জোৱাৰক বাসন্তী-জোৱাৰ বোলা হয়। অমাৱ্যা আৰু পূৰ্ণিমাৰ পাচৰ ৭মী বা ৮মী তিথিত পৃথিবীৰ ওপৰত চন্দ্ৰ আৰু সূৰ্য্যৰ আকৰ্ষণ পৰস্পৰ লম্বভাৱে পৰে। তেতিয়া...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>245968</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1710" sha1="rcx14tujrgqn02kyl1rv2q6037wvbof" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;নৰুনা বৰুৱা&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;বিশ্ব-ভূগোল
বলী জোৱাৰক বাসন্তী-জোৱাৰ বোলা হয়।
অমাৱ্যা আৰু
পূৰ্ণিমাৰ পাচৰ ৭মী বা ৮মী তিথিত পৃথিবীৰ ওপৰত চন্দ্ৰ আৰু সূৰ্য্যৰ
আকৰ্ষণ পৰস্পৰ লম্বভাৱে পৰে। তেতিয়া সূৰ্য্যৰ আকৰ্ষণত দোপা পৰা
পানীৰ ওপৰতে চন্দ্ৰৰ আকৰ্ষণত হোৱা ঢৌ-পিঠি পৰে; ফলত জোৱাৰ
আৰু ভাটাৰ পানীৰ উঠা-নমা সাধাৰণতকৈও কমে। ইয়াকে নাটনি
জোৱাৰ বোলে।
মুকলি সাগৰত জোৱাৰ ভাটাত পানীৰ উঠা-নমা মাথোন ২বা ৩ ফুট
হে, আৰু লেখত লবলগীয়া অন্য কোনো সোঁতো নোপজে; কেৱল থিয়ৈ
থিয়ৈ পানী ওপৰলৈ উঠে আৰু নামে। ভূমধ্য সাগৰৰ দৰে ঠেক মুখৰ
প্ৰায় বেষ্টিত সাগৰত জোৱাৰ ভাটা নহয়।
যেতিয়া জোৱাৰ সোঁত, পানীৰ প্ৰাচীৰ স্বৰূপে ইপাৰ-সিপাৰ জুৰি
নদীৰ ঠেক মুখেদি ভিতৰলৈ উজায়, তাকে বান বোলা হয়। হুগলী
নদীত এনে বান দেখা যায়।&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>rcx14tujrgqn02kyl1rv2q6037wvbof</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>245971</id>
      <parentid>245968</parentid>
      <timestamp>2026-04-04T13:49:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>4110</id>
      </contributor>
      <origin>245971</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1725" sha1="r2f5dghwlg94kg09v4wbwkbyoj6o3co" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;নৰুনা বৰুৱা&quot; /&gt;{{rh|৬৮|বিশ্ব-ভূগোল|}}&lt;/noinclude&gt;
বলী জোৱাৰক বাসন্তী-জোৱাৰ বোলা হয়।
অমাৱ্যা আৰু
পূৰ্ণিমাৰ পাচৰ ৭মী বা ৮মী তিথিত পৃথিবীৰ ওপৰত চন্দ্ৰ আৰু সূৰ্য্যৰ
আকৰ্ষণ পৰস্পৰ লম্বভাৱে পৰে। তেতিয়া সূৰ্য্যৰ আকৰ্ষণত দোপা পৰা
পানীৰ ওপৰতে চন্দ্ৰৰ আকৰ্ষণত হোৱা ঢৌ-পিঠি পৰে; ফলত জোৱাৰ
আৰু ভাটাৰ পানীৰ উঠা-নমা সাধাৰণতকৈও কমে। ইয়াকে নাটনি
জোৱাৰ বোলে।
মুকলি সাগৰত জোৱাৰ ভাটাত পানীৰ উঠা-নমা মাথোন ২বা ৩ ফুট
হে, আৰু লেখত লবলগীয়া অন্য কোনো সোঁতো নোপজে; কেৱল থিয়ৈ
থিয়ৈ পানী ওপৰলৈ উঠে আৰু নামে। ভূমধ্য সাগৰৰ দৰে ঠেক মুখৰ
প্ৰায় বেষ্টিত সাগৰত জোৱাৰ ভাটা নহয়।
যেতিয়া জোৱাৰ সোঁত, পানীৰ প্ৰাচীৰ স্বৰূপে ইপাৰ-সিপাৰ জুৰি
নদীৰ ঠেক মুখেদি ভিতৰলৈ উজায়, তাকে বান বোলা হয়। হুগলী
নদীত এনে বান দেখা যায়।&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>r2f5dghwlg94kg09v4wbwkbyoj6o3co</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:ওমৰ তীৰ্থ.djvu/১২৭</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90602</id>
    <revision>
      <id>245972</id>
      <timestamp>2026-04-04T14:33:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Babulbaishya</username>
        <id>104</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হৈছে */</comment>
      <origin>245972</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="545" sha1="ikreqkrowqko8lqmuisjmnlcz0cx4km" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Babulbaishya&quot; /&gt;{{center|১০৫}}
{{Block center/s}}&lt;/noinclude&gt;&lt;poem&gt;যিদিনা আকৌ লগৰী লগত
::::মিলন কুঞ্জত মিলিবাঁ আহি,
দূৰ আকাশৰ তৰাটিৰ দৰে
::::মিলন সভাৰ মাজত বহি।

বোৱাবাঁ এবাৰ অমৃত নিজৰা
::::সমাধিৰ মোৰ কাষত গই,
চিৰ সখা মোৰ কৰিবা তৰ্পণ
::::সুৰাৰ পিয়ল৷ হাতত লই।
&lt;/poem&gt;&lt;noinclude&gt;{{Block center/e}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ikreqkrowqko8lqmuisjmnlcz0cx4km</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:মেৰপেচ.pdf/১১৬</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90603</id>
    <revision>
      <id>245973</id>
      <timestamp>2026-04-04T14:36:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>প্ৰয়াসী বৰঠাকুৰ</username>
        <id>3437</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হৈছে */ ৰ-প্ৰতিস্থাপন সঁজুলি ব্যৱহাৰ কৰি ‘বঙালী ৰ’ প্ৰতিস্থাপন কৰা হ’ল।</comment>
      <origin>245973</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2745" sha1="5qw6hcafiocbkuq5cs6tcgno53jax9f" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;প্ৰয়াসী বৰঠাকুৰ&quot; /&gt;{{rh|১০৮||mমেৰপেচ}}&lt;/noinclude&gt;ঘৰ পাই ফোনেৰে দীনদয়াল দাসক জনালে যে সুকেন্দ্ৰ বৰুৱাক তেওঁ বিদায় দিব পাৰে। তাকে কৈ দাসক কথা কবলৈ মানা কৰি ৰিচিভাৰ থৈ দিলে।

{{center|'''⸻'''}}


{{center|'''{{X-larger|—দহ—}}'''}}

{{gap}}অনিলে কোঠালীৰ দুৱাৰ বন্ধ কৰি বুটলি অনা কাকত আৰুদ চিঠিবোৰৰ প্ৰথমে কোনবোৰ পঢ়িব অলপ সময় ভাবিলে। আটাইবোৰ যেন মহামুল্যবান সম্পত্তি লাভ কৰি আনি নিজক বৰ চহকী যেন লাগিল। বিকেন্দ্ৰৰ টেবিলত পোৱা টোপোলাটোকে প্ৰথমে চাবলৈ আৰম্ভ কৰি দেখিলে যে তাত চিনেমাৰ হেণ্ডবিল, ৰেষ্টৰাঁৰ বিলৰ পৰা আৰম্ভ কৰি দৰবৰ প্ৰেস্কিপশ্যন, ফৰ্ম্মূলা এনেকি বন্ধুবান্ধবৰ নাম ঠিকনা লিখা কাকতো আছে। আটাইবোৰ পৰিপাটিকৈ সজাই ৰবাৰৰ ৰিং এটাৰ মাজত সুমাই থোৱা আছিল। সেইবোৰ দেখি মানুহজন নেদেখিলেও তেওঁৰ স্বভাৱ আদিৰ বিষয়ে ঠিক অনুমান কৰিবলৈ কঠিন নহয়। তেওঁ নিজৰ মনতে প্ৰশ্ন কৰিলে যে কাকতৰ টোপোলাটো বিকেন্দ্ৰই কিয় এৰি গল? তেওঁৰ মনত পৰিল, শান্তিয়ে অথনি কৈছিল যে মাক যোৱাৰ দুদিন আগতে বিকেন্দ্ৰই বিমানেৰে গৈছে। মাক আৰু পুষ্পক লৈ টোকেন্দ্ৰ দুদিন পিছত বাছৰে গৈছে।

{{gap}}চিনেমাৰ হেণ্ডবিল, ৰেষ্টোৰাঁৰ বিল আদি বাজে কাকতবোৰ ওলোটাই চাই অনিলে তেতিয়াহে বুজিলে যে সেইবোৰ কাকত অবাবত ইমান যত্ন কৰি ৰখা নাই। প্ৰত্যেক খনৰে পিঠিত কিবা&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>5qw6hcafiocbkuq5cs6tcgno53jax9f</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:ওমৰ তীৰ্থ.djvu/৭৪</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90604</id>
    <revision>
      <id>245974</id>
      <timestamp>2026-04-04T14:37:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Babulbaishya</username>
        <id>104</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হৈছে */</comment>
      <origin>245974</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="581" sha1="43aeymf61oituyxk9rv2zcur0ruwsrj" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Babulbaishya&quot; /&gt;{{center|৫৬}}
{{Block center/s}}&lt;/noinclude&gt;&lt;poem&gt;দিনে ৰাতি কিয় হাবা থুৰি খাই
::::কিহৰ আশাত মৰিছা ঘূৰি।
দীঘল বাটৰ ক'ত আছে শেষ
::::আছে সি অনন্ত অসীম জুৰি

বিফল বাসনা ছাঁয়াবাজী সিটো
::::ছাঁৰ পাচে পাচে কতনে৷ লৰ
আহা মোৰ সখা গোলাপী ৰসৰ
::::পিয়লা ভৰাই উলাহ কৰা।&lt;/poem&gt;&lt;noinclude&gt;{{Block center/e}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>43aeymf61oituyxk9rv2zcur0ruwsrj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:ওমৰ তীৰ্থ.djvu/৭৫</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90605</id>
    <revision>
      <id>245976</id>
      <timestamp>2026-04-04T14:43:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Babulbaishya</username>
        <id>104</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হৈছে */</comment>
      <origin>245976</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="596" sha1="rgpyv9fzt8y4iwzb5lrhsn53ojf96uw" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Babulbaishya&quot; /&gt;{{center|৫৭}}
{{Block center/s}}&lt;/noinclude&gt;&lt;poem&gt;এৰিলোঁ সকলো যুক্তি তর্ক আজি
::::কত দিন আৰু থাকিম ধৰি
নিতে নিতে কত আকুল উদ্বেগ
::::কত সখা আৰু সহিব পাৰি।

মুক্ত এবে মই আজি শুভ দিন
::::বজোৱা শঙ্খ উৰুলি দিয়া
নতুন প্রিয়াক পিয়লা ভৰাই
::::আনিছোঁ উলাহে ভৰিছে হিয়া ।&lt;/poem&gt;&lt;noinclude&gt;{{Block center/e}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>rgpyv9fzt8y4iwzb5lrhsn53ojf96uw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>245979</id>
      <parentid>245976</parentid>
      <timestamp>2026-04-04T14:54:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Babulbaishya</username>
        <id>104</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হৈছে */</comment>
      <origin>245979</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="596" sha1="gjmzj318dfpvtfy19s7wlotokvzg6if" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Babulbaishya&quot; /&gt;{{center|৫৭}}
{{Block center/s}}&lt;/noinclude&gt;&lt;poem&gt;এৰিলোঁ সকলো যুক্তি তর্ক আজি
::::কত দিন আৰু থাকিম ধৰি
নিতে নিতে কত আকুল উদ্বেগ
::::কত সখা আৰু সহিব পাৰি।

মুক্ত এবে মই আজি শুভ দিন
::::বজোৱা শঙ্খ উৰুলি দিয়া
নতুন প্রিয়াক পিয়লা ভৰাই
::::আনিছোঁ উলাহে ভৰিছে হিয়া ।&lt;/poem&gt;&lt;noinclude&gt;{{Block center/e}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>gjmzj318dfpvtfy19s7wlotokvzg6if</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:ওমৰ তীৰ্থ.djvu/৭৬</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90606</id>
    <revision>
      <id>245981</id>
      <timestamp>2026-04-04T14:56:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Babulbaishya</username>
        <id>104</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হৈছে */</comment>
      <origin>245981</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="641" sha1="tezhjcp79813d2w8qz3yiz8rwipfw1g" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Babulbaishya&quot; /&gt;{{center|৫৮}}
{{Block center/s}}&lt;/noinclude&gt;&lt;poem&gt;তর্ক বাঘ জাল কত পণ্ডিতৰ
::::শুনিলোঁ অশেষ গভীৰ জ্ঞান
ছত্রে ছত্রে শ্লোক কৰিলোঁ মুখস্থ
::::সৰুতে আছিল শ্লোকেই ধ্যান।

দিনে দিনে জ্ঞান বাঢ়িলে যেতিয়া
::::শিকিলোঁ আচল কথাটি সঁচা
জীৱনত ম৷থে৷ সাৰ সুৰাপান
::::বাকী সকলোটি তেনেই মিছা ।&lt;/poem&gt;&lt;noinclude&gt;{{Block center/e}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>tezhjcp79813d2w8qz3yiz8rwipfw1g</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>চিত্ৰ:ওমৰ তীৰ্থৰ পৃষ্ঠা ৪.png</title>
    <ns>6</ns>
    <id>90607</id>
    <revision>
      <id>245982</id>
      <timestamp>2026-04-04T14:58:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Babulbaishya</username>
        <id>104</id>
      </contributor>
      <comment>ওমৰ তীৰ্থ গ্ৰন্থৰ পৃষ্ঠা</comment>
      <origin>245982</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="144" sha1="9hj4xogvx9bvlgfozmujgi9u0qr6bp8" xml:space="preserve">== সাৰাংশ ==
ওমৰ তীৰ্থ গ্ৰন্থৰ পৃষ্ঠা
== অনুজ্ঞাপত্ৰ ==
{{PD-India}}</text>
      <sha1>9hj4xogvx9bvlgfozmujgi9u0qr6bp8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:ওমৰ তীৰ্থ.djvu/৭৭</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90608</id>
    <revision>
      <id>245983</id>
      <timestamp>2026-04-04T15:00:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Babulbaishya</username>
        <id>104</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হৈছে */</comment>
      <origin>245983</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="100" sha1="qgl59yrg5q5g4ycvcbmv8jmtrw6tlyx" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Babulbaishya&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Dhr|1em}}
[[চিত্ৰ:ওমৰ তীৰ্থৰ পৃষ্ঠা ৪.png|center|350px]]&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>qgl59yrg5q5g4ycvcbmv8jmtrw6tlyx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:ওমৰ তীৰ্থ.djvu/৭৮</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90609</id>
    <revision>
      <id>245984</id>
      <timestamp>2026-04-04T15:01:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Babulbaishya</username>
        <id>104</id>
      </contributor>
      <comment>/* লিখা নথকা */</comment>
      <origin>245984</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="0" sha1="tbfj0535cusopjh4qlkzrq3xjjcf7cc" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;0&quot; user=&quot;Babulbaishya&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>tbfj0535cusopjh4qlkzrq3xjjcf7cc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:শ্ৰী কেলি ৰহস্য.pdf/১০</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90610</id>
    <revision>
      <id>245986</id>
      <timestamp>2026-04-04T15:03:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sushmita Lekharu</username>
        <id>3764</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;16 ভিন্ন আনৰ বেদত অধিকাৰ নাই। কিন্তু গোস্বামী হলে আন বর্ণন ভিতৰতো আছে। প্রকৃততে, গোস্বামীসকল বেদ বা বেদানুকুল স্মৃতি প্রভৃতিৰ কিঞ্চিৎ বিৰোধীহে বুলিব পাৰি । শ্রীশ্...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>245986</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3559" sha1="n5ms4vbc4pqg27tn0uy5l13u81pzher" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Sushmita Lekharu&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;16
ভিন্ন আনৰ বেদত অধিকাৰ নাই। কিন্তু গোস্বামী হলে আন বর্ণন ভিতৰতো
আছে।
প্রকৃততে, গোস্বামীসকল বেদ বা বেদানুকুল স্মৃতি প্রভৃতিৰ কিঞ্চিৎ
বিৰোধীহে বুলিব পাৰি । শ্রীশ্রীচৈতন্যৰ প্ৰচাৰিত ধৰ্মত জাতি বৰ্ণৰ বিচাৰ
নাই। কষ্ণপ্ৰেমত সকলো সমান অধিকাৰী। ব্রহ্মগীতা শাস্ত্ৰতো আছে :-
অৰ্জুনত দৃঢ় কৰি কহিলা গোঁসাই ।
মোহোৰ পন্থৰ সখি বৰ্ণাবৰ্ণ নাই ॥
সেই নিমিত্তেই শ্রীশ্রীচৈতন্য মহাপ্ৰভুৰ প্ৰচাৰিত ভক্তিৰ উচ্ছাঙ্গক ৰাগানুগা
ভক্তিহে বুলে। এই বাগ-মাৰ্গৰ সাধনাত শাস্ত্ৰ বিচাৰৰ আৱশ্যকতা নাই, আক
গোস্বামী সকলেই ৰাগমাৰ্গৰ প্ৰকৃত সাধক। সেই দেখি গোস্বামী শব্দৰ
প্ৰকৃত অৰ্থ তলত লিখা অনুৰূপহে হব। গো শব্দৰ অৰ্থ ইন্দ্ৰিয় ; গতিকে
গোস্বামী পদৰ অৰ্থ ইন্দ্ৰিয়ৰ স্বামী যি সকল পুরুষে ত্যাগ বৈৰাগ্য তপস্যা
আদিৰ দ্বাৰায় ইন্দ্ৰিয়সমূহ জয় কৰি কাম ক্রোধাদি ৰিপু জয় কৰিব পাৰিছে
সেই সকলহে গোস্বামী ; যেনে শুকদেব গোস্বামী, জয়দেব গোস্বামী।
ছয় গোস্বামীৰ ভিতৰৰ শ্ৰীশ্রীগোপাল ভট্ট দাক্ষিণাত্যৰ ভট্টমাৰী গাওঁৰ
শ্রীবেঙ্কট ভট্টৰ পুত্র। মহাপ্রভুই তীর্থভ্রমণ কৰোঁতে এওঁলোকৰ ঘৰতে
বাৰিষাৰ চাৰি মাহ কাল অতিবাহিত কৰিছিল। সেই সময়তে গোপাল ভট্টই
মহাপ্ৰভুৰ পৰা হৰি-নাম মহামন্ত্ৰ আৰু প্রেমভক্তি লাভ কৰে আৰু প্ৰভুৰ
আদেশতে বৃন্দাবনবাসী হয় ।
কেলিহত্য, এই শ্রীশ্রীগোপাল ভট্ট গোস্বামী পাদ ৰচিত এখন কৃষ্ণ কেলি
বিষয়ক সংস্কৃত কাব্য গ্রন্থ । ইয়াত চাৰিটী কেলি বর্ণিত আছে :-
(১) বসন চৌর্য্য কেলি (২) ভাৰবহন কেলি (৩) পাৰকৰণ কেলি
(৪) মদন কেলি।
বর্তমান আলোচ্য পুথি উক্ত কেলি ৰহস্যৰ অনুবাদ। আধুনিক ৰুচিত&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>n5ms4vbc4pqg27tn0uy5l13u81pzher</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>245994</id>
      <parentid>245986</parentid>
      <timestamp>2026-04-04T15:21:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sushmita Lekharu</username>
        <id>3764</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হৈছে */ ৰ-প্ৰতিস্থাপন সঁজুলি ব্যৱহাৰ কৰি ‘বঙালী ৰ’ প্ৰতিস্থাপন কৰা হ’ল।</comment>
      <origin>245994</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3675" sha1="cwkuzzk5xreyg98lhe8vf57if9mddxt" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Sushmita Lekharu&quot; /&gt;{{rh||।৹|}}
{{Block center/s}}&lt;/noinclude&gt;ভিন্ন আনৰ বেদত অধিকাৰ নাই। কিন্তু গোস্বামী হলে আন বৰ্ণৰ ভিতৰতো
আছে।&lt;br/&gt;
{{gap}}প্ৰকৃততে, গোস্বামীসকল বেদ বা বেদানুকুল স্মৃতি প্ৰভৃতিৰ কিঞ্চিৎ
বিৰোধীহে বুলিব পাৰি। শ্ৰীশ্ৰীচৈতন্যৰ প্ৰচাৰিত ধৰ্মত জাতি বৰ্ণৰ বিচাৰ
নাই। কষ্ণপ্ৰেমত সকলো সমান অধিকাৰী। ব্ৰহ্মগীতা শাস্ত্ৰতো আছেঃ-
{{Block center|&lt;poem&gt;অৰ্জুনত দৃঢ় কৰি কহিলা গোঁসাই।
মোহোৰ পন্থৰ সখি বৰ্ণাবৰ্ণ নাই॥&lt;/poem&gt;}}
সেই নিমিত্তেই শ্ৰীশ্ৰীচৈতন্য মহাপ্ৰভুৰ প্ৰচাৰিত ভক্তিৰ উচ্ছাঙ্গক ৰাগানুগা
ভক্তিহে বুলে। এই ৰাগ-মাৰ্গৰ সাধনাত শাস্ত্ৰ বিচাৰৰ আৱশ্যকতা নাই, আৰু
গোস্বামী সকলেই ৰাগমাৰ্গৰ প্ৰকৃত সাধক। সেই দেখি গোস্বামী শব্দৰ
প্ৰকৃত অৰ্থ তলত লিখা অনুৰূপহে হব। গো শব্দৰ অৰ্থ ইন্দ্ৰিয়; গতিকে
গোস্বামী পদৰ অৰ্থ ইন্দ্ৰিয়ৰ স্বামী যি সকল পুৰুষে ত্যাগ বৈৰাগ্য তপস্যা
আদিৰ দ্বাৰায় ইন্দ্ৰিয়সমূহ জয় কৰি কাম ক্ৰোধাদি ৰিপু জয় কৰিব পাৰিছে
সেই সকলহে গোস্বামী; যেনে শুকদেব গোস্বামী, জয়দেব গোস্বামী।&lt;br/&gt;
{{gap}}ছয় গোস্বামীৰ ভিতৰৰ শ্ৰীশ্ৰীগোপাল ভট্ট দাক্ষিণাত্যৰ ভট্টমাৰী গাওঁৰ
শ্ৰীবেঙ্কট ভট্টৰ পুত্ৰ। মহাপ্ৰভুই তীৰ্থভ্ৰমণ কৰোঁতে এওঁলোকৰ ঘৰতে
বাৰিষাৰ চাৰি মাহ কাল অতিবাহিত কৰিছিল। সেই সময়তে গোপাল ভট্টই
মহাপ্ৰভুৰ পৰা হৰি-নাম মহামন্ত্ৰ আৰু প্ৰেমভক্তি লাভ কৰে আৰু প্ৰভুৰ
আদেশতে বৃন্দাবনবাসী হয়।&lt;br/&gt;
কেলিৰহস্য, এই শ্ৰীশ্ৰীগোপাল ভট্ট গোস্বামী পাদ ৰচিত এখন কৃষ্ণ কেলি
বিষয়ক সংস্কৃত কাব্য গ্ৰন্থ। ইয়াত চাৰিটী কেলি বৰ্ণিত আছে ঃ-&lt;br/&gt;
{{gap}}(১) বসন চৌৰ্য্য কেলি (২) ভাৰবহন কেলি (৩) পাৰকৰণ কেলি
(৪) মদন কেলি।&lt;br/&gt;
{{gap}}বৰ্তমান আলোচ্য পুথি উক্ত কেলি ৰহস্যৰ অনুবাদ। আধুনিক ৰুচিত&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>cwkuzzk5xreyg98lhe8vf57if9mddxt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:শ্ৰী কেলি ৰহস্য.pdf/১১</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90611</id>
    <revision>
      <id>245987</id>
      <timestamp>2026-04-04T15:03:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sushmita Lekharu</username>
        <id>3764</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;Vo ইয়াব ঠাইয়ে ঠাইয়ে অলপ অচৰপ অশ্লীলতা থাকা যেন দেখিলেও ই অনুবাদকৰ নহয়, মূল পুথিৰহে । সংস্কৃত কাব্য পুৰাণ আদিত উদ্দেশ্য বিশদরূপে বুজাবৰ বাবে তেনে বর্ণনা বহুতো আ...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>245987</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4176" sha1="5aio6uq4gglrrx58fis785myjrlnqn9" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Sushmita Lekharu&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;Vo
ইয়াব ঠাইয়ে ঠাইয়ে অলপ অচৰপ অশ্লীলতা থাকা যেন দেখিলেও ই অনুবাদকৰ
নহয়, মূল পুথিৰহে । সংস্কৃত কাব্য পুৰাণ আদিত উদ্দেশ্য বিশদরূপে বুজাবৰ
বাবে তেনে বর্ণনা বহুতো আছে । ভক্তৰ দৃষ্টিত আৰু ভাবত সেইবোৰ দুষণীয়
নহয় । শ্ৰীশ্ৰীমদ্ভাগবতৰ ৰাস পঞ্চাধ্যায়, ব্ৰহ্মবৈবর্ত পুৰাণৰ বাসবর্ণন, জয়দেবৰ
গীত গোবিন্দ, চণ্ডীদাস আৰু বিদ্যাপতিৰ পদাৱলী আৰু আমাৰ অসমীয়াৰ
প্রাণপ্রিয় ধর্মপুথি কীৰ্ত্তনৰ হৰমোহন, ৰাসক্রীড়া প্রভৃতি বৈষ্ণব মাত্রই পবিত্র
বুলিহে বিশ্বাস কৰে । আৰু তাৰ দ্বাৰায় প্ৰকৃত ভক্তই কামজয় কৰিবহে পাৰে ।
সেই দেখিহে শ্ৰীশ্ৰীমন্ত শঙ্কৰদেৱে বাসবর্ণনাত লিথি গৈছে “কামজয় নামে
ইটো কেশৱৰ কেলি” । প্রকৃতপক্ষে কাম আৰু প্ৰেমৰ পাৰ্থক্য বুজিব পাৰিলে
এইবোৰ প্ৰেম-লীলাৰ বৰ্ণনা যে নির্দোষ তাত কোনো সন্দেহ নাথাকে ।
শ্রীচৈতন্যচরিতামৃতত কাম আৰু প্ৰেমৰ লক্ষণ তলত লিখা অনুৰূপে আছে।
“নিজেন্দ্রিয় তৃপ্তি ইচ্ছা তাৰে বুলি কাম
কৃষ্ণেন্দ্রিয় তৃপ্তি ইচ্ছা তাৰে বুলি প্ৰেম । &quot;
কেলিহত্যৰো উদ্দেশ্য, এই প্ৰেমৰ শিক্ষা দিয়া ভিন্ন আন একো নহয় ।
কে নিহস্থ্য পঢ়িলেই পাঠকে বুজিব পাৰিব যে হলাদিনী শক্তি শ্রীমতী ৰাধিকাৰ
কৃষ্ণেন্দ্রিয় তৃপ্তিৰ বাহিৰে আন কোনো কথা নাই।
ইন্দ্ৰিয়তৃপ্তি বা আন বিকাৰ ভাবৰ কোনো কথা নাই ।
ঘুণাক্ষৰেও তাত নিজৰ
আৰু আন এটা তত্ত্বও
কেলি বহাৰ গ্রন্থকাৰে তেওঁৰ মধুৰ ৰচনাৰ ভিতৰেদি প্ৰকাশ কৰিছে।
সেই তত্ত্বটো হৈছে এই, ভগবানত একান্তভাবে সকলো প্রিয়াপ্রিয় বস্তু সমর্পণ
কৰিব নোৱাৰিলে ভগবানক পোৱা নাযায় । ভগবানক পাব লাগিলে লজ্জা ভয়
ঘৃণা আদি পৰিত্যাগ কৰিব লাগিব । জীৱন যৌবন সমৰ্পণ কৰিলেই নহব,
নাৰীৰ প্ৰাণতকৈও অধিক, পৰম পবিত্র সতীত্বও ভগবানৰ অৰ্থে পৰিত্যাগ
কৰিব পাৰিব লাগিব তেহে ভগবানক পোৱা যাব। শ্ৰীমতী ৰাধিকাই যেতিয়া
সকলোকে পরিত্যাগ কৰিব পাৰিলে তেতিয়াহে ভগবান — শ্ৰীকৃষ্ণক লাভ কৰিব&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>5aio6uq4gglrrx58fis785myjrlnqn9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>245995</id>
      <parentid>245987</parentid>
      <timestamp>2026-04-04T15:30:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sushmita Lekharu</username>
        <id>3764</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হৈছে */ ৰ-প্ৰতিস্থাপন সঁজুলি ব্যৱহাৰ কৰি ‘বঙালী ৰ’ প্ৰতিস্থাপন কৰা হ’ল।</comment>
      <origin>245995</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4222" sha1="skuocf9xj7s1ygjb5k3oiw9qi2nemwg" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Sushmita Lekharu&quot; /&gt;{{rh||৵৹|}}&lt;/noinclude&gt;ইয়াৰ ঠাইয়ে ঠাইয়ে অলপ অচৰপ অশ্লীলতা থাকা যেন দেখিলেও ই অনুবাদকৰ
নহয়, মূল পুথিৰহে। সংস্কৃত কাব্য পুৰাণ আদিত উদ্দেশ্য বিশদৰূপে বুজাবৰ
বাবে তেনে বৰ্ণনা বহুতো আছে। ভক্তৰ দৃষ্টিত আৰু ভাবত সেইবোৰ দুষণীয়
নহয়। শ্ৰীশ্ৰীমদ্ভাগবতৰ ৰাস পঞ্চাধ্যায়, ব্ৰহ্মবৈবৰ্ত পুৰাণৰ ৰাসবৰ্ণন, জয়দেবৰ
গীত গোবিন্দ, চণ্ডীদাস আৰু বিদ্যাপতিৰ পদাৱলী আৰু আমাৰ অসমীয়াৰ
প্ৰাণপ্ৰিয় ধৰ্মপুথি কীৰ্ত্তনৰ হৰমোহন, ৰাসক্ৰীড়া প্ৰভৃতি বৈষ্ণব মাত্ৰই পবিত্ৰ
বুলিহে বিশ্বাস কৰে। আৰু তাৰ দ্বাৰায় প্ৰকৃত ভক্তই কামজয় কৰিবহে পাৰে।
সেই দেখিহে শ্ৰীশ্ৰীমন্ত শঙ্কৰদেৱে ৰাসবৰ্ণনাত লিখি গৈছে “কামজয় নামে
ইটো কেশৱৰ কেলি”। প্ৰকৃতপক্ষে কাম আৰু প্ৰেমৰ পাৰ্থক্য বুজিব পাৰিলে
এইবোৰ প্ৰেম-লীলাৰ বৰ্ণনা যে নিৰ্দোষ তাত কোনো সন্দেহ নাথাকে।
শ্ৰীচৈতন্যচৰিতামৃতত কাম আৰু প্ৰেমৰ লক্ষণ তলত লিখা অনুৰূপে আছে।
{{Block center|&lt;poem&gt;“নিজেন্দ্ৰিয় তৃপ্তি ইচ্ছা তাৰে বুলি কাম
কৃষ্ণেন্দ্ৰিয় তৃপ্তি ইচ্ছা তাৰে বুলি প্ৰেম।”&lt;/poem&gt;}}
{{gap}}কেলিৰহস্যৰো উদ্দেশ্য, এই প্ৰেমৰ শিক্ষা দিয়া ভিন্ন আন একো নহয়।
কেলিৰহস্য পঢ়িলেই পাঠকে বুজিব পাৰিব যে হ্লাদিনী শক্তি শ্ৰীমতী ৰাধিকাৰ
কৃষ্ণেন্দ্ৰিয় তৃপ্তিৰ বাহিৰে আন কোনো কথা নাই। ঘুণাক্ষৰেও তাত নিজৰ
ইন্দ্ৰিয়তৃপ্তি বা আন বিকাৰ ভাবৰ কোনো কথা নাই। আৰু আন এটা তত্ত্বও
কেলি ৰহস্যৰ গ্ৰন্থকাৰে তেওঁৰ মধুৰ ৰচনাৰ ভিতৰেদি প্ৰকাশ কৰিছে।
সেই তত্ত্বটো হৈছে এই, ভগবানত একান্তভাবে সকলো প্ৰিয়াপ্ৰিয় বস্তু সমৰ্পণ
কৰিব নোৱাৰিলে ভগবানক পোৱা নাযায়। ভগবানক পাব লাগিলে লজ্জা ভয়
ঘৃণা আদি পৰিত্যাগ কৰিব লাগিব। জীৱন যৌবন সমৰ্পণ কৰিলেই নহব,
নাৰীৰ প্ৰাণতকৈও অধিক, পৰম পবিত্ৰ সতীত্বও ভগবানৰ অৰ্থে পৰিত্যাগ
কৰিব পাৰিব লাগিব তেহে ভগবানক পোৱা যাব। শ্ৰীমতী ৰাধিকাই যেতিয়া
সকলোকে পৰিত্যাগ কৰিব পাৰিলে তেতিয়াহে ভগবান — শ্ৰীকৃষ্ণক লাভ কৰিব&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>skuocf9xj7s1ygjb5k3oiw9qi2nemwg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:ওমৰ তীৰ্থ.djvu/৭৯</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90612</id>
    <revision>
      <id>245989</id>
      <timestamp>2026-04-04T15:03:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Babulbaishya</username>
        <id>104</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হৈছে */</comment>
      <origin>245989</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="612" sha1="6kywimwadmcojx3xae3pnksvdp9yl59" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Babulbaishya&quot; /&gt;{{center|৫৯}}
{{Block center/s}}&lt;/noinclude&gt;&lt;poem&gt;শুনো মুখে মুখে জ্যোতিষত হেনো
::::অসামান্য মোৰ প্ৰতিভা জ্বলে
পুৰণা বিধান এৰি সকলোৱে
::::মোৰ বিধানকে আদৰি ললে।

মিছা কথা ইটো- পাঁজি পুথি মেলি
::::চাই যতনেৰে দেখিলোঁ মই
অতীতৰ “কালি” আৰু “ভবিষ্যৎ”
::::গণনাৰ মোৰ মাজত নাই ।&lt;/poem&gt;&lt;noinclude&gt;{{Block center/e}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>6kywimwadmcojx3xae3pnksvdp9yl59</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:ওমৰ তীৰ্থ.djvu/৮০</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90613</id>
    <revision>
      <id>245990</id>
      <timestamp>2026-04-04T15:06:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Babulbaishya</username>
        <id>104</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হৈছে */</comment>
      <origin>245990</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="558" sha1="nrr93c6sv6xbmwhk5u59bs0cl9w0pbw" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Babulbaishya&quot; /&gt;{{center|৬০}}
{{Block center/s}}&lt;/noinclude&gt;&lt;poem&gt;মুকলি দুৱাৰ আলহী ঘৰত
::::আছিলোঁ সিদিনা অকলে বহি !
নিজান ৰাতি সৰগৰ পৰা
::::কোনে যেন নামি ক’লেহি আহি—

“সৰগৰ সুধা পান কৰা সখা
::::আনিছোঁ অশেষ যতন কৰি”
আচৰিত ই যে আঙুৰৰ ৰস
::::চুমিলোঁ যেতিয়া পিয়লা ধৰি&lt;/poem&gt;&lt;noinclude&gt;{{Block center/e}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>nrr93c6sv6xbmwhk5u59bs0cl9w0pbw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:ওমৰ তীৰ্থ.djvu/৮১</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90614</id>
    <revision>
      <id>245991</id>
      <timestamp>2026-04-04T15:13:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Babulbaishya</username>
        <id>104</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হৈছে */</comment>
      <origin>245991</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="540" sha1="r1mgezejk8k8uwd32ox9g6yghg6nwi5" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Babulbaishya&quot; /&gt;{{center|৬১}}
{{Block center/s}}&lt;/noinclude&gt;&lt;poem&gt;তোমাৰ অমোঘ যুক্তিৰ আগত
::::সকলো ধৰ্ম্মৰ একতে লয়
ধন্য তোমাৰ ন্যায়ৰ বিধান
::::জগত মাজত সুৰাৰ জয়।

সঁচাকৈয়ে তুমি সেই অতীতৰ
::::পৰশ মণিনে? নহলে কোন?
কিহৰ বলত এটি পৰশত
::::জীৱনৰ সীহ কৰিলা সোণ।&lt;/poem&gt;&lt;noinclude&gt;{{Block center/e}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>r1mgezejk8k8uwd32ox9g6yghg6nwi5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:ওমৰ তীৰ্থ.djvu/৮২</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90615</id>
    <revision>
      <id>245993</id>
      <timestamp>2026-04-04T15:19:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Babulbaishya</username>
        <id>104</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হৈছে */</comment>
      <origin>245993</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="590" sha1="8np4k33p2d5x811e33mj3qzsr63cgdn" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Babulbaishya&quot; /&gt;{{center|৬২}}
{{Block center/s}}&lt;/noinclude&gt;&lt;poem&gt;ভুল ভ্রান্তি যত এই জীৱনৰ
::::শোক দুখ ভয় আতমা নাশী
মামুদৰ দৰে বিজয়ী তেজেৰে
::::সকলোকে তুমি পেলালা গ্রাসি

লুকাল কেনিবা বিষাদ কালিমা
::::উদিলে সুখৰ সূৰুয হাঁহি
—নীল সাগৰৰ জেউতি চৰাই
::::ফুলিলে সোণৰ পদুম পাহি !&lt;/poem&gt;&lt;noinclude&gt;{{Block center/e}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>8np4k33p2d5x811e33mj3qzsr63cgdn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:ওমৰ তীৰ্থ.djvu/৮৩</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90616</id>
    <revision>
      <id>245996</id>
      <timestamp>2026-04-04T15:30:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Babulbaishya</username>
        <id>104</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হৈছে */</comment>
      <origin>245996</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="571" sha1="85r5943kkboq6d87er3rrnvuaxt14hr" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Babulbaishya&quot; /&gt;{{center|৬৩}}
{{Block center/s}}&lt;/noinclude&gt;&lt;poem&gt;বিধাতাৰ দান সৰগৰ সুধা
::::কোন অগিয়ানে অসূয়া কৰে
সেউজীয়া মোৰ আঙৰ লতাই
::::আদৰে জীৱন মেৰাই ধৰে।

মোহ পাশ ইটো ?--কোনে কয় হেৰা!
::::ই যে চেনেহৰ আশীষ ধাৰা
ই যে ভোগৱতী ঢালিছে কৰুণা
::::পাতাল পুৰীৰ বুকুৰ পৰা ৷&lt;/poem&gt;&lt;noinclude&gt;{{Block center/e}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>85r5943kkboq6d87er3rrnvuaxt14hr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:মীৰজুমলাৰ অসম আক্ৰমণ.pdf/৩৬</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90617</id>
    <revision>
      <id>245997</id>
      <timestamp>2026-04-04T15:31:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sushmita Lekharu</username>
        <id>3764</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;১৬ মীৰজুমলাৰ অসম আক্ৰমণ কৰ-ভাৰ দিয়া বন্ধ কৰিলে। কোচানৰ সেনাপতি ভবানাথ কার্জি সসৈন্যে মোগল ফৌজাদাৰৰ বিৰুদ্ধে গুৱাহাটী অভিমুখে যাত্ৰা কৰিলে । ভবানাথ কাৰ্জিৰ হাত...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>245997</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2794" sha1="n58pr48r8j7g3acmzc4sg6l4uu0qh5v" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Sushmita Lekharu&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;১৬
মীৰজুমলাৰ অসম আক্ৰমণ
কৰ-ভাৰ দিয়া বন্ধ কৰিলে। কোচানৰ সেনাপতি ভবানাথ
কার্জি সসৈন্যে মোগল ফৌজাদাৰৰ বিৰুদ্ধে গুৱাহাটী
অভিমুখে যাত্ৰা কৰিলে । ভবানাথ কাৰ্জিৰ হাতত লুৎফুল্লাৰ
পুতেক জাৰুল্লা মহখুলি ৰণত পৰাস্ত হল। লুৎফুল্লায়ো নিজে
হাজোৰ ওচৰত পৰাস্ত হৈ পলাই পুনৰ গুৱাহাটীলৈ আহিল ৷
সেই সময়ত কোচবেহাৰৰ ৰজা প্ৰাণনাৰায়ণৰ লগত
অসমৰ স্বৰ্গদেৱৰ অলপ মনোমালিন্য ঘটিল। উত্তমনাৰায়ণ
নামে এজন সামান্য জমীদাৰৰ পুতেকে দুৰ্ল্ল ভনাৰায়ণ নাম লৈ
কামৰূপ ৰাজ্যত ৰজা বোলাবলৈ চেষ্টা কৰি গুৱাহাটীত
আশ্রয় লৈছিল। ভবানাথ কাজি গুৱাহাটীৰ পিনে
আহোঁতে দুল্ল ভনাৰায়ণে দৰঙ্গলৈ পলাই গৈ জয়ধ্বজ সিংহ
মহাৰাজৰ শৰণাপন্ন হল । অসমৰ বৰুৱা, ফুকনসকলে
শৰণাগতক ৰক্ষা কৰিবৰ মনেৰে নাও-নাৱৰীয়া তৈয়াৰ কৰি,
নাৱত হিলৈ বান্ধি অস্ত্রে-শস্ত্ৰে আগবাঢ়ি আহিল ৷
মোগল
অসমৰ গুৱাহাটী উদ্ধাৰ—এনে সময়ত
ফৌজাদাবে ভবানাথ কাৰ্জিৰ হাতত পৰাস্ত হৈ ভাবিবলৈ
ধৰিলে,—“পছিমেও ভবানাথ কাৰ্জ্জিয়ে বেৰিছে, পূবে দেখোঁ
অচমে নাও-নাৱৰীয়া তিয়াৰ কৰি দলং বান্ধে, আমাকেহে
ধৰিবৰ ইচ্ছা কৰে। আমি অল্প সন্যেৰে আছোঁ, কেমনে
দুয়োটিকে আটিম ?” এইদৰে ভয়াকুল হৈ লুৎফুল্লাই গুৱাহাটীত
থকা পাদশাহী ভঁৰালৰ বয়-বস্তু আহিলা-পাতি য'তে-ত’তে&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>n58pr48r8j7g3acmzc4sg6l4uu0qh5v</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>246003</id>
      <parentid>245997</parentid>
      <timestamp>2026-04-04T15:39:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sushmita Lekharu</username>
        <id>3764</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হৈছে */ ৰ-প্ৰতিস্থাপন সঁজুলি ব্যৱহাৰ কৰি ‘বঙালী ৰ’ প্ৰতিস্থাপন কৰা হ’ল।</comment>
      <origin>246003</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2865" sha1="nax3tdnnbckfw0y9ajta34e8n9cf1az" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Sushmita Lekharu&quot; /&gt;{{rh|১৬|মীৰজুমলাৰ অসম আক্ৰমণ|}}&lt;/noinclude&gt;কৰ-ভাৰ দিয়া বন্ধ কৰিলে। কোচানৰ সেনাপতি ভবানাথ
কাৰ্জ্জি সসৈন্যে মোগল ফৌজাদাৰৰ বিৰুদ্ধে গুৱাহাটী
অভিমুখে যাত্ৰা কৰিলে। ভবানাথ কাৰ্জ্জিৰ হাতত লুৎফুল্লাৰ
পুতেক জাৰুল্লা মহখুলি ৰণত পৰাস্ত হল। লুৎফুল্লায়ো নিজে
হাজোৰ ওচৰত পৰাস্ত হৈ পলাই পুনৰ গুৱাহাটীলৈ আহিল।&lt;br/&gt;
{{gap}}সেই সময়ত কোচবেহাৰৰ ৰজা প্ৰাণনাৰায়ণৰ লগত
অসমৰ স্বৰ্গদেৱৰ অলপ মনোমালিন্য ঘটিল। উত্তমনাৰায়ণ
নামে এজন সামান্য জমীদাৰৰ পুতেকে দুৰ্ল্লভনাৰায়ণ নাম লৈ
কামৰূপ ৰাজ্যত ৰজা বোলাবলৈ চেষ্টা কৰি গুৱাহাটীত
আশ্ৰয় লৈছিল। ভবানাথ কাৰ্জ্জি গুৱাহাটীৰ পিনে
আহোঁতে দুৰ্ল্লভনাৰায়ণে দৰঙ্গলৈ পলাই গৈ জয়ধ্বজ সিংহ
মহাৰাজৰ শৰণাপন্ন হল। অসমৰ বৰুৱা, ফুকনসকলে
শৰণাগতক ৰক্ষা কৰিবৰ মনেৰে নাও-নাৱৰীয়া তৈয়াৰ কৰি,
নাৱত হিলৈ বান্ধি অস্ত্ৰে-শস্ত্ৰে আগবাঢ়ি আহিল।


{{gap}}'''অসমৰ গুৱাহাটী উদ্ধাৰ—'''এনে সময়ত মোগল
ফৌজাদাৰে ভবানাথ কাৰ্জ্জিৰ হাতত পৰাস্ত হৈ ভাবিবলৈ
ধৰিলে,—“পছিমেও ভবানাথ কাৰ্জ্জিয়ে বেৰিছে, পূবে দেখোঁ
অচমে নাও-নাৱৰীয়া তিয়াৰ কৰি দলং বান্ধে, আমাকেহে
ধৰিবৰ ইচ্ছা কৰে। আমি অল্প সন্যেৰে আছোঁ, কেমনে
দুয়োটিকে আটিম?” এইদৰে ভয়াকুল হৈ লুৎফুল্লাই গুৱাহাটীত
থকা পাদশ্যাহী ভঁৰালৰ বয়-বস্তু আহিলা-পাতি য’তে-ত’তে&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>nax3tdnnbckfw0y9ajta34e8n9cf1az</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:ওমৰ তীৰ্থ.djvu/৮৪</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90618</id>
    <revision>
      <id>245998</id>
      <timestamp>2026-04-04T15:32:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Babulbaishya</username>
        <id>104</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হৈছে */</comment>
      <origin>245998</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="559" sha1="fjrgq1ucryjhtdofl1cepkpr5rk7hwk" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Babulbaishya&quot; /&gt;{{center|৬৪}}
{{Block center/s}}&lt;/noinclude&gt;&lt;poem&gt;জীৱনৰ মোৰ শান্তি দায়িনী
::::এৰুৱা সুৰাক কিয়বা এৰি
ছঁয়াময়া কোন সৰগৰ আশে
::::কিয়বা মিছাতে মৰিম ঘূৰি?

হ'লে অৱসান এই জীৱনৰ
::::অমৰ হ'বৰ বাসনা নাই
আশাৰ ছলন] পৰিলে ফান্দত
::::লাভে মূলে তাৰ সকলো যায় ৷&lt;/poem&gt;&lt;noinclude&gt;{{Block center/e}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>fjrgq1ucryjhtdofl1cepkpr5rk7hwk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:মীৰজুমলাৰ অসম আক্ৰমণ.pdf/৩৭</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90619</id>
    <revision>
      <id>245999</id>
      <timestamp>2026-04-04T15:32:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sushmita Lekharu</username>
        <id>3764</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;অসমৰ কামৰূপ উদ্ধাৰ এৰি ৰাতিয়ে পলাই গুচি গল । পিচদিনা আহোম সেনাপতি টঙ্গচু সন্দিকৈয়ে গুৱাহাটী, পাণ্ডু আৰু শৰাইঘাট, এই তিনি কোঁঠ অধিকাৰ কৰিলে, ৩ ফেব্ৰুৱাৰী ১৬৫৯ খৃ...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>245999</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2755" sha1="i5n9bb7wjdg5x7t4ni4dtxtp89f63c9" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Sushmita Lekharu&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;অসমৰ কামৰূপ উদ্ধাৰ
এৰি ৰাতিয়ে পলাই গুচি গল । পিচদিনা আহোম সেনাপতি
টঙ্গচু সন্দিকৈয়ে গুৱাহাটী, পাণ্ডু আৰু শৰাইঘাট, এই তিনি
কোঁঠ অধিকাৰ কৰিলে, ৩ ফেব্ৰুৱাৰী ১৬৫৯ খৃষ্টাব্দ। পাণ্ডু-
শৰাইঘাটত থাকিল ৰজাশহুৰ চেংমুন বৰফুকন আৰু পিচাই
চেটিয়া, চেচাত টঙ্গচু সন্দিকৈ আৰু লাপেতি ফুকন।
ভবানাথ কার্জি বল হাজোত। এইদৰে কুৰি বছৰৰ মূৰত
গুৱাহাটীৰ গড় আকৌ অসমীয়াৰ হাতত পৰিল ।
অসমীয়াৰ ভাগ্যলক্ষ্মী পুনৰ উভতি অহাত বেহাৰৰ
প্রাণনাৰায়ণ ৰজাই প্ৰস্তাৱ কৰিলে যে দক্ষিণকূলৰ অধিপতি
হওক স্বৰ্গদেৱ, আৰু উত্তৰকূলৰ গৰাকী হওক কোচ ৰজা ;
কাৰণ অসম আৰু কোচবেহাৰ দুয়ো মিলেৰে থাকিলে,
বঙ্গালে কাকো জোকাবলৈ সাহ নকৰিব । নিজৰ হেৰুৱা ৰাজ্য
গুৱাহাটী পুনৰ অধিকাৰ কৰি জয়ধ্বজ সিংহ স্বৰ্গদেৱে নিজ
সৈন্যৰ অপৰিসীম শক্তিৰ ভাল পৰিচয় পাইছিল। স্বৰ্গদেৱে
জানিছিল যে কোচানৰ সহায় নোহোৱাকৈ তেওঁ বাকী ৰাজ্য
পুনৰ উদ্ধাৰ কৰিব পাৰিব। জয়ধ্বজ সিংহ মহাৰাজে প্রাণ-
নাৰায়ণৰ প্ৰস্তাৱৰ উত্তৰ দিলে,—“পূৰ্ব্বে এই কথা নকৰিলে।
ঢেকেৰিয়ে এতিয়া সিজা শাকত লোণ দিব খোজে ?” এই
সমিধান লৈ কোচৰ কটকী উভতি দেশলৈ গল ।
অসমৰ কামৰূপ উদ্ধাৰ—তাৰ পাচত ভবানাথ কাৰ্জিৰ
লগত অসমৰ যুদ্ধ লাগিল ৷ ১৬৫৯ খৃষ্টাব্দৰ এপ্ৰিল মাহত&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>i5n9bb7wjdg5x7t4ni4dtxtp89f63c9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>246006</id>
      <parentid>245999</parentid>
      <timestamp>2026-04-04T15:44:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sushmita Lekharu</username>
        <id>3764</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হৈছে */ ৰ-প্ৰতিস্থাপন সঁজুলি ব্যৱহাৰ কৰি ‘বঙালী ৰ’ প্ৰতিস্থাপন কৰা হ’ল।</comment>
      <origin>246006</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2806" sha1="lwhogvllwxwj72pgyq9yjnh8pw9f15u" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Sushmita Lekharu&quot; /&gt;{{rh||অসমৰ কামৰূপ উদ্ধাৰ|১৭}}&lt;/noinclude&gt;এৰি ৰাতিয়ে পলাই গুচি গল। পিচদিনা আহোম সেনাপতি
টঙ্গচু সন্দিকৈয়ে গুৱাহাটী, পাণ্ডু আৰু শৰাইঘাট, এই তিনি
কোঁঠ অধিকাৰ কৰিলে, ৩ ফেব্ৰুৱাৰী ১৬৫৯ খৃষ্টাব্দ। পাণ্ডু-
শৰাইঘাটত থাকিল ৰজাশহুৰ চেংমুন বৰফুকন আৰু পিকচাই
চেটিয়া, চেচাত টঙ্গচু সন্দিকৈ আৰু লাপেতি ফুকন।
ভবানাথ কাৰ্জ্জি ৰল হাজোত। এইদৰে কুৰি বছৰৰ মূৰত
গুৱাহাটীৰ গড় আকৌ অসমীয়াৰ হাতত পৰিল।&lt;br/&gt;
{{gap}}অসমীয়াৰ ভাগ্যলক্ষ্মী পুনৰ উভতি অহাত বেহাৰৰ
প্ৰাণনাৰায়ণ ৰজাই প্ৰস্তাৱ কৰিলে যে দক্ষিণকূলৰ অধিপতি
হওক স্বৰ্গদেৱ, আৰু উত্তৰকূলৰ গৰাকী হওক কোচ ৰজা;
কাৰণ অসম আৰু কোচবেহাৰ দুয়ো মিলেৰে থাকিলে,
বঙ্গালে কাকো জোঁকাবলৈ সাহ নকৰিব। নিজৰ হেৰুৱা ৰাজ্য
গুৱাহাটী পুনৰ অধিকাৰ কৰি জয়ধ্বজ সিংহ স্বৰ্গদেৱে নিজ
সৈন্যৰ অপৰিসীম শক্তিৰ ভাল পৰিচয় পাইছিল। স্বৰ্গদেৱে
জানিছিল যে কোচানৰ সহায় নোহোৱাকৈ তেওঁ বাকী ৰাজ্য
পুনৰ উদ্ধাৰ কৰিব পাৰিব। জয়ধ্বজ সিংহ মহাৰাজে প্ৰাণ-
নাৰায়ণৰ প্ৰস্তাৱৰ উত্তৰ দিলে,—“পূৰ্ব্বে এই কথা নকৰিলে।
ঢেকেৰিয়ে এতিয়া সিজা শাকত লোণ দিব খোজে?” এই
সমিধান লৈ কোচৰ কটকী উভতি দেশলৈ গল।

{{gap}}'''অসমৰ কামৰূপ উদ্ধাৰ—'''তাৰ পাচত ভবানাথ কাৰ্জ্জিৰ
লগত অসমৰ যুদ্ধ লাগিল। ১৬৫৯ খৃষ্টাব্দৰ এপ্ৰিল মাহত&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>lwhogvllwxwj72pgyq9yjnh8pw9f15u</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:মীৰজুমলাৰ অসম আক্ৰমণ.pdf/৩৮</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90620</id>
    <revision>
      <id>246000</id>
      <timestamp>2026-04-04T15:32:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sushmita Lekharu</username>
        <id>3764</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;১৮ মীৰজুমলাৰ অসম আক্ৰমণ ভবানাথ যুদ্ধত হাৰি চম্পাগুৰিত চন্দ্ৰনাৰায়ণ আৰু শ্ৰীৰাম কোঁৱৰক থৈ বেহাৰলৈ গল । ১৬৬০ খৃষ্টাব্দৰ ফেব্রুয়াৰী মাহত পুনৰ ভবানাথ কাৰ্জি আহি...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>246000</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2900" sha1="1tph3a1bxwbbm2ev85x43xaftopy4kd" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Sushmita Lekharu&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;১৮
মীৰজুমলাৰ অসম আক্ৰমণ
ভবানাথ যুদ্ধত হাৰি চম্পাগুৰিত চন্দ্ৰনাৰায়ণ আৰু শ্ৰীৰাম
কোঁৱৰক থৈ বেহাৰলৈ গল । ১৬৬০ খৃষ্টাব্দৰ ফেব্রুয়াৰী
মাহত পুনৰ ভবানাথ কাৰ্জি আহি মানাহাৰ সীমাত বলহি ।
বিজনী ৰাজ্যৰ প্রতিষ্ঠাতা বিজিতনাবায়ণ, আৰু চন্দ্ৰনাৰায়ণৰ
পুতেক জয়নাৰায়ণে অসমৰে মিত্রতা স্থাপন কৰি স্বৰ্গদেৱৰ
পৰা কামৰূপৰ ৰাজত্ব গ্ৰহণ কৰিলে। অসম আৰু কোচ-
বেহাৰৰ মাজত মিত্রতা স্থাপন কৰি দিম বুলি গাত লৈ
জয়নাৰায়ণে কিছুদিন যুদ্ধ স্থগিত ৰাখিছিল৷ দুয়ো ৰাজ্যক
মিলাব নোৱাৰাত ভবানাথৰ সৈন্যই মানাহাৰ সিপাৰৰ পৰা
অসমৰ গালৈ গুলীয়াই পলাই পুনৰ বেহাৰলৈ গল । জয়-
নাবায়ণে উপায় নাপাই বঙ্গাললৈ পলাই গ'ল। সেইদৰে
মানাহালৈকে গুৱাহাটীৰ পৰা এই খণ্ড ৰাজ্য পুনৰ অসমৰ
হাতলৈ আহিল ৷
কামৰূপৰ কাৰণে অসম আৰু মোগলৰ সদাই দন্দ-কন্দল
নুগুচে, সেইদেখি স্বৰ্গদেৱৰ আজ্ঞাৰে বাদুলি ফুকন আৰু
পিক্‌চাই চেটিয়াই সৰু-সোণকোহ পৰ্য্যন্তে পৰীক্ষিত ৰজাৰ
বাজ্য কামৰূপৰ বৰা বৰুক সহিতে সমস্ত প্ৰজাক ডকাই আনি
উজনি অসমত পাতিলে, মেধি দেৱলীয়া মাত্ৰ এৰি আহিল ।
ইয়াৰ ফলত কামৰূপ ৰাজ্য ডেৰ বছৰমান হাবি হৈ আছিল ।
১৬৬০ খৃষ্টাব্দৰ এপ্ৰিল আৰু মেই মাহত বাদুলি ফুকন,
দিহিঙ্গীয়া লাপেতি ফুকন আৰু ফুলবৰুৱা ফুকন প্ৰমুখ্যে
অসমীয়া সেনাপতিসকলে মানাহা পাৰ হৈ কৰৈবাৰীৰ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>1tph3a1bxwbbm2ev85x43xaftopy4kd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>246009</id>
      <parentid>246000</parentid>
      <timestamp>2026-04-04T15:48:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sushmita Lekharu</username>
        <id>3764</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হৈছে */ ৰ-প্ৰতিস্থাপন সঁজুলি ব্যৱহাৰ কৰি ‘বঙালী ৰ’ প্ৰতিস্থাপন কৰা হ’ল।</comment>
      <origin>246009</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2934" sha1="tvrvgvp3xsnierupssf0hlqi5zviw4u" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Sushmita Lekharu&quot; /&gt;{{rh|১৮|মীৰজুমলাৰ অসম আক্ৰমণ|}}&lt;/noinclude&gt;ভবানাথ যুদ্ধত হাৰি চম্পাগুৰিত চন্দ্ৰনাৰায়ণ আৰু শ্ৰীৰাম
কোঁৱৰক থৈ বেহাৰলৈ গল। ১৬৬০ খৃষ্টাব্দৰ ফেব্ৰুয়াৰী
মাহত পুনৰ ভবানাথ কাৰ্জ্জি আহি মানাহাৰ সীমাত ৰলহি।
বিজনী ৰাজ্যৰ প্ৰতিষ্ঠাতা বিজিতনাৰায়ণ, আৰু চন্দ্ৰনাৰায়ণৰ
পুতেক জয়নাৰায়ণে অসমৰে মিত্ৰতা স্থাপন কৰি স্বৰ্গদেৱৰ
পৰা কামৰূপৰ ৰাজত্ব গ্ৰহণ কৰিলে। অসম আৰু কোচ-
বেহাৰৰ মাজত মিত্ৰতা স্থাপন কৰি দিম বুলি গাত লৈ
জয়নাৰায়ণে কিছুদিন যুদ্ধ স্থগিত ৰাখিছিল ৷ দুয়ো ৰাজ্যক
মিলাব নোৱাৰাত ভবানাথৰ সৈন্যই মানাহাৰ সিপাৰৰ পৰা
অসমৰ গালৈ গুলীয়াই পলাই পুনৰ বেহাৰলৈ গল। জয়-
নাৰায়ণে উপায় নাপাই বঙ্গাললৈ পলাই গ’ল। সেইদৰে
মানাহালৈকে গুৱাহাটীৰ পৰা এই খণ্ড ৰাজ্য পুনৰ অসমৰ
হাতলৈ আহিল।&lt;br/&gt;
{{gap}}কামৰূপৰ কাৰণে অসম আৰু মোগলৰ সদাই দন্দ-কন্দল
নুগুচে, সেইদেখি স্বৰ্গদেৱৰ আজ্ঞাৰে বাদুলি ফুকন আৰু
পিক্‌চাই চেটিয়াই সৰু-সোণকোহ পৰ্য্যন্তে পৰীক্ষিত ৰজাৰ
ৰাজ্য কামৰূপৰ বৰা-বৰুক সহিতে সমস্ত প্ৰজাক ডকাই আনি
উজনি অসমত পাতিলে, মেধি দেৱলীয়া মাত্ৰ এৰি আহিল।
ইয়াৰ ফলত কামৰূপ ৰাজ্য ডেৰ বছৰমান হাবি হৈ আছিল।&lt;br/&gt;
{{gap}}১৬৬০ খৃষ্টাব্দৰ এপ্ৰিল আৰু মেই মাহত বাদুলি ফুকন,
দিহিঙ্গীয়া লাপেতি ফুকন আৰু ফুলবৰুৱা ফুকন প্ৰমুখ্যে
অসমীয়া সেনাপতিসকলে মানাহা পাৰ হৈ কৰৈবাৰীৰ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>tvrvgvp3xsnierupssf0hlqi5zviw4u</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:মীৰজুমলাৰ অসম আক্ৰমণ.pdf/৩৯</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90621</id>
    <revision>
      <id>246001</id>
      <timestamp>2026-04-04T15:33:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sushmita Lekharu</username>
        <id>3764</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;অসমৰ কামৰূপ উদ্ধাৰ ১৯ অন্তর্গত হাতীচলা বৰীতলালৈকে গোটেই ৰাজ্য উবাব কৰি মানুহ-দুনুহ 'কাটি-মাৰি, গাঁও-ভূঁই গোলাগঞ্জ পুৰি, ভালেমান বঙ্গাল প্রজা বন্দী কবি অসমলৈ ধৰি আ...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>246001</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1090" sha1="d9a6vbohhprbm90fguysguy5ia3y2xx" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Sushmita Lekharu&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;অসমৰ কামৰূপ উদ্ধাৰ
১৯
অন্তর্গত হাতীচলা বৰীতলালৈকে গোটেই ৰাজ্য উবাব
কৰি মানুহ-দুনুহ 'কাটি-মাৰি, গাঁও-ভূঁই গোলাগঞ্জ পুৰি,
ভালেমান বঙ্গাল প্রজা বন্দী কবি অসমলৈ ধৰি আনিলে ।
বৰ অসমৰ অন্তৰ্গত হাতীচলা আৰু বৰীতলাত অসমৰ স্বৰ্গ-
দেৱ জয়ধ্বজ সিংহৰ জয়ধ্বজা উৰিবলৈ ধৰিলে। সেইদিনবে
পৰা সোণকোহ সীমা কৰি পৰীক্ষিতৰ ৰাজ্য অসমৰ স্বৰ্গদেৱৰ
অধীনস্থ হ'ল। প্রায় তিনি বছৰ কাল এই ৰাজ্যখণ্ডৰ
ওপৰত অসমৰ অপ্রতিহত প্রভুত্ব চলিবলৈ ধৰিলে ।&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>d9a6vbohhprbm90fguysguy5ia3y2xx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>246011</id>
      <parentid>246001</parentid>
      <timestamp>2026-04-04T15:50:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sushmita Lekharu</username>
        <id>3764</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হৈছে */ ৰ-প্ৰতিস্থাপন সঁজুলি ব্যৱহাৰ কৰি ‘বঙালী ৰ’ প্ৰতিস্থাপন কৰা হ’ল।</comment>
      <origin>246011</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1096" sha1="7075xi0g6uc7325l3gn9b5xpcbrhhd7" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Sushmita Lekharu&quot; /&gt;{{rh||অসমৰ কামৰূপ উদ্ধাৰ|১৯}}&lt;/noinclude&gt;অন্তৰ্গত হাতীচলা বৰীতলালৈকে গোটেই ৰাজ্য উবাৰ
কৰি মানুহ-দুনুহ কাটি-মাৰি, গাঁও-ভূঁই গোলাগঞ্জ পুৰি,
ভালেমান বঙ্গাল প্ৰজা বন্দী কৰি অসমলৈ ধৰি আনিলে।
বৰ অসমৰ অন্তৰ্গত হাতীচলা আৰু বৰীতলাত অসমৰ স্বৰ্গ-
দেৱ জয়ধ্বজ সিংহৰ জয়ধ্বজা উৰিবলৈ ধৰিলে। সেইদিনৰে
পৰা সোণকোহ সীমা কৰি পৰীক্ষিতৰ ৰাজ্য অসমৰ স্বৰ্গদেৱৰ
অধীনস্থ হ’ল। প্ৰায় তিনি বছৰ কাল এই ৰাজ্যখণ্ডৰ
ওপৰত অসমৰ অপ্ৰতিহত প্ৰভুত্ব চলিবলৈ ধৰিলে।&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>7075xi0g6uc7325l3gn9b5xpcbrhhd7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:ওমৰ তীৰ্থ.djvu/৮৫</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90622</id>
    <revision>
      <id>246002</id>
      <timestamp>2026-04-04T15:35:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Babulbaishya</username>
        <id>104</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হৈছে */</comment>
      <origin>246002</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="564" sha1="ijdp074ehyzeswgjfwwuy05wtys6kro" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Babulbaishya&quot; /&gt;{{center|৬৫}}
{{Block center/s}}&lt;/noinclude&gt;&lt;poem&gt;যুগে যুগে কত গ’ইছে মানুহ
::::আন্ধাৰ পুৰীৰ অজান দেশ
উভটি কোনোৱে কৈছেহি জানো
::::অসীম পথৰ ক’তনো শেষ?

নজনা নুশুনা সেই বাটে দিয়ে
::::আমিও এদিন লাগিব যাব
হাতৰ লখিমী ঠেলিম কিয়নো
::::কিহৰ আশাত কোনেনো ক’ব ?&lt;/poem&gt;&lt;noinclude&gt;{{Block center/e}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ijdp074ehyzeswgjfwwuy05wtys6kro</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:ওমৰ তীৰ্থ.djvu/৮৬</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90623</id>
    <revision>
      <id>246004</id>
      <timestamp>2026-04-04T15:39:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Babulbaishya</username>
        <id>104</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হৈছে */</comment>
      <origin>246004</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="579" sha1="qvjx5elkcy96p1p7edxugkse6or3xxj" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Babulbaishya&quot; /&gt;{{center|৬৬}}
{{Block center/s}}&lt;/noinclude&gt;&lt;poem&gt;কত জ্ঞানী জনে কত সাধনাৰে
::::সিপুৰীৰ কথা প্রকাশ কৰি
হ'ই এটি এটি দেৱতাৰ দৰে
::::আঁতৰিল নিজে আসন এৰি।

কেচুৱা ল'ৰাই শুবৰ আগেয়ে
::::শুনে যেনে সাধু কাষত বহি
আমাৰ আগতে৷ ক'লে সাধু কথা
::::তেওঁলোকে যেন খন্তেক আহি ৷&lt;/poem&gt;&lt;noinclude&gt;{{Block center/e}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>qvjx5elkcy96p1p7edxugkse6or3xxj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:ওমৰ তীৰ্থ.djvu/৮৭</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90624</id>
    <revision>
      <id>246007</id>
      <timestamp>2026-04-04T15:44:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Babulbaishya</username>
        <id>104</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হৈছে */</comment>
      <origin>246007</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="581" sha1="ni4tb0exi6dumyyx6epb4ta0xtrhix6" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Babulbaishya&quot; /&gt;{{center|৬৭}}
{{Block center/s}}&lt;/noinclude&gt;&lt;poem&gt;সি পুৰীৰ কথা জানিবৰ আশে
::::যায় আত্ম৷ মোৰ উলাহে উৰি
নীল আকাশত পাখি মেলি বেগে
::::অনন্তৰ পিনে বাসনা কৰি।

নিমিষতে উৰি উলটি আহিল
::::হাঁহি কাণে কাণে কথাটি কয়
“মনৰ মাজতে সৰগ নৰক
::::বিচাৰি বেলেগ নাপালোঁ মই।”&lt;/poem&gt;&lt;noinclude&gt;{{Block center/e}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ni4tb0exi6dumyyx6epb4ta0xtrhix6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>246008</id>
      <parentid>246007</parentid>
      <timestamp>2026-04-04T15:45:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Babulbaishya</username>
        <id>104</id>
      </contributor>
      <origin>246008</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="581" sha1="7q3xij25wajxuilxqg4yt7y7ybdohhp" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Babulbaishya&quot; /&gt;{{center|৬৭}}
{{Block center/s}}&lt;/noinclude&gt;&lt;poem&gt;সি পুৰীৰ কথা জানিবৰ আশে
::::যায় আত্মা মোৰ উলাহে উৰি
নীল আকাশত পাখি মেলি বেগে
::::অনন্তৰ পিনে বাসনা কৰি।

নিমিষতে উৰি উলটি আহিল
::::হাঁহি কাণে কাণে কথাটি কয়
“মনৰ মাজতে সৰগ নৰক
::::বিচাৰি বেলেগ নাপালোঁ মই।”&lt;/poem&gt;&lt;noinclude&gt;{{Block center/e}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>7q3xij25wajxuilxqg4yt7y7ybdohhp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:ওমৰ তীৰ্থ.djvu/৮৮</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90625</id>
    <revision>
      <id>246010</id>
      <timestamp>2026-04-04T15:49:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Babulbaishya</username>
        <id>104</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হৈছে */</comment>
      <origin>246010</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="577" sha1="qtgxpzw08bcd7khal93fid62o33hpfu" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Babulbaishya&quot; /&gt;{{center|৬৮}}
{{Block center/s}}&lt;/noinclude&gt;&lt;poem&gt;পৃথিবী মাজত পূৰিলে বাসনা
::::ধৰিবা তাকেই সৰগ বুলি
বিফল বাসনা কঠোৰ নিৰাশে
::::ধৰে নৰকৰ ছবিটি তুলি।

এয়ে বিধাতাৰ চিৰন্তন ৰীতি
::::নুবুজি মানুহে কণাৰ দৰে
সৰগ নৰক বিচাৰি বিচাৰি
::::হাবাথুৰি খাই মিছাতে মৰে।&lt;/poem&gt;&lt;noinclude&gt;{{Block center/e}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>qtgxpzw08bcd7khal93fid62o33hpfu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:মীৰজুমলাৰ অসম আক্ৰমণ.pdf/৩৫</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90626</id>
    <revision>
      <id>246012</id>
      <timestamp>2026-04-04T15:50:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sushmita Lekharu</username>
        <id>3764</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;অসমৰ কামৰূপ উদ্ধাৰ - অসমৰ কৰতোয়া বিজয়ৰ উদ্যম — সম্রাট চাহজাহান পুত্ৰসকলৰ মাজত হোৱা বিৰোধৰ কাৰণে হিন্দুস্থান বা উত্তৰ ভাৰতত তল-ওপৰ লগাত, অসমৰ মহাৰাজ জয়ধ্বজ সিংহ...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>246012</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2629" sha1="oey7zhrt0xb04mcf3nol6ih4nzirfq2" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Sushmita Lekharu&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;অসমৰ কামৰূপ উদ্ধাৰ
-
অসমৰ কৰতোয়া বিজয়ৰ উদ্যম — সম্রাট চাহজাহান
পুত্ৰসকলৰ মাজত হোৱা বিৰোধৰ কাৰণে হিন্দুস্থান বা উত্তৰ
ভাৰতত তল-ওপৰ লগাত, অসমৰ মহাৰাজ জয়ধ্বজ সিংহ
স্বৰ্গদেৱে নিজৰ হেৰোৱা ৰাজ্যখণ্ড উদ্ধাৰ কৰিবলৈ আয়োজন
কৰিলে। স্বৰ্গদেৱ জয়ধ্বজ সিংহই কলে, – “পূৰ্ব্বে কবতীয়া-
গঙ্গালৈকে আমাৰ গড়গঞা ৰজাদেৱে লৈ মঠ পুখুৰী সাজি
পাষাণ-পত্ৰ কৰি চিন থৈ আহিল । পৰে বাদচাহে ললে ।
এতিয়া এই ছলতে আমি লব লাগে।” চুলতান ছুজাই
দিল্লী সংগ্ৰামৰ কাৰণে বঙ্গৰ থানাবিলাকৰ পৰা সকলো
সৈন্য লৈ যোৱাত স্বৰ্গদেৱ জয়ধ্বজ সিংহই ভাবিলে যে এই
ছলতে মোগলক আক্ৰমণ কৰিলে অসমৰ দিগ্বিজয়
অৱশ্যম্ভাবী। তেতিয়া গুৱাহাটীত আছিল মোগলৰ
ফৌজদাৰ লুৎফুল্লা ছিৰাজী। মোগল ৰাজ্যৰ সীমান্তত
অসমীয়া সৈন্যই আলেখ-লেখ চাই ঘূৰা-পকা কৰিবলৈ
ধৰিলে । অসমৰ সেনাপতি টঙ্গচু সন্দিকৈয়ে মানুহ আহিলা
পাৰ হবৰ কাৰণে কলং নৈৰ ওপৰত দলং এখন দিয়ালে ।
অসমীয়া ৰণুৱাৰ যুদ্ধৰ উদ্যম দেখি মোগল ফৌজদাৰ শঙ্কিত
নহৈ নোৱাৰিলে ।
সম্রাট আকবৰৰ দিনৰে পৰা কোচবেহাৰ মোগলৰ
কতলীয়া হৈ আছিল । দিল্লীত হোৱা আউলৰ বাতৰি পাই
কোচবেহাৰৰ ৰজা প্রাণনাৰায়ণে স্বাধীনৰূপে প্ৰৱৰ্ত্তি মোগলক&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>oey7zhrt0xb04mcf3nol6ih4nzirfq2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>246014</id>
      <parentid>246012</parentid>
      <timestamp>2026-04-04T15:54:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sushmita Lekharu</username>
        <id>3764</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হৈছে */ ৰ-প্ৰতিস্থাপন সঁজুলি ব্যৱহাৰ কৰি ‘বঙালী ৰ’ প্ৰতিস্থাপন কৰা হ’ল।</comment>
      <origin>246014</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2672" sha1="i7trl73pjaswd01i3tg932snz6we3s5" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Sushmita Lekharu&quot; /&gt;{{rh||{{x-larger|অসমৰ কামৰূপ উদ্ধাৰ}}|}}&lt;/noinclude&gt;{{gap}}'''অসমৰ কৰতোয়া বিজয়ৰ উদ্যম—''' সম্ৰাট চাহজাহানৰ
পুত্ৰসকলৰ মাজত হোৱা বিৰোধৰ কাৰণে হিন্দুস্থান বা উত্তৰ
ভাৰতত তল-ওপৰ লগাত, অসমৰ মহাৰাজ জয়ধ্বজ সিংহ
স্বৰ্গদেৱে নিজৰ হেৰোৱা ৰাজ্যখণ্ড উদ্ধাৰ কৰিবলৈ আয়োজন
কৰিলে। স্বৰ্গদেৱ জয়ধ্বজ সিংহই কলে, – “পূৰ্ব্বে কৰতীয়া-
গঙ্গালৈকে আমাৰ গড়গঞা ৰজাদেৱে লৈ মঠ পুখুৰী সাজি
পাষাণ-পত্ৰ কৰি চিন থৈ আহিল। পৰে বাদচাহে ললে।
এতিয়া এই ছলতে আমি লব লাগে।” চুলতান ছুজাই
দিল্লী সংগ্ৰামৰ কাৰণে বঙ্গৰ থানাবিলাকৰ পৰা সকলো
সৈন্য লৈ যোৱাত স্বৰ্গদেৱ জয়ধ্বজ সিংহই ভাবিলে যে এই
ছলতে মোগলক আক্ৰমণ কৰিলে অসমৰ দিগ্বিজয়
অৱশ্যম্ভাবী। তেতিয়া গুৱাহাটীত আছিল মোগলৰ
ফৌজদাৰ লুৎফুল্লা ছিৰাজী। মোগল ৰাজ্যৰ সীমান্তত
অসমীয়া সৈন্যই আলেখ-লেখ চাই ঘূৰা-পকা কৰিবলৈ
ধৰিলে। অসমৰ সেনাপতি টঙ্গচু সন্দিকৈয়ে মানুহ আহিলা
পাৰ হবৰ কাৰণে কলং নৈৰ ওপৰত দলং এখন দিয়ালে।
অসমীয়া ৰণুৱাৰ যুদ্ধৰ উদ্যম দেখি মোগল ফৌজদাৰ শঙ্কিত
নহৈ নোৱাৰিলে।&lt;br/&gt;
{{gap}}সম্ৰাট আকবৰৰ দিনৰে পৰা কোচবেহাৰ মোগলৰ
কৰতলীয়া হৈ আছিল। দিল্লীত হোৱা আউলৰ বাতৰি পাই
কোচবেহাৰৰ ৰজা প্ৰাণনাৰায়ণে স্বাধীনৰূপে প্ৰৱৰ্ত্তি মোগলক&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>i7trl73pjaswd01i3tg932snz6we3s5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:ওমৰ তীৰ্থ.djvu/৮৯</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90627</id>
    <revision>
      <id>246013</id>
      <timestamp>2026-04-04T15:51:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Babulbaishya</username>
        <id>104</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হৈছে */</comment>
      <origin>246013</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="610" sha1="n8wp8ddbkvid5v571egax86kmxbb4sg" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Babulbaishya&quot; /&gt;{{center|৬৯}}
{{Block center/s}}&lt;/noinclude&gt;&lt;poem&gt;থাকক জ্ঞানীয়ে শাস্ত্ৰৰ মাজত
::::সৃষ্টি প্ৰকৰণ ব্যাখ্যা কৰি
যাওঁ হেৰা আহা তুমি আৰু মই
::::আপদীয়া হাই-উৰুমি এৰি।

বহি নিৰলাত নিয়তিৰ খেলা
::::বুৰাওঁ পিয়লা হাতত ল'ই
ভাগ্যৰ পুতলা আমি সকলোটি
::::তাৰ স'তে আজি ওমলোঁ গ’ই ৷&lt;/poem&gt;&lt;noinclude&gt;{{Block center/e}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>n8wp8ddbkvid5v571egax86kmxbb4sg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:বিশ্ব-ভূগোল.pdf/২৬৩</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90628</id>
    <revision>
      <id>246016</id>
      <timestamp>2026-04-04T16:06:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>4110</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;ফ্ৰান্স ফ্ৰাঞ্চৰ প্ৰধান শ্য হৈছে আঙ্গুৰ। সেই গতিকে মদ তৈয়াৰ কৰাৰ ই পৃথিবীৰ ভিতৰতে এক প্ৰধান কেন্দ্ৰ। 'গোধূম ফ্ৰাঞ্চত যথেষ্ট হয়। অন্য শঙ্কৰ ভিতৰত ফ্ৰাঞ্চত যথেষ...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>246016</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3150" sha1="0bcx1rflzwoc6tq1w00ka9pllp78815" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;নৰুনা বৰুৱা&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;ফ্ৰান্স
ফ্ৰাঞ্চৰ প্ৰধান শ্য হৈছে আঙ্গুৰ। সেই গতিকে মদ তৈয়াৰ
কৰাৰ ই পৃথিবীৰ ভিতৰতে এক প্ৰধান কেন্দ্ৰ।
'গোধূম ফ্ৰাঞ্চত যথেষ্ট হয়।
অন্য শঙ্কৰ ভিতৰত
ফ্ৰাঞ্চত যথেষ্ট পাট সূতা প্ৰস্তুত হয়। পলুৰ কাৰণে ইয়াৰ অনেক
ঠাইতে নুনিৰ খেতি আছে। ফ্ৰাঞ্চৰ খনিজ সম্পদ নাই বুলিলেই হয়।
ইয়াৰপৰা পাট সূতা, পাটৰ কাপোৰ আৰু উলৰ কাপোৰ
বিদেশলৈ ৰপ্তানি হয়।
ৰাজধানী পেৰিচ চহৰ চীন নদীৰ তীৰত। ইয়াৰ দৰে সুসজ্জিত
আৰু সুন্দৰ চহব পৃথিবীত দ্বিতীয় এখন নাই বুলিলেই হয়। লোকসংখ্যা
-প্ৰায় ২৯ লক্ষ। চীন নদীয়েদি ইয়াৰ ভিতৰলৈকে সাগৰৰ জাহাজ
আহিব পাৰে আৰু ফ্ৰাঞ্চৰ কপাহ-শিল্পৰ কেন্দ্ৰ ৰুয়ে লৈকে ডাঙৰ
ডাঙৰ জাহাজ চলে। হেভাৰ এই নদীৰ মোহনাত অৱস্থিত; আৰু
*উত্তৰ ফ্ৰাঞ্চৰ প্ৰধান বন্দৰ।
লয়ৰ নদীৰ অববাহিকাত ফ্ৰাঞ্চব প্ৰধান
এটিন। অৰ্লিনচ চহৰ এই নদীৰ তীৰত।
মোহনাত মদ ৰপ্তানিৰ প্ৰধান বন্দৰ বদো।
শিল্পাগাৰ চেণ্ট
গেৰোণ নদীৰ
ৰোণ নদীৰ তীৰত
লায়নচ চহৰ আৰু ইয়াৰে মোহনাত বিখ্যাত বন্দৰ মাৰ্চেল।
ভাৰতৰপৰা অহা অনেক যাত্ৰীয়ে ইয়াতে নামি ফ্ৰাঞ্চৰ ভিতৰেদি
বিলাতলৈ যায়।
গত মহাসমৰত উত্তৰ-পূব ফ্ৰাঞ্চ যুদ্ধক্ষেত্ৰত পৰিণত হৈছিল।
ইয়াৰ মাজত শণ সূতাৰ আৰু কাপোৰ তৈয়াৰ কৰা প্ৰধান কেন্দ্ৰ লিল
আৰু ডনকাৰ্ক, কেলে আৰু বোলান বন্দৰেই উল্লেখযোগ্য।
এই অঞ্চলৰ ৰীমচ, আৰু অন্যান্য ঠাই ফ্ৰাঙ্কৰ বিখ্যাত মদ,
&quot;ছেমপেইন বাণিজ্যৰ কেন্দ্ৰ। ভূমধ্য সাগৰৰ কচিকা দ্বীপ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>0bcx1rflzwoc6tq1w00ka9pllp78815</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:বিশ্ব-ভূগোল.pdf/২৬৪</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90629</id>
    <revision>
      <id>246017</id>
      <timestamp>2026-04-04T16:06:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>4110</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;বিশ্ব-ভূগোল ফ্ৰাঞ্চৰ অধীনত। এই দ্বীপৰ প্ৰধান চহৰ এজাকচিয়ো নগৰত নেপলিয়ানৰ জন্ম হয়। নেদাৰলেণ্ড বেলজিয়ম আৰু হলেণ্ড দুয়োকো একত্ৰে নেৰদাৰলেণ্ড বোলে। বেলজিয়া...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>246017</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2627" sha1="nycjfso8jk20hv4y7nw1aqetyklhojf" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;নৰুনা বৰুৱা&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;বিশ্ব-ভূগোল
ফ্ৰাঞ্চৰ অধীনত। এই দ্বীপৰ প্ৰধান চহৰ এজাকচিয়ো নগৰত
নেপলিয়ানৰ জন্ম হয়।
নেদাৰলেণ্ড
বেলজিয়ম আৰু হলেণ্ড দুয়োকো একত্ৰে নেৰদাৰলেণ্ড
বোলে।
বেলজিয়াম—ইয়াৰ মাটিকালি প্ৰায় ১১,৭৫০ বৰ্গ মাইল আৰু
লোকসংখ্যা ৭৬ লক্ষ ৬৬ হাজাব।
খনিজ পদাৰ্থৰ ভিতৰত কয়লা, লো আৰু দস্তা প্ৰধান।
মঞ্চৰ পশ্চিমে আৰু লীজৰ উত্তৰে কয়লাৰ পথাৰ আছে আৰু
নামুৰৰ পশ্চিমে লোৰ আকৰ আছে। গত মহাসমৰত মঞ্চ, নামুৰ
আৰু লীজ যুদ্ধৰ কেন্দ্ৰ হৈ পৰিছিল।
ইয়াৰ শিল্পবস্তুৰ ভিতৰত লোহাৰ, কপাহৰ, উলৰ আৰু
শণসূতাৰ বস্তুৱেই প্ৰধান। লীজ লোহাৰ কাৰখানা আৰু কয়লা
খনিব কেন্দ্ৰ। ঘেণ্ট কপাহৰ আৰু শণস্থতাৰ বস্তুৰ শিল্পকেন্দ্ৰ।
এইবোৰ বস্তুৰ বাহিৰেও চীনামাটিৰ বাচন, কাঁচ, ৰাসায়নিক দ্ৰব্য,
কাগজ, বোতাম আদি তৈয়াৰ কৰা কাৰখানা আছে। ইয়াৰ বিখ্যাত
বন্দৰ এণ্টোৱাৰ্পত হীৰা কাটি পৰিষ্কাৰ কৰা আৰু গঢ় দিয়া
হয়। ৰাজধানী ভ্ৰুচেলচ।
বেলজিয়মবাসী বিখ্যাত খেতিয়ক। প্ৰত্যেক বিঘাত ইমান বেছি
পৰিমাণে গম আৰু কোনো দেশতে নজন্মে।
নিয়মিত ৰাজতন্ত্ৰই এই দেশৰ শাসন প্ৰণালী। লাক্সেমবাৰ্গৰ
আধা বেলজিয়মৰ অধীনত।
হলেণ্ড—হলেণ্ডৰ অধিবাসীক ওলন্দাজ বোলা হয়। ওলন্দাজ-&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>nycjfso8jk20hv4y7nw1aqetyklhojf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:বিশ্ব-ভূগোল.pdf/২৬৫</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90630</id>
    <revision>
      <id>246018</id>
      <timestamp>2026-04-04T16:07:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>4110</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;জাৰ্ম্মাণি সকল অতি অধ্যবসায়ী। এইদেশৰ মাটিকালি ১২,৫০০ বৰ্গ মাইল। কিন্তু ইৰাব অংশ সমুদ্ৰ-পিঠিতকৈ তলত। হলেওৰ লোকসংখ্যা প্ৰায় ৭২ লক্ষ ১৩ হেজাব। এই দেশৰ অংশ মাটি খে...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>246018</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3141" sha1="tpwsc617nkq7btt385cxba7os1ikogp" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;নৰুনা বৰুৱা&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;জাৰ্ম্মাণি
সকল অতি অধ্যবসায়ী। এইদেশৰ মাটিকালি ১২,৫০০ বৰ্গ মাইল।
কিন্তু ইৰাব অংশ সমুদ্ৰ-পিঠিতকৈ তলত। হলেওৰ লোকসংখ্যা
প্ৰায় ৭২ লক্ষ ১৩ হেজাব। এই দেশৰ অংশ মাটি খেতি আৰু
গৰু-মহ চৰাবৰ কাৰণে ব্যৱহৃত হয়। শস্যৰ ভিতৰত ৰাই, আলু,
বীট, ধপাত আৰু গম প্ৰধান।
ইয়াৰ গাখীৰৰ ব্যৱসায়ো
বেচ শ্ৰীবৃদ্ধিসম্পন্ন। খনিজ সম্পদ একপ্ৰকাৰ নাই বুলি ইয়াৰ শিল্পশালা
বেলজিয়মৰ দৰে শ্ৰীসম্পন্ন নহয়।
হলেণ্ডৰ ভিতৰেদি পশ্চিম মুৰোপৰ বেহাবস্তু বিদেশলৈ ৰপ্তানি
হয়। ইয়াৰ ৰটাডাম চহৰ পশ্চিম য়ুৰোপৰ এক প্ৰধান বন্দৰ।
আমষ্টাডাম জুডাৰ-জিৰ পাৰত অৱস্থিত বাণিজ্যৰ কেন্দ্ৰ। হীৰা
কাটি পৰিষ্কাৰ কৰাৰ ইয়ো এক প্ৰধান ঠাই। ৰাজধানী দা-হেগ।
নিয়মিত ৰাজতন্ত্ৰ এই দেশৰ শাসন প্ৰণালী।
জাৰ্মানি
এই ৰাজ্যৰ অধিবাসীক জাৰ্ম্মান বোলে। ১৯১৮ চনৰ নবেম্বৰ
মাহত জাৰ্ম্মাণ সম্ৰাট কাইজাৰে পদত্যাগ কৰাত জাৰ্ম্মাণিত
প্ৰজাতন্ত্ৰ স্থাপিত হৈছে। মাটিকালি ১ লক্ষ ৮২ হাজাৰ বৰ্গ মাইল
আক লোক সংখ্যা প্ৰায় ৫ কোটি ৯৮ লক্ষ।
বিদ্যা আৰু বিজ্ঞান চৰ্চাত জাৰ্ম্মাণসকলৰ ঠাই অতি ওখ। এওঁলোক
অতি অধ্যবসায়ী, কৰ্ম্মী, যোদ্ধাক। জাৰ্ম্মাণিত বাধ্যতামূলক অবৈতনিক
প্ৰাথমিক শিক্ষাৰ ব্যৱস্থা আছে বুলি সকলোৱে লিখিব পঢ়িব জানে।
প্ৰায় সকলো জাৰ্ম্মাণেই খৃষ্টান।
জাৰ্ম্মাণিৰ নদীৰ অববাহিকা সকলোবোৰেই অত্যন্ত উৰ্ব্বৰা আৰু
পৰ্ব্বতৰ পাদদেশত মূল্যবান কাঠনি আছে। এই দেশত ৰাই,&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>tpwsc617nkq7btt385cxba7os1ikogp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:বিশ্ব-ভূগোল.pdf/২৬৬</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90631</id>
    <revision>
      <id>246019</id>
      <timestamp>2026-04-04T16:07:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>4110</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;বিশ্ব-ভূগোল জই, যৱ, গম, বীট, আলু, আঙ্গুৰ, ধপাত প্ৰভৃতি যথেষ্ট জন্মে। ইয়াৰ হাবিত নেকেৰা বাঘ, ভালুক প্ৰভৃতি হিংস্ৰ জন্তু পোৱা যায়। ইয়াৰ খনিজ সম্পদে যথেষ্ট। অধিকাংশ ধ...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>246019</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3407" sha1="j132p4no4k01sr9e1f2sajcxeru1fqk" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;নৰুনা বৰুৱা&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;বিশ্ব-ভূগোল
জই, যৱ, গম, বীট, আলু, আঙ্গুৰ, ধপাত প্ৰভৃতি যথেষ্ট
জন্মে। ইয়াৰ হাবিত নেকেৰা বাঘ, ভালুক প্ৰভৃতি হিংস্ৰ জন্তু পোৱা
যায়। ইয়াৰ খনিজ সম্পদে যথেষ্ট। অধিকাংশ ধাতুৰ খনি প্ৰুচিয়াত
অৱস্থিত। এই দেশত শিল্পৰ ইমান উন্নতি হৈছে যে ই পৃথিবীৰ সকলো
দেশলৈকে শিল্পজাত দ্ৰব্য সৰবৰাহ কৰে। লোহা আৰু ভীখাৰ
বস্তু, উল, পাট আৰু কপাহী সূতাৰ বস্তু ইয়াৰ শিল্পজাত বস্তুৰ
ভিতৰত প্ৰধান |
বাৰ্লিন ৰাজধানী; লোক সংখ্যা প্ৰায় ২০ লক্ষ। ইয়াত নানা
দ্ৰব্য প্ৰস্তুত কৰিবৰ কাৰখানা আছে। বালটিক উপকূলত, ওডাৰ
নদীৰ তীৰত ইয়াৰ বন্দৰ ষ্টেটিন অৱস্থিত। বাৰ্লিন বিশ্ববিদ্যালয়
খ্যাতিমস্ত হামবাৰ্গ জাৰ্ম্মাণিৰ প্ৰধান বন্দৰ; এলবে নদীৰ তীৰত।
এই দুই বন্দৰৰ উপৰিও লেমেন বুলি আৰু এটি পুৰণা বন্দৰ আছে।
মিউনিক বেভেৰিয়াৰ ৰাজধানী। দক্ষিণ জাৰ্ম্মাণিত ই সৰ্ব্ব প্ৰধান
চহৰ আৰু ৰেলৰ কেন্দ্ৰ। মিউনিকৰ যাদুঘৰ পৃথিবী বিখ্যাত। ইয়াৰ
কলোন্ চহৰ্ত অডিকলোন নামৰ সুগন্ধি প্ৰস্তুত হয়। ই ৰাইন
নদীৰ তীৰত। লিপজিক চহৰত এটি বিখ্যাত পুস্তকালয় আৰু
বিশ্ববিদ্যালয় আছে।
ড্ৰেচডেনৰ চীনামাটিৰ বস্তু বিশ্ববিখ্যাত।
ই চিত্ৰ, আৰু নিউমেবাৰ্গ চহৰ পুতলা প্ৰস্তুতৰ কাৰণে প্ৰসিদ্ধ।
কিয়েল বন্দৰ কিয়েল উপসাগৰৰ তীৰত। কিয়েল খালৰ দ্বাৰা
উত্তৰ সাগৰ আৰু কিয়েল উপসাগৰ সংযুক্ত। এই বন্দৰটি জাৰ্ম্মাণ
নৌবিভাগৰ প্ৰধান বন্দৰ। ডানজিগ বন্দব মহাসমৰৰ পাচৰপৰা
আন্তৰ্জাতিক বন্দৰ হৈছে।
কণিচবাৰ্গ বাটিক উপকূলত, কাঠ আৰু নানা প্ৰকাৰৰ বনজ
'দ্ৰব্যৰ বাণিজ্যৰ প্ৰধান কেন্দ্ৰ।&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>j132p4no4k01sr9e1f2sajcxeru1fqk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:বিশ্ব-ভূগোল.pdf/২৬৭</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90632</id>
    <revision>
      <id>246020</id>
      <timestamp>2026-04-04T16:07:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>4110</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;ডেনমাৰ্ক ডেনমাৰ্ক জাটলেণ্ড উপদ্বীপ আৰু জীলেণ্ড, ফিউলেন, লালেণ্ড প্ৰভৃতি সৰু সৰু দ্বীপৰ দ্বাৰা ডেনমাৰ্ক গঠিত। ইয়াৰ মাটি চাপৰ আৰু কোনো অংশই সাগৰ-পিঠিৰ পৰা ৬০০ ফুট...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>246020</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2766" sha1="i9ejhd3pgx391rtx6844z360cn242g0" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;নৰুনা বৰুৱা&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;ডেনমাৰ্ক
ডেনমাৰ্ক
জাটলেণ্ড উপদ্বীপ আৰু জীলেণ্ড, ফিউলেন,
লালেণ্ড প্ৰভৃতি সৰু সৰু দ্বীপৰ দ্বাৰা ডেনমাৰ্ক গঠিত। ইয়াৰ
মাটি চাপৰ আৰু কোনো অংশই সাগৰ-পিঠিৰ পৰা ৬০০ ফুটৰ ওখ
নহয়। দুই এঠাইত পোৱা কয়লা ভিন্ন আন কোনো ধাতুৱেই
ইয়াত পোৱা নেযায়। মাটিকালি প্ৰায় ১৬২ হেজাৰ বৰ্গমাইল।
-ডেনমাৰ্কৰ অধিবাসীক দিনেমাৰ বোলে। লোকসংখ্যা প্ৰায়
৩২ লক্ষ।
সকলো দিনেমাৰেই লিখিব পঢ়িব জানে ইয়াত প্ৰাথমিক শিক্ষা
অবৈতনিক আৰু বাধ্যতামূলক। এওঁলোকৰ অধিকাংশই মাৰ্টিন লুথাৰে
-প্ৰতিষ্ঠা কৰা প্ৰটেষ্টান্ট ধৰ্ম্মাৱলম্বী। এই ৰাজ্যৰ শাসনপ্ৰণালী
নিয়মিত ৰাজতন্ত্ৰ।
ডেনমাৰ্ক কৃষি-প্ৰধান দেশ। ইয়াৰ শতকৰা ৮০ ভাগ মাটিয়েই
উৰ্ব্বৰা আৰু ৬ ভাগ জ্বলাতক। গম, যৱ, ৰাই, জই, বীট,
আৰু আলু প্ৰধান শ্য। ৰপ্তানি দ্ৰব্যৰ ভিতৰত মাখন, পনীৰ
(ক্ষীৰ ), গাহৰিৰ মাংস, ঘোঁৰা আৰু পোহনীয়া জন্তু প্ৰধান।
বুটেন এইবোৰ বস্তুৰ প্ৰধান ক্ৰেতা।
ৰাজধানী কোপেনহেগেন ইয়াৰ সৰ্ব্বাপেক্ষা বৃহৎ চহৰ আৰু
বন্দৰ। চহৰৰ লোকসংখ্যা ৫ লক্ষ ৬০ হেজাব। অন্য চহৰৰ ভিতৰত
জাটলেণ্ডৰ ৰাজধানী আৰহাচ, উল্লেখযোগ্য।
আইচলেণ্ড, ফাৰো দ্বীপপুঞ্জ আৰু গ্ৰীনলেণ্ড,
ডেনমাৰ্কৰ অধীনত। আইচলেণ্ডৰ ৰাজধানী ৱিকিয়াভিকৰ পৰা
ভেড়া আৰু মাছ ৰপ্তানি হয়।&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>i9ejhd3pgx391rtx6844z360cn242g0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:বিশ্ব-ভূগোল.pdf/২৬৮</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90633</id>
    <revision>
      <id>246021</id>
      <timestamp>2026-04-04T16:07:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>4110</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;২৩৬ স্কাণ্ডিনেভিয়া বিশ্ব-ভূগোল নৰৱে আৰু চুইডেন দুয়োকো একেলগে স্কাণ্ডিনেভিয়া বোলা হয়। পূৰ্ব্বে দুইখন দেশেই একেজন বজাব শাসনাধীনত আছিল। বৰ্ত্তমান দুয়ো দুজন...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>246021</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3071" sha1="mdrhjtvu28sbu1myy0dytkw3ih7a1fa" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;নৰুনা বৰুৱা&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;২৩৬
স্কাণ্ডিনেভিয়া
বিশ্ব-ভূগোল
নৰৱে আৰু চুইডেন দুয়োকো একেলগে স্কাণ্ডিনেভিয়া
বোলা হয়। পূৰ্ব্বে দুইখন দেশেই একেজন বজাব শাসনাধীনত
আছিল। বৰ্ত্তমান দুয়ো দুজন সুকীয়া ৰজাৰ অধীনত। শাসন প্ৰণালী
নিয়মিত ৰাজতন্ত্ৰ। দুয়োৰো লোকসংখ্যা প্ৰায় ৪০ লাখ |
প্ৰটেষ্টান্ট ধৰ্ম্মই এওঁলোকৰ ধৰ্ম্ম।
নৰৱে চুইডেনতকৈ বেচি পৰ্ব্বতময় আৰু ইয়াৰ পৰ্ব্বতৰ নামনি
ফাৰ, পাইন, ( লগছ.) আদি বেজীপতা আৰু বাৰ্চ অ’ক
আদি গছবে পৰিপূৰ্ণ। চুইডেনতো এনে গছৰ কাঠনি আছে।
কিওলেন পৰ্ব্বতমালাই নৰৱে আৰু চুইডেনক পৃথক কৰিছে।
নৰৱেৰ উপকূল চুইডেনৰ উপকূলতকৈ বেচি খাঁজকটা আৰু অলেখ সক
দ্বীপৰ দ্বাৰা বেষ্টিত।
এই উপদ্বীপৰ উত্তৰাংশত ডাঙৰ ডাঙৰ বৰফ-নৈ আছে। সৰ্ব্বাপেক্ষা
ডাঙৰ বৰফ-নৈখনৰ দীঘ প্ৰায় ৫০ মাইল আৰু বহল প্ৰায় ১২ৰ পৰা
১৫ মাইল। নৈবোৰ চুটি চুটি; কিন্তু নৈবোৰত যথেষ্ট চামন, কড়
প্ৰভৃতি মাছ পোৱা যায়।
এই উপদ্বীপত জই, যৱ, ৰাই আৰু আলুৰ খেতিয়েই প্ৰধান।
গম আৰু আন শল্যৰ খেতি অলপ মাত্ৰাতহে হয়। কিন্তু কৃষি উৎপন্ন
বস্তুৰ পৰা স্কাণ্ডিনেভিয়াবাসীৰ অভাৱ দূৰ নহয়।
আমদানি কৰিব লাগে। হাবিৰ গছৰ পৰা উৎকৃষ্ট
বিদেশৰ পৰা শ্য
কাঠ পোৱা যায়।
আলতা, পিচ,, ধুনা, তাৰ্পিন তেল প্ৰভৃতি মূল্যবান
. দ্ৰব্য ইয়াৰ পৰা প্ৰস্তুত হয়।
এই উপকূলত, বিশেষকৈ পশ্চিম উপকূলত যথেষ্ট মাছ পোৱা যায়।
কড়,, হেৰিং, চামন, তিমি প্ৰভৃতি প্ৰচুৰ পৰিমাণে ধৰি&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>mdrhjtvu28sbu1myy0dytkw3ih7a1fa</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:বিশ্ব-ভূগোল.pdf/২৬৯</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90634</id>
    <revision>
      <id>246022</id>
      <timestamp>2026-04-04T16:07:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>4110</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;কচিয়া 23१ বিদেশলৈ পঠোৱা হয়। খনিজ সম্পদ অতি সামান্য; ধাতুৰ ভিতৰত চুইডেনৰ লো খনিয়েই প্ৰধান আৰু উৎকৃষ্ট। গৰু পোহা চুইডেনৰ আৰু এটা প্ৰধান ব্যৱসায়। এই দেশৰ পৰা যথেষ...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>246022</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2927" sha1="ha7d97ivlzlhl32lx3ckwcmnh04efpd" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;নৰুনা বৰুৱা&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;কচিয়া
23१
বিদেশলৈ পঠোৱা হয়। খনিজ সম্পদ অতি সামান্য; ধাতুৰ ভিতৰত
চুইডেনৰ লো খনিয়েই প্ৰধান আৰু উৎকৃষ্ট। গৰু পোহা
চুইডেনৰ আৰু এটা প্ৰধান ব্যৱসায়। এই দেশৰ পৰা যথেষ্ট মাখন
ৰপ্তানি হয়। চুইডেনব দিয়াচলাই আৰু তীখা বিশেষ প্ৰসিদ্ধ।
নবৱেৰ ৰাজধানী অচলো। ইয়াৰ পুৰণি নাম খৃষ্টিয়ানা। ইয়াৰ
বন্দৰ বাৰ্জেন, ট্ৰন্‌ঝেম আৰু হামাৰফেষ্ট।
ষ্টকহম্ চুইডেনৰ ৰাজধানী। গথেনবাৰ্গ ইয়াৰ প্ৰধান
বন্দৰ আৰু শিল্পকেন্দ্ৰ।
ৰুচিয়া
য়ুৰোপীয় ৰুচিয়া বা চভিয়েট ৰুচিয়া শ্ৰমজীবী, সৈনিক আৰু
কৃষকৰ দ্বাৰা গঠিত প্ৰজাতন্ত্ৰ। ইয়াত আগেয়ে বাজতন্ত্ৰই প্ৰচলিত
আছিল।
চভিয়েট ৰুচিয়া আগৰ ৰাজতন্ত্ৰ ৰুচিয়াতকৈ আকাৰত অংশ
আৰু লোকসংখ্যাত অংশ কম; কিয়নো ইয়াক ভাঙ্গি ফিলেণ্ড,
ইচথোনিয়া, লাটভিয়া লিথুনিয়া, পোলেণ্ড, আৰু
জৰ্জিয়া বাজ্য সুকীয়াকৈ গঠিত হৈছে।
কেতবোৰ স্বাধীন প্ৰজাতন্ত্ৰই চভিয়েট ৰুচিয়াৰ শাসনতন্ত্ৰ গ্ৰহণ
কৰি চভিয়েট ৰুচিয়াৰ লগত যোগ দিছে। যেনে, ইউক্ৰেন্,
হোৱাইট ৰুচিয়া, ট্ৰাঞ্চককেচিয়ান ফেডাৰেচন
(জৰ্জিয়া, আৰ্ম্মেণিয়া আৰু আজাববৈজান ), উজবেক (বোখৰা
আৰু থিতা ) আৰু টাকোমেন (থিভাব কিছু অংশ আৰু তুৰ্কীস্থান)।
ৰাজতন্ত্ৰ-কচিয়াৰ অৱশিষ্ট ৰাজ্য চচেলিষ্ট ফেডাৰেল চভিয়েট
ৰিপালিক বা প্ৰজাতন্ত্ৰৰ অন্তৰ্গত। এই সকলো ৰাজ্যকে একত্ৰে&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ha7d97ivlzlhl32lx3ckwcmnh04efpd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:বিশ্ব-ভূগোল.pdf/২৭০</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90635</id>
    <revision>
      <id>246023</id>
      <timestamp>2026-04-04T16:08:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>4110</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;বিশ্ব-ভূগোল' ইউনিয়ন অব চচেলিষ্ট চভিয়েট ৰুচিয়া বোলা হয়। মাটিকালি প্ৰায় ৭০ লাখ ৪১ হেজাৰ বৰ্গমাইল আৰু লোকসংখ্যা প্ৰায় ১৩ কোটি ২০ লাখ। এই ৰাজ্যত ধৰ্ম্ম সম্বন্ধ...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>246023</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3162" sha1="hk8rmnlg5nrzbcfudtf5d5s2o9mwhnh" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;নৰুনা বৰুৱা&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;বিশ্ব-ভূগোল'
ইউনিয়ন অব চচেলিষ্ট চভিয়েট ৰুচিয়া বোলা হয়।
মাটিকালি প্ৰায় ৭০ লাখ ৪১ হেজাৰ বৰ্গমাইল আৰু লোকসংখ্যা
প্ৰায় ১৩ কোটি ২০ লাখ। এই ৰাজ্যত ধৰ্ম্ম সম্বন্ধে সম্পূৰ্ণ স্বাধীনতা
দিয়া হৈছে। ৰুচিয়াৰ অধিবাসীক কচ বোলে। এওঁলোকৰ
অধিকাংশই কচিয়াৰ সমৰ্থলক্ষেত্ৰৰ অধিবাসী।
কচিয়াৰ অধিকাংশই সাকৱা নহয়। তুন্দ্ৰা, জলাতক ভূমি, অৰণ্য
আৰু তৃণভূমি ষ্টেপবে পৰিপূৰ্ণ। ইয়াৰ কেৱল মাটি খেতিৰ
উপযোগী। ইয়াৰে আধা গৰু-গাই চৰাবলৈ আৰু আধা খেতি
কৰিবলৈ ব্যৱহৃত হয়। দানিয়ুবৰ উপনদী প্ৰথৰ পৰা আ পৰ্যন্ত
বিস্তৃত কলা বৰণৰ ভূমিভাগ অত্যন্ত উৰ্ব্বৰা। ইয়াত বিনা সাবে সকলো
প্ৰকাৰৰ শশু জন্মে।
কচিয়াৰ কৃষি-উৎপন্ন বস্তুৰ ভিতৰত ৰাই, জই, গম, যব, শণ,
বীট আৰু ধপাত প্ৰধান।
খনিজ বস্তুৰ ভিতৰত কয়লা, সোণ, ৰূপ, লো, প্লেটিনাম,
দস্তা, তাম, আৰু পেটোলিয়াম প্ৰধান।
চভিয়েট শাসনপ্ৰণালী প্ৰতিষ্ঠাৰ পাচৰ পৰা এই দেশৰ শিক্ষাৰ
বিশেষ উন্নতি হৈছে আৰু অন্তবাণিজ্যৰ আৰু বহিৰ্বাণিজ্যৰ দিনে
দিনে উন্নতি হৈছে। ইয়াৰ শিল্পৰ ভিতৰত কপাহ, উল, লো, শণ
আৰু পাটস্থতাব শিল্পই প্ৰধান। কপাহ, উল, চাহ, খনিজ ধাতু, কল--
কজা প্ৰভৃতি বিদেশৰপৰা সাধাৰণতে আহে আৰু গমৰ ময়দা, শণ,
কাঠ, তিচি, কেৰাচিন তেল, মাখন প্ৰভৃতি বিদেশলৈ বপ্তানি হয়।
বাণ্টিক উপকূলৰ ৰিগা আৰু লেনিন্‌গ্ৰেড, আৰু
কৃষ্ণসাগৰ ওডেচা বন্দৰেই প্ৰধান।
আৰ্কেঞ্জেল বন্দৰৰ কথা আগতে কোৱা
অস্ত্ৰাখান আৰু
হৈছে। আগেয়ে&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>hk8rmnlg5nrzbcfudtf5d5s2o9mwhnh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:নতুন স্বাস্থ্যপাঠ.pdf/১০</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90636</id>
    <revision>
      <id>246025</id>
      <timestamp>2026-04-04T16:17:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>4110</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;8 নতুন স্বাস্থ্যপাঠ। তাত চাৰিটামান বৰ ডাঙ্গৰ ঢেকীয়া-পতীয়া বাঘ আছে; তাৰ ভিতৰৰে ; এজোৰ বাঘ-বাঘিনী বৰ ডাঙ্গৰ আৰু ভয়ানক হিংসুক। সিহঁত দুয়ো ইমান ডাঙ্গব যে, মানুহে সি...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>246025</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2905" sha1="t0wu2vzlq81ar9nirirq1adsbucfwlo" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;নৰুনা বৰুৱা&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;8
নতুন স্বাস্থ্যপাঠ।
তাত চাৰিটামান বৰ ডাঙ্গৰ ঢেকীয়া-পতীয়া বাঘ আছে; তাৰ ভিতৰৰে
;
এজোৰ বাঘ-বাঘিনী বৰ ডাঙ্গৰ আৰু ভয়ানক হিংসুক। সিহঁত
দুয়ো ইমান ডাঙ্গব যে, মানুহে সিহঁতক ‘বাঘৰজা' আৰু 'বাঘৰাণী”
বোলে। সিহঁতে মানুহ মাৰি খাস্তাং কৰিছিল। দিনতে বাজ
ওলাবলৈ মানুহে সাহ কৰিব নোৱাৰে। আন নেলাগে বাঘব ভয়ত
আজি কেইবা দিনো ডাকোৱালে ডাককে অনা নাই। ঢেকীয়া-
পতীয়াৰ বাহিৰেও তাত অনেক নাহৰ ফুটুকী আৰু লতা-মাকৰী বাঘো
আছিল। সিহঁতে গৰু, ছাগলি তেনেই ধ্বংস কৰিলে। তাৰে এটাই
মানুহক মুঠেই ভয় নকৰা হল। সি আগেয়ে ছাগলি পোৱালি
মাৰিছিল, এতিয়া লৰা-ছোৱালীও মাৰিবলৈ ধৰিলে। সি
এতিয়ালৈকে ৫০টা লৰা-ছোৱালী মাৰিছে। মানুহবিলাকে তাক
যম যেন দেখে। সকলোৰে তাৰ নাম 'চোৰ' ৰাখিছিল৷ আপুনি
অনুগ্ৰহ কবি সিহঁতক মাৰি দিলে মোৰ প্ৰজাৰ নথৈ উপকাৰ হয়।
মই এতিয়াই উত্তৰ তাঞ্চলত থকা সকলো গাওঁবুঢ়ালৈ চিঠি দিম।
যিমান দূৰ সাধ্য, সিহঁতে আপোনাক সাহায্য কৰিব। ”
চোৰ।
গোলাপসিংহ নামে প্ৰতাপসিংহৰ এজন সৰু ভায়েক আছিল।
তেৱোঁ এজন প্ৰসিদ্ধ চিকাৰী। চিকাৰ কৰিবলৈ তেওঁ বৰ ভাল
পায়। কেপ্টেইন যাওঁতে গোলাপসিংহ বজাৰ লগতে আছিল।
তেওঁ এতিয়া চাহাবক সুধিলে, “কেপ্টেইন চাহেব! মই আপোনাৰ
লগত যামনে? মই আপোনাক অনেক ৰকমে সাহায্য কৰিব
গাওঁবুঢ়াবিলাকে মোক চিনি পায় আৰু ময়ো
পাৰিম।&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>t0wu2vzlq81ar9nirirq1adsbucfwlo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>246026</id>
      <parentid>246025</parentid>
      <timestamp>2026-04-04T16:21:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>4110</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হৈছে */</comment>
      <origin>246026</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2931" sha1="g3giwa4jh5607oqzg4hm48226pfnc22" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;নৰুনা বৰুৱা&quot; /&gt;{{rh|৮|নতুন স্বাস্থ্যপাঠ।|}}&lt;/noinclude&gt;
তাত চাৰিটামান বৰ ডাঙ্গৰ ঢেকীয়া-পতীয়া বাঘ আছে; তাৰ ভিতৰৰে
এজোৰ বাঘ-বাঘিনী বৰ ডাঙ্গৰ আৰু ভয়ানক হিংসুক। সিহঁত
দুয়ো ইমান ডাঙৰ যে, মানুহে সিহঁতক ‘বাঘৰজা' আৰু 'বাঘৰাণী”
বোলে। সিহঁতে মানুহ মাৰি খাস্তাং কৰিছিল। দিনতে বাজ
ওলাবলৈ মানুহে সাহ কৰিব নোৱাৰে। আন নেলাগে বাঘৰ ভয়ত
আজি কেইবা দিনো ডাকোৱালে ডাককে অনা নাই। ঢেকীয়া-
পতীয়াৰ বাহিৰেও তাত অনেক নাহৰ ফুটুকী আৰু লতা-মাকৰী বাঘো
আছিল। সিহঁতে গৰু, ছাগলি তেনেই ধ্বংস কৰিলে। তাৰে এটাই
মানুহক মুঠেই ভয় নকৰা হল। সি আগেয়ে ছাগলি পোৱালি
মাৰিছিল, এতিয়া লৰা-ছোৱালীও মাৰিবলৈ ধৰিলে। সি
এতিয়ালৈকে ৫০টা লৰা-ছোৱালী মাৰিছে। মানুহবিলাকে তাক
যম যেন দেখে। সকলোৰে তাৰ নাম 'চোৰ' ৰাখিছিল৷ আপুনি
অনুগ্ৰহ কৰি সিহঁতক মাৰি দিলে মোৰ প্ৰজাৰ নথৈ উপকাৰ হয়।
মই এতিয়াই উত্তৰ তাঞ্চলত থকা সকলো গাওঁবুঢ়ালৈ চিঠি দিম।
যিমান দূৰ সাধ্য, সিহঁতে আপোনাক সাহায্য কৰিব। ”
{{center|'''চোৰ।'''}}
{{gap}}গোলাপসিংহ নামে প্ৰতাপসিংহৰ এজন সৰু ভায়েক আছিল।
তেৱোঁ এজন প্ৰসিদ্ধ চিকাৰী। চিকাৰ কৰিবলৈ তেওঁ বৰ ভাল
পায়। কেপ্টেইন যাওঁতে গোলাপসিংহ ৰজাৰ লগতে আছিল।
তেওঁ এতিয়া চাহাবক সুধিলে, “কেপ্টেইন চাহেব! মই আপোনাৰ
লগত যামনে? মই আপোনাক অনেক ৰকমে সাহায্য কৰিব পাৰিম।
গাওঁবুঢ়াবিলাকে মোক চিনি পায় আৰু ময়ো&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>g3giwa4jh5607oqzg4hm48226pfnc22</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:নতুন স্বাস্থ্যপাঠ.pdf/১৭৪</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90637</id>
    <revision>
      <id>246027</id>
      <timestamp>2026-04-04T16:22:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>4110</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;১৬৮ নতুন স্বাস্থ্যপাঠ। ব্ৰাহ্মণসকলে মাছ-মাংস নেখায় কেৱল নিৰামিষ আহাৰ অৰু ফল মূল খায় মাত্ৰ—নহয়নে?” “হয় মহাশয়। মই নিজেই ব্ৰাহ্মণ, উপজিবৰে পৰা এতিয়ালৈকে এদিন...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>246027</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2937" sha1="rpo6dyie7h8yma47u2as90qftour8y1" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;নৰুনা বৰুৱা&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;১৬৮
নতুন স্বাস্থ্যপাঠ।
ব্ৰাহ্মণসকলে মাছ-মাংস নেখায় কেৱল নিৰামিষ আহাৰ অৰু ফল মূল
খায় মাত্ৰ—নহয়নে?”
“হয় মহাশয়। মই নিজেই ব্ৰাহ্মণ, উপজিবৰে পৰা এতিয়ালৈকে
এদিনো মাছ-মাংস মুখত দিয়া নাই।”
“আপুনি ডাঠি ক'ব পাৰেনে যে, আপুনি কেতিয়াও সামিষ আহাৰ
খোৱা নাই?”
“মই নিঃসন্দেহে ক'ব পাৰোঁ। তেনে কৰা হলে মোৰ কেতিয়াবাই
জাত গলহেঁতেন। এই নগৰৰ সকলোৱেই জানে যে, ম‍ই এজন
সজ বংশৰ ব্ৰাহ্মণ। ”
ডাক্তৰে মিচিকিয়াই ক'লে, “ঠিক! আপুনি গাখীৰ নেখায়নে?
গাখীৰ আৰু চেনিৰে কৰ| মিঠাই-সন্দেশ কেতিয়াও খোৱা নাইনে?
আপুনি দৈ, মাখন, ঘিঁউ প্ৰভৃতি একো বস্তু খোৱা নাইনে?”
“সেইবোৰ বস্তু তাৱশ্যে খাওঁ। সকলোৱেই জানে যে, গাখীৰ,
ঘিঁউ আদিয়েই ব্ৰাহ্মণৰ প্ৰধান আহাৰ। &quot;
“তেনেহলে আপুনি সামিষ আহাৰ আজীৱন খাই আছে, আৰু
সেই কাৰণেই আপোনাৰ স্বাস্থ্য এতিয়াও ভালে আছে। কিয়নো
গাখীৰ এবিধ প্ৰাণীজ বা আমিষ আহাৰ। গাখীৰ চাউলো নহয়, শাক-
পাচলিও নহয়, ফল-মূলো নহয়। গাখীৰ সকলো খাদ্যতকৈ পুষ্টিকৰ।
আপনালোক সকলোৱে জানে, গাখীৰেই সক লৰা-ছোৱালীৰ এক
আৰু এই
মাত্ৰ জীৱন-দাতা। মাকৰ পিয়াহেই কেঁচুৱাৰ প্ৰাণ।
মাতৃৰ পিয়াহেই আমিষ আহাৰ। মাকৰ পিয়াহ যি বস্তু, গৰু-ছাগলীৰ
গাখীবো সেই একে বস্তু।”
“আমিষ আহাৰ মানে মই মাছ-মাংস আৰু কণীকেই বুজিছিলোঁ।
মই গাখীৰক আমিষ খাদ্যৰ ভিতৰত ধৰাই নাই। কিন্তু আপনি যি&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>rpo6dyie7h8yma47u2as90qftour8y1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:বিশ্ব-ভূগোল.pdf/১৪০</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90638</id>
    <revision>
      <id>246032</id>
      <timestamp>2026-04-04T16:43:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>4110</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;এচিয়া সাগৰ আৰু জাপানসাগৰ সংযুক্ত কৰিছে। ফমোচাই পূৰ্ব চীন সাগৰ ঘেৰি ৰাখিছে। সাগৰ আৰু প্ৰশাখা পিচিলি বা নিংপো চীনৰ উপকূলৰ এটি অন্তৰীপ। ১১৫ ৰিউকিউ আক ইয়াৰ শাখা পী...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>246032</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3351" sha1="ezx7sd60808hsvpg8czw4egae1vp99m" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;নৰুনা বৰুৱা&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;এচিয়া
সাগৰ আৰু জাপানসাগৰ সংযুক্ত কৰিছে।
ফমোচাই পূৰ্ব চীন সাগৰ ঘেৰি ৰাখিছে।
সাগৰ আৰু প্ৰশাখা পিচিলি বা
নিংপো চীনৰ উপকূলৰ এটি অন্তৰীপ।
১১৫
ৰিউকিউ আক
ইয়াৰ শাখা পীত
চিহলি উপসাগৰ।
কমোচা আৰু চীনৰ মাজত
থকা ফৰমোচা প্ৰণালীয়ে পূব চীনসাগৰ আৰু চীন
সাগৰক সংযুক্ত কৰিছে। ফিলিপাইন দ্বীপপূঞ্জই প্ৰশান্ত
মহাসাগৰৰ পৰা আৰু মালয় দ্বীপপুঞ্জই ভাৰত মহাসাগৰৰ পৰা চীন
সাগৰক পৃথক কৰিছে। টংকিং আৰু শ্যাম উপসাগৰ ইয়াৰ দুটা
শাখা। হাইনান দ্বীপ টংকিং উপসাগৰত। কাম্বোডিয়া
অন্তৰীপ ইন্দোচীনত। মালাক্কা প্ৰণালীয়ে মালয় উপদ্বীপ আৰু
সুমাত্ৰাৰ মাজত অৱস্থিত হৈ ভাৰত মহাসাগৰ আৰু প্ৰশান্ত মহাসাগৰক
সংযুক্ত কৰিছে। চীনৰ উপকূল পৰ্ব্বতময় আৰু ওখ, আৰু কেতবোৰ
উপসাগৰ উপকূল ভাঙ্গি ভিতৰলৈ সোমাইছে। এই উপকূলত থকা সৰু
সৰু দ্বীপবোৰৰ মাজত হংকংয়েই প্ৰধান।
ইন্দোচীন, দাক্ষিণাত্য আৰু আৰব উপদ্বীপে দক্ষিণ
উপকূলক তিনি খণ্ডত বিভক্ত কৰিছে। ইন্দোচীন আৰু ভাৰতৰ মাজত
থকা বঙ্গ অখাত মালাক্কা প্ৰণালীৰ পৰা ভাতৰ দক্ষিণৰ কুমাৰিকা
অন্তৰীপ পৰ্য্যন্ত ব্যাপ্ত। ইয়াত আন্দামান আৰু নিকোবৰ
দ্বীপপুঞ্জ অৱস্থিত। মাৰ্ত্তাবান অখাত ব্ৰহ্মদেশৰ দক্ষিণে।
ৰোমানিয়া অন্তৰীপ মালয় উপদ্বীপব দক্ষিণে। পক্ প্ৰণালীয়ে
ভাৰত আৰু সিংহল দ্বীপক পৃথক কৰি বঙ্গোপসাগৰ আৰু মান্নাৰ
উপসাগৰ সংযোগ কৰিছে। ভাৰতৰ পশ্চিম উপকূলত কাম্বে আৰু
কচ্ছ উপসাগৰ। ইৰাণ আৰু আববৰ উপকূলত ওমান আৰু ইৰাণ
উপসাগৰ। অৰ্ম্মজ প্ৰণালীয়ে ইৰাণ আৰু ওমান উপসাগৰক সংযোগ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ezx7sd60808hsvpg8czw4egae1vp99m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:বিশ্ব-ভূগোল.pdf/১৪১</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90639</id>
    <revision>
      <id>246033</id>
      <timestamp>2026-04-04T16:43:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>4110</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;১১৬ বিশ্ব-ভূগোল কৰিছে। এডেন উপস গৰ আৰব আৰু এফ্ৰিকাৰ মাজত; বাব্লেমণ্ডব প্ৰণালীয়ে ইয়াক লোহিত সাগৰৰ লগত সংযুক্ত কৰিছে। এই প্ৰণালীৰ মুখত থকা পেৰিম দ্বীপ, লাক্ষাদ্ব...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>246033</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3120" sha1="sis9p8nmtu8y8y0sp4rm28os1aruli5" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;নৰুনা বৰুৱা&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;১১৬
বিশ্ব-ভূগোল
কৰিছে।
এডেন উপস গৰ আৰব আৰু এফ্ৰিকাৰ মাজত;
বাব্লেমণ্ডব প্ৰণালীয়ে ইয়াক লোহিত সাগৰৰ লগত সংযুক্ত
কৰিছে। এই প্ৰণালীৰ মুখত থকা পেৰিম দ্বীপ, লাক্ষাদ্বীপ
আৰু মালদ্বীপ ভাৰতৰ দক্ষিণ-পশ্চিমে আৰব সাগৰত অৱস্থিত।
লোহিত সাগৰ দীঘল আৰু ঠেক। আকাবা আৰু চুয়েজ উপ-
সাগৰ ইয়াৰ প্ৰধান শাখা।
পশ্চিম উপকূল, ভূমধ্য, কৃষ্ণ আৰু কাস্পিয়ান হ্ৰদৰ দ্বাৰা বিভক্ত।
ভূমধ্যসাগৰ চিৰিয়াৰ পশ্চিম উপকূলত। এই উপকূলৰ প্ৰধান
দ্বীপ চাইপ্ৰাচ।
চিৰিয়াৰ উত্তৰে এচিয়া মাইনৰ। এচিয়ামাইনৰৰ পশ্চিম উপকূলত
ইজিয়ান সাগৰ। এই সাগৰৰ দ্বীপপুঞ্জৰ নাম ইজিয়ান বা গ্ৰীক
দ্বীপপুঞ্জ। দাদানেলিচ্ প্ৰণালী, মৰ্ম্মৰ সাগৰ আৰু কনষ্টাণ্টি-
নোপল বা বচ ফোচ প্ৰণালীয়ে এচিয়া মাইনৰক মুৰোপৰ পৰা
পৃথক কৰিছে। বেবা অন্তৰীপ এচিয়া মাইনৰৰ পশ্চিম উপকূলত।
এচিয়া নাইনৰৰ উত্তৰ উপকূল কৃষ্ণসাগৰৰ দ্বাৰা বেষ্টিত।
কাস্পিয়ান হ্ৰদৰ পশ্চিমে ককেচিয়া, দক্ষিণে ইৰাণ আৰু পূবে
ভুৰাণৰ উপকূল।
প্ৰাকৃতিক গঠনঃ-পামীৰ মালভূমি এচিয়াৰ প্ৰধান
প্ৰধান পৰ্ব্বত শ্ৰেণীৰ কেন্দ্ৰ। ইয়াৰ পৰা ওলোৱা ভাঁজ-বিশিষ্ট পৰ্ব্বত
সমূহৰ তিনিটা সুকীয়া লানি আছে।
প্ৰথম লানি পামীৰৰ পৰা উত্তৰ-পূব-মুৱা হৈ ওলাই উত্তৰ-পূব এচিয়া
ব্যাপি পৰিছে আৰু বেবিং প্ৰণালীৰ ভিতৰেদি এমেৰিকা সোমাইছে।
ইয়াৰ ভিতৰত আলটীয়ান টাঘ, তিয়ান্‌চান, আলটাই,
য়াবলোনাই আৰু ষ্টানোভাই প্ৰধান।&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>sis9p8nmtu8y8y0sp4rm28os1aruli5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:বিশ্ব-ভূগোল.pdf/১৪২</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90640</id>
    <revision>
      <id>246034</id>
      <timestamp>2026-04-04T16:43:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>4110</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;এচিয়া ১১৭ দ্বিতীয় লানিৰ ভিতৰত পণ্টিক, আৰ্ম্মেনিয়াৰ এলবাৰ্জ্জ, হিন্দুকুশ, পামীৰ, কিউব্লুন, আলটাই টাখ, আৰু খিন্‌গান প্ৰসিদ্ধ। এই দুই লানি পৰ্ব্বতৰ মাজত কৃষ্ণ সাগ...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>246034</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3164" sha1="9b689r4icm6iqe8mvod0f3awyjotxpj" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;নৰুনা বৰুৱা&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;এচিয়া
১১৭
দ্বিতীয় লানিৰ ভিতৰত পণ্টিক, আৰ্ম্মেনিয়াৰ এলবাৰ্জ্জ,
হিন্দুকুশ, পামীৰ, কিউব্লুন, আলটাই টাখ, আৰু
খিন্‌গান প্ৰসিদ্ধ।
এই দুই লানি পৰ্ব্বতৰ মাজত কৃষ্ণ সাগৰ, কাম্পিয়ান হ্ৰদ, টেৰিম
অববাহিকাৰ চাপৰ সমৰ্থল আৰু মঙ্গোলিয়াৰ মাল-
ভূমি অৱস্থিত। টেৰিম অববাহিকা কিউলুন-তিয়ান্‌চান আৰু
মঙ্গোলিয়াৰ তিয়ানচান আৰু ঘিন্‌গানৰ মাজত অৱস্থিত।
তৃতীয় লানি পৰ্ব্বতৰ ভিতৰত তাৰচ, জাগৰচ, চুলেমান,
কাৰাকোৰাম, হিমালয়, ইণ্ডোচীন আৰু দক্ষিণ চীনৰ পৰ্ব্বত-
মালা উল্লেখযোগ্য। এই পৰ্ব্বতমালাৰ শাখা-প্ৰশাখা ব্ৰহ্মদেশৰ আৰাকণ-
আন্দামান-নিকোববদ্বীপপুঞ্জ দেই ভাৰতীয় দ্বীপপুঞ্জ
যামাইদি
পাইছেগৈ।
দ্বিতীয় আৰু তৃতীয় লানিৰ মাজত কেইখনমান মালভূমি আছে।
পণ্টিক আৰু তাৰচৰ মাজত এচিয়া নাইনৰ মালভূমি। এলবাৰ্জ্জ
আৰু জাগচৰ মাজত ইৰাণ মালভূমি। পামীৰ, হিমালয় আৰু
কিউলুনৰ মাজত তিব্বত মালভূমি অৱস্থিত। ইৰাণৰ মালভূমি প্ৰায়
৩,০০০ ফুট, পামীৰৰ মালভূমি ১৪০০০ ফুট আৰু তিব্বতৰ মালভূমি
১৫,০০০ ফুট ওখ। সৰ্ব্বাপেক্ষা ওখ পৰ্ব্বতমালা আৰু গিৰিশৃঙ্গ
এচিয়াত অৱস্থিত।
তৃতীয় লানিৰ দক্ষিণে মেচপটোমিয়াৰ, আৰ্য্যবৰ্ত্তৰ আৰু ইণ্ডোচীনৰ
সমথল অৱস্থিত। পূৰ্ব উপকূলত প্ৰথম আৰু দ্বিতীয় লানিৰ মাজত
চীনৰ সমৰ্থল অৱস্থিত। প্ৰথম সমথলৰ দক্ষিণে আৰব আৰু দ্বিতীয়খনৰ
দক্ষিণে দাক্ষিণাত্য মালভূমি।
নদী :- এচিয়া মাইনৰৰ পৰা বেবিং প্ৰণালী পৰ্য্যন্ত জুৰি থকা&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>9b689r4icm6iqe8mvod0f3awyjotxpj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:বিশ্ব-ভূগোল.pdf/১৪৩</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90641</id>
    <revision>
      <id>246035</id>
      <timestamp>2026-04-04T16:44:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>4110</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;১১৮ বিশ্ব-ভূগোল ওখ ভূমি ভাগক এচিয়াৰ ৰাজহাড় বুলিব পাৰি। ইয়াৰ উত্তৰ, দক্ষিণ আৰু পূবে ভূমি ক্ৰমাৎ চাপৰ হৈ সাগৰ পাইছেগৈ যদিও ইয়াৰ ভিতৰতে সাগৰ পিঠিৰ পৰা নিম্ন কেতব...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>246035</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3425" sha1="m4mlnjtuh74ei4ymas318nhdnk2c8sv" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;নৰুনা বৰুৱা&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;১১৮
বিশ্ব-ভূগোল
ওখ ভূমি ভাগক এচিয়াৰ ৰাজহাড় বুলিব পাৰি। ইয়াৰ উত্তৰ, দক্ষিণ
আৰু পূবে ভূমি ক্ৰমাৎ চাপৰ হৈ সাগৰ পাইছেগৈ যদিও ইয়াৰ ভিতৰতে
সাগৰ পিঠিৰ পৰা নিম্ন কেতবোৰ ঠায়ো আছে।
গতিকে এচিয়াৰ
নদীসমূহ স্বাভাৱিকতে দুই শ্ৰেণীত ভাগ হৈছে। এক শ্ৰেণী ওখ
ঠাইৰ পৰা ওলাই সাগৰত পৰিছে আৰু আনশ্ৰেণীৰ নদীসমূহ চাপৰ-
ঠাইত থকা হ্ৰদত পৰিছে।
প্ৰথম শ্ৰেণীৰ উত্তৰবাহিনী নদীসমূহ ইয়াৰ পৰা ওলাই চাইবিৰিয়া
সমথলৰ মাজেদি বৈ গৈ উত্তৰ হিমসাগৰত পৰিছে। ইয়াৰ ওবি,
ইনিচি আৰু লেনাই প্ৰধান। তিনিওখনেই প্ৰকাণ্ড নদী, দীঘে
৩,০০০ মাইলবো অধিক। বছৰত ৯ মাহেই বৰফৰ দ্বাৰা আচ্ছাদিত
হৈ থাকে৷ পূবে বোৱা নদীসমূহৰ ভিতৰত আমুৰ, হোৱাংহো,
ইয়াংচিকিয়াং আৰু চিকিয়াং প্ৰধান। আমুৰ ভিন্ন আন
কেইখনৰ উৎপত্তিস্থান তিব্বত মালভূমি। ইয়াংচিকিয়াং এচিয়াৰ
ভিতৰত সকলোতকৈ বৰ নদী। আমুৰ নদী য়াবলোনাই পৰ্ব্বতৰ
পৰা ওলাই মঙ্গোলীয়া আৰু চাইবিৰিয়াৰ সীমাইদি বৈ গৈছে।
আটাই কেইখনেই প্ৰশান্ত মহাসাগৰত পৰিছে। দক্ষিণমুৱা নদীসমূহৰ
ভিতৰত, ইউফ্ৰেটিচ, টাইগ্ৰীচ, সিন্ধু, গঙ্গা, ব্ৰহ্মপুত্ৰ,
ইৰাৱতী, চালৱইন আৰু মেকং প্ৰধান। ইউফ্ৰেটিচ আৰু
টাইগ্ৰীচ আৰ্ম্মেনিয়াৰ পৰ্ব্বতমালাৰ পৰা ওলাইছে। দুয়ো মেচপো-
টেমিয়াৰ ভিতৰেদি বৈ গৈ শেহত মিলি চাট আৰৰ নাম লৈ
ইৰাণ উপসাগৰত পৰিছে। গঙ্গা, সিন্ধু আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰ হিমালয়ৰ পৰা
ওলাই আৰ্যাবৰ্ত সমথলৰ মাজেদি বৈছে। গঙ্গা আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰ বঙ্গ
অখাতত পৰিছে, সিন্ধু আৰব উপসাগৰত পৰিছে।
ইবাৱতী আৰু চালৱুইন ব্ৰহ্মদেশৰ, আৰু মেকং ইণ্ডোচীনৰ নদী&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>m4mlnjtuh74ei4ymas318nhdnk2c8sv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:বিশ্ব-ভূগোল.pdf/১৪৪</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90642</id>
    <revision>
      <id>246036</id>
      <timestamp>2026-04-04T16:44:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>4110</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;এচিয়া ১১৯ তিনিউখন উত্তৰ পৰা ওলাই প্ৰথম দুখন মাৰ্ত্তাবান অখাত আৰু তৃতীয়- খন শ্যাম উপসাগৰত পৰিছে। হ্ৰদত পৰা নদীৰ ভিতৰত আমুদৰিয়া বা অক্সচ, চিদৰিয়া বা জাজাৰ্টিজ,...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>246036</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3121" sha1="qgmwpkrp4a48j5isqk8vm8j5kdj9jrh" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;নৰুনা বৰুৱা&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;এচিয়া
১১৯
তিনিউখন উত্তৰ পৰা ওলাই প্ৰথম দুখন মাৰ্ত্তাবান অখাত আৰু তৃতীয়-
খন শ্যাম উপসাগৰত পৰিছে। হ্ৰদত পৰা নদীৰ ভিতৰত আমুদৰিয়া
বা অক্সচ, চিদৰিয়া বা জাজাৰ্টিজ, টেৰিম, ইলি,
ইউাল, হেলমন্দ আৰু জৰ্ডন প্ৰধান |
আমুদৰিয়া পামীৰৰ পৰা আৰু চিদবিয়া তিয়ানচানৰ পৰা ওলাই
আবল হ্ৰদত পৰিছে। ইউৰাল কাস্পিয়ান হ্ৰদত, হেলমন্দ নদী হামুন
হেলমন্দ হ্ৰদত, ইলি বলখাচ হ্ৰদত, টেৰিম লৱনৰ হ্ৰদত আৰু জৰ্জন মৰু-
সাগৰত পৰিছে।
আমুদবিয়া নদীৰ দীঘ প্ৰায় ১,২০০ মাইল আৰু টেবিমৰ দীৰ্ঘ প্ৰায়
১,৭০০ মাইল।
হ্ৰদ :—এচিয়াৰ হ্ৰদো দুই শ্ৰেণীত ভগাব পাৰি। প্ৰথম শ্ৰেণীৰ
পানী লুণীয়া। ইহঁতৰ অধিকাংশই তুৰাণৰ নামনি অঞ্চলত
অৱস্থিত; আৰু সম্ভৱতঃ বহু ঠাই জুৰি এই খণ্ডত থকা কোনো ভূতাত্বিক
যুগৰ সাগৰৰ অস্তিত্ব মাথোন। ইহঁতৰ ভিতৰত, কাস্পিয়ান, আল
আৰু বলখাচ প্ৰধান। কাস্পিয়ান হ্ৰদ পৃথিবীৰ ভিতৰতে বৃহৎ হ্ৰদ।
ইয়াৰ আয়তন ১,৭০,০০০ বৰ্গ মাইল। ইয়াৰ পিঠি কৃষ্ণসাগৰৰ পানীৰ
পিঠিতকৈ ৮৫ ফুট তলত।
চীনৰ টাটাৰৰ লৱনৰ, ইৰাণৰ হামুন হেলমন্দ, আৰ্ম্মেণিয়া
আৰু কুৰ্দিস্থানৰ ভাল, উত্তৰ-পশ্চিম ইৰাণৰ উৰুমীয়া আৰু
পেলেষ্টাইনৰ মৰুসাগৰ উল্লেখযোগ্য।
দ্বিতীয় শ্ৰেণীৰ হ্ৰদৰ পৰা বা হ্ৰদৰ ভিতৰেদি নৈ বৈ গৈছে আৰু
ইহঁতৰ পানীও সুমিষ্ট। বৈকাল হ্ৰদ সৰ্ব্বোত্তম। ইয়াৰ ভিতৰেদি
ইনিচি নৈ বৈ গৈছে। ই ১৩,০০০ বৰ্গ মাইল জুৰি আছে আৰু
৫,০০০ ফুট দ। . ই পৃথিবীৰ অদ্বিতীয় দ হ্ৰদ।&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>qgmwpkrp4a48j5isqk8vm8j5kdj9jrh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:মেৰপেচ.pdf/১১৭</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90643</id>
    <revision>
      <id>246037</id>
      <timestamp>2026-04-04T16:44:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>প্ৰয়াসী বৰঠাকুৰ</username>
        <id>3437</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হৈছে */ ৰ-প্ৰতিস্থাপন সঁজুলি ব্যৱহাৰ কৰি ‘বঙালী ৰ’ প্ৰতিস্থাপন কৰা হ’ল।</comment>
      <origin>246037</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3461" sha1="jhducjdh2d013w2xc1qqywxqtdmdkdf" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;প্ৰয়াসী বৰঠাকুৰ&quot; /&gt;{{rh|মেৰপেচ||১০৯}}&lt;/noinclude&gt;কিবি নোট কৰা আছে। এটুকুৰা নীলা কাকতৰ ওপৰত ইংৰাজীতে জে, বি, লিখি তলত থ্ৰি পইজন অৰ্থাৎ তিনিটা এচিডৰ নাম লিখা আছে। তাৰ ভিতৰত এটা হাইড্ৰোচিয়ানিক এচিড। অনিলৰ গোটেই শৰীৰ শিঞৰি উঠিল। মনতে ভাবিলে, জে, বি, মানে যদি
যতীলাল বৰা বুলি ভবা যায় আৰু সুকেন্দ্ৰই কোৱামতে এই থি পইজন যদি নীলাম্বৰীক ইনজেকশন দিয়া হৈছিল তেনেহলে ৰহস্য উজু হৈ পৰে হবলা? এনে সময়তে জেঠী এজনীয়ে চিলিঙত টিক্-টিক্-টিক্ শব্দ কৰিলে। সেই ফাললৈ চাই তেওঁ মনতে আকৌ প্ৰশ্ন কৰিলে, ঠিক নে বেঠিক বুলি কলে? কোনে কব? আকৌ ভাবিলে, বাৰু, যতীলাল আৰু বিকেন্দ্ৰক যদি অংশীদাৰ হিচাবে ধৰি লোৱা যায়? তেওঁ অলপ সময়লৈ চকু মুদি বহি থাকিল। তাৰ পিছত চকু মেলি বাকীবোৰ কাকত ওলোটাই চাবলৈ ধৰিলে। কেইখনমান লুটিওৱাৰ পিছত দেখিলে পিয়াৰী নাৰ্চৰ এটুকুৰা অকণমান চিঠি, নীলাম্বৰীৰ
মৃত্যুৰ তাৰিখৰ। তাত লিখা আছে—'প্ৰিয় বিকেন, চাৰি বজাত এবাৰ জৰুৰ আহিবা। নহলে তোমাৰ' বুলি চিঠিখন শেষ নকৰি পিয়াৰী বুলি চহী কৰা আছে। অনিলে ভাবিলে তেনেহলে তিনিও জনেই অংশীদাৰ নেকি? যদি ধৰি লোৱা যায় যে থি-পইজন বিকেন্দ্ৰই যতীলালক চাপ্লাই কৰিবলৈ কৈছিল আৰু বৰাই সুকেন্দ্ৰক চাপ্লাই কৰাত পিয়াৰীয়ে----কিন্তু পকা হাতেৰে তাই ইনজেকশন দিয়া হলে চিনেই নাথাকিলহঁতেন। তেওঁ ভাবিব এৰি আকৌ কাকত লুটিয়ালে। শেষৰ ফালে যতীলালে লিখা সংক্ষিপ্ত চিঠি এখন পাই পঢ়ি চালে৷ তাত কোনো তাৰিখ নাই। কেৱল লিখা আছে— 'বিকেন্দ্ৰ ভাই, তেওঁ কৈছে যে তাই তোমাৰ কথা শুনে। গতিকে তাইক সন্মত কৰাৰ ভাৰ তোমাৰ ওপৰত। তাৰ বাবে তুমি নিশ্চয় পুৰস্কাৰ পাবা।'&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>jhducjdh2d013w2xc1qqywxqtdmdkdf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:বিশ্ব-ভূগোল.pdf/১৪৫</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90644</id>
    <revision>
      <id>246038</id>
      <timestamp>2026-04-04T16:44:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>4110</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;বিশ্ব-ভূগোল এই শ্ৰেণীৰ ভিতৰত আৰ্ম্মেণিয়াৰ গচা, কাশ্মীৰৰ উলাৰ আৰু তিব্বতৰ মানস সৰোবৰ উল্লেখযোগ্য। জলবায়ু :—এচিয়া বিষুবৰেখাৰ ওচৰৰ পৰা উত্তৰ হিমমণ্ডল পৰ্য্যন্...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>246038</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3414" sha1="etwm7p143ml76l8lhmerao38ac0e9gc" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;নৰুনা বৰুৱা&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;বিশ্ব-ভূগোল
এই শ্ৰেণীৰ ভিতৰত আৰ্ম্মেণিয়াৰ গচা, কাশ্মীৰৰ উলাৰ আৰু
তিব্বতৰ মানস সৰোবৰ উল্লেখযোগ্য।
জলবায়ু :—এচিয়া বিষুবৰেখাৰ ওচৰৰ পৰা উত্তৰ হিমমণ্ডল
পৰ্য্যন্ত জুবি আছে। ই দীঘে পুতলে প্ৰায় সমান। ইয়াৰ ভূ-পৃষ্ঠৰ
উচ্চতা আৰু নিম্নতাৰ পাৰ্থক্য অত্যন্ত বেচি। ভূমধ্যসাগৰৰ উপকূলৰ
পৰা বেৰিং প্ৰণালী পৰ্য্যন্ত জুৰি থকা ওখ ভূমিভাগে গোটেই মহা-
দেশকে কোণাকোণিকৈ উত্তৰ আৰু দক্ষিণ দুই ভাগত বিভক্ত কৰিছে।
এই গতিকেই এচিয়াৰ মাজ ভাগৰ জল-বায়ু অতি কঠোৰ।
সমুদ্ৰ উপকূলত আৰু দ্বীপত হ আৰু জাৰৰ তীব্ৰতা নাই।
এচিয়াত কেবা ধৰণৰো জলবায়ু দেখা যায়।
(১) গ্ৰীষ্মমণ্ডলীয় জলবায়ু :— গোটেই বছৰেই গৰম আৰু বৰষুণ।
ইয়াক পূব ভাৰতীয় দ্বীপপুঞ্জত দেখা যায়।
যেনে:-
কেৱলমাত্ৰ
(২) মৌচুমী মণ্ডলৰ জলবায়ু :— ইয়াৰ জলবায়ু ভাৰতৰ জলবায়ুৰ
স্বৰূপ। প্ৰধানতঃ তিনিটা ঋতু দেখা যায়, এটি শীতল বৃষ্টিহীন ঋতু;
আনটি যেতিয়া ভূমি উত্তপ্ত হৈ উঠে আৰু অধিক গৰম পৰে
তৃতীয়টি, সাগৰৰ পৰা ভিতৰলৈ বতাহ বলাৰ লগে লগে বৰষুণ আহে।
এই ধৰণৰ জলবায়ু ভাৰতবৰ্ষ, ইণ্ডোচীন আৰু আংশিকভাৱে চীনত
দেখা যায়। চীনদেশ ভাৰততকৈ বেচি শীতল।
(৩) মধ্য এচিয়াৰ মৰুভূমি প্ৰায় জলবায়ু :—মধ্য-এচিয়াৰ বৃহৎ
মৰুভূমি গোবি, কৰ্কট ক্ৰান্তিৰ উত্তৰে হলেও ইয়াৰ জলবায়ু ভাৰত,
ইৰাণ আৰু আৰবৰ মৰুভূমিৰ দৰে। সকলো মৰুভূমিতে বৰষুণ
কম আৰু উষ্ণতা আৰু শীত তীব্ৰতা অত্যাধিক হয়।
(৪) নাতিশীতোষ্ণ মণ্ডলীয় জলবায়ু :- পশ্চিমে য'ত এচিয়া ওৰ পৰি
য়ৰোপৰ ষ্টেপত পৰিণত হৈছে তাতহে এই ধৰণৰ জলবায়ু দেখা যায়।&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>etwm7p143ml76l8lhmerao38ac0e9gc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:বিশ্ব-ভূগোল.pdf/১৪৬</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90645</id>
    <revision>
      <id>246039</id>
      <timestamp>2026-04-04T16:45:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>4110</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;এচিয়া (৫) শীতল সমমণ্ডলীয় জলবায়ু :- চাইবেৰিয়াত এই ধৰণৰ জল- বায়ু দেখা যায়। (৬) শীতমণ্ডলৰ জলবায়ু উত্তৰত দেখা যায়। (৭) শীতল নাতিশীতোষ্ণ সামুদ্ৰিক জলবায়ু জাপানত প...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>246039</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3324" sha1="4ih4mbqexuy9qitkl3x9sq4lfvoe4tq" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;নৰুনা বৰুৱা&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;এচিয়া
(৫) শীতল সমমণ্ডলীয় জলবায়ু :- চাইবেৰিয়াত এই ধৰণৰ জল-
বায়ু দেখা যায়।
(৬) শীতমণ্ডলৰ জলবায়ু উত্তৰত দেখা যায়।
(৭) শীতল নাতিশীতোষ্ণ সামুদ্ৰিক জলবায়ু জাপানত পোৱা যায়
যদিও ওৰে বছৰে ইয়াত বৰষুণ হয়।
উদ্ভিদ্, জীৱজন্তু আৰু অধিবাসী ঃ—এচিয়াৰ লোক-
সংখ্যা প্ৰায় ৮৫ কোটি অৰ্থাৎ পৃথিবীৰ অধিবাসীৰ প্ৰায় অৰ্দ্ধেক। এই
অধিবাসীৰ প্ৰায় দহ ভাগব ন ভাগে মৌচুমী অঞ্চলত বাস কৰে। বাকী
অংশ ষ্টেপ, বা তৃণভূমিৰ অধিবাসী। তুন্দ্ৰাত, কৰ্কট ক্ৰান্তিৰ অন্তৰ্গত
আৰু মধ্য এচিয়াৰ মৰুভূমিত লোকৰ বাস অতি কম
এচিয়াত প্ৰধানতঃ দুটা জাতিৰ বাস। হিমালয় পৰ্ব্বতৰ পৰা
কাস্পিয়ান হ্ৰদ পৰ্য্যন্ত জুৰি থকা পৰ্ব্বতমালাই এই দুই জাতিৰ বাসভূমি
পৃথক কৰিছে। ইয়াৰ উত্তৰে পীতবৰ্ণ মঙ্গোলীয় জাতিৰ বাস।
এওঁলোক অৱশ্যে চীনদেশৰ ভিতৰেদি ইণ্ডোচীন আৰু ব্ৰহ্মদেশ পৰ্যন্ত
বিয়পি পৰিছে। এচিয়া মাইনৰৰ পৰা ভাৰতৰ পূব সীমা পৰ্য্যন্ত
আৰ্য্য জাতিৰ বাস। মালয় দ্বীপপুঞ্জৰ ঠায়ে ঠায়ে, আন্দামাননিকোবৰ
দ্বীপপুঞ্জত, দক্ষিণ ভাৰত আৰু দক্ষিণ ইৰাণত এজাতি কৃষ্ণবৰ্ণ
জাতি বাস কৰে।
এওঁলোক এফ্ৰিকাৰ নিগ্ৰো জাতিৰ জ্ঞাতি
বুলি বিবেচিত। ইণ্ডোচীনৰ মালয় উপদ্বীপত আৰু ভাৰতীয় দ্বীপপুঞ্জত
মালয় নামৰ আৰু এজাতি মানুহ বাস কৰে। এওঁলোকক মঙ্গোল
জাতিৰ শাখা বুলি বিবেচনা কৰা হয়।
ধৰ্ম্ম :—পৃথিবীৰ চাৰিওটা ধৰ্ম্মৰেই উৎপত্তি স্থান এচিয়া।
পেলেষ্টাইনত খৃষ্টধৰ্ম্ম, আৰবত ইচলাম ধৰ্ম্ম, ভাৰতত হিন্দু
আৰু বৌদ্ধধৰ্ম্মৰ উৎপত্তি হয় :&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>4ih4mbqexuy9qitkl3x9sq4lfvoe4tq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:বিশ্ব-ভূগোল.pdf/১৪৭</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90646</id>
    <revision>
      <id>246040</id>
      <timestamp>2026-04-04T16:45:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>4110</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;বিশ্ব-ভূগোল হিন্দুধৰ্ম্ম কেৱলমাত্ৰ ভাৰততে আবদ্ধ। খৃষ্টধৰ্ম্মৰ প্ৰভাৱ এচিয়া মহাদেশত অতি সামান্য। ইচলাম দক্ষিণ-পশ্চিম এচিয়াৰ প্ৰধান ধৰ্ম্ম। ভাৰতত, উত্তৰ মহাচ...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>246040</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3159" sha1="032zgzst9hoaozj53gkywqs7fssqjzl" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;নৰুনা বৰুৱা&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;বিশ্ব-ভূগোল
হিন্দুধৰ্ম্ম কেৱলমাত্ৰ ভাৰততে আবদ্ধ। খৃষ্টধৰ্ম্মৰ প্ৰভাৱ এচিয়া
মহাদেশত অতি সামান্য। ইচলাম দক্ষিণ-পশ্চিম এচিয়াৰ প্ৰধান ধৰ্ম্ম।
ভাৰতত, উত্তৰ মহাচীনত, ইণ্ডোচীনত আৰু মালয় উপদ্বীপত ইচলাম
ধৰ্ম্মাৱলম্বী বহুত লোক বাস কৰে। বৌদ্ধধৰ্ম্ম, মহাচীন, জাপান,
ইণ্ডোচীন, ব্ৰহ্মদেশ, আৰু সিংহলৰ অধিকাংশ অধিবাসীৰ ধৰ্ম্ম।
চীনবাসীৰ অনেকেই কফিউচিয়াচৰ মতানুসাৰে পূৰ্ব্ব-পুৰুষৰ
পূজা কৰে।
ৰাজনৈতিক বিভাগ :—ফ্ৰাচী ইণ্ডোচীন, ওলন্দাজৰ পূৰ্ব্ব-
ভাৰতীয় দ্বীপপূঞ্জ, বৃটিচ ভাৰত, সিংহল প্ৰভৃতি য়ুৰোপীয় ৰাজন্যবৰ্গৰ
অধীনত।
ফিলিপাইন দ্বীপপুঞ্জ মাৰ্কিনদেশৰ অধীন। জাপান সাম্ৰাজ্যৰ
অধীনত ফৰমোচাদ্বীপ আৰু কোৰিয়া উপদ্বীপ।
চীন প্ৰজাতন্ত্ৰৰ অৱস্থা দিন দিন স্থায়ী হৈছে।
চাইবিৰিয়া বলচেভিকৰ অধীনত।
এচিয়াৰ তুৰস্ক আকাৰত যথেষ্ট পৰিমাণে সৰু হৈছে। ইয়াৰ অধীনত
এচিয়া মাইনৰ বা এনাটোলিয়া ভিন্ন আন প্ৰদেশ নাই। চিৰিয়া ফৰাচীৰ
আৰু পেলেষ্টাইন ইংৰাজ শক্তিৰ অধীনত। আৰবৰ হেজাজত ইবন
চাউদ ৰজা প্ৰতিষ্ঠিত হৈছে। চেপোটেমিয়াত ইৰাক ৰাজ্য স্থাপিত
হৈছে। আৰ্ম্মেণিয়া ৰুচিয়াৰ কচোচ প্ৰদেশৰ লগত সংযুক্ত হৈ নতুন
খৃষ্টান প্ৰজাতন্ত্ৰ সৃষ্টি কৰিছে।
ইৰাণত ৰজা বৰ্ত্তমান। আফগানিস্থানতো ৰজাতন্ত্ৰই প্ৰচলিত।
ৰাজনৈতিক এচিয়া
এচিয়াৰ দেশসমূহ :— (১) এচিয়া মাইনৰ, ( 2 ) আৰ্ম্মেণিয়া,
চিৰিয়া আৰু
কুৰ্দিস্থান আৰু ককেচিয়া, (৩) ইৰাক, ( ৪ )&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>032zgzst9hoaozj53gkywqs7fssqjzl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:বিশ্ব-ভূগোল.pdf/১৪৮</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90647</id>
    <revision>
      <id>246041</id>
      <timestamp>2026-04-04T16:45:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>4110</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;এচিয়া ১২৩ পেলেচষ্টাইন, ( ৫ ) আৰব, (৬) ইৰাণ, (৭) ভাৰতবৰ্ষ, (৮) সিংহল, (৯ ) ইণ্ডোচীন, (১০) পূৰ্ব্ব ভাৰতীয় দ্বীপপুঞ্জ, (১১) চীন, - (১২) জাপান, (১৩) তিব্বত, (১৪) চোভিয়েট এচিয়া। (১) এচিয়...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>246041</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3230" sha1="8nrasoll856e3x87mlmomlvpc66u0y1" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;নৰুনা বৰুৱা&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;এচিয়া
১২৩
পেলেচষ্টাইন, ( ৫ ) আৰব, (৬) ইৰাণ, (৭) ভাৰতবৰ্ষ, (৮)
সিংহল, (৯ ) ইণ্ডোচীন, (১০) পূৰ্ব্ব ভাৰতীয় দ্বীপপুঞ্জ, (১১) চীন,
- (১২) জাপান, (১৩) তিব্বত, (১৪) চোভিয়েট এচিয়া।
(১) এচিয়া মাইনৰ
এচিয়া মাইনৰ উপদ্বীপ কৃষ্ণ সাগৰ আৰু ভূমধ্যসাগৰৰ দ্বাৰা তিনি
ফালে বেষ্টিত। কনষ্টানটিনোপল প্ৰণালী আৰু দাৰ্দানেলিচ প্ৰণালীয়ে
ইয়াক যুৰোপৰ পৰা পৃথক কৰিছে। ইয়াৰ কৃষ্ণসাগৰ উপকূল
পোন, ভঙা-ভঙা নহয়। এই উপকূলৰ একমাত্ৰ বন্দৰ চিনোপ
বিখ্যাত। কিন্তু ভূমধ্যসাগৰৰ ভঙা-ভঙা উপকূলত বহুতো সক
সক দ্বীপ আছে। তাৰ ভিতৰত চাই প্ৰাচ আৰু ৰোডচ
উল্লেখযোগ্য। দুয়োটা দ্বীপেই ইংৰাজৰ অধীনত। পশ্চিমে বিখ্যাত
ইজিয়ান দ্বীপপুঞ্জ। বেবা অন্তৰীপ এই উপকূলত। স্মাৰ্ণা
প্ৰসিদ্ধবন্দৰ। ই এচিয়া মাইনৰৰ এটি বাণিজ্যকেন্দ্ৰ। ইয়াৰ অধিক
অংশ লোকেই গ্ৰীক। বচফোৰচ প্ৰণালীৰ পশ্চিমকুলৰ বিখ্যাত
কনষ্টান্টিনোপল নগৰে য়ুৰোপীয় তুস্কৰ অস্তিত্ব ৰাখিছে। পূব কূলৰ
স্কুটাৰি এচিয়াৰ চহৰ; বন্দৰ হলেও দৰাচলতে ই কনষ্টান্টিনোপলৰ
উপনগৰহে।
এচিয়া মাইনৰ এখন মালভূমি। কৃষ্ণসাগৰ উপকূলত পণ্টিক পৰ্ব্বত-
মালা আৰু দক্ষিণে তাৰচ পৰ্ব্বতমালা অৱস্থিত। এই দুই পৰ্ব্বতমালা
আৰু ওচৰৰ উপকূলখণ্ডহে উৰ্ব্বৰা, আৰু ইয়াৰ অনেক ঠাই জংঘলেৰে
পৰিপূৰ্ণ। মালভূমিৰ সোঁমাজতে আঙ্গৰা তুৰস্কৰ আধুনিক ৰাজধানী।
কিজিল ইমাক ইয়াৰ সৰ্ব্বপেক্ষা বৰ নৈ; ই কৃষ্ণসাগৰত
পৰিছে৷ টুজগোল উল্লেখযোগ্য হ্ৰদ।
ইয়াৰ শাসন প্ৰণালী প্ৰজাতন্ত্ৰ।&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>8nrasoll856e3x87mlmomlvpc66u0y1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:বিশ্ব-ভূগোল.pdf/১৪৯</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90648</id>
    <revision>
      <id>246042</id>
      <timestamp>2026-04-04T16:46:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>4110</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;১২৪ বিশ্ব-ভূগোল (২) আৰ্ম্মেণিয়া, জৰ্জিয়া আৰু ককেচিয়া আৰ্ম্মেণিয়া আৰু জৰ্জিয়া এচিয়া মাইনৰৰ পূবে অৱস্থিত দুখন মালভূমি। আৰ্ম্মেণিয়াৰ উত্তৰে কৰেচিয়া প্ৰদে...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>246042</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3057" sha1="cckerbbjx2vhyiq2vcast044pme7jff" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;নৰুনা বৰুৱা&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;১২৪
বিশ্ব-ভূগোল
(২) আৰ্ম্মেণিয়া, জৰ্জিয়া আৰু ককেচিয়া
আৰ্ম্মেণিয়া আৰু জৰ্জিয়া এচিয়া মাইনৰৰ পূবে অৱস্থিত দুখন
মালভূমি। আৰ্ম্মেণিয়াৰ উত্তৰে কৰেচিয়া প্ৰদেশ আৰু ইয়াতে
আৰাৰত পৰ্ব্বত অৱস্থিত। আৰাৰত পৰ্ব্বত এটি নিৰ্বাপিত
আগ্নেয়গিৰি; প্ৰান্ত, ১১,০০০ ফুট ওখ।
মহাযুদ্ধৰ শেষত আৰ্ম্মেণিয়া, জৰ্জিয়া আৰু কৰেচিয়া তিনিখন
সুকীয়া প্ৰজাতন্ত্ৰত পৰিণত হয়, সম্প্ৰতি তিনিও চভিয়েট ৰুচিয়াৰ
অন্তৰ্গত। ইয়াৰ ৰাজধানী আৰজেৰাম আৰু প্ৰধান বন্দৰ
ত্ৰেবিজন্দ।
আৰ্ম্মেণিয়া মালভূমিৰ লুগীয়া হ্ৰদ ভানৰ পূৰ্বে মনোৰম ভান
চহৰ অৱস্থিত।
আৰ্ম্মেণিয়া পৰ্ব্বতমালাৰ পৰা ইউফ্ৰেটিচ আৰু টাইগ্ৰীচ নদী
ওলাইছে।
এচিয়াস্থ ককেচিয়া, কৃষ্ণসাগৰ আৰু কাস্পিয়ান হ্ৰদৰ মাজত অৱস্থিত।
ইয়াক যুৰোপীয় ককেচিয়াৰ পৰা কচেচ পৰ্ব্বতে পৃথক কৰিছে।
কচেচ পৰ্ব্বতৰ সৰ্ব্বোচ্চ শৃঙ্গ এলবাৰ্জ্জ ১৮,৫০০ ফুট ওখ। ইয়াৰ
উপত্যকাত নানা প্ৰকাৰৰ ফলমূল, গোমধান, ঘেঁহুৰ খেতি হয়। পৰ্ব্বত
অঞ্চলত তাম, সোণ কয়লা আদিৰ আকাৰ আছে। কাস্পিয়ান হ্ৰদৰ
পাৰৰ প্ৰসিদ্ধ তেলৰ পুং বাকুৰ পৰা প্ৰচুৰ পৰিমাণে মাটিতেল
তোলা হয়। তিফ লিচ কৰেচিয়া প্ৰদেশৰ প্ৰধান চহৰ, আৰু
ৰাম কৃষ্ণসাগৰৰ পাৰৰ প্ৰধান বন্দৰ।
(৩) ইৰাক
চেপোটেমিয়া আৰু পশ্চিমৰ মৰুভূমি এখণ্ড লৈয়ে ইৰাক ৰাজ্য
গঠিত। চেপোটেমিয়া ইউফ্ৰেটিচ আৰু টাইগ্ৰীচ নদীৰ অববাহিকাত&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>cckerbbjx2vhyiq2vcast044pme7jff</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:বিশ্ব-ভূগোল.pdf/১৫০</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90649</id>
    <revision>
      <id>246043</id>
      <timestamp>2026-04-04T16:46:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>4110</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;এচিয়। ১২৫ অৱস্থিত। একালত এই দেশ উৰ্ব্বৰ আৰু অতি উন্নতিশীল আছিল। ইয়াত কৃত্ৰিম ভাৱে খেতিত পানী দিয়া প্ৰথা তেতিয়াও প্ৰচলিত আছিল। ইয়াৰ উৰ্ব্বৰ ভূমিত, কালডীয়, এ...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>246043</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3200" sha1="5zn1mm5q8g7p2mzl94t8saejx8yu457" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;নৰুনা বৰুৱা&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;এচিয়।
১২৫
অৱস্থিত। একালত এই দেশ উৰ্ব্বৰ আৰু অতি উন্নতিশীল আছিল। ইয়াত
কৃত্ৰিম ভাৱে খেতিত পানী দিয়া প্ৰথা তেতিয়াও প্ৰচলিত আছিল।
ইয়াৰ উৰ্ব্বৰ ভূমিত, কালডীয়, এচিবীয় আৰু বেবিলনীয় সকলে
এসময়ত ৰাজত্ব কৰিছিল। নিনেভ আৰু বেবিলন এই দুই
চহৰৰ ধ্বংসাৱশেষ প্ৰাচীন জাতিসমূহৰ কীৰ্ত্তিচিন স্বৰূপে এতিয়াও
বৰ্ত্তমান। গত মহাযুদ্ধৰ পাচত মেচপোটেমিয়া ইংৰাজৰ শাসনাধীন
হয়। কিন্তু সম্প্ৰতি ইয়াত ৰজা স্থাপিত হৈছে। ইয়াতো তেলৰ পু
আবিষ্কৃত হৈছে।
ইউক্ৰেটিচ আৰু টাইগ্ৰীচৰ সঙ্গমস্থল চাটল্‌ আববৰ পৰা প্ৰায় ১ মাইল
দূৰত বচৰা বন্দৰ। বচবাৰ খেজুৰি বিশেষ প্ৰসিদ্ধ।
মেচোপটেমিয়াৰ পৰা, খেজুৰি, ধপাত, কপাহ আৰু ঘেঁহু ৰপ্তানি
হয়। বোগদাদ-বচৰা লেপথ খোলাত কৃষি-বাণিজ্যৰ বিশেষ
উন্নতি হৈছে।
(৪) চিৰিয়া আৰু পেলেষ্টাইন
লেভান্ট উপকূলৰ ঠেক পাৰ্ব্বত্য প্ৰদেশৰ উত্তৰাংশৰ নাম চিৰিয়া
আৰু দক্ষিণাংশৰ নাম পেলেষ্টাইন। উত্তৰে তাৰচ পৰ্ব্বতমালাৰ পাদ-
দেশত আৰম্ভ কৰি চিনাই উপদ্বীপ পৰ্য্যন্ত জুৰি আছে৷ ইয়াৰ পূৰ্ব্বাংশ
চিৰিয়াৰ মৰুভূমি।
এই প্ৰদেশৰ ভিতৰত উত্তৰ-দক্ষিণাকৈ লেবানন আৰু এণ্টি-
লেবানন নামে দুটি সমান্তৰাল পৰ্ব্বত আছে। ওৰাণ্টিচ
উপত্যকাই দুয়োকো পৃথক কৰি ৰাখিছে। লেবানন ভূমধ্য সাগৰৰ
উপকূলত অৱস্থিত আৰু এন্টিলেবাননতকৈ ওখ।
উপকূলৰ জলবায়ু বৰ মনোৰম। ইয়াৰ সমৰ্থলত হুমথিৰা টেঙা হয়।
লেবাননৰ নামনিখণ্ডত জলফাই, ধপাত আৰু কপাহ উৎপন্ন হয়। এই&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>5zn1mm5q8g7p2mzl94t8saejx8yu457</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:বিশ্ব-ভূগোল.pdf/১৫১</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90650</id>
    <revision>
      <id>246044</id>
      <timestamp>2026-04-04T16:47:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>4110</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;১২৫ অঞ্চলত পাট সূতাও উৎপন্ন হয়। শ্য হয়। জৰ্ডন খৃষ্টানৰ পবিত্ৰ নদী। পৰা ওলাই মামন বিল আৰু বিশ্ব ভূগোল সমথল আৰু উপত্যকাত ঘেঁহু আদি ই এণ্টিলেবাননৰ হাৰমন টিঙ্গৰ মকস...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>246044</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3125" sha1="krk5o2f6lv6hvqk6wwsqmqrpbze59ys" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;নৰুনা বৰুৱা&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;১২৫
অঞ্চলত পাট সূতাও উৎপন্ন হয়।
শ্য হয়।
জৰ্ডন খৃষ্টানৰ পবিত্ৰ নদী।
পৰা ওলাই মামন বিল আৰু
বিশ্ব ভূগোল
সমথল আৰু উপত্যকাত ঘেঁহু আদি
ই এণ্টিলেবাননৰ হাৰমন টিঙ্গৰ
মকসাগৰত পৰিছে। মৰুসাগৰ বা
গালিলি সাগৰৰ ভিতৰেদি বৈ
হ্ৰদৰ পানী ইমান লুণীয়া যে
ইয়াত কোনো জলজন্তু জীয়াই থাকিব নোৱাৰে। জৰ্ডন উপত্যকা
সাগৰ-পিঠিৰ পৰা অতিশয় তলত। মৰুসাগৰ সাগৰ পিঠিৰ পৰা
১,৩০০ ফুট তলত অৱস্থিত।
নদীৰ ভিতৰত ওৰাণ্টিচ, লিওণ্টিচ আৰু আবানা
উল্লেখযোগ্য। প্ৰথম দুখন লেবানন পৰ্ব্বতৰ পৰা ওলাই ভূমধ্য
সাগৰত পৰিছে৷ আবানাও লেবানন পৰ্ব্বতৰ পৰা ওলাই পূবমুৱা
হৈ ডামাস্কাচ নগৰৰ পূবে থকা জলাতক ভূমিত লয় পাইছে।
পেলেষ্টাইন ইহুদীৰ আদি বাসস্থান আৰু খৃষ্টানসকলৰ পবিত্ৰ
দেশ। ইয়াৰ প্ৰধান চহৰ জেৰুজেলেম। জেজেলেমৰ বন্দৰ
জাফা ৰেলৰ দ্বাৰা জেকজেলেমৰ লগত সংলগ্ন।
পেলেষ্টাইনৰ উত্তৰে চিৰিয়া।
প্ৰাচীন ফিনিচিয়ানসকলৰ
ই বাসস্থান আছিল। টায়াৰ আৰু চিডন এওঁলোকৰ প্ৰধান বন্দৰ
আছিল। এই দুয়োবে৷ অধঃপতনত বেকট চিৰিয়াৰ প্ৰধান বন্দৰ:
হৈছে।
চিৰিয়াৰ প্ৰধান চহব ডামস্কাচ পৃথিবীৰ ভিতৰতে এখনি পুৰণি
চহৰ। ই এটি মনোৰম আৰু উৰ্ব্বৰা ৱেচিচৰ মাজত। একালত ডামাস্ক
নামৰ পাটৰ কাপোৰ তৈয়াৰ হৈছিল বুলি ইয়াৰ নাম ডামাস্কাচ হয়।
উত্তমাশা অন্তৰীপৰ ওচবেদি সমুদ্ৰপথ আবিষ্কৃত হোৱাৰ আগেয়ে দক্ষিণ-
পূব এচিয়াৰ সকলো পণ্যদ্ৰব্য মেচপটেমিয়াৰ ভিতৰেদি ডামাস্কাচলৈ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>krk5o2f6lv6hvqk6wwsqmqrpbze59ys</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:মেৰপেচ.pdf/১১৮</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90651</id>
    <revision>
      <id>246045</id>
      <timestamp>2026-04-04T16:53:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>প্ৰয়াসী বৰঠাকুৰ</username>
        <id>3437</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হৈছে */ ৰ-প্ৰতিস্থাপন সঁজুলি ব্যৱহাৰ কৰি ‘বঙালী ৰ’ প্ৰতিস্থাপন কৰা হ’ল।</comment>
      <origin>246045</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3173" sha1="mrz4yguxir4a0ekipyw3109hoao0vzb" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;প্ৰয়াসী বৰঠাকুৰ&quot; /&gt;{{rh|১১০||মেৰপেচ}}&lt;/noinclude&gt;অনিলে ভাবিলে, 'আকৌ চতুৰ্থ ৰহস্য দেখোন? তেওঁ আৰু তাই বা কোন ওলাল? তাই মানে পিয়াৰী নে পুষ্প? উভয়েই কথা শুনে, এৰা, ঠিক হৈছে। তাইক বিকেন্দ্ৰই লগত লৈ আহিছিল। ইয়াত ৰাখিবলৈ সুবিধা নাপাই যতীৰ ঘৰত থলে কিন্তু তাতো ঠাই নোপোৱাত হোটেলত থাকিবলৈ পাই তাইৰ সোণালী সুযোগহে হৈছিল। তেনেহলে দেখা যায় যে নহয় নহয়, পিয়াৰীয়ে বিকেন্দ্ৰক ভাল পায়, কথা শুনে। পুষ্পক বতাহীয়ে আনিছিল বুলি শান্তিয়ে কৈছে।' অলপ ৰৈ কৈ উঠিল 'নিজৰা-জান-জুৰি নৈ আটাইবোৰ
সাগৰত পৰিছে নেকি? আকৌ কিবা ভাবি কাকতবোৰ লুটিয়াইো আনকোনো ৰহস্য নাপাই টোপোলাটো বান্ধি থলে। এনেতে টেলিফোনৰ বেল বাজিল। ৰিচিভাৰ লৈ অনিলে মাতিলে “কোন?...গগৈদেও?... এৰা, মই কেইখনমান কাকত চাব ধৰিছো। আজি
আৰু আপোনাৰ তালৈ যোৱা সম্ভৱ নহব।...ভাল।” বুলি ৰিচিভাৰ থৈ জেপত হাত দিলে। সেই সময়তে দুৱাৰত ঠকৰিয়াই মদনে মাতিলে &quot;হেৰা অনিল, অসময়ত দুৱাৰ বন্ধ কৰি কি কৰিছা? দুৱাৰ মেলা।”

{{gap}}মদনৰ মাত শুনি অনিলে উঠি গৈ দুৱাৰ মেলি দিলত মদন চক্ৰবৰ্ত্তী সোমাই আহিল। চকী এখনত বহি কলে &quot;এই সময়ত মই নাহিলো হেঁতেন। পিছে ৱাইফে তোমাক নিবলৈ পঠালে। খুওৱাৰ কিবা হেনো আয়োজন কৰিছে। তুমি নগলেই নহয় বুলি
কৈছে।&quot;

{{gap}মূৰে কপালে হাত দি অনিলে কলে &quot;সৰ্ব্বনাশ কৰিলে, মোৰ কিছুমান জৰুৰী লেখা-পঢ়াৰ কাম আছে, বুজিছা মদন?”

{{gap}}“চাওঁ চিগাৰেট এটা দিয়া।” বুলি মদনে কলে &quot;বুজিলেও ম‍ই কি জানো? মোক যি কবলৈ পঠিয়াইছে কলো। এতিয়া ওলোৱা, খাই-&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>mrz4yguxir4a0ekipyw3109hoao0vzb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:মেৰপেচ.pdf/১১৯</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90652</id>
    <revision>
      <id>246046</id>
      <timestamp>2026-04-04T16:58:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>প্ৰয়াসী বৰঠাকুৰ</username>
        <id>3437</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হৈছে */ ৰ-প্ৰতিস্থাপন সঁজুলি ব্যৱহাৰ কৰি ‘বঙালী ৰ’ প্ৰতিস্থাপন কৰা হ’ল।</comment>
      <origin>246046</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3015" sha1="ikzizsvchll30vbxoi4lwq8dsmz2m85" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;প্ৰয়াসী বৰঠাকুৰ&quot; /&gt;{{rh|মেৰপেচ||১১১}}&lt;/noinclude&gt;বৈ আহি গোটেই নিশা পাৰামানে লেখা-পঢ়া কৰি থাকিবা, কোনে বাধা দিব? উঠা উঠা, সোনকালে উঠা...&quot;

{{gap}}অনিলে কলে “তুমিতো জানাই মদন যে খোৱাৰ নাম শুনিলে সকলো কাম পেলাই থৈয়ো ম‍ই লৰ মাৰো। পিছে, আজি যাবলৈ সমূলি মন যোৱা নাই। কামটো ডাঙৰ অৰ্থাৎ এৰিব নোৱাৰা বিধৰ।

{{gap}}&quot;দুৱাৰ বন্ধ কৰি থোৱা দেখিয়েই সেই কথা বুজিবলৈ বাকী নাই। কিন্তু কি এনেকুৱা ডাঙৰ কাম পালা যে ভাত-পানী এৰিব লগীয়া হল?”

{{gap}}“কওঁ শুনা, তোমাৰ ল'ৰাক সিদিনা ‘মজাৰ খেল' বুলি কাঠৰ টুকুৰা কিছুমান কিনি আনি দিছিলা নহয়। তাক সজাব পাৰিলে নানা ধৰণৰ জীৱ-জন্তুও হয়, অসমৰ মেপো হয় আৰু সজাব নোৱাৰিলে শুকান কাঠৰ টুকুৰা হৈয়ে থাকে। ময়ো আজি কেইখনমান কাকত এঠাইৰ পৰা বুটলি আনিছো। তাকে সজাই মেলি কিবা ৰহস্য়ৰ সন্ধান পাওঁ নে নাপাওঁ চাব খুজিছো। ইয়াৰ বেছি কোনো কথা তোমাক সম্প্ৰতি ভাঙিব নোৱাৰো।”

{{gap}}“নোৱাৰিলে নালাগে। সোনকালে খাই-বৈ আহি কামত লাগি যোৱা। তোমাৰ দৰে বিচক্ষণ বুদ্ধিৰ মানুহৰ সাঁথৰ ভাঙিবলৈ বেছি পলম নালাগে।&quot;

{{gap}}অনুৰোধ পেলাব নোৱাৰি বাধ্য হৈ অনিলে দুৱাৰত তলা লগাই চক্ৰবৰ্ত্তীৰ সৈতে ওলাই গল।

{{gap}}খাই-বৈ আহি নঙলা মূৰত যেতিয়া মটৰ ৰখালে তেতিয়া নিশা চাৰে দহ বাজিছে। তেওঁ ইফাল সিফাল কৰি ৰৈ থকা দীনদয়াল দাসক দেখি পেটে পেটে অলপ বিৰক্ত হল যদিও উল্লাসেৰে কলে &quot;হেল্লো মিঃ দাস, কেতিয়াবাৰ পৰা ৰৈ আছে নেকি? আহক, ঘৰলৈ।” বুলি&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ikzizsvchll30vbxoi4lwq8dsmz2m85</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:বিশ্ব-ভূগোল.pdf/২৭১</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90653</id>
    <revision>
      <id>246051</id>
      <timestamp>2026-04-04T17:14:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>4110</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;পোলেও ২৩৯- লেনিন্‌গ্ৰেডৰ নাম চেণ্টপিটাৰ্চ বাৰ্গ আছিল; মহাসমৰৰ সময়ত ইয়াৰ নাম বদলি পেটোগ্ৰেড হয়। চভিয়েট-তন্ত্ৰ প্ৰতিষ্ঠাতা লেনিনৰ মৃত্যুৰ পাচত ইয়াব নাম লেনি...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>246051</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2898" sha1="96cfceq05trsm32rcgfcylpbj0nrq75" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;নৰুনা বৰুৱা&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;পোলেও
২৩৯-
লেনিন্‌গ্ৰেডৰ নাম চেণ্টপিটাৰ্চ বাৰ্গ আছিল; মহাসমৰৰ
সময়ত ইয়াৰ নাম বদলি পেটোগ্ৰেড হয়। চভিয়েট-তন্ত্ৰ প্ৰতিষ্ঠাতা
লেনিনৰ মৃত্যুৰ পাচত ইয়াব নাম লেনিনগ্ৰেড দিয়া হয়। মস্কো
আগেয়ে ৰুচিয়াৰ ৰাজধানী আছিল আৰু এতিয়াও চভিয়েট আমোলত
ৰাজধানী হৈয়ে আছে। ভৱাৰ পাৰৰ নিজ-নি-নভগৰ্ড, আৰু
এখন বিখ্যাত সুন্দৰ চহৰ। ইয়াৰ বছৰেকীয়া মেলা প্ৰসিদ্ধ। খাৰ ভ
চহব ইউক্ৰেনৰ ৰাজধানী।
ফিনলেণ্ড, ইচথোনিয়া, লাটভিয়া আৰু লিথুনিয়া
এই চাৰিখন নতুনকৈ গঠিত বাণ্টিক ৰাজ্য পশ্চিমত অৱস্থিত।
পোলেণ্ড
পোলেও প্ৰাচীন পোল জাতিৰ বাসভূমি। ইয়াক জাৰ্ম্মাণি,
ৰুচিয়া আৰু অষ্ট্ৰিয়া তিনিও ভাগ বটাই দখল কৰিছিল। যোৱা
খণ্ডিত অংশবোৰ গোট খুৱাই এখন প্ৰজাতন্ত্ৰ
মহাসমৰৰ পাচত ইয়াৰ
স্থাপিত হৈছে। ৱাৰ-চ ইয়াৰ ৰাজাধানী।
আগৰ অষ্ট্ৰিয়া আৰু হাঙ্গেৰী
মহাসমৰৰ ফলত অষ্ট্ৰিয়া-হাঙ্গেৰী সাম্ৰাজ্য ভাঙ্গি খণ্ড-বিখণ্ড হৈছে।
এই সাম্ৰাজ্যৰ সমাধিত এতিয়া অষ্ট্ৰিয়াৰ প্ৰজাতন্ত্ৰ, হাঙ্গেৰীৰ
জেকোচ ভাকিয়া প্ৰজাতন্ত্ৰ আৰু জুগাভিয়া
ৰাজতন্ত্ৰ,
ৰাজতন্ত্ৰ স্থাপিত হৈছে।
অস্ট্ৰিয়া—মাটিকালি প্ৰায় ৩২ হেজাৰ বৰ্গমাইল আৰু লোকসংখ্যা
প্ৰায় ৬৫ লাখ ৩৫ হেজাব। অধিবাসী জাৰ্ম্মাণ। ইয়াত বাধ্যতামূলক
প্ৰাথমিক নিম্ন প্ৰাইমেৰী শিক্ষা প্ৰচলিত আছে।&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>96cfceq05trsm32rcgfcylpbj0nrq75</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:বিশ্ব-ভূগোল.pdf/২৭২</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90654</id>
    <revision>
      <id>246052</id>
      <timestamp>2026-04-04T17:16:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>4110</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;280 বিশ্ব-ভূগোল অধিবাসীৰ ধৰ্ম্ম ৰোমান কেথলিক খৃষ্টধৰ্ম্ম। দানিয়ুৰৰ পাৰৰ ভিয়েনা ইয়াৰ ৰাজধানী। ভিয়েনাৰ লোকসংখ্যা প্ৰায় ১৯ লাখ। হাঙ্গেৰী—এখন চাপৰ সমৰ্থল ক্ষে...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>246052</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3388" sha1="0wj6wm2bskqtl36day4g5tvxhxze7a0" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;নৰুনা বৰুৱা&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;280
বিশ্ব-ভূগোল
অধিবাসীৰ ধৰ্ম্ম ৰোমান কেথলিক খৃষ্টধৰ্ম্ম। দানিয়ুৰৰ পাৰৰ
ভিয়েনা ইয়াৰ ৰাজধানী। ভিয়েনাৰ লোকসংখ্যা প্ৰায় ১৯ লাখ।
হাঙ্গেৰী—এখন চাপৰ সমৰ্থল ক্ষেত্ৰ।
ইয়াৰ বাসিন্দা মঙ্গোল
মাটিকালি ৩৫ হেজাৰ
৮২ লাখ। ইয়াতো
জাতিৰ পৰা ওলোৱা মাগেয়াৰ জাতি।
৮শ বৰ্গ মাইল আক লোকসংখ্যা প্ৰায়
বাধ্যতামূলক প্ৰাথমিক শিক্ষা প্ৰচলিত আছে। বুডাপেষ্ট ইয়াৰ
ৰাজধানী; ই দানিয়ুব নদীৰ তীৰত।
জেকোচ ভাকিয়া ৰাজ্য—এই প্ৰজাতন্ত্ৰ বোহেমিয়া,
মৰেভিয়া, অষ্ট্ৰিয় চাইলেচিয়া আৰু, চ, ভাকিয়া, আগব
অস্ট্ৰিয়া সাম্ৰাজ্যৰ এই কেইটা অংশ লৈ গঠিত হৈছে। মাটিকালি প্ৰায়
৫৪ হেজাৰ বৰ্গমাইল আৰু লোকসংখ্যা প্ৰায় ১ কোটি ৬১ লাখ।
ইয়াব অধিবাসী জেক আৰু চাভাক চাভ জাতিৰ দুটি শাখা।
এওঁলোক প্ৰায়েই বোমানকেথলিক ধৰ্মাৱলম্বী। বোহেমিয়া আৰু
চাইলেচিয়াত অনেক কল-কাৰখানা আছে। কিন্তু নবেভিয়া আৰু
চ’ভাকিয়াৰ মানুহৰ জীবিকাৰ উপায় কেৱল কৃষি। বোহেমিয়া
আৰু চাইলেচিয়াত কয়লা আৰু লোৰ কাৰখানা আছে। এওঁলোকৰ
কাচৰ কাৰখানা জগৎ প্ৰসিদ্ধ।
প্ৰেগ এই ৰাজ্যৰ ৰাজধানী। ই বোহেমিয়াৰ অন্তৰ্গত। প্ৰেগত
চামড়া আৰু সূতাৰ বস্তুৰ, বিয়েৰ নামৰ মদ প্ৰস্তুতৰ, আৰু কল-
কব্জা নিৰ্ম্মাণৰ কাৰখানা আছে। লোকসংখ্যা প্ৰায় ৬০ হেজাৰ।
ব্ৰুন চহৰৰ ওচৰত প্ৰসিদ্ধ যুদ্ধক্ষেত্ৰ অষ্ট্ৰাৰলিজ।
-
জুগচূদাভিয়া—এই বাজতন্ত্ৰ চাৰ্ভিয়া, মন্টেনেগ্ৰো
আলবানিয়া আৰু ভূতপূৰ্ব্ব অষ্ট্ৰিয় সাম্ৰাজ্যৰ বচ নিয়া,
হাৰ্জিগোভুনিয়া প্ৰভৃতি লৈ গঠিত হৈছে। মাটিকালি প্ৰায়&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>0wj6wm2bskqtl36day4g5tvxhxze7a0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:বিশ্ব-ভূগোল.pdf/২৭৩</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90655</id>
    <revision>
      <id>246053</id>
      <timestamp>2026-04-04T17:16:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>4110</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;চুইট্‌চজাবলেও ২৪ ১ ৯৬ হেজাৰ বৰ্গ মাইল আৰু লোকসংখ্যা প্ৰায় ১ কোটি ২০ লাখ। ইয়াৰ বাজধানী জাগবে; জাগৰেবৰ আন নাম আগৰাম্‌। ইয়াত এটি বিশ্ববিদ্যালয় আছে। ইয়াত বাধ্যত...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>246053</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2882" sha1="9s7023873uxzuhqdmch71vsvdjdh513" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;নৰুনা বৰুৱা&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;চুইট্‌চজাবলেও
২৪ ১
৯৬ হেজাৰ বৰ্গ মাইল আৰু লোকসংখ্যা প্ৰায় ১ কোটি ২০ লাখ। ইয়াৰ
বাজধানী জাগবে; জাগৰেবৰ আন নাম আগৰাম্‌।
ইয়াত এটি বিশ্ববিদ্যালয় আছে।
ইয়াত বাধ্যতামূলক প্ৰাথমিক শিক্ষাৰ ব্যৱস্থা আছে।
এই ৰাজ্যৰ পাৰ্ব্বত্য অঞ্চলত কয়লা, লো, পাৰা আৰু
লোণৰ খনি আছে; সমথল ক্ষেত্ৰ উৰ্ধ্ববা। কৃষিজ দ্ৰব্যৰ ভিতৰত
গোমধান, গম আৰু আঙ্গুৰ প্ৰধান।
চেৰাজেভো ইয়াৰ দ্বিতীয় চহৰ। এই চহৰত অষ্ট্ৰিয় ৰাজপুত্ৰ
আৰু তেওঁৰ কুঁৱৰী বিপ্লববাদীবোৰৰ বোমাৰ দ্বাৰা নিহত হোৱাত
য়ুৰোপত মহাসমৰৰ অগ্নি জ্বলে। ফিউমে ইয়াৰ বন্দ হলেও
ইটালি ৰাজ্যৰ অন্তৰ্গত। বেলগ্ৰেড চাৰ্ভিয়া ৰাজ্যৰ ৰাজধানী
আছিল।
চুইট্‌চজাৰলেণ্ড
আল্লচ, পৰ্ব্বত শ্ৰেণীৰ মাজত চুইট্‌চজাৰলেও অৱস্থিত। ইয়াৰ
ধকধকীয়া তুষাৰ টিস্‌, মনোৰম হ্ৰদ, বৰফ-নৈ আৰু জলপ্ৰপাতে জগৎশ্ৰেষ্ঠ
প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্য প্ৰদান কৰিছে। প্ৰতিবছৰে শ‍ই শই বিদেশী
ইয়াৰ সৌন্দৰ্য। উপভোগ কৰিবলৈ আহে।
এই দেশৰ অধিবাসীক চুইচ, বোলে। এওঁলোকৰ অধিকাংশই
জাৰ্ম্মাণ ভাষা ব্যৱহাৰ কৰে। মাটিকালি প্ৰায় ১৬ হেজাৰ বৰ্গ মাইল
আৰু লোকসংখ্যা প্ৰায় ৩. লাখ ৮০ হেজাৰ। শাসন প্ৰণালী
প্ৰজাতন্ত্ৰ। অধিত্যকাৰ মাজত আৰু, নদীৰ তীৰত ইয়াৰ ৰাজধানী
বাৰ্ণ অৱস্থিত।
আল্লচৰ নামনিত মানুহে ছাগলি গৰু-পোছে। এই অঞ্চলত কৃষি,
১৬&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>9s7023873uxzuhqdmch71vsvdjdh513</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:বিশ্ব-ভূগোল.pdf/২৭৪</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90656</id>
    <revision>
      <id>246054</id>
      <timestamp>2026-04-04T17:16:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>4110</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;26 2 বিশ্ব-ভূগোল ক্ষীৰ প্ৰস্তুত, গাখীৰ ঘনীকৰণ মানুহৰ উপজীবিকাৰ উপায়। অধিত্যকাৰ চহৰত শিল্পশালা আৰু কলকাৰখানা আছে। এই দেশত কয়লা পোৱা নেযায়; সেই গতিকে কল-কাৰখানা বি...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>246054</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2924" sha1="12p13wok6ye94e6uyjskd3f04tzscch" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;নৰুনা বৰুৱা&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;26 2
বিশ্ব-ভূগোল
ক্ষীৰ প্ৰস্তুত, গাখীৰ ঘনীকৰণ মানুহৰ উপজীবিকাৰ উপায়।
অধিত্যকাৰ চহৰত শিল্পশালা আৰু কলকাৰখানা আছে। এই দেশত
কয়লা পোৱা নেযায়; সেই গতিকে কল-কাৰখানা বিদেশৰপৰা অহা
কয়লাৰ দ্বাৰা বা জলপ্ৰপাত উৎপন্ন বৈদ্যুতিক শক্তিৰ দ্বাৰা চলে।
ইয়াৰ কাৰখানাৰ ভিতৰত বিদ্যুত শক্তিৰ কাৰখানা প্ৰধান
চুইট্‌চজাবলেও ঘড়ী নিৰ্ম্মাণ শিল্পৰ নিমিত্তে জগৎপ্ৰসিদ্ধ। জুৰা
পৰ্ব্বত অঞ্চলত নানা প্ৰকাৰৰ ঘড়ী নিৰ্ম্মাণৰ কাৰখানা আছে।
জেনিভা ঘড়ী নিৰ্ম্মাণ শিল্পৰ প্ৰধান কেন্দ্ৰ আৰু জাতি সঙ্ঘৰ কেন্দ্ৰ।
আন শিল্পৰ ভিতৰত পাটৰ কাপোৰ প্ৰধান। জুৰিক ইয়াৰ প্ৰধান
চহৰ।
স্পেইন
আইবিৰিয়ান উপদ্বীপৰ অংশই স্পেইন। বেলেকি দ্বীপপুঞ্জ,
কেনেৰী দ্বীপ আৰু জিব্ৰাণ্টাৰ আৰু পাৰৰ সুৰক্ষিত চিউটা
ইয়াৰ অন্তৰ্গত।
ইয়াৰ অধিবাসীক স্পেনিয়াৰ্ড বোলা হয়। বোমানকেথলিক
খৃষ্টধৰ্ম্মই এওঁলোকৰ ধৰ্ম্ম।
স্পেইন কৃষিপ্ৰধান দেশ। গম, যৱ, গোমধান, ৰাই, জই
আৰু ধান ইয়াৰ প্ৰধান শ্য। আঙ্গুৰ আৰু জলফাই ইমান
বেচি উৎপন্ন হয় যে ইয়াৰপৰা প্ৰচুৰ আঙ্গুবস আৰু জলফাই তেল-
প্ৰস্তুত হয়। ইয়াৰ অ'ক গছৰ বাকলিৰ পৰা কৰ্ক তৈয়াৰ হয়। ইয়াৰ
শিল্পৰ ভিতৰত পাট স্বতা, উল, কপাহ, কাগজ, কৰ্ক আৰু
কাঁচ উল্লেখযোগ্য। খনিজ সম্পদৰ ভিতৰত লো, কয়লা, তাম,
সীহ, পাৰা, দস্তা, গন্ধক যথেষ্ট পোৱা যায়।&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>12p13wok6ye94e6uyjskd3f04tzscch</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:বিশ্ব-ভূগোল.pdf/২৭৫</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90657</id>
    <revision>
      <id>246055</id>
      <timestamp>2026-04-04T17:16:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>4110</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;পৰ্তুগাল মাড্ৰিদ স্পেইনৰ ৰাজধানী। ই মালভূমিৰ ওপৰত অৱস্থিত। এই চহৰত বিশ্ববিদ্যালয়, সুন্দৰ গিৰ্জ্জা, ৰাজপ্ৰাসাদ আৰু চিত্ৰশালা আছে। গ্ৰানাডা এখন প্ৰাচীন চহৰ। মু...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>246055</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3057" sha1="q9rf321vr2igrcko4a23qse5e7osqxk" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;নৰুনা বৰুৱা&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;পৰ্তুগাল
মাড্ৰিদ স্পেইনৰ ৰাজধানী। ই মালভূমিৰ ওপৰত অৱস্থিত।
এই চহৰত বিশ্ববিদ্যালয়, সুন্দৰ গিৰ্জ্জা, ৰাজপ্ৰাসাদ আৰু চিত্ৰশালা
আছে। গ্ৰানাডা এখন প্ৰাচীন চহৰ। মুৰবিলাকৰ, অধীনত
ইয়াৰ বিশেষ উন্নতি হৈছিল। ইন্নাৰ চিনস্বৰূপে মুৰ ৰাজপ্ৰাসাদ
আলহামূৰা এতিয়াও বিদ্যমান। ইয়াতো এটা বিশ্ববিদ্যালয়
আছে। বাৰ্চিলেনা স্পেইনৰ প্ৰধান শিল্পকেন্দ্ৰ আৰু ভূমধ্যসাগৰৰ
বন্দৰ। ইয়াত কলঙ্কচৰ স্মৃতিস্তম্ভ আছে। ভেলেন্‌চিয়া ভূমধ্য
সাগৰৰ অন্য এটি বন্দব, আৰু পাটশিল্পৰ কেন্দ্ৰ। মালাগা
ভূমধ্যসাগৰৰ উপকূলৰ স্বাস্থ্যকৰ বন্দৰ।
টোলেডো তৰোৱালৰ নিমিত্তে আৰু চালামান্‌কা প্ৰাচীন
বিশ্ববিদ্যালয়ৰ নিমিত্তে বিখ্যাত। কাডিজ দক্ষিণ-পশ্চিম উপকূলৰ
প্ৰাচীন বন্দৰ। চেভিল গোয়াদিলকিভাৰ নৈৰ পাৰত এটি প্ৰাচীন
বন্দৰ। ইয়াৰ মদৰ আৰু ফলৰ ব্যৱসায় সমৃদ্ধিশালী। ইয়াত লো
আৰু পাটৰ কাৰখানা আছে।
স্পেইনত সম্প্ৰতি প্ৰজাতন্ত্ৰ স্থাপিত হৈছে। বৈদেশিক
অধিকাৰৰ ভিতৰত ফাৰ্ণান্ দাপো দ্বীপ আৰু এফ্ৰিকাৰ
পশ্চিম উপকূলত অৱস্থিত কেতবোৰ সক উপনিবেশেই লেখত
নবলগীয়া।
পৰ্তুগাল
পৰ্তুগাল এখন ক্ষুদ্ৰ দেশ, স্পেইনৰ পশ্চিমে আলান্টিক মহাসাগৰৰ
: উপকুলত। মাটিকালি প্ৰায় ৩৪ হেজাৰ বৰ্গমাইল আৰু লোকসংখ্যা
প্ৰায় ৬০ লাখ ৩২ হেজাৰ। ইয়াৰ অধিবাসীক পৰ্তুগীজ বোলে।
১৯১০ খৃষ্টাব্দৰপৰা ইয়াত প্ৰজাতন্ত্ৰ স্থাপিত হৈছে।&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>q9rf321vr2igrcko4a23qse5e7osqxk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:বিশ্ব-ভূগোল.pdf/২৭৬</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90658</id>
    <revision>
      <id>246057</id>
      <timestamp>2026-04-04T17:17:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>4110</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;বিশ্ব-ভূগোল ইয়াৰ অধিকাংশ পৰ্ব্বতময় আৰু অনুৰ্ব্বৰ হলেও উৰ্ব্বৰা অংশত গম, যৱ, আঙ্গুৰ প্ৰভৃতি জন্মে। গন্ধক, তাম, কয়লা আৰু লোৰ খনি আছে। পৰ্তুগালত ভাল মদ তৈয়াৰ হয়।...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>246057</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2861" sha1="eac1tbu4k52r26jrmvficmw8bseioda" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;নৰুনা বৰুৱা&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;বিশ্ব-ভূগোল
ইয়াৰ অধিকাংশ পৰ্ব্বতময় আৰু অনুৰ্ব্বৰ হলেও উৰ্ব্বৰা অংশত
গম, যৱ, আঙ্গুৰ প্ৰভৃতি জন্মে। গন্ধক, তাম, কয়লা
আৰু লোৰ খনি আছে।
পৰ্তুগালত ভাল মদ তৈয়াৰ হয়। ইয়াৰ ওপ'ৰ্ট'ৰ পৰ্ট মদ
জগদ্বিখ্যাত। ৰপ্তানি বস্তুৰ ভিতৰত মদ, কৰ্ক, নানাপ্ৰকাৰৰ ফলমূল
আৰু কপাহী স্থতাই প্ৰধান। ৰাজধানী লিচৰন টেগাচ নদীৰ
পাৰৰ বন্দৰ। ইয়াত কপাহ আৰু সোণ-ৰূপৰ বস্তু প্ৰস্তুত হয়। ১৭৫৭
খৃষ্টাব্দৰ ভুমিকম্পত এই চহৰৰ যথেষ্ট ক্ষতি হয়।
ইয়াৰ অধীনত থকা এজোৰ্চ আৰু মাদিৰা দ্বীপসমূহ আৰু
কেপভাৰ্ড দ্বীপ এফ্ৰিকাৰ উপকূলত।
ইটালি
ইটালি এটা দীঘল ঠেক উপদ্বীপ। ইয়াক তিনি দাঁতিয়ে সাগৰে
বেৰি ৰাখিছে আৰু উত্তৰে আল্লচ, পৰ্ব্বতে য়ুৰোপৰ পৰা পৃথক কৰিছে।
পো নদীৰ অববাহিকা বা লম্বাৰ্ডিৰ সমৰ্থলক্ষেত্ৰ আৰু উপকূলৰ
জলাতক ভূমিৰ (ৰোমান কাম্পানিয়া ) বাহিৰে ইয়াৰ বাকী অংশ
পৰ্ব্বতময়। আপেনাইন পৰ্ব্বত ইয়াৰ মেৰুদণ্ড। ইয়াৰ পশ্চিমে
টাস্কানিৰ উচ্চ ভূমিভাগ আৰু ৰোমৰ আৰু নেপোলচৰ সমথল-
ভূমি। বিচুবিয়চ আগ্নেয়গিৰিৰ পৰা ওলোৱা পদাৰ্থেৰে আচ্ছাদিত
হোৱাত নেপোলচ সমথল অতি সাৰুৱা।
লম্বাৰ্ডিৰ সমথলভূমিত আঙ্গুৰ আৰু নুনি গছ যথেষ্ট জন্মে।
পাট কাপোৰ এই অঞ্চলৰ প্ৰধান শিল্প। ইয়াত গোমধান আৰু
ধানৰো খেতি আছে। টুৰিণ পো নৈৰ পাৰৰ এটি প্ৰধান বন্দৰ।&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>eac1tbu4k52r26jrmvficmw8bseioda</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:বিশ্ব-ভূগোল.pdf/২৭৭</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90659</id>
    <revision>
      <id>246058</id>
      <timestamp>2026-04-04T17:17:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>4110</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;ইটালি ২৪৫ মিলান উত্তৰ ইটালিৰ পাট শিল্পৰ কেন্দ্ৰ। ভেনিচ এড্ৰিয়েটিক উপকূলৰ বন্দৰ আৰু প্ৰাচীন চহৰ। বাণিজ্য আৰু ঐশ্চৰ্য্যত এসময়ত য়ুৰোপৰ ই শ্ৰেষ্ঠ চহৰ আছিল। ইটাল...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>246058</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3237" sha1="le8lypxfzd1fq6sf3w276s6rau61m8v" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;নৰুনা বৰুৱা&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;ইটালি
২৪৫
মিলান উত্তৰ ইটালিৰ পাট শিল্পৰ কেন্দ্ৰ। ভেনিচ এড্ৰিয়েটিক
উপকূলৰ বন্দৰ আৰু প্ৰাচীন চহৰ। বাণিজ্য আৰু ঐশ্চৰ্য্যত এসময়ত
য়ুৰোপৰ ই শ্ৰেষ্ঠ চহৰ আছিল।
ইটালিৰ পশ্চিম উপকূল বা ৰি-ভেৰা পৰ্ব্বতময় আৰু অৰণ্যপূৰ্ণ।
জাৰকালি ইয়াৰ জলবায়ু মনোৰম হোৱাত অনেকে ইয়ালৈ বায়ু
পৰিবৰ্ত্তনৰ অৰ্থে শীতকালি আছে। ইটালিৰ প্ৰধান বৰ জেনোৱা
এই উপকূলতে। টাস্কানিৰ প্ৰধান চহৰ ফ্লোৰেঞ্চ। ই অতীত
শিল্পগৌৰৱেৰে পৰিপূৰ্ণ।
ইটালিব ৰাজধানী ৰোম নগৰ প্ৰায় ২৭,০০ বছৰৰ আগেয়ে
প্ৰতিস্থিত হৈছিল। ই টাইবাৰ নদীৰ পশ্চিম উপকূলত অৱস্থিত।
ইয়াৰ চাৰিও দাঁতিৰ সৌন্দৰ্য্য অতি মনোৰম। য়ুৰোপৰ সৰ্ব্বাপেক্ষা
বৃহৎ ধৰ্ম্মমন্দিৰ চেণ্টপিটাৰ গিৰ্জ্জা এই চহৰত আছে। ৰোমান
কেথলিক ধৰ্ম্মগুৰু পোপ ইয়াতে থাকে।
দক্ষিণ ইটালিৰ সমৰ্থলভূমিত একপ্ৰকাৰ টান গম উৎপন্ন হয়।
নেপোলচ, বন্দৰ নেপোলচ, উপসাগৰৰ উপকূলত। ইয়াৰ ওচৰতে
বিচুবিয়চ আগ্নেয়গিৰি। ব্ৰিন্দিচি আৰু টণ্টো বন্দৰত এচিয়া
আৰু অস্ত্ৰেলিয়াৰ পৰা অহা যাত্ৰীজাহাজ লাগে। ইয়াৰ পৰা বেলেৰে
বিলাতলৈ যাব পাৰি।
চিচিলি দ্বীপ, লিপাৰি দ্বীপপুঞ্জ, চাদিনিয়া আৰু 'এল বা
ইটালিৰ অন্তৰ্গত। চিচিলিৰ প্ৰধান চহৰ পালাৰমো। এলাত
লোৰ আৰু চিচিলিত গন্ধক খনি আছে। এইবোৰ দ্বীপ বেচ
সাৰুৱা আৰু গম, আঙ্গুৰ, সুমথিৰা প্ৰভৃতি নানা প্ৰকাৰৰ ফল
ইয়াত জন্মে। মহাসমৰৰ অন্তত ইটালিয়ে অষ্ট্ৰিয়াৰ এড়িয়েটিক উপকূলৰ
টি ষ্ট, আৰু ফিউমে বন্দৰ অধিকাৰ কৰিছে।&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>le8lypxfzd1fq6sf3w276s6rau61m8v</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:মেৰপেচ.pdf/১৩৮</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90660</id>
    <revision>
      <id>246072</id>
      <timestamp>2026-04-04T18:03:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>প্ৰয়াসী বৰঠাকুৰ</username>
        <id>3437</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হৈছে */</comment>
      <origin>246072</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3593" sha1="cduufwnrx9oghuh4507qoxgf786o9el" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;প্ৰয়াসী বৰঠাকুৰ&quot; /&gt;{{rh|১৩০||মেৰপেচ}}&lt;/noinclude&gt;নীলাম্বৰী যদিও যতীৰ পক্ষে সোণৰ কণী পৰা ৰাজহাঁহ আছিল তথাপি উদ্দেশ্য এটা স্পষ্টকৈ দেখা যায়। যতীলালে নিজস্ব ক্ষুদ্র গবেষণাগাৰটো সুকেন্দ্ৰটোৰ লগত লগকৰি সমান অংশীদাৰ হবলৈ চেষ্টা কৰিছিল । সুকেন্দ্রৰ আগ্রহ সত্বেও নীলাম্বৰীৰ বাধাৰ বাবে সফল নহল । নীলাম্বৰীক আঁতৰালে সুকেন্দ্রই সম্পত্তিৰ একমাত্ৰ গৰাকী হব আৰু নিজৰ অভিলাষ পূর্ণ কৰি সুকেন্দ্ৰক ঠগাব পাৰিব । তদুপৰি সেইদিনা গধুলি নিলাম্বৰীয়ে তেওঁক গালি পাৰি উলিয়াই দিছিল । মানুহে খঙতনো কি কৰিব নোৱাৰে ?”

{{gap}}উৎসাহেৰে গগৈৰ ঘৈণীয়েকে কলে &quot;এইষাৰ কথা হলে মোৰ মনত লাগিছে, ৰায়চৌধুৰী। যতীলালেই সেই দ্রব্যটো বিকেন্দ্ৰৰ হতুৱাইি অনাই সুকেন্দ্রৰ লেবৰেটৰীলৈ পঠিয়াছিল ।

{{gap}}দাসে মাত লগালে &quot;আৰু নীলাম্বৰীয়ে উইল কৰা কথা যতীলালে জানিছিল। তেওঁ মোৰ আগত স্বীকাৰ কৰা কথা ৰায়চৌধুৰীক সিদিনা ৰাতি ম‍ই কৈছিলো নহয় যে নীলাম্বৰীয়ে উইলৰ পৰা তেওঁৰ নাম কাটি দিব বুলি হেনো কৈছিল। গতিকে তাৰ পূৰ্ব্বেই খতম কৰিলে ৷ যতীলালে উইলৰ কথা কেবাজনো উকীলক সুধি ফুৰিছিল অৱশেষত শান্তিক সোধাত ম‍ই লিখা কিবা কাকতত তাই চহী কৰা বুলি কোৱাত বৰাই উইল বুলি বুজি মোক বিচাৰি ফুৰিছিল। এতেকে এই সিদ্ধান্ত কৰিব পাৰো যে...”

{{gap}}“ৰ'ব মি: দাস,” অনিলে কলে “সিদ্ধান্তটো ইমান খৰখেদাকৈ নকৰিবচোন। শুনক, থ্ৰি-পইজনটো বিকেন্দ্ৰৰ আবিষ্কাৰ আৰু তেৱেই সেইটো আনি যতীক দিছিল আৰু যতীৰ পৰা আনি সুকেন্দ্রকো দিছিল। ইপিনে বতাহী বৰুৱাৰ গৃহস্থীৰ অৱস্থা পানীত হাঁহ নচৰা বিধৰ । তেওঁৰ সকলো সম্পত্তি নিলামত যাবলৈ পলম নাই। সুকেন্দ্ৰৰ পৰা টকা নাপালে পাবলৈ অইন ঠাইও নাই আৰু সুকেন্দ্ৰৰ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>cduufwnrx9oghuh4507qoxgf786o9el</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:মেৰপেচ.pdf/১৩৯</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90661</id>
    <revision>
      <id>246073</id>
      <timestamp>2026-04-04T18:09:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>প্ৰয়াসী বৰঠাকুৰ</username>
        <id>3437</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হৈছে */ ৰ-প্ৰতিস্থাপন সঁজুলি ব্যৱহাৰ কৰি ‘বঙালী ৰ’ প্ৰতিস্থাপন কৰা হ’ল।</comment>
      <origin>246073</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3113" sha1="0861hzs6fql3mjoaramuue061m6mbxw" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;প্ৰয়াসী বৰঠাকুৰ&quot; /&gt;{{rh|মেৰপেচ||১৩১}}&lt;/noinclude&gt;পৰা টকা আদায় কৰাৰ অস্ত্র হল পুষ্প। কিন্তু বতাহী আৰু বিকেন্দ্ৰই ভালকৈ জানে যে নীলাম্বৰী বৰ্ত্তমানে সুকেন্দ্রই গাৰ মঙ্গহোি দিব পাৰে, টকা দিব নোৱাৰে।”

{{gap}}হঠাতে উকীলনীয়ে মাত লগালে “গতিকে মাক-পুতেকে সা- সঁজুলিৰে সাজু হৈ আহিছিল । লগত পুষ্প আৰু তাইক লিখি দিয়া দলীলো নিশ্চয় আনিছিল ।”

{{gap}}“তোমাৰ অনুমান ঠিক ন-বৌ। এই কাৰণে তোমাক ইয়াত বহিব কৈছিলো।” অনিলে কলে ।

{{gap}}উকীলনীয়ে কলে “কিন্তু ম‍ই বুজিব পৰা নাই যে ইনজেকশ্যন লগালে কোনে ? বতাহী, বিকেন্দ্র, যতী নে আৰু কোনোবা আছে ৰায়চাহাব ?”

{{gap}}হাঁহি মাৰি তেতিয়া গগৈয়ে মাত লগালে “কিয় কেচৰ প্রধান আচামী দুজনীলৈ পাহৰি গলা ? এইবোৰ তোমাৰ অনুমানহে কিন্তু সিহঁতৰ বিপক্ষে অকাট্য প্রমাণ পাইছে। ধৰা, যদি যতী আৰু বিকেন্দ্ৰই পিয়াৰীক টকা দি তাইৰ হতুৱাই কৰাইছে অথৱা যতীক
এৰি বতাহী আৰু বিকেন্দ্রই চিন্ময়ীক হাত কৰি তাইৰ হতুৱাই...”

{{gap}}চকুযোৰ ঘোপা কৰি গিৰিয়েকলৈ চাই উকীলনীয়ে কলে “আপোনাৰ আইনৰ কিতাপত ধাৰা চাই নজীৰ দেখুৱাবলৈ ইয়াত জজ নাই যে তাকে লৈ তৰ্ক কৰিব। বোলো এষাৰ কথা মনত আছেনে নাই যে বতাহীয়ে পুলিচক জোৰ দি কৈছিল যে পিয়াৰীয়ে
হত্যা কৰিছে আৰু পিয়াৰীৰ ঘৰলৈ ফোন কৰি ৰায়চৌধুৰীকে পিয়াৰী বুলি ভাবি কি ধমক দিছিল ?”

{{gap}}গিৰিয়েকে সুধিলে “সেই কথা মনত আছে, কিন্তু তাৰপৰা তুমি কি প্ৰমাণ কৰিব খোজা ?”

{{gap}}“কম কথাতনো ম‍ই নাবালক বোলো নে ?” বুলি হাঁহি মাৰি&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>0861hzs6fql3mjoaramuue061m6mbxw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:মেৰপেচ.pdf/১৪০</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90662</id>
    <revision>
      <id>246074</id>
      <timestamp>2026-04-04T18:13:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>প্ৰয়াসী বৰঠাকুৰ</username>
        <id>3437</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হৈছে */ ৰ-প্ৰতিস্থাপন সঁজুলি ব্যৱহাৰ কৰি ‘বঙালী ৰ’ প্ৰতিস্থাপন কৰা হ’ল।</comment>
      <origin>246074</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3242" sha1="m4cxxbhkqz4tzysj6wwwosnvpp06ibc" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;প্ৰয়াসী বৰঠাকুৰ&quot; /&gt;{{rh|১৩২||মেৰপেচ}}&lt;/noinclude&gt;ঘৈণীয়েকে কলে &quot;বোলো দেওহে, 'গোসাঁই ঘৰত কোন? বোলে মই কল খোৱা নাই।' পিয়াৰীৰ বিৰুদ্ধে মিছা সাক্ষী কবলৈ বা পিয়াৰীৰ বুকুত বিষ ঢালিবলৈ তাইৰ কি দৰকাৰ পৰিছিল? কওঁ শুনক, পিয়াৰীয়ে মদ খাই পাৰ্টিৰ লগত মছগুল হৈ আছিল। সেই
সুযোগতে তাইৰ বেগৰ পৰা চাবি হয় মাকে নহয় পুতেকে চুৰ কৰি নিছিল। বতাহীয়ে মদ খোৱা নাছিল আৰু বিকেন্দ্ৰই মদ খালেও মাতাল নহয়। মাক-পুতেকৰ কোনোবা এজনে সেই কাম কৰিছিল। মোৰ বিশ্বাস পুতেকে, আৰু মাকে সেই দোষ ঢাকিবলৈ পিয়াৰীক
ধৰাই দিছিল। তদুপৰি এই কথা ঠিক যে বিকেন্দ্ৰই ড্ৰাইভাৰৰ লগত ৰায়চৌধুৰীয়ে কথা পতা শুনি শেষ কৰিব খুজিছিল। ইয়াত হাজৰিকাৰ বাবে সফলকাম নোহোৱাত তেজপুৰতো তাৰে চেষ্টা কৰি বিফল হৈ ধৰা পৰিবৰ ভয়ত পলাই পত্ৰং দিছে।”

দাসে ৰং মনেৰে কলে “উচিত কথা কৈছে ন-বৌ, বৰ সাৰুৱান যুক্তি।” বুলি অনিলৰ মুখলৈ চাই তেওঁ চকু মুদি থকা দেখি সুধিলে “আপুনি কি কয় ৰায়চৌধুৰী, আপোনাৰ টোপনি আহিল নেকি?”

{{gap}}চকু মুদি থাকিয়েই অনিলে উত্তৰ দিলে “টোপনি অহা নাই কিন্তু দিনতো ভাত খাব নাপাই গাটো বৰ দুৰ্ব্বল লাগিছে। বিশেষকৈ মাৰখোৱা দিন ধৰি মূৰটো কিবা পাতল হৈ পৰিছে।”

{{gap}}থিয় হৈ উকীলনীয়ে কলে “আয়ৈ দেহি! আপোনালোকে ডাইনিংহললৈ আহক। ম‍ই ভাত দিয়াৰ ব্যৱস্থা কৰোগৈ। দাসেও এমুঠি খাই যাওক।”

{{gap}}“নালাগে ন-বৌ, আন এদিন খাম। আজি ক্ষমা কৰক। কিন্তু ৰায়চৌধুৰীৰ লগত বেঙ্কৰ বিষয়ে আলোচনা কৰিবলগীয়া আছিল।”

{{gap}}“কালিলৈ এসময়ত আপোনাৰ ঘৰলৈ মই যাম মিঃ দাস।&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>m4cxxbhkqz4tzysj6wwwosnvpp06ibc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:মেৰপেচ.pdf/১৪১</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90663</id>
    <revision>
      <id>246075</id>
      <timestamp>2026-04-04T18:18:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>প্ৰয়াসী বৰঠাকুৰ</username>
        <id>3437</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হৈছে */ ৰ-প্ৰতিস্থাপন সঁজুলি ব্যৱহাৰ কৰি ‘বঙালী ৰ’ প্ৰতিস্থাপন কৰা হ’ল।</comment>
      <origin>246075</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3018" sha1="gpzqttcehsm8kcxd1atv1wzontz28y7" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;প্ৰয়াসী বৰঠাকুৰ&quot; /&gt;{{rh|মেৰপেচ||১৩৩}}&lt;/noinclude&gt;তেতিয়া আলোচনা কৰিম দেই।” বুলি অনিলে কোৱাত দাস ওলাই গল। বাকী কেজনে ডাইনিংহল পালেগৈ।

{{gap}}অনিল আৰু গগৈয়ে খাই উঠি তামোল চোবাই চ'ৰালৈ আহি বহিল। সেই সময়তে টেলিফোনৰ বেল বাজিল। গগৈয়ে ৰিচিভাৰ লৈ সিমূৰৰ মাত শুনি কলে &quot;হয় আছে, অলপ ধৰি থাকক।” বুলি ৰিচিভাৰটো অনিলৰ হাতত দি কলে &quot; মদন চক্ৰৱৰ্ত্তীয়ে আপোনাক বিচাৰিছে।”

{{gap}}অনিলে ৰিচিভাৰ লৈ মাতিলে “হেল্লো মদন?”

{{gap}}আনমূৰৰ পৰা মদনে সুধিলে “তুমি এতিয়াও ঘৰলৈ যোৱা নাই অনিল?”

{{gap}}“দিনটোৰ মূৰত” অনিলে কলে “ভাত এসাজ ইয়াতে খাই ললো। এতিয়া ঘৰলৈ গৈ শুই থাকিম। কিবা বাতৰি আছে নেকি মদন?&quot;

{{gap}}“আছে অৱশ্যে। কওঁ শুনা, মোৰ বন্ধু ধীৰেণে বিকেন্দ্ৰক বিচাৰিবলৈ মানুহ লগোৱা কথা তুমি জানাই নহয়। বিকেন্দ্ৰ তেজপুৰ এৰি যোৱা নাছিল। তুমি তেজপুৰত থকা কেইদিন তাৰ বন্ধু এজনৰ ঘৰত লুকাই আছিল। হয়তো তোমাৰ পাছে পাছেও
ঘূৰিছিল, কব নোৱাৰো। ধীৰেণে টেলিফোনেৰে মোক জনালে বোলে তুমি কোনো এজাহাৰ নিদিয়া বাবে তাক কোনোৰকমে জোকাব পৰা নাই। তুমি তেজপুৰ এৰাৰ পিছত সিও পুষ্পৰ সৈতে ৰাওনা হৈ আহে। ধীৰেণৰ পৰা আগধৰি খবৰ পাই মই ঘাটত মানুহ ৰাখিছিলো। পাৰহৈ আহি সিহঁত সুকেন্দ্ৰৰ ঘৰলৈ যায়। তাত হয়তো কিবা খোৱা-বোৱা কৰে।”

{{gap}}হঠাতে অনিলৰ মুখেদি ওলাল “অ-হ, তাইৰ আশাত চেঁচা-পানী পৰিল। তাইক বিয়া কৰালে বৰুৱাই নীলাম্বৰীৰ সম্পত্তিৰ ফুটা কড়ী এটাও নাপায়।”&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>gpzqttcehsm8kcxd1atv1wzontz28y7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:মেৰপেচ.pdf/১৪২</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90664</id>
    <revision>
      <id>246076</id>
      <timestamp>2026-04-04T18:24:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>প্ৰয়াসী বৰঠাকুৰ</username>
        <id>3437</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হৈছে */ ৰ-প্ৰতিস্থাপন সঁজুলি ব্যৱহাৰ কৰি ‘বঙালী ৰ’ প্ৰতিস্থাপন কৰা হ’ল।</comment>
      <origin>246076</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2986" sha1="glvdjss8pe3cpyb15jl15cc6ibcn1u3" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;প্ৰয়াসী বৰঠাকুৰ&quot; /&gt;{{rh|১৩৪||মেৰপেচ}}&lt;/noinclude&gt;{{gap}}আনমূৰৰ পৰা মদনে সুধিলে &quot;তুমি কি কব ধৰিছা অনিল?”

{{gap}}“তোমাক কোৱা নাই মদন। বাৰু কোৱাচোন এতিয়াও সিহঁত তাতে আছে নেকি?”

{{gap}}“নাই। প্ৰায় আধাঘণ্টা মান হল, চিনেমা চাবলৈ গৈছে।”

{{gap}}“ধন্যবাদ মদন। কালিলৈ তোমাৰ লগত দেখা কৰিম দেই।” বুলি ৰিচিভাৰ থৈ থিয় হৈ কলে &quot;গগৈদেও, কাম এটা ওলাল। ম‍ই বিদায়হে মাগিলো।”

{{gap}}মনে মনে আহি তেওঁৰ পাছফালে থিয় হৈ থকা গগৈ গৃহিণীয়ে কলে “এতিয়াই যে কৈছিলা, ঘৰলৈ গৈ শুই থাকিবা বুলি?”

{{gap}}“নহয় ন-বৌ, এয়ে সোণালী সুযোগ। তেওঁলোকৰ চিনেমাত অন্ততঃ দুঘণ্টা লাগিব। ইতিমধ্যে মোৰ সামান্য কাম শেষ কৰি আহি আৰাম কৰি ঘুমটি মাৰিব পাৰিম।” বুলি কৈ বেগাই ওলাই গল।

{{gap}}সুকেন্দ্ৰ বৰুৱাৰ ঘৰ পাই বাহিৰৰ দুৱাৰ বন্ধ দেখি অনিলে ঘৰৰ দাঁতিয়েদি ভিতৰ চোতাললৈ সোমাই গৈ দেখিলে যে কোনোবাই আন্ধাৰ বাৰাণ্ডাত মাটিত বহি মূৰে কপালে হাত দি উচুপি আছে। অনিলে মাত লগালে &quot;শান্তিবাই, অ' শান্তিবাই আছানে? ম‍ই অনিল বায়চৌধুৰী....”

{{gap}}শান্তিয়ে থিয় হৈ চকু মচি বৰ চেষ্টা কবিও স্বাভাৱিক মাত উলিয়াব নোৱাৰি সংক্ষেপে উত্তৰ দিলে “আছোঁ।” বুলি কৈ বাৰাণ্ডাৰ লাইট জ্বলাবলৈ হাত মেলিও নজলাই হাতখন নমাই আনি আঁচলেৰে চকু মুখ ভালকৈ মচিবলৈ ধৰিলে।

{{gap}}অনিলে বাৰাণ্ডাত উঠি কলে “মই সকলো বুজিছো শান্তিবাই। মোৰ আগত লুকাবলৈ চেষ্টা কৰি লাভ লাই। তুমি প্ৰথমে লাইট জ্বলাই দিয়া।”&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>glvdjss8pe3cpyb15jl15cc6ibcn1u3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:মেৰপেচ.pdf/১৪৩</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90665</id>
    <revision>
      <id>246077</id>
      <timestamp>2026-04-04T18:30:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>প্ৰয়াসী বৰঠাকুৰ</username>
        <id>3437</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হৈছে */ ৰ-প্ৰতিস্থাপন সঁজুলি ব্যৱহাৰ কৰি ‘বঙালী ৰ’ প্ৰতিস্থাপন কৰা হ’ল।</comment>
      <origin>246077</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3220" sha1="5a2hgxwt1ldlsdagp73l9z7z9enhzyg" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;প্ৰয়াসী বৰঠাকুৰ&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{gap}}শান্তিয়ে অনিলৰ আদেশ মানি লাইট জ্বলাই দি আকৌ চকু মুখ মচিলে যদিও তেওঁকে একমাত্ৰ  আপোন ভাবি অন্তৰৰ বেদনাটো বাঢ়িলত চকুপানীয়ে বাধা নামানি দুয়ো গালেৰে বৈ যাবলৈ ধৰিলে। সান্ত্বনা দি অনিলে কলে &quot;তোমাৰ কষ্টৰ কথা মই অনুভৱ কৰিছো শান্তিবাই কিন্তু কান্দিকাতি অস্থিৰ হলেও আয়েৰাক তো আৰু ফিৰাই নোপোৱা। গতিকে ধৈৰ্য্য ধৰি সকলো সহ্য কৰাই ভাল।&quot;

{{gap}}শান্তিয়ে চকী এখন আনি অনিলক বহিবলৈ দি নিজে মাটিত বহি কলে “সেই বিষয়ে মই কন্দা নাই দেউতা। মোৰ আৰু ইয়াত চাউল উঠিল। আই থকাত মই এই ঘৰৰ গিৰিহঁতনীৰ দৰে মোৰ ইচ্ছামতে সকলো কাম চলাইছিলো। তেওঁ মৰাত দেউতা উদাসীনৰ দৰে হল। জোৰ কৰি দিলে এমুঠি খায় নহলে কোনো খা-খবৰ নলয়। কেৱল
মদ খাই বহি থাকে। মোৰ হাতত থকা দৰমহাৰ জমা টকাৰ পৰা খৰচ কৰি আজি কেইদিনমান খুৱাইছো।”

{{gap}}“কিয়? বৰুৱাই খা-খৰচৰ টকা নিদিয়ে নেকি? গৃহস্থীৰ ফালে চকু নিদিয়ে নেকি?”

{{gap}}শান্তিয়ে উত্তৰ দিলে “গৃহস্থী আপুনি কিহক কৈছেবা? খোৱা-বোৱা আদিৰ আগেয়েও কোনো খা-খবৰ লোৱা নাছিল, এতিয়াও নলয়। আগেয়ে টকা লাগিলে আইক কৈছিলো। সিদিনা দেউতাক খৰচৰ টকাৰ কথা কোৱাত কলে যে নাখালেও হব। অথচ ভাল খাদ্ নহলে তেখেতে মুখত নিদিছিল। মদ খোৱাৰ সময়তো সদায় এবিধ নহয় এবিধ লাগিছিল। গতিকে ম‍ই বুজিলো যে তেওঁৰ হাতত টকা নাই। বাকীকে কিনা মদৰ এশ টকাৰ বিল অহা মই দেখিছো। নিৰাশ্ৰিতা মই, আই থকাত ইমান সুখত আছিলো যে নিজৰ ঘৰত থকা হলেও ইমান সুখ নাপালেহেঁতেন। তদুপৰি মাহে মাহে দৰমহাৰ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>5a2hgxwt1ldlsdagp73l9z7z9enhzyg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>246078</id>
      <parentid>246077</parentid>
      <timestamp>2026-04-04T18:32:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>প্ৰয়াসী বৰঠাকুৰ</username>
        <id>3437</id>
      </contributor>
      <origin>246078</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3256" sha1="1tq9iugijt1uzym1gwc0mbwcz6r30dk" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;প্ৰয়াসী বৰঠাকুৰ&quot; /&gt;{{rh|মেৰপেচ||১৩৫}}&lt;/noinclude&gt;{{gap}}শান্তিয়ে অনিলৰ আদেশ মানি লাইট জ্বলাই দি আকৌ চকু মুখ মচিলে যদিও তেওঁকে একমাত্ৰ  আপোন ভাবি অন্তৰৰ বেদনাটো বাঢ়িলত চকুপানীয়ে বাধা নামানি দুয়ো গালেৰে বৈ যাবলৈ ধৰিলে। সান্ত্বনা দি অনিলে কলে &quot;তোমাৰ কষ্টৰ কথা মই অনুভৱ কৰিছো শান্তিবাই কিন্তু কান্দিকাতি অস্থিৰ হলেও আয়েৰাক তো আৰু ফিৰাই নোপোৱা। গতিকে ধৈৰ্য্য ধৰি সকলো সহ্য কৰাই ভাল।&quot;

{{gap}}শান্তিয়ে চকী এখন আনি অনিলক বহিবলৈ দি নিজে মাটিত বহি কলে “সেই বিষয়ে মই কন্দা নাই দেউতা। মোৰ আৰু ইয়াত চাউল উঠিল। আই থকাত মই এই ঘৰৰ গিৰিহঁতনীৰ দৰে মোৰ ইচ্ছামতে সকলো কাম চলাইছিলো। তেওঁ মৰাত দেউতা উদাসীনৰ দৰে হল। জোৰ কৰি দিলে এমুঠি খায় নহলে কোনো খা-খবৰ নলয়। কেৱল
মদ খাই বহি থাকে। মোৰ হাতত থকা দৰমহাৰ জমা টকাৰ পৰা খৰচ কৰি আজি কেইদিনমান খুৱাইছো।”

{{gap}}“কিয়? বৰুৱাই খা-খৰচৰ টকা নিদিয়ে নেকি? গৃহস্থীৰ ফালে চকু নিদিয়ে নেকি?”

{{gap}}শান্তিয়ে উত্তৰ দিলে “গৃহস্থী আপুনি কিহক কৈছেবা? খোৱা-বোৱা আদিৰ আগেয়েও কোনো খা-খবৰ লোৱা নাছিল, এতিয়াও নলয়। আগেয়ে টকা লাগিলে আইক কৈছিলো। সিদিনা দেউতাক খৰচৰ টকাৰ কথা কোৱাত কলে যে নাখালেও হব। অথচ ভাল খাদ্ নহলে তেখেতে মুখত নিদিছিল। মদ খোৱাৰ সময়তো সদায় এবিধ নহয় এবিধ লাগিছিল। গতিকে ম‍ই বুজিলো যে তেওঁৰ হাতত টকা নাই। বাকীকে কিনা মদৰ এশ টকাৰ বিল অহা মই দেখিছো। নিৰাশ্ৰিতা মই, আই থকাত ইমান সুখত আছিলো যে নিজৰ ঘৰত থকা হলেও ইমান সুখ নাপালেহেঁতেন। তদুপৰি মাহে মাহে দৰমহাৰ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>1tq9iugijt1uzym1gwc0mbwcz6r30dk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:মেৰপেচ.pdf/১৪৪</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90666</id>
    <revision>
      <id>246079</id>
      <timestamp>2026-04-04T18:37:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>প্ৰয়াসী বৰঠাকুৰ</username>
        <id>3437</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হৈছে */ ৰ-প্ৰতিস্থাপন সঁজুলি ব্যৱহাৰ কৰি ‘বঙালী ৰ’ প্ৰতিস্থাপন কৰা হ’ল।</comment>
      <origin>246079</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2921" sha1="huxjzfr5s8f3um1q5qxro6zr0q8oys4" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;প্ৰয়াসী বৰঠাকুৰ&quot; /&gt;{{rh|১৩৬||মেৰপেচ}}&lt;/noinclude&gt;উপৰিও পুৰস্কাৰ। এতিয়া দেউতাৰ বিপদৰ সময়ত ম‍ই চকু মুদি থাকিব পাৰোনে?”

{{gap}}শান্তিৰ অন্তৰখনৰ কথা ভাবি অনিলৰ শ্ৰদ্ধা উপজিল। কোনো কথা নকৈ শান্তিৰ মুখলৈ চাই থাকিল। শান্তিয়ে অলপ ৰৈ কলেো “পিছে, এতিয়া মই স্থিৰ কৰিছো যে এই ঘৰত আৰু মোৰ চাউল নাই।”

{{gap}}&quot;কিয়?”

{{gap}}“কওঁ শুনক, দেউতাই যদি বিয়া নকৰায় তেনেহলে আইৰ শোকত পগলা হব অথবা মদ খাই খাই অধোপাতে যাব। ঘৰখনত তিৰোতা মানুহ নাই। ম‍ই ইয়াত অকলে কেনেকৈ থাকিম? আৰু দ্বিতীয়তে যদি বতাহী আইতাই ঠিক কৰা মতে পুষ্প বোলাজনীকে বিয়া কৰায়—-আজি দেউতাৰ ভায়েকৰ লগত তাই নাচি-বাগি ওলাইছেহি নহয় — ”

{{gap}}&quot;যাকেই বিয়া নকৰাওক, তোমাৰ তাত কি? তোমাৰ কাম তুমি কৰিবা।”

{{gap}}“কেতিয়াও নহয়। মই নিঠৰুৱা হৈছো যদিও ভাল বংশৰ জীয়ৰী, আয়ে জানি শুনি মোক নিজৰ জীয়েকৰ দৰে মৰম কৰিছিল কিন্তু এই বদমাচ পুষ্পজনীয়ে আজি আহিয়ে মোক চাকৰাণী আখ্যা দি টান কথা কৈ মোক ধমক দিলে। তদুপৰি হুকুম দি গৈছে বোলে মই বজাৰৰ পৰা মাংস কিনি আনি ভালকৈ ৰান্ধি খানা সাজু কৰি থব লাগে---” বুলি অলপ ৰৈ খঙেৰে দাঁত কামুৰি কলে &quot;তাইক মই তেতিয়াই ডিঙিত টেপামাৰি ধৰিব খুজিছিলো।”

{{gap}}অনিলে সুধিলে “কিয়, মোলানক বিদায় দিলে নেকি?”

{{gap}}“নাই দিয়া, বেচেৰা জ্বৰত পৰি চেপেটা হৈ আছে। পিছে মই স্থিৰ কৰিছো যে এতিয়া দুৱাৰ বন্ধ কৰি শুই থাকিম। কালিলৈ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>huxjzfr5s8f3um1q5qxro6zr0q8oys4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:বিশ্ব-ভূগোল.pdf/১৬৩</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90667</id>
    <revision>
      <id>246082</id>
      <timestamp>2026-04-05T00:35:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>4110</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;১৩৬ বিশ্ব-ভূগোল . (ক) মধ্য ভাৰতীয় অধিত্যকা : আৰাৱলী আৰু বিন্ধ্য পৰ্ব্বতৰ মাজৰ ঠাইডোখৰক মধ্যভাৰতীয় অধিত্যকা বোলা হয়। সম্বল নদী ইয়াৰপৰা ওলাই ভৈয়ামলৈ নামিছে আৰু...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>246082</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3543" sha1="ci0dfpt5l8hz1sl13l6dh2zi02ffc9z" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;নৰুনা বৰুৱা&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;১৩৬
বিশ্ব-ভূগোল
.
(ক) মধ্য ভাৰতীয় অধিত্যকা : আৰাৱলী আৰু বিন্ধ্য পৰ্ব্বতৰ
মাজৰ ঠাইডোখৰক মধ্যভাৰতীয় অধিত্যকা বোলা হয়। সম্বল নদী
ইয়াৰপৰা ওলাই ভৈয়ামলৈ নামিছে আৰু উত্তৰ-পূৰ্বে যমুনাত পৰা
নদীবোৰো ইয়াৰপৰাই ওলাইছে। সোণনদী ইয়াৰপৰা ওলাই
পাটনাৰ ওচৰত গঙ্গাত মিলিছে।
(খ) দাক্ষিণাত্য অধিত্যকা :- গঢ়ত দাক্ষিণাত্য অধিত্যকা এটি
ত্ৰিভূজৰ দৰে। নৰ্ম্মদা আৰু তাপ্তী নদী ভিন্ন ইয়াৰ পৰা ওলোৱা সকলে।
নদীয়েই বঙ্গ অখাতত পৰিছে। ইয়াৰ পৰা স্পষ্টকৈ বুজা যায় যে
ইয়াৰ পশ্চিম অঞ্চল পূব অঞ্চলতকৈ ওখ। পূবলৈ বোৱা নদীৰ ভিতৰত
মহানদী, গোদাবৰী, কৃষ্ণা আৰু কাবেৰী প্ৰধান। পশ্চিম দাতিয়ে
কাম্বে' উপসাগৰৰ পৰা কুমাৰীকা অন্তৰীপলৈকে পশ্চিমঘাট পৰ্ব্বত
অখণ্ডিতভাৱে থিয় দি আছে। পূব দাঁতিয়ে পূৰ্ব্বঘাট পৰ্ব্বত। এই
খণ্ডিত পৰ্ব্বতৰ ছিঙা ঠায়েদি বঙ্গ অখাতলৈ নদীবোৰ বৈছে। পূব আৰু
পশ্চিমঘাট দুয়ো শাৰী পৰ্ব্বত নীলগিৰিত মিলিছে। নীলগিৰিৰ উচ্চতম
শৃঙ্গ ডোডাবেটা ৮৬৪০ ফুট ওখ। ইয়াৰ ঠিক উত্তৰে অধিত্যকাৰ
উচ্চতম অংশত মহীশুৰ ৰাজ্য অৱস্থিত আৰু ইয়াৰ মাজেদি কাৰেী
নৈ বৈ গৈছে।
দাক্ষিণাত্য অধিত্যকাৰ উত্তৰ খণ্ডত কেতবোৰ পাহাৰ উত্তৰপূব-
দক্ষিণপশ্চিম দণ্ডত আছে; আৰু বাঢ়ি আহি প্ৰায় ৰাজমহল পৰ্ব্বত
পৰ্য্যন্ত পাইছেহি। নৰ্ম্মদাৰ উত্তৰ পাৰৰ বিন্ধ্য আৰু দক্ষিণপাৰৰ
সাতপুৰা পৰ্ব্বত, মহাদেউ, মাইকাল আৰু আন আন পাহাৰ শাৰীৰ দ্বাৰা
সংযোজিত হৈ উত্তৰ-পূব কোণ পাইছেহি।
ভৈয়ামৰ দৰে অধিত্যকাৰ মাটি বালিঅঁহীয়া নহয়। আগ্নেয়গিৰি
আৰু পৃথিবীৰ উৰ্দ্ধক্ষেপনৰ হেতু এই অংশ ওপৰলৈ উঠাত ভূমিখণ্ড প্ৰায়ে&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ci0dfpt5l8hz1sl13l6dh2zi02ffc9z</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:বিশ্ব-ভূগোল.pdf/১৬৪</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90668</id>
    <revision>
      <id>246083</id>
      <timestamp>2026-04-05T00:35:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>4110</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;ভাৰত সাম্ৰাজ্য ১৩৭ শিলাময়। কেৱল পাতল এতৰপ মাটিৰ চামনিয়ে ওপৰ খণ্ড আবৃত কৰি ৰাখিছে। নদীৰ উপত্যকাত অৱশ্যে পলসুৱা বালিআঁহীৰা মাটি যথেষ্ট আছে। এই অধিত্যকাৰ পিঠি এক...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>246083</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3386" sha1="croadz3clfsg4mx4nbhhb5rst7ghr58" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;নৰুনা বৰুৱা&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;ভাৰত সাম্ৰাজ্য
১৩৭
শিলাময়। কেৱল পাতল এতৰপ মাটিৰ চামনিয়ে ওপৰ খণ্ড আবৃত
কৰি ৰাখিছে। নদীৰ উপত্যকাত অৱশ্যে পলসুৱা বালিআঁহীৰা মাটি
যথেষ্ট আছে। এই অধিত্যকাৰ পিঠি এক সমান সমৰ্থল নহয়; ই
অনুৰ্ব্বৰ আৰু অধিক সংখ্যক শস্যও ইয়াত উৎপন্ন নহয়। গাওঁ-চহৰো
অনধিক আৰু লোকাবাসও পাতল। খলা-বমা হোৱাৰ গতিকে অধিক
সংখ্যক আলি-পদুলি আৰু বেলপথো ইয়াত নাই।
তুষাৰ মণ্ডলত ওপজা হেতু হিমালয়ৰ পৰা ওলোৱা নৈবোৰত ওৰে
বছৰেই পানী থাকে। কিন্তু দাক্ষিণাত্যৰ নৈবোৰ এনে কোনো তুষাৰ
মণ্ডলৰ পৰা ওলোৱা নাই। 1 মৌচুমী বতাহ ইহঁতৰ প্ৰাণ স্বৰূপ;
বৰষুণো কেৱল মৌচুমী ঋতুৰ সময়ত হোৱাত ডাঙৰ নদীকেইখন ভিন্ন
আম নদীবোৰ খালি শুকাই যায়। পাৰ শিলৰ হোৱাত নদীৰ পাৰ
কাটি পানী নিয়া ব্যয়বহুল এই অঞ্চলত খেতিত পানী দিবলৈ দ কুঁৱা
খন্দ৷ হয়; নাইবা পৰ্ব্বতৰ মাজৰ দ ঠাইত পাৰ বান্ধি মৌচুমী বতৰ
বৰষুণৰ পানী ধৰি ৰাখিব লাগে।
৩। উপকূল অঞ্চল :- (ক) কাম্বে উপসাগৰৰ পৰা দক্ষিণলৈকে
এছিটা ঠেক চাপৰ ভূমি পশ্চিমঘাটৰ পৰা সাগৰৰ পাৰলৈকে জুৰি
দীঘলীয়াকৈ আছে। মৌচুমী বতাহ দক্ষিণপশ্চিমৰ পৰা আহি পশ্চিম
ঘাটত ঠেকা খোৱাত এই অঞ্চলত অতিপাত বৰষুণ হয়; আৰু ফলত
এই অঞ্চলেদি কেইবাখনো সৰু নৈ বৈ গৈছে। এই অঞ্চল ভাগপূৰ্ণ,
উৰ্ব্বৰ আৰু ধান খেতিৰ প্ৰশস্ত ঠাই। ইয়াৰ উত্তৰখণ্ডক কঙ্কান আৰু
দক্ষিণ খণ্ডক মালাবাৰ উপকূল বোলা হয়। পশ্চিমঘাট পৰ্ব্বতৰ গিৰিশঙ্কট
পালঘাট গেপ।
(খ) গঙ্গাৰ বদ্বীপৰ পৰা কুমাৰিক৷ অন্তৰীপলৈকে থকা পূবৰ
দীঘলীয়া ঠেক ভূমিছিটাৰ দক্ষিণখণ্ডক কৰ্মণ্ডল উপকূল বোলা হয়।&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>croadz3clfsg4mx4nbhhb5rst7ghr58</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:বিশ্ব-ভূগোল.pdf/১৬৫</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90669</id>
    <revision>
      <id>246084</id>
      <timestamp>2026-04-05T00:36:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>4110</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;১৩৮ বিশ্ব-ভূগোল ই পশ্চিম উপকূলতকৈ অধিক বহল আৰু ঘূৰি পশ্চিমঘাট পৰ্যন্ত বিস্তৃত হৈ আছে। গোদাবৰী, কৃষ্ণা আৰু কাবেৰী নদীৰ মোহনা উৰ্ব্বৰ ঠাই। ইয়াত প্ৰধানতঃ ধান খেতি হ...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>246084</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3148" sha1="kovq9515v2vlmi3m6tlyj5kcoriazbk" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;নৰুনা বৰুৱা&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;১৩৮
বিশ্ব-ভূগোল
ই পশ্চিম উপকূলতকৈ অধিক বহল আৰু ঘূৰি পশ্চিমঘাট পৰ্যন্ত বিস্তৃত
হৈ আছে। গোদাবৰী, কৃষ্ণা আৰু কাবেৰী নদীৰ মোহনা উৰ্ব্বৰ ঠাই।
ইয়াত প্ৰধানতঃ ধান খেতি হয়। এই খণ্ডত ৰেলপথ নিৰ্ম্মাণ হৈছে।
মাদ্ৰাছৰ পৰা ৰেলেৰে এই উপকূলেদি কলিকতালৈ যাব পাৰি বা
দক্ষিণলৈ পামবন দ্বীপ পৰ্য্যন্ত যাব পৰা যায়।
ভাৰতৰ মাটি
সিপিঠিত দিয়া মানচিত্ৰই ভাৰতৰ মাটিৰ আৰু তাৰ তলত শিলৰ কিছু
আভাস দিয়ে।
শিলৰ ক্ষয়ত দুই প্ৰকাৰ মাটিৰ জন্ম হয়। তলৰ শিল গুড়ি হৈ
হোৱা মাটিক স্থায়ী মাটি বোলা হয়। মাটিৰ লগত গছৰ পাত আৰু
মৃত কীটাণুৰ শৰীৰ পচি জৈৱিক পদাৰ্থ মিহলি হৈ থাকে। দাক্ষিণাত্যৰ
মাটি প্ৰধানতঃ এনে বিধৰ। ই তলব পুৰণিকলীয়া গোট-শিল বদ,
বৰষুণৰ প্ৰভাৱত গুড়ি হৈছে। শিলবোৰ বৰ টান হোৱাত মাটিৰ
চামনিখন পাতল আৰু মাটিও কটুব হয়। এনেদৰে হোৱা আৰু
এবিধ মাটি, লেটোইট বা স্বাভাৱিক ইটাই, কুমাৰিকা অন্তৰীপৰ পৰা
গাঙ্গেয় ভৈয়ামলৈকে জুৰি আছে। দাক্ষিণাত্যৰ কলা, কপাহ মাটি
(যাক ৰিগাৰ বোলা হয় ) আগ্নেয়গিৰিৰ পৰা উৎপন্ন হোৱা
শিলৰ ক্ষয়ৰ পৰা হৈছে। এই মাটি বৰ মিহি, বোকা জাতিয়, আৰু
ইয়াত উদ্ভিদৰ যথেষ্ট আহাৰ থাকে। এই মাটিত জীপ বহুদিনলৈকে
থাকে। গতিকেই এই মাটি বৰ উৰ্ব্বৰ। ৰাজপুতনাৰ এডোখৰ
মৰুভূমিত কোনো নৈ নথকাৰ কাৰণে আৰু বৰষুণো অত্যাধিক
কম পৰিমাণে হোৱাত সেই ঠাইত মাটি নাই বুলিলেই হয়। সেই
গতিকে ইয়াত শত প্ৰায় নহৰেই। দাক্ষিণাত্য উপদ্বীপৰ নদীৰ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>kovq9515v2vlmi3m6tlyj5kcoriazbk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:বিশ্ব-ভূগোল.pdf/১৬৭</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90670</id>
    <revision>
      <id>246085</id>
      <timestamp>2026-04-05T00:36:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>4110</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;১৪০ বিশ্ব-ভূগোল তৈয়াৰ কৰিছে। সিন্ধু, গঙ্গা, ব্ৰহ্মপুত্ৰ আদি ডাঙৰ নদী কেইখনৰ বুকু ঢাকি এই মাটি আছে; দাক্ষিণাত্যবো নদীবোৰৰ অববাহিকা আৰু মোহনাৰ মাটি এনে প্ৰকৃতিৰ। ই...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>246085</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3186" sha1="7keemwpivccmsuoyx8i8ruqze70e0wr" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;নৰুনা বৰুৱা&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;১৪০
বিশ্ব-ভূগোল
তৈয়াৰ কৰিছে। সিন্ধু, গঙ্গা, ব্ৰহ্মপুত্ৰ আদি ডাঙৰ নদী কেইখনৰ বুকু
ঢাকি এই মাটি আছে; দাক্ষিণাত্যবো নদীবোৰৰ অববাহিকা আৰু
মোহনাৰ মাটি এনে প্ৰকৃতিৰ। ইৰাৱদীৰ অববাহিকা আৰু
মোহনাৰ মাটিয়ে৷ এই প্ৰকৃতিৰ। এই মাটিৰ বৰণ সেঁতা; ই বোকা
জাতিয়; গতিকে ইয়াত হাল বাবিলৈ উড়ু।
ভাৰতৰ নৈসমূহ
ভাৰতৰ নৈসমূহ দুভাগত ভাগ কৰিব পাৰি। এভাগক হিমালয়ৰ
গণিত তুষাৰ আৰু বৰফে বোৱাই ৰাখিছে আৰু আনভাগৰ প্ৰবাহ
কেৱল বাৰিষাৰ বৰষুণৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে।
সিন্ধু : – সিন্ধুনদী ১৭,০০০ ফুট ওখ তিব্বতৰপৰা ওলাই, নানা
পৰ্ব্বতৰ ওপৰেদি বগাই আহি ভৈয়াম পাইছেহি
কাশ্মীৰৰ নঙ্গ
পৰ্ব্বতলৈকে ইয়াৰ দৈৰ্ঘ্যৰ প্ৰায়
ইয়াতে দক্ষিণমূৱা হৈ ৰৈছে।
ফুট তললৈ নামিছে; আৰু এই
প্ৰথৰ গতিৰে আহিছে। নঙ্গ পৰ্ব্বতৰ কাষত হিন্দুকুশৰ পৰা ওলোৱা
গিলগিট নৈ আহি ইয়াত পৰিছেহি আৰু পঞ্জাব প্ৰদেশ প্ৰবেশ
কৰোঁতে কাবুল নদী পৰিছেহি। ইয়াৰ ভৈয়াম পথ চণ্ট ঞ্জেৰ পৰা
সিন্ধু প্ৰদেশৰ হায়দাবাদলৈকে দীঘল। সাগৰৰ পৰা ৫০০ মাইল দূৰ
হায়দৰাবাদৰ ওচৰত ইয়াৰ উচ্চতা সাগৰপিঠিৰ পৰা কেৱল ৩০০ ফুট
হোৱাত নানা শাখা-প্ৰশাখাত পৰিণত হৈ লেহেম গতিৰে বৈছে।
অংশ উত্তৰ-পশ্চিম দিশে বৈ আহি
ইয়াৰ পৰ্ব্বতীয়া খণ্ডত ই ১৬,০০০
অংশত অনেক ঠেকৰ মাজেদি অতি
ইয়াৰ বাওকূলে পাঁচ নদী গোট খাই হোৱা পঞ্জাব আহি
পৰিছেহি। সিন্ধুৰ বদ্বীপ হায়দৰাবাদৰ দক্ষিণৰ পৰাই আৰম্ভ
হৈছে। ইয়াতে নদীয়ে পলস পেলাই নিজৰ তলি ওখ কৰাত, নদীক&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>7keemwpivccmsuoyx8i8ruqze70e0wr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:বিশ্ব-ভূগোল.pdf/১৬৮</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90671</id>
    <revision>
      <id>246086</id>
      <timestamp>2026-04-05T00:36:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>4110</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;ভাৰত সাম্ৰাজ্য • ১৪১ মুখখন বহুত পৃথক পৃথক শাখা-প্ৰশাখাত পৰিণত হৈ সাগৰত পৰিছে। ব দ্বীপটো খব হোৱা গতিকে খেতি-বাতিৰ অনুপযুক্ত আৰু সাগৰ তৰাং হোৱা গতিকে সিন্ধু নদীয়েদ...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>246086</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3448" sha1="0o7yabfd2p121rn6r4o8werzk07i1qq" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;নৰুনা বৰুৱা&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;ভাৰত সাম্ৰাজ্য •
১৪১
মুখখন বহুত পৃথক পৃথক শাখা-প্ৰশাখাত পৰিণত হৈ সাগৰত
পৰিছে। ব দ্বীপটো খব হোৱা গতিকে খেতি-বাতিৰ অনুপযুক্ত আৰু
সাগৰ তৰাং হোৱা গতিকে সিন্ধু নদীয়েদি কোনো ডাঙৰ জাহাজ
সোঁফালৰ উপনদী কাবুল, কোৰাম আৰু গোমাল
চলিব নোৱাৰে।
উল্লেখযোগ্য।
শতদ্ৰু নদী তিব্বতৰ বাকচ টালি হ্ৰদৰ পৰা ওলাই, হিমালয় আৰু
শৈৱাল পৰ্ব্বতৰ অনেক ঠেকৰ মাজেদি বৈ আহি ভৈয়াম সোমাইছে
আৰু ইয়াতে দক্ষিণ-পশ্চিমমূৱা হৈ ৰৈছে। শতদ্ৰু আৰু সিন্ধুৰ
অন্তস্থ ঠাইতে বাওকুলৰ আন চাৰিখন উপনৈ বিপাশা, বিতস্তা,
চন্দ্ৰভাগা, আৰু ইবাৱতী আহি পৰিছে।
গঙ্গানদী গঙ্গোত্ৰী বৰনৈৰ পৰা ওলাই, গভীৰ পাৰ্ব্বত্য
উপত্যকাইদি বৈ আহি হৰিদ্বাৰত ভৈয়াম সোমাইছে। হৰিদ্বাৰৰ পৰা
ভৈয়ামেদি বৈ আহি গোৱালণ্ডৰ ওচৰত ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ সৈতে মিলিছে আৰু
এইখণ্ডতে ইয়াত অনেক উপনৈ আহি পৰিছেহি। ইয়াৰ প্ৰধান
উপনৈ যমুনা পাৰ্বত্য হিমধাৰাৰ পৰা ওলাই দক্ষিণকূলে নগ
লাগিছেছি। বিন্ধ্য পৰ্ব্বতৰ পৰা ওলোৱা সম্বল, সিন্ধু আৰু বেটৱা
নৈ, মালৱা অধিত্যকা পাৰ হৈ যমুনাৰ ভৈয়াম খণ্ডত লগ লাগিছেহি।
সোণ নদী মালৱা অধিত্যকা পাৰ হৈ পাটনাৰ ওচৰত গঙ্গাত পৰিছেহি।
ব্ৰহ্মপুত্ৰও কোবি গগ্ৰি হিমধাৰাৰ পৰা ওলাই, হিমালয়ৰ উত্তৰে
তিব্বতেদি পূবমুৱা হৈ বৈ আহি হঠাৎ হিমালয়ৰ পূৰ্ব্বান্তে ঘূৰি
অসম উপত্যকাই দি পশ্চিমমুৱা হৈ গাৰো পাহাড়লৈকে বৈ আহিছে।
ইয়াতে আকৌ ঘুৰি গঙ্গাৰ সংগমস্থললৈকে দক্ষিণমুৱা হৈ বৈছে।
গঙ্গা আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰ সম্মিলিত হৈ হোৱা পদ্মাত অসমৰ পৰা অহা
বৰাক নৈ পৰিছেহি। গঙ্গা গোৱালও পোৱাৰ আগতে ইয়াৰ পৰা
.&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>0o7yabfd2p121rn6r4o8werzk07i1qq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:বিশ্ব-ভূগোল.pdf/১৬৯</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90672</id>
    <revision>
      <id>246087</id>
      <timestamp>2026-04-05T00:36:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>4110</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;বিশ্ব-ভূগোল দক্ষিণমুৱা হৈ ওলাই যোৱা সুঁতিটোক ভাগিৰথী বোলা হয়। ভাগিৰথী ওলোৱাৰ পৰাই গাঙ্গেয় ব-দ্বীপ আৰম্ভ হৈছে। ভাগিৰথীৰ দক্ষিণখণ্ডক হুগলী বোলা হয়। হুগলীৰ পাৰ...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>246087</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3105" sha1="pfag9j8splog65wqsj5evvzvz93s84x" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;নৰুনা বৰুৱা&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;বিশ্ব-ভূগোল
দক্ষিণমুৱা হৈ ওলাই যোৱা সুঁতিটোক ভাগিৰথী বোলা হয়।
ভাগিৰথী ওলোৱাৰ পৰাই গাঙ্গেয় ব-দ্বীপ আৰম্ভ হৈছে।
ভাগিৰথীৰ দক্ষিণখণ্ডক হুগলী বোলা হয়। হুগলীৰ পাৰত কলিকতা।
গঙ্গা, ব্ৰহ্মপুত্ৰ আৰু বৰাক নৈৰ বদ্বীপটো উপকূলত ২০০ মাইল বহল।
এই ‘ব’-দ্বীপটো অনেক সোঁতা আৰু ঘূলিয়ে (creek) ভাগ কৰি
জাহাজ যাতায়াতৰ উপযুক্ত কৰিছে। সাগৰৰ জোৱাৰ আহি নদীব
সোঁতৰ গতিক বাধা দিয়াত, বৈ অন্য বোকা-মাটি পেলাবলৈ নৈ বাধ্য
হয় আৰু অনেক সে।তাৰ পানীয়ো লুণীয়া হয়। ব-দ্বীপৰ উপকূল
খণ্ডত হাবি-বনৰে ঢকা অনেক বোকাৰ দ্বীপ আছে। ইয়াকে সুন্দৰ-
বন দ্বীপ বোলে।
আক
দাক্ষিণাত্য মালভূমিৰ নদীসমূহ :-সম্বল
সোণনদী এই মালভূমিৰ উত্তৰ খণ্ডেদি বৈ আহি যমুনা আৰু গঙ্গাত
পৰিছেহি। বিন্ধ্যপৰ্ব্বতত হোৱা বৰষুণ নৰ্ম্মদা আৰু তাপ্তী নদীয়ে নি
আৰব্য উপসাগৰত পেলায়। দুয়োৰো মুখত কোনো ব-দ্বীপ নাই;
গতিকে বাৰিষাকালি সৰু সৰু জাহাজ প্ৰায় ৬০ মাইল উজাই আহিব
পাৰে। দাক্ষিণাত্যৰ আনখণ্ডৰ ওপৰেদি ক্ৰমান্বয়ে, মহানদী, গোদাবৰী,
কৃষ্ণা, পেন্নাব, পালাব, প্যায়াৰ, কাবেৰী আৰু বাইগাঁ নদী বৈ আহি
বঙ্গ অখাতত পৰিছেহি।
পশ্চিম উপকূলৰ নদী ঃ-মালাবাৰ উপকূলত প্ৰচুৰ
পৰিমাণে বৰষুণ হয়, গতিকে তাত অনেক নদীও আছে; কিন্তু এই
নদীবোৰ ওলোৱা পশ্চিমঘাট পৰ্ব্বত সাগৰৰ নিচেই কাষতে হোৱাত
নদীবোৰ চুটি।
ত্ৰিবাঙ্কুৰ ৰাজ্যত থকা আটাইতকৈ ডাঙৰ নদী
পেৰিয়াৰ কেৱল ১৪০ মাইল দীঘল।&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>pfag9j8splog65wqsj5evvzvz93s84x</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:বিশ্ব-ভূগোল.pdf/১৭০</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90673</id>
    <revision>
      <id>246088</id>
      <timestamp>2026-04-05T00:37:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>4110</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;ভাৰত সাম্ৰাজ্য ১৪৩ কৃত্ৰিম জলসিঞ্চন ভাৰতবৰ্ষ কৃষকৰ দেশ। ইয়াৰ অধিকাংশ লোকেই কৃষিদ্বাৰা জীবিকা আৰ্জ্জন কৰে। ভাৰতবৰ্ষৰ জলবায়ু গ্ৰীষ্ম-প্ৰধান হোৱাত শয্য সজীৱ ৰা...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>246088</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3125" sha1="is2ix9z3qw8yx8d93xq68eemyyzfbti" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;নৰুনা বৰুৱা&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;ভাৰত সাম্ৰাজ্য
১৪৩
কৃত্ৰিম জলসিঞ্চন
ভাৰতবৰ্ষ কৃষকৰ দেশ। ইয়াৰ অধিকাংশ লোকেই কৃষিদ্বাৰা
জীবিকা আৰ্জ্জন কৰে। ভাৰতবৰ্ষৰ জলবায়ু গ্ৰীষ্ম-প্ৰধান হোৱাত শয্য
সজীৱ ৰাখিবলৈ যথেষ্ট পানীৰ দৰ্কাৰ। সচৰাচৰ বৰষুণৰ পানীয়ে সিক্ত
কৰা মাটিতে উদ্ভিদ জন্মে; কিন্তু য'ত বৰষুণ কোনো কোনো ঋতুতহে হয়
আৰু যথোচিত বা নাম মাত্ৰহে হয় তাত মাটি শুকাই যোৱাত গছ-গছনি
একো উদ্ভৱ হব নোৱাৰে। এনে ঠাইত খেতিত কৃত্ৰিমভাৱে জলসিঞ্চন
কৰি প্ৰাকৃতিক প্ৰভাৱতকৈও উৎকৃষ্ট ফল পাব পাৰি। কিয়নো এনে হলে
দৰ্কাৰ অনুযায়ী পানী ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰি; প্ৰকৃতিৰ ইচ্ছাৰ ওপৰত
নিৰ্ভৰ কৰিব নেলাগে। এনেকৈ কৃত্ৰিমভাৱে দিয়া পানী সুমিষ্ট হব
লাগিব অৰ্থাৎ ইয়াত অধিক পৰিমাণে লোণ থাকিব নেলাগে। সকলো
নৈৰ পানীতে কিছু মাত্ৰা লোণ থাকে। কিন্তু পানীৰ চলাচল উত্তম হলে,
ততোধিক লোণ গছ-গছনিয়ে গ্ৰাস কৰিব পাৰে।
নাদ খান্দি, খাল কাটি, পুখুৰী বান্ধি বা জুৰি আদি ভেটা দি
শত শত বছৰ ধৰি আমাৰ মানুহে খেতিত পানী দিয়' অভ্যাস কৰি
আহিছে।
আজিকালি প্ৰধানতঃ তলত দিয়া তিনি প্ৰথাৰে খেতিত পানী দিব
পাৰি :-
(১) নাদ খান্দি, ঢেঁকিৰে নাদৰ পৰা পানী তুলি লোৰেদি পথাৰলৈ
নিয়া হয়। যুক্ত প্ৰদেশত এনে প্ৰথা দেখা যায়। যেতিয়া নাদ দ হয়
তেতিয়া গৰু যুতি পানী তোলা হয়। প্ৰথমটোক ঢেঁকি-প্ৰথা আৰু
দ্বিতীয়টোক চাকিয়া ( Sakia System) প্ৰথা বোলা হয়।
( ২ ) পুখুৰী, ই সাধাৰণ পুখুৰিয়েই হওক বা ওখ আওগৰা ঠাইত&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>is2ix9z3qw8yx8d93xq68eemyyzfbti</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:বিশ্ব-ভূগোল.pdf/১৭১</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90674</id>
    <revision>
      <id>246089</id>
      <timestamp>2026-04-05T00:37:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>4110</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;১৪৪ বিশ্ব-ভূগোল পাৰ বান্ধি বাৰিষাৰ পানী ৰখা পুখুৰিয়েই হওক (Reservoirs)। বোম্বাই প্ৰদেশত এনে পুখুৰী থকাৰ কথা তলত দিয়া হৈছে। (৩) নদীৰ পাৰৰপৰা খাল কাটি নদীৰ পানী নিয়া প্ৰথ...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>246089</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3596" sha1="l6eqoe2zajclnohjmq74dy03mbuube7" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;নৰুনা বৰুৱা&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;১৪৪
বিশ্ব-ভূগোল
পাৰ বান্ধি বাৰিষাৰ পানী ৰখা পুখুৰিয়েই হওক (Reservoirs)।
বোম্বাই প্ৰদেশত এনে পুখুৰী থকাৰ কথা তলত দিয়া হৈছে।
(৩) নদীৰ পাৰৰপৰা খাল কাটি নদীৰ পানী নিয়া প্ৰথা। এনে
বিধব খাল দুই প্ৰকাৰৰ আছে। কেতবোৰ ঠাইত খাল এনেকৈ খন্দা
হয় যে কেৱল বানপানী আহিলেহে খালত পানী সোমাব পাৰে। যি
ঠাইত পানীৰ দৰ্কাৰ তাৰ অনেক দূৰৰ পৰাই নদীৰ পাৰত খাল খান্দি
পানী অনা হয়। এনেবোৰ খাল এমাইলত প্ৰায় ৬ ইঞ্চি মান পৰি
অহাকৈ খন্দা হয়। আনবিধ খালো নদীৰ পাৰৰপৰা ওলাই যায়;
কিন্তু
ইয়াত নদী ভেটা দি পানী বন্ধ কৰা হয়; আৰু যেতিয়াই দৰ্কাৰ হয়।
তেতিয়াই ইয়াৰ পৰা খেতিলৈ পানী নিব পাৰি। এনে খাল থকা
অঞ্চলত বাৰিয়া আৰু খৰালি, দুয়ো ঋতুতে খেতিৰ পৰা শত পাব পাৰি।
ইয়াৰ প্ৰথমটোক বেচিন বা অববাহিকা প্ৰথা (Basin System)
আৰু দ্বিতীয়টোক চিৰবাহী (Perennial) প্ৰথা বোলা হয়।
ত্ৰিবাঙ্কুৰ ৰাজ্যৰ পশ্চিমঘাট পৰ্ব্বতৰ পশ্চিম পিঠিয়েদি পেৰিয়াৰ নদী
বৈ আহিছে। কেইবছৰমানৰ আগেয়ে গবৰ্ণমেণ্টে এই নদীত ভেটা দি
পানী বন্ধ কৰে; আৰু পশ্চিমঘাট পৰ্ব্বতৰ মাজেদি এটা সুৰুঙ্গা কৰি
এই পানী পূব পিঠিলৈ লৈ যায়। পূব পিঠিৰ অনেক পথাৰত পানী
সিঁচি শেহত বাইগাঁ নদীয়েদি বৈ গৈ এই পানী পক্‌ প্ৰণালীত পৰিছে।
1;
আকৌ বোম্বাই চহৰৰ পূৰ্বে পশ্চিমঘাট পৰ্ব্বতত শিলৰ পাৰ বান্ধি,
কৃত্ৰিম পুখুৰী তৈয়াৰ কৰিছে। ইয়াতে বাৰিষা বৰষুণৰ পানী ধৰি
ৰখা হয়। ইয়াৰ পৰা বৃহৎ বৃহৎ লোৰ নলীয়েদি সাগৰমুৱা হৈ
পানী বৈ যায়, আৰু এঠাইত ভয়ানক বেগেৰে বহুত দলৈ পৰে।
এই কৃত্ৰিম জল-প্ৰপাতৰ দ্বাৰা বৈদ্যুতিক শক্তি উৎপাদন কৰা হয়। এই
বৈদ্যুতিক শক্তি বোম্বাইত কাপোৰৰ কল চলোৱা, চাকি জ্বলোৱা,&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>l6eqoe2zajclnohjmq74dy03mbuube7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:বিশ্ব-ভূগোল.pdf/১৭২</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90675</id>
    <revision>
      <id>246090</id>
      <timestamp>2026-04-05T00:37:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>4110</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;ভাৰত সাম্ৰাজ্য ১৪৫ ৰেলগাড়ী চলোৱা আদি কাৰ্য্যত ব্যৱহৃত হয়। মহীশুৰ ৰাজ্যৰ কাবেৰী নদীকো ভেটা দি এইদৰে বৈদ্যুতিক শক্তি উৎপন্ন কৰিছে। গঙ্গাৰ নামনি ভাগত আৰু ব্ৰহ্ম...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>246090</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3436" sha1="ies44xp6votaqyxuh4glclnic36s6ht" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;নৰুনা বৰুৱা&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;ভাৰত সাম্ৰাজ্য
১৪৫
ৰেলগাড়ী চলোৱা আদি কাৰ্য্যত ব্যৱহৃত হয়। মহীশুৰ ৰাজ্যৰ কাবেৰী
নদীকো ভেটা দি এইদৰে বৈদ্যুতিক শক্তি উৎপন্ন কৰিছে।
গঙ্গাৰ নামনি ভাগত আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ ভৈয়ামত এনে দৰে পানী
দিয়া দৰ্কাৰ নকৰে; কিয়নো ইয়াত যথেষ্ট বৰষুণ হয়। কিন্তু বেনাৰচৰ
ওপৰলৈ গঙ্গা সৰু হৈ যোৱাত আৰু ইয়াত বৰষুণো কম পৰিমাণে হোৱাত
গঙ্গাৰ পৰা খাল খান্দি অনেক ঠাইৰ খেতিত পানী দিয়া হয়।
এনে দৰে কৃত্ৰিমভাৱে পানী দি শস্য তোলা পঞ্জাব প্ৰদেশতে
অধিককৈ অভ্যাস কৰা হৈছে। ইয়াত বৃষ্টিপাত কম পৰিমিতে
হয়; ডাঙৰ নদী কেইখনৰ উপনৈ নাই। এই প্ৰদেশনো কৃত্ৰিম
জলসিঞ্চনৰ কিয় ইমান উপযোগী তাক এখন প্ৰাকৃতিক মেপ চালে বুজিব
পাৰি। ( ১ ) সিন্ধু আৰু ইয়াৰ পাচোখন উপনৈ, হিমালয়ৰ পৰ্ব্বতৰ
তুষাৰ গলি আৰু হিমালয়ত হোৱা অধিক বৃষ্টিয়ে বোৱাই ৰাখিছে। (২)
উপনৈ কেইখন হাতৰ পাচ আঙুলিৰ দৰে এনে ভাৱে সজোৱা যে
ইহঁতক সহজে খাল কাটি সংলগ্ন কৰা যায়। (৩) ইয়াৰ মাটি সমৰ্থল
প্ৰায়, আৰু কোমল হোৱাত খাল খান্দিবলৈ বৰ উজু। (৪) মাটিও
পলসুৱা আৰু উৰ্ব্বৰা।
পঞ্জাব প্ৰদেশত এই দৰে খেতিত পানী
দিয়া হেতুকে শস্য-বহুল হৈছে আৰু লোকসংখ্যাও বৃদ্ধি পাইছে।
চন্দ্ৰভাগা নদীৰ নামনিখণ্ডৰ খালৰ পৰা ( The Lower Chenab
- canal) তিনটা প্ৰধান শাখা ওলাই প্ৰায় ২০,০০,০০০ লক্ষ একৰ মাটিত
পানী যোগাইছে। ইয়েই পৃথিবীৰ ভিতৰত বৃহত্তম খাল। লাইলপুৰ
ইয়াৰ সহায়ত হোৱা সমৃদ্ধিশালী চহৰ। চুকুৰ বেৰেজ পৃথিবীৰ
সৰ্ব্বোত্তম নৈ-ভেটা।
আকালৰ আতঙ্ক ঃ—বৃষ্টিপাত কম পৰিমাণে হোৱা ঠাইতে
আকাল নহয়। এনে ঠাইত অধিক লোক বাস নকৰে। অনধিক&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ies44xp6votaqyxuh4glclnic36s6ht</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:বিশ্ব-ভূগোল.pdf/১৭৩</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90676</id>
    <revision>
      <id>246091</id>
      <timestamp>2026-04-05T00:37:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>4110</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;১৪৬ বিশ্ব-ভূগোল বৃষ্টিৰ ঠাইত ১০ ইঞ্চিৰো কম বৰষুণ হয়; বেচি খণ্ডত ৫ ইঞ্চিৰো কম। ইয়াত মানুহে বেচি নেপায়ো আৰু আশাও নকৰে। আকৌ সিন্ধু আৰু ইয়াৰ পাচ উপনৈ বৈ যোৱা অঞ্চলত...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>246091</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3325" sha1="80nczf3nlxt2c58rmmsk6ktovjy4okk" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;নৰুনা বৰুৱা&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;১৪৬
বিশ্ব-ভূগোল
বৃষ্টিৰ ঠাইত ১০ ইঞ্চিৰো কম বৰষুণ হয়; বেচি খণ্ডত ৫ ইঞ্চিৰো কম।
ইয়াত মানুহে বেচি নেপায়ো আৰু আশাও নকৰে। আকৌ সিন্ধু আৰু
ইয়াৰ পাচ উপনৈ বৈ যোৱা অঞ্চলত বৃষ্টিপাত যথেষ্ট পৰিমাণে নহয়
আৰু ইয়াৰ বাৰ্ষিক বৃষ্টিপাতৰ মাত্ৰাৰো কোনো স্থিৰতা নাই। তথাপি
ইয়াত আকাল নহয়; কিয়নো ইয়াত খাল কাটি পানী নি খেতিত দিব
পাৰি।
গঙ্গাৰ উজনি খণ্ডত আৰু পূব উপকূলৰ ‘ব’দ্বীপবোৰৰ খেতিত পানী
দিয়া প্ৰথা থকা গতিকে আকাল হোৱাৰ সম্ভাৱনা নাই। পশ্চিম
উপকূলত, গঙ্গাৰ নামনি অঞ্চলত, ব্ৰহ্মপুত্ৰ ভৈয়াম আৰু ব্ৰহ্মদেশত
অপৰিমিত বৰষুণ হোৱা গতিকে বছৰি ২০/৩০ ইঞ্চি কম বৰষুণ হলে।
কোনো ক্ষতি নহয়। কেৱল দাক্ষ্যিণাত্য অধিত্যকাতে আকালৰ
আশঙ্কা বেচি। সাতপুৰা পৰ্ব্বতৰ পূব অঞ্চল বাদ দিলে, ইয়াত
বছৰি বৃষ্টি-পৰিমাণ কেৱল ৩০ ইঞ্চি আৰু ইয়াত খাল খান্দি পানী দিয়া
কোনো প্ৰথাও নাই। ৩০ ইঞ্চি বৃষ্টিৰ অনাটনত ভাৰতবৰ্ষত অনধিক
বৃষ্টিপাতত হোৱা শম্ভু ও তুলিব নোৱাৰি। গতিকে ইয়াত যদি কেতিয়াবা
বৰষুণ ১০ বা ২০ ইঞ্চিৰ কম হয় তেন্তে কোনো শ্য হব নোৱাৰে আৰু
আকালে দেখা দিয়ে।
আজিকালি উন্নত বিজ্ঞানৰ দিনত আৰু ভাৰতবৰ্ষত যথেষ্ট ৰেলপথ
হোৱা গতিকে আহাৰৰ খৰ চালচলনৰ সুবিধা থকাত আকাল
হোৱা কঠিন। তদুপৰি আজিকালি ভবিষ্যৎ বতৰৰ বিষয়েও যথেষ্ট
জানিব পৰা যায়।
লোকসংখ্যা বিতৰণঃ—ভাৰতৰ প্ৰাকৃতিক মানচিত্ৰ;
ইয়াৰ বৃষ্টিপাত-বিতৰণ আৰু খেতিত কৃত্ৰিমভাৱে পানী দিয়া
ব্যৱস্থাৰ উপস্থিতি দশোৱা মেপ পৰীক্ষা কৰি লোকসংখ্যা কেনেকৈ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>80nczf3nlxt2c58rmmsk6ktovjy4okk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:বিশ্ব-ভূগোল.pdf/১৭৪</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90677</id>
    <revision>
      <id>246092</id>
      <timestamp>2026-04-05T00:38:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>4110</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;ভাৰত সাম্ৰাজ্য বিতৰিত হৈছে তাক জানিব পাৰি। প্ৰধানকৈ মন কৰিবলগীয়া কথা দুটা; (১) ভাৰতৰ লোকসংখা অধিক, ৩৫ কোটী; অধিক ভাগ লোকেই খেতিবাতি কৰি জীবিকা নিৰ্ব্বাহ কৰে। গতিকে...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>246092</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3572" sha1="qi7t24b82c2nji2qabbg3ne4uoxzhwt" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;নৰুনা বৰুৱা&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;ভাৰত সাম্ৰাজ্য
বিতৰিত হৈছে তাক জানিব পাৰি। প্ৰধানকৈ মন কৰিবলগীয়া
কথা দুটা; (১) ভাৰতৰ লোকসংখা অধিক, ৩৫ কোটী; অধিক ভাগ
লোকেই খেতিবাতি কৰি জীবিকা নিৰ্ব্বাহ কৰে।
গতিকে মাটি
য'ত উৰ্ব্বৰা তাত মানুহৰ বসতি সৰহ হব। সমৰ্থলত মাটি
সবাতকৈ সাকৰা। ইয়াত হাল বোৱা উজু; যথেষ্ট মাত্ৰাত
আৰু নিয়মিতৰূপে বৰষুণ হয়, বা খেতিত পানী দিবলৈ অনেক
খাল, পুখুৰী আৰু নাদ আছে। যি ঠাই পৰ্ব্বতময়, বন-জংঘলেৰে ভৰা
বা অস্বাস্থ্যকৰ, তাত বৃষ্টিপাত যথেষ্ট পৰিমাণে হলেও লোকৰ বসতি
কম হোৱাটোৱেই স্বাভাবিক। বেলুচিস্থানত প্ৰত্যেক বৰ্গমাইলতে
এশজনবো কম লোকৰ বাস, অথচ বঙ্গদেশত প্ৰত্যেক বৰ্গমাইলতে
৪০০ জনকৈ লোক বাস কৰে। গঙ্গাৰ 'ব'দ্বীপটোত অৰ্থাৎ নামনি
বঙ্গত, বৃষ্টিপাত প্ৰায় ৭০ ইঞ্চি হয়, আৰু প্ৰতি বৰ্গমাইলে লোক বসতি
ইয়াতেই সৰহ। উত্তৰ-পশ্চিম সিন্ধু-গাঙ্গেয় সমভূমিত বৃষ্টিপাত যদিও
কম হয় তথাপি ইয়াত গঙ্গা, যমুনা, সিন্ধুনদী আৰু ইয়াৰ পাচোখন
উপনৈৰ পাৰ কাটি উৎকৃষ্ট পানী দিয়া প্ৰথা থকা কাৰণে আৰু মাটি
পলসুৱা হোৱাৰ নিমিত্তে ইয়াতো প্ৰত্যেক বৰ্গমাইলত লোকসংখ্যা
অধিক বেচি। ব্ৰহ্মপুত্ৰ ভৈয়ামত বেচি বৃষ্টি হলেও ইয়াত লোকসংখ্যা
কম। ইয়াৰ কাৰণ, (১) ইয়াত অনেক পাহাৰ আৰু জঙ্ঘল আছে; (২)
সৰু নামনি পৰ্ব্বতবোৰ অস্বাস্থ্যকৰ আৰু (৩) এশ বছৰৰ আগতে মানে
দেশখন মানুহৰ বসতি নোহোৱাকৈ উৎচ্ছন্ন কৰি গৈছে।
মালাবাৰ উপকূলত অতিপাত বৰষুণ হয় ( বছৰি গড়ে প্ৰায়
১০৪ ইঞ্চি)। ইয়াত হোৱা ধানেৰে অধিক সংখ্যক লোক পোহ
যাব পাৰে। ইস্নাত গাৱো অনেক আছে। পূবকুলত গঙ্গাৰ পৰা
বাইগাঁ নদীলৈকে, বৃষ্টিপাতৰ পৰিমাণ পশ্চিম উপকূলৰ অৰ্দ্ধেক মাথোন&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>qi7t24b82c2nji2qabbg3ne4uoxzhwt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:বিশ্ব-ভূগোল.pdf/১৭৫</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90678</id>
    <revision>
      <id>246093</id>
      <timestamp>2026-04-05T00:38:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>4110</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;১৪৮ বিশ্ব-ভূগোল তথাপি ইয়াৰ দক্ষিণাংশত লোকসংখ্যা বেচ ঘন; কিয়নো ইয়াত অধিক পাহাড়-পৰ্ব্বত নাই, নৈ আৰু পুখুৰীয়ে অনেক মাটি সজীৱ কৰি ৰাখিছে। কাবেৰীৰ ব-দ্বীপেই এইখণ্...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>246093</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3438" sha1="g8fzcxmvz5ossxw93d39pzhihngu9b8" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;নৰুনা বৰুৱা&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;১৪৮
বিশ্ব-ভূগোল
তথাপি ইয়াৰ দক্ষিণাংশত লোকসংখ্যা বেচ ঘন; কিয়নো ইয়াত অধিক
পাহাড়-পৰ্ব্বত নাই, নৈ আৰু পুখুৰীয়ে অনেক মাটি সজীৱ কৰি
ৰাখিছে। কাবেৰীৰ ব-দ্বীপেই এইখণ্ডত ঘনতম লোকবসতিৰ ঠাই।
দাক্ষিণাত্য অধিত্যকা আৰু মালৱা অধিত্যকাত অতি অলপ সংখ্যক
লোকহে বাস কৰে। ভৈয়াম ভিন্ন, ইয়াৰ মাটি পলসুৱা নহয়। ভূমি
পাৰ্ব্বত্য; আৰু ইয়াত খেতিত পানী দিয়া প্ৰথাদি নাই। বৃষ্টিপাতৰ
পৰিমাণো ৪ ইঞ্চিৰ কম। সাতপুৰা পৰ্ব্বতৰ পূব অঞ্চলত বৰষুণ
বেচি হয় ( ৫৭.৭ ইঞ্চি ); কিন্তু ইয়াৰ অধিক খণ্ডই পৰ্ব্বতময় আৰু
জঙ্ঘলপূৰ্ণ। খৰ বা অনাবৃষ্টি অঞ্চল আৰাৱলী পৰ্ব্বতৰপৰা আৰম্ভ
কৰি থাৰ আৰু সিন্ধু মৰুভূমি পাৰ হৈ বেলুচিস্থান পাইছেগৈ। ইয়াত
লোকাবাসো বিৰল। বেলুচিস্থানত প্ৰত্যেক বৰ্গ মাইলতে কেৱল
১১ জন লোকৰ বসতি আছে। ব্ৰহ্মদেশত যথেষ্ট বৰষুণ হলেও,
লোকসংখ্যা বিৰল। ইৰাৱদী ভৈয়াম আৰু মাৰ্ত্তাবান উপকূল অঞ্চলৰ
বাহিৰে গোটেইখন দেশেই পৰ্ব্বত, জঙ্গল আৰু হাবি-বনেৰে ভৰা।
ভাৰতৰ প্ৰায় সাত লাখ গাওঁত পৃথিবীৰ অংশ লোক বাস কৰে।
ভাৰতৰ উৎপন্ন দ্ৰব্য
কাঠনি (Forests ) — ভাৰতৰ হাবি-বননিত অনেক মূল্যবান
কাঠ পোৱা যায়। শেগুন গছ পশ্চিমঘাট পৰ্ব্বত, অসম আৰু ব্ৰহ্মদেশত
হয়। এই তিনিও ঠাইতে প্ৰচুৰ পৰিমাণে বৰষুণ হয়। শেগুন কাঠ টান,
বেচি গাঁঠি নাই আৰু উইৱেও খাব নোৱাৰে। শাল গছ প্ৰধানতঃ
পূৰ্ব্বঘাট পৰ্ব্বত, মধ্যভাৰতৰ পাহাড়বোৰত আৰু হিমালয়ৰ পূব অঞ্চলত
পোৱা যায়। ইয়াৰ বাহিৰেও অনেক বহুমূলীয়া কাঠ হাবিত উৎপন্ন হয়।
আজিকালি বাঁহ আৰু গছৰ পৰা কাগজৰ পান্ন তৈয়াৰ হব লাগিছে।&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>g8fzcxmvz5ossxw93d39pzhihngu9b8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:বিশ্ব-ভূগোল.pdf/১৭৬</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90679</id>
    <revision>
      <id>246094</id>
      <timestamp>2026-04-05T00:38:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>4110</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;উৎপন্ন দ্ৰব্য ১৪৯ নাৰিকল গছ সাগৰৰ পাৰৰ লুণীয়া বালিাঁহীয়া মাটিত প্ৰচুৰ পৰিমাণে হয়। খেজুৰ গছ প্ৰায় সকলো ঠাইতে গজে। চাহগছ অসমৰ হাবি আৰু ভৈয়ামত হয়; ইয়াত সঘনে ব...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>246094</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3507" sha1="3l04vkfklu4lgm938qb6ay8k8iz6fxe" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;নৰুনা বৰুৱা&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;উৎপন্ন দ্ৰব্য
১৪৯
নাৰিকল গছ সাগৰৰ পাৰৰ লুণীয়া বালিাঁহীয়া মাটিত প্ৰচুৰ
পৰিমাণে হয়। খেজুৰ গছ প্ৰায় সকলো ঠাইতে গজে। চাহগছ অসমৰ
হাবি আৰু ভৈয়ামত হয়; ইয়াত সঘনে বৰষুণ হৈ থকা কাৰণে গছত
নতুন পাত ঠুটিয়ায় আৰু এই পাতৰ পৰাই সৰ্ব্বোৎকৃষ্ট চাহ তৈয়াৰ হয়।
পঞ্জাব আৰু দাৰ্জিলিঙতো চাহৰ খেতি আছে; নীলগিৰি পৰ্ব্বত
আৰু ত্ৰিবাঙ্কুৰ ৰাজ্যৰ পশ্চিমঘাটতো চাহৰ খেতি হয়। কফিৰ
খেতি মহীশুৰ, কুৰ্গ, ত্ৰিবাঙ্কুৰ ৰাজ্যত থকা পূৰ্ব্বঘাট আৰু পশ্চিমঘাট
পৰ্ব্বতৰ অনধিক বৃষ্টি অঞ্চলত আৰু নীলগিৰি পৰ্ব্বতত হয়। নীলগিৰি
পৰ্ব্বত আৰু দাৰ্জিলিঙত চিনকোনা গছৰ খেতি আছে। ইয়াৰ ছালৰ
পৰা কুইনাইন তৈয়াৰ হয়।
শস্য—ভাৰতৰ সৰ্ব্বোত্তম ঊৰ্ধ্বৰা মাটি হৈছে আৰ্য্যাবৰ্ত্ত।
ধান, মাহ, সৰিয়হ, তিল, তিচি, এৰাগুটি, গম, ঘেঁহু, যৱ ইত্যাদি
ইয়াত প্ৰচুৰ পৰিমাণে উৎপন্ন হয়। কপাহ আৰু মৰাপাটো যথেষ্ট
পৰিমাণে হয়। বঙ্গদেশ, অসমৰ আৰু বিহাৰৰ দক্ষিণ অংশত
অত্যাধিক পৰিমাণে বৰষুণ হয়। গতিকে ইয়াৰ প্ৰধান শ্য হৈছে
ধান। বঙ্গ, অসম আৰু বিহাৰৰ পানীত তলযোৱা খণ্ডত মৰাপাট হয়।
ইয়াৰ অৰ্দ্ধেক বিদেশলৈ ৰপ্তানি হয় আৰু অৰ্দ্ধেকৰে কলিকতাত থকা
মৰাপাটৰ কলবোৰত কাপোৰ আৰু থৈলা প্ৰস্তুত হয়। শীতকালি
ভিতৰৰ কেতবোৰ ঠাইত যৱ আৰু ঘেঁহু উৎপন্ন হয়। পাটনাৰ
ওচৰত আফু গছৰ পৰা আফিং তৈয়াৰ হয়।
সিন্ধু-গাঙ্গেয় সমথলৰ মধ্যম অংশত আৰু যুক্ত প্ৰদেশত, যথেষ্ট বৰষুণ
নহয়; কিন্তু খাল খান্দি খেতিলৈ পানী নিবলৈ ইয়াত যথা সংখ্যক নদী
আছে। ইয়াত ধান বেচি নহয়; কিন্তু গম, সৰিয়হ তিচি, তিল,
চিনাবাদাম আৰু হালধি আদি উৎপন্ন হয়।&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>3l04vkfklu4lgm938qb6ay8k8iz6fxe</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:বিশ্ব-ভূগোল.pdf/১৭৭</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90680</id>
    <revision>
      <id>246095</id>
      <timestamp>2026-04-05T00:38:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>4110</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;১৫০ বিশ্ব-ভূগোল ভাৰতৰ অৰ্দ্ধেক কুঁহিয়াৰৰ খেতি যুক্ত প্ৰদেশতো কম মাত্ৰাই বৰষুণ হয়; গম, মাহ, আৰু যথেষ্ট পৰিমাণে কপাহ ইয়াত হয়। প্ৰদেশত হয়। পঞ্জাব সৰিয়হ, তিল, কুঁ...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>246095</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3497" sha1="rihpbi13d02pgssppnbjxn97ma7x9rh" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;নৰুনা বৰুৱা&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;১৫০
বিশ্ব-ভূগোল
ভাৰতৰ অৰ্দ্ধেক কুঁহিয়াৰৰ খেতি যুক্ত
প্ৰদেশতো কম মাত্ৰাই বৰষুণ হয়; গম, মাহ,
আৰু যথেষ্ট পৰিমাণে কপাহ ইয়াত হয়।
প্ৰদেশত হয়। পঞ্জাব
সৰিয়হ, তিল, কুঁহিয়াৰ
শীতকালি পাচ নৈ বৈ যোৱা ঠাইত অধিক মাত্ৰাত, যৱ আৰু ঘেঁহু
উৎপন্ন হয়। ইয়াক বেলেৰে কৰাচিলৈ নি য়ুৰোপলৈ ৰপ্তানি কৰা হয়।
পঞ্জাব পৃথিবীৰ প্ৰধান ঘেঁহু প্ৰদেশৰ অন্যতম। সিন্ধু প্ৰদেশত যৎসামান্য
বৰষুণ হয়। প্ৰায় পথাৰতে সিন্ধুৰ পৰা খালেৰে পানী আনি দিব লাগে।
ইয়াত ধান অতি কম মাত্ৰাতহে হয়। কিন্তু জহকালিব গম আৰু
কপাহ আৰু জাবকালিৰ ঘেঁহু আৰু যৱ ইয়াৰ প্ৰধান শ্য।
;
'গুজৰাটতো যথেষ্ট বৰষুণ নপৰে গতিকে ধান খেতি বেচি নহয়।
কিন্তু গম, মাহ, সৰিয়হ, তিচি আৰু এৰাগুটিৰ ভাল খেতি হয়। ইয়াত
কপাহো প্ৰচুৰ পৰিমাণে হয় আৰু বোম্বাই আৰু আহমদাবাদৰ
কাপোৰৰ কলবোৰ ইয়াৰ কপাহৰ পৰাই চলে।
অধিত্যকা অংশৰ শস্যঃ-এই খণ্ডতো যথেষ্ট পৰিমাণে
বৰষুণ হয়। কিন্তু ইয়াৰ মাটি সমৰ্থলৰ দৰে সাৰুৱা নহয় আৰু ইয়াৰ
অনেক ঠাই হাবিময়, পৰ্ব্বতপূৰ্ণ আৰু চন পৰি আছে। ইয়াৰ উত্তম
মাটি হৈছে নৈৰ উপত্যকা। বেৰাব, মধ্যপ্ৰদেশ, বোম্বাই প্ৰদেশৰ
দক্ষিণ অংশ, হায়দাবাদ ৰাজ্য আৰু মহীশুৰৰ অধিত্যকা অংশৰ
অনেক খণ্ডত কলা কপাহ মাটি বোলা দীঘল এছিটা উৰ্ব্বৰ মাটি
আছে। ইয়াত প্ৰধানতঃ গোমধান, ধান, গম আৰু কপাহ উৎপন্ন হয়।
বোম্বাই চহৰ ভাৰতৰ কপাহ বিক্ৰিৰ প্ৰধান ৰজাৰ। এই অধিত্যকাৰ
উত্তৰ খণ্ডত জকালি প্ৰধানত: গম আৰু যৱ উৎপন্ন হয়।
উপকূল অংশৰ শস্য :- কঙ্কান আৰু মালাবাৰ উপকূলত
প্ৰচুৰ পৰিমাণে বৰষুণ হয়। ই ধানৰ বৰ উপযুক্ত। অনেক ঠাইত বছৰি&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>rihpbi13d02pgssppnbjxn97ma7x9rh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:বিশ্ব-ভূগোল.pdf/১৭৮</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90681</id>
    <revision>
      <id>246096</id>
      <timestamp>2026-04-05T00:39:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>4110</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;উৎপন্ন দ্ৰব্য ১৫১ -হাত বাৰ শখ্য উৎপন্ন হয়। কুঁহিয়াৰো এবিধ প্ৰধান শক্ত। উপকূলৰ - প্ৰচুৰ নাৰিকল, নাৰিকলৰ শুকান সাহ আৰু বাকলিৰ আঁহবোৰ কলিকট আৰু মেঙ্গেলোৰ আদি বন্দৰ...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>246096</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3382" sha1="6dkzar0sat4y181rafqtd84ha2h7x34" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;নৰুনা বৰুৱা&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;উৎপন্ন দ্ৰব্য
১৫১
-হাত বাৰ শখ্য উৎপন্ন হয়। কুঁহিয়াৰো এবিধ প্ৰধান শক্ত। উপকূলৰ
- প্ৰচুৰ নাৰিকল, নাৰিকলৰ শুকান সাহ আৰু বাকলিৰ আঁহবোৰ
কলিকট আৰু মেঙ্গেলোৰ আদি বন্দৰৰ পৰা ৰপ্তানি হয়। শুকান
পিপলিও ইয়াৰ পৰা ৰপ্তানি হয়। পূবকূলৰ প্ৰধান শ্য হৈছে ধান
আৰু কুঁহিয়াৰ।
ঘৰচীয়া জীৱজন্তু ঃ- প্ৰধানতঃ গৰু-মহৰে হাল বাই মাটি
চাহ কৰা হয়। ঘোঁৰা, গাধ, খচ্ছৰ আদি বস্তু-বাহানি কঢ়িৱাবলৈ
ব্যৱহৃত হয়। উত্তৰ-পশ্চিম অঞ্চলৰ মৰুভূমি প্ৰদেশত উট ব্যৱহৃত
হয়। হিমালয়ৰ আওগৰীয়া পিঠিত চলাচল কৰিবলৈ এবিধ নোমাল বলী
গৰু ব্যৱহৃত হয়। ইয়াক য়াক (yak) বোলে। গৰু-মহৰ পৰা
-গাখীৰ-ঘি পোৱা হয়। ছাগলীয়ে গাখীৰ আৰু মাংস দিয়ে।
হাঁহ-কুকুৰা প্ৰায় গাৱঁতে পোহে। কোনো কোনোৱে গাহৰিৰ মাংস
খায়। সাগৰৰ দাঁতিৰ আৰু নদীৰ পাৰৰ মানুহে মাছ খাবলৈ পায়।
গৰু, মহ, ছাগলী, ভেৰা আদিৰ ছালৰ পৰা চামৰা পোৱা যায়।
ভেবাৰ নোমৰ পৰা পশম, উল, আৰু উলৰ পৰা গৰম কাপোৰ, কম্বল আদি
তৈয়াৰ হয়। হাতীৰ দাঁত, গৰু মহৰ শিং আৰু শামুকৰ খোলাৰ পৰা
নানা তৰহৰ ধুনীয়া বস্তু তৈয়াৰ হয়। মালাবৰ উপকূলত মাছৰ তেলৰ
-পৰা তেল আৰু চাবোন তৈয়াৰ কৰে। মান্নাৰ উপসাগৰত শামুকৰ পেটত
মুকুতা মণি পোৱা যায়। হিমালয়ৰ নামনি হাবিত, পঞ্জাবৰ পৰা
অসমলৈকে পাট-এৰিৰ লেটা পোৱা যায়। বিহাৰ আৰু
উৰিষ্যাত বিশেষকৈ লা উৎপন্ন হয়। লাৰ পৰা ৰং আৰু বাৰ্নিচ
তৈয়াৰ হয়, আৰু অভ্ৰ মিহলি কৰি মাইকানাইট বুলি বৈদ্যুতিক
শক্তিৰ অপসঞ্চাৰক এক বস্তু তৈয়াৰ হয়।
বনৰীয়া জন্তু-পশ্চিম ভাৰতৰ শিলাময় পাৰ্ব্বত্য মৰুভূমিত&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>6dkzar0sat4y181rafqtd84ha2h7x34</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:বিশ্ব-ভূগোল.pdf/১৭৯</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90682</id>
    <revision>
      <id>246097</id>
      <timestamp>2026-04-05T00:39:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>4110</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;১৫২ বিশ্ব-ভূগোল আৰু কাথিৱাৰ উপদ্বীপৰ গিৰ হাবিত সিংহ পোৱা যায়। ভাৰতীয় সিংহৰ কেশবহীন আখ্যা অমূলক। হিমালয়ৰ পাদদেশৰপৰা সুন্দৰবনলৈকে বাঘ পোৱা যায়। নেকো বাঘ ( leopard and...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>246097</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3562" sha1="r2mi984gb7nmwzd4vt806adh2dpfwug" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;নৰুনা বৰুৱা&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;১৫২
বিশ্ব-ভূগোল
আৰু কাথিৱাৰ উপদ্বীপৰ গিৰ হাবিত সিংহ পোৱা যায়। ভাৰতীয়
সিংহৰ কেশবহীন আখ্যা অমূলক। হিমালয়ৰ পাদদেশৰপৰা সুন্দৰবনলৈকে
বাঘ পোৱা যায়। নেকো বাঘ ( leopard and panther )
বাঘতকৈ প্ৰচুৰ পৰিমাণে আৰু অধিক ঠাইত পোৱা যায়। ছিটা বাঘ
বিশেষকৈ দাক্ষিণাত্য অধিত্যকাত পোৱা যায়। কুকুৰ নেচিয়া
বাঘ প্ৰায় সকলো ঠাইতে পোৱা যায়। প্ৰায় হাবিতে বাংকুকুৰ
পোৱা যায়। ব্ৰহ্মদেশৰ কামে পাহাড়ত এবিধ সুকীয়া বনৰীয়া
কুকুৰ দেখা যায়। দেখাত ই কলা, বগা আৰু নোমাল। য'ত
কুকুৰনেচীয়া বাঘ নাই তাতে ঘোত্ আছে। ভাৰতৰ যতে শিলাময়
পাহাড় আৰু জঙ্ঘল আছে ততে ভালুক আছে। সাধাৰণ ভালুকৰ
বুকুত ঘোঁৰাৰ নালৰ সাঁচবে এডোখৰ বগা থাকে। হিমালয় আৰু
তিব্বতত পোৱা বিধ ভালুক হিমালয়ৰ পাদদেশত পঞ্জাবৰ ওচৰতো পোৱা
যায়। হাতী সমন্বল অঞ্চলত বাস নকৰে। ইয়াক পাহাড়ত পোৱা যায়।
উপদ্বীপ অঞ্চন্ত হাতী প্ৰায় নোহোৱাই হৈছে। এই অঞ্চলৰ কেৱল
কুৰ্গ, মহীশুৰ, ত্ৰিবাঙ্কুৰ আৰু বিহাৰৰ কৰণ ৰাজ্যবোৰত থকা অটব্য
হাবিত সম্প্ৰতি পোৱা যায়। টেৰাই হাবি আৰু হিমালয়ৰ পাদদেশত
ইয়াক পোৱা যায়। বেচি ভাগ হাতী আজিকালি অসম আৰু
ব্ৰহ্মদেশৰ সীমাখণ্ডত ধৰা হয়। দঁতাল হাতীক গুন্দা আৰু দাত
নথকাবোৰক মাখনা বোলা হয়। ভাৰতত তিনি বিধ গঁড় দেখা যায়।
দুধিৰ কেৱল এটা শিং আৰু আনবিধৰ দুটা। ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাত
পোৱা বিধৰ শিং এটা; আৰু ইয়াৰ গা ডাঠ ছালেৰে ঢকা।
যাভাদেশীয় গড়, সুন্দৰবন আৰু ব্ৰহ্মদেশত পোৱা যায়। ইয়াৰে৷ শিং
এটা; কিন্তু ই ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাৰ বিধতকৈ সৰু।
দুটা শিং আৰু ছালো খহতা। ইয়াক চিটাগঙ্গৰ
সুমাত্ৰাৰ বিধ গঁড়ৰ
পৰা আৰম্ভ কৰি&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>r2mi984gb7nmwzd4vt806adh2dpfwug</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:বিশ্ব-ভূগোল.pdf/১৫২</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90683</id>
    <revision>
      <id>246098</id>
      <timestamp>2026-04-05T00:39:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>4110</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;এচিয়া ১২৭ আহিছিল। ইয়াৰ পৰা ভূমধ্য সাগৰেদি এই সকলো বস্তুৰ পশ্চিম য়ুবোপলৈ চালান হৈছিল। এই সময়ত ডামাস্কাচ বাণিজ্য আৰু ঐশ্চৰ্য্যত অদ্বিতীয় আছিল। ডামাস্কাচৰ ত...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>246098</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3121" sha1="7sm0d0ycc1kzu0rp6d6vl5exmhtx97f" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;নৰুনা বৰুৱা&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;এচিয়া
১২৭
আহিছিল। ইয়াৰ পৰা ভূমধ্য সাগৰেদি এই সকলো বস্তুৰ পশ্চিম
য়ুবোপলৈ চালান হৈছিল। এই সময়ত ডামাস্কাচ বাণিজ্য আৰু ঐশ্চৰ্য্যত
অদ্বিতীয় আছিল। ডামাস্কাচৰ তৰোৱাল জগত বিখ্যাত।
আলেপ্পোও চিৰিয়াৰ এটি প্ৰধান বাণিজ্যকেন্দ্ৰ। ইয়াৰ পৰা
ডামাস্কাচলৈ ৰেলপথ গৈছে।
জাতিসঙ্ঘৰ নিৰ্দেশনতে
ফৰাচীৰ অধীনত আছে।
পেলেষ্টাইন ইংৰাজৰ আৰু চিৰিয়া
(৫) আৰৰ দেশ
চিৰিয়াৰ দক্ষিণে সৰ্ব্বশ্ৰেষ্ঠ মালভূমি আৰব দেশ। গড়ে প্ৰায় ৩,০০০
ফুট ওখ। পশ্চিমে লোহিতসাগৰ, দক্ষিণে আৰবসাগৰ আৰু পূবে
ওমান আৰু ইৰাণ উপসাগৰে ইয়াক বেৰি আছে। ইয়াৰ অধিক অংশই
গৰম, শুকান আৰু অনুৰ্ব্বৰ ঠাই। কৰ্কট ক্ৰান্তিয়ে আৰবৰ বিশাল মৰু-
ভূমিক দুভাগ কৰিছে। গোটেই উপদ্বীপটোৱেই বাৰিহীন মৰুভূমি,
আনকি য়েমেন আৰু ওমান আদি ওখ ঠাইতো বৰষুণ নহয়।
আৰব দেশ এক শাসন তন্ত্ৰৰ অধীন নহয়। নেজৰ অধিপতিয়ে
লোহিত সাগৰৰ উপকূলখণ্ড হেজাজ আৰু ইয়াৰ দক্ষিণে থকা
য়েমেন প্ৰদেশ অধিকাৰ কৰি ইয়াত নতুন শাসন প্ৰণালী স্থাপন
কৰিছে। হেজাজৰ মক্কা চহৰত ইচলাম ধৰ্ম্মৰ প্ৰবৰ্ত্তক মহম্মদে জন্ম-
• গ্ৰহণ কৰিছিল৷ মদিনাত তেওঁৰ মৃত্যু হয়। জিদ্দা লোহিত সাগৰৰ
পাৰৰ বন্দৰ। ইয়াৰ পৰা মক্কা আৰু মদিনালৈ যাব পাৰি।
চিনাই উপদ্বীপ মিচৰৰ অধীনত। ইয়াৰ চুয়েজ যোজক কাটি খাল
-কৰা হৈছে। পৰ্ট চৈয়দ ইয়াৰ প্ৰধান বন্দৰ।
য়েমেনৰ ওখ খণ্ডত প্ৰচুৰ খেজুৰি উৎপন্ন হয়। চানা য়েমেনৰ
প্ৰধান চহৰ।&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>7sm0d0ycc1kzu0rp6d6vl5exmhtx97f</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:বিশ্ব-ভূগোল.pdf/১৫৩</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90684</id>
    <revision>
      <id>246099</id>
      <timestamp>2026-04-05T00:39:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>4110</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;১২৮ বিশ্ব-ভূগোল য়েমেনৰ দক্ষিণ-পূব ইংৰাজৰ অধীনত। এডেন ইয়াৰ প্ৰধান বন্দৰ আৰু সুৰক্ষিত দুৰ্গ। ইয়াত বিলাতলৈ যোৱা জাহাজে কয়লা নয়। ইয়াৰ পৰা ভাৰতলৈ যথেষ্ট মাত্ৰা...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>246099</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3081" sha1="4k3n4k5vhwowtx7moclxxmc2w68fqcc" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;নৰুনা বৰুৱা&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;১২৮
বিশ্ব-ভূগোল
য়েমেনৰ দক্ষিণ-পূব ইংৰাজৰ অধীনত। এডেন ইয়াৰ প্ৰধান
বন্দৰ আৰু সুৰক্ষিত দুৰ্গ। ইয়াত বিলাতলৈ যোৱা জাহাজে কয়লা
নয়। ইয়াৰ পৰা ভাৰতলৈ যথেষ্ট মাত্ৰাত লোণ ৰপ্তানি হয়। লোহিত
সাগৰৰ মুখত পেৰিম দ্বীপ আৰু আৰবৰ উপকূলৰ পৰা কিছু দূত
চকোত্ৰা দ্বীপ।
ইৰাণ আৰু ওমান উপসাগৰৰ উপকূলত স্বাধীন ওমান ৰাজ্য।
ইয়াৰ প্ৰধান চহৰ মস্কট বন্দৰ। ভাৰতবৰ্ষৰ লগত এই বন্দৰৰ বাণিজ্য
চলে।
বাকীখণ্ড বিভিন্ন আৰব সেখ বা চৰ্দাৰৰ অধীনত।
আৰবৰ ঘোঁৰা, উট আৰু খেজুৰ প্ৰসিদ্ধ।
০,০০,০০০ আৰু প্ৰায় অধিবাসীয়েই মুছলমান।
(৬) ইৰাণ মালভূমি
লোকসংখ্যা প্ৰায়
ইৰাণ মালভূমিৰ ভিতৰত, ইৰাণ ( আগৰ পাশ্চ্য ) আফগানিস্থান
আৰু বেলুচিস্থান পৰে। ইয়াৰ পশ্চিমে টাইগ্ৰীচ নদী, পূবে।
সিন্ধুনদী,
দক্ষিণে আৰবসাগৰ আৰু উত্তৰে কাম্পিয়ান আৰু আৰল হ্ৰদৰ
অববাহিকা।
এই মালভূমিক চাৰিওপিনে পৰ্ব্বতে ঘেৰি ৰাখিছে। ইবাণ গড়ে
-৪০০০ ফুট ওখ; কিন্তু আফগানিস্থান আৰু বেলুচিস্থানৰ গড় উচ্চতা
প্ৰায় ৫,৫০০ ফুট। পূবে চুলেমান আৰু হালা পৰ্ব্বতমালা উত্তৰ-
দক্ষিণাকৈ আছে। আন পৰ্ব্বতবোৰ পূবা-পশ্চিমাকৈ আছে। হিন্দুকুশ
পৰ্ব্বত পামীৰৰ পৰা ওলাই উত্তৰ-পূব কোণেদি ইৰাণ সোমাইছে। ই
কাবুলৰ ওচৰত কোহিবাবা আৰু হিবাতৰ ওচৰত সফেদ-
কো নাম পাইছে। শেষত ইৰাণৰ উত্তৰৰ এলবাৰ্জ্জ পৰ্ব্বতমালা
আৰু দক্ষিণ-পশ্চিম কোণত আৰ্ম্মেনিয়া আৰু কুৰ্দিস্থানৰ পৰ্ব্বতমালাৰ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>4k3n4k5vhwowtx7moclxxmc2w68fqcc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:বিশ্ব-ভূগোল.pdf/১৫৪</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90685</id>
    <revision>
      <id>246100</id>
      <timestamp>2026-04-05T00:40:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>4110</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;এচিয়া ১২৯ লগত সংযুক্ত হৈছে। এলবাৰ্জ্জ পৰ্ব্বতৰ শৃঙ্গ দেমাভেন্দ এটি আগ্নেয়গিবি। প্ৰায় ১৯,০০০ ফুট ওখ। ইয়াৰ ক্ৰেটাৰৰ ওচৰত যথেষ্ট গন্ধক পোৱা যায়। পশ্চিমৰ পৰ্ব...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>246100</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3498" sha1="fys4s3bqoxw6fycm58w2q25j6fr9oj4" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;নৰুনা বৰুৱা&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;এচিয়া
১২৯
লগত সংযুক্ত হৈছে। এলবাৰ্জ্জ পৰ্ব্বতৰ শৃঙ্গ দেমাভেন্দ এটি
আগ্নেয়গিবি। প্ৰায় ১৯,০০০ ফুট ওখ। ইয়াৰ ক্ৰেটাৰৰ ওচৰত যথেষ্ট
গন্ধক পোৱা যায়। পশ্চিমৰ পৰ্ব্বতমালা জাগৰেচ উত্তৰলৈ বাঢ়ি
আৰ্ম্মেণিয়াৰ পৰ্ব্বতমালাৰ লগত মিলিছে আৰু দক্ষিণৰ পৰ্ব্বতমালাৰ
লগত সংযুক্ত হৈ বেলুচিস্থান পৰ্য্যন্ত পাইছেহি।
ইবাণৰ মাজখণ্ড দ ঠাই আৰু চাৰিওকাষ ওখ। এই দ ঠাইখও
লুণীয়া মৰুভূমি। ইয়াক কাভিৰ বোলে। এই মৰুভূমি দুইভাগে
বিভক্ত; উত্তৰে ডাষ্ট-ই-কাভিৰ বা বৃহৎ লুণীয়া মৰুভূমি আৰু
দক্ষিণে ডাষ্ট-ই-লাট বা বৃহৎ বালুকাময় মৰুভূমি। উত্তৰৰ মৰুভূমি
খণ্ডক খোৰাচনাও বোলে। ইৰাণ কৰ্কট ক্ৰান্তিৰ অলপ উত্তৰে
অৱস্থিত। চাৰিওকাষে পৰ্ব্বতেৰে ঘেৰা হোৱাত ভাৰত মহাসাগৰ আৰু
কাম্পিয়ান হ্ৰদৰ পৰা উঠা মেঘ ইয়াৰ ভিতৰলৈ সোমাব নোৱাৰে।
ই মৌচুমী অঞ্চলৰ বাহিৰত; গতিকে এই দেশ শুকান আৰু বৰষুণো
ইয়াত কম। ইয়াৰ সমৰ্থল আৰু নামনি অঞ্চল অতি গৰম; পাৰ্ব্বত্য
অঞ্চলত জাৰকালি অতি শীত হয়। কেৱলমাত্ৰ কাস্পিয়ান হ্ৰদৰ
উপকূলৰ এলবাৰ্জ্জ পৰ্ব্বতৰ নামনিত যথেষ্ট বৰষুণ হয়। ইৰাণ উপসাগৰ
উপকূল প্ৰায় ৫০০ মাইল দীঘল। এই উপকূল বালিময় আৰু সম্ভৱতঃ ই
পৃথিবীৰ ভিতৰতে গৰম ঠাই।
ইৰাণত বিশেষ উল্লেখযোগ্য নদী নাই; কাৰণ একমাত্ৰ ডাঙৰ
নদী। চা আৰবৰ লগত মিলি ইৰাণ উপসাগৰত পৰিছে। পূৰে
কাবুল নদী সিন্দু নদীত পৰিছে। হেলমন্দ নন্দী কোহিবাবা
পৰ্ব্বতৰ পৰা ওলাই হামুন-হেলমন্দৰ জলাতক ভূমিত মিলি গৈছে।
ইয়েই এখন ডাঙৰ নৈ। অক্সচ নৈ ইৰাণ মালভূমিৰ উত্তৰ সীমাইদি
মুখাৰ আৰু হৰিৰুদ তাতাৰৰ মৰুভূমিত লোপ
বৈ গৈছে।
1&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>fys4s3bqoxw6fycm58w2q25j6fr9oj4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:বিশ্ব-ভূগোল.pdf/১৫৫</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90686</id>
    <revision>
      <id>246101</id>
      <timestamp>2026-04-05T00:40:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>4110</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;১৩০ বিশ্ব-ভূগোল পাইছে। উত্তৰৰ আত্ৰেক আৰু চাফিদৰুদ কাম্পিয়ান হ্ৰদত পৰিছে! ইয়াৰ পথাৰলৈ পানী অনা খালবোৰক কাজি বোলা হয়। এলবাৰ্ট্ৰৰ উৰ্ব্বৰা উপত্যকাত কাস্পিয়ান...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>246101</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2998" sha1="iylmlygk44xjboskmzsu8mizt77p3hi" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;নৰুনা বৰুৱা&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;১৩০
বিশ্ব-ভূগোল
পাইছে। উত্তৰৰ আত্ৰেক আৰু চাফিদৰুদ কাম্পিয়ান হ্ৰদত
পৰিছে!
ইয়াৰ পথাৰলৈ পানী অনা খালবোৰক কাজি বোলা হয়।
এলবাৰ্ট্ৰৰ উৰ্ব্বৰা উপত্যকাত কাস্পিয়ান হ্ৰদৰ উপকূলত গম,
কপাহ, ধপাত, কানি প্ৰভৃতি উৎপন্ন হয়। এলবাৰ্জ পৰ্ব্বতত
কয়লা, লোণ, তাম, সীহ আৰু পাৰাৰ খনি আছে।
ইৰাণ আৰু আফগানিস্থানত নানা প্ৰকাৰ ফল উৎপন্ন হয়। এই
দেশৰ পৰা পেস্তা, বাদাম, আক্ৰোত আদি বাহিবলৈ চালান হয়।
- আফগানিস্থানত যথেষ্ট হিং উৎপন্ন হয়।
চিৰাজৰ ওচৰত প্ৰচুৰ
আঙ্গুৰ জন্মে আৰু মদ প্ৰস্তুত হয়। চিৰাজৰ মদ জগত বিখ্যাত।
কাৰুণ নদীৰ উপত্যকাতো কোচিন তেলৰ পুং আবিষ্কৃত হৈছে।
ইৰাণৰ ৰাজধানী টেহেৰাণৰ ওচৰত কেমাইলমান ৰেলপথ
আছে। পুৰণি ৰাজধানি ইস্পাহান টেহেৰাণৰ দক্ষিণে। ইৰাণৰ
উত্তৰ-পশ্চিম কোণে উৰুমিয়া হ্ৰদ। ইয়াৰ ওচৰৰ তাব্ৰিজ চহৰ
বাণিজ্যৰ এটি কেন্দ্ৰ। ইয়াত যথেষ্ট উলৰ কাপোৰ তৈয়াৰ হয়।
উত্তৰ-পূৰ্বে অৱস্থিত মেচেদ আৰু এটি বাণিজ্যকেন্দ্ৰ; ই চিয়া
মুছলমানৰ তীৰ্থস্থান। ইৰাণ উপকূলৰ বন্দৰ আৰ্ব্বাচ আৰু
বুচায়াৰ বিখ্যাত বন্দৰ।
ইৰাণৰ অধিবাসী আৰ্য্যজাতিৰ পৰা ওলাইছে। পাৰশিকসকল
আগেয়ে অগ্নি-উপাসক আছিল। এওঁলোকৰ জেন্দভেস্ত গ্ৰন্থ বেদৰ
দৰে পুৰণি। পাৰ্শী ভাষাও বিশেষ উন্নত। লোকসংখ্যা প্ৰায়
১ কোটি।
আফগানিস্থানৰ কাবুল, হিৰাত আৰু কান্দাহাৰ তিনটি
প্ৰধান বাণিজ্য কেন্দ্ৰ।&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>iylmlygk44xjboskmzsu8mizt77p3hi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:বিশ্ব-ভূগোল.pdf/১৫৬</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90687</id>
    <revision>
      <id>246102</id>
      <timestamp>2026-04-05T00:40:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>4110</id>
      </contributor>
      <comment>/* লিখা নথকা */</comment>
      <origin>246102</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="0" sha1="ey76pqou7djzd07qqmf1vvsepuzmixk" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;0&quot; user=&quot;নৰুনা বৰুৱা&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ey76pqou7djzd07qqmf1vvsepuzmixk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:বিশ্ব-ভূগোল.pdf/১৫৭</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90688</id>
    <revision>
      <id>246103</id>
      <timestamp>2026-04-05T00:40:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>4110</id>
      </contributor>
      <comment>/* লিখা নথকা */</comment>
      <origin>246103</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="0" sha1="ey76pqou7djzd07qqmf1vvsepuzmixk" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;0&quot; user=&quot;নৰুনা বৰুৱা&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ey76pqou7djzd07qqmf1vvsepuzmixk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:বিশ্ব-ভূগোল.pdf/১৫৮</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90689</id>
    <revision>
      <id>246104</id>
      <timestamp>2026-04-05T00:40:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>4110</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;ভাৰত সাম্ৰাজ্য ১৩১ আফগানিস্থানৰ অধিবাসীক আফগান বোলে। এওঁলোক বলিষ্ঠ আৰু স্বাধীনতাপ্ৰিয়; এওঁলোকৰ অধিকাংশই চুন্নি মতাৱলম্বী মুছলমান। লোকসংখ্যা প্ৰায় ৫০ লাখ। ব...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>246104</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3456" sha1="d964z23afkl1z3fjsvqohuet7ofdzop" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;নৰুনা বৰুৱা&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;ভাৰত সাম্ৰাজ্য
১৩১
আফগানিস্থানৰ অধিবাসীক আফগান বোলে। এওঁলোক বলিষ্ঠ
আৰু স্বাধীনতাপ্ৰিয়; এওঁলোকৰ অধিকাংশই চুন্নি মতাৱলম্বী মুছলমান।
লোকসংখ্যা প্ৰায় ৫০ লাখ।
বেলুচিস্থান ভাৰত সাম্ৰাজ্যৰ অৰ্ন্তভুক্ত।
ভাৰত সাম্ৰাজ্য
ভাৰতবৰ্ষ আৰু ব্ৰহ্মদেশ লৈয়ে ভাৰত সাম্ৰাজ্য গঠিত হৈছে; কিন্তু
বঙ্গ অখাতৰ আন্দামান-নিকোবৰ দ্বীপপুঞ্জ আৰু আৰব সাগৰৰ লাঙ্কাদ্বীপ,
মালদ্বীপ আদি পোৱাল দ্বীপপুঞ্জও ইয়াৰ অন্তৰ্গত। ভাৰতবৰ্ষত পণ্ডি-
চেৰী, গোৱা আদি সক সক ফৰাচী আৰু পৰ্তুগীজ অধীনস্থ ঠায়ো আছে।
সীমা :—উত্তৰে ভাৰতবৰ্ষক পৃথিবীৰ সৰ্ব্বোচ্চ পৰ্ব্বতশাৰী
হিমালয়ে তিব্বত মালভূমিৰ পৰা পৃথককৈ বাখিছে। হিমালয় পৰ্ব্বত
প্ৰায় ১,৫০০ মাইল দীঘল আৰু পুতলেও ১৫০ পৰা ২৫০ মাইল বহল
হব। হিমালয় পৰ্ব্বত সম্পূৰ্ণ অতিক্ৰম কৰিবলৈ হলে দক্ষিণৰ পৰা
তিনি শাৰী পৰ্ব্বত পাৰ হব লাগে। হিমালয় পৰ্ব্বতৰ উত্তৰে কেবা শ
মাইলো পূবমুৱাহৈ বৈ আহি ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীয়ে ভাৰতৰ উত্তৰপূৰ্ব কোণে
হিমালয়ৰ ভেটা ভাঙি দক্ষিণ-পশ্চিমমুৱা হৈ ৰৈছে। উত্তৰ-পশ্চিম
মুৱাহৈ সিন্ধু নৈয়ে হিমালয়ৰ উত্তৰে ৬০০ মাইল বৈছে; কাশ্মীৰৰ নঙ্গ
পৰ্ব্বতৰ কাষত ভাৰতবৰ্ষৰ উত্তৰ-পশ্চিমকোণে ইয়ো হিমালয় ভেঁটা
ভাঙ্গি দক্ষিণমুৱা হৈ পঞ্জাব প্ৰদেশ সোমাইছে।
কোনো কোনো ঠাইত ভাৰতবৰ্ষৰ উত্তৰ সীমা পৰ্ব্বতৰ ওপৰত
.
অৱস্থিত। পূবখণ্ডত উত্তৰ সীমা হিমালয়ৰ পাদদেশত। যমুনা আৰু গঙ্গা
ওলোৱ৷ হিমালয়ৰ কেতবোৰ শৃঙ্গযুক্ত প্ৰদেশৰ অন্তৰ্গত। আকৌ পঞ্জাবত
ভাৰতৰ ৰাজনৈতিক সীমাই প্ৰাকৃতিক সীমা চেৰাই গৈছে। কাশ্মীৰৰ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>d964z23afkl1z3fjsvqohuet7ofdzop</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:ওমৰ তীৰ্থ.djvu/৯০</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90690</id>
    <revision>
      <id>246105</id>
      <timestamp>2026-04-05T03:41:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Babulbaishya</username>
        <id>104</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হৈছে */</comment>
      <origin>246105</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="596" sha1="9fd7o83rcgaz72akn5asctclae6gbx6" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Babulbaishya&quot; /&gt;{{center|৭০}}
{{Block center/s}}&lt;/noinclude&gt;&lt;poem&gt;বাহিৰে ভিতৰে তলে উপৰেদি
::::দেখিছা যিখিনি সকলো ফাঁকি
ভোজবাজী খেল পুতলাৰ নাচ
::::—মাজতে সূৰুষ মায়াৰ চাকি।

তাৰ চৌপাশে নাচিছে পুতলা
::::গোটেই জগত মায়াৰ খেলা
চামে চামে জীৱ আহিছে গ’ইছে
::::চলিছে ইদৰে সংসাৰ লীলা।&lt;/poem&gt;&lt;noinclude&gt;{{Block center/e}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>9fd7o83rcgaz72akn5asctclae6gbx6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:ওমৰ তীৰ্থ.djvu/৯১</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90691</id>
    <revision>
      <id>246106</id>
      <timestamp>2026-04-05T03:42:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Babulbaishya</username>
        <id>104</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হৈছে */</comment>
      <origin>246106</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="614" sha1="mtl3fcvdy28qnz5r8zyw6mounb2w0lo" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Babulbaishya&quot; /&gt;{{center|৭১}}
{{Block center/s}}&lt;/noinclude&gt;&lt;poem&gt;দিন ৰাতি ল’ই আন্ধাৰে পোহৰে
::::অকাঁ এই খনি পাশাৰ ঢাল
মানুহক লৈ পাষটি খেলিছে
::::বহি নিয়তিয়ে অনন্ত কাল।

সোমাই নতুন গুটিটি ঢালত
::::কোনোটিরা প’কি ওলাই যায়
কাৰোবা কেঁচাতে কাটিলে গুটিটি
::::–ই খেলা সদায় খেলিছে হায় ।&lt;/poem&gt;&lt;noinclude&gt;{{Block center/e}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>mtl3fcvdy28qnz5r8zyw6mounb2w0lo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:ওমৰ তীৰ্থ.djvu/৯২</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90692</id>
    <revision>
      <id>246107</id>
      <timestamp>2026-04-05T03:44:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Babulbaishya</username>
        <id>104</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হৈছে */</comment>
      <origin>246107</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="572" sha1="dgtfczpgi7irqvg0paccc8usz13dqg3" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Babulbaishya&quot; /&gt;{{center|৭২}}
{{Block center/s}}&lt;/noinclude&gt;&lt;poem&gt;গুটিটিৰ জানো আছে নিজা মত
::::লৈছে যি জনে খেলাৰ ভাৰ
ইফালে সিফালে ৰৈছে গৈছে
::::চলায় চালকে সকলো তাৰ ৷

মানুহক লৈ ভাগ্যৰ খেলাত
::::যি জনে আমাক নমালে আনি
জয় পৰাজয় তেওঁৰ হাততেই
::::তেৱেঁই আমাক ফুৰায় টানি।&lt;/poem&gt;&lt;noinclude&gt;{{Block center/e}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>dgtfczpgi7irqvg0paccc8usz13dqg3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:ওমৰ তীৰ্থ.djvu/৯৩</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90693</id>
    <revision>
      <id>246108</id>
      <timestamp>2026-04-05T03:46:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Babulbaishya</username>
        <id>104</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হৈছে */</comment>
      <origin>246108</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="572" sha1="su9779yrl49olvoqs9u7f8zijqa6zg2" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Babulbaishya&quot; /&gt;{{center|৭৩}}
{{Block center/s}}&lt;/noinclude&gt;&lt;poem&gt;নিয়তিয়ে নিজ হাতেৰে যি দিনা
::::কপালত যিটি লিখিলে আহি
নাই লৰ চৰ সেই আখৰৰ
::::সিদৰে জীৱন চলিব ভাহি।

চকুৰ পানীৰে নৈ বৈ যক
::::হিয়া যদি ভাগে শোকতে হায়
তথাপিতো জানে৷ পাৰেনে গুচাব
::::কপালৰ ছাপ লগতে যায়।&lt;/poem&gt;&lt;noinclude&gt;{{Block center/e}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>su9779yrl49olvoqs9u7f8zijqa6zg2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>246109</id>
      <parentid>246108</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T03:46:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Babulbaishya</username>
        <id>104</id>
      </contributor>
      <origin>246109</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="571" sha1="s4ge6xvuvxdqqjxlu1yvja7vvwurhko" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Babulbaishya&quot; /&gt;{{center|৭৩}}
{{Block center/s}}&lt;/noinclude&gt;&lt;poem&gt;নিয়তিয়ে নিজ হাতেৰে যি দিনা
::::কপালত যিটি লিখিলে আহি
নাই লৰচৰ সেই আখৰৰ
::::সিদৰে জীৱন চলিব ভাহি।

চকুৰ পানীৰে নৈ বৈ যক
::::হিয়া যদি ভাগে শোকতে হায়
তথাপিতো জানে৷ পাৰেনে গুচাব
::::কপালৰ ছাপ লগতে যায়।&lt;/poem&gt;&lt;noinclude&gt;{{Block center/e}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>s4ge6xvuvxdqqjxlu1yvja7vvwurhko</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:ওমৰ তীৰ্থ.djvu/৯৪</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90694</id>
    <revision>
      <id>246110</id>
      <timestamp>2026-04-05T03:58:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Babulbaishya</username>
        <id>104</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>246110</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="67" sha1="almmz966vbgccv3l0swk88u01pwlcc0" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Babulbaishya&quot; /&gt;{{rvh|১৮|আমেরিকার স্বাধীনতা}}&lt;/noinclude&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>almmz966vbgccv3l0swk88u01pwlcc0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>246111</id>
      <parentid>246110</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T03:58:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Babulbaishya</username>
        <id>104</id>
      </contributor>
      <comment>পৃষ্ঠাটো খালী কৰা হ'ল</comment>
      <origin>246111</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="0" sha1="nhbd7612rr55r4d3cjy4dbphyf3ywva" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Babulbaishya&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>nhbd7612rr55r4d3cjy4dbphyf3ywva</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>246112</id>
      <parentid>246111</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T04:05:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Babulbaishya</username>
        <id>104</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হৈছে */</comment>
      <origin>246112</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="586" sha1="c94uog9e1h0xb25w3ivw27jbbb57a15" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Babulbaishya&quot; /&gt;{{center|৭৪}}
{{Block center/s}}&lt;/noinclude&gt;&lt;poem&gt;লুটিয়াই থোৱা সৌ পিয়লাটি
::::আছে ওপৰত সৰ্গ বোলা
তাৰ তলতেই অসংখ্য জীৱই
::::খেলিছে জীৱন মৃত্যুৰ খেলা।

এখনি হাতকো নুতুলিবা হেৰা
::::সেই পিনে চায়—আশাটি ক্ষীণ
নিয়তি চাকত সিও নিৰুপায়
::::আমাৰ দৰেই শকতি হীন।&lt;/poem&gt;&lt;noinclude&gt;{{Block center/e}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>c94uog9e1h0xb25w3ivw27jbbb57a15</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:বিশ্ব-ভূগোল.pdf/১৮০</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90695</id>
    <revision>
      <id>246113</id>
      <timestamp>2026-04-05T04:14:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>4110</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;খনিজ পদাৰ্থ ১৫৩ সাগৰৰ পাৰে পাৰে ব্ৰহ্মদেশৰ দক্ষিণলৈকে পোৱা যায়। খেতিৰ ওচৰত প্ৰায় সকলো ঠাইতে বৰা গাহৰি পোৱা যায়। মুজুৰা লগা আৰু এবিধ সৰু গাহৰি আছে; কেৱল ১০ ইঞ্চ...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>246113</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3053" sha1="fcpr3kcgz08je2qo3a29qdwzk0jxquu" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;নৰুনা বৰুৱা&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;খনিজ পদাৰ্থ
১৫৩
সাগৰৰ পাৰে পাৰে ব্ৰহ্মদেশৰ দক্ষিণলৈকে পোৱা যায়। খেতিৰ
ওচৰত প্ৰায় সকলো ঠাইতে বৰা গাহৰি পোৱা যায়। মুজুৰা লগা
আৰু এবিধ সৰু গাহৰি আছে; কেৱল ১০ ইঞ্চি মানহে ওখ।
ইয়াক নেপালৰ টেবাই হাবিত আৰু চিকিমত পোৱা যায়। মাজে
মাজে অসমতো ওলায়। বনৰীয়া গাধা সিন্ধু আৰু কচ্ছৰ বালিময়
মৰুভূমিত পোৱা যায়; কিন্তু ই মানুহৰ চাতকে নসহে। ভেৰা আৰু
ছাগলী জাতিয় অনেক পশু হিমালয়ৰ পৰ্ব্বত অঞ্চলত পোৱা যায়।
পৰ্বতীয়া ছাগলীৰ বিশেষ বাসস্থান লুণীয়া
সমৰ্থন;
ইয়াক উবিষ্য৷ আৰু গুজৰাটৰ উপকূল অঞ্চলত পোৱা যায়। সম্বৰ
পহু হাবি থকা সকলো পাহাড়তে পোৱা যায়। চিতল বা ফুটুকা পহু
প্ৰায় জঙ্ঘলতে পোৱা যায়। গান্ধফ্লাই পহু কেৱল তিব্বতত পোৱা
যায়। নীলগাই পশ্চিমঘাট, মধ্য ভাৰত, অসম আৰু ব্ৰহ্মদেশ
পৰ্ব্বতীয়া জংঘলত পোৱা যায়। উত্তৰ পূব সীমান্তত ( অসমত )
ওচৰ সমন্ধীয়া মেথোন বোলা আৰু এবিধ বনৰীয়া গৰু হাবিত পোৱা
যায়।
খনিজ পদাৰ্থ
বোকা, বালি আৰু চূণ ঃ—কুমাৰমাটি প্ৰায় পলপুৱা
মাটিতে পোৱা যায়। কাঁচ তৈয়াৰ হোৱা উত্তম বালি অতি কম
পৰিমাণেহে ভাৰতত পোৱা যায়; আৰু প্ৰায়বোৰ কাঁচৰ বস্তুৱেই
ভাৰতলৈ বিদেশৰ পৰা আহে। চূণশিল পুৰি চূণ পোৱা যায়।
অসম, মালৱা উপত্যকা আদি ঠাইত যথেষ্ট চূণশিল আছে। আগেয়ে
অসমত, শামুক পুৰি চূণ তৈয়াৰ কৰিছিল। এতিয়াও সাগৰৰ পাৰৰ
মানুহে সাগৰৰ শামুক পুৰি চূণ তৈয়াৰ কৰে।&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>fcpr3kcgz08je2qo3a29qdwzk0jxquu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:বিশ্ব-ভূগোল.pdf/১৮১</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90696</id>
    <revision>
      <id>246114</id>
      <timestamp>2026-04-05T04:14:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>4110</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;ORB বিশ্ব ভূগোল ঘৰত লগোৱা শিল : দক্ষিণ ভাৰতৰ কঠিন গ্ৰেনাইট ঘৰত লগোৱা এবিধ উত্তম শিল; আৰু ইয়াত এই শিলেৰে তৈয়াৰী অনেক মন্দিৰ দেখিবলৈ পোৱা যায়। ৰাজপুতনাৰ আৰাৱলী পৰ্ব...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>246114</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3168" sha1="d0hx2vrjrqnbo4uys9fny181uax26uj" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;নৰুনা বৰুৱা&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;ORB
বিশ্ব ভূগোল
ঘৰত লগোৱা শিল : দক্ষিণ ভাৰতৰ কঠিন গ্ৰেনাইট
ঘৰত লগোৱা এবিধ উত্তম শিল; আৰু ইয়াত এই শিলেৰে তৈয়াৰী
অনেক মন্দিৰ দেখিবলৈ পোৱা যায়। ৰাজপুতনাৰ আৰাৱলী পৰ্ব্বতত
মাৰ্ব্বোল পাথৰব খনি আছে। দিল্লী, আগ্ৰা আৰু লাহোৰ চহৰৰ
চকুৰোৱা ধুনীয়া ৰাজপ্ৰাসাদ, কবৰ, মছজিদ আদি এই পাথৰৰে
তৈয়াৰী। আগ্ৰাৰ জগৎবিখ্যাত তাজমহলো বগা মাৰ্ব্বোল পাথৰেৰে
তৈয়াৰী। কিন্তু অতিকৈ ব্যৱহৃত শিল হৈছে বালিশিল ( চেণ্ডষ্ট'ন )।
মালৱা অধিত্যকাৰ বালিশিলেৰে যুক্ত প্ৰদেশৰ সকলো দুৰ্গ আৰু প্ৰধান
প্ৰাসাদ নিৰ্ম্মাণ কৰা হৈছে।
লোনঃ- (১) বোম্বাই আৰু মাদ্ৰাজ উপকূলৰ নানা ঠাইত
সূৰ্যাব তাপৰ সহায়ত বাষ্পীকৰণৰ দ্বাৰা সাগৰৰ পানীৰ পৰা লোণ
তৈয়াৰ কৰা হয়।
(2) যুক্তপ্ৰদেশ, ৰাজপুতনা আৰু কচ্ছ প্ৰদেশত লুণীয়া
পানীৰ পৰা, আৰু জয়পুৰত সম্বৰ হ্ৰদৰ পৰা লোণ উৎপন্ন হয়। পঞ্জাবৰ
লোণ পাহাৰৰ (Salt Range ) পৰা খান্দি উলিয়াব লাগে। লোণ
পাহাৰত লোণ স্তবিত অৱস্থাত আছে।
অভ্ৰ ঃ—ভাৰতৰ অস্ত্ৰৰ আকৰ জগৎবিখ্যাত; উৎপন্ন হিচাপেও
ই শীৰ্ষস্থানীয়। বিহাৰৰ গয়া আৰু মাদ্ৰাজ প্ৰদেশৰ নেলোৰ অঞ্চলত
অভ্ৰৰ আকৰ আছে। অভ্ৰ, তাপ আৰু বৈদ্যুতিক শক্তিৰ অতি
অপকৃষ্ট সঞ্চাৰক। সেই গতিকে ইয়াক লেম আৰু বৈদ্যুতিক
যন্ত্ৰত ব্যৱহাৰ কৰা হয়।
ভাৰতৰ খনিজ পদাৰ্থৰ ভিতৰত নাগমাটি সৰ্ব্বপ্ৰধান। কিন্তু
ইয়াক কেৱল কেডোখৰমান বিশেষ ঠাইতহে পোৱা যায়।
ভাৰতৰ উৎপন্নৰ শতকৰা ৯০ ভাগ বঙ্গ, বিহাৰৰ ৰাণীগঞ্জ, জাবিয়া&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>d0hx2vrjrqnbo4uys9fny181uax26uj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:বিশ্ব-ভূগোল.pdf/১৮২</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90697</id>
    <revision>
      <id>246115</id>
      <timestamp>2026-04-05T04:14:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>4110</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;ধাতু ১৫৫ আৰু গিৰিধিৰ খনিৰ পৰা আহে। অসম, হায়দাবাদ ৰাজ্য (চিঙ্গাৰেণি খনি) আৰু মধ্যপ্ৰদেশত অলপ মাত্ৰা উৎপন্ন হয়। খনিজ তেল :- ভাৰত সাম্ৰাজ্যত উৎপন্ন খনিজ তেল প্ৰায় ভ...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>246115</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2943" sha1="afp3vk45v2mja6awmp5xn0vs74ui75m" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;নৰুনা বৰুৱা&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;ধাতু
১৫৫
আৰু গিৰিধিৰ খনিৰ পৰা আহে। অসম, হায়দাবাদ ৰাজ্য
(চিঙ্গাৰেণি খনি) আৰু মধ্যপ্ৰদেশত অলপ মাত্ৰা উৎপন্ন হয়।
খনিজ তেল :- ভাৰত সাম্ৰাজ্যত উৎপন্ন খনিজ তেল প্ৰায়
ভাগেই ব্ৰহ্মদেশৰ পৰা আহে। ইয়াৰ ইৰাৱদী উপত্যকাত থকা
ইনানগিয়াং আৰু চিৰ তেলপুং প্ৰসিদ্ধ। অসমৰ ডিগবই আক
পঞ্জাবৰ এট কতো তেলপুং আছে। ব্ৰহ্মদেশ ভিন্ন অসমৰ তেলপুং
ভাৰতত সৰ্ব্বপ্ৰধান।
ধাতু
সোণ : – মহীশুৰ ৰাজ্যৰ কোলাৰত থকা সোণৰ খনিয়েই ভাৰতত
প্ৰধান। ইয়াত সোণ এবিধ শকত শিলত শিৰৰ দৰে পোৱা যায়।
ইয়াক তললৈ খান্দি নিওতে নিওতে এতিয়া। মাইলৰো তললৈ খনি
গৈছে। সোণ থকা পাথৰ খান্দি আনি ভাঙি, তাৰ পৰা বাসায়নিক
পথাৰে সোণ বাহিৰ কৰা হয়। হায়দৰাবাদতো সক খনি আছে।
ভাৰতৰ অনেক নৈব বালিত সোণকণা পোৱা যায়।
তাম :—বিহাৰ উৰিষ্যাৰ সিংভূম জিলাৰ ঘাটশিলা নামে ঠাইত
তামৰ খনি আছে। ইয়াতো টান শিল ভাঙ্গি তাম বাহিৰ কৰিব লাগে।
লো:-লো ভাৰতৰ অনেক ঠাইত পোৱা যায়। কিন্তু অতি
- অলপ সংখ্যক ঠাইতহে ইয়াৰ খনি আছে। ময়ুৰভঞ্জ ৰাজ্যত, বিহাৰ,
আৰু উৰিষ্যা আৰু মধ্য প্ৰদেশত লোৰ বৃহৎ আকৰ, আছে।
সম্প্ৰতি ময়ুৰভঞ্জ ৰাজ্য, বিহাৰ আৰু উৰিষ্যাৰ খনিৰ পৰা লো
তোলা হৈছে। বিহাৰ আৰু উৰিষ্যাৰ লোৰ আকৰ পৃথিবীত
সৰ্ব্বোত্তম। মহীশুৰ ৰাজ্যতো লোৰ খনি আছে। ব্ৰহ্মদেশতো লোৰ
- আকৰ আছে। কিন্তু ইয়াৰ পৰা লো উৎপন্ন কৰা হোৱা নাই।&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>afp3vk45v2mja6awmp5xn0vs74ui75m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:বিশ্ব-ভূগোল.pdf/১৮৩</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90698</id>
    <revision>
      <id>246116</id>
      <timestamp>2026-04-05T04:15:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>4110</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;১৫৫ বিশ্ব-ভূগোল মেঙ্গেনিজ :- মধ্যপ্ৰদেশত এই ধাতুৰ বৃহৎ আকৰ আছে। ৰুচিয়াৰ যেঙ্গেনিজ আকৰ আবিষ্কৃত নোহোৱালৈকে ভাৰতৰ আকবেই সৰ্ব্বশ্ৰেষ্ঠ আছিল। সীহ, ৰূপ, দস্তা আৰু টিন...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>246116</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2807" sha1="mbix2pcryglgfmgx565i6gvmcscn1wm" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;নৰুনা বৰুৱা&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;১৫৫
বিশ্ব-ভূগোল
মেঙ্গেনিজ :- মধ্যপ্ৰদেশত এই ধাতুৰ বৃহৎ আকৰ আছে।
ৰুচিয়াৰ যেঙ্গেনিজ আকৰ আবিষ্কৃত নোহোৱালৈকে ভাৰতৰ আকবেই
সৰ্ব্বশ্ৰেষ্ঠ আছিল।
সীহ, ৰূপ, দস্তা আৰু টিন :—উত্তৰ ব্ৰহ্মৰ শ্বান প্ৰদেশব
লেচিয় বোলা ঠাইৰ সীহৰ খনিয়েই উল্লেখযোগ্য। ইয়াক বড ব্ৰুইন
খনি বোলা হয়। এই খনিৰ পৰা সীহ, ৰূপ আৰু দত্ত। উৎপন্ন হয়।
টিনো ব্ৰহ্মদেশত উৎপন্ন হয়। টেভয়ৰ ওচৰত নৈ খান্দি
ইয়াক তোলা হয়।
উলফ্ৰাম :- (Wolfram) বন্ধুক আৰু যুদ্ধৰ সৰঞ্জাম তৈয়াৰ
কৰা তীখাত এই ধাতু প্ৰয়োগ কৰা হয়। ইয়াক টেভয় আৰু দক্ষিণ
ব্ৰহ্মদেশত পোৱা যায়।
মনাযাইট ( Monazite ) : – এই ধাতুৰ পদাৰ্থত থবিয়াম
বুলি এবিধ ধাতু আছে। ইয়াক লেমৰ গেচিং মেণ্টোল তৈয়াৰ
কৰোঁতে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ত্ৰিবাঙ্কুৰ বাজ্যৰ সাগৰৰ বালিৰ লগত ই
মিহলি হৈ থাকে।
ভাৰতৰ শিল্প
ভাৰতৰ তিনি ভাগ অংশ মানুহ কৃষক।
ভাৰতৰ প্ৰধান শিল্প ( যদি
ইয়াক শিল্প বুলিব পাৰি ) হৈছে কৃষি। তেনে ডাঙৰ শিল্প ভাৰতত
একোৱেই নাই। যি অলপ আছে সিও কৃষি উৎপন্ন দ্ৰব্য সমন্ধীয়।
বেসুন, কলিকট আৰু হিমালয়ৰ পাদদেশত থকা ঠাইত কাঠ ফালিবলৈ
কাঠফলা কল আছে। কাঠ, ঘাঁহ আৰু বাঁহৰ পৰা কাগজ তৈয়াৰ
কৰিবলৈ এবিধ পান্ন প্ৰস্তুত কৰা হয়। কাগজৰ কাৰখানা
বঙ্গদেশত অৱস্থিত। মালাবাৰ উপকূলত যথেষ্ট নাৰিকল গছ আছে।&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>mbix2pcryglgfmgx565i6gvmcscn1wm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:বিশ্ব-ভূগোল.pdf/১৮৪</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90699</id>
    <revision>
      <id>246117</id>
      <timestamp>2026-04-05T04:15:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>4110</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;ভাৰতৰ শিল্প 159 -নাৰিকলৰ বাকলিৰ আঁহৰ পৰা ফৈ (জী, coir) আৰু কঠ তৈয়াৰী -হয়। শুকান সাহ চেপি তেল উলিয়ায়। বঙ্গ, মাদ্ৰাজ, বেঙ্গুন, অসম আদি ঠাইত ধান বানিবলৈ ধান কল আছে। পঞ্জাব,...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>246117</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3479" sha1="ajecq4a7x5dirconr7uie22sujr8gyn" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;নৰুনা বৰুৱা&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;ভাৰতৰ শিল্প
159
-নাৰিকলৰ বাকলিৰ আঁহৰ পৰা ফৈ (জী, coir) আৰু কঠ তৈয়াৰী
-হয়। শুকান সাহ চেপি তেল উলিয়ায়। বঙ্গ, মাদ্ৰাজ, বেঙ্গুন, অসম
আদি ঠাইত ধান বানিবলৈ ধান কল আছে। পঞ্জাব, সিন্ধু, যুক্তপ্ৰদেশ
আদিত ঘেঁহু পিহি আতা তৈয়াৰ কৰা হয়। কুঁহিয়াৰৰ পৰা
চেনি প্ৰস্তুত কৰা কলো যুক্তপ্ৰদেশ আৰু উত্তৰ বিহাৰত আছে। অসম,
দাৰ্জ্জিলিং আৰু নীলগিৰি পৰ্ব্বতত থকা চাহ বাগিছাত পাত মাৰিবলৈ
কল আছে। মেঙ্গেলোৰ প্ৰদেশত কফি তৈয়াৰ কৰা কল আছে।
বোম্বাই প্ৰদেশ, বেৰাৰ, মধ্যপ্ৰদেশ, মাদ্ৰাজ যুক্তপ্ৰদেশ আৰু পঞ্জাবৰ
যি যি ঠাইত কপাহৰ খেতি হয় তাত কপাহ নেওঠিবলৈ আৰু
-গাঠ বান্ধিবলৈ কল আছে। এনে অৱস্থাতে ইয়াক স্থতা কাটিবলৈ
আৰু কাপোৰ প্ৰস্তুত কৰিবলৈ নিয়া হয়। হাতেৰে সূতা কাটি তাঁত
বোৱা প্ৰথা অনাদি কালৰে পৰা ভাৰতত চলি আহিছে। জাপান,
ইংলণ্ড আৰু বোম্বাইৰ কলৰ পৰা মিহি কাপোৰ ওলোৱাত আগৰ প্ৰথা
ক্ৰমান্বয়ে লোপ পাইছে। তথাপিও পাগুৰি বা ভাল শাৰী তৈয়াৰ কৰা
প্ৰথা যোৱা নাই৷ অসমত ৰিছ'-মেখেলা, বৰ কাপোৰ বোৱা প্ৰথাও
লুপ্ত পোৱা নাই। ঢাকাৰ মছলিন কাপোৰ এতিয়াও জগৎপ্ৰখ্যাত
বঙ্গ আৰু মাদ্ৰাজত গৰু মহৰ ছাল সংস্কাৰ কৰি চামৰা প্ৰস্তুত কৰা
হয়। মাদ্ৰাজৰ ছাল সংস্কাৰক কাৰখানা (Tannery) ভাৰতত বিখ্যাত।
কানপুৰৰ জোতা, ঘোঁৰাৰ জিন, পেটি আদি প্ৰখ্যাত। কেৱল হিমালয়
অঞ্চলতহে ভেৰাৰ ভাল নোম গজে। ভেৰাৰ উলৰ পৰা, লাহোৰ,
অমৃতসৰ, আৰু শ্ৰীনগৰ আদি ঠাইত ভাল ভাল আলোয়ান,
কাৰ্পেট আৰু কম্বল তৈয়াৰী হয়।
ভাৰতৰ খনিৰ কথা আগত কোৱা হৈছে। বছৰে বছৰে ভাৰতত
লো আৰু তীখাৰ উৎপন্ন বাঢ়িব লাগিছে। তাম আৰু পিতলৰ বাচন বৰ্ত্তন&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ajecq4a7x5dirconr7uie22sujr8gyn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:বিশ্ব-ভূগোল.pdf/১৮৫</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90700</id>
    <revision>
      <id>246118</id>
      <timestamp>2026-04-05T04:15:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>4110</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;১৫৮ বিশেষকৈ মাছৰা, টাঞ্জোব, বেনাৰচ আৰু জয়পুৰত হয়; বিশ্ব-ভূগোল কিন্তু দুয়ো বিধ ধাতু বস্তুৱেই বিদেশৰ পৰা আছে। উপকূলত, ঘৰৰ চাল বান্ধিবলৈ ইটা তৈয়াৰ কৰা ইটাৰ ভাটা আছ...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>246118</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3122" sha1="o6aq9uccus15h6fj45u8u2pbdxmmbmb" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;নৰুনা বৰুৱা&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;১৫৮
বিশেষকৈ মাছৰা, টাঞ্জোব, বেনাৰচ আৰু জয়পুৰত হয়;
বিশ্ব-ভূগোল
কিন্তু দুয়ো
বিধ ধাতু বস্তুৱেই বিদেশৰ পৰা আছে। উপকূলত, ঘৰৰ চাল বান্ধিবলৈ
ইটা তৈয়াৰ কৰা ইটাৰ ভাটা আছে। চাল বন্ধা ইটাক ‘টাইল’
বোলা হয়। দক্ষিণ ভাৰতৰ যেঙ্গেলোৰ টাইল প্ৰসিদ্ধ।
কাপোৰৰ কল :- ভাৰতৰ প্ৰধান শিল্পৰ মাজত কেৱল
কাপোৰৰ কলেকেইহে লেখত লব পাৰি।
ভাপৰ কলেবে কপাহৰ পৰা
হতা কাটি উলিওয়া হয়। যথেষ্ট পৰিমাণে কপাহ্ উৎপন্ন হোৱা
প্ৰায় ঠাইতে কাপোৰৰ কল আছে। কিন্তু অধিক সংখ্যক
কল বোম্বাই প্ৰেসিডেঞ্চিত। ভাৰতীয় কপাহৰ আঁহ এমেৰিকাৰ
কপাহৰ সমান মিহি নহয়। বোম্বাই, আহমদাবাদ আৰু ছোলাপুৰৰ
কলবোৰে সূতা আৰু কাপোৰ ৰপ্তানি কৰে। সূতা চীনদেশ আৰু
জাপানলৈ যায়; কাপোৰ পূব এফ্ৰিকা, চীনদেশ আৰু লঙ্কালৈ যায়।
মৰাপাটৰ কল ঃ- পৃথিবীৰ ভিতৰত বঙ্গদেশতে সৰ্বাধিক
মৰাপাট উৎপন্ন হয়। মৰাপাটৰ পৰা থৈলা কাপোৰ বোৱা কলা
বঙ্গদেশত অৱস্থিত; আৰু প্ৰায়বোৰ কলেই, হুগলী নদীৰ পাৰত।
;
তেলৰ কাৰখানা ঃ - ৰেঙ্গুনৰ ওচৰত চিৰিয়াম (Syriam)
বোলা ঠাইলৈ খনিজ তেল আনি ইয়াতে পেট্ৰল, কোচিন আৰু
নেপথালৈ পৰিণত কৰে। - নেপথাৰ পৰা মোমবাতি তৈয়াৰি হয়।
ডিগবৈৰ কাৰ্খানাত কেৰাচিন আৰু পেট্ৰল উৎপন্ন হয়।
ভাৰতৰ ৰপ্তানি
কৃষি-প্ৰধান ভাৰতত য়ুৰোপ, এমেৰিকাৰ দৰে ডাঙৰ খনি এটাও
নাই; আৰু ভাৰতৰ কাৰখানা-প্ৰস্তুত দ্ৰব্য লেখত লবলগীয়া নহয়।
গতিকে ভাৰতৰ ৰপ্তানিৰ বস্তু খেতিৰ ধান-মাহ আৰু হাবিৰ কাঠ-বন। ি&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>o6aq9uccus15h6fj45u8u2pbdxmmbmb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:বিশ্ব-ভূগোল.pdf/১৮৬</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90701</id>
    <revision>
      <id>246119</id>
      <timestamp>2026-04-05T04:15:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>4110</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;ভাৰতৰ ৰপ্তানি ১৫৯ পঞ্জাব আৰু উত্তৰ ১। কষি উৎপন্ন দ্ৰব্য : -খাদ্য দ্ৰব্যৰ ভিতৰত ভাৰতৰ পৰা প্ৰধানকৈ ধান-মাহেই ৰপ্তানি হয়। প্ৰচুৰ পৰিমাণে চাউল বঙ্গ, মাদ্ৰাজ আৰু ব্ৰহ...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>246119</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3523" sha1="dur5hxqsls616wl91jevz2p4a6uk98q" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;নৰুনা বৰুৱা&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;ভাৰতৰ ৰপ্তানি
১৫৯
পঞ্জাব আৰু উত্তৰ
১। কষি উৎপন্ন দ্ৰব্য : -খাদ্য দ্ৰব্যৰ ভিতৰত ভাৰতৰ পৰা
প্ৰধানকৈ ধান-মাহেই ৰপ্তানি হয়। প্ৰচুৰ পৰিমাণে চাউল বঙ্গ,
মাদ্ৰাজ আৰু ব্ৰহ্মদেশৰ বন্দৰবোৰৰ পৰা ইংলণ্ড, লঙ্কা, স্ট্ৰেইট চেটেলমেন্ট;
মৰিচাচদ্বীপ, নাটাল আৰু জাঞ্জিবাৰ দ্বীপলৈ যায়। দৰাচলতে ভাৰতৰ
বনুৱা যলৈকে গৈছে চাউলো তলৈকে যায়।
ভাৰতৰ পৰা যথেষ্ট পৰিমাণে ঘেঁহু বোম্বাই আৰু কৰাচিৰ বন্দৰৰ পৰা
ইংলণ্ডলৈ যায়। ইংলণ্ডৰ মানুহৰ প্ৰধান খাদ্য হৈছে কটি। ঘেঁহুৰ
আটাৰ পৰা কটি প্ৰস্তুত হয়। জালুক, জলকীয়া, দালচিনি,
আদা আদি মচলা, মাদ্ৰাজৰ বন্দৰবোৰৰ পৰা ৰপ্তানি হয়। জালুক
আৰু দালচিনি মালাবাৰ উপকূল আৰু ইয়াৰ ওচৰৰ পাহাড়ত উৎপন্ন
হয়; আৰু ইয়াক প্ৰধানকৈ ইংলণ্ডলৈ পঠোৱা হয়। লঙ্কালৈ জলকীয়া
পঠোৱা হয়।
চাহু ঃ–বৃটিচ-সাম্ৰাজ্যৰ প্ৰায় সকলো ইংৰাজভাষী লোকেই
চাহ খায়। ভাৰত আৰু লঙ্কাৰ পৰা সমগ্ৰ বৃটিচ সাম্ৰাজ্যলৈ চাহ
ৰপ্তানি হয়। অসমৰ চাহ কলিকতাৰ পৰা, নীলগিৰি আৰু
পশ্চিমঘাটৰ চাহ মাদ্ৰাজ আৰু কলিকটৰ পৰা ৰপ্তানি হয়। লঙ্কাৰ
চাহ কলম্বোৰ পৰা যায়। পশ্চিমঘাটত হোৱা কফি মেঙ্গোলোৰৰ
পৰা বুটেন আৰু অস্ত্ৰেলিয়ালৈ যায়। অলপ ধপাতৰ পাত
বিলাতলৈ যায়; কিন্তু ভাৰতীয় আৰু বৰ্ম্মাৰ চুৰট ষ্ট্ৰেইট চেটেলমেন্ট,
এডেন আৰু ভাৰত মহাসাগৰৰ আন আন বন্দৰলৈ পঠোৱা হয়।
তিচি, তিল, সৰিয়হ এড়িগুটি আদিঃ –তিচি, তিল,
সৰিয়হ, নাবিকল আদিৰ ৰপ্তানিৰ বেচি অংশই লঙ্কা আৰু স্ট্ৰেইট
চেটেলমেন্টলৈ যায়, বিশেষকৈ যিবোৰৰ পৰা আঞ্জাত ব্যৱহৃত তেল:
প্ৰস্তুত হয়। কিন্তু এড়িগুটি, নাৰিকল, চীনাবাদাম, তিচি, সৰিয়হ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>dur5hxqsls616wl91jevz2p4a6uk98q</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:বিশ্ব-ভূগোল.pdf/১৮৭</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90702</id>
    <revision>
      <id>246120</id>
      <timestamp>2026-04-05T04:15:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>4110</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;বিশ্ব-ভূগোল আৰু তিল বিলাতলৈকো যায়। ইয়াৰ কিছু অংশ মানুহ আৰু গৰু- গাইৰ আহাৰৰ কাৰণে ব্যৱহৃত হয় আৰু কিছু অংশ অন্যান্য উপায়ে ব্যৱহৃত হয়। খাত্মদ্ৰব্যৰ উপৰিও ভাৰতত...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>246120</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3486" sha1="hqytr3injgxsu6nhe47mvl58n2ncy2q" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;নৰুনা বৰুৱা&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;বিশ্ব-ভূগোল
আৰু তিল বিলাতলৈকো যায়। ইয়াৰ কিছু অংশ মানুহ আৰু গৰু-
গাইৰ আহাৰৰ কাৰণে ব্যৱহৃত হয় আৰু কিছু অংশ অন্যান্য উপায়ে
ব্যৱহৃত হয়।
খাত্মদ্ৰব্যৰ উপৰিও ভাৰতত নানান গছৰ আঁহ (fibres) উৎপন্ন
হয়। হতা আৰু কাপোৰ তৈয়াৰ কৰিবলৈ এইবোৰ বিদেশলৈ
পঠোৱা হয়। মৰাপাট ভাৰতৰ এক প্ৰধান ৰপ্তানি বস্তু। মৰাপাট
কলিকতাৰ পৰা স্কটলেণ্ডৰ ভাণ্ডী (Dundee) নগৰলৈ পঠোৱা হয়।
ইন্নাত ইয়াৰ পৰা কেনভাচ কাপোৰ আৰু কাৰ্পেট তৈয়াৰী হয়।
বোম্বাই আৰু মাদ্ৰাজৰ পৰা কপাহ ইংলণ্ডলৈ পঠোৱা হয়। ইংলণ্ডই
পৃথিবীৰ সৰ্বোত্তম কপাহী কাপোৰ প্ৰস্তুত কৰোতা। ভাৰতৰ পৰা
ইংলণ্ডলৈ সন যায়; ইয়াৰ পৰা মোটা ফৈ তৈয়াৰ হয়। নাৰিকলৰ
বাকলিও অধিক পৰিমাণে বিলাতলৈ যায়।
প্ৰধানকৈ, বঙ্গদেশ আৰু মাদ্ৰাজৰপৰা গৰু, মহ, ছাগলি, আৰু ভেবা
আদিৰ ছাল বিলাতলৈ যায়। স্ট্ৰেইট চেটেলমেন্টলৈ কিছু পৰিমাণে
ঘিউ যায়। উত্তৰ ভাৰতৰ ভেৰাৰ নোম বা উল বিলাতলৈ যায়।
কাঠঃ-কাঠ প্ৰধানতঃ বিলাতলৈকে যায়। ব্ৰহ্মদেশৰ শেগুন
আৰু দক্ষিণ ভাৰত চন্দন কাঠেই প্ৰধান ৰপ্তানি দ্ৰব্য। ভাৰত
সাম্ৰাজ্যৰ পৰা ৰবৰ বিলাতলৈ যায়। ইয়াৰ অৰ্দ্ধেক মাদ্ৰাজৰ পৰা য়ায়,
অৰ্দ্ধেক ব্ৰহ্মদেশৰ পৰা যায়। কলিকতাৰ পৰা লা ৰপ্তানি হয়।
খনিজ দ্ৰব্য :- জাহাজৰ ব্যৱহাৰৰ কাৰণে মাদ্ৰাজ, কলম্ব,
পেনাঙ্গ, সিঙ্গাপুৰ, বেঙ্গুন, এডেন আদি বন্দৰলৈ কলিকতাৰ পৰা কয়লা
ৰপ্তানি হয়। কয়লাৰ পৰিবৰ্ত্তে তেল ব্যৱহাৰ হোৱা জাহাজৰ কাৰণে
ব্ৰহ্মদেশৰ পৰা মাটি তেল ৰপ্তানি হয়। ব্ৰহ্মদেশৰ পৰা বপ্তানি হোৱা
সীহ প্ৰায় ভাগেই বিলাতলৈ যায়। ব্ৰহ্মদেশৰ টিন সিঙ্গাপুৰলৈ পঠোৱা&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>hqytr3injgxsu6nhe47mvl58n2ncy2q</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:বিশ্ব-ভূগোল.pdf/১৮৮</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90703</id>
    <revision>
      <id>246121</id>
      <timestamp>2026-04-05T04:16:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>4110</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;. আমদানি ১৬১ হয়। ইয়াত টিন ধাতুলৈ পৰিণত কৰা হয়। উলফাম সম্প্ৰতি বিলাতলৈ যায়। ব্ৰহ্মদেশৰ কৰি (মৰ্কত ) পাথৰ পৃথিবীতে প্ৰখ্যাত। মেঙ্গেনিজ প্ৰধানকৈ নতুন বন্দৰ ভিজিগ...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>246121</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2967" sha1="tdi6y0jy7zirvzf58sssceydoxkbulf" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;নৰুনা বৰুৱা&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;.
আমদানি
১৬১
হয়। ইয়াত টিন ধাতুলৈ পৰিণত কৰা হয়। উলফাম সম্প্ৰতি
বিলাতলৈ যায়। ব্ৰহ্মদেশৰ কৰি (মৰ্কত ) পাথৰ পৃথিবীতে প্ৰখ্যাত।
মেঙ্গেনিজ প্ৰধানকৈ নতুন বন্দৰ ভিজিগাপটমৰ পৰা ৰপ্তানি হয়।
আংশিকভাৱে অৱশ্যে কলিকতা আৰু বোম্বাইৰ পৰাও ৰপ্তানি হয়।
কলিকতা আৰু মাদ্ৰাজৰপৰা অভ্ৰ ৰপ্তানি হয়।
শিল্পজাত দ্ৰব্য—বোম্বাইত অনেক কাপোৰব আৰু সূতাৰ কল
আছে। ইয়াৰপৰা ভাৰত মহাসাগৰৰ উপকূলস্থ ঠাইলৈ, চীন আৰু
জাপানলৈ কপাহী নৃতা আৰু কাপোৰ ৰপ্তানি হয়। বছৰি বছৰি
হংকং, স্ট্ৰেইট চেটেলমেন্ট আৰু নিচৰ দেশলৈ অধিক পৰিমাণে স্বত
আদি ৰপ্তানি হয়। লঙ্কা, এডেন, মিচৰ, পূব এফ্ৰিকা, মৰিচাচ দ্বীপ
আৰু অস্ত্ৰেলিয়ালৈ বোম্বাইৰপৰা বছবি কপাহী কাপোৰ (piece goods)
ৰপ্তানি হয়। কলিকতাৰ পৰা থৈলাৰ চত আৰু থৈলা শন্য আদি
ৰপ্তানি কৰা পৃথিবীৰ দেশবোৰলৈ যায়; কিন্তু আজিকালি একেবাৰে
জাহাজত বোজাই কৰিব পৰা সুবিধা হোৱাত আমদানি কমিছে।
ইংলণ্ড, লঙ্কা, স্ট্ৰেইট চেটেলমেন্ট, হংকং কেপ প্ৰদেশ, অষ্ট্ৰেলিয়া আৰু
নিউজীলেণ্ডলৈ থৈলা যায়।
কিঞ্চিৎ পৰিমাণে সংশোধিত চামৰা কলিকতা আৰু মাদ্ৰাজৰপৰা
ইংলণ্ডলৈ যায়।
আমদানি
নিজৰ প্ৰয়োজন অনুসাৰে বস্তু তৈয়াৰ কৰি লবলৈ ভাৰত সম্প্ৰতি
অক্ষম। গতিকে প্ৰস্তুত বস্তু বাহিৰৰপৰা আহে। তদুপৰি ভাৰতত
অনেক বিদেশীৰ বাস, তেওঁলোকৰ খাদ্য আমাৰ পৰা পৃথক। তেওঁলোকৰ
১১&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>tdi6y0jy7zirvzf58sssceydoxkbulf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:বিশ্ব-ভূগোল.pdf/১৮৯</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90704</id>
    <revision>
      <id>246122</id>
      <timestamp>2026-04-05T04:16:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>4110</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;১৬২ বিশ্ব-ভূগোল কাৰণে বিদেশৰপৰা খাদ্য দ্ৰব্য আছে। আকৌ ভাৰতৰ লোকসংখ্যা অধিক হোৱাত আমাৰ খোৱা বস্তুও আংশিকভাৱে বিদেশৰপৰা আহে। প্ৰস্তুত দ্ৰব্য—কপাহী, উলৰ বা শেমৰ কা...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>246122</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3286" sha1="cdqfzs3u9akoi7je1ffb2i9ohohjlaz" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;নৰুনা বৰুৱা&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;১৬২
বিশ্ব-ভূগোল
কাৰণে বিদেশৰপৰা খাদ্য দ্ৰব্য আছে। আকৌ ভাৰতৰ লোকসংখ্যা
অধিক হোৱাত আমাৰ খোৱা বস্তুও আংশিকভাৱে বিদেশৰপৰা আহে।
প্ৰস্তুত দ্ৰব্য—কপাহী, উলৰ বা শেমৰ কাপোৰকানি,
প্ৰধানকৈ বিলাতৰপৰা কপাহী কাপোৰ আৰু স্বতা আছে। উলৰ
কাপোৰো বিলাতৰপৰাই আহে। সম্প্ৰতি জাপানৰপৰা ভাৰতলৈ
দুয়োবিধ কাপোৰৰে অধিক মাত্ৰাই ৰপ্তানি চলিছে। তদুপৰি সৰহ
ভাগ ৰেশমৰ কাপোৰ আৰু সূতা চীন আৰু জাপানৰপৰা আহে।
যন্ত্ৰপাতি—যদিও আজি ভাৰতত লোহা আক তীখা
উৎপন্ন হৈছে তথাপি ইঞ্জিন, কল ইত্যাদি একো প্ৰস্তুত হোৱা নাই।
সকলোবোৰ কল বাহিৰৰপৰাই আছে। ঘৰ সজা লোহা, বেল, টিনপাত
ইত্যাদি ভাৰতত তৈয়াৰী হয়। মটৰকাৰ, ইঞ্জিন, বয়লাৰ, ছাপাখানা
প্ৰায়বোৰ বিদেশৰপৰা আহে, আৰু বিশেষকৈ ইংলণ্ডৰপৰাই আহে।
মটৰকাৰ বেচিভাগ যুক্তৰাজ্যৰ মাৰ্কিন দেশৰ পৰা আহে।
কাঁচ-কাচৰ বস্তু প্ৰধানকৈ জাপানৰপৰাই আহে।
ঘোঁৰা—অশ্বাৰোহী সৈন্যৰ নিমিত্তে, অস্ত্ৰেলিয়াৰপৰা ঘোঁৰা
আছে। বোম্বাই আৰু কৰাচিলৈ ইৰাণ উপকূলৰপৰাও ঘোঁৰা আছে।
খোৱাবস্তু—ভাৰতত থকা য়ুৰোপীয়লোকৰ কাৰণে বছৰি
অনেক টকাৰ বিস্কুট, কেক্, টিনত ভৰোৱা ফল, ঘনীকৃত গাখীৰ, জেম,
ছিজ, ককুৱা আদি নানা বস্তু ভাৰতলৈ আহে। স্ট্ৰেইট চেটেলমেন্ট,
লঙ্কা আৰু মালদ্বীপৰপৰা নাৰিকল আহে। বেলুচিস্থান আৰু
আফগানিস্থানৰপৰা ফল আহে। ইৰাণ উপকূলস্থ ঠাইৰপৰা শুকান
খেজুবি আহে।
চেনি— আগেয়ে যাভা দ্বীপৰ চেনিৰে ভাৰত উপচি পৰিছিল।
সম্প্ৰতি বিদেশী চেনিৰ ওপৰত শুল্ক বহুওৱাত বিহাৰ, যুক্তপ্ৰদেশ আৰু&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>cdqfzs3u9akoi7je1ffb2i9ohohjlaz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:বিশ্ব-ভূগোল.pdf/১৯০</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90705</id>
    <revision>
      <id>246123</id>
      <timestamp>2026-04-05T04:16:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>4110</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;আমদানি ১৬৩ পঞ্জাবত যথেষ্ঠ চেনিকল স্থাপিত হোৱাত যাভাৰপৰা অহা চেনিৰ মাত্ৰা কমিছে। মচলা—ভাৰতে যিমান মচলা ৰপ্তানি কৰে তাৰ দুগুণ আমদানি কৰে। ইয়াৰ কাৰণ, ব্ৰহ্ম আৰু ভ...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>246123</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3021" sha1="7b4811mj6h1e6h93avb2h09klmr9wdn" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;নৰুনা বৰুৱা&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;আমদানি
১৬৩
পঞ্জাবত যথেষ্ঠ চেনিকল স্থাপিত হোৱাত যাভাৰপৰা অহা চেনিৰ মাত্ৰা
কমিছে।
মচলা—ভাৰতে যিমান
মচলা ৰপ্তানি কৰে তাৰ দুগুণ
আমদানি কৰে। ইয়াৰ কাৰণ, ব্ৰহ্ম আৰু ভাৰতৰ মানুহে আঞ্জাত
বেচি মচলা খায়। জাঞ্জিবাৰৰপৰা লং, স্ট্ৰেইট চেটেলমেণ্টৰপৰা জালুক
আৰু জায়ফল আহে আৰু জাপানে কিছু আদা পঠায়। স্ট্ৰেইট
চেটেলমেণ্টৰ পৰা অধিক পৰিমাণে তামোল ভাৰতলৈ আহে।
লোণ—প্ৰধানতঃ এডেন, মিচৰ দেশ আৰু লিভাৰ পুনৰপৰা লোণ
আছে। সম্প্ৰতি বিদেশী লোণৰ ওপৰত শুল্ক বহুৱাত, এডেনৰপৰা
ৰপ্তানি বাঢ়িছে।
ধপাত—ভাৰত বা ব্ৰহ্মদেশত কেঁৱে আনদেশৰ চুৰট নেখায়।
কিন্তু লাখে লাখে চিগাৰেট বিলাতৰপৰা ভাৰতলৈ আহে।
চো বস্তু ঃ—যুক্তৰাজ্য, বৰ্ণিৱ দ্বীপ আৰু বেঙ্গুনৰপৰা ভাৰতলৈ
কোচিন তেল আছে। ই বিশেষকৈ সজা জাহাজত নাইবা টিনত
আছে। ভাৰতত যথেষ্ট কয়লা উৎপন্ন হলেও ইয়াক দুৰ্ণি ঠাইলৈ
নিবলৈ হলে ৰেল-ভাড়াত অধিক অৰ্থব্যয় কৰিব লাগে। বোম্বাই বা
মাদ্ৰাজ আদিৰ কলত দৰ্কাৰ হোৱা কয়লা দক্ষিণ এফ্ৰিকাৰপৰা আছে।
কাঠ—কানাডা আৰু চুইডেনৰপৰা বিলাতলৈ ৰপ্তানি হোৱা
পাইন আৰু ডিল কাঠ ভাৰত পায়হি। এই কাঠ কোমল আৰু ইয়াৰে
কাম কৈিল সহজ। পশ্চিম অস্ট্ৰেলিয়া আৰু লঙ্কাৰপৰা এবিধ টান
কাঠ ৰপ্তানি হয়।
উল আৰু ৰেশম—ভাৰতলৈ কেচা ৰেশম চীনৰপৰা আহে।
ভিক্টোৰিয়া, নিউ চাউথ ৱেলচপৰা কেচা উল আছে। ইৰাণ
দেশৰপৰাও কেচা উল ভাৰতলৈ আছে।&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>7b4811mj6h1e6h93avb2h09klmr9wdn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:বিশ্ব-ভূগোল.pdf/১৫৯</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90706</id>
    <revision>
      <id>246124</id>
      <timestamp>2026-04-05T04:17:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>4110</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;১৩২ বিশ্ব-ভূগোল উত্তৰ সীমা হিমালয়ৰ প্ৰধান দুই লানি পৰ্ব্বত চেৰাই, গিলগিট আৰু সিন্ধুনৈ পাৰ হৈ, কাৰাকৰম শৃঙ্গৰ উত্তৰে থকা সুদূৰ কুৱেনলুন আক হিন্দুকুশ পৰ্ব্বত পাইছ...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>246124</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3561" sha1="ngrwcp7csringadaodvert177wci1p7" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;নৰুনা বৰুৱা&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;১৩২
বিশ্ব-ভূগোল
উত্তৰ সীমা হিমালয়ৰ প্ৰধান দুই লানি পৰ্ব্বত চেৰাই, গিলগিট আৰু
সিন্ধুনৈ পাৰ হৈ, কাৰাকৰম শৃঙ্গৰ উত্তৰে থকা সুদূৰ কুৱেনলুন আক
হিন্দুকুশ পৰ্ব্বত পাইছেগৈ। বিতস্তা বৈ অহা কাশ্মীৰ-ভৈয়াম বহল
আৰু পৃথিবীৰ ভিতৰতে এক মনোৰম উপত্যকা।
উত্তৰ পশ্চিম সীমা :-পশ্চিমেও এশাৰী পৰ্ব্বতে ভাৰতক
ইবাণ মালভূমিৰ পৰা পৃথক কৈ ৰাখিছে। এই পৰ্ব্বতশাৰী সিন্ধু নদীব
সমান্তৰাল হৈ পেশোৱাৰৰ পৰা মঞ্জ অন্তৰীপলৈকে জুৰি আছে।
চফেদ-কো, চুলেমান পৰ্ব্বত আৰু সুদীৰ্ঘ সমান্তৰাল খিৰথাৰ পৰ্ব্বতশাৰী
ইয়াব অন্তৰ্গত। এই শাৰী পৰ্ব্বতো পামীৰ মালভূমিৰ পৰা ওলাইছে।
প্ৰাকৃতিক হিচাবে ভাৰতৰ সীমা এই পৰ্ব্বত শাৰীৰ পাদদেশতেই অন্ত
পৰিছে; কিন্তু ৰাজনৈতিক সীমা উত্তৰ-পশ্চিম সীমান্ত প্ৰদেশৰ পৰ্ব্বত
শাৰী চেৰাই সিন্ধু নদীৰ পৰা প্ৰায় ১০০ মাইল পশ্চিমলৈ গৈছে।
দক্ষিণৰ বেলুচিস্থানো ইৰাণ মালভূমিৰ বহল এছোৱা জুৰি আছে।
- গিৰিশঙ্কট :- হিমালয়ৰ পৰ্ব্বতত অৱস্থিত গিৰিশঙ্কটবোৰৰ
অকল বাণিজ্য প্ৰবেশদ্বাৰ ভিন্ন সম্প্ৰতি আন কোনো প্ৰাধান্ত নাই।
ভাৰত আক্ৰমণাৰ্থে কোনো শত্ৰুদল এই গিবিশঙ্কটবোৰেদি ভাৰতলৈ
আহিব নোৱাৰে। দাৰ্জিলিঙৰ পৰা এটি বাট, গিৰিশঙ্কট আৰু
ভৈয়ামৰ মাজেদি হিমালয় অতিক্ৰম কৰি চাংপু ( ব্ৰহ্মপুত্ৰ ) পাৰ হৈ
লাছা পাইছেগৈ৷ আন এটা বাট চিমলাৰ পৰা আৰম্ভ কৰি শতদ্ৰুৰ
ঠেক আৰু ছিপকি গিৰিশঙ্কট পাৰ হৈ তিব্বত পাইছেগৈ। অন্য এটি
বাণিজ্যপথ সিন্ধুৰ তীৰস্থ নগৰ লেহৰৰ পৰা ওলাই কাৰাকৰম পৰ্ব্বতৰ
নানা উচ্চ গিবিশঙ্কট পাৰ হৈ য়াৰকন্দ পাইছেগৈ। এই পথবোৰ
অতি উচ্চ।
কিন্তু উত্তৰ-পশ্চিম সীমাৰ গিৰিশঙ্কটবোৰ চাপৰ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ngrwcp7csringadaodvert177wci1p7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:বিশ্ব-ভূগোল.pdf/১৬০</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90707</id>
    <revision>
      <id>246125</id>
      <timestamp>2026-04-05T04:17:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>4110</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;ভাৰত সাম্ৰাজ্য ১৩৩ আৰু সুগম। ইয়াৰ প্ৰায়বোৰ পথেই ইবাণ মালভূমিতে আৰম্ভ হৈ সিন্ধুব উপনদীবোৰৰ ভৈয়ামেদি বা কাষেদি আহিছে। কাবুল নদীৰ ভৈয়াম ভাৰতলৈ অহা এটি সুগম পথ।...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>246125</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3582" sha1="fax14318rzw3hcamoaqc2d26lvjti7m" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;নৰুনা বৰুৱা&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;ভাৰত সাম্ৰাজ্য
১৩৩
আৰু সুগম। ইয়াৰ প্ৰায়বোৰ পথেই ইবাণ মালভূমিতে আৰম্ভ হৈ সিন্ধুব
উপনদীবোৰৰ ভৈয়ামেদি বা কাষেদি আহিছে। কাবুল নদীৰ ভৈয়াম
ভাৰতলৈ অহা এটি সুগম পথ। খাইব্ৰপাচ প্ৰায় ২० মাইল দীঘল।
২০০০ বছৰ ধৰি এই বাটেদি শত্ৰুদল আহি ভাৰতৰ উৰ্ব্বৰ ভৈয়ামখণ্ড
জয় কৰিছেহি। এতিয়া এই গিৰিশঙ্কটেদি এটি বেলপথ
নিৰ্ম্মাণ কৰা হৈছে। আন আন গিৰিশঙ্কট হৈছে কুৰাম, গোমল আৰু
প্ৰসিদ্ধ বোলান পাচ। জেকবাবাদৰ পৰা বোলান পাচ অতিক্ৰমি
আৰু এটি ৰেলপথ কোৱেটাইদি আফগানিস্থানৰ সীমান্তলৈকে
গৈছে। ইয়াৰ পৰা কাত্তাহাৰ ভৈয়াম দেখা যায়।
বাৰে বাৰে
উত্তৰ পূব সীমা :—ইয়াৰ পৰ্ব্বতবোৰ উত্তৰদক্ষিণাকৈ আছে;
পৰ্ব্বতৰ মাজে মাজে ভৈয়াম। এই খনেই হৈছে ব্ৰহ্মদেশ। হিমালয়ৰ
পূৰ্ব্বান্তৰ পৰা দীঘল এশাৰী পৰ্ব্বত বেঁকাকৈ দক্ষিণলৈ নামি নিগ্ৰায়িচ
অন্তৰীপ পাইছেগৈ। ইয়াৰ উত্তৰ খণ্ডই ব্ৰহ্মদেশ আৰু অসম প্ৰদেশক
পৃথক কৰি ৰাখিছে।
পৰ্ব্বতশাৰীয়ে এই অঞ্চলত বহুল হৈ অসমৰ
ভিতৰলৈ শাখা মেলিছে। গতিকে অসমদেশ পৰ্ব্বতময়। দক্ষিণাংশ
লুচাই পাহাৰ আৰু ছিন্ পাহাৰ নামে খ্যাত। ইয়াৰো দক্ষিণে থকা
ঠেক এশৰীয়া পৰ্ব্বতটোক আৰাকানযামা বোলা হয়। ব্ৰহ্মদেশৰ
ভিতৰত থকা আন আন পৰ্ব্বতবোৰ দক্ষিণলৈ বাঢ়ি মালয় উপদ্বীপ
পৰ্য্যন্ত পাইছেগৈ। এই পৰ্ব্বত শাৰীক টেনাচেৰিমামা বোলা হয়।
এই দুয়োৰে৷ মাজৰ চুটি, চাপৰ পৰ্ব্বত শাৰীক পেওযামা বোলা হয়।
ইৰাৱদী আৰু চাইন ব্ৰহ্মদেশৰ দুই প্ৰধান নদী। ইয়াৰপৰা
ভাৰতবৰ্ষ বা আন দেশলৈ যাতায়াতৰ কোনো বেলপথ নাই। ইৰাৱদীৰ
ভৈয়াম আৰু ভামোৰ গিৰিশঙ্কটেদি - পূবপিনে চীনদেশলৈ যোৱা এটি
বাণিজ্যপথ আছে।&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>fax14318rzw3hcamoaqc2d26lvjti7m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:বিশ্ব-ভূগোল.pdf/১৬১</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90708</id>
    <revision>
      <id>246126</id>
      <timestamp>2026-04-05T04:17:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>4110</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;১৩৪ বিশ্ব-ভূগোল ভাৰত-সাম্ৰাজ্যৰ স্থলসীমা সকলো পিনেই সুদৃঢ়ভাৱে ৰক্ষিত। স্থলেদি ভাৰতলৈ অহাৰ কেৱল এক সুগম পথ উত্তৰ-পশ্চিমে অৱস্থিত; আৰু গিৰিশঙ্কট ৰক্ষা কৰিবলৈ ইয়...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>246126</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3386" sha1="q8nuzlpxqtgvb4m4ysm7i83yl3e41hr" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;নৰুনা বৰুৱা&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;১৩৪
বিশ্ব-ভূগোল
ভাৰত-সাম্ৰাজ্যৰ স্থলসীমা সকলো পিনেই সুদৃঢ়ভাৱে ৰক্ষিত।
স্থলেদি ভাৰতলৈ অহাৰ কেৱল এক সুগম পথ উত্তৰ-পশ্চিমে অৱস্থিত;
আৰু গিৰিশঙ্কট ৰক্ষা কৰিবলৈ ইয়াত দুৰ্গও নিৰ্ম্মাণ হৈছে।
ভাৰতৰ উপকূল : ভাৰতৰ উপকূল বেছি ভঙা-ভঙা নহয়
সেই
অৰ্থাৎ ইয়াৰ ভিতৰলৈ কোনো সাগৰ সোমাই অহা নাই।
গতিকেই ভাল আহল-বহল আৰু দ পোতাশ্ৰয় নিৰ্ম্মাণ কৰিব পৰা
ঠাইৰ অভাৱ৷ আকৌ উপকূলৰ ওচৰৰ সাগৰ তৰাং হোৱাত কচ্ছ
আৰু কাম্বে উপসাগৰ, পক্ প্ৰণালী, মান্নাৰ উপসাগৰ আদি ঠাই ডাঙৰ
জাহাজৰ পোতাশ্ৰয়ৰ কাৰণে অলায়ক। পলিকট আৰু চিল্কা হ্ৰদ
ইমান তৰাং যে ইহঁতৰ বুকুত জাহাজ ওপঙাই টান।
বালিবে পোত গৈ থকাত সাগৰত চলা জাহাজ নদীৰ
নদীৰ মোহনাও
মুখেদি ভিতৰলৈ
সোমাব নোৱাৰে; ৰেসুন আৰু কলিকতাৰ কথা অৱশ্যে সুকীয়া।
কলিকতা হুগলী নৈৰ পাৰত; বেলুন ইৰাৱদীৰ এক শাখাৰ ওপৰত
অৱস্থিত। ইয়াত জোৱাৰ বলী হোৱা গতিকে সমুদ্ৰপোত সোমাব
তথাপি দুয়ো নদীৰ তলি সঘনে খান্দি থাকিব লাগে। বোম্বাই,
কলিকতা, কৰাচী, মাদ্ৰাজ, ভিজিগাপটম, আৰু বেঙ্গুনেইহে ভাৰতৰ
দ পোতাশ্ৰয়। গোটেই উপকূলতে কেতবোৰ তৰাং বন্দৰ আছে।
পাৰে;
ভাৰতৰ ভূমিভাগক আমি প্ৰাকৃতিক হিচাবে কেবা অঞ্চলতো
বিভক্ত কৰিব পাৰোঁ।
১। আৰ্য্যাবৰ্ত্ত বা সিন্ধু-গাঙ্গেয় সমথল : সিন্ধু-গাঙ্গেয়
সমথলৰ উত্তৰে হিমালয়ৰ পাদদেশ, পূৰ্বে আৰু পশ্চিমে হিমালয়ৰ
শাখা-প্ৰশাখাৰ পাদদেশে জুৰি আছে। দক্ষিণে দাক্ষিণাত্য অধিত্যকা।
এই উচ্চ ঠাইবোৰৰপৰা ওলোৱা নদীবোৰে শত-সহস্ৰ বছৰ ধৰি
ধুই অনা বালি-বোকাৰে এই ভৈয়াম বা সমথল গঠিত হৈছে। ইয়াৰ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>q8nuzlpxqtgvb4m4ysm7i83yl3e41hr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:বিশ্ব-ভূগোল.pdf/১৬২</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90709</id>
    <revision>
      <id>246127</id>
      <timestamp>2026-04-05T04:18:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>4110</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;ভাৰত সাম্ৰাজ্য ১৩৫ মাটি জাঁজী-মাটিৰ প্ৰকৃতিৰ আৰু অতি উৰ্ব্বৰ। সিন্ধু আৰু ইয়াৰ কতলীয়া নদীয়ে ইয়াৰ পশ্চিম খণ্ড গঢ়ি তুলিছে; এই বিশাল সমথল- খণ্ড এফালে কচ্ছ উপসাগৰ...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>246127</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3673" sha1="f0s3wiiy8g40nvfzqqx9ocz0l15kp3m" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;নৰুনা বৰুৱা&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;ভাৰত সাম্ৰাজ্য
১৩৫
মাটি জাঁজী-মাটিৰ প্ৰকৃতিৰ আৰু অতি উৰ্ব্বৰ। সিন্ধু আৰু ইয়াৰ
কতলীয়া নদীয়ে ইয়াৰ পশ্চিম খণ্ড গঢ়ি তুলিছে; এই বিশাল সমথল-
খণ্ড এফালে কচ্ছ উপসাগৰ আৰু আনফালে আৰব সাগৰ ব্যাপি আছে।
কিন্তু সিন্ধু-গাঙ্গেয় সমথলৰ অধিকাংশই ইয়াৰ পূবে অৱস্থিত। গঙ্গা,
যমুনা আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰ, এই তিনিও আৰু ইহঁতৰ উপনদী বৈ
অহ। ভূমিভাগেই সমথলৰ পূবখণ্ডৰ বিস্তৃতিৰ পৰিমাণ। মিলিত
ব্ৰহ্মপুত্ৰ আৰু গঙ্গাৰ বৃহতাকাৰ ব-দ্বীপটোৱে ইয়াক বঙ্গ অখাতৰ লগত
সংলগ্ন কৰিছে। এখন প্ৰাকৃতিক মানচিত্ৰ চালে পূৰ্ব আৰু পশ্চিম
অববাহিকাৰ মধ্যস্থিত জলচ্ছেদ সুন্দৰৰূপে দেখা যায়। সিন্ধু-গাঙ্গেয়
সমৰ্থল পৃথিবীৰ সৰ্ব্বশ্ৰেষ্ঠ সমৰ্থল। ইয়াৰ পিঠি প্ৰায় সমান হোৱাত
এই সমৰ্থলত নৈৰ গতি অতি লেছেন; কিন্তু নৈৰ পাৰ কাটি খাল খান্দি
পানী পথাৰলৈ বোৱাই নিব পৰা ইয়াৰ এটা বিশেষ সুবিধা; আৰু
মাটি বালিআঁহীয়া হোৱাত খালো সহজে খান্দিব পাৰি। সোঁত
লেহেম হোৱা গতিকে নৈবোৰত নাও আৰু সক সক জাহাজ চলে।
আকৌ পিঠি সমান হোৱাত ৰেলপথো ইয়াৰ ওপৰত সহজে বান্ধিব
পাৰি। সেই গতিকে এই খণ্ডত অধিক ৰেলপথ তৈয়াৰ হৈছে।
ভাৰতৰ প্ৰায়বোৰ ডাঙৰ ডাঙৰ চহৰেই এই খণ্ডত অৱস্থিত। ইয়াৰ
লোকসংখ্যা আৰু মাটিকালি ভাৰতৰ ঔ অংশ হব।
এই সমৰ্থলৰ পশ্চিম খণ্ডতকৈ পূবখণ্ডত অধিক বৰষুণ হোৱাত এই
খণ্ডৰ মাটি অধিক উৰ্ব্বৰ আৰু ফলত চহৰ আৰু লোকসংখ্যাও ইয়াত
অধিক। সিন্ধু আৰু থাৰ মৰুভূমিয়ে পশ্চিমৰ এক অংশ জুৰি আছে।
২। মালভূমি অঞ্চল : দাক্ষিণাত্যৰ উপকূল অংশ বাদ দিলে,
সিন্ধু-গাঙ্গেয় সমৰ্থনৰ দক্ষিণৰপৰা আৰম্ভ কৰি দাক্ষিণাত্য অধিত্যকাই
গোটেই উপদ্বীপটোকে ব্যাপি আছে। ই স্বভাৱতে দুই খণ্ডত বিভক্ত।
.&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>f0s3wiiy8g40nvfzqqx9ocz0l15kp3m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:বিশ্ব-ভূগোল.pdf/৯১</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90710</id>
    <revision>
      <id>246128</id>
      <timestamp>2026-04-05T04:18:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>4110</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;চতুৰ্থ-আধ্যা বতৰ আৰু জলবায়ু বায়ুমণ্ডলৰ কোনো এক বিশেষ মুহূৰ্ত্তৰ অৱস্থাকে বতৰ বোলা হয়। বতৰ বুলিলে বায়ুৰ গতি, তাপমান, মেঘৰ উপস্থিতি, বায়ুত ভাপৰ পৰিমাণ, বৰষুণ ই...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>246128</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2358" sha1="2vwj63fyk5nr6f2ukee92xw2igfqwg5" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;নৰুনা বৰুৱা&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;চতুৰ্থ-আধ্যা
বতৰ আৰু জলবায়ু
বায়ুমণ্ডলৰ কোনো এক বিশেষ মুহূৰ্ত্তৰ অৱস্থাকে বতৰ বোলা
হয়। বতৰ বুলিলে বায়ুৰ গতি, তাপমান, মেঘৰ উপস্থিতি, বায়ুত
ভাপৰ পৰিমাণ, বৰষুণ ইত্যাদি কথা মনলৈ আহে।
কোনো ঠাইৰ জল-বায়ু বুলিলে সেই ঠাইৰ বতৰৰ গড় অৱস্থাকে
বুজায়। কোনো ঠাইৰ জলবায়ু তলত উল্লিখিত কাৰণৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ
কবে :—(১) অক্ষাংশ, (২) উচ্চতা, (±) সাগৰৰ দূৰত্ব, (৪) সামুদ্ৰিক
সোঁত, (৫) প্ৰচলিত বতাহ, (৬) ভূমিৰ গঢ়, বিশেষতঃ পৰ্ব্বতৰ স্থিতি
আৰু পৰ্ব্বত দণ্ডৰ অৱস্থান।
(১) অক্ষাংশ
কোনো ঠাইৰ ঋতুৰ প্ৰকৃতি, আৰু বছৰৰ বিভিন্ন সময়ত সূৰ্য্যৰ
পোহৰ পোৱা সময়ৰ পৰিমাণ, সেই ঠাইৰ অক্ষাংশৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ
কৰে। মেৰুৰ ওচৰ চপা যায় মানে অতি দীঘল আৰু অতি চুটি দিনৰ
দীৰ্ঘতাৰ পাৰ্থক্য বাঢ়ে। গতিকে মেৰুৰ আঁতৰৰ ঠাইবোৰতকৈ ওচৰৰ
ঠাইবোৰত জহকালি আৰু জাৰকালিৰ কঠোৰতাৰ তাৰতম্যও অধিকত
হয়।
এইটে৷ মন কৰা উচিত যে পৃথিবীৰ সকলো ঠাইতে বছৰত বেলিৰ
পোহৰ পোৱা মুঠ সময় সমান। কিন্তু বিষুৱ ৰেখাৰ পৰা আঁতৰি অহা
যায় মানে ঠাইবোৰৰ গড় তাপমান কমি আহে। ইয়াৰ কাৰণ, সূৰ্য্যৰ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>2vwj63fyk5nr6f2ukee92xw2igfqwg5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:বিশ্ব-ভূগোল.pdf/৯৩</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90711</id>
    <revision>
      <id>246129</id>
      <timestamp>2026-04-05T04:19:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>4110</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;প্ৰাকৃতিক ভূগোল ৭১ (৩) সমুদ্ৰৰ প্ৰভাৱ সাগৰৰ ওচৰত থকাৰ হেতুকে কোনো ঠাইৰে বছেৰেকীয়া গড় তাপমান সম্ভৱতঃ হ্ৰাস নেপায়। কিন্তু ইয়াৰ প্ৰভাৱত, অৰ্থাৎ সাগৰৰ ওচৰ হোৱাৰ গ...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>246129</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3137" sha1="d818tugzq9wn2wu9pcaikh92qbo6bse" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;নৰুনা বৰুৱা&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;প্ৰাকৃতিক ভূগোল
৭১
(৩) সমুদ্ৰৰ প্ৰভাৱ
সাগৰৰ ওচৰত থকাৰ হেতুকে কোনো ঠাইৰে বছেৰেকীয়া গড় তাপমান
সম্ভৱতঃ হ্ৰাস নেপায়। কিন্তু ইয়াৰ প্ৰভাৱত, অৰ্থাৎ সাগৰৰ ওচৰ হোৱাৰ
গতিকে, সাগৰৰ তীৰস্থ ঠাইত মহাদেশৰ অন্তৰৰ ঠাইৰ দৰে জাৰ আৰু
জহৰ প্ৰকোপ অতিপাত হব নোৱাৰে। সাগৰৰ পাৰৰ ঠাই অন্তৰস্থ
ঠাইতকৈ জাৰকালি অধিক উষ্ণ আৰু জহকালি অধিক শীতল হয়।
মাটিৰ দৰে সাগৰৰ তাপমানৰ বেচি বঢ়া-টুটা নহয়। পানীৰ অবাধ
গতি আৰু ইয়াক তপতাবলৈ অধিক তাপৰ প্ৰয়োজন হোৱাই ইয়াৰ
কাৰণ। গতিকে সাগৰৰপৰা আঁতৰৰ ঠাইত বা যাক উচ্চ পৰ্ব্বতে
সাগৰৰ পৰা আঁৰদি ৰাখিছে, তেনে ঠাইত জল-বায়ু উগ্ৰ হয় বা ই
মহাদেশীয় প্ৰকৃতিৰ। অৰ্থাৎ ইয়াত জাৰকালি আৰু জহ
কালিৰ গড় তাপমানৰ পাৰ্থক্য অধিক বেচি হয়। সক সক দ্বীপ বা
সাগৰৰ উপকূলৰ জলবায়ু সামুদ্ৰিক হয়, অৰ্থাৎ এনে ঠাইত জহকালি
আৰু জাৰকালি তাপমানৰ অধিক পাৰ্থক্য নঘটে।
বিশেষ কাৰণ বশতঃ সাগৰৰ উপকূলতো মহাদেশীয় জলবায়ুৰ প্ৰভাৱ
পৰিব পাৰে। যুক্ত ৰাজ্যৰ উত্তৰ-পূৱখণ্ড আৰু একে অক্ষাংশস্থিত
এচিয়াৰ পূৱ উপকূলত মহাদেশীয় জলবায়ু দেখা যায়। শীতল সমুদ্ৰ-সোঁত
আৰু উপকূলৰ পৰা বোৱা বতাহেই দুয়োৰো কাৰণ। আন পোনে
আকৌ তাপমানৰ পাৰ্থক্য কমোৱা সাগৰৰ উপাদেয়-প্ৰভাৱ মহাদেশৰ
শ শ মাইল অন্তৰলৈকে বিস্তাৰিব পাৰে। আমাজনৰ সমতল ভৈয়ামত
ই প্ৰতিক্ষেপিত হৈছে।
(৪) সমুদ্ৰ-সোঁত
জলবায়ু পৰিবৰ্ত্তন কৰাত সমুদ্ৰ সোঁতৰ প্ৰভাৱ পৰোক্ষ ভাৱেহে&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>d818tugzq9wn2wu9pcaikh92qbo6bse</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:বিশ্ব-ভূগোল.pdf/৯৪</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90712</id>
    <revision>
      <id>246130</id>
      <timestamp>2026-04-05T04:19:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>4110</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;१2 বিশ্ব-ভূগোল কাৰ্য্যকৰী হয়। উদাহৰণ স্বৰূপে সোঁতৰ ওপৰেদি বলা বায়ুৰ তাপমান লৰ হয়। দক্ষিণৰ পৰা শীতল সোঁত অহাৰ কাৰণে, দক্ষিণ এমেৰিকা, মধ্য আৰু দক্ষিণ এফ্ৰিকা আৰু...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>246130</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3044" sha1="tgl2359ky065yjvq645mb6exvj9pgzk" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;নৰুনা বৰুৱা&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;१2
বিশ্ব-ভূগোল
কাৰ্য্যকৰী হয়। উদাহৰণ স্বৰূপে সোঁতৰ ওপৰেদি বলা বায়ুৰ তাপমান
লৰ হয়। দক্ষিণৰ পৰা শীতল সোঁত অহাৰ কাৰণে, দক্ষিণ এমেৰিকা,
মধ্য আৰু দক্ষিণ এফ্ৰিকা আৰু অস্ত্ৰেলিয়াৰ
পূব উপকূলতকৈ অধিক শীতল হৈছে।
এমেৰিকাৰ পশ্চিম অঞ্চলৰ ওপৰত পৰা
কথা আগত কোৱা হৈছে।
প্ৰত্যেকৰে পশ্চিম উপকূল,
পশ্চিম য়ুৰোপ আৰু উত্তৰ
পশ্চিমীয়া জাঁজীৰ প্ৰভাৱৰ
(৫) প্ৰচলিত বতাহ
কোনো ঠাইৰ প্ৰচলিত বতাহৰ প্ৰাধান্য ইয়াৰ তাপমান আৰু বৃষ্টি-
পাতৰ পৰিমাণৰ ওপৰত প্ৰতিফলিত হয়। উপকূললৈ বলা বতাহে
উপকূলত প্ৰচুৰ পৰিমাণে বৃষ্টি বৰ্ষায় আৰু জলবায়ুও নাতিশীতোষ্ণ
কৰি তোলে। উপকূলৰ পৰা বলা বতাহৰ ফলত ঠাই খৰাং আৰু
শীতল হয়।
(৬) পৰ্বত
পৰ্ব্বতৰ উপস্থিতিয়ে বিশেষকৈ দীঘলীয়া পৰ্ব্বত শাৰীয়ে জলবায়ুৰ
বিশেষ পাৰ্থক্য ঘটায়। সাগৰৰ উপকূলৰ পৰ্ব্বত শাৰীয়ে সাগৰৰ উপাদেয়
প্ৰভাৱ ভেঁটি ভিতৰলৈ বিস্তাৰিবলৈ নিদিয়ে; আৰু উপকূললৈ বলা
বতাহৰ ফলত পৰ্ব্বতৰ বতাহমুৱা পিঠিত অতিপাত বৰষুণ হয়। পৰ্ব্বতৰ
প্ৰভাৱ বহুত দূৰেৰে পৰা বৰষুণৰ ওপৰত প্ৰতিফলিত হয়, কিন্তু ইয়াৰ
আমাজনৰ নামনি ভৈয়ামত-
পূৰ্ণ প্ৰভাৱ পৰ্ব্বতৰ ওচৰতহে দেখা যায়।
কৈ এণ্ডিজ পৰ্ব্বতৰ ওচৰৰ ইয়াৰ আগখণ্ডত বৰষুণ বেচি হয়। সেইদৰে
পেনাইন পৰ্ব্বতৰ ওচৰৰ মাঞ্চেষ্টাৰত দূৰৰ লিভাৰপুলতকৈ বেচি
বৰষুণ হয়।
শীতল বা তপত বতাহ ভেঁটিও পৰ্ব্বতে কোনো ঠাইৰ তাপমানৰ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>tgl2359ky065yjvq645mb6exvj9pgzk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:বিশ্ব-ভূগোল.pdf/৯৫</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90713</id>
    <revision>
      <id>246131</id>
      <timestamp>2026-04-05T04:19:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>4110</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;প্ৰাকৃতিক ভূগোল 06 তাৰতম্য ঘটায়। আন্নচ পৰ্ব্বতে আবৰি ৰখাৰ ফলতহে উত্তৰ ইটালী আৰু দক্ষিণ ফ্ৰাঞ্চ জাৰকালিও ইমান গৰমে থাকে। সমতাপ ৰেখা পৃথিৱীৰ ওপৰত তাপমানৰ বিতৰণ শি...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>246131</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3083" sha1="tfwqw9r1463ix7ixcm2bpe0w1cflvjx" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;নৰুনা বৰুৱা&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;প্ৰাকৃতিক ভূগোল
06
তাৰতম্য ঘটায়। আন্নচ পৰ্ব্বতে আবৰি ৰখাৰ ফলতহে উত্তৰ ইটালী
আৰু দক্ষিণ ফ্ৰাঞ্চ জাৰকালিও ইমান গৰমে থাকে।
সমতাপ ৰেখা
পৃথিৱীৰ ওপৰত তাপমানৰ বিতৰণ শিক্ষা কৰিবলৈ হলে, কোনো
এক নিৰ্দ্দিষ্ট কালৰ ভিতৰত যি যি ঠাইৰ গড় তাপমান সমান, এখন
মেপত সেই সেই ঠাইৰ ওপৰেদি একোডাল আঁক টানি সংলগ্ন কৰিব
লাগে। সম তাপমানৰ ঠাই দশোৱা এই আঁকবোৰকে সমতাপৰেখা
বোলা হয়।
বিষুব ৰেখাৰ উত্তৰে আৰু দক্ষিণে তাপমান হ্ৰাস পোৱাৰ গতিকে
মোটামোটি হিচাবে সমতাপ ৰেখাবোৰো পৃথিবী বেৰি পূবাপশ্চিমাকৈ
যায়। কিন্তু সাগৰৰ সোঁত আৰু সাগৰতকৈ মাটিৰ ওপৰত তাপমানৰ
হ্ৰাসবৃদ্ধি অধিক হোৱা গতিকে বেথাবোৰে আচলতে অনিয়ম গঢ় লয়।
উত্তৰ গোলাৰ্দ্ধত স্থল ভাগ অধিক হোৱাৰ গতিকে ইয়াত ৰেখাবোৰ
বেচি আগঢ়ী। সমতাপ দেখাবোৰ মেপত চাই শিক্ষা কৰাই
প্ৰশস্ত প্ৰথা।
সমতাপ ৰেখা দৰ্শোৱা মেপ শিক্ষা কৰোঁতে মনত ৰাখিব লাগে যে
সকলো ঠাইৰে প্ৰকৃত তাপমান, সাগৰ-পিঠিৰ উচ্চতাত ইয়াৰ যি পৰিমাণ
হব তালৈ ভঙা হৈছে; গতিকে উচ্চতাৰ হেতু বিভিন্ন ঠাইৰ তাপমানৰ
যি পাৰ্থক্য হয় তাক ইয়াত দশোৱা নহয়। জুলাই মাহৰ ৯° সমতাপ
ৰেখাই গোটেই হিমালয় পৰ্ব্বত বেৰি থাকে; কিন্তু ইয়াৰ ভিতৰত এনে
ঠাই সোমায়, অতি উচ্চতা হেতু যি ঠাইৰ প্ৰকৃত গড় তাপমান ৩২°
ডিগ্ৰীৰো অনধিক। কোনো ঠাইৰ প্ৰকৃত গড় তাপমান জানিব খুজিলে
মেপ চাই সেই ঠাইৰ ওপৰে যোৱা সমতাপ ৰেখা উলিয়াব লাগিব আৰু&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>tfwqw9r1463ix7ixcm2bpe0w1cflvjx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:বিশ্ব-ভূগোল.pdf/১০০</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90714</id>
    <revision>
      <id>246132</id>
      <timestamp>2026-04-05T04:20:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>4110</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;বিশ্ব-ভূগোল চাপৰ অস্থায়ী অৱস্থা দেখুৱাবলৈ বতৰৰ মেপত নিতৌ সমচাপবেখা টনা হয়। বতৰৰ বিষয় ভবিষ্যতবাণী কৰোঁতে এই অস্থায়ী সমচাপ- ৰেখাবোৰ বিশেষভাৱে শিক্ষা কৰা হয়।...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>246132</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3545" sha1="8oyvnzun26kbwg8q8k95xol4cqt0luv" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;নৰুনা বৰুৱা&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;বিশ্ব-ভূগোল
চাপৰ অস্থায়ী অৱস্থা দেখুৱাবলৈ বতৰৰ মেপত নিতৌ সমচাপবেখা
টনা হয়। বতৰৰ বিষয় ভবিষ্যতবাণী কৰোঁতে এই অস্থায়ী সমচাপ-
ৰেখাবোৰ বিশেষভাৱে শিক্ষা কৰা হয়। দৰাচলতে ভবিষ্যৎবাণী:
কৰিবলৈ সক্ষম হোৱাৰ মূলত এই অস্থায়ী সমচাপৰেখাবোৰেই।
অধিক চাপৰ মণ্ডলৰ পৰা অনধিক চাপৰ মণ্ডললৈ বতাহ বলে।
পৃথিবী অচল হোৱাহেঁতেন বতাহৰ গতি দশোৱা ৰেখা সমচাপৰেখাৰ
ওপৰেদি লম্বভাৱে গলহেঁতেন; কিন্তু বাইজ বেলটৰ নিয়ম অনুসৰি
বতাহৰ গতি দিভ্ৰষ্ট হয়। অক্ষৰেখাৰ উন্নতিৰ লগে লগে এই ভ্ৰষ্টতাৰ
পৰিমাণ বাঢ়ে, আৰু উন্নত অক্ষৰেখাত বতাহ সমচাপৰেখাৰ প্ৰায়
সমান্তৰাল হৈ বয়।
সমচাপৰেখাবোৰ যেতিয়া সঘন হয়, তেতিয়া ঠাইৰ অলপ দূৰত্বতে
চাপৰ পাৰ্থক্য অধিক হয়; গতিকে বতাহো বেগী হয়। সমচাপৰেখাৰ
পৰম্পৰ দূৰত্ব বাঢ়িলে সামান্য বতাহ চলিছে বুলি বুজা যায়। দোডোখৰ
ঠাইৰ চাপৰ পাৰ্থক্য দুয়ো ঠাইৰ দূৰত্ব দি হৰণ কৰিলে, হৰণফলক
চাপৰ গৰা বা বেৰ’মেটিক গ্ৰেডিয়েন্ট বোলা হয়; আৰু এই গৰাৰ
অনুপাতে বতাহৰ বল, আৰু বেগৰ বঢ়া-টুটা হয়।
উত্তৰ সমমণ্ডলৰ অধিক অংশতে বতাহৰ চাকনৈয়াই বতৰ নিৰ্ণয়
কৰে। এনে চাকনৈয়া দুই প্ৰকাৰৰ :-চাইক্লোন আৰু এন্টি-চাইক্লোন।
চাইক্লোন :—বায়ুমণ্ডলৰ কোনো অংশৰ কেন্দ্ৰত অত্যাধিক
চাপ কমি চাউিকাষে ক্ৰমাৎ চাপ বাঢ়ি গলে চাইক্লোন ওপজে।
ইয়াত সমচাপৰেখাবোৰ ঘূৰণীয়া বা কণীসঙ্গীয়া হয়, আৰু ইয়াৰ বায়ু-
কেন্দ্ৰক প্ৰদক্ষিণ কৰি কেন্দ্ৰাভিমুখে এধাৰি পাক লৈ ঘূৰে। উত্তৰ
গোলাৰ্দ্ধত এই বতাহ ঘড়ীৰ কাটাৰ আওপাকে ঘূৰে। সাধাৰণতে
| বিষুব-ৰেখাৰ কাষৰ অক্ষৰেখাত হোৱা চাইক্লোনটো গোটেইটো অৰ্থাৎ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>8oyvnzun26kbwg8q8k95xol4cqt0luv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:বিশ্ব-ভূগোল.pdf/১০৩</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90715</id>
    <revision>
      <id>246133</id>
      <timestamp>2026-04-05T04:28:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>4110</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;প্ৰাকৃতিক ভূগোল ৮১ চাইক্লোনতকৈ ই বেচি দিন স্থায়ী, আৰু একে ঠাইতে প্ৰায়ে কেবা দিনো থাকে। একে ঠাইতে থাকিবলৈ হলে ওপৰ তৰপৰ পৰা অহৰহ নতুন বায়ু আহিবই লাগিব। নতুন বায়...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>246133</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3240" sha1="l6f9pxuy4bsji6853455f447fax4hcc" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;নৰুনা বৰুৱা&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;প্ৰাকৃতিক ভূগোল
৮১
চাইক্লোনতকৈ ই বেচি দিন স্থায়ী, আৰু একে ঠাইতে প্ৰায়ে কেবা
দিনো থাকে। একে ঠাইতে থাকিবলৈ হলে ওপৰ তৰপৰ পৰা অহৰহ
নতুন বায়ু আহিবই লাগিব। নতুন বায়ু নামোতে তপত হয় আৰু
মেঘ গঢ়িব নোৱাৰে। গতিকে বিপৰীত চাইক্লোন বতৰৰ লক্ষণ মুকলি
আকাশ, বতৰ শান্ত কিন্তু জহকালি গৰম হয়; ৰাতি অধিক নিয়ৰ
পৰে। জাকালিও বতৰ শাস্ত, কিন্তু শীতল হয়, আৰু পানীৰ ওপৰত
আৰু চহৰত কুঁৱলী হয়।
ধুমুহা
সমমণ্ডলত চাইক্লোনে কেইবা শ মাইল ব্যাস জুৰি ভীষণ মূৰ্ত্তি ধৰে;
আৰু কেতিয়াবা চাপৰ পাৰ্থক্য ঠাইতে ইমান অতিপাত হয় যে বতাহে
অশেষ অনিষ্ট কৰে আৰু জাহাজ আদিও ধ্বংস পায়। পশ্চিম ভাৰতীয়
দ্বীপপুঞ্জব হাৰিকেন আৰু পীতসাগৰৰ টাইকুন অধিক সক
চাইক্লোন মাথোন। কিন্তু অলপ দূৰতে ইহঁতৰ চাপৰ পাৰ্থক্য অধিক
হোৱাত প্ৰচণ্ড বতাহৰ উৎপত্তি হয় আৰু অনিষ্টও অধিক কৰে।
হাৰিকেন আৰু টাইফুন গ্ৰীষ্ম আৰু শৰৎকালৰ শেষত হয়। পোনতে
গ্ৰীষ্মমণ্ডলত উৎপত্তি হৈ ঘড়ীৰ কাটাৰ গতিৰ দৰে এধাবি পাক দি
সমমণ্ডললৈ চলি যায়।
স্থানীয় বায়ু উত্তপ্ত হৈ জহকালি মিচিচিপিৰ ভৈয়ামত বায়ুৰ যি
চাকনৈয়া হয়, তাক টৰ্ণেড' বোলা হয়। ই ভীষণ সংহাৰী। টৰ্ণেৰ্ডৰ
সংহাৰ-পথ পোৱা মাইল বহল, আৰু ৩• মাইলমানহে দীঘল হব;
কিন্তু ইয়াতে ইয়াৰ সংহাৰিণী শক্তিৰ পূৰ্ণতম বিকাশ হয়।
চাহাৰাৰ চাইমুনো বালিভা বতাহৰ চাকনৈয়াই। সাগৰত
টৰ্ণেৰ্ডৰ কেন্দ্ৰস্থলৰ চাপ ইমান লঘু হব পাৰে যে পানী হোপা খাই
ওপৰলৈ উঠে। ইয়াকে জলস্তম্ভ বোলা হয়।&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>l6f9pxuy4bsji6853455f447fax4hcc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:বিশ্ব-ভূগোল.pdf/১০৪</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90716</id>
    <revision>
      <id>246134</id>
      <timestamp>2026-04-05T04:28:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>4110</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;৮২ বিবিধ প্ৰকাৰৰ জলবায়ু বিশ্ব-ভূগোল মোটামোটি হিচাবে দুই প্ৰকাৰৰ জলবায়ুৰ কথা আগতে কোৱা হৈছে; সামুদ্ৰিক আৰু মহাদেশীয়। এনেদৰে মোটামোটিকৈ প্ৰকাৰ ভেদ কৰোঁতে, যি য...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>246134</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3166" sha1="reyopjx04jj7almjadibkhzkywl925x" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;নৰুনা বৰুৱা&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;৮২
বিবিধ প্ৰকাৰৰ জলবায়ু
বিশ্ব-ভূগোল
মোটামোটি হিচাবে দুই প্ৰকাৰৰ জলবায়ুৰ কথা আগতে কোৱা
হৈছে; সামুদ্ৰিক আৰু মহাদেশীয়। এনেদৰে মোটামোটিকৈ প্ৰকাৰ
ভেদ কৰোঁতে, যি যি কাৰণত জলবায়ু পৃথক হয় তাৰ কেৱল এটি
কাৰণহে লেখত লোৱা হৈছে। পৃথিবীৰ নিকম্প আৰু গতিশীল বায়ুৰ
পৰম্পৰ সংলগ্ন মণ্ডলবোৰ ঘাই কৰি বিভিন্ন ঠাইৰ পৃথক পৃথক জলবায়ুৰ
বিশদ আলোচনা কৰিব পাৰি।
(১) বিষুব ৰৈখিক মণ্ডল
বিষুব ৰেখাৰ নিকশমণ্ডল সদায় গৰম আৰু সততে বৃষ্টিপূৰ্ণ।
ইয়াত দৈনিক তাপমানৰ হ্ৰাস-বৃদ্ধি, ঋতু অনুযায়ী হোৱা তাপমানৰ
হ্ৰাস-বৃদ্ধিৰ অধিক। অনেক ঠাইত আবেলি বিজুলী, ধুমুহা হয়। নিকম্প-
মণ্ডল সূৰ্য্যৰ উত্তৰ-আয়ণ আৰু দক্ষিণ আয়ণৰ লগে লগে বিষুব ৰেখাৰ
উত্তৰ আৰু দক্ষিণলৈ স্থানান্তৰিত হয়। কিন্তু এই স্থানান্তৰৰ পৰিমাণ
সূৰ্য্যৰ সমান নহয়। উত্তৰ গোলাৰ্দ্ধৰ জাৰকালি এই মণ্ডল বিষুব ৰেখাৰ
প্ৰায় ওপৰতে থাকে আৰু উত্তৰ গোলাৰ্দ্ধৰ জহকালি কেই ডিগ্ৰীমান
উত্তৰলৈ স্থানান্তৰিত হয়।
বিষুব ৰেখাৰ প্ৰায় ৫° ডিগ্ৰী উত্তৰৰ ঠাইবোৰৰ ওপৰেদি এই নিকম্প-
মণ্ডল বছৰে দুবাৰ অহাযোৱা কৰে আৰু ফলত এই ঠাইবোৰত বছৰে
দুবাৰ বাৰিষা আৰু খৰালি হয়; কিয়নো সূৰ্য্য যেতিয়া এই ঠাইবোৰৰ
মাজমূৰত নপৰে তেতিয়া ইহঁতে খৰ বাণিজ্য বতাহৰ প্ৰভাৱ পায়।
আকৌ বিষুব ৰেখাৰ ঠিক দক্ষিণে আৰু ৫° ডিগ্ৰীৰ পৰা ১০° ডিগ্ৰী
উত্তৰলৈ থকা ঠাইবোৰত সাধাৰণতে বছৰত এবাৰহে বাৰিষা হয়, আৰু
সিয়ো সদায় জহকালি।&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>reyopjx04jj7almjadibkhzkywl925x</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:বিশ্ব-ভূগোল.pdf/১০৫</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90717</id>
    <revision>
      <id>246135</id>
      <timestamp>2026-04-05T04:29:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>4110</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;প্ৰাকৃতিক ভূগোল ৮৩ (২) বাণিজ্য বতাহ মণ্ডল বাণিজ্য-বতাহ সদায় শীত অঞ্চলৰ পৰা উত্তপ্ত অঞ্চললৈ বৰই লাগিছে। গতিকে সাগৰ ওপৰে যাওঁতে ই যথেষ্ট তাপ বহন কৰি নিয়ে, আৰু ওখ ঠা...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>246135</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3661" sha1="g42s795vgmloefuvg5eez9dm22k9svj" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;নৰুনা বৰুৱা&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;প্ৰাকৃতিক ভূগোল
৮৩
(২) বাণিজ্য বতাহ মণ্ডল
বাণিজ্য-বতাহ সদায় শীত অঞ্চলৰ পৰা উত্তপ্ত অঞ্চললৈ বৰই লাগিছে।
গতিকে সাগৰ ওপৰে যাওঁতে ই যথেষ্ট তাপ বহন কৰি নিয়ে, আৰু
ওখ ঠাইৰ ওপৰেদি বগাওঁতে সেই ভাপ ঘনীভূত হয়। ফলত বাণিজ্য-
বতাহ মণ্ডলৰ পূৱা উপকূলত অযথা বৃষ্টি হয়। ইয়াৰ প্ৰত্যক্ষ প্ৰমান
পূব আৰু পশ্চিম ভাৰতীয় দ্বীপপুঞ্জত, দক্ষিণ এমেৰিকাৰ বিষুব ৰেখাৰ
দুয়ো পাৰৰ পূৰ্ব্বাংশত, এফ্ৰিকাৰ দক্ষিণ-পূৰ্ব্বাংশত আৰু অস্ত্ৰেলিয়াৰ
পূৰ্ব্বাংশত পোৱা যায়।
মহাদেশৰ ওপৰেদি যাওঁতে কিন্তু বাণিজ্য-বতাহ অতি শুকান হৈ
বলে, আৰু সেই হেতুকে বিষুব ৰেখাৰ ওচৰ চাপোতে ইয়াৰ মাটিৰ পৰা
ভাপ লব পৰা শক্তি বাঢ়ে। পৃথিবীৰ বৃহৎ বৃহৎ মৰুভূমিবোৰ প্ৰকৃততে
বাণিজ্য-বতাহ মণ্ডলতে অৱস্থিত। অধিকাংশ মধ্য অস্ট্ৰেলিয়া, দক্ষিণ
এফ্ৰিকাৰ পশ্চিমখণ্ড, আৰু দক্ষিণ এমেৰিকাৰ পশ্চিমখণ্ডৰ মাজভাগ
আদি, দক্ষিণ গোলাৰ্দ্ধৰ ঠাইবোৰ মৰুভূমি প্ৰকৃতিৰ।
উত্তৰ গোলাৰ্দ্ধৰ যুক্তৰাজ্যৰ পশ্চিমখণ্ডৰ অলপ অংশ মৰুভূমি।
এচিয়া, য়ুৰোপ আৰু এফ্ৰিকা মহাদেশৰ অৰ্থাৎ পুৰণি জগতৰ সৰ্ব্বোত্তম
মৰুভূমি আটলান্টিকতে আৰম্ভ হৈ উত্তৰ এফ্ৰিকা, আৰবদেশ, দক্ষিণ ইৰাণ
(পাচ্য ) পাৰ হৈ অধিকাংশ মধ্য এচিয়াকে জুৰি আছে। মৰুভূমি
অঞ্চলত আকাশ নিৰ্ম্মল হোৱাত তাপৰ বিকিৰণ (বৰ্হিগমন) অতি প্ৰখৰ
হয়, আৰু ইয়াত দিন-ৰাতিৰ উষ্ণতাৰ পাৰ্থক্যও অতি বেচি হয়।
বাণিজ্য-বতাহ মণ্ডলৰ অন্তত বিষুব ৰেখাৰ পাৰে কেতবোৰ প্ৰধান
প্ৰধান ঘাঁহনি অৱস্থিত। ভেনেজুৱেলাত ইয়াক লেনচ, ব্ৰেজিলত
কেম্পচ, এফ্ৰিকাত পাৰ্কলেণ্ড আৰু অস্ত্ৰেলিয়াত ডাউন
বোলা হয়। জহ কালি ঘাঁহনিবোৰ বিষুব ৰৈখিক বৃষ্টিমণ্ডলৰ অন্তৰ্গত&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>g42s795vgmloefuvg5eez9dm22k9svj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:বিশ্ব-ভূগোল.pdf/১০৬</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90718</id>
    <revision>
      <id>246136</id>
      <timestamp>2026-04-05T04:29:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>4110</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;৮৪ বিশ্ব-ভূগোল হয়, আৰু তেতিয়া ইয়াত অপৰ্যাপ্ত ঘাঁহ গজে। কিন্তু বৃষ্টিৰ পাচতে দীঘলীয়া খৰ আৰম্ভ হয় আৰু এই খৰত নদীৰ তীৰৰ বাহিৰে আন ঠাইত গছ-গছনি নোহোৱা হয়। (৩) মৌচু...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>246136</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3215" sha1="ffbpynsfybsptal0mdductzxn6zgt2u" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;নৰুনা বৰুৱা&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;৮৪
বিশ্ব-ভূগোল
হয়, আৰু তেতিয়া ইয়াত অপৰ্যাপ্ত ঘাঁহ গজে। কিন্তু বৃষ্টিৰ পাচতে
দীঘলীয়া খৰ আৰম্ভ হয় আৰু এই খৰত নদীৰ তীৰৰ বাহিৰে আন
ঠাইত গছ-গছনি নোহোৱা হয়।
(৩) মৌচুমী মণ্ডল
যি যি দেশত ভালদৰে মৌচুমীবতাহ বলে যেনে, ভাৰতবৰ্ষ, ইণ্ডোচীন,
দক্ষিণ চীনদেশ ইত্যাদি, তাত চমুকৈ তিনটাহে ঋতু :খবাং গৰম বসন্ত,
গৰম বৃষ্টিপূৰ্ণ গ্ৰীষ্মকাল, আৰু শীতল শীতকাল। কিন্তু শীতকালি কিঞ্চিৎ
বৰষুণ হয়। জহকালিব ভাৰতবৰ্ষৰ দক্ষিণ-পশ্চিম মৌচুমী বতাহ
( পচোৱা বতাহ ) আৰু চীনদেশৰ দক্ষিণ-পূৰ্ব মৌচুমী বতাহ, যে মাহত
আৰম্ভ হয় আৰু চেপ্তেম্বৰলৈকে বলে; মাজৰ কেমাহত যথেষ্ট বৰষুণ
হয়।
অসমৰ খাচিয়া পাহাৰত বছৰি গড়ে ৫০ ইঞ্চি বৃষ্টিপাত হয়, আৰু
প্ৰায় গোটেইখিনিয়েই জহকালি পৰে। বঙ্গ অখাতৰ পৰা অহা
ভাপপূৰ্ণ বতাহ ইয়াতে খুন্দাখাই ওপৰলৈ উঠে আৰু ভাগো ঘনীভূত হৈ
বৃষ্টিৰূপে তললৈ পৰে। ইয়াত একেৰাহে পাচ দিনলৈকে নিতৌ ৩০
ইঞ্চিকৈ বৰষুণ হোৱা দেখা গৈছে।
অতিপাত বৰষুণ আৰু অধিক গৰম হোৱা গুণে মৌচুমীমণ্ডলৰ
দেশবোৰ পৃথিবীৰ ভিতৰতে অধিক উৰ্ব্বৰা।
য়ুৰোপ আৰু উত্তৰ
এমেৰিকাৰ কাৰখানা থকা প্ৰদেশবোৰ ভিন্ন, এই দেশবোৰতেই
লোকাধিক্য সৰহ দেখা যায়।
চেপ্তেম্বৰ নাইবা অক্তোবৰত জহকালিৰ মৌচুমী বতাহ অন্তপৰে,
আৰু জাৰকালিৰ উত্তৰ-পূব মৌচুমী বতাহ (কুৰুৱা বতাহ ) আৰম্ভ হয় |
ভাৰতবৰ্ষৰ অধিকাংশৰ ওপৰেদিয়েই ই শুকান হৈ বলে; কিন্তু বঙ্গ অখাত
পাৰ হৈ গৈ ভাৰতৰ দক্ষিণ-পূৰ্বে বৃষ্টি বৰ্ষায়। ইয়াত জাকালিহে&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ffbpynsfybsptal0mdductzxn6zgt2u</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:বিশ্ব-ভূগোল.pdf/১০৭</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90719</id>
    <revision>
      <id>246137</id>
      <timestamp>2026-04-05T04:29:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>4110</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;প্ৰাকৃতিক ভূগোল ৮৫ বাৰিষা হয়। সিংহল দ্বীপৰ ওপৰে যাওঁতেও বৰষুণ হয়, পাচে সিংহল দ্বীপত ওৰে বছেৰেই অধিক বৃষ্টি হয়। / (8) ঘোঁৰা অক্ষৰেখা অঞ্চল সমমণ্ডলৰ যি স্থানত বাণি...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>246137</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3168" sha1="9orsfyjrenvmksscjxnpvldj426gduj" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;নৰুনা বৰুৱা&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;প্ৰাকৃতিক ভূগোল
৮৫
বাৰিষা হয়। সিংহল দ্বীপৰ ওপৰে যাওঁতেও বৰষুণ হয়, পাচে সিংহল
দ্বীপত ওৰে বছেৰেই অধিক বৃষ্টি হয়।
/ (8) ঘোঁৰা অক্ষৰেখা অঞ্চল
সমমণ্ডলৰ যি স্থানত বাণিজ্যবতাহ মণ্ডল ওৰ পৰিছে, তাৰ জলবায়ু
ন্যূনাধিক শুকান। ইয়াত জহকালিতকৈ জাৰকালি বেচি বৰষুণ হয়,
আৰু দিন-বাতিৰ উষ্ণতাৰ পাৰ্থক্যও বেচি। এই অঞ্চলতো কেতবোৰ
প্ৰধান প্ৰধান ঘাঁহনি আছে। কচিয়াৰ দক্ষিণ-পূৰ্বে আৰু এচিয়াৰ
পশ্চিমে ষ্টেপ, যুক্তৰাজ্যৰ প্ৰেইৰি আৰু আৰ্জেনটিন ৰিপাব্লিক
পেম্পাচ।
ধোবা অক্ষৰেখাৰ অন্তৰ্গত থকা মহাদেশৰ বিশেষকৈ পশ্চিমখণ্ডত
জহকালি বৰষুণ নহয়, কিন্তু জাৰকালি যথাপৰিমিত বৰষুণ পৰে।
জছকালি বৰষুণ নোহোৱাৰ মূলতে বাণিজ্য-বতাহ।
এনে ধৰণৰ জলবায়ুক ভূমধ্য সাগৰীয় জলবায়ু বোলা হয়।
কিয়নো প্ৰধানকৈ ভূমধ্যসাগৰৰ পাৰৰ দেশবোৰতে এনে প্ৰকৃতিৰ
জলবায়ু দেখা যায়।
কেলিফৰ্ণিয়া, মধ্যচিলি, দক্ষিণ-পশ্চিম কেপ কলনি, পশ্চিম অস্ট্ৰেলিয়া,
আৰু দক্ষিণ অস্ত্ৰেলিয়াৰ দক্ষিণে এনে ধৰণৰ জলবায়ু দৰ্শিত হয়।
স্বভাৱতে এনে ঠাই মৌচুমীমণ্ডলৰ দৰে ঊৰ্ধ্বৰা নহয়; কিন্তু অপৰিমিত
ৰদ পোৱ৷ গতিকে এনে ঠাইত উচ্চ শ্ৰেণীৰ ঘেঁহু আৰু ফলমূল উৎপন্ন
হয়, বিশেষকৈ পথাৰত কৃত্ৰিমভাৱে পানী দিয়াৰ প্ৰথা প্ৰচলিত থকা
দেশসমূহত।
(৫) সম মণ্ডলীয় জলবায়ু
সাধাৰণতে পশ্চিমৰ পৰা অহা চাইক্লোনেই উত্তৰ সমমণ্ডলৰ বতৰ
নিৰ্ণয় কৰে। গতিকে সমমণ্ডলৰ অন্তৰ্গত থকা মহাদেশৰ পশ্চিমখণ্ডত&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>9orsfyjrenvmksscjxnpvldj426gduj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:বিশ্ব-ভূগোল.pdf/১০৮</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90720</id>
    <revision>
      <id>246138</id>
      <timestamp>2026-04-05T04:29:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>4110</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;৮৬ বিশ্ব-ভূগোল পূবখণ্ডতকৈ অধিক বৰষুণ হয়, আৰু সাগৰ-সোঁতৰ প্ৰভাৱত অধিক গৰমো হয়। ইয়াত ওবে বছৰেই সমানভাৱে বৰষুণ হয়। শীত আৰু বসন্ত কালতকৈ গ্ৰীষ্ম আৰু শৰংকালৰ শেষভা...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>246138</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3135" sha1="rq9aqe8scun1q0g4qqlp5fhpawf0url" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;নৰুনা বৰুৱা&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;৮৬
বিশ্ব-ভূগোল
পূবখণ্ডতকৈ অধিক বৰষুণ হয়, আৰু সাগৰ-সোঁতৰ প্ৰভাৱত অধিক
গৰমো হয়।
ইয়াত ওবে বছৰেই সমানভাৱে বৰষুণ হয়। শীত আৰু বসন্ত
কালতকৈ গ্ৰীষ্ম আৰু শৰংকালৰ শেষভাগত বেচি বৰষুণ হোৱাই
নিয়ম। উত্তৰ মহাদেশৰ ভিতৰলৈ জাৰ-জহৰ উষ্ণতাৰ অধিক পাৰ্থক্য
ঘটে।
পৃথিবীৰ আন আন ঠাইতকৈ উত্তৰ সমমণ্ডলত বতৰ বেচি
পৰিবৰ্ত্তনশীল হয়।
জাকালি কেতিয়াবা পানী গোটমৰা বতৰৰ
পাচতে অসহা গৰম পৰে। কেতিয়াবা এপ্ৰিলতকৈ মে মাহতহে
বেচি শীত পৰে আৰু সঘনে চেপ্তেম্বৰতহে দিনবোৰ অতি উত্তপ্ত হয়।
দক্ষিণ সমমলত বছৰত উষ্ণতাৰ পাৰ্থক্য অধিক নহয়, আৰু সবল
পশ্চিমীয়া বতাহ স্থিৰভাৱে চলি থকা হেতুকে দৈনন্দিন বতৰবো বেচি
পৰিবৰ্ত্তন নঘটে। সাধাৰণতে দক্ষিণ গোলাৰ্দ্ধৰ ঠাইবোৰ একে
অক্ষৰেখাত অৱস্থিত উত্তৰ গোলাৰ্দ্ধৰ ঠাইবোৰতকৈ বেচি শীতল।
ইয়াৰ এটা কাৰণ এই যে দক্ষিণ গোলাৰ্দ্ধৰ জহকালিতকৈ উত্তৰ
গোলাৰ্দ্ধৰ জহকালি সূৰ্য্য পৃথিবীৰ পৰা আপেক্ষিক দূৰত থাকে, আৰু
দক্ষিণ গোলাৰ্দ্ধৰ শীতকালিতকৈ উত্তৰ গোলাৰ্দ্ধৰ শীতকালি আপেক্ষিক
ওচৰত থাকে।
(৬) শীত মণ্ডলীয় জলবায়ু
জহকালি শীতকটিবন্ধৰ ওচৰৰ ঠাইবোৰৰ জলবায়ু শীতল আৰু জে কা
হয়, আৰু সঘনে কুঁৱলী আৰু বৰষুণো হয়। ইয়াৰ মাটি সাধাৰণতে
জলাহ; ঘাঁহ, কেৱল শেলুৱই আদি উদ্ভিদহে ইয়াত জন্মে।
বসন্ত নহালৈকে জাৰকালি সূৰ্য্য যেতিয়া মাৰ গৈ থাকে, তেতিয়া
মাটিৰ ভিতৰত থকা পানীয়ো গোটমাৰে আৰু তুষাবে মাটি, আৰু বৰফে&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>rq9aqe8scun1q0g4qqlp5fhpawf0url</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:বিশ্ব-ভূগোল.pdf/১০৯</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90721</id>
    <revision>
      <id>246139</id>
      <timestamp>2026-04-05T04:29:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>4110</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;প্ৰাকৃতিক ভূগোল ৮৭ সাগৰ ঢাকি থয়। শীত-মণ্ডলৰ শেৱই বন্ধ যোৱা জলাহ মাটিক ভুদ্ৰা বোলা হয় আৰু ই বছৰৰ অধিক সময়তে গোটমাৰি থাকে। তাত খেতিবাতি কৰা অসম্ভৱ। যি কম সংখ্যক ম...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>246139</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="698" sha1="7imdp3psv5p4gsvzpkgule89eua2j0b" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;নৰুনা বৰুৱা&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;প্ৰাকৃতিক ভূগোল
৮৭
সাগৰ ঢাকি থয়। শীত-মণ্ডলৰ শেৱই বন্ধ যোৱা জলাহ মাটিক ভুদ্ৰা
বোলা হয় আৰু ই বছৰৰ অধিক সময়তে গোটমাৰি থাকে। তাত
খেতিবাতি কৰা অসম্ভৱ। যি কম সংখ্যক মানুহ থাকে তেওঁলোকে
চিকাৰ কৰি আৰু নোমাল চামৰা পিন্ধি জীৱন ধাৰণ কৰে। অকল
ৰিণ পহুৱেই ইয়াত পোহনীয়া পশু।&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>7imdp3psv5p4gsvzpkgule89eua2j0b</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>246140</id>
      <parentid>246139</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T04:31:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>4110</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হৈছে */</comment>
      <origin>246140</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="727" sha1="2zwew8v97fm625gvypt5zuoirhwk37f" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;নৰুনা বৰুৱা&quot; /&gt;{{rh|প্ৰাকৃতিক ভূগোল||৮৭}}&lt;/noinclude&gt;
সাগৰ ঢাকি থয়। শীত-মণ্ডলৰ শেলুৱৈ বন্ধ যোৱা জলাহ মাটিক '''তুন্দ্ৰা'''
বোলা হয় আৰু ই বছৰৰ অধিক সময়তে গোটমাৰি থাকে। তাত
খেতিবাতি কৰা অসম্ভৱ। যি কম সংখ্যক মানুহ থাকে তেওঁলোকে
চিকাৰ কৰি আৰু নোমাল চামৰা পিন্ধি জীৱন ধাৰণ কৰে। অকল
হৰিণ পহুৱেই ইয়াত পোহনীয়া পশু।&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>2zwew8v97fm625gvypt5zuoirhwk37f</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>246141</id>
      <parentid>246140</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T04:32:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>4110</id>
      </contributor>
      <origin>246141</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="741" sha1="f7nz5vqge5loi1tsl9ulrg3ufnx0p1m" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;নৰুনা বৰুৱা&quot; /&gt;{{rh|প্ৰাকৃতিক ভূগোল||৮৭}}&lt;/noinclude&gt;
সাগৰ ঢাকি থয়। শীত-মণ্ডলৰ শেলুৱৈ বন্ধ যোৱা জলাহ মাটিক '''তুন্দ্ৰা'''
বোলা হয় আৰু ই বছৰৰ অধিক সময়তে গোটমাৰি থাকে। তাত
খেতিবাতি কৰা অসম্ভৱ। যি কম সংখ্যক মানুহ থাকে তেওঁলোকে
চিকাৰ কৰি আৰু নোমাল চামৰা পিন্ধি জীৱন ধাৰণ কৰে। অকল
হৰিণ পহুৱেই ইয়াত পোহনীয়া পশু।

{{rule|4em}}&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>f7nz5vqge5loi1tsl9ulrg3ufnx0p1m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:বিশ্ব-ভূগোল.pdf/১১০</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90722</id>
    <revision>
      <id>246142</id>
      <timestamp>2026-04-05T04:32:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>নৰুনা বৰুৱা</username>
        <id>4110</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;পঞ্চম আধ্যা পৃথিবীৰ খোলা ভূমিৰ আকৃতি আৰম্ভনিতে আমি পৃথিবীৰ ওপৰৰ কেতবোৰ ভূমি-আকৃতি আলোচনা কৰিম, আৰু প্ৰধানকৈ যি যি কাৰণত পৃথিবীৰ খোলাৰ বিভিন্নাকৃতি দেখা যায় তাৰ...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>246142</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2529" sha1="68fsvl0mq6npq6gc8kjveqlnf286oov" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;নৰুনা বৰুৱা&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;পঞ্চম আধ্যা
পৃথিবীৰ খোলা
ভূমিৰ আকৃতি
আৰম্ভনিতে আমি পৃথিবীৰ ওপৰৰ কেতবোৰ ভূমি-আকৃতি
আলোচনা কৰিম, আৰু প্ৰধানকৈ যি যি কাৰণত পৃথিবীৰ খোলাৰ
বিভিন্নাকৃতি দেখা যায় তাৰ আলোচনা কৰিম।
পৰ্ব্বত আৰু পাহাৰ প্ৰভেদ কৰাৰ কোনো নিৰ্দ্দিষ্ট নিয়ম নাই।
কিমান ওখ হলে পৰ্ব্বত আৰু কিমান চাপৰ হলে পাহাৰ বোলা হয় তাৰ
কোনো সৰ্ব্বসন্মত জোখ নাই। অকল সাগৰ-পিঠিৰ পৰা জোখা উচ্চতাৰ
গুণতে পৰ্ব্বত বোলা নহয়। উদাহৰণ স্বৰূপে, তিব্বতত অনেক পাহাৰ
আছে যাৰ শৃঙ্গ সাগৰ-পিঠিৰপৰা আল্পচৰ শৃঙ্গ মন্টুৰাঙ্কতকৈও ওখ। কিন্তু
এই পাহাৰবোৰ চতুৰ্দ্দিশৰ মালভূমিৰপৰা কেৱল কেইশমান ফুটছে ওখ।
পৃথিবীৰ বৃহৎ বৃহৎ পৰ্ব্বতবোৰ লক্ষ্য কৰিলে দেখা যায় যে কোনোটি -
য়েই এশৰীয়া নহয়; প্ৰত্যেকেই দুই-তিনি, কেতিয়াবা তাতোকৈ
অধিক সমান্তৰাল শাৰী একে লগ লাগি গঠিত হৈছে। প্ৰত্যেক
সমান্তৰাল দুশাৰী পৰ্ব্বতৰ মাজত বিস্তীৰ্ণ দীঘলীয়া ভৈয়াম। প্ৰত্যেক
শাৰীৰে দুয়ো পিঠিয়ে সুঁতি বৈ যাবলৈ খণ্ড-ভৈয়াম আছে। এই
ভৈয়ামেদি স্মৃতি বৈ গৈ দীঘলীয়া ভৈয়ামত পৰে। দুয়ো চালৰ
এনে খণ্ড-ভৈয়াম মুধত লগ লাগিলে গিৰিশঙ্কট বা গিৰিপথ
বোলা হয়।&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>68fsvl0mq6npq6gc8kjveqlnf286oov</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:মেৰপেচ.pdf/১৪৫</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90723</id>
    <revision>
      <id>246143</id>
      <timestamp>2026-04-05T04:33:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>প্ৰয়াসী বৰঠাকুৰ</username>
        <id>3437</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হৈছে */ ৰ-প্ৰতিস্থাপন সঁজুলি ব্যৱহাৰ কৰি ‘বঙালী ৰ’ প্ৰতিস্থাপন কৰা হ’ল।</comment>
      <origin>246143</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2988" sha1="2moj9e2xth3g861wjh8483ibazitd0x" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;প্ৰয়াসী বৰঠাকুৰ&quot; /&gt;{{rh|মেৰপেচ||১৩৭}}&lt;/noinclude&gt;পুৱাই উঠি গুচি যাম। কিন্তু কলৈ যাম তাৰ উপায় নাপাইহে চকুপানী ...”

{{gap}}অনিলে কলে &quot;কিয় মই এদিন কোৱা কথা পাহৰিলানে? ন-বৌ মানে গগৈৰ ঘৈণীয়েকক মই কৈ থৈছো। তাত তুমি ইয়াতকৈ সুখত থাকিব পাৰিবা। ৰান্ধনি-চাকৰ সকলো আছে। মদ-ভাং তেওঁলোকে নাখায়। মাতলামী নকৰে। ন-বৌৰ লৰাকণক আপডাল কৰাটোৱে তোমাৰ কাম।

{{gap}}শান্তিয়ে অনিলৰ ভৰিত ধৰি কলে &quot;আপোনাক কি বুলি শলাগিম দেউতা, কালিলৈ ৰাতিপুৱালেই মই তালৈ গুচি যাম। এতিয়া মই শুই থাকিম।”

{{gap}}“ভাল হব। পিছে শান্তিবাই, বৰুৱানীক হত্যা কৰাৰ কিবা শুংসুত্ৰ পাওঁ নে নাই তাকে বিচাৰিবলৈহে মই আহিছো। তোমাৰ যদি কোনো আপত্তি নাথাকে তেনেহলে এবাৰ গোটেইবোৰ ভালকৈ চাই যাব খোজো। অৱশ্যে তেওঁলোক আহি পোৱাৰ আগেয়ে কাম
শেষ কৰি যাব পাৰিম।

{{gap}}&quot;আমাৰ আইৰ কাৰণে মই কিয় আপত্তি কৰিম দেউতা? আপুনিতো চুৰ কৰিব অহা নাই। চাওকগৈ, ম‍ই ইয়াতে বহি থাকিম। কোনোবা হঠাৎ আহিলে আপোনাক মাতিম। কিন্তু দুৱাৰত তলা লগাই থৈ গৈছে, কেনেকৈ সোমায়? আমাৰ আইৰ কোঠালীতে তাই বাহ লৈছে।”

{{gap}}অনিলে কলে “সেই বুদ্ধি মোৰ আছে, তুমি নাভাবিবা।” বুলি কৈ অনিলে পূৰ্ব্বতে নীলাম্বৰী থকা কোঠালীৰ দুৱাৰ মুখলৈ গৈ জেপৰ পৰা একোচা চাবি উলিয়াই অলপ চেষ্টাতে তলা খুলি ভিতৰ সোমাই ভিতৰৰ পৰা দুৱাৰ বন্ধ কৰি দিলে। বিকেন্দ্ৰ আৰু পুষ্পই অনা বাকচ দুটা তাতে আছে। নীলাম্বৰীৰ বাকচটো এতিয়া তাত&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>2moj9e2xth3g861wjh8483ibazitd0x</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:মীৰজুমলাৰ অসম আক্ৰমণ.pdf/৪৬</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90724</id>
    <revision>
      <id>246144</id>
      <timestamp>2026-04-05T06:07:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sushmita Lekharu</username>
        <id>3764</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;२५ মীৰজুমলাৰ অসম আক্ৰমণ ধৰ্ম্মৰ সদায় জয়। দুৰ্য্যোধনে যুধিষ্ঠিৰ আদি পঞ্চপাণ্ডৱক কূট-মন্ত্ৰণাৰে পৰাভৱ কৰিব খুজিছিল, কিন্তু কালৰ চক্ৰত যুধিষ্ঠিবহে বাজ-ৰাজেশ্বৰ...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>246144</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2989" sha1="19g56kwoaejl8ot2o84d43lglt04pnc" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Sushmita Lekharu&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;२५
মীৰজুমলাৰ অসম আক্ৰমণ
ধৰ্ম্মৰ সদায় জয়। দুৰ্য্যোধনে যুধিষ্ঠিৰ আদি পঞ্চপাণ্ডৱক
কূট-মন্ত্ৰণাৰে পৰাভৱ কৰিব খুজিছিল, কিন্তু কালৰ চক্ৰত
যুধিষ্ঠিবহে বাজ-ৰাজেশ্বৰ হল, দুৰ্য্যোধনৰ কুযশ চিৰকাল
থাকি গল ।” অসম বুৰঞ্জীত যি সুন্দৰ ওজস্বী ভাষাৰে এই
কথাখিনি লিখা হৈছে তাক তলত তুলি দিয়া হল ।—
“সেই সময়ত ছায়িস্তা খাঁ নবাবে বোলে, “সনাতন, মাধব-
চৰণ, তোমাৰি স্বৰ্গৰাজা আৰ ভাই বনবাব প্রীতি-বাঞ্ছা হুয়া
আছে । আমাৰি অৰং-ছা পাসা আপোনাৰ ভাতৃসকলক জব্দ
কৰি অৰং-ছ! পাস৷ হয়া আছে। অৰং-ছাৰ মান কূটস্থ
কোনো পাস। নাহি, বৰ ৰাজ্যলুভী পাসা, আৰ বিশেষতঃ
শুনি আছোঁ, আচমমলুক আব কোচবেহাৰ চাফ কৰি দিবাক
খান-খানাক পাসাৰ আজ্ঞা হৈছে। সি যেখন তোমাৰ সমুখে
যাই, তেখন তোমাৰা অনেক তাৰ ঠাই সুপাচি কবিস,
কৰিবাক লাগে, তেবেসে দুই দলৰ গো-ব্রাহ্মণ সুখে বহে ।
যিৰূপে খানখানা ফিবে সেৰূপ কবিবা। খানখানা জৰোৱাল
নবাব, ভালমন্দ কিছুকো নাজানে।” পাচে আমাৰ মাধবচৰণে
বোলে,—“চাহাবে যি বুলিছে, সিটো এমতহে হয়। পূর্ব্বে
বাজা যুধিষ্ঠিৰক পাঞ্চভাই ভাৰ্য্যা সহিতে কূট-মন্ত্ৰণা কৰি
ৰাজ্য-সম্পত্তি চুৰিয়া লৈলেক দুৰ্য্যোধনাদি সকলে, তত্রাপি
কালচক্ৰৰ গতিৰ দ্বাৰায়ে যুধিষ্ঠিৰেহে চক্ৰৱৰ্ত্তী ধৰণীমণ্ডলীৰ
ৰায় ৰাজেশ্বৰ হৈ বহিল। দুৰ্য্যোধনাদিব কূট-মন্ত্রণা
আপোনাৰ লগতহে গ'ল, যশ-ধৰ্ম্ম কিছু নবহিল।
এতেকে&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>19g56kwoaejl8ot2o84d43lglt04pnc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>246161</id>
      <parentid>246144</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T08:54:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sushmita Lekharu</username>
        <id>3764</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হৈছে */ ৰ-প্ৰতিস্থাপন সঁজুলি ব্যৱহাৰ কৰি ‘বঙালী ৰ’ প্ৰতিস্থাপন কৰা হ’ল।</comment>
      <origin>246161</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3031" sha1="7ye05pc2yk7kpouqatd6j6uk0v8bzoo" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Sushmita Lekharu&quot; /&gt;{{rh|২৬|মীৰজুমলাৰ অসম আক্ৰমণ|}}&lt;/noinclude&gt;ধৰ্ম্মৰ সদায় জয়। দুৰ্য্যোধনে যুধিষ্ঠিৰ আদি পঞ্চপাণ্ডৱক
কূট-মন্ত্ৰণাৰে পৰাভৱ কৰিব খুজিছিল, কিন্তু কালৰ চক্ৰত
যুধিষ্ঠিৰহে ৰাজ-ৰাজেশ্বৰ হল, দুৰ্য্যোধনৰ কুযশ চিৰকাল
থাকি গল।” অসম বুৰঞ্জীত যি সুন্দৰ ওজস্বী ভাষাৰে এই
কথাখিনি লিখা হৈছে তাক তলত তুলি দিয়া হল।—&lt;br/&gt;
{{gap}}“সেই সময়ত ছায়িস্তা—খাঁ নবাবে বোলে, “সনাতন, মাধব-
চৰণ, তোমাৰি স্বৰ্গৰাজা আৰ ভাই বৰনবাব প্ৰীতি-বাঞ্ছা হুয়া
আছে। আমাৰি অৰং-ছা পাৎসা আপোনাৰ ভাতৃসকলক জব্দ
কৰি অৰং-ছা পাৎসা হয়া আছে। অৰং-ছাৰ মান কূটস্থ
কোনো পাৎসা নাহি, বৰ ৰাজ্যলুভী পাৎসা, আৰ বিশেষতঃ
শুনি আছোঁ, আচমমলুক আৰ কোচবেহাৰ চাফ কৰি দিবাক
খান-খানাক পাৎসাৰ আজ্ঞা হৈছে। সি যেখন তোমাৰ সমুখে
যাই, তেখন তোমাৰা অনেক তাৰ ঠাই সুপাচি কৰিস,
কৰিবাক লাগে, তেবেসে দুই দলৰ গো-ব্ৰাহ্মণ সুখে বহে।
যিৰূপে খানখানা ফিবে সেৰূপ কৰিবা। খানখানা জৰোৱাল
নবাব, ভালমন্দ কিছুকো নাজানে।” পাচে আমাৰ মাধবচৰণে
বোলে,—“চাহাবে যি বুলিছে, সিটো এমতহে হয়। পূৰ্ব্বে
ৰাজ্য যুধিষ্ঠিৰক পাঞ্চভাই ভাৰ্য্যা সহিতে কূট-মন্ত্ৰণা কৰি
ৰাজ্য-সম্পত্তি চুৰিয়া লৈলেক দুৰ্য্যোধনাদি সকলে, তত্ৰাপি
কালচক্ৰৰ গতিৰ দ্বাৰায়ে যুধিষ্ঠিৰেহে চক্ৰৱৰ্ত্তী ধৰণীমণ্ডলীৰ
ৰায় ৰাজেশ্বৰ হৈ বহিল। দুৰ্য্যোধনাদিৰ কূট-মন্ত্ৰণা
আপোনাৰ লগতহে গ’ল, যশ-ধৰ্ম্ম কিছু নৰহিল। এতেকে&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>7ye05pc2yk7kpouqatd6j6uk0v8bzoo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:মীৰজুমলাৰ অসম আক্ৰমণ.pdf/৫১</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90725</id>
    <revision>
      <id>246145</id>
      <timestamp>2026-04-05T06:08:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sushmita Lekharu</username>
        <id>3764</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;অসমৰ ৰণোদ্যম sa আন সিধা ৰাখি পহুৰ গলৰ ডোল মেলি তাক বনলৈ খেদি দিলে । আমাৰ মানুহে ইয়াতে আচৰিত হৈ কাৰণ সোধাত বঙ্গাল কটকীয়ে কলে,—“দুদিনমান মুকলিমূৰৰে ফুৰি পহুটো শকত আ...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>246145</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2711" sha1="gtmx8v4yof12s8me84dkr0qw7h73pzv" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Sushmita Lekharu&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;অসমৰ ৰণোদ্যম
sa
আন সিধা ৰাখি পহুৰ গলৰ ডোল মেলি তাক বনলৈ খেদি
দিলে । আমাৰ মানুহে ইয়াতে আচৰিত হৈ কাৰণ সোধাত
বঙ্গাল কটকীয়ে কলে,—“দুদিনমান মুকলিমূৰৰে ফুৰি
পহুটো শকত আৱত হওক। তাক ধৰি মাৰিবলৈ একো
টান কথা নহব। মীৰজুমলা নবাবৰ লগত ইমান হিলৈদাৰী
বন্ধুৱা আৰু হাতী-ঘোৰা আহিছে, সিহঁতৰ আগত এই পহু
পলাই ক'ত সাৰিব পাৰিব ? বিশেষতঃ হস্তী-ঘোৰা পদাতিৰ
পদক্ষেপত তলৰ মাটি ওপৰ হব । জঙ্ঘল গুচি বালি হব,
তেনেস্থলত দলে-দলে পহু হাবিৰ পৰা ওলাই আহি চৰি
ফুৰিব, তেতিয়া আৰু পহুৰ আকাল নহব।”
-
এই ঘটনাটো বুৰঞ্জীত এটা উপকথাৰে সৈতে বৰ সুন্দৰকৈ
দিয়৷ আছে।—“একদিনপ্রতি বোজৰ লগত হৰিণা পহু এটা
দিলে । পাচে আন দ্রব্য ৰাখি পহুটি মেলিলে । ৰোজ
দিয়া মানুহৰ আগত বুলিলে বোলে, — তাঞি দিনাচাকে
হৃষ্ট-পুষ্ট হৈ থাকক। অনেক হস্তী, অনেক বন্দুকধাৰী, অনেক
ঘোৰা, এই সকলৰ আগত কাহা যাব, খাব পাম। আৰু
এক উপকথা কওঁ শুনিবি,—দুটা বাঁহ ম'ৰা চৰায়ে যুদ্ধ কৰিলে
ই গছৰ পৰা সি গছত পৰে। তাতো ৰ'ব নোৱাৰি জুটা-
জুটিকৈ পৰ্ব্বতত পৰিল ৷ তাৰো পৰা পৃথিবীত পৰি মূৰ্চ্ছিত
হৈ আছিল ৷ যুদ্ধ দুপৰৰ পৰা লাগি আছিল । দুই পক্ষীৰ
যুদ্ধ হস্তীসকলে দেখিছে। তাৰ এক বুঢ়া হস্তীয়ে বোলে, —
“ই ঠাইত থাকিবলৈ আমাৰ ভাল নহয়। ই ঠাইত থাকিলে
-&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>gtmx8v4yof12s8me84dkr0qw7h73pzv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>246166</id>
      <parentid>246145</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T09:13:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sushmita Lekharu</username>
        <id>3764</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হৈছে */ ৰ-প্ৰতিস্থাপন সঁজুলি ব্যৱহাৰ কৰি ‘বঙালী ৰ’ প্ৰতিস্থাপন কৰা হ’ল।</comment>
      <origin>246166</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2727" sha1="byly5ty93kq5n7jzbkhixfp8ijjdlnd" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Sushmita Lekharu&quot; /&gt;{{rh||অসমৰ ৰণোদ্যম|৩১}}&lt;/noinclude&gt;আন সিধা ৰাখি পহুৰ গলৰ ডোল মেলি তাক বনলৈ খেদি
দিলে। আমাৰ মানুহে ইয়াতে আচৰিত হৈ কাৰণ সোধাত
বঙ্গাল কটকীয়ে কলে,—“দুদিনমান মুকলিমূৰৰে ফুৰি
পহুটো শকত আৱত হওক। তাক ধৰি মাৰিবলৈ একো
টান কথা নহব। মীৰজুমলা নবাবৰ লগত ইমান হিলৈদাৰী
ৰণুৱা আৰু হাতী-ঘোঁৰা আহিছে, সিহঁতৰ আগত এই পহু
পলাই ক’ত সাৰিব পাৰিব? বিশেষতঃ হস্তী-ঘোৰা পদাতিৰ
পদক্ষেপত তলৰ মাটি ওপৰ হব। জঙ্ঘল গুচি বালি হব,
তেনেস্থলত দলে-দলে পহু হাবিৰ পৰা ওলাই আহি চৰি
ফুৰিব, তেতিয়া আৰু পহুৰ আকাল নহব।”&lt;br/&gt;
{{gap}}এই ঘটনাটো বুৰঞ্জীত এটা উপকথাৰে সৈতে বৰ সুন্দৰকৈ
দিয়৷ আছে।—“একদিনপ্ৰতি ৰোজৰ লগত হৰিণা পহু এটা
দিলে। পাচে আন দ্ৰব্য ৰাখি পহুটি মেলিলে। ৰোজ
দিয়া মানুহৰ আগত বুলিলে বোলে,— তাঞি দিনাচাৰেক
হৃষ্ট-পুষ্ট হৈ থাকক। অনেক হস্তী, অনেক বন্দুকধাৰী, অনেক
ঘোৰা, এই সকলৰ আগত কাহা যাব, খাব পাম। আৰু
এক উপকথা কওঁ শুনিবি,—দুটা বাঁহ ম’ৰা চৰায়ে যুদ্ধ কৰিলে
ই গছৰ পৰা সি গছত পৰে। তাতো ৰ’ব নোৱাৰি জুটা-
জুটিকৈ পৰ্ব্বতত পৰিল। তাৰো পৰা পৃথিবীত পৰি মূৰ্চ্ছিত
হৈ আছিল। যুদ্ধ দুপৰৰ পৰা লাগি আছিল। দুই পক্ষীৰ
যুদ্ধ হস্তীসকলে দেখিছে। তাৰ এক বুঢ়া হস্তীয়ে বোলে, —
“ই ঠাইত থাকিবলৈ আমাৰ ভাল নহয়। ই ঠাইত থাকিলে&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>byly5ty93kq5n7jzbkhixfp8ijjdlnd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:মীৰজুমলাৰ অসম আক্ৰমণ.pdf/৫২</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90726</id>
    <revision>
      <id>246146</id>
      <timestamp>2026-04-05T06:08:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sushmita Lekharu</username>
        <id>3764</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;32 মীরজুমলাৰ অসম আক্ৰমণ কল্যাণ নাই ৷' তাৰে এক ময়দাৰ হস্তীয়ে বোলে, – “এনে ঠাই এৰি কলৈ যাম ? যদি পখী আহে তাক মাৰিবাক নোৱাৰিমনেকি ? এনেতে দুই পখী জুটা-পোতা কৰি আহি হাতীযূ...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>246146</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2316" sha1="or0r4ws9h9z1v4zdly2984py2drjemd" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Sushmita Lekharu&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;32
মীরজুমলাৰ অসম আক্ৰমণ
কল্যাণ নাই ৷' তাৰে এক ময়দাৰ হস্তীয়ে বোলে, – “এনে
ঠাই এৰি কলৈ যাম ? যদি পখী আহে তাক মাৰিবাক
নোৱাৰিমনেকি ? এনেতে দুই পখী জুটা-পোতা কৰি
আহি হাতীযূথৰ মাজত পৰি কতো হাতীৰ চক্ষু-কাণত
ঘাও লাগিল, চক্ষুমুদি হুলস্থুল লাগিল। খালে-জোঙ্গে
দোপে-বোকায়ে পৰি অনেক মৰিল । তাৰ দুই-চাৰিহে
পলাই এৰাল ৷ এইৰূপে বুঢ়াৰ কথা নলৈ মৃত্যু হল ।
এতেকে,
হস্তী, ঘোৰা, পদাতিৰ সঞ্চালত
জলে শোণিত হৈব, জঙ্গলে হৈব বালা,
যূথে-যূথে আইব পহুৰ পালা ৷৷
খাটা-খুটা মাজুম-খা মুখে চাঁপ ডাঁৰি ।
বেহাৰক ভঙ্গে যাইব গুৱাহাটা বাৰী ॥”
এই উপকথাৰ গূঢ় অর্থ এই,—বুঢ়াৰ কথা নুশুনা ডেকা,
টানত পৰি কিয় কেঁকা ? মোগলৰ সময়োপযোগী উপদেশ
শুনি মাজুম-খাঁ অসমলৈ অহাৰ আগেয়ে যদি অসমে হাতী-
চলা বীতল৷ আৰু গুৱাহাটী এৰি দিয়ে, তেনেহলে সকলোৰে
কল্যাণ। তাকে নকৰি যদি অবিবেচক লোকৰ কথা শুনি
অসমে যুদ্ধ কৰিবলৈ মন কৰে, তেনেহলে আগলৈ অসমে
নপস্তাই নোৱাৰে । কাৰণ মীৰজুমলা নবাবে কোচবেহাৰক
পৰাস্ত কৰি গুৱাহাটী ৰাজ্য দখল কৰিবলৈ দৃঢ়প্রতিজ্ঞ হৈ
আহিছে ।&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>or0r4ws9h9z1v4zdly2984py2drjemd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>246167</id>
      <parentid>246146</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T09:17:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sushmita Lekharu</username>
        <id>3764</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হৈছে */ ৰ-প্ৰতিস্থাপন সঁজুলি ব্যৱহাৰ কৰি ‘বঙালী ৰ’ প্ৰতিস্থাপন কৰা হ’ল।</comment>
      <origin>246167</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2358" sha1="mfxz6zgbvisg39soy7khvk3rphumocy" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Sushmita Lekharu&quot; /&gt;{{rh|৩২|মীৰজুমলাৰ অসম আক্ৰমণ|}}&lt;/noinclude&gt;কল্যাণ নাই।’ তাৰে এক ময়দাৰ হস্তীয়ে বোলে,⸺“এনে
ঠাই এৰি কলৈ যাম? যদি পখী আহে তাক মাৰিবাক
নোৱাৰিমনেকি? এনেতে দুই পখী জুটা-পোতা কৰি
আহি হাতীযূথৰ মাজত পৰি কতো হাতীৰ চক্ষু-কাণত
ঘাও লাগিল, চক্ষুমুদি হুলস্থুল লাগিল। খালে-জোঙ্গে
দোপে-বোকায়ে পৰি অনেক মৰিল। তাৰ দুই-চাৰিহে
পলাই এৰাল। এইৰূপে বুঢ়াৰ কথা নলৈ মৃত্যু হল।
এতেকে,⸺
{{Block center|&lt;poem&gt;হস্তী, ঘোৰা, পদাতিৰ সঞ্চালত
জলে শোণিত হৈব, জঙ্গলে হৈব বালা,
যূথে-যূথে আইব পহুৰ পালা॥
খাটা-খুটা মাজুম-খাঁ মুখে চাঁপ ডাঁৰি।
বেহাৰক ভঙ্গে যাইব গুৱাহাটা বাৰী॥”&lt;/poem&gt;}}
{{gap}}এই উপকথাৰ গূঢ় অৰ্থ এই,—বুঢ়াৰ কথা নুশুনা ডেকা,
টানত পৰি কিয় কেঁকা? মোগলৰ সময়োপযোগী উপদেশ
শুনি মাজুম-খাঁ অসমলৈ অহাৰ আগেয়ে যদি অসমে হাতী-
চলা বৰীতলা আৰু গুৱাহাটী এৰি দিয়ে, তেনেহলে সকলোৰে
কল্যাণ। তাকে নকৰি যদি অবিবেচক লোকৰ কথা শুনি
অসমে যুদ্ধ কৰিবলৈ মন কৰে, তেনেহলে আগলৈ অসমে
নপস্তাই নোৱাৰে। কাৰণ মীৰজুমলা নবাবে কোচবেহাৰক
পৰাস্ত কৰি গুৱাহাটী ৰাজ্য দখল কৰিবলৈ দৃঢ়প্ৰতিজ্ঞ হৈ
আহিছে।&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>mfxz6zgbvisg39soy7khvk3rphumocy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:মীৰজুমলাৰ অসম আক্ৰমণ.pdf/৫৩</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90727</id>
    <revision>
      <id>246147</id>
      <timestamp>2026-04-05T06:09:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sushmita Lekharu</username>
        <id>3764</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;অসমৰ ৰণোদ্যম ৩৩ ভোটানৰ ধাৰ্ম্মিক নৃপতি ধৰ্ম্মৰাজা—এইদৰে শত্ৰুৰ প্ৰাণত আক্ৰমণকাৰীৰ অপৰাজেয়তাৰ বিষয়ে আতঙ্ক উপস্থিত কৰিব পাৰিলে বিনাযুদ্ধে ৰাজ্য দখল কৰা কূটন...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>246147</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2875" sha1="rhr1xjeskj91sdjwxqoiiyikf3bb3m2" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Sushmita Lekharu&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;অসমৰ ৰণোদ্যম
৩৩
ভোটানৰ ধাৰ্ম্মিক নৃপতি ধৰ্ম্মৰাজা—এইদৰে শত্ৰুৰ
প্ৰাণত আক্ৰমণকাৰীৰ অপৰাজেয়তাৰ বিষয়ে আতঙ্ক
উপস্থিত কৰিব পাৰিলে বিনাযুদ্ধে ৰাজ্য দখল কৰা কূটনীতিৰ
এটি প্রসিদ্ধ ৰীতি । হেজাবে কি সৈন্য-সেনা যুগুত হওক,
নাইবা সেনাপতিৰ যুদ্ধ পরিচালনা যিমানেই বিচক্ষণ হওক,
যুদ্ধত জয়লাভ কৰা সদায় দৈৱাধীন। সেইদেখি কথাৰ
টালি-ভুলি আৰু সুচতুৰ দৌত্যৰ দ্বাৰা যুদ্ধৰ উদ্দেশ্য বিনাযুদ্ধে
সম্পাদন কৰাৰ চেষ্টা পৃথিবীৰ সকলো জাতিৰ বুৰঞ্জীতে পোৱা
যায়। বঙ্গালৰ কটকী ঢাকালৈ উভতি মীৰজুমলাৰ আগত
সকলো বার্তা কলেগৈ। নবাবে বুজি পালে, যে অসমে
বিনাযুদ্ধে ৰাজ্য এৰি নিদিয়ে। সেইদেখি ইংরাজী ১৬৬১
চনৰ পহিলা নভেম্বৰ তাৰিখে নবাব মীৰজুমলাই বাহাজাব
অশ্বাৰোহী আৰু তিনি হাজাৰ পদাতিক সৈন্য, তিনিশ-
তেইচখন যুদ্ধৰ নাও লগত লৈ ঢাকাৰ সমীপবৰ্ত্তী খিজিরপুৰ
বন্দৰৰ পৰা যাত্ৰা কৰিলে। তেওঁৰ লগত বহুত পটু গীজ
আৰু ওলণ্ডাজ হিলৈদাৰী সৈন্য আহিছিল ।
নবাবে কোচবেহাৰৰ ওচৰ পাই ৰাজা সুজানসিংহক
পঠাই কোচবেহাৰ লবৰ চেষ্টা কৰিছিল। কিন্তু রাগদুৱাৰৰ
যুদ্ধত সুজানসিংহ পৰাস্ত হৈ বেহাৰৰ ৰজা-প্ৰাণনাৰায়ণক
অনুৰোধ কৰিলে, বোলে, – “মোৰ সহিতে সালাহ কৰ,
-
পূৰ্ব্বাপৰ যেমনে পেচকচ দিছিলে সেই ধাৰণে পেচকচ দি
ৰাজ্য ভোগ কৰ। পাৎসাহীত তোমাৰ বদনাম গুচোক । ”&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>rhr1xjeskj91sdjwxqoiiyikf3bb3m2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>246168</id>
      <parentid>246147</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T09:20:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sushmita Lekharu</username>
        <id>3764</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হৈছে */ ৰ-প্ৰতিস্থাপন সঁজুলি ব্যৱহাৰ কৰি ‘বঙালী ৰ’ প্ৰতিস্থাপন কৰা হ’ল।</comment>
      <origin>246168</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2915" sha1="1mu19xcxaon2sfho028gbaej4uo2g7d" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Sushmita Lekharu&quot; /&gt;{{rh||অসমৰ ৰণোদ্যম|৩৩}}&lt;/noinclude&gt;{{gap}}'''ভোটানৰ ধাৰ্ম্মিক নৃপতি ধৰ্ম্মৰাজা—'''এইদৰে শত্ৰুৰ
প্ৰাণত আক্ৰমণকাৰীৰ অপৰাজেয়তাৰ বিষয়ে আতঙ্ক
উপস্থিত কৰিব পাৰিলে বিনাযুদ্ধে ৰাজ্য দখল কৰা কূটনীতিৰ
এটি প্ৰসিদ্ধ ৰীতি। হেজাৰে কি সৈন্য-সেনা যুগুত হওক,
নাইবা সেনাপতিৰ যুদ্ধ পৰিচালনা যিমানেই বিচক্ষণ হওক,
যুদ্ধত জয়লাভ কৰা সদায় দৈৱাধীন। সেইদেখি কথাৰ
টালি-ভুলি আৰু সুচতুৰ দৌত্যৰ দ্বাৰা যুদ্ধৰ উদ্দেশ্য বিনাযুদ্ধে
সম্পাদন কৰাৰ চেষ্টা পৃথিবীৰ সকলো জাতিৰ বুৰঞ্জীতে পোৱা
যায়। বঙ্গালৰ কটকী ঢাকালৈ উভতি মীৰজুমলাৰ আগত
সকলো বাৰ্ত্তা কলেগৈ। নবাবে বুজি পালে, যে অসমে
বিনাযুদ্ধে ৰাজ্য এৰি নিদিয়ে। সেইদেখি ইংৰাজী ১৬৬১
চনৰ পহিলা নভেম্বৰ তাৰিখে নবাব মীৰজুমলাই বাৰহাজাৰ
অশ্বাৰোহী আৰু তিনি হাজাৰ পদাতিক সৈন্য, তিনিশ-
তেইচখন যুদ্ধৰ নাও লগত লৈ ঢাকাৰ সমীপবৰ্ত্তী খিজিৰপুৰ
বন্দৰৰ পৰা যাত্ৰা কৰিলে। তেওঁৰ লগত বহুত পৰ্টুগীজ
আৰু ওলণ্ডাজ হিলৈদাৰী সৈন্য আহিছিল।&lt;br/&gt;
{{gap}}নবাবে কোচবেহাৰৰ ওচৰ পাই ৰাজা সুজানসিংহক
পঠাই কোচবেহাৰ লবৰ চেষ্টা কৰিছিল। কিন্তু বাগদুৱাৰৰ
যুদ্ধত সুজানসিংহ পৰাস্ত হৈ বেহাৰৰ ৰজা-প্ৰাণনাৰায়ণক
অনুৰোধ কৰিলে, বোলে,– “মোৰ সহিতে সালাহ কৰ,
পূৰ্ব্বাপৰ যেমনে পেচকচ দিছিলে সেই ধাৰণে পেচকচ দি
ৰাজ্য ভোগ কৰ। পাৎসাহীত তোমাৰ বদনাম গুচোক। ”&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>1mu19xcxaon2sfho028gbaej4uo2g7d</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:মীৰজুমলাৰ অসম আক্ৰমণ.pdf/৫৪</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90728</id>
    <revision>
      <id>246148</id>
      <timestamp>2026-04-05T06:09:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sushmita Lekharu</username>
        <id>3764</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;মীৰজুমলাৰ অসম আক্ৰমণ প্রাণনাৰায়ণ ৰজাৰে সৈতে মোগলৰ মিত্রতা হলে বজাই পেচকচ দি সাৰিব, সেনাপতিৰ মূৰত প্রতিহিংসাৰ সকলো শোধ পৰিব ৷ সেইদেখি ভবানাথে যুদ্ধ আৰম্ভ কৰিলে...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>246148</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2838" sha1="jv8zj5r9mgevsz2avmz1mixnpdbm987" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Sushmita Lekharu&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;মীৰজুমলাৰ অসম আক্ৰমণ
প্রাণনাৰায়ণ ৰজাৰে সৈতে মোগলৰ মিত্রতা হলে বজাই
পেচকচ দি সাৰিব, সেনাপতিৰ মূৰত প্রতিহিংসাৰ সকলো
শোধ পৰিব ৷ সেইদেখি ভবানাথে যুদ্ধ আৰম্ভ কৰিলে ।
মীৰজুমলাৰ ফৌজ দেখি ভবানাথ পলাই পত্ৰং মাৰিলে
পলোৱাৰ উদ্দেশ্য এই যে নবাবে প্ৰাণনাৰায়ণ ৰজাক বন্দী
কৰি লৈ যাব, তাৰ পাচত ভবানাথে আহি মোগলৰ লগত
মিত্রতা কৰি পেচকচ দিম বুলি নিজে বাজ্য ভোগ কৰিব ৷
ইয়াকে ভাবি ভবানাথৰ অধীনস্থ কোচৰ চৰ্দাৰবিলাকে ও
মোগল আহোঁতে ৰজাক এৰি থৈ গুচি গল । প্রাণনাৰায়ণ
ৰজাই নিজৰ দুৰৱস্থা বুজিব পাৰি ভোটানৰ বাস্কা পৰ্ব্বতলৈ
পলাই ভোটৰ ধৰ্ম্মৰজাৰ আশ্ৰয় ললেগৈ ।
ইয়াৰ পাচত ১৮ ডিচেম্বৰ তাৰিখে মীৰজুমলা নবাবে
কোচবেহাৰ অধিকাৰ কৰি তাৰ নাম থলে 'আলমগীৰ-নগৰ' ।
কোচবেহাৰত থিতি লৈ আহ্বায়াৰ-খাঁৰ পুতেক ইচ ফান্দীয়াৰ
বেগক তাত ফৌজাদাৰ পাতি দেৱান আমীন আদি নিযুক্ত
কৰি ৰাজ্য-শাসনৰ ব্যৱস্থা কৰি দিলে। ভোটৰ ধৰ্ম্মৰাজালৈ
পলাতক প্রাণনাৰায়ণ ৰজাক এৰি দিব লাগে বুলি নবাবে
টানকৈ চিঠি লিখিলে, কিন্তু আশ্রিতৰ ত্ৰাণ-কৰ্ত্তা ছ-কুৰি
বছৰীয়া বৃদ্ধ ধৰ্ম্মৰাজাই. মীরজুমলা নবাবলৈ জবাব দি
পঠিয়ালে,–“প্রাণনাৰায়ণ ৰাজা আমাৰ সখি হয়, বিপত্তিক
থাকি আসিছে, আমৰা কেমনে ধৰিয়া দিবাক পাৰি ?
এগোট আমাৰ ধৰ্ম্ম নহয়। আৰু কি দোষে বা তোমৰা&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>jv8zj5r9mgevsz2avmz1mixnpdbm987</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>246169</id>
      <parentid>246148</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T09:24:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sushmita Lekharu</username>
        <id>3764</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হৈছে */ ৰ-প্ৰতিস্থাপন সঁজুলি ব্যৱহাৰ কৰি ‘বঙালী ৰ’ প্ৰতিস্থাপন কৰা হ’ল।</comment>
      <origin>246169</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2871" sha1="ewfygu7rzwchwxek76pvihbovaa9ju4" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Sushmita Lekharu&quot; /&gt;{{rh|৩৪|মীৰজুমলাৰ অসম আক্ৰমণ|}}&lt;/noinclude&gt;প্ৰাণনাৰায়ণ ৰজাৰে সৈতে মোগলৰ মিত্ৰতা হলে ৰজাই
পেচকচ দি সাৰিব, সেনাপতিৰ মূৰত প্ৰতিহিংসাৰ সকলো
শোধ পৰিব। সেইদেখি ভবানাথে যুদ্ধ আৰম্ভ কৰিলে।
মীৰজুমলাৰ ফৌজ দেখি ভবানাথ পলাই পত্ৰং মাৰিলে ৷
পলোৱাৰ উদ্দেশ্য এই যে নবাবে প্ৰাণনাৰায়ণ ৰজাক বন্দী
কৰি লৈ যাব, তাৰ পাচত ভবানাথে আহি মোগলৰ লগত
মিত্ৰতা কৰি পেচকচ দিম বুলি নিজে ৰাজ্য ভোগ কৰিব।
ইয়াকে ভাবি ভবানাথৰ অধীনস্থ কোচৰ চৰ্দ্দাৰবিলাকেও
মোগল আহোঁতে ৰজাক এৰি থৈ গুচি গল। প্ৰাণনাৰায়ণ
ৰজাই নিজৰ দুৰৱস্থা বুজিব পাৰি ভোটানৰ বাস্কা পৰ্ব্বতলৈ
পলাই ভোটৰ ধৰ্ম্মৰজাৰ আশ্ৰয় ললেগৈ।&lt;br/&gt;
{{gap}}ইয়াৰ পাচত ১৮ ডিচেম্বৰ তাৰিখে মীৰজুমলা নবাবে
কোচবেহাৰ অধিকাৰ কৰি তাৰ নাম থলে ‘আলমগীৰ-নগৰ’।
কোচবেহাৰত থিতি লৈ আহ্লায়াৰ-খাঁৰ পুতেক ইচ্ফান্দীয়াৰ
বেগক তাত ফৌজাদাৰ পাতি দেৱান আমীন আদি নিযুক্ত
কৰি ৰাজ্য-শাসনৰ ব্যৱস্থা কৰি দিলে। ভোটৰ ধৰ্ম্মৰাজালৈ
পলাতক প্ৰাণনাৰায়ণ ৰজাক এৰি দিব লাগে বুলি নবাবে
টানকৈ চিঠি লিখিলে, কিন্তু আশ্ৰিতৰ ত্ৰাণ-কৰ্ত্তা ছ-কুৰি
বছৰীয়া বৃদ্ধ ধৰ্ম্মৰাজাই মীৰজুমলা নবাবলৈ জবাব দি
পঠিয়ালে,–“প্ৰাণনাৰায়ণ ৰাজা আমাৰ সখি হয়, বিপত্তিক
থাকি আসিছে, আমৰা কেমনে ধৰিয়া দিবাক পাৰি?
এগোট আমাৰ ধৰ্ম্ম নহয়। আৰু কি দোষে বা তোমৰা&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ewfygu7rzwchwxek76pvihbovaa9ju4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:মীৰজুমলাৰ অসম আক্ৰমণ.pdf/৫৫</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90729</id>
    <revision>
      <id>246149</id>
      <timestamp>2026-04-05T06:10:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sushmita Lekharu</username>
        <id>3764</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;অসমৰ বণোদ্যম ৩৫ বাজাৰ মলুক আসিয়া লৈলেক ইহাকো আমৰা নাজানি । যদি বাজা কোনো দোষ কৰিয়া থাকে তেবে তাৰ গুণাগাৰি আমৰা দিব, আৰ পেচকচ যে লাগে তাকো দিব। তোমৰা বাজাৰ মলুক বা...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>246149</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="877" sha1="drzwxd21wxtlsyzm1h7ronaha4c1ngh" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Sushmita Lekharu&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;অসমৰ বণোদ্যম
৩৫
বাজাৰ মলুক আসিয়া লৈলেক ইহাকো আমৰা নাজানি ।
যদি বাজা কোনো দোষ কৰিয়া থাকে তেবে তাৰ গুণাগাৰি
আমৰা দিব, আৰ পেচকচ যে লাগে তাকো দিব। তোমৰা
বাজাৰ মলুক বাজাক ছাৰিয়া দেও।” মীৰজুমলাই বুজিলে
ভোটৰ বজা সহজ পুৰুষ নহয়। নবাবে ভোটৰ কটকীক
বিদায় দি মাথোন কলে, – “ভাল, এখন মঞ্চি আসাম যাম ।
সি ঠাই হন্তে ফিৰিয়া আসিলে ৰাজাৰ নিছা কৰিম । ”&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>drzwxd21wxtlsyzm1h7ronaha4c1ngh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>246170</id>
      <parentid>246149</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T09:26:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sushmita Lekharu</username>
        <id>3764</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হৈছে */ ৰ-প্ৰতিস্থাপন সঁজুলি ব্যৱহাৰ কৰি ‘বঙালী ৰ’ প্ৰতিস্থাপন কৰা হ’ল।</comment>
      <origin>246170</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="878" sha1="lpilrz2pqrlsh05van28r38zyc6ub11" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Sushmita Lekharu&quot; /&gt;{{rh||অসমৰ ৰণোদ্যম|৩৫}}&lt;/noinclude&gt;ৰাজাৰ মলুক আসিয়া লৈলেক ইহাকো আমৰা নাজানি।
যদি ৰাজা কোনো দোষ কৰিয়া থাকে তেবে তাৰ গুণাগাৰি
আমৰা দিব, আৰ পেচকচ যে লাগে তাকো দিব। তোমৰা
ৰাজাৰ মলুক ৰাজাক ছাৰিয়া দেও।” মীৰজুমলাই বুজিলে
ভোটৰ ৰজা সহজ পুৰুষ নহয়। নবাবে ভোটৰ কটকীক
বিদায় দি মাথোন কলে,⸺“ভাল, এখন মঞ্চি আসাম যাম।
সি ঠাই হন্তে ফিৰিয়া আসিলে ৰাজাৰ নিছা কৰিম।”&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>lpilrz2pqrlsh05van28r38zyc6ub11</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:মীৰজুমলাৰ অসম আক্ৰমণ.pdf/৫৬</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90730</id>
    <revision>
      <id>246150</id>
      <timestamp>2026-04-05T06:10:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sushmita Lekharu</username>
        <id>3764</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;অসম মোগলৰ ৰণ - - নতুন অধিকৃত ৰাজ্য এৰিবলৈ অসমৰ অস্বীকাৰ— এইদৰে কোচবেহাৰ বা বৰদেৱনীয়াক বশীভূত কৰি মীৰজুমলা নবাবে অসমলৈ লিখি পঠালে, – “এখন বৰদেৱনীয়া চাফ হল, আমাৰ হা...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>246150</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2372" sha1="6h4lpw2j71dco8qbanxq4am2mgejkkk" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Sushmita Lekharu&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;অসম মোগলৰ ৰণ
-
-
নতুন অধিকৃত ৰাজ্য এৰিবলৈ অসমৰ অস্বীকাৰ—
এইদৰে কোচবেহাৰ বা বৰদেৱনীয়াক বশীভূত কৰি মীৰজুমলা
নবাবে অসমলৈ লিখি পঠালে, – “এখন বৰদেৱনীয়া চাফ
হল, আমাৰ হাতীচলা, ৰীতলা, গুৱাহাটী এৰি দিওক ।”
ইয়াৰ উত্তৰত অসমে লিখিলে, – “ৰাজ্যৰ কাৰণ যি কৈছে
পৰমেশ্বৰ-বিধাতা অনুকূল হৈ আমাক দিছে, তাঞি খুজিলে
কিয় পাব? হস্তীৰ দন্ত ওলাইছে, পুনৰ্ব্বাৰ সোমাবৰ কৈত
দেখিছে ?” মীৰজুমলাই ভালকৈ বুজিলে অসমৰ যুদ্ধ
সেইদেখি সৈন্য-সামন্ত সহিতে ১৬৬২ চনৰ
৪ জানুৱাৰী তাৰিখে কোচবেহাৰ এৰি অসমৰ অভিমুখে
যাত্ৰা কৰিলে। কোচবেহাৰত ৰখীয়া থাকিল দুইহেজাৰ
অশ্বাবোহী সৈন্য সৈতে ফৌজাদাৰ ইচফান্দীয়াৰ বেগ ।
কৰিবৰ মন।
সেই সময়ত গুৱাহাটীত বৰফুকন আছিল চেংমুন
নামনিয়াল ৰজাশহুৰ, হাতীচলা আৰু বৰীতলাত আছিল
মোমাই তামূলী বৰবৰুৱাৰ ভায়েক বাদুলি ফুকন। ৰজা-
শহুৰৰ লগত গুৱাহাটীত সেনাপতি আছিল পিকচাই
চেটিয়া, আৰু বাদুলিৰ লগত আছিল ফুলবৰুৱা ফুকন আৰু
লাহন ফুকন ।
পাণ্ডু-শৰাইঘাটত অসমৰ ৰণভঙ্গ – যথা সময়ত অসমৰ
কটকী সনাতনে আহি মীৰজুমলাই কোচবেহাৰ এৰি অসমলৈ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>6h4lpw2j71dco8qbanxq4am2mgejkkk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>246171</id>
      <parentid>246150</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T09:30:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sushmita Lekharu</username>
        <id>3764</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হৈছে */ ৰ-প্ৰতিস্থাপন সঁজুলি ব্যৱহাৰ কৰি ‘বঙালী ৰ’ প্ৰতিস্থাপন কৰা হ’ল।</comment>
      <origin>246171</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2429" sha1="p4a18oe89r11l65ujzgsmqvmpzmhvwf" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Sushmita Lekharu&quot; /&gt;{{rh||{{x-larger|অসম মোগলৰ ৰণ}}|}}&lt;/noinclude&gt;{{gap}}'''নতুন অধিকৃত ৰাজ্য এৰিবলৈ অসমৰ অস্বীকাৰ—'''
এইদৰে কোচবেহাৰ বা বৰদেৱনীয়াক বশীভূত কৰি মীৰজুমলা
নবাবে অসমলৈ লিখি পঠালে,– “এখন বৰদেৱনীয়া চাফ
হল, আমাৰ হাতীচলা, বৰীতলা, গুৱাহাটী এৰি দিওক।”
ইয়াৰ উত্তৰত অসমে লিখিলে,– “ৰাজ্যৰ কাৰণ যি কৈছে
পৰমেশ্বৰ-বিধাতা অনুকূল হৈ আমাক দিছে, তাঞি খুজিলে
কিয় পাব? হস্তীৰ দন্ত ওলাইছে, পুনৰ্ব্বাৰ সোমাবৰ কৈত
দেখিছে?” মীৰজুমলাই ভালকৈ বুজিলে অসমৰ যুদ্ধ
কৰিবৰ মন। সেইদেখি সৈন্য-সামন্ত সহিতে ১৬৬২ চনৰ
৪ জানুৱাৰী তাৰিখে কোচবেহাৰ এৰি অসমৰ অভিমুখে
যাত্ৰা কৰিলে। কোচবেহাৰত ৰখীয়া থাকিল দুইহেজাৰ
অশ্বাৰোহী সৈন্য সৈতে ফৌজাদাৰ ইচফান্দীয়াৰ বেগ।&lt;br/&gt;
{{gap}}সেই সময়ত গুৱাহাটীত বৰফুকন আছিল চেংমুন
নামনিয়াল ৰজাশহুৰ, হাতীচলা আৰু বৰীতলাত আছিল
মোমাই তামূলী বৰবৰুৱাৰ ভায়েক বাদুলি ফুকন। ৰজা-
শহুৰৰ লগত গুৱাহাটীত সেনাপতি আছিল পিকচাই
চেটিয়া, আৰু বাদুলিৰ লগত আছিল ফুলবৰুৱা ফুকন আৰু
লাহন ফুকন।&lt;br/&gt;
{{gap}}'''পাণ্ডু-শৰাইঘাটত অসমৰ ৰণভঙ্গ –''' যথা সময়ত অসমৰ
কটকী সনাতনে আহি মীৰজুমলাই কোচবেহাৰ এৰি অসমলৈ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>p4a18oe89r11l65ujzgsmqvmpzmhvwf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:মীৰজুমলাৰ অসম আক্ৰমণ.pdf/৫৭</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90731</id>
    <revision>
      <id>246151</id>
      <timestamp>2026-04-05T06:11:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sushmita Lekharu</username>
        <id>3764</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;অসম মোগলৰ ৰণ ৩৭. যাত্ৰা কৰাৰ কথা ফুকনবোৰৰ আগত কলে। বাদুলি ফুকন আদি সেনাপতিয়ে যুদ্ধ নকৰাকৈ হাতীচলা, বৰীতলা এৰি দি মানাহামুখলৈ হুঁ হুঁকি আহিল । পাঞ্চবতনত বলহি ফুলব...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>246151</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2643" sha1="paiim03st8w003qknswyfhmwuk7i77a" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Sushmita Lekharu&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;অসম মোগলৰ ৰণ
৩৭.
যাত্ৰা কৰাৰ কথা ফুকনবোৰৰ আগত কলে। বাদুলি ফুকন
আদি সেনাপতিয়ে যুদ্ধ নকৰাকৈ হাতীচলা, বৰীতলা এৰি
দি মানাহামুখলৈ হুঁ হুঁকি আহিল । পাঞ্চবতনত বলহি
ফুলবৰুৱা আৰু লাহন ফুকন। মীৰজুমলাই অপ্রতিহত-
ভাৱে উজাবলৈ ধৰিলে। মানাহামুখ আৰু পাঞ্চৰতনৰ
কোঠ অধিকাৰ কৰি মীৰজুমলা পাণ্ডু-শৰাইঘাট পালেহি ।
মোগল সৰসৰকৈ আগবাঢ়ি আহিবলৈ ধৰিলে, কোনো বাধা
দিওঁতা নহল । অসমীয়া সেনাপতিসকলে গুৱাহাটী এৰি
চামধৰা কোঠলৈ ভাগি গল । এইখিনিতে এজন বুৰঞ্জী
লিখকে আক্ষেপ কৰি কৈছে,–“কাণ্ড-কাঠীও মাৰোঁতা
নহল পাণ্ডু-শৰাইঘাটত।” মনৰ দুখ যেন ছন্দোময় ভাষাত
আপোনা-আপুনি ফুটি ওলাইছে ।
আহোম সেনাপতিৰ ঠেহ–যি অসমীয়াই বিজয়-
বিক্রমে হাতীচলা পৰ্য্যন্ত ৰাজ্য অধিকাৰ কৰি দিল্লী সম্ৰাজ্যৰ
সৰ্ব্বশ্রেষ্ঠ সুচতুৰ সেনানায়ক আমিৰ-উল-উমৰাও খানখানা
নবাব মীৰজুমলা হেন পুৰুষক অসমৰ বিৰুদ্ধে পঠিয়াবলৈ
সম্রাট আওৰংজেবক বাধ্য কৰিছিল, যি অসমীয়াই বীৰদৰ্পে
বিদেশী আক্রমণকাৰী মীৰজুমলাক উত্তৰ দিছিল, – “যি
ৰাজ্য তুমি খুজিছা সেই ৰাজ্য পৰমেশ্বৰে আমাক দিছে ।
তুমি খুজিলা বুলিয়েই পাবানে ? হস্তীৰ দত্ত এবাৰ ওলালে
পুনৰ্ব্বাৰ সোমোৱা ক'ৰবাত কোনোবাই দেখিছেনে ?
-&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>paiim03st8w003qknswyfhmwuk7i77a</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>246172</id>
      <parentid>246151</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T09:35:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sushmita Lekharu</username>
        <id>3764</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হৈছে */ ৰ-প্ৰতিস্থাপন সঁজুলি ব্যৱহাৰ কৰি ‘বঙালী ৰ’ প্ৰতিস্থাপন কৰা হ’ল।</comment>
      <origin>246172</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2657" sha1="it51d5o2n2qlewk8oz7k94o1uqu269y" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Sushmita Lekharu&quot; /&gt;{{rh||অসম মোগলৰ ৰণ|৩৭}}&lt;/noinclude&gt;যাত্ৰা কৰাৰ কথা ফুকনবোৰৰ আগত কলে। বাদুলি ফুকন
আদি সেনাপতিয়ে যুদ্ধ নকৰাকৈ হাতীচলা, বৰীতলা এৰি
দি মানাহামুখলৈ হুঁহঁকি আহিল। পাঞ্চৰতনত ৰলহি
ফুলবৰুৱা আৰু লাহন ফুকন। মীৰজুমলাই অপ্ৰতিহত-
ভাৱে উজাবলৈ ধৰিলে। মানাহামুখ আৰু পাঞ্চৰতনৰ
কোঁঠ অধিকাৰ কৰি মীৰজুমলা পাণ্ডু-শৰাইঘাট পালেহি।
মোগল সৰসৰকৈ আগবাঢ়ি আহিবলৈ ধৰিলে, কোনো বাধা
দিওঁতা নহল। অসমীয়া সেনাপতিসকলে গুৱাহাটী এৰি
চামধৰা কোঠলৈ ভাগি গল। এইখিনিতে এজন বুৰঞ্জী
লিখকে আক্ষেপ কৰি কৈছে,–“কাণ্ড-কাঁঠীও মাৰোঁতা
নহল পাণ্ডু-শৰাইঘাটত।” মনৰ দুখ যেন ছন্দোময় ভাষাত
আপোনা-আপুনি ফুটি ওলাইছে।

{{gap}}'''আহোম সেনাপতিৰ ঠেহ–'''যি অসমীয়াই বিজয়-
বিক্ৰমে হাতীচলা পৰ্য্যন্ত ৰাজ্য অধিকাৰ কৰি দিল্লী সম্ৰাজ্যৰ
সৰ্ব্বশ্ৰেষ্ঠ সুচতুৰ সেনানায়ক আমিৰ-উল-উমৰাও খানখানা
নবাব মীৰজুমলা হেন পুৰুষক অসমৰ বিৰুদ্ধে পঠিয়াবলৈ
সম্ৰাট আওৰংজেবক বাধ্য কৰিছিল, যি অসমীয়াই বীৰদৰ্পে
বিদেশী আক্ৰমণকাৰী মীৰজুমলাক উত্তৰ দিছিল, – “যি
ৰাজ্য তুমি খুজিছা সেই ৰাজ্য পৰমেশ্বৰে আমাক দিছে।
তুমি খুজিলা বুলিয়েই পাবানে? হস্তীৰ দন্ত এবাৰ ওলালে
পুনৰ্ব্বাৰ সোমোৱা ক’ৰবাত কোনোবাই দেখিছেনে?&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>it51d5o2n2qlewk8oz7k94o1uqu269y</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:মীৰজুমলাৰ অসম আক্ৰমণ.pdf/৫৮</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90732</id>
    <revision>
      <id>246152</id>
      <timestamp>2026-04-05T06:11:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sushmita Lekharu</username>
        <id>3764</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;মীৰজুমলাৰ অসম আক্ৰমণ সেই অসমীয়াই কাণ্ড-কাঠী এটিও নামাৰি সোণৰ সঁফুৰা বিশ্বকৰ্ম্মা হেন নিৰ্ম্মিত দেৱৰো দুৰ্গম গুৱাহাটীৰ গড় এৰি পাচহু হকি চামধৰালৈ ভাগি গল কিয় ?...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>246152</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2807" sha1="mew5z1zpuwdm4281xydu4eohlorknnf" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Sushmita Lekharu&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;মীৰজুমলাৰ অসম আক্ৰমণ
সেই অসমীয়াই কাণ্ড-কাঠী এটিও নামাৰি সোণৰ সঁফুৰা
বিশ্বকৰ্ম্মা হেন নিৰ্ম্মিত দেৱৰো দুৰ্গম গুৱাহাটীৰ গড় এৰি
পাচহু হকি চামধৰালৈ ভাগি গল কিয় ? জয়ধ্বজ সিংহ
স্বৰ্গদেৱ ইমান সতৰ্ক আছিল, মীৰজুমলা অহাৰ অগন্তুক
জানিয়েই তেওঁ সকলো কথাৰ সম্ভেদ লৈ নিজে তদাৰক
কৰি সৈন্যক মহলা দি শিকাই-বুজাই যুদ্ধৰ সন্মুখে
পঠিয়াইছিল। ইমান সতর্কতা, ইমান আয়োজন স্বত্বেও
তাৰ পৰিণামত অসমীয়া সেনাপতিয়ে মাতৃভূমিৰ এনে
দুৰ্যশ-কলঙ্ক আনিলে কিয় ?
•
ইয়াৰ সঠিক কাৰণ বুৰঞ্জীত আছে,–“পূৰ্ব্বে মীর্জ্জা
নাথুলা [ ফৌজাদাৰ লুৎফুল্লা ছিৰাজী ] যেতিয়া গুৱাহাটীৰ
পৰা ভাগি যায় সেইবেলা টঙ্গচু সন্দিকৈ কাজলীৰ
আগচকীত আছিল, খেদি আহি গুৱাহাটী ললেহি, বস্তু
বিস্তৰ পালে। স্বৰ্গদেৱক নিদিলে। এই নিমিত্তে খঙ্গকৈ
টঙ্গচু সন্দিকৈক লোৱ৷ লগাই আনিব দিলে । পাচে
বেজদলৈৰ পুতেক মনথিৰ ভঁৰালী বৰুৱাই বোলে,—“স্বৰ্গ-
দেৱে যদি এই বস্তুজাত কোনে কলৈ নিলে ইয়াক বিচাৰিব
দিয়ে বন্দীয়ে বিচাৰিব পাৰোঁ।” স্বৰ্গদেৱে বোলে, -
“ভাল, তই গৈ বিচাৰগৈ ।” এই বুলি টুপি-জাপি ঢাৰি-কঠ
মছুলা দি পৰ্ব্বতীয়া ফুকন পাতি যুদ্ধৰ মূৰকৈ গুৱাহাটীলৈ
পঠালে । সিয়ো আহি দপদৰত দৰেৰে বহি বিস্তৰ লোকক
শাস্তি-সলা কৰিলে, নাক-কাণো কাটিলে । এই কথা&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>mew5z1zpuwdm4281xydu4eohlorknnf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>246173</id>
      <parentid>246152</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T09:38:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sushmita Lekharu</username>
        <id>3764</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হৈছে */ ৰ-প্ৰতিস্থাপন সঁজুলি ব্যৱহাৰ কৰি ‘বঙালী ৰ’ প্ৰতিস্থাপন কৰা হ’ল।</comment>
      <origin>246173</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2829" sha1="cutkdh7lpmzgtld2q4irhtknfdw5v5d" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Sushmita Lekharu&quot; /&gt;{{rh|৩৮|মীৰজুমলাৰ অসম আক্ৰমণ|}}&lt;/noinclude&gt;সেই অসমীয়াই কাণ্ড-কাঁঠী এটিও নামাৰি সোণৰ সঁফুৰা
বিশ্বকৰ্ম্মা হেন নিৰ্ম্মিত দেৱৰো দুৰ্গম গুৱাহাটীৰ গড় এৰি
পাচহুঁহকি চামধৰালৈ ভাগি গল কিয়? জয়ধ্বজ সিংহ
স্বৰ্গদেৱ ইমান সতৰ্ক আছিল, মীৰজুমলা অহাৰ অগন্তুক
জানিয়েই তেওঁ সকলো কথাৰ সম্ভেদ লৈ নিজে তদাৰক
কৰি সৈন্যক মহলা দি শিকাই-বুজাই যুদ্ধৰ সন্মুখে
পঠিয়াইছিল। ইমান সতৰ্কতা, ইমান আয়োজন স্বত্বেও
তাৰ পৰিণামত অসমীয়া সেনাপতিয়ে মাতৃভূমিৰ এনে
দুৰ্যশ-কলঙ্ক আনিলে কিয়?&lt;br/&gt;
{{gap}}ইয়াৰ সঠিক কাৰণ বুৰঞ্জীত আছে,–“পূৰ্ব্বে মীৰ্জ্জা
নাথুলা [ ফৌজাদাৰ লুৎফুল্লা ছিৰাজী ] যেতিয়া গুৱাহাটীৰ
পৰা ভাগি যায় সেইবেলা টঙ্গচু সন্দিকৈ কাজলীৰ
আগচকীত আছিল, খেদি আহি গুৱাহাটী ললেহি, বস্তু
বিস্তৰ পালে। স্বৰ্গদেৱক নিদিলে। এই নিমিত্তে খঙ্গকৈ
টঙ্গচু সন্দিকৈক লোৱা লগাই আনিব দিলে। পাচে
বেজদলৈৰ পুতেক মনথিৰ ভঁৰালী বৰুৱাই বোলে,—“স্বৰ্গ-
দেৱে যদি এই বস্তুজাত কোনে কলৈ নিলে ইয়াক বিচাৰিব
দিয়ে বন্দীয়ে বিচাৰিব পাৰোঁ।” স্বৰ্গদেৱে বোলে,⸺
“ভাল, তই গৈ বিচাৰগৈ।” এই বুলি টুপি-জাপি ঢাৰি-কঠ
মছুলা দি পৰ্ব্বতীয়া ফুকন পাতি যুদ্ধৰ মূৰকৈ গুৱাহাটীলৈ
পঠালে। সিয়ো আহি দপদৰত দৰেৰে বহি বিস্তৰ লোকক
শাস্তি-সলা কৰিলে, নাক-কাণো কাটিলে। এই কথা&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>cutkdh7lpmzgtld2q4irhtknfdw5v5d</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:মীৰজুমলাৰ অসম আক্ৰমণ.pdf/৫৯</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90733</id>
    <revision>
      <id>246153</id>
      <timestamp>2026-04-05T06:12:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sushmita Lekharu</username>
        <id>3764</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;- অসম মোগলৰ ৰণ ৩১ মানাহামুখত ফুকনবোৰে শুনি বিস্তৰ অসন্তোষ কৰিলে ৷ ৰজাশহুৰে বোলে, 'এই বস্তু-দ্রব্য আমিহে বিচাৰ কৰি দিব পাওঁ। বেজদলৈৰ পুতেকহে সজাতি হ'ল, আমি সকলো ফা-ফুক...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>246153</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2692" sha1="16p2sxzodxr1g6zwdirjd4184bkrv4r" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Sushmita Lekharu&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;-
অসম মোগলৰ ৰণ
৩১
মানাহামুখত ফুকনবোৰে শুনি বিস্তৰ অসন্তোষ কৰিলে ৷
ৰজাশহুৰে বোলে, 'এই বস্তু-দ্রব্য আমিহে বিচাৰ কৰি দিব
পাওঁ। বেজদলৈৰ পুতেকহে সজাতি হ'ল, আমি সকলো
ফা-ফুকন অসঞ্জাতি হলোঁ। ভাল, আনো কথা বেজদলৈয়ে
কৰক।' এইবুলি সকলোৱে ৰণলৈ মন এৰিলে ৷ মাজুম-
খাই বেহাৰ মাৰি আমাৰ দেশক সমুখে আহি মানাহা কোঁঠ
ভঙ্গালে, ফুকনবোৰে বোলে, – “আমাৰ ওপৰে বেজদলৈ
-
স’জাতি আহিছে, এতিয়া যুঁজকহি। আমি ৰণ নকৰোঁ,
হিন্দু পৰ্ব্বতীয়া ফুকনে বণ কৰক।” একাঠী কাড়ো মাৰোঁতা
নহল। এইবুলি গুৱাহাটীত বলহি। পাচে তাৰে এক
ফৈদ মোগলে আহি চাহবুৰুজ ললেহি । তাকে দেখি
আসামে আহিলা পাতি এৰি চামধৰালৈ ভাগি আহিল ।”
মনথিৰ ভঁৰালী বৰুৱা জয়ধ্বজসিংহ মহাৰাজৰ প্রিয়পাত্র
হোৱাৰ কাৰণ জনা নাযায়। ইতিপূৰ্ব্বে মনথিৰে গোচৰ
দিয়াত কালসংহতিৰ চাৰিজনা ঠাকুৰক স্বৰ্গদেৱে ৰজাহাটত
বধ কৰিছিল।
যাউতি-যুগীয়া বিষয়-বাব খোৱা শিৰফুটা আহোমৰ
ওপৰত কায়স্থ ভণ্ডাৰী বৰুৱাক গুৱাহাটীৰ বিচাৰক কৰি
পঠিওৱাত ৰজাশহুৰ বৰফুকন, বাদুলি ফুকন আদি সেনাপতি
ক্ষুণ্ণ হ'ল । ৰজাৰ ভঁৰাললৈ যাবলগীয়া বস্তু টঙ্গচু সন্দিকৈ
আদিয়ে আত্মসাৎ কৰিলে। সেই বস্তুৰ বিচাৰ কৰিবলৈ
স্বৰ্গদেৱে মনথিৰ ভঁৰালী বৰুৱাক পঠিয়ালে । মনথিৰ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>16p2sxzodxr1g6zwdirjd4184bkrv4r</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>246174</id>
      <parentid>246153</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T09:43:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sushmita Lekharu</username>
        <id>3764</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হৈছে */ ৰ-প্ৰতিস্থাপন সঁজুলি ব্যৱহাৰ কৰি ‘বঙালী ৰ’ প্ৰতিস্থাপন কৰা হ’ল।</comment>
      <origin>246174</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2723" sha1="4f34yv8ryw3he7trpd5z5chy255dtcn" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Sushmita Lekharu&quot; /&gt;{{rh||অসম মোগলৰ ৰণ|৩৯}}&lt;/noinclude&gt;মানাহামুখত ফুকনবোৰে শুনি বিস্তৰ অসন্তোষ কৰিলে।
ৰজাশহুৰে বোলে,—‘এই বস্তু-দ্ৰব্য আমিহে বিচাৰ কৰি দিব
পাওঁ। বেজদলৈৰ পুতেকহে সঁজাতি হ’ল, আমি সকলো
ফা-ফুকন অসঞ্জাতি হলোঁ। ভাল, আনো কথা বেজদলৈয়ে
কৰক।’ এইবুলি সকলোৱে ৰণলৈ মন এৰিলে। মাজুম-
খাঁই বেহাৰ মাৰি আমাৰ দেশক সমুখে আহি মানাহা কোঁঠ
ভঙ্গালে, ফুকনবোৰে বোলে, – “আমাৰ ওপৰে বেজদলৈ
সঁজাতি আহিছে, এতিয়া যুঁজকহি। আমি ৰণ নকৰোঁ,
হিন্দু পৰ্ব্বতীয়া ফুকনে ৰণ কৰক।” একাঁঠী কাঁড়ো মাৰোঁতা
নহল। এইবুলি গুৱাহাটীত ৰলহি। পাচে তাৰে এক
ফৈদ মোগলে আহি চাহবুৰুজ ললেহি। তাকে দেখি
আসামে আহিলা পাতি এৰি চামধৰালৈ ভাগি আহিল।”
মনথিৰ ভঁৰালী বৰুৱা জয়ধ্বজসিংহ মহাৰাজৰ প্ৰিয়পাত্ৰ
হোৱাৰ কাৰণ জনা নাযায়। ইতিপূৰ্ব্বে মনথিৰে গোচৰ
দিয়াত কালসংহতিৰ চাৰিজনা ঠাকুৰক স্বৰ্গদেৱে ৰজাহাটত
বধ কৰিছিল।&lt;br/&gt;
{{gap}}যাউতি-যুগীয়া বিষয়-বাব খোৱা শিৰফুটা আহোমৰ
ওপৰত কায়স্থ ভণ্ডাৰী বৰুৱাক গুৱাহাটীৰ বিচাৰক কৰি
পঠিওৱাত ৰজাশহুৰ বৰফুকন, বাদুলি ফুকন আদি সেনাপতি
ক্ষুণ্ণ হ’ল। ৰজাৰ ভঁৰাললৈ যাবলগীয়া বস্তু টঙ্গচু সন্দিকৈ
আদিয়ে আত্মসাৎ কৰিলে। সেই বস্তুৰ বিচাৰ কৰিবলৈ
স্বৰ্গদেৱে মনথিৰ ভঁৰালী বৰুৱাক পঠিয়ালে। মনথিৰ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>4f34yv8ryw3he7trpd5z5chy255dtcn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:মীৰজুমলাৰ অসম আক্ৰমণ.pdf/৬০</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90734</id>
    <revision>
      <id>246154</id>
      <timestamp>2026-04-05T06:12:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sushmita Lekharu</username>
        <id>3764</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;8° মীরজুমলাৰ অসম আক্ৰমণ বৰুৱাই এই ক্ষমতা পাই টঙ্গচুৰ লগত যোত্ৰ থকা বুলি বহুত লোকক শাস্তি দিলে, গুৱাহাটীৰ বৰফুকনৰ দোপদত বৰফুকনৰ পয়োভৰেৰে বহিল, তাৰ উপৰিও তেওঁক নামন...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>246154</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2517" sha1="at0clmtz3groyslsxrgoi7gkke4jevb" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Sushmita Lekharu&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;8°
মীরজুমলাৰ অসম আক্ৰমণ
বৰুৱাই এই ক্ষমতা পাই টঙ্গচুৰ লগত যোত্ৰ থকা বুলি বহুত
লোকক শাস্তি দিলে, গুৱাহাটীৰ বৰফুকনৰ দোপদত
বৰফুকনৰ পয়োভৰেৰে বহিল, তাৰ উপৰিও তেওঁক
নামনিয়াল সৈন্যৰ চৰ্দাৰ পতা হৈছিল। এইবোৰ ভিতৰুৱা
কাৰণত আহোম সেনাপতিসকলে যুদ্ধলৈ মন এৰিলে।
১৬৫৮ পৰা ১৬৬০ চনলৈকে আহোমৰ বল, তেজ, স্বদেশ-
প্রেম যেনে অতুলনীয়া আছিল, তাৰ দুবছৰৰ পিচতে
তেওঁলোকৰ আত্মকন্দল আৰু অধঃপতন তেনে শোকলগা ।
: চামধৰাত অসম-মোগলৰ ৰণ – অসমীয়া সেনাপতি-
সকলে ঠেহ-পেঁচ পাতি থাকোতে মীৰজুমলা নবাবে পা -
শৰাইঘাট আৰু গুৱাহাটী অধিকাৰ কৰি কাজলীত ৰহিলহি ।
তাৰ পিচত চামধৰা পালেহি । বৰ্ত্তমান তেজপুৰৰ ওচৰত
অলপ উজনিত ভোমোৰাগুৰি পৰ্ব্বত । তাৰ ওপৰত দুৰ্জ্জয়
গড় আছিল, সেই গড়ৰ নাম চামধৰা গড়। তেজপুৰৰ
সিপাৰে ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ দক্ষিণ পাৰকো চামধৰা বোলা হৈছিল ।
বর্তমান শিলঘাট জাহাজঘাটৰ ওচৰত চামধবা নামে গাওঁ
আছে। আগৰ বুৰঞ্জীত তেজপুৰ নামৰ উল্লেখ পোৱা
নাযায়। . এই অঞ্চলক উত্তৰে-দক্ষিণে চামধৰা বোলা
হৈছিল ।
মোগল সৈন্য চামধৰা পোৱাত অসমীয়াৰ চেতন হল । এই
চামধবা গড়তে তাহানি প্রতাপসিংহ স্বৰ্গদেৱৰ দিনত ১৬৩৭&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>at0clmtz3groyslsxrgoi7gkke4jevb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>246175</id>
      <parentid>246154</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T09:47:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sushmita Lekharu</username>
        <id>3764</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হৈছে */ ৰ-প্ৰতিস্থাপন সঁজুলি ব্যৱহাৰ কৰি ‘বঙালী ৰ’ প্ৰতিস্থাপন কৰা হ’ল।</comment>
      <origin>246175</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2563" sha1="22njq028hniulzz8i61527w85a3b103" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Sushmita Lekharu&quot; /&gt;{{rh|৪০|মীৰজুমলাৰ অসম আক্ৰমণ|}}&lt;/noinclude&gt;বৰুৱাই এই ক্ষমতা পাই টঙ্গচুৰ লগত যোত্ৰ থকা বুলি বহুত
লোকক শাস্তি দিলে, গুৱাহাটীৰ বৰফুকনৰ দোপদৰত
বৰফুকনৰ পয়োভৰেৰে বহিল, তাৰ উপৰিও তেওঁক
নামনিয়াল সৈন্যৰ চৰ্দ্দাৰ পতা হৈছিল। এইবোৰ ভিতৰুৱা
কাৰণত আহোম সেনাপতিসকলে যুদ্ধলৈ মন এৰিলে।
১৬৫৮ পৰা ১৬৬০ চনলৈকে আহোমৰ বল, তেজ, স্বদেশ-
প্ৰেম যেনে অতুলনীয়া আছিল, তাৰ দুবছৰৰ পিচতে
তেওঁলোকৰ আত্মকন্দল আৰু অধঃপতন তেনে শোকলগা।

{{gap}}'''চামধৰাত অসম-মোগলৰ ৰণ –''' অসমীয়া সেনাপতি-
সকলে ঠেহ-পেঁচ পাতি থাকোতে মীৰজুমলা নবাবে পাণ্ডু -
শৰাইঘাট আৰু গুৱাহাটী অধিকাৰ কৰি কাজলীত ৰহিলহি।
তাৰ পিচত চামধৰা পালেহি। বৰ্ত্তমান তেজপুৰৰ ওচৰত
অলপ উজনিত ভোমোৰাগুৰি পৰ্ব্বত। তাৰ ওপৰত দুৰ্জ্জয়
গড় আছিল, সেই গড়ৰ নাম চামধৰা গড়। তেজপুৰৰ
সিপাৰে ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ দক্ষিণ পাৰকো চামধৰা বোলা হৈছিল।
বৰ্তমান শিলঘাট জাহাজঘাটৰ ওচৰত চামধৰা নামে গাওঁ
আছে। আগৰ বুৰঞ্জীত তেজপুৰ নামৰ উল্লেখ পোৱা
নাযায়। এই অঞ্চলক উত্তৰে-দক্ষিণে চামধৰা বোলা
হৈছিল।&lt;br/&gt;
{{gap}}মোগল সৈন্য চামধৰা পোৱাত অসমীয়াৰ চেতন হল। এই
চামধৰা গড়তে তাহানি প্ৰতাপসিংহ স্বৰ্গদেৱৰ দিনত ১৬৩৭&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>22njq028hniulzz8i61527w85a3b103</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:মীৰজুমলাৰ অসম আক্ৰমণ.pdf/৬১</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90735</id>
    <revision>
      <id>246176</id>
      <timestamp>2026-04-05T09:48:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sushmita Lekharu</username>
        <id>3764</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;অসম মোগলৰ ৰণ ৪ ১ - খৃষ্টাব্দত মোগলক পৰাজয় কৰাৰ ফলি এতিয়াও আছে, “শ্ৰীশ্ৰীস্বৰ্গনাৰায়ণ জয় জয়। শ্রীফুলুঙ গোসাই, শ্রীকুলতা গোসাই শ্ৰীজদু বৰুৱা জয় হল।” আগেয়ে কো...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>246176</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2802" sha1="2v9izip94xfwncr27egtocdwp3v3c23" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Sushmita Lekharu&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;অসম মোগলৰ ৰণ
৪ ১
-
খৃষ্টাব্দত মোগলক পৰাজয় কৰাৰ ফলি এতিয়াও আছে,
“শ্ৰীশ্ৰীস্বৰ্গনাৰায়ণ জয় জয়। শ্রীফুলুঙ গোসাই, শ্রীকুলতা
গোসাই শ্ৰীজদু বৰুৱা জয় হল।” আগেয়ে কোনোবাৰৰ ৰণতো
বিদেশী সৈন্য চামধৰা পাৰ হৈ উজাই যাব পৰা নাছিল । অস-
মীয়াই যেতিয়া দেখিলে মোগলে চামধৰা চেৰাবলৈ উপক্রম
কৰিছে, তেওঁলোকে সকলো শক্তি প্রয়োগ কবি বিদেশীৰ
আক্ৰমণ ব্যর্থ কবিবলৈ চামধৰাৰ দুয়োপাৰে কোঠ দি ৰল ।
স্বৰ্গদেৱ জয়ধ্বজসিংহই গড়গাৱঁৰ পৰা নতুন সেনাপতি, সৈন্য
আৰু আহিলা-পাতি পঠিয়াই চামধৰা যুদ্ধৰ ফলাফলৰ কাৰণে
উদ্বিগ্ন হৈ বাট চাই থাকিল। উত্তৰৰ সৈন্যবাহিনীৰ
অধিপতি আছিল লাঙ্গিচং বৰগোহাঁই, আৰু দক্ষিণে আছিল
আতন বুঢ়াগোহাঁই ডাঙ্গৰীয়া আৰু ঘোঁৰাকোঁৱৰ সেনাপতি।
দিলেৰ-খাঁৰ শিমলুগড় কোঠ অধিকাৰ — চামধৰাৰ
অধিকাৰ—চামধৰাৰ
দক্ষিণে শিমলুগড়ৰ কোঠ, তাতে মোগল আৰু আহোম
শক্তিৰ সংঘৰ্ষ কেন্দ্ৰীভূত হল। মীৰজুমলাৰ আফগান
সেনাপতি দিলেৰ-খাঁই শিমলুগড় অৱৰোধ কৰিলে ৷ তাতে
তুমুল ৰণ হল । কেইদিনমানৰ পিচত অসমীয়াৰ আহিলা-
পাতি ঢুকুৱাত উত্তৰৰ সেনাপতি লাঙ্গিচং বৰগোহাঁইলৈ সহায়
খুজি পঠিওৱাত গোহায়ে নিজলৈ পিচলৈ টান পৰে বুলি
খোজা আহিলা-পাতি পঠিয়াই নিদিলে। শিমলুগড়ৰ
কোঁঠৰ মানুহে ৰণ কৰিব নোৱাৰি কোঠ এৰি ভাগি গল&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>2v9izip94xfwncr27egtocdwp3v3c23</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>246214</id>
      <parentid>246176</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T10:13:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sushmita Lekharu</username>
        <id>3764</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হৈছে */ ৰ-প্ৰতিস্থাপন সঁজুলি ব্যৱহাৰ কৰি ‘বঙালী ৰ’ প্ৰতিস্থাপন কৰা হ’ল।</comment>
      <origin>246214</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2778" sha1="juhri6plc6fahbm93dwtgdkpn6o5v35" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Sushmita Lekharu&quot; /&gt;{{rh||অসম মোগলৰ ৰণ|৪১}}&lt;/noinclude&gt;খৃষ্টাব্দত মোগলক পৰাজয় কৰাৰ ফলি এতিয়াও আছে,⸺
“শ্ৰীশ্ৰীস্বৰ্গনাৰায়ণ জয় জয়। শ্ৰীফুলুঙ গোসাই, শ্ৰীকুলতা
গোসাই শ্ৰীজদুবৰুৱা জয় হল।” আগেয়ে কোনোবাৰৰ ৰণতো
বিদেশী সৈন্য চামধৰা পাৰ হৈ উজাই যাব পৰা নাছিল। অস-
মীয়াই যেতিয়া দেখিলে মোগলে চামধৰা চেৰাবলৈ উপক্ৰম
কৰিছে, তেওঁলোকে সকলো শক্তি প্ৰয়োগ কৰি বিদেশীৰ
আক্ৰমণ ব্যৰ্থ কৰিবলৈ চামধৰাৰ দুয়োপাৰে কোঠ দি ৰল।
স্বৰ্গদেৱ জয়ধ্বজসিংহই গড়গাৱঁৰ পৰা নতুন সেনাপতি, সৈন্য
আৰু আহিলা-পাতি পঠিয়াই চামধৰা যুদ্ধৰ ফলাফলৰ কাৰণে
উদ্বিগ্ন হৈ বাট চাই থাকিল। উত্তৰৰ সৈন্যবাহিনীৰ
অধিপতি আছিল লাঙ্গিচং বৰগোহাঁই, আৰু দক্ষিণে আছিল
আতন বুঢ়াগোহাঁই ডাঙ্গৰীয়া আৰু ঘোঁৰাকোঁৱৰ সেনাপতি।

{{gap}}'''দিলেৰ-খাঁৰ শিমলুগড় কোঠ অধিকাৰ —''' চামধৰাৰ
দক্ষিণে শিমলুগড়ৰ কোঠ, তাতে মোগল আৰু আহোম
শক্তিৰ সংঘৰ্ষ কেন্দ্ৰীভূত হল। মীৰজুমলাৰ আফগান
সেনাপতি দিলেৰ-খাঁই শিমলুগড় অৱৰোধ কৰিলে। তাতে
তুমুল ৰণ হল। কেইদিনমানৰ পিচত অসমীয়াৰ আহিলা-
পাতি ঢুকুৱাত উত্তৰৰ সেনাপতি লাঙ্গিচং বৰগোহাঁইলৈ সহায়
খুজি পঠিওৱাত গোহাঁয়ে নিজলৈ পিচলৈ টান পৰে বুলি
খোজা আহিলা-পাতি পঠিয়াই নিদিলে। শিমলুগড়ৰ
কোঁঠৰ মানুহে ৰণ কৰিব নোৱাৰি কোঠ এৰি ভাগি গল&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>juhri6plc6fahbm93dwtgdkpn6o5v35</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:মীৰজুমলাৰ অসম আক্ৰমণ.pdf/৬২</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90736</id>
    <revision>
      <id>246177</id>
      <timestamp>2026-04-05T09:48:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sushmita Lekharu</username>
        <id>3764</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;মীৰজুমলাৰ অসম আক্ৰমণ ১৬৬২ খৃষ্টাব্দৰ ২৬ ফেব্রুয়াৰী তাৰিখে মীৰজুমলাই নিজে এই গড়ত সোমাই তাৰ দুৰ্গম গড়-প্রাঞ্চি প্ৰশংসা কৰিবলৈ ধৰিলৈ। এই যুদ্ধকে মোগল বুৰঞ্জী-ল...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>246177</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2893" sha1="cmj4rzf8u1spv34z4taiztb0pql7pte" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Sushmita Lekharu&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;মীৰজুমলাৰ অসম আক্ৰমণ
১৬৬২ খৃষ্টাব্দৰ ২৬ ফেব্রুয়াৰী তাৰিখে মীৰজুমলাই নিজে এই
গড়ত সোমাই তাৰ দুৰ্গম গড়-প্রাঞ্চি প্ৰশংসা কৰিবলৈ
ধৰিলৈ। এই যুদ্ধকে মোগল বুৰঞ্জী-লিখকসকলে শিমলা-
গড়ৰ বা শামলাগড়ৰ ৰণ বুলি কৈছে আৰু দিলেৰ-খাঁই
এই গড় অধিকাৰ কৰাৰ বৰ্ণনাত মোগল-বুৰঞ্জী লিখকসকলে
আবেগপূর্ণ ওজস্বী ভাষাৰ হাত সাৰিব পৰা নাই ৷
উল্লিখিত আফগান সেনাপতি দিলেৰ-খাঁ দাউদজাইৰ
জীৱন-বৃত্তান্তত শ্যাহ-নওয়াজ-খাই লিখিছে,
প্ৰত্যেক ঠাইতে
পাদশাহী সৈন্যই
“চুলতান চুজাক খেদাৰ পাচত, মোৱাজুম-খাঁ নবাবৰ
অসম-বিজয় যাত্ৰাত দিলেৰ-খাঁ আগসৈন্যৰ অধিপতি
আছিল, আৰু তেওঁ অকামিলা অসমীয়াক শাস্তি দিয়াত
ভালেমান সুখ্যাতিপূৰ্ণ কাম কৰিছিল।
তেওঁ মীৰজুমলাৰ বিজয়সঙ্গী আছিল।
ব্রহ্মপুত্র, নামে এই দেশৰ এখন সুপ্রসিদ্ধ নদী পাৰ হৈ
শাম্‌লাগড়ৰ কোঠ পায়হি। এই দুৰ্জ্জয় আৰু গগনস্পর্শী
গড় অৱৰোধ কৰা কাৰ্য্য উচ্চ সঙ্কল্পকাৰীসকলৰ ভিতৰত
অগ্ৰগন বীৰৰো ক্ষমতাৰ অতীত আছিল । এই দুর্গত থকা
প্রজাবৃন্দই দৈৱদুর্ব্বিপাকৰ শৈল নিক্ষেপ আৰু আকাশৰ
বজ্ৰৰপৰা নিষ্কৃতি লাভ কৰিছিল। দুৰ্গৰ দুয়োফালে বহল
আৰু ওখ প্ৰাচীৰ আছিল । দুৰ্গৰ দক্ষিণফালে এই প্ৰাচীৰ
চাৰি ক্রোশ দূর বিস্তৃত হৈ এটি অভ্রভেদী পৰ্ব্বতৰ গাত অন্ত
হৈছিল। উত্তৰৰ প্ৰাচীৰ তিনি ক্রোশ দীঘল হৈ ওপৰত&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>cmj4rzf8u1spv34z4taiztb0pql7pte</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>246215</id>
      <parentid>246177</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T10:18:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sushmita Lekharu</username>
        <id>3764</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হৈছে */ ৰ-প্ৰতিস্থাপন সঁজুলি ব্যৱহাৰ কৰি ‘বঙালী ৰ’ প্ৰতিস্থাপন কৰা হ’ল।</comment>
      <origin>246215</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2933" sha1="s1dtbosokwqsnxflfnubv287tajbfdq" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Sushmita Lekharu&quot; /&gt;{{rh|৪২|মীৰজুমলাৰ অসম আক্ৰমণ|}}&lt;/noinclude&gt;১৬৬২ খৃষ্টাব্দৰ ২৬ ফেব্ৰুয়াৰী তাৰিখে মীৰজুমলাই নিজে এই
গড়ত সোমাই তাৰ দুৰ্গম গড়-প্ৰাঞ্চি প্ৰশংসা কৰিবলৈ
ধৰিলৈ। এই যুদ্ধকে মোগল বুৰঞ্জী-লিখকসকলে শিমলা-
গড়ৰ বা শামলাগড়ৰ ৰণ বুলি কৈছে আৰু দিলেৰ-খাঁই
এই গড় অধিকাৰ কৰাৰ বৰ্ণনাত মোগল-বুৰঞ্জী লিখকসকলে
আবেগপূৰ্ণ ওজস্বী ভাষাৰ হাত সাৰিব পৰা নাই।&lt;br/&gt;
{{gap}}উল্লিখিত আফগান সেনাপতি দিলেৰ-খাঁ দাউদজাইৰ
জীৱন-বৃত্তান্তত শ্যাহ-নওয়াজ-খাঁই লিখিছে,—&lt;br/&gt;
{{gap}}“চুলতান চুজাক খেদাৰ পাচত, মোৱাজুম-খাঁ নবাবৰ
অসম-বিজয় যাত্ৰাত দিলেৰ-খাঁ আগসৈন্যৰ অধিপতি
আছিল, আৰু তেওঁ অকামিলা অসমীয়াক শাস্তি দিয়াত
ভালেমান সুখ্যাতিপূৰ্ণ কাম কৰিছিল। প্ৰত্যেক ঠাইতে
তেওঁ মীৰজুমলাৰ বিজয়সঙ্গী আছিল। পাদশাহী সৈন্যই
ব্ৰহ্মপুত্ৰ নামে এই দেশৰ এখন সুপ্ৰসিদ্ধ নদী পাৰ হৈ
শাম্‌লাগড়ৰ কোঠ পায়হি। এই দুৰ্জ্জয় আৰু গগনস্পৰ্শী
গড় অৱৰোধ কৰা কাৰ্য্য উচ্চ সঙ্কল্পকাৰীসকলৰ ভিতৰত
অগ্ৰগন বীৰৰো ক্ষমতাৰ অতীত আছিল। এই দুৰ্গত থকা
প্ৰজাবৃন্দই দৈৱদুৰ্ব্বিপাকৰ শৈল নিক্ষেপ আৰু আকাশৰ
বজ্ৰৰপৰা নিষ্কৃতি লাভ কৰিছিল। দুৰ্গৰ দুয়োফালে বহল
আৰু ওখ প্ৰাচীৰ আছিল। দুৰ্গৰ দক্ষিণফালে এই প্ৰাচীৰ
চাৰি ক্ৰোশ দূৰ বিস্তৃত হৈ এটি অভ্ৰভেদী পৰ্ব্বতৰ গাত অন্ত
হৈছিল। উত্তৰৰ প্ৰাচীৰ তিনি ক্ৰোশ দীঘল হৈ ওপৰত&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>s1dtbosokwqsnxflfnubv287tajbfdq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:মীৰজুমলাৰ অসম আক্ৰমণ.pdf/৬৩</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90737</id>
    <revision>
      <id>246178</id>
      <timestamp>2026-04-05T09:49:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sushmita Lekharu</username>
        <id>3764</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;অসম মোগলৰ বণ ৪৩ কোৱা প্ৰচণ্ড নদীৰ গাত লাগিছিলহি। দুয়ো প্ৰাচীৰৰ ভিতৰফালে বুৰুজ আদি পতা হৈছিল, আৰু বাহিৰে এটা দ গড়খাৱৈ আছিল । প্রত্যেক ঠাইত সৰু-বৰ অনেক হিলৈ সজাই থো...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>246178</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2723" sha1="gimdu6dum64ps6j13odrkd950sycwdu" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Sushmita Lekharu&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;অসম মোগলৰ বণ
৪৩
কোৱা প্ৰচণ্ড নদীৰ গাত লাগিছিলহি। দুয়ো প্ৰাচীৰৰ
ভিতৰফালে বুৰুজ আদি পতা হৈছিল, আৰু বাহিৰে এটা
দ গড়খাৱৈ আছিল । প্রত্যেক ঠাইত সৰু-বৰ অনেক হিলৈ
সজাই থোৱা আছিল। সেই ঠাইত তিনিলাখ ৰণুৱা
অসমীয়াই শত্রুসেনাক হতাবলৈ সষ্টম হৈ আছিল। গোটেই
দুৰ্গ অৱৰোধ কৰা অসম্ভৱ হেন দেখি বৰসেনাপতি মোৱাজুম-
খাৰ উপদেশমতে দিলেৰ-খাঁই সবাতকৈ ডাঙৰ বুৰুজটোৰ
সমুখত অস্ত্রশাল স্থাপন কৰিলে, আৰু ভিতৰে বাহিৰে যুদ্ধ
চলিবলৈ ধৰিলে। সেই দুর্গ ইমান মজবুত আছিল যে বুৰুজ
আৰু কোঠৰ দেৱালত বহিলৈৰ গুলিয়ে একো চাব বহুৱাব
নোৱাৰিলে। গুলি পৰা মাত্ৰে অলপ ধূলি মাত্ৰ উৰি যায়,
গুলীৰ কোবত গড় ভঙ্গা বা গড়ৰ ওপৰভাগ খহি যোৱাৰ
একো প্ৰমাণ পোৱা নগল। সেই ৰাজ্য বৰ ভয়ঙ্কয় আৰু
হাবি-পৰ্ব্বতেৰে ভৰা । হিন্দুস্থানৰ পৰা দুৰ্জ্জয় সৈন্য ইতিপূৰ্ব্বে
সেই দেশ জয় কৰিবলৈ যাওঁতে তাৰ মানুহৰ বিশ্বাস-
ঘাতকতাৰ নিমিত্তে পৰাজিত আৰু ক্ষয়প্রাপ্ত হৈছিল। সেই
গড়ৰ এফালৰ এটা দেৱাল মাথোঁ আক্ৰমণ কৰিবলৈ বৰ-
সেনাপতিয়ে উপদেশ দিয়াত দিলেৰ-খাঁই বচা বচা
সাহিয়াল মানুহ কিছু লগত লৈ আক্ৰমণৰ আয়োজন
কৰিছিল ।
“নবাবৰ সৈন্যৰ লগত আহুদি হিচাবে এটা অসমীয়া
ৰণুৱা আছিল । সি বহুত দিন বাদশাহৰ সাম্ৰাজ্যত থাকি&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>gimdu6dum64ps6j13odrkd950sycwdu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>246216</id>
      <parentid>246178</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T10:21:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sushmita Lekharu</username>
        <id>3764</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হৈছে */ ৰ-প্ৰতিস্থাপন সঁজুলি ব্যৱহাৰ কৰি ‘বঙালী ৰ’ প্ৰতিস্থাপন কৰা হ’ল।</comment>
      <origin>246216</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2750" sha1="3aosmp4sq0shdzrz96pk9ms72cs5gl7" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Sushmita Lekharu&quot; /&gt;{{rh||অসম মোগলৰ ৰণ|৪৩}}&lt;/noinclude&gt;কোৱা প্ৰচণ্ড নদীৰ গাত লাগিছিলহি। দুয়ো প্ৰাচীৰৰ
ভিতৰফালে বুৰুজ আদি পতা হৈছিল, আৰু বাহিৰে এটা
দ গড়খাৱৈ আছিল। প্ৰত্যেক ঠাইত সৰু-বৰ অনেক হিলৈ
সজাই থোৱা আছিল। সেই ঠাইত তিনিলাখ ৰণুৱা
অসমীয়াই শত্ৰুসেনাক হতাবলৈ সষ্টম হৈ আছিল। গোটেই
দুৰ্গ অৱৰোধ কৰা অসম্ভৱ হেন দেখি বৰসেনাপতি মোৱাজুম-
খাঁৰ উপদেশমতে দিলেৰ-খাঁই সবাতকৈ ডাঙৰ বুৰুজটোৰ
সমুখত অস্ত্ৰশাল স্থাপন কৰিলে, আৰু ভিতৰে বাহিৰে যুদ্ধ
চলিবলৈ ধৰিলে। সেই দুৰ্গ ইমান মজবুত আছিল যে বুৰুজ
আৰু কোঠৰ দেৱালত বৰহিলৈৰ গুলিয়ে একো চাব বহুৱাব
নোৱাৰিলে। গুলি পৰা মাত্ৰে অলপ ধূলি মাত্ৰ উৰি যায়,
গুলীৰ কোবত গড় ভঙ্গা বা গড়ৰ ওপৰভাগ খহি যোৱাৰ
একো প্ৰমাণ পোৱা নগল। সেই ৰাজ্য বৰ ভয়ঙ্কয় আৰু
হাবি-পৰ্ব্বতেৰে ভৰা। হিন্দুস্থানৰ পৰা দুৰ্জ্জয় সৈন্য ইতিপূৰ্ব্বে
সেই দেশ জয় কৰিবলৈ যাওঁতে তাৰ মানুহৰ বিশ্বাস-
ঘাতকতাৰ নিমিত্তে পৰাজিত আৰু ক্ষয়প্ৰাপ্ত হৈছিল। সেই
গড়ৰ এফালৰ এটা দেৱাল মাথোঁ আক্ৰমণ কৰিবলৈ বৰ-
সেনাপতিয়ে উপদেশ দিয়াত দিলেৰ-খাঁই বচা বচা
সাহিয়াল মানুহ কিছু লগত লৈ আক্ৰমণৰ আয়োজন
কৰিছিল।&lt;br/&gt;
{{gap}}“নবাবৰ সৈন্যৰ লগত আহুদি হিচাবে এটা অসমীয়া
ৰণুৱা আছিল। সি বহুত দিন বাদশ্যাহৰ সাম্ৰাজ্যত থাকি&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>3aosmp4sq0shdzrz96pk9ms72cs5gl7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:মীৰজুমলাৰ অসম আক্ৰমণ.pdf/৬৪</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90738</id>
    <revision>
      <id>246179</id>
      <timestamp>2026-04-05T09:49:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sushmita Lekharu</username>
        <id>3764</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;88 মীৰজুমলাৰ অসম আক্ৰমণ যোৱা ; সি অতি টেঙ্গৰ মানুহ আছিল ৷ হঠাতে তাৰ মগজুত এটা দুৰভিসন্ধি সোমাল । সি মোগলৰ ফলীয়া বুলি দেখুৱাবলৈ ভালৰি লগাই কলে যে, সি সকলো ঠাইৰ তলা-নলা...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>246179</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2858" sha1="9mgechvmj3u2v0pkx4e7ccfyc80lw7q" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Sushmita Lekharu&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;88
মীৰজুমলাৰ অসম আক্ৰমণ
যোৱা ; সি অতি টেঙ্গৰ মানুহ আছিল ৷ হঠাতে তাৰ মগজুত
এটা দুৰভিসন্ধি সোমাল । সি মোগলৰ ফলীয়া বুলি
দেখুৱাবলৈ ভালৰি লগাই কলে যে, সি সকলো ঠাইৰ
তলা-নলা আৰু অৱস্থাৰ সম্ভেদ পায়; যদি তাৰ কথা শুনে
তেন্তে অতি সহজ উপায়ে পাদশাহী সৈন্যক এনে এডোখৰ
ঠাইলৈ নিব, য'ৰ পৰা সহজে দুৰ্গ আক্ৰমণ কৰিব পৰা যাব ।
ইয়াৰ লগে-লগে সি গড়-ভিতৰীয়া অসমীয়া সৈন্যলৈ এডোখৰ
অতি সঙ্কটাপন্ন ঠাইত মুঠ বান্ধিবলৈ বাৰ্ত্তা দি পঠিয়ালে ।
এই হাৰামজাদাই বাট দেখুৱামতে দিলেব-খাঁই এদিন বাতি
নিৰ্দিষ্ট ঠাইলৈ যাত্ৰা কৰিলে। দোকমোকালিত দিলেৰ-খাই
পানীৰে চপচপীয়া এটা গড়খাৱৈ পালেগৈ, সেইটো পাৰ
হোৱা অতি সঙ্কটজনক, বিশেষতঃ তাৰ কাষতে অসমীয়া সৈন্য
জুম বান্ধি ৰৈ আছিল। নিমিষৰ ভিতৰতে সহস্ৰ হিলৈ-
জাই হোৱাত আকাশ তমসাচ্ছন্ন হল, গড়ৰ টিঙ্গনিৰ পৰা
বাৰুদ-চুঙ্গা বাগৰি ফুটি মেদিনীমণ্ডল কঁপাবলৈ ধৰিলে ।
পৰম সাহসিক বীৰ দিলে-খাঁই পাচ নুহু হকিবলৈ
গড়খাৱৈৰ পানীৰ পোনে হাতী মেলিলে, তেওঁৰ লগৰ সৈন্যই
সেনাপতিৰ এনে অসীম সাহ দেখি হুই মাৰি আগবাঢ়ি গল ।
তাতে তুমুল ৰণ হল, অসংখ্য ইচলাম সৈন্যৰ গাত খোচ
লাগিল, আৰু ভালেমান সৈন্য ৰণত পৰিল, পাঁচোটা গুলি
দিলেৰ-খাৰ গাত পৰিছিল, কিন্তু তেওঁৰ গাত বৰ্ম্মা থকাৰ
কাৰণে গুলিয়ে একো কৰিব নোৱাৰিলে। আৰু অসংখ্য&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>9mgechvmj3u2v0pkx4e7ccfyc80lw7q</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>246217</id>
      <parentid>246179</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T10:24:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sushmita Lekharu</username>
        <id>3764</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হৈছে */ ৰ-প্ৰতিস্থাপন সঁজুলি ব্যৱহাৰ কৰি ‘বঙালী ৰ’ প্ৰতিস্থাপন কৰা হ’ল।</comment>
      <origin>246217</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2875" sha1="gmmkwcnmj2hnhtclnpxlg57ljswm3h8" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Sushmita Lekharu&quot; /&gt;{{rh|৪৪|মীৰজুমলাৰ অসম আক্ৰমণ|}}&lt;/noinclude&gt;যোৱা; সি অতি টেঙ্গৰ মানুহ আছিল। হঠাতে তাৰ মগজুত
এটা দুৰভিসন্ধি সোমাল। সি মোগলৰ ফলীয়া বুলি
দেখুৱাবলৈ ভালৰি লগাই কলে যে, সি সকলো ঠাইৰ
তলা-নলা আৰু অৱস্থাৰ সম্ভেদ পায়; যদি তাৰ কথা শুনে
তেন্তে অতি সহজ উপায়ে পাদশাহী সৈন্যক এনে এডোখৰ
ঠাইলৈ নিব, য’ৰ পৰা সহজে দুৰ্গ আক্ৰমণ কৰিব পৰা যাব।
ইয়াৰ লগে-লগে সি গড়-ভিতৰীয়া অসমীয়া সৈন্যলৈ এডোখৰ
অতি সঙ্কটাপন্ন ঠাইত মুঠ বান্ধিবলৈ বাৰ্ত্তা দি পঠিয়ালে।
এই হাৰামজাদাই বাট দেখুৱামতে দিলেৰ-খাঁই এদিন ৰাতি
নিৰ্দিষ্ট ঠাইলৈ যাত্ৰা কৰিলে। দোকমোকালিত দিলেৰ-খাঁই
পানীৰে চপচপীয়া এটা গড়খাৱৈ পালেগৈ, সেইটো পাৰ
হোৱা অতি সঙ্কটজনক, বিশেষতঃ তাৰ কাষতে অসমীয়া সৈন্য
জুম বান্ধি ৰৈ আছিল। নিমিষৰ ভিতৰতে সহস্ৰ হিলৈ-
জাঁই হোৱাত আকাশ তমসাচ্ছন্ন হল, গড়ৰ টিঙ্গনিৰ পৰা
বাৰুদ-চুঙ্গা বাগৰি ফুটি মেদিনীমণ্ডল কঁপাবলৈ ধৰিলে।
পৰম সাহসিক বীৰ দিলেৰ-খাঁই পাচ নুহুঁহকিবলৈ
গড়খাৱৈৰ পানীৰ পোনে হাতী মেলিলে, তেওঁৰ লগৰ সৈন্যই
সেনাপতিৰ এনে অসীম সাহ দেখি হুই মাৰি আগবাঢ়ি গল।
তাতে তুমুল ৰণ হল, অসংখ্য ইচলাম সৈন্যৰ গাত খোচ
লাগিল, আৰু ভালেমান সৈন্য ৰণত পৰিল, পাঁচোটা গুলি
দিলেৰ-খাৰ গাত পৰিছিল, কিন্তু তেওঁৰ গাত বৰ্ম্মা থকাৰ
কাৰণে গুলিয়ে একো কৰিব নোৱাৰিলে। আৰু অসংখ্য&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>gmmkwcnmj2hnhtclnpxlg57ljswm3h8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:মীৰজুমলাৰ অসম আক্ৰমণ.pdf/৬৫</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90739</id>
    <revision>
      <id>246180</id>
      <timestamp>2026-04-05T09:50:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sushmita Lekharu</username>
        <id>3764</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;অসম মোগলৰ বণ 8 গুলি তেওঁৰ হাতী আৰু হাউদাৰ গাত লগাত তেওঁক পশিব নোৱাৰিলে। তাৰ পিচত দিলেৰ-খাই গোটাচেৰেক সৈন্যৰে সৈতে দুৰ্গৰ নামনি পাই প্ৰাচীৰ লঙ্ঘি গড়ৰ মূখত উঠি শত্ৰ...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>246180</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2558" sha1="6hip5lmujza5afjsl2g86o4095udjts" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Sushmita Lekharu&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;অসম মোগলৰ বণ
8
গুলি তেওঁৰ হাতী আৰু হাউদাৰ গাত লগাত তেওঁক পশিব
নোৱাৰিলে। তাৰ পিচত দিলেৰ-খাই গোটাচেৰেক
সৈন্যৰে সৈতে দুৰ্গৰ নামনি পাই প্ৰাচীৰ লঙ্ঘি গড়ৰ মূখত
উঠি শত্ৰুৰ লগত যুঁজিবলৈ ধৰিলে। অৱশেহত তেওঁৰ
মানুহে গড়ৰ ভিতৰ সোমাই বিজয়-নিচান উত্তোলন কৰিলে ।
ৰণভঙ্গ হৈ বিধৰ্ম্মী শত্রুসৈন্য পলাই ফাঁট মাৰিলে ।”-
মাছিৰ-উল-উমৰা, বেভেজি আৰু বেণীপ্ৰসাদৰ ইংৰাজী
অনুবাদ ।
মোগলৰ কলিয়াবৰ অধিকাৰ — আগৰ দিনত মানাহা
আৰু পাঞ্চৰৰ্তনত ভৰি পিছলিলে অসমীয়া সৈন্যৰ তম্ভিবৰ
ঠাই আছিল গুৱাহাটী : গুৱাহাটীত ভৰি পিছলিলে চামধৰা ;
কিন্তু চামধৰাত ভৰি পিছলিলে তক্তিৰ ঠাই নাই। কোনো
যুগত নোহোৱা চামধৰাত পৰাস্ত হৈ অসমীয়া সৈন্য হতাশ
হল । চামধৰাত নোৱাৰি বুঢ়াগোহাঁই গড়গাৱলৈ হুহকি
গল। মীৰজুমলাই কিছনসিং ৰজাক চামধৰাত সেনাপতি
পাতি থৈ আগবাঢ়ি গৈ কলিয়াবৰ পালে ৷ তাৰ পিচত
বঙ্গালে নগাৱঁৰ দিজু নৈৰ কাষত থকা পোতাকলঙ্গৰ কোঠ
আক্ৰমণ কৰিলে । তাতে কিছু যুদ্ধ হল। লেচাম হাতী
বৰুৱাই গড়ৰ পৰা ওলাই বঙ্গালক ধৰি অসাধাৰণ বলবীৰ্য
বঙ্গালে মৃত
দেখুৱাই সেই ৰণত প্ৰাণত্যাগ কৰিছিল ।
হাতী বৰুৱাৰ বুকু ফালি সাহ-পিত পৰীক্ষা কৰিবলৈ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>6hip5lmujza5afjsl2g86o4095udjts</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>246218</id>
      <parentid>246180</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T10:28:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sushmita Lekharu</username>
        <id>3764</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হৈছে */ ৰ-প্ৰতিস্থাপন সঁজুলি ব্যৱহাৰ কৰি ‘বঙালী ৰ’ প্ৰতিস্থাপন কৰা হ’ল।</comment>
      <origin>246218</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2601" sha1="0hu7krk5dc9ssirj8ymxo2gqfz0u586" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Sushmita Lekharu&quot; /&gt;{{rh||অসম মোগলৰ ৰণ|৪৫}}&lt;/noinclude&gt;গুলি তেওঁৰ হাতী আৰু হাউদাৰ গাত লগাত তেওঁক পৰ্শিব
নোৱাৰিলে। তাৰ পিচত দিলেৰ-খাঁই গোটাচেৰেক
সৈন্যৰে সৈতে দুৰ্গৰ নামনি পাই প্ৰাচীৰ লঙ্ঘি গড়ৰ মূধত
উঠি শত্ৰুৰ লগত যুঁজিবলৈ ধৰিলে। অৱশেহত তেওঁৰ
মানুহে গড়ৰ ভিতৰ সোমাই বিজয়-নিচান উত্তোলন কৰিলে।
ৰণভঙ্গ হৈ বিধৰ্ম্মী শত্ৰুসৈন্য পলাই ফাঁট মাৰিলে।”—
মাছিৰ-উল-উমৰা, বেভেৰিজ আৰু বেণীপ্ৰসাদৰ ইংৰাজী
অনুবাদ।

{{gap}}'''মোগলৰ কলিয়াবৰ অধিকাৰ—''' আগৰ দিনত মানাহা
আৰু পাঞ্চৰতনত ভৰি পিছলিলে অসমীয়া সৈন্যৰ তম্ভিবৰ
ঠাই আছিল গুৱাহাটী ; গুৱাহাটীত ভৰি পিছলিলে চামধৰা;
কিন্তু চামধৰাত ভৰি পিছলিলে তম্ভিবৰ ঠাই নাই। কোনো
যুগত নোহোৱা চামধৰাত পৰাস্ত হৈ অসমীয়া সৈন্য হতাশ
হল। চামধৰাত নোৱাৰি বুঢ়াগোহাঁই গড়গাৱঁলৈ হুঁহকি
গল। মীৰজুমলাই কিছনসিং ৰজাক চামধৰাত সেনাপতি
পাতি থৈ আগবাঢ়ি গৈ কলিয়াবৰ পালে। তাৰ পিচত
বঙ্গালে নগাৱঁৰ দিজু নৈৰ কাষত থকা পোতাকলঙ্গৰ কোঁঠ
আক্ৰমণ কৰিলে। তাতে কিছু যুদ্ধ হল। লেচাম হাতী
বৰুৱাই গড়ৰ পৰা ওলাই বঙ্গালক ধৰি অসাধাৰণ বলবীৰ্য্য
দেখুৱাই সেই ৰণত প্ৰাণত্যাগ কৰিছিল। বঙ্গালে মৃত
হাতী বৰুৱাৰ বুকু ফালি সাহ-পিত পৰীক্ষা কৰিবলৈ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>0hu7krk5dc9ssirj8ymxo2gqfz0u586</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:মীৰজুমলাৰ অসম আক্ৰমণ.pdf/৬৬</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90740</id>
    <revision>
      <id>246181</id>
      <timestamp>2026-04-05T09:50:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sushmita Lekharu</username>
        <id>3764</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;৪৬ মীৰজুমলাৰ অসম আক্ৰমণ কলাডিল উলিয়াই চাইছিল। হাতী বৰুৱা ৰণত পৰাতো আহোম সৈন্যই প্রাণটাকি যুদ্ধ কৰিছিল। বঙ্গালো ভাগে যেন হৈছিল। কিন্তু ইয়াৰ পিচতে চেংমুন ৰজাশহ...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>246181</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1646" sha1="fn9ttntn8ss79t6yc40btqawnho6382" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Sushmita Lekharu&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;৪৬
মীৰজুমলাৰ অসম আক্ৰমণ
কলাডিল উলিয়াই চাইছিল। হাতী বৰুৱা ৰণত পৰাতো
আহোম সৈন্যই প্রাণটাকি যুদ্ধ কৰিছিল। বঙ্গালো ভাগে
যেন হৈছিল। কিন্তু ইয়াৰ পিচতে চেংমুন ৰজাশহুৰ বৰ
ফুকনে নগঞা শ‍ইকীয়া ভোটাই ডেকাৰ মানুহৰ হতুৱাই
বঙ্গালক বাট-পথ দেখুৱাই পোতাকলঙ্গ আৰু দিজোৰ কোঠ
সোমাবলৈ সুচল কৰি দিয়ে। কোঁঠৰ চৰ্দাৰ পুনাই বৰাই
বলে নোৱাৰি সলালৈ ভাগি গল । বঙ্গালেও কোঁঠৰ
ভিতৰত আমাৰ ভালেখিনি আহিলা-পাতি পালে ৷
সলাৰ পৰা হুঁ হকি অসমীয়া সৈন্য কুকুৰাকটাত ৰলগৈ ৷
তাতো বঙ্গাল সৈন্যৰ হাতত পৰাস্ত হৈ আকৌ সলা
পালেহি । মনোহৰ নামে এজন অসমীয়া কাকতিয়ে সলাতে
বঙ্গালক বৰিলে। সলাৰ পৰা তিনি ডাঙ্গৰীয়া আৰু অন্যান্য
বিষয়া পলাই যিপিনে পালে সেইপিনে ভাগি গল ।&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>fn9ttntn8ss79t6yc40btqawnho6382</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>246219</id>
      <parentid>246181</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T10:31:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sushmita Lekharu</username>
        <id>3764</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হৈছে */ ৰ-প্ৰতিস্থাপন সঁজুলি ব্যৱহাৰ কৰি ‘বঙালী ৰ’ প্ৰতিস্থাপন কৰা হ’ল।</comment>
      <origin>246219</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1671" sha1="p7c3nnccjjvzvdvvp1lmhe33414ttv8" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Sushmita Lekharu&quot; /&gt;{{rh|৪৬|মীৰজুমলাৰ অসম আক্ৰমণ|}}&lt;/noinclude&gt;কলাডিল উলিয়াই চাইছিল। হাতী বৰুৱা ৰণত পৰাতো
আহোম সৈন্যই প্ৰাণটাকি যুদ্ধ কৰিছিল। বঙ্গালো ভাগে
যেন হৈছিল। কিন্তু ইয়াৰ পিচতে চেংমুন ৰজাশহুৰ বৰ
ফুকনে নগঞা শ‍ইকীয়া ভোটাই ডেকাৰ মানুহৰ হঁতুৱাই
বঙ্গালক বাট-পথ দেখুৱাই পোতাকলঙ্গ আৰু দিজোৰ কোঁঠ
সোমাবলৈ সুচল কৰি দিয়ে। কোঁঠৰ চৰ্দ্দাৰ পুনাই বৰাই
বলে নোৱাৰি সলালৈ ভাগি গল। বঙ্গালেও কোঁঠৰ
ভিতৰত আমাৰ ভালেখিনি আহিলা-পাতি পালে।&lt;br/&gt;
{{gap}}সলাৰ পৰা হুঁহকি অসমীয়া সৈন্য কুকুৰাকটাত ৰলগৈ।
তাতো বঙ্গাল সৈন্যৰ হাতত পৰাস্ত হৈ আকৌ সলা
পালেহি। মনোহৰ নামে এজন অসমীয়া কাকতিয়ে সলাতে
বঙ্গালক বৰিলে। সলাৰ পৰা তিনি ডাঙ্গৰীয়া আৰু অন্যান্য
বিষয়া পলাই যিপিনে পালে সেইপিনে ভাগি গল।&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>p7c3nnccjjvzvdvvp1lmhe33414ttv8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:মীৰজুমলাৰ অসম আক্ৰমণ.pdf/৬৭</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90741</id>
    <revision>
      <id>246182</id>
      <timestamp>2026-04-05T09:51:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sushmita Lekharu</username>
        <id>3764</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;মীৰজুমলাৰ গড়গাওঁ অধিকাৰ গড়গাৱঁত নবাব মীৰজুমলা – মোগল সৈন্যই নাও নাৱৰা লৈ লখৌগড় পালেগৈ। দিহিং নৈ গৈ তেতিয়া যত ব্ৰহ্মপুত্ৰত পৰিছিল, সেই ঠাইতে লখৌ । গড়গাৱঁৰ পৰ...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>246182</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2359" sha1="g6rdprq4cn08rxnhdyd8pqyczo84ddi" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Sushmita Lekharu&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;মীৰজুমলাৰ গড়গাওঁ অধিকাৰ
গড়গাৱঁত নবাব মীৰজুমলা – মোগল সৈন্যই নাও
নাৱৰা লৈ লখৌগড় পালেগৈ। দিহিং নৈ গৈ তেতিয়া যত
ব্ৰহ্মপুত্ৰত পৰিছিল, সেই ঠাইতে লখৌ । গড়গাৱঁৰ পৰা
আঠ ক্রোশ দূৰত দিখৌ নৈ দিহিঙ্গত মিলিছে। দিখৌ
নৈৰ পানী ইমান দ নোহোৱাৰ কাৰণে লখোঁতে মনোৱৰ-খাঁৰ
জিম্মাত সকলো নাও-নাৱৰা থৈ নবাবে গড়গাওঁ অভিমুখে
যাত্ৰা কৰিলে, ১৬৬২ খৃষ্টাব্দৰ ১২ মার্চ। মোগল সৈন্যই
লখৌ এৰি দেৱৰগাওঁ পালে, তাৰপৰা গজপুৰ, তাৰপৰা
তিৰোমণি । ১৭ মাৰ্চ তাৰিখে নবাবে দিখৌ পাৰ হৈ পূবে
গৈ স্বৰ্গদেৱশূন্য গড়গাওঁ নগৰ প্ৰবেশ কৰিলে ।
চৰাইথোৰোঙ্গত স্বৰ্গদেৱ জয়ধ্বজসিংহ—ইতিপূৰ্ব্বে
কুকুৰাকটাত অসমীয়া সৈন্য পৰাস্ত হোৱা বাৰ্ত্তা পাই
জয়ধ্বজসিংহ স্বৰ্গদেৱে তিনি ডাঙ্গৰীয়া, খামুন গড়গঞা
ৰজাশহুৰ, ভিতৰুৱাল গোহাঁই, তামূলী দলৈৰ পুতেক, এই
সকলক গড়গাৱঁত থৈ ৪৯৮০ জন মানুহ লগত লৈ নামৰূপৰ
চৰাইখোৰোঙ্গলৈ গল, সেইদিনা ১৫৮৩ শক চ'তৰ ন-দিন,
'শুকুৰবাৰ ।
স্বৰ্গদেৱে গড়গাওঁ এৰাৰ পাচত তিনিজনা ডাঙ্গৰীয়াই
ব্লগৰ সোমাই তাৰ ভঁৰালৰ সকলো বস্তু আঁতৰাই আন&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>g6rdprq4cn08rxnhdyd8pqyczo84ddi</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>246220</id>
      <parentid>246182</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T10:37:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sushmita Lekharu</username>
        <id>3764</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হৈছে */ ৰ-প্ৰতিস্থাপন সঁজুলি ব্যৱহাৰ কৰি ‘বঙালী ৰ’ প্ৰতিস্থাপন কৰা হ’ল।</comment>
      <origin>246220</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2406" sha1="196i7qqgxwsudzp4b9aaqd7q6ib9edg" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Sushmita Lekharu&quot; /&gt;{{rh||{{x-larger|মীৰজুমলাৰ গড়গাওঁ অধিকাৰ}}|}}&lt;/noinclude&gt;{{gap}}'''গড়গাৱঁত নবাব মীৰজুমলা⸺''' মোগল সৈন্যই নাও
নাৱৰা লৈ লখৌগড় পালেগৈ। দিহিং নৈ গৈ তেতিয়া যত
ব্ৰহ্মপুত্ৰত পৰিছিল, সেই ঠাইতে লখৌ। গড়গাৱঁৰ পৰা
আঠ ক্ৰোশ দূৰত দিখৌ নৈ দিহিঙ্গত মিলিছে। দিখৌ
নৈৰ পানী ইমান দ নোহোৱাৰ কাৰণে লখৌতে মনোৱৰ-খাঁৰ
জিম্মাত সকলো নাও-নাৱৰা থৈ নবাবে গড়গাওঁ অভিমুখে
যাত্ৰা কৰিলে, ১৬৬২ খৃষ্টাব্দৰ ১২ মাৰ্চ্চ। মোগল সৈন্যই
লখৌ এৰি দেৱৰগাওঁ পালে, তাৰপৰা গজপুৰ, তাৰপৰা
তিৰোমণি। ১৭ মাৰ্চ তাৰিখে নবাবে দিখৌ পাৰ হৈ পূবে
গৈ স্বৰ্গদেৱশূন্য গড়গাওঁ নগৰ প্ৰবেশ কৰিলে।

{{gap}}চৰাইখোৰোঙ্গত স্বৰ্গদেৱ জয়ধ্বজসিংহ—ইতিপূৰ্ব্বে
কুকুৰাকটাত অসমীয়া সৈন্য পৰাস্ত হোৱা বাৰ্ত্তা পাই
জয়ধ্বজসিংহ স্বৰ্গদেৱে তিনি ডাঙ্গৰীয়া, খামুন গড়গঞা
ৰজাশহুৰ, ভিতৰুৱাল গোহাঁই, তামূলী দলৈৰ পুতেক, এই
সকলক গড়গাৱঁত থৈ ৪৯৮০ জন মানুহ লগত লৈ নামৰূপৰ
চৰাইখোৰোঙ্গলৈ গল, সেইদিনা ১৫৮৩ শক চ’তৰ ন-দিন,
শুকুৰবাৰ।&lt;br/&gt;
{{gap}}স্বৰ্গদেৱে গড়গাওঁ এৰাৰ পাচত তিনিজনা ডাঙ্গৰীয়াই
নগৰ সোমাই তাৰ ভঁৰালৰ সকলো বস্তু আঁতৰাই আন&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>196i7qqgxwsudzp4b9aaqd7q6ib9edg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:মীৰজুমলাৰ অসম আক্ৰমণ.pdf/৬৮</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90742</id>
    <revision>
      <id>246183</id>
      <timestamp>2026-04-05T09:51:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sushmita Lekharu</username>
        <id>3764</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;মীৰজুমলাৰ অসম আক্ৰমণ ঠাইত ভালকৈ থবৰ দিহা কৰিলে, এশটা হাতী আৰু দুহাজাৰ মানুহেও ভঁৰালৰ দ্রব্য-বস্তু কঢ়িয়াই অন্ত কৰিব নোৱাৰিলে। এৰি যোৱা বস্তুবোৰ পাচলৈ মোগলৰ হাত...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>246183</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2652" sha1="ppxy9gny7leas18pofltzd3366t51kl" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Sushmita Lekharu&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;মীৰজুমলাৰ অসম আক্ৰমণ
ঠাইত ভালকৈ থবৰ দিহা কৰিলে, এশটা হাতী আৰু
দুহাজাৰ মানুহেও ভঁৰালৰ দ্রব্য-বস্তু কঢ়িয়াই অন্ত কৰিব
নোৱাৰিলে। এৰি যোৱা বস্তুবোৰ পাচলৈ মোগলৰ হাতত
পৰিল ।
মোগলে গড়গাওঁ অভিমুখে যাত্রা কৰি দেৱৰগাৱঁত
থাকোঁতে, ডাঙ্গৰীয়াসকলে বাঁহবৰীয়া কটকী, ভেলাইৰ
পুতেক, লখন, তামূলী, ভাবৰিয়াল বামুণ, আৰু চয়াল মুদৈ,
এই পাঁচজন মানুহ পঠিয়াই কোৱালে, বোলে—“আমি
পেচকচ দিও ; সিবোৰ সেই ঠাইতে থাকক।” তেওঁলোক
শুদা মানুহৰ সৈতে মীন্জুমলাই কথা-বাৰ্ত্তা পাতিবলৈ
অসম্মতি প্রকাশ কৰি এইনা গোহাঁই বা ফুকনক পাঠয়াবলৈ
কলে। চয়াল মুদৈয়ে মীৰজুমলা নবাবক কলে—“তোমা-
লোকে জংঘল এৰি এতিয়া মুকলি পালাহি । গড়গাৱঁৰ
পাটত হাতী, নাও, হিলৈ আনো অনেক বস্তু পাবা।” এই
কথা শুনি মোগলে খৰখেদাকৈ গড়গাৱঁৰ পোনে উজাই
আহিল। এনেতে ডাঙ্গৰীয়াসকলে চাৰিজন কটকীৰ হাতত
সন্দেশ পত্র দি পুনৰ পেচকচৰ প্ৰস্তাৱ . পঠিয়ালে ।
মীজুমলাই এই প্রস্তাৱকে অগ্ৰাহ্য কৰি টানকৈ থানা দি
গড়গাৱঁৰ পোনে গ'ল । চয়াল মুদৈয়ে বঙ্গালৰ ফলীয়া হৈ
মোগল সেনাপতি ৰচিদ-খাৰ লগত ফুৰিবলৈ ধৰিলে ।
বনাওশালব নাও দেখি দুয়ো ৰং কৰিলে । এনেতে,
নাওশালৰ নাও বঙ্গালৰ হাতত পৰে বুলি অসমীয়াই নাও&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ppxy9gny7leas18pofltzd3366t51kl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:মীৰজুমলাৰ অসম আক্ৰমণ.pdf/৬৯</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90743</id>
    <revision>
      <id>246184</id>
      <timestamp>2026-04-05T09:51:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sushmita Lekharu</username>
        <id>3764</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;মীৰজুমলাৰ গড়গাওঁ অধিকাৰ 82 শালত জুই দিলে। জুই দেখি বঙ্গালে আতাহ পাৰিবলৈ ধৰিলে। চয়াল মুদৈ তেতিয়া নাওশালতে আছিল । এয়ে জুই লগালে বুলি বঙ্গালে তাক ফাঁচি দি মাৰিলে...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>246184</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2731" sha1="j1g6znip42vtkqlzi7ri5rhbo66ur00" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Sushmita Lekharu&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;মীৰজুমলাৰ গড়গাওঁ অধিকাৰ
82
শালত জুই দিলে। জুই দেখি বঙ্গালে আতাহ পাৰিবলৈ
ধৰিলে। চয়াল মুদৈ তেতিয়া নাওশালতে আছিল । এয়ে
জুই লগালে বুলি বঙ্গালে তাক ফাঁচি দি মাৰিলে ৷
-
গড়গাওঁ এৰি পৰ্ব্বতত থাকোঁতে স্বৰ্গদেৱে মানুহৰ বিচাৰ
কৰিলত জানিলে যে লগত যাম বুলি যিবোৰে বটা পিন্ধিছিল
তাৰ দুভাগ নগল । লুখুৰাখন ফৈদৰ বাছলিও লগত যাব
কথা আছিল, পাচ হোৱাত স্বৰ্গদেৱে দুখ কৰি বুঢ়া-
গোহাঁইক কলে বোলে, – “মোৰ লগ সকলোৱে এবিলে!”
বুঢ়াগোহাঁয়ে বুজালে বোলে, “তাৰ লৰা-তিৰোতা আৰু
লুখুৰাখনৰ মানুহবোৰক নিয়ম কবি থওঁতে দিনচাকে
লাগিব, তাৰ পাচত বাদুলি আহিব।” কাপোৰ সলাবলৈ
বগা কাপোৰৰ শৰাই বিচৰাত জনা গল যে পেৰাভাৰীও
নাহিল। তাতে স্বৰ্গদেৱে দুখ কৰি বোলে,—“বজাশহুৰ
বৰফুকনে ভালকৈ ৰণ কৰা হলে মই কেলৈ দেশ এৰি আহিব
লাগে ?” বাদুলিয়ে বিলম্ব কৰাৰ কাৰণে স্বৰ্গদেৱে মনে-মনে
ভাবিলে বাছলিয়ে বঙ্গালৰে মিলিব খুজিছে। এইকথা
আইকুঁৱৰীয়ে মানুহ এটা পঠিয়াই বাদুলিক জনালে ।
বাদুলিয়েও ভবা-গুণাকৈ থাকিল ।
দলৌগুৰি পাওঁতে পোহাৰীয়ে স্বৰ্গদেৱক বিকৰ্থনা কৰি
কলে,—“স্বৰ্গদেৱ, তুমি বং-আনন্দতহে মন দিলা। এই
পোন্ধৰ বছৰে যদি দিব লগা ঠাইত পোন্ধৰ চপৰা মাটি
দিলাহঁতে, তোমাৰ কিয় এনে অৱস্থা হব ? আমাক ক'ত
8&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>j1g6znip42vtkqlzi7ri5rhbo66ur00</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:মীৰজুমলাৰ অসম আক্ৰমণ.pdf/৭০</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90744</id>
    <revision>
      <id>246185</id>
      <timestamp>2026-04-05T09:52:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sushmita Lekharu</username>
        <id>3764</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;মীৰজুমলাৰ অসম আক্ৰমণ এৰি যোৱা ?” ৰজাদেৱে পোহাৰীৰ মুখত এই কথা শুনি মনত অসন্তোষ কৰি গৈ চৰাইদেৱৰ ঘৰ পাই দেৱলৈ সেৱা কৰি বোলে,–“তুমি মোক ইবাৰ ৰক্ষা কৰি এই ঠাইলৈ আনিবা যদ...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>246185</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2668" sha1="enhmcvrapequyu0zk04zyor7w89fbfq" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Sushmita Lekharu&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;মীৰজুমলাৰ অসম আক্ৰমণ
এৰি যোৱা ?” ৰজাদেৱে পোহাৰীৰ মুখত এই কথা শুনি
মনত অসন্তোষ কৰি গৈ চৰাইদেৱৰ ঘৰ পাই দেৱলৈ সেৱা
কৰি বোলে,–“তুমি মোক ইবাৰ ৰক্ষা কৰি এই ঠাইলৈ
আনিবা যদি তেবে আৰ বিচাৰ কৰাবা। যাক যাক ভাল
খুৱালে। পিন্ধালে৷ তাৰ মুখত এই কথা নাপালোঁ,
এতিয়া আপদ কালত পোহাৰীৰ মুখতহে পালোঁ!
নাজানো ইষ্টদেৱ, তুমি কোন অৱস্থা কৰা !” ৰাজ্যৰ
দুদিনৰ সময়ত এজাক দলনিত পোনা মেলি এৰি ভাগি
যোৱাৰ কাৰণে মহাবাজ জয়ধ্বজসিংহ স্বৰ্গদেৱে “ভগনীয়া
ৰজা” আখ্যা লাভ কৰিলে। আঢ়ৈকুৰি বছৰৰ পাচত,
কদ্ৰসিংহ ৰজাৰ দিনতো পাত্ৰ-মন্ত্ৰীয়ে জয়ধ্বজ সিংহৰ কথা এই
দৰেহে কৈছিল,—“জয়ধ্বজ ৰজাৰ দিনত যুদ্ধৰ আহিলা-পাতি
বহুতো আছিল, তত্রাপি নাম হল ভগনীয়া ৰজা। অস্ত্ৰ-শস্ত্ৰ,
আহিলা-পাতি সমস্তো জড়, স্বৰ্গদেৱৰ বন্দী-বেটাহে চেতন,
সেয়ে চলালেহে চলে।”
দলৌগুৰি এৰি স্বৰ্গদেৱ বকতা পালেগৈ, তাতে এদিন
আছিল । সেই বাতি বতাহ বৰষুণ দিলে। তাতে বিষম
কষ্ট পাই বৰকুঁৱৰীৰ ডিঙ্গিত ধৰি কান্দি স্বৰ্গদেৱে কলে,—
“কামৰূপ ৰাজ্যৰ শাপে মোক চুলে, তহঁত সকলেও মোক
উদগালি, যদি দুই-একে হাক দিলিহেঁতেন মই নেকি এনে
কাম কৰোঁ ? ফুকনে মোলৈ জনাই আছিল। বছৰি
দুঠাইত একোচপৰা মাটি দিয়া হলে, মোৰ এনে অৱস্থা&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>enhmcvrapequyu0zk04zyor7w89fbfq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:মীৰজুমলাৰ অসম আক্ৰমণ.pdf/৭১</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90745</id>
    <revision>
      <id>246186</id>
      <timestamp>2026-04-05T09:52:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sushmita Lekharu</username>
        <id>3764</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;মীৰজুমলাৰ গড়গাওঁ অধিকাৰ ৫ ১ হয়নেকি ?” বকতাৰ পৰা বাইচালৈ গৈ তাতে পাঁচদিন থাকিল। বাইচাৰ পৰা স্বৰ্গদেৱ শলগুৰিলৈ গল, তাতে স্বৰ্গদেৱৰ বাহৰ পুৰিলে, সেইদেখি শলগুৰিৰ না...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>246186</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2731" sha1="loygfpv7y5zvxu412rcn1pk9eh4hu53" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Sushmita Lekharu&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;মীৰজুমলাৰ গড়গাওঁ অধিকাৰ
৫ ১
হয়নেকি ?” বকতাৰ পৰা বাইচালৈ গৈ তাতে পাঁচদিন
থাকিল। বাইচাৰ পৰা স্বৰ্গদেৱ শলগুৰিলৈ গল, তাতে
স্বৰ্গদেৱৰ বাহৰ পুৰিলে, সেইদেখি শলগুৰিৰ নাম হল
পোৰানগব। ৰজাবাহৰত জুই লগাত বঙ্গালে ঘৰত জুই
দিলে বুলি সকলোৱে ভয় খালে। শলগুৰিৰ পৰা স্বৰ্গদেৱ
তিপামলৈ গ'ল, তাতে সোতৰদিন থাকিল, তাৰপৰা
বালিহাটেদি নামৰূপলৈ গ'ল ।
মোগলৰ ঠাট-কটক দিগ্বিজয়-সমাৰোহেৰে ৰাজধানীৰ
পোনে উজাই অহা শুনি স্বৰ্গদেৱে গড়গাওঁ এৰি দিবৈ পাব
হৈ শলগুৰি আলি পাওঁতে, তাতে কটকীৰ মুখে জানিব
পাৰিলে যে বঙ্গাল আহি গজপুৰ পাইছেহি। ইয়াকে শুনি
স্বৰ্গদেৱে ঘোঁৰাত উঠি লগৰ মানুহ আহিলা-পাতি সকলো
এৰি অকলে আগবাঢ়ি গ'ল। কুঁৱৰী, গাভৰু, ডা-ডাঙ্গৰীয়া
আদি সকলো পাচ পৰিল । তাৰ পাচত স্বৰ্গদেৱ মেকুৰী-
খোৱা পালেগৈ। তাতে কিছুপৰ থাকি ভোকত লালকাল
হৈ নিহা চাংমাই বৰুৱাক, কলে, – “বৰুৱা, মোক ভাত এমুঠি
কিৰূপে দিব পাৰ ?” বৰুৱাই বোলে, – “স্বৰ্গদেৱ, যা-যোগান
পাচ পৰিল, তাকে খৰ-খেদাকৈ আনিবলৈ ঘোঁৰা এটিত
মানুহ এটাক পঠাইছোঁ । সি অথোন নৌপায়হি। গাৱঁৰ
-পৰা বিচাৰি আনিবলৈকো চহৰীয়া ভাগি গল । স্বৰ্গদেৱ,
বন্দীয়ে ভয়তে কবও নোৱাবোঁ, – 'বন্দীৰ জোলোঙ্গাতে আছে
চাউল ঢুকঠা, হাঁহকণী ছটা, লোণ এডুখৰি, মিঠা খালোন
-&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>loygfpv7y5zvxu412rcn1pk9eh4hu53</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:মীৰজুমলাৰ অসম আক্ৰমণ.pdf/৭২</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90746</id>
    <revision>
      <id>246187</id>
      <timestamp>2026-04-05T09:53:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sushmita Lekharu</username>
        <id>3764</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;মীৰজুমলাৰ অসম আক্ৰমণ এডুখবি, আদা এডুখৰি, জালুক এটুপলি, কাঠৰ টাৰিৰে তেল এটাবি। যদি স্বৰ্গদেৱে তাঘিণকৈ খায় বন্দীয়ে তাকে যতনকৈ দিব পাৰোঁ।” ইয়াকে শুনি জয়ধ্বজসিং...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>246187</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2696" sha1="ttr9fj3lnqf1dcl7eguvu0ztkzbk0xi" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Sushmita Lekharu&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;মীৰজুমলাৰ অসম আক্ৰমণ
এডুখবি, আদা এডুখৰি, জালুক এটুপলি, কাঠৰ টাৰিৰে তেল
এটাবি। যদি স্বৰ্গদেৱে তাঘিণকৈ খায় বন্দীয়ে তাকে
যতনকৈ দিব পাৰোঁ।” ইয়াকে শুনি জয়ধ্বজসিংহ মহাৰাজে
কলে,—“বৰুৱা, তই মোৰ বৰঘৈণী, তোৰ জোলোঙ্গা হলে
মোৰো জোলোঙ্গা হয়, কি দোষ আছে? তেওঁহে নিদিয়
এতেবেলি! খৰকৈ যতন কৰ, মোৰ আৰু মাত নোলায়।”
স্বৰ্গদেৱৰ আজ্ঞা পাই চাংমাই বৰুৱাই মানুহ পঠিয়াই গাৱঁৰ
পৰা পাত খৰি অনাই হাঁহকণী দুটা উখুৱাই সেয়েৰে স্বৰ্গ-
দেৱক ভাত দিলে । বজাদেৱে ভাত খাই অলপ শুই সুস্থ হৈ
নামৰূপৰ পিনে গল। ইতিমধ্যে বঙ্গাল আহি গড়গাওঁ
সোমালহি ।
স্বৰ্গদেৱে গড়গাওঁ এৰি যোৱাৰ পিচত ৰাজ্য ৰক্ষাৰ ভাৰ
পৰিল বাঁহগৰীয়া আতন বুঢ়াগোহাঁই ডাঙ্গৰীয়া আৰু গড়গঞা
ৰজাশহুৰ ৰাজমন্ত্ৰী ফুকনৰ ওপৰত। এওঁলোকে সমুখ ৰণ
কৰি হওক, দগা দি হওক, শত্ৰুলৈ নিয়া আহিলা-পাতি
আগ-ভেটি লুটি বা নষ্ট কৰিয়ে হওক, বঙ্গালক নানা প্ৰকাৰে
নিৰ্যাতন কৰিবলৈ ধৰিলে। স্বৰ্গদেৱে নামৰূপত থাকি
ভাবৰ বাতৰি ভাবে পাই আছিল, আৰু যুদ্ধৰ দিহা-পোহা
দিবলৈ এৰা নাছিল ।
নবাব মীরজুমলাই গড়গাওঁ অধিকাৰ কৰি মোগল ক্ষমভা
টনকিয়াল কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল। ইতিমধ্যে নবাবে
কলিয়াবৰ লখৌ, দেবগাওঁ, গজপুৰ, চিনাতলী, চৰৱা, চাৰিং,&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ttr9fj3lnqf1dcl7eguvu0ztkzbk0xi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:মীৰজুমলাৰ অসম আক্ৰমণ.pdf/৭৩</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90747</id>
    <revision>
      <id>246188</id>
      <timestamp>2026-04-05T09:53:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sushmita Lekharu</username>
        <id>3764</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;মীরজুমলাৰ গড়গাওঁ অধিকার ৫৩ শিলপানী, চৰাইদেও, এইবোৰ ঠাইত পাদশাহী থানা পাতি তাক চলাবলৈ আমীবা নিযুক্ত কৰিলে । স্বৰ্গদেৱৰ কাৰেঙ্গৰ পূবফালে দিখৌৰ পাৰত মীৰজুমলাই তাম...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>246188</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2710" sha1="9lof5qf622wyv9zb7ustv8of0k68gqi" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Sushmita Lekharu&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;মীরজুমলাৰ গড়গাওঁ অধিকার
৫৩
শিলপানী, চৰাইদেও, এইবোৰ ঠাইত পাদশাহী থানা পাতি
তাক চলাবলৈ আমীবা নিযুক্ত কৰিলে ।
স্বৰ্গদেৱৰ কাৰেঙ্গৰ পূবফালে দিখৌৰ পাৰত
মীৰজুমলাই তামিঘবা সাজি বাহৰ পাতি বল । তাতে
থাকি নবাবে সকলো মানুহৰে দায়-অপবাধ মার্জনা কৰি
ঘোষণা প্ৰচাৰ কৰিলে, আৰু স্বৰ্গদেৱৰ কাৰেং ৰখিবলৈ
কিছুমান পদাতিক আৰু অশ্বাৰোহী সৈন্য নিযুক্ত কৰি
সিহঁতক বিশেষ আদেশ দিলে যে কোনোয়ে যেন কাৰেঙ্গত
নোসোমায় বা তার কায নাচাপে। গড়গাওঁ সোমোৱাৰ
আগদিনা নবাবে বাহৰত সকলো মানুহকে একে-ঠাই কবি
কলে,—“বন্ধুসকল, পোনতে আমাৰ এই অসম অভিযান বৰ
সঙ্কটজনক যেন অনুমান হৈছিল। কোনেও নেভাবিছিল
যে আমি এই কাৰ্য্যত সিদ্ধি লাভ কৰিম । মানবৰ দৃষ্টিৰ
অগোচৰত থকা কৃপাময় জগদীশ্বৰৰ চৰণত ভাসা আক
বিশ্বাস স্থাপন কৰিছিলোঁ। ভগবানে কৃপাযুক্ত হৈ তেওঁৰ
সেৱকক সহায় কৰি আমাৰ সৈন্যক বিজয়ী কৰিছে, আৰু শত্ৰু
সৈন্যক ধ্বংস কৰিছে ।”
মোগলে গড়গাওঁ অধিকাৰ কৰি হিন্দুৰ অপ্রিয় কেবাটাও
কাম কৰিলে ; গড়গাৱঁৰ বৰদুৱাৰৰ মুখত অখা্য মাংসৰ
পোহাৰ দিছিল, আৰু নগৰৰ ভিতৰতো যবনে জীৱ বধি অখাদ্য
খাইছিল । মোগলে দেৰগাৱঁৰ দ'লৰ ঘট ভাঙ্গিলে, ঠাকুৰকো
জাতিভ্ৰষ্ট কৰিলে, আৰু অনেক ব্ৰাহ্মণৰ নবগুণ ছিঙ্গিলে ।&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>9lof5qf622wyv9zb7ustv8of0k68gqi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:মীৰজুমলাৰ অসম আক্ৰমণ.pdf/৭৪</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90748</id>
    <revision>
      <id>246189</id>
      <timestamp>2026-04-05T09:54:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sushmita Lekharu</username>
        <id>3764</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;28 মীৰজুমলাৰ অসম আক্ৰমণ মীৰজুমলা গড়গাৱঁৰ পিনে উজাই যাওঁতে ৰাজধানীত উথামুখা লগা সময়ত কছাৰীৰ ডেমেৰা দলৈ আৰু চৰকাৰি নামৰ দুই কটকীয়ে গড়গাৱঁলৈ যাবলৈ মন কৰি কলিয়া...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>246189</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2761" sha1="mbqihe91ylj8uqq4cwgfpjdkguhbnrz" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Sushmita Lekharu&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;28
মীৰজুমলাৰ অসম আক্ৰমণ
মীৰজুমলা গড়গাৱঁৰ পিনে উজাই যাওঁতে ৰাজধানীত
উথামুখা লগা সময়ত কছাৰীৰ ডেমেৰা দলৈ আৰু চৰকাৰি
নামৰ দুই কটকীয়ে গড়গাৱঁলৈ যাবলৈ মন কৰি কলিয়াবৰৰ
বৰফুকনৰ যোগে স্বৰ্গদেৱক জনালে । কছাৰী কটকীলৈ
ৰূপ-কাপোৰ পঠিয়াই স্বৰ্গদেৱে কবলৈ দিলে, – “এখন যক,
মোৰ বিধি বক্ৰ হৈছে, যেখন বিধি সুপ্রসন্ন হব তেখন আহিব,
প্রীতিও হব অৱশ্য ।”
-
অসম এখন সমৃদ্ধিশালি চহকী দেশ বুলি গোটেই
ভাৰতবৰ্ষত প্ৰসিদ্ধ আছিল। মীৰজুমলা আৰু তেওঁৰ
বিষয়াসকলে অসমৰ অপয্যাপ্ত ধন-সোণ
বয়-বস্তু উদ্ধাৰ
কৰি তাক পাৎসাহী ভঁৰাললৈ নিবলৈ আয়োজন কৰিলে ।
দাক্ষিণাত্যত গোলকুণ্ডা ৰাজ্যৰ প্ৰধান মন্ত্ৰী হৈ থকা কালত
মীৰজুমলাই কর্ণাটক আক্ৰমণ কৰি তাৰ প্রাচীন মন্দিৰ
লুটি আৰু মাটিত পুতি থোৱা ধন উদ্ধাৰ কৰি নিজে তাক
আগ্রহি লৈ এজন বিপুল সম্পত্তিশালী ধনী পুৰুষ হব
পাৰিছিল । এতিয়া, অসমলৈ আহিও মীৰজুমলাই ধন-সোণ
গোটাবলৈ ধৰিলে। গড়গাৱঁৰ পুখুৰীবিলাকত, স্বৰ্গদেৱে
পলাই যোৱাৰ পূৰ্ব্বে অসংখ্য হিলৈ পেলাই থৈ গৈছিল ।
মীরজুমলাই নিজে পাৰত থিয় হৈ সেইবোৰ হিলৈ এটা-
এটাকৈ পানীৰ পৰা বামলৈ তুলি আনি পাৎসাহী ভঁৰালত
থলেনি। মীৰজুমলাই ধান-চাউল থকা তিনিকুৰি পোন্ধৰটা
ভঁৰালৰ বাতৰি পালে । সেইবোৰ ধান-চাউল পাৎসাহী&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>mbqihe91ylj8uqq4cwgfpjdkguhbnrz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:মীৰজুমলাৰ অসম আক্ৰমণ.pdf/৭৫</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90749</id>
    <revision>
      <id>246190</id>
      <timestamp>2026-04-05T09:54:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sushmita Lekharu</username>
        <id>3764</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;মীৰজুমলাৰ গড়গাওঁ অধিকাৰ 03 ভঁৰাললৈ নিয়া হল। প্রতিটো ভঁৰালত এহেজাৰৰ পৰা দহহাজাৰ মোণলৈকে শস্য আছিল। মীৰজুমলাৰ হিলৈদাৰী গ্লেনিয়াচৰ অসম অভিযানৰ বিবৰণৰ পৰা জনা যা...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>246190</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2059" sha1="mri26hp024bo6yuinj094037h0ozuut" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Sushmita Lekharu&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;মীৰজুমলাৰ গড়গাওঁ অধিকাৰ
03
ভঁৰাললৈ নিয়া হল। প্রতিটো ভঁৰালত এহেজাৰৰ পৰা
দহহাজাৰ মোণলৈকে শস্য আছিল। মীৰজুমলাৰ হিলৈদাৰী
গ্লেনিয়াচৰ অসম অভিযানৰ বিবৰণৰ পৰা জনা যায় যে
সৈন্যবিলাকে লুট কৰা ধন-সোণ নিজৰ সম্পত্তি বুলি গণ্য
কৰিবলৈ তেওঁলোকক অধিকাৰ দিয়া হৈছিল ।
মীজুমলা নবাবে অসমৰ ৰণৰ গুৰিৰ পৰা শেহলৈকে
৬৭৫ টা বৰহিলৈ পাইছিল । তাৰে এটা বৰহিলৈত
তিনিমোণীয়া গধুৰ গুলী খাইছিল। ইয়াৰ বাহিৰেও
এইবোৰ আহিলা-পাতি আৰু ৰণসম্ভাৰ মোগলৰ হাতত
পৰিছিল— ১৩৪৩ গঠিয়াজুমৰু হিলৈ, ৰামচাঙ্গী ১২০০,
পাঠৰকলাই ৬০৭০, বারুদ ৩৪০ মোণ, বাৰুদৰ পেৰা ১৯৬০,
ঢাল ৭৮২৪, যৱক্ষাৰ, লো, গন্ধক, সীহ অপৰ্য্যাপ্ত ; তিনিকুৰি
চাৰিকুৰি মানুহ নিব পৰা এহেজাৰতকৈ সৰহ বৰনাও, আৰু
১৭৩ টা ধানৰ ভঁৰাল। ইয়াৰ পৰা বুজা যায়, অসমে যুদ্ধৰ
আয়োজন ভালকৈয়ে কৰিছিল, কিন্তু চলাওঁতা মানুহৰ
অভাৱত সেই আয়োজন ব্যর্থ হল, আৰু অসমৰ এনে বিপর্যয়
ঘটিবলৈ পালে ।&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>mri26hp024bo6yuinj094037h0ozuut</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:মীৰজুমলাৰ অসম আক্ৰমণ.pdf/৭৬</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90750</id>
    <revision>
      <id>246191</id>
      <timestamp>2026-04-05T09:55:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sushmita Lekharu</username>
        <id>3764</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;মোগল সৈন্যৰ বিলৈ-বিপত্তি - অসমৰ খৰালি আৰু বাৰিষা — মীরজুমলাই ১৫৮৩ শ’কৰ চ'ত মাহত গড়গাওঁ অধিকাৰ কৰে। তেতিয়া বতৰ মুকলি, প্রকৃতি বিনন্দীয়া, গছ-লতাই নতুন ৰূপ ধাৰণ কৰি...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>246191</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2375" sha1="k3ekaisyukqg4368mwcwrfo7em9dm4s" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Sushmita Lekharu&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;মোগল সৈন্যৰ বিলৈ-বিপত্তি
-
অসমৰ খৰালি আৰু বাৰিষা — মীরজুমলাই ১৫৮৩
শ’কৰ চ'ত মাহত গড়গাওঁ অধিকাৰ কৰে। তেতিয়া বতৰ
মুকলি, প্রকৃতি বিনন্দীয়া, গছ-লতাই নতুন ৰূপ ধাৰণ কৰি
অসমীয়াক ৰঙ্গালী বিহুৰ বং-ধেমালীৰ কথা সোৱঁৰাই মনত
হৰ্ষ-বিষাদৰ সৃষ্টি কৰিছিল। প্ৰকৃতিৰ এনে মনোমোহিনী
মূৰ্ত্তি দৰ্শন কৰি ইয়াত থাকিবলৈ সুবিধা হব বুলি
নবাবে উজনি অসমক পাদশাহী বিলায়ত কৰি চিৰন্থাপী
থানা পাতিবৰ আয়োজন কৰিলে। নবাবে লগত অনা
টাকশালত বাদশাহৰ নামেৰে টকা আৰু পইচা সচিত
মাৰিবলৈ ধৰিলে । কিন্তু মাহচেৰেক মাথোন অসমত
থাকি নবাবে বুজিলে যে অসমত থাকিলে এটি মোগল
সৈন্যও জীয়াই নাথাকে, কোনোপধ্যে এই দেশ এৰি যাব
পাৰিলে ৰক্ষা ৷
এনে সময়ত তিনিদিন নেৰানেপেৰা বৰষুণ দিলে ।
গড়গাৱঁৰ পিছল বাট, লৰাকো নিচিনি, ডেকাকো নিচিনি
হাতেপতি লাখুটি পাত। এনে ঠাইত বাৰিষা কটাবলৈ
অসুবিধা হব বুলি নবাবে লখৌলৈ যাবৰ মন কৰিলে ।
কিন্তু লগত অনা আৰু নকৈ পোৱা আহিলা-পাতি লৈ
বাবিবাৰ আগতে লথৌ পোৱা অসম্ভৱ হেন জানি ২০ মার্চ
তাৰিখে নবাবে মথুবা পুৰলৈ যাত্ৰা কৰিলে । অসমীয়া&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>k3ekaisyukqg4368mwcwrfo7em9dm4s</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:মীৰজুমলাৰ অসম আক্ৰমণ.pdf/৭৭</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90751</id>
    <revision>
      <id>246192</id>
      <timestamp>2026-04-05T09:55:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sushmita Lekharu</username>
        <id>3764</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;মোগল সৈন্যৰ বিলৈ-বিপত্তি 89 বুৰঞ্জীমতে, “খানখানা” নবাব বাকোবাৰীত ৰহিল গৈ।” গড়গাৱঁৰ দক্ষিণ-পূর্ব কোণত পৰ্ব্বতৰ নামনিত মথুৰাপুব, তাতে মোগলৰ প্রধান কোঁঠ হ'ল। গড়গাৱ...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>246192</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2693" sha1="lpwp6q5y3dkkjq3hp5qv95b9ydhsudo" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Sushmita Lekharu&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;মোগল সৈন্যৰ বিলৈ-বিপত্তি
89
বুৰঞ্জীমতে, “খানখানা” নবাব বাকোবাৰীত ৰহিল গৈ।”
গড়গাৱঁৰ দক্ষিণ-পূর্ব কোণত পৰ্ব্বতৰ নামনিত মথুৰাপুব,
তাতে মোগলৰ প্রধান কোঁঠ হ'ল। গড়গাৱঁত থাকিল
অস্ত্র-শস্ত্ৰ, আৰু লখৌত নাও-নাওৰা আদি । এবাৰ
মোগলৰ ছ-খন নাও সোণ-ৰূপ বোজা লৈ গড়গাৱঁৰ পোনে
যাওঁতে অসমীয়াৰ হাতত পৰিল । অসমীয়াই বয়-বস্তু
সকলো কাঢ়ি নাৱৰীয়া কেতখিনিক কাটিলে, আৰু বাকী -
খিনিৰ হাতত খেৰ জুমুধি বান্ধি জুই লগাই এৰি দিলে ।
এটা কেচুৱা লৈ দুজনী তিৰোতাৰ দ্বন্দ—ৰাজধানী
গড়গাওঁ অধিকাৰ কৰাৰ পাচত মীরজুমলাই অসমৰ শাসন-
কৰ্ত্তাৰূপে প্ৰৱৰ্ত্তি ৰাইজৰ গোচৰ আদি সুধিছিল। এদিন নাম-
দাঙৰ কোথৰ দুজনী তিৰোতাই কেচুৱা লৈ মীৰজুমলাৰ আগত
গোচৰ দি সিদ্ধান্তৰ কাৰণে প্ৰাৰ্থনা জনালে ।
প্রথম জনীয়ে
কলে,—“কেচুৱাৰ মাক মই ।” আনজনীয়ে কলে,–“এই
মাক নহয়, কেচুৱাৰ মাক ম‍ইহে।” এইবুলি দুজনীৰ মাজত
বিবাদ লাগিল । গোচৰ শুনি মীৰজুমলাই একো সিদ্ধান্ত
কৰিব নোৱাবি মনেৰে ভাবিলে, – “আচলতে যাব লৰা
সেইজনীয়ে লৰাটো কদাচিতো মাৰিব নিদিয়ে। মিছা মাকে
মাৰিবলৈ দিব।” এইবুলি কবতেৰে কেচুৱাটোক ফালি
এজনীক এফাল আনজনীক এফাল দিবলৈ দিলে। পাচে
মিছামাকে কলে,—“তেনেকৈ ফালিয়েই দিয়ক, তাব মাংসকে&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>lpwp6q5y3dkkjq3hp5qv95b9ydhsudo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:মীৰজুমলাৰ অসম আক্ৰমণ.pdf/৭৮</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90752</id>
    <revision>
      <id>246193</id>
      <timestamp>2026-04-05T09:55:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sushmita Lekharu</username>
        <id>3764</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;PT মীৰজুমলাৰ অসম আক্ৰমণ যি হয় লাৰি-চাৰি নচুৱাই থাকিম।” আচল মাকে বোলে,— “ফালিব নালাগে, তাইকে দিয়ক, তাইৰ ঘৰতে মই চাই থাকিম।” এনেকৈ বোলাত তাইকে লৰা দি মিছাকৈয়ে মাক হও...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>246193</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2506" sha1="7j39f42z5f21wxjcpfuepda45junkiq" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Sushmita Lekharu&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;PT
মীৰজুমলাৰ অসম আক্ৰমণ
যি হয় লাৰি-চাৰি নচুৱাই থাকিম।” আচল মাকে বোলে,—
“ফালিব নালাগে, তাইকে দিয়ক, তাইৰ ঘৰতে মই চাই
থাকিম।” এনেকৈ বোলাত তাইকে লৰা দি মিছাকৈয়ে
মাক হওঁ বোলা জনীক ছদিন শাস্তি কৰিলে । এনে
অৱস্থাত, ইজৰায়েলৰ ইহুদিসকলৰ ৰজা চলোমন বা
চুলেইমান পয়গম্বৰে একে ব্যৱস্থাকে দিছিল। বাইবেল
গ্রন্থত লিপিবদ্ধ কাহিনীৰ মতে প্রথমজনী তিৰোতাই
কৈছিল,—-‘জীয়া লৰাটিক এইকে দিয়ক, লৰাটিক কোনো
মতেই বধ নকৰিব।' আনজনীয়ে কৈছিল, – 'সি মোবো
নহওক তাইৰো নহওক, তোমালোকে ছডোখৰ কৰা ।
চলোমন বজাই প্রথম জনীকেহে প্রকৃত মাক বুলি ভাবি
তাইৰ হাততে লৰাটো গতাই দিলে । চুলেইমান পয়গম্বৰৰ
'সিদ্ধান্তই কোৰাণশাস্ত্ৰ আৰু পাৰ্চী সাহিত্যত সুপণ্ডিত
মীরজুমলাৰ বিচাৰ-নিষ্পত্তিতো নিশ্চয় প্রভাৱ বিস্তাৰ
কৰিছিল ।
-
মৈদাম খানি ধন-বস্তু আহৰণ – আহোম ৰজাসকলৰ
মৃতদেহ চৰাইদেও পৰ্ব্বত মৈদাম বান্ধি থোৱাৰ নিয়ম
আছিল। ৰজাই জীয়াই থকা কালত ব্যৱহাৰ কৰা মূল্যবান
সাজ-বস্তু মৈদামত মৰা-শৰ ওচৰত গত লগাই থোৱা হৈছিল,
যথা, ৰূপ-সোণৰ মাইহাং, বাতি-লোটা, ভোগজৰা, তাকিন,
আনবেনা, তবোৱাল, হীরা-বাখৰ পতোৱা ফাঁকৰে হেংদান,&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>7j39f42z5f21wxjcpfuepda45junkiq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:মীৰজুমলাৰ অসম আক্ৰমণ.pdf/৭৯</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90753</id>
    <revision>
      <id>246194</id>
      <timestamp>2026-04-05T09:57:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sushmita Lekharu</username>
        <id>3764</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;মোগল সৈন্যৰ বিলৈ-বিপত্তি ৫১ সোণেৰে বন্ধোৱা ধোঁৱাখোৱা, ৰূপৰ সাফৰমবা চিলিম, সোণ- ৰূপৰ বন কৰা নলী, সোণত হীৰা-বাখৰ পতা চূণথোৱা টেমি, আৰু সোণৰ ধঁপাত থোৱা টেমা, সোণৰ কটাৰী,...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>246194</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2869" sha1="il2a08fne984uo0nmv35k60l3f5x415" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Sushmita Lekharu&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;মোগল সৈন্যৰ বিলৈ-বিপত্তি
৫১
সোণেৰে বন্ধোৱা ধোঁৱাখোৱা, ৰূপৰ সাফৰমবা চিলিম, সোণ-
ৰূপৰ বন কৰা নলী, সোণত হীৰা-বাখৰ পতা চূণথোৱা টেমি,
আৰু সোণৰ ধঁপাত থোৱা টেমা, সোণৰ কটাৰী, ইত্যাদি।
কিন্তু মৈদামত সোমোৱা দুৱাব-মুখ ক'ত সেই কথাটো অতি
গোপনে ৰখা হৈছিল। মীরজুমলাই গড়গাওঁ অধিকাৰ কৰাৰ
অলপ পাচতে বঙ্গালত বৰা অসমীয়া মানুহে মৈদামত পুতি
থোৱা ধন-সোণ বয়-বস্তুব বিষয়ে নবাবত জনালে, আৰু
মৈদামৰ জালিগাঁতেদি দুৱাৰমুখ দেখুৱাই দিলে । নবাবে
মানুহ লগাই মৈদাম খনাই ভাত থকা সোণ-ৰূপৰ পাত্ৰ আৰু
টকা তুলি নিলে, আৰু স্বৰ্গদেৱসকলৰ হাড়কো তুলিলে ।
এইদৰে দহোটা মৈদাম খনাত ইমান সৰহ ধন-বিত মোগলৰ
হাতত পৰিছিল যে ওলন্দাচ নাবিক গ্লেনিয়াচে, অসম এৰি
উভতি যাবৰ বেলিকা, কবলৈ বাধ্য হৈছিল,— “ধন-সোণৰ
আমাৰ একো প্রয়োজন নাছিল, কারণ মৈদাম খানি আমি
তেনে ধন-সোণ যথেষ্ট পৰিমাণে পাইছিলো।” চাৰিকুৰি
বছৰৰ পূৰ্ব্বে সজা মৈদামত থোৱা টেমি এটাৰ ভিতৰত থকা
পানখিনি মৈদাম খনা সময়লৈকে কেচা হৈ আছিল । তাক
দেখি মোগলে বিস্ময় মানিছিল। মৈদাম খানি হাড় তুলি
নিয়াৰ কথা শুনি জয়ধ্বজ সিংহ স্বৰ্গদেৱে দুখ কৰি কলে,
-
“বুপাপুথাও-পুলিনৰ হাড়কো ৰাখিব নোৱাৰিলে৷ ! ছিঃ,
জীৱনকে ধিক্কাৰ!” এইবুলি বুঢ়াগোহাঁই প্ৰমুখ্যে সকলো
বৰা-বৰুকলৈ আজ্ঞা দি পঠালে, বোলে, “বঙ্গালক যিয়ে&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>il2a08fne984uo0nmv35k60l3f5x415</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:মীৰজুমলাৰ অসম আক্ৰমণ.pdf/৮০</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90754</id>
    <revision>
      <id>246195</id>
      <timestamp>2026-04-05T09:58:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sushmita Lekharu</username>
        <id>3764</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;মীৰজুমলাৰ অসম আক্ৰমণ য'তে পায় দগা দি কাটক।” স্বৰ্গদেৱে বেজদলৈৰ মনথিৰ ভঁৰালী বৰুৱাক সমস্তৰে অধিকাৰ কৰি দিলে, মনথিৰ আহি বকতাত বলহি । তাৰ পাচত, মনথিৰে দিলিহ নৈব পাবত...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>246195</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2619" sha1="204nquxs6016f1o9j0hyyyobn2c9hv9" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Sushmita Lekharu&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;মীৰজুমলাৰ অসম আক্ৰমণ
য'তে পায় দগা দি কাটক।” স্বৰ্গদেৱে বেজদলৈৰ মনথিৰ
ভঁৰালী বৰুৱাক সমস্তৰে অধিকাৰ কৰি দিলে, মনথিৰ আহি
বকতাত বলহি । তাৰ পাচত, মনথিৰে দিলিহ নৈব পাবত
কোঁঠ দি তাৰপৰা মোগলৰ বিৰুদ্ধে
মোগলৰ বিৰুদ্ধে যুদ্ধ পরিচালনা
কবিবলৈ ধৰিলে। মনথিবৰ সৈন্যই কেবাবাতিও দিলেৰ-খাঁৰ
কোঠ আক্ৰমণ কৰিছিল, কিন্তু মোগলৰ হাতত ভঙ্গ হৈ
ভাগিছিল ।
অসমীয়াৰ দগাযুদ্ধ—বিদেশীয়ে আহি ৰজাৰ ৰাজধানী
আৰু তাৰ ওচৰে-পাঁজবে পয়োভৰেৰে থানা পাতি আছে,
এই দৃশ্য ।
অসমীয়াই সহিব নোৱাৰিলে। তেওঁলোকে জুম
বান্ধি বঙ্গালক য'তে পায় ত'তে দগা দি কাটিবলৈ ধৰিলে ।
মীরজুমলাই গড়গাওঁ লোৱাব কেইসপ্তাহমানৰ পাচত
অসমীয়া সৈন্যই গজপুৰ উদ্ধাৰ কৰিলে। মীরজুমলা নবাবে
ছন্দাজ-খাঁ উজবেকক সৈন্য-সেনা দি গজপুৰ পুনৰুদ্ধাৰ
কৰিবলৈ পঠিয়ালে । উজবেকে টিয়ক পাই সিফালে বিনা-
নাৱে যাব নোৱাৰাত নবাবে মহম্মদ মুবাদক খনচেৰেক নাও
দি পঠালে । কিন্তু দুই সেনাপতিৰ মত বিৰোধ হোৱাত
ছবন্দাজ-খাঁ উভতি টিয়কলৈ আহিল, আৰু মহম্মদ মুৰাদ
আগবাঢ়ি গল । এনেতে নিশা অসমীয়া সৈন্যই মুৰাদৰ
সৈন্যক আক্ৰমণ কৰিলে, মোগলৰ মাজত কি-কৰোঁ-কি-
নকৰোঁ লাগিল ৷ অসমীয়া সৈন্যই মোগলৰ সমুদায় না -&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>204nquxs6016f1o9j0hyyyobn2c9hv9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:মীৰজুমলাৰ অসম আক্ৰমণ.pdf/৮১</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90755</id>
    <revision>
      <id>246196</id>
      <timestamp>2026-04-05T09:58:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sushmita Lekharu</username>
        <id>3764</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;মোগল সৈন্যৰ বিলৈ-বিপত্তি ৬১ আহিল৷ কাঢ়ি, নাৱৰীয়াবোৰক ধৰি দকচি কাটিলে। মাথোন দুই-এক আফগান বণুৱাই দেবগাৱলৈ পলাই সাৰি এই দুৰ্ঘটনাৰ বাতৰি দিব পাৰিলে । ইয়াৰ পাচত অসম...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>246196</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2793" sha1="qtzpfcjyrw0a6pa1ohnqx3m13wv9p16" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Sushmita Lekharu&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;মোগল সৈন্যৰ বিলৈ-বিপত্তি
৬১
আহিল৷ কাঢ়ি, নাৱৰীয়াবোৰক ধৰি দকচি কাটিলে।
মাথোন দুই-এক আফগান বণুৱাই দেবগাৱলৈ পলাই সাৰি
এই দুৰ্ঘটনাৰ বাতৰি দিব পাৰিলে ।
ইয়াৰ পাচত অসমীয়াৰ সাহ-পিত যেন পুনৰ উভতি
আহিল। গজপুৰ অধিকাৰ কৰি মহম্মদ মুৰাদৰ সৈন্যক
কাটি-মাৰি অসমীয়াই গড়গাৱঁৰ ওচৰত দেখা দিবলৈ ধৰিলে ।
গড়গাৱঁৰ মোগল সেনাপতি মীৰ-মুৰ্ত্তাজাই অতি কষ্টেৰেহে
আত্মৰক্ষা কৰিব পাৰিছিল। পিচলৈ চক্ৰধ্বজ সিংহ নাম
লৈ আহোম ৰাজপাটত বহা চাবিং-বজা কোরবে কেবা বাৰো
গড়গাওঁ আক্ৰমণ কৰিছিল, কিন্তু মোগল সেনাপতি শোভন
সিং ৰজাই কোঁৱৰৰ আক্ৰমণ ব্যর্থ কৰিছিল। বুঢ়াগোহাঁয়ে
নিজে মূকটা আৰু কুকুৰাকটাত ৰণ ধৰিছিল। মোমাই-
তামূলী বৰবৰুৱাৰ পুতেক লাচিত ডেকায়ো মোগলৰ লগত
প্রাণটাকি যুদ্ধ কৰি দিখৌমুখৰ কোঁঠ ৰক্ষা কৰি আছিল,
আৰু কিছুদিন উত্তৰকূলেও যুজিছিল। থানাদাব আদম-
খাঁয়ো বহু কষ্টেৰেহে অসমীয়া সৈন্যক হতাই নিজৰ কোঁঠ ৰক্ষা
কৰিছিল। ক্রমান্বয়ে গড়গাওঁ অভয়পুৰ আৰু মথুৰাপুৰত
থকা অসমীয়া মানুহে ৰাতিৰ আন্ধাৰত কোঁঠ এৰি দিহিঙে
দিপাঙে ভাগি গুচি গল। এইদৰে আন আন মোগল কোঁঠত
থকা মানুহো পলাই যাবলৈ ধৰিলে। বাৰিষাৰ লগে-লগে
অসমে গড়গাওঁ আৰু মথুৰাপুৰৰ বাহিৰে গোটেই দেশ দগ৷
দি ৰণ কৰি মোগলৰ হাতৰ পৰা উদ্ধাৰ কৰিলে&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>qtzpfcjyrw0a6pa1ohnqx3m13wv9p16</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:মীৰজুমলাৰ অসম আক্ৰমণ.pdf/৮২</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90756</id>
    <revision>
      <id>246197</id>
      <timestamp>2026-04-05T09:59:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sushmita Lekharu</username>
        <id>3764</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;৬২ মীৰজুমলাৰ অসম আক্ৰমণ ইয়াৰ বাহিৰে অসমীয়া সৈন্যই নানা প্ৰকাৰে মোগলক হাৰাশাস্তি কৰিবলৈ ধৰিলে। হাঁহি-মাতি, বং-ধেমালি কৰি মোগল সৈন্যই শিবিৰত কাল কটাইছে, কতো যুদ্...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>246197</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2723" sha1="f5ryhsak3isyd1a558b9ddxrq2quogy" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Sushmita Lekharu&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;৬২
মীৰজুমলাৰ অসম আক্ৰমণ
ইয়াৰ বাহিৰে অসমীয়া সৈন্যই নানা প্ৰকাৰে মোগলক
হাৰাশাস্তি কৰিবলৈ ধৰিলে। হাঁহি-মাতি, বং-ধেমালি কৰি
মোগল সৈন্যই শিবিৰত কাল কটাইছে, কতো যুদ্ধৰ উমঘাম
নাই, এনেতে জুম বান্ধি অতর্কিতভাৱে অসমীয়া সৈন্য আহি
মোগল সেনাক আক্ৰমণ কৰিছিল। যাকে য'তে পায় তাকে
কাটিছিল, বাকীবোৰক বন্দী কৰি ধৰি লৈ গৈছিল। বন্দী
সৈন্যৰ দেহাংশত, বাহিৰে জাপ খাই থকা ভিতবি মেলখোৱা
চেপেনাৰ দৰে এবিধ শিঙ্গিমুৰীয়া শলখা সুমুৱাই এৰি
দিছিল। কোনো কোনো বন্দীক ধৰি হাতত খাসনা খেব বান্ধি
তাত জুই লগাই দিছিল । সিহঁতে চেঙালুটি পাৰি কান্দি
চিঞৰি-চিঞৰি নিজৰ কোঠলৈ উভতি গৈছিল । সিহঁতৰ শাস্তি
আৰু বিলৈ দেখি অন্যান্য মোগল সৈন্যই অসমীয়াক
জোকাবলৈ সাহ নকৰিছিল। মোগল কোঁঠৰ কোনো সৈন্যই
বাতি কোঁঠ এৰি ওলাই নগৈছিল, ওলালেই জানোচা
অসমীয়াই লুকাই থকা ঠাইৰ পৰা হঠাতে আহি কাটে,
গুলীয়াই মাৰে, বা ধৰি বন্দী কৰি লৈ যায়। এইদৰে অসমীয়া
সৈন্যই সন্মুখ সমৰৰ সলনি জুম বান্ধি শত্ৰুক দগা দি কাটি
সোণৰ সঁফুৰা মাতৃভূমিত বিদেশী শক্তিরে শিপা মেলিব
নোৱাৰাকৈ প্ৰাণপণে যুদ্ধ কৰিছিল।
অসমীয়াৰ হাতত মোগলৰ নিৰ্য্যাতন— জয়ধ্বজ সিংহ
স্বৰ্গদেৱে গড়গাওঁ এবাৰ পূৰ্ব্বে আদেশ দিছিল যে ধান চাউলৰ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>f5ryhsak3isyd1a558b9ddxrq2quogy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:মীৰজুমলাৰ অসম আক্ৰমণ.pdf/৮৩</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90757</id>
    <revision>
      <id>246198</id>
      <timestamp>2026-04-05T09:59:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sushmita Lekharu</username>
        <id>3764</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;মোগল সৈন্যৰ বিলৈ-বিপত্তি ভঁৰালৰ পৰা ধান আঁতৰাব নোৱাৰিলে সেইবোৰক পুৰি নষ্ট কৰিব লাগে, যাতে তাত থকা বচদ-পাতি মোগল সৈন্যৰ হাতত নপৰে। এনেকৈ সাৱধান হোৱা স্বত্ত্বেও মোগ...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>246198</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2650" sha1="d28tfb9et9gfztux6146klrw67wlc4w" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Sushmita Lekharu&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;মোগল সৈন্যৰ বিলৈ-বিপত্তি
ভঁৰালৰ পৰা ধান আঁতৰাব নোৱাৰিলে সেইবোৰক পুৰি নষ্ট
কৰিব লাগে, যাতে তাত থকা বচদ-পাতি মোগল সৈন্যৰ
হাতত নপৰে। এনেকৈ সাৱধান হোৱা স্বত্ত্বেও মোগলে
কেবা ঠাইতো অসমীয়াৰ গোলা-গঞ্জ অধিকাৰ কৰে।
মোগল শিবিবলৈ চাউল পাতি কঢ়িৱাওঁতে বাটতে অসমীয়াই
ধৰি লুট কৰিছিল। আহাৰ-পাতিৰ অভাৱত মোগল
সৈন্যৰ দুৰ্ঘোৰ বিলৈ হল । তাৰ উপৰি ঢাকাত সেই বছৰ
দুৰ্ভিক্ষ হোৱাত অসম বাহৰত থকা মোগল সৈন্যলৈ আহাৰ-
পাতি পঠোৱা বিষণ্ন টান হৈ পৰিল। উজনি অসমত
যি অলপ-অচৰপ বস্তু পোৱা গৈছিল তাৰ দামো জুই-ছাঁই,
যেনে ঘিউৰ সেবে চৈধ্য টকা, মাহৰ সেৰে এটকা, মগু
মাহৰ সেৰে দহ টকা, লোণৰ সেবে ডেৰকুৰি টকা।
শালি চাউলৰ বাহিৰে অইন চাউল পোৱা নগৈছিল । খাবলৈ
নাপাই গৰু-ঘোঁৰা আদিও শুকাই খীণাই গৈছিল। এই
সময়ত মোগল সৈন্যই ঘোঁৰা, উট আদিৰ মঙ্গহ খাই প্ৰাণ
ৰক্ষা কৰিবলৈ বাধ্য হৈছিল ।
১৬৬২ খৃষ্টাব্দৰ বাৰিষা কালত ধাৰাসাৰে বৰষুণ হোৱাত
মোগলৰ চাৰিওফালে জলাতন হল, ইটো কোঁঠৰ পৰ৷ সিটো
কোঁঠলৈ যাবলৈ হলে নাও নহলে নচলিছিল । খৰালি
শুকান মাটি পাই মোগলে য'তে ত'তে কোঠ কৰিছিল,
বাবিষা সেইবোৰত একাঠু এবুকু বা এডিঙ্গি পানী হ'ল ৷
বাৰিষাৰ লগে-লগে নানান মাৰি-মবকে দেখা দিলে। মথুৰাপুৰ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>d28tfb9et9gfztux6146klrw67wlc4w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:মীৰজুমলাৰ অসম আক্ৰমণ.pdf/৮৪</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90758</id>
    <revision>
      <id>246199</id>
      <timestamp>2026-04-05T10:00:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sushmita Lekharu</username>
        <id>3764</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;৬৪ মীৰজুমলাৰ অসম আক্ৰমণ আৰু গড়গাৱঁত জ্বৰ-গ্ৰহণী হৈ বিস্তৰ মোগল সৈন্য মবিল । মথুৰাপুৰৰ ওচৰতে “জব-পৰ্ব্বত” নামে এটা পাহাৰ, তাৰ হাৱা বিষাক্ত। দিলেৰ-খাঁৰ সৈন্যসংখ্য...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>246199</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2575" sha1="rsivcbkgrrzzbuklpkuz946jstkdjd0" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Sushmita Lekharu&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;৬৪
মীৰজুমলাৰ অসম আক্ৰমণ
আৰু গড়গাৱঁত জ্বৰ-গ্ৰহণী হৈ বিস্তৰ মোগল সৈন্য মবিল ।
মথুৰাপুৰৰ ওচৰতে “জব-পৰ্ব্বত” নামে এটা পাহাৰ, তাৰ
হাৱা বিষাক্ত। দিলেৰ-খাঁৰ সৈন্যসংখ্যা পোনতে ১৫০০
অশ্বাৰোহী আছিল, কিন্তু বাৰিষাৰ সামৰণিত তেওঁৰ সৈন্যৰ
সংখ্যা ৪০০ কি ৫০০ মানত পৰিল গৈ। ইয়াৰ বাহিৰেও
অসংখ্য মোগল সৈন্যই জ্বৰ- বেমাৰত প্ৰাণ হেৰুৱালে ।
মীরজুমলাৰ ভাগিনীয়েকে বকোবাৰীত দেহত্যাগ কৰিলে,
আৰু মহম্মদ মুখীন টাব্রিজী নামে ৱাকায়া-নবিছ বা
বাতৰি-যোগনীয়াও অসমত হাড় থৈ যাব লগাত পৰিল ।
ইতিমধ্যে ইহটিছাম-খাঁক অসমৰ শাসনকৰ্ত্তা আৰু
ৰছিদ-খাঁক কামৰূপৰ ফৌজাদাৰ পাতি বাদশাহে ফমান
পঠিয়ালে। কিন্তু অসমৰ দূষিত হাৱা পানীলৈ চাই দুয়োজন
বিষয়াই এই দুৰ্ল্ল ভ ৰাজ-অনুগ্রহ প্রত্যাখ্যান কৰিবলৈ বাধ্য
হৈছিল ।
মোগল কাকতীৰ অসম বর্ণনা—এইদৰে অসমত মোগল
সৈন্যই নানান নিৰ্যাতন সহিবলৈ ধৰিলে । তেওঁলোকে
অসমত থাকি ভালকৈ ৰণো কৰিব নোৱাৰা হল, আৰু
ইয়াৰ পৰা গুচি যাবৰো বাট-পথ নোপোৱাত পৰিল ।
আক্ৰমণৰ আৰম্ভণিত লালোৱা আৰু হৰামে কোৱা
উপকথাত বুঢ়াহাতীৰ কথা নুশুনি হস্তীযূথ খালে-দোঙে
দোপে-বোকায়ে পৰাৰ ভৱিষ্যদ্বাণী দৈবগতিকে মোগল&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>rsivcbkgrrzzbuklpkuz946jstkdjd0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:মীৰজুমলাৰ অসম আক্ৰমণ.pdf/৮৫</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90759</id>
    <revision>
      <id>246200</id>
      <timestamp>2026-04-05T10:00:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sushmita Lekharu</username>
        <id>3764</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;মোগল সৈন্যৰ বিলৈ-বিপত্তি - সৈন্যব গাতে ফলিয়ালে। নবাবৰ লগত থকা বুৰঞ্জী লিখক ছিহাবুদ্দিন তালিছে কৈছিল, – “দিল্লীৰ বুৰঞ্জীত মোগল সৈন্যৰ এনে বিপৰ্য্যয়ৰ কথা ক'তো শুন...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>246200</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2772" sha1="slvkul9zp7vzt8qhro3gjgc40j5k2t9" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Sushmita Lekharu&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;মোগল সৈন্যৰ বিলৈ-বিপত্তি
-
সৈন্যব গাতে ফলিয়ালে। নবাবৰ লগত থকা বুৰঞ্জী লিখক
ছিহাবুদ্দিন তালিছে কৈছিল, – “দিল্লীৰ বুৰঞ্জীত মোগল
সৈন্যৰ এনে বিপৰ্য্যয়ৰ কথা ক'তো শুনা নাযায় । বাৰহাজাৰ
অশ্বাবোহী আৰু অসংখ্য পদাতিক সৈন্য ছমাহ ধৰি অৱৰুদ্ধ
হৈ আছে, দোপাট্‌পিটা বৰষুণৰ প্ৰতাপত সিহঁতে, ওলাই বণ
কৰিব নোৱাৰে, আৰু শত্রু সৈন্যয়ো সিহঁতক চাৰিওফালে
ঘেৰাও কৰি ৰাখিছে, কিন্তু কাচিতো আক্ৰমণ নকৰে । তাৰ
উপৰিও আহাৰৰ বস্তু আহি নাপাইছিলহি। আমীৰাসকলে
সতৃষ্ণনয়নে দিল্লীৰ ফালে চাই আছিল, আৰু সৈন্যবোবো
লৰা-তিৰোতাৰ কাৰণে বিয়াকুল হৈ পৰিছিল ।”
পৰ্য্যটক বার্ণিয়াৰৰ অসম বর্ণনা – সমসাময়িক ফৰাচী
পৰ্য্যটক বার্ণিয়াৰে লিখিছিল, – “বাৰিষা কাল শেষ হোৱাৰ
আগলৈকে মীৰজুমলাৰ সৈন্য বব বিপদ্গ্ৰস্ত হৈছিল, যদিচ
তেওঁলোক ধন-সোণ প্ৰচুৰ পৰিমানে কৰাগত কৰিব
পাৰিছিল। মীৰজুমলাৰ পক্ষে আগবঢ়া আৰু পিচ-হোঁহকা
দুয়ো সমানে সঙ্কটজনক হৈ পৰিছিল। মীৰজুমলা গোটে-
ইটো বাৰিষা নিজৰ বাহবতে সোমাই থাকিবলৈ বাধ্য
হৈছিল। জাবকালি অহাতো সৈন্যবিলাক ইমান নিষ্প্রাণ
আৰু ক্লান্ত হৈছিল যে তেওঁলোকে অসম-বিজয়ৰ অভিলাষ
ত্যাগ কৰিবলৈ বাধ্য হৈছিল। অসম ৰজাৰ সৈন্যই সতর্ক
আৰু অবিশ্রান্তভাৱে মোগলক খেদি ফুৰিছিল। কিন্তু
a&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>slvkul9zp7vzt8qhro3gjgc40j5k2t9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:মীৰজুমলাৰ অসম আক্ৰমণ.pdf/৮৬</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90760</id>
    <revision>
      <id>246201</id>
      <timestamp>2026-04-05T10:00:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sushmita Lekharu</username>
        <id>3764</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;৬৬ মীৰজুমলাৰ অসম আক্ৰমণ মীৰজুমলাই অতি দক্ষতাৰে সৈতে সৈন্যৰ গতি-বিধি পৰিচালনা কৰিছিল, আৰু অতি প্ৰসংশনীয়ভাবে অসম এৰি আহিবলৈ সমৰ্থ হৈছিল। ইয়াৰ কাৰণে তেওঁৰ যশস্যা...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>246201</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2412" sha1="237w7x4juxx88yzlsp74nyqrv3lg0px" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Sushmita Lekharu&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;৬৬
মীৰজুমলাৰ অসম আক্ৰমণ
মীৰজুমলাই অতি দক্ষতাৰে সৈতে সৈন্যৰ গতি-বিধি
পৰিচালনা কৰিছিল, আৰু অতি প্ৰসংশনীয়ভাবে অসম এৰি
আহিবলৈ সমৰ্থ হৈছিল। ইয়াৰ কাৰণে তেওঁৰ যশস্যা
আৰু গৌৰৱ বহু পৰিমানে বৃদ্ধি হৈছিল। তেওঁ অসমৰ
পৰা বিস্তৰ ধন-সোণ লৈ ওভতি আহিব পাৰিছিল ।”
পৰ্য্যটক মেনুক্‌চিৰ অসম
বর্ণনা—মীৰজুমলাৰ
সমসাময়িক ভাৰত পৰ্য্যটক ভেনিছ নিবাসী মেনুক্‌চিয়ে
মোগল সৈন্যৰ দুৰ্দশাৰ বিষয়ে লিখি থৈ গৈছে,— “নবাব
মীরজুমলাই অতি সহজে অসম সোমাব পাৰিছিল, কিন্তু ইয়াব
পৰা ওলাই যোৱাটো তেওঁৰ পক্ষে টান হৈ পৰিছিল। ইয়াৰ
কাৰণ হৈছে বান-বাৰিষাৰ প্ৰকোপ, আৰু অসমীয়াৰ দগাযুদ্ধ
আৰু আকস্মিক আক্ৰমণৰ প্ৰণালী ।”
মুল্লা দৰবেশ কবিৰ অসম বর্ণনা—মীৰজুমলাৰ লগত
হিৰাট নগৰীৰ মুল্লা দৰবেশ নামে এজন কবি আহিছিল।
তেওঁ অসমৰ অভিজ্ঞতাৰ বিষয়ে এটি অতি সুন্দৰ ক্বছিদ৷ বা
প্রশস্তি-গীত লিখি থৈ গৈছে। সেই কবিতাৰ এঠাইত
আছে।
“দৈৱৰ দুৰ্ব্বিপাকত আৰু দেৱতাৰ ইচ্ছাত আমাৰ অসম-
যাত্রা ঘটিল ৷ এই ৰাজ্য চীন আৰু কাথেৰ সীমান্তত। ই
এখন সুকীয়া পৃথিবী, ইয়াৰ মানুহো নতুন নৰজীৱ, আৰু&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>237w7x4juxx88yzlsp74nyqrv3lg0px</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:মীৰজুমলাৰ অসম আক্ৰমণ.pdf/৮৭</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90761</id>
    <revision>
      <id>246202</id>
      <timestamp>2026-04-05T10:01:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sushmita Lekharu</username>
        <id>3764</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;মোগল সৈন্যৰ বিলৈ-বিপত্তি ৬৭ সিহঁতৰ নিয়ম-নীতিও নোহোৱা নোপোজা। ইয়াৰ মাটি আমাৰ মাটিৰ নিচিনা নহয়, ইয়াৰ আকাশে৷ আমাৰ আকাশৰ বিসদৃশ ৷ ইয়াৰ আকাশে উৎপত্তিৰ কাৰণ মেঘ নো...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>246202</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2978" sha1="n8tlxgqmatn7075bgfjafquoxh0feda" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Sushmita Lekharu&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;মোগল সৈন্যৰ বিলৈ-বিপত্তি
৬৭
সিহঁতৰ নিয়ম-নীতিও নোহোৱা নোপোজা। ইয়াৰ মাটি
আমাৰ মাটিৰ নিচিনা নহয়, ইয়াৰ আকাশে৷ আমাৰ
আকাশৰ বিসদৃশ ৷ ইয়াৰ আকাশে উৎপত্তিৰ কাৰণ মেঘ
নোহোৱাকৈয়ে বৰষুণ ঢালে, ইয়াৰ মাটিত মাটির উৎপাদিকা
শক্তিৰ সহায় নোলোৱাকৈয়ে সেউজীয়া ঘাঁহ গজি উঠে।
এই ৰাজ্য পৃথিবী-মণ্ডল আৰু সেই মণ্ডলক আৱৰি থকা
বায়ুৰ অভ্যন্তৰ বাহিব। 'আলিফ' আখৰটোৰ দৰে এইদেশ
পৃথিবীৰ পৰা বিভিন্ন ৷ কোনো ঋতু অইন ঠাইত শেষ হোৱা
সময়ত ইয়াত আৰম্ভ হয় । ইয়াত জাৰত জহ, আৰু জহত
জাৰ। মৃত্যুৰ চোঙ্গলৈ যোৱা পথৰ দৰে ইয়াৰ বাটবোৰ
ভয়লগা, প্রলয়পুৰীৰ দৰে এই ৰাজ্যই দীঘল দি পৰি আছে।
ইয়াৰ হাবি-বননি নির্ব্বোধৰ চিত্তৰ দৰে প্রমাদপূর্ণ, ইয়াৰ
নদ-নদী জ্ঞানৱন্তৰ মনৰ দৰে সীমা আৰু নিৰূপনৰ অতীত।
“সৈন্যশ্রেণীৰ সংহাৰকাৰী, দুর্গ অধিকাৰত পটু আৰু
বিবিধ দেশ-দিগ্বিজয়ী বীৰ মীৰজুমলাই ছাহনামাত গোৱা
আৰু আসফন্দীয়াৰ আৰু ৰাষ্টমে পাৰহৈ যোৱা বিস্মৃত সপ্ত-
পৰ্য্যায়ৰ কাহিনী নতুনকৈ আৰম্ভ কৰিলে । সৌভাগ্যৰ
মুখচন্দ্ৰ বীৰত্বৰ বক্ষস্থল, বিজয়ৰ ভুজদ্বয়, দেশ-বিজয়ী, ৰাজ্য-
বিতবোঁতা, পৃথিবীৰ অলঙ্কাৰ খান-ই-খানান চিপহ-চলাৰ,
বহু সৈন্যনায়ক, বাদশাহে বিহিত সম্মানপূর্ব্বক দান কৰা
ইয়াক-ই ওয়াফাদাৰ খিতাপধাৰী, ৰাজমৰ্য্যাদা পোৱা উমৰাও,
উপৰিপুৰুষৰ গুণাৱলীৰ অধিকাৰী ছৈয়দ, পাৰস্যৰ পৃষ্ঠস্থল,&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>n8tlxgqmatn7075bgfjafquoxh0feda</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:মীৰজুমলাৰ অসম আক্ৰমণ.pdf/৮৮</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90762</id>
    <revision>
      <id>246203</id>
      <timestamp>2026-04-05T10:01:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sushmita Lekharu</username>
        <id>3764</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;মীৰজুমলাৰ অসম আক্ৰমণ ভাৰতৰ কপোল, ভগবানৰ ৰাজ্যৰ মালিক, স্বর্গীয় উপদেশ আৰু সাহায্যৰ দ্বাৰা অনুপ্ৰাণিত হজৰত মহম্মদৰ দৰে মুস্তাফা ৰণক্ষেত্ৰত তৰোৱাল আৰু বৰচিৰ তীক্...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>246203</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3011" sha1="5eghfhy27osbp58vjf48djjfmdgroom" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Sushmita Lekharu&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;মীৰজুমলাৰ অসম আক্ৰমণ
ভাৰতৰ কপোল, ভগবানৰ ৰাজ্যৰ মালিক, স্বর্গীয় উপদেশ
আৰু সাহায্যৰ দ্বাৰা অনুপ্ৰাণিত হজৰত মহম্মদৰ দৰে মুস্তাফা
ৰণক্ষেত্ৰত তৰোৱাল আৰু বৰচিৰ তীক্ষ্ণতাত মুৰ্ত্তাজা, সেই
মীজুমলাই অস্তগিৰিৰ পৰা উদয়গিৰিলৈ সৈন্যবাহিনী
পৰিচালনা কৰি লৈ আহিল, তাৰ পৰিণামে কাথে ৰাজ্যত
তুরুকী সৈন্যৰ যুদ্ধৰ আড়ম্বৰ দেখি সূৰ্য্য অস্ত গল ।
“অসমৰ ৰজাই যুদ্ধক্ষেত্ৰত এনে এক সৈন্যবাহিনী নমালে
যে সিহঁত অসংখ্য হোৱাৰ নিমিত্তে পৃথিবীত চৰাইৰ সজাব
দৰে হল । বিপ্লৱ অনাত সিহঁত পটু, আৰু ৰমণীৰ চকুৰ দৰে
কাঁড় আৰু বজ্র-নিক্ষেপৰ সহায়েৰে আক্ৰমণত অদ্বিতীয়,
তথাচ সম্মুখ-সমৰত অচল-অটল। সিহঁতৰ শৰীৰ জীৱনৰ
অগ্নিশিখাৰে পৰিপূৰ্ণ, তথাপি ভৈয়াম আৰু পৰ্ব্বতত জীৱন
সংহাৰ কৰা কাৰ্য্যত সিহঁতক কোনেও চেৰ পেলাব নোৱাৰে ৷
জলদৈত্য ইফ্ৰিটৰ দৰে সিহঁতৰ প্ৰত্যেক সৈন্যই দেখিলে গা-
লোম-শিয়ৰি উঠা ৷ সিহঁতে যুদ্ধ কৰিবলৈ ধৰিলে শিৰব
পৰা শৰীৰ আৰু শৰীৰৰ পৰা শিৰ বিচ্ছিন্ন নোহোৱালৈকে
সংগ্ৰাম ক্ষেত্ৰ নেৰিছিল । সিহঁত পাতালপুৰীৰ পৰা নিৰ্গত
ঠিক যেন আহ্লিমান দৈত্য, নাইবা বন্দীয়াৰৰ জিঞ্জিৰিৰ পৰা
পলাই উন্মুক্ত হোৱা কোনো জন্তু। সিহঁতৰ শৰীৰ ইমান
আর্টিল যে সিহঁত ধূলিত পৰিণত হলেও সিহঁতৰ শিৰবোৰ
শিথিল নহয় । অন্ধৰ চকু-মণিৰ নিচিনা সিহঁতৰ সকলোটি
জ্যোতিশূণ্য জ্ঞানবিহীন ৷ গুণ আৰু পৰিণামত সিহঁতৰ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>5eghfhy27osbp58vjf48djjfmdgroom</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:মীৰজুমলাৰ অসম আক্ৰমণ.pdf/৮৯</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90763</id>
    <revision>
      <id>246204</id>
      <timestamp>2026-04-05T10:02:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sushmita Lekharu</username>
        <id>3764</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;মোগল সৈন্যৰ বিলৈ-বিপত্তি সকলো বিষবৃক্ষৰ দৰে । মানুহৰ লগত সিহঁতৰ এয়ে সাদৃশ যে সিহঁতে দুই ভৰিৰ ওপৰত থিয় হৈ বাটে-বজাৰে ঘূৰি ফুৰে। সিহঁতে ইমান ফন্দি কবিব পাবে যে পান...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>246204</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2633" sha1="trkvaric5zbrlkshzmal07bl78mt7hc" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Sushmita Lekharu&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;মোগল সৈন্যৰ বিলৈ-বিপত্তি
সকলো বিষবৃক্ষৰ দৰে । মানুহৰ লগত সিহঁতৰ এয়ে সাদৃশ
যে সিহঁতে দুই ভৰিৰ ওপৰত থিয় হৈ বাটে-বজাৰে ঘূৰি
ফুৰে। সিহঁতে ইমান ফন্দি কবিব পাবে যে পানীৰ
বুৰবুৰনিৰ দৰে গোটেই শৰীৰত বতাহ অৱৰুদ্ধ কৰি থয়।
সিহঁতৰ ৰাজ্য পূবৰ এমূৰৰ পৰা পছিমৰ সিমূৰলৈকে বিস্তৃত।
এই ৰাজ্যৰ নদীবোৰ নৈৰ ঢৌতকৈয়ো অসংখ্য । ইয়াৰ
অগণন কোঠ আৰু গঁড়ৰ গণনা কৰোঁতে গণনা-শাস্ত্র ভিখ-
মগনীয়া হল। বীৰৰ বুকুৰ দৰে এই ৰাজ্যৰ কোঁঠবোৰ
কালশিলীয়া প্ৰস্তৰত স্থাপিত, সেইবোৰৰ উচ্চতা দৰ্শন কৰি
উচ্চতা নিজেই যেন অৱশ-অচেতন হৈ পৰিছে।”— প্ৰফেচাৰ
যদুনাথ চৰকাৰৰ ইংৰাজী অনুবাদৰ পৰা ।
ওলণ্ডাজ গ্লেনিয়াচৰ অসম বর্ণনা —মীৰজুমলাৰ লগত
ভালেমান ওলণ্ডাজ নাৱৰীয়া হৈ অসমলৈ আহিছিল, আৰু
মোগলৰ নাও-নাৱৰাৰ লগত লখৌৰ নাওশালত সিহঁতো
আছিল, মাজে-সময়ে আৱশ্যক হ'লে ইফালে সিফালে
গৈছিল। তাৰে গ্লেনিয়াচ নামে এজন ওলণ্ডাজে অসমত
থকা মোগল সৈন্যৰ দুখ-বিপত্তিৰ কথা এইদৰে বৰ্ণাইছে,—
“মোগল সৈন্যৰ শিবিৰৰ পৰা আমাৰ নাও ভালেমান দূৰ
নিলগত থকাত তেতিয়াৰ ঘটনাৱলীৰ মাথোন এছোৱাৰহে
আমাৰ প্ৰত্যক্ষ অভিজ্ঞতা আছে। হাজাৰ হাজাৰ মৰা-শ
নৈয়েদি ওপঙ্গি আমাৰ ঘাটৰ পিনে নহা হলে আমি&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>trkvaric5zbrlkshzmal07bl78mt7hc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:মীৰজুমলাৰ অসম আক্ৰমণ.pdf/৯০</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90764</id>
    <revision>
      <id>246205</id>
      <timestamp>2026-04-05T10:02:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sushmita Lekharu</username>
        <id>3764</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;মিৰজুমলাৰ অসম আক্ৰমণ কেতিয়াও ঠাঁৱৰ কৰিব নোৱাৰিলোহেঁতেন যে ইমানবোৰ সৈন্যই এই যুদ্ধত প্ৰাণ হেৰুৱাইছে। অসংখ্য মৰা-শ নৈব পানীত ভাহি অহাৰ কাৰণে পানী ইমান দূষিত হল য...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>246205</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2658" sha1="arz6st3l3glylk40uihdbxz8ftavqv7" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Sushmita Lekharu&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;মিৰজুমলাৰ অসম আক্ৰমণ
কেতিয়াও ঠাঁৱৰ কৰিব নোৱাৰিলোহেঁতেন যে ইমানবোৰ
সৈন্যই এই যুদ্ধত প্ৰাণ হেৰুৱাইছে। অসংখ্য মৰা-শ নৈব
পানীত ভাহি অহাৰ কাৰণে পানী ইমান দূষিত হল যে বহুত
মানুহ সেই পানী খাই মৰিল ।
তপতাই খাব লগাত পৰিছিলোঁ।
সেইদেখি আমি পানী
আমি তাত তিনিমাহ
থকাৰ পিচত পানীৰ ঢল আহি দোকোল- দাকাল হোৱাত
আমি কোঁঠৰ বাহিৰ হব নোৱাৰিছিলোঁ। তাকে দেখি
শত্ৰুৱে ভাবিছিল যে অন্নৰ বিকলত আমি মৰো মৰোঁ হলোঁ,
গতিকে আমাক পৰাস্ত কৰা একো টান নহব । প্রকৃততে
কবলৈ গলে ভোকত পৰি আমাৰ সৈন্য লালকাল হৈছিল,
বেচি ভাগে উট আৰু হাতী মাৰি খাই জীৱন ৰক্ষা কৰিবলৈ
বাধ্য হৈছিল ৷
“মোগল সৈন্য ৰাজধানী গড়গাওঁ পাওঁ-পাওঁ হওঁতে
অসমৰ স্বৰ্গমহাৰাজা পৰ্ব্বতলৈ পলাই গৈছিল। এইবোৰ
পৰ্ব্বতত মোগল সৈন্যৰ সোমাবৰ শক্তি নাছিল, সেই দেখি
আমীৰ মীৰজুমলাই ৰজাক খেদি যাব নোৱাৰিলে ।
কেনেকৈ ৰজাক ধৰিব পাৰি ইয়াৰ উপায় ভাবি থাকোঁতে
বাৰিষা আহি পালেহি। বাৰিষাৰ বৰষুণ আৰু নৈৰ ঢল-
পানীয়ে গোটেই ৰাজ্য ঢাকি পেলালে, মাথোন পৰ্ব্বতৰ
টিঙত থকা গাওঁবোৰ ওলাই আছিল। বাৰিষাৰ তিনিমাহ
কাল আমীৰে যুদ্ধ-বিগ্রহাদি স্থগিত ৰাখিবলৈ বাধ্য হৈছিল ।
বাৰিষাৰ জলাতন পানীৰ কাৰণে সৈন্যবোৰে আগবাঢ়ি যোৱা&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>arz6st3l3glylk40uihdbxz8ftavqv7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:মীৰজুমলাৰ অসম আক্ৰমণ.pdf/৯১</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90765</id>
    <revision>
      <id>246206</id>
      <timestamp>2026-04-05T10:03:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sushmita Lekharu</username>
        <id>3764</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;মোগল সৈন্যৰ বিলৈ বিপত্তি বা পিচ হুঁ হুঁকি অহা এই দুয়োৰ একোকে কৰিব নোৱাৰিছিল । তাৰ উপৰিও অসমৰ স্বৰ্গ-মহাৰাজাই সকলো খোৱাৰ আহিলা-সম্ভাৰ আঁতৰাই লৈ গ'ল, আৰু তেনে কৰি আম...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>246206</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2777" sha1="pu15kim9ksds7g50t3xj04y5yhf4xb0" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Sushmita Lekharu&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;মোগল সৈন্যৰ বিলৈ বিপত্তি
বা পিচ হুঁ হুঁকি অহা এই দুয়োৰ একোকে কৰিব
নোৱাৰিছিল । তাৰ উপৰিও অসমৰ স্বৰ্গ-মহাৰাজাই সকলো
খোৱাৰ আহিলা-সম্ভাৰ আঁতৰাই লৈ গ'ল, আৰু তেনে কৰি
আমীৰক বিষম সঙ্কটত পেলালে । অসমৰ হাৱা পানী,
বাৰিষা বতৰ আদিৰ কাৰণে মোগল সৈন্য মৰি-হাজি উপান্ত
হোৱাত, আমীবৰ একমাত্র চিন্তা হল কেনেকৈ অসমৰ পৰা
উভতি যাব পাবে। উভতিবলৈ ধৰাতো শত্ৰুৱে আহি
মোগল সৈন্যক ছল চাই আকস্মিতে আক্ৰমণ কৰিছিল, আৰু
দোপে বোকায়ে ঘেৰাও কৰি দকচি কাটিছিল।”
এনে বিলাই-বিপত্তি সহি অসমত থাকিব লগীয়া হোৱাত
মোগল সৈন্যৰ মাজত অশান্তিৰ প্রকোপ চৰিল । অন্য
সেনানায়ক হোৱা হলে সৈন্যক বিদ্ৰোহৰ পৰা ক্ষান্ত কৰি
বশীভূতকৈ ৰখা টান হৈ উঠিলহেঁতেন । সেই কালত
মীৰজুমলাৰ নিচিনা অক্লান্ত কৰ্ম্মী আৰু অসাধাৰণ কৌশল-
সম্পন্ন সেনাপতি ভাৰতত দ্বিতীয়জন নাছিল। তেওঁ সৈন্যৰ
দুখ-কষ্ট বুজি তাক গুচাবলৈ চেষ্টা কৰিছিল । মানুহক মৰম-
দয়া মন্ত্ৰণা আৰু আকর্ষণ শক্তিৰে নিজৰ পক্ষপাতী কৰাত
তেওঁ সিদ্ধহস্ত আছিল। সেইদেখি সৈন্যবোৰে আমীৰৰ
মুখলৈ চাই সকলো দুখ-কষ্ট আওকাণ কৰিবলৈ বাধ্য
হৈছিল। যি গুণৰ দ্বাৰাই মীৰজুমলাই গোটেই ভাৰতত
সৈন্যব পুতলি আৰু প্ৰজাৰ প্রিয়পাত্র বুলি জনাজাত
হৈছিল সেই গুণৰ কাৰণে অসমত থকা মোগল সৈন্যই ওজব
9&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>pu15kim9ksds7g50t3xj04y5yhf4xb0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:মীৰজুমলাৰ অসম আক্ৰমণ.pdf/৯২</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90766</id>
    <revision>
      <id>246207</id>
      <timestamp>2026-04-05T10:03:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sushmita Lekharu</username>
        <id>3764</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;१२ মীৰজুমলাৰ অসম আক্ৰমণ আপত্তি নকৰি নবাবৰ আদেশমতে সকলো কষ্ট যন্ত্রণা সহ্য কবি আছিল । অসম “তথাপি যৱন বিমুখ নহল’—মীৰজুমলাৰ আক্ৰমণৰ পৰিণাম দুই এক কথাত একেবাৰে অপূৰ...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>246207</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2461" sha1="1vff3aoyxwo3ml8sw03w97d3xk2cjih" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Sushmita Lekharu&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;१२
মীৰজুমলাৰ অসম আক্ৰমণ
আপত্তি নকৰি নবাবৰ আদেশমতে সকলো কষ্ট যন্ত্রণা সহ্য
কবি আছিল ।
অসম
“তথাপি যৱন বিমুখ নহল’—মীৰজুমলাৰ
আক্ৰমণৰ পৰিণাম দুই এক কথাত একেবাৰে অপূৰ্ব্ব ধৰণৰ ।
নবাবে গড়গাওঁ অধিকাৰ কৰি তাৰ কাষৰ ভালেমান ঠাইত
পাদশাহী থানা পাতিলে । তথাপি মোগলে আধিপত্য
স্থাপন কৰা দূৰত থাকক, এই ৰাজ্য এৰি যাব পাৰিলে ৰক্ষা
পৰোঁ বুলি ভাবিছিল। অসমীয়ায়ো মোগলক য'তে পায়
ত’তে কাটি মাৰি নগুৰ-শাস্তি কৰিলে সঁচা, তথাপি নিজ
ৰাজ্য সম্পূর্ণ উদ্ধাৰ কৰিব নোৱাৰিলে । চুক্লেনমুং গড়গঞা
ৰজাই পতা আহোম ৰাজধানী গড়গাৱঁত এতিয়াও টেমুৰৰ
বংশধৰসকলৰ বিজয় নিচান উৰিব লাগিছে। বঙ্গালব
বল খীন হৈছিল বুলিও এতিয়ালৈকে একেবাৰে নাশ হোৱা
নাছিল ।
সেই বিষয়ে এখন বুৰঞ্জীত কৈছে,— “অভয়পুৰ দিহিং
আদি কৰি গুৱাহাটী পৰ্য্যন্তে বঙ্গাল ব্যাপি আছে । পাচে
আহোমৰ সেনাপতিসকল ওলাই নাৱে তৰে যৱনক য'তে
পাই ত'তে দগা দি কাটিছিল। দক্ষিণকোলে উত্তৰকোলে
বঙ্গালক অবিচ্ছেদ কাটে। এই মতে ন মাস গল । তথাপি
যবন বিমুখ নহল ।” আন এখন বুৰঞ্জীত আছে, – “পাচে
আমাৰ মানুহে চাৰিঙ্গত বকতাত ৰাইচাত সোনাইনৈত&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>1vff3aoyxwo3ml8sw03w97d3xk2cjih</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:মীৰজুমলাৰ অসম আক্ৰমণ.pdf/৯৩</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90767</id>
    <revision>
      <id>246208</id>
      <timestamp>2026-04-05T10:04:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sushmita Lekharu</username>
        <id>3764</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;মোগল সৈন্যৰ বিলৈ-বিপত্তি १७ পৰ্ব্বতত য'ত য'ত বঙ্গাল আছিল ত'তে ত'তে দগা মাৰিছিল। সৰহীয়া ফৌজৰ কথা, দগা মাৰি কি ক্ষয় কৰিব ? অনুক্ৰমে বঙ্গালৰ যুদ্ধাৰু ভাটীৰ পৰা আহিহে আ...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>246208</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2624" sha1="npcts69q4t8cggfq943wtg4hni7uxww" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Sushmita Lekharu&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;মোগল সৈন্যৰ বিলৈ-বিপত্তি
१७
পৰ্ব্বতত য'ত য'ত বঙ্গাল আছিল ত'তে ত'তে দগা
মাৰিছিল। সৰহীয়া ফৌজৰ কথা, দগা মাৰি কি ক্ষয় কৰিব ?
অনুক্ৰমে বঙ্গালৰ যুদ্ধাৰু ভাটীৰ পৰা আহিহে আছিল ।
আৰু বঙ্গালৰ ভয়ত মানুহে ঘৰবাৰী এৰি ভাগি গৈছিল ।
অসমীয়াৰ ঘৰবাৰীত কঙ্গাল-ভিক্ষুক সোমাই ' হামাৰি
ঘৰবাৰী' বুলি ধানে চাউলে সাধি লৈছিলে ।
বাদুলিৰ বঙ্গাল বৰণ—ইতিমধ্যে ভালেমান মুখীয়াল
অসমীয়া মানুহক ছলে-বলে কৌশলে নবাবে হাত কৰি ললে,
খেনোয়ে গৈ নিজেই মীৰজুমলাত বৰিলে। তেওঁলোকে
ভাবিছিল যে মোগল অসমত থিতাপি হৈ ৰ'ব, গতিকে
তেওঁলোকৰ লগত মিত্রতা কৰাটোয়েই লাভজনক। ইয়াৰ
পৰা যে চিৰবিজয়ী অসমৰ স্বাধীনতা-মৰ্য্যদা ক্ষুণ্ণ হব তাক
তেওঁলোকে হৃদয়ঙ্গম কৰিব নোৱাবিছিল, পাৰিলেও তেওঁ-
লোকৰ সাম্প্রতিক স্বার্থ-সিদ্ধিৰ কাৰণে তালৈ ক্ৰক্ষেপ
নকৰিছিল ।
মীৰজুমলাৰ লগত মিতিৰালি কৰা অসমীয়াৰ ভিতৰত
মোমাই তামূলী বৰবৰুৱাৰ ভায়েক বাছলি ফুকন সৰ্ব্ব-প্রধান ।
জয়ধ্বজ সিংহ স্বৰ্গদেৱৰ দিনত মোগলবে সৈতে হোৱা সংগ্ৰামৰ
আদিছোৱাত বাদুলি ফুকনে অসমৰ হৈ যুঁজি বিচক্ষণ
ৰণ-কৌশল আৰু বল-বীৰ্য্যৰ চিনাকী দিছিল ৷ কামৰূপ
আৰু পূৰ্ব্ববঙ্গ অধিকাৰ কৰাত বাদুলিৰ যুদ্ধ পৰিচালনা&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>npcts69q4t8cggfq943wtg4hni7uxww</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:মীৰজুমলাৰ অসম আক্ৰমণ.pdf/৯৪</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90768</id>
    <revision>
      <id>246209</id>
      <timestamp>2026-04-05T10:04:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sushmita Lekharu</username>
        <id>3764</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;18 মীৰজুমলাৰ অসম আক্ৰমণ বিশেষ উল্লেখযোগ্য আছিল ৷ ঢাকাৰ সমীপবৰ্ত্তী হাতীচলা বৰীতলা মৰাত বাদুলি আৰু লাপেতি ফুকন সৰ্ব্বপ্রধান আছিল । নামনিয়াল ৰজাশহুৰ বৰফুকনে ঠেহ...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>246209</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2715" sha1="obzs436e90292svc6a4aajwm2q38tc9" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Sushmita Lekharu&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;18
মীৰজুমলাৰ অসম আক্ৰমণ
বিশেষ উল্লেখযোগ্য আছিল ৷ ঢাকাৰ সমীপবৰ্ত্তী হাতীচলা
বৰীতলা মৰাত বাদুলি আৰু লাপেতি ফুকন সৰ্ব্বপ্রধান
আছিল । নামনিয়াল ৰজাশহুৰ বৰফুকনে ঠেহ পাতি
যুদ্ধলৈ মন এৰাত অন্যান্য আহোম সেনাপতিৰ দৰে বাছলিয়েও
ৰণলৈ মন এৰিছিল। কিন্তু চামধৰাৰ যুদ্ধত বাদুলিয়ে
আগভাগ লৈছিল, আৰু মীৰজুমলাৰ সৈন্যক উজনি অসমত
থকাৰ প্ৰথম কাল ছোৱাত ৰণ কৰিয়েই হওক, দগা দিয়েই
হওঁক নানান প্ৰকাৰে হাৰাশাস্তি কৰিছিল ।
শিলিখাতলত
ফুতুকাতলিত বাদুলিৰ ঘাটি আছিল।
মীৰজুমলাই তেতিয়া থানা কৰি আছিল । ফুতুকাতলিত
মোগলৰ হেচাত তম্ভিব নোৱাৰি বাদুলি ফুকন ভাগি
চাৰিঙ্গলৈ গল ।
সেই সময়ত ৰজাশহুৰ ৰাজমন্ত্ৰী ফুকনৰ সৈতে কিবা
কাৰণত বাদুলিৰ মনান্তৰ ঘটিল। মোগলৰ লগত মিত্রতা
কৰি শক্তিমন্ত হবৰ মনেৰে শিলিখাতললৈ গৈ বাদুলিয়ে
শলগুৰিত ৰলগৈ । বাদুলিয়ে মীৰজুমলাক কলে,—“মোক
যদি এই ৰাজ্যৰ অধিকাৰ পাতা তেন্তে মই সকলো লোককে
বৰাই আনিব পাৰোঁ। আৰু স্বৰ্গদেৱ, বাজমন্ত্ৰী, বৰগোহাঁই,
বুঢ়াগোহাঁই, আৰু ফুকন, বৰা-বৰুৱাকো ধৰি দিব পাৰোঁ।
ময়ে সকলোৰে চৰ্দ্দাব, ময়ে আসিলো, কোনে যুঁজিব ?
যুজোঁতা নাই।” ইয়াৰ উত্তৰত মীৰজুমলাই কলে, – “বাক,
তোৰ ৰজাৰ পাল্কীত উঠ, তেহে তোৰ কথাত সঞ্জাত যাওঁ।”
-&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>obzs436e90292svc6a4aajwm2q38tc9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:মীৰজুমলাৰ অসম আক্ৰমণ.pdf/৯৫</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90769</id>
    <revision>
      <id>246210</id>
      <timestamp>2026-04-05T10:04:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sushmita Lekharu</username>
        <id>3764</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;মোগল সৈন্যৰ বিলৈ-বিপত্তি 92 বাদুলিয়ে ইয়াৰ উত্তৰত কলে,—“বাক, পাল্কীটো উঠিম, তোমাক ৰুটি-পিঠা খাম, এই ৰাজ্যৰো জমিন সোধাম।” বাদুলিৰ অঙ্গীকাৰ শুনি মীৰজুমলাই তেওঁক কেক...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>246210</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2516" sha1="awhjzwk2s71juvzshhklounb3t1ej9g" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Sushmita Lekharu&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;মোগল সৈন্যৰ বিলৈ-বিপত্তি
92
বাদুলিয়ে ইয়াৰ উত্তৰত কলে,—“বাক, পাল্কীটো উঠিম,
তোমাক ৰুটি-পিঠা খাম, এই ৰাজ্যৰো জমিন সোধাম।”
বাদুলিৰ অঙ্গীকাৰ শুনি মীৰজুমলাই তেওঁক কেকোঁৰা-
দোলাত তুলি ডেকাৰজা পাতি দুয়ো আহি তিপামত ব'লহি ।
বাদুলিৰ লগতে তাৰ ভাই-পোহঁতেও মোগলত বৰিলে।
অসমৰ ডেকাৰজা হৈ বাদুলিয়ে স্বৰ্গদেৱৰ ঘৰত বাস কৰিবলৈ
ধৰিলে ৷
বাদুলিয়ে বঙ্গালৰে সৈতে মিল হোৱা দেখি বিস্তৰ লোকে
যবনত বৰিলেগৈ ৷ ম'ৰাৰ হৰি ডেকাৰ পুতেক জগতৰাম
ডেকা, ৰঘুনাথ মজুন্দাৰ, তাৰে পুতেক মনোহৰ, উদ্ধৱ দুৱৰীয়া,
এই সকলো বঙ্গালত মিল হৈ কলে,–“তোমাৰ ৰুটী পিঠা
আমিও খাম ৷ এই দেশৰ মাটি আমিও বুজাম। বাদুলিৰ
লগত আমাকে৷ পাল্কী দি নবাব পাতা।” মীৰজুমলাই
কলে,—“যদি তহঁতৰ আপাহ পাওঁ তহঁতে যি খুজিছ তাকে
পাবি।”
মনথিৰৰ মৃত্যুদণ্ড—বাদুলিয়ে মোগলৰে মিল হৈ অসমৰ
ডেকাৰজা হোৱা দেখি বেজদলৈৰ মনথিৰ ভৰালী বৰুৱাই ম
থিৰকৈ ৰাখিব নোৱাৰিলে । মোগলৰ বিৰুদ্ধে অসমৰ দগা-
যুদ্ধ আৰম্ভণিৰ সময়ত স্বৰ্গদেৱে মনথিক সমস্তৰে অধিকাৰ
কৰি দিছিল। মনথিৰেও বকতাত ৰৈ মোগলৰ বিৰুদ্ধে যুদ্ধ
পৰিচালনা কৰিছিল । কিছুদিনৰ পাচত মনথিৰে স্বৰ্গদেৱলৈ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>awhjzwk2s71juvzshhklounb3t1ej9g</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:মীৰজুমলাৰ অসম আক্ৰমণ.pdf/৯৬</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90770</id>
    <revision>
      <id>246211</id>
      <timestamp>2026-04-05T10:05:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sushmita Lekharu</username>
        <id>3764</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;৭৬ মীৰজুমলাৰ অসম আক্ৰমণ কৈ পঠালে যে তেওঁ বঙ্গালৰে সৈতে অসমৰ প্রীতি স্থাপন কৰিব পাৰে । স্বৰ্গদেৱে অনুমতি দিয়াত মনথিৰে বাঘজাপ নামে কটকীক মোগললৈ পঠিয়াই প্ৰীতিৰ চ...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>246211</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2466" sha1="7vd595k5zcakzfa5ncqcl45qfbkp4bo" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Sushmita Lekharu&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;৭৬
মীৰজুমলাৰ অসম আক্ৰমণ
কৈ পঠালে যে তেওঁ বঙ্গালৰে সৈতে অসমৰ প্রীতি স্থাপন
কৰিব পাৰে । স্বৰ্গদেৱে অনুমতি দিয়াত মনথিৰে বাঘজাপ
নামে কটকীক মোগললৈ পঠিয়াই প্ৰীতিৰ চেষ্টা কৰিলে,
কিন্তু প্রীতি কৰাব নোৱাৰি অপ্ৰীতিহে কৰালে। ইয়াৰ
পাচত, ৰাজমন্ত্ৰী ফুকনবে দন্দ লাগিলত কোঁৱৰ ডাঙ্গৰীয়া
ফুকন বৰুৱা কাৰো পৰামৰ্শ নলৈ, বাছলিৰে সৈতে মাথোন
ভিতৰি কথা হৈ, মনথিবে নন্দ, হাতী, আৰু হৰিগতি নামৰ
তিনিটা মানুহ মোগললৈ পঠিয়াই নিজে মিলিবৰ কাৰণে
ভিতৰি কথা দিয়া-দিয়ি কৰিলে, আৰু স্বৰ্গদেৱক ধৰি দিম
বুলি মীৰজুমলাক প্রতিশ্রুতি দিলে । ৰাজমন্ত্ৰী ফুকনে ইয়াৰ
সন্তেদ পাই স্বৰ্গদেৱক সকলো কথা জনালত স্বৰ্গদেৱে উবিয়া
পিক্‌দানধবাক পঠিয়াই মনথিৰক ধৰি নি মূলাতলিৰ বালিত
কাটিলে । লগতে মনথিৰৰ ভাই-পো তমাই, বলাই, কেহো
কছি, হৃদীয়া, এইহঁতকো মাৰিলে । মনথিৰৰ ষড়যন্ত্ৰৰ কথা
শুনি বাহগৰীয়া বুঢ়াগোহাঁই ডাঙ্গৰীয়াই কৈছিল,—“বন্দী
হিন্দুয়ে মুগাৰ ঠেনাকৈ মুখে সূত কাটি মৰে।” ফাৰ্চী ভাষাত
লিখা মীৰজুমলাৰ অসম আক্ৰমণৰ বিবৰণীত বেজদলৈৰ
মনথিক ‘বিজ দিলি ফুকন' বুলি অভিহিত কৰা হৈছে ।&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>7vd595k5zcakzfa5ncqcl45qfbkp4bo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:মীৰজুমলাৰ অসম আক্ৰমণ.pdf/৯৭</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90771</id>
    <revision>
      <id>246212</id>
      <timestamp>2026-04-05T10:05:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sushmita Lekharu</username>
        <id>3764</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;সন্ধিৰ প্ৰস্তাৱ মোগলক ওভতোৱাৰ চেষ্টা—নানান প্ৰকাৰে দগা দি হাৰাশাস্তি কৰা স্বত্বেও বঙ্গালৰ বল ক্ষীণ নোহোৱা দেখি, আৰু অসমৰ বিস্তৰ মানুহে বঙ্গালৰ লগ লোৱা জানি বাহ-...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>246212</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2489" sha1="t5u65ljan5xnfckvw859dd6va2vdfth" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Sushmita Lekharu&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;সন্ধিৰ প্ৰস্তাৱ
মোগলক ওভতোৱাৰ চেষ্টা—নানান প্ৰকাৰে দগা দি
হাৰাশাস্তি কৰা স্বত্বেও বঙ্গালৰ বল ক্ষীণ নোহোৱা দেখি,
আৰু অসমৰ বিস্তৰ মানুহে বঙ্গালৰ লগ লোৱা জানি বাহ-
গৰীয়া বুঢ়াগোহাঁই ডাঙ্গৰীয়াই বহু খেদ কৰি কলে,–“ণ
কৰি সম্প্ৰতি আমি জিকিব নোৱাৰোঁ।” স্বৰ্গদেৱ জয়ধ্বজ-
সিংহ মহাৰাজেও দেশস্থ গো-ব্রাহ্মণ ৰক্ষাৰ একো উপায়
নাপাই বুঢ়াগোহাঁই ডাঙ্গৰীয়া আৰু ৰাজমন্ত্ৰী ফুকনলৈ এই
বুলি কৈ পঠিয়ালে,—“সিবোৰে যেনেকৈ পাৰে তেনেকৈ
কথা-বাৰ্ত্তা হৈ বঙ্গালক ওভোতাই পঠাওঁক । যদি পঠাব
নোৱাৰে মই নৰালৈ যাম ।”
সন্ধিৰ প্ৰস্তাৱ—স্বৰ্গদেৱৰ আজ্ঞা পাই বুঢ়াগোহাঁই আৰু
ৰজাশহুৰ ৰাজমন্ত্ৰীয়ে সম্প্রতিককৈ তম্ভি পিচলৈ অন্য ব্যৱস্থা
কৰিবৰ মনেৰে মিত্ৰতাৰ কাৰণে চুলতান, চতুভুজ কাকতী,
চান্দায় আৰু মনু নামেৰে চাৰিজন কটকীক নবাবৰ ঠাইলৈ
পঠালে, লগত সন্দেশ দিলে,—সোণৰ জৰা এটা, আৰু সোণৰ
বৰৈয়েৰে মুকুতা লগোৱা কাপোৰ এখন। কটকীয়ে গৈ
স্বৰ্গদেৱৰ হৈ মোগলক কলেগৈ, – “যি হয় পেচকচ দিওঁ,
নবাব খানখানা ফিৰি যাওঁক।” মীৰজুমলায়ো এই প্রকাশ্য
প্ৰস্তাৱৰ কাৰণে বাট চাই আছিল। নবাবে বুজিলে যে&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>t5u65ljan5xnfckvw859dd6va2vdfth</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>পৃষ্ঠা:মীৰজুমলাৰ অসম আক্ৰমণ.pdf/৯৮</title>
    <ns>104</ns>
    <id>90772</id>
    <revision>
      <id>246213</id>
      <timestamp>2026-04-05T10:06:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sushmita Lekharu</username>
        <id>3764</id>
      </contributor>
      <comment>/* মুদ্ৰণ সংশোধন কৰা হোৱা নাই */ &quot;१ মীৰজুমলাৰ অসম আক্ৰমণ স্বৰ্গদেৱে যেনে তেনে সন্ধি কৰিবই কবিব, স্বৰ্গদেৱৰ গৰু খালত পৰিছে, তাক তুলিবলৈ স্বৰ্গদেৱে যিমান লাগে তিমান কৰ-ভাৰ যৌতুক আৰু পেচকচ দিব। নবাবে...&quot; দি পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হ'ল</comment>
      <origin>246213</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2702" sha1="jwlw5p9fwanejnpqewshhs8y2j910ds" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Sushmita Lekharu&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;१
মীৰজুমলাৰ অসম আক্ৰমণ
স্বৰ্গদেৱে যেনে তেনে সন্ধি কৰিবই কবিব, স্বৰ্গদেৱৰ গৰু
খালত পৰিছে, তাক তুলিবলৈ স্বৰ্গদেৱে যিমান লাগে তিমান
কৰ-ভাৰ যৌতুক আৰু পেচকচ দিব। নবাবে দিলেৰ-খাঁবে
সৈতে পৰামৰ্শ কৰি গদাই বৰকাথ আৰু ভবমল ৰাজপুত এই
দুই বঙ্গাল কটকীক পঠাই উত্তৰ দিলে,—“ই অসমবাজ্য
পাদশ্যাহী বৈয়ত হল। সিবোৰে মনে জানি এই ৰাজ্যত
কতনা টকা উঠে আমাত বুজাই ৰাজ্য ৰাখক, তেহে ফিৰি
যাওঁ।” অসমে পঠোৱা সন্দেশ নবাবে ওলোটাই দিলে,
বোলে,—“সিবোৰ নিদানত পৰিছে, আমি কেনেকৈ লম ?”
-
বুঢ়াগোহাঁই আৰু বজাশহুবে দেখিলে এতিয়া সর্ব্বনাশ,
গোজেই গছ হবলৈ অভিপ্রায় কৰিছে ! সেইদেখি পেচকচৰ
পৰিমাণ নিৰ্দ্দিষ্ট কৰি পুনৰ কটকী পঠালে, বোলে, – “আমি
নব্বৈ হাতী আৰু তিনিলাখ টকা দিওঁ, তেওঁলোক উভতি
যাওঁক।” মীৰজুমলাই এইখিনিতে আকৌ কূটনীতিৰ গুটি
বুলালে, উত্তৰ দিলে, – “সিবোবে নব্বৈ হাতী আৰু তিনিলাখ
টকা হয় দিম বুলিছে, আমি বহুত টকা খৰছ কৰি চাকৰ
ধৰি আসামৰ ৰাজ্য উঠাইছোঁ।
ৰাজ্য চাফ কৰিহে ফিৰি যাম।
-
যায় সেই ঠাইকে হামু খেদি যাম।”
স্বর্গমহাৰাজাৰ নজিক পাই
স্বর্গমহাবাজা যেই ঠাইকে
অসন্তুষ্টি—অসম আৰু
সন্ধিৰ প্ৰস্তাৱত বাদুলিৰ অসন্তুষ্টি-
মোগলৰ মাজত সন্ধিৰ কথা-বাৰ্ত্তা চলা শুনি বাছলি বৰ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>jwlw5p9fwanejnpqewshhs8y2j910ds</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>